cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Προβάλινθος
Τοποθεσία του αρχαίου δήμου
Ο δήμος της Προβαλίνθου, ήταν δήμος της Παραλίας. Σύμφωνα με τη διαδρομή που αναφέρει ο Στράβων μετά το Σούνιο ακολουθούσαν οι Θόρικος, Ποταμὸς, Πρασιὰ, Στειριὰ, Βραυρώνα, όπου βρισκόταν το ιερό της Βραυρωνίας Αρτέμιδος, οι Αλαί αι Αραφηνίδες, όπου βρισκόταν το ιερό της Ταυροπόλου Αρτέμιδος ο Μυρρινούς και κατόπιν η Προβάλινθος, ενώ στη συνέχεια αυτής ακολουθούσε ο Μαραθώνας{{efn|[...] "Κάμψαντι δὲ τὴν κατὰ τὸ Σούνιον ἄκραν ἀξιόλογος δῆμος Σούνιον, εἶτα Θόρικος, εἶτα Ποταμὸς δῆμος οὕτω καλούμενος, ἐξ οὗ οἱ ἄνδρες Ποτάμιοι, εἶτα Πρασιὰ Στειριὰ Βραυρών, ὅπου τὸ τῆς Βραυρωνίας Ἀρτέμιδος ἱερόν, [Ἁλαὶ Ἀραφη]νίδες, ὅπου τὸ τῆς Ταυροπόλου, Μυρρινοῦς Προβάλινθος Μαραθών". [...] . Ο δήμος ήταν ανάμεσα στο Πεντελικό όρος και την Πάρνηθα και αν και δεν έχει ταυτιστεί επακριβώς η περιοχή του, θεωρείται σύμφωνα με κάποιους ερευνητές ότι βρίσκεται είτε σε περιοχή κοντά στην Νέα Μάκρη{{efn|«[...] την Προβάλινθον, η οποία πολλάκις υπετέθη ότι έκειτο μάλλον εις την δυτικωτάτην γωνίαν του πεδίου του Μαραθώνος περί το νυν Μετόχι του Βρανά, πριν τοποθετηθή εις την μόνην προσήκουσαν εις αυτήν θέσιν έξω της κυρίας Μαραθώνιας χώρας, εις την ικανώς ευρύχωρον και αυτήν προπεδιάδα του Μαραθώνος. Η πεδιάς αυτή είναι η περί τον νεώτατον συνοικισμόν της Νέας Μάκρης, κατά το 32ον χιλιόμετρον της εξ Αθηνών διά των Μεσογείων εις Μαραθώνα αμαξιτής οδού, εκτεινόμενη από του Μικρού λεγομένου έλους του Μαραθώνος, ή της Μπρεξίζας άλλως, μέχρι τού σημερινού Αγίου Ανδρέου. Η δέ Προβάλινθος δεν δύναται νά υπάρχη καμία πλέον άμφιβολία σήμερον ότι κατείχε τήν καλλίστην εν τη προπεδιάδι ταύτη θέσιν, ολίγον υψηλότερα τής Νέας Μάκρης προς τό βουνόν, και εις τούς χαμηλούς πόδας αυτού, γεώδεις καί πλήρεις ημέρων δένδρων, όπου Μετόχιον πάλιν της Μονής Πεντέλης ορίζει τήν ακριβή θέσιν τής αρχαίας τού τόπου πόλεως δια τινων αρχαίων λειψάνων της[...] }}, είτε κοντά στο Πικέρμι, στη θέση Βελανιδιά, είτε στους πρόποδες του βουνού Αργαλίκι, {{efn|«[...] Προβάλινθος: Μία από τις 12 επαρχίες της αρχαίας Αττικής, ένας από τους 4 δήμους που αποτελούσαν την Τετράπολη της πεδιάδας του Μαραθώνα. Η τοποθεσία της δεν εξακριβώθηκε, μερικοί όμως αρχαιολόγοι την τοποθετούν ανάμεσα στο Πικέρμι και στη θέση Βελανιδιά, και άλλοι κοντά στο βουνό Αργαλίκι [...] »}} ή σύμφωνα με τον John S. Traill νοτιοανατολικά του Βρανά, ο οποίος υπάγεται διοικητικά σήμερα στον Δήμο Μαραθώνος.
Μέλος της Τετράπολης
Η Προβάλινθος ήταν επίσης μια από τις τέσσερις πόλεις της Τετράπολης ή Υττηνίας της Αττικής, η οποία με τη σειρά της αποτελούσε μια από τις δώδεκα περιφέρειες-πόλεις της Δωδεκάπολης Κεκροπίας. Ο Στράβων, αναφερόμενος στον ιστορικό Φιλόχορο και το έργο του «Ατθίς» (ή Ατθίδες ή Ιστορίαι) λέει ότι η Τετράπολις (Οινόη, Προβάλινθος, Τρικόρυθος, Μαραθών) ήταν μια από τις δώδεκα πόλεις, οι οποίες ιδρύθηκαν στην Αττική από τον μυθικό βασιλιά της Αθήνας, Κέκροπα και αργότερα ο Θησέας την ένωσε με την πόλη της αρχαίας Αθήνας. Στη συνέχεια η Προβάλινθος έγινε ένας από τους δήμους της Αττικής και ανήκε στην Πανδιονίδα φυλή, αν και κάποιες πηγές, ίσως εσφαλμένα, την αναφέρουν ως μέλος της Αιαντίδας φυλής, πιθανώς επειδή οι υπόλοιπες τρεις πόλεις (Οινόη, Τρικόρυθος, Μαραθών) ανήκαν σε αυτήν τη φυλή (την Αιαντίδα). Από τις τέσσερις πόλεις, οι οποίες αποτελούσαν την Τετράπολη, ο Μαραθώνας εθεωρείτο σαφώς, ως ο πιο σημαντικός.
Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή
Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος αρχικά της Πανδιονίδας φυλής, συμμετείχε με 5 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν επίσης με 5 βουλευτές στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) ο δήμος εντάχθηκε στην Ατταλίδα φυλή, ενώ είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.
Οι κάτοικοι της Προβαλίνθου
Ο δημότης της αρχαίας Προβαλίνθου ονομαζόταν Προβαλίνθιος ή Προβαλίσιος.
Ανασκαφές στην Μπρεξίζα
thumb|left|150px|Μαρμάρινο άγαλμα του [[Αντίνοος (Ρωμαίος)|Αντίνοου, από το ιερό της Ίσιδος στον Μαραθώνα Αττικής. Αρχαιολογικό Μουσείο Αθήνας.]] Στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην περιοχή της Μπρεξίζας, σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα, στα κτήματα πιθανώς του Ηρώδη του Αττικού, κατά τις αρχές του 2ου αιώνα μ.X., ανεγείρεται μεγάλο ιερό αφιερωμένο στην αιγυπτιακή θεότητα Ίσιδα και σε έναν ακόμη αιγύπτιο θεό, πιθανώς τον Οσιρι ή τον Σάραπι, το οποίο σύμφωνα με την αρχαιολόγο Ιφιγένεια Δεκουλάκου, υπεύθυνη της ανασκαφής από τη B' Εφορία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων: «Δεν υπάρχει όμοιό του πουθενά» καθώς «πρόκειται για μια εντελώς πρωτότυπη κατασκευή, που ακόμη και όταν ολοκληρωθεί η αρχαιολογική έρευνα θα περάσει χρόνος και θα απαιτηθεί πολλή μελέτη ώστε να καταλήξουμε σε μια πρόταση για την αρχιτεκτονική μορφή της». Δίπλα στο ιερό υπάρχει επίσης ρωμαϊκό βαλανείο που ολοκληρώνει το σύνολο προσφέροντας την απαραίτητη διάσταση της αιγυπτιακής λατρείας. Το ιερό το οποίο κατασκευάσθηκε στην περιοχή του Μικρού Ελους, πιθανώς ανήκε στον δήμο της αρχαίας Προβαλίνθου. Προφανώς πρόκειται για το «ιερό του Κανώπου», όπως το αναφέρει ο βιογράφος του Ηρώδη του Αττικού Φιλόστρατος.
Προσωπικότητες από την Προβάλινθο
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο της Προβαλίνθου, όπως Γεροντίδης ο Προβαλίσιος γιος του Κρατίππου, ο Γνάθιος ο Προβαλίσιος, ο Γύλης ο Προβαλίσιος, ο Δημοφάνης ο Προβαλίσιος κ.α.
Πηγές – βιβλιογραφία
Πρωτογενείς πηγές
Δευτερογενείς πηγές
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δήμοι της Αρχαίας Αττικής Κατηγορία:Αρχαία Αθήνα
Γκρεσάν
Το Γκρεσάν (γαλλικά: Gressan, βαλντοταίν: Grésàn ή Gréssan) είναι αλπικός ιταλικός δήμος της περιφέρειας της Κοιλάδας της Αόστα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Κοιλάδας της Αόστα
Μπολέσουαφ Πιασέτσκι
Ο Μπολέσουαφ Μπόγκνταν Πιασέτσκι (πολωνικά: Bolesław Bogdan Piasecki), γνωστός και με τα ψευδώνυμα Λέον Τσάουκα (Leon Całka), Βόιτσεχ από το Κρούλεφ (Wojciech z Królewca) και Σαμπλέφσκι (Sablewski) (18 Φεβρουαρίου 1915 – 1 Ιανουαρίου 1979), ήταν Πολωνός πολιτικός και συγγραφέας.
Βιογραφία
Στη Δεύτερη Πολωνική Δημοκρατία ήταν ένας από τους πιο εξέχοντες Πολωνούς εθνικιστές πολιτικούς, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην ηγεσία του Εθνικού Ριζοσπαστικού Στρατοπέδου (Obóz Narodowo-Radykalny). Το 1934 φυλακίστηκε στην Φυλακή Μπερέζα Καρτούσκα. Μετά την αποφυλάκισή του, έγινε αρχηγός της παράνομης, ακροδεξιάς παράταξης ONR-Falanga. Αυτή η οργάνωση υποστήριζε τον «καθολικό ολοκληρωτισμό» και θεωρείται από πολλούς ότι ήταν ένα φασιστικό κίνημα με ιδεολογικές επιρροές από τον αντισημιτισμό, τον ισπανικό φαλαγγισμό και τον ιταλικό φασισμό. Ωστόσο, ο Πιασέτσκι αρνήθηκε να συνεργαστεί με την κατοχή της Πολωνίας μετά τη ναζιστική εισβολή του 1939.
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν μέλος της πολωνικής αντίστασης, ηγούμενος της ομάδας Συνομοσπονδία του Έθνους (Konfederacja Narodu, συγχωνεύτηκε στον Πολωνικό Εσωτερικό Στρατό το 1943) και έλαβε μέρος στις μάχες γύρω από το Βίλνιους. Φυλακίστηκε από την Γκεστάπο το 1939 και μετά την απελευθέρωσή του πολέμησε με τον Πολωνικό Εσωτερικό Στρατό στην Εξέγερση της Βαρσοβίας. Στη συνέχεια, συνελήφθη από το Σοβιετικό Λαϊκό Επιτροπείο Εσωτερικών Υποθέσεων και φυλακίστηκε στο Κάστρο του Λούμπλιν. Μετά την ανάκριση από τον Στρατάρχη Ιβάν Σέροφ, σε μια δραστική μεταστροφή από την προηγούμενη στάση του άρχισε να συνεργάζεται με την Κομμουνιστική Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας.
Μετά τον πόλεμο, το 1945, συνίδρυσε και διηύθυνε ένα λεγόμενο κοινωνικό προοδευτικό κίνημα λαϊκών Καθολικών, που συγκεντρώθηκε γύρω από την εβδομαδιαία εφημερίδα «Dziś i Jutro» (Σήμερα και αύριο). Η εφημερίδα επιτέθηκε στην αντιπολίτευση του Λαϊκού Κόμματος Πολωνίας και ενέκρινε την κυβέρνηση στην εκστρατεία του 1946 για το δημοψήφισμα του πολωνικού λαού. Το 1947 δημιούργησε την Ένωση PAX και διετέλεσε πρόεδρος του διοικητικού της οργάνου (μέχρι τον θάνατό του). Ο Πιασέτσκι περιέγραψε τον πρωταρχικό στόχο της εφημερίδας ως «την ανασυγκρότηση ενός καθολικού δόγματος σε σχέση με τη συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ μαρξισμού και καπιταλισμού». Η οργάνωση διαχειριζόταν επίσης το πολωνικό παράρτημα της καθολικής φιλανθρωπικής οργάνωσης Caritas Internationalis μετά την κρατικοποίησή της από την κυβέρνηση.
Το 1955 πολλά σημαντικά μέλη της Pax, συμπεριλαμβανομένου του Γιάνους Ζαμπουότσκι και του μελλοντικού πρωθυπουργού Ταντέους Μαζοβιέτσκι, εξεγέρθηκαν και παραιτήθηκαν από τις θέσεις τους στο κόμμα και τις εφημερίδες. Στη συνέχεια, η σημασία της PAX μειώθηκε (και ο ρόλος του Πιασέτσκι μαζί με αυτήν). Ο Πιασέτσκι επίσης δεν είχε γίνει ποτέ αποδεκτός από την κυρίαρχη Καθολική Εκκλησία στην Πολωνία, με τον Καρδινάλιο Στέφαν Βισίνσκι να απαγορεύει στον κλήρο να εγγραφεί στις εφημερίδες του Πιασέτσκι. Το 195,7 ο έφηβος γιος του Πιασέτσκι, Μπόχνταν, απήχθη, πιθανώς από πράκτορες του Πολωνικού Υπουργείου Δημόσιας Ασφάλειας. Ωστόσο, η Pax παρέμεινε ένας εξέχων οργανισμός μέχρι το 1989 και οι διάδοχοί της εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα.
Στα μετέπειτα χρόνια, ο Πιασέτσκι ήταν μέλος του Πολωνικού Σέιμ από το 1965, όπου προήδρευσε της ομάδας μελών που συνδέονταν με την PAX. Το 1971-1979 ήταν μέλος του Πολωνικού Συμβουλίου της Επικρατείας.
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Πολωνοί πολιτικοί Κατηγορία:Πολωνοί εθνικιστές Κατηγορία:Πολωνοί συγγραφείς Κατηγορία:Πολωνοί Ρωμαιοκαθολικοί Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας Κατηγορία:Πολωνικό στρατιωτικό προσωπικό του Β' Παγκοσμίου Πολέμου Κατηγορία:Αξιωματικοί του Πολωνικού Εσωτερικού Στρατού Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1965-1969) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1969-1972) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1972-1976) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1976-1980) Κατηγορία:Αποδέκτες του Αργυρού Σταυρού του Τάγματος Στρατιωτικής Αξίας της Πολωνίας Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (1944-1989) Κατηγορία:Διοικητές του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας Κατηγορία:Διοικητές με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Λαβάρου της Εργασίας Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ποβόνσκι
Αρίλλας Θεσπρωτίας
Για συνώνυμους οικισμούς στην Κέρκυρα δείτε τα λήμματα: Αρίλλας Καββαδάδων Κέρκυρας και Αρίλλας Μαγουλάδων Κέρκυρας
Ο Αρίλλας είναι χωριό στην περιφερειακή ενότητα Θεσπρωτίας σε υψόμετρο 130 μέτρα.
Γεωγραφία - Ιστορία
Ο Αρίλλας είναι κτισμένος σε κατάφυτη πλαγιά με θέα προς το Ιόνιο Πέλαγος, σε απόσταση 35 χλμ. Ν. (οδηγικά) από την Ηγουμενίτσα και 19 χλμ. ΒΔ. από την Πάργα. Νοτιοδυτικά του χωριού, μετά από κατηφορική διαδρομή περίπου 2,5 χλμ. και ανάμεσα σε ελιές υπάρχει η αμφιθεατρική παραλία του Αρίλλα και το λιμανάκι για βάρκες και εκδρομικά σκάφη που αποτελεί το επίνειο της Πέρδικας. Η παλιά ονομασία του είναι Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1919 στο ΦΕΚ 181Α - 14/08/1919 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Αρπίτσης (Πέρδικας). Το 1927 μετονομάστηκε σε Κεφαλάρι για να καταργηθεί το 1940. Επανασυστάθηκε ως Αρίλλας το 1961. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» μαζί με την Πέρδικα, το Καραβοστάσι και τη Βουνίστρα αποτελούν τη δημοτική κοινότητα Πέρδικα που ανήκει στη δημοτική ενότητα Πέρδικας του δήμου Ηγουμενίτσας και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 69 μόνιμους κατοίκους.
Πηγές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Θεσπρωτίας Κατηγορία:Δήμος Ηγουμενίτσας
Ειδικό ερασιτεχνικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου 2022
Το '''Πρωτάθλημα Πρωταθλητριών Ε.Π.Σ. 2022''' ήταν η 24η διοργάνωση του ειδικού ερασιτεχνικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου, η πρώτη μετά το 2016, με σκοπό τον καθορισμό των 24 ομάδων που θα προβιβαστούν στην Γ΄ Εθνική ερασιτεχνική κατηγορία της επόμενης περιόδου. Έπειτα από την ολοκλήρωση της κανονικής περιόδου 2021-22 στα τοπικά πρωταθλήματα των Ενώσεων Ποδοσφαιρικών Σωματείων (ΕΠΣ), οι πρωταθλήτριες και οι τρεις (3) δευτεραθλήτριες ομάδες των ιδρυτριών Ενώσεων (Αθηνών, Πειραιά, Μακεδονίας), έλαβαν το δικαίωμα συμμετοχής στο πρωτάθλημα, με διοργανώτρια αρχή την Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΕΠΟ).
Διοργάνωση
Η διοργάνωση διεξήχθη με την συμμετοχή 56 ομάδων, οι πενήντα τρεις (53) πρωταθλήτριες ομάδες των ΕΠΣ και οι τρεις (3) δευτεραθλήτριες ομάδες των ιδρυτριών Ενώσεων (Αθηνών, Πειραιά, Μακεδονίας) των τοπικών ΕΠΣ χωρισμένων σε 8 ομίλους, από 7 ομάδες ο καθένας. Σύμφωνα με την προκήρυξη της ΕΠΟ, στη Γ΄ Εθνική της περιόδου 2022-23 προβιβάζονται οι τρεις (3) πρώτες ομάδες από κάθε όμιλο, συνολικά δηλαδή 24 σύλλογοι. Το πρωτάθλημα ξεκίνησε την Παρασκευή 6 Μαΐου του 2022.
Παραπομπές
Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 2021–2022 Π
Δολιοφθορά
thumb|400px|Αφίσα των [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|Ηνωμένων Πολιτειών από την εποχή του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου που χρησιμοποιήθηκε για να ενημερώσει τους ανθρώπους σχετικά με το τι πρέπει να κάνουν εάν υποψιάζονται δολιοφθορά]] Η δολιοφθορά ή σαμποτάζ (Sabotage) είναι σκόπιμη ενέργεια που στοχεύει στην αποδυνάμωση μιας πολιτικής, προσπάθειας ή οργάνωσης μέσω ανατροπής, παρεμπόδισης, διαταραχής ή καταστροφής. Αυτός που κάνει δολιοφθορά αποκαλείται δολιοφθορέας ή σαμποτέρ. Οι σαμποτέρ συνήθως προσπαθούν να αποκρύψουν την ταυτότητά τους λόγω των συνεπειών των πράξεών τους και να αποφύγουν την επίκληση νομικών και οργανωτικών απαιτήσεων για την αντιμετώπιση της δολιοφθοράς.
Ετυμολογία
Η λέξη σαμποτόζ προέρχεται από τη γαλλική λέξη saboter, που σημαίνει "μπουκάρω, τσακίζω, ναυάγιο ή δολιοφθορά". Αρχικά χρησιμοποιήθηκε για να αναφερθεί σε εργατικές διαφορές, στις οποίες οι εργάτες φορούσαν ξύλινα παπούτσια που ονομάζονταν sabots που διέκοπταν την παραγωγή με διάφορα μέσα. Μια δημοφιλής αλλά εσφαλμένη περιγραφή της προέλευσης της σημερινής σημασίας του όρου είναι η ιστορία ότι φτωχοί εργάτες στη βελγική πόλη της Λιέγης θα πετούσαν ένα ξύλινο sabot στα μηχανήματα για να διαταραχθεί η παραγωγή.
Ως βιομηχανική δράση
μικρογραφία| Μη εξουσιοδοτημένο στένσιλ που προτρέπει σε δολιοφθορές και πικετοφορίες Στην αρχή της Βιομηχανικής Επανάστασης, ειδικευμένοι εργάτες όπως οι Λουδίτες (1811–1812) χρησιμοποίησαν το σαμποτάζ ως μέσο διαπραγμάτευσης στις εργατικές διαφορές. Εργατικά συνδικάτα όπως οι Βιομηχανικοί ερΜπίλ γάτες του κόσμου έχουν υποστηρίξει το σαμποτάζ ως μέσο αυτοάμυνας και άμεσης δράσης ενάντια στις άδικες συνθήκες εργασίας.
μικρογραφία| Βιομηχανικοί εργάτες του κόσμου "αυτοκόλλητο" ή "σιωπηλός αναδευτήρας" Ένα από τα πιο σοβαρά παραδείγματα ήταν στο εργοτάξιο του σταθμού παραγωγής Robert-Bourassa το 1974, στο Κεμπέκ του Καναδά, όταν εργάτες χρησιμοποίησαν μπουλντόζες για να ανατρέψουν ηλεκτρικές γεννήτριες, κατέστρεψαν τις δεξαμενές καυσίμων και έβαλαν φωτιά σε κτίρια. Το έργο καθυστέρησε ένα χρόνο και το άμεσο κόστος της ζημιάς εκτιμήθηκε σε 2 εκατομμύρια δολάρια Καναδά. Τα αίτια δεν ήταν ξεκάθαρα, αλλά έχουν αναφερθεί τρεις πιθανοί παράγοντες: ο ανταγωνισμός μεταξύ των συνδικάτων, οι κακές συνθήκες εργασίας και η αντιληπτή αλαζονεία των Αμερικανών στελεχών της εργολάβου Bechtel Corporation.
Ως περιβαλλοντική δράση
Ορισμένες ομάδες στρέφονται στην καταστροφή περιουσίας για να σταματήσουν την καταστροφή του περιβάλλοντος ή για να προβάλουν ορατά επιχειρήματα ενάντια σε μορφές σύγχρονης τεχνολογίας που θεωρούν επιβλαβείς για το περιβάλλον. Το Ομοσπονδιακό Γραφείο Ερευνών των ΗΠΑ (FBI) και άλλες υπηρεσίες επιβολής του νόμου χρησιμοποιούν τον όρο οικοτρομοκράτης όταν χρησιμοποιείται για ζημιές περιουσίας. Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι εφόσον η ιδιοκτησία δεν μπορεί να αισθάνεται τρόμο, η ζημιά στην ιδιοκτησία περιγράφεται με μεγαλύτερη ακρίβεια ως δολιοφθορά. Οι αντίπαλοι, αντίθετα, επισημαίνουν ότι οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές ακινήτων μπορεί πράγματι να αισθάνονται τρόμο. Η εικόνα του κλειδιού μαϊμού που πετάχτηκε στα κινούμενα μέρη μιας μηχανής για να σταματήσει να λειτουργεί διαδόθηκε από τον Edward Abbey στο μυθιστόρημα The Monkey Wrench Gang και υιοθετήθηκε από οικολογικούς ακτιβιστές για να περιγράψει την καταστροφή μηχανημάτων που καταστρέφουν τη γη.
Από το 1992 έως τα τέλη του 2007 ένα ριζοσπαστικό περιβαλλοντικό κίνημα γνωστό ως ELF ή Earth Liberation Front συμμετείχε σε μια σχεδόν συνεχή εκστρατεία αποκεντρωμένης δολιοφθοράς οποιωνδήποτε κατασκευαστικών έργων κοντά σε άγριες εκτάσεις και εξορυκτικές βιομηχανίες, όπως η υλοτομία και ακόμη και η πυρπόληση ενός χιονοδρομικού κέντρου του Κολοράντο. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">] Το ELF χρησιμοποιούσε τακτικές δολιοφθοράς συχνά σε χαλαρό συντονισμό με άλλα κινήματα περιβαλλοντικών ακτιβιστών για να καθυστερήσει ή να καταστρέψει φυσικές απειλές για τις άγριες περιοχές καθώς αναπτύχθηκε η πολιτική βούληση για την προστασία των στοχευμένων άγριων περιοχών που δεσμεύτηκε το ELF.
Ως πολεμική τακτική
μικρογραφία| Αφίσα του [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β' Παγκοσμίου Πολέμου από τις Ηνωμένες Πολιτείες]] Στον πόλεμο, η λέξη χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη δραστηριότητα ενός ατόμου ή μιας ομάδας που δεν σχετίζεται με τον στρατό των εμπλεκόμενων μερών, όπως ένας ξένος πράκτορας ή ένας αυτόχθονος υποστηρικτής, ιδίως όταν οι ενέργειες έχουν ως αποτέλεσμα την καταστροφή ή την καταστροφή ενός παραγωγικού ή ζωτικής σημασίας εγκαταστάσεις, όπως εξοπλισμός, εργοστάσια, φράγματα, δημόσιες υπηρεσίες, εγκαταστάσεις αποθήκευσης ή διαδρομές υλικοτεχνικής υποστήριξης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων σαμποτάζ είναι τα γεγονότα του Black Tom και της έκρηξης του Kingsland. Όπως οι κατάσκοποι, οι σαμποτέρ που διεξάγουν στρατιωτική επιχείρηση με πολιτικά ρούχα ή εχθρικές στολές πίσω από τις εχθρικές γραμμές υπόκεινται σε δίωξη και ποινικές κυρώσεις αντί να κρατούνται ως αιχμάλωτοι πολέμου. Είναι σύνηθες για μια κυβέρνηση στην εξουσία κατά τη διάρκεια του πολέμου ή υποστηρικτές της πολεμικής πολιτικής να χρησιμοποιούν χαλαρά τον όρο εναντίον των αντιπάλων του πολέμου. Ομοίως, οι Γερμανοί εθνικιστές μίλησαν για ένα μαχαίρι στην πλάτη που τους κόστισε την απώλεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.
Μια σύγχρονη μορφή δολιοφθοράς είναι η διανομή λογισμικού που προορίζεται να βλάψει συγκεκριμένα βιομηχανικά συστήματα. Για παράδειγμα, η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ (CIA) φέρεται να έχει σαμποτάρει έναν αγωγό της Σιβηρίας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, χρησιμοποιώντας πληροφορίες από τον Φάκελο Αποχαιρετισμού. Μια πιο πρόσφατη περίπτωση μπορεί να είναι το σκουλήκι υπολογιστή Stuxnet, το οποίο σχεδιάστηκε για να μολύνει και να βλάπτει διακριτικά συγκεκριμένους τύπους βιομηχανικού εξοπλισμού. Με βάση τον στοχευόμενο εξοπλισμό και τη θέση των μολυσμένων μηχανημάτων, οι ειδικοί ασφαλείας πιστεύουν ότι επρόκειτο για επίθεση στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ ή, σύμφωνα με τα τελευταία νέα, ακόμη και τη Ρωσία.
Το σαμποτάζ, όταν γίνεται καλά, είναι εγγενώς δύσκολο να εντοπιστεί και δύσκολο να εντοπιστεί η προέλευσή του. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το Ομοσπονδιακό Γραφείο Ερευνών των ΗΠΑ (FBI) ερεύνησε 19.649 περιπτώσεις δολιοφθοράς και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο εχθρός δεν είχε προκαλέσει καμία από αυτές.
Η δολιοφθορά στον πόλεμο, σύμφωνα με το εγχειρίδιο του Γραφείου Στρατηγικών Υπηρεσιών (OSS), ποικίλλει από εξαιρετικά τεχνικά πραξικοπήματα που απαιτούν λεπτομερή σχεδιασμό και ειδικά εκπαιδευμένους χειριστές, έως αναρίθμητες απλές πράξεις που μπορούν να πραγματοποιήσουν οι απλοί πολίτες-δολιοφθορείς. Η απλή δολιοφθορά πραγματοποιείται με τέτοιο τρόπο ώστε να ενέχει έναν ελάχιστο κίνδυνο τραυματισμού, εντοπισμού και αντιποίνων. Υπάρχουν δύο βασικές μέθοδοι δολιοφθοράς. φυσική καταστροφή και το «ανθρώπινο στοιχείο». Ενώ η φυσική καταστροφή ως μέθοδος είναι αυτονόητη, οι στόχοι της είναι διαφορετικοί, αντανακλώντας αντικείμενα στα οποία ο σαμποτέρ έχει κανονική και δυσδιάκριτη πρόσβαση στην καθημερινή ζωή. Το «ανθρώπινο στοιχείο» βασίζεται σε καθολικές ευκαιρίες για τη λήψη λανθασμένων αποφάσεων, για την υιοθέτηση μιας μη συνεργατικής στάσης και για να παρακινήσουμε τους άλλους να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους.
Από την ενότητα με τίτλο, «Γενικές συσκευές για τη μείωση του ηθικού και τη δημιουργία σύγχυσης» προέρχεται η ακόλουθη απλή συμβουλή δολιοφθοράς: «Φέρσου ανόητα».
Αξία της απλής δολιοφθοράς σε καιρό πολέμου
Το Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών των Ηνωμένων Πολιτειών, που αργότερα μετονομάστηκε σε CIA, σημείωσε τη συγκεκριμένη αξία στη διάπραξη απλών σαμποτάζ κατά του εχθρού κατά τη διάρκεια του πολέμου: «... Το κόψιμο των ελαστικών, η αποστράγγιση δεξαμενών καυσίμων, η έναρξη πυρκαγιών, η έναρξη λογομαχιών, η ανόητη συμπεριφορά, το βραχυκύκλωμα των ηλεκτρικών συστημάτων θα σπαταλήσουν υλικά, ανθρώπινο δυναμικό και χρόνο». Για να υπογραμμίσουν τη σημασία της απλής δολιοφθοράς σε ευρεία κλίμακα, έγραψαν: «Η ευρεία πρακτική της απλής δολιοφθοράς θα παρενοχλήσει και θα αποθαρρύνει τους διαχειριστές και την αστυνομία του εχθρού». Το OSS επικεντρώθηκε επίσης στη μάχη για τις καρδιές και τα μυαλά κατά τη διάρκεια του πολέμου. «Η ίδια η πρακτική της απλής δολιοφθοράς από ντόπιους σε εχθρικά ή κατεχόμενα εδάφη μπορεί να κάνει αυτά τα άτομα να ταυτιστούν ενεργά με την πολεμική προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών και να τα ενθαρρύνουν να βοηθήσουν ανοιχτά σε περιόδους εισβολής και κατοχής των Συμμάχων».
Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο
Στις 30 Ιουλίου 1916, η έκρηξη του Black Tom συνέβη όταν Γερμανοί πράκτορες πυρπόλησαν ένα συγκρότημα αποθηκών και πλοίων στο Τζέρσεϊ Σίτι του Νιου Τζέρσεϊ που περιείχε πυρομαχικά, καύσιμα και εκρηκτικά για να βοηθήσουν τους Συμμάχους στον αγώνα τους.
Στις 11 Ιανουαρίου 1917, ο Φιόντορ Βόζνιακ, χρησιμοποιώντας ένα πανί που περιείχε φώσφορο ή ένα εμπρηστικό μολύβι που προμήθευαν Γερμανοί πράκτορες σαμποτάζ, έβαλε φωτιά στον πάγκο εργασίας του σε ένα εργοστάσιο συναρμολόγησης πυρομαχικών κοντά στο Lyndhurst του Νιου Τζέρσεϊ, προκαλώντας πυρκαγιά τεσσάρων ωρών που κατέστρεψε μισό εκατομμύρια εκρηκτικά βλήματα 3 ιντσών και κατέστρεψε το εργοστάσιο για ζημιές που υπολογίζονται στα 17 εκατομμύρια δολάρια. Η εμπλοκή του Βόζνιακ ανακαλύφθηκε μόλις το 1927.
Στις 12 Φεβρουαρίου 1917, οι Βεδουίνοι συμμάχησαν με τους Βρετανούς κατέστρεψαν έναν τουρκικό σιδηρόδρομο κοντά στο λιμάνι Wajh, εκτροχιάζοντας μια τουρκική ατμομηχανή. Οι Βεδουίνοι ταξίδευαν με καμήλα και χρησιμοποίησαν εκρηκτικά για να γκρεμίσουν ένα τμήμα της γραμμής.
Μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο
μικρογραφία|[[Αυτοκρατορία της Ιαπωνίας|Ιάπωνες ειδικοί επιθεωρούν τον τόπο της «δολιοφθοράς σιδηροδρόμων» στον σιδηρόδρομο της Νότιας Μαντζουρίας το 1931. Η «δολιοφθορά των σιδηροδρόμων» ήταν ένα από τα γεγονότα που οδήγησαν στο περιστατικό του Μούκντεν και στην ιαπωνική κατοχή της Μαντζουρίας.]] Στην Ιρλανδία, ο Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός (IRA) χρησιμοποίησε δολιοφθορά κατά των Βρετανών μετά την εξέγερση του Πάσχα του 1916. Ο IRA έθεσε σε κίνδυνο τις γραμμές επικοινωνίας και τις γραμμές μεταφοράς και τις προμήθειες καυσίμων. Ο IRA χρησιμοποίησε επίσης παθητική δολιοφθορά, με τους λιμενεργάτες και τους σιδηροδρομικούς να αρνούνται να εργαστούν σε πλοία και σιδηροδρομικά βαγόνια που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση. Το 1920, πράκτορες του IRA διέπραξαν εμπρησμό σε τουλάχιστον δεκαπέντε βρετανικές αποθήκες στο Λίβερπουλ. Τον επόμενο χρόνο, ο IRA πυρπόλησε ξανά πολλούς βρετανικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένου του Τελωνείου του Δουβλίνου, σαμποτάροντας αυτή τη φορά τα περισσότερα πυροσβεστικά οχήματα του Λίβερπουλ.
Στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Ο Αντισυνταγματάρχης George T. Rheam ήταν Βρετανός στρατιώτης, ο οποίος διηύθυνε το Brickendonbury Manor από τον Οκτώβριο του 1941 έως τον Ιούνιο του 1945 κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, που ήταν ο σταθμός XVII του Executive Special Operations (SOE), το οποίο εκπαίδευε ειδικούς για το SOE. Ο Rheam καινοτόμησε πολλές τεχνικές σαμποτάζ και θεωρείται από τον MRD Foot ο «ιδρυτής του σύγχρονου βιομηχανικού σαμποτάζ».
Η εκπαίδευση δολιοφθοράς για τους Συμμάχους συνίστατο στη διδασκαλία των επίδοξων σαμποτέρ βασικών εξαρτημάτων των μηχανημάτων εργασίας που έπρεπε να καταστρέψουν. "Οι σαμποτέρ έμαθαν εκατοντάδες μικρά κόλπα για να προκαλέσουν μεγάλο πρόβλημα στους Γερμανούς. Τα καλώδια σε ένα τηλεφωνικό κουτί διασταύρωσης ... θα μπορούσε να μπερδευτεί για να κάνει λάθος συνδέσεις κατά την κλήση αριθμών. Λίγες ουγγιές πλαστικής, σωστά τοποθετημένες, θα μπορούσαν να καταρρίψουν μια γέφυρα, μια σπηλιά σε ένα φρεάτιο ορυχείου ή να καταρρεύσουν την οροφή μιας σιδηροδρομικής σήραγγας."
Ο Πολωνικός Εσωτερικός Στρατός, που διοικούσε την πλειοψηφία των αντιστασιακών οργανώσεων στην Πολωνία (ακόμη και τις Εθνικές Δυνάμεις, εκτός από τη Στρατιωτική Οργάνωση Lizard Union, ο Στρατός Εσωτερικού περιλάμβανε επίσης το Πολωνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα – Ελευθερία, Ισότητα, Ανεξαρτησία ) και συντόνιζε και βοήθησε την Η Εβραϊκή Στρατιωτική Ένωση, καθώς και πιο απρόθυμα βοήθησε την Εβραϊκή Οργάνωση Μάχης, ήταν υπεύθυνη για τον μεγαλύτερο αριθμό πράξεων δολιοφθοράς στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς Ευρώπη. Οι επιχειρήσεις δολιοφθοράς του Εσωτερικού Στρατού Επιχείρηση Γκάρλαντ και Επιχείρηση Κορδέλα είναι μόνο δύο παραδείγματα. Συνολικά, ο Εσωτερικός Στρατός κατέστρεψε 6.930 ατμομηχανές, πυρπόλησε 443 σιδηροδρομικά μέσα μεταφοράς, κατέστρεψε πάνω από 19.000 σιδηροδρομικά βαγόνια και ανατίναξε 38 σιδηροδρομικές γέφυρες, για να μην αναφέρουμε τις επιθέσεις κατά των σιδηροδρόμων. Ο Στρατός Εσωτερικών ήταν επίσης υπεύθυνος για 4.710 ενσωματωμένες ατέλειες σε εξαρτήματα για κινητήρες αεροσκαφών και 92.000 ενσωματωμένες ατέλειες σε βλήματα πυροβολικού, μεταξύ άλλων παραδειγμάτων σημαντικών δολιοφθορών. Επιπλέον, διαπράχθηκαν περισσότερες από 25.000 πράξεις μικρότερων δολιοφθορών. Συνέχισε να πολεμά και εναντίον των Γερμανών και των Σοβιετικών. Ωστόσο, βοήθησε τους Δυτικούς Συμμάχους συλλέγοντας συνεχείς και λεπτομερείς πληροφορίες για τις γερμανικές σιδηροδρομικές, τροχοφόρα και άλογες μεταφορές. Όσο για τους πληρεξούσιους του Στάλιν, οι ενέργειές τους οδήγησαν στη δολοφονία μεγάλου αριθμού Πολωνών και Εβραίων ομήρων, κυρίως αμάχων, ως αντίποινα από τους Γερμανούς. Η Guardia Ludowa κατέστρεψε περίπου 200 γερμανικά τρένα κατά τη διάρκεια του πολέμου και πέταξε αδιάκριτα χειροβομβίδες σε μέρη όπου συχνάζαν Γερμανοί.
Η Γαλλική Αντίσταση διεξήγαγε μια εξαιρετικά αποτελεσματική εκστρατεία δολιοφθοράς κατά των Γερμανών κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Λαμβάνοντας τις εντολές τους για δολιοφθορά μέσω μηνυμάτων μέσω του ραδιοφώνου του BBC ή με αεροσκάφη, οι Γάλλοι χρησιμοποίησαν τόσο παθητικές όσο και ενεργητικές μορφές δολιοφθοράς. Οι παθητικές φόρμες περιελάμβαναν απώλεια γερμανικών αποστολών και επιτρέποντας σε υλικά κακής ποιότητας να περάσουν από επιθεωρήσεις εργοστασίων. Πολλές ενεργές απόπειρες δολιοφθοράς ήταν ενάντια σε κρίσιμες σιδηροδρομικές γραμμές μεταφοράς. Τα γερμανικά αρχεία μετρούν 1.429 περιπτώσεις δολιοφθοράς από τις γαλλικές δυνάμεις της Αντίστασης μεταξύ Ιανουαρίου 1942 και Φεβρουαρίου 1943. Από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο του 1944, οι δολιοφθορές αντιπροσώπευαν τρεις φορές τον αριθμό των ατμομηχανών που υπέστησαν ζημιές από τη συμμαχική αεροπορία.
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι Σύμμαχοι διέπραξαν δολιοφθορές κατά του εργοστασίου φορτηγών Peugeot. Μετά από επανειλημμένες αποτυχίες σε προσπάθειες βομβαρδισμού των Συμμάχων να χτυπήσουν το εργοστάσιο, μια ομάδα μαχητών της Γαλλικής Αντίστασης και πρακτόρων του Ειδικού Επιχειρησιακού Εκτελεστικού (SOE) αποσπούσαν την προσοχή των Γερμανών φρουρών με ένα παιχνίδι ποδοσφαίρου, ενώ μέρος της ομάδας τους μπήκε στο εργοστάσιο και κατέστρεψε μηχανήματα.
Τον Δεκέμβριο του 1944, οι Γερμανοί διεξήγαγαν μια διείσδυση δολιοφθοράς με ψευδή σημαία, την Επιχείρηση Greif, την οποία διοικούσε ο καταδρομέας των Waffen-SS Ότο Σκορτσένυ κατά τη διάρκεια της Μάχης των Αρδεννών. Γερμανοί καταδρομείς, φορώντας στολές του αμερικανικού στρατού, κουβαλώντας όπλα του αμερικανικού στρατού και χρησιμοποιώντας οχήματα του αμερικανικού στρατού, διείσδυσαν στις γραμμές των ΗΠΑ για να σκορπίσουν πανικό και σύγχυση μεταξύ των αμερικανικών στρατευμάτων και να ανατινάξουν γέφυρες, χωματερές πυρομαχικών και αποθήκες καυσίμων και να διαταράξουν τις γραμμές επικοινωνίας. Πολλοί από τους καταδρομείς συνελήφθησαν από τους Αμερικανούς. Επειδή φορούσαν στολές των ΗΠΑ, ορισμένοι Γερμανοί εκτελέστηκαν ως κατάσκοποι, είτε συνοπτικά είτε μετά από στρατιωτικές επιτροπές.
Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
μικρογραφία|Ατμομηχανή 2-8-4Τ κλάσης Κ και βαγόνια του Palestine Railway στη γραμμή Jaffa και Jerusalem μετά από δολιοφθορά από [[Εβραίοι|εβραϊκές παραστρατιωτικές δυνάμεις το 1946.]] Από το 1948 έως το 1960, οι κομμουνιστές της Μαλαισίας διέπραξαν πολυάριθμες αποτελεσματικές πράξεις δολιοφθοράς κατά των βρετανικών αποικιακών αρχών, στοχεύοντας πρώτα σε σιδηροδρομικές γέφυρες και στη συνέχεια χτυπώντας μεγαλύτερους στόχους όπως στρατιωτικά στρατόπεδα. Οι περισσότερες από τις προσπάθειές τους είχαν σκοπό να αποδυναμώσουν την αποικιακή οικονομία της Μαλαισίας και περιλάμβαναν δολιοφθορές εναντίον τρένων, σωλήνων νερού και ηλεκτρικές γραμμές. Οι προσπάθειες δολιοφθοράς των κομμουνιστών ήταν τόσο επιτυχημένες που προκάλεσαν αντιδράσεις στον πληθυσμό της Μαλαισίας, ο οποίος σταδιακά απέσυρε την υποστήριξη για το κομμουνιστικό κίνημα καθώς απειλούνταν τα προς το ζην.
Στην Παλαιστίνη υπό Βρετανική Εντολή από το 1945 έως το 1948, οι εβραϊκές ομάδες αντιτάχθηκαν στον βρετανικό έλεγχο. Αν και αυτός ο έλεγχος επρόκειτο να τελειώσει σύμφωνα με το Σχέδιο Διχοτόμησης των Ηνωμένων Εθνών για την Παλαιστίνη το 1948, οι ομάδες χρησιμοποίησαν το σαμποτάζ ως τακτική της αντιπολίτευσης. Οι Haganah εστίασαν τις προσπάθειές τους σε στρατόπεδα που χρησιμοποιούσαν οι Βρετανοί για να κρατούν πρόσφυγες και σε εγκαταστάσεις ραντάρ που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό πλοίων παράνομων μεταναστών. Η συμμορία Stern και η Irgun χρησιμοποίησαν τρομοκρατία και δολιοφθορά κατά της βρετανικής κυβέρνησης και κατά των γραμμών επικοινωνίας. Τον Νοέμβριο του 1946, οι συμμορίες Ιργκούν και Στερν επιτέθηκαν σε έναν σιδηρόδρομο είκοσι μία φορές σε διάστημα τριών εβδομάδων, προκαλώντας τελικά τους σοκαρισμένους Άραβες σιδηροδρομικούς εργάτες να απεργήσουν. Η 6η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία κλήθηκε να παράσχει ασφάλεια ως μέσο τερματισμού της απεργίας.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου
Την 1η Ιανουαρίου 1984, η γέφυρα Cuscatlan πάνω από τον ποταμό Lempa στο Ελ Σαλβαδόρ, κρίσιμη για τη ροή της εμπορικής και στρατιωτικής κυκλοφορίας, καταστράφηκε από δυνάμεις ανταρτών χρησιμοποιώντας εκρηκτικά μετά από πυρά όλμων για να «σκορπίσουν» τους φρουρούς της γέφυρας, προκαλώντας περίπου 3,7 εκατομμύρια δολάρια στις απαιτούμενες επισκευές, η οποία επηρεάσε σημαντικά τις επιχειρήσεις και την ασφάλεια του Ελ Σαλβαδόρ.
Το 1982 στην Ονδούρα, μια ομάδα εννέα Σαλβαδοριανών και Νικαραγουανών κατέστρεψε έναν κεντρικό σταθμό ηλεκτρικής ενέργειας, αφήνοντας την πρωτεύουσα Tegucigalpa χωρίς ρεύμα για τρεις ημέρες.
Ως έγκλημα
Ορισμένοι εγκληματίες έχουν εμπλακεί σε πράξεις δολιοφθοράς για λόγους εκβιασμού. Για παράδειγμα, ο Klaus-Peter Sabotta σαμποτάρει τις γερμανικές σιδηροδρομικές γραμμές στα τέλη της δεκαετίας του 1990 σε μια προσπάθεια να εκβιάσει 10 εκατομμύρια DM από τη γερμανική σιδηροδρομική εταιρεία Deutsche Bahn. Τώρα εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης. Το 1989, ο πρώην ντετέκτιβ της Scotland Yard, Rodney Whitchelo, καταδικάστηκε σε 17 χρόνια φυλάκιση για την προσθήκη βρεφικών τροφών Heinz σε σούπερ μάρκετ, σε μια απόπειρα εκβίασης στον κατασκευαστή τροφίμων.
Ως πολιτική δράση
Ο όρος πολιτικό σαμποτάζ χρησιμοποιείται μερικές φορές για να ορίσει τις πράξεις ενός πολιτικού στρατοπέδου για να διαταράξει, να παρενοχλήσει ή να βλάψει τη φήμη ενός πολιτικού αντιπάλου, συνήθως κατά τη διάρκεια μιας προεκλογικής εκστρατείας, όπως κατά τη διάρκεια του Watergate. Οι καμπάνιες δυσφήμησης είναι μια τακτική που χρησιμοποιείται συνήθως. Ο όρος θα μπορούσε επίσης να περιγράψει τις ενέργειες και τις δαπάνες ιδιωτικών οργανισμών και εταιρειών ενάντια στους δημοκρατικά εγκεκριμένους ή θεσπισμένους νόμους, πολιτικές και προγράμματα.
Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, τα Αρχεία Mitrokhin αποχαρακτηρίστηκαν, τα οποία περιελάμβαναν λεπτομερή σχέδια ενεργών μέτρων της KGB για την ανατροπή της πολιτικής στα αντίπαλα έθνη.
Σε πραξικόπημα
Το σαμποτάζ είναι ένα κρίσιμο εργαλείο του επιτυχημένου πραξικοπήματος, το οποίο απαιτεί έλεγχο των επικοινωνιών πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την πραγματοποίηση του πραξικοπήματος. Η απλή δολιοφθορά ενάντια σε πλατφόρμες φυσικών επικοινωνιών χρησιμοποιώντας ημιειδίκευτους τεχνικούς, ή ακόμα και αυτούς που είναι εκπαιδευμένοι μόνο για αυτό το έργο, θα μπορούσε ουσιαστικά να φιμώσει την κυβέρνηση-στόχο του πραξικοπήματος, αφήνοντας τον χώρο μάχης πληροφοριών ανοιχτό στην κυριαρχία των ηγετών του πραξικοπήματος. Για να υπογραμμιστεί η αποτελεσματικότητα της δολιοφθοράς, "Ένας και μόνο συνεργάτης τεχνικός θα είναι σε θέση να θέσει προσωρινά εκτός δράσης έναν ραδιοφωνικό σταθμό που διαφορετικά θα απαιτούσε μια επίθεση πλήρους κλίμακας."
Οι σιδηρόδρομοι, όπου είναι στρατηγικά σημαντικοί για το καθεστώς ενάντια στο πραξικόπημα, είναι πρωταρχικοί στόχοι για δολιοφθορά - εάν ένα τμήμα της γραμμής καταστραφεί, ή ολόκληρα τμήματα του δικτύου μεταφορών μπορούν να σταματήσουν μέχρι να διορθωθούν
Παραπομπές
Κατηγορία:Εγκλήματα Κατηγορία:Ακτιβισμός Κατηγορία:Σαμποτάζ Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα γαλλικά
Τροπονίνη
δεξιά|μικρογραφία|400x400εσ| Αναπαράσταση ταινίας του ανθρώπινου καρδιακού συμπλέγματος πυρήνα τροπονίνης (πυρήνας 52 kDa) σε κορεσμένη με ασβέστιο μορφή. Μπλε = τροπονίνη C; πράσινο = τροπονίνη Ι; ματζέντα = τροπονίνη Τ.
Η τροπονίνη ή σύμπλεγμα τροπονίνης είναι σύμπλεγμα τριών ρυθμιστικών πρωτεϊνών ( τροπονίνης C, τροπονίνης I και τροπονίνης T ) που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της μυϊκής συστολής στους σκελετικούς μύες και τον καρδιακό μυ, αλλά όχι στους λείους μύες. Οι μετρήσεις των καρδιακών ειδικών τροπονινών Ι και Τ χρησιμοποιούνται εκτενώς ως διαγνωστικοί και προγνωστικοί δείκτες στη διαχείριση του εμφράγματος του μυοκαρδίου και του οξέος στεφανιαίου συνδρόμου. Τα επίπεδα τροπονίνης στο αίμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως διαγνωστικός δείκτης εγκεφαλικού επεισοδίου, αν και η ευαισθησία αυτής της μέτρησης είναι χαμηλή.
Λειτουργία
Η τροπονίνη συνδέεται με την πρωτεΐνη τροπομυοσίνη και βρίσκεται στην αυλάκωση μεταξύ των νηματίων ακτίνης στον μυϊκό ιστό. Σε χαλαρό μυ, η τροπομυοσίνη μπλοκάρει τη θέση προσκόλλησης για τη γέφυρα μυοσίνης, αποτρέποντας έτσι τη συστολή. Όταν το μυϊκό κύτταρο διεγείρεται να συστέλλεται από ένα δυναμικό δράσης, τα κανάλια ασβεστίου ανοίγουν στη σαρκοπλασματική μεμβράνη και απελευθερώνουν ασβέστιο στο σαρκοπλάσμα. Τμήμα από αυτό το ασβέστιο προσκολλάται στην τροπονίνη, η οποία την προκαλεί αλλαγή στο σχήμα, εκθέτοντας θέσεις δέσμευσης για μυοσίνη (ενεργές θέσεις) στα νημάτια ακτίνης. Η δέσμευση της μυοσίνης στην ακτίνη προκαλεί σχηματισμό διασταυρούμενης γέφυρας και αρχίζει η συστολή του μυός.
Η τροπονίνη συνδέεται με την πρωτεΐνη τροπομυοσίνη και βρίσκεται στην αυλάκωση μεταξύ των νηματίων ακτίνης στον μυϊκό ιστό. Σε χαλαρό μυ, η τροπομυοσίνη μπλοκάρει τη θέση προσκόλλησης για τη γέφυρα μυοσίνης, αποτρέποντας έτσι τη συστολή. Όταν το μυϊκό κύτταρο διεγείρεται να συστέλλεται από ένα δυναμικό δράσης, τα κανάλια ασβεστίου ανοίγουν στη σαρκοπλασματική μεμβράνη και απελευθερώνουν ασβέστιο στο σαρκοπλάσμα. Τμήμα από αυτό το ασβέστιο προσκολλάται στην τροπονίνη, η οποία την προκαλεί αλλαγή στο σχήμα, εκθέτοντας θέσεις δέσμευσης για μυοσίνη (ενεργές θέσεις) στα νημάτια ακτίνης. Η δέσμευση της μυοσίνης στην ακτίνη προκαλεί σχηματισμό διασταυρούμενης γέφυρας και αρχίζει η συστολή του μυός. ☃☃
Η τροπονίνη βρίσκεται τόσο στους σκελετικούς μυες όσο και στον καρδιακό μυ, αλλά οι συγκεκριμένες εκδοχές της τροπονίνης διαφέρουν μεταξύ των τύπων μυών. Η κύρια διαφορά είναι ότι η υπομονάδα TnC της τροπονίνης στον σκελετικό μυ έχει τέσσερις θέσεις δέσμευσης ιόντων ασβεστίου, ενώ στον καρδιακό μυ υπάρχουν μόνο τρεις. Η πραγματική ποσότητα ασβεστίου που συνδέεται με την τροπονίνη δεν έχει καθοριστεί οριστικά.
Φυσιολογία
Η τροπονίνη είναι συστατικό λεπτών ινιδίων (μαζί με την ακτίνη και την τροπομυοσίνη) και είναι το πρωτεϊνικό σύμπλοκο στο οποίο δεσμεύεται το ασβέστιο για να προκαλέσει την παραγωγή μυϊκής δύναμης. Η τροπονίνη αποτελείται από τρεις υπομονάδες, TnC, TnI και TnT, η καθεμία από τις οποίες παίζει ρόλο στη ρύθμιση ισχύος  του μυός. Υπό ηρεμία ενδοκυτταρικών επιπέδων ασβεστίου, η τροπομυοσίνη καλύπτει τις δραστικές θέσεις στην ακτίνη με τις οποίες συνδέεται η μυοσίνη (μοριακός κινητήρας οργανωμένος σε πυκνά μυϊκά νημάτια) προκειμένου να δημιουργηθεί δύναμη. Όταν το ασβέστιο δεσμεύεται σε συγκεκριμένες θέσεις στον τομέα Ν του TnC, συμβαίνει μια σειρά δομικών αλλαγών πρωτεϊνών  έτσι ώστε η τροπομυοσίνη να απομακρύνεται από τις θέσεις δέσμευσης μυοσίνης στην ακτίνη, επιτρέποντας στη μυοσίνη να προσκολληθεί στο νημάτιο και να παραγάγει δύναμη και να συντομεύσει το σαρκομερές.
Η τροπονίνη είναι συστατικό λεπτών ινιδίων (μαζί με την ακτίνη και την τροπομυοσίνη) και είναι το πρωτεϊνικό σύμπλοκο στο οποίο δεσμεύεται το ασβέστιο για να προκαλέσει την παραγωγή μυϊκής δύναμης. Η τροπονίνη αποτελείται από τρεις υπομονάδες, TnC, TnI και TnT, η καθεμία από τις οποίες παίζει ρόλο στη ρύθμιση ισχύος του μυός. Υπό ηρεμία ενδοκυτταρικών επιπέδων ασβεστίου, η τροπομυοσίνη καλύπτει τις δραστικές θέσεις στην ακτίνη με τις οποίες συνδέεται η μυοσίνη (μοριακός κινητήρας οργανωμένος σε πυκνά μυϊκά νημάτια) προκειμένου να δημιουργηθεί δύναμη. Όταν το ασβέστιο δεσμεύεται σε συγκεκριμένες θέσεις στον τομέα Ν του TnC, συμβαίνει μια σειρά δομικών αλλαγών πρωτεϊνών έτσι ώστε η τροπομυοσίνη να απομακρύνεται από τις θέσεις δέσμευσης μυοσίνης στην ακτίνη, επιτρέποντας στη μυοσίνη να προσκολληθεί στο νημάτιο και να παραγάγει δύναμη και να συντομεύσει το σαρκομερές. Μεμονωμένες υπομονάδες εξυπηρετούν διαφορετικές λειτουργίες:
Οι λείοι μύες δεν διαθέτουν τροπονίνη.
Υπομονάδες
Το TnT είναι υπομονάδα δέσμευσης της τροπομυοσίνης, η οποία ρυθμίζει την αλληλεπίδραση του συμπλόκου τροπονίνης με τα ινίδια. Το TnI αναστέλλει τη δράση της ΑΤΡάσης της ακτο-μυοσίνης. Το TnC είναι υπομονάδα δέσμευσης Ca 2+, που παίζει τον κύριο ρόλο στην εξαρτώμενη από Ca2+ ρύθμιση της συστολής των μυών.
Τα TnT και TnI στον καρδιακό μυ παρουσιάζονται με μορφές διαφορετικές από αυτές των σκελετικών μυών. Δύο ισομορφές TnI και δύο ισομορφές TnT εκφράζονται σε ανθρώπινο σκελετικό μυϊκό ιστό (skTnI και skTnT). Μόνο μία ισόμορφη ειδική για ιστούς του TnI περιγράφεται για καρδιακό μυϊκό ιστό (cTnI), ενώ η ύπαρξη αρκετών καρδιακών ειδικών ισομορφών του TnT (cTnT) περιγράφεται στη βιβλιογραφία. Δεν είναι γνωστές οι καρδιακές ισομορφές για την ανθρώπινη TnC. Το TnC στον ανθρώπινο καρδιακό μυικό ιστό παρουσιάζεται από μια ισομορφή τυπική για αργό σκελετικό μυ. Μια άλλη μορφή TnC, γρήγορης σκελετικής ισομορφής TnC, είναι πιο χαρακτηριστική για γρήγορους σκελετικούς μύες. cTnI εκφράζεται μόνο στο μυοκάρδιο. Δεν είναι γνωστά παραδείγματα έκφρασης cTnI σε υγιείς ή τραυματισμένους σκελετικούς μυς ή σε άλλους τύπους ιστών. Το cTnT είναι πιθανώς λιγότερο ειδικό για την καρδιά. Έχει περιγραφεί έκφραση cTnT σε σκελετικό ιστό ασθενών με χρόνιες βλάβες του σκελετικού μυός.
Στο σύμπλεγμα καρδιακής τροπονίνης έχει αποδειχθεί η ισχυρότερη αλληλεπίδραση μεταξύ των μορίων για το δυαδικό σύμπλεγμα cTnI - TnC ειδικά παρουσία Ca2 + (KA = 1,5x10 −8 M −1 ). Το TnC, σχηματίζοντας ένα σύμπλοκο με cTnI, αλλάζει τη διαμόρφωση του μορίου cTnI και προστατεύει μέρος της επιφάνειάς του. Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, το cTnI απελευθερώνεται στη ροή του αίματος του ασθενούς με τη μορφή δυαδικού συμπλόκου με TnC ή τριμερούς συμπλέγματος με cTnT και TnC. σχηματισμός συμπλόκου cTnI-TnC παίζει σημαντικό θετικό ρόλο στη βελτίωση της σταθερότητας του μορίου cTnI. Το cTnI, το οποίο είναι εξαιρετικά ασταθές στην ελεύθερη μορφή του, επιδεικνύει σημαντικά καλύτερη σταθερότητα στο σύμπλεγμα με TnC ή στο τριμερές σύμπλεγμα cTnI-cTnT-TnC. Έχει αποδειχθεί ότι η σταθερότητα του cTnI στο φυσικό σύμπλοκο είναι σημαντικά καλύτερη από τη σταθερότητα της καθαρισμένης μορφής της πρωτεΐνης ή τη σταθερότητα του cTnI σε τεχνητά σύμπλοκα τροπονίνης που συνδυάζονται από καθαρισμένες πρωτεΐνες.
Καρδιακές παθήσεις
Ορισμένοι υπότυποι της tτροπονίνης (καρδιακή I και T ) είναι ευαίσθητοι και συγκεκριμένοι δείκτες βλάβης στον καρδιακό μυ. Μετράται στο αίμα για να γίνει διάκριση μεταξύ ασταθούς στηθάγχης και εμφράγματος του μυοκαρδίου (καρδιακή προσβολή) σε άτομα με πόνο στο στήθος ή οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Ένα άτομο που είχε πρόσφατα έμφραγμα του μυοκαρδίου θα είχε μια περιοχή του καρδιακού μυός με βλάβη και αυξημένα επίπεδα καρδιακής τροπονίνης στο αίμα. Αυτό μπορεί επίσης να συμβεί σε άτομα με στεφανιαίο αγγειοσπασμό, έναν τύπο εμφράγματος του μυοκαρδίου που συνεπάγεται σοβαρή συστολή των καρδιακών αιμοφόρων αγγείων. Μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου οι τροπονίνες μπορεί να παραμείνουν υψηλές για έως και 2 εβδομάδες.
Οι καρδιακές τροπονίνες αποτελούν δείκτη όλων των βλαβών του καρδιακού μυός, όχι μόνο του εμφράγματος του μυοκαρδίου, η οποία είναι η πιο σοβαρή μορφή καρδιακής διαταραχής. Ωστόσο, τα διαγνωστικά κριτήρια για την αυξημένη τροπονίνη που υποδεικνύουν έμφραγμα του μυοκαρδίου καθορίζονται επί του παρόντος από τον ΠΟΥ σε κατώφλι 2 μg ή υψηλότερο. Τα κρίσιμα επίπεδα άλλων καρδιακών βιοδεικτών είναι επίσης σχετικά, όπως η κινάση της κρεατινίνης. Άλλες καταστάσεις που οδηγούν άμεσα ή έμμεσα σε καρδιακή μυϊκή βλάβη και στον θάνατο μπορούν επίσης να αυξήσουν τα επίπεδα τροπονίνης, όπως η νεφρική ανεπάρκεια. Η σοβαρή ταχυκαρδία (για παράδειγμα λόγω υπερκοιλιακής ταχυκαρδίας ) σε ένα άτομο με φυσιολογικές στεφανιαίες αρτηρίες μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αυξημένη τροπονίνη, για παράδειγμα, υποτίθεται ότι οφείλεται σε αυξημένη ζήτηση οξυγόνου και ανεπαρκή παροχή στον καρδιακό μυ.
Οι τροπονίνες αυξάνονται επίσης σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, οι οποίοι επίσης έχουν πρόβλεψη θνησιμότητας και ανωμαλίες του κοιλιακού ρυθμού. Μπορούν να αυξηθούν σε φλεγμονώδεις καταστάσεις όπως η μυοκαρδίτιδα και η περικαρδίτιδα με εμπλοκή των καρδιακών μυών (η οποία στη συνέχεια ονομάζεται μυοκαρδίτιδα) Οι τροπονίνες μπορούν επίσης να υποδείξουν διάφορες μορφές καρδιομυοπάθειας, όπως διασταλμένη καρδιομυοπάθεια, υπερτροφική καρδιομυοπάθεια ή (αριστερή) κοιλιακή υπερτροφία, καρδιομυοπάθεια περιφερικού, καρδιομυοπάθεια Takotsubo ή διηθητικές διαταραχές όπως καρδιακή αμυλοείδωση.
Ο καρδιακός τραυματισμός με αυξημένες τροπονίνες εμφανίζεται επίσης σε καρδιακή σύγχυση, απινίδωση και εσωτερική ή εξωτερική καρδιοανάταξη. Οι τροπονίνες συνήθως αυξάνονται σε διάφορες διαδικασίες, όπως hκαρδιακή χειρουργική επέμβαση και η μεταμόσχευση καρδιάς ,το κλείσιμο των κολπικών ελαττωμάτων διαφράγματος, η διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση ή η "ablation" ραδιοσυχνότητας.
Μη καρδιακές παθήσεις
Η διάκριση μεταξύ καρδιακών και μη καρδιακών παθήσεων είναι κάπως τεχνητή. Οι καταστάσεις που αναφέρονται παρακάτω δεν είναι πρωτογενείς καρδιακές παθήσεις, αλλά ασκούν έμμεσες επιπτώσεις στον καρδιακό μυ.
Οι τροπονίνες αυξάνονται στο 40% περίπου των ασθενών με κρίσιμες ασθένειες όπως η σήψη. Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας και διάρκειας παραμονής στη μονάδα εντατικής θεραπείας σε αυτούς τους ασθενείς. Σε σοβαρή γαστρεντερική αιμορραγία, μπορεί επίσης να υπάρξει αναντιστοιχία μεταξύ της ζήτησης οξυγόνου και της προσφοράς του στο μυοκάρδιο.
Οι παράγοντες χημειοθεραπείας μπορούν να ασκήσουν τοξικές επιδράσεις στην καρδιά (παραδείγματα περιλαμβάνουν ανθρακυκλίνη, κυκλοφωσφαμίδη, 5-φθοροουρακίλη και σισπλατίνη ). Αρκετές τοξίνες και δηλητήρια μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε τραυματισμό των καρδιακών μυών ( δηλητήριο σκορπιού, δηλητήριο φιδιού και δηλητήριο από μέδουσες και σαρανταποδαρούσες ). Η δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα ή η δηλητηρίαση από κυανιούχα μπορεί επίσης να συνοδεύεται από απελευθέρωση τροπονινών λόγω υποξικών καρδιοτοξικών επιδράσεων. Ο καρδιακός τραυματισμός εμφανίζεται σε περίπου το ένα τρίτο των σοβαρών περιπτώσεων δηλητηρίασης από CO, και ο έλεγχος της τροπονίνης είναι κατάλληλος σε αυτούς τους ασθενείς.
Και στην πρωτογενή πνευμονική υπέρταση και στην πνευμονική εμβολή και στις οξείες επιδείξεις χρόνιας αποφρακτικής πνευμονικής νόσου (ΧΑΠ), το στέλεχος της δεξιάς κοιλίας οδηγεί σε αυξημένη ένταση του τοιχώματος και μπορεί να προκαλέσει ισχαιμία. Φυσικά, οι ασθενείς με παροξύνσεις ΧΑΠ μπορεί επίσης να έχουν ταυτόχρονο έμφραγμα του μυοκαρδίου ή πνευμονική εμβολή, οπότε πρέπει να ληφθεί μέριμνα για την απόδοση των αυξημένων επιπέδων τροπονίνης στη ΧΑΠ.
Άτομα με νεφρική νόσο τελικού σταδίου μπορεί να έχουν χρόνια αυξημένα επίπεδα Τ τροπονίνης, τα οποία συνδέονται με φτωχότερη πρόγνωση. Η τροπονίνη I είναι λιγότερο πιθανό να αυξηθεί ψευδώς.
Η έντονη άσκηση αντοχής, όπως ο μαραθώνιος ή το τριάθλοι μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένα επίπεδα τροπονίνης σε έως και το ένα τρίτο των ατόμων, αλλά δεν συνδέεται με δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία σε αυτούς τους ανταγωνιστές. Υψηλά επίπεδα τροπονίνης Τ έχουν επίσης αναφερθεί σε ασθενείς με φλεγμονώδεις μυϊκές παθήσεις όπως η πολυμυοσίτιδα ή η δερματομυοσίτιδα. Οι τροπονίνες αυξάνονται επίσης στη ραβδομυόλυση.
Σε υπερτασικές διαταραχές της εγκυμοσύνης, όπως η προεκλαμψία, τα αυξημένα επίπεδα τροπονίνης υποδεικνύουν κάποιο βαθμό μυοϊνικής βλάβης.
Η καρδιακή τροπονίνη Τ και Ι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση της τοξικότητας από καρδιομυοκύτταρα που προκαλείται από φάρμακα και τοξίνες. .
Το 2020, διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς με COVID-19 με σοβαρή νόσηση είχαν υψηλότερα επίπεδα τροπονίνης Ι σε σύγκριση με εκείνους με ηπιότερη νόσηση.
Προγνωστική χρήση
Τα αυξημένα επίπεδα τροπονίνης είναι σημαντικά προγνωστικά στοιχεία σε πολλές από τις καταστάσεις στις οποίες χρησιμοποιούνται για διάγνωση.
Σε μελέτη με βάση την κοινότητα που δείχνει τη σημασία της βωβής (ασυμπρωματικής) καρδιακής βλάβης, η τροπονίνη Ι έχει αποδειχθεί ότι προβλέπει τη θνησιμότητα και το πρώτο συμβάν στεφανιαίας νόσου σε άνδρες απαλλαγμένους από καρδιαγγειακές παθήσεις κατά την έναρξη. Σε άτομα με εγκεφαλικό επεισόδιο, τα αυξημένα επίπεδα τροπονίνης στο αίμα δεν αποτελούν χρήσιμο δείκτη για την ανίχνευση της κατάστασης.
Υπομονάδες
Πρώτα η cTnI και αργότερα η cTnT χρησιμοποιήθηκαν αρχικά ως δείκτες για τον θάνατο των καρδιακών κυττάρων. Και οι δύο πρωτεΐνες χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως για τη διάγνωση του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου (ΑΜΙ), της ασταθούς στηθάγχης, του τραύματος του μυοκαρδίου μετά τη χειρουργική επέμβαση και ορισμένων άλλων ασθενειών που σχετίζονται με τραυματισμό του καρδιακού μυός. Και οι δύο δείκτες μπορούν να ανιχνευθούν στο αίμα του ασθενούς 3-6 ώρες μετά την έναρξη του πόνου στο στήθος, φτάνοντας στο μέγιστο επίπεδο εντός 16-30 ωρών. Η αυξημένη συγκέντρωση cTnI και cTnT σε δείγματα αίματος μπορεί να ανιχνευθεί ακόμη και 5-8 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, καθιστώντας και τις δύο πρωτεΐνες χρήσιμες και για την καθυστερημένη διάγνωση της ΑΜΙ.
Ανίχνευση
Η καρδιακή τροπονίνη Τ και Ι μετρώνται με μεθόδους ανοσοπροσδιορισμού.
Η αύξηση της τροπονίνης μετά από νέκρωση καρδιακών κυττάρων ξεκινά εντός 2-3 ωρών, κορυφώνεται σε περίπου. 24 ώρες και συνεχίζεται για 1-2 εβδομάδες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μυϊκό σύστημα Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις Κατηγορία:Πρωτεΐνες Κατηγορία:Κυτταροσκελετός