cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Τύρναβος
Κατά τον πόλεμο του 1897
Οι κάτοικοι του Τυρνάβου και των γύρω χωριών, βλέποντας τα ελληνικά στρατεύματα να συμπτύσσονται, εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και έφυγαν με κάθε μέσο (σούστες, κάρα κ.λ.π.) προς τη Λάρισα. Η ανάμειξη του άμαχου πληθυσμού με τα υποχωρούντα στρατεύματα επέφερε μεγάλη σύγχυση.
Ο τουρκικός στρατός κατέλαβε τον Τύρναβο στις 12 Απριλίου 1897. Οι Τυρναβίτες ακολούθησαν τα υποχωρούντα στρατεύματα και από τη Λάρισα, τα Φάρσαλα, το Δομοκό, τη Λαμία έφθασαν στη Χαλκίδα, στη Λειβαδιά και στην Αθήνα όπου έμειναν για έναν περίπου χρόνο ως πρόσφυγες.
Οι Τούρκοι στην προέλασή τους προέβησαν σε εμπρησμούς και λεηλασίες. Τότε κάηκε το ιστορικό μοναστήρι του Αγίου Αθανασίου και ο κώδικας του δήμου όπου φυλάσσονταν τα πρακτικά της παλιάς κοινότητας και πολλά έγγραφα (φιρμάνια) ιστορικής αξίας που αφορούσαν τη λειτουργία της μονής. Αργότερα, χάρη στον Τούρκο διοικητή Κόλαγαν, που ήταν καλός και φιλόθρησκος άνθρωπος, οι Τούρκοι ήταν επιεικέστεροι. Το Μάιο 1897 οι Τούρκοι υποχώρησαν στη παλιά οριοθετική γραμμή της Μελούνας κι έτσι ο Τύρναβος ξαναβρήκε την ελευθερία του. Τότε, και μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα, η πόλη άρχισε να συνέρχεται από την κακή όψη που παρουσίαζε κατά τα πρώτα χρόνια της προσάρτησής της.
Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι του 1912-13
Οι νικηφόροι αυτοί πόλεμοι βρήκαν τον Τύρναβο σε ανθηρή κατάσταση. Τα ελληνοτουρκικά σύνορα ήταν τότε στην κορυφογραμμή Μελούνας – Λουσφακίου – Τρυπημένης. Τα ερείπια των μεθοριακών σταθμών υπάρχουν και σήμερα. Με την κήρυξη του πολέμου, η κύρια δύναμη του ελληνικού στρατού από 110.000 άνδρες σε 7 μεραρχίες συγκεντρώθηκε στη Θεσσαλία. Τη διοίκηση ανέλαβε ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος. Αρχηγός του επιτελείου του στρατού ήταν ο υποστράτηγος Π. Δαγκλής και υπαρχηγός ο Βίκτωρ Δούσμανης, με βοηθούς τον Ιωάννη Μεταξά, τον Κωνσταντίνο Πάλλη και τον Ξενοφώντα Στρατηγό.
Η δύναμη των Τούρκων με διοικητή τον Ταξίν Πασά ανερχόταν σε 50.000 άνδρες. Ο αρχιστράτηγος διάδοχος Κωνσταντίνος πριν από τη γενική επίθεση συσκέφτηκε με τους επιτελείς του και κατέστρωσε τα επιτελικά σχέδια για τις επιχειρήσεις στο σπίτι του Μ. Τσολάκη που στη συνέχεια έγινε κοινοτικό κατάστημα, για λίγο καιρό ταχυδρομείο και το 1949 δημοτικό νοσοκομείο. Τελευταία το κτίριο χρησιμοποιήθηκε για τη στέγαση της μουσικής σχολής του Δήμου Τυρνάβου. Σήμερα καταβάλλονται προσπάθειες για την αναπαλαίωση του.
Πριν από την επίθεση είχε προηγηθεί δοξολογία στην εκκλησία της Αγίας Φανερωμένης όπου παρευρέθηκε όλο το επιτελείο και σύσσωμος ο λαός του Τυρνάβου. Το πρωί της 5ης Οκτωβρίου του 1912 ο ελληνικός στρατός πέρασε τα σύνορα χωρίς να συναντήσει σοβαρή αντίσταση. Οι Τούρκοι, που αιφνιδιάστηκαν, προσπαθούσαν να καθυστερήσουν τον προελαύνοντα ελληνικό στρατό που από το Κουτσόχερο, το Μπουγάζι μέχρι τη Μελούνα σφυροκοπούσε με τα πυροβόλα του αμείλικτα τις θέσεις του εχθρού. Έτσι, σε μια ημέρα μόνο, τα ελληνικά στρατεύματα κυρίευσαν την Ελασσόνα και προωθήθηκαν στα στενά του Σαρανταπόρου όπου δόθηκε η πρώτη μεγάλη νικηφόρα μάχη. Έτσι, ξεκίνησε από τον Τύρναβο η απελευθέρωση της υπόλοιπης Ελλάδας.
Παραδοσιακές τέχνες
Η περίοδος του 18ου αιώνα χαρακτηρίζεται ακόμη από μια ανάπτυξη σε πολλούς τομείς, ένας από τους οποίους είναι η βιοτεχνία και συγκεκριμένα η υφαντική τέχνη. Τα προϊόντα της ντόπιας υφαντικής φημιζόταν σε όλο τον ελλαδικό χώρο και εκτός αυτού. Ο Τύρναβος ήταν ονομαστός από την εποχή του Ιουστινιανού για τα τυπωτά μεταξωτά, τα «σταμπωτά» του.
Υφαντουργία
Οι κάτοικοι επεξεργαζόταν το μετάξι και το ύφαιναν. Μαζί με τα μεταξωτά υφάσματα εμπορευόταν και τα γνωστά «μπουχάσια», βαμβακερά υφάσματα βαμμένα με ριζάρι και τα γαλάζια βαμμένα με λουλάκι. Απαιτούνταν χρόνος, επιμονή και επιμονή εργασία για τις στάμπες-καλούπια, που το καθένα ήταν μοναδικό έργο τέχνης. Συνήθως οι σταμπωτές, που ήταν αυτοδίδακτοι, σκάλιζαν τις στάμπες, οι οποίες ήταν κατασκευασμένες από μαλακό ξύλο (φλαμούρι) ή σκληρό (αγριογκορτσιά). Η στάμπα με βασικό μαύρο περίγραμμα ονομαζόταν «μάνα» ή «μήτρα» και παρουσίαζε το πιο λεπτό σκάλισμα. Θέματα αντλούσαν από το ζωικό βασίλειο, από νεοκλασικά, αρχαιοελληνικά και νεότερα μοτίβα. Ξακουστοί σκαλιστές στον Τύρναβο ήταν ο Λεων. Σαΐνης (τέλος 19ου αιώνα) και ο Θεμ. Ιωαννίδης, που φοίτησε σε Σχολείο Τέχνης και τα έργα του βραβεύτηκαν δυο φορές στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (1931,1935). Στην εποχή της ακμής τα εργαστήρια απασχολούσαν πάρα πολλούς τεχνίτες. Από το 19ο αιώνα ως το 1950 περίπου ακμάζει και η δαντελοπλεκτική, που στόλιζε την τοπική ενδυμασία (πουκάμισα, μπόλιες, πετσέτες κ.α.). Είδος δαντέλας με βελόνα ήταν η μπιμπίλα, που κατασκευαζόταν από άσπρη ή χρωματιστή ή χρυσή κλωστή. Η πιο χαρακτηριστική πολύχρωμη μπιμπίλα ήταν τα «κουκάκια», που τα φορούσαν οι γυναίκες στη σκέπη τους (κεφαλομάντηλο). Προμήθεια κουκακίων γινόταν όχι μόνο από χωριά του Νομού Λάρισας αλλά και εκτός αυτού. Η μεταξουργία του Τυρνάβου άρχισε να δοκιμάζεται με την ανακάλυψη των συνθετικών υφαντικών υλών, ενώ η αμπελουργία δέχτηκε ισχυρό πλήγμα με τη φυλλοξήρα, που ενέσκηψε πριν 60 περίπου χρόνια.
Η εκτεταμένη αμπελοκαλλιέργεια θεωρείται ο κύριος συντελεστής της οικονομικής ανάπτυξης του Τυρνάβου, στο οποίο θα πρέπει να προστεθούν η βαμβακοκαλλιέργεια και η πρόοδος της γεωργίας γενικότερα. Υπήρξε εποχή κατά την οποία οι Τυρναβίτες καλλιεργούσαν σε μεγάλη έκταση μουριές για τη μεταξουργία, από την οποία παράγονταν κάθε χρόνο κουκούλια σε μεγάλη ποσότητα, τα οποία και προωθούνταν στην Ευρώπη. Η αμπελουργία εκτός από τα περίφημα επιτραπέζια σταφύλια, παρήγαγε και εκλεκτά κρασιά, που είχαν κατακτήσει ολόκληρη την ελληνική αγορά. Κατά την εποχή της δουλείας δεν ξέφυγαν από το χαράτσι και οι Τυρναβίτες αμπελουργοί. Πλήρωναν κι αυτό το φόρο κρασιού, το λεγόμενο κρασομοίρι. Πρόκειται για το μερίδιο του κρασιού (μούστου) που έπαιρνε η τούρκικη διοίκηση από τους αμπελοκαλλιεργητές. Είναι η δεκάτη στα αμπέλια. Η πληρωμή του κρασομοιρίου γίνονταν σε χρήμα πριν από τον τρύγο, δηλαδή πριν ακόμη οι αμπελοκαλλιεργητές συνάξουν τη σοδειά.
Σύμφωνα με όσα αναφέρουν οι ιστορικοί, στον Τύρναβο αλλά και στη Λάρισα δούλευαν τα κόκκινα νήματα και ότι οι Αμπελακιώτες που απασχολούνταν σ’ αυτά τα βαφεία όταν διαπίστωσαν ότι τα κέρδη από τη δουλειά αυτή ήταν σημαντικά, έσπευσαν να δημιουργήσουν σχετικά εργαστήρια στην πατρίδα τους. Αναφέρεται μάλιστα και η πληροφορία πως την τέχνη της επεξεργασίας του βαμβακιού και της βαφής των νημάτων την έφεραν στον Τύρναβο από τη Μικρά Ασία Τυρναβίτες τεχνίτες και από εκεί διαδόθηκε στα Αμπελάκια και στη Ραψάνη. Την εποχή εκείνη ο Τύρναβος ήταν μεγάλο εμπορικό και βιοτεχνικό κέντρο, ενώ το εμπόριο και οι τυρναβίτικες βιοτεχνικές επιχειρήσεις πήγαιναν πολύ καλά. Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι το 1810 η φιλοτεχνία ήταν λαμπρή και από τα χειροτεχνεία του Τυρνάβου, όπου κατασκευάζονταν μάλλινα και μεταξωτά υφάσματα, εξάγονταν βαμβακερό νήμα, πανιά και μαντήλια, καθώς και χρωματιστά υφάσματα.
Ο Γάλλος πρόξενος στην Άρτα έγραψε ότι, ο Τύρναβος έστελνε στη Γαλλία νήματα, πολύ πριν τα Αμπελάκια αρχίσουν να φτιάχνουν νήματα και αποκτήσουν βαφεία. Επίσης, ανέφερε ότι ο Γάλλος έμπορος αγόρασε στον Τύρναβο σημαντική ποσότητα νημάτων σε χρώμα κόκκινο που δεν ξεθώριαζε. Την ίδια τύχη με τον αμπελακιώτικο συνεταιρισμό, που χρεοκόπησε, είχαν και οι χειροτεχνίες του Τυρνάβου, όπου μάλιστα το 1813 εξολοθρεύθηκαν από την πανώλη περίπου 15.000 κάτοικοι της πόλης.
Τα σταμπωτά του Τυρνάβου
Μετά την απελευθέρωση του 1881 έχουμε γραπτές μαρτυρίες για τα σταμπωτά του Τυρνάβου. Όμως η προφορική παράδοση ανάγει τη δραστηριότητα αυτή σε πολύ παλιότερα χρόνια, τουλάχιστον στην αρχή του 19ου αιώνα. Κι είναι μάλλον βέβαιο, ότι η έλλειψη γραπτών μαρτυριών για την εποχή αυτή οφείλεται στην ποιότητα του είδους –τα σταμπωτά είναι πανικά καθημερινής χρήσης- και στην τοπική κατανάλωση της παραγωγής-δεν εξάγονται ούτε στην Ευρώπη, ούτε στην Ανατολή.
Κάνοντας μια αναφορά στην πορεία και εξέλιξη της στάμπας στον γύρω από την Ελλάδα χώρο, καταλήγουμε ότι οι ρίζες της σταμπωτικής τέχνης φτάνουν μέχρι την αρχαιότητα και λαούς των Ινδιών, της Κίνας, της Αιγύπτου. Αναφέρεται μάλιστα σε βιβλίο της και στις ανασκαφές που έγιναν στον μικρασιατικό χώρο κι έφεραν στο φως μια σειρά πήλινων σταμπών του 7.000 π.Χ. τις οποίες θεωρεί πιθανές προδρόμους των σημερινών ξύλινων. Από το υποθετικό παρελθόν φτάνουμε στον 16ο αιώνα μ.Χ. εποχή που η λαϊκή τεχνική εξελίσσεται σε τέχνη. Ονομαστά στην περιοχή της Μικράς Ασίας είναι τα εργαστήρια της Πόλης και των ακτών του Βοσπόρου.
Ως προς τα σχέδια, τη σύνθεση, τη χρωματική ποικιλία υπάρχει αισθητή διαφορά, ανάμεσα στα εργαστήρια της Πόλης και του Βοσπόρου. Και στις δυο περιοχές ο τεχνίτης επηρεάζεται από τον φυτικό κόσμο φτιάχνει ξυλότυπα με σχέδια λουλουδιών, φύλλων που επαναλαμβάνονται πάνω στο ύφασμα. Στην Πόλη τα υφάσματα είναι πλουσιότερα κι από τον 17ο αιώνα ο τεχνίτης κινείται πάνω στο ύφασμα με ελευθερία κι έτσι καθιερώνεται ο ρυθμός του «τουρκομπαρόκ». Τον 18ο αιώνα στην πολιτική μαντήλα κάνει την εμφάνιση της η ανθρώπινη φιγούρα. Λαμβάνοντας υπόψη μας ότι η ισλαμική θρησκεία απαγορεύει τη χρήση μαντηλιών με ανθρώπινες φιγούρες καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η χρήση τους περιοριζόταν μόνο στους χριστιανούς. Γύρω στα τέλη του 18ου αιώνα κι αρχές του 19ου αιώνα η σταμπωτική τέχνη διαμέσου των νησιών, περνά στα χέρια των τεχνιτών της κυρίως Ελλάδας. Από το 1858 στην ελεύθερη Ελλάδα ο βασιλιάς Όθωνας είχε καθιερώσει τα Ολύμπια, γενικούς διαγωνισμούς ανά τετραετία που στόχο τους είχαν να ωθήσουν σε βιομηχανία τα μέχρι τότε οικοτεχνήματα. Στα Ολύμπια του 1858 αμέσως μετά την ένωση της Θεσσαλίας με την Ελλάδα λαβαίνουν μέρος και Τυρναβίτες σταμπωτές και βραβεύονται.
Οι στάμπες, τα καλούπια, όπως τις ονόμαζαν οι μάστοροι ήταν η καθεμιά ένα μοναδικό έργο τέχνης και χρειαζόταν χρόνο, επιμονή και επίμονη εργασία για να γίνει. Οι σκαλιστές ήταν συνήθως οι ίδιοι οι σταμπωτές, άλλοτε όμως κι ειδικοί τεχνίτες, που παρέμειναν ανώνυμοι, σκάλιζαν τα θέματα τους ελαφρά ή βαθιά πάνω σε ξύλινο κομμάτι. Από πληροφορίες ξέρουμε ότι στα εργαστήρια της Μικράς Ασίας σκάλιζαν τα μοτίβα σε μαλακά ξύλα, ενώ στον Τύρναβο και σε μαλακό ξύλο (φλαμούρι) και σε σκληρό (αγριογκορτσιά) για να μην καταστρέφονται τα καλούπια γρήγορα από τη χρήση. Για να σκαλίσει ο σκαλιστής μια στάμπα ακολουθούσε ολόκληρη διαδικασία. Μετά από μια απλή επεξεργασία της επιφάνειας του ξύλου, σχεδίαζε πάνω σ’ αυτή τμήμα της επιθυμητής μπορντούρας ή του θέματος και στη συνέχεια το σκάλιζε με κοπίδι. Κάθε τμήμα του σχεδίου έπρεπε να σκαλιστεί σε δυο, τρία διαφορετικά καλούπια ανάλογα με τα χρώματα που θα χρησιμοποιούσαν.
Στις Ελλαδίτικες στάμπες τα θέματα εξακολουθούσαν να ’ναι φυτικά, λουλούδια σε μπουκέτα ή σε ελεύθερη σύνθεση. Σ’ αυτές όμως η θεματολογία περιλαμβάνει και γεωμετρικά σχήματα απλά ή σύνθετα, ζώα, νεοκλασικά μοτίβα ή και θέματα από την Αρχαία Ιστορία. Η ανθρώπινη μορφή δεσπόζει στις πάντες του Τυρνάβου. Ο Κίτσος κι η Σταρούλα, ο Τάσος κι η Γκόλφω, ο Μέγας Αλέξανδρος, τα αρραβωνιάσματα διακοσμούν το κέντρο της πάντας. Οι παραστάσεις αυτές έχουν σαν πρότυπο λιθογραφίες της εποχής που διακοσμούσαν λαϊκές φυλλάδες και κυκλοφορούσαν σ’ όλο το ελληνικό χώρο. Οι σκαλιστές ήταν άνθρωποι αυτοδίδακτοι και με μεράκι. Τα χρώματα που χρησιμοποιούσαν στα σταμπωτά ήταν κατά το πλείστον φυτικά και κάθε εργαστήριο είχε τις δικές του μυστικές συνταγές για να επιτευχθούν οι επιθυμητές αποχρώσεις και η χρωματική λαμπρότητα. Το τύπωμα γίνεται σε πολλές φάσεις. Το ύφασμα αρχικά πλενόταν και σιδερωνόταν (κάτω από πέτρες) με προσοχή. Στη συνέχεια τυπωνόταν το περίγραμμα του σχεδίου με μαύρο καλούπι. Ακολουθούσε το τύπωμα των άλλων χρωμάτων με το δεύτερο και το τρίτο καλούπι. Η χρήση του πινέλου ήταν απαραίτητη. Μετά το κάθε τύπωμα το σταμπωτό στέγνωνε και ξαναδουλευόταν. Στη συνέχεια πλενόταν, σιδερωνόταν κι ήταν έτοιμο. Η διαδικασία αυτή των φάσεων τυπώματος γινόταν πάνω σε πάγκους με το ύφασμα καλά και τεντωμένο όπου ο μάστορας με γρήγορες κοφτές κινήσεις χτυπούσε πάνω στο ύφασμα την ποτισμένη με χρώμα στάμπα. Αυτός ο τρόπος αποτύπωσης σχεδίου πάνω στο ύφασμα ταιριάζει απόλυτα μ’ αυτόν που ίσχυε και στα εργαστήρια της Μικράς Ασίας.
Στον Τύρναβο ιδιαίτερα γνωστά σταμπωτά είδη ήταν τα καναπελίκια, οι μπερνέδες, οι μαξιλάρες, τα παπλώματα, τα τραπεζομάντηλα, οι πάντες, οι μαντήλες αλλά και ολόκληρα τοπία τσίτι για φορέματα. Τα εργαστήρια στην εποχή της ακμής τους, δεύτερο μισό του 19ου αιώνα ως και τη δεκαετία του 1930, απασχολούσαν πάρα πολλούς τεχνίτες, κυρίως γυναίκες που η καθεμιά ειδικεύονταν για ορισμένη φάση της εργασίας. Τα σταμπωτά τα εμπορεύονταν οι ίδιοι οι σταμπωτάδες ή τα διέθεταν σε γυρολόγους και μικροπωλητάδες. Μέχρι τη δεκαετία του 1960 τα σταμπωτά είχαν λειτουργική χρήση. Κάθε σπίτι είχε οπωσδήποτε κάποιο σταμπωτό κομμάτι.
Στα ’22, μαζί με τους άλλους Έλληνες που έφυγαν από την Κων/πολη, ήταν και η οικογένεια του Γιώργου Ιωαννίδη. Στη βιασύνη της εγκαταλείποντας τόσο τραγικά την Πόλη, δεν πρόφτασε να πάρει άλλο τίποτα, εκτός από τις οικονομίες της σε χρήμα και την τέχνη της: Κατασκεύαζε σταμπωτά. Μη έχοντας που αλλού να καταφύγει, η οικογένεια τράβηξε στον Τύρναβο, όπου ήξερε πως υπήρχε κάποιο εργαστήρι για σταμπωτά. Εκεί αγόρασε, κοντά στο κέντρο ένα σπίτι, με αυλή μεγάλη, εγκατέστησε πρόχειρα ένα εργαστήρι και άρχισε την παραγωγή.
Μοναδικό δείγμα οικοτεχνίας με μακρόχρονη παράδοση, τα σταμπωτά Τυρνάβου της οικογένειας Ιωαννίδη, σημείωσαν μεγάλη επιτυχία στην παράλληλη έκθεση με τις φωτογραφίες του Βασίλη Αγγλόπουλου, στο Στρασβούργο. Οι ζωηροί, γεμάτοι ένταση χρωματισμοί τους έδωσαν χαρούμενη νότα στις τραγικές αρχαιοελληνικές φιγούρες που απεικονίζονταν στις φωτογραφίες. Η ιστορία του εργαστηρίου σταμπωτών του Θεμιστοκλή Ιωαννίδη, αρχίζει από το 1822, όταν η οικογένεια του πατέρα του Γιώργου Ιωαννίδη, κυνηγημένη από τους Τούρκους μαζί με τόσους Έλληνες, εγκατέλειψε την Προύσα της Μ.Ασίας για να εγκατασταθεί στον Τύρναβο. Ανάμεσα στα λιγοστά υπάρχοντα που η οικογένεια μπόρεσε να φέρει μαζί της στην Ελλάδα, ήταν και μερικές ξυλόγλυπτες σφραγίδες από το εργαστήρι που η οικογένεια Ιωαννίδη διατηρούσε στην Προύσα. Ο Θεμιστοκλής Ιωαννίδης, γράφτηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου μυήθηκε στην τέχνη της ξυλογλυπτικής, και έμελλε να γίνει ο γνωστός δημιουργός των σταμπωτών, τυπώνοντας σχέδια με ξυλόγλυπτες σφραγίδες πάνω σε βαμβακερό κυρίως ύφασμα. Τα τραπεζομάντηλα, οι κουρτίνες, τα μαξιλαράκια, τα τσεμπέρια, οι ποδιές, πραγματικά αριστουργήματα σχεδίων και ανεξίτηλων χρωμάτων, έχουν βραβευτεί πολλές φορές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η διαδικασία της δημιουργίας, απαιτεί έμπνευση, μεράκι και καλλιτεχνικό αισθητήριο. Το κάθε κομμάτι ανάλογα με το σχέδιο του απαιτεί τη χρήση διαφορετικού αριθμού από ξυλόγλυπτες σφραγίδες: η πάντα του Μ. Αλεξάνδρου, αποτελείται π.χ. από 48 ξυλόγλυπτες σφραγίδες. Η εξειδικευμένη εργάτρια έπρεπε να τοποθετήσει τις σφραγίδες πάνω στο βαμβακερό ύφασμα, με προσοχή και σταθερότητα, έτσι ώστε το τελικό σχέδιο, το περίγραμμα δηλαδή τυπωνόταν σε μαύρο χρώμα και τα υπόλοιπα όπως π.χ. το κόκκινο, το γαλάζιο, το κίτρινο ή το πράσινο έμπαιναν με πινέλο. Για να στεγνώνει το κάθε χρώμα, το βαμβακερό τυπωμένο ύφασμα έβγαινε στον ήλιο τόσες φορές, όσες ο αριθμός των χρωμάτων του. Ακολουθούσε το πλύσιμο που επαναλαμβανόταν δυο με τρεις φορές, σε μεγάλες στέρνες ή δεξαμενές, όπου διέλυαν διάφορα υγρά για να σταθεροποιηθούν τα χρώματα. Αφού στέγνωναν στον ήλιο, τα υφάσματα σιδερωνόταν και ήταν έτοιμα να διατεθούν στην αγορά όπου αγοραζόταν κυρίως από ανθρώπους με αγάπη και μεράκι και λαϊκή τέχνη. Αν και κάποτε το εργαστήρι του Θεμιστοκλή Ιωαννίδη απασχολούσε πάνω από 40 εξειδικευμένες εργάτριες, η παραγωγή δεν ήταν ποτέ μεγάλη, για τον απλούστατο λόγο ότι ήταν χειροποίητη. Το εργαστήρι σταμπωτών του Θ. Ιωαννίδη, με 2000 σήμερα ξυλόγλυπτες σφραγίδες σε ξύλο φλαμουριάς, είναι το μοναδικό που σώζεται ως τις μέρες μας, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε Ευρώπη, Αμερική και Αυστραλία.
Όλα τα παραπάνω είναι μια επιπλέον απόδειξη της μοναδικότητας τους εργαστηρίου σταμπωτών του Θεμιστοκλή Ιωαννίδη. Οι 2.000 ξυλόγλυπτες σφραγίδες ή καλούπια είναι έργα ανεπανάληπτης τέχνης, με σχέδια εμπνευσμένα από τη βυζαντινή και λαϊκή μας παράδοση. Δικαιολογημένα λοιπόν, έγιναν και είναι περιζήτητα όχι μόνο από τους Έλληνες αλλά και από τους Άγγλους, Γάλους, Γερμανούς, Ελβετούς, αυστριακούς και Αμερικανούς που επισκέφτηκαν το εργοστάσιο σταμπωτών κατ’ επανάληψη για να προμηθευτούν σε λογικές τιμές μερικά από τα ομορφότερα κομμάτια της λαϊκής μας τέχνης. Στην Ευρώπη έχουν γίνει δυο εκθέσεις σταμπωτών, η μια στη Γενεύη της Ελβετίας το 1990 και μια στο Στρασβούργο της Γαλλίας τον Μάρτιο του 1992 όπου παρευρέθηκαν η δήμαρχος Στρασβούργου κ.Κατερίνα Τραουτμαν, η Άννα Ιωαννίδη, η κόρη του Θεμιστοκλή Ιωαννίδη, ο γενικός γραμματέας του Απόδημου Ελληνισμού κ.Αντρέας Ζαΐμης και η αντιπρόεδρος της ελληνικής κοινότητας του Στρασβούργου κ. Ρίτσα Μανδηλά - Σκριβενέρ. Ήδη σταμπωτά από το εργαστήρι του Θ. Ιωαννίδη, εκτίθενται στο Λαογραφικό Μουσείο Λάρισας, το Μορφωτικό Σύλλογο Τυρνάβου, το Λαογραφικό Μουσείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το Λαογραφικό Μουσείο Ναυπλίου, σε ιδιωτικές συλλογές στην Κύμη της Εύβοιας, στο Μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα και στο Λαογραφικό Μουσείο της Βασιλείας στην Ελβετία.
Το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας διασώζει το μεγαλύτερο μέρος του εξοπλισμού και των προϊόντων των δύο εργαστηρίων. Τα εργαλεία, οι ξυλότυποι και τα σταμπωτά διαφυλάσσονται και αναδεικνύονται στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου. Παράλληλα, η τέχνη της τυποβαφικής ζωντανεύει μέσα από το Μουσείο με ποικίλες επιστημονικές και εκπαιδευτικές δράσεις.
Δαντελοπλεκτική-κουκάκια
Ο όρος δαντέλα χαρακτηρίζει ένα συγκεκριμένο είδος διακοσμητικής τέχνης, τις συνθέσεις της κλωστής, ανεξάρτητα από την τεχνική της κατασκευής: βελόνα ραψίματος, σαΐτα, κοπανέλλι, βελονάκι. Το είδος αυτό της τέχνης είχε αναπτυχθεί πολλούς αιώνες νωρίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο και ιδιαίτερα στην Ελλάδα και την αρχαία και τη Βυζαντινή. Στο Θεσσαλικό χώρο δεν έχουν σωθεί δαντέλες παλιότερες του 19ου αιώνα και η δαντελοπλεκτική τέχνη εμφανίζεται από τον 18ο αιώνα ακμάζει τον 19ο αιώνα και συνεχίζει ως το 1950 περίπου και είναι γνωστή σ’ όλα τα αστικά κέντρα. Ένα σπουδαίο αστικό κέντρο είναι και ο Τύρναβος που γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη –οικονομική και πνευματική-ήδη από την πρώιμη Τουρκοκρατία. Στην παραδοσιακή κοινωνία του Τυρνάβου, τη γεμάτη αρχοντιά, η δαντελοπλεκτική τέχνη ακμάζει από το 19ο αιώνα ως το 1950 περίπου. Οι κοπέλες μαθαίνουν μέσα στην οικογένεια από τις μάνες τους, να πλέκουν απλές και πολύπλοκες δαντέλες, που τις χρησιμοποιούν για τις ανάγκες του σπιτιού και για την προίκα τους. Η Τυρναβίτικη παραδοσιακή δαντέλα στόλισε την ενδυμασία –λεπτά γυναικεία και ανδρικά πουκάμισα-, μπόλιες και κρεβατόγυρους, πετσέτες, σεντουκοπάνια. Για την πλέξη της χρησιμοποιούν λεπτή άσπρη λινή, μεταξωτή ή μπαμπακερή κλωστή και σπανιότερα χρωματιστή.
Από την άποψη της τεχνικής, συναντούμε ποικιλία. Και πρώτα-πρώτα εκείνες τις συνθέσεις που ονομάζουμε συνθέσεις κλωστής με κόμπους. Τεχνική η οποία δεν είναι τίποτε άλλο από την πλέξη της δαντέλας με το βελόνι. Ξεκινώντας από μια θηλιά που έφτιαχναν πάνω από τον αντίχειρα του αριστερού χεριού κι αυξάνοντας διαδοχικά τον αριθμό, έπλεκαν ένα δίχτυ με τετράγωνες θηλιές ανάλογο μ’ αυτό που γίνεται με τη σαΐτα.
Ένας άλλος τρόπος, που επίσης ονομάζουν δίχτυ, είναι το πλέξιμο που κάνουν ξεκινώντας από μια γερή κλωστή –συνήθως βάζουν διπλή την κλωστή που κρατούν για να πλέξουν-και πάνω της στηρίζουν-δένουν σε ίσες αποστάσεις τους κόμπους με τη βελόνα. Στην επόμενη σειρά κάθε κόμπος πιάνει στην ελεύθερη σειρά, ανάμεσα στους προηγούμενους κόμπους. Με το συνεχή πήγαινε-έλα δημιουργούν το ρομβοειδές δίχτυ, που είναι το συνηθέστερο.
Το πανωκέντημα στους κόμπους με τη βελόνα δημιουργεί ποικίλους συνδυασμούς σχεδίων, γεωμετρικών και φυτικών. Ενώ φαίνεται πως στην περιοχή του Τυρνάβου έχει την αρχή του το πανωκέντημα εκείνο που σχηματίζει σταυρό με ρόμβους ανάμεσα σε κάθε κεραία του. Οι Τυρναβίτισσες με ξεχωριστή καλαισθησία πλέκουν και με το βελονάκι, συνθέσεις που αποτελούν αυτοτελείς δαντέλες. Με το βελονάκι επίσης έχουμε δαντέλες που προσαρμόζονται σε ύφασμα και δημιουργούν διαφορετικές ως προς τη χρήση και λειτουργία, συνθέσεις μοτίφ σε σχήμα τετράγωνο ή κυκλικό ενώνονται μεταξύ τους και σε ύφασμα βαμβακερό, λινό ή μεταξωτό και δημιουργούν σεντουκοπάνια, πετσετάκια, πετσέτες. Τέλος, δαντέλες τελειώματος που το πλάτος τους είναι συνήθως μικρό, αλλά το μήκος τους ποικίλει ανάλογα με τη χρήση τους, στολίζουν μαξιλαροθήκες, τραπεζομάντηλα, κουρτίνες.
Γεώργιος Καβουνίδης
Ο Γεώργιος Καβουνίδης του Σπυρίδωνος (Κωνσταντινούπολη, 12 Δεκεμβρίου 1912 - Λονδίνο, 9 Οκτωβρίου 1984) ήταν Έλληνας δημοσιογράφος, νομικός και Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Τύπου.
Τύρναβος
Δαντελοπλεκτική-κουκάκια
Οι Τυρναβίτισσες δημιουργούν κλώστινες συνθέσεις και με το κοπανέλλι, το οποίο τους έδινε τη δυνατότητα να έχουν ελεύθερα και τα δυο τους χέρια κι επομένως να δουλεύουν με περισσότερη άνεση και σταθερότητα. Συνθέσεις με το κοπανέλλι έχουμε σε όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, όμως από τα πρώτα κιόλας χρόνια του αιώνα μας οι συνθέσεις αυτές γίνονται όλο και σπανιότερες, ώσπου σταματούν, είτε γιατί ήδη από τα χρόνια της ακμής του το κοπανέλλι λίγες Τυρναβίτισσες γνώριζαν να το δουλεύουν κι επομένως δεν ήταν τόσο διαδομένο όσο άλλες τεχνικές γιατί ο παράγοντας της μόδας ευνόησε τις τεχνικές αυτές.
Γεώργιος Καβουνίδης
Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη (ειδικότερα στην Κίο της Προύσας). Σπούδασε Φιλολογία, Νομικές και Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών. Κατά την περίοδο της χούντας υπέστη διώξεις από το καθεστώς. Προήχθη σε Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου Τύπου το 1946. Εργάστηκε στη Γενική Γραμματεία Τύπου και Πληροφοριών από το 1936 ως την απόλυσή του, το 1968 (σε εφαρμογή των Συντακτικών Πράξεων "περί εξυγιάνσεως των δημοσίων και άλλων υπηρεσιών" και αποκαταστάθηκε το 1975, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε έχοντας συμπληρώσει 35 έτη υπηρεσίας.
Τύρναβος
Δαντελοπλεκτική-κουκάκια
Ένα άλλο είδος είναι η μπιμπίλα. Την έπλεκαν σε όλη την Ελλάδα, γι’ αυτό θεωρείται η «γνησιότερη ελληνική δαντέλα». Οι μπιμπίλες πλέκονταν με τη βελόνα, με άσπρη ή χρωματιστή κλωστή, αλλά και με χρυσή. Η πιο χαρακτηριστική όμως πολύχρωμη δαντέλα κυρίως στη Θεσσαλία είναι τα κουκάκια.
Οι γυναίκες, στην περιοχή της Λάρισας, στα Αμπελάκια, στο Τύρναβο, στη Τσαριτσάνη, στα Φάρσαλα και στην Αγιά, τα φόρεσαν στη σκέπη τους (κεφαλομάντηλο), τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα. Τα κουκάκια γνώρισαν αξιόλογη ανάπτυξη στην περιοχή του Τυρνάβου. Τα κουκάκια τα οποία ήταν ο ανώτατος βαθμός εξέλιξης της μπιμπίλας, γινόταν με το βελόνι και με μεταξωτή κλωστή, το μπρισίμι. Τα κουκάκια ήταν ενσωματωμένα πάντα σε μαύρη μαντήλα, ακόμη και τα νυφιάτικα. Τα νυφιάτικα, τα φορούσαν οι νύφες τη μέρα του γάμου τους, ενώ τα άλλα τα φορούσαν άλλες τις μέρες του χρόνου, όχι όμως καθημερινά. Έτσι βλέπαμε να φορούν «σκέπες» με κουκάκια τις γιορτές, τις Κυριακές κ.λ.π.
Γεώργιος Καβουνίδης
Βιογραφία
Ως δημοσιογράφος εργάστηκε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Ασοσιέιτεντ Πρες και στην εφημερίδα "Νιου Γιορκ Χέραλντ Τριμπιούν" ως ανταποκριτής.
Τύρναβος
Δαντελοπλεκτική-κουκάκια
Τα κουκάκια, όπως αναφέραμε και παραπάνω άρχισαν να τα κατασκευάζουν και να τα φορούν στον Τύρναβο τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα μέχρι το α’ μισό περίπου του 20ου αιώνα. Η παρακμή του κουκακιού ολοκληρώνεται μετά τον πόλεμο του ’40. Σπάνια πλέον βλέπουμε Τυρναβίτισα να φορά και πολύ περισσότερο να φτιάχνει κουκάκια. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Τύρναβος προμήθευε κοκάκια σε πολλά χωριά όχι μόνο του νομού Λάρισας, αλλά και έξω απ’ αυτόν.
Μπρουκ Φος Γουέστκοτ
Ο Μπρουκ Φος Γουέστκοτ (αγγλ.: Brooke Foss Westcott, 12 Ιανουαρίου 1825 - 27 Ιουλίου 1901) ήταν Βρετανός θεολόγος και λόγιος της Αγίας Γραφής. Από το 1890 μέχρι το θάνατό του, υπηρέτησε ως επίσκοπος της Εκκλησίας της Αγγλίας στο Ντέραμ. Συνεργάστηκε με τον Φέντον Τζον Άντονι Χορτ στην έκδοση του κριτικού κειμένου της Καινής Διαθήκης στο πρωτότυπο, που κυκλοφόρησε υπό τον τίτλο The New Testament in the Original Greek (Η Καινή Διαθήκη στην Πρωτότυπη Ελληνική) το 1881, και είναι επίσης γνωστό ως κείμενο Γουέστκοτ-Χορτ. .
Γεώργιος Καβουνίδης
Βιογραφία
Βρέθηκε νεκρός στο ξενοδοχείο "Λότομερ" του Λονδίνου, όπου είχε μεταβεί με σκοπό να επισκεφθεί καρδιολόγο. Πέθανε έπειτα από καρδιακή προσβολή που υπέστη.
Τύρναβος
Κινηματογράφοι
Το 1928 υπήρχαν 71 αίθουσες κινηματογράφου σε ολόκληρη την Ελλάδα. Από αυτές 13 βρίσκονταν στην Αθήνα, 6 στον Πειραιά, 7 στη Θεσσαλονίκη, 5 στην Καβάλα, 4 στον Βόλο, 3 στα Χανιά, 2 στο Ηράκλειο, 2 στην Κόρινθο, 2 στην Καλαμάτα, 2 στη Λαμία, 2 στη Μυτιλήνη, 2 στην Ξάνθη, 2 στην Πάτρα κι από μια στο Αγρίνιο, στο Αργοστόλι, στην Αμαλιάδα, στο Άργος, στο Αίγιο, στην Αλεξανδρούπολη, στους Γαργαλιάνους, στη Δράμα, στην Έδεσσα, στα Ιωάννινα, στη Σάμο, στα Τρίκαλα, στον Τύρναβο και στη Χίο.
Γεώργιος Καβουνίδης
Βιογραφία
Για το θάνατό του, έκανε δήλωση ο πρωθυπουργός Ανδρέας Γ. Παπανδρέου, χαρακτηρίζοντάς τον "διακεκριμένο δημόσιο λειτουργό με άψογο δημοκρατικό ήθος".
Κηδεύτηκε στην Αθήνα με δαπάνη του Δημοσίου.
Τύρναβος
Κινηματογράφοι
Η κινηματογραφική αίθουσα στον Τύρναβο ήταν μια μεγάλη αλάνα, φραγμένη με καλάμια και έφερνε το όνομα «Μάντρα». Η Μάντρα βρισκόταν στην τωρινή θέση του Πρατηρίου Υγρών Καυσίμων Αφων Σάμπρη –απέναντι από την Τούμπα. Το οικόπεδο που είχε νοικιαστεί ανήκε από τότε στην οικογένεια Σάμπρη. Οι ιδιοκτήτες που πέρασαν από αυτό το χώρο και τον εκμεταλλεύτηκαν ήταν, σύμφωνα με τα στοιχεία που βρέθηκαν: ένας βλάχος ονόματι Λυγούρας, ο Σταύρος Γκούμας και κάποιος από την Αγιά, αλλά το όνομά του δεν το θυμόταν κανείς. Οι προβολές γίνονταν από τις γνωστές ογκώδεις μηχανές της εποχής και αντί για πανί χρησιμοποιούσαν τον λευκό τοίχο του απέναντι σπιτιού. Όσο για τις προβολές των ταινιών, οι συντριπτικές πλειοψηφίες των προγραμμάτων στις παραπάνω αίθουσες ήταν ξένες ταινίες.
Απ’ τις ελληνικές που άφησαν εποχή εκείνη την περίοδο ήταν το «Έρως και κύματα», δραματικό ειδυλλιον σε 8 μέρη των Αφών Γιαζιάδη, «Το λιμάνι των δακρύων» και η περίφημη «Αστέρω».
Πάντως αποδείχτηκε πως πιο εύκολα οι παλιοί θυμόντουσαν τους τίτλους των ταινιών, παρά τους ιδιοκτήτες. Μετά τον πόλεμο παρουσιάσθηκαν και άλλες αίθουσες κινηματογράφου στον Τύρναβο (Μαξίμ – Rex – Άνεσις κ.λ.π.).
Προσωπικότητες
Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός άγγιξε και του Τυρναβίτες διανοούμενους, οι οποίοι δέχονταν επιρροές από το Γαλλικό Διαφωτισμό (Βολταίρος) και από τους Έλληνες της ίδιας πνευματικής κίνησης (Μοισιόδακας, Καταρτζής κ.α.). Εκπρόσωποι του Νεοελληνικού Διαφωτισμού στην περιοχή ήταν οι Δημ. Αλεξανδρίτης (γιατρός στη Βιέννη, μετάφραση από τα αγγλικά της ιστορίας της Ελλάδας-σύγγραμμα του Γκόλντσμιθ και τη Γεωγραφία του Άραβα Αμπουλφέδα), Γ. Ζαχαριάδης, Λαζ. Πάσχος, Στεφ. Δούγκας (μαθηματικός, φιλόσοφος, πρώτος διδάσκαλος της φιλοσοφίας του Σέλινγκ), Κων/νος Κουσκουρούλης κ.α.
Επίσης, οι Τυρναβίτες συνέδραμαν οικονομικά για την έκδοση επιστημονικών συγγραμμάτων, κυρίως μεταφράσεων Ευρωπαίων στοχαστών και επιστημόνων. Μεγάλη παράλειψη θα ήταν αν δεν αναφέραμε τα ονόματα των Τυρναβιτών αγωνιστών στα δύσκολα χρόνια του ξεσηκωμού όπως: Αναστασίου Γ., Πάγκαλος Κυρ. (υπαξιωματικός Β’ τάξης), Τουρναβίτης Δημ. (επικεφαλής στρατιωτών, ανθυπολοχαγός, υπολοχαγός, μοίραρχος ιππικού).
Το χρονικό διάστημα 17ο-18ο αιώνα επίσης έζησαν στον Τύρναβο και εργάστηκαν γιατροί, οι οποίοι μελέτησαν τα παραδοσιακά ιατρικά συγγράμματα (Μάρκος Πορφυρόπουλος, Διονύσης και Ματθαίος –ιερομόναχοι της Ολουμπιώτισσας). Από τον Τύρναβο ξεκίνησαν και οι Δάσκαλοι του Γένους Αλέξανδρος Τυρναβίτης και Ιωάννης Δημητριάδης-Πέζαρος.
Γνωστοί Τυρναβίτες είναι επίσης ο ζωγράφος Δανιήλ Δανιήλ, καθηγητής της Σχολής Καλών Τεχνών της Πανόρμου Τήνου, ο συγγραφέας, εκπαιδευτικός και διδάκτωρ της φιλολογίας Αχιλλέας Τζάρτζανος και ο γλύπτης και καθηγητής της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Γεώργιος Καλακαλλάς.
Τέλος, ευεργέτης της πόλης είναι και η Ευθυμία Γουνιτσιώτη. Γεννήθηκε στον Τύρναβο το 1847. Με δαπάνες της ανεγέρθηκαν τα κτίρια του τρίτου και πέμπτου δημοτικού σχολείου, καθώς και οι νάρθηκες των εκκλησιών Αγίου Δημητρίου και Αγίου Ιωάννου. Επίσης ενίσχυσε, με μεγάλα χρηματικά ποσά, φτωχές οικογένειες του Τυρνάβου. Πέθανε το 1979. Ο τάφος της βρίσκεται στο νεκροταφείο της πόλης. Μία οδός στην πόλη του Τυρνάβου ονομάστηκε προς τιμήν της "Οδός Ευθυμίας Γουνιτσιώτη".
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Τυρνάβου
Μπρουκ Φος Γουέστκοτ
Υποσημειώσεις
Κατηγορία:Βρετανοί θεολόγοι Κατηγορία:Θρησκευτικά πρόσωπα και προσωπικότητες Κατηγορία:Προτεστάντες Κατηγορία:Επίσκοποι του 19ου αιώνα Κατηγορία:Επίσκοποι του 20ού αιώνα
Σκοτ Γουέινγκερ
Ο Σκοτ Έρικ Γουέινγκερ (αγγλικά: Scott Eric Weinger, 5 Οκτωβρίου 1975 - ) είναι Αμερικανός ηθοποιός, κυρίως φωνής, σεναριογράφος και παραγωγός της τηλεόρασης. Περισσότερο γνωστός είναι για τον ρόλο του στην ταινία της Disney Αλαντίν, δίνοντας τη φωνή του στον ομώνυμο ήρωα. Παρόλα αυτά, συνέχισε να κάνει τον Αλαντίν και στα δύο σίκουελ που ακολούθησαν, τα οποία όμως κυκλοφόρησαν απευθείας-σε-βίντεο. Πέρα από αυτά έχει ερμηνεύσει τον χαρακτήρα στην τηλεοπτική σειρά του Disney Channel Αλαντίν, αλλά και στη σειρά βιντεοπαιχνιδιών Kingdom Hearts. Άλλος αξιομνημόνευτος ρόλος του ήταν στην αμερικανική σειρά Τρελή Οικογένεια, ως ο Στιβ Χέιλ. Ρόλο που έπαιξε ξανά στο spin-off της σειράς, Fuller House, το 2016.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοεβραίοι Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί φωνής
Θανατική ποινή στην Αλβανία
Η τελευταία εκτέλεση πολίτη που πραγματοποιήθηκε στην Αλβανία ήταν με απαγχονισμό στις 29 Ιουνίου 1995. Ενώ η θανατική ποινή καταργήθηκε για φόνο στις 1 Οκτωβρίου 2000, διατηρήθηκε ακόμα για προδοσία και στρατιωτικά αδικήματα. Ο λόγος για την κατάργηση της θανατικής ποινής στην Αλβανία καθώς και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες είναι η υπογραφή του Πρωτοκόλλου Αρ. 6 της ΕΣΔΑ. Στην Αλβανία, αυτό τέθηκε σε ισχύ την 1η Οκτωβρίου 2000.
Το 2007, η Αλβανία επικύρωσε το Πρωτόκολλο Αρ. 13 του ΕΣΔΑ, καταργώντας τη θανατική ποινή υπό όλες τις περιστάσεις, αντικαθιστώντας την με ισόβια κάθειρξη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Θανατική ποινή ανά χώρα
Πολιτική της Ζιμπάμπουε
Το πολίτευμα της Ζιμπάμπουε με βάση το Σύνταγμα είναι πολυκομματική Προεδρική Δημοκρατία, με τον αρχηγό κράτους να είναι παράλληλα και αρχηγός κυβερνήσεως. Από το 1980, όταν δηλαδή απέκτησε και την ανεξαρτησία της ως το 2017, ισχυρός άνδρας ήταν ο Ρόμπερτ Μουγκάμπε. Ο Έμερσον Μανανγκάγκουα είναι ο νέος Πρόεδρος της Ζιμπάμπουε από τις 24 Νοεμβρίου 2017. Στα τέλη της δεκαετίας του ΄90 ο Μουγκάμπε προσπάθησε να επιβάλει ένα μονοκομματικό σοσιαλιστικό καθεστώς, ιδέα που εγκαταλείφθηκε το 1991 λόγω των αντιδράσεων. Ο Μουγκάμπε κυβέρνησε αυταρχικά ελέγχοντας όλα τα μέσα ενημέρωσης αλλά και γενικότερα τους μηχανισμούς του κράτους.
Με βάση τη συμφωνία του Λάνκαστερ, πριν από την ανεξαρτησία (1980) θεσμοθετήθηκαν:
Σημειώσεις και παραπομπές
Κατηγορία:Πολιτική της Ζιμπάμπουε
Τζέιμς Γκαν
Ο Τζέιμς Φράνσις Γκαν Τζούνιορ (James Francis Gunn Jr., γεννημένος στις 5 Αυγούστου 1966) είναι Αμερικανός σκηνοθέτης και στέλεχος. Ξεκίνησε την καριέρα του ως σεναριογράφος στα μέσα της δεκαετίας του 1990, ξεκινώντας από την Troma Entertainment με τους Tromeo and Juliet (1997). Στη συνέχεια άρχισε να εργάζεται ως σκηνοθέτης, ξεκινώντας με την ταινία τρόμου-κωμωδίας Παράσιτα (2006) και προχωρώντας στο είδος υπερήρωων με τα Super (2010), Φύλακες του Γαλαξία (2014), Φύλακες του Γαλαξία 2 (2017), The Suicide Squad (2021) και Φύλακες του Γαλαξία 3 (2023). Το 2022, η Warner Bros. Discovery προσέλαβε τον Γκαν για να γίνει συμπρόεδρος και συν-διευθύνων σύμβουλος των DC Studios.
Επίσης έγραψε και σκηνοθέτησε τη διαδικτυακή σειρά James Gunn's PG Porn (2008–2009), την πρωτότυπη σειρά του HBO Max Peacemaker (2022–σήμερα) και την ξεχωριστή παρουσίαση του Disney+ Οι Φύλακες του Γαλαξία Εορταστικό Αφιέρωμα (2022). Άλλα έργα για τα οποία είναι γνωστός είναι το γράψιμο για το ριμέικ του 2004 του Τζωρτζ Ρομέρο Ζόμπι, το Ξύπνημα των Νεκρών (1978), γράφοντας τη ζωντανή μεταφορά του Σκούμπι-Ντου: Ένας Τετράποδος Ήρωας (2002) και την συνέχεια του Σκούμπι-Ντου 2: Τα Τέρατα Απελευθερώθηκαν (2004), συγγραφή και παραγωγή της ταινίας τρόμου The Belko Experiment (2016), παραγωγή της ταινίας υπερήρωα τρόμου Brightburn: Ζωντανή Κόλαση (2019) και συνεισφορά στην ταινία κωμωδίας-ανθολογίας Movie 43 (2013) (σκηνοθεσία του τμήματος "Beezel") και 2012 hack-and-slash βιντεοπαιχνίδι Γλειφιτζούρι με Αλυσοπρίονο.
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί σκηνοθέτες κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανοί παραγωγοί ταινιών Κατηγορία:Αμερικανοί σεναριογράφοι Κατηγορία:Αμερικανοί μυθιστοριογράφοι
Εντροπία
μικρογραφία|Το μείγμα δύο υγρών ομογενοποιείται και η εντροπία του αυξάνει (δεξιά). Μόνο η ζωή παρατηρείται να προκύπτει ως οργάνωση από τη σχετική αταξία της ανόργανης ύλης, μειώνοντας την εντροπία.|376x376εσ Στη θερμοδυναμική, εντροπία είναι η έννοια μέσω της οποίας μετράται η αταξία, της οποίας η μέγιστη τιμή αντικατοπτρίζει την πλήρη αποδιοργάνωση (ομογενοποίηση των πάντων) και ισοδυναμεί με την παύση της ζωής. Σε μια τέτοια κατάσταση δεν υπάρχει καμία διαδικασία και δεν βρίσκεται «σε λήθαργο» (κρυμμένη) κανενός είδους πληροφορία που να επιτρέπει τη ζωή, αν με κάποιο τρόπο γίνει εκ νέου παροχή μόνο ενέργειας. Αφαιρώντας την έννοια της πληροφορίας που δεν είναι αντικειμενικά μετρήσιμη (η εντροπία που εξαρτάται από αυτήν είναι επίσης μη αντικειμενικά μετρήσιμη και μάλιστα αφήνεται χωρίς μονάδες), προκύπτει μια μορφή εντροπίας που αφορά μόνο θερμικές μεταβολές, υπολογίζεται και είναι σαφώς ορισμένη: η θερμοδυναμική εντροπία. Η θερμοδυναμική εντροπία είναι εκτατική μεταβλητή ενός θερμοδυναμικού συστήματος.
Το βέλος του χρόνου
Μια εφαρμογή του δεύτερου θερμοδυναμικού νόμου είναι πως η ροή θερμότητας συμβαίνει αυθόρμητα, πάντα, από το θερμότερο προς το ψυχρότερο σώμα σε ένα σύστημα που δεν δέχεται εξωτερικές επιδράσεις. Καθώς γνωρίζουμε πως η εντροπία σε ένα απομονωμένο θερμοδυναμικό σύστημα αυξάνει πάντοτε σε μια μεταβολή, αν κοιτούμε μια ταινία που δεν ξέρουμε αν παίζει από την αρχή προς το τέλος ή αντίστροφα, μπορούμε μέσω της παρατήρησης (κοιτώντας στο παράδειγμά μας τις ενδείξεις στα θερμόμετρα) να καταλάβουμε το βέλος του χρόνου. Γνωρίζουμε πως η ταινία παίζει κανονικά όταν στο ζεστό σώμα πέφτει η θερμοκρασία και στο κρύο ανεβαίνει καθώς ανταλλάσσουν θερμότητα.
Οι παρατηρήσεις αυτές αφορούν μακροσκοπικά συστήματα και όχι κβαντομηχανικά, στα οποία το βέλος του χρόνου είναι το ίδιο προς όλες τις κατευθύνσεις.
Στη ζωή παρατηρούμε μείωση της εντροπίας με την οργάνωση της ύλης, όπως ένα αχλάδι να σχηματίζεται από ανόργανα (ανοργάνωτα) συστατικά. Ο δεύτερος θερμοδυναμικός νόμος δεν παραβιάζεται γιατί το σύστημα δεν είναι απομονωμένο, καταναλώνεται δηλαδή ενέργεια για το σχηματισμό του αχλαδιού μέσω της φωτοσύνθεσης, διαδικασία που ελέγχεται από την πληροφορία του DNA του φυτού.
Η επινόηση του όρου
είναι σταθερό και θεώρησε πως έπρεπε να παριστάνει ένα πραγματικό μετρήσιμο μέγεθος, το οποίο και ονόμασε «μεταβολή της εντροπίας».
Φυσική σημασία
Είναι αρκετά δύσκολο να δοθεί κάποια φυσική σημασία στην έννοια αυτή, καθώς δεν αντιστοιχεί προς κάποιο αισθητό στον άνθρωπο μέγεθος. Σύμφωνα με την κλασική θερμοδυναμική, εκφράζει τη δυνατότητα ενός συστήματος να παράγει μηχανικό έργο (όσο μικρότερη η εντροπία, τόσο μεγαλύτερη η δυνατότητα του συστήματος να παράγει μηχανικό έργο).
Η φυσική σημασία της εντροπίας μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι η έκφραση του μέτρου της αταξίας ενός συστήματος, σύμφωνα με την στατιστική μηχανική. Από τον Λούντβιχ Μπόλτσμαν (Ludwig Boltzmann) προτάθηκε η σχέση S = klnΩ, όπου k η σταθερά του Μπόλτσμαν και Ω ο αριθμός των μικροσκοπικών καταστάσεων στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα σύστημα. Η έκφραση αυτή είναι αντίστοιχη της εντροπίας πληροφοριών.
Λόγω της διατύπωσης του δεύτερου θερμοδυναμικού νόμου, η έννοια της εντροπίας είναι πολύ σημαντική στην κατανόηση της χρονικής ακολουθίας των γεγονότων σε ένα απομονωμένο σύστημα, καθώς κάθε κατάσταση του συστήματος θα έχει μεγαλύτερη εντροπία από την προηγούμενη κατάσταση.
Ορισμός
Η απειροστή μεταβολή της εντροπίας προκύπτει από τον πρώτο θερμοδυναμικό νόμο (ή ορίζεται, αναλόγως ποια διατύπωση της Θερμοδυναμικής ακολουθείται) στη θερμοδυναμική ως το πηλίκο της απειροστής προσδιδόμενης θερμότητας (σε μια αντιστρεπτή μεταβολή) προς τη θερμοκρασία (δq=Tds). Από αυτό προκύπτει ότι η ροή θερμότητας προς ένα σύστημα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της εντροπίας του.
Υπολογισμός
Η μεταβολή της εντροπίας σε μία μεταβολή εξαρτάται από
και μπορεί να υπολογιστεί από το ολοκλήρωμα
(για αντιστρεπτές μεταβολές),
Εκφράζοντάς την με φυσικούς όρους, η μεταβολή της εντροπίας σε μία μεταβολή, εξαρτάται από τη μεταβολή των χωρικών και των ενεργειακών μικροκαταστάσεων.
Αυτό συμφωνεί απόλυτα με τον «μικροσκοπικό» ορισμό της εντροπίας που δίνεται από τη στατιστική φυσική και διατυπώθηκε από τον Boltzmann, σύμφωνα με τον οποίο για τη μεταβολή της εντροπίας ισχύει η σχέση:
,
όπου Ω1 και Ω2 ο συνολικός αριθμός των ενεργειακών και των χωρικών μικροκαταστάσεων, πριν και μετά τη διεργασία.
Λόγω του ότι η εντροπία είναι καταστατικό μέγεθος, δηλαδή περιγράφει την κατάσταση του συστήματος (πράγμα που σημαίνει, πιο μαθηματικά, ότι: το διαφορικό dS της εντροπίας είναι ολικό διαφορικό), ο υπολογισμός της μεταβολής της εντροπίας για μη αντιστρεπτές μεταβολές μπορεί να γίνει υπολογίζοντας τη μεταβολή της εντροπίας σε αντιστρεπτές μεταβολές οι οποίες έχουν το ίδιο τελικό αποτέλεσμα με την μη αντιστρεπτή. Αυτό είναι δυνατόν να γίνει, καθώς η εντροπία είναι μια ιδιότητα που εξαρτάται μόνο από την κατάσταση ενός συστήματος.
Με τη χρήση του τρίτου θερμοδυναμικού νόμου μπορεί να υπολογιστεί η εντροπία σε οποιαδήποτε θερμοκρασία, γνωρίζοντας την εξάρτηση του cp από τη θερμοκρασία και την ενθαλπία και θερμοκρασία μεταβολής των φάσεων, από τον τύπο:
Tm και Τb είναι οι θερμοκρασίες τήξεως και βρασμού αντίστοιχα και ΔΗm και ΔΗb οι αντίστοιχες ενθαλπίες.
Σημειώσεις
<references group="σημ." />
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Θερμοδυναμικές ιδιότητες Κατηγορία:Ασυμμετρία
Βασίλειος Ψάχος
Ο Βασίλειος Ψάχος (1887 - ? ) ήταν Έλληνας 2ος ολυμπιονίκης από τα Ζαρουχλέικα της Πάτρας στη Μεσολυμπιάδα της Αθήνας το 1906 στο αγώνισμα της διελκυστίνδας με την εθνική ομάδα. Αδελφός του ήταν ο επίσης ολυμπιονίκης στο ίδιο αγώνισμα Γεώργιος Ψάχος. Την υπόλοιπη ομάδα αποτελούσαν οι Σπυρίδων Λάζαρος, Κωνσταντίνος Λάζαρος, Αντώνιος Τσίτας, Σπυρίδων Βέλλας, Γεώργιος Παπαχρήστου, Κωνσταντίνος Παρνασσάς και Παναγιώτης Τριβουλίδας. Ήταν αθλητής της Γ.Ε. Πατρών.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες Ολυμπιονίκες Κατηγορία:Αθλητές γυμναστικής της Παναχαϊκής Κατηγορία:Αθλητές στίβου της Παναχαϊκής Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της διελκυστίνδας
Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ
Το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ είναι ένα δημόσιο ερευνητικό πανεπιστήμιο στο Μάντσεστερ, στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της Αγγλίας, αλλά και του Ηνωμένου Βασιλείου. Το πανεπιστήμιο ανήκει στα 30 καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου σύμφωνα με παγκόσμια κατάταξη (QS Ranking - 2022), ενώ θεωρείται το 8ο σε σειρά καλύτερο στην Ευρώπη. Το κύριο κάμπους του πανεπιστημίου βρίσκεται νότια του κέντρου του Μάντσεστερ (Manchester City Centre). Κάτω από την ιδιοκτησία και τον έλεγχο του βρίσκονται το Μουσείο του Μάντσεστερ, η γκαλερί Whitworth και το Ερευνητικό Ινστιτούτο - Βιβλιοθήκη "John Rylands", όπως και άλλα.
Το πανεπιστήμιο, με την σημερινή του μορφή, ιδρύθηκε το 2004, με τη συγχώνευση των University of Manchester Institute of Science and Technology (UMIST - το οποίο ιδρύθηκε το 1824, ως Μηχανικό Ινστιτούτο) και Victoria University of Manchester (το οποίο ιδρύθηκε το 1851, ως Owens College). Πριν την συνένωση, τα δύο αυτά πανεπιστημιακά ιδρύματα συνεργάζονταν στενά.
Το πανεπιστήμιο ανήκει στην ομάδα Russell Group (μια επίλεκτη ομάδα 24 βρετανικών ερευνητικών πανεπιστημίων), στο ερευνητικό group Ν8 αλλά και στον Οργανισμό Πανεπιστημιακής Έρευνας. Την περίοδο 2020/21, το πανεπιστήμιο είχε συνολικά έσοδα 1,1 δισεκατομμυρίων λιρών, εκ των οποίων 237 εκατομμύρια λίρες ήταν από επιχορηγήσεις και ερευνητικές συμβάσεις (6η θέση σε εθνικό επίπεδο, πίσω από την Οξφόρδη, το Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου, το Κέιμπριτζ, το Αυτοκρατορικό Κολέγιο του Λονδίνου και του Εδιμβούργου). Συγχρόνως, το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ έχει 25 βραβευθέντες με Νόμπελ ανάμεσα στους φοιτητές και στο προσωπικό του.
Κάμπους
Το κύριο κάμπους του πανεπιστημίου εμπεριέχει τις περισσότερες από τις εγκαταστάσεις του και συχνά αναφέρεται ως πανεπιστημιούπολη. Παρόλα αυτά, δεν αποτελεί το παράδειγμα κλασικής πανεπιστημιούπολης, όπως είναι κοινώς κατανοητή η έννοια. Βρίσκεται σε κεντρική τοποθεσία στην πόλη του Μάντσεστερ και τα κτίριά του είναι ενσωματωμένα στον ιστό της πόλης, με μη πανεπιστημιακά κτήρια και μεγάλους δρόμους μεταξύ τους.
Η πανεπιστημιούπολη καταλαμβάνει μια περιοχή που έχει σχήμα σχεδόν σαν μπότα και περιλαμβάνει δύο μέρη:
Οργάνωση και Σχολές
Μετά την αναδιάρθρωση της 1ης Αυγούστου του 2016, το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ χωρίστηκε σε τρεις σχολές, καθεμία υποδιαιρούμενη σε τμήματα.
1 . Σχολή Βιολογίας, Ιατρικής και Επιστημών Υγείας
2 . Σχολή Επιστημών και Μηχανικής
3 . Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών
Ακαδημαϊκό Προφίλ
Το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ είναι το 3ο μεγαλύτερο πανεπιστήμιο στο Ηνωμένο Βασίλειο (μετά το The Open University και το Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου). Το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ προσελκύει φοιτητές από 160 χώρες σε όλο τον κόσμο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πανεπιστήμια στην Αγγλία Κατηγορία:Πανεπιστήμια στο Ηνωμένο Βασίλειο
Ιός Ρότα
Ο Ιός Ρότα είναι η πιο κοινή αιτία της σοβαρής διάρροιας μεταξύ βρεφών και μικρών παιδιών, και είναι ένας από τους πολλούς ιούς που προκαλούν λοιμώξεις που συχνά ονομάζονται στομαχικές διαταραχές, παρά το γεγονός ότι δεν έχουν σχέση με τη γρίπη. Πρόκειται για ένα γένος δίκλωνου RNA ιού της οικογένειας Reoviridae. Στην ηλικία των πέντε ετών, σχεδόν κάθε παιδί στον κόσμο μολύνεται με τον Ιό Ρότα τουλάχιστον μια φορά. Παρόλα αυτά, με κάθε μόλυνση, αναπτύσσεται ανοσία, και τα συμπτώματα από επακόλουθη λοίμωξη είναι λιγότερο σοβαρά. Οι ενήλικες σπάνια μολύνονται. Υπάρχουν πέντε είδη του ιού αυτού, που αναφέρονται ως A, B, C, D, και E είδος. Ο ιός Ρότα τύπου A, που είναι ο πιο κοινός, είναι υπεύθυνος για περισσότερο από το 90% των λοιμώξεων στον άνθρωπο.
Ο ιός μεταδίδεται από κόπρανα της γαστρεντερικής οδού. Μολύνει και καταστρέφει τα κύτταρα τα οποία δομούν το λεπτό έντερο και προκαλεί γαστρεντερίτιδα. Παρά το γεγονός ότι ο ιός Ρότα ανακαλύφθηκε το 1973 και αναλογεί στο 50% των νοσηλειών σοβαρής διάρροιας σε βρέφη και παιδιά, η σημασία του δεν είναι ακόμα ευρέως γνωστή στη κοινότητα της δημόσιας υγείας, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες. Εκτός από τις επιπτώσεις του στον άνθρωπο, ο ιός Ρότα μολύνει και ζώα, και είναι ιδιαίτερα παθογόνο και επιβλαβές στην κτηνοτροφία.
Η αντιμετώπιση των ασθενών με ιό Ρότα είναι συνήθως εύκολη, αλλά σε όλο τον κόσμο σχεδόν 500.000 παιδιά κάτω των πέντε ετών εξακολουθούν να πεθαίνουν από λοίμωξη από τον ιό Ρότα και σχεδόν 2 εκατομμύρια είναι σε σοβαρή κατάσταση. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, πριν από την έναρξη του προγράμματος εμβολιασμού, ο ιός Ρότα προκαλούσε περίπου 2.7 εκατομμύρια περιπτώσεις σοβαρής γαστρεντερίτιδας σε παιδιά, σχεδόν 60,000 νοσηλείες, και περίπου 37 θανάτους κάθε χρόνο. Εκστρατείες της δημόσιας υγείας εναντίον του ιού Ρότα εστίασαν στη θεραπεία ενυδάτωσης από το στόμα για μολυσμένα παιδιά και στον εμβολιασμό για την πρόληψη της νόσου.
Ιστορία
Το 1974, ο Thomas Henry Flewett πρότεινε το όνομα ιός Ρότα αφού παρατήρησε ότι, κατά τη μελέτη σε ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, το σωματίδιο του ιού μοιάζει με ρόδα (rota στα λατινικά). Το όνομα αναγνωρίστηκε επίσημα από τη Διεθνή Επιτροπή Ταξινόμησης των Ιών τέσσερα χρόνια αργότερα. Το 1976, συγγενή είδη περιγράφηκαν σε πολλά άλλα είδη ζώων. Αυτοί οι ιοί, όλοι προκαλούν οξεία γαστρεντερίτιδα, και αναγνωρίστηκαν ως ένας συλλογικός παθογόνος παράγοντας που προσβάλλει τους ανθρώπους και τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι ορότυποι του ιού περιγράφηκαν πρώτη φορά το 1980, και την επόμενη χρονιά, ο ιός Ρότα που απομονώθηκε από τον άνθρωπο αναπτύχθηκε σε καλλιέργειες κυττάρων προερχόμενες από νεφρά πιθήκου, με την προσθήκη θρυψίνης (ενός ενζύμου που βρίσκεται στο δωδεκαδάκτυλο των θηλαστικών και τώρα είναι γνωστό ότι είναι απαραίτητο για την αναπαραγωγή του ιού Ρότα) στο μέσο της καλλιέργειας. Η ικανότητα να αναπτύσσεται ο ιός Ρότα στην καλλιέργεια επιτάχυνε τον ρυθμό της έρευνας, και από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 τα πρώτα υποψήφια εμβόλια ήταν στο στάδιο της αξιολόγησης. Το 1998, ένα εμβόλιο για τον ιό Ρότα πήρε την άδεια να χρησιμοποιείται στις ΗΠΑ. κλινικές δοκιμές στις ΗΠΑ, στη Φινλανδία, και τη Βενεζουέλα απέδειξαν ότι είναι 80 έως 100% αποτελεσματικό στην πρόληψη της σοβαρής διάρροιας που προκαλείται από τον ιό Ρότα A, και ερευνητές δεν διαπίστωσαν με σημαντικές στατιστικές σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Ο κατασκευαστής, ωστόσο, το απέσυρε από την κυκλοφορία το 1999, αφού διαπίστωσε ότι το εμβόλιο μπορεί να προκαλέσει αυξημένο εγκολεασμό, ένα είδος εντερικής απόφραξης, σε ένα από τα 12,000 εμβολιασμένα βρέφη. Η πρακτική προκάλεσε έντονη συζήτηση σχετικά με τους κινδύνους και τα οφέλη από το εμβόλιο για τον ιό Ρότα. Το 2006, δύο νέα εμβόλια κατά της μόλυνσης από τον ιό Ρότα A αποδείχθηκαν ότι είναι ασφαλή και αποτελεσματικά σε παιδιά, και τον Ιούνιο του 2009 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνέστησε ότι ο εμβολιασμός κατά του ιού Ρότα θα πρέπει να περιλαμβάνεται σε όλα τα εθνικά προγράμματα εμβολιασμού έτσι ώστε να παρέχεται προστασία έναντι του ιού.
Σημεία και Συμπτώματα
Η γαστρεντερίτιδα από ιό Ρότα είναι μία ήπια εώς σοβαρή ασθένεια που χαρακτηρίζεται από εμετό, υδαρή διάρροια, χαμηλό πυρετό. Όταν ένα παιδί προσβληθεί από τον ιό, υπάρχει μια περίοδος επώασης περίπου 2 μέρες πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα. Τα συμπτώματα ξεκινούν με εμετό ακολουθούμενο από τεσσάρων εώς πέντε ημερών ακατάσχετη διάρροια. Η αφυδάτωση είναι πιο κοινή σε λοίμωξη από ιό Ρότα από ότι σε λοιμώξεις που προκαλούνται από παθογόνα βακτήρια, και είναι η πιο κοινή αιτία θανάτου που σχετίζεται με λοίμωξη από ιό Ρότα. Οι λοιμώξεις του ιού Ρότα A μπορούν να εμφανιστούν καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής: η πρώτη συνήθως είναι συμπτωματική, αλλά οι επόμενες λοιμώξεις είναι συνήθως ασυμπτωματικές, as the immune system provides some protection. Κατά συνέπεια, στη συμπτωματική λοίμωξη τα ποσοστά είναι υψηλότερα σε παιδιά ηλικίας κάτω των δύο ετών και μειώνονται σταδιακά έως την ηλικία των 45 ετών. Η λοίμωξη στα νεογνά, αν και συχνή, συνδέεται συνήθως με ήπια ή ασυμπτωματική νόσο, Τα πιο σοβαρά συμπτώματα τείνουν να εμφανίζονται σε παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως δύο ετών, σε ηλικιωμένους, και σε άτομα με μειωμένη ή πλήρη καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος. Λόγω της ανοσίας που απέκτησαν κατά την παιδική ηλικία, οι περισσότεροι ενήλικες δεν είναι ευπαθείς στον ιό Ρότα. Η γαστρεντερίτιδα στους ενήλικες συνήθως έχει άλλη αιτία εκτός από τον ιό Ρότα, αλλά οι ασυμπτωματικές λοιμώξεις στους ενήλικες μπορούν να διατηρήσουν τη μετάδοση της λοίμωξης στον πληθυσμό. Η συμπτωματική εκ νέου μόλυνση προκαλείται συχνά λόγω ενός νέου ορότυπου του ιού Ρότα A.