cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Εορδοί
Ιστορικά Πρόσωπα
Εορδοί στη καταγωγή φέρονται: ο Γενάρχης της "εν Αιγύπτω" μακεδονικής δυναστείας των Πτολεμαίων, Πτολεμαίος ο Λάγου, επίσης ο και ιδρυτής του Βασιλείου της Αιγύπτου κατά τους Ελληνιστικούς χρόνους ο Πείθων (Πόθων), γιος του Κρατεύα (σωματοφύλακα του Μ. Αλεξάνδρου) και Σατράπης αργότερα της Μηδίας, αλλά και ο Φιλίσκος, σοφός διδάσκαλος μιας των Αθηναϊκών σχολών κατά τη ρωμαϊκή περίοδο επί Αυτοκράτορα Καρακάλλα - γνωστός δια την προς τους συμπολίτες του Εορδαίους δίκη του.
Σήμερα
Στην σημερινή εποχή ως Εορδοί θεωρούνται οι κάτοικοι της επαρχίας Εορδαίας που έχει πρωτεύουσα την πόλη της Πτολεμαΐδας
Κατηγορία:Αρχαία Εορδαία Κατηγορία:Αρχαίοι λαοί της Μακεδονίας
Γκουστάφ Σόντερστρομ
Ο Γκουστάφ Σόντερστρομ (25 Νοεμβρίου 1865 - 12 Νοεμβρίου 1958) ήταν Σουηδός αθλητής του στίβου και της διελκυστίνδας. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες 1900, κατατάχθηκε 6ος στη δισκοβολία, ενώ στη διελκυστίνδα κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο, συμμετέχοντας με την Μικτή ομάδα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σουηδοί Ολυμπιονίκες Κατηγορία:Σουηδοί αθλητές του στίβου Κατηγορία:Σουηδοί αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Σουηδικού Πρωταθλήματος Στίβου Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1900 Κατηγορία:Αθλητές της διελκυστίνδας στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1900
Tame Impala
Οι Tame Impala είναι ψυχεδελικό ροκ συγκρότημα από το Περθ της Αυστραλίας, το οποίο σχηματίστηκε από τον Κέβιν Πάρκερ. Το συγκρότημα έγινε γνωστό το 2010 με την κυκλοφορία του πρώτου άλμπουμ τους, Innerspeaker, και έλαβαν μεγάλη αναγνώριση για το δεύτερο άλμπουμ τους, Lonerism, το 2012. Το όνομά τους αναφέρεται στο ιμπάλα, ένα είδος αντιλόπης.
Ξεκίνημα
Οι Tame Impala σχηματίστηκαν από το αρχικό συγκρότημα blues/jazz/psychedelic του Κέβιν Πάρκερ, τους Dee Dee Dums. Οι Dee Dee Dums αποτελούνταν από τον Πάρκερ (κιθάρα) και τον Λουκ Έπστιν (ντραμς). Τον Οκτώβριο του 2006, ο Έπστιν αντικαταστάθηκε από τον ντράμερ Σαμ Ντέβενπορτ, και ο Έπστιν έγινε μέλος των Sugarpuss. Στα τέλη του 2007 το συγκρότημα μετονομάστηκε σε Tame Impala, με καινούριο ντράμερ, και υιοθετώντας το πιο παραδοσιακό σχήμα κιθάρα/μπάσο/ντραμς. Ο Ντέβενπορτ αργότερα ακολούθησε καριέρα ως ηθοποιός.
Tame Impala EP
Τον Σεπτέμβριο του 2008 κυκλοφόρησαν το πρώτο τους ομώνυμο EP. Λόγω του εξωφύλλου του EP, το οποίο σχεδίασε ο ίδιος ο Κέβιν Πάρκερ, υπήρξε μια σύγχυση σχετικά με τον τίτλο, και πολλοί αναφέρονταν σε αυτό ως "Antares Mira Sun". Το εξώφυλλο είναι απόπειρα απεικόνισης μιας διαφάνειας που είδε σε μια διάλεξη αστρονομίας, το οποίο υποδείκνυε τη διαφορά μεγέθους ανάμεσα στα αστέρια Αντάρες, Mira και τον Ήλιο.
Innerspeaker
Το πρώτο άλμπουμ των Tame Impala, Innerspeaker, κυκλοφόρησε στις 21 Μαΐου 2010. Στην Αγγλία η επίσημη κυκλοφορία του άλμπουμ ήταν 28 Ιουνίου, αλλά το iTunes κατά λάθος ξεκίνησε τη διαθεσιμότητά του στις 12 Μαΐου, για άμεση αγορά αντί για προ-παραγγελία. Το άλμπουμ κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 8 Ιουνίου.
Lonerism
Το δεύτερο άλμπουμ τους, Lonerism, κυκλοφόρησε στις 5 Οκτωβρίου 2012. Μέρος της ηχογράφησης πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία, και περιλαμβάνει κι ένα κομμάτι με γαλλικό τίτλο, το "Endors Toi", το οποίο σημαίνει "κοιμήσου" ή "υπνωτίσου". Το εξώφυλλο είναι μια φωτογραφία που τράβηξε ο ίδιος ο Πάρκερ, η οποία μεταδίδει τα θέματα απομόνωσης που κυριαρχούν στο άλμπουμ, με τη μεταλλική πύλη να διαχωρίζει τον θεατή από τους ανρώπους που βρίσκονται μέσα στους Κήπους. Επίσης περιλαμβάνει τα τραγούδια "Apocalypse Dreams" και "Elephant", τα οποία είναι από τα πρώτα κομμάτια που έγραψε ο Πάρκερ μαζί με τον Τζέι Γουάτσον.
Το Lonerism ψηφίστηκε #1 Άλμπουμ της Χρονιάς του 2012 από τα περιοδικά Rolling Stone, Triple J, NME, Filter Magazine, Urban Outfitters, FasterLouder και Obscure Sound.
The Slow Rush
Το τέταρτο άλμπουμ τους, The Slow Rush, κυκλοφόρησε μετά από μια συνεχή δημοσίευση singles τα οποία προετοίμαζαν την κυκλοφορία του συμπεριλαμβανομένου των τραγουδιών Posthumous Forgiveness και It Might Be Time. Μετά από μια μεγάλη αναμονή για τους θαυμαστές της μπάντας, το άλμπουμ τελικά κυκλοφόρησε στις 14 Φεβρουαρίου 2020. Αντιμετωπίστηκε γενικά με θετικές κριτικές.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αυστραλιανά μουσικά συγκροτήματα Κατηγορία:Συγκροτήματα της εναλλακτικής ροκ
Πούστετς
Γεωγραφία
Το Πούστετς βρίσκεται στη νοτιοδυτική όχθη της λίμνης Πρέσπας και είναι το κοντινότερο χωριό στο νησάκι του Αγίου Παύλου. Βρίσκεται σε υψόμετρο 861 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στα βορειοανατολικά, κατά μήκος της λίμνης, βρίσκεται το Σουλίν, ενώ στα νοτιοανατολικά το χωριό Λέσκα.
Το Πούστετς και η γύρω περιοχή βρίσκονται εντός του Εθνικού Δρυμού Πρεσπών.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά της Αλβανίας
Ευάγγελος Μοιρόπουλος
Ο Ευάγγελος Μοιρόπουλος (Γεράκι Λακωνίας 1905 - Αθήνα 12 Οκτωβρίου 1996 ), ήταν Έλληνας αθλητής του στίβου, εμποδιστής αλλά και βολεϊμπολίστας. Πολλές φορές πανελληνιονίκης με πολλές καταρρίψεις πανελλήνιων ρεκόρ, βαλκανιονίκης και μέλος της εθνικής ομάδας.
Αθλητική καριέρα
Ήταν αθλητής του Εθνικού Γ.Σ. Αθηνών και μεγάλος αντίπαλος στα 400 και 110 εμπόδια του Χρήστου Μάντικα. Συμμετείχε στους Ολυμπιακούς αγώνες του 1928 στο Άμστερνταμ όπου στα προκριματικά στα 110 εμπόδια έκανε πανελλήνιο ρεκόρ με επίδοση 15.8 αλλά αποκλείστηκε από τον τελικό. Συμμετείχε και στους Ολυμπιακούς αγώνες του 1932 στο Λος Άντζελες. Ήταν ο πρώτος που έκανε πανελλήνιο ρεκόρ στα 400 εμπόδια το 1923 με επίδοση 67,4 και το κατέρριψε άλλες 6 φορές μέχρι το 1931. Το 1929 στους Προβαλκανικούς της ΑΘήνας είχε τερματίσει πρώτος με δεύτερο τον Μάντικα και με νέο πανελλήνιο ρεκόρ αλλά το ρεκόρ του ακυρώθηκε γιατί είχε ρίξει ένα εμπόδιο, έτσι πήρε το χρυσό μετάλλιο και ο δεύτερος Μάντικας ο χρόνος του αναγνωρίστηκε πανελλήνιο ρεκόρ αφού το είχαν καταρρίψει και οι δύο.
Εκτός από το στίβο ο Ευάγγελος Μοιρόπουλος υπήρξε βασικό στέλεχος της ομάδας βόλεϊ του Εθνικού Γ.Σ. από το 1924 ως το 1935. Με τον Εθνικό κατέκτησε το πρώτο πρωτάθλημα Αθήνας που διοργάνωσε ο Πανιώνιος το 1925 με την άδεια του ΣΕΓΑΣ καθώς και άλλα δύο, το 1927 και 1930.
Διοικητικός παράγοντας
Είχε διατελέσει πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ από το 1968 έως το 1972, αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής και πρόεδρος του Εθνικού ΓΣ από το 1966 έως το 1968. Ήταν αρχηγός της Ελληνικής αποστολής στους Ολυμπιακούς αγώνες του Μονάχου το 1972.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες αθλητές δρόμων ταχύτητας Κατηγορία:Έλληνες Βαλκανιονίκες Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της πετοσφαίρισης Κατηγορία:Αθλητές στίβου Εθνικού ΓΣ Κατηγορία:Έλληνες αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1928 Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1932 Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Στίβου Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων των Βαλκανικών Αγώνων Στίβου
Σουλιώτες
Οι Σουλιώτες ήταν κοινότητα Ορθόδοξων Χριστιανικών γενών, που κατοικούσε στην ιστορική περιοχή του Σουλίου στην Ήπειρο, κατά την Τουρκοκρατία.
Καθιέρωσαν μία αυτόνομη συνομοσπονδία με μεγάλο αριθμό χωριών, σε ένα ενιαίο σύνολο απομακρυσμένων και δύσβατων περιοχών της Ηπείρου. Στις αρχές του 19ου αιώνα υπολογίζεται ότι ανέρχονταν σε περίπου 4.500 άτομα, ενώ είχαν υπό την κυριαρχία τους 60 χωριά, με συνολικό πληθυσμό περίπου 7.000 κατοίκους. Πέρα από τα αλβανικά, γνώριζαν από το 18ο αιώνα να χρησιμοποιούν και τα ελληνικά, τα δε γραπτά τους ήταν όλα στα ελληνικά, όπως συνέβαινε με τους αλβανόφωνους της περιοχής. Στην ιστοριογραφία του 19ου και του 20ου αιώνα έχουν περιγραφεί ως αλβανικός,
Είναι ιδιαίτερα γνωστοί για την ένοπλη αντίσταση τους απέναντι στον Αλή Πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος μετά από τρεις σκληρούς πολέμους κατάφερε να τους εκδιώξει από το Σούλι το 1803, οπότε και κατέφυγαν κυρίως στα Επτάνησα. Συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, με σπουδαίους ηγέτες όπως ο Μάρκος Μπότσαρης και ο Κίτσος Τζαβέλλας.
Καταγωγή
Στην ιστοριογραφία του 19ου και 20ου αιώνα κυριαρχούσε η θέση ότι ορεινοί οικισμοί δημιουργούνταν από πληθυσμούς καταπιεζόμενους από τα κυρίαρχα στρώματα της εποχής της Τουρκοκρατίας. Ο Έλληνας ιστορικός Απόστολος Βακαλόπουλος, και είχε διατυπώσει ένα σχήμα στο οποίο κατά την Τουρκοκρατία οι ελληνικοί πληθυσμοί είχαν εγκατασταθεί σε δύσβατες ορεινές περιοχές, υποστήριξε ότι στο Σούλι είχαν καταφύγει καταδιωκόμενοι Έλληνες και Αλβανοί, από τους οποίους προέκυψαν οι Σουλιώτες. Σύμφωνα με τους ιστορικούς Quentin Russell και Eugenia Russell, το 18ο αιώνα οι τάξεις των Σουλιωτών διογκώθηκαν από Έλληνες πρόσφυγες, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν τα επτά νέα χωριά. Το γενικό σχήμα του Βακαλόπουλου έχει πλέον απορριφθεί ελλείψει εμπειρικής επιβεβαίωσης. Ειδικά για τη περιοχή του Σουλίου, η Βάσω Ψιμούλη θεωρεί απίθανη τη σταδιακή εγκατάσταση οικογενειών και γενών διαφορετικής προέλευσης, λόγω της έλλειψης μαρτυριών για εγκατάλειψη χωριών το 17ο αιώνα, της περιορισμένης ικανότητας των βοσκοτόπων του Σουλίου να συντηρήσουν επιπλέον πληθυσμούς, και του κλειστού χαρακτήρα της συγκρότησης σε γένη, που δεν ήταν ανοικτά στην είσοδο ξένων.
Ετυμολογία
Οι Σουλιώτες πήραν το όνομα τους από το χωριό Σούλι, ορεινό χωριό στη σημερινή Θεσπρωτία της Ελλάδας. Το όνομα του χωριού είναι αβέβαιης προέλευσης και η ετυμολόγησή του αποτελεί αντικείμενο συζήτησης ήδη από την εποχή του Χριστόφορου Περραιβού, που πρώτος εξέδωσε ιστορία του Σουλίου το 1803. Στο ρομαντικό και κλασικιστικό περιβάλλον των αρχών του 19ου αιώνα, ο Γάλλος περιηγητής και πρόξενος Φρανσουά Πουκεβίλ και άλλοι σύγχρονοί του Ευρωπαίοι εισηγήθηκαν ότι το όνομα Σούλι προέρχεται από το αρχαιοελληνικό Σελλαΐς, προσπαθώντας να συνδέσουν το Σούλι με τους αρχαίους Σελλούς, αλλά η άποψη αυτή απορρίφθηκε ήδη από τον Περραιβό και δεν γνώρισε μεγάλη απήχηση σε κατοπινούς ερευνητές, ελλείψει τεκμηρίωσης. Ο Περραιβός, που ήρθε σε επαφή με ηλικιωμένους Σουλιώτες, ισχυρίστηκε ότι το όνομά τους το πήραν από έναν Τούρκο ο οποίος είχε σκοτωθεί εκεί. Κατά την πιο πρόσφατη και επικρατέστερη ετυμολογική εκδοχή, το τοπωνύμιο προήλθε από το αλβανικό Sul, το οποίο μπορεί να ερμηνευθεί ως «παρατηρητήριο» ή «ορεινή συνάθροιση» και συνδέεται με την αλβανική λέξη shul «πάσσαλος, δοκάρι» και κατ' επέκταση «κορυφή, λόφος». Η Βάσω Ψιμούλη απορρίπτει την άποψη ότι η ονομασία δόθηκε με βάση γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής, λόγω της θέσης των οικισμών του τετραχωρίου, κανένας από τους οποίους δεν βρίσκεται σε κορυφή βουνού ή σημείο που λειτουργεί ως παρατηρητήριο της ευρύτερης περιοχής, και εισηγείται ότι η ονομασία Σούλι ή Σιούλι απηχεί προσωπωνύμιο —το βαφτιστικό ή παρωνύμιο του γενάρχη της αλβανικής μεταναστευτικής ομάδας η οποία εγκαταστάθηκε εκεί—, όπως συνέβη σε άλλους οικισμούς, π.χ. τα Σπάτα ή το γειτονικό Μαζαράκι ή Μαζαρακιά της Θεσπρωτίας.
Οικισμοί
thumb|Το Σούλι, σε χαλκογραφία του H.Holland Κατά την επικρατέστερη άποψη, οι πρώτοι κάτοικοι που εγκαταστάθηκαν στην απρόσιτη ορεινή αυτή περιοχή δημιούργησαν στη σειρά τέσσερα χωριά, το Σούλι, τη Σαμονίβα, την Κιάφα και το Αβαρίκο, σε απόσταση μισής ώρας δρόμο το ένα από το άλλο, και που όλα μαζί καλούνταν, λόγω του αριθμού τους, «τετραχώρι». Σύμφωνα με τον Περραιβό, αργότερα, «καθώς ευρίσκοντο στενοχωρημένοι» στο τετραχώρι, δημιουργήθηκαν άλλα επτά νέα χωριά (Τζικούρι, Περιχάτι, Βίλια, Αλσοχώρι, Κοντάτες, Γκιονάλα και Τζιφλήκι), τα οποία αποτελούσαν το «εφταχώρι». Οι Σουλιώτες όλων των χωριών αυτών συσπειρώθηκαν και δημιούργησαν, τη λεγόμενη από τους ερευνητές «ομοσπονδία» ή «συμπολιτεία του Σουλίου», την οποία συγκροτούσαν τα 11 σουλιωτοχώρια. Στην ακμή της ισχύος τους, υπολογίζεται ότι η συνομοσπονδία των Σουλιωτών είχε 12.000 πληθυσμό και πάνω από 60 χωριά.
Τοπωνύμια
Μια μελέτη του 1922 από τον Έλληνα ακαδημαϊκό Πέτρο Φουρίκη, ο οποίος εξετάζει τα τοπωνύμια και μικροτοπωνύμια όπως τα Κιάφα, Κούγκε, Βίρα ή Μπίρα, Γκούρα, Δέμπες, Σαμονίβα, Στρέτεζα ή Στρέθεζα, Μούργκα, Βούτζι, Βρέκου - η - Βετετίμεσε κ.ά., βρήκε ότι προέρχονται από την αλβανική γλώσσα. Δε συμφωνεί με τον Φουρίκη ο Αλέξ. Μαμμόπουλος, ο οποίος θεωρεί ότι στα τοπωνύμια και τα κυριώνυμα έχουν συμβάλλει όλες οι γλώσσες της περιοχής και ότι πολλά από αυτά είναι ελληνικά. Η Βάσω Ψιμούλη θεωρεί ότι πολλά από τα τοπωνύμια της ευρύτερης περιοχής του Σουλίου είναι σλαβικά ή βλάχικα (Ζαβρούχο, Μούργκα, Σκάπετα, Κορίστιανη, Γλαβίτσα, Σαμονίβα, Αβαρίκο), ενώ αυτά του πυρήνα των τεσσάρων σουλιώτικων οικισμών είναι κατεξοχήν αλβανικά. Σλαβικής προέλευσης θεωρεί το όνομα Αβαρίκο (σερβ. «αβόρ» = πλάτανος) και ο Θεσπρωτός δάσκαλος Σπ. Μουσελίμης που το 1975 και 1976 δημοσίευσε εκατοντάδες τοπωνύμια του Σουλίου. Ο ίδιος θεωρεί γενικά ότι αυτά είναι αρβανίτικης, ελληνικής και σλαβικής προέλευσης και δίνει τις ερμηνείες πολλών από τα μη ελληνικά.
Πατριές (φάρες)
Οι Σουλιώτες είχαν δική τους μορφή κοινωνικής οργάνωσης που βασιζόταν στην οικογενειοκρατία, τις λεγόμενες φάρες (πατριές), οι οποίες έφθαναν σε αριθμό περίπου τις 47, αντιπροσωπεύοντας 150 οικογένειες. Σπουδαιότερες εξ αυτών ήταν η φάρα του Δημοδράκου, του Ζάρμπα, του Ζέρβα, του Μπότσαρη, του Τζαβέλλα, του Δαγκλή, του Καραμπίνη, του Κουτσονίκα κ.ά. Στις αρχές του 19ου αιώνα ο Περραιβός κατέγραψε ως εξής την πληθυσμιακή συγκρότηση και τις φάρες των τεσσάρων οικισμών του Σουλίου:
Διοίκηση
Κάθε φάρα είχε τον δικό της αρχηγό του οποίου το αξίωμα ήταν κληρονομικό κατ΄ αρρενογονία. Οι αρχηγοί των φαρών συγκροτούσαν μια μορφή κυβέρνησης που λεγόταν «Κριτήριο της Πατρίδας» με κύριο καθήκον να κρίνει επί παντός και να αποφασίζει σχετικά, με αναμφίβολα και δικαστική εξουσία που βασιζόταν στο έθιμο.
Ανώτατη εξουσία ασκούσε το «Γενικό Συνέδριο» που ονομαζόταν «Πλεκεσία» (< αλβ. pleqësia «δημογεροντία»), στο οποίο λάμβαναν μέρος εκτός από τους αρχηγούς των οικογενειών και κάθε Σουλιώτης που είχε διακριθεί σε ανδραγαθία. Αυτό αποφάσιζε θέματα πολέμου, ειρήνης, συμμαχίας και οτιδήποτε αφορούσε τις εξωτερικές σχέσεις της «συμπολιτείας», της οποίας πρωτεύουσα ήταν το Σούλι όπου και γίνονταν οι συνελεύσεις των δύο παραπάνω οργάνων.
Για τα ήθη και τα έθιμα των Σουλιωτών χαρακτηριστικές είναι οι πληροφορίες που άφησε ο Χριστόφορος Περραιβός στην ιστορική συγγραφή του, που άντλησε κατά την επιτόπια έρευνά του όταν στάλθηκε εκεί από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη για να τους μυήσει στην Επανάσταση. Σημειώνει λοιπόν ο Περραιβός: «''Κανένας από τους Σουλιώτες καμμίαν τέχνην ή πραγματείαν δεν μεταχειρίζεται, παρά όλη τους η γύμνασις από παιδιόθεν είναι εις τα άρματα. Με αυτά τρώγουν, με αυτά κοιμούνται, με αυτά ξυπνούν''». Σημειώνεται ότι την εποχή εκείνη τα Σουλιωτοχώρια συντηρούσαν περίπου 2.500 ένοπλους λιτοδίαιτους, σκληραγωγημένους και ολιγαρκείς, οι οποίοι και αποτελούσαν εγγύηση της ασφάλειας της περιοχής, έναντι των Τούρκων, ο δε συνολικός πληθυσμός υπολογίζεται πως έφθανε περί τους 10.000 έως 12.000.
Έγιναν ονομαστοί για τις πολεμικές τους ικανότητες και τις άλλες αρετές τους. Γενικά οι Σουλιώτες επιδείκνυαν χαρακτηριστική τυφλή υπακοή και πειθαρχία στους αρχηγούς τους στην περίοδο των πολέμων τους. Θεωρούσαν την ελευθερία πολυτιμότερη της ζωής τους. Τα δε ήθη τους ήταν πολύ αυστηρά. Σέβονταν τις γυναίκες τους, τιμούσαν τους διακρινόμενους σε μάχες, περιφρονούσαν τους δειλούς όπως και τις γυναίκες αυτών. Μία απλή υπόνοια για την ηθική μιας γυναίκας αρκούσε για να λιθοβοληθεί με απόφαση του αρχηγού της φάρας. Σε περίπτωση μοιχείας τη μοιχαλίδα την έβαζαν μέσα σε τσουβάλι (σάκκο) και την γκρέμιζαν σε φαράγγι του Αχέροντα. Οι Σουλιώτες διακρίνονταν για τις υποσχέσεις και συμφωνίες τους που θεωρούσαν ιερές, και θανάτωναν όσους παρέμβαιναν τις αρχές τους. Η αντεκδίκηση ή «γκιάκ» (κοινώς βεντέτα) ήταν νόμος απαράβατος. Γενικά όμως ήταν γενναίοι, ριψοκίνδυνοι, ευσταλείς, γρήγοροι, φιλελεύθεροι, αρκετές φορές μεγαλόψυχοι, φιλοπάτριδες, αλλά και αφοσιωμένοι σε επιδρομές και λαφυραγωγήσεις.
Άλλα χαρακτηριστικά στοιχεία ήταν ότι δεν κουρεύονταν, φορούσαν και αυτοί φουστανέλα και στολίζονταν στο στήθος με «τσαπράζια». Τα δε ρούχα των γυναικών ήταν όλα κεντητά. Αγαπημένο μουσικό όργανο των Σουλιωτών ήταν ο ταμπουράς.
Οικονομία
Ζούσαν με πολύ περιορισμένα προϊόντα λόγω του άγονου του ορεινού εδάφους με συνέπεια αυτή η ίδια η φύση να τους εξαναγκάζει πολλές φορές να προβαίνουν σε επιδρομές στις πεδινές περιοχές να ληστεύουν και να λαφυραγωγούν υποχρεώνοντας τους κατοίκους των περιοχών που υπέτασσαν να τους πληρώνουν φόρους σε χρήμα αλλά και σε είδος. Οι δε κάτοικοι αυτών των 70 περίπου κατακτηθέντων χωριών καλούνταν «Παρασουλιώτες». Η δε σχέση μεταξύ Σουλιωτών και Παρασουλιωτών έφερνε στη μνήμη, όπως σημειώνει ο Κ. Παπαρρηγόπουλος, εκείνη μεταξύ των αρχαίων Σπαρτιατών και των Περιοίκων.
Στα μέσα του 16ου αιώνα το Σούλι είναι καταγεγραμμένο σε οθωμανικό φορολογικό κατάστιχο ως χωριό κατοικούμενο από 244 υπόχρεους καταβολής φόρου στον εξ ολοκλήρου χριστιανικό ναχιγιέ του Άη-Δονάτου, τμήμα του ομώνυμου καζά στο σαντζάκι του Δέλβινου. Σε φορολογικό κατάστιχο του 1613, ωστόσο, το Σούλι είναι ένας από τους οικισμούς στους οποίους καταγράφονται φορολογούμενοι που καταβάλλουν resm-çift και resm-i bennak, φόρους που πλήρωναν μουσουλμάνοι υπήκοοι, επήλυδες ή προσήλυτοι στο Ισλάμ.
Οι Σουλιώτες πλήρωναν στον Σουλτάνο ετήσιο φόρο, τον λεγόμενο κεφαλικό και τον λεγόμενο «προβατικόν», (που προηγουμένως μάζευαν από τους Παρασουλιώτες). Οι Σουλιώτες υπάγονταν σε έναν σπαχή, ο οποίος είχε ένα βαθμό δικαιοδοσίας στο Σούλι, τους εκπροσωπούσε, όπως μαρτυρεί ένα έγγραφο του 1794, και στον οποίο κατέβαλλαν ένα μικρής ποσότητας φόρο. Η ένταξη των Σουλιωτών στο τιμαριωτικό σύστημα μέσω της καταβολής φόρου, επικύρωνε τη νομιμότητά τους, τους εξασφάλιζε τη δυνατότητα εκπροσώπησης μέσω του σπαχή και επέτρεπε τη συνέχιση της άσκησης κυριαρχίας και του πλουτισμού τους μέσω δραστηριοτήτων όπως η ληστεία και η παροχή προστασίας σε υπήκοους πληθυσμούς. Ο Περραιβός μαρτυρεί ότι ο «σιπαχης της σολης» Μπεκίρ μπέης ήταν εγκατεστημένος στα Γιάννενα και πήγαινε στο Σούλι μια φορά το χρόνο για να συλλέξει το φόρο. Ακόμη, ότι ο Αλή πασάς, ο οποίος επιδίωκε να συγκεντρώσει στα χέρια του τις προσόδους όλων των μεγάλων γαιοκτημόνων της περιοχής για να αυξήσει τη δική του πολιτική ισχύ, προσπάθησε να εξαγοράσει από αυτόν έναντι υψηλού αντιτίμου το τιμαριωτικό δικαίωμα του Σουλίου και, ερχόμενος αντιμέτωπος με την επίμονη άρνησή του, τον θανάτωσε.
Γλώσσα
Οι Σουλιώτες ήταν δίγλωσσοι και μιλούσαν ελληνικά και αρβανίτικα, Κατά τον Noel Malcolm, τα τοπωνύμια του Σουλίου συντείνουν ότι οι Σουλιώτες ήταν αρχικά αλβανόφωνοι, αλλά πολλοί είχαν πιθανώς γίνει δίγλωσσοι μιλώντας και τα ελληνικά από τις αρχές του 17ου αιώνα. Σύμφωνα με τη Βάσω Ψιμούλη, μιλούσαν τα αλβανικά ως απόγονοι αλβανικής ποιμενικής ομάδας που είχε εγκατασταθεί στην περιοχή, ενώ, λόγω της επικοινωνίας και των ανταλλαγών με τους κατά κύριο λόγο ελληνόφωνους πληθυσμούς των γύρω περιοχών, και της σημαντικής οικονομικής και στρατιωτικής τους παρουσίας στην περιοχή το 18ο αιώνα, έμαθαν να χρησιμοποιούν και την ελληνική γλώσσα. Έγραφαν μόνο στα ελληνικά, καθώς στην περιοχή της Ηπείρου και ιδίως της Τσαμουριάς η γραπτή επικοινωνία μεταξύ αλβανόφωνων, που ως επί το πλείστον ήξεραν να μιλούν ελληνικά και χρησιμοποιούσαν Έλληνες γραμματικούς, γινόταν στην ελληνική, όπως συμβαίνει π.χ. στην αλληλογραφία Τσάμηδων μπέηδων με τον Αλή πασά. Ο Τίτος Γιοχάλας, που μελέτησε το ελληνο-αλβανικό λεξικό του Μάρκου Μπότσαρη, παρατηρεί ότι το αλβανικό ιδίωμα του λεξικού ανήκει στην τοσκική διάλεκτο των αλβανικών, διασώζει πολλά αρχαϊκά γλωσσικά στοιχεία, όμοια με αυτά των ελληνο-αλβανικών κοινοτήτων της Κάτω Ιταλίας, και βρίσκεται πλησιέστερα στα αρβανίτικα που ομιλούνταν τη δεκαετία του 1960 στο χωριό Ανθούσα (πρώην Ράπεζα). Παρατηρώντας φαινόμενα ελληνικής σύνταξης σε αλβανικές φράσεις του λεξικού, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είτε η μητρική γλώσσα του Μπότσαρη και των συνεργατών του ήταν η ελληνική είτε η επίδραση της ελληνικής στην αλβανική που μιλιόταν πιθανώς στην περιοχή του Σουλίου ήταν τόση ώστε να επηρεάσει πέρα από το λεξιλόγιο και τη σύνταξή της. Κατά τον Εμμανουήλ Γ. Πρωτοψάλτη οι Σουλιώτες είχαν ως μητρική γλώσσα την ελληνική της Βορείου Ηπείρου.
Εξωτερικές περιγραφές
Οι Τσάμηδες και οι Βλάχοι αποκαλούσαν τους Σουλιώτες «Γραικούς». Ο Αθανάσιος Ψαλίδας, γραμματέας του Αλή πασά, μαρτυρεί πως το Σούλι (ή Κακοσούλι) είχε «Γραίκους» πολεμιστές που πάλευαν τους Αλβανούς για πολλά χρόνια. Ο ανώνυμος συγγραφέας της Ελληνικής Νομαρχίας έγραψε πως, «η διαυθέντευσις των Σουλιωτών κατά του της Ηπείρου τυράννου αρκετώς θέλει αποδείξει, ότι η Ελλάς γεννά ακόμη Λεωνίδας και Θεμιστοκλείς». Εκτός από τις σύγχρονες μαρτυρίες, οι Σουλιώτες ήταν γνωστοί ως Έλληνες ακόμη και από τους εχθρούς τους. Ο Βελή πασάς, γιος του Αλή πασά, έστειλε επιστολές στον πατέρα του από τον Απρίλιο μέχρι τον Δεκέμβριο του 1803, στις οποίες αποκαλεί τους Σουλιώτες «Ρωμαίους», ή «Ρωμιούς» αλλά και «Ρωμέγους». Όλοι αυτοί οι όροι δηλώνουν ότι η σουλιωτική συνομοσπονδία αποτελούταν από Έλληνες. Ο Αχμέτ Μουφίτ, μεγάλος-εγγονός του Αλή πασά, προσπάθησε να μετατρέψει τους Σουλιώτες από «ορθόδοξους Αλβανούς», σε δικούς του, αναφέρει κατά γράμμα. Αναφερόταν οργισμένος στο πώς οι Σουλιώτες προκάλεσαν την επίθεση του Αλή πασά, το 1789, επειδή θεωρούσαν τους εαυτούς τους Χριστιανούς Έλληνες, ενώ έγιναν και πολιτικά εργαλεία της Ρωσίας. Μετά από την πρώτη του επαφή με τους Σουλιώτες, ο Byron (Λόρδος Βύρων) περιγράφει τους Σουλιώτες ως «κακότροπους Ρωμιούς που μιλούν λίγα Ιλλυρικά». Ο Γουίλιαμ Μάρτιν Ληκ γράφει ότι «οι Σουλιώτες δεν ήταν Έλληνες αλλά Αλβανοί Χριστιανοί. Χρησιμοποιούσαν πάντοτε την Αλβανική γλώσσα ιδιωτικά, αλλά, κατοικώντας στα όρια, όλοι οι άνδρες και πολλές από τις γυναίκες μπορούσαν να μιλήσουν ελληνικά. Τα περισσότερα μέρη στο Σούλι και στον περίγυρό του είχαν δυο ονομασίες, μία ελληνική και μία αλβανική». Ως αποτέλεσμα της ποιητικής ανάπλασης της Αλβανίας από τον Μπάιρον ως ενός «άγριου» τοπίου στο Προσκύνημα του αρχοντόπουλου Χάρολντ, σε ταξιδιωτικά ημερολόγια των αρχών του 19ου αιώνα καταγράφηκαν μία σειρά αναπαραστάσεων των ήδη γνωστών ως ανίκητων πολεμιστών Σουλιωτών. Μία από τις πιο εντυπωσιακές εικόνες ήταν μία υδατογραφία, δημιούργημα του Βρετανού αρχιτέκτονα Τσαρλς Ρόμπερτ Κόκρελ, η οποία ενσωματώθηκε το 1820 σε περιηγητικό βιβλίο του Τόμας Χιουζ. Η παράσταση αυτή πάνοπλων Σουλιωτών σε ένα άγριο τοπίο απέδωσε συνοπτικά τα χαρακτηριστικά της επιδεξιότητας και της εγρήγορσης των ορεσίβιων πολεμιστών, με αποτέλεσμα να αναπαραχθεί μαζικά στην Ευρώπη το 19ο αιώνα, εικονοποιώντας τη ρομαντική οριενταλιστική θεώρησή του άγριου και ταυτόχρονα ηρωικού Άλλου.
Πόλεμοι
Οι Οθωμανοί Τούρκοι προσπάθησαν επί πολλά χρόνια να κατακτήσουν τα εδάφη της συνομοσπονδίας των Σουλιωτών, όχι βέβαια για να επιβάλλουν φόρους σε μια τελείως άγονη περιοχή, όσο για να εξουδετερώσουν τους ανυπότακτους Σουλιώτες. Οι πρώτες συγκρούσεις μεταξύ Σουλιωτών και Οθωμανών (συμπεριλαμβανομένων Αλβανών μουσουλμάνων) άρχισαν, κατά την τοπική παράδοση, περίπου στα 1635, αν όχι νωρίτερα. Οι πρώτες όμως ιστορικές αναφορές για αντι-οθωμανική δράση των Σουλιωτών ανάγονται στην περίοδο του Ενετοτουρκικού πολέμου (1684-1699), όπου οι επιτυχίες των Ενετών δημιούργησαν αναστάτωση και αναβρασμό σ΄ όλες τις νοτιοανατολικές περιοχές, από τη Δαλματία ως την Ήπειρο.
Πιο συγκεκριμένα:
Επί Αλή Πασά
Το 1788 ήδη Πασάς Ιωαννίνων είναι ο Αλή Πασάς. Οι δε πολεμικές συγκρούσεις που ακολούθησαν έγιναν εντονότερες και σφοδρότερες. Αιτία αυτών στάθηκε ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος (1787-1792), στην αρχή του οποίου, τον Σεπτέμβριο του 1788, φθάνει στο Σούλι, ο Λουίζης Σωτήρης, απεσταλμένος της Αυτοκράτειρας της Ρωσίας, Μεγάλης Αικατερίνης, προκειμένου να ξεσηκώσει σε επανάσταση τους Σουλιώτες. Έτσι τον Μάρτιο του 1789, ονομαστοί οπλαρχηγοί μεταξύ των οποίων οι Γιώργης Μπότσαρης, Λάμπρος Τζαβέλας, Βέικος Ζάρμπας, Νικολός Ζέρβας, Δήμος Δράκος κ.ά. δηλώνουν εγγράφως προς την Αυτοκράτειρα, μέσω των απεσταλμένων της ότι είναι έτοιμοι να πολεμήσουν εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μαθαίνοντας ο Αλή Πασάς τα γεγονότα αυτά, αμέσως οργάνωσε την πρώτη εκστρατεία εναντίον των Σουλιωτών.
Πρώτος πόλεμος Αλή Πασά - Σουλιωτών (1789)
Έτσι τον ίδιο χρόνο, την άνοιξη του 1789, ο Αλή Πασάς εκστράτευσε κατά των Σουλιωτών με 10.000 Τουρκαλβανούς. Η εκστρατεία αυτή κράτησε τέσσερις μήνες, οι δε Σουλιώτες επέδειξαν μοναδική δύναμη αντίστασης και εξαιρετική πολεμική ικανότητα με συνέπεια η εκστρατεία αυτή να λήξει άδοξα. Αφ' ετέρου, με νεότερα στοιχεία (έγγραφα της περιόδου εκείνης) που ήλθαν στο φως, φαίνεται ότι ο Αλή Πασάς τον Ιούλιο, μετά την υποχώρησή του, συνομολόγησε συνθήκη με τους Σουλιώτες όπου και ανέλαβε να καταβάλει μισθούς στους οπλαρχηγούς προκειμένου αυτοί ν΄ αναλάβουν την ασφάλεια της περιοχής, παίρνοντας όμως εχέγγυα πέντε παιδιά (ομήρους), από τις οικογένειες των οπλαρχηγών.
Δεύτερος πόλεμος Αλή Πασά - Σουλιωτών (1792)
Το 1792΄, με τη λήξη του Ρωσοτουρκικού πολέμου, όπου και συνομολογήθηκε η Συνθήκη του Ιασίου, μεταξύ της Ρωσίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο Αλή Πασάς, προκειμένου να παγιώσει μια πλήρη ευνομούμενη κατάσταση στο πασαλίκι του, επιχείρησε δεύτερη εκστρατεία κατά των Σουλιωτών, με δύναμη 10.000 Τουλκαλβανών, που και αυτή υπήρξε ατυχής. Αν και είχε ομήρους (όπως τον Φώτο Τζαβέλλα που ήταν γιος του Λάμπρου Τζαβέλλα), οι Σουλιώτες αγωνίστηκαν θαρραλέα, κάτω από τη διοίκηση του Γεωργίου Μπότσαρη, του Λάμπρου Τζαβέλλα και του Δήμου Δράκου. Ακόμη και οι γυναίκες, υπό τη Μόσχω (σύζυγο του Λάμπρου Τζαβέλλα), συμμετείχαν στη μάχη. Σκοτώθηκαν 2.000 Τουρκαλβανοί και 74 Σουλιώτες.
Έτσι ανεπιτυχής υπήρξε και αυτή η εκστρατεία για την οποία σημείωνε ο Ενετός προνοητής (= αρμοστής) της Αγίας Μαύρας (Λευκάδας): «στα ορεινά καταφύγια που αποτελούν την άμυνα των Σουλιωτών, κατέρρευσεν η φιλαυτία του υπερηφάνου (Αλή) Πασά». Ο δε Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, στο ποίημά του «Φυγή», περιγράφει ποιητικά ακριβώς αυτή την εκστρατεία μετά την οποία ο Αλή Πασάς αναγκάσθηκε να δεχθεί κάποιες προτάσεις των Σουλιωτών σχετικά με τη διοίκηση (μοίρασμα) της περιοχής. Οι Σουλιώτες έπαιρναν όλες τις προμήθειές τους από την Πάργα, ενώ έλαβαν υποστήριξη από την Ευρώπη με τη Ρωσία και τη Γαλλία να τους παρέχουν τα απαραίτητα όπλα και πυρομαχικά. Για τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, οι Σουλιώτες ήταν όργανο για να αποδυναμώσουν την οθωμανική αυτοκρατορία. Όταν οι Βρεταννοί πολιτικοί άλλαξαν διαθέσεις απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, προκειμένου να ενισχύσουν τις δυνάμεις εναντίον του Ναπολέοντα, οι προμήθειες όπλων και πυρομαχικών διακόπηκαν. Χωρίς υποστήριξη από το εξωτερικό και με τους Σουλιώτες καταπονημένους από τη χρόνια πολιορκία, η ενότητα των γενών τους άρχισε πλέον να διασπάται.
Τρίτος πόλεμος Αλή Πασά - Σουλιωτών (1803)
μικρογραφία|Το Κούγκι μικρογραφία|Κάστρο Κιάφας στο Σούλι thumb|Οι Σουλιώτισσες, Ary Scheffer (1827)
Η 3η εκστρατεία του Αλή Πασά κατά των Σουλιωτών ξεκίνησε στην πραγματικότητα το 1800. Στο μεταξύ είχαν διαμορφωθεί οι ακόλουθες συνθήκες: οι Ενετοί είχαν ήδη απομακρυνθεί από την Επτάνησο και τη θέση τους είχαν πάρει οι Γάλλοι, από το 1797. Μετά όμως από την καταστροφή που υπέστησαν στη ναυμαχία του Αμπουκίρ το 1798 (στην Αίγυπτο), ο Αλή Πασάς άρχισε να γίνεται ο κυρίαρχος της περιοχής. Έτσι προκειμένου να προλάβει διείσδυση των Άγγλων στην περιοχή που τον ενδιέφερε, εκστράτευσε στην Ήπειρο αφού προηγουμένως είχε συμμετάσχει στην εκστρατεία κατά του Πασά του Βιδινίου Πασβάνογλου (1798), με διπλάσιο στρατό απ΄ ότι είχε ζητήσει ο Σουλτάνος, γεγονός που του είχε προσδώσει νέο κύρος στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. μικρογραφία|Ελληνικό [[γραμματόσημο του 1979 που τιμά τη θυσία των Σουλιωτισσών]] Έτσι ο Αλή Πασάς εκστρατεύοντας το 1800 στη Ήπειρο και καταλαμβάνοντας το Βουθρωτό, την Ηγουμενίτσα, τη Βόνιτσα και την Πρέβεζα, ενίσχυσε τη θέση του στην περιοχή ενώ ταυτόχρονα εξασφάλισε τον έλεγχο των Σουλιωτών κάνοντας στενότερο τον αποκλεισμό τους. Παρόλα αυτά οι Σουλιώτες συγκεντρώθηκαν στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και αποφάσισαν ή να νικήσουν ή να πεθάνουν. Ήταν λιγότεροι από 2.000 οπλισμένοι. Οι κύριοι ηγέτες τους ήταν ο Φώτος Τζαβέλλας, ο Δήμος Δράκος, ο Τάσος Ζέρβας, ο Κουτσονίκας, ο Δαγκλής, ο Γιαννάκης Σέχος, ο Φωτομάρας, ο Βέικος Ζάρμπας, ο Τζαβάρας, ο Ζυγούρης Διαμάδης και ο Γιώργος Μπούζγος. Τέσσερα χρόνια κράτησε ο αγώνας τους. Οι Σουλιώτες κέρδιζαν όλες τις αποφασιστικές μάχες, όμως ο Αλή Πασάς έχτιζε κάστρα στα γειτονικά χωριά για μακροχρόνια πολιορκία. Οι Σουλιώτες έκαναν τότε εκκλήσεις για βοήθεια στη Γαλλία και τη Ρωσία, που όμως δεν τελεσφόρησαν. Επακολούθησαν και νέες μάχες πολύ πιο σκληρές, με τελευταία στις 7 Δεκεμβρίου γύρω από το Κούγκι και την Κιάφα που είχαν αποσυρθεί. Μένοντας όμως χωρίς τρόφιμα και πυρομαχικά αναγκάστηκαν τελικά να συνθηκολογήσουν.
Στις 12 Δεκεμβρίου του 1803 οι Σουλιώτες συνθηκολόγησαν και ο Αλή Πασάς υποσχέθηκε να τους αφήσει ελεύθερους με όλη την κινητή ιδιοκτησία τους, ακόμη και τα όπλα τους, φτάνει να εγκατέλειπαν μαζί με τις οικογένειές τους, το ταχύτερο, τα πατρώα εδάφη τους. Τέσσερις μέρες μετά, στις 16 Δεκεμβρίου, οι Σουλιώτες χωρίζονται σε τρεις φάλαγγες οι οποίες αναχώρησαν για τις ακτές της Ηπείρου. Έτσι έληξε η 3η εκστρατεία η οποία και κατέστη τελικά νικηφόρα για τον Αλή Πασά μετά από τόσους αγώνες. Όταν έφυγαν και τα τελευταία σουλιώτικα γένη, ο ιερομόναχος Σαμουήλ παρέμεινε με πέντε Σουλιώτες στο Κούγκι, για να παραδώσει σε απεσταλμένους του Βελή, γιου του Αλή, τα πολεμοφόδια, αλλά την ώρα της παράδοσης η πυριτιδαποθήκη ανατινάχθηκε στο αέρα. Σύμφωνα με τον Περραιβό, ο Σαμουήλ, οργισμένος από τα λόγια ενός απεσταλμένου του Βελή, αυτοπυρπολήθηκε προτιμώντας το θάνατο από το να παραδοθεί, ενώ σύμφωνα με μία «θύμηση» καταγεγραμμένη σε τοιχογραφία εκκλησίας της Σέλιανης και κατά την Αληπασιάδα η ανατίναξη ήταν ενέργεια του Φώτου Τζαβέλα κατ' εντολήν του Αλή. Σύμφωνα με τον Τζορτζ Φίνλεϊ, ο Σαμουήλ ήταν Αλβανός από την Άνδρο και είχε το πάρει επίθετο:Τελευταία Κρίση
Η πρώτη φάλαγγα υπό τον Φώτο Τζαβέλλα και άλλους επικεφαλής των φαρών Δαγκλή, Βέικο Ζάρμπα, Δήμο Δράκο, Πανομάρα, έφθασε χωρίς καμία απώλεια στην Πάργα, που βρισκόταν υπό ρωσικό έλεγχο, και από εκεί πέρασε στην Κέρκυρα.
Η δεύτερη φάλαγγα υπό τους Κίτσο Μπότσαρη και Κουτσονίκα χτυπήθηκε στο Ζάλογγο, 16 Δεκεμβρίου του 1803, όπου και ακολούθησε απέλπιδα μάχη (στην οποία σκοτώθηκαν πολλοί Σουλιώτες ενώ περίπου 60 Σουλιώτισσες προτίμησαν, αντί την αιχμαλωσία, να γκρεμιστούν με τα παιδιά τους στο Ζάλογγο. Σήμερα έχει στηθεί στους βράχους του Ζαλόγγου μνημείο, ως φόρος τιμής στο ακαταδάμαστο πνεύμα των γυναικών αυτών.
Η τρίτη φάλαγγα υπό τους Μποτσαραίους έφθασε στο Βουργαρέλι που ήταν το άντρο των Μποτσαραίων. Από εκεί αναχώρησαν τον Ιανουάριο, προς τα Άγραφα, φοβούμενοι παρασπονδία του Αλή Πασά, όπου και εγκαταστάθηκαν γύρω από τη Μονή Σέλτσου. Τελικά στις 4 Απριλίου (1804) οι Τούρκοι περικύκλωσαν την περιοχή και ακολούθησε η περίφημη μάχη του Σέλτσου κατά την οποία πολλοί Σουλιώτες σφαγιάστηκαν και περισσότερες από 200 Σουλιώτισσες ακολούθησαν το παράδειγμα εκείνων του Ζαλόγγου.
Στα Επτάνησα
Πολλοί Σουλιώτες της 1ης κυρίως φάλαγγας εισήλθαν στην υπηρεσία των Ρώσων στην Κέρκυρα, όπου αποτέλεσαν σημαντικό κομμάτι της λεγεώνας των ελαφρών τυφεκιοφόρων. Αυτό ήταν ένα σύνταγμα ατάκτων στρατιωτών, που οργανώθηκε από τους Ρώσους και συστάθηκε από πρόσφυγες των ηπειρωτικών χωρών. Δεν περιέλαβε μόνο Σουλιώτες, αλλά και Χειμαριώτες, Μανιάτες, κλέφτες και αρματωλούς. Οι Σουλιώτες συμμετείχαν στις εκστρατείες στη Νάπολη το 1805, την Τένεδο το 1806, τη Δαλματία το 1806 και κατά τη διάρκεια της υπεράσπισης της Λευκάδας το 1807.
Με τη Συνθήκη του Τίλσιτ το 1807 και την ύφεση στις σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Γαλλίας, οι ρωσικές δυνάμεις αποσύρθηκαν από τα Επτάνησα και τα κατέλαβαν οι Γάλλοι. Οι Σουλιώτες και άλλα τμήματα των ρωσικών μονάδων εισήλθαν στην υπηρεσία των Γάλλων, σε μια μονάδα γνωστή ως «Αλβανικό Σύνταγμα» (Régiment Albanais). Κατά τη διάρκεια της αγγλογαλλικής διένεξης, μεταξύ 1810 και 1814, οι Σουλιώτες, ευρισκόμενοι στη γαλλική υπηρεσία, αντιμετώπισαν άλλους Έλληνες πρόσφυγες, που είχαν οργανωθεί από τους Βρετανούς σε ελαφρύ σύνταγμα πεζικού. Με δεδομένο ότι οι Σουλιώτες εγκαταστάθηκαν ως φρουρά στην Κέρκυρα, η οποία παρέμεινε υπό γαλλικό έλεγχο μέχρι το 1814, πολύ λίγοι εντάχθηκαν στην υπηρεσία των Βρεταννών.
Επιστροφή στα πάτρια
Όταν υπήρξαν σαφή σημάδια επικείμενης εξέγερσης εναντίον των Τούρκων, ο Αλή Πασάς θεώρησε κατάλληλη τη στιγμή για να καταστήσει την Ήπειρο ανεξάρτητο κράτος. Το 1820, ζήτησε από τους Σουλιώτες βοήθεια και αυτοί επέστρεψαν στην ηπειρωτική χώρα, για να υποστηρίξουν τον προηγούμενο εχθρό τους εναντίον του Σουλτάνου. Εντούτοις, τα σχέδια του Αλή απέτυχαν και αυτός σκοτώθηκε, ενώ οι Τούρκοι κατέλαβαν τα Ιωάννινα.
Σουλιώτες εγκατεστημένοι στην Αθήνα αποτελούσαν την πλειονότητα των αλβανόφωνων Ελλήνων που το 1898 ίδρυσαν ως τμήμα του «Ελληνισμού» τον «Αρβανίτικο Σύνδεσμο», έναν από τους δύο συνδέσμους που αποσκοπούσαν στη δημιουργία ενιαίου ελληνοαλβανικού κράτους ή αλβανικής ηγεμονίας υπό ελληνική επικυριαρχία.
Έως το 1909, οι Τούρκοι διατήρησαν στρατιωτική βάση στο φρούριο της Κιάφας. Τελικά, το 1913, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων, ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε ολόκληρη τη νότια Ήπειρο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ελληνική Επανάσταση του 1821 Κατηγορία:Τουρκοκρατία Κατηγορία:Ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Ιστορία της Ηπείρου Σ Κατηγορία:Πρώην συνομοσπονδίες Κατηγορία:Έλληνες ανά εθνοτική ή εθνική καταγωγή
Ευγένιος Μαξιμιλιάνοβιτς του Λόιχτενμπεργκ
Ο Ευγένιος Μαξιμιλιάνοβιτς από τον Οίκο του Μπωαρναί ήταν 5ος δούκας του Λόιχτενμπεργκ, πρίγκιπας Ρομανόβσκυ (8 Φεβρουαρίου 1847 - 31 Αυγούστου 1901) διαδέχθηκε τον μεγαλύτερο αδελφό του Νικόλαο Μαξιμιλιάνοβιτς ως δούκας του Λόιτενμπεργκ από το 1891 ως το 1901.
Βιογραφία
Ήταν ο δευτερότοκος γιος του Μαξιμιλιανού ντε Μπωαρναί 3ου δούκα του Λόιχτενμπεργκ και της Μαρίας Νικολάγιεβνας των Σ.Χ.Γκόττορπ μεγάλης δούκισσας της Ρωσίας, κόρης του Νικολάου Α΄ Αυτοκράτορα της Ρωσίας.
Ο Ευγένιος γενήθηκε στην Αγ. Πετρούπολη. Το 1852 απεβίωσε ο πατέρας του και επόμενος (4ος) δούκας του Λόιχτενμπεργκ έγινε ο μεγαλύτερος αδελφός του Νικόλαος. Από τότε επετράπη σε όλα τα τέκνα του Μαξιμιλιανού να φέρουν το πριγκιπικό όνομα και τον τίτλο Ρομανόβσκυ/Ρομανόβσκαγια με την προσφώνηση Αυτοκρατορικές Υψηλότητες. Το 1891 απεβίωσε και ο Νικόλαος άτεκνος, έτσι ο Ευγένιος έγινε ο 5ος δούκας.
Έγινε υποστράτηγος στον Αυτοκρατορικό Ρωσικό Στρατό. Το 1872-73 συμμετείχε στην επίθεση της Κίβα της Περσίας (τώρα στο Ουζμπεκιστάν) και τιμήθηκε με το παράσημο του Αγ. Γεωργίου 4ης τάξης. Το διάστημα 1874-77 ήταν διοικητής του 5ου σώματος Ουσσάρων "Αλεξάνδρεια". Για τη συμβολή του στον Ρωσο-τουρκικό Πόλεμο του 1877 έλαβε το παράσημο του Αγ. Βλαδίμηρου 3ης τάξης. Έγινε αντιστράτηγος το 1886 και διοικητής της 3ης Μοίρας Πεζικού το διάστημα 1888-93.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε πρώτα το 1869 τη Ντάρια Κωνσταντίνοβα Οποτσινίνα, εγγονή του Ρώσου στρατηγού Μιχαήλ Κουτούζωφ. Της δοθηκε το τίτλος της κόμισσας του Μπωαρναί (απεβ. το 1870 στη γέννα). Είχαν τέκνα:
Έπειτα ο Ευγένιος έκανε δεύτερο γάμο το 1878 με τη Ζηναΐδα (Ζίνα) Ντμιτρίγιεβνα Σκομπέλεβ (απεβ. 1899), αδελφή του Ρώσου στρατηγού Μιχαήλ Σκομπέλεβ. Αργότερα η Ζίνα είχε μία μακρά σχέση με τον Αλεξέι Αλεξάντροβιτς μεγάλο δούκα της Ρωσίας.
Στέφανος Βελδεμίρης
Ο Στέφανος Βελδεμίρης (1937-1961), ήταν στέλεχος της νεολαίας της ΕΔΑ που δολοφονήθηκε από τον χωροφύλακα Σ. Φιλίππου στις 26 Οκτωβρίου 1961, λίγες μέρες πριν τις εκλογές του 1961, στη Θεσσαλονίκη, που έμειναν στην ιστορία ως εκλογές βίας και νοθείας.
Η ζωή του
Γεννήθηκε το 1937 στις Συκιές Θεσσαλονίκης. Σπούδασε στη Σχολή Ηλεκτροτεχνιτών και στη συνέχεια έδωσε εξετάσεις και πέρασε στη Σχολή Τεχνιτών του Πολεμικού Ναυτικού από όπου όμως διώχθηκε λίγο αργότερα όταν έγινε γνωστό ότι ο πατέρας του, ο Σίμος Βελδεμίρης, ήταν αριστερός που είχε εξοριστεί στη Μακρόνησο. Άρχισε να εργάζεται ως ηλεκτρολόγος ενώ συγχρόνως, ως στέλεχος της Νεολαίας της ΕΔΑ, είχε πλούσια συνδικαλιστική και πολιτική δραστηριότητα. Υπηρέτησε στο στρατό στο περιβόητο «Τάγμα Σκαπανέων Κολινδρού», όπου συγκέντρωναν τους στρατιώτες αριστερών πεποιθήσεων.
Η δολοφονία του
Στις 26 Οκτωβρίου του 1961 ο Στέφανος Βελδεμίρης και ο Μόρφης Στεφούδης νοίκιασαν ένα ταξί και από τα πίσω παράθυρα του αυτοκινήτου μοίραζαν προκηρύξεις της ΕΔΑ στη δυτική Θεσσαλονίκη. Σε ένα μπλόκο της αστυνομίας στους Αμπελόκηπους ο χωροφύλακας Σπυρίδων Φιλίππου πυροβόλησε στο πίσω τζάμι του ταξί και πέτυχε με δύο σφαίρες στο κεφάλι το Βελδεμίρη ο οποίος εξέπνευσε την επομένη στο Λαϊκό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης (νυν Ιπποκράτειο).
Η δίκη του Σπύρου Φιλίππου έγινε πέντε μήνες αργότερα στο Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης. Τόσο ο ίδιος ο κατηγορούμενος όσο και οι συνάδελφοί του που κατέθεσαν ως μάρτυρες υπεράσπισης ισχυρίστηκαν ότι ο Φιλίππου πυροβόλησε στα λάστιχα του αυτοκινήτου (και ότι η σφαίρα εξοστρακίστηκε) επειδή υπήρχαν πληροφορίες ότι θα μοιραστούν ναρκωτικά στην περιοχή. Το δικαστήριο καταδίκασε τον Φιλίππου σε 4 χρόνια φυλάκιση σε αγροτικές φυλακές και ύστερα από δύο χρόνια αφέθηκε ελεύθερος, αλλά δεν επέστρεψε στη χωροφυλακή.
Στις 7 Δεκεμβρίου του 2010, το δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης με ομόφωνη απόφαση τοποθέτησε αναμνηστική πλάκα (στην οποία αναγράφεται: Εδώ δολοφονήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1961 ο νεολαίος αγωνιστής της δημοκρατίας, Στέφανος Βελδεμίρης) στη συμβολή των οδών Φιλιππουπόλεως και Πέραν στο σημείο της δολοφονίας. Στις Συκιές Θεσσαλονίκης όπου γεννήθηκε υπάρχει οδός με το όνομά του.
Ο Γιάννης Ρίτσος, στο ποίημα του «Ωδή στον Στέφανο Βελδεμίρη» έγραψε μεταξύ άλλων για τον Βελδεμίρη:
«Στέφανε αγκαθοστέφανε, το αγκάθινο στεφάνι στο μέτωπό σου πελώριο φωτοστέφανο στους κροτάφους του σύμπαντος...»
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες συνδικαλιστές Κατηγορία:Έλληνες θύματα δολοφονικών ενεργειών
Παναγία Τουρλιανή Μυκόνου
Η Παναγία Τουρλιανή είναι το σημαντικότερο μοναστήρι της Μυκόνου και η πολιούχος του νησιού. Βρίσκεται στην Άνω Μερά Μυκόνου σε απόσταση επτά χιλιομέτρων από τη Χώρα της Μυκόνου.
Περιγραφή
Κατά την παράδοση το Μοναστήρι της Παναγίας Τουρλιανής κτίστηκε από φυγάδες Μοναχούς της Αρχόντισσας Πάρου, που ζήτησαν άσυλο στο νησί της Μυκόνου. Οι Μοναχοί κατέφυγαν στο άνω μέρος του νησιού, στον μικρό ναό της Παναγίας, όπου υπηρετούσε η Μοναχή Τούρλη. αριστερά|μικρογραφία|Το εσωτερικό του καθολικού της μονής Παναγίας Τουρλιανής Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή το όνομα του μοναστηριού οφείλεται στο γεγονός ότι η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας βρέθηκε στη θαλάσσια περιοχή Τούρλος έξω από τη Χώρα της Μυκόνου. Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας θεωρείται ότι είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Ανήκει στη Ιερά Μητρόπολη Σύρου.
Το μοναστήρι της Παναγιάς της Τουρλιανής ιδρύθηκε το 1542 εκεί όπου παλιότερα υπήρχε μία εκκλησία των Εισοδίων της Παναγίας. Στα 1757 – 1767 έγινε ανακαίνιση της μονής από τον ιερομόναχο Ιγνάτιο Μπάσουλα και απέκτησε έτσι τη σημερινή της μορφή. Η μονή είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου.
Τον Δεκαπενταύγουστο γίνεται μεγάλο πανηγύρι στη μονή. Στις 23 Αυγούστου (Απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου) είναι η κύρια γιορτή του μοναστηριού. Η εικόνα της Παναγίας Τουρλιανής μεταφέρεται με λιτανεία κάθε πρώτη Κυριακή της Σαρακοστής στην Χώρα, σε έναν από τους τρεις ενοριακούς ναούς της Χώρας (Μεγάλη Παναγιά, Πανάχραντος, Αγία Κυριακή), όπου παραμένει μέχρι το Σάββατο του Λαζάρου.
Το καθολικό της μονής είναι τρίκλιτος σταυροειδής βυζαντινός ναός με τρούλο και διαθέτει ένα πανύψηλο μαρμάρινο κωδωνοστάσιο. Το κεντρικό κλίτος του καθολικού είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, το αριστερό κλίτος είναι αφιερωμένο στο Γενέσιο της Θεοτόκου και το δεξιό κλίτος στον Άγιο Ιγνάτιο τον Θεοφόρο. Το καθολικό της μονής διαθέτει ένα επιβλητικό επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο σε στυλ μπαρόκ, το οποίο φιλοτεχνήθηκε και κατασκευάστηκε το 1775 από καλλιτέχνες της Φλωρεντίας. Το τέμπλο έχει μήκος 10,20 μέτρα και καλύπτει και τα τρία κλίτη του ναού. Οι εικόνες του τέμπλου έγιναν από τον αγιογράφο Ιωάννη τον εκ Κερκύρας.
Στην μονή λειτουργεί εκκλησιαστικό μουσείο. Στα εκθέματα περιλαμβάνονται εικόνες, χρυσοκέντητοι επιτάφιοι, αλλά και οι πρώτες καμπάνες της Μονής.
Στις αρχές του 20ου αιώνα το μοναστήρι λειτούργησε ως γηροκομείο και αργότερα ως ορφανοτροφείο. Με δωρεάν παραχώρηση οικοπέδων του μοναστηριού δημιουργήθηκαν νηπιαγωγείο, δημοτικό σχολείο, πλατεία και πνευματικό κέντρο.
Σπυρίδων Καραϊσκάκης
Ο αντιστράτηγος Σπυρίδων Καραϊσκάκης (Επισκοπή Καλάμου, 1825 - Αθήνα, 1899) ήταν Έλληνας πολιτικός και στρατιωτικός του 19ου αιώνα.
Βιογραφικά στοιχεία
Ήταν γιος του ήρωα της επανάστασης του 1821 Γεωργίου Καραϊσκάκη και της Εγκολπίας Σκυλοδήμου που ανήκε στην ομώνυμη ισχυρή αρματολική οικογένεια. Γεννήθηκε στην, υπό αγγλική τότε κατοχή - προστασία, νήσο Κάλαμο όπου είχε καταφύγει εκεί η μητέρα του με άλλα γυναικόπαιδα με την εκδήλωση της Επανάστασης. Σε ηλικία εννέα ετών τέθηκε υπό την προστασία του Βασιλέως Όθωνα και αργότερα στάλθηκε με υποτροφία του ίδιου στο Μόναχο, στην εκεί προπαιδευτική στρατιωτική σχολή όπου και παρέμεινε επί πενταετία. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα, το 1842, εισήλθε στην στρατιωτική σχολή Ευελπίδων, που έδρευε τότε στον Πειραιά, αλλά δεν αποφοίτησε καθώς αποβλήθηκε από αυτή το 1846 λόγω της συμμετοχής του στη στάση των Ευελπίδων. Κατ΄ άλλες όμως πηγές αποφοίτησε της σχολής κανονικά το 1849 με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού. Τρία χρόνια αργότερα κατατάχθηκε ως ανθυπολοχαγός στα ελαφρά σώματα της Οροφυλακής. Έλαβε μέρος στην Επανάσταση της Ηπείρου (1854) ως επικεφαλής στην πολιορκία της Άρτας και αργότερα συμμετείχε στις επιχειρήσεις για την πάταξη των ληστών της υπαίθρου. Έπειτα μετατάχθηκε στην υπηρεσία του βασιλιά Όθωνα τον οποίο ακολούθησε στην εξορία του το 1862.
Το 1864 τελικώς επέστρεψε στην Ελλάδα και αποτέλεσε έναν εκ των τριών υποψηφίων αρχηγών της Εθνοφυλακής των Αθηνών. Το 1884 διορίστηκε φρούραρχος Κερκύρας ενώ αργότερα ανέλαβε την αρχηγία του Γ΄ Σώματος Στρατού με έδρα την Άρτα.
Ασχολήθηκε παράλληλα με την πολιτική και το 1865 εξελέγη βουλευτής Βάλτου. Επανεξελέγη βουλευτής Ευρυτανίας αυτή τη φορά το 1875 αναλαμβάνοντας στην σχηματιζόμενη κυβέρνηση Κουμουνδούρου το υπουργείο στρατιωτικών. Επανεξελέγη βουλευτής Ευρυτανίας στις εκλογές του 1879 και βουλευτής Καρδίτσας στις εκλογές του 1881 παραμένοντας στα έδρανα μέχρι το 1884, έτος κατά το οποίο παραιτήθηκε από την βουλευτική του ιδιότητα για να αφοσιωθεί στα στρατιωτικά του καθήκοντα. Διετέλεσε άλλες τρεις φορές υπουργός στρατιωτικών στις κυβερνήσεις του Χαρίλαου Τρικούπη το 1878, 1880 και 1882, οπότε και παραιτήθηκε από το υπουργικό του αξίωμα.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του πεζικού Κατηγορία:Βουλευτές Ευρυτανίας Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Στρατιωτικών Σπυριδων Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί της Οροφυλακής
Αιμοκάθαρση
right|thumb|275px|Αιμοκάθαρση σε εξέλιξη 250px|right|thumb|Μηχάνημα αιμοκάθαρσης (τεχνητός νεφρός) Στην ιατρική, αιμοκάθαρση (επίσης αιμοδιάλυση, αγγλ. hemodialysis) είναι μία μέθοδος για τη μετακίνηση απόβλητων προϊόντων όπως η κρεατινίνη και η ουρία, με όμοιο τρόπο όπως του ύδατος από το αίμα, όταν ο νεφρός ευρίσκεται σε νεφρική ανεπάρκεια. Η αιμοκάθαρση είναι μια από τις τρεις μεθόδους νεφρικής υποκατάστασης, οι άλλες δύο είναι η νεφρική μεταμόσχευση και η περιτοναϊκή διάλυση.
Η αιμοκάθαρση μπορεί να εφαρμοστεί σε νοσοκομειακούς και εξωνοσοκομειακούς ασθενείς. Η χρόνια αιμοκάθαρση γίνεται σε ειδικές κλινικές Τεχνητού Νεφρού σε εξωτερικούς ασθενείς, ή σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους στο νοσοκομείο. Λιγότερο συχνά πραγματοποιείται στο σπίτι, με μόνο του τον ασθενή και με τη βοήθεια συγγενικού του προσώπου ή νοσηλεύτριας (home hemodialysis). Η θεραπεία αιμοδιύλισης σε μία κλινική αρχίζει και κατευθύνεται από ειδικευμένο προσωπικό αποτελούμενο από νοσηλευτές και τεχνικούς.
Αρχή
thumb|250px|Ημιδιαπερατή μεμβράνη Η αρχή της αιμοκάθαρσης είναι η ίδια με άλλες μεθόδους διύλισης που περιλαμβάνει τη διάχυση διαλυτών ουσιών κατά μήκος μιας ημιδιαπερατής μεμβράνης. Η Αιμοδιύλιση χρησιμοποιεί την αντιρροή αίματος και υγρού αιμοκάθαρσης, μέσω ενός φίλτρου που αποτελεί το εξωσωματικό κύκλωμα. Η ανταλλαγή των ουσιών έχει σχέση με τη διαφορά συγκέντρωσης του στο αίμα και στο υγρό αιμοκάθαρσης όπου η δραστικότητα της κάθαρσης είναι μεγαλύτερη ανάλογα με αυτή τη διαφορά.
Η μετακίνηση των υγρών (υπερδιήθηση) βασίζεται στη διαφορά υδροστατικής πίεσης μεταξύ του αιματικού χώρου και του χώρου διαλύματος του φίλτρου του τεχνητού νεφρού, όπου παράλληλα μετακινούνται και διαλυτές ουσίες από την ημιδιαπερατή μεμβράνη.
Το υγρό της αιμοκάθαρσης πού χρησιμοποιείται είναι αποστειρωμένο διάλυμα, που περιέχει μεταλλικά ιόντα. Ο φωσφόρος, το κάλιο και το μαγνήσιο είναι σε μικρές συγκεντρώσεις, ώστε να επιτρέπεται η διάχυση από το αίμα, ενώ το νάτριο και το χλώριο σε σχεδόν φυσιολογικές, ώστε να εξισορροπείται με αυτήν του πλάσματος, ενώ μπορεί να προστίθεται και μικρή ποσότητα γλυκόζης. Το διττανθρακικό νάτριο μπορεί επίσης να ρυθμίζει την οξύτητα του πλάσματος.
Να σημειωθεί ότι υπάρχουν και διαφορετικές τεχνικές αιμοκάθαρσης όπως η Αιμο(δια)διήθηση.
Περιγραφή
Μια περιγραφή της αιμοκάθαρσης από έναν νεφρολόγο (ειδικό ιατρό για τους νεφρούς) θα αναφέρει λεπτομέρειες για αυτήν τη θεραπεία νεφρικής υποκατάστασης. Αυτές περιλαμβάνουν τη συχνότητα (πόσες συνεδρίες την εβδομάδα), τη διάρκεια κάθε συνεδρίας (4 ώρες κατά μέσον όρο στην Ελλάδα ή και λιγότερο σε ασθενείς που έχουν υπολειπόμενη νεφρική λειτουργία), και τη ροή του αίματος και του διαλύματος, όπως και το είδος και το μέγεθος του φίλτρου. Η σύνθεση του διαλύματος ρυθμίζεται μερικές φορές ανάλογα με τα επίπεδα νατρίου, καλίου και διττανθρακικών του ασθενούς. Στην αιμοκάθαρση στο σπίτι (συνήθως νυκτερινή) η διάρκεια είναι 8-10 ώρες και η συχνότητα είναι 3-6 νύχτες τη βδομάδα.
Ανεπιθύμητες ενέργειες και επιπλοκές
Ενώ η αιμοδιύλιση απαιτεί πρόσβαση στο αγγειακό σύστημα, ασθενείς σε αιμοκάθαρση μπορεί να εκτίθενται στο κίνδυνο λοίμωξης πού μπορεί να οδηγήσει σε σηψαιμία, μόλυνση των καρδιακών βαλβίδων (ενδοκαρδίτις) ή των οστών (οστεομυελίτις). Ο κίνδυνος λοίμωξης ποικίλλει εξαρτώμενος από το τύπο της χρησιμοποιούμενης αγγειακής πρόσβασης (βλ. παρακάτω). Επίσης μπορεί να επισυμβεί αιμορραγία από την περιοχή της αγγειακής πρόσβασης ενώ ο κίνδυνος της λοίμωξης μπορεί να ελαχιστοποιηθεί από την τήρηση κανόνων ελέγχου των λοιμώξεων.
Η ηπαρίνη είναι το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο αντιπηκτικό στην αιμοδιύλιση, και γενικώς είναι καλά ανεκτή ενώ η δράση της μπορεί να αναστραφεί ταχέως από την πρωταμίνη. Η αλλεργία στην ηπαρίνη μπορεί να είναι σπάνια ένα πρόβλημα και να προκαλέσει χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων. Σε ασθενείς με μεγάλο κίνδυνο αιμορραγίας, η αιμοκάθαρση πρέπει να γίνεται χωρίς αντιπηκτικά.
Το σύνδρομο της ρήξης της ωσμωτικής ισορροπίας κατά την πρώτη αιμοκάθαρση που οφείλεται στην απότομη πτώση των επιπέδων της ουρίας ή αναφυλακτική αντίδραση στο υλικό της μεμβράνης του φίλτρου μπορεί να προκαλέσουν διάφορα συμπτώματα, μέχρι και θάνατο. Τα τελευταία χρόνια η αντίδραση στο φίλτρο έχει ελαχιστοποιηθεί με αποστείρωση ατμού ή με ακτινοβόληση και όχι με χημικά υλικά αποστείρωσης.
Μακροχρόνιες επιπλοκές της αιμοκάθαρσης περιλαμβάνουν την αμυλοείδωση, νευροπάθεια και διαφόρους τύπους καρδιακής νόσου,ενώ αυξάνοντας τη συχνότητα και τη διάρκεια της θεραπείας βελτιώνονται πολλοί ασθενείς.
Παρατίθενται παρακάτω ειδικές επιπλοκές ανάλογα με το τύπο της αιμοκάθαρσης.