cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Στεφαναετός
Γεωγραφική κατανομή
thumb|right|300px|Γεωγραφική εξάπλωση του είδους Stephanoaetus coronatus Ο στεφαναετός απαντά αποκλειστικά στην Αφρική, ως επιδημητικό πτηνό των περιοχών όπου κατανέμεται. Η εξάπλωσή του περιλαμβάνει πολλές περιοχές, από το κέντρο της ηπείρου και νοτιότερα, όπου η τροφή είναι άφθονη και το περιβάλλον ευνοϊκό. Στην Α. Αφρική, το φάσμα κατανομής εκτείνεται από την κεντρική Αιθιοπία, νότια στην Ουγκάντα, τις δασώδεις περιοχές της Κένυας και της Τανζανίας, φθάνοντας στην ανατολική Νότια Αφρική, με νότιο όριο την περιοχή κοντά στην πόλη Νάισνα (Knysna). Στη Δ. και Κ. Αφρική, οι στεφαναετοί απαντούν σε μεγάλο μέρος του -κάποτε- τεράστιου αφρικανικού τροπικού δάσους, από τη Σενεγάλη, την Γκάμπια και τη Σιέρα Λεόνε στα δυτικά, μέχρι τα πυκνά δάση βροχής στο Καμερούν και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό ανατολικότερα, ενώ προς νότο φθάνουν μέχρι την Ανγκόλα. Ωστόσο, παρά το ευρύ φάσμα κατανομής του, ο στεφαναετός είναι μόνον κατά τόπους κοινός, ενώ είναι πλέον σπάνιος σε πολλά μέρη της Δ. Αφρικής.
Βιότοπος
Ο στεφαναετός διαβιοί κυρίως στα πυκνά δάση, συμπεριλαμβανομένων των δασών της βροχής, αν και μερικές φορές μπορεί να βρεθεί σε δασικές συστάδες, κατάφυτους γκρεμούς, παρόχθιες ζώνες με ακακίες (Acacia spp. ), πυκνά δασωμένους λόφου και βραχώδεις εξάρσεις. Υψομετρικά, κινείται από το επίπεδο της θάλασσας, μέχρι και τα 3.000 μ. Λόγω της σημερινής έλλειψης κατάλληλων βιοτόπων, το εύρος του στεφαναετού είναι, συχνά, κάπως ασυνεχές.
Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό καταγράφονται οι μεγαλύτερες πυκνότητες των πληθυσμών του, σε προστατευόμενες περιοχές που διατηρούνται στα πρωτογενή, πυκνά τροπικά δάση. Στην Κένυα, το 84% των στεφαναετών απαντούν στο ηπειρωτικό τροπικό δάσος, όπου το ετήσιο ύψος βροχής υπερβαίνει τα 150 εκ. Στις περιοχές της Α. Αφρικής, όπου οι προστατευόμενες εκτάσεις, ως επί το πλείστον, αποτελούνται από ανοικτά ενδιαιτήματα, οι στεφαναετοί ζουν συνήθως σε δασικές θέσεις βραχωδών λόφων και στενές παραποτάμιες λωρίδες, ενώ σπανίως εισέρχονται στη σαβάνα. Στη νότια Αφρική, οι οικότοποι του στεφαναετού έχουν μελετηθεί σε μεγάλο βαθμό, δεδομένου ότι πολλές περιοχές εκεί, φαίνονται αφιλόξενες για ένα τόσο μεγάλο αρπακτικό, συχνά συνδεόμενο με τα πυκνά παρθένα δάση. Η κατανομή του νότια του ποταμού Λιμπόπο συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με εκείνη των ορεινών δασών, αν και δεν περιορίζεται στον εν λόγω οικότοπο και μπορεί να κυμαίνεται δευτερευόντως σε φυτείες, συνήθως από ευκαλύπτους. thumb|right|400px|Το μεγάλο δάσος βροχής του Κονγκό στην Αφρική, αποτελεί τον χαρακτηριστικό οικότοπο του στεφαναετού Στη Νότια Αφρική, ο στεφαναετός εμφανίζεται τόσο σε πεδινά όσο και σε ορεινά αειθαλή, πυκνά δάση, σε δασωμένες χαράδρες και φαράγγια, αλλά και στην ανοικτή σαβάνα και θαμνότοπους. Στη Ζιμπάμπουε μπορεί να βρεθεί σε αρκετά ανοικτά δάση με δέντρα Αδανσονίας, ενώ μπορεί περιστασιακά να αναζητά τροφή στη σαβάνα και στη δευτερογενή βλάστηση. Στο Μαλάουι, οι στεφαναετοί αναζητούν τροφή στα ορεινά δάση τύπου μιόμπο (miombo) ενώ, χαμηλότερα, εμφανίζονται σε δάση φυλλοβόλων, στα λιγότερο κοινά στην περιοχή, μιόμπο, στα ψηλά παραποτάμια δάση και σε δασικά απομεινάρια κοντά σε καλλιέργειες. Στην περιοχή του Ζαμβέζη, τέλος, ο στεφαναετός εμφανίζεται στα αειθαλή δάση των ανατολικών υψιπέδων, σε τραχύ, λοφώδες ανάγλυφο πάνω από το κεντρικό πλατώ, σε λόφους και γκρεμούς στο νοτιοανατολικό τμήμα της κεντρικής λεκάνης απορροής του ποταμού, καθώς και στους παραποτάμιους βιοτόπους κατά μήκος των μεγαλυτέρων, πλην του Ζαμβέζη, ποταμών.
Όπως όλα τα αρπακτικά πτηνά που αναπαράγονται στην Αφρική, ο στεφαναετός είναι μη-μεταναστευτικό και, σε μεγάλο βαθμό, καθιστικό είδος. Ως ενήλικο άτομο απαντά, συνήθως, σε μια σταθερή περιοχή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Υπάρχουν ενδείξεις μικρών μετακινήσεων, όταν οι περιστάσεις το απαιτούν, για παράδειγμα, όταν τα πουλιά πρέπει να αλλάξουν συντρόφους σε απομονωμένες περιοχές αναπαραγωγής. Οι μεγαλύτερες διανυόμενες αποστάσεις συνδέονται συνήθως με νεαρά άτομα, που περιφέρονται σε σχετικά μεγάλη ακτίνα από τις τοποθεσίες όπου γεννήθηκαν και, μέχρι να ωριμάσουν. Σαράντα τέσσερα άτομα διαφόρων ηλικιών που δακτυλιώθηκαν στη Νότια Αφρική και ανακτήθηκαν, βρέθηκαν όλα κοντά στις περιοχές δακτυλίωσης.
Μορφολογία
Ο στεφαναετός είναι μεγάλου μεγέθους αετός, ο δεύτερος μεγαλύτερος της Αφρικής (βλ. Βιομετρικά στοιχεία) σε μήκος σώματος, μετά τον πολεμαετό. Ωστόσο, ο στεφαναετός διαθέτει μεγαλύτερη ουρά που, εάν συνυπολογισθεί, τού προσδίδει μεγαλύτερο συνολικό μήκος. Το άνοιγμα των πτερύγων του είναι μικρό σε σχέση με το σώμα του, περίπου όσο ενός φιδαετού, αλλά το πλάτος τους είναι μεγάλο, σχεδόν όσο ενός χρυσαετού. Οι συγκεκριμένες διαστάσεις των πτερύγων -όπως και το στρογγυλεμένο σχήμα τους- θεωρούνται προσαρμογές για πτήση σε κλειστό, δασικό περιβάλλον έτσι, ώστε να μπορεί το πτηνό να ελίσσεται ανάμεσα στα δένδρα.
Το ράμφος και οι ταρσοί του θεωρούνται, επίσης, ότι έχουν σχετικά μικρό μέγεθος, σε σχέση -πάντοτε- με το μήκος σώματός του, σαφώς μικρότερα από ό, τι του πολεμαετού. Όμως το πάχος των ταρσών είναι μεγαλύτερο από εκείνο του πολεμαετού, ενώ οι γαμψώνυχες είναι πολύ μεγάλοι και συγκρίνονται μόνον με εκείνους της άρπυιας, αν και ο μεγάλος νοτιοαμερικανικός αετός έχει μακράν τους μεγαλύτερους γαμψώνυχες παγκοσμίως. Αυτό σημαίνει ότι ο στεφαναετός, παρόλο μικρότερος από τον πολεμαετό, αναπτύσσει ίδια ή και μεγαλύτερη ισχύ στους γαμψώνυχες και, άρα, ανυψώνει θηράματα ίσου ή και μεγαλυτέρου μεγέθους από αυτόν (βλ. Κυνήγι, Τροφή, Βάρος θηραμάτων).
Στην παρατήρηση πεδίου είναι δύσκολο να μην αναγνωριστεί ένας ενήλικος στεφαναετός, λόγω της χαρακτηριστικής στάσης και φωνής του. Οι πτέρυγες και η ουρά είναι έντονα ραβδωτές και αποτελούν διαγνωστικά στοιχεία κατά την πτήση. Επί πλέον, το λοφίο, η ορθή στάση του όταν κάθεται και, το μεγάλο μέγεθος, ταυτοποιούν εύκολα τον στεφαναετό. Στα ενήλικα άτομα εμφανίζεται φυλετικός διμορφισμός κατά τον οποίον, όπως συμβαίνει με όλα σχεδόν τα αετόμορφα, το θηλυκό είναι μεγαλύτερο από το αρσενικό. Ωστόσο, στην περίπτωση του στεφαναετού, αυτή η διαφορά δεν είναι μεγάλη και δεν αποτελεί -το μέγεθος από μόνο του- ασφαλές διαγνωστικό στοιχείο για τη διάκριση των φύλων. thumb|right|400px|Ενήλικος στεφαναετός με τη λεία του Τα νεαρά άτομα έχουν αρκετά διαφορετικό πτέρωμα από τους ενήλικες, με διάφορες παραλλαγές να εμφανίζονται κατά τη διαδικασία ωρίμανσης. Μεγάλη πλειονότητα των νεαρών αετιδέων διαθέτει λευκό κεφάλι και λευκή κάτω επιφάνεια σώματος, ερχόμενη σε αντίθεση με τους ταρσούς και τα πόδια που, σε μεγάλο βαθμό έχουν μαύρες στίξεις. Η ράχη τους είναι ανοικτή καφέ ή γκρίζα-καφέ, με αχνά «τελειώματα» στα φτερά, που δίνουν συχνά στην περιοχή «κεραμιδωτή» εμφάνιση, ειδικά στα καλυπτήρια φτερά του πάνω μέρους των πτερύγων. Υπάρχει, συχνά, κάποια ροζ απόχρωση στο πάνω μέρος του θώρακα. Οι νεοσσοί που μόλις έχουν πτερωθεί τείνουν να έχουν σκουρόχρωμο πρόσωπο, «φακίδες», ελαφρώς ραβδωτό στήθος και στίξεις στα πόδια. Μάλιστα, υπάρχουν τόσο ραβδωτά πτερώματα σε κάποιους νεοσσούς που, ακόμη και όταν είναι κάτω του ενός (1) έτους σε ηλικία και βρίσκονται ακόμα υπό γονική προστασία, θα μπορούσε κανείς εύκολα να τους θεωρήσει ηλικίας δύο έως τριών ετών. Η ουρά των νεαρών ατόμων είναι μαύρη με τρεις «αχνές» μπάρες και στενή μαύρη άκρη. Το κήρωμα είναι γκρι και τα πόδια είναι θαμπά κίτρινα. Το χρώμα της ίριδας ποικίλλει, με κάποια νεαρά άτομα να έχουν χακί, ανοικτό καφέ λίγο πριν από την ανάπτυξη του πρώτου πτερώματος, ενώ άλλα έχουν κίτρινα μάτια. Πάντως, οι νεαροί στεφαναετοί εύκολα συγχέονται με τους νεαρούς πολεμαετούς, ειδικά κατά την πτήση. Διακρίνονται από την πολύ μεγαλύτερη, περισσότερο ραβδωτή ουρά, τις μικρότερες πτέρυγες και τους στικτούς ταρσούς.
Βιομετρικά στοιχεία
(Πηγές: Thomsett, Brown & Amadon, Ferguson-Lees & Christie, Sinclair & Ryan
Τροφή
Από τα πρωτεύοντα, η αγαπημένη «ομάδα» στη διατροφή του στεφαναετού είναι, αναμφίβολα, το γένος Cercopithecus. Στο Εθνικό Πάρκο Κιμπάλε της Ουγκάντας, ο κερκοπίθηκος με κόκκινη ουρά (Cercopithecus ascanius) είναι το πλέον θηρευόμενο πρωτεύον, και αποτελεί το 40% των υπολειμμάτων οστών που βρίσκονται κοντά στις φωλιές. Ελαφρώς μεγαλύτεροι πίθηκοι, όπως ο κόκκινος κολοβός της δυτικής Αφρικής (Piliocolobus badius), ο ασπρόμαυρος κολοβός της ανατολικής Αφρικής (Colobus guereza) και ο κολοβός με γκρίζα μάγουλα (Lophocebus albigena), αποτελούν δευτερεύοντα θηράματα. Συνολικά, τα πρωτεύοντα θηλαστικά στη συγκεκριμένη περιοχή φθάνουν μέχρι το 82,2% των υπολειμμάτων.
Στο μεγάλο δάσος βροχής Ιτούρι, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τα θηρευόμενα πρωτεύοντα ήσαν ο μπλέ κερκοπίθηκος (Cercopithecus mitis), ο κόκκινος κολοβός της δυτικής Αφρικής (Piliocolobus badius), ο κερκοπίθηκος του Βολφ (C. wolfi) και ο κερκοπίθηκος με κόκκινη ουρά (Cercopithecus ascanius). Επίσης, σε 16 φωλιές στο δάσος Τάι, στην Ακτή Ελεφαντοστού, περισσότερο από το 60% των υπολειμμάτων γύρω από τις φωλιές των στεφαναετών περιελάμβαναν πιθήκους, από τους οποίους περισσότερο από το 45% ήσαν κερκοπίθηκοι. Η διατροφή των στεφαναετών στο Εθνικό Καταφύγιο Κιβέννγκβα/Πόνγκβε της Τανζανίας εμφανίζει, αναγκαστικά, μεγαλύτερη ποικιλία αλλά και πάλι, ο μπλέ κερκοπίθηκος (Cercopithecus mitis) εξακολουθεί να αποτελεί το 20% των υπολειμμάτων. Μάλιστα, σε μία (1) φωλιά στη συγκεκριμένη περιοχή, ο μπλέ κερκοπίθηκος αντιπροσώπευε πάνω από το 90% των υπολειμμάτων. thumb|right|400px|Οι κερκοπίθηκοι αποτελούν το αγαπημένο θήραμα των στεφαναετών Έξω από το τροπικό δάσος, η διατροφή του στεφαναετού τείνει να είναι κάπως πιο ποικιλόμορφη. Έτσι, οι πίθηκοι συλλαμβάνονται σε, σχετικά, μικρή κλίμακα, ενώ αποκτούν προτεραιότητα άλλες οικογένειες θηλαστικών, κυρίως αντιλόπες και ύρακες. Σε ορισμένες φωλιές σε δασώδεις πλαγιές στην Κένυα, περίπου τα μισά από τα υπολείμματα ήσαν από μικρές αντιλόπες. Το κυρίαρχο είδος λείας είναι το μικρόσωμο σούνι (Neotragus moschatus). Στους λόφους Ματούμπι (Matumbi Hills) της Τανζανίας, οι αντιλόπες αποτελούν περίπου το 30% της λείας, με τις περισσότερες να είναι σούνι, και πάλι. Ενήλικες αντιλόπες παρομοίου μεγέθους με τα σούνι, γύρω στα 5 κιλά ή ελαφρώς λιγότερο, εύκολα θηρεύονται, όπως το ντικ-ντικ του Κερκ (Madoqua kirkii) και ο μπλε κεφάλοφος (Philantomba monticola). Μεγαλύτερες αντιλόπες, που ζυγίζουν περίπου 10 κιλά -ως ενήλικες-, μπορεί να δεχθούν επίθεση, αλλά είναι κυρίως μικρά μοσχάρια και μόνο περιστασιακά ώριμα άτομα. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται ο ορεότραγος (Oreotragus oreotragus), το στέινμποκ (Raphicerus campestris), το χρίσμποκ του Σαρπ (Raphicerus sharpei) και ο μικρόσωμος κόκκινος κεφάλοφος (Cephalophus natalensis). Ωστόσο, έχουν καταγραφεί επιθέσεις και σε βαρύτερες αντιλόπες, όπως τραγέλαφους (Tragelaphus spp.), γαζέλες του Τόμσον (Eudorcas thomsonii), ρέμποκ (Pelea capreolus) και ιμπάλα (Aepyceros melampus), από τις οποίες θηρεύονται κυρίως τα μικρά τους και, σπανιότερα, μικρά ενήλικα θηλυκά. Πλην των δύο αυτών μεγάλων κατηγοριών θηλαστικών (πρωτεύοντα και αρτιοδάκτυλα οπληφόρα), οι στεφαναετοί, πρακτικά, επιτίθενται σε κάθε ζωντανό οργανισμό που απαντά στην επικράτειά τους. Μικρότερα θηλαστικά έχουν καταγραφεί ως ευκαιριακά θηράματα, όπως νυχτερίδες, λαγοί, αρουραίοι, σκίουροι, μυγαλές, ακόμη και ύστρικες (porcupines), οι οποίοι παρ’ όλη την άμυνα που διαθέτουν με τα επικίνδυνα αγκάθια τους, αναφέρεται ότι συχνά θηρεύονται στη Νότια Αφρική. Οι στεφαναετοί επιτίθενται και σε μικρά σαρκοφάγα όπως, μαγκούστες, γενέτες και τσακάλια. Όλα αυτά τα θηλαστικά είναι, γενικά, μικρότερα από τα πρωτεύοντα και τα οπληφόρα και, συνήθως, συλλαμβάνονται μόνον όταν σπανίζουν τα τελευταία.
Το ίδιο ισχύει και για τη θήρευση πτηνών, στα οποία στρέφονται οι στεφαναετοί όταν σπανίζουν τα θηλαστικά, αλλά στη Νότια Αφρική μπορεί να αποτελούν μεγάλο ποσοστό του διαιτολογίου τους. Στα κυριότερα πτηνά που θηρεύονται περιλαμβάνονται φραγκόκοτες, φρανκολίνοι, ίβιδες, περιστέρια, ακόμη και νεοσσοί στρουθοκαμήλων, ερωδιών και πελαργών. Σε μια φωλιά υπήρχαν τα υπολείμματα από ένα μαραμπού, το οποίο είναι πολύ επικίνδυνο πουλί και, συνήθως, όχι ευκατάβλητο από τα αρπακτικά πτηνά. Οι βούκεροι εκπροσωπούνται ευρέως στη διατροφή του στεφαναετού, ιδιαίτερα ο μαύρος βούκερος (Ceratogymna atrata). Στην Κένυα, αρκετά φίδια, συμπεριλαμβανομένων και δηλητηριωδών ειδών μπορεί να συμπληρώνουν τακτικά τη διατροφή των στεφαναετών, όπως και οι μεγάλοι αφρικανικοί βάρανοι (Varanus niloticus και V. albigularis). Τέλος, οι στεφαναετοί μπορεί να επιτεθούν και σε οικόσιτα ζώα, όπως σε οικιακές κότες, γαλοπούλες, γάτες, μικρά σκυλιά, μικρά γουρούνια, αρνιά και κατσίκες, αλλά μόνον όταν τα άγρια θηράματα έχουν, σε μεγάλο βαθμό, εξαντληθεί.
Διαδικασία κυνηγιού
Στο πυκνό δάσος, ένας ενήλικος στεφαναετός μπορεί να καλύψει περιοχή αναζήτησης τροφής 6,5 - 16 χμ², ενώ για τα πουλιά που διαβιούν σε βραχώδεις λόφους και γκρεμούς -οι οποίες βρίθουν από ύρακες- (βλ. Βάρος θηραμάτων, Τροφή), οι καλυπτόμενες εκτάσεις είναι μικρότερες. Όντας κατά βάσιν δασόβιο είδος, ο στεφαναετός δεν έχει ανάγκη να διανύει μεγάλες αποστάσεις για να κυνηγήσει, ούτε να καταναλώνει το μεγάλο ενεργειακό ποσό που δαπανούν τα περισσότερα αρπακτικά των ανοικτών εκτάσεων, όταν γυροπετούν για ώρες μέχρι να ανακαλύψουν τη λεία τους (όπως λ.χ. οι γύπες). Η διαδικασία θήρευσης αρχίζει λίγο μετά την αυγή και, οι περισσότερες θανατώσεις θηραμάτων πραγματοποιούνται το πρωί ή/και το βράδυ, κοντά στην ώρα δύσης του ηλίου.
Οι στεφαναετοί μπορούν να εντοπίσουν το κατάλληλο σημείο επόπτευσης του χώρου μέσω της ακοής, λ.χ. από τη φασαρία που κάνουν οι θορυβώδεις πίθηκοι στα δένδρα, ή μέσω της όρασης, παρατηρώντας τις δραστηριότητες του υποψηφίου θηράματος. Μπορούν, επίσης, να χρησιμοποιήσουν εκ μνήμης τις συνήθεις κούρνιες κυνηγιού, εκεί όπου είχαν επιτυχίες σε παρελθόντα χρόνο.
Άλλη κυνηγετική μέθοδος είναι εκείνη από θέση ακινησίας (still-hunting), κατά την οποία, ο αετός κάθεται σε θέση επόπτευσης (perch point) και επιτίθεται με κάθετη εφόρμηση, αιφνιδιάζοντας το θήραμα. Αντίθετα, όταν πρέπει να καταδιώξει, πετάει γρήγορα και αθόρυβα, ελισσόμενος ανάμεσα στα κλαδιά υποβοηθούμενος από τις σχετικά μικρές και στρογγυλεμένες πτέρυγές του.
Ισχύς
Ο στεφαναετός, συχνά, περιγράφεται ως το πιο ισχυρό αρπακτικό πτηνό στην Αφρική, ισχυρότερος ακόμη περισσότερο από ό, τι οι δύο -ελαφρώς βαρύτεροι- συμπατρικοί αετοί, ο πολεμαετός και ο αετός του Βερώ (Aquila verreauxii).
Βάρος θηραμάτων
Μια εκτίμηση του μέσου, τυπικού βάρους λείας είναι 1-5 κιλά, με βάση την οικολογία των θηραμάτων που απαντούν στις δασικές ορεινές πλαγιές των οικοτόπων του πτηνού στην Κένυα. Αυτό το εύρος βάρους είναι περίπου το ίδιο που, συνήθως, αποδίδεται στους πολεμαετούς και στους αετούς του Βερώ (Aquila verreauxii). Ίσως είναι σύμπτωση, ίσως όχι ότι, το συγκεκριμένο εύρος βάρους, συμπίπτει με εκείνο του ύρακα των βράχων (Procavia capensis), ενός θηλαστικού που αποτελεί από τα πλέον αγαπητά θηράματα των τριών αετών στην Α. Αφρική. Σε μια μεγάλη συλλογή οστών από το Μουσείο Νότιας Αφρικής, διαπιστώθηκε ότι το 51,2% των οστών θηραμάτων που προέρχονταν από την Κοιλάδα της Φύσης (Nature’s Valley) στη Νότια Αφρική, ήταν από μικρά είδη κάτω των 2 κιλών, το 26,3% από μεσαίου μεγέθους είδη, 2 έως 20 κιλών, ενώ ποσοστό 22.5% ήταν από μεγάλα είδη βάρους άνω των 20 κιλών, όλα ενήλικα άτομα. Στο δάσος βροχής του Εθνικού Πάρκου Τάι, στην Ακτή Ελεφαντοστού, ο μέσος όρος βάρους θηραμάτων ανεβαίνει στα 5,67 κιλά. Το βάρος αυτό είναι τόσο μεγάλο που, από όλα τα αρτίγονα είδη αετών, μόνον η θηλυκή άρπυια της Νότιας Αμερικής το φθάνει ή το ξεπερνάει.
Όλοι οι ημερόβιοι, ενήλικοι αφρικανικοί πίθηκοι ζυγίζουν πάνω από 2 κιλά. Οι κερκοπίθηκοι, το αγαπημένο θήραμα των στεφαναετών, ζυγίζουν από 2,7 έως 4,26 κιλά οι θηλυκοί, ενώ οι αρσενικοί από 4,1 έως 6,9 κιλά, ανάλογα με το είδος. Ωστόσο, κάθε πίθηκος με βάρος μέχρι 10 έως 15 κιλά μπορεί να θηρεύεται. Συγκριτικά, το βαρύτερο πρωτεύον που είναι γνωστό ότι έχει θηρευτεί με επιτυχία από την άρπυια ήταν ένα κόκκινο αλουάτα της Βολιβίας (Alouatta sara), το οποίο ζύγιζε 6,5 κιλά. Όμως, η διατροφή του στεφαναετού μπορεί να επεκταθεί σε νεαρά ή ακόμη -σπανιότερα- και σε ενήλικα θηλυκά άτομα μπαμπουίνων και μανδρίλλων, δηλαδή πρωτευόντων με σημαντικά μεγαλύτερο μέγεθος. Βέβαια, οι συγκεκριμένοι πίθηκοι τείνουν να αποφεύγονται δεδομένου ότι, τα ενήλικα αρσενικά αυτών των ειδών, με το διπλάσιο βάρος από τα θηλυκά, είναι μάλλον αδύνατον να θηρευτούν και είναι «διαβόητοι» για τον οξύθυμο χαρακτήρα τους. Σε μια περίπτωση, ένας ελαιόχρωμος μπαμπουίνος κατέστρεψε τη φωλιά ενός ζευγαριού στεφαναετών, επειδή ένας από τους αετούς σκότωσε ένα μωρό που ανήκε στην ομάδα του μπαμπουίνου. Ο στεφαναετός θεωρείται, επίσης, πιθανός θηρευτής των μικρών του χιμπαντζή (Pan troglodytes) και του μπονόμπο (Ρ. paniscus), αν και αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Ανταγωνισμός με άλλους θηρευτές
Στο εσωτερικό του δάσους βροχής, ο στεφαναετός καταλαμβάνει μοναδική οικοθέση και είναι, μακράν, το μεγαλύτερο και κυρίαρχο αρπακτικό πτηνό. Άλλα μεγάλα αρπακτικά που μπορεί να κυνηγούν παρόμοια θηράματα στις ίδιες δασικές περιοχές είναι η λεοπάρδαλη, η αφρικανική χρυσή γάτα (Profelis aurata), ο κροκόδειλος του Νείλου, ο νάνος κροκόδειλος (Osteolaemus tetraspis), ο αφρικανικός πύθωνας των βράχων (Python sebae), αλλά και ο χιμπαντζής μαζί με άλλους μεγαλύτερους πιθήκους, όπως μπαμπουίνους και μανδρίλλους. Φυσικά, όλοι αυτοί οι ανταγωνιστές είναι μεγαλύτεροι και βαρύτεροι από τον στεφαναετό, από την αφρικανική χρυσή γάτα που ζυγίζει 10 κιλά, μέχρι τον κροκόδειλο του Νείλου που ζυγίζει 225 κιλά. Ενώ τα ερπετά συνήθως κυνηγούν στο έδαφος ή κοντά στο νερό, τα αιλουροειδή και οι πίθηκοι εύκολα μπορούν να αναρριχηθούν στα δέντρα και να «κλέψουν» τη λεία των στεφαναετών.
Στα πιο μικτά οικοσυστήματα των ανατολικών και νοτίων περιοχών του φάσματος κατανομής, η ποικιλομορφία των μεγάλων αρπακτικών ζώων είναι υψηλότερη και ο στεφαναετός παρά την ισχύ του, δεν «εξασφαλίζει» την κορυφή της τροφικής αλυσίδας στα πτηνά. Μεταξύ των ισχυροτέρων αρπακτικών, ο πολεμαετός και ο αετός του Βερώ, μπορούν να ζουν στον ίδιο βιότοπο με τον στεφαναετό και να μοιράζονται τα ίδια θηράματα (π.χ. ύρακες). Ενώ ο αετός του Βερώ έχει «εξειδικευθεί» στο κυνήγι του ύρακα των βράχων  (Procavia capensis ), ο πολεμαετός έχει μιαν εξαιρετικά ευρεία γκάμα διατροφής, ίσως ακόμη περισσότερο από ό, τι ο στεφαναετός. Γενικά, αυτοί οι μεγάλοι αετοί, εύκολα κλέβουν ο ένας τη λεία του άλλου. Ωστόσο, οι προτιμήσεις των ενδιαιτημάτων τους και οι βασικές τεχνικές κυνηγιού τους, καθιστούν δυνατή τη συμβίωση μεταξύ τους, καθώς και το επιτυχές φώλιασμα, λίγα χιλιόμετρα το ένα είδος από το άλλο. Έτσι, ενώ ο στεφαναετός διαβιοί στο πυκνό δάσος και προτιμάει το κυνήγι από θέση επόπτευσης (perch), ο πολεμαετός έχει την τάση να διαβιοί σε πιο ανοικτά ενδιαιτήματα, τύπου σαβάνας και προτιμάει να κυνηγάει με εναέρια καταδίωξη (χάρη στην εξαιρετική του όραση). Από την άλλη, ο αετός του Βερώ ζει σε απόκρημνα ορεινά ενδιαιτήματα και τείνει να κυνηγάει πετώντας παράλληλα με τη γραμμή των βράχων, ψάχνοντας για θηράματα από σχετικά μικρό ύψος.
Θηρευτές και προσδόκιμο ζωής
Tο μέσο προσδόκιμο ζωής των στεφαναετών είναι τα 14 έτη, περίπου.
Φωνή
Ο στεφαναετός είναι εξαιρετικά «φωνητικό» είδος, με αρκετά κυματιστή πτήση, κατά τη διάρκεια της οποίας αρθρώνει διάφορα καλέσματα. Στην ισημερινή Αφρική, συχνά φωνάζει ολόκληρο το έτος, ενώ αλλού, κυρίως στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων αναπαραγωγής και ωοτοκίας. Η κύρια φωνή του είναι μια σειρά από δυνατά «σφυρίγματα» αυξομειούμενης έντασης.
Πτήση
thumb|right|400px|Ενήλικος στεφαναετός εν πτήσει Παρά τις εντυπωσιακές επιδείξεις ζωτικού χώρου και αναπαραγωγής (βλ. Ηθολογία), οι στεφαναετοί θεωρούνται αρκετά «αδέξιοι» όταν πετούν, στερούμενοι της χάρης και της ταχύτητας κάποιων άλλων αετών, ιδιαίτερα εκείνων του γένους Aquila .
Ηθολογία
Τόσο κατά την περίοδο φωλιάσματος όσο και κατά τις άλλες εποχές, το αρσενικό συνηθίζει να εκτελεί έναν περίτεχνο πτητικό μοτίβο, αποτελούμενο από διαδοχικές ανόδους και βυθίσεις πάνω από τον δασικό θόλο, σημάδι εδαφικής «διακήρυξης». Συνήθως, αυτές οι εδαφικές επιδείξεις είναι περισσότερες από τις επιδείξεις αναπαραγωγής και λαμβάνουν χώρα περιφερειακά του ευρύτερου ζωτικού χώρου του πτηνού, ενώ οι αντίστοιχες αναπαραγωγικές πραγματοποιούνται πάνω από τη θέση φωλιάσματος ή κοντά σε αυτήν. Αποτελούνται από σειρά απότομων εναέριων καταδύσεων και αναδύσεων, με λίγα φτεροκοπήματα στο άνω σημείο και καθοδικούς κύκλους σε σχήμα 8 (οκτάρια). Κατά τη διάρκεια των καταδύσεων, οι στεφαναετοί μπορεί να «πέφτουν» μέχρι και 60 μ. πριν την επάνοδο και την επανάληψη της διαδικασίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της επίδειξης, το αρσενικό είναι θορυβώδες, αρθρώνοντας έναν διαπεραστικό ήχο kewee-kewee-kewee  τραβώντας το κεφάλι του πίσω και για περίοδο περίπου 30 δευτερολέπτων. Αλλά και το ενήλικο θηλυκό μπορεί επίσης να εκτελέσει δικές του, ανεξάρτητες πτήσεις επίδειξης, αρθρώνοντας έναν ελαφρά χαμηλότερο, μελωδικότερο ήχο kooee-kooee-kooee, αν και αυτές οι επιδείξεις δεν είναι τόσο πολλές όσο του αρσενικού. Τα ζευγάρια, επίσης, εκτελούν οπτικά εντυπωσιακές, αμοιβαίες επιδείξεις, συνήθως όταν ξανασυναντιώνται μετά από σύντομη απουσία.
Ως προς τον «χαρακτήρα» του, ο στεφαναετός θεωρείται γενικά νευρικός, διαρκώς σε εγρήγορση και εξιταρισμένος. Είναι αρκετά διαφορετικός από τους -συχνά «αρχοντικούς»- αετούς των ανοικτών περιοχών, όπως του γένους Aquila, θυμίζοντας περισσότερο κάποια μεγάλα, μη-γνήσια γεράκια, όπως το διπλοσάινο. Η υπερκινητική συμπεριφορά του, ωστόσο, έρχεται σε αντίθεση με την κύρια κυνηγετική του τακτική, που απαιτεί μακρές περιόδους αδράνειας, όταν κάθεται στη θέση επόπτευσης (perch). Μερικοί βιολόγοι θεωρούν τον στεφαναετό ιδιαίτερα ευφυές πτηνό, προσεκτικό, ανεξάρτητο και διερευνητικό σε σύγκριση με άλλα αετόμορφα. Για παράδειγμα, στην ιερακοθηρία, οι στεφαναετοί δεν μπορούν να παρακινηθούν να κατευθύνουν το κυνηγετικό τους ένστικτο αυξάνοντας την πείνα τους, όπως γίνεται με τους αετούς του γένους Aquila. Στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασης με τον άνθρωπο, τα άγρια, ενήλικα άτομα είναι διερευνητικά και περίεργα, ακριβώς το αντίθετο των πολεμαετών, οι οποίοι είναι συνήθως πολύ επιφυλακτικοί και τείνουν να αποφεύγουν οποιαδήποτε έκφανση ανθρώπινης δραστηριότητας.
Ωστόσο, τα νεαρά άτομα, στο προ-πτέρωσης στάδιο, διαφέρουν κατά πολύ στη συμπεριφορά από τους ενήλικες. Επίσης, μεταξύ των ατόμων που μεγαλώνουν σε συνθήκες ημι-αιχμαλωσίας, έχουν επισημανθεί άτομα που κινούνται στα όρια της «αβοηθησίας» από διατροφική και αμυντική άποψη, σε σύγκριση με άλλα αετόμορφα, με χαρακτήρα που μπορεί να περιγράφεται ακόμη και ως «δειλός», αρνούμενα να επιτεθούν ακόμα και σε μοντέλα θηραμάτων, ακόμα και αρκετούς μήνες μετά την πτέρωση (fledging). Αυτό, πιθανότατα, συνεπάγεται ότι οι άγριοι, νεαροί στεφαναετοί υπόκεινται σε μαθησιακά στοιχεία από τους γονείς τους, κατά τη διάρκεια της εξαιρετικά μεγάλης χρονικής περιόδου που ακολουθεί τη γέννησή τους (βλ. Αναπαραγωγή). Γενικά, πάντως, οι στεφαναετοί θεωρούνται ως εξαιρετικά ευμετάβλητης ιδιοσυγκρασίας πτηνά, σε βαθμό μεγαλύτερο από αυτόν που διαπιστώνεται στα περισσότερα άλλα αρπακτικά.
Αναπαραγωγή
Το φώλιασμα μπορεί να συμβεί σχεδόν όλο το χρόνο και σε όλο το εύρος κατανομής του πτηνού, αν και η ωοτοκία φαίνεται να κορυφώνεται γύρω στα τέλη της αφρικανικής υγρής περιόδου ή στις αρχές της ξηρής περιόδου, από τον Ιούλιο έως τον Νοέμβριο. Οι στεφαναετοί υπερασπίζονται έντονα τον ζωτικό τους χώρο. Στη Ζιμπάμπουε, αυτός ο χώρος ποικίλλει από 140 έως 200 χμ², αλλά στη Νότια Αφρική, κυμαίνεται, κατά μέσον όρο, μόνον στα 30 χμ². Γενικότερα, στο νότιο τμήμα της αφρικανικής ηπείρου, η μέση απόσταση μεταξύ των ενεργών φωλιών μπορεί να κυμαίνεται από 2 έως 19,5 χλμ.
Μετά τις τελετουργικές επιδείξεις, (βλ. Ηθολογία) το ζευγάρι συνεργάζεται για την κατασκευή της -πολύ μεγάλης- φωλιάς, στη διχάλα ενός μεγάλου δένδρου βαθιά στο δάσος, συνήθως 12-45 μ. πάνω από το έδαφος. Το θηλυκό φέρνει τα υλικά και το αρσενικό κατασκευάζει. Στην Α. Αφρική, πολλές φωλιές φαίνεται να είναι κοντά σε ένα δασικό ποτάμι. Γενικά, οι στεφαναετοί φαίνεται να έλκονται από τα ψηλότερα δέντρα του δάσους. Στο Μαλάουι, τα «αγαπημένα» δένδρα των στεφαναετών για τις φωλιές τους είναι τα είδη Aningeria adolfi-friedericii και Chrysophyllum gorungosanum, ενώ στη Ζιμπάμπουε, το Newtonia buchananii φέρεται να είναι από τα πλέον χρησιμοποιούμενα είδη δένδρων για φώλιασμα. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, φωλιές έχουν παρατηρηθεί σε ορθοπλαγιές. Στη νότια Αφρική, οι φωλιές κατασκευάζονται σε πιο ξηρά και απογυμνωμένα εδάφη, κυρίως με δένδρα τύπου αδανσονίας. Παρά τη σχετική σπανιότητα του οικοτόπου αυτού, αυτές οι περιοχές έχουν ποικίλη και «ανάμικτη» σύνθεση εδάφους, με βυθίσματα, σχισμές, κοιλάδες, ορθοπλαγιές και κρησφύγετα που επιτρέπουν στον στεφαναετό να εξασκήσει τις θηρευτικές του δεξιότητες. Στην Κένυα, τέτοια «σπασμένα» τοπία είναι τα ηφαιστειακά πεδία του Δυτικού Εθνικού Πάρκου Τσάβο, τα χαμηλά τμήματα των Λόφων Τσιούλου, η περιοχή του Κιμπουέζι και το Σοϊσάμπου. Εδώ κυριαρχούν διάσπαρτοι ογκόλιθοι που καλύπτονται από χαμηλή βλάστηση και -κατά το παρελθόν-, αρκετά ψηλά δέντρα. Ωστόσο, οι στεφαναετοί μπορεί να φωλιάσουν και σε ανεπτυγμένες περιοχές, ή και κοντά στον οικιστικό ιστό, αρκεί να υπάρχει αφθονία και πρόσβαση σε θηράματα.
Μια φωλιά που κτίζεται από το μηδέν μπορεί να διαρκέσει μέχρι 5 μήνες για να ολοκληρωθεί, αλλά πολλές παλαιότερες φωλιές συχνά επισκευάζονται και επαναχρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια διαδοχικών εποχών αναπαραγωγής, μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει έως και 3 μήνες. Είναι τυπικό για ένα ζευγάρι στεφαναετών να χρησιμοποιεί την ίδια φωλιά για περισσότερα από πέντε χρόνια και, σε αντίθεση με άλλους αετούς, σπάνια κατασκευάζονται περισσότερες από μία (1) φωλιά για εναλλακτική χρήση. Οι περισσότεροι μεγάλοι αετοί κατασκευάζουν πολύ μεγάλες φωλιές και ο στεφαναετός δεν αποτελεί εξαίρεση, καθώς χτίζει μία από τις μεγαλύτερες στον κόσμο των πτηνών. Κατά το πρώτο έτος, η φωλιά, μπορεί να φθάσει το 1,5 μ. σε μήκος και τα 50 εκ. σε βάθος. Ωστόσο, μετά από αρκετά χρόνια χρήσης και με τη διαδοχική προσθήκη υλικών, η φωλιά μπορεί να γίνει μέχρι και 2,5 μ. σε μήκος και έως 3 μ. σε βάθος. Συνήθως, αποτελείται τόσο από φρέσκο, όσο και αποξηραμένο φυτικό υλικό και καλύπτεται από λίγα φύλλα ή/και ζωικό υλικό. Το ζευγάρωμα λαμβάνει χώρα στη φωλιά, αρκετές φορές την ημέρα.
Στη Νότια Αφρική τα αυγά εναποτίθενται Σεπτέμβριο με Οκτώβριο, στη Ζιμπάμπουε από Μάιο έως Οκτώβριο, στις περιοχές γύρω από τον ποταμό Κονγκό κοντά στον Οκτώβριο, στην Κένυα από τον Ιούνιο έως τον Νοέμβριο με κορύφωση από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο, στην Ουγκάντα από Δεκέμβριο μέχρι Ιούλιο και στη Δ. Αφρική η κορύφωση είναι τον Οκτώβριο.
Η γέννα αποτελείται από 1 ή 2 αβγά και στην Α. Αφρική, μόνον ένα (1). Τα αβγά είναι συνήθως λευκά, αν και μερικές φορές μπορεί να επικαλύπτονται με αραιές κόκκινες-καφέ κηλίδες. Έχουν διαστάσεις 68,2 Χ 53,6 χιλιοστά (εύρος 60,9-75,5 Χ 50,8-57,9 χιλιοστά). Εάν απωλεσθεί η ωοτοκία, η αντικατάσταση μπορεί να γίνει μέσα σε 2 μήνες. Η επώαση διαρκεί περίπου 49 ημέρες και, σε ποσοστό 80-90%, πραγματοποιείται από το θηλυκό κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η τροφοδοσία της φωλιάς γίνεται αρχικά από το αρσενικό, κάθε 3-5 ημέρες, αν και μερικές φορές και τα δύο φύλα μπορεί να κυνηγούν. Μετά την ασύγχρονη εκκόλαψη οι νεοσσοί (αετιδείς) τείνουν να είναι αρκετά ήσυχοι. Όμως, αν εκκολαφθούν και οι δύο, ο νεότερος πεθαίνει λίγο αργότερα από πείνα, αφού ο γηραιότερος παίρνει όλη την τροφή ή μπορεί να τον θανατώσει ο ίδιος με το ράμφος του. Στις περιπτώσεις που ο γηραιότερος νεοσσός πεθάνει, ο νεότερος μπορεί να τροφοδοτείται πιο τακτικά και να επιβιώσει. Σε άγρια κατάσταση δεν έχει καταγραφεί, επί του παρόντος, κάποια φωλιά με δύο ανεπτυγμένους αετιδείς. Αντίθετα, σε αιχμαλωσία, επιβιώνουν και οι δύο λόγω ανθρώπινης παρέμβασης (δίνεται τροφή στον νεότερο νεοσσό ή απομακρύνεται από τη φωλιά).
Μετά την εκκόλαψη, ο πατέρας αυξάνει τη συχνότητα θήρευσης, σε 1,5 θανατώσεις ημερησίως. Η συμπεριφορά των αρσενικών όσο ανατρέφονται οι αετιδείς είναι πολύ μεταβλητή, με κάποια να είναι πολύ προσεκτικά με τα μικρά τους, ενώ άλλα αφήνουν σχεδόν όλα τα γονικά καθήκοντα στο θηλυκό. Μετά από 40 ημέρες, ο αετιδέας είναι ικανός να παίρνει μόνος την τροφή του (ενν. από το δάπεδο της φωλιάς), αν και συχνά εξακολουθεί να σιτίζεται από τους γονείς του. Τότε εμφανίζονται και τα πρώτα φτερά κάτω από το λευκό χνούδι και, στις 76 ημέρες περίπου, το επικαλύπτουν οριστικά. Η πτέρωση (fledging) πραγματοποιείται σε 90-115 ημέρες (μέσος όρος 110,6 ημέρες), με κάθε χρονικό διάστημα μικρότερο από 100 ημέρες να θεωρείται ασυνήθιστο. Γενικά, οι αρσενικοί αετιδείς τείνουν να είναι πιο δραστήριοι από τους θηλυκούς και πετούν πρώτοι, περίπου 10 ημέρες νωρίτερα από ό, τι εκείνες.
Μετά την πτέρωση, η μητέρα προσέχει τον αετιδέα κατά το 95% της διάρκειας της ημέρας και τον σιτίζει κατά 50-75%, με το ποσοστό να μειώνεται σταδιακά κάθε ημέρα. Επίσης, είναι αυτή που, κατά μεγάλο μέρος, συλλαμβάνει τη λεία και οργανώνει την άμυνα της φωλιάς. Μετά την πτέρωση, ο αετιδέας παραμένει στη γειτονιά της φωλιάς και σιτίζεται κάθε 3 έως 5 ημέρες και από τους δύο γονείς για τις πρώτες 270-350 ημέρες της ζωής του. Ωστόσο, η πρώτη καταγεγραμμένη θανάτωση λείας από νεαρό στεφαναετό, ήταν μόλις 61 ημέρες μετά τη γέννησή του, αν και αυτό θεωρείται εξαιρετικά πρώιμο για τις προδιαγραφές του συγκεκριμένου είδους. Οι πτήσεις των αετιδέων αυξάνουν σταδιακά εντός της, μετά-την-πτέρωση (post-fledging) περιόδου, αν και δεν φαίνεται να απασχολούνται ιδιαίτερα με τη συγκεκριμένη διαδικασία, εφόσον δεν είναι ακόμη πλήρως ανεξάρτητοι. Η ανεξαρτησία φαίνεται να έρχεται σταδιακά και να «προκαλείται» από την αυξημένη αδιαφορία των γονέων για να φέρουν τροφή. Επίσης, λόγω της έντονης επικοινωνίας γονέων και αετιδέων με δυνατές φωνές, οι ενήλικες φαίνεται να αντιλαμβάνονται ότι οι απόγονοι τους επιδιώκουν να ανεξαρτητοποιηθούν, όταν επιστρέφουν στην περιοχή φωλιάσματος και δεν λαμβάνουν «ακουστική» απόκριση. Συνολικά, ένας νεαρός στεφαναετός συνήθως παραμένει υπό τη φροντίδα των γονέων του για, έως και 11 μήνες μετά την πτέρωσή του, περίοδο μεγαλύτερη από την αντίστοιχη σε οποιαδήποτε άλλο αρπακτικό πτηνό. Το πλεονέκτημα αυτής της παρατεταμένης πορείας προς την ανεξαρτησία είναι ότι, ανατρέφονται άτομα ισχυρότερα από, αντίστοιχης ηλικίας, αετιδείς άλλων ειδών. Το ποσοστό επιτυχίας μιας γέννας στεφαναετού μέχρι την πτέρωση είναι υψηλό και κυμαίνεται στο 83%, περίπου. Οι παλαιότερες εκτιμήσεις ότι, χρειάζονται έως και 20 χρόνια για το είδος, μέχρι την ενηλικίωση, είναι εσφαλμένες και εκτιμάται ότι οι περισσότεροι στεφαναετοί θα φτάσουν σε αναπαραγωγική ωριμότητα στα 5 χρόνια, περίπου, όπως συμβαίνει με πολλούς μεγάλους αετούς.
Απειλές
Όπως έχει συμβεί και με τον πολεμαετό, ο στεφαναετός έχει υποστεί και υφίσταται διώξεις από τους αγρότες των περιοχών όπου απαντά, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι αποτελεί μεγάλη απειλή για τα οικόσιτα ζώα τους. Στην πραγματικότητα, τόσο αυτός όσο και ο συμπατρικός πολεμαετός, σπανίως επιτίθενται στα ζώα κτηνοτροφίας (βλ. Τοφή), αλλά υπήρξαν περιπτώσεις θανάτωσής του από ντόπιους χωρικούς ενώ προσπαθούσε να κυνηγήσει κατοικίδια ζώα. Άλλη αιτία για τη δίωξη του είδους, όσο και αν ακούγεται υπερβολικό, είναι ότι οι στεφαναετοί θεωρούνται ανταγωνιστές των λαθροθήρων στις παράνομες θανατώσεις και συναλλαγές ζώων της άγριας πανίδας για το κρέας τους (bushmeat). Μέσα στα μεγάλα ηπειρωτικά δάση της Αφρικής, το εμπόριο θηραμάτων είναι η μεγαλύτερη πηγή ζωικής πρωτεΐνης για τον άνθρωπο και, εάν αυτό φαίνεται εν πολλοίς φυσιολογικό για τους ανθρώπους των δασών, πίσω από εκεί κρύβεται μια καλοστημένη επιχείρηση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, με συναλλαγές περίπου 5 εκατομμυρίων τόνων άγριου κρέατος, ως επί το πλείστον αντιλοπών και πιθήκων, που τυγχάνει να αποτελούν την αγαπημένη τροφή του στεφαναετού. Στα 500 εκατομμύρια στρέμματα της Λεκάνης του Κονγκό, που ανήκει σε 8 χώρες, αφαιρείται κάθε χρόνο ποσότητα άγριας ζωής, που ισοδυναμεί με βάρος 40.700.000 ανθρώπων, ή 740.000 αφρικανικών ελεφάντων).
Κατάσταση πληθυσμού
Παρόλο που ο στεφαναετός είναι αρκετά κοινό είδος σε κατάλληλα ενδιαιτήματα, σε συνολικό επίπεδο πληθυσμού, οι αριθμοί του εμφανίζουν πτώση, κάτι που, πιθανότατα, συμβαδίζει με την αποψίλωση των δασών στις περιοχές όπου απαντά. Μάλιστα, αυτή η πτώση φαίνεται να είναι διαρκώς κλιμακούμενη λόγω του πυρετώδους ρυθμού υλοτόμησης. Η κοπή των δένδρων, είναι από τους βασικούς στόχους όχι μόνον των εταιρειών ξυλείας, αλλά και γεωπόνων, καλλιεργητών φοινίκων για φοινικέλαιο και βιοκαύσιμα, καθώς και των εταιριών εκμετάλλευσης άνθρακα.
Επειδή οι πληθυσμοί του στεφαναετού έχουν μειωθεί αισθητά κατά την τελευταία δεκαετία, γι’ αυτό και η IUCN έχει κατατάξει το είδος στα Σχεδόν Απειλούμενα (Nearly Threatened).
Πηγές
Κατηγορία:Αετίδες Κατηγορία:Πτηνά της Αφρικής
Επίγονος ο Αμβρακιώτης
Ο Επίγονος ο Αμβρακιώτης (6ος αιώνας π.Χ.) ήταν Έλληνας μουσικός από την Αμβρακία της νότιας Ηπείρου, που πήρε την υπηκοότητα της Σικυώνας, όπου έζησε, έπαιξε και δίδαξε. Το επιγόνιον (έγχορδο όργανο) εφευρέθηκε ή τουλάχιστον εισήχθη στην Ελλάδα από τον Επίγονο. Έζησε την ίδια εποχή με τον Λάσο τον Ερμιονέα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες μουσικοί Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες εφευρέτες Κατηγορία:Αρχαίοι Ηπειρώτες Κατηγορία:Αρχαίοι Σικυώνιοι
Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ενόπλων 1997
Το 37ο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ενόπλων (ΣΙΣΜ) (τελική φάση) διεξήχθη στην Τεχεράνη του Ιράν από 21 Ιουλίου ως 7 Αυγούστου 1997. Νικήτρια αναδείχθηκε η Εθνική Ενόπλων της Ελλάδας.
Χώρες που μετείχαν
Στην τελική φάση μετείχαν 9 χώρες χωρισμένες σε 3 ομίλους:
Σύστημα διεξαγωγής
Στην πρώτη φάση οι εννέα ομάδες χωρίστηκαν σε τρεις ομίλους των τριών, από τους οποίους οι οκτώ ομάδες προκρίθηκαν στα προημιτελικά. Δηλαδή αποκλείστηκε η χειρότερη τρίτη (σε βαθμούς και διαφορά τερμάτων). Αυτή έπρεπε να είναι η Ελλάδα που είχε 1β. και 1-4 γκολ αλλά οι παίκτες της Ουγκάντας δημιούργησαν πολλά επεισόδια στον αγώνα τους με το Ιραν και η ομάδα τους αποβλήθηκε από τη διοργάνωση. Έτσι η Ελλάδα μπήκε "από σπόντα" στην οκτάδα και έφτασε έως την κατάκτηση του τροπαίου.
Σύνθεση νικήτριας
Σύνθεση τελικού: Κώστας Χαλκιάς, (46΄ Μιχόπουλος), Άγγελος Μπασινάς, Τσιαούσης, Ντέμης Νικολαΐδης, (60΄ Τσιφούτης), Βασίλης Ιωαννίδης, Δημήτρης Γελαδάρης, Τάσος Κατσιαμπής, Γιώργος Καραγκούνης (82΄ Παναγιώτης Κατσούρης), Χρήστος Μικές, Νίκος Λυμπερόπουλος, Ζήσης Βρύζας.
Υπόλοιποι της αποστολής: Κώστας Παυλόπουλος, Χρήστος Μαλαδένης, Νίκος Νταμπίζας, Θεόφιλος Καρασαββίδης, Νίκος Μιρτσέκης, Γιάννης Μπακόπουλος, Σταμπουλής, Θωμαΐδης, Λυκουρόπουλος, Ψαρογιώργος.
Στους προκριματικούς αγώνες, που απέκλεισε Γερμανία (1-1: Τσέσλερ 17΄, Γεωργάτος 65΄(πεν), 5-4 πέναλτι) και Ουγγαρία, μετείχαν επίσης οι: Στέλιος Γιαννακόπουλος, Γιώργος Αμανατίδης, Βασίλειος Βούζας, Νίκος Σακελλαρίδης, Κομιανός, Νασιόπουλος, Κατσιφής, Νίκος Φρούσος, Θωμάς Τρούπκος, Παναγιώτης Στυλιανόπουλος, Κούτουλας, Γρηγόρης Γεωργάτος, Ζουμπούλης.
Πηγές
Κατηγορία:Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ενόπλων Κατηγορία:Ποδόσφαιρο το 1997
Στέφανος Μιχαήλ
Ο Στέφανος Μιχαήλ (Καλαβασός Λάρνακας, 27 Αυγούστου 1990) είναι Ελληνοκύπριος ηθοποιός.
Βιογραφία
Ξεκίνησε να σπουδάζει δασονόμος. Δοκίμασε να πάει για σπουδές στην Αυστρία, γιατί η μητέρα του κατάγεται από εκεί, αλλά στους δύο μήνες επέστρεψε. Η ευκαιρία να ασχοληθεί με την υποκριτική του δόθηκε όταν γνώρισε τον Κούλη Νικολάου. Προηγουμένως είχε παίξει σε κάποια διαφημιστικά και όταν τον ρώτησε, αν θα τον ενδιέφερε να κάνει δοκιμαστικά για τα την Κυπριακή σειρά «Άσπρα Μπαλόνια», του απάντησε θετικά. Μετά την πρώτη σειρά, τη σεζόν 2013-2017 ήρθε το «Μπρούσκο» στον ANT1 που είχε έναν από τους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Τη σεζόν 2017-2019 πρωταγωνιστεί στη δραματική σειρά του ALPHA «Το Τατουάζ» δίπλα σε πολύ γνωστούς ηθοποιούς όπως η Εβελίνα Παπούλια, η Μυρτώ Αλικάκη, ο Απόστολος Γκλέτσος και άλλοι. Τη σεζόν 2019-2021 έχει έναν από τους πρωταγωνιστικούς ρόλους στη σειρά ΣΚΑΪ, 8 λέξεις. Τη σεζόν 2021 έκανε μερικές εμφανίσεις στην κωμική σειρά της Κύπρου Κάμπινγκ. Τη σεζόν 2022-2023 τον απολαύσαμε στη σειρά του ΣΚΑΪ ως Άρη στη σειρά Άγρια Γη με την υπογραφή της Μαρίας Γεωργιάδου. Την σεζόν 2023-2024 σειρά Famagusta στο Mega.
Εξωτερική σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κύπριοι ηθοποιοί τηλεόρασης
Κριμαϊκός Πόλεμος
Ο Κριμαϊκός Πόλεμος (Οκτώβριος 1853 - Φεβρουάριος 1856) υπήρξε η ένοπλη σύγκρουση μεταξύ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας από τη μία πλευρά και των συμμαχικών δυνάμεων της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, της Γαλλικής Αυτοκρατορίας, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του Βασιλείου της Σαρδηνίας από την άλλη πλευρά. Η σύρραξη, η οποία υπήρξε ιδιαίτερα αιματηρή και στην οποία έλαβαν μέρος οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές δυνάμεις της εποχής, υπήρξε το αποτέλεσμα ενός μακρόχρονου ανταγωνισμού συμφερόντων ανάμεσα στις κύριες ευρωπαϊκές δυνάμεις, για επιρροή και εκμετάλλευση των ανατολικών εδαφών της παραπαίουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι περισσότερες μάχες έλαβαν χώρα στη χερσόνησο της Κριμαίας, όμως πραγματοποιήθηκαν και μικρότερης έντασης εκστρατείες στη δυτική Ανατολία, τον Καύκασο, τη Βαλτική Θάλασσα, τη Λευκή Θάλασσα και τον Ειρηνικό Ωκεανό.
Ο πόλεμος έμεινε γνωστός στη ρωσική ιστοριογραφία ως Ανατολικός Πόλεμος (ρωσικά: Восточная война, βαστότσναγια βαϊνά), ενώ στη Βρετανία τον καιρό εκείνο αναφερόταν ως Ρωσικός Πόλεμος.
Έχει μείνει στην ιστορία ως πόλεμος σφαλμάτων εφοδιαστικής και στρατηγικής φύσεως, καθώς και για το περίφημο ποίημα Η επέλαση της Ελαφράς Ταξιαρχίας του Τένισον. Από άποψη τεχνολογίας ήταν ο πρώτος που εισήγαγε μεγάλο αριθμό τεχνολογικών καινοτομιών. Συγκεκριμένα, ήταν η πρώτη σύρραξη όπου οι αντιμαχόμενοι έκαναν εκτεταμένη χρήση σε τακτικό επίπεδο του σιδηροδρόμου και του τηλέγραφου. Είναι επίσης διάσημος από την εργασία της Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ και της Μέρι Σίκολ, οι οποίες εφήρμοσαν νεωτερικές νοσηλευτικές πρακτικές που έσωσαν πολλούς Βρετανούς τραυματίες. Τέλος, ήταν η πρώτη φορά που ένας πόλεμος καταγράφηκε λεπτομερώς από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης της εποχής.
Η διένεξη για τους Αγίους Τόπους
thumb|left|Ο αξιωματικός του ιππικού, ανθυπίλαρχος (σημαιοφόρος όπως τους έλεγαν τότε στο βρετανικό ιππικό) Χένρι Ουίλκιν, του 11ου Συντάγματος [[Ουσάροι|Ουσάρων του Βρετανικού Στρατού, σε φωτογραφία του Ρότζερ Φέντον]] Στα 1850, παρατηρητές της διεθνούς κατάστασης, μεταξύ αυτών ο Καρλ Μαρξ και ο Φρίντριχ Ένγκελς, ήδη είχαν προβλέψει τη βεβαιότητα ενός νέου ρωσοτουρκικού πολέμου. Η αυτοκρατορική Ρωσία, ως μέλος της Ιερής Συμμαχίας, λειτουργούσε τον καιρό εκείνο ως αστυφύλακας της Ευρώπης, διατηρώντας σταθερό το ισοζύγιο δυνάμεων που είχε αποφασιστεί στο Συνέδριο της Βιέννης το 1815 και διαδραματίζοντας καταλυτικό ρόλο στην κατάπνιξη κάθε επαναστατικού κινήματος στον ευρωπαϊκό χώρο. Σε αντάλλαγμα για την παροχή στρατευμάτων που μεριμνούσαν για την ισορροπία δυνάμεων και έπαιξαν μάλιστα σημαίνοντα ρόλο στην κατάπνιξη των μεγάλων επαναστάσεων του ευρωπαϊκού χώρου των ετών 1848 και 1849, ανέμενε την ανοχή των άλλων ευρωπαϊκών δυνάμεων και τη μη ανάμειξή τους στις διαμάχες της με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, τον Μεγάλο Ασθενή -όπως την έλεγαν-, λόγω των πολλών δομικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε και τα οποία την είχαν φέρει στα όρια της κατάρρευσης.
Παρόλα αυτά, τόσο ο Μαρξ όσο και ο Ένγκελς προέβλεψαν ότι οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές δυνάμεις δε θα επέτρεπαν στους Ρώσους μια τέτοια ελευθερία κινήσεων, καθώς μια περαιτέρω διείσδυση της Ρωσίας στα Βαλκάνια έπληττε θανάσιμα τα συμφέροντά τους (τότε δεν είχε προσαρτηθεί ακόμα η Αίγυπτος από τους Βρετανούς και τον μεταγενέστερο ρόλο του Σουέζ ως δρόμου για τις βρετανικές κτήσεις στην Ινδία είχαν τότε τα Στενά των Δαρδανελλίων). Ένας αναπόφευκτος λοιπόν γενικευμένος ευρωπαϊκός πόλεμος πρόβαλλε επί θύραις. Οι προβληματισμοί και οι συζητήσεις που άνοιξαν για το μέλλον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε μια τέτοια περίπτωση συμπυκνώθηκαν στον όρο που δέσποσε επί 70 σχεδόν χρόνια στη διπλωματική σκακιέρα και πήρε το όνομα Ανατολικό Ζήτημα. Δηλαδή για κάθε μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη ο όρος αντανακλούσε τους προβληματισμούς της ως προς το πώς θα διαφυλαχθούν καλύτερα τα συμφέροντά της μετά την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ποιες ενέργειες έπρεπε να αναληφθούν. Το 1851 ήταν η αρχή της αλυσίδας που οδήγησε στα μετέπειτα γεγονότα. Το έτος εκείνο, πραξικόπημα στη Γαλλία κατέλυσε τη Δημοκρατία και αναγόρευσε σε αυτοκράτορα τον Ναπολέοντα Γ', ο οποίος έστειλε κατόπιν τον πρέσβη του στην Κωνσταντινούπολη με την εντολή να αναγκάσει τους Οθωμανούς να αναγνωρίσουν τη Γαλλία ως επικυρίαρχη αρχή των Αγίων Τόπων. Η προσπάθεια της Γαλλίας ήταν να επωφεληθεί από την ανάδειξή της ως προστάτιδος δύναμης των χριστιανών στην περιοχή, προβάλοντας ως ηγέτιδα δύναμη στην Ευρώπη μεταξύ των καθολικών πιστών και με μοχλό το κύρος αυτό να εκμαιεύσει επιπλέον εισχώρηση στο μαλακό υπογάστριο της παρηκμασμένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αποκτώντας περαιτέρω προνομιακούς εμπορικούς όρους όσο και κοινωνική διείσδυση επηρεάζοντας έτσι πιο αποφασιστικά την κεντρική οθωμανική διοίκηση. Η Ρωσική Αυτοκρατορία αντέδρασε στην επιχειρούμενη αλλαγή καθεστώτος στους Αγίους Τόπους. Σύντομα οι Οθωμανοί, υπό την πίεση των Ρώσων, που έβλεπαν εξίσου καχύποπτα τη γαλλική διείσδυση σε περιοχές που υπέβλεπαν οι ίδιοι, βασιζόμενοι σε δύο συνθήκες, μία του 1757 και αυτή του Κιουτσιούκ-Καϊναρτζή του 1774, άλλαξαν την απόφασή τους, αποκηρύσσοντας τη γαλλο-οθωμανική συμφωνία και αναγορεύοντας τη Ρωσία σε προστάτιδα δύναμη των ορθόδοξων χριστιανών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Ναπολέοντας Γ' αντέδρασε κάνοντας επίδειξη ισχύος, στέλνοντας ένα γαλλικό πολεμικό πλοίο της σύγχρονης σειράς Καρλομάγνος στη Μαύρη Θάλασσα, πράξη που αποτελούσε παραβίαση της Σύμβασης του Λονδίνου για τα Στενά. Η επίδειξη αυτή δύναμης της Γαλλίας, συνδυασμένη με επιθετική διπλωματία και χρήματα, ανάγκασε το Σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ να αποδεχθεί μια νέα συνθήκη, επιβεβαιώνοντας ότι η Γαλλία και η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία αποτελούσαν τις ανώτατες αρχές ελέγχου στους Αγίους Τόπους καθώς και τους κτήτορες των κλειδιών της Εκκλησίας της Γεννήσεως, που πριν ανήκαν στην ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία.
Ο τσάρος Νικόλαος Α' ανέπτυξε τις 4η και 5η τσαρικές στρατιές κατα μήκος του ποταμού Δούναβη, ως μέσο πίεσης στους Τούρκους, ενώ ταυτόχρονα άρχισαν συζητήσεις του υπουργού του των Εξωτερικών, κόμη Καρλ Νέσσελροντ, με Τούρκους αξιωματούχους. Ο κόμης Νέσσελροντ αφού ανέφερε στο βρετανό πρέσβη στην Αγία Πετρούπολη, σερ Τζωρτζ Χάμιλτον Σέιμουρ, ότι η πράξη της Γαλλίας αποτελούσε πράξη βίας και παρασκηνιακών σκοτεινών διεργασιών, κατακρίνοντας παράλληλα τη συνήθεια του γάλλου αυτοκράτορα να προσφεύγει από την πρώτη στιγμή στην απειλή χρήσης βίας, τόνισε ότι η παραβίαση αυτή έπρεπε να επανορθωθεί. Σύντομα η Ρωσία ενέτεινε την επιθετική χροιά της διπλωματίας της, ελπίζοντας να αποτρέψει τη Γαλλία ή τη Βρετανία ή και τις δυο μαζί από το να πάρουν μέρος στην επικείμενη σύρραξη με την Τουρκία, η οποία αρνείτο να υποκύψει στις ρωσικές πιέσεις.
280px|thumb|left|Η Λεπτή Κόκκινη Γραμμή, πίνακας του Ρόμπερτ Γκιμπ Το φλερτ των Ρώσων με τους Βρετανούς συνεχίστηκε μέσω του βρετανού πρέσβη, με τον τσάρο Νικόλαο να επιμένει ότι η Ρωσία δεν είχε πρόθεση να επεκτείνει την επιρροή της, αλλά ότι έπρεπε να ανταποκριθεί στην υποχρέωση που είχε έναντι των χριστιανικών κοινοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στη συνέχεια, ο τσάρος έστειλε τον πρίγκιπα Μένσικωφ σε ειδική αποστολή στην Υψηλή Πύλη. Προηγούμενες συνθήκες όριζαν ότι ο Σουλτάνος ήταν υποχρεωμένος να προστατεύει τη χριστιανική θρησκεία και τα δόγματά της. Ο πρίγκιπας Μένσικωφ προσπάθησε επί τη βάσει αυτών των συνθηκών να διαπραγματευτεί μια νέα πανευρωπαϊκή συνθήκη, η οποία θα παραχωρούσε και στους Ρώσους παρόμοια προνόμια να παρεμβαίνουν στα ζητήματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας στους Αγίους Τόπους όπως και οι Γάλλοι επί των θεμάτων της Καθολικής Εκκλησίας. Μια τέτοια συνθήκη θα επέτρεπε στη Ρωσία να ελέγξει την ιεραρχία της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και κατά συνέπεια τους ορθόδοξους χριστιανικούς πληθυσμούς, χρησιμοποιώντας τους ως πιόνια ανάλογα με τα στρατηγικά της συμφέροντα. Στις 16 Φεβρουαρίου ο πρίγκιπας Μένσικωφ έφτασε στην Κωνσταντινούπολη με το πολεμικό Γκρομόβνικ. Στην πρώτη του συνάντηση με το Σουλτάνο, παραβίασε το πρωτόκολλο, στηλιτεύοντας μπροστά στην ιερή ανώτατη οθωμανική Αρχή τις οθωμανικές παραχωρήσεις στους Γάλλους. Ακολούθησε η απαίτησή του για αντικατάσταση των υψηλά ιστάμενων οθωμανών αξιωματούχων. Τον καιρό εκείνο η βρετανική πρεσβεία στην οθωμανική πρωτεύουσα ήταν υπό τις διαταγές του πρέσβη Χιου Ρόουζ, ο οποίος χρησιμοποιώντας τις ανεξάντλητες επαφές του εντός της αυτοκρατορίας, συγκέντρωσε πληροφορίες για τις κινήσεις και την ανάπτυξη των ρωσικών στρατευμάτων κατά μήκος του Δούναβη, συνόρου τότε της Ρωσίας και της Οθωμανικής Τουρκίας στην Ευρώπη. Αμέσως ο Ρόουζ ανησυχώντας για τον πραγματικό σκοπό της αποστολής του Μένσικωφ στην Τουρκία, έδωσε εντολή σε μια βρετανική πολεμική μοίρα να αποπλεύσει τάχιστα για την ανατολική Μεσόγειο, κατευθυνόμενη στην Κωνσταντινούπολη. Παρόλα αυτά, ο Ουίτλεϊ Ντάντας, βρετανός ναύαρχος και διοικητής της μοίρας, δεν ακολούθησε τις εντολές του πρεσβευτή θεωρώντας ότι ανακατευόταν στις υποθέσεις του Ναυαρχείου. Μέσα σε μια εβδομάδα, οι ενέργειες του Ρόουζ ακυρώθηκαν. Αντιθέτως, οι Γάλλοι έστειλαν μια ναυτική πολεμική δύναμη να υποστηρίξει τους Οθωμανούς, λειτουργώντας ως μοχλός πίεσης στους Ρώσους και δηλώνοντας την αποφασιστικότητα των Γάλλων να παρέμβουν υπέρ των Οθωμανών σε πιθανή σύρραξη.
Ελληνική Λεγεώνα
Στον πόλεμο αυτό, συμμετείχαν και περίπου 1000 Έλληνες εθελοντές στο πλευρό των Ρώσων και έμεινε γνωστή ως η «Ελληνική Λεγεώνα του Αυτοκράτορα Νικολάου Α'». Αρχηγοί των Ελλήνων εθελοντών υπήρξαν, μεταξύ άλλων, οι Αριστείδης Χρυσοβέργης και Πάνος Κορωναίος.
Πρώτες εχθροπραξίες
thumb|right|Ρωσο-γαλλικές αψιμαχίες κατά τον Κριμαϊκό Πόλεμο Την ίδια ώρα, η βρετανική κυβέρνηση του πρωθυπουργού λόρδου Αμπερντίν, έστελνε το λόρδο Στράτφορντ να αντικαταστήσει το συνταγματάρχη Χιου Ρόουζ ως απεσταλμένο της Βρετανίας στην Υψηλή Πύλη. Ο λόρδος Στράτφορντ έπεισε το Σουλτάνο να απορρίψει τις ρωσικές απαιτήσεις. Ο Μπέντζαμιν Ντισραέλι, πολιτικός αντίπαλος του λόρδου Αμπερντίν, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό και το λόρδο Στράτφορντ ότι με τις ενέργειές τους ο πόλεμος καθίστατο αναπόφευκτος, εκκινώντας τη διαδικασία κατά την οποία η κυβέρνηση του λόρδου Αμπερντίν θα έφτανε στην παραίτηση αργότερα μεσούντος του πολέμου.