Διαφωτισμός
H βιομηχανία του βιβλίου
Η συντριπτική πλειοψηφία του αναγνωστικού κοινού δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να έχει ιδιωτική βιβλιοθήκη και ενώ οι περισσότερες από τις κρατικές «γενικές βιβλιοθήκες» που ιδρύθηκαν τον 17ο και τον 18ο αιώνα ήταν ανοιχτές στο κοινό, δεν ήταν οι μόνες πηγές αναγνωστικού υλικού. Στο ένα άκρο του φάσματος βρισκόταν η bibliothèque bleue, μια συλλογή βιβλίων φτηνής παραγωγής που εκδόθηκε στο Τρουά της Γαλλίας. Αυτά τα βιβλία προορίζονταν για ένα κυρίως αγροτικό και ημιεγγράμματο κοινό και, μεταξύ άλλων, περιλάμβαναν καζαμίες, αναδιηγήσεις μεσαιωνικών ρομάντζων και συμπυκνωμένες εκδοχές δημοφιλών μυθιστορημάτων. Ενώ ορισμένοι ιστορικοί έχουν επιχειρηματολογήσει κατά της διείσδυσης του Διαφωτισμού στις κατώτερες τάξεις, η bibliothèque bleue αντιπροσωπεύει τουλάχιστον την επιθυμία συμμετοχής στην κοινωνικότητα του Διαφωτισμού. Στις ανώτερες τάξεις διάφορα ιδρύματα πρόσφεραν στους αναγνώστες πρόσβαση σε υλικό χωρίς να χρειάζεται να αγοράσουν τίποτα. Βιβλιοθήκες που δάνειζαν το υλικό τους με μικρό αντίτιμο άρχισαν να εμφανίζονται και περιστασιακά τα βιβλιοπωλεία πρόσφεραν μια μικρή δανειστική βιβλιοθήκη στους θαμώνες τους. Τα καφενεία συνήθως πρόσφεραν βιβλία, περιοδικά και μερικές φορές ακόμη και δημοφιλή μυθιστορήματα στους πελάτες τους. Το Tatler και το The Spectator, δύο περιοδικά με επιρροή που πωλούντο από το 1709 ως το 1714, συνδέθηκαν στενά με την κουλτούρα των καφενείων στο Λονδίνο, και διαβάζονταν και παράγονταν σε διάφορα ιδρύματα της πόλης. Αυτό είναι ένα παράδειγμα της τριπλής ή και τετραπλής λειτουργίας του καφενείου: εκεί αναγνωστικό υλικό συχνά αποκτιόταν, διαβαζόταν, συζητιόταν και παραγόταν. Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί τι πραγματικά διάβαζαν οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια του Διαφωτισμού. Για παράδειγμα η εξέταση των καταλόγων των ιδιωτικών βιβλιοθηκών δίνει μια εικόνα στρεβλή προς όφελος των τάξεων που ήταν αρκετά πλούσιες ώστε να μπορούν να αντέξουν οικονομικά τις βιβλιοθήκες και επίσης αγνοεί λογοκριμένα έργα που ήταν απίθανο να αναγνωριστούν δημόσια. Για το λόγο αυτό μια μελέτη για τις δημοσιεύσεις θα ήταν πολύ πιο γόνιμη για τις πραγματικές αναγνωστικές συνήθειες. Σε όλη την ηπειρωτική Ευρώπη, αλλά κυρίως στη Γαλλία, οι βιβλιοπώλες και οι εκδότες έπρεπε να υπερπηδήσουν νόμους λογοκρισίας διαφορετικής αυστηρότητας. Για παράδειγμα η Encyclopédie μετά βίας απέφυγε την κατάσχεση και τελικά σώθηκε από τον Μαλσέρμπ, τον άνθρωπο που ήταν υπεύθυνος για τη γαλλική λογοκρισία. Πράγματι πολλές εκδοτικές εταιρείες βρίσκονταν σε βολική τοποθεσία εκτός Γαλλίας, ώστε να παρακαμφθούν οι υπερφανατικοί Γάλλοι λογοκριτές. Περνούσαν λαθραία από τα σύνορα τα εμπορεύματά τους, που στη συνέχεια μεταφέρονταν σε μυστικούς βιβλιοπώλες ή μικροπωλητές. Τα αρχεία των παράνομων βιβλιοπωλών δίνουν ίσως μια καλύτερη εικόνα του τι μπορεί να διάβαζαν πραγματικά οι εγγράμματοι Γάλλοι, καθώς η λαθραία φύση τους παρείχε μια λιγότερο περιοριστική επιλογή. Τα πολιτικά βιβλία ήταν η πιο δημοφιλής κατηγορία, κυρίως οι λίβελοι και τα φυλλάδια. Οι αναγνώστες ενδιαφέρονταν περισσότερο για εντυπωσιακές ιστορίες για εγκληματίες και πολιτική διαφθορά παρά για την ίδια την πολιτική θεωρία. Η δεύτερη πιο δημοφιλής κατηγορία, τα «γενικά έργα» (εκείνα τα βιβλία «που δεν είχαν κυρίαρχο μοτίβο και που περιείχαν κάτι που να προσβάλλει σχεδόν όλους ήταν στην εξουσία»), έδειχνε μεγάλη ζήτηση για γενικά ανατρεπτική λογοτεχνία χαμηλών απαιτήσεων. Ωστόσο αυτά τα έργα δεν έγιναν ποτέ μέρος του λογοτεχνικού κανόνα και έτσι έχουν ξεχαστεί σε μεγάλο βαθμό σήμερα.