cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ιστορία της χημείας
Πρωταρχική Μεταλλουργία
Αναμφισβήτητα η πρώτη χημική αντίδραση που χρησιμοποιήθηκε με ελεγχόμενο τρόπο ήταν η καύση (φωτιά). Ωστόσο, για χιλιετίες η φωτιά θεωρήθηκε ως μια μυστική δύναμη που μπορούσε να μετατρέψει μία ουσία σε μία άλλη (π.χ. καύση του ξύλου ή βράσιμο νερού), ενώ ταυτόχρονα παράγει θερμότητα και φωτεινή ενέργεια (φως).
Εν τέλει, ήταν η φωτιά που οδήγησε στην ανακάλυψη του γυαλιού και στον καθαρισμό των μετάλλων, που με τη σειρά της έδωσε ώθηση στην ανάπτυξη της μεταλλουργίας. Κατά τα πρώτα στάδια της μεταλλουργίας, αναζητήθηκαν μέθοδοι καθαρισμού των μετάλλων, και ο χρυσός -που ήταν ήδη γνωστός από το 2900 π.Χ. στην αρχαία Αίγυπτο- έγινε πολύτιμο μέταλλο.
Εποχή του Χαλκού
Ορισμένα μέταλλα μπορούν να εξαχθούν από τα μεταλλεύματα τους απλώς θερμαίνοντας τις πέτρες του μεταλλεύματος στη φωτιά. Μια διαδικασία που είναι γνωστή ως εκκαμίνευση και εφαρμόζεται κυρίως στο κασσίτερο, στο μόλυβδο και (σε υψηλότερη θερμοκρασία) στο χαλκό. Τα πρώτα στοιχεία αυτής της εξορυκτικής μεταλλουργίας χρονολογούνται την 5η και 6η χιλιετία π.Χ., και βρέθηκαν στους αρχαιολογικούς χώρους του Majdanpek, Yarmovac και Plocnik, στη Σερβία. Μέχρι σήμερα, η αρχαιότερη εκκαμίνευση του χαλκού βρίσκεται στη περιοχή του Belovode, όπου τα ευρήματα περιλαμβάνουν ένα χάλκινο τσεκούρι από το 5500 π.Χ. που ανήκει στον πολιτισμό Βίντσα. Άλλα ίχνη πρώιμων μέταλλων βρέθηκαν από την τρίτη χιλιετία π.Χ. σε μέρη όπως η Palmela (Πορτογαλία), το Los Millares (Ισπανία), και το Στόουνχεντζ (Ηνωμένο Βασίλειο). Ωστόσο, όπως συμβαίνει συχνά με τη μελέτη των προϊστορικών χρόνων, η τελική πρώτη εμφάνιση δεν μπορεί να οριστεί με σαφήνεια καθώς οι νέες ανακαλύψεις είναι διαρκείς και συνεχείς.
thumb|Μεταλλευτικές περιοχές της αρχαίας Μέσης Ανατολής Αυτά τα πρώτα μέταλλα ήταν καθαρά μέταλλα ή μίγματα μετάλλων όπως ακριβώς βρέθηκαν. Με την ανάμειξη χαλκού και κασσίτερου, κατασκευάστηκε ένα ανώτερο μέταλλο, ένα κράμα που ονομάστηκε ορείχαλκος, και έτσι την εποχή του Χαλκού(περίπου το 3500 π.Χ.) ξεκίνησε μια σημαντική τεχνολογική καμπή. Η εποχή του Χαλκού ήταν η περίοδος στην ανθρώπινη πολιτιστική ανάπτυξη όπου ανακαλύφθηκε η πιο προηγμένη μεταλλουργία (τουλάχιστον σε συστηματική και διαδεδομένη χρήση). Επινοήθηκαν τεχνικές για την τήξη του χαλκού και κασσίτερου από φυσικώς απαντώμενα κοιτάσματα μεταλλευμάτων χαλκού, και στη συνέχεια η σύντηξη τους δημιούργησε τον ορείχαλκο. Αυτά τα φυσικώς απαντώμενα μεταλλεύματα τυπικά περιλαμβάνουν αρσενικό ως κοινή πρόσμιξη. Τα μεταλλεύματα χαλκού / κασσίτερου όμως είναι σπάνια, όπως αντικατοπτρίζεται στο γεγονός ότι δεν υπήρχαν μπρούντζοι κασσίτερου στη δυτική Ασία πριν από το 3000 π.Χ.
Μετά από την εποχή του Χαλκού, η ιστορία της μεταλλουργίας σημαδεύτηκε από τους στρατούς που αναζητούσαν καλύτερα όπλα. Οι χώρες στην Ευρασία(Eurasia) άκμασαν όταν δημιούργησαν ανώτερα κράματα, τα οποία, με τη σειρά τους, έκαναν καλύτερη πανοπλία και καλύτερα όπλα. Αυτό καθόριζε συχνά τα αποτελέσματα των μαχών. Σημαντική πρόοδος στη μεταλλουργία και την αλχημεία έγινε στην αρχαία Ινδία.
Εποχή του Σιδήρου
Κύριο άρθρο: Εποχή του Σιδήρου thumb|left|120px|Κελτικό ή Ρωμαϊκό σπαθί (366 - 341 π.Χ.) που βρέθηκε στην Ισπανία Η εξαγωγή του σιδήρου από το μετάλλευμα του σε ένα μέταλλο που να μπορεί να υποστεί επεξεργασία είναι πολύ πιο δύσκολη από το χαλκό ή κασσίτερο. Φαίνεται να έχει εφευρεθεί από τους Χετταίους γύρω στο 1200 π.Χ., οπότε και τοποθετείται η έναρξη της Εποχής του Σιδήρου. Οι Χετταίοι έφεραν μαζί τους ή ανέπτυξαν επί τόπου στην κεντρική Μικρά Ασία την τέχνη επεξεργασίας του σιδήρου. Ήταν οι πρώτοι και οι μοναδικοί στην εποχή τους που γνώριζαν να επεξεργάζονται τον σίδηρο. Αυτό τους έδινε ισχυρή υπεροχή, αφού οι άλλες σύγχρονες τους φυλές πολιτισμικά βρίσκονταν ακόμα στην εποχή του χαλκού στην καλύτερη περίπτωση. Οι Χετταίοι μπόρεσαν και κράτησαν την τέχνη της επεξεργασίας του σιδήρου για εύλογους λόγους μυστική και γι' αυτό είχαν το μονοπώλιο της τέχνης και των προϊόντων του σιδήρου. Το μυστικό της εξόρυξης και επεξεργασίας του σιδήρου ήταν επίσης ένας βασικός παράγοντας για την επιτυχία των Φιλισταίων.
Με άλλα λόγια, η Εποχή του Σιδήρου αναφέρεται στην έλευση της σιδηρουργίας (Ferrous metallurgy). Ιστορικές ανακαλύψεις στη σιδηρουργία μπορεί να βρεθούν σε πολλούς πολιτισμούς και κουλτούρες. Σ’ αυτούς περιλαμβάνονται τα αρχαία και μεσαιωνικά βασίλεια και αυτοκρατορίες της Μέσης Ανατολής και της Εγγύς Ανατολής, το αρχαίο Ιράν, η αρχαία Αίγυπτος, η αρχαία Νουβία, και η Ανατολία (Τουρκία), η Αρχαία κουλτούρα των Nok στη Νιγηρία, η Καρχηδόνα, οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι της αρχαίας Ευρώπης, καθώς και η μεσαιωνική Ευρώπη, η αρχαία και μεσαιωνική Κίνα, η αρχαία και μεσαιωνικά Ινδία, και η αρχαία και μεσαιωνική Ιαπωνία μεταξύ άλλων. Πολλές από τις εφαρμογές, τις πρακτικές, και τις συσκευές που συνδέονται ή που εμπλέκονται στη μεταλλουργία ανακαλύφθηκαν και ανδρώθηκαν στην αρχαία Κίνα. Τέτοιες είναι η καινοτομία της υψικαμίνου, ο χυτοσίδηρος, οι υδραυλικές μηχανικές σφύρες, και τα φυσερά με έμβολο διπλής ενέργειας.
Κλασική αρχαιότητα και ατομισμός
thumb|200px|[[Δημόκριτος, ο Έλληνας φιλόσοφος της ατομιστικής σχολής.]] Οι φιλοσοφικές προσπάθειες για να αιτιολογήσουμε το γιατί οι διάφορες ουσίες έχουν διαφορετικές ιδιότητες (χρώμα, πυκνότητα, οσμή), γιατί υπάρχουν σε διαφορετικές καταστάσεις (αέρια, υγρά και στερεά), και γιατί αντιδρούν με διαφορετικό τρόπο όταν εκτίθενται σε διάφορα περιβάλλοντα, όπως για παράδειγμα στο νερό, στη φωτιά, ή στις θερμοκρασιακές αλλαγές, οδήγησε τους αρχαίους φιλόσοφους να διατυπώσουν τις πρώτες θεωρίες για τη φύση και τη χημεία. Πιθανώς όλοι οι αρχαίοι πολιτισμοί έχουν να επιδείξουν φιλοσοφικές θεωρίες που σχετίζονται με τη χημεία. Ο κοινός παρονομαστής σε όλες αυτές τις θεωρίες ήταν η προσπάθεια να εντοπίσουν ένα μικρό αριθμό πρωτογενών κλασσικών στοιχείων που συνθέτουν το σύνολο των διαφόρων ουσιών στη φύση. Ουσίες όπως ο αέρας, το νερό και το έδαφος/γη, μορφές ενέργειας, όπως η φωτιά και το φως, και πιο αφηρημένες έννοιες όπως οι ιδέες, ο αιθέρας και ο ουρανός, ήταν κοινοί υποψήφιοι για τον θώκο των πρωτογενών κλασσικών στοιχείων σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς, ακόμη και όταν δεν υπήρχε καμία επαφή μεταξύ τους. Για παράδειγμα σε όλες τις φιλοσοφίες, την Ελληνική, Ινδική, την φιλοσοφία των Μάγια, και την αρχαία κινεζική ο αέρας, το νερό, η γη και η φωτιά θεωρούνται ως κύρια στοιχεία.
Αρχαίος κόσμος
thumb|left|upright=1.25|Η Natural History του Πλίνιου του Πρεσβύτερου μια πρώτη εγκυκλοπαίδεια του 77-79 μ.Χ. σε ένα χειρόγραφο του 12ου αιώνα από το Αββαείο του Saint-Vincent, [[Le Mans, Γαλλία]] Ο Αριστοτέλης, το 330 π.Χ., ήταν αντίθετος με την ύπαρξη των ατόμων. Νωρίτερα, το 380 π.Χ., σε ένα ελληνικό κείμενο που αποδόθηκε στον Πολύβους (μαθητή του Ιπποκράτη) διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από τέσσερις χυμούς. Γύρω στο 300 π.Χ., ο Επίκουρος διατύπωσε την αρχή ότι υπάρχει ένα σύμπαν αποτελούμενο από άφθαρτα άτομα μέσα στο οποίο ο άνθρωπος είναι υπεύθυνος για την επίτευξη μιας ισορροπημένης ζωής.
Με στόχο να εξηγήσει την επικούρεια φιλοσοφία στο ρωμαϊκό κοινό, ο Ρωμαίος ποιητής και φιλόσοφος Λουκρήτιος έγραψε το 50 π.Χ. το έργο «De Rerum Natura» (Η φύση των πραγμάτων). Στο έργο αυτό, ο Λουκρήτιος παρουσιάζει τις αρχές του ατομισμού, τη φύση του νου και της ψυχής, εξηγήσεις των αισθήσεων και της σκέψης, την ανάπτυξη του κόσμου και των φαινομένων του, και εξηγεί μια ποικιλία από ουράνια και τα γήινα φαινόμενα.
Μεγάλο μέρος της πρώιμης ανάπτυξης των μεθόδων καθαρισμού (εξαγωγής και εμπλουτισμού των μετάλλων στη μεταλλουργία) περιγράφονται από τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο στην «φυσική ιστορία» του (Naturalis Historia). Προσπάθησε να εξηγήσει αυτές τις μεθόδους, καθώς επίσης και έκανε εύστοχες και ακριβείς παρατηρήσεις για την κατάσταση πολλών ορυκτών.
Μεσαιωνική αλχημεία
thumb|Δέκατος έβδομος αιώνας. Αλχημικό έμβλημα που απεικονίζει τα τέσσερα κλασικά στοιχεία στις γωνίες της εικόνας, μαζί με τα tria prima. Το σύστημα στοιχείων που χρησιμοποιείται στη μεσαιωνική αλχημεία αναπτύχθηκε κυρίως από τον πέρση αλχημιστή Τζαμπίρ Ιμπν Χαγιάν (Jabir ibn Hayyan) και οι ρίζες του βρίσκονται στα κλασικά στοιχεία της ελληνικής παράδοσης. Το σύστημα του αποτελείται από τα τέσσερα Αριστοτελικά στοιχεία τον αέρα, τη γη, τη φωτιά και το νερό και επιπλέον από τα δύο φιλοσοφικά στοιχεία: το θείο, που χαρακτηρίζει την αρχή της ευφλεκτότητας καθ'όσων είναι "η πέτρα που καίει», και τον υδράργυρο, που χαρακτηρίζει την αρχή των μεταλλικών ιδιοτήτων. Αυτά τα στοιχεία είχαν θεωρηθεί από τους πρώτους αλχημιστές ως εξιδανικευμένες εκφράσεις των μη αναγωγίσιμων συστατικών του σύμπαντος και έτυχαν της μέγιστης μελέτης από την φιλοσοφική αλχημεία.
Οι τρεις μεταλλικές αρχές: το θείο για την ευφλεκτότητα ή την καύση, ο υδράργυρος για την αστάθεια και τη σταθερότητα, και το αλάτι για την στερεότητα έγιναν η «πρωτεύουσα τριάδα» (tria prima) του Ελβετού αλχημιστή Παράκελσου. Το αιτιολόγησε υποστηρίζοντας ότι η θεωρία των τεσσάρων στοιχείων του Αριστοτέλη εμφανίζεται στα σώματα κάτω από το πρίσμα των τριών αρχών. Ο Παράκελσος είδε αυτές τις αρχές ως θεμελιώδεις και το δικαιολόγησε προσφεύγοντας στην περιγραφή του τρόπου με τον οποίο το ξύλο καίγεται στη φωτιά. Ο υδράργυρος συνεισφέρει την αρχή της συνεκτικότητας, έτσι όταν φεύγει από το ξύλο υπό μορφή καπνού το ξύλο καταρρέει. Ο καπνός εμπεριέχει την αστάθεια (υδραργυρική αρχή), οι φλόγες δίνοντας θερμότητα εμπεριέχουν την ευφλεκτότητα (θείο), και το υπόλοιπο η τέφρα εμπεριέχει την στερεότητα (αλάτι).
Η φιλοσοφική λίθος
thumb|"Ο Αλχημιστής", από τον Sir William Douglas, 1855
Οι πρώτοι δυτικοί αλχημιστές, που έζησαν κατά τους πρώτους αιώνες της κοινής περιόδου, εφηύραν συσκευές χημείας. Το μπεν μαρί, ή υδατόλουτρο ονομάστηκε από την Μαρία την Εβραία. Η δουλειά της δίνει επίσης τις πρώτες περιγραφές του τρίμπικου και της κηροτακίδας. Η Κλεοπάτρα η αλχημιστής περιγράφει τον κλίβανο και έχει πιστωθεί με την εφεύρεση του άμβυκα. Αργότερα, το πειραματικό πλαίσιο που θεσπίστηκε από τον Τζαμπίρ Ιμπν Χαγιάν (Jabir ibn Hayyan) επηρέασε τους αλχημιστές καθώς η αλχημεία μετανάστευσε στον ισλαμικό κόσμο, στη συνέχεια, στην Ευρώπη του δωδέκατου αιώνα.
Κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης, η εξωτερική (πρακτική) αλχημεία παρέμεινε δημοφιλής, με τη μορφή της ιατροχημείας του Παράκελσου (Paracelsian iatrochemistry), ενώ η πνευματική αλχημεία άνθισε, παραμένοντας ευθυγραμμισμένη με τις πλατωνικές, Ερμητικές και Γνωστικές ρίζες της. Κατά συνέπεια, η συμβολική αναζήτηση για την φιλοσοφική λίθο δεν είχε αντικατασταθεί από τις επιστημονικές προόδους, και ήταν ακόμη ο τομέας των καταξιωμένων επιστημόνων και γιατρών μέχρι τις αρχές του δέκατου όγδοου αιώνα. Στους πρώτους σύγχρονους αλχημιστές που φημίζονται για τις επιστημονικές τους παρεμβάσεις περιλαμβάνονται οι Jan Baptist van Helmont, Ρόμπερτ Μπόιλ (Robert Boyle), και ο Ισαάκ Νεύτων.
Τα προβλήματα της αλχημείας
Υπήρχαν πολλά προβλήματα με την αλχημεία, όπως φαίνεται από τη σημερινή σκοπιά. Δεν υπήρχε συστηματική σύστημα ονοματοδοσίας για νέες ενώσεις, και η γλώσσα ήταν απόκρυφη και ασαφής σε σημείο που οι ορολογίες να σημαίνουν διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με το «The Fontana Ιστορία της Χημείας» (Brock, 1992):
Η γλώσσα της αλχημείας ανέπτυξε σύντομα ένα απόκρυφο και μυστικοπαθές τεχνικό λεξιλόγιο σχεδιασμένο να αποκρύπτει πληροφορίες από τους αμύητους. Σε ένα μεγάλο βαθμό, αυτή η γλώσσα είναι ακατανόητη για μας σήμερα, αν και είναι προφανές ότι οι αναγνώστες του «Canon's Yeoman's Tale» του Τζόφρι Σώσερ (Geoffery Chaucer) ή το κοινό του «Ο Αλχημιστής» του Μπεν Τζόνσον (Ben Jonson) ήταν σε θέση να τα κατανοήσουν αρκετά καλά ώστε να γελάσουν με αυτά.
Επίσης δεν υπήρχε συμφωνημένη επιστημονική μέθοδος ώστε η εκτέλεση των πειραμάτων να είναι αναπαραγώγιμη. Πράγματι, πολλοί αλχημιστές περιλαμβάνουν στις μεθόδους τους, άσχετες πληροφορίες, όπως ο χρόνος της παλίρροιας ή οι φάσεις της σελήνης. Η εσωτερική φύση και το κωδικοποιημένο λεξιλόγιο της αλχημείας φάνηκε να είναι χρήσιμα κυρίως στο να αποκρυβεί το γεγονός ότι δεν ήταν και πολύ σίγουροι σε όσα έλεγαν. Ήδη από τον 14ο αιώνα, φάνηκε να αυξάνονται οι ρωγμές στην πρόσοψη της αλχημείας, και οι άνθρωποι έγιναν επιφυλακτικοί. Είναι σαφές πλέον, ότι χρειάζεται να υπάρχει μια επιστημονική μέθοδος, όπου τα πειράματα να μπορούν να επαναληφθούν από άλλους ανθρώπους και τα αποτελέσματα θα έπρεπε να περιγράφονται με μια σαφή γλώσσα που να ξεκαθαρίζει τόσο αυτό που είναι γνωστό όσο και αυτό που είναι άγνωστο.
Αλχημεία στον ισλαμικό κόσμο
thumb|right|Ο Τζαμπίρ Ιμπν Χαγιάν (Geber), ένας πέρσης αλχημιστής του οποίου η πειραματική έρευνα έθεσε τα θεμέλια της χημείας.
Στον ισλαμικό κόσμο, οι μουσουλμάνοι μετέφρασαν τα έργα των αρχαίων Ελλήνων και Αιγυπτίων στα αραβικά και πειραματίζονταν με τις επιστημονικές ιδέες. Η ανάπτυξη της σύγχρονης επιστημονικής μεθόδου ήταν αργή και επίπονη, αλλά η πρώιμη επιστημονική μέθοδος για τη χημεία άρχισε να αναφύεται μεταξύ των πρώτων μουσουλμάνων χημικών, αρχίζοντας με τον χημικό 9ου αιώνα Τζαμπίρ Ιμπν Χαγιάν (Jabir ibn Hayyan) (γνωστό και ως " Geber " στην Ευρώπη), ο οποίος θεωρείται ως "ο πατέρας της χημείας ». Αυτός εισήγαγε μια συστηματική και πειραματική προσέγγιση στην επιστημονική έρευνα βασισμένη στο εργαστήριο, σε αντίθεση με τους αρχαίους έλληνες και αιγύπτιους αλχημιστές των οποίων τα έργα ήταν σε μεγάλο βαθμό αλληγορικά και συχνά ακατανόητα. Ο ίδιος επίσης, ανακάλυψε και ονόμασε τον άμβυκα (al - Anbiq), έδωσε την χημική ανάλυση πολλών χημικές ουσίες, συνέθεσε τα lapidaries, έδωσε τη διάκριση μεταξύ αλκαλίων και οξέων, και κατασκεύασε εκατοντάδες φαρμάκων. Επίσης επεξέτεινε τη θεωρία των πέντε κλασικών στοιχείων στη θεωρία των επτά αλχημικών στοιχείων, μετά την ταυτοποίηση του υδραργύρου και θείου, σαν χημικά στοιχεία.
Μεταξύ άλλων μουσουλμάνοι χημικοί με επιρροή, όπως ο Αμπού αλ - Rayhān al-Biruni, ο Αβικέννας και ο Αλ-Κίντι (Al-kindi) αντέκρουσαν τις θεωρίες της αλχημείας, ιδιαίτερα τη θεωρία της μεταστοιχείωσης των μετάλλων, και ο al-Tusi διατύπωσε μια εκδοχή της «διατήρησης μάζας», σημειώνοντας ότι ένα υλικό σώμα είναι μεν σε θέση να αλλάξει, αλλά δεν είναι δυνατόν να εξαφανιστεί. Ο Rhazes αντέκρουσε για πρώτη φορά τη θεωρία του Αριστοτέλη για τα τέσσερα κλασικά στοιχεία, και δημιούργησε τα θεμέλια της σύγχρονης χημείας, χρησιμοποιώντας το εργαστήριο στη σύγχρονη έννοια του όρου, σχεδιάζοντας και περιγράφοντας περισσότερα από είκοσι όργανα, πολλά τμήματα των οποίων είναι ακόμα και σήμερα σε χρήση.Τέτοια είναι το χωνευτήρι, η κολοκύθα ή αποστακτήρας για την απόσταξη, και η κεφαλή ενός αποστακτήρα με σωλήνα απορροής (ambiq, Λατινική του άμβυκα), και διάφορα είδη φούρνων ή θερμαντήρων.
Για τους γιατρούς της Ευρώπης, η αλχημεία έγινε μια διανοητική άσκηση όταν η πρώιμη αραβική αλχημεία έγινε διαθέσιμη μέσω της λατινικής μετάφρασης, και έτσι βελτιώθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Ο Παράκελσος (1493-1541), για παράδειγμα, απέρριψε την θεωρία των τεσσάρων στοιχείων και μόνο με μια ασαφή κατανόηση των χημικών ουσιών και φαρμάκων του, σχηματίζει ένα υβρίδιο αλχημείας και επιστήμης που θα αποκληθεί ιατροχημεία (iatrochemistry). Ο Παράκελσος δεν ήταν τέλειος στο να καταστήσει τα πειράματα του πραγματικά επιστημονικά. Για παράδειγμα, ως προέκταση της θεωρίας του ότι νέες ενώσεις θα μπορούσαν να γίνουν με το συνδυασμό του υδραργύρου και θείου, κάποια στιγμή παρασκεύασε μια ουσία που πίστευε ότι ήταν "το έλαιο του θείου». Αλλά αυτή στην πραγματικότητα ήταν ο διμεθυλαιθέρας, ο οποία δεν είχε ούτε υδράργυρο ούτε θείο.
Ο 17ος και 18ος αιώνας: Πρόωρη χημεία
thumb|150px|left|Agricola, author of De re metallica
thumb|150px|Workroom, from [[De re metallica, 1556, Chemical Heritage Foundation]]
Το 1605, ο Σερ Φράνσις Μπέικον (Sir Francis Bacon) δημοσίευσε το «Η Ικανότητα και προώθηση της μάθησης» (The Proficience and Advancement of Learning), όπου περιλαμβάνεται μια περιγραφή αυτού που αργότερα θα γίνει γνωστό ως «επιστημονική μέθοδος». Το 1605, ο Michal Sedziwój δημοσιεύει την αλχημική πραγματεία «Ένα νέο φως της Αλχημείας» (A New Light of Alchemy) όπου πρότεινε την ύπαρξη της «τροφής της ζωής" στον αέρα που πολύ αργότερα θα αναγνωριζόταν ως το οξυγόνο. Το 1615 ο Jean Beguin δημοσίευσε το Tyrocinium Chymicum, ένα πρώιμο βιβλίο χημείας, και εκεί σχεδιάζει την πρώτη χημική εξίσωση. Το 1637 ο Καρτέσιος δημοσιεύει το «Discours de la méthode», το οποίο περιέχει ένα περίγραμμα της επιστημονικής μεθόδου.
Η εργασία του ολλανδού χημικού Jan Baptist van Helmont το «Ortus medicinae» δημοσιεύθηκε μεταθανάτια το 1648. Το βιβλίο αναφέρεται από ορισμένους ως ένα σημαντικό μεταβατικό έργο από την αλχημεία στη χημεία, και ως σημαντική επιρροή στον Ρόμπερτ Μπόιλ. Το βιβλίο περιέχει τα αποτελέσματα πολλών πειραμάτων και καθιερώνει μια πρώιμη έκδοση του νόμου της διατήρησης της μάζας. Εργαζόμενος κατά το χρονικό διάστημα αμέσως μετά τον Παράκελσο και την ιατροχημεία, ο Jan Baptist van Helmont πρότεινε ότι υπάρχουν επουσιώδη ουσίες άλλες από τον αέρα και επινόησε γι' αυτές το όνομα "αέριο", από την ελληνική λέξη χάος. Εκτός από την εισαγωγή της λέξης «αέριο» στο λεξιλόγιο των επιστημόνων, ο van Helmont διεξήγαγε διάφορα πειράματα που αφορούν τα αέρια. Τον Jan Baptist van Helmont σήμερα τον θυμόμαστε επίσης σε μεγάλο βαθμό για τις ιδέες του σχετικά με «αυθόρμητη γέννηση» και το πείραμα του 5-ετούς δέντρου, καθώς και από το ότι θεωρείται ο ιδρυτής της χημείας των αερίων.
Ρόμπερτ Μπόιλ
thumb|200px|left|[[Robert Boyle, one of the co-founders of modern chemistry through his use of proper experimentation, which further separated chemistry from alchemy]] [[Αρχείο:Sceptical chymist 1661 Boyle Title page AQ18 (3).jpg|thumb|right|Title page from The sceptical chymist, 1661, Chemical Heritage Foundation]] Ο Άγγλος χημικός Ρόμπερτ Μπόιλ (Robert Boyle 1627-1691) θεωρείται ότι εξειδίκευσε τη μοντέρνα «επιστημονική μέθοδο» για την αλχημεία και διαχώρισε τη χημεία από την αλχημεία ακόμη περισσότερο. Αν και η έρευνα του έχει σαφώς τις ρίζες της στην αλχημική παράδοση, ο Μπόιλ σε μεγάλο βαθμό σήμερα θεωρείται ο πρώτος σύγχρονος χημικός, και ως εκ τούτου, ένας από τους ιδρυτές της σύγχρονης χημείας, και ένας από τους πρωτοπόρους της σύγχρονης πειραματικής επιστημονικής μεθόδου. Αν και ο Μπόιλ δεν ήταν αυτός που τον ανακάλυψε πρώτος, είναι περισσότερο γνωστός για το νόμο του Μπόιλ, τον οποίο παρουσίασε το 1662. Ο νόμος περιγράφει την αντιστρόφως ανάλογη σχέση μεταξύ της απόλυτης πίεσης και όγκου ενός αερίου, εάν η θερμοκρασία διατηρείται σταθερή σε ένα κλειστό σύστημα.
Ο Μπόιλ, επίσης, πιστώνεται με τη δημοσίευση ορόσημο του «The Sceptical Chymist» το 1661, το οποίο θεωρείται ως το βιβλίο ακρογωνιαίος λίθος στον τομέα της χημείας. Ο Μπόιλ παρουσιάζει την υπόθεσή του ότι κάθε φαινόμενο ήταν το αποτέλεσμα των συγκρούσεων των σωματιδίων σε κίνηση. Έκανε έκκληση στους χημικούς να πειραματιστούν και υποστήριξε ότι τα πειράματα απορρίπτουν τον περιορισμό των χημικών στοιχείων μόνο στα κλασικό τέσσερα: γη, φωτιά, αέρας και νερό. Ο ίδιος επίσης απηύθυνε έκκληση, ότι η χημεία θα πρέπει να πάψει να είναι υποταγμένη στην ιατρική ή στην αλχημεία, και θα πρέπει να ανέλθει στο καθεστώς της επιστήμης. Είναι σημαντικό το ότι υπερασπίστηκε μια αυστηρή προσέγγιση στο επιστημονικό πείραμα: πίστευε ότι όλες οι θεωρίες πρέπει να αποδεικνύεται πειραματικά προτού θεωρηθούν ως αλήθεια. Το έργο του περιέχει μερικές από τις πρώτες σύγχρονες ιδέες όπως των ατόμων, των μορίων και της χημικής αντίδρασης, και σηματοδοτεί την αρχή της ιστορίας της σύγχρονης χημείας.
Η άνοδος και η πτώση του φλογιστόν
thumb|185px|left|Ο [[Τζόζεφ Πρίστλεϊ, ανακάλυψε το στοιχείο οξυγόνο, το οποίο αποκάλεσε "αποφλογισμένο αέρα"]] Το 1702, Γερμανός χημικός Γκέοργκ Σταλ (Georg Stahl) επινόησε το όνομα "Φλογιστό" για την ουσία που πίστευε ότι ελευθερώνεται κατά τη διαδικασία της καύσης. Γύρω στο 1735, Σουηδός χημικός Georg Brandt ανέλυσε μια σκούρα μπλε χρωστική ουσία που βρίσκεται στο μετάλλευμα του χαλκού. Ο Brandt έδειξε ότι η χρωστική ουσία περιείχε ένα νέο στοιχείο, που αργότερα θα ονομαζόταν κοβάλτιο. Το 1751, ένας Σουηδός χημικός και μαθητής του Σταλ ονομαζόμενος Axel Fredrik Cronstedt, ταυτοποίησε μια πρόσμειξη του μεταλλεύματος του χαλκού ως ξεχωριστό μεταλλικό στοιχείο, το οποίο ονόμασε νικέλιο. Ο Cronstedt είναι ένας από τους ιδρυτές της σύγχρονης ορυκτολογίας. Ο Cronstedt ανακάλυψε επίσης το ορυκτό σεελίτης το 1751, το οποίο ονόμασε βολφράμιο, που σημαίνει «βαριά πέτρα" στα σουηδικά.
Το 1754, σκωτσέζος χημικός Τζόζεφ Μπλακ (Joseph Black) απομόνωσε το διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο ονόμασε «σταθερό αέρα». Το 1757, ο Louis Claude Cadet de Gassicourt, ενώ ερευνά ενώσεις αρσενικού, δημιουργεί το «ατμίζον υγρό του Καντετ», που αργότερα ανακαλύφθηκε ότι είναι το οξείδιο του κακοδηλίου, θεωρείται ότι είναι η πρώτη συνθετική οργανομεταλλική ένωση. Το 1758, ο Τζόζεφ Μπλακ διατύπωσε την έννοια της λανθάνουσας θερμότητας για να εξηγήσει την θερμοχημεία των αλλαγών φάσης. Το 1766, ο άγγλος χημικός Χένρι Κάβεντις (Henry Cavendish) απομόνωσε το υδρογόνο, το οποίο ονόμασε «εύφλεκτο αέρα". Ο Κάβεντις ανακάλυψε το υδρογόνο ως ένα άχρωμο, άοσμο αέριο που καίγεται και μπορεί να σχηματίσει ένα εκρηκτικό μείγμα με τον αέρα, και δημοσίευσε ένα έγγραφο σχετικά με την παραγωγή νερού από την καύση του εύφλεκτου αέρα (δηλαδή, υδρογόνο) με «αποφλογισμένο αέρα» που τώρα είναι γνωστό ότι είναι το οξυγόνο, συστατικό του ατμοσφαιρικού αέρα (θεωρία του φλογιστού). Το 1773, ο Σουηδός χημικός Καρλ Βίλχελμ Σέελε (Karl Wilhelm Scheele) ανακάλυψε το οξυγόνο, το οποίο ονόμασε «αέρα της φωτιάς", αλλά δεν δημοσιεύει αμέσως το επίτευγμά του.
Το 1774, ο άγγλος χημικός Τζόζεφ Πρίστλεϊ (Joseph Priestley) απομόνωσε, εργαζόμενος ανεξάρτητα από τον Σέελε, το οξυγόνο στην αέρια κατάστασή του, χαρακτηρίζοντάς το «αποφλογισμένο αέρα », και δημοσίευσε την εργασία του πριν από τον Σέελε. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, η επιστημονική φήμη του Πρίστλεϊ στηριζόταν κυρίως στην εφεύρεση του «αεριούχου νερού» δηλαδή της σόδας που σήμερα αποκαλούμε νερό με ανθρακικό, στα γραπτά του για τον ηλεκτρισμό, και την ανακάλυψη πολλών «αερίων» (gas), όπου το πιο διάσημο είναι το οξυγόνο. Ωστόσο, η αποφασιστικότητα Πρίστλεϊ να υπερασπιστεί τη θεωρία του φλογιστού και να απορρίψει αυτό που θα γινόταν η χημική επανάσταση τελικά τον άφησε απομονωμένο μέσα στους κόλπους της επιστημονικής κοινότητας. Το 1781, ο Καρλ Βίλχελμ Σέελε ανακάλυψε ότι ένα νέο οξύ, το βολφραμικό οξύ, θα μπορούσε να γίνει από σεελίτη του Cronstedt. Οι Σέελε και Τόρμπερν Μπέργκμαν (Torbern Bergman) πρότειναν ότι πιθανόν είναι δυνατό να παραχθεί ένα νέο μέταλλο με τη αναγωγή του οξέος αυτού. Το 1783, οι ισπανοί αδερφοί José και Fausto Elhuyar βρήκαν ένα οξύ που παράγεται από τον βολφραμίτη που ήταν ταυτόσημο με το βολφραμικό οξύ. Αργότερα εκείνο το έτος, στην Ισπανία, οι αδελφοί κατάφεραν να απομονώσουν το μέταλλο βολφράμιο με αναγωγή αυτού του οξέος με άνθρακα, και πιστώθηκαν με την ανακάλυψη του στοιχείου.
Αντουάν Λωράν Λαβουαζιέ
150px|left|thumb|Το πρώτο θερμιδόμετρο πάγου στον κόσμο, χρησιμοποιήθηκε το χειμώνα του 1782 - 1783, από τον Λαβουαζιέ και τον Πιερ Σιμόν Λαπλάς, για τον προσδιορισμό της θερμότητας που εμπλέκεται σε διάφορες χημικές αλλαγές. Υπολογισμοί βασίστηκαν σε προηγούμενη διατύπωση της λανθάνουσας θερμότητας από τον Τζόζεφ Μπλακ. Αυτά τα πειράματα σηματοδοτούν την ίδρυση της θερμοχημείας. Επαναλαμβάνοντας τα πειράματα του Πρίστλεϊ, έδειξε ότι ο αέρας αποτελείται από δύο μέρη, ένα από τα οποία ενώνεται με τα μέταλλα για να σχηματίσουν calxes, τα γνωστά οξείδια. Στο «Considérations Générales sur la Nature des acides» (1778), έδειξε ότι ο "αέρας" είναι υπεύθυνος για την καύση καθώς επίσης είναι η πηγή της οξύτητας. Το επόμενο έτος, ονόμασε αυτό το μέρος του αέρα οξυγόνο (από το ελληνικό οξύ-γεννώ), και το άλλο άζωτο (azote) (από το ελληνικό χωρίς ζωή). Έτσι ο Λαβουαζιέ είναι συνυποψήφιος για την ανακάλυψη του οξυγόνου, μαζί με τους Πρίστλεϊ και Σέελε. Ανακάλυψε επίσης ότι ο «εύφλεκτος αέρας" που ανακαλύφθηκε από τον Cavendish και ο οποίος τελικά ονομάστηκε υδρογόνο (από τα Ελληνικά ύδωρ-γεννώ), όταν ενώνεται με το οξυγόνο παράγει μια δροσιά, όπως είχε αναφέρει ο Πρίστλεϊ, η οποία φαίνεται να είναι το νερό. Στους «Reflexions sur le Phlogistique» (1783), ο Λαβουαζιέ έδειξε ότι η εφαρμογή της «θεωρίας του φλογιστόν» στην καύση είναι ασυνεπής. Ο Μιχαήλ Λομονόσοφ εργαζόμενος ανεξάρτητα δημιουργεί μια παράδοση χημείας στη Ρωσία κατά τον 18ο αιώνα. Ο επίσης Lomonosov απέρριψε τη θεωρία του φλογιστού, και προέβλεψε τη κινητική θεωρία των αερίων. Ο Λομονόσοφ θεωρηθεί την θερμότητα ως μια μορφή κίνησης, και ανέφερε την ιδέα της διατήρησης της ύλης.
Ο Λαβουαζιέ εργάστηκε με τον Κλωντ Λουί Μπερτολέ (Claude Louis Berthollet) και άλλους για να επινοήσει ένα σύστημα χημικής ονοματολογίας που αργότερα χρησίμευσε ως βάση του σύγχρονου συστήματος ονοματολογίας των χημικών ενώσεων. Στο «Μέθοδοι της Χημικής ονοματολογίας» (Methods of Chemical Nomenclature, 1787), ο Λαβουαζιέ επινόησε αυτό το σύστημα της ονοματοδοσίας και ταξινόμησης που είναι ακόμη και σήμερα σε χρήση σε μεγάλο βαθμό, συμπεριλαμβανομένων ονομάτων όπως το θειικό οξύ, θειικά και θειώδη. Το 1785, ο Μπερτολέ ήταν ο πρώτος που εισήγαγε τη χρήση του αερίου χλωρίου σαν εμπορικό λευκαντικό. Την ίδια χρονιά προσδιορίζει για πρώτη φορά την στοιχειακή σύνθεση της αερίου αμμωνίας. Ο Μπερτολέ παράγεται πρώτος ένα σύγχρονο υγρό λευκαντικό το 1789 διαβιβάζοντας αέριο χλώριο διαμέσου ενός διαλύματος ανθρακικού νατρίου το αποτέλεσμα ήταν ένα ασθενές διάλυμα υποχλωριώδους νατρίου. Ένα άλλο ισχυρό οξειδωτικό με χλώριο και ταυτόχρονα λευκαντικό-απολυμαντικό που διερεύνησε και ήταν ο πρώτος που παρήγαγε ήταν το χλωρικό κάλιο (KClO3), που είναι γνωστό ως αλάτι του Μπερτολέ. Ο Μπερτολέ είναι επίσης γνωστός για την επιστημονική συμβολή του στη θεωρία της χημικής ισορροπίας μέσω του μηχανισμού της αντίστροφης χημικής αντίδρασης.
Η Στοιχειώδης πραγματεία Χημείας του Λαβουαζιέ (Traité Élémentaire de Chimie, 1789) ήταν το πρώτο σύγχρονο βιβλίο χημείας, και παρουσίασε μια ενοποιημένη άποψη των νέων θεωριών της χημείας, περιείχε μια σαφή διατύπωση του νόμου της διατήρησης της μάζας, και αρνήθηκε την ύπαρξη του φλογιστού. Επιπλέον, περιείχε ένα κατάλογο των στοιχείων, ή ουσιών που δεν μπορούν να διασπαστούν περαιτέρω, η οποία περιελάμβανε το οξυγόνο, άζωτο, υδρογόνο, φώσφορο, τον υδράργυρο, τον ψευδάργυρος, και το θείο. Στην λίστα του, ωστόσο, περιλαμβάνονται επίσης το φως, και η θερμιδική, τα οποίο πίστευε ότι είναι υλικές ουσίες. Στο έργο του, ο Λαβουαζιέ υπογράμμισε την παρατηρησιακή βάση της χημείας του, δηλώνοντας "Έχω προσπαθήσει... να φτάσω στην αλήθεια, συνδέοντας τα γεγονότα και καταστέλοντας όσο το δυνατόν περισσότερο τη χρήση της συλλογιστικής, η οποία είναι συχνά ένα αναξιόπιστο μέσο που μας εξαπατά, προκειμένου να ακολουθήσω όσο το δυνατόν περισσότερο τη δάδα της παρατήρησης και του πειράματος. "Παρ 'όλα αυτά, πίστευε ότι η πραγματική ύπαρξη των ατόμων ήταν φιλοσοφικά αδύνατη. Ο Λαβουαζιέ απέδειξε ότι οι οργανισμοί αποσυναρμολογούν και ανασυνθέτουν τον ατμοσφαιρικό αέρα (δηλ. καταναλώνουν το οξυγόνο) κατά τον ίδιο τρόπο όπως η καύση ενός σώματος.
Με τον Πιερ Σιμόν Λαπλάς (Pierre - Simon Laplace), ο Λαβουαζιέ χρησιμοποίησε ένα θερμιδομετρητή για να εκτιμήσει τη θερμότητα που εκλύεται ανά μονάδα παραγομένου διοξειδίου του άνθρακα. Βρήκαν τον ίδιο λόγο για τη φλόγα και τα ζώα, δείχνοντας ότι τα ζώα παράγουν ενέργεια από ένα είδος καύσης. Ο Λαβουαζιέ πίστευε στην θεωρία των ριζών, πιστεύοντας ότι οι ρίζες, οι οποίες λειτουργούν ως ενιαία ομάδα σε μια χημική αντίδραση, ενώνονται με το οξυγόνο στις αντιδράσεις. Πίστευε ότι όλα τα οξέα περιέχουν οξυγόνο. Επίσης, ανακάλυψε ότι το διαμάντι είναι μια κρυσταλλική μορφή του άνθρακα. Ο Λαβουαζιέ έκανε πολλές θεμελιώδεις συνεισφορές στην επιστήμη της χημείας. Μετά από την εργασία του Λαβουαζιέ, η χημεία απέκτησε μια αυστηρή ποσοτική φύση, επιτρέποντας να γίνουν αξιόπιστες προβλέψεις. Η επανάσταση που έφερε στη χημεία ήταν αποτέλεσμα μια συνειδητής προσπάθειας για να ταιριάζουν όλα τα πειράματα στο πλαίσιο μιας ενιαίας θεωρίας. Επέβαλε τη χρήση του χημικού ζυγού, χρησιμοποίησε το οξυγόνο για να ανατρέψει τη θεωρία του φλογιστού, και ανέπτυξε ένα νέο σύστημα της χημικής ονοματολογίας. Ο Λαβουαζιέ αποκεφαλίστηκε κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης.
Ο Βόλτα και η βολταϊκή στήλη
thumb|199px|right|Βολταϊκή στήλη. Ο Ιταλός φυσικός Αλεσάντρο Βόλτα (Alessandro Volta) κατασκεύασε μια συσκευή για τη συγκέντρωση μεγάλου ηλεκτρικού φορτίου από μια σειρά επαγωγών και γειώσεων. Ερεύνησε τη ανακάλυψη του 1780 του «ζωικού ηλεκτρισμού» από τον Λουίτζι Γκαλβάνι (Luigi Galvani), και διαπίστωσε ότι το ηλεκτρικό ρεύμα παράγεται από την επαφή των ανόμοιων μετάλλων, και ότι το πόδι του βατράχου ενεργεί απλά σαν ανιχνευτής. Ο Βόλτα αποδεικνύει το 1794 ότι όταν τα δύο μέταλλα και πανί ή χαρτόνι εμποτισμένα σε άλμη διατάσσονται σε ένα κύκλωμα παράγεται ηλεκτρικό ρεύμα.
Το 1800, ο Βόλτα στοίβαξε αρκετά ζεύγη εναλλασσόμενων δίσκων χαλκού ή αργύρου και ψευδαργύρου (ηλεκτρόδια) που χωρίζονται από ύφασμα ή χαρτόνι εμποτισμένο με άλμη (ηλεκτρολύτη) για να αυξήσει την αγωγιμότητα του ηλεκτρολύτη. Όταν η άνω και κάτω επαφές συνδέθηκαν με ένα σύρμα, ένα ηλεκτρικό ρεύμα ρέει μέσα από τη βολταϊκή στοίβα και το καλώδιο σύνδεσης. Έτσι, ο Βόλτα πιστώνεται με την κατασκευή του πρώτου ηλεκτρικού συσσωρευτή για την παραγωγή ηλεκτρισμού. Η μέθοδος του Βόλτα δηλαδή το στοίβαγμα δίσκων χαλκού και ψευδαργύρου διαχωριζόμενων από δίσκους από χαρτόνι εμποτισμένο με διάλυμα άλατος έχει ονομαστεί βολταϊκή στήλη.
Έτσι, ο Βόλτα θεωρείται ο ιδρυτής της επιστήμης της ηλεκτροχημείας. Ένα γαλβανικό στοιχείο (ή βολταϊκό στοιχείο) είναι ένα ηλεκτροχημικό στοιχείο που αποδίδει ηλεκτρική ενέργεια από την αυθόρμητη αντίδραση οξειδοαναγωγής που λαμβάνει χώρα στο εσωτερικό του στοιχείου. Αποτελείται συνήθως από δύο διαφορετικά μέταλλα που συνδέονται με μια γέφυρα άλατος, ή μεμονωμένα ημιστοιχεία που διαχωρίζονται από μία πορώδη μεμβράνη.
Ο 19ος αιώνας
Το 1802, ο γαλλοαμερικανός χημικός και βιομήχανος Éleuthère Irénée du Pont, ο οποίος έμαθε την κατασκευή της πυρίτιδας και εκρηκτικών υλών υπό τον Αντουάν Λωράν Λαβουαζιέ, ίδρυσε μια εταιρία κατασκευής πυρίτιδας στο Delaware που είναι γνωστή ως EI du Pont de Nemours and Company. Η Γαλλική Επανάσταση ανάγκασε την οικογένειά του να μετοικήση στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ο du Pont έφτιαξε ένα εργοστάσιο πυρίτιδας στις όχθες του ποταμού Brandywine στο Delaware. Θέλοντας να κάνει την καλύτερη δυνατή μπαρούτι, ο du Pont ήταν σχολαστικός σχετικά με την ποιότητα των υλικών που χρησιμοποιούνται. Για 32 χρόνια, ο du Pont διετέλεσε πρόεδρος της E.I. du Pont de Nemours and Company, η οποία τελικά εξελίχθηκε σε μια από τις μεγαλύτερες και πιο επιτυχημένες εταιρείες στην Αμερική.
Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, η χημεία διαιρέθηκε μεταξύ εκείνων που ακολούθησαν την ατομική θεωρία του Τζων Ντάλτον (John Dalton) και εκείνων που διαφώνησαν, όπως Wilhelm Ostwald και Ερνστ Μαχ (Ernst Mach). Αν και τέτοιοι υποστηρικτές της ατομικής θεωρίας, όπως ο Αμεντέο Αβογκάντρο (Amedeo Avogadro) και ο Λούντβιχ Μπόλτσμαν (Ludwig Boltzmann) σημείωσαν μεγάλη πρόοδο στην εξήγηση της συμπεριφοράς των αερίων, η διαφωνία αυτή δεν καταλάγιασε παρά μόνον όταν ο Ζαν Μπατίστ Περέν (Jean Perrin) έκανε την πειραματική διερεύνηση της ατομικής εξήγηση του Αϊνστάιν για την Κίνηση Μπράουν στην πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα.
Αλλά αρκετά πριν την τελική διευθέτηση της διαφωνίας πολλοί είχαν ήδη εφαρμόσει την έννοια του ατομισμού στη χημεία. Ένα σημαντικό παράδειγμα ήταν η θεωρία της ηλεκτρολυτικής διάστασης του Σβάντε Αρρένιους (Svante Arrhenius 1859 – 1927) που πρόβλεψε ιδέες για τον πυρήνα των ατόμων που δεν αναπτύχθηκαν πλήρως παρά μόνο τον 20ο αιώνα. Ο Μάικλ Φαραντέι (Michael Faraday 1791–1867) ήταν ένας άλλος πρώιμος εργάτης, του οποίου η σημαντική συμβολή στη χημεία ήταν η ηλεκτροχημεία, σύμφωνα με την οποία (μεταξύ άλλων) μια ορισμένη ποσότητα ηλεκτρισμού κατά την ηλεκτρόλυση ή ηλεκτροαπόθεση των μετάλλων αποδείχθηκε να συνδέεται με ορισμένη ποσότητα χημικών στοιχείων. Έτσι σταθερές ποσότητες στοιχείων αντιστοιχίζονται μεταξύ τους με συγκεκριμένες αναλογίες. Τα ευρήματα αυτά, όπως και εκείνο των «απλών πολλαπλασίων του Ντάλτον», ήταν από τις πρώτες ενδείξεις για την ατομική φύση της ύλης.
Τζων Ντάλτον
thumb|left|200px|Ο Τζων Ντάλτον έχει μείνει στην ιστορία για το έργο του σχετικά με τις μερικές πιέσεις αερίων, την αχρωματοψία, και την ατομική θεωρία Στα 1803, ο άγγλος μετεωρολόγος και χημικός Τζων Ντάλτον πρότεινε τον νόμο του Ντάλτον, ο οποίος περιγράφει τη σχέση μεταξύ των συστατικών ενός μίγματος αερίων και τη μερική πίεση καθενός. Η έννοια αυτή ανακαλύφθηκε το 1801, είναι επίσης γνωστή ως νόμο των μερικών πιέσεων του Ντάλτον. Ο Ντάλτον το 1803 επίσης πρότεινε μια σύγχρονη ατομική θεωρία στην οποία αναφέρεται ότι όλη η ύλη αποτελείται από μικρά αδιαίρετα σωματίδια που ονομάζονται άτομα, τα άτομα ενός συγκεκριμένου στοιχείου διαθέτουν μοναδικά χαρακτηριστικά και το βάρος, και υπάρχουν τρεις τύποι ατόμων: τα απλά (στοιχεία), οι ενώσεις (απλά μόρια ) και τα σύμπλοκα (σύνθετα μόρια). Το 1808 Ντάλτον, δημοσίευσε το πρώτο «Νέο Σύστημα της Χημικής Φιλοσοφίας» (1808-1827), στο οποίο καταγράφεται η πρώτη σύγχρονη επιστημονική περιγραφή της ατομικής θεωρίας. Το έργο αυτό έδωσε τον ορισμό των χημικών στοιχείων, σαν ένα συγκεκριμένο τύπο του ατόμου, και έτσι, απορρίπτει την θεωρία του Νεύτωνα για τις χημικές συγγένειες.
Γιονς Γιάκομπ Μπερζέλιους
thumb|right|200px|Ο Γιονς Γιάκομπ Μπερζέλιους, ο χημικός που επινόησε την σύγχρονη χημική ονοματολογία και θεωρείται ένας από τους πατέρες της σύγχρονης χημείας Ένας Σουηδός χημικός και μαθητής του Ντάλτον, ο Γιονς Γιάκομπ Μπερζέλιους (Jöns Jacob Berzelius) ξεκίνησε ένα συστηματικό πρόγραμμα για να προσπαθήσουν να κάνουν ακριβείς και σαφείς ποσοτικές μετρήσεις και να διασφαλίσουν την καθαρότητα των χημικών ουσιών. Μαζί με τους Λαβουαζιέ, Μπόιλ, και Ντάλτον, ο Μπερζέλιους είναι γνωστός ως ο πατέρας της σύγχρονης χημείας. Το 1828 συνέταξε έναν πίνακα με τα σχετικά ατομικά βάρη, όπου για το οξυγόνο ορίστηκε σε 100, και ο οποίος περιελάμβανε όλα τα στοιχεία που ήταν γνωστά εκείνη την εποχή. Το πρόγραμμα αυτό προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία υπέρ της ατομικής θεωρίας του Ντάλτον: ότι δηλαδή οι ανόργανες χημικές ενώσεις που αποτελούνται από άτομα που ενώνονται σε ακέραιο αριθμό. Καθόρισε τα ακριβή στοιχειώδη συστατικά μεγάλου αριθμού ενώσεων. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν έντονα τον νόμο του Προυστ της «σταθερών αναλογιών». Για το βάρος, χρησιμοποίησε το οξυγόνο ως πρότυπο, στο βάρος του οποίου έδωσε την τιμή 100. Μέτρησε επίσης τα βάρη των 43 στοιχείων. Με την ανακάλυψη ότι τα ατομικά βάρη δεν είναι ακέραια πολλαπλάσια του βάρους του υδρογόνου, ο Μπερζέλιους διέψευσε επίσης την υπόθεση του Προυστ ότι τα στοιχεία είναι χτισμένα από άτομα υδρογόνου.
Τσιλίχουρδα
Τα τσιλίχουρδα είναι η κερκυραϊκή εκδοχή της μαγειρίτσας. Δεν είναι σούπα, όπως η μαγειρίτσα, αλλά έχει την υφή της πολύ πηχτής σούπας. Θυμίζει στη σύστασή της περισσότερο ένα υδαρές σπανακόρυζο, το οποίο τρώγεται με πηρούνι. Υπάρχουν πολλές παραλλαγές αυτού του πιάτου αλλά το κύριο συστατικό είναι το ίδιο: η συκωταριά του πασχαλινού αρνιού. Περιλαμβάνει τα ίδια υλικά με την παραδοσιακή μαγειρίτσα και επιπλέον μπόλικο πιπέρι και άνηθο. Πολλές συνταγές περιλαμβάνουν επίσης αγριόχορτα, όπως οι καυκαλήθρες και τα μυρώνια, ενώ άλλες συνταγές περιλαμβάνουν μόνο τα έντερα του αρνιού μαζί με γλυκάδια, μαρούλι, αγριόχορτα και μυρωδικά.
Ιστορία της χημείας
Γιονς Γιάκομπ Μπερζέλιους
Παρακινημένος από τους εκτεταμένους προσδιορισμούς των ατομικών βαρών που έκανε και την επιθυμία να βοηθήσει τα πειράματά του, ο ίδιος εισήγαγε το κλασσικό σύστημα των χημικών συμβόλων και την χημική γραφή με το έργο «Lärbok i Kemien» που δημοσίευσε το 1808, στο οποίο τα στοιχεία συντομογραφούνται με ένα ή δύο γράμματα από το Λατινικό τους όνομα. Αυτό το σύστημα της χημικής γραφής - στο οποίο στα στοιχεία δόθηκαν απλές ετικέτες, όπως Ο για το οξυγόνο, ή Fe για το σίδηρο, και οι αναλογίες σημειώνονται με αριθμούς - είναι το ίδιο βασικό σύστημα που χρησιμοποιείται σήμερα. Η μόνη διαφορά είναι ότι αντί του δείκτη που χρησιμοποιείται σήμερα (π.χ. Η2Ο), ο Μπερζέλιους χρησιμοποιούσε εκθέτη (H2O). Ο Μπερζέλιους πιστώνεται με την ταυτοποίηση των χημικών στοιχείων: πυρίτιο, σελήνιο, θόριο και δημήτριο. Φοιτητές που εργάζονταν στο εργαστήριο του Μπερζέλιους ανακάλυψαν επίσης το λίθιο και το βανάδιο.
Τσιλίχουρδα
Παραπομπές
Κατηγορία:Ελληνική κουζίνα Κατηγορία:Ζεστές σούπες Κατηγορία:Πασχαλινά εδέσματα
Ιστορία της χημείας
Γιονς Γιάκομπ Μπερζέλιους
Ο Μπερζέλιους ανέπτυξε τη θεωρία της χημικής ένωσης των ριζών, η οποία υποστηρίζει ότι οι αντιδράσεις εμφανίζονται καθώς σταθερές ομάδες ατόμων που τις ονόμασε ρίζες ανταλλάσσονται μεταξύ των μορίων. Πίστευε ότι τα άλατα είναι ενώσεις ενός οξέος και βάσεων, και ανακάλυψε ότι τα ανιόντα στα οξέα θα πρέπει να έλκονται από ένα θετικό ηλεκτρόδιο (άνοδος), ενώ τα κατιόντα μίας βάσης θα πρέπει να έλκονται από ένα αρνητικό ηλεκτρόδιο (κάθοδος). Ο Μπερζέλιους δεν πίστευε στη θεωρία του Βιταλισμού, αλλά, αντίθετα, σε μια ρυθμιστική δύναμη που επέφερε την οργάνωση των ιστών σε έναν οργανισμό. Ο Μπερζέλιους επίσης πιστώνεται με εισαγωγή των χημικών όρων "κατάλυση", "πολυμερές", «ισομερές», και αλλοτροπία, αν και οι αρχικοί ορισμοί του διαφέρουν δραματικά από τους σύγχρονους. Για παράδειγμα, ο ίδιος επινόησε τον όρο « πολυμερές» το 1833 για να περιγράψει οργανικές ενώσεις οι οποίες μοιράζονται τον ίδιο εμπειρικό τύπο, αλλά οι οποίες διέφεραν στο συνολικό μοριακό τους βάρος. Η μεγαλύτερη από τις ενώσεις περιγράφεται ως «πολυμερής» της μικρότερης. Με βάση αυτόν τον παλιό ορισμό που δεν ελάμβανε υπ’ όψιν του την συντακτική δομή, η γλυκόζη (C6H12O6) θεωρήθηκε ως ένα πολυμερές της φορμαλδεΰδης (CH2O).
Νέα στοιχεία και οι νόμοι των αερίων
thumb|200px|Ο Χάμφρι Ντέιβι, που ανακάλυψε πολλά αλκάλια και αλκαλικές γαίες. Ο Άγγλος χημικός Χάμφρι Ντέιβι (Humphry Davy) ήταν πρωτοπόρος στον τομέα της ηλεκτρόλυσης, χρησιμοποιώντας την βολταϊκή στήλη του Αλεσάντρο Βόλτα για να διασπάσει κοινές ενώσεις και έτσι να απομονώσει μια σειρά από νέα στοιχεία. Πήγε να ηλεκτρολύσει τήγματα αλάτων και ανακάλυψε διάφορα νέα μέταλλα, όπως το νάτριο και το κάλιο, ιδιαίτερα δραστικά στοιχεία γνωστά σαν αλκαλιμέταλλα. Το κάλιο, το πρώτο μέταλλο που απομονώθηκε με την ηλεκτρόλυση, ανακαλύφθηκε το 1807 από τον Ντέιβι, ο οποίος το απομόνωσε από την καυστική ποτάσα (ΚΟΗ). Πριν από τον 19ο αιώνα, δεν γίνεται καμία διάκριση μεταξύ καλίου και νατρίου. Το Νάτριο απομονώθηκε για πρώτη φορά από τον Ντέιβι το ίδιο έτος με τη διέλευση ηλεκτρικού ρεύματος διαμέσου τηγμένου υδροξειδίου του νατρίου (ΝαΟΗ). Όταν Ντέιβι άκουσε ότι οι Μπερζέλιους και Pontin παρασκεύασαν αμάλγαμα ασβεστίου ηλεκτρολύοντας ασβέστη σε υδράργυρο, το δοκίμασε και ο ίδιος. Ο Ντέιβι ήταν επιτυχής, και ανακάλυψε το ασβέστιο το 1808 από ηλεκτρόλυση ενός μείγματος ασβέστη και οξειδίου του υδραργύρου. Εργάστηκε με την ηλεκτρόλυση σε όλη τη ζωή του και το 1808, απομόνωσε το μαγνήσιο, το στρόντιο και το βάριο.
Ο Ντέιβι επίσης πειραματίστηκε με τα αέρια εισπνέοντας τα. Αυτή η πειραματική διαδικασία αποδείχτηκε σχεδόν μοιραία σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά οδήγησε στην ανακάλυψη των ασυνήθιστων επιδράσεων του υποξειδίου του αζώτου, το οποίο έγινε γνωστό ως αέριο του γέλιου. Το χλώριο ανακαλύφθηκε το 1774 από τον Σουηδό χημικό Καρλ Βίλχελμ Σέελε (Carl Wilhelm Scheele), ο οποίος το αποκάλεσε «αποφλογισμένο θαλάσσιο οξύ» (βλ. θεωρία φλογιστού) και λανθασμένα πίστευε ότι περιείχε οξυγόνο. Ο Σέελε παρατήρησε αρκετές ιδιότητες του αερίου χλωρίου, όπως την λεύκανση της σκόνης ηλιοτροπίου, την θανατηφόρα επίδραση στα έντομα, το κίτρινο - πράσινο χρώμα, και την ομοιότητα της μυρωδιάς του με εκείνη του βασιλικού νερού (aqua regia). Ωστόσο, ο Σέελε δεν ήταν σε θέση να δημοσιεύσει τα ευρήματά του εγκαίρως. Το 1810, δόθηκε στο χλώριο το σημερινό όνομά του από τον Χάμφρι Ντέιβι (προέρχεται από την ελληνική λέξη για το χλωμό-πράσινο), ο οποίος επέμεινε ότι το χλώριο ήταν στην πραγματικότητα ένα νέο στοιχείο. Επίσης έδειξε ότι οξυγόνο δεν μπορούσε να ληφθεί από την ουσία γνωστή ως οξυμουριατικό οξύ (oxymuriatic acid -διάλυμα HCl). Αυτή η ανακάλυψη ανέτρεψε τον ορισμό του Λαβουαζιέ περί των οξέων, ότι είναι ενώσεις του οξυγόνου. Ο Ντέιβι ήταν ένας δημοφιλής ομιλητής και ικανός πειραματιστής.
Ζοζέφ Λουί Γκαι-Λυσάκ και νόμος του Γκαι-Λυσάκ
Το 1808 ο Ζοζέφ Λουί Γκαι-Λυσάκ ανακοίνωσε αυτό που ίσως ήταν και το μεγαλύτερο επίτευγμα του. Από τα δικά του, αλλά και από τα πειράματα άλλων, συμπέρανε ότι τα αέρια σε σταθερή θερμοκρασία και πίεση ενώνονται με απλές αριθμητικές αναλογίες κατ' όγκο, και το προκύπτον προϊόν ή τα προϊόντα-αν είναι αέρια -και έχουν μια απλή αναλογία κατ' όγκο με τους όγκους των αντιδρώντων. Με άλλα λόγια, τα αέρια υπό ίδιες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης αντιδρούν μεταξύ τους σε αναλογίες μικρών ακέραιων αριθμών (κατ' όγκο). Το συμπέρασμα αυτό, στη συνέχεια έγινε γνωστό ως «νόμος του Γκαι-Λυσάκ» ή ως «Νόμος των συνδυασμένων όγκων". Με τον συνάδελφο του καθηγητή του στο École Polytechnique, Λουί Ζακ Τενάρ (Louis Jacques Thenard), ο Γκαι-Λυσάκ συμμετείχε επίσης στην πρώιμη ηλεκτροχημική έρευνα, διερευνώντας τα στοιχεία που ανακαλύφθηκαν με τη βοήθεια της. Μεταξύ των άλλων επιτευγμάτων τους, αποσύνθεσαν το βορικό οξύ χρησιμοποιώντας λιωμένο κάλιο, και έτσι ανακάλυψαν το στοιχείο βόριο. Οι δύο τους έλαβαν επίσης μέρος στις συζητήσεις της εποχής για να τροποποιήσουν τον ορισμό του Λαβουαζιέ περί οξέων και να προωθήσουν το πρόγραμμα του για την ανάλυση οργανικών ενώσεων για το οξυγόνο τους και το περιεχόμενο σε υδρογόνο.
Το Ιώδιο, ο Μπερνάρ Κουρτουά και ο Χάμφρι Ντέιβι
Το στοιχείο ιώδιο ανακαλύφθηκε από τον Γάλλο χημικό Μπερνάρ Κουρτουά (Bernard Courtois) το 1811. Ο Κουρτουά έδωσε δείγματα στους φίλους του, Charles Bernard Desormes (1777-1862) και στο Nicolas Clément (1779-1841), για να συνεχίσουν την έρευνα. Έδωσε, επίσης, αρκετή από την ουσία στον Γκαι-Λυσάκ και στον φυσικό Αντρέ Μαρί Αμπέρ. Στις 6 Δεκεμβρίου, 1813, ο Γκαι-Λυσάκ ανακοίνωσε ότι η νέα ουσία ήταν είτε ένα στοιχείο ή μια ένωση του οξυγόνου. Ο Γκαι-Λυσάκ ήταν αυτός που πρότεινε το όνομα "ιώδιο", από την ελληνική λέξη ιώδες για το βιολετί (λόγω του χρώματος των ατμών ιωδίου). Ο Αμπέρ είχε δώσει μερικά από τα δείγματα του στον Χάμφρι Ντέιβι. Ο Ντέιβι έκανε κάποια πειράματα με την ουσία και σημείωσε την ομοιότητά της με το χλώριο. Ο Ντέιβι έστειλε μια επιστολή με ημερομηνία 10 Δεκεμβρίου στο Royal Society του Λονδίνου δηλώνοντας ότι είχε εντοπίσει ένα νέο στοιχείο. Μεταξύ των Ντέιβι και Γκαι-Λυσάκ ξέσπασε πόλεμος από επιχειρήματα πάνω στο ποιος εντόπισε το ιώδιο πρώτος, αλλά και οι δύο επιστήμονες αναγνώρισαν τον Κουρτουά ως τον πρώτο που απομόνωσε το στοιχείο.
Το 1815, ο Χάμφρι Ντέιβι εφηύρε τη λάμπα Ντέιβι, η οποία επέτρεψε στους ανθρακωρύχους να εργάζονται μέσα σε ανθρακωρυχεία με ασφάλεια παρά την παρουσία εύφλεκτων αερίων. Υπήρξαν πολλές εκρήξεις στα ορυχεία που προκαλούντο από τα εκρηκτικά αέρια ή το μεθάνιο που συχνά παίρνουν φωτιά από τις φλόγες των λαμπτήρων που χρησιμοποιούν οι ανθρακωρύχοι. Ο Ντέιβι συνέλαβε την ιδέα να χρησιμοποιήσουν μια γάζα σιδήρου για να περικλείουν τη φλόγα του λαμπτήρα, και έτσι να προλαμβάνουν την μετάδοση της καύσης από το εσωτερικό του λαμπτήρα στην εξωτερική ατμόσφαιρα όπου πιθανώς υπήρχε μεθάνιο. Αν και η ιδέα του λαμπτήρα ασφαλείας έχει ήδη διατυπωθεί από τον William Reid Clanny και από τον τότε άγνωστο (αλλά αργότερα πολύ γνωστό) μηχανικό George Stephenson, η χρήση συρμάτινου πλέγματος από τον Ντέιβι για την πρόληψη της εξάπλωσης της φλόγας χρησιμοποιήθηκε από πολλούς άλλους εφευρέτες αργότερα στα δικά τους σχέδια. Υπήρξε κάποια συζήτηση ως προς το εάν ο Ντέιβι είχε ανακαλύψει τις θεωρητικές αρχές πίσω από το λάμπα του με ή χωρίς τη βοήθεια του έργου του Smithson Tennant, αλλά ήταν γενικά αποδεκτό ότι το έργο των δύο ανδρών ήταν ανεξάρτητο. Ο Ντέιβι αρνήθηκε να πατεντάρει τη λάμπα, και η εφεύρεσή του τον οδήγησε στο να λάβει το μετάλλιο Rumford το 1816.
Αμεντέο Αβογκάντρο και ο Νόμος του Αβογκάντρο
thumb|200px|[[Αμεντέο Αβογκάντρο, στον οποίο οφείλεται η θεωρία ότι: ίσοι όγκοι οποιονδήποτε αερίων ή ατμών, όταν βρίσκονται κάτω από την ίδια πίεση και θερμοκρασία, περιέχουν τον ίδιο αριθμό μορίων. Η θεωρία αυτή ονομάστηκε Νόμος του Αβογκάντρο.]] Αφού ο Ντάλτον δημοσίευσε την ατομική θεωρία του το 1808, ορισμένες από τις κεντρικές ιδέες του σύντομα υιοθετήθηκαν από τους περισσότερους χημικούς. Ωστόσο, για μισό αιώνα ακόμα συνεχίστηκε η αβεβαιότητα όσον αφορά το πώς θα διαμορφωθεί η ατομικής θεωρία και πως θα εφαρμοστεί σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Χημικοί σε διαφορετικές χώρες είχαν αναπτύξει ορισμένα δικά τους διαφορετικά και ασύμβατα ατομιστικά συστήματα. Ένα έγγραφο που πρότεινε μια διέξοδο από αυτή τη δύσκολη κατάσταση, δόθηκε στη δημοσιότητα το 1811 από τον Ιταλό φυσικό Αμεντέο Αβογκάντρο (Amedeo Avogadro 1776-1856), ο οποίος υπέθεσε ότι ίσοι όγκοι αερίων στην ίδια θερμοκρασία και πίεση περιέχουν τον ίδιο αριθμό μορίων, και συνεπώς ο λόγος των σχετικών μοριακών βαρών δύο οποιονδήποτε αέρια είναι ίδιος με τον λόγο των πυκνοτήτων των δύο αερίων υπό τις ίδιες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης. Ο Αβογκάντρο διατύπωσε επίσης την άποψη ότι τα απλά αέρια δεν σχηματίζονται από μοναχικά άτομα, αλλά αντ' αυτού ήταν ενώσεις (μόρια) από δύο ή περισσότερα άτομα. Έτσι ο Αβογκάντρο ήταν σε θέση να ξεπεράσει τις δυσκολίες που ο Ντάλτον και άλλοι αντιμετώπισαν όταν Γκαι-Λυσάκ ανέφερε ότι πάνω από 100 °C, ο όγκος των υδρατμών ήταν δύο φορές ο όγκος του οξυγόνου που χρησιμοποιείται για να σχηματιστεί το νερό. Σύμφωνα με τον Αβογκάντρο, το μόριο του οξυγόνου είχε χωριστεί σε δύο άτομα στην διαδικασία σχηματισμού των υδρατμών.
Ο Βέλερ και η συζήτηση για τη ζωτική δύναμη (Vis vitalis)
thumb|left|160px|[[ουρία|Ουρία: Συντακτικός τύπος]] Το 1825, ο Φρήντριχ Βέλερ Friedrich Wöhler και ο Γιούστους φον Λήμπιχ (Justus von Liebig) πραγματοποίησαν την πρώτη επιβεβαιωμένη ανακάλυψη και επεξήγηση των ισομερών, όπως νωρίτερα ονομάστηκαν από τον Μπερζέλιους. Εργαζόμενοι με το κυανικό οξύ (H-O-C≡N) και fulminic οξύ(H-C=N-O), ορθώς συνήγαγαν ότι η ισομέρεια προκλήθηκε από τις διαφορετικές διάταξη των ατόμων μέσα σε μια μοριακή δομή. Το 1827, ο William Prout κατέταξε βιομόρια στις σύγχρονες ομάδες τους: τους υδατάνθρακες, τις πρωτεΐνες και τα λιπίδια. Αφού διακανονίστηκε η φύση της καύσης, ξεκίνησε μια άλλη διαφωνία, για τη ζωτικότητα και την ουσιαστική διάκριση μεταξύ οργανικών και ανόργανων ουσιών. Η αμφισβήτηση της ζωτικότητας το 1828 ήταν μια επανάσταση, όταν ο Φρήντριχ Βέλερ συνθέτει ουρία, τεκμηριώνοντας με αυτό το τρόπο ότι οι οργανικές ενώσεις θα μπορούσαν να παραχθούν από ανόργανες πρώτες ύλες και έτσι ανασκεύασε τη θεωρία της ζωτικότητας "ζωτική δύναμη". Ποτέ πριν δεν είχε συντεθεί μια οργανική ένωση από ανόργανα υλικά.