cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Στοκχόλμη
Προάστια
Τα προάστια της Στοκχόλμης είναι μέρη με ποικίλο πολιτιστικό υπόβαθρο. Ορισμένες περιοχές στα εσωτερικά προάστια, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών Skärholmen, Tensta, Jordbro, Fittja, Husby, Brandbergen, Rinkeby, Rissne, Kista, Hagsätra, Hässelby, Farsta, Rågsved, Flemingsberg και το εξωτερικό προάστιο Södertälje, έχουν υψηλά ποσοστά μεταναστών πρώτης ή δεύτερης γενιάς. Αυτοί προέρχονται κυρίως από τη Μέση Ανατολή (Ασσύρια, Σύροι, Τούρκοι και Κούρδοι) και Βόσνιοι και Σέρβοι, αλλά υπάρχουν και μετανάστες από την Αφρική, τη Νοτιοανατολική Ασία και τη Λατινική Αμερική. Άλλα τμήματα των εσωτερικών προαστίων, όπως τα Täby, Danderyd, Lidingö, Flysta και καθώς και μερικά από τα προάστια που αναφέρονται παραπάνω, έχουν πλειοψηφία Σουηδών.
Θέατρα
Άλλα αξιοσημείωτα θέατρα είναι το Δημοτικό Θέατρο της Στοκχόλμης (Stockholms stadsteater), η Λαϊκή Όπερα (Folkoperan), το Σύγχρονο Θέατρο Χορού (Moderna dansteatern), το Κινέζικο Θέατρο, το Θέατρο Göta Lejon, το θέατρο Mosebacke και το θέατρο Όσκαρ.
Πάρκα ψυχαγωγίας
Το Gröna Lund είναι ένα πάρκο ψυχαγωγίας που βρίσκεται στο νησί Γιουργκόρντεν. Αυτό το πάρκο ψυχαγωγίας έχει πάνω από 30 ατραξιόν και πολλά εστιατόρια. Είναι δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο και δέχεται καθημερινά χιλιάδες επισκέπτες. Είναι ανοιχτό από τα τέλη Απριλίου ως τα μέσα Σεπτεμβρίου. Το Gröna Lund λειτουργεί επίσης ως χώρος συναυλιών.
Mέσα ενημέρωσης
Η Στοκχόλμη είναι το κέντρο των μέσων ενημέρωσης της Σουηδίας Διαθέτει τέσσερις ημερήσιες εφημερίδες σε εθνικό επίπεδο και είναι επίσης η κεντρική έδρα των χρηματοδοτούμενων από το δημόσιο ραδιόφωνου (SR) και τηλεόρασης (SVT). Επιπλέον όλα τα άλλα μεγάλα τηλεοπτικά κανάλια έχουν την έδρα τους στη Στοκχόλμη, όπως: TV3, TV4 και TV6. Όλα τα μεγάλα περιοδικά βρίσκονται επίσης στη Στοκχόλμη, όπως και ο μεγαλύτερος εκδότης λογοτεχνίας, ο όμιλος Bonnier. Το πιο ευπώλητο βιντεοπαιχνίδι του κόσμου Minecraft δημιουργήθηκε στη Στοκχόλμη από το Μάρκους 'Νοτς' Πέρσον το 2009 και η εταιρεία του Mojang εδρεύει εκεί.
Αθλητισμός
Τα δημοφιλέστερα αθλήματα με θεατές είναι το ποδόσφαιρο και το χόκεϊ επί πάγου. Οι τρεις πιο δημοφιλείς ποδοσφαιρικοί σύλλογοι της Στοκχόλμης είναι οι AIK, Τζουργκάρντεν IΦ και Χάμαρμπυ ΙΦ, που όλοι παίζουν στην πρώτη κατηγορία, την Άλσβενσκαν. Η AIK παίζει στο εθνικό γήπεδο ποδοσφαίρου της Σουηδίας, το Friends Arena στο Σόλνα, με χωρητικότητα 54.329. Οι Τζουργκάρντεν IΦ και Χάμαρμπυ παίζουν στο Tele2 Arena στο Γιοχάνεσσοφ, με χωρητικότητα 30.000 θεατών.
Και τα τρία είναι πολυ-αθλητικά σωματεία και έχουν ομάδες χόκεϊ επί πάγου (η Τζουργκάρντεν IΦ παίζει στην πρώτη κατηγορία, η AIK στη δεύτερη και η Χάμαρμπυ στην τρίτη), καθώς και ομάδες μπάντυ, μπάσκετ, το φλόρμπολ και άλλων αθλημάτων, συμπεριλαμβανομένων και ατομικών.
Η πόλη φιλοξένησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1912. Από τότε χρονολογείται το Stockholms Olympiastadion, που έχει έκτοτε φιλοξένησε πολυάριθμα αθλητικά γεγονότα, κυρίως ποδόσφαιρου και στίβου. Άλλοι σημαντικοί αθλητικοί χώροι είναι το Friends Arena, το νέο εθνικό στάδιο ποδοσφαίρου, το Stockholm Globe Arena, ένας αθλητικός χώρος για πολλά αθλήματα και ένα από τα μεγαλύτερα σφαιρικά κτίρια στον κόσμο, και το γειτονικό κλειστό γήπεδο Hovet.
Εκτός από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1912 η ​​Στοκχόλμη φιλοξένησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες Ιππασίας του 1956 και το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 1992. Η πόλη ήταν επίσης δεύτερη στην επιλογή για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, μετά την Αθήνα, που τους διοργάνωσε. Η Στοκχόλμη φιλοξένησε το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1958. Η Στοκχόλμη είναι από κοινού υποψήφια με το Ορε για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2026 που ανταγωνίζονται την άλλη κοινή υποψηφιότητα Μιλάνου / Κορτίνα ντ' Αμπέτσο της Ιταλίας και αν επιλεγεί θα είναι η δεύτερη πόλη που θα διοργανώσει Θερινούς και Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες μετά το Πεκίνο και αν επιλεγεί για τους Χειμερινούς Παραολυμπιακούς Αγώνες του 2026 θα είναι επίσης η δεύτερη πόλη που θα φιλοξενήσει τόσο Θερινούς όσο και Χειμερινούς Παραολυμπιακούς μετά το Πεκίνο και με το Ορε θα φιλοξενήσει και τις τρεις χειμερινές εκδηλώσεις, Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, Χειμερινούς Παραολυμπιακους Αγώνες και Παγκόσμιους Χειμερινούς Αγώνες Special Olympics, που θα φιλοξενήσει το Ορε το 2021 μαζί με το Έστερσουντ. Η Στοκχόλμη επελέγη για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς του 2022 αλλά απέσυρε την υποψηφιότητά της το 2014 λόγω οικονομικών προβλημάτων.
Η Στοκχόλμη φιλοξένησε όλες εκτός από μία τις διοργανώσεις των Βόρειων Χωρών (1901-1926), χειμερινή εκδήλωση πολλών αθλημάτων, που προηγήθηκε των Χειμερινών Ολυμπιακών.
Το 2015 δημιουργήθηκε η ομάδα ράγκμπι Stockholms Kungar. Είναι η πρώτη ομάδα ράγκμπι της Στοκχόλμης και θα αγωνισθεί στο Εθνικό πρωτάθλημα ράγκμπι της Σουηδίας.
Κάθε χρόνο η Στοκχόλμη φιλοξενεί το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κολύμβησης-Δρόμου ÖTILLÖ.
Η Στοκχόλμη φιλοξενεί το Οπεν της Στοκχόλμης, ένα επαγγελματικό τουρνουά αντισφαίρισης της ATP από το 1969. Από το 1995 το τουρνουά φιλοξενείται στο Kungliga tennishallen.
Πράσινη πόλη με εθνικό αστικό πάρκο
Η Στοκχόλμη είναι μία από τις καθαρότερες πρωτεύουσες του κόσμου. Η πόλη έλαβε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Πράσινης Πρωτεύουσας για το 2010 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ηταν η πρώτη «πράσινη πρωτεύουσα» της Ευρώπης. Οι πόλεις των υποψηφίων αξιολογήθηκαν με διάφορους τρόπους: την κλιματική αλλαγή, τις τοπικές μεταφορές, τις δημόσιες περιοχές πρασίνου, την ποιότητα του αέρα, τον θόρυβο, τα απόβλητα, την κατανάλωση νερού, την επεξεργασία λυμάτων, τη βιώσιμη εκμετάλλευση της γης, τη βιοποικιλότητα και την περιβαλλοντική διαχείριση. Από τις 35 συμμετέχουσες πόλεις επιλέχθηκαν οκτώ φιναλίστ: Στοκχόλμη, Άμστερνταμ, Μπρίστολ, Κοπεγχάγη, Φράιμπουργκ, Αμβούργο, Μίνστερ και Όσλο. Μερικοί από τους λόγους για τους οποίους η Στοκχόλμη κέρδισε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Πράσινης Πρωτεύουσας 2010 ήταν: το ολοκληρωμένο διοικητικό της σύστημα, που διασφαλίζει ότι οι περιβαλλοντικές πτυχές εξετάζονται στους προϋπολογισμούς, τον επιχειρησιακό προγραμματισμό, την υποβολή εκθέσεων και το διαρκή έλεγχο, η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 25% ανά κάτοικο σε δέκα χρόνια · και η απόφασή της να απαλλαγεί από τα ορυκτά καύσιμα μέχρι το 2050. . Η Στοκχόλμη έχει από καιρό επιδείξει μέριμνα για το περιβάλλον. Το σημερινό περιβαλλοντικό πρόγραμμα της πόλης είναι το πέμπτο από την υιοθέτηση του πρώτου στα μέσα της δεκαετίας του 1970. Το 2011 η Στοκχόλμη παρέδωσε τον τίτλο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας στο Αμβούργο της Γερμανίας.
Ο ρόλος της ως πρότυπου
Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ευρωπαϊκών Πόλεων 2010 Η Στοκχόλμη είναι η καλύτερη πόλη όσον αφορά την απαλλαγή από τη ρύπανση. Περιβαλλόμενη από 219 προστατευόμενους βιότοπους, η Στοκχόλμη διαθέτει περίπου 1.000 χώρους πρασίνου, που αντιστοιχούν στο 30% της περιοχής της πόλης. Ιδρυμένο το 1995, το Βασιλικό Εθνικό Δημοτικό Πάρκο είναι το πρώτο νομικά προστατευόμενο "εθνικό αστικό πάρκο" στον κόσμο. Το νερό στη Στοκχόλμη είναι τόσο καθαρό ώστε οι άνθρωποι μπορούν να βουτήξουν και να ψαρεύουν στο κέντρο της πόλης. Πραγματικά τα νερά του κέντρου της Στοκχόλμης χρησιμεύουν ως τόποι αναπαραγωγής για πολλά είδη ψαριών, μεταξύ άλλων πέστροφας και του σολομού. Όσον αφορά τις εκπομπές CO2 ο στόχος της κυβέρνησης είναι η Στοκχόλμη να είναι ελεύθερη από CO2 πριν από το 2050.
Ποιότητα αέρα
Η Στοκχόλμη είχε προβληματικά επίπεδα σωματιδίων (PM10) εξαιτίας των χειμωνιάτικων ελαστικών με καρφιά αλλά από το 2016 τα επίπεδα είναι κάτω από τα όρια, μετά από απαγορεύσεις συγκεκριμένων οδών. Αντιθέτως το σημερινό πρόβλημα (2016) είναι τα οξείδια του αζώτου που εκπέμπονται από τα πετρελαιοκίνητα οχήματα. Το 2016 τα μέσα επίπεδα αστικού περιβάλλοντος ήταν: NO2 11 μg / m3, NOx 14 μg / m3, PM10 12 μg / m3, PM2,5 4,9 μg / m3, αιθάλη 0,4 μg / m3, πολύ λεπτά σωματίδια 6200 / cm3, CO 0,2 mg / m3, SO2 0,4 μg / m3, όζον 51 μg / m3. Για τον δρόμο (τη Χορσγκάταν με πυκνή κυκλοφορία) τα μέσα επίπεδα ήταν: NO2 43 μg / m3, NOx 104 μg / m3, PM10 23 μg / m3, PM2,5 5,9 μg / m3, αιθάλη 1,0 μg / m3, πολύ λεπτά σωματίδια 17100 / cm3, CO 0,3 mg / m3, όζον 31 μg / m3
Δημόσιες μεταφορές
Η Στοκχόλμη διαθέτει εκτεταμένο σύστημα δημόσιων μεταφορών, που αποτελείται από το Μετρό της Στοκχόλμης (Σουηδικά: Tunnelbanan), με επτά γραμμές (10, 11, 13, 14, 17, 18, 19), τον προαστιακό σιδηρόδρομο (Σουηδικά: Pendeltågen), που κινείται στο κρατικό σιδηροδρομικό δίκτυο με τέσσερις γραμμές (35, 36, 37, 38), τέσσερις γραμμές τραμ (7, 12, 21 και 22), τη στενού πλάτους 891 χιλ. σιδηροδρομική γραμμή Ρόσαγκσμπαναν, με τρεις γραμμές (27, 28, 29) στα βορειοανατολικά, τον τοπικό σιδηρόδρομο Σαλτσιέμπαναν, με δύο γραμμές (25, 26) στα νοτιοανατολικά, μεγάλο αριθμό λεωφορείων και το φέρρυ Τζουργκάρντεν στο κέντρο της πόλης. Η συντριπτική πλειοψηφία των χερσαίων δημόσιων συγκοινωνιών στην περιφέρεια της Στοκχόλμης (εξαιρουμένων των λεωφορείων και των τρένων εξπρές του αεροδρομίου και λίγων εμπορικά βιώσιμων λεωφορειακών γραμμών) οργανώνεται υπό τον κοινό φορέα "Τοπικές Μεταφορές της Μείζονος Στοκχόλμης" (Storstockholms Lokaltrafik, SL), που ανήκει εξ ολοκλήρου στο Δημοτικό Συμβούλιο της Στοκχόλμης. Από τη δεκαετία του 1990 η λειτουργία και η συντήρηση των υπηρεσιών δημόσιων συγκοινωνιών της SL ανατίθενται σε ανεξάρτητες εταιρείες που υποβάλλουν προσφορές, όπως η MTR, που λειτουργεί σήμερα το μετρό. Την κυκλοφορία των πλοίων στο αρχιπέλαγος διαχειρίζεται η Waxholmsbolaget, που ανήκει εξ ολοκλήρου στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Η SL διαθέτει ένα κοινό σύστημα εισιτηρίων σε ολόκληρη την περιφέρεια της Στοκχόλμης, που επιτρέπει την εύκολη διακίνηση με διαφορετικά μέσα μεταφοράς. Τα εισιτήρια είναι δύο κύριων τύπων, ενιαίο εισιτήριο και κάρτες, που επιτρέπουν και τα δύο απεριόριστες διαδρομές της SL σε όλη την περιφέρεια της Στοκχόλμης για όλη τη διάρκεια ισχύος του εισιτηρίου.
Το Έργο Γραμμή της Πόλης
Με εκτιμώμενο κόστος 16,8 δισεκατομμυρίων SEK (επίπεδο τιμών Ιανουαρίου 2007), που ισούται με 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ, το Citybanan (Γραμμή της Πόλης), ένα περιβαλλοντικά πιστοποιημένο έργο, περιλαμβάνει μια σήραγγα του προαστιακού σιδηρόδρομου (σε βράχο και νερό) μήκους 6 χλμ. κάτω από τη Στοκχόλμη, με δύο νέους σταθμούς (Stockholm City και Stockholm Odenplan) και μια σιδηροδρομική γέφυρα μήκους 1,4 χλμ. στο Οστα. Το Citybanan κατασκευάστηκε από τη Σουηδική Διοίκηση Μεταφορών σε συνεργασία με τον Δήμο της Στοκχόλμης, το Περιφερειακό Συμβούλιο της Στοκχόλμης και την SL. Δεδομένου ότι ο κεντρικός σταθμός της Στοκχόλμης είναι υπερφορτωμένος, ο σκοπός αυτού του έργου ήταν να διπλασιαστεί η χωρητικότητα της γραμμής της πόλης και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών. Οι εργασίες ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 2017..
Μεταξύ του Ρινταρχόλμεν και του Σέντερ Μέλαρστραντ, η Γραμμή της Πόλης περνάει από μια βυθισμένη σήραγγα από σκυρόδεμα. Ως πράσινο έργο, η City Line περιλαμβάνει τον καθαρισμό των λυμάτων, τη μείωση του θορύβου τη χρήση συνθετικού ντήζελ, που παρέχει στους χρήστες καθαρό αέρα και την ανακύκλωση των ανασκαφέντων πετρωμάτων.
Δρόμοι
Η Στοκχόλμη βρίσκεται στη συμβολή των Ευρωπαϊκών διαδρομών Ε4, Ε18 και Ε20. Στη νότια, τη δυτική και τη βόρεια πλευρά του κέντρου της πόλης υπάρχει ένας ημιτελής περιφερειακός αυτοκινητόδρομος. Το βόρειο τμήμα της περιφερειακής οδού άνοιξε για κυκλοφορία το 2015 ενώ το τελικό υποθαλάσσιο ανατολικό τμήμα συζητείται ως μελλοντικό έργο. Ένας αυτοκινητόδρομος παράκαμψης της κυκλοφορίας μεταξύ Βόρειας και Νότιας Σουηδίας, ο Förbifart Στοκχόλμη, κατασκευάζεται επί του παρόντος. Τα πολλά νησιά και οι πλωτές οδοί καθιστούν τις επεκτάσεις του οδικού συστήματος τόσο περίπλοκες και δαπανηρές, και οι νέοι αυτοκινητόδρομοι συνήθως κατασκευάζονται ως συστήματα σηράγγων και γεφυρών. Η Στοκχόλμη διαθέτει ένα σύστημα τελών συμφόρησης, τον φόρο συμφόρησης στη Στοκχόλμη, που χρησιμοποιείται σε μόνιμη βάση από την 1η Αυγούστου 2007 , αφού είχε δοκιμαστική περίοδο επτά μηνών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2006. Το κέντρο της πόλης βρίσκεται εντός της ζώνης φόρου συμφόρησης. Όλες οι είσοδοι και έξοδοι αυτής της περιοχής διαθέτουν μη επανδρωμένα σημεία ελέγχου που λειτουργούν με αυτόματη αναγνώριση πινακίδας κυκλοφορίας. Όλα τα οχήματα που εισέρχονται ή εξέρχονται από την περιοχή του φόρου συμφόρησης, με λίγες εξαιρέσεις, πρέπει να πληρώσουν 10-20 SEK (1,09-2,18 EUR) ανάλογα με την ώρα της ημέρας μεταξύ 06:30 και 18:29. Το μέγιστο ποσό φόρου ανά όχημα ανά ημέρα είναι 60 SEK (6,53 EUR). Payment is done by various means within 14 days after one has passed one of the control points; one cannot pay at the control points.
Φέρρυ
Η Στοκχόλμη διαθέτει τακτικά δρομολόγια πλοίων προς το Ελσίνκι και το Τούρκου στη Φινλανδία (κοινώς ονομαζόμενα "Finlandsfärjan"), το Τάλιν στην Εσθονία, τη Ρίγα της Λετονίας, τα Νησιά Ώλαντ και την Αγία Πετρούπολη. Το μεγάλο αρχιπέλαγος της Στοκχόλμης εξυπηρετείται από τα σκάφη αρχιπελάγους του Waxholmsbolaget (που ανήκουν στο Περιφερειακό Συμβούλιο της Στοκχόλμης και επιδοτούνται από αυτό).
Δημοτικά Ποδήλατα
Από τον Απρίλιο ως τον Οκτώβριο, κατά τη διάρκεια των θερμότερων μηνών, είναι δυνατή η ενοικίαση δημοτικών ποδηλάτων, αγοράζοντας μια κάρτα ποδηλάτου στο διαδίκτυο ή από σημεία πώλησης. Οι κάρτες επιτρέπουν στους χρήστες να νοικιάζουν ποδήλατα από οποιοδήποτε στάση Δημοτικών Ποδηλάτων, που υπάρχουν σε όλη την πόλη και να τα επιστρέφουν σε οποιαδήποτε άλλη στάση. Υπάρχουν δύο τύποι καρτών: η εποχιακή (ισχύει από την 1η Απριλίου έως τις 31 Οκτωβρίου) και η τριήμερη. Όταν λήξει η ισχύς τους, μπορούν να επανενεργοποιηθούν και συνεπώς είναι επαναχρησιμοποιήσιμες. Τα ποδήλατα μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι τρεις ώρες ανά ενοικίαση και μπορούν να ενοικιαστούν από Δευτέρα έως Κυριακή από τις 6 π.μ. έως τις 10 μ.μ.
Αεροδρόμια
Η σιδηροδρομική σύνδεση Arlanda Express συνδέει το Αεροδρόμιο Αρλάντα με το κέντρο της Στοκχόλμης. Με χρόνο 20 λεπτών το τρένο είναι το ταχύτερο μέσο μετάβασης στο κέντρο της πόλης. Ο Κεντρικός Σταθμός του Αρλάντα εξυπηρετείται επίσης από προαστιακό, περιφερειακό και υπεραστικό σιδηρόδρομο.
Επιπλέον υπάρχουν επίσης γραμμές λεωφορείου, οι Flygbussarna, που εκτελούν δρομολόγια μεταξύ του κέντρου της Στοκχόλμης και όλων των αεροδρομίων.
Διεθνείς κατατάξεις
Η Στοκχόλμη εμφανίζεται συχνά ψηλά σε διεθνείς κατατάξεις, μερικές από τις οποίες αναφέρονται παρακάτω:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Διοργανώτριες πόλεις Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων  Κατηγορία:Πόλεις της Σουηδίας Κατηγορία:Πρωτεύουσες της Ευρώπης Κατηγορία:Μέλη της Χανσεατικής Ένωσης
Βασιλικό Παλάτι (Μιλάνο)
μικρογραφία|359x359εσ| Το Παλάτσο Ρεάλε και η Μικρή Πλατεία, όπως φαίνεται από την οροφή του Ντουόμo, μέσα από τις μαρμάρινες σαν βέλη κορυφές του. Δεξιά το κύριο κτίριο και αριστερά η μία πτέρυγα.
Αρχικά σχεδιάστηκε για να περιλαμβάνει δύο αυλές, αλλά αυτές αργότερα αποσυναρμολογήθηκαν για να δημιουργηθεί χώρος για τον Ντουόμο (Duomo). Το Παλάτσo βρίσκεται στα δεξιά της πρόσοψης (νότια) του Ντουόμο, απέναντι από τη Γκαλερία Βιτόριο Εμανουέλε Β΄ (βρίσκεται βόρεια της πλατείας Ντουόμο). Η πρόσοψη του Παλάτσo δημιουργεί μια εσοχή στην Πιάτσα ντελ Ντουόμο, που λειτουργεί ως αυλή, γνωστή ως Μικρή Βασιλική Πλατεία (Piazzetta Reale).
Η περίφημη Αίθουσα των Καρυάτιδων βρίσκεται στον κύριο όροφο του κτιρίου, που έχει υποστεί μεγάλες ζημιές από τις αεροπορικές επιδρομές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά τον πόλεμο, το Παλάτσo παρέμεινε εγκαταλελειμμένο για περισσότερο από δύο χρόνια, και η κατάστασή του επιδεινώθηκε περαιτέρω. Πολλοί από τους νεοκλασικούς εσωτερικούς χώρους του Παλάτσo χάθηκαν αυτή την περίοδο.
Προέλευση
Το βασιλικό παλάτι έχει αρχαία προέλευση. Ονομάστηκε για πρώτη φορά "Palazzo del Broletto Vecchio" και ήταν η έδρα της κυβέρνησης της πόλης κατά την περίοδο των μεσαιωνικών κοινοτήτων στον Μεσαίωνα.
Το παλάτι έγινε βασικό πολιτικό κέντρο κάτω από τους Οίκους των Toριάνι, Βισκόντι και Σφόρτσα. Μετά την κατασκευή του καθεδρικού ναού Ντουόμo, το Παλάτσo ανακαινίστηκε σε μεγάλο βαθμό χάρη στις προσπάθειες της κυβέρνησης του Φραντσέσκο Α΄ Σφόρτσα.
16ος αι.
Το Παλάτσo άκμασε υπό τον κυβερνήτη Φεράντε Α΄ Γκοντζάγκα, ο οποίος το έκανε μόνιμη κατοικία του στο Μιλάνο το 1546. Η οικογένεια Γκονζάγκα ανακαίνισε και μετέτρεψε τη δουκική αυλή σε παλάτι κατάλληλο για κυβερνήτη, με διευρυμένες και πρόσφατα εγκαινιασμένες αίθουσες, αφιερωμένες σε επίσημες λειτουργίες. Για να συνεχίσει αυτές τις επεκτάσεις, ο κυβερνήτης Γκοντζάγκα κατεδάφισε την παλαιά εκκλησία του Σαντ' Αντρέα αλ Μούρο Ρότο, προσαρτώντας τη γη της στο συγκρότημα του Παλάτσo. Ένα εσωτερικό πέρασμα σε μια κλειστή αυλή δημιουργήθηκε, για να συνδέσει το βασιλικό παλάτι με την εκκλησία του Σαν Γκοτάρντo, η οποία έγινε εκείνη την εποχή η επίσημη εκκλησία της Αυλής.
Στα τέλη του 16ου αι. ο κυβερνήτης Aντόνιο ντε Γκουθμάν υ Θουνίγα, μαρκήσιος του Aγιαμόντε, στρατολόγησε τον Πελεγκρίνο Τιμπάλντι για να πραγματοποιήσει περαιτέρω ανακαίνιση στο βασιλικό παλάτι. Ο Τιμπάλντι, ο έμπιστος αρχιτέκτονας του αρχιεπισκόπου Κάρλο Μπορομέο, εργαζόταν εκείνη την εποχή ήδη στο Ντουόμo, στο αρχιεπισκοπικό Ανάκτορο και στην Κορτίλε ντεϊ Κανονίτσι. Μεταξύ 1573 και 1598 συντόνιζε τις εργασίες στο βασιλικό παλάτι, ολοκλήρωσε την αναμόρφωση των εικονογραφικών διακοσμήσεων των στοών των διαμερισμάτων, του ιδιωτικού παρεκκλησίου και της εκκλησίας του Σαν Γκοτάρντo. Αρκετοί σημαντικοί καλλιτέχνες της εποχής παρακολούθησαν αυτό το έργο: ο Aουρέλιο Λουίνι, ο Αμπρότζιo Φιγκίνο, ο Αντόνιο Κάμπι και φυσικά ο ίδιος ο Πελεγκρίνοo Tιμπάλντι. Μερικά γύψινα και γοτθικά έργα δημιουργήθηκαν από τον Βαλέριο Προφονταβάλε, έναν Φλαμανδό καλλιτέχνη-ιμπρεσάριο, που είχε επίσης δουλέψει στα παράθυρα του Ντουόμo.
Σε αυτό το διάστημα ολοκληρώθηκε το Αυλικό Θέατρο, το πρώτο από μια σειρά θεάτρων που κτίστηκαν στο Μιλάνο για να χαθούν από φωτιά και να αντικατασταθούν, μέχρι που τελικά ανεγέρθηκε η Σκάλα τον 18ο αι.
17ος και 18ος αι.
δεξιά|μικρογραφία|440x440εσ| Πορτρέτο της [[Μαρία Θηρεσία|Μαρίας-Θηρεσίας της Αυστρίας από τον Άντον φον Μάρον, που εκτέθηκε στο Παλάτσο Ρεάλε για να εορταστούν οι συνεισφορές της στην πόλη του Μιλάνου.]]
Το 1723 μια νέα πυρκαγιά προκάλεσε ζημιές στις αίθουσες τελετών του παλατιού. Έπειτα ο Αυστριακός αξιωματούχος Βίριχ Φίλιπ φον Ντάουν ανέθεσε τις ανακαινίσεις. Οι πτέρυγες της Αυλής των Τιμών (Cortile d'Onore) ανανεώθηκαν με πιο ζωηρό στυλ, παρουσιάζοντας λευκούς τοίχους και μπαρόκ πλαίσια παραθύρων, που σχεδιάστηκαν από τον Κάρλο Ρινάλντι. Η εκκλησία του Σαν Γκοτάρντo διακοσμήθηκε εκ νέου με ζωγραφική, γυψομάρμαρο και επιχρύσωση και αναβαθμίστηκε για να γίνει ένα σωστό Βασιλικό-Δουκικό Παρεκκλήσιο. Η Αίθουσα Εορτασμών (Salone dei Festini) και η Αίθουσα Ακροάσεων (Salone di Audienzia, τώρα Αίθουσα των Αυτοκρατόρων), και τα δύο στον όροφο των ευγενών (piano nobile), αποκαταστάθηκαν επίσης. Οι πτέρυγες της Αυλής των Τιμών στέγαζαν την καγκελαρία, το διοικητικό και λογιστικό γραφείο και άλλα διοικητικά και οικονομικά γραφεία. Ο Κυβερνήτης και το Ιδιαίτερο Συμβούλιο συναντιόταν σε νέα δωμάτια, που κτίστηκαν στη βόρεια πλευρά του κήπου. Ο Κυβερνήτης στεγαζόταν στις νεόδμητες πτέρυγες βόρεια και νότια της αυλής.
Το 1745 ο Τζιαν Λούκα Παλαβιτσίνι έγινε κυβερνήτης και πληρεξούσιος υπουργός του Μιλάνου. Επιστράτευσε τον διάσημο αρχιτέκτονα Φραντσέσκο Κρότσε του Εργαστηρίου του Καθεδρικού για να ανακαινίσει πλήρως τους εσωτερικούς χώρους του παλατιού (έπιπλα, ασημικά, πορσελάνες και πολυελαίους) με προσωπικά του έξοδα. Ο Κρότσε παρήγγειλε ταπετσαρίες, που αναπαράγουν έργα στο στυλ του Ραφαήλ από τα εργαστήρια Γκομπλέν. Οι αίθουσες των Εορτασμών και των Ακροάσεων συγχωνεύτηκαν, για να δημιουργήσουν μια τεράστια αίθουσα χορού 46 επί 17 μ. (σημερινή Αίθουσα των Καρυάτιδων), που περιλαμβάνει πλαϊνούς ιδιαίτερους χώρους, για να χωρέσει μια ορχήστρα. Ο Παλαβιτσίνι ζήτησε επίσης μια αίθουσα, που προορίζεται να φιλοξενεί εορταστικά δείπνα, μια νέα τάση που ήρθε από τη Γαλλία. Όταν ο Παλαβιτσίνι έφυγε το 1752, πώλησε τα έπιπλα και τη διακόσμησή του στην πόλη του Μιλάνου.
Ανακατασκευή από τον Πιερμαρίνι
Ο αρχιδούκας Φερδινάνδος της Αυστρίας-Έστε, γιος της Μαρίας-Θηρεσίας της Αυστρίας, νυμφεύτηκε τη Μαρία-Βεατρίκη των Έστε στο Μιλάνο το 1771. Για τον γάμο τους, η όπερα Ο Ασκάνιο στην Άλμπα του Mότσαρτ ανέβηκε στο Παλάτσo. Αρχικά προσφέρθηκε στον Μότσαρτ μια θέση μαέστρου στην αυλή του Μιλάνου, για να απορριφθεί τελικά από την αυτοκράτειρα Μαρία-Θηρεσία. Η Μαρία-Βεατρίκη ήταν κληρονόμος του δουκάτου της Μόντενα και του Ρέτζιο, ενώ ο σύζυγός της έγινε κυβερνήτης του δουκάτου του Μιλάνου. Ο αρχιδούκας Φερδινάνδος ήλπιζε να κτίσει ένα νέο παλάτι, αλλά τελικά συμφώνησε να αναδιαμορφώσει το βασιλικό παλάτι, μεταφέροντας πολλά από τα διοικητικά γραφεία για να αυξήσει το μέγεθος της βασιλικής κατοικίας. δεξιά|μικρογραφία|376x376εσ| Η νεοκλασική μεγάλη σκάλα του κτηρίου. Οι εργασίες ανακαίνισης το 1773 διευθύνθηκαν από τον Τζιουζέπε Πιερμαρίνι σε συνεργασία με τον Λέοπολντ Πόλακ. Ο Πιερμαρίνι είχε επιφορτιστεί με τη δύσκολη δουλειά να εξισορροπήσει τις απαιτήσεις του αρχιδούκα, ο οποίος δεν ήταν διατεθειμένος να ζήσει στο βασιλικό παλάτι, αν δεν ανακαινιζόταν εκτενώς, και τους οικονομικούς περιορισμούς που επέβαλε η Βιέννη. Για το εξωτερικό επέλεξε μια λιτή εμφάνιση, εγκαταλείποντας το μπαρόκ στυλ και εισάγοντας το νεοκλασικό στο Μιλάνο. Μια σημαντική τροποποίηση ήταν η εξάλειψη της πτέρυγας της αυλής δίπλα στο Ντουόμo, για να δημιουργηθεί η Μικρή Βασιλική Πλατεία (Piazzetta Real), τότε μεγαλύτερη από την πλατεία του Καθεδρικού Ναού. Κατασκεύασε επίσης τη διάσημη νεοκλασική πρόσοψη του Παλάτσo, που μπορεί να θαυμάσει κανείς μέχρι σήμερα.
Πυρκαγιά ξέσπασε ξανά, καταστρέφοντας το Αυλικό Θέατρο στις 26 Φεβρουαρίου 1776. Εκείνη την εποχή αποφασίστηκε ότι το επιρρεπές σε πυρκαγιές Αυλικό Θέατρο επρόκειτο να κτιστεί αλλού: το Tέατρο αλα Σκάλα ανεγέρθηκε, για να γίνει αναμφισβήτητα η παλαιότερη δημόσια όπερα στον κόσμο. Ένα μικρότερο αυλικό θέατρο, τώρα Τέατρο Λύρικο, κτίστηκε πιο κοντά στο Παλάτσο Ρεάλε, αφού κατεδαφίστηκε ένα κοντινό σχολείο.
Σύμφωνα με τις εσωτερικές εργασίες, τα δωμάτια επαναπροσδιορίστηκαν για να ικανοποιήσουν τα αιτήματα του αρχιδούκα. Η πιο αξιοσημείωτη τροποποίηση είναι η δημιουργία της περίφημης Αίθουσας των Καρυάτιδων (που πήρε το όνομά της από ρις 40 γλυπτ,έςά καρυάτιδες του Γκαετάνο Γκαλιάνι). Ταυτόχρονα, το δουκικό παρεκκλήσιο του Σαν Γκοτάρντo εφοδιάστηκε με νέο βωμό και ανακαινίστηκε πλήρως σε νεοκλασικό στυλ. Μόνο το κωδωνοστάσιο διατηρήθηκε χωρίς αλλαγές, θεωρούμενο πρότυπο αρχιτεκτονικής ομορφιάς από τον Aτσόνε Βισκόντι.
Ο αρχιδούκας παρήγγειλε περισσότερες ταπετσαρίες Γκομπλέν, που απεικονίζουν ιστορίες του Ιάσονα, να τοποθετηθούν δίπλα με τις πρωτότυπες από τον Παλαβιτσίνι. Τα δωμάτια ήταν με γύψινες διακοσμήσεις από τον Aλμπερτόλι και τοιχογραφίες από τους Τζιουλιάνο Τραμπαλέζι και Mάρτιν Κνόλερ. Οι εργασίες ανακαίνισης στα δωμάτια του παλατιού συνεχίστηκαν, και τελείωσαν μόνο τον 19ο αι. με τις τελικές συνεισφορές των Aντρέα Απιάνι και Φραντσέσκο Άγιετς.
Ο Πιερμαρίνι ολοκλήρωσε επίσημα το έργο του στις 17 Ιουνίου 1778, οπότε ο αρχιδούκας εγκαταστάθηκε επίσημα στο νέο Παλάτσο Ρεάλε.
Ναπολεόντεια εποχή και αποκατάσταση
αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ| Ένας από τους αναμνηστικούς πίνακες του [[Αντρέα Απιάνι|Aντρέα Απιάνι, που εκτίθεται στο Παλάτσο Ρεάλε, και εορτάζει τον θρίαμβο του Ναπολέοντα Α΄ απεικονίζοντάς τον ως Ρωμαίο Αυτοκράτορα.]]
Αφού υπέστη σημαντικές ζημιές, το Παλάτσo επέστρεψε και μάλιστα ξεπέρασε το παλαιό του μεγαλείο το 1805, όταν τελικά ονομάστηκε «Βασιλικό Παλάτι»: το Μιλάνο είχε γίνει η πρωτεύουσα του Βασιλείου της Ιταλίας, που κυβερνούσε ο θετός γιος του Ναπολέοντα, Ευγένιος ντε Μπωαρναί, ο οποίος ήταν διορισμένος αντιβασιλιάς και το επέλεξε για επίσημη κατοικία του. Το Μιλάνο ήταν τώρα η πρωτεύουσα ενός τεράστιου βασιλείου, που εκτεινόταν σε όλη τη βόρεια Ιταλία και ως εκ τούτου το Παλάτσο Ρεάλε ανακαινίστηκε, για να διασφαλιστεί ότι ήταν αντάξιο τού τίτλου του.
Με την πτώση του Ναπολέοντα Α΄ το 1814, το βασίλειο της Ιταλίας διαλύθηκε και το τεράστιο Παλάτσo, μαζί με το Μιλάνο, επέστρεψαν στα χέρια των Αυστριακών. Δημιουργήθηκε το βασίλειο της Λομβαρδο-Βενετίας και το βασιλικό ανάκτορο παρέμεινε η επίσημη έδρα εξουσίας ενός ευρύτερου βασιλείου, ακόμη και υπό την αυστριακή κυριαρχία.
Πρόσφατη εποχή και απώλεια της Αίθουσας των Καρυάτιδων
δεξιά|μικρογραφία|450x450εσ| Δεξίωση το 1875 για τον Γερμανό Αυτοκράτορα [[Γουλιέλμος Α΄ της Γερμανίας|Γουλιέλμο Α', που πραγματοποιήθηκε στην «Αίθουσα των Καρυάτιδων» του Παλάτσο Ρεάλε πριν από την καταστροφή του από πυρκαγιά στις 15 Αυγούστου 1943.]] δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ| Το δωμάτιο του αυτοκράτορα το 1875.
Όταν η Λομβαρδία προσαρτήθηκε στο βασίλειο της Σαρδηνίας το 1859, το βασιλικό παλάτι έγινε η κατοικία του νέου κυβερνήτη του Μιλάνου, Mάσιμο ντ'Ατσέλιο. Ωστόσο, ο ντ'Ατσέλιο μπορούσε να απολαύσει το Παλάτσo μόνο για λιγότερο από ένα χρόνο: μετά τα γεγονότα που οδήγησαν στην ανακήρυξη του βασιλείου της Ιταλίας το 1861, έγινε η βασιλική κατοικία του μονάρχη της Σαβοΐας, ακόμα και αν δεν κατοικείτο συχνά, μια και η πρωτεύουσα είχε μεταφερθεί στη Φλωρεντία. Ο Ουμπέρτο Α΄ προτίμησε τη Βίλα Ρεάλε ντι Μόντσα από το Παλάτσo και ο γιος του, Βιτόριο-Εμανουέλε Γ΄, απέφυγε το Μιλάνο και επισκεπτόταν το Παλάτσο Ρεάλε μόνο κατά τη διάρκεια επίσημων τελετών. Η τελευταία επίσημη βασιλική δεξίωση που έγινε στο Μιλάνο, ήταν το 1906 κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Έκθεσης.
Το Παλάτσο Ρεάλε επρόκειτο να φιλοξενήσει την τελευταία επίσημη επίσκεψή του το 1919, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Γ. Γουίλσον προσκλήθηκε στο Μιλάνο από τον Βίκτωρα-Εμμανουήλ Γ΄ της Σαβοΐας. Αργότερα το ίδιο έτος, στις 11 Οκτωβρίου, το παλάτι πωλήθηκε από τον Οίκο της Σαβοΐας στο ιταλικό κράτος, υπό τον όρο ότι τα διαμερίσματα θα παρέμεναν διαθέσιμα για τη βασιλική οικογένεια της Σαβοΐας, όταν χρειαζόταν. Τα μέλη της οικογένειας, μεταξύ των οποίων κυρίως ο δούκας του Μπέργκαμο, συνέχιζαν να ζουν στο βασιλικό παλάτι μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Μεγάλες αλλαγές στο Παλάτσo επρόκειτο να ακολουθήσουν την πώλησή του. Το 1850 η πλησιέστερη πλευρά στο Ντουόμo μειώθηκε σε μέγεθος, για να επιτρέψει καλύτερη οδική κυκλοφορία, αλλάζοντας έτσι ριζικά τις μνημειακές διαστάσεις του παλατιού. Μια δεύτερη αναστάτωση σημειώθηκε το 1925, όταν οι Βασιλικοί Στάβλοι κατεδαφίστηκαν και στη συνέχεια ξανά το 1936-37, όταν το λεγόμενο "μακρύ μανίκι" (μία στενή και μακριά πτέρυγα) συντομεύτηκε κατά τουλάχιστον 60 μέτρα, για να κτιστεί το Παλάτσο ντ'Αρενγκάριο.
Ολόκληρο το κτίριο υπέστη σοβαρές ζημιές τη νύχτα της 15ης Αυγούστου 1943, όταν η πόλη βρέθηκε σε σφοδρό βομβαρδισμό από τις βρετανικές δυνάμεις. Ακόμα και αν οι βόμβες κτύπησαν μόνο ένα μικρό μέρος της οροφής, οι ζημιές επεκτάθηκαν γρήγορα σε ολόκληρη την κατασκευή, λόγω μιας κολοσσιαίας πυρκαγιάς, που δεν έγινε αντιληπτή και δεν έσβησε εγκαίρως, απόδειξη της γενικής κατάστασης αταξίας του Μιλάνου εκείνη την πολυσύχναστη νύχτα. Όλα τα ξύλινα εξαρτήματα και τα έπιπλα χάθηκαν, αλλά η υψηλή θερμοκρασία κατέστρεψε ακόμη και τους διάσημα γύψινα και τους πίνακες του Aπιάνι, καταστρέφοντας την Αίθουσα των Καρυάτιδων ανεπανόρθωτα. Τα ξύλινα δοκάρια της κατέρρευσαν και oι ζευκτές οροφές έσπασαν στο πάτωμα, προκαλώντας ζημιά μαζί με την αψίδα, το μπαλκόνι και τη στοά. Οι άλλες αίθουσες υπέστησαν επίσης ζημιές από τη διαρροή νερού, αφού πολλά από τα κεραμίδια στέγης χάθηκαν στην επιδρομή.
Μετά από μερικά χρόνια που αφέθηκε στην τύχη του, οι εργασίες επισκευής στο Παλάτσo ξεκίνησαν το 1947, μετά το τέλος του πολέμου. Η Εποπτεία Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ιταλίας ξεκίνησε την ανακαίνιση του κτηρίου και της Αίθουσας των Καρυάτιδων. Ένας νέος όροφος και μια νέα στέγη κτίστηκαν με πολύ πιο απλό στυλ, αφήνοντας σκόπιμα στην άκρη κάθε περίτεχνη διακόσμηση του παρελθόντος, ως απόδειξη των φρικαλεοτήτων του πολέμου. Ευτυχώς, μπορείτε ακόμα να θαυμάσετε την υπέροχη διακόσμηση της Αίθουσας των Καρυάτιδων πριν την καταστροφή της σε πολλούς πίνακες και φωτογραφίες.
Η Αίθουσα, που στερήθηκε την αρχαία της λάμψη, επανήλθε στη διεθνή προσοχή το 1953, όταν επιλέχθηκε από τον Πικάσο, για να φιλοξενήσει μια έκθεση. Το έργο του Ισπανού καλλιτέχνη Γκερνίκα ήταν το κύριο χαρακτηριστικό της έκθεσης, που εκτέθηκε συμβολικά στην -πλέον πολύ πιο απλή- Αίθουσα των Καρυάτιδων.
Ξεκινώντας το 2000, η ιταλική κυβέρνηση ανέθεσε μια πληρέστερη αποκατάσταση του βασιλικού παλατιού. Η Αίθουσα των Καρυάτιδων δεν ανακαινίστηκε για να επαναφέρει την παλιά της λαμπρότητα, αλλά διατηρήθηκε μόνο συντηρητικά, αφαιρώντας το μαύρο χρώμα στους τοίχους, ενισχύοντας τις δομικές ενότητες και καθαρίζοντας τους υπόλοιπους πίνακες. Σκίτσα της παλαιάς οροφής σχεδιάστηκαν στο εξώφυλλο της νέας λευκής οροφής, για να δώσουν μια εντύπωση του πώς έμοιαζε το δωμάτιο στο παρελθόν.
Το Μουσείο του Παλατιού
Στις αρχές του 21ου αι., περισσότερα από πενήντα χρόνια μετά την καταστροφή του, το Παλάτσο Ρεάλε βρήκε έναν νέο κεντρικό ρόλο στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή του Μιλάνου. Τρεις φάσεις αποκατάστασης ολοκληρώθηκαν, ακόμη και αν το παλάτι δεν ανακτούσε πλήρως την αρχική του μεγαλοπρέπεια. Ο αρχικός σκοπός των αναστηλώσεων ήταν να δημιουργηθεί ένα "Μουσείο του παλατιού", για να δείξει τις τέσσερις ιστορικές εποχές που πέρασε το Παλάτσο: τη νεοκλασική εποχή, την περίοδο του Ναπολέοντα Α΄, την αποκατάσταση και την ενοποίηση της Ιταλίας. Η πρώτη φάση της αποκατάστασης ανέλαβε το πολύπλοκο έργο της ανακαίνισης των αρχικών επίπλων, για να προσφέρει μια στυλιστική αναπαράσταση της ζωής της Δουκικής Αυλής. Στη συνέχεια, οι νεοκλασικές αίθουσες αναστηλώθηκαν, για να επαναφέρουν το όραμα του Τζουζέπε Πιερμαρίνι και τη λαμπρότητα της εποχής των «πεφωτισμένων ηγεμόνων», όταν η πόλη είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ευρώπη. Η τρίτη φάση επικεντρώθηκε στο παλαιό Διαμέρισμα Αποθήκευσης (Apartment of Reserve), για να απεικονίσει τη ζωή των αυστριακών βασιλέων του 19ου αι. Δυστυχώς η αρχική ιδέα εγκαταλείφθηκε και το Μουσείο του Παλατιού δεν εγκαινιάστηκε ποτέ, παρά την ολοκλήρωση της τρίτης φάσης αναστήλωσής του το 2008.
Πολιτιστικό Κέντρο
Το Βασιλικό Παλάτι είναι πλέον ένα πολιτιστικό κέντρο στην καρδιά του Μιλάνου, που συντονίζεται σε συνδυασμό με τρεις άλλους εκθεσιακούς χώρους: Ροτόντα ντελα Μπεζάνα, Παλάτσο ντελα Ρατζιόνε και Παλάτσο ντελ'Αρενγκάριο.
Το κτίριο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην καλλιτεχνική ζωή του Μιλάνου, έχοντας φιλοξενήσει τα τελευταία χρόνια εκθέσεις κύρους, συμπεριλαμβανομένων έργων του Κλωντ Μονέ, του Πάμπλο Πικάσo και άλλων διεθνούς φήμης ζωγράφων και γλυπτών. Σημείο καμπής για το κύρος της ως εκθεσιακού χώρου, ήταν η έκθεση του 2009 για τον εορτασμό της εκατονταετηρίδας του Φουτουρισμού.
Από τις 4 Νοεμβρίου 2013 μια πτέρυγα του παλατιού επαναπροσδιορίστηκε, για να φιλοξενήσει το Μεγάλο Μουσείο του Ντουόμο του Μιλάνου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στο Μιλάνο Κατηγορία:Παλάτια στην Ιταλία
Γεώργιος Ε΄ του Ανοβέρου
Ο Γεώργιος Ε΄  (27 Μαΐου 1819 - 12 Ιουνίου 1878) από τον Οίκο του Αννοβέρου ήταν βασιλιάς του Αννοβέρου (1851-1866), δούκας του Κάμπερλαντ και πρίγκιπας του Ηνωμένου Βασιλείου.
Τα νεανικά έτη
Ο Γεώργιος Φρειδερίκος Αλέξανδρος Κάρολος Ερνέστος Αύγουστος γεννήθηκε στο Βερολίνο και ήταν το μόνο τέκνο του Ερνέστου Αυγούστου Α΄ του Αννοβέρου και της Φρειδερίκης του Μεκλεμβούργου-Στρέλιτς. Βαπτίσθηκε 42 ημέρες μετά, από τον Αιδεσιμότατο Χένρυ Τόμας Ώστεν, αδελφό της συγγραφέως Τζέην Ώστεν, και είχε 23 αναδόχους, οι περισσότεροι εστεμμένοι της Ευρώπης.
Από ένα παιδικό ατύχημα και την ασθένεια που ακολούθησε, έχασε την όραση του ενός ματιού του το 1828. Το 1833 έχασε και την όραση από το άλλο μάτι. Το 1835 ο θείος του Γουλιέλμος Δ΄ τον έκανε ιππότη του Τάγματος της Περικνημίδος. Ο πατέρας του ήλπισε ότι θα νυμφευόταν την σχεδόν συνομήλικη εξαδέλφη του Βικτωρία, μέλλουσα βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου, ώστε να μείνουν ενωμένοι οι θρόνοι της Βρετανίας και του Αννοβέρου, αλλά αυτό δεν ευοδώθηκε.
Διάδοχος και βασιλιάς του Ανοβέρου
Όταν το 1837 απεβίωσε ο Γουλιέλμος Δ΄, στη Βρετανία τον διαδέχθηκε η Βικτώρια και στο Αννόβερο, που εκληρονομείτο μόνο σε εξ αρρενογονίας απογόνους (Σαλικό Δίκαιο), ο Ερνέστος Αύγουστος Α΄. Έτσι η 123 ετών ένωση των δύο βασιλείων έπαυσε. Μια και ήταν τυφλός, υπήρχε αμφιβολία για το αν θα διαδεχόταν τον πατέρα του, ο οποίος αποφάσισε να τον διαδεχθεί. Το 1843 νυμφεύτηκε τη Μαρία, κόρη του Ιωσήφ της Σαξονίας-Άλτενμπουργκ.
Το 1851 απεβίωσε ο πατέρας του και τον διαδέχθηκε στους τίτλους του. Από τον πατέρα του και τον εκ μητρός θείο του Κάρολο είχε μάθει να διοικεί αυταρχικά και συχνά περιπλέχτηκε σε διενέξεις με το Κοινοβούλιο. Το 1866 ξέσπασε ο Αυστρο-Πρωσικός πόλεμος και η Πρωσία του ζήτησε να συμμαχήσει, αλλιώς θα τον πολεμούσε. Αν και ήξερε ότι δεν μπορούσε να κερδίσει πολεμικά την Πρωσία, συντάχθηκε με την Αυστρία, παρά την επιθυμία τού Κοινοβουλίου. Τότε η Πρωσία κατέλαβε το Αννόβερο, ο στρατός του παραδόθηκε και η βασιλική οικογένεια κατέφυγε στο Γκμούντεν της Αυστρίας. Το Αννόβερο προσαρτήθηκε στην Πρωσία από τον Γουλιέλμο Α΄, αυτοκράτορα της Γερμανίας, που ήταν εξάδελφος του Γεωργίου Ε΄. Ο έκπτωτος βασιλιάς έκανε έκκληση στις Μεγάλες Δυνάμεις να παρέμβουν· διατήρησε τη Λεγεώνα των Γουέλφων από το 1866 ως το 1870 με έξοδά του.
Το 1878 απεβίωσε στο Παρίσι και ετάφη στο Κάστρο του Ουίνδσορ. Το 1856 είχε ιδρύσει το Σύλλογο Μεταλλείων & Μεταλλουργών «Γεώργιος και Μαρία». Η εταιρεία επεξεργαζόταν σίδηρο και χάλυβα και αναπτύχθηκε γοργά· μάλιστα έδωσε το όνομα στην πόλη που δημιουργήθηκε: Γκεοργκσμαρίενχουτε. Ο θυρεός του Γεωργίου Ε΄ ήταν αυτός του πατέρα του, δηλαδή όμοιος με της Μεγάλης Βρετανίας.
Πινακοθήκη
Κατηγορία:Οίκος του Αννόβερου Κατηγορία:Διάδοχοι του Ανόβερου
Πλωτίνος Ροδοκανάκης
Ο Πλωτίνος Ροδοκανάκης (ισπανικά: Plotino C. Rhodakanaty, γεν. Αθήνα 1828 - θαν. μετά το 1885 σε άγνωστη τοποθεσία) ήταν Έλληνας (ή κατά άλλους Μεξικανός) ουτοπικός σοσιαλιστής και αναρχικός, γιατρός, ομοιοπαθητικός, φιλόσοφος, αγροτιστής, εκπαιδευτικός, εκδότης και από τους ιδρυτές της εκκλησίας των Μορμόνων στο Μεξικό. Είναι γνωστός ως ο πατέρας του αναρχισμού στο Μεξικό.
Πρώτα χρόνια
Οι αναφορές για τα πρώτα χρόνια του Ροδοκανάκη ποικίλλουν ανά συγγραφέα. Κατά πολλούς συγγραφείς, γεννήθηκε στην Αθήνα στις 14 Οκτωβρίου 1828. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον καθηγητή πανεπιστημίου του Χιούστον John Hart, ο πατέρας του Ροδοκανάκη ήταν μέλος της ελληνικής αριστοκρατίας που σκοτώθηκε στη διάρκεια της επανάστασης του 1821 και αμέσως μετά η γυναίκα του με τον Πλωτίνο εγκαταστάθηκαν στο Βερολίνο. Σύμφωνα με την βιογραφία που έγραψε ο Τέο Ρόμβος, η καταγωγή του ήταν από γνωστή ελληνική εύπορη οικογένεια της Χίου -οικογένεια Ροδοκανάκη-, ενώ παππούς του ήταν ο Εμμανουήλ Ροδοκανάκης, έμπορος με έδρα το Λιβόρνο. Ο πατέρας του Κωνσταντίνος ήταν ιατρός και πέθανε το 1844. Η μητέρα του ήταν Ελληνίδα με αυστριακή υπηκοότητα. Κατόπιν η οικογένεια του έζησε στην Αθήνα στη περιοχή της Πλάκας όπου και πήγε Λύκειο. Σύμφωνα με αυτή την αφήγηση αναφέρεται ότι ήταν δεύτερος ξάδερφος του Εμμανουήλ Ροΐδη. Όμως, ο ίδιος ο συγγραφέας, εκφράζει αμφιβολίες για την ορθότητα αυτής της άποψης. Παράλληλα, υπάρχουν άλλοι συγγραφείς που αναφέρουν ότι ήταν Μεξικανός που υιοθέτησε αυτή την περσόνα. Ενώ άλλοι αναφέρουν ότι γεννήθηκε στο Λονδίνο.
Δράση στην Ελλάδα
Ο Παναγιώτης Νούτσος αξιολογεί πως η δράση του Ροδοκανάκη στην Ελλάδα, δεν άσκησε καμία επίδραση στα ελληνικά σοσιαλιστικά σχήματα.
Στην Ευρώπη
Σύμφωνα με την πρώτη αφήγηση ότι όντως γεννήθηκε στην Ελλάδα, αναφέρεται ότι είτε μετά την γέννηση του, είτε μετά την ενηλικίωση του, εγκαταστάθηκε με την μητέρα του στο Βερολίνο ή στη Βιέννη αντίστοιχα, όπου μετά από παρότρυνσή της σπούδασε Ιατρική. Τις ιατρικές του σπουδές συνέχισε στο Βερολίνο, μετά από μία σύντομη διακοπή το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1848, όταν ταξίδεψε στη Βουδαπέστη για να συμμετάσχει ή να παραβρεθεί στην επανάσταση κατά των Αυστριακών.
Επιρροές τότε στην πολιτική του σκέψη υπήρξαν αρχικά ο Προυντόν και αργότερα ο Φουριέ. Το 1857 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για να σπουδάσει πολιτική φιλοσοφία και την επόμενη χρονιά συνέγραψε το πρώτο του φιλοσοφικό δοκίμιο με τίτλο «De la Naturaleza» («Για τη Φύση», που εκδόθηκε το 1860). Στο Παρίσι γνώρισε μεξικανούς σοσιαλιστές, από τους οποίους έμαθε για τις αγροτικές μεταρρυθμίσεις που είχε υποσχεθεί ο πρόεδρος της χώρας Ιγνάθιο Κομονφόρτ (Ignacio Comonfort), αλλά και για την πρόσκλησή του σε ξένους να μεταναστεύσουν εκεί προς δημιουργία ανεξάρτητων αυτοδιοικούμενων αγροτικών κοινοτήτων. Το 1861 εγκαταστάθηκε στο Μεξικό με σχέδιο να οργανωθούν και να λειτουργήσουν οι κοινότητες αυτές ως σοσιαλιστικές ουτοπικές κομμούνες. Ως γιατρός είχε έρθει σε επαφή με την ομοιοπαθητική, την οποία άσκησε και δίδαξε στο Μεξικό.
Μεξικό
Στο Μεξικό είναι γνωστό ότι δίδαξε σε σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, παράλληλα οργάνωσε την πρώτη αναρχική ομάδα του Μεξικού, την οποία κυρίως αποτελούσαν φοιτητές οι οποίοι σε αντίθεση με τον Ροδοκανάκη ήταν λιγότερο υπομονετικοί και έτειναν περισσότερο στη πράξη παρά στη θεωρία, μεταξύ των οποίων ήταν οι Φρανσίσκο Σαλακόστα, Σαντιάγκο Βιλανουέβα, Χουάν ντε Μάτα Ριβέρα, και Χερμενεγκλίντο Βιλλαβιτσένσιο, που όλοι θα εξελιχθούν αργότερα σε σημαντικές προσωπικότητες του μεξικανικού αναρχικού κινήματος.
Το 1865, ο Ροδοκανάκης ίδρυσε την Μπακουνική μυστική οργάνωση «Κοινωνική Λέσχη των Σπουδαστών» («ClubSocialista de Estudiantes») η οποία μετονομάστηκε το ίδιο έτος σε La Social. Το ίδιο έτος ίδρυσε σχολή για διδασκαλία ανάγνωσης, γραφής αλλά και της διδασκαλίας του σοσιαλισμού και ευρύτερης πολιτικοποίησης, που απευθυνόταν σε χωρικούς στο Τσάλκο. Το 1867 επέστρεψε στη πόλη του Μεξικού και σε σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. To 1872 συμμετείχε στην ίδρυση της εργατικής οργάνωσης Gran Círculo de Obreros (Μεγάλος Κύκλος των Εργατών).
Πολιτική επιρροή
Η πολιτική και φιλοσοφική επιρροή του Ροδοκανάκη, παρόλο τον πασιφισμό του, επηρέασε, μεταξύ άλλων, το ξέσπασμα αποτυχημένης αγροτικής εξέγερσης το 1869 , υπό τον πρώην μαθητή του, Χούλιο Τσάβες Λόπες που εκτελέστηκε.
Ήταν η πρώτη αγροτική εξέγερση που έβαλε πολιτικούς στόχους και άσκησε ιδεολογική κριτική κατά της κυβέρνησης. Μεταξύ τα τέλη του 1878 και του 1880 υπήρξαν αγροτικές διαμαρτυρίες σε μεγάλες περιοχές του Μεξικό, υπό την επιρροή του Φρανσίσκο Σαλακόστα και των οπαδών του, και του Ομοσπονδιακού στρατού.
Ευρύτερα όμως η πολιτική σκέψη και πράξη του Ροδοκανάκη, των μαθητών του, και άλλων, επηρέασε την μεταγενέστερη αγροτική ιδεολογία στο Μεξικό και υπήρξε πρόδρομος της Μεξικανικής επανάστασης.
Φρενολογία
Το 1874 εξέδωσε το εβδομαδιαίο περιοδικό 'El Craneoscopo' που αφορούσε την Φρενολογία, πιστεύοντας και ότι θα μπορούσε να είναι χρήσιμη στη ταξινόμηση των ατόμων ανάλογα τις κλίσεις και ικανότητες τους με την ελπίδα στην επίτευξη ενός βέλτιστου συνδυασμού ατόμων που θα μπορούσαν να ζήσουν μια ουτοπική κολεκτίβα (Phalanstère).
Θρησκευτικές απόψεις
Η αρχική οπτική του Ροδοκανάκη ήταν ο Πανθεϊσμός, σταδιακά έγινε ο Ντεϊσμός.
Μορμονισμός
Ο Ροδοκανάκης είχε δεσμούς με κάποιες Ευαγγελικές εκκλησίες στη περιοχή της Ozumba. Όμως, μετά από ανάγνωση του βιβλίου του Μόρμον ενδιαφέρθηκε για το συγκεκριμένο δόγμα. Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διάδοση του Προτεσταντισμού στη περιοχή. Παράλληλα στο Μεξικό ήταν από τους ιδρυτές της εκκλησίας των Μορμόνων καθώς και ο πρώτος βαφτισμένος (στις 20/11/1879) της συγκεκριμένης θρησκείας στο κεντρικό Μεξικό το 1879 και ο πρώτος επικεφαλής του συγκεκριμένου παραρτήματος. Μετέφρασε κείμενα του ηγέτη και βασικού Αποστόλου των Μορμόνων Parley Pratt. Βρέθηκε όμως σε αντιπαράθεση με τον Αμερικάνο αντιπρόσωπο της εκκλησίας και Απόστολο των Μορμόνων, Moses Thatcher, καθώς περίμενε μεγαλύτερη χρηματοδότηση σε ευαγή ιδρύματα. Επίσης είχε μη φυλετική και διαταξική αντίληψη για την είσοδο μελών στην θρησκευτική οργάνωση, καθώς και ήθελε να υλοποιήσει κολλεκτιβιστικές κοινότητες Μορμόνων (κινήματα "Ενιαίας Τάξης"), ζητήματα που προκάλεσαν αντιδράσεις και οδήγησαν στην παραίτηση του.
Τελευταία χρόνια
Τελικά, ο πρόεδρος του Μεξικού Πορφύριος Ντίαζ δίωξε τα περιοδικά που έγραφε ο Ροδοκανάκης και φυλάκισε συνεργάτες του. Ο Ροδοκανάκης αναφέρεται ότι εγκατέλειψε το Μεξικό και επέστρεψε στην Ευρώπη το 1886 και παραμένει άγνωστο το πού, πώς και πότε ακριβώς πέθανε. Ίσως εγκατέλειψε το Μεξικό μετά τον ενδεχόμενο θάνατο του στενότερου συντρόφου και συνεργάτη του Φρανσίσκο Σαλακόστα, ο οποίος συνελήφθη το 1880 και είναι άγνωστη η τύχη του, ενδεχομένως να εκτελέστηκε. Ο Κάρλος Ιγιάντες    όμως, αναφέρει ότι ο Ροδοκανάκη πιθανόν να επέστρεψε στο Μεξικό χρησιμοποιώντας άλλο όνομα.
Κατά άλλους πέθανε στις 2 Φεβρουαρίου 1890 στη Πόλη του Μεξικού.
Προσωπικές πληροφορίες
Το 1880 ήταν παντρεμένος, και η γυναίκα του εντάχθηκε στην εκκλησία των Μορμόνων. Υπάρχουν ελάχιστες προσωπικές πληροφορίες για τον Ροδοκανάκη, ενώ δεν υπάρχει φωτογραφία ή προσωπικά κείμενα, εκτός από μερικά γράμματα του.
Αμφισβήτηση ύπαρξης του ονόματος και παρουσίας στην Ευρώπη
Ο Ρόμβος αναφέρει ότι δεν κατάφερε να εντοπίσει κανένα έγγραφο που να δείχνει ότι όντως υπήρξε το συγκεκριμένο όνομα είτε και αυτό του πατέρα του, σε δημοτολόγια ή σε πιστοποιητικά στην Ελλάδα ή σε αρχεία των ορθόδοξων εκκλησιών ή φοιτητή σε πανεπιστήμια της Γερμανίας ή στο αρχείο άδειας παραμονής της γερμανικής αστυνομίας, για το διάστημα που υποτίθεται βρισκόταν εκεί, μέχρι και τη μετάβαση του στο Μεξικό. Ο Κάρλος Ιγιάντες στο έργο του για τον Ροδοκανάκη στο Μεξικό, αναφέρεται στις διαφωνίες για την καταγωγή του και αναφέρει ότι μερικοί ισχυρίζονται ότι ήταν Μεξικανός που άλλαξε όνομα και υιοθέτησε άλλη περσόνα. Μεταξύ αυτών ο Moses Thatcher, είχε αναφέρει στο συμβούλιο των Μορμόνων ότι η μητέρα του Ροδοκανάκη γεννήθηκε στο Μεξικό. Άλλοι θεωρούν ότι γεννήθηκε στο Λονδίνο. Ενώ άλλοι αφιερώνουν λίγο χώρο για την προγενέστερη ζωή του, πριν την δράση του στο Μεξικό. Τελικά ο Κάρλος Ιγιάντες με αμφιβολίες δέχεται ότι γεννήθηκε στην Αθήνα και ότι έζησε στην Ευρώπη.
Συγγραφικό έργο
Στο Μεξικό συνέγραψε και δημοσίευσε το δοκίμιο «Cartilla Socialista el catecismo elemental de la escuela de Carlos Fourier – El Falansterio» («Σοσιαλιστικό Αλφαβητάρι της στοιχειώδους κατήχησης της Σχολής του Καρόλου Φουριέ»), που αφορούσε στον τρόπο που μπορεί να συγκροτηθεί μία ουτοπική αγροτική κοινότητα σύμφωνα με τις ιδέες του Φουριέ.
Ο συγγραφέας Ταρίτζο Ντομένικο αναφέρει ότι ο Ροδοκανάκης και ο μεταφραστής του έργου του Προυντόν με το ψευδώνυμο José Cosmas σε εκδόσεις που κυκλοφόρησαν στην Ισπανία, Μεξικό και Αβάνα, μπορεί να είναι το ίδιο πρόσωπο.
Μεταγενέστερα κυκλοφόρησαν συλλογές των γραπτών του:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες αναρχικοί Κατηγορία:Προτεστάντες Κατηγορία:Μεξικανοί Κατηγορία:Έλληνες ιατροί Κατηγορία:Μορμόνοι Κατηγορία:Αναρχικοί
Ρίτα Χέιγουορθ
Η Ρίτα Χέιγουορθ (αγγλ.: Rita Hayworth, 17 Οκτωβρίου 1918 - 14 Μαΐου 1987) ήταν Αμερικανίδα ηθοποιός και χορεύτρια. Η ηθοποιός θεωρείται μια από τις ομορφότερες γυναίκες που πέρασαν ποτέ από το χώρο της έβδομης τέχνης κι αποτέλεσε ένα από τα εμπορικότερα ονόματα του κινηματογράφου κατά τη δεκαετία του '40. Η απήχηση που είχε στο κοινό είχε ως αποτέλεσμα να κοσμήσει το εξώφυλλο του περιοδικού Life πέντε φορές ενώ βρισκόταν στο απόγειο της δόξας. Έκανε την πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση στις αρχές της δεκαετίας του '30 με το όνομα Ρίτα Κανσίνο, το οποίο αποφάσισε να αλλάξει σε Ρίτα Χέιγουορθ, για να προσελκύσει μεγαλύτερη ποικιλία ρόλων. Μαζί με το όνομά της η Χέιγουορθ άλλαξε και το χρώμα των μαλλιών της από καστανά σε κόκκινα. Γύρισε 61 ταινίες σε χρονικό διάστημα 37 χρόνων, αλλά εκείνη με την οποία το όνομα της είναι συνδεδεμένο σε μεγαλύτερο βαθμό είναι η Τζίλντα (Gilda, 1946). Άλλες ταινίες για τις οποίες είναι γνωστή η ηθοποιός είναι Μόνο οι άγγελοι έχουν φτερά (Only Angels Have Wings, 1939), Η κυρία από τη Σαγκάη (Lady from Sanghai, 1947), Μια νύχτα στο Τρίνινταντ (Affair in Trinidad, 1952) και Χωριστά τραπέζια (Separate Tables, 1958). Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου την έχει κατατάξει 19η στη λίστα με τις 25 μεγαλύτερες σταρ όλων των εποχών.
Πρώτα Βήματα
Η Μαργαρίτα Κάρμεν Κανσίνο γεννήθηκε στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης το 1918. Οι γονείς της ήταν ο Εντουάρντο Κανσίνο, Ισπανός χορευτής από τη Σεβίλλη κι η Αμερικανίδα ηθοποιός Βόλγκα Χέιγουορθ. Η Ρίτα είχε επίσης δυο αδέλφια τον Εντουάρντο και τον Βέρνον.
Εντγκάρ Ντεγκά
Ο Εντγκάρ Ντεγκά (Edgar Degas, 19 Ιουλίου 1834 – 27 Σεπτεμβρίου 1917) ήταν Γάλλος ζωγράφος, γλύπτης και χαράκτης, από τους σημαντικότερους του 19ου αιώνα. Θεωρείται από τους θεμελιωτές του ιμπρεσιονισμού, μολονότι ο ίδιος απέρριπτε τον όρο και προτιμούσε να αποκαλείται ρεαλιστής. Ήταν σπουδαίος σχεδιαστής και δεξιοτέχνης στην απόδοση της κίνησης, όπως φαίνεται στους πίνακές του με θέματα τον χορό (περισσότερα από τα μισά έργα του απεικονίζουν χορεύτριες), τις ιπποδρομίες και τα γυναικεία γυμνά. Οι προσωπογραφίες του είναι αξιοπρόσεκτες για την απόδοση του σύνθετου ψυχισμού του εικονιζόμενου και της ανθρώπινης απομόνωσης.
Ρίτα Χέιγουορθ
Πρώτα Βήματα
Ο πατέρας της ήθελε να την κάνει μεγάλη χορεύτρια, ενώ η μητέρα της ήθελε να γίνει ηθοποιός. Η Χέιγουορθ ξεκίνησε μαθήματα χορού από την ηλικία των τριών χρονών, παρά το γεγονός ότι δεν της άρεσε ιδιαίτερα. Χρόνια αργότερα παραδέχτηκε ότι δεν είχε το κουράγιο να πει στον πατέρα της ότι δεν ενδιαφερόταν για τον χορό κι ότι η παιδική της ηλικία ήταν μια αδιάκοπη πρόβα. Σε ηλικία 8 χρονών συμμετείχε σε μια ταινία μικρού μήκους της Warner Bros. με τίτλο La Fiesta.
Εντγκάρ Ντεγκά
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ιλαίρ-Ζερμαίν-Εντγκάρ Ντε Γκα γεννήθηκε στο Παρίσι, γιος του τραπεζίτη Ωγκύστ Ντε Γκα και της Σελεστίν Μυσσόν. Στα 21 του, μετά από ολιγόχρονες σπουδές νομικής, μπήκε στη Σχολή Καλών Τεχνών και πήρε τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής από τον Λουί Λαμότ, παλαιό μαθητή του Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ. Ένα χρόνο μετά γνώρισε τον ίδιο τον Ενγκρ και την επόμενη χρονιά, πήγε στην Ιταλία για να μελετήσει ζωγράφους της Αναγέννησης. Επισκέφτηκε τη Φλωρεντία, την Ασσίζη, τη Νάπολη και τη Ρώμη.
Ρίτα Χέιγουορθ
Πρώτες Επιτυχίες (1934 - 1945)
Μετά τη μεταμόρφωσή της η ηθοποιός πρωταγωνίστησε σε μια σειρά ταινιών που είχαν μεγάλη απήχηση στο κοινό. Η Χέιγουορθ συμπρωταγωνίστησε με τους σημαντικότερους άνδρες ηθοποιούς της εποχής σε ταινίες διαφορετικών ειδών. Εμφανίστηκε στο πλάι του Κάρι Γκραντ στην ταινία Μόνο οι άγγελοι έχουν φτερά (Only Angels Have Wings, 1939), έπειτα συμπρωταγωνίστησε με τον Τάιρον Πάουερ στην ταινία Αίμα και άμμος (Blood and Sand, 1941) κι εμφανίστηκε στο πλευρό του Τζέιμς Κάγκνεϊ στην κωμωδία Ο πειρασμός (The Strawberry Blond, 1941). Εκτός αυτού αποτέλεσε παρτενέρ του Φρεντ Αστέρ στα μιούζικαλ Ποτέ δεν θα πλουτίσεις (You'll Never Get Rich) και Στον ίλιγγο του χορού (You Were Never Lovelier, 1942), καθώς και του Τζιν Κέλι στο μιούζικαλ Σαν τα παραμύθια (Cover Girl, 1944). Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η φωτογραφία της Χέιγουορθ στο εξώφυλλο του περιοδικού Life το 1941 βρισκόταν στην κατοχή των περισσοτέρων Αμερικανών στρατιωτών στο μέτωπο.