cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Συμβάσεις της Γενεύης
Ιστορία
Παρά την έκταση των συνθηκών αυτών, διαπιστώθηκε διαχρονικά ότι ήταν ελλειπή. Στην ουσία, η φύση των ένοπλων συγκρούσεων είχε μεταβληθεί από την αρχή της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, οδηγώντας πολλούς στο συμπέρασμα ότι οι Συμβάσεις της Γενεύης του 1949 απευθύνονταν σε μία υπό εξαφάνιση πραγματικότητα: από τη μία, οι περισσότερες ένοπλες συγκρούσεις ήταν πλέον εσωτερικές, ή εμφύλιοι πόλεμοι, ενώ από την άλλη οι περισσότεροι πόλεμοι είχαν μετουσιωθεί σε ασύμμετροι. Επιπλέον οι σύγχρονες ένοπλες συγκρούσεις επηρέαζαν μεγαλύτερο αριθμό αμάχων, το οποίο κατέδειξε την ανάγκη για την προσφορά προστασίας σε αμάχους και υποδομές με απτά μέτρα, και την ανάγκη για αναθεώρηση των Συμβάσεων της Χάγης του 1899 και του 1907. Εν μέσω αυτών των εξελίξεων, υιοθετήθηκαν δύο Πρωτόκολλα το 1977, τα οποία επέκτειναν τους όρους των Συμβάσεων του 1949 με επιπλέον προστατευτικά μέτρα. Το 2005, ένα τρίτο σύντομο Πρωτόκολλο προστέθηκε για τη θέσπιση ενός συμπληρωματικού συμβόλου προστασίας για ιατρικές υπηρεσίες ως εναλλακτική λύση των συμβόλων του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου, κυρίως για εκείνες τις χώρες που τα βρίσκουν αμφισβητήσιμα.
Οι Συμβάσεις
Οι Συμβάσεις της Γενεύης εμπεριέχουν κανόνες που ισχύουν κατά τη διάρκεια ένοπλων συγκρούσεων και αποσκοπούν στην προστασία των ανθρώπων, οι οποίοι παίρνουν ή δεν παίρνουν πλέον μέρος στις εχθροπραξίες. Για παράδειγμα:
Συμβάσεις
Και οι τέσσερις Συμβάσεις αναφέρονται ως «Συμβάσεις της Γενεύης του 1949» ή πιο απλά «Σύμβαση της Γενεύης».
Πρωτόκολλα
Οι Συμβάσεις του 1949 τροποποιήθηκαν με τρία συμπληρωματικά πρωτόκολλα:
Εφαρμογή
Οι Συμβάσεις της Γενεύης ισχύουν εν καιρώ πολέμου και ενόπλων συγκρούσεων για τα κράτη που έχουν επικυρώσει τους όρους της. Οι λεπτομέρειες της εφαρμοστικότητας περιγράφονται στα Κοινά Άρθρα 2 και 3. Το θέμα της εφαρμοστικότητας έχει δημιουργήσει αρκετές αντιπαραθέσεις. Όταν οι Συμβάσεις της Γενεύης τίθενται σε ισχύ, τα κράτη παραδίδουν ένα μέρος της κυριαρχίας τους υπογράφοντας αυτές τις συνθήκες.
Κοινό Άρθρο 2 σχετικά με τις Διεθνείς Ένοπλες Συγκρούσεις
Το άρθρο αυτό αναφέρει ότι οι Συμβάσεις της Γενεύης ισχύουν για όλες τις περιπτώσεις διεθνών συγκρούσεων, όπου τουλάχιστον ένα από τα εμπόλεμα έθνη έχουν επικυρώσει της Συμβάσεις. Κατά κύριο λόγο:
Το Άρθρο 1 του Συμπληρωματικού Πρωτοκόλλου Ι διευκρινίζει περαιτέρω ότι οι ένοπλες συγκρούσεις κατά αποικιοκρατικής κυριαρχίας και ξένης κατοχής χαρακτηρίζεται επίσης ως διεθνή σύγκρουση.
Όταν πληρούνται όλα τα κριτήρια της διεθνούς σύγκρουσης, τότε ισχύουν όλες οι προστασίες των Συμβάσεων.
Κοινό Άρθρο 3 σχετικά με τις Μη Διεθνείς Ένοπλες Συγκρούσεις
Το άρθρο αυτό ορίζει ότι οι διατάξεις των Συμβάσεων ενεργοποιούνται όταν οι ένοπλες συγκρούσεις λαμβάνουν μέρος στα όρια ενός κράτους. Η εφαρμογή αυτού του άρθρου στηρίζεται στην ερμηνεία του όρου ένοπλη σύγκρουση. Για παράδειγμα θα ίσχυε για συγκρούσεις μεταξύ των Κυβερνητικών δυνάμεων και των δυνάμεων μιας ομάδας ανταρτών, ή μεταξύ δύο ομάδων ανταρτών ή για άλλες συγκρούσεις που έχουν όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά του πολέμου, αλλά λαμβάνουν μέρος στα όρια μιας μόνο χώρας. Μια ομάδα ατόμων που επιτίθενται σε ένα αστυνομικό τμήμα δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ένοπλη σύγκρουση και έτσι δεν υπόκειται στο παρόν άρθρο, αλλά στη δικαιοδοσία και τους νόμους της χώρας τους.
Οι άλλες Συμβάσεις της Γενεύης δεν έχουν εφαρμογή σε αυτή την περίπτωση, αλλά μόνο οι διατάξεις που περιέχονται στο Άρθρο 3, και επιπλέον, η ορολογία που εμπεριέχεται στο Συμπληρωματικό Πρωτόκολλο ΙΙ. Το σκεπτικό για αυτόν τον περιορισμό είναι για να αποφευχθεί η σύγκρουση με τα δικαιώματα των Κυρίαρχων Κρατών που δεν έχουν υιοθετήσει τις συμβάσεις. Όταν οι διατάξεις του παρόντος άρθρου ισχύουν, τότε:
Επιβολή από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών
Η ανώτατη αρχή για όλα τα ζητήματα που αφορούν τις Συμβάσεις της Γενεύης και άλλες συνθήκες είναι το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών είναι μία ιδρυτική συνθήκη και όλα τα μέλη της δεσμεύονται από τα άρθρα της. Το Άρθρο 25 και άλλα της Χάρτας των Ηνωμένων Εθνών ορίζουν ότι οι υποχρεώσεις προς τα Ηνωμένα Έθνη υπερέχουν όλων των άλλων υποχρεώσεων που απορρέουν από άλλες συνθήκες. Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών σπάνια επικαλείται αυτό του το δικαίωμα σε σχέση με τις Συμβάσεις της Γενεύης, οπότε τα περισσότερα ζητήματα επιλύονται από περιφερειακές συνθήκες ή από την εθνική νομοθεσία.
Προστάτιδες Δυνάμεις
Ο όρος «προστάτιδα δύναμη» έχει συγκεκριμένη σημασία στις Συμβάσεις αυτές. Μία προστάτιδα δύναμη είναι ένα κράτος, το οποίο δεν μετέχει στην ένοπλη σύγκρουση, αλλά έχει συμφωνήσει να υπερασπιστεί τα συμφέροντα ενός κράτους που μετέχει στην ένοπλη σύγκρουση. Η προστάτιδα δύναμη είναι ένα μεσολαβητής που επιτρέπει τη ροή επικοινωνίας μεταξύ των εμπλεκόμενων στη σύγκρουση μερών. Επιπλέον η προστάτιδα δύναμη παρακολουθεί την εφαρμογή των εν λόγω Συμβάσεων, όπως με την επίσκεψη στη ζώνη των συγκρούσεων και των αιχμαλώτων πολέμου. Η προστάτιδα δύναμη πρέπει να ενεργεί ως συνήγορος για τους αιχμαλώτους, τους τραυματίες και τους αμάχους.
Σοβαρές παραβιάσεις
thumb|250px|To Παλάτι της Ειρήνης, σημερινή έδρα του Δικαστηρίου της Χάγης, όπου δικάζει εγκληματίες πολέμου Οι παραβιάσεις των Συμβάσεων δεν αντιμετωπίζονται όλες το ίδιο. Τα πιο σοβαρά εγκλήματα ορίζονται ως σοβαρές παραβιάσεις και παρέχουν έναν νομικό ορισμό για τα εγκλήματα πολέμου. Σοβαρές παραβιάσεις της Τρίτης και Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης είναι οι ακόλουθες, εφόσον διαπράττονται ενός ατόμου που προστατεύεται από τη σύμβαση:
Επίσης θεωρούνται σοβαρές παραβιάσεις της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης οι εξής:
Τα Συμβαλλόμενα Μέρη των Συμβάσεων αυτών πρέπει να θεσπίσουν και να εφαρμόσουν τη νομοθεσία η οποία τιμωρεί κάποιο από αυτά τα εγκλήματα. Επιπλέον τα Έθνη είναι υποχρεωμένα να αναζητήσουν για τα άτομα που φέρονται ότι διέπραξαν αυτά τα εγκλήματα, ή που διέταξαν την πραγματοποίησή τους, και να τους φέρουν ενώπιον της δικαιοσύνης ανεξάρτητα από την εθνικότητά τους και από τον τόπο όπου διαπράχτηκαν τα εγκλήματα αυτά.
Οι Συμβάσεις της Γενεύης σήμερα
Αν και οι πολεμικές συγκρούσεις έχουν αλλάξει δραματικά από τις Συμβάσεις της Γενεύης του 1949, εξακολουθούν να θεωρούνται ο ακρογωνιαίος λίθος του σύγχρονου Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου. Προστατεύουν μαχητές, οι οποίοι βρίσκονται εκτός μάχης και προστατεύουν αμάχους που ζουν παγιδευμένοι στη ζώνη του πολέμου. Αυτές οι Συμβάσεις ήρθαν στο προσκήνιο για όλες τις πρόσφατες διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου στο Αφγανιστάν (2001 – σήμερα), η εισβολή στο Ιράκ το 2003, η εισβολή της Τσετσενίας (1994 – σήμερα) και ο Πόλεμος στη Γεωργία το 2008.
Οι σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις εξακολουθούν να εξελίσσονται και οι γραμμές μεταξύ αμάχων και μαχητών είναι αρκετά θολές (για παράδειγμα ο εμφύλιος πόλεμος στη Σρι Λάνκα, ο εμφύλιος πόλεμος στο Σουδάν και ένοπλες συγκρούσεις στην Κολομβία). Το Κοινό Άρθρο 3 αντιμετωπίζει αυτές τις καταστάσεις, συνεπικουρούμενο από το Συμπληρωματικό Πρωτόκολλο ΙΙ (1977). Αυτά ορίζουν τις ελάχιστες νομικές προδιαγραφές που πρέπει να ακολουθούνται για εσωτερικές συγκρούσεις. Διεθνή δικαστήρια, όπως το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία, έχουν συμβάλει στην αποσαφήνιση του διεθνούς δικαίου στον τομέα αυτό. Το 1999 στην υπόθεση ενάντια στον Dusko Tadic, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία έκρινε ότι οι σοβαρές παραβιάσεις δεν ισχύουν νόμο σε διεθνείς συγκρούσεις, αλλά και σε εσωτερικές ένοπλες συγκρούσεις. Περαιτέρω, οι διατάξεις αυτές θεωρούνται εθιμικό διεθνές δίκαιο, επιτρέποντας σε διώξεις εγκλημάτων πολέμου από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και του Διεθνούς Δικαστηρίου Δικαιοσύνης για τις ομάδες που έχουν υπογράψει, αλλά ακόμη και για εκείνες που δεν έχουν υπογράψει τις Συμβάσεις της Γενεύης.
Η Ελλάδα και οι Συμβάσεις της Γενεύης
Οι τέσσερις Συμβάσεις της Γενεύης του 1949, κυρώθηκαν από την Ελλάδα με το Ν. 3481 «Περί κυρώσεως των Συμβάσεων της Γενεύης της 12ης Αυγούστου 1949», στις 30.12.1955/5.1.1956, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 3/1956. Το Συμπληρωματικό Πρωτόκολλο Ι κυρώθηκε με το Ν. 1786/1988, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 125/1988 και το Συμπληρωματικό Πρωτόκολλο ΙΙ κυρώθηκε με το Ν. 2105/1992, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 196/1992.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Διεθνές Δίκαιο
Κύπελλο Σκωτίας (ποδόσφαιρο ανδρών)
Το Κύπελλο Σκωτίας (αγγλικά: Scottish Football Association Challenge Cup) είναι η παλιότερη ποδοσφαιρική διοργάνωση του σκοτσέζικου ποδοσφαίρου και η δεύτερη παλαιότερη στον κόσμο μετά το Κύπελλο Αγγλίας. Διεξάγεται με σύστημα νοκ-άουτ και το τρόπαιο που απονέμεται στο νικητή είναι το αρχαιότερο τρόπαιο παγκοσμίως, αφού δημιουργήθηκε το 1885. Διοργανώτρια αρχή του κυπέλλου είναι η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία Σκωτίας (SFA).
Ιστορικά στοιχεία
Το πρώτο Κύπελλο Σκωτίας διεξήχθη την περίοδο 1873-74 με τη συμμετοχή μόνο 16 ομάδων. Στον πρώτο τελικό η Κουίνς Παρκ νίκησε την Κλαϊντσντέιλ με 2-0 ενώπιον 3.000 θεατών. Το 1885 φιλοτεχνήθηκε ένα κύπελλο για το νικητή. Το κύπελλο αυτό είναι το αρχαιότερο στον κόσμο, αφού απονέμεται μέχρι σήμερα.
Ο τελικός διεξάγεται παραδοσιακά στη Γλασκώβη. Από το 1904 ο συνήθης τόπος διεξαγωγής του είναι το Χάμπτεν Παρκ. Όμως, κατά καιρούς έχουν διεξαχθεί τελικοί τόσο στο Άιμπροξ της Ρέιντζερς, όσο και στο Σέλτικ Παρκ.
Απίθανες εκπλήξεις
Ο θεσμός του κυπέλλου συνδέεται παγκοσμίως με απίθανα αποτελέσματα, στα οποία ομάδες από χαμηλές κατηγορίες καταφέρνουν να αποκλείσουν ισχυρούς αντιπάλους. Μερικές χαρακτηριστικές εκπλήξεις που έχουν συμβεί στο Σκοτσέζικο Κύπελλο είναι οι παρακάτω:
Οι νικητές
2021: Σαιντ Τζόνστοουν - Χιμπέρνιαν: 1–0
2020: Σέλτικ Γλασκώβης - Χάρτς: 2–2 (4-3 πέν.)
2019: Σέλτικ Γλασκώβης - Χάρτς: 2–1
2018: Σέλτικ Γλασκώβης - Μάδεργουελ: 2–0
2016: Χιμπέρνιαν - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 3–2
2015: Ινβερνές Καλεντόνια Θιστλ - Φόλκερκ: 2–1
2014: Σαιντ Τζόνστοουν - Νταντί Γιουνάιτεντ: 2–0
2013: Σέλτικ Γλασκώβης - Χιμπέρνιαν: 3–0
2012: Χάρτς - Χιμπέρνιαν: 5–1
2011: Σέλτικ Γλασκώβης - Μάδεργουελ: 3–0
2010: Νταντί Γιουνάιτεντ - Ρος Κάουντι: 3–0
2009: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Φόλκερκ: 1–0
2008: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Κουίν οφ δε Σάουθ: 3–2
2007: Σέλτικ Γλασκώβης - Ντανφέρμλιν: 1–0
2005: Σέλτικ Γλασκώβης - Νταντί Γιουνάιτεντ: 1–0
2004: Σέλτικ Γλασκώβης - Ντανφέρμλιν: 3–1
2002: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Σέλτικ Γλασκώβης: 3–2
2001: Σέλτικ Γλασκώβης - Χιμπέρνιαν: 3–0
2000: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Αμπερντίν: 4–0
1999: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Σέλτικ Γλασκώβης: 1–0
1998: Χάρτς - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 2–1
1997: Κιλμάρνοκ - Φόλκερκ: 1–0
1996: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Χάρτς: 5–1
1995: Σέλτικ Γλασκώβης - Ερντριόνιανς: 1–0
1994: Νταντί Γιουνάιτεντ - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–0
1993: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Αμπερντίν: 2–1
1992: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Ερντριόνιανς: 2–1
1991: Μάδεργουελ - Νταντί Γιουνάιτεντ: 4–3 (παρ.)
1990: Αμπερντίν - Σέλτικ Γλασκώβης: 0–0 (9-8 πέν.)
1989: Σέλτικ Γλασκώβης - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–0
1988: Σέλτικ Γλασκώβης - Νταντί Γιουνάιτεντ: 2–1
1987: Σεντ Μίρεν - Νταντί Γιουνάιτεντ: 1–0 (παρ.)
1986: Αμπερντίν - Χάρτς: 3–0
1985: Σέλτικ Γλασκώβης - Νταντί Γιουνάιτεντ: 2–1
1984: Αμπερντίν - Σέλτικ Γλασκώβης: 2–1 (παρ.)
1983: Αμπερντίν - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–0 (παρ.)
1982: Αμπερντίν - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 4–1 (παρ.)
1981: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Νταντί Γιουνάιτεντ: 0–0, 4–1
1980: Σέλτικ Γλασκώβης - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–0 (παρ.)
1979: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Χιμπέρνιαν: 0–0, 0–0, 3–2 (παρ.)
1978: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Αμπερντίν: 2–1
1977: Σέλτικ Γλασκώβης - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–0
1976: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Χάρτς: 3–1
1975: Σέλτικ Γλασκώβης - Ερντριόνιανς: 3–1
1974: Σέλτικ Γλασκώβης - Νταντί Γιουνάιτεντ: 3–0
1973: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Σέλτικ Γλασκώβης: 3–2
1972: Σέλτικ Γλασκώβης - Χιμπέρνιαν: 6–1
1971: Σέλτικ Γλασκώβης - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–1, 2–1
1970: Αμπερντίν - Σέλτικ Γλασκώβης: 3–1
1969: Σέλτικ Γλασκώβης - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 4–0
1968: Ντανφέρμλιν - Χάρτς: 3–1
1967: Σέλτικ Γλασκώβης - Αμπερντίν: 2–0
1966: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Σέλτικ Γλασκώβης: 0–0, 1–0
1965: Σέλτικ Γλασκώβης - Ντανφέρμλιν: 3–2
1964: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Νταντί: 3–1
1963: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Σέλτικ Γλασκώβης: 1–1, 3–0
1961: Ντανφέρμλιν - Σέλτικ Γλασκώβης: 0–0, 2–0
1960: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Κιλμάρνοκ: 2–0
1959: Σεντ Μίρεν - Αμπερντίν: 3–1
1958: Κλάιντ - Χιμπέρνιαν: 1–0
1957: Φόλκερκ - Κιλμάρνοκ: 1–1, 2–1 (παρ.)
1956: Χάρτς - Σέλτικ Γλασκώβης: 3–1
1955: Κλάιντ - Σέλτικ Γλασκώβης: 1–1, 1–0
1954: Σέλτικ Γλασκώβης - Αμπερντίν: 2–1
1953: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Αμπερντίν: 1–1, 1–0
1952: Μάδεργουελ - Νταντί: 4–0
1951: Σέλτικ Γλασκώβης - Μάδεργουελ: 1–0
1950: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Ιστ Φάιφ: 3–0
1949: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Κλάιντ: 4–1
1948: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Μόρτον: 1–1, 1–0 (παρ.)
1947: Αμπερντίν - Χιμπέρνιαν: 2–1
1939: Κλάιντ - Μάδεργουελ: 4–0
1938: Ιστ Φάιφ - Κιλμάρνοκ: 1–1, 4–2 (παρ.)
1937: Σέλτικ Γλασκώβης - Αμπερντίν: 2–1
1936: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Θερντ Λάναρκ: 1–0
1935: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Χάμιλτον: 2–1
1934: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Σεντ Μίρεν: 5–0
1933: Σέλτικ Γλασκώβης - Μάδεργουελ: 1–0
1932: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Κιλμάρνοκ: 1–1, 3–0
1931: Σέλτικ Γλασκώβης - Μάδεργουελ: 2–2, 4–2
1930: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Πάρτικ Θιστλ: 0–0, 2–1
1929: Κιλμάρνοκ - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–0
1928: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Σέλτικ Γλασκώβης: 4–0
1927: Σέλτικ Γλασκώβης - Ιστ Φάιφ: 3–1
1926: Σεντ Μίρεν - Σέλτικ Γλασκώβης: 2–0
1925: Σέλτικ Γλασκώβης - Νταντί: 2–1
1924: Ερντριόνιανς - Χιμπέρνιαν: 2–0
1922: Μόρτον - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–0
1921: Πάρτικ Θιστλ - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–0
1920: Κιλμάρνοκ - Άλμπιον Ρόβερς: 3–2
1914: Σέλτικ Γλασκώβης - Χιμπέρνιαν: 0–0, 4–1
1913: Φόλκερκ - Ρέιθ Ρόβερς: 2–0
1912: Σέλτικ Γλασκώβης - Κλάιντ: 2–0
1911: Σέλτικ Γλασκώβης - Χάμιλτον: 0–0, 2–0
1910: Νταντί - Κλάιντ: 2–2, 0–0, 2–1
1909: Δεν διεξήχθη
1908: Σέλτικ Γλασκώβης - Σεντ Μίρεν: 5–1
1907: Σέλτικ Γλασκώβης - Χάρτς: 3–0
1906: Χάρτς - Θερντ Λάναρκ: 1–0
1905: Θερντ Λάναρκ - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 0–0, 3–1
1904: Σέλτικ Γλασκώβης - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 3–2
1903: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Χάρτς: 1–1, 0–0, 2–0
1902: Χιμπέρνιαν - Σέλτικ Γλασκώβης: 1–0
1901: Χάρτς - Σέλτικ Γλασκώβης: 4–3
1900: Σέλτικ Γλασκώβης - Κουίνς Παρκ: 4–3
1899: Σέλτικ Γλασκώβης - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 2–0
1898: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Κιλμάρνοκ: 2–0
1897: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Ντάμπαρτον: 5–1
1896: Χάρτς - Χιμπέρνιαν: 3–1
1895: Σεντ Μπέρναρντς - Ρέντον: 2–1
1894: Ρέιντζερς Γλασκώβης - Σέλτικ Γλασκώβης: 3–1
1893: Κουίνς Παρκ - Σέλτικ Γλασκώβης: 2–1 (επαναληπτικός)
1892: Σέλτικ Γλασκώβης - Κουίνς Παρκ: 5–1 (επαναληπτικός)
1891: Χάρτς - Ντάμπαρτον: 1–0
1890: Κουίνς Παρκ - Βέιλ οφ Λέβεν: 2–1
1889: Θερντ Λάναρκ - Σέλτικ Γλασκώβης: 2–1 (επαναληπτικός)
1888: Ρέντον - Κάμπουσλανγκ: 6–1
1887: Χιμπέρνιαν - Ντάμπαρτον: 2–1
1886: Κουίνς Παρκ - Ρέντον: 3–1
1885: Ρέντον - Βέιλ οφ Λέβεν: 3–1 (επαναληπτικός)
1884: Κουίνς Παρκ - Βέιλ οφ Λέβεν: Η Κουίνς Παρκ πήρε το κύπελλο, διότι η Βέιλ οφ Λέβεν δεν εμφανίστηκε στον τελικό.
1883: Ντάμπαρτον - Βέιλ οφ Λέβεν: 2–1 (επαναληπτικός)
1882: Κουίνς Παρκ - Ντάμπαρτον: 4–1 (επαναληπτικός)
1881: Κουίνς Παρκ - Ντάμπαρτον: 3–1 (επαναληπτικός)
1880: '''Κουίνς Παρκ - Θόρνλιμπανκ: 3–0
1879: Βέιλ οφ Λέβεν - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 1–1, Η Βέιλ πήρε το κύπελλο, διότι η Ρέιντζερς δεν εμφανίστηκε στον επαναληπτικό.
1878: Βέιλ οφ Λέβεν - Θερντ Λάναρκ: 1–0
1877: Βέιλ οφ Λέβεν - Ρέιντζερς Γλασκώβης: 3–2 (επαναληπτικός)
1876: Κουίνς Παρκ - Θερντ Λάναρκ: 2–0 (2ος επαναληπτικός)
1875: Κουίνς Παρκ - Ρέντον: 3–0
1874: Κουίνς Παρκ - Κλαϊντσντέιλ: 2–0
Τίτλοι ανά σωματείο
Τα περισσότερα κύπελλα Σκωτίας έχουν κατακτήσει οι δυο μεγάλες ομάδες της Γλασκόβης: η Σέλτικ (40) και η Ρέιντζερς (34). Ακολουθεί η Κουίνς Παρκ με 10 τίτλους, όλους πριν από το 1893. Συνολικά 25 ομάδες έχουν πάρει το κύπελλο. Επίσης, άλλες 9 έφτασαν στον τελικό χωρίς να κατακτήσουν τον τίτλο.
Επίσης, φιναλίστ χωρίς να κατακτήσουν τον τίτλο υπήρξαν οι ομάδες:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Σ Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές διοργανώσεις Σκωτίας
Παλάου (γλώσσα)
Η Παλάου (και Μπελάου) είναι μια από τις δύο επίσημα αναγνωρισμένες γλώσσες στη Δημοκρατία του Παλάου, με δεύτερη την αγγλική. Ανήκει στις αυστραλονησιακές γλώσσες και θεωρείται μία από τις δύο γλώσσες στη Μικρονησία (με δεύτερη την Τσαμόρο) που ανήκουν στην ομάδα των δυτικών Μαλαιο-πολυνησιακών γλωσσών. Όλες οι άλλες θεωρούνται μέρη είτε των μικρονησιακών ή των γλωσσών των Σαμόα. Περίπου 15.000 άνθρωποι μιλούν αυτήν τη γλώσσα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αυστρονησιακές γλώσσες Κατηγορία:Παλάου
Αεροδρόμιο της Γλασκώβης
Το Αεροδρόμιο της Γλασκώβης (αγγλικά: Glasgow Airport) είναι ένα διεθνές αεροδρόμιο της Σκωτίας, που βρίσκεται 11 χιλιόμετρα δυτικά της πόλης της Γλασκώβης. Το 2014 το αεροδρόμιο μεταχειρίστηκε πάνω από 7 εκατομμύρια επιβάτες, καθιστώντας το έτσι ως το δεύτερο πιο πολυσύχναστο της Σκωτίας, μετά από αυτό του Εδιμβούργου. Το αεροδρόμιο ανήκει και ελέγχεται από την εταιρεία AGS Airports, η οποία, επίσης, κατέχει τη λειτουργία των αεροδρομίων του Αμπερντήν και του Σαουθάμπτον.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αεροδρόμια στην Σκωτία
BBC Σκωτία
Το BBC Σκωτία (BBC Scotland) είναι ο δημόσιος φορέας της Σκωτίας και ανήκει στο BBC. Τα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά κανάλια του φορέα εκπέμπουν μόνο στη Σκωτία και όχι σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι υπάλληλοι που απασχολεί ο οργανισμός ανέρχονται σε 1.250.
Ο οργανισμός συνεργάζεται με τα τηλεοπτικά δίκτυα STV και ITV Border.
Στούντιο
300px|right|thumb|Τα στούντιο του οργανισμού δίπλα στον ποταμό Κλάιντ left|thumb|Το παλιό κτήριο του BBC Scotland
Τα στούντιο του BBC Scotland βρίσκονται στο κτήριο BBC Pacific Quay, το οποίο βρίσκεται δίπλα από τον ποταμό Κλάιντ στη Γλασκώβη. Το κτήριο άρχισε να χτίζεται το 2004 και τελείωσε το 2006. Τα εγκαίνια έγιναν το 2007. Η ανέγερση του κτηρίου κόστισε 188 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας. Το κτήριο περιέχει τρία τηλεοπτικά στούντιο, πέντε ραδιοφωνικά στούντιο, όπως επίσης και το πρώτο τηλεοπτικό στούντιο του BBC, το οποίο είναι εξοπλισμένο με HD συστήματα.
Ο οργανισμός από όταν ξεκίνησε να λειτουργεί μέχρι το 2007, όπου μετακόμισε στο καινούργιο κτήριο, στεγάζονταν σε ένα κτήριο στην πόλη της Γλασκώβης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:British Broadcasting Corporation Κατηγορία:BBC Scotland Κατηγορία:Σκωτσέζικοι Ραδιοφωνικοί Σταθμοί Κατηγορία:Σκωτσέζικοι τηλεοπτικοί σταθμοί Κατηγορία:Επιχειρήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου Κατηγορία:Τηλεοπτικά κανάλια και σταθμοί οι οποίοι ιδρύθηκαν το 1952
Καντόνι του Άπεντσελ Ίνερροντεν
Το καντόνι του Άπεντσελ Ίνερροντεν ( στα Αγγλικά, μερικές φορές το Appenzell Inner-Rhodes) είναι το μικρότερο καντόνι της Ελβετίας σε πληθυσμό και το δεύτερο μικρότερο σε έκταση, με το καντόνι της Βασιλείας να είναι το μικρότερο. Ήταν το τελευταίο ελβετικό καντόνι που έδωσε στις γυναίκες το δικαίωμα ψήφου για τοπικά θέματα, το 1991.
Το όνομα Άπεντσελ (Appenzell, abbatis cella) σημαίνει «κελί (δηλ. κτήμα) του ηγούμενου». Αυτό αναφέρεται στο αβαείο του Σανκτ Γκάλεν, το οποίο είχε μεγάλη επιρροή στην περιοχή. Μέχρι τα μέσα του 11ου αιώνα οι ηγούμενοί του είχαν καθιερώσει την κυριαρχία τους στην γη που αργότερα ονομάστηκε Άπεντσελ. Οι πρώτοι κάτοικοί της ήταν πιθανότατα Ρωμαίοι, οι οποίοι με τον χρόνο εκγερμανίστηκαν.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Καντόνια της Ελβετίας Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Γερμανικά (de)
Σουμγκαγήτ
Η Σουμγκαγήτ (αζερικά: Sumqayıt) είναι παράκτια πόλη του Αζερμπαϊτζάν. Βρίσκεται 30 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πρωτεύουσας Μπακού και έχει πληθυσμό 358.675 κατοίκους (2021) (η 2η σε πληθυσμό πόλη της χώρας).
Βουλγαρικές βουλευτικές εκλογές 1890
Οι βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στη Βουλγαρία στις 7 Σεπτεμβρίου 1890. Το αποτέλεσμα ήταν μια συντριπτική νίκη του Λαϊκού Φιλελεύθερου κόμματος του πρωθυπουργού Στέφαν Σταμπολόφ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βουλγαρικές βουλευτικές εκλογές
Φράνσις Ομπικβέλου
Ο Φράνσις Ομπικβέλου (Francis Obiorah Obikwelu), (γεν. 1978) είναι αθλητής του στίβου που τρέχει στα 100 και στα 200 μέτρα. Γεννήθηκε στη Νιγηρία και αρχικά συμμετείχε στους αγώνες με τα χρώματα της αφρικανικής χώρας ενώ από το 2001, οπότε πήρε την πορτογαλική υπηκοότητα, αγωνίζεται για την Πορτογαλία και έχει κερδίσει μετάλλια σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα και για τις δύο χώρες τόσο στα 100 όσο και στα 200 μέτρα. Στους Ολυμπιακούς αγώνες το 2004 κέρδισε το ασημένιο μετάλλιο στα 100 μέτρα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δρομείς ταχύτητας Κατηγορία:Νιγηριανοί αθλητές του στίβου Κατηγορία:Πορτογάλοι αθλητές του στίβου Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Κλειστού Στίβου Κατηγορία:Αργυροί Ολυμπιονίκες του στίβου
Λεωνίδας Βαρουξής
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στον Πύργο και καταγόταν από παραδοσιακή οικογένεια δημοσιογράφων του Πύργου. Οι Βαρουξήδες είχαν συγγενικούς δεσμούς με την οικογένεια Σπηλιωτόπουλου, που καταγόταν από τη Δημητσάνα και είχε προσφέρει πολλά στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821. Ήταν αδερφός του Κωνσταντίνου Βαρουξή και εργάστηκε ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα Ακρόπολις των Αθηνών. Το 1902, ίδρυσε την πρώτη ημερήσια εφημερίδα του Πύργου, Πατρίς, συμβάλλοντας στην πνευματική αναγέννηση του τόπου του. Μαθήτευσε πλάι στον δημοσιογράφο & εκδότη Γαβριηλίδη της εφημερίδας Ακρόπολις. Το 1944 συνελήφθη και αναγκάστηκε να διακόψει την έκδοση της εφημερίδας του, την οποία έθεσε εκ νέου σε κυκλοφορία ο ανιψιός του, το 1955. Από το 1917 συμμετείχε σε διάφορες εκλογικές αναμετρήσεις ως υποψήφιος βουλευτής Ηλείας. Απεβίωσε το 1951.
Κατηγορία:Έλληνες εκδότες Κατηγορία:Έλληνες δημοσιογράφοι
Νορβηγική Θάλασσα
Η Νορβηγική Θάλασσα (νορβηγικά: Norskehavet) είναι μια θάλασσα μεταξύ Ατλαντικού και Αρκτικού Ωκεανού, βορειοδυτικά της Νορβηγίας μεταξύ της Βόρειας και της Γροιλανδικής Θάλασσας και της Γροιλανδίας, που συνορεύει με τη Θάλασσα του Μπάρεντς στα βορειοανατολικά. Στα νοτιοδυτικά χωρίζεται από τον Ατλαντικό Ωκεανό από μια υποβρύχια κορυφογραμμή που εκτείνεται μεταξύ Ισλανδίας και Νήσων Φερόε. Στα βόρεια η Κορυφογραμμή Γιαν Μάγεν τη χωρίζει από τη Γροιλανδική Θάλασσα.
Σε αντίθεση με πολλές άλλες θάλασσες το μεγαλύτερο μέρος του βυθού της Νορβηγίας δεν είναι τμήμα ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας και επομένως βρίσκεται σε μεγάλο βάθος περίπου δύο χιλιομέτρων κατά μέσο όρο. Πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου βρίσκονται κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας και τα εκμεταλλεύονται οικονομικά, σε περιοχές με βάθος ως περίπου ένα χιλιόμετρο. Οι παράκτιες ζώνες είναι πλούσιες σε ψάρια που επισκέπτονται τη Νορβηγική Θάλασσα από το Βόρειο Ατλαντικό ή από τη Θάλασσα του Μπάρεντς για αναπαραγωγή. Το ζεστό Βόρειο Ατλαντικό Ρεύμα εξασφαλίζει σχετικά σταθερές και υψηλές θερμοκρασίες νερού, έτσι ώστε σε αντίθεση με τις Αρκτικές θάλασσες, η Νορβηγική Θάλασσα είναι απαλλαγμένη από πάγο όλο το χρόνο. Πρόσφατη έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο μεγάλος όγκος νερού της Νορβηγικής Θάλασσας, με τη μεγάλη του ικανότητα απορρόφησης θερμότητας είναι σημαντικότερος ως πηγή των ήπιων χειμώνων της Νορβηγίας από το Ρεύμα του Κόλπου και τα παρακλάδια του.
Εκταση
Ο Διεθνής Υδρογραφικός Οργανισμός καθορίζει τα όρια της Νορβηγικής θάλασσας ως εξής:
Σχηματισμός και γεωγραφία
thumb|Η Νορβηγική Θάλασσα, περιβαλλόμενη από ρηχότερα νερά στα νότια (Βόρεια Θάλασσα) και στα βορειοανατολικά (Θάλασσα Μπάρεντς). Η λευκή κουκκίδα κοντά στο κέντρο είναι το Γιαν Μάγεν και η κουκκίδα μεταξύ της [[Αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ|Σπιτσβέρεγης (μεγάλο νησί στα βόρεια) και της Νορβηγίας είναι το νησί Μπγιέρνεγια.]] thumb|left|Τα νησιά Βέρεϊ και Ρεστ, των [[Λοφότεν, Νορβηγία]] Η Νορβηγική Θάλασσα σχηματίστηκε πριν από 250 εκατομμύρια χρόνια, όταν η Ευρασιατική πλάκα της Νορβηγίας και η Βορειο-Αμερικανική πλάκα, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας, άρχισαν να απομακρύνονται. Η υφιστάμενη στενή θάλασσα μεταξύ Νορβηγίας και Γροιλανδίας άρχισε να διευρύνεται και να βαθαίνει. Η σημερινή ηπειρωτική πλαγιά στη Νορβηγική Θάλασσα σηματοδοτεί τα σύνορα μεταξύ Νορβηγίας και Γροιλανδίας, όπως ήταν πριν από περίπου 250 εκατομμύρια χρόνια. Στο βορρά εκτείνεται ανατολικά από το Σβάλμπαρντ μέχρι νοτιοδυτικά μεταξύ της Βρετανίας και των Νήσων Φερόες. Αυτή η ηπειρωτική πλαγιά περιέχει πλούσιους ψαρότοπους και πολλές κοραλλιογενείς υφάλους. Η μετατόπιση του βυθού μετά το διαχωρισμό των ηπείρων είχε ως αποτέλεσμα κατολισθήσεις, όπως η Κατολίσθηση Στόρεγκα, πριν από 8.000 χρόνια, που προκάλεσε ένα μεγάλο τσουνάμι.
Οι ακτές της Νορβηγικής Θάλασσας διαμορφώθηκαν κατά την τελευταία Εποχή των Παγετώνων. Μεγάλοι παγετώνες ύψους αρκετών χιλιομέτρων ωθήθηκαν μέσα στη γη, σχηματίζοντας φιόρδ, μετατοπίζοντας το φλοιό μέσα στη θάλασσα και επεκτείνοντας έτσι τις ηπειρωτικές πλαγιές. Αυτό είναι ιδιαίτερα σαφές στις νορβηγικές ακτές κατά μήκος της Χέλγκελαντ (Κεντρική Νορβηγία) και βόρεια στα Νησιά Λοφότεν. Η υφαλοκρηπίδα της Νορβηγικής Θάλασσας έχει πλάτος 40 ως 200 χιλιόμετρα και έχει διαφορετικό σχήμα από εκείνες της Βόρειας Θάλασσας και της Θάλασσας Μπάρεντς. Περιέχει πολλές τάφρους και ανώμαλες κορυφές, που συνήθως έχουν πλάτος μικρότερο από 100 μέτρα, αλλά μπορούν να φτάσουν τα 400 μέτρα. Καλύπτονται με ένα μείγμα από χαλίκι, άμμο και λάσπη και οι τάφροι χρησιμοποιούνται από τα ψάρια ως τόποι ωοτοκίας. Πιο βαθιά στη θάλασσα υπάρχουν δύο βαθιές λεκάνες που χωρίζονται από μια χαμηλή κορυφογραμμή (το βαθύτερο σημείο της στα 3.000 μ.) μεταξύ του Επίπεδου Βέρινγκ και του νησιού Γιαν Μάγεν. Η νότια λεκάνη είναι μεγαλύτερη και βαθύτερη, με μεγάλες περιοχές βάθους από 3.500 ως 4.000 μέτρα. Η βόρεια λεκάνη είναι πιο ρηχή στα 3.200-3.300 μέτρα, αλλά περιέχει πολλές μεμονωμένες τοποθεσίες που φτάνουν τα 3.500 μέτρα. Υποβρύχια κατώφλια και ηπειρωτικές πλαγιές σηματοδοτούν τα όρια αυτών των λεκανών με τις παρακείμενες θάλασσες. Στα νότια βρίσκεται η ευρωπαϊκή υφαλοκρηπίδα και η Βόρεια Θάλασσα, στα ανατολικά βρίσκεται η ευρασιατική υφαλοκρηπίδα με τη Θάλασσα Μπάρεντς. Στα δυτικά η Κορυφογραμμή Σκωτίας-Γροιλανδίας χωρίζει τη Νορβηγική Θάλασσα από το Βόρειο Ατλαντικό. Αυτή η κορυφογραμμή έχει μέσο βάθος μόλις 500 μέτρα, μόνο σε μερικά σημεία να φτάνει τα 850 μέτρα. Στα βόρεια βρίσκεται οι Κορυφογραμμές Γιαν Μάγεν και Μονς, που βρίσκονται σε βάθος 2.000 μέτρων, με μερικές τάφρους να φτάνουν σε βάθος περίπου 2.600 μέτρων.
Υδρολογία
thumb|300px|Εύρος και χρόνος παλιρροιών (ώρες μετά το Μπέργκεν) κατά μήκος των νορβηγικών ακτών thumb|left|Η θερμοαλατική κυκλοφορία εξηγεί το σχηματισμό κρύου, πυκνού βαθιού νερού στη Νορβηγική Θάλασσα. Ο πλήρης κύκλος κυκλοφορίας διαρκεί ~ 2000 χρόνια. thumb|left|Επιφανειακά ρεύματα στον Βόρειο Ατλαντικό Τέσσερις μεγάλες υδάτινες μάζες, που προέρχονται από τον Ατλαντικό και τον Αρκτικό ωκεανό συναντιούνται στη Νορβηγική Θάλασσα και τα αντίστοιχα ρεύματα είναι θεμελιώδους σημασίας για το παγκόσμιο κλίμα. Το ζεστό, αλμυρό Βόρειο Ατλαντικό Ρεύμα εισρέει από τον Ατλαντικό ωκεανό και το ψυχρότερο και λιγότερο αλμυρό Νορβηγικό Ρεύμα έρχεται από τη Βόρεια Θάλασσα. Το λεγόμενο ρεύμα της Ανατολικής Ισλανδίας μεταφέρει κρύο νερό νότια από τη Νορβηγική Θάλασσα προς την Ισλανδία και στη συνέχεια ανατολικά, κατά μήκος του Αρκτικού Κύκλου. Αυτό το ρεύμα εμφανίζεται στο μεσαίο στρώμα νερού. Τα βαθιά νερά εισρέουν στη Νορβηγική Θάλασσα από τη Γροιλανδική Θάλασσα. Οι παλίρροιες στη θάλασσα είναι ημιημερήσιες, δηλαδή, αυξάνονται δύο φορές την ημέρα, σε ύψος περίπου 3,3 μέτρων.
Επιφανειακά ρεύματα
Η υδρολογία των ανώτερων υδάτινων στρωμάτων καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το ρεύμα του Βόρειου Ατλαντικού. Φτάνει σε ταχύτητα 10 Sv (1 Sv = εκατομμύρια m3 / s) και το μέγιστο βάθος του είναι 700 μέτρα στα νησιά Λοφότεν, αλλά συνήθως είναι 500 μέτρα. Τμήμα του έρχεται μέσω του Διαύλου Φερόες-Σέτλαντ και έχει σχετικά υψηλή αλατότητα 35,3 ‰ (μέρη ανά χίλια). Αυτό το ρεύμα προέρχεται από το Βόρειο Ατλαντικό Ρεύμα και περνά κατά μήκος της ευρωπαϊκής ηπειρωτικής πλαγιάς. Η αυξημένη εξάτμιση λόγω του θερμού ευρωπαϊκού κλίματος έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη αλατότητα. Ένα άλλο τμήμα του περνά μέσα από την τάφρο της Γροιλανδίας-Σκωτίας μεταξύ των Νήσων Φερόες και της Ισλανδίας. Αυτά τα νερά έχουν μέση αλατότητα μεταξύ 35 και 35,2 ‰. Η ροή παρουσιάζει έντονες εποχιακές διακυμάνσεις και μπορεί να είναι διπλάσια το χειμώνα από το καλοκαίρι. Ενώ στο Δίαυλο Φερόες-Σέτλαντ έχει θερμοκρασία περίπου 9,5 ° C. έχει 5 ° C περίπου στο Σβάλμπαρντ και απελευθερώνει αυτήν την ενέργεια (περίπου 250 τεραβάτ) στο περιβάλλον.
Το ρεύμα που ρέει από τη Βόρεια Θάλασσα προέρχεται από τη Βαλτική Θάλασσα και έτσι συλλέγει το μεγαλύτερο μέρος της απορροής της Βόρειας Ευρώπης. Ωστόσο αυτή η συνεισφορά είναι σχετικά μικρή. Η θερμοκρασία και η αλατότητα αυτού του ρεύματος παρουσιάζουν έντονες εποχιακές και ετήσιες διακυμάνσεις. Οι μακροχρόνιες μετρήσεις στα ανώτερα 50 μέτρα κοντά στις ακτές δείχνουν μέγιστη θερμοκρασία 11,2 °C στον παράλληλο 63 ° Β το Σεπτέμβριο και τουλάχιστον 3,9 °C στο Βόρειο Ακρωτήριο τον Μάρτιο. Η αλατότητα κυμαίνεται μεταξύ 34,3 και 34,6 ‰ και είναι χαμηλότερη την άνοιξη λόγω της εισροής λειωμένου χιονιού από ποτάμια. Οι μεγαλύτεροι ποταμοί που εκβάλλουν στη θάλασσα είναι οι Νάμσεν, Ράνελβα και Βέφσνα. Όλοι είναι σχετικά μικροί, αλλά έχουν μεγάλη ταχύτητα απορροής λόγω της απότομης ορεινής τους φύσης.
Ένα μέρος των θερμών επιφανειακών υδάτων ρέει κατευθείαν, στο Ρεύμα της Δυτικής Σπιτσβέργης, από τον Ατλαντικό Ωκεανό, στα ανοικτά της Γροιλανδίας, στον Αρκτικό Ωκεανό. Αυτό το ρεύμα έχει ταχύτητα 3–5 Sv και έχει μεγάλο αντίκτυπο στο κλίμα. Άλλα επιφανειακά νερά (~ 1 Sv) ρέουν κατά μήκος των νορβηγικών ακτών προς την κατεύθυνση της Θάλασσας του Μπάρεντς. Αυτό τα νερά ψυχραίνονται αρκετά στη Νορβηγική Θάλασσα και βυθίζονται στα βαθύτερα στρώματα. Εκεί εκτοπίζουν νερά που επιστρέφουν στο Βόρειο Ατλαντικό.
Ρεύματα βαθέων υδάτων
Η Νορβηγική Θάλασσα συνδέεται με τη Θάλασσα της Γροιλανδίας και τον Αρκτικό Ωκεανό μέσω των Στενών Φραμ βάθους 2.600 μέτρων. Τα Βαθέα ύδατα της Νορβηγικής Θάλασσας (NSDW) εμφανίζονται σε βάθη άνω των 2.000 μέτρων. Αυτό το ομοιογενές στρώμα με αλατότητα 34,91 ‰ έχει μικρή ανταλλαγή με τις παρακείμενες θάλασσες. Η θερμοκρασία του είναι κάτω από 0 °C και πέφτει στους −1 °C στον πυθμένα του ωκεανού. Σε σύγκριση με τα βαθιά νερά της γύρω θάλασσας, τα NSDW έχουν περισσότερα θρεπτικά συστατικά αλλά λιγότερο οξυγόνο και είναι σχετικά παλαιά.
Η αδύναμη ανταλλαγή βαθέων υδάτων με τον Ατλαντικό Ωκεανό οφείλεται στο μικρό βάθος της σχετικά επίπεδης Ράχης Γροιλανδίας-Σκωτίας μεταξύ της Σκωτίας και της Γροιλανδίας, ένα παρακλάδι της Μεσοατλαντικής Ράχης. Μόνο τέσσερις περιοχές της Ράχης Γροιλανδίας-Σκωτίας έχουν βάθος μεγαλύτερο από 500 μέτρα: ο Δίαυλος- Όχθη των Φερόων (περίπου 850 μέτρα), ορισμένα τμήματα της Ράχης Ισλανδίας-Φερόες (περίπου 600 μέτρα), η Ράχη Ουάιβιλ-Τόμσον (620 μέτρα) και περιοχές μεταξύ της Γροιλανδίας και του Πορθμού της Δανίας(850 μέτρα) - αυτό είναι πολύ πιο ρηχό από τη Νορβηγική Θάλασσα. Τα κρύα βαθέα ύδατα εισρέουν στον Ατλαντικό μέσω διαφόρων διαύλων: περίπου 1,9 Sv μέσω του Δίαυλου-Οχθης των Φερόες, 1,1 Sv μέσω του δίαυλου Ισλανδίας-Φερόες και 0,1 Sv μέσω της Ράχης Ουάιβιλ-Τόμσον. Η αναταραχή που συμβαίνει όταν τα βαθέα ύδατα πέφτουν πίσω από τη Ράχη Γροιλανδίας-Σκωτίας στη βαθιά λεκάνη του Ατλαντικού αναμιγνύει τα παρακείμενα στρώματα νερού και δημιουργεί τα Βαθέα ύδατα του Βόρειου Ατλαντικού, ένα από τα δύο σημαντικά ρεύματα βαθέων υδάτων που παρέχουν οξυγόνο στο βαθύ ωκεανό.
Κλίμα
Η θερμοαλατική κυκλοφορία επηρεάζει το κλίμα της Νορβηγικής Θάλασσας και το περιφερειακό κλίμα μπορεί να αποκλίνει σημαντικά από το μέσο όρο. Υπάρχει επίσης μια διαφορά περίπου 10 °C μεταξύ της θάλασσας και της ακτογραμμής. Οι θερμοκρασίες αυξήθηκαν μεταξύ 1920 και 1960 και η συχνότητα των καταιγίδων μειώθηκε κατά την περίοδο αυτή. Η ένταση των καταιγίδων ήταν σχετικά υψηλή μεταξύ του 1880 και του 1910, μειώθηκε σημαντικά το 1910-1960 και στη συνέχεια ανέκαμψε στο αρχικό επίπεδο.
Σε αντίθεση με τη Γροιλανδική και τις Αρκτικές θάλασσες, η Νορβηγική Θάλασσα είναι χωρίς πάγο όλο το χρόνο, λόγω των θερμών της ρευμάτων. Η αλληλεπίδραση μεταξύ του σχετικά ζεστού νερού και του κρύου αέρα το χειμώνα παίζει σημαντικό ρόλο στο Αρκτικό κλίμα. Η ισοθερμική (γραμμή θερμοκρασίας αέρα) των 10 βαθμών διασχίζει το βόρειο όριο της Νορβηγικής Θάλασσας και θεωρείται συχνά ως το νότιο όριο της Αρκτικής. Το χειμώνα η Νορβηγική Θάλασσα έχει γενικά τη χαμηλότερη ατμοσφαιρική πίεση σε ολόκληρη την Αρκτική και εκεί σχηματίζονται τα περισσότερα Ισλανδικά Χαμηλά. Η θερμοκρασία του νερού στα περισσότερα μέρη της θάλασσας είναι 2-7 °C το Φεβρουάριο και 8-12 °C τον Αύγουστο. thumb|Άνθηση [[φυτοπλαγκτόν στη Νορβηγική Θάλασσα.]]
Χλωρίδα και πανίδα
Η Νορβηγική Θάλασσα είναι μια μεταβατική ζώνη μεταξύ υποαρκτικών και αρκτικών συνθηκών και επομένως περιέχει τη χλωρίδα και την πανίδα που χαρακτηρίζουν και τις δύο κλιματικές περιοχές. Το νότιο όριο πολλών ειδών της Αρκτικής διέρχεται από το Βόρειο Ακρωτήριο, την Ισλανδία και το κέντρο της Νορβηγικής Θάλασσας, ενώ το βόρειο όριο των υποαρκτικών ειδών βρίσκεται κοντά στα σύνορα της Θάλασσας της Γροιλανδίας με τη Νορβηγική Θάλασσα και τη Θάλασσα του Μπάρεντς, δηλαδή, αυτές οι περιοχές αλληλεπικαλύπτονται. Ορισμένα είδη όπως το χτένι Chlamys islandica και ένα είδος αθερίνας τείνουν να καταλαμβάνουν αυτή την περιοχή μεταξύ του Ατλαντικού και του Αρκτικού ωκεανού.
Πλαγκτόν και οργανισμοί του θαλάσσιου βυθού
Το μεγαλύτερο μέρος της υδρόβιας ζωής στη Νορβηγική Θάλασσα συγκεντρώνεται στα ανώτερα στρώματά της. Οι εκτιμήσεις για ολόκληρο τον Βόρειο Ατλαντικό είναι ότι μόνο το 2% της βιομάζας παράγεται σε βάθη κάτω από 1.000 μέτρα και μόνο το 1,2% απαντάται κοντά στον πυθμένα της θάλασσας.
Στην άνθιση του φυτοπλαγκτού, που κορυφώνεται γύρω στις 20 Μαΐου κυριαρχεί η χλωροφύλλη. Οι κύριες μορφές φυτοπλαγκτού είναι τα διάτομα, ιδίως τα γένη Thalassiosira και Chaetoceros. Μετά την άνθιση της άνοιξης κυριαρχούν τα απτόφυτα του γένους Phaecocystis pouchetti.
Το ζωοπλαγκτόν εκπροσωπείται από τα κωπήποδα Calanus finmarchicus και Calanus hyperboreus, όπου το πρώτο εμφανίζεται περίπου τέσσερις φορές πιο συχνά από το δεύτερο και βρίσκεται κυρίως στα ρεύματα του Ατλαντικού, ενώ το C. hyperboreus κυριαρχεί στα νερά του Αρκτικού και αποτελεί την κύρια τροφή των περισσότερων θαλάσσιων θηρευτών. Τα σημαντικότερα είδη κριλ] είναι τα Meganyctiphanes norvegica, Thyssanoessa inermis και Thyssanoessa longicaudata. Σε αντίθεση με τη Γροιλανδία υπάρχει σημαντική παρουσία ασβεστολιθικού πλαγκτόν (κοκολιθοφόρα και γλοβιγερινίδα) στη Νορβηγική Θάλασσα. Η παραγωγή πλαγκτόν κυμαίνεται έντονα από χρόνο σε χρόνο. Για παράδειγμα η απόδοση του C. finmarchicus ήταν 28 g / m² (ξηρό βάρος) το 1995 και μόνο 8 g / m² το 1997. Αυτό επηρρέασε αντίστοιχα τον πληθυσμό όλων των θηρευτών του.
Οι γαρίδες του είδους Pandalus borealis παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατροφή των ψαριών, ιδιαίτερα του μπακαλιάρο και του καπελάνου, και εμφανίζονται κυρίως σε βάθη μεταξύ 200 και 300 μέτρων. Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της Νορβηγικής Θάλασσας είναι οι εκτεταμένοι κοραλλιογενείς ύφαλοι της Lophelia pertusa, που παρέχουν καταφύγιο σε διάφορα είδη ψαριών. Αν και αυτά τα κοράλλια είναι ευρέως διαδεδομένα σε πολλές περιοχές γύρω από τον Βόρειο Ατλαντικό, δεν φτάνουν ποτέ σε ποσότητες και συγκεντρώσεις όπως στις νορβηγικές ηπειρωτικές πλαγιές. Ωστόσο βρίσκονται σε κίνδυνο λόγω της αύξησης της αλίευσης με τράτα, που καταστρέφει μηχανικά τους κοραλλιογενείς υφάλους.
Ψάρια
Τα νορβηγικά παράκτια ύδατα είναι οι σημαντικότεροι τόποι αναπαραγωγής των πληθυσμών ρέγγας του Βόρειου Ατλαντικού και η εκκόλαψη γίνεται τον Μάρτιο. Τα αυγά επιπλέουν και ξεπλένονται στην ακτή από το ρεύμα προς το βορρά. Ενώ ένας μικρός πληθυσμός ρέγγας παραμένει στα φιόρδ και κατά μήκος της βόρειας νορβηγικής ακτής, το μεγαλύτερο μέρος περνά το καλοκαίρι στη Θάλασσα του Μπάρεντς, όπου τρέφεται με το πλούσιο πλαγκτόν. Όταν φτάσουν στην εφηβεία οι ρέγγες επιστρέφουν στη Νορβηγική Θάλασσα. Τα απόθεματα ρέγγας ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των ετών. Αυξήθηκαν τη δεκαετία του 1920 λόγω του ήπιου κλίματος και στη συνέχεια κατέρρευσαν τις επόμενες δεκαετίες ως το 1970. Ωστόσο η μείωση προκλήθηκε εν μέρει τουλάχιστον από την υπεραλίευση. Η βιομάζα των νέων εκκολαφθέντων ρεγγών μειώθηκε από 11 εκατομμύρια τόνους το 1956 σε σχεδόν μηδέν το 1970, γεγονός που επηρέασε το οικοσύστημα όχι μόνο της Νορβηγικής Θάλασσας αλλά και της Θάλασσας του Μπάρεντς. thumb|Ο καπελάνος είναι συνηθισμένο ψάρι στα μεταβατικά νερά του Ατλαντικού-Αρκτικού Η επιβολή περιβαλλοντικών και αλιευτικών κανονισμών είχε ως αποτέλεσμα τη μερική ανάκαμψη των πληθυσμών ρέγγας από το 1987. Αυτή η ανάκαμψη συνοδεύτηκε από μείωση των αποθεμάτων καπελάνου και μπακαλιάρου. Ενώ ο καπελάνος επωφελήθηκε από τη μείωση της αλιείας, η άνοδος της θερμοκρασίας τη δεκαετία του 1980 και ο ανταγωνισμός για τροφή με τη ρέγγα οδήγησε σε σχεδόν εξαφάνιση του νεαρού πληθυσμού του από τη Νορβηγική Θάλασσα. Εν τω μεταξύ ο ενήλικος πληθυσμός του εξαλείφθηκε γρήγορα. Αυτό μείωσε επίσης τον πληθυσμό του μπακαλιάρου - σημαντικού θηρευτή του καπελάνου - καθώς η ρέγγα ήταν ακόμη πολύ μικρή σε αριθμό για να αντικαταστήσει τον καπελάνο στη διατροφή του μπακαλιάρου.
Το προσφυγάκι (Micromesistius poutassou) επωφελήθηκε από τη μείωση των αποθεμάτων ρεγγών και καπελάνου, καθώς ανέλαβε το ρόλο του κυριότερου θηρευτή του πλαγκτόν. Το προσφυγάκι γεννά κοντά στα βρετανικά νησιά. Τα θαλάσσια ρεύματα μεταφέρουν τα αυγά τους στη Νορβηγική Θάλασσα και τα ενήλικα κολυμπούν επίσης εκεί για να επωφεληθούν από την ύπαρξη τροφής. Οι νέοι περνούν το καλοκαίρι και το χειμώνα ως το Φεβρουάριο στα παράκτια νερά της Νορβηγίας και μετά επιστρέφουν στα θερμότερα νερά δυτικά της Σκωτίας. Ο νορβηγικός μπακαλιάρος της Αρκτικής εμφανίζεται κυρίως στη Θάλασσα του Μπάρεντς και στο Αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ. Στο υπόλοιπο της Νορβηγικής Θάλασσας βρίσκεται μόνο κατά την αναπαραγωγική περίοδο, στα νησιά Λοφότεν, όπου ο Pollachius virens και ο μπακαλιάρος γεννούν τα αυγά τους στα παράκτια ύδατα. Το σκουμπρί είναι ένα σημαντικό οικονομικά ψάρι. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι κατοικούνται από διαφορετικά είδη του γένους Sebastes.
Θηλαστικά και πουλιά
thumb |Το καλαμάρι Gonatus fabricii Στη Νορβηγική Θάλασσα υπάρχουν σημαντικοί αριθμοί φαλαινών μινκ, μεγάπτερων, σέι και όρκες και λευκόρρυγχα δελφίνια εμφανίζονται στα παράκτια ύδατα. Οι όρκες και μερικές άλλες φάλαινες επισκέπτονται τη θάλασσα τους καλοκαιρινούς μήνες για τροφή. Ο πληθυσμός τους σχετίζεται στενά με τα αποθέματα της ρέγγας, της οποίας τα κοπάδια ακολουθούν μέσα στη θάλασσα. Με συνολικό πληθυσμό περίπου 110.000 οι φάλαινες μινκ είναι μακράν οι συνηθέστερες φάλαινες στη θάλασσα. Θηρεύονται από τη Νορβηγία και την Ισλανδία, με ποσόστωση περίπου 1.000 ετησίως στη Νορβηγία. Σε αντίθεση με το παρελθόν σήμερα κυρίως καταναλώνεται το κρέας τους και όχι το λίπος και το λάδι.
Η τοξοκέφαλη φάλαινα αποτελούσε σημαντικό θηρευτή πλαγκτόν, αλλά σχεδόν εξαφανίστηκε από τη Νορβηγική Θάλασσα μετά από έντονη φαλαινοθηρία τον 19ο αιώνα και εξαφανίστηκε προσωρινά από ολόκληρο τον Βόρειο Ατλαντικό. Παρομοίως οι άλλοτε μεγάλες ομάδες γαλάζιων φαλαινών μεταξύ Γιαν Μάγεν και Σπιτσβέργης, δεν υπάρχουν σήμερα. Άλλα μεγάλα ζώα της θάλασσας είναι οι φώκιες και τα καλαμάρια.
Τα υδρόβια πτηνά της Νορβηγικής Θάλασσας υπέφεραν από την κατάρρευση του πληθυσμού ρέγγας και ο πληθυσμός τους έχει μειωθεί σημαντικά.
Ανθρώπινες δραστηριότητες
Η Νορβηγία, η Ισλανδία και η Δανία / Νήσοι Φερόες μοιράζονται τα χωρικά ύδατα της Νορβηγικής Θάλασσας, με το μεγαλύτερο μέρος τους να ανήκει στην πρώτη. Η Νορβηγία έχει ορίσει χωρικά ύδατα δώδεκα μιλίων από το 2004 και αποκλειστική οικονομική ζώνη 200 μιλίων από το 1976. Κατά συνέπεια, λόγω των νορβηγικών νησιών Σβάλμπαρντ και Γιαν Μάγεν, το νοτιοανατολικό, βορειοανατολικό και βορειοδυτικό άκρο της θάλασσας εμπίπτει στη Νορβηγία. Τα νοτιοδυτικά σύνορα μοιράζονται με την Ισλανδία και τη Δανία / Νήσους Φερόες.
Η μεγαλύτερη ζημιά στη Νορβηγική Θάλασσα έχει προκληθεί από εκτεταμένη αλιεία, φαλαινοθηρία και ρύπανση. Το βρετανικό πυρηνικό συγκρότημα του Σέλαφιλντ είναι ένας από τους μεγαλύτερους ρυπαντές, απορρίπτοντας στη θάλασσα ραδιενεργά απόβλητα. Η ρύπανση οφείλεται επίσης κυρίως στο πετρέλαιο και τις τοξικές ουσίες, αλλά και στο μεγάλο αριθμό πλοίων που βυθίστηκαν κατά τους δύο παγκοσμίους πολέμους. Η προστασία του περιβάλλοντος της Νορβηγικής Θάλασσας ρυθμίζεται κυρίως από τη Σύμβαση OSPAR.
Αλιεία και φαλαινοθηρία
thumb|left|Παραδοσιακό άπλωμα μπακαλιάρου thumb|Αρκτική φαλαινοθηρία (18ος αιώνας). Τα πλοία είναι ολλανδικά και τα ζώα είναι [[φάλαινα της Γροιλανδίας|τοξοκέφαλες φάλαινες. Στο βάθος φαίνεται το Μπέρενμπουργκ στο Γιαν Μάγεν.]] Η αλιεία ασκείται κοντά στο αρχιπέλαγος Λοφότεν επί αιώνες. Τα παράκτια ύδατα των απομακρυσμένων αυτών νησιών είναι μια από τις πλουσιότερες περιοχές αλιείας στην Ευρώπη, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του μπακαλιάρου του Ατλαντικού κολυμπά στα παράκτια νερά τους το χειμώνα για την ωοτοκία. Έτσι το 19ο αιώνα ο αποξηραμένος μπακαλιάρος ήταν μια από τις κύριες εξαγωγές της Νορβηγίας και μακράν η σημαντικότερη βιομηχανία στη Βόρεια Νορβηγία. Τα δυνατά θαλάσσια ρεύματα, οι δίνες και ιδιαίτερα οι συχνές καταιγίδες έκαναν την αλιεία επικίνδυνο επάγγελμα: αρκετές εκατοντάδες άνδρες πέθαναν τη «θανατηφόρα Δευτέρα» τον Μάρτιο του 1821, 300 από αυτούς από μία ενορία, και περίπου εκατό σκάφη με τα πληρώματά τους χάθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τον Απρίλιο του 1875.