cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Παρεστιγμένη νότα
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αξίες (μουσική)
Τολιάττι
thumb|250px |Σύστημα μεταφοράς στην αυτοκινητοβιομηχανία ΆβτοΒΑΖ Το Τολιάττι (ρωσικά: Тольятти, παλαιότερα γνωστή ως Σταυρούπολη), είναι πόλη της Ρωσίας στην Περιφέρεια της Σαμάρα. Βρίσκεται στον ποταμό Βόλγα και έχει πληθυσμό 719.632, σύμφωνα με την απογραφή του 2010. Αποτελεί τη μεγαλύτερη πόλη της Ρωσίας που δεν είναι διοικητικό κέντρο κάποιου ομοσπονδιακού υποκείμενου της χώρας. Στο Τολιάττι έχει την έδρα της η αυτοκινητοβιομηχανία AvtoVAZ, η οποία παράγει τα Lada.
Ιστορία
Ιδρύθηκε το 1737 ως φρούριο με το όνομα Στάβροπολ (από το ελληνικό Σταυρούπολη) από το ρώσο πολιτικό Βασίλι Τάτισεφ. Ανεπίσημα αναφερόταν ως Σταυρούπολη στο Βόλγα (Ста́врополь-на-Во́лге) για να ξεχωρίζει από την άλλη μεγάλη Σταυρούπολη, της νοτιοδυτικής Ρωσίας.
Η κατασκευή του Φράγματος Κιούμπισεφ και ο Υδροηλεκτρικός σταθμός στον ποταμό Βόλγα τη δεκαετία του 1950, δημιούργησαν τον ταμιευτήρα νερού του Κιούμπισεφ, που κάλυπτε την περιοχή της πόλεως. Το 1964, η πόλη μετονομάστηκε σε Τολιάττι, προς τιμήν του Παλμίρο Τολιάττι, του μακρύτερου σε χρονική διάρκεια διατελέσαντος ως Γ.Γ. του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ευρωπαϊκές πόλεις της Ρωσίας Κατηγορία:Όμπλαστ της Σαμάρα
Χούσσα της Βερνικίας
Ο Χούσσα της Βερνικίας, ο έβδομος γνωστός Αγγλοσάξονας της Βερνικίας (585 - 592) διαδέχθηκε τον Φρίθουβαλντ της Βερνικίας. Παρά το γεγονός ότι λόγω της σειράς διαδοχής θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνεται ανάμεσα στους γιους του Ίδα της Βερνικίας κανένας βασιλικός κατάλογος δεν τον καταγράφει στην οικογένεια του και ανάμεσα στους 12 γιους του, θα έπρεπε να ήταν σφετεριστής από αντίπαλη βασιλική οικογένεια. Το σημαντικότερο γεγονός που καταγράφεται την περίοδο της βασιλείας του ήταν η συμμαχία του Ρέγκεντ και των Βρετανικών βασιλείων του Στραθκλάιντ, και του Ελμέ με την οποία κατόρθωσαν να ανατρέψουν και να διώξουν από την Βρετανία τους Άγγλους βασιλείς της Βερνικίας. Ο σκοπός της συμμαχίας τελικά απέτυχε λόγω της εμφύλιας διαμάχης που ξέσπασε ανάμεσα στα Βρετανικά βασίλεια με αποκορύφωμα την δολοφονία του βασιλιά του Ρέγκεντ Ούριεν από τον πρώην σύμμαχο του Μορκάντ γύρω στο 590. Το Αγγλοσαξωνικό χρονικό αναφέρει ωστόσο ότι μετά τον θάνατο του Χούσσα ακολούθησε εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στην οικογένεια του και στον διάδοχο του Έθελφριθ της Βερνικίας o οποίος ήταν γιος του Έθελρικ της Βερνικίας. Ο Έρινγκ γιος του Χούσσα οδήγησε τις δυνάμεις του Αεντάν-μακ-Γκαμπρέιν εναντίον του Έθελφριθ στην μάχη του Ντεγκσαστάν (603). Δεν υπάρχουν ιστορικές πηγές για την περίοδο της βασιλείας του Χούσσα στην Βερνικία όπως σε ολόκληρο το διάστημα ανάμεσα στην βασιλεία του Ίδα και του εγγονού του Έθελφριθ ο οποίος ήταν ο διάδοχος του Χούσσα. Η "Βρεταννική Ιστορία" αναφέρει ότι βασίλευσε επτά έτη μεταξύ 585 και 592 αλλά είναι αβέβαιη τόσο η περίοδος της βασιλείας του όσο και το γενεαλογικό του δέντρο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βασιλείς της Βερνικίας
Σιλάνιο
Το (μονο)σιλάνιο (αγγλικά: silane) είναι ανόργανη δυαδική χημική ένωση με μοριακό τύπο SiH4. Θεωρείται ότι είναι το πυριτιούχο ανάλογο του μεθανίου και φυσικά ταυτόχρονα είναι ένα από τα υδρίδια των στοιχείων της ομάδας 14. Το χημικά καθαρό σιλάνιο, στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση 1 atm, είναι άχρωμο τοξικό, εξαιρετικά εύφλεκτο αέριο, με έντονη, απωθητική οσμή, που μοιάζει κάπως με αυτήν του αιθανικού οξέος. Από πρακτικής άποψης, το σιλάνιο ενδιαφέρει ως πρόδρομη ένωση για την παραγωγή (καθαρού) στοιχειακού πυριτίου. Το 1857, οι Γερμανοί χημικοί Χάινριχ Μπουφ (Heinrich Buff) και Φρήντριχ Βέλερ (Friedrich Wöhler) ανακάλυψαν το σιλάνιο ανάμεσα στα συστατικά που παράχθηκαν από την επίδραση υδροχλωρικού οξέος (HCl) σε πυριτιούχο αργίλιο (Al4Si3), που οι ίδιοι είχαν προηγουμένως παρασκευάσει. Ονόμασαν την (νέα τότε) ένωση siliciuretted hydrogen (που μπορεί να μεταφραστεί στα ελληνικά ως «πυριτιομένο υδρογόνο»). Το σιλάνιο είναι αναγωγικό μέσο, εφόσον περιέχει υδρογόνο στην οξειδωτική βαθμίδα -1.
Ακόμη, η έννοια σιλάνιο, μπορεί να επίσης να αναφέρεται ευρύτερα σε μια μεγάλη ομάδα ανόργανων και οργανικών ενώσεων που επίσης περιέχουν πυρίτιο, όπως το τριχλωροσιλάνιο (SiHCl3), το τετραμεθυλοσιλάνιο [Si(CH3)4] και το τετραιθοξυσιλάνιο [Si(CH3CH2Ο)4].
Δομή
Η τετραεδρική μοριακή δομή του ομοιάζει γεωμετρικά με αυτήν του μεθανίου. Ωστόσο, οι δεσμοί Si-Η είναι πολωμένοι κατά την έννοια Siδ+-Hδ-, δηλαδή αντίθετα από τους δεσμούς C-Η του μεθανίου, που είναι πολωμένοι κατά την έννοια Cδ--Hδ+, γιατί το πυρίτιο έχει μικρότερη ηλεκτραρνητικότητα (1,90 κατά Paouling) από το υδρογόνο (2,20 κατά Paouling), ενώ ο άνθρακας μεγαλύτερη (2,55 κατά Paouling) από το υδρογόνο.
Παραγωγή
1. Βιομηχανικά το σιλάνιο παράγεται συνήθως από μεταλλουργικού βαθμού καθαρότητας πυρίτιο (Si), σε δυο στάδια:
2. Μια εναλλακτική βιομηχανική μέθοδος για την παραγωγή πολύ υψηλής καθαρότητας σιλανίου, κατάλληλου για την παραγωγή πυριτίου ημιαγωγικού βαθμού καθαρότητας, αρχίζει με πυρίτιο μεταλλουργικού βαθμού καθαρότητας, υδρογόνο και τετραχλωριούχο πυρίτιο και περιλαμβάνει μια πολύπλοκη σειρά αντιδράσεων ανακατανομής και αποστάξεις. Οι αντιδράσεις σε αυτήν τη μέθοδο συνοψίζονται στις παρακάτω στοιχειομετρικές εξισώσεις: Τελικά, το σιλάνιο που παράγεται από αυτήν την παραγωγική οδό μπορεί απευθείας να διασπαστεί θερμικά, παράγοντας υψηλής καθαρότητας στοιχειακό πυρίτιο και υδρογόνο.
3. Με θέρμανση μείγματος άμμου (που αποτελείται κυρίως από διοξείδιο του πυριτίου, SiO2) με σκόνη μαγνησίου (Mg), παράγεται πυριτικό μαγνήσιο (MgSiO3):
Μετά, το σιλάνιο απελευθερώνεται με επίδραση διαλύματος 20% υδροχλωρικό οξύ (HCl).
4. Με αναγωγή πυριτιούχου μαγνησίου (Mg2Si) με υδροχλώριο (HCl):
5. Με θέρμανση τριαιθοξυσιλανίου [SiH(OC2H5)3] στους 80 °C, παρουσία μεταλλικού νατρίου (Na):
6. Με αναγωγή τετραχλωροπυρίτιου (SiCl4) από λιθιοαργιλιοϋδρίδιο (LiAlH4):
7. Με αναγωγή τετραχλωροπυρίτιου (SiCl4) από υδρίδιο του λιθίου (LiH):
8. Με υδρόλυση πυριτιούχου αργιλίου :
9. Με αναγωγή διοξειδίου του πυριτίου από αργίλιο και υδρογόνο :
Φυσικοχημικές ιδιότητες, χημική συμπεριφορά και παράγωγα
Έχει ιδιαίτερα δυσάρετη οσμή. Το σιλάνιο έχει αποδειχθεί πρόσφατα ότι συμπεριφέρεται ως υπεραγωγός υπό ιδιαίτερα υψηλή πίεση (96-120 GPa) και θερμοκρασία της τάξης των 17 Κ.
Το σιλάνιο αναφλέγεται εύκολα, σχηματίζοντας διοξείδιο του πυριτίου (SiO2) και νερό (H2O):
Επίσης ανάγει διάφορα αντιδραστήρια, όπως π.χ.:
Το σιλάνιο είναι σταθερό σε ουδέτερο ή όξινο περιβάλλον, αλλά όχι και σε αλκαλικό:
Το σιλάνιο αντιδρά εκρηκτικά με τα αλογόνα, ακόμη και σε χαμηλές θερμοκρασίες, σχηματίζοντας αλογονοπαράγωγά του.
Απουσία οξυγόνου, διασπάται σε πυρίτιο και υδρογόνο σε θερμοκρασίες πάνω από 420 °C ή αν υποστεί πίεση πάνω από 50 atm:
Πυρηνόφιλη υποκατάσταση
Διάφορα πυρηνόφιλα (Nu-) αντιδραστήρια, διασπούν έναν από τους δεσμούς Si-H. Οι μηχανισμοί που επικρατούν είναι οι SN2 και SNi. Στην πρώτη περίπτωση σχηματίζεται ενδιάμεσο ασταθές προϊόν γενικού τύπου [SiH4Nu]- με υβριδισμό 3sp3d και δομή τριγωνικής διπυραμίδας, αφού το πυρίτιο μπορεί να αξιοποιεί και τα 3d τροχιακά του. Η γενική μορφή της πυρηνόφιλης υποκατάστασης σε σιλάνιο είναι η ακόλουθη:.
Σιλανόλη
1. Με επίδραση νερού (H2O) σε σιλάνιο παράγεται υδρογόνο και σιλανόλη
2. Με επίδραση αλκοόλης (ROH) σε σιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στην αλκοόλη αλκάνιο (RH) και σιλανόλη
Αλκοξυσιλάνιο
Με επίδραση αιθέρα (ROR) σε σιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στον αιθέρα αλκάνιο (RH) και αλκοξυσιλάνιο (SiH3OR)
Αλκινυλοσιλάνιο
Με επίδραση αλκινίων (RC ≡ CH) σε σιλάνιο παράγεται υδρογόνο και αλκινυλοσιλάνιο (SiH3C ≡ CR)
Καρβαλκοξυσιλάνιο
Με επίδραση εστέρα (RCOOR) σε σιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στον εστέρα αλκάνιο (RH) και καρβαλκοξυσιλάνιο (SiH3OOCR, εστέρας της σιλανόλης)
Σιλανονιτρίλιο
Με επίδραση νιτριλίων (RCN) σε σιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στο νιτρίλιο αλκάνιο (RH) και σιλανονιτρίλιο
Αλκυλοσιλάνιο
Με επίδραση οργανομεταλλικών ενώσεων (π.χ RNa) σε σιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο υδρίδιο (π.χ. NaH) και αλκυλοσιλάνιο (RSiH3)
Μεθυλοσιλανοθειόλη
Με επίδραση θειόλης (RSH) σε σιλάνιο παράγεται το αντίστοιχο στη θειόλη αλκάνιο (RH) και σιλανοθειόλη
Σιλαναμίνες
1. Με επίδραση αμμωνίας (NH3) σε σιλάνιο παράγεται υδρογόνο και σιλαναμίνη:
2. Με επίδραση πρωτοταγούς αμίνης (RNH2) σε οσιλάνιο παράγεται υδρογόνο και Ν-αλκυλοσιλαναμίνη (SiH3NHR):
3. Με επίδραση δευτεροταγούς αμίνης (R2NH) σε σιλάνιο παράγεται υδρογόνο και Ν,N-διαλκυλοσιλαναμίνη (SiH3NR2):
Με μεθυλένιο
Με επίδραση μεθυλενίου ([:CH2]) σε σιλάνιο παράγεται μεθυλοσιλάνιο :
Εφαρμογές
Το σιλάνιο βρίσκει αρκετές βιομηχανικές και ιατρικές εφαρμογές. Για παράδειγμα, χρησιμοποιείται ως αντιδραστήριο για την προσαρμογή γυάλινων και πολυμερικών οπτικών ινών, σταθεροποιώντας το σύνθετο υλικό. Επίσης, χρησιμοποιείται ως βιοαδρανές υλικό σε εμφυτεύματα από τιτάνιο. Άλλη εφαρμογή του είναι η προστασία γκράφιτι από νερό. Η βιομηχανία ημιαγωγών απορροφά περί τους 300 τόνους σιλανίου. Πιο πρόσφατα χρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή χαμηλού κόστους φωτοβολταϊκών στοιχείων, μαζί με γυαλί και άμορφο πυρίτιο. Χρησιμοποιήθηκε, επί πλέον, σαν ενισχυτικό καυσίμου σε υπερηχητικά μαχητικά. Ακόμη, αποτελεί αντιδραστήριο για την Οργανική Χημεία και ειδικότερα για την Οργανομεταλλική Χημεία. Επίσης χρησιμοποιείται στην οδοντιατρική για την για αύξηση αντοχής των δεσμών μεταξύ της ρητίνης και πορσελάνης ή της στεφάνης.
Θέματα ασφαλείας
Έχει αναφερθεί ένας αριθμός μοιραίων βιομηχανικών ατυχημάτων από ανάφλεξη σιλανίου στην ατμόσφαιρα. .
Αν υπάρξει διαρροή σιλανίου απελευθερώνεται ενέργεια, εξαιτίας της ανάφλεξής του, οδηγώντας σε επιταχυνόμενη αντίδραση καύσης, οπότε προκαλούνται πιθανές ζημιές από την εκτόνωση των παραγόμενων αερίων. Το σιλάνιο μπορεί να αυτοαναφλεγεί από τους 54 °C :
Ο μηχανισμός της καύσης δίνει και άλλα επικίνδυνα παραπροϊόντα, που κάποια από αυτά διατηρούνται (προσωρινά) σε περίπτωση ατελούς καύσης:
Για «φτωχά» (σε σιλάνιο) μίγματα η αντίδραση καύσης προτάθηκε ότι διεξάγεται σε δυο (2) μόνο στάδια, που αποτελούνται από τις παραπάνω μερικές αντιδράσεις #2 και #5. Η παραγόμενη θερμότητα από την απόθεση του διοξειδίου του πυριτίου αυξάνει κι άλλο την ταχύτητα καύσης.
Αντίθετα από το μεθάνιο, το σιλάνιο είναι μέτρια τοξικό. Η θανατηφόρα συγκέντρωσή του (LD50) είναι 9.600 ppm, για τετράωρη έκθεση σ' αυτό. Επιπρόσθετα, όμως, κατά την επαφή με τα μάτια μπορεί να σχηματίσει πυριτικό οξύ, με αποτέλεσμα ερεθισμό. . Στην Ιαπωνία, με σκοπό τη μείωση του κινδύνου από το σιλάνιο, κατά την παραγωγή άμορφου πυριτίου για φωτοβολταϊκά κύτταρα, αρκετές βιομηχανίες τους άρχισαν να χρησιμοποιούν διαλύματα σιλανίου και αερίου υδρογόνου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα «συμβιωτικό πλεονέκτημα» που κάνει πιο σταθερά τα φωτοβολταϊκά κύτταρα, γιατί μειώνει το φαινόμενο Σταίμπλερ - Ρόνσκι (Staebler-Wronski Effect).
Σε ότι αφορά την επαγγελματική έκθεσης σιλανίου σε εργαζόμενους, το Εθνικό Ίδρυμα Επαγγελματικής Ασφάλειας και Υγείας των ΗΠΑ έχει θέσει ένα προτεινόμενο όριο έκθεσης 5 ppm (που αντιστοιχεί σε 7 mg/m³), για ένα μέσο όρο οκτώ (8) ωρών.
Παρατηρήσεις, υποσημειώσεις και αναφορές
Κατηγορία:Ανόργανα σιλάνια Κατηγορία:Υδρίδια Κατηγορία:Μητρικές ενώσεις
Πανεπιστήμιο του Λέιντεν
Το Πανεπιστήμιο του Λέιντεν (ολλανδικά: Universiteit Leiden) βρίσκεται στο Λέιντεν της Ολλανδίας και είναι το παλαιότερο πανεπιστήμιο στην Ολλανδία. Το πανεπιστήμιο ιδρύθηκε το 1575 από τον Γουλιέλμο πρίγκιπα της Οράγγης, αρχηγό της Ολλανδικής Εξέγερσης στον Ογδοηκονταετή Πόλεμο. Οι Βασίλισσες Ιουλιάνα και Βεατρίκη και ο πρίγκηπας Γουλιέλμος-Αλέξανδρος σπούδασαν στο Πανεπιστήμιο του Λέιντεν. Το 2005 ή Βασίλισσα Βεατρίκη έλαβε τιμητικό πτυχίο από το Πανεπιστήμιο του Λέιντεν.
Σήμερα το Πανεπιστήμιο του Λέιντεν έχει έξι σχολές, 50 τμήματα και πάνω από 150 προπτυχιακά προγράμματα, ενώ ταυτόχρονα έχει και μια εξαιρετική διεθνή φήμη. Η λίστα με τα καλύτερα πανεπιστήμιο του Πανεπιστημίου Τζιάο Τονγκ της Σανγκάη κατάταξε το 2007 το Πανεπιστήμιο του Λέιντεν στην 71 θέση παγκοσμίως. Το Times Higher Education 2008 κατάταξε το Πανεπιστήμιο του Λέιντεν στην 63 θέση παγκοσμίως. Το πανεπιστήμιο είναι μέλος της διακεκριμένης Ομάδας της Κοΐμπρα, του Europaeum και του Συνδέσμου Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Πανεπιστημίων.
Το Πανεπιστήμιο του Λέιντεν έχει πάνω από 40 εθνικά και διεθνή ερευνητικά ινστιτούτα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Νότια Ολλανδία
Παραβάσεις και ανάρμοστη συμπεριφορά (Φάουλ)
Οι παραβάσεις (φάουλ) και οι ανάρμοστες συμπεριφορές στο ποδόσφαιρο είναι ενέργειες, που διαπράττονται από παίκτες, οι οποίοι κρίνονται από τον διαιτητή ως υπαίτιοι και στη συνέχεια τιμωρούνται. Ένα παράπτωμα μπορεί να είναι παράβαση, ανάρμοστη συμπεριφορά ή και τα δύο, ανάλογα με τη φύση του παραπτώματος και τις περιστάσεις υπό τις οποίες εμφανίζεται. Οι παραβάσεις (φάουλ) και οι ανάρμοστες συμπεριφορές αναφέρονται στο 12ο Κανόνα του παιχνιδιού.
Ως φάουλ (foul) χαρακτηρίζεται μια άδικη ενέργεια, που παρατηρείται από τον διαιτητή, όταν ένας παίκτης παραβιάζει τους Κανόνες του παιχνιδιού. Τα φάουλ τιμωρούνται με την παραχώρηση ελεύθερου λακτίσματος (ενδεχομένως πέναλτι) στην αντίπαλη ομάδα. Ένας κατάλογος συγκεκριμένων παραπτωμάτων, που μπορεί να είναι φάουλ περιγράφονται λεπτομερώς στον 12ο Κανόνα του παιχνιδιού και αφορούν κυρίως το υπερβολικά επιθετικό φυσικό παιχνίδι και την παράβαση επαφής της μπάλας με το χέρι (άλλες παραβάσεις, όπως οι τεχνικές παραβάσεις κατά την επαναφορά, δεν θεωρούνται φάουλ). Επιπλέον, ένα φάουλ μπορεί να διαπράττεται: Για παράδειγμα, ένας παίκτης, που χτυπά τον διαιτητή ή έναν συμπαίκτη του, δεν είναι φάουλ, αλλά είναι ανάρμοστη συμπεριφορά.
Η ανάρμοστη συμπεριφορά (misconduction) είναι οποιαδήποτε συμπεριφορά ενός παίκτη, που κρίνεται από τον διαιτητή ως δικαιολογία πειθαρχικής κύρωσης (παρατήρηση ή αποβολή). Η ανάρμοστη συμπεριφορά μπορεί να περιλαμβάνει πράξεις οι οποίες, επιπλέον, είναι παραβάσεις (φάουλ). Ανάρμοστες συμπεριφορές μπορούν να σημειωθούν οποιαδήποτε στιγμή, είτε η μπάλα είναι εντός είτε εκτός παιχνιδιού, πριν την έναρξη και μετά τη λήξη του παιχνιδιού, ακόμη και κατά τη διάρκεια της παύσης του ημιχρόνου. Ακόμη, τόσο οι ενεργοί παίκτες όσο και οι αναπληρωματικοί μπορούν να τιμωρηθούν για ανάρμοστη συμπεριφορά. Αυτό είναι διαφορετικό από ένα φάουλ, που διαπράττεται από έναν (ενεργό) παίκτη στον αγωνιστικό χώρο και μόνο κατά ενός αντιπάλου, όταν το παιχνίδι είναι σε εξέλιξη. Η ανάρμοστη συμπεριφορά έχει ως αποτέλεσμα οι υπαίτιοι να τιμωρούνται είτε με προειδοποιητική παρατήρηση (που υποδεικνύεται με κίτρινη κάρτα) είτε με αποβολή από το παιχνίδι (που υποδεικνύεται με κόκκινη κάρτα). Ο παίκτης, που αποβλήθηκε, δεν μπορεί να αντικατασταθεί, ενώ η ομάδα του πρέπει να παίξει το υπόλοιπο του παιχνιδιού με έναν παίκτη λιγότερο. Όταν ένας παίκτης παρατηρείται, τα στοιχεία του παίκτη καταγράφονται παραδοσιακά από τον διαιτητή σε ένα μικρό σημειωματάριο. Μια δεύτερη παρατήρηση του ίδιου παίκτη στον ίδιο αγώνα οδηγεί οριστικά στην αποβολή του παίκτη. Ο διαιτητής έχει σημαντική διακριτική ευχέρεια κατά την εφαρμογή των Κανόνων. Ειδικότερα, το παράπτωμα "αντιαθλητικής συμπεριφοράς" μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση των περισσοτέρων γεγονότων, που παραβιάζουν το πνεύμα του παιχνιδιού, ακόμα και αν δεν αναφέρονται ως συγκεκριμένα παραπτώματα.
Το σύστημα προειδοποιητικής παρατήρησης και αποβολής υπήρχε εδώ και πολλές δεκαετίες, αλλά σε λεκτικό επίπεδο. Ωστόσο, αυτή η πρακτική δεν ήταν ικανοποιητική σε διεθνείς αγώνες, όπου παίκτες και διαιτητές μιλούσαν και καταλάβαιναν διαφορετικές γλώσσες. Η ιδέα των γλωσσικά ουδέτερων χρωματιστών καρτών προήλθε από τον Άγγλο διαιτητή Ken Aston, ο οποίος συνέλαβε την ιδέα των χρωμάτων μετά την επεισοδιακή αναμέτρηση Αγγλίας-Αργεντινής για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966, καθώς οδηγούσε το αυτοκίνητό του, όταν ο σηματοδότης μπροστά του άλλαξε από πορτοκαλί/κίτρινο σε ερυθρό. Η πρώτη εκτεταμένη χρήση των καρτών έγινε στο Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA του 1970, που διεξήχθη στο Μεξικό. Ωστόσο, η χρήση των καρτών δεν έγινε υποχρεωτική σε όλα τα επίπεδα μέχρι το 1992. Το ποδόσφαιρο ήταν το πρώτο μεγάλο άθλημα, που χρησιμοποίησε κάρτες ποινής, μια πρακτική, που υιοθετήθηκε αργότερα από πολλά άλλα αθλήματα.
Παραπτώματα άμεσου ελεύθερου λακτίσματος
Ένα άμεσο ελεύθερο λάκτισμα δίνεται, όταν ένας παίκτης διαπράττει οποιοδήποτε από τα παρακάτω παραπτώματα, στα οποία ο διαιτητής θεωρεί, ότι ο υπαίτιος είναι απρόσεκτος, απερίσκεπτος ή χρησιμοποιεί υπερβολική δύναμη, όταν: Ή διαπράττει οποιαδήποτε από τις παρακάτω παραβάσεις: Για να αποφανθεί ένας διαιτητής, εάν ένας παίκτης άγγιξε σκόπιμα τη μπάλα, λαμβάνει υπόψη του τις εξής παραμέτρους:
Εάν ένας παίκτης διαπράξει παράπτωμα άμεσου ελεύθερου λακτίσματος εντός της μεγάλης περιοχής του, τότε κατακυρώνεται επανορθωτικό λάκτισμα (πέναλτι), ανεξάρτητα από τη θέση της μπάλας, υπό την προϋπόθεση ότι η μπάλα είναι εντός παιχνιδιού.
Άλλα παραπτώματα
Όλες οι παραβάσεις των Κανονισμών δεν είναι φάουλ. Οι παραβάσεις, που δεν είναι φάουλ, μπορούν να αντιμετωπιστούν ως τεχνικές παραβάσεις (π.χ. παράβαση των κανόνων που διέπουν την επαναφορά του παιχνιδιού) ή ανάρμοστη συμπεριφορά (αυτές τιμωρούνται με παρατήρηση ή αποβολή). Να σημειωθεί, ότι η επίμονη παράβαση των Κανόνων είναι παράπτωμα, για το οποίο ένας παίκτης μπορεί να παρατηρηθεί.
Ανάρμοστη συμπεριφορά
Ο διαιτητής μπορεί να θεωρήσει σοβαρά ή /και επίμονα παραπτώματα, που αξίζουν μια επίσημη παρατήρηση ή αποβολή από το παιχνίδι. Το ποδόσφαιρο ήταν το πρώτο άθλημα που χρησιμοποίησε έγχρωμες κάρτες για να υποδείξει αυτές τις ενέργειες.
Κίτρινη κάρτα (προειδοποιητική παρατήρηση)
Αυτό, που συνιστά την αντιαθλητική συμπεριφορά κολάσιμη, είναι γενικά στην κρίση του διαιτητή, αν και η Ερμηνεία και οι Οδηγίες, που συνοδεύουν τους Κανόνες του παιχνιδιού, απαριθμούν ορισμένα παραδείγματα. Αυτές περιλαμβάνουν την προσποίηση, που σκοπεύει στην εξαπάτηση του διαιτητή ή την προσπάθεια επίτευξης τέρματος με τη χρήση του χεριού. Τα φάουλ, που διαπράττονται απερίσκεπτα, ή φάουλ, που διαπράττονται εσκεμμένα για να ανακοπεί μια πολλά υποσχόμενη επίθεση θεωρούνται επίσης αντιαθλητική συμπεριφορά και τιμωρούνται με μια κίτρινη κάρτα. Ωστόσο, τα φάουλ, που διαπράττονται με υπερβολική δύναμη ή σκόπιμα, ώστε να αποτραπεί μια προφανής ευκαιρία επίτευξης τέρματος (δηλ. ένα επαγγελματικό φάουλ), τιμωρούνται με κόκκινη κάρτα. Ακόμη, οι Κανόνες δηλώνουν, ότι η επίτευξη ενός τέρματος μπορεί να πανηγυριστεί, αλλά οι πανηγυρισμοί αυτοί δεν πρέπει να είναι "υπερβολικοί". Η αφαίρεση της φανέλας ενός παίκτη ή η αναρρίχηση στην περιμετρική περίφραξη του γηπέδου προβλέπονται από τους Κανόνες ως υπερβολές, που τιμωρούνται με προειδοποιητική παρατήρηση.
Στις περισσότερες διοργανώσεις, η συσσώρευση ενός ορισμένου αριθμού κίτρινων καρτών από αρκετούς αγώνες έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό του παραβάτη παίκτη για έναν ορισμένο αριθμό επόμενων αγώνων. Ο ακριβής αριθμός των καρτών και των αγώνων ποικίλλουν ανάλογα με τη δικαιοδοσία. Στο UEFA Champions League, για παράδειγμα, η συσσώρευση δύο κίτρινων καρτών σε μια φάση της διοργάνωσης θα οδηγήσει σε αποκλεισμό ενός παιχνιδιού. Σε τέτοιες καταστάσεις, οι παίκτες δημιουργούν συχνά υποψίες (και περιστασιακά ακόμη παραδέχονται), ότι επεδίωξαν να δεχτούν μια δεύτερη κίτρινη κάρτα στη διοργάνωση, όταν το επόμενο παιχνίδι έχει μικρή σημασία, μηδενίζοντας σκόπιμα τον αριθμό των κίτρινων καρτών τους για τα επόμενα (και σημαντικότερα) παιχνίδια. Ωστόσο, αν και τεχνικά αυτό είναι νόμιμο κατά του Κανόνες του παιχνιδιού, η πράξη αυτή  θεωρείται αντιαθλητική και η UEFA έχει ξεκινήσει σχετικές έρευνες με αποτέλεσμα την επιβολή προστίμων ή αποκλεισμών.
Ολιγόλεπτες αποβολές
Το 2017, η IFAB ενέκρινε την επιβολή προσωρινών αποβολών για κολάσιμα παραπτώματα παρόμοια με εκείνα, που παρατηρούνται σε άλλα αθλήματα (sin bin), ωστόσο αυτό επετράπη μόνο σε κατηγορίες βετεράνων, νέων, παίδων και ατόμων με αναπηρία. Η χρήση του συστήματος αυτού - αντίθετα από τις «απλές» κίτρινες κάρτες - είναι προαιρετική και υπάρχουν διαφορές ως προς τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εφαρμοστεί. Για παιχνίδια 90 λεπτών, η διάρκεια της προσωρινής αποβολής είναι 10 λεπτά.
Κόκκινη κάρτα (αποβολή)
Μια κόκκινη κάρτα εμφανίζεται από έναν διαιτητή, για να δηλώσει, ότι ένας παίκτης πρέπει να αποβληθεί. Ένας παίκτης, που έχει αποβληθεί, πρέπει να φύγει αμέσως από τον αγώνα (και τον αγωνιστικό χώρο γενικότερα), δεν επιτρέπεται να συνεχίσει ή να ξαναπαίξει στο παιχνίδι και δεν μπορεί να αντικατασταθεί από έναν αναπληρωματικό, αναγκάζοντας την ομάδα του να παίξει με έναν παίκτη λιγότερο. Μόνο οι (ενεργοί) παίκτες, οι αναπληρωματικοί ή οι αντικαταστημένοι παίκτες μπορούν να λάβουν μια κόκκινη κάρτα. Εάν ένας τερματοφύλακας μιας ομάδας λάβει μια κόκκινη κάρτα, ο τερματοφύλακας υποχρεούται να αποχωρήσει αμέσως, παραχωρώντας τα γάντια και την εμφάνιση σε έναν άλλο ενεργό παίκτη, που αναλαμβάνει τα καθήκοντα τερματοφύλακα. Συνήθως, σε αυτήν την περίπτωση, οι ομάδες αντικαθιστούν έναν κοινό παίκτη με έναν αναπληρωματικό τερματοφύλακα, εάν αυτή η επιλογή είναι διαθέσιμη.
Ο 12ος Κανόνας του παιχνιδιού απαριθμεί τις κατηγορίες παραπτωμάτων, για τις οποίες ένας παίκτης μπορεί να αποβληθεί οριστικά από το παιχνίδι. Αυτά είναι:
Ιστορία και προέλευση
Η πρακτική της προειδοποίησης και της αποβολής των παικτών, που κάνουν σοβαρές παραβάσεις των Κανόνων ήταν μέρος των κανονισμών του παιχνιδιού από το 1881. Ωστόσο, η πρακτική της χρήσης γλωσσικά ουδέτερων, χρωματιστών καρτών, για να υποδείξουν αυτές τις ενέργειες, δεν ακολουθήθηκε για σχεδόν 90 χρόνια.
Η ιδέα ξεκίνησε με τον Βρετανό διαιτητή ποδοσφαίρου Ken Aston. Ο Aston είχε διοριστεί στην Επιτροπή Διαιτητών της FIFA και ήταν υπεύθυνος για όλους τους διαιτητές στο Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA του 1966, που διεξαγόταν στην Αγγλία. Στους προημιτελικούς αγώνες, η Αγγλία συναντήθηκε στην Αργεντινή στο Στάδιο Γουέμπλεϊ. Μετά τον αγώνα, οι εφημερίδες ανέφεραν, ότι ο Γερμανός διαιτητής Rudolf Kreitlein είχε παρατηρήσει/προειδοποιήσει τόσο τον Bobby Charlton όσο και τον Jack Charlton, ενώ ύστερα από μια δυνατή κλωτσιά είχε αποβάλει τον Αργεντινό αρχηγό Antonio Ubaldo Rattin. Ο διαιτητής δεν είχε κάνει σαφή την απόφασή του κατά τη διάρκεια του αγώνα και, έτσι, ο προπονητής της Αγγλίας Alf Ramsey προσέφυγε στη FIFA για διευκρινίσεις μετά το παιχνίδι. Ο Rattin, μη γνωρίζοντας γερμανικά, παρέμενε στον αγώνα αδυνατώντας να κατανοήσει το κέλευσμα του γερμανού διαιτητή, ο οποίος δεν μιλούσε ισπανικά. Για την ιστορία, το περιστατικό έληξε δυσάρεστα για τον Αργεντινό, ο οποίος αφού εντέλει εννόησε την απόφαση του διαιτητή, την θεώρησε μεροληπτική υπέρ των γηπεδούχων Άγγλων και δεν τη δέχθηκε, προκαλώντας επεισόδια διαμαρτυρίας πριν αποχωρήσει τελικά από τον αγωνιστικό χώρο συνοδεία αστυνομικών, με τον αγώνα να συνεχίζεται μετά από μια οκτάλεπτη διακοπή.
Αυτό το περιστατικό έκανε τον Aston, ο οποίος παρακολούθησε ως θεατής τον προειρημένο αγώνα, να αρχίσει να σκέπτεται τρόπους, για να καταστήσει σαφέστερες τις αποφάσεις ενός διαιτητή τόσο στους παίκτες όσο και στους θεατές. Το πρωί της επόμενης μέρας, καθώς οδηγούσε το αυτοκίνητό του στην οδό Κένσινγκτον, ο Aston σταμάτησε όταν ο σηματοδότης μπροστά του άλλαξε από πορτοκαλί/κίτρινο σε ερυθρό. Εκείνη την ώρα συνειδητοποίησε, ότι ένα σύστημα χρωματικής κωδικοποίησης βασισμένο στην ίδια αρχή, που χρησιμοποιείται στους φωτεινούς σηματοδότες (κίτρινο- προσοχή/προειδοποίηση, κόκκινο-διακοπή πορείας) θα διασχίσει τα γλωσσικά εμπόδια και θα διευκρινίζει εάν ένας παίκτης έχει προειδοποιηθεί ή έχει αποβληθεί. Η ιδέα του Aston κατατέθηκε στην Επιτροπή Διαιτησίας της FIFA, η οποία την έκανε δεκτή. Έτσι, οι κίτρινες κάρτες, που δείχνουν προειδοποιητική παρατήρηση, και οι κόκκινες κάρτες, που υποδηλώνουν την αποβολή, χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στο Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA του 1970 στο Μεξικό (αν και δεν αποβλήθηκαν παίκτες σε αυτήν τη διοργάνωση). Η χρήση των καρτών ποινής υιοθετήθηκε και επεκτάθηκε από διάφορους αθλητικούς κώδικες, με κάθε άθλημα να προσαρμόζει την ιδέα στους ιδιαίτερους κανονισμούς τους.
Πλεονέκτημα
Σύμφωνα με την αρχή του πλεονεκτήματος, το παιχνίδι πρέπει να αφήνεται να συνεχιστεί, όταν συμβεί ένα παράπτωμα και η αδικημένη ομάδα επωφελείται από την εξέλιξη του παιχνιδιού. Εάν το αναμενόμενο πλεονέκτημα δεν προκύψει εκείνη τη στιγμή ή μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ο διαιτητής τιμωρεί το παράπτωμα. Ο διαιτητής δηλώνει, ότι το πλεονέκτημα παίζεται με την έκταση είτε του ενός βραχίονα είτε και των δύο βραχιόνων μπροστά από το σώμα (έως τον Ιούνιο του 2016, μόνο και με τους δύο βραχίονες). Ορισμένα σύνολα συστάσεων για διαιτητές τους συμβουλεύουν να προφέρουν "play on!" ή "πλεονέκτημα!" όταν δοθεί το σήμα, αλλά τέτοιες συστάσεις δεν περιέχονται στο κείμενο των Κανόνων του παιχνιδιού. Οι Πρακτικές Οδηγίες της IFAB για τους διαιτητές του αγώνα περιγράφουν τις παραμέτρους, που πρέπει να λάβει υπόψη του ο διαιτητής, όταν αποφασίζει εάν θα παίξει το πλεονέκτημα. Αυτές οι παράμετροι περιλαμβάνουν τη σοβαρότητα και τη θέση του παραπτώματος, τη δυνατότητα για μια άμεσα υποσχόμενη επίθεση και την ατμόσφαιρα του αγώνα.
Έρικ Χόλκομπ
Ο Έρικ Τζόζεφ Χόλκομπ (αγγλικά: Eric Joseph Holcomb, 2 Μαΐου 1968), είναι Αμερικανός πολιτικός, που υπηρετεί ως 51ος Κυβερνήτης της Ιντιάνα από τον Ιανουάριο του 2017. Είναι μέλος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Παραβάσεις και ανάρμοστη συμπεριφορά (Φάουλ)
Πλεονέκτημα
Το πλεονέκτημα μπορεί να εφαρμοστεί ακόμα και αν ο διαιτητής αποφασίσει να παρατηρήσει/προειδοποιήσει τον παίκτη για ένα παράπτωμα. Το παιχνίδι μπορεί να συνεχιστεί, αλλά κατά την επόμενη διακοπή του παιχνιδιού πρέπει να δοθεί παρατήρηση και να εμφανιστεί η κίτρινη κάρτα. Ωστόσο, το πλεονέκτημα δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται σε καταστάσεις, που συνεπάγονται σοβαρό φάουλ, βίαιη συμπεριφορά ή ένα δεύτερο επιθετικό παράπτωμα, εκτός εάν υπάρχει σαφής ευκαιρία να σημειωθεί τέρμα. Σε αυτή την περίπτωση, εάν ο παίκτης, που διέπραξε το παράπτωμα, για το οποίο παίζεται το πλεονέκτημα, αγγίζει τη μπάλα ή προκαλέσει/παρέμβει σε έναν αντίπαλο, ο διαιτητής θα σταματήσει το παιχνίδι, ώστε να αποβάλλει τον παίκτη και θα δώσει συνέχεια στο παιχνίδι με έμμεσο ελεύθερο λάκτισμα, εκτός εάν ο παίκτης διέπραξε σοβαρότερο παράπτωμα.
Έρικ Χόλκομπ
Προηγουμένως, υπηρέτησε ως 51ος Αντικυβερνήτης της Ιντιάνα, υπό τον Κυβερνήτη και μετέπειτα 48ο Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Μάικ Πενς, από το 2016 έως το 2017. Επιπλέον, έχει διατελέσει Πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στην Ιντιάνα από το 2011 έως το 2013.
Παραβάσεις και ανάρμοστη συμπεριφορά (Φάουλ)
Επαναφορά του παιχνιδιού
Εάν η μπάλα είναι εκτός παιχνιδιού, όταν συμβεί παράβαση των Κανόνων του παιχνιδιού, το παιχνίδι αρχίζει εκ νέου ανάλογα με το λόγο, για τον οποίο η μπάλα έπαψε να παίζει πριν από την παράβαση. Υπενθυμίζεται, ότι οποιαδήποτε παραβίαση των νόμων του παιχνιδιού, που συμβαίνει, όταν η μπάλα είναι εκτός παιχνιδιού, μπορεί να είναι ανάρμοστη συμπεριφορά, αλλά δεν είναι παράβαση (φάουλ). Εάν το παράπτωμα συμβεί όταν το παιχνίδι είναι σε εξέλιξη, δεν απαιτείται άμεση διακοπή του παιχνιδιού, ώστε να δοθεί παρατήρηση ή αποβολή, καθώς αυτό μπορεί να γίνει στην επόμενη διακοπή του παιχνιδιού (αυτό συμβαίνει συνήθως όταν η αντίπαλη ομάδα κερδίζει πλεονέκτημα συνεχίζοντας το παιχνίδι). Όταν συμβαίνει αυτό, το παιχνίδι αρχίζει εκ νέου ανάλογα με τον λόγο για τον οποίο η μπάλα βγήκε εκτός παιχνιδιού, π.χ. επαναφορά από την πλάγια γραμμή (πλάγιο άουτ), αν το παιχνίδι σταμάτησε επειδή η μπάλα διέσχισε μια πλάγια γραμμή.
Εάν το παιχνίδι διακοπεί, για να δοθεί παρατήρηση ή αποβολή:
Έρικ Χόλκομπ
Παραπομπές
Κατηγορία:Κυβερνήτες της Ιντιάνα Κατηγορία:Πολιτικοί του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (ΗΠΑ) Κατηγορία:Αμερικανοί πολιτικοί
Παραβάσεις και ανάρμοστη συμπεριφορά (Φάουλ)
Παράγοντες της ομάδας
Οι παράγοντες των ομάδων, όπως οι διαχειριστές (μάνατζερ) και οι προπονητές, δεν υπόκεινται στα προαναφερθέντα παραπτώματα με προειδοποίηση και αποβολή, καθώς αυτά ισχύουν μόνο για (ενεργούς) παίκτες, αναπληρωματικούς και αντικατασταθέντες παίκτες. Ωστόσο, σύμφωνα με τον 5ο Κανόνα, ο διαιτητής "παίρνει μέτρα εναντίον των παραγόντων της ομάδας, που δεν κατάφεραν να συμπεριφερθούν υπεύθυνα και μπορούν, κατά την κρίση του, να τους αποβάλουν από τον αγωνιστικό χώρο και το άμεσο περιβάλλον του". Δεν εμφανίζεται κάποια κάρτα, σε τέτοιες ενέργειες. Σε ένα πρωτάθλημα, η ποινή για έναν αποβεβλημένο προπονητή ή διαχειριστή είναι συνήθως η απαγόρευση να βρεθεί στον πάγκο ή στα αποδυτήρια, για έναν ορισμένο αριθμό αγώνων στη συνέχεια. Η συγκεκριμένη ποδοσφαιρική ένωση/αρχή καθορίζει τη διάρκεια της απαγόρευσης ή/και άλλες κατάλληλες ενέργειες.
Ποινές μετά τον αγώνα
Πολλά ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα και ομοσπονδίες επιβάλλουν ποινές εκτός παιχνιδιού για παίκτες, οι οποίοι συγκεντρώνουν έναν ορισμένο αριθμό προειδοποιητικών παρατηρήσεων σε μια χρονιά, μια διοργάνωση ή μια φάση διοργάνωσης. Τυπικά, αυτά παίρνουν τη μορφή αποκλεισμού ενός παίκτη από το να παίζει στο-α επόμενο-α παιχνίδι –α με την ομάδα του μετά τη συγκέντρωση ενός συγκεκριμένου αριθμού προειδοποιητικών παρατηρήσεων. Τέτοιες ποινές εκτός παιχνιδιού καθορίζονται από τους κανόνες του πρωταθλήματος και όχι από τους Κανόνες του παιχνιδιού.
Ομοίως, μια απευθείας κόκκινη κάρτα συνήθως οδηγεί επίσης σε πρόσθετες κυρώσεις, συνήθως με τη μορφή αποκλεισμού από το παιχνίδι για έναν αριθμό μελλοντικών παιχνιδιών, αν και μπορεί επίσης να επιβληθούν χρηματικά πρόστιμα. Οι ακριβείς ποινές καθορίζονται από τους κανόνες της διοργάνωσης και όχι από τους Κανόνες του παιχνιδιού. Ειδικότερα, η FIFA διαβεβαίωσε, ότι μια κόκκινη κάρτα σε οποιαδήποτε διοργάνωση ποδοσφαίρου πρέπει να οδηγήσει σε αποκλεισμού του ένοχου παίκτη τουλάχιστον για το επόμενο παιχνίδι, με μοναδικό λόγο προσφυγής την εσφαλμένη ταυτότητα του υπαίτιου.
Στο Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA 2006, κάθε παίκτης, που έλαβε δύο κίτρινες κάρτες κατά τη διάρκεια των τριών αγώνων της φάσης των ομίλων ή δύο κίτρινες κάρτες στις αγώνες νοκ-άουτ έπρεπε να εκτίσει ποινή αποκλεισμού ενός αγώνα για το επόμενο παιχνίδι. Μια μονή κίτρινη κάρτα δεν μεταφέρθηκε από τη φάση των ομίλων στη φάση των παιχνιδιών νοκ-άουτ. Ωστόσο, σε περίπτωση που ο παίκτης λάβει δεύτερη κίτρινη κάρτα κατά τη διάρκεια του τελευταίου αγώνα της φάσης των ομίλων, αποκλειόταν από την φάση των 16, αν η ομάδα του είχε προκριθεί σε αυτή. Εντούτοις, οι αποκλεισμοί λόγω κίτρινων καρτών δεν μετακυλίονται πέρα από τα τελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Για το Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA του 2010, οι κανόνες τροποποιήθηκαν, έτσι ώστε οποιοσδήποτε παίκτης, που έλαβε δύο κίτρινες κάρτες μεταξύ της έναρξης της διοργάνωσης και του τέλους της φάσης των προημιτελικών (αντί του τέλους των αγώνων της φάσης των ομίλων), έπρεπε να εκτίσει ποινή αποκλεισμού για το επόμενο παιχνίδι. Έτσι, μόνο οι παίκτες, που έλαβαν δύο κίτρινες κάρτες ή μια απευθείας κόκκινη κάρτα στον ημιτελικό, δεν θα μπορούσαν να παίξουν στον τελικό.
Στο UEFA Champions League, για παράδειγμα, η συσσώρευση δύο κίτρινων καρτών σε μια φάση της διοργάνωσης θα οδηγήσει σε αποκλεισμό ενός παιχνιδιού. Έχουν καταγραφεί περιστατικά, όπου οι παίκτες παίρνουν σκόπιμα μια δεύτερη κίτρινη κάρτα, έτσι ώστε να "μηδενίσουν" στρατηγικά τις κίτρινες κάρτες τους για τη νοκ-άουτ φάση, αλλά αυτό θεωρείται αντιαθλητικό. Σε ορισμένες διοργανώσεις πρωταθλήματος/ομίλου, το μητρών καρτών (fair play) μιας ομάδας, όπως υπολογίζεται με τον συνολικό αριθμό των κίτρινων και κόκκινων καρτών που αποκτήθηκαν από τους παίκτες μιας ομάδας, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πιθανή μέθοδος λύσης της ισοβαθμίας, για τον προσδιορισμό της τελικής θέσης στο βαθμολογικό πίνακα.
Κατηγορία:Ανάρμοστη συμπεριφορά Κατηγορία:Ποδόσφαιρο
Χάινερ Λάουτερμπαχ
Ο Χάινερ Λάουτερμπαχ (Heiner Lauterbach, Κολωνία, 10 Απριλίου 1953) είναι Γερμανός ηθοποιός.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο πατέρας του ήταν καταστηματάρχης ειδών κιγκαλερίας. Γράμματα έμαθε σε σχολή τύπου Βάλντορφ και πήρε απολυτήριο γυμνασίου. Το 1970 γράφτηκε σε σχολή ηθοποιίας. Δασκάλα του ήταν η ηθοποιός Μαριάννε Γιέντκενς η οποία υπήρξε ιδρύτρια του θεάτρου «Der Keller» στην Κολωνία. Έπαιξε σε διάφορα θέατρα στην Κολωνία, στο Βίρτσμπουργκ και στο Μόναχο και πήρε μέρος σε πολλές τουρνέ μαζί με το θέατρο «Schauspielbühne» του Μονάχου.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1970 ο Λάουτερμπαχ ξεκίνησε την καριέρα του στον κινηματογράφο και πρωταγωνιστώντας σε ταινίες ερωτικού περιεχομένου έγινε διεθνώς γνωστός. Το 1985 πρωταγωνίστησε στο έργο «Männer» της γερμανίδας σκηνοθέτριας Ντόρις Ντόρι και βραβεύτηκε με το Bundesfilmpreis. Από τότε οι ρόλοι του σημείωσαν όλο και μεγαλύτερη επιτυχία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Γερμανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Γερμανοί αυτοβιογράφοι Κατηγορία:Γερμανοί άνδρες ηθοποιοί φωνής
Ο Βασιλιάς των Λιονταριών (μιούζικαλ)
Το μιούζικαλ έκανε πρεμιέρα στις 8 Ιουλίου 1997 στην Μινεάπολη της Μινεσότα στο θέατρο Orpheum και έγινε αμέσως επιτυχία πριν την πρεμιέρα στο Μπρόντγουεϊ στο θέατρο New Amsterdam, στις 15 Οκτωβρίου 1997 κατά τη διάρκεια των δοκιμαστικών προβολών. Η επίσημη πρεμιέρα έγινε στις 13 Νοεμβρίου 1997. Στις 13 Ιουνίου 2006, η παραγωγή του Μπρόντγουεϊ μεταφέρθηκε στο θέατρο Minskoff όπου παίζεται μέχρι σήμερα, μετά από περισσότερες από 6,700 παραστάσεις. Τη θέση του στο θέατρο New Amsterdam πήρα το μιούσικαλ Μαίρη Πόππινς. Είναι το τρίτο μακροβιότερο έργο στην ιστορία του Μπρόντγουεϊ και η πρώτη παραγωγή σε εισπράξεις, με έσοδα περισσότερα από ένα δισεκατομμύρια δολάρια.
Το σόου έκανε το ντεμπούτο του στο θέατρο Lyceum του West End στο Λονδίνο στις 19 Οκτωβρίου 1999, όπου παίζεται μέχρι σήμερα. Οι ηθοποιοί της παραγωγής του West End κλήθηκαν να παίξουν στην Royal Variety Performance το 2008 στο London Palladium στις 11 Δεκεμβρίου, παρουσία βασικών μελών της Βρετανικής Βασιλικής Οικογένειας.
Τον Σεπτέμβριο του 2014, Ο Βασιλιάς των Λιονταριών έγινε η παράσταση με τις μεγαλύτερες εισπράξεις στην ιστορία του box-office και για τις δύο παραγωγές και ταινίες, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ που κρατούσε Το Φάντασμα της Όπερας του Άντριου Λόυντ Γουέμπερ, το οποίο ήταν το πρώτο που έκανε έσοδα περισσότερα από 6 δισεκατομμύρια δολάρια.
Πράξη Ι
Καθώς ο ήλιος ανατέλει, η Ραφίκι, ο κυνοκέφαλος πίθηκος, καλεί τα ζώα στον Μεγάλο Βράχο. Χαιρετάει τον Βασιλιά Μουφάσα και τη Βασίλισσα Σαράμπι πριν παρουσιάσει το λιονταράκι τους στα συγκεντρωμένα ζώα ("Circle of Life"). Αλλού, ο αδελφός του Μουφάσα, ο Σκαρ, θρηνεί τη χαμένη του ευκαιρία να γίνει βασιλιάς. Πίσω στο δέντρο αδανσονίας της, η Ραφίκι ζωγραφίζει την εικόνα ενός μικρού λιονταριού και ζητάει από τα πνεύματα να ξορκίσουν το όνομα του νέου πρίγκιπα, Σίμπα.
Ο χρόνος περνά και ο Σίμπα μεγαλώνει σε ένα ζωηρό νεαρό λιονταράκι ("Grasslands Chant"). Ο Μουφάσα δείχνει στον Σίμπα τη Γη της Αγέλης από την κορυφή του Μεγάλου Βράχου και του εξηγεί πώς ό,τι υπάρχει στη ζωή, βασίζεται σε μια λεπτή ισορροπία γνωστή ως Κύκλος της Ζωής. Ο Μουφάσα προειδοποιεί τον Σίμπα να μην περιπλανιέται έξω από τα σύνορα της Γης της Αγέλης, δείχνοντάς του μια σκοτεινή περιοχή στο βάθος. Ο Ζάζου, ένας βούκερος που λειτουργεί ως σύμβουλος του Μουφάσα, φτάνει για να παραδόσει την καθημερινή του αναφορά για την κατάσταση που επικρατεί στο Βασίλειο ("Η Πρωινή Αναφορά", τώρα έχει κοπεί από την παραγωγή του Μπρόντγουεϊ).
Ο Σίμπα πάει να δει τον θείο του τον Σκαρ. Το δολοπλόκο λιοντάρι ερεθίζει την περιέργεια του μικρού λιονταριού αναφέροντας το νεκροταφείο των ελεφάντων, όπου ο Σίμπα απαγορεύεται να πάει. Εν τω μεταξύ, οι λέαινες πάνε για κυνήγι ("The Lioness Hunt"). Ο Σίμπα φτάνει και ζητάει από την καλύτερη του φίλη, τη Νάλα, να πάει μαζί του στο νεκροταφείο των ελεφάντων. Λέει ψέματα στις λέαινες για το πού θα πάνε και η Σαραφίνα (η μητέρα της Νάλα) και η Σαράμπι τους επιτρέπουν να πάνε, αλλά με τη συνοδεία του Ζάζου. Ο Σίμπα και η Νάλα καταστρώνουν ένα σχέδιο και καταφέρνουν να ξεφύγουν από τον Ζάζου, καθώς ο Σίμπα καυχιέται για την μελλοντική του θέση ως βασιλιάς ("I Just Can't Wait to Be King").
Τα λιονταράκια φτάνουν στο νεκροταφείο και ξεκινούν να το εξερευνούν. Ο Ζάζου τους βρίσκει, αλλά εμφανίζονται τρεις ύαινες: η Σένζι, ο Μπανζάι και ο Εντ. Οι ύαινες σκοπεύουν να φάνε τους καταπατητές της περιοχής τους και παρατηρούν χαιρέκακα το εύρημά τους ("Chow Down"). Ο Μουφάσα καταφτάνει, διασώζει τα λιονταράκια και τρομάζει τις ύαινες τρέποντάς τες σε φυγή.
Πίσω στο νεκροταφείο των ελεφάντων, ο Σκαρ λέει στις ύαινες για το σχέδιό του να σκοτώσει τον Μουφάσα και τον Σίμπα, έτσι ώστε να γίνει αυτός βασιλιάς. Δημιουργεί ένα στρατό από ύαινες και τους υπόσχεται ότι δεν θα πεινάσουν ποτέ ξανά αν τον στηρίξουν ("Be Prepared"). Ο Σκαρ πηγαίνει τον Σίμπα σε ένα φαράγγι και του λέει να τον περιμένει εκεί. Με το σύνθημα του Σκαρ, οι ύαινες αφηνιάζουν ένα κοπάδι γκνου οδηγώντας το στο φαράγγι ("The Stampede"), ενώ ο Σκαρ λέει στον Μουφάσα ότι ο Σίμπα είναι παγιδευμένος στο φαράγγι. Ο Μουφάσα πηδάει μέσα στο αφηνιασμένο κοπάδι και καταφέρνει να σώσει τον γιο του, αλλά όταν προσπαθεί να ξεφύγει και ο ίδιος, ο Σκαρ τον πετάει από τον βράχο πίσω στο κοπάδι, σκοτώνοντάς τον. Ο Σκαρ πείθει τον Σίμπα ότι εκείνος ευθύνεται για τον θάνατο του πατέρα του και τον συμβουλεύει να το σκάσει. Την ώρα όμως που φεύγει, ο Σκαρ διατάζει τις ύαινες να τον σκοτώσουν. Ο Σίμπα καταφέρνει να ξεφύγει αλλά οι ύαινες λένε στον Σκαρ ότι τον έχουν σκοτώσει. Η Ραφίκι και οι λέαινες θρηνούν τον θάνατο του Μουφάσα και του Σίμπα ("Rafiki Mourns"), ενώ ο Σκαρ παίρνει τον θρόνο και επιτρέπει στις ύαινες να ζήσουν στη Γη της Αγέλης ("Be Prepared (Reprise)"). Η Ραφίκι επιστρέφει στο δέντρο της και μουντζουρώνει τη ζωγραφιά του Σίμπα, ενώ η Σαράμπι και η Νάλα θρηνούν αθόρυβα.
Έξω στην έρημο, ο Σίμπα καταρρέει από την εξάντληση. Όρνεα αρχίζουν να τον περιτριγυρίζουν, αλλά μια σουρικάτα, ο Τιμόν, και ένας αγριόχοιρος, ο Πούμπα, τα τρομάζουν διώχνοντάς τα μακριά. Ο Σίμπα αισθάνεται υπεύθυνος για τον θάνατο του Μουφάσα, αλλά τα δύο ζώα παίρνουν το λιονταράκι στο σπίτι τους, στη ζούγκλα, και του δείχνουν μια ζωή χωρίς έγνοιες, ενώ τρέφονται με έντομα ("Hakuna Matata"). Ο Σίμπα ενηλικιώνεται μέσα στη ζούγκλα.
Πράξη ΙΙ
Η χορωδία, ντυμένη με πολύχρωμα ρούχα με περίτεχνες μαριονέτες πουλιών και χαρταετούς, ξεκινούν την δεύτερη πράξη ("One by One"). Ωστόσο, καθώς το τραγούδι τελειώνει τα όμορφα πουλιά αντικαθίστανται από όρνεα και σκελετούς γαζέλων. Υπό τη Βασιλεία του Σκαρ, ο Κύκλος της Ζωής δεν βρίσκεται σε ισορροπία και η ξηρασία έπληξε τη Γη της Αγέλης. Ο Ζάζου, τώρα αιχμάλωτος του Σκαρ, ακούει τα βάσανα του βασιλιά. Οι ύαινες παραπονιούνται για την έλλειψη τροφής, αλλά ο Σκαρ ανησυχεί μόνο για τον εαυτό του και γιατί κανείς δεν τον αγαπά. Στοιχειώνεται από οράματα με τον Μουφάσα και η κατάστασή του εναλάσσεται γρήγορα μεταξύ παραληρηματικής εμπιστοσύνης και παρανοϊκής απόγνωσης ("The Madness of King Scar"). Η Νάλα φτάνει για να αντιμετωπίσει τον Σκαρ σχετικά με την πείνα και ο Σκαρ αποφασίζει ότι θα γίνει η Βασίλισσά του και μαζί θα κάνουν παιδιά. Η Νάλα τον επιπλήτει έντονα και αποφασίζει να φύγει από τη Γη της Αγέλης για να αναζητήσει βοήθεια. Η Ραφίκι και οι λέαινες της δίνουν την ευχή τους για το ταξίδι της ("Shadowland").
Πίσω στη ζούγκλα, ο Τιμόν και ο Πούμπα θέλουν να κοιμηθούν αλλά ο ακούραστος Σίμπα δεν είναι σε θέση να συμβιβαστεί. Ενοχλημένος, ο Σίμπα τους αφήνει, αλλά ο Τιμόν και ο Πούμπα χάνουν το κουράγιο τους και τον ακολουθούν. Ο Σίμπα πηδάει το ποτάμι πολύ γρήγορα και προκαλεί τον Τιμόν να κάνει το ίδιο. Ο Τιμόν πέφτει μέσα στο ποτάμι και παρασύρεται. Αρπάζει ένα κλαδί πάνω από τον καταρράκτη και καλεί τον Σίμπα σε βοήθεια, αλλά ο Σίμπα παραλύει θυμώμενος τον θάνατο του Μουφάσα. Ο Τιμόν πέφτει από το κλαδί και ο Σίμπα επανέρχεται στο παρόν, σώζοντας τον φίλο του. Ο Σίμπα ντρέπεται για το ότι ο Τιμόν παρολίγο να πεθάνει εξαιτίας της δικής του απερισκεψίας.
Οι τρεις φίλοι κάθονται να κοιμηθούν και συζητούν για τα αστέρια. Ο Σίμπα θυμάται τα λόγια του Μουφάσα επαναλαμβάνοντάς τα στους φίλους του, αλλά εκείνοι γελάνε στην ιδέα ότι πεθαμένοι βασιλιάδες τους παρακολουθούν. Ο Σίμπα φεύγει, εκφράζοντας τη μοναξιά του και την πικρία του θυμώμενος την υπόσχεση του Μουφάσα να είναι πάντα εκεί για αυτόν ("Endless Night"). Η Ραφίκι ακούει το τραγούδι του ανέμου και χαρούμενη συνειδητοποιεί ότι ο Σίμπα είναι ζωντανός και ζωγραφίζει μια χαίτη στην παλιά ζωγραφιά του Σίμπα.
Στη ζούγκλα, ο Πούμπα κυνηγιέται και καταδιώκεται από μια λέαινα. Ο Σίμπα την αντιμετωπίζει και σώζει τον Πούμπα, αλλά αναγνωρίζει τη λέαινα ως τη Νάλα, την παιδική του φίλη. Εκείνη είναι ενθουσιασμένη όταν ανακαλύπτει ότι ο Σίμπα είναι ζωντανός, επειδή ξέρει ότι αυτός είναι ο νόμιμος βασιλιάς μιας και βρίσκεται εν ζωή. Ο Τιμόν και ο Πούμπα είναι μπερδεμένοι, αλλά ο Σίμπα τους ζητάει να τον αφήσουν μόνο με τη Νάλα. Ο Τιμόν συνειδητοποιεί τι συμβαίνει και θρηνεί το τέλος του τρόπου ζωής "Χακούνα Ματάτα" του Σίμπα ("Can You Feel the Love Tonight"). Η Νάλα λέει στον Σίμπα για την κατεστραμμένη Γη της Αγέλης, αλλά ο Σίμπα ακόμη νιώθει υπεύθυνος για το θάνατο του Μουφάσα και αρνείται να επιστρέψει.
Ο Σκαρ καλεί τη Σαράμπι και απαιτεί να μάθει γιατί οι λέαινες δεν κυνηγούν πια. Η Σαράμπι του ορθώνεται λέγοντάς του ότι δεν υπάρχει τίποτα για να κυνηγήσουν και θυμωμένη τον συγκρίνει με τον Μουφάσα κάνοντάς τον να την κτυπήσει και λέγοντάς της ότι είναι δέκα φορές καλύτερος από τον Μουφάσα. Εξαγριωμένος, ο Σίμπα φανερώνεται. Ο Σκαρ εξαναγκάζει τον Σίμπα να ομολογήσει τη δολοφονία του Μουφάσα και τον στριμώχνει. Πιστεύοντας ότι έχει κερδίσει, ο Σκαρ χλευάζει τον Σίμπα παραδεχόμενος ότι εκείνος σκότωσε τον Μουφάσα. Έξαλλος, ο Σίμπα ανακτά την αυτοπεποίθησή του και αναγκάζει τον Σκαρ να ομολογήσει στις λέαινες την αλήθεια ("Simba Confronts Scar"). Οι φίλοι του Σίμπα παλεύουν με τις ύαινες ενώ ο Σίμπα μάχεται με τον Σκαρ στην κορυφή του Μεγάλου Βράχου. Ο Σκαρ εκλιπαρεί για τη ζωή του κατηγορώντας τις ύαινες για όλα. Ο Σίμπα τον αφήνει να φύγει ως ένδειξη ελέους, αλλά ο Σκαρ του επιτίθεται και πάλι. Οι δυο τους παλεύουν και ο Σκαρ πέφτει από τον γκρεμό. Οι ύαινες, οι οποίες άκουσαν την προδοσία του Σκαρ και ακόμα πεινούν, τον ξεσκίζουν και τον τρώνε.
Τραγούδια
*  Αφαιρέθηκε από την παράσταση στις 27 Ιουνίου 2010
Προσαρμογή
Το μιούζικαλ ενσωματώνει αρκετές αλλαγές και προσθήκες στην ιστορία σε σχέση με την ταινία. Το φύλο του κυνοκέφαλου πίθηκου Ραφίκι άλλαξε σε θηλυκό επειδή η Τέιμορ πίστεψε ότι γενικώς δεν υπήρχαν γυναικείοι πρώτοι ρόλοι στην ταινία. Η Τσιντί Λε Λόκα έπαιξε τη Ραφίκι στην αυθεντική παραγωγή του Μπρόντγουεϊ και η Τζοσέτ Μπουσέλ-Μίνγκο σε αυτήν του Λονδίνου. left|thumb|282x282px|Ο Βασιλιάς των Λιονταριών στο θέατρο New Amsterdam στο Μρόντγουεϊ όπου πρωτοξεκίνησε να ανεβαίνει (εικόνα); τώρα ανεβαίνει στο θέατρο Minskoff.
Αρκετές νέες σκηνές προστέθηκαν συμπεριλαμβανομένων μιας συζήτησης μεταξύ του Μουφάσα και του Ζάζου που αφορά τη συμπεριφορά του Μουφάσα ως γονιός και μια επικίνδυνη σκηνή όπου ο Τιμόν σχεδόν πνίγεται στον καταρράκτη όταν ο Σίμπα νιώθει ανήμπορος να τον βοηθήσει. Σημαντικές προσθήκες στην αφήγηση είναι η απεικόνιση της σκηνής της αναχώρησης της Νάλα με τη σκηνή "The Madness of King Scar" ("Η Τρέλα του Βασιλιά Σκαρ"), όπου ο διανοητικά επιδεινούμενος κακός βασιλιάς προσπαθεί να κάνει τη Νάλα ταίρι του. Η Νάλα αρνείται και αργότερα ανακοινώνει την πρόθεσή της να φύγει από τη Γη της Αγέλης για να αναζητήσει βοήθεια. Παίρνει την ευλογία των λεαινών και της Ραφίκι κατά τη διάρκεια ενός νέου τραγουδιού, του "Shadowland". right|thumb|270x270px|Ο Βασιλιάς των Λιονταριών στο West End του Λονδίνου Όπως τον προκάτοχό του, το μιούζικαλ της Πεντάμορφης και του Τέρατος, η παράσταση περιέχει περισσότερα τραγούδια στη θεατρική παραγωγή. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται το τραγούδι "Morning Report", τραγουδημένο από τον Ζάζου, το οποίο αργότερα προστέθηκε στην Platinum εκδοχή της ταινίας όταν κυκλοφόρησε σε DVD. Το "Shadowland", το οποίο προστέθηκε αρχικά στο CD Rhythm of the Pride Lands με στίχους Ζουλού ως "Lea Halelela", περιελήφθηκε στο μιούζικαλ με νέους Αγγλικούς στίχους. Τραγουδήθηκε από τη Νάλα, τις λέαινες και τη Ραφίκι. Το "Endless Night", επίσης από το Rhythm of the Pride Lands με στίχους Σουαχίλι ως "Lala", τραγουδιέται από τον Σίμπα όταν θυμάται την υπόσχεση του Μουφάσα να είναι πάντοτε μαζί του. Το "One by One", από το CD Rhythm of the Pride Lands, υιοθετήθηκε για την εναρκτήρια σκηνή της δεύτερης πράξης.
Πολλά από τα ζώα που απεικονίζονται στην παραγωγή είναι ηθοποιοί σε κοστούμια, οι οποίοι χρησιμοποιούν έξτρα εργαλεία για να κινούν τα κοστούμια τους. Για παράδειγμα, οι ηθοποιοί που υποδύονταν τις καμηλοπαρδάλεις περπατούσαν πάνω σε ξυλοπόδαρα. Για βασικούς χαρακτήρες όπως ο Μουφάσα και ο Σκαρ, τα κοστούμια διαθέτουν τεμάχια κεφαλιών με μηχανισμό ο οποίος μπορεί να τα ανεβάσει ή να τα χαμηλώσει δημιουργώντας την ψευδαίσθηση μιας γάτας που αιφνιδιάζει την άλλη. Άλλοι χαρακτήρες, όπως οι ύαινες, ο Ζάζου, ο Τιμόν και ο Πούμπα απεικονίζονται σε πραγματικό μέγεθος από ηθοποιούς με κοστούμια ή μαριονέτες. Ο χαρακτήρας του Τιμόν περιγράφεται από την Τέιμορ ως ένας από τους πιο δύσκολους να ελεχθεί επειδή η κίνηση του κεφαλιού της μαριονέτας και τα χέρια προκαλούν μεγάλη καταπόνηση στα χέρια του ηθοποιού, την πλάτη του και τον αυχένα του.
Ένα νέο κομμάτι της παραγωγής, το κυνήγι των λεαινών, περιέχει μια ιδιαίτερα περίπλοκα χορογραφημένη σκηνή για τις ηθοποιούς, κάτι που την κάνει ακόμα πιο δύσκολη τα κοστούμια με τα μεγάλα τεμάχια κεφαλιών που πρέπει να φοράνε κατά τη διάρκειά της.
Κατά την παρουσίαση του μιούζικαλ στην Κίνα, κινεζικά στοιχεία προστέθηκαν στην παράσταση. Ένα από τα τραγούδια προσαρμόστηκε στο πολύ γνωστό Κινεζικό ποπ τραγούδι "Laoshu ai dami" ή "Mice Love Rice". Οι ηθοποιοί έκαναν ακόμη και αστεία και επιχειρούσαν διαλόγους με το κοινό στα Κινεζικά.
Από τις 27 Ιουνίου 2010, εννέα λεπτά από την εκδοχή του Μπρόντγουεϊ αφαιρέθηκαν από την παράσταση, ανάμεσά τους και ολόκληρο το τραγούδι "Morning Report". Το τραγούδι αφαιρέθηκε επίσης από μεταγενέστερες παραγωγές και ηχογραφήσεις, όπως στην Ισπανική παραγωγή.