Βυζαντινή_Κωνσταντινούπολη
Ίδρυση και αρχικά στάδια
Η ίδρυση της Κωνσταντινούπολης ξεκίνησε το 324 από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Α´ (272–337 μ.Χ.) στην τοποθεσία της αρχαίας αποικίας του Βυζαντίου. Ο Κωνσταντίνος έχοντας επιδιώξει την ενοποίηση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και έχοντας εισάγει μεγάλες διοικητικές διαρθρώσεις καθώς και την καθιέρωση του Χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας, θεωρούσε πως η Ρώμη δεν μπορούσε να λειτουργήσει ικανοποιητικά ως πρωτεύουσα, αφού βρισκόταν πολύ μακριά από τα σύνορα και συνεπακολούθως μακριά από τις στρατιές και τους αξιωματούχους, ενώ παράλληλα αποτελούσε πεδίο αναρρίχησης για διάφορους φιλόδοξους πολιτικούς. Ήταν όμως η πρωτεύουσα του κράτους για πάνω από μία χιλιετία και εθεωρείτο αδιανόητο να μετακινηθεί. Ωστόσο ο Κωνσταντίνος εκτίμησε πως το Βυζάντιο ήταν πολύ καταλληλότερο ως τοποθεσία της πρωτεύουσας, διότι μπορούσε: να γίνει η βάση της αυτοκρατορίας και παράλληλα να διαθέτει ισχυρή άμυνα· να έχει εύκολη πρόσβαση προς τα σύνορα του Δούναβη ή του Ευφράτη· να εφοδιάζεται από τα ανεπτυγμένα εργαστήρια της ρωμαϊκής Ασίας και να γεμίζει το θησαυροφυλάκιο από τις πλούσιες ανατολικές επαρχίες της αυτοκρατορίας. thumb|Προσωποποιημένη απεικόνιση της Κωνσταντινούπολης από το έργο του 4ου αιώνα [[Χρονογραφία του 354|αριστερά]] Η νέα πόλη ξεκίνησε να κτίζεται το 324 μ.Χ. και μετά από περίοδο 6 ετών επισημοποιήθηκε ως Νέα Ρώμη (Nova Roma) στις 11 Μαΐου του 330. Ο Κωνσταντίνος διαίρεσε την πόλη σε 14 τμήματα, όπως ήταν οργανωμένη και η Ρώμη και τη διακόσμησε με πολλά δημόσια έργα τα οποία ήταν αντάξια μιας αυτοκρατορικής μητρόπολης. Αρχικά η νέα αυτή Ρώμη του Κωνσταντίνου δεν είχε ακόμα φτάσει τη μεγαλοπρέπεια της παλαιάς. Διέθετε ανθύπατο αντί για πολίαρχο και δεν είχε πραίτορες ή κοιαισίτωρες. Αν και διέθετε γερουσιαστές, αυτοί είχαν τον τίτλο clarus, αντί για τον ανώτερο clarissimus αυτών της Ρώμης. Από την πόλη έλλειπε επίσης η πληθώρα των διοικητικών γραφείων, τα οποία ρύθμιζαν την παροχή τροφίμων, η αστυνόμευση, και δημόσια έργα όπως υπόνομοι, υδραγωγεία και ναοί. Το πρόγραμμα επέκτασης της πόλης υλοποιήθηκε με μεγάλη ταχύτητα, όπου μεγάλος αριθμός στηλών, πυλών, μαρμάρων και ψηφιδωτών πάρθηκαν από άλλες τοποθεσίες της αυτοκρατορίας και τοποθετήθηκαν στη νέα πόλη. Με τον ίδιο τρόπο, πολλά από τα έργα της ελληνικής και ρωμαϊκής τέχνης πλέον μετακινήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Ο αυτοκράτορας ευνόησε την κατασκευή ιδιωτικών κτηρίων υποσχόμενος στους ιδιοκτήτες τους πως θα λάμβαναν εδαφικούς τίτλους κυριότητας στις επαρχίες της Μικράς Ασίας ως αντάλλαγμα. Στις 18 Μαΐου του 332 ανακοίνωσε πως, όπως και στη Ρώμη, θα γινόταν δωρεάν διανομή τροφών προς τους πολίτες. Κατά την περίοδο εκείνη ο αριθμός αυτός αντιστοιχούσε σε 80.000 μερίδες φαγητού την ημέρα, οι οποίες διανεμόταν από 117 σημεία διανομής σε όλη την πόλη. μικρογραφία|Χάρτης του κέντρου της πόλης Κατά την περίοδο αυτή η πόλη ήταν επίσης γνωστή και ως Δεύτερη Ρώμη, Ανατολική Ρώμη, καθώς και Κωνσταντινούπολη ή Ρώμη Κωνσταντινουπολίτικη (Roma Constantinopolitana). Όταν η πόλη έμεινε πλέον η μοναδική πρωτεύουσα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας μετά την άλωση των Δυτικών περιοχών από τα Γερμανικά φύλα, ο πλούτος, ο πληθυσμός και η επιρροή της μεγάλωσαν σημαντικά και η πόλη απέκτησε μια πληθώρα ονομασιών.