Ενετοκρατία
Η απώλεια της Εύβοιας
Η Βενετία ζήτησε βοήθεια από τους χριστιανούς ηγεμόνες, όμως μόνο ο παλατινός κόμης της Κεφαλληνίας έστειλε μία γαλέρα. Τον Ιούνιο του 1470 οθωμανικός στόλος με 300 πλοία και 60.000 άνδρες κατέλαβε την Ίμβρο και στην Εύβοια τα Στύρα και το Βασιλικό, έξω από τη Χαλκίδα. Ο στόλος μπήκε στο λιμάνι της Χαλκίδας, τον Βούρκο (νότια της γέφυρας). Ο Μωάμεθ Β΄ με μεγάλη στρατιά ήρθε από τη Θήβα και θαύμασε το κάστρο στη μέση του πορθμού, που είχε τη γέφυρα σηκωμένη. Έκανε γέφυρα με βάρκες στη σειρά και πέρασε με τον στρατό του απέναντι, έξω από τη Χαλκίδα. Στρατοπέδευσε στο ύψωμα νότια της πόλης, ενώ βόρειά της έκανε και δεύτερη γέφυρα από βάρκες. Τα πυροβόλα τα έβαλε στο κάστρο Καράμπαμπα (στη μεριά της Βοιωτίας) και στο νησί. Το τείχος της πόλης είχε τάφρο με νερό και η άμυνα στηριζόταν στον στόλο, που όμως ο κυβερνήτης του Νικολό ντα Κανάλε τον πήγε στον Χάνδακα. Την πόλη αμυνόταν ο βάιλος Πάολο Ερίτσο, ο τελευταίος προνοητής Τζιοβάνι Μποντουμιέρ και ο νέος προνοητής Αλβίζο Κάλβο. Η πόλη είχε 2.500 κατοίκους, πρόσφυγες, 700 άνδρες από τον Χάνδακα και 500 στρατιώτες με αρχηγό τον Τομάζο από τη Δαλματία, που ανέλαβε τις πολεμικές μηχανές. Οι Οθωμανοί στρατιώτες ήταν 120.000, εκτός από αυτούς στον στόλο. Ο Μωάμεθ ζήτησε την παράδοση με ευνοϊκούς όρους, αλλά ο βάιλος του απάντησε υβριστικά (25 Ιουνίου). Τότε ο σουλτάνος άρχισε τον κανονιοβολισμό με 21 πυροβόλα για 5 ημέρες. Οι Οθωμανοί έριξαν κλαδιά στην τάφρο, αλλά οι πολιορκημένοι τα έκαψαν. Το οθωμανικό ιππικό προχώρησε ανατολικά στην Εύβοια σκοτώνοντας καθέναν πάνω από 25 ετών και κατέλαβε το κάστρο Λα Κούπα (νυν Βρύση), στο οποίο είχαν καταφύγει 3.000 Έλληνες. Οι Τούρκοι τούς κομμάτιασαν μπροστά στα τείχη της Χαλκίδας. Όταν αποκαλύφθηκε ότι ο Τομάζο από τη Δαλματία είχε κρυφή συνεννόηση με τον σουλτάνο, ο βάιλος κομμάτιασε τον προδότη. Μία έφοδος αποκρούστηκε από τοξότες από το Ναύπλιο. Ο σουλτάνος ετοιμάστηκε για μεγάλη έφοδο, όμως τότε φάνηκε ο στόλος του ντα Κανάλε με 71 πλοία. Αν χαλούσε τη βόρεια γέφυρα, η πόλη θα σωζόταν, αλλά ήταν αναβλητικός, ίσως ο Μωάμεθ να τον δωροδόκησε. Ο σουλτάνος γέμισε την τάφρο με κλαδιά, βαρέλια και πτώματα. Οι φρουρά της πόλης ύψωσε μαύρες σημαίες, έκκληση προς τον Κανάλε. Τα τείχη άντεξαν μία ημέρα στις επιθέσεις, μετά οι Οθωμανοί εισέβαλαν από το νότιο μέρος. Προχωρούσαν βήμα προς βήμα μέσα, καθώς οι δρόμοι ήτα φραγμένοι με δοκάρια και βαρέλια και οι γυναίκες πετούσαν ασβέστη και στάμνες στα κεφάλια των Τούρκων. Ο Μποντουμιέρ και ο Κάλβο σκοτώθηκαν, ενώ ο βάιλος και γυναικόπαιδα κατέφυγαν στο κάστρο του Ευρίπου και σήκωσαν τη γέφυρα, με την ελπίδα να τους σώσει ο ντα Κανάλε, μάταια όμως. Ο σουλτάνος τους κομμάτιασε και έκοψε στη μέση τον Ερίτσο. Ο σουλτάνος σκότωσε, όσους κατοίκους βρήκε μπροστά στην εκκλησία των Αγ. Αποστόλων και από φόβο μήπως οι γενίτσαροι δεν τους σκότωσαν όλους, διέταξε να αποκεφαλιστεί όποιος έκρυβε κάτοικο. Τα κεφάλια συγκεντρώθηκαν στην πλατεία του Αγ. Φραγκίσκου: ήταν 6.000 χριστιανοί. Οι απώλειες των Τούρκων ήταν 30.000 ή 77.000. Ο Πτελεός, απέναντι από τους Ωρεούς, υποτάχθηκε. Ο σουλτάνος δώρισε τη Χαλκίδα στον γιο του και απέπλευσε με λάφυρα και γυναικόπαιδα. Τα νέα έφθασαν στη Βενετία, που πολλοί θρήνησαν για τον χαμό των συγγενών τους. Η Δημοκρατία έστειλε τον Πιέτρο Μοτσενίγκο να ανακαταλάβει την πόλη, πράγμα που δεν μπόρεσε, και να φέρει σιδηροδέσμιο τον ντα Κανάλε, ο οποίος στη Βενετία δικάστηκε και εξορίστηκε. Οι αρχόντισσες της Εύβοιας που πήγαν πρόσφυγες στη Βενετία, ζούσαν από ελεημοσύνες. Παραδόθηκαν η Βοστίτσα (Αίγιο) και το Ποντικόκαστρο (Μπωβουάρ/Μπελβεντέρε) του Κατάκολου. Χιλιάδες Έλληνες της Ηλείας κατέφυγαν στη Ζάκυνθο των Τόκκων.