cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ομάρ Καγιάμ
Έξω από το Ιράν και τις περσόφωνες χώρες ο Καγιάμ είχε μια επίδραση στη λογοτεχνία και τις κοινωνίες μέσω της μετάφρασης των έργων του και της εκλαΐκευσης από άλλους λόγιους. Η μεγαλύτερη τέτοια επίδραση ήταν στις αγγλόφωνες χώρες. Ο Άγγλος λόγιος Τόμας Χάιντ (1636-1703) ήταν ο πρώτος μη Πέρσης, που τον μελέτησε. Τη μεγαλύτερη επιρροή από όλους άσκησε ο Έντουαρντ Φιτζέραλντ (ποιητής, 1809–83), που κατέστησε τον Καγιάμ τον διασημότερο ποιητή της Ανατολής στη Δύση μέσω της περίφημης μετάφρασης και των διασκευών του μάλλον μικρού αριθμού τετράστιχων του Καγιάμ (περσικά: رباعیات, ρουμπαγιάτ) στο Ρουμπαγιάτ του Ομάρ Καγιάμ.
Όνομα
غیاث ‌الدین Γκιιάτ αντ-Ντιν - σημαίνει "ο Στρατιώτης της Πίστης" και υπονοεί τη γνώση του Κορανίου.
ابوالفتح عمر بن ابراهیم Αμπούλ-Φατχ Ουμάρ ιμπν Ιμπραχίμ - Αμπού σημαίνει πατέρας, Φατχ σημαίνει κατακτητής, Ουμάρ σημαίνει ζωή, Ιμπραχίμ είναι το πατρικό όνομα.
خیام Χαγιάμ - σημαίνει "σκηνοποιός", παρώνυμο από το επάγγελμα του πατέρα του.
نیشابورﻯ Νισαπουρί - συνδέεται με την πατρίδα του Νισαπούρ (ο καταγόμενος από τη Νισαπούρ).
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ομάρ Καγιάμ γεννήθηκε στη Νισαπούρ, στο βορειοανατολικό Ιράν, τότε σελτζουκική πρωτεύουσα του Χορασάν (βορειοανατολική Περσία),  που εκείνη την εποχή ανταγωνιζόταν το Κάιρο και τη Βαγδάτη σε πολιτιστική υπεροχή. Πιστεύεται ότι είχε γεννηθεί σε μια οικογένεια σκηνοποιών (χαγιαμί "σκηνοποιός"), πράγμα που θα έκανε αργότερα λογοπαίγνιο: Ο Καγιάμ, που έραψε τις σκηνές της επιστήμης, έχει πέσει στο καμίνι της θλίψης και ξαφνικά καεί, το ψαλίδι της Μοίρας έχει κόψει τα σχοινιά της σκηνής της ζωής του, και ο μεσίτης της Ελπίδας τον πούλησε για το τίποτα! Πέρασε μέρος των παιδικών του χρόνων στην πόλη Μπαλχ (στο σημερινό βόρειο Αφγανιστάν), σπουδάζοντας υπό τον γνωστό λόγιο σεΐχη Μουχαμάντ Μανσουρί και αργότερα υπό τον ιμάμη Μοβαφάκ Νισαπουρί, που θεωρείτο ένας από τους μεγαλύτερους δασκάλους της περιοχής του Χορασάν. Μετακόμισε στην Μπουχάρα, έπειτα στη Σαμαρκάνδη (1070), όπου ολοκλήρωσε την εκπαίδευσή του και συνέγραψε την περίφημη Πραγματεία για την απόδειξη αλγεβρικών προβλημάτων (Risālah fiʾl-barāhīn ʿalā masāʾil al-jabr waʾl-muqābalah). Στη συνέχεια (1073) πήγε στο Ισφαχάν, προσκεκλημένος του Σελτζούκου σουλτάνου Μαλίκ Σαχ Α΄ και καθιερώθηκε ως ένας από τους μεγαλύτερους μαθηματικούς και αστρονόμους της μεσαιωνικής εποχής.
Σε όλη του τη ζωή ο Ομάρ Καγιάμ ήταν ακούραστος: μπορούσε από το πρωί να διδάσκει άλγεβρα και γεωμετρία, το απόγευμα να παρευρίσκεται στο σελτζουκικό δικαστήριο ως σύμβουλος του Μαλίκ Σαχ Α΄, και τη νύχτα να μελετάει αστρονομία και να ολοκληρώνει σημαντικές πτυχές του ημερολογίου Τζαλαλί (αστρικό ημερολόγιο, που χρησιμοποιείτο στην Περσία και παραλλαγές του είναι ακόμη σε χρήση σήμερα στο Ιράν και στο Αφγανιστάν).
Τα χρόνια του Ομάρ Καγιάμ στο Ισφαχάν ήταν πολύ παραγωγικά, αλλά μετά τον θάνατο του Μαλίκ Σαχ Α΄ (πιθανότατα από την αίρεση των Ασασίνων), η χήρα του Σουλτάνου στράφηκε εναντίον του ως συμβούλου, με αποτέλεσμα σύντομα να ξεκινήσει ταξίδι για προσκύνημα στη Μέκκα και στη Μεδίνα. Στη συνέχεια μπόρεσε να εργασθεί ως αυλικός αστρολόγος και πήρε την άδεια να επιστρέψει στη Νισαπούρ, όπου ήταν ξακουστός για τα έργα του και συνέχισε να διδάσκει μαθηματικά, αστρονομία και ιατρική.
Ο Ομάρ Καγιάμ πέθανε το 1131 και έχει ταφεί στο μαυσωλείο του Ιμαμζαντέχ Μαχρούκ στη Νισαπούρ. Το 1963 στον χώρο αυτό κατασκευάσθηκε το Μαυσωλείο του Ομάρ Καγιάμ από τον Χουσάνγκ Σεϊχούν (Ιρανό αρχιτέκτονα, 1920-2014).
Μαθηματικός
Στην Πραγματεία έγραψε για τον τριγωνικό πίνακα των διωνυμικών συντελεστών, γνωστό ως τρίγωνο του Πασκάλ. Το 1077 ο Καγιάμ έγραψε τις Σαρχ μα ασκάλα μιν μουσανταράτ κιτάμπ Ουκλίντις (Εξηγήσεις των Δυσκολιών στα Αξιώματα του Ευκλείδη), που δημοσιεύθηκε στα Αγγλικά ως Για τις Δυσκολίες των Ορισμών του Ευκλείδη. Σημαντικό μέρος του βιβλίου ασχολείται με το περίφημο αξίωμα παραλληλίας του Ευκλείδη, πράγμα που τράβηξε το ενδιαφέρον του Ταμπίτ ιμπν Κούρα. Ο Ιμπν αλ Χαϊτάμ είχε προηγουμένως επιχειρήσει μια απόδειξη του αξιώματος. Η προσπάθεια του Καγιάμ ήταν μια διακριτή πρόοδος και οι αμφισβητήσεις του έφτασαν στην Ευρώπη και ίσως να συνέβαλαν στην τελική ανάπτυξη της μη ευκλείδειας γεωμετρίας.
Θεωρία των παραλλήλων
Ο Καγιάμ έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο Εξηγήσεις των δυσκολιών στα αξιώματα των Στοιχείων του Ευκλείδη. Το βιβλίο αποτελείται από πολλές ενότητες για το αξίωμα των παραλλήλων (Βιβλίο Ι), για τον Ευκλείδιο ορισμό των λόγων και του ανθυφαιρετικού λόγου (τα σύγχρονα συνεχιζόμενα κλάσματα) (Βιβλίο ΙΙ) και για τον πολλαπλασιασμό των λόγων (Βιβλίο ΙΙΙ).
Η πρώτη ενότητα είναι μια πραγματεία που περιλαμβάνει προτάσεις και λήμματα σχετικά με το αξίωμα των παραλλήλων. Έφτασε στον Δυτικό κόσμο από μία αναπαραγωγή σε χειρόγραφο γραμμένο το 1387-1388 από τον Πέρση μαθηματικό Τουσί. Ο Τουσί ανα φέρει ρητά ότι ξαναγράφει την πραγματεία "με τα ίδια τα λόγια του Καγιάμ" και αναφέρει κατά λέξη τον Καγιάμ να λέει ότι "Αξίζει να προστεθούν στα Στοιχεία του Ευκλείδη (πρώτο βιβλίο) μετά την Πρόταση 28". Αυτή η πρόταση αναφέρει μια συνθήκη ικανή για νασ έχουμε δυο γραμμές στο ίδιο επίπεδο παράλληλες μεταξύ τους. Μετά την πρόταση αυτή ακολουθεί μια άλλη, με αριθμό 29, που έρχεται σε αντίθεση με την προηγούμενη. Η απόδειξη του Ευκλείδη χρησιμοποιεί το λεγόμενο αξίωμα των παραλλήλων (αριθμούμενο 5). Η ένσταση για τη χρήση του αξιώματος των παραλλήλων και η εναλλακτική θεώρηση της πρότασης 29 υπήρξαν μείζον πρόβλημα για τη θεμελίωση της σήμερα ονομαζόμενης μη Ευκλείδιας γεωμετρίας.
Η πραγματεία του Καγιάμ μπορεί να θεωρηθεί ως η πρώτη επεξεργασία του αξιώματος των παραλλήλων, που δεν βασίζεται σε φαύλο κύκλο, αλλά σε ένα πιο ευφυές αξίωμα. Ο Καγιάμ αντικρούει τις προηγούμενες προσπάθειες άλλων Ελλήνων και Περσών μαθηματικών να ''αποδείξουν" την πρόταση. Και αυτός, όπως ο ΄Αριστοτέλης, αρνείται τη χρήση της κίνησης στη γεωμετρία και κατά συνέπεια απορρίπτει επίσης τη διαφορετική προσέγγιση του Αραβα Ιμπν Χαϊτάμ. Κατά μία έννοια έκανε την πρώτη προσπάθεια να διατυπώσει ένα μη Ευκλείδιο αξίωμα, ως εναλλακτικό του αξιώματος των παραλλήλων.
Γεωμετρική άλγεβρα
"Οποιος νομίζει ότι η άλγεβρα είναι ένα τέχνασμα για τη λήψη αγνώστων κάνει λάθος. Δεν πρέπει να δώσουμε καμμία σημασία στο γεγονός ότι η άλγεβρα και η γεωμετρία εμφανίζονται να είναι διαφορετικές. Τα αλγεβρικά είναι γεωμετρικά προβλήματα, που αποδεικνύονται μέσω των προτάσεων δύο και έξι του Βιβλίου δύο των Στοιχείων".
Ομάρ Καγιάμ.
Αυτή η φιλοσοφική άποψη των μαθηματικών (βλέπε παρακάτω) είχε σημαντικό αντίκτυπο στην περίφημη προσέγγιση και μέθοδο του Καγιάμ στη γεωμετρική άλγεβρα και ιδιαίτερα στην επίλυση κυβικών εξισώσεων. Σ'αυτή η επίλυσή του δεν είναι ένας άμεσος δρόμος προς μια αριθμητική λύση και στην πραγματικότητα οι λύσεις του δεν είναι αριθμοί, αλλά μάλλον ευθύγραμμα τμήματα. Από την άποψη αυτή το έργο του Καγιάμ μπορεί να θεωρηθεί η πρώτη συστηματική μελέτη και η πρώτη ακριβής μέθοδος επίλυσης κυβικών εξισώσεων.
Αυτή η ιδιαίτερη γεωμετρική επίλυση κυβικών εξισώσεων έχει περαιτέρω διερευνηθεί και επεκταθεί σε εξισώσεις τετάρτου βαθμού.
Αυτό αναφέρεται στο βιβλίο Πραγματεία για την Απόδειξη Αλγεβρικών Προβλημάτων(1070), που έθεσε τις αρχές της άλγεβρας, μέρος του σώματος των Περσικών Μαθηματικών, που τελικά μεταδόθηκαν στην Ευρώπη. Ιδιαίτερα επινόησε γενικές μεθόδους για την επίλυση εξισώσεων κυβικών και μερικών μεγαλύτερης τάξης.
Διωνυμικό θεώρημα και εξαγωγή ριζών
"Από τους Ινδούς έχουμε μεθόδους για την εύρεση τετραγωνικών και κυβικών ριζών, που βασίζονται στη γνώση ειδικών περιπτώσεων και συγκεκριμένα στη γνώση των τεραγώνων των εννέα ψηφίων 12, 22, 32 (κλπ.) και των αντίστοιχων γινομένων, δηλ. 2 x 3, κλπ. Έχουμε γράψει μια πραγματεία για την απόδειξη της εγκυρότητας αυτών των μεθόδων και το ότι ικανοποιούν τις συνθήκες. Επί πλέον έχουμε αυξήσει τα είδη τους και συγκεκριμένα υπό τη μορφή προσδιορισμού τέταρτων, πέμπτων, έκτων ριζών μέχρι οποιοδήποτε βαθμό. Κανένας δεν προγήθηκε σε αυτό από μας και αυτές οι αποδείξεις είναι καθαρά αριθμητικές, θεμελιωμένες στην αριθμητική των στοιχείων".
Ομάρ Καγιάμ Πραγματεία για την Απόδειξη Αλγεβρικών Προβλημάτων
Αυτή η ιδιαίτερη αναφορά του Καγιάμ και ορισμένες προτάσεις, που βρίσκονται στο βιβλίο του της Αλγεβρας, έχουν κάνει μερικούς ιστορικούς των μαθηματικών να πιστεύουν ότι ο Καγιάμ είχε πράγματι ένα διωνυμικό θεώρημα μέχρι οποιαδήποτε δύναμη. Η περίπτωση της δύναμης 2 αναφέρεται ρητά στα στοιχεία του Ευκλείδη και η περίπτωση της μεγαλύτερης δύναμης 3 είχε εξετασθεί από Ινδούς μαθηματικούς. Ο Καγιάμ ήταν ο μαθηματικός που διαπίστωσε τη σημασία ενός γενικού διωνυμικού θεωρήματος. Το επιχείρημα ότι ο Καγιάμ είχε ένα διωνυμικό θεώρημα βασίζεται στην ικανότητά του να εξάγει ρίζες.
Τετράπλευρο Καγιάμ-Σακέρι
Το τετράπλευρο Σακέρι πρωτομελετήθηκε από τον Καγιάμ στα τέλη του 11ου αιώνα στο Βιβλίο Ι των Εξηγήσεων των δυσκολιών στα αξιώματα των Στοιχείων του Ευκλείδη. Σε αντίθεση με πολλούς μελετητές του Ευκλείδη, πριν και μετά από τον ίδιο (περιλαμβανομένου φυσικά του Σακέρι) ο Καγιάμ δεν προσπαθούσε να αποδείξει το αξίωμα των παραλλήλων ως τέτοιο, αλλά να το συναγάγει από ένα ισοδύναμο αξίωμα, που διατύπωσε από τις "αρχές του Φιλοσόφου" (Αριστοτέλης) :
"Δύο συγκλίνουσες ευθείες γραμμές τέμνονται και είναι αδύνατο δύο συγκλίνουσες ευθείες γραμμές να αποκλίνουν στην κατεύθυνση στην οποία συγκλίνουν".
Μόνο μετά από 600 χρόνια ο Τζιορντάνο Βιτάλε προχώρησε πέρα από τον Καγιάμ στο βιβλίο του Euclide restituo (1680, 1686), όταν χρησιμοποίησε το τετράπλευρο για να αποδείξει ότι αν τρία σημεία ισαπέχουν της πλευράς ΑΒ και της απέναντι ΓΔ, τότε οι ΑΒ και ΓΔ ισαπέχουν παντού. Ο ίδιος ο Σακέρι βάσισε το σύνολο της μακράς, ηρωικής και τελικά εσφαλμένης απόδειξής του του αξιώματος των παραλλήλων γύρω από το τετράπλευρο και τις τρεις περιπτώσεις του, αποδεικνύοντας πολλά θεωρήματα για τις ιδιότητές του κατά την πορεία αυτή.
Αστρονόμος
Όπως οι περισσότεροι Πέρσες μαθηματικοί της εποχής, ο Καγιάμ ήταν επίσης αστρονόμος και απέκτησε φήμη γι’ αυτό. Το 1073 ο Σελτζούκος Σουλτάνος Τζαλάλ αλ-Ντιν Μαλίκ-Σαχ Σαλτζουκί (Μαλίκ-Σαχ Α΄ 1072-92) προσκάλεσε τον Καγιάμ να χτίσει ένα αστεροσκοπείο, μαζί με διάφορους άλλους διακεκριμένους επιστήμονες. Σύμφωνα με κάποιες περιγραφές η εκδοχή του μεσαιωνικού Ιρανικού ημερολογίου, στο οποίο 2.820 ηλιακά έτη μαζί περιέχουν 1.029.983 ημέρες (ή 683 δίσεκτα έτη, για μέση διάρκεια του έτους 365,24219858156 ημέρες) βασίστηκε στις μετρήσεις του Καγιάμ και των συνεργατών του. Άλλη άποψη είναι ότι το ημερολόγιο του Καγιάμ περιελάμβανε απλώς οκτώ δίσεκτα έτη κάθε τριάντα τρία έτη, για διάρκεια έτους 365,2424 ημέρες. Και στις δύο περιπτώσεις το ημερολόγιό του ήταν ακριβέστερο ως προς το μέσο τροπικό έτος από το Γρηγοριανό ημερολόγιο 500 χρόνια αργότερα. Το σύγχρονο Ιρανικό ημερολόγιο βασίζεται στους υπολογισμούς του.
Ηλιοκεντρική θεωρία
Υποστηρίζεται μερικές φορές ότι ο Καγιάμ απέδειξε ότι η γη περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της παρουσιάζοντας ένα μοντέλο των άστρων στο σύγχρονό του Αλ-Γκαζαλί σε ένα πλανητάριο. Η άλλη πηγή για την άποψη ότι ο Καγιάμ πίστευε στον ηλιοκεντρισμό είναι η δημοφιλής αλλά αναχρονιστική απόδοση της ποίησης του Καγιάμ, στην οποία οι πρώτες γραμμές μεταφράζονται εσφαλμένα με μια ηλιοκεντρική εικόνα του Ήλιου να εκσφενδονίζει «την Πέτρα που θέτει τα Αστέρια σε Κίνηση».
Μεταρρύθμιση του ημερολογίου
Ο Καγιάμ ήταν μέλος μιας ομάδας που αναθεώρησε το Ιρανικό ημερολόγιο. Η ομάδα συστάθηκε από τον Σελτζούκο Σουλτάνο Μαλίκ-Σαχ Α΄ και ολοκλήρωσε τις μεταρρυθμίσεις της το 1079, με αποτέλεσμα το ημερολόγιο Τζαλαλί. Το ημερολόγιο Τζαλαλί παρέμεινε σε ισχύ σε όλο το Ευρύτερο Ιράν από τον 11ο ως τον 20ό αιώνα. Είναι η βάση του Ιρανικού ημερολογίου, που ακολουθείται σήμερα στο Ιράν και στο Αφγανιστάν. Ενώ το ημερολόγιο Τζαλαλί είναι ακριβέστερο από το Γρηγοριανό, βασίζεται στην πραγματική ηλιακή κίνηση, όπως τα Ινδικά ημερολόγια, και απαιτεί ένα αστρονομικό όργανο για τον υπολογισμό των ημερομηνιών. Η διάρκεια των μηνών μπορεί να διαφέρει από 29 ως 31 ημέρες, ανάλογα με τη στιγμή που ο ήλιος εισέρχεται σε μια νέα ζωδιακή περιοχή (χαρακτηριστικό κοινό στα περισσότερα Ινδικά ημερολόγια). Αυτό σημαίνει ότι τα εποχιακά σφάλματα ήταν μικρότερα από ότι στο Γρηγοριανό ημερολόγιο.
Το σημερινό Ιρανικό ημερολόγιο τυποποιεί τη διάρκεια των μηνών βάσει μιας μεταρρύθμισης του 1925, ελαχιστοποιώντας έτσι την επίδραση των ηλιακών διελεύσεων. Τα εποχιακά σφάλματα είναι λίγο μεγαλύτερα από ότι στην εκδοχή Τζαλαλί, αλλά τα δίσεκτα έτη υπολογίζονται όπως πριν.
Ποίηση
Ο Καγιάμ πιστεύεται ότι έχει γράψει χίλια τετράστιχα ή ρουμπαγιάτ. Στον αγγλόφωνο κόσμο έγινε γνωστός με τα Ρουμπαγιάτ του Ομάρ Καγιάμ, που είναι ποιητικές μάλλον παρά επί λέξει μεταφράσεις από τον Εντουαρντ Φιτζέραλντ ( 1809–83). Υπάρχουν και άλλες αγγλικές μεταφράσεις τμημάτων των ρουμπαγιάτ (ρουμπαγιάτ σημαίνει τετράστιχα), αλλά του Φιτζέραλντ είναι οι γνωστότερες. Η ειρωνεία είναι ότι οι μεταφράσεις του Φιτζέραλντ ξαναέκαναν γνωστό τον Καγιάμ στους Ιρανούς "που επί μακρόν είχαν αγνοήσει τον ποιητή από το Νισαπούρ". Ένα βιβλίο του 1934 ενός από τους πιο επιφανείς συγγραφείς του Ιράν, του Σαντέκ Χενταγιάτ, τα Τραγούδια του Καγιάμ  (Ταρανεχα-γιε Καγιάμ) λέγετα ότι έχει "διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο μια γενιά Ιρανών εκτιμά" τον ποιητή.. Τα ποιήματα του Ομάρ Καγιάμ έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Πολλές μεταφράσεις έγιναν άμεσα από τα Περσικά, πιο κυριολεκτικά από ότι η μετάφραση του Εντουαρντ Φιτζέραλντ και σήμερα θεωρείται ένας από τους δημοφιλέστερους ποιητές όλων των εποχών. Ύμνησε επικούρειες απολαύσεις, κρασί και γυναίκες, για να προβάλει όμως εντονότερα τις φιλοσοφικές του σκέψεις, πολλές απ’ τις οποίες φαίνονται αιρετικές, αν σκεφτεί κανείς το περιβάλλον μέσα στο οποίο διαμορφώθηκαν. Άλλοι όμως μελετητές βλέπουν μυστικιστικά νοήματα στους στίχους του. Τρία δείγματα από ισάριθμα ρουμπαγιάτ :
XXV
''Όμοια γι’ αυτούς πού για το Σήμερα φροντίζουν,
μα και γι’ αυτούς πού κάποιο Αύριο ατενίζουν
κράζει ο μουεζίνης απ’ τό Σκοτεινό Πυργί :
XXXV
''Γιά νά γνωρίσω το μυστήριο τής ζωής
κούπας τα χείλη άγγιξα, πήλινης, φτωχιάς.
Χείλος στό χείλος μού ψιθύρισε : όσο ζείς
πίνε• τί σαν πεθάνεις δεν ξαναγυρνάς.
LXXIV
''Το χθές την τρέλλα αυτής της μέρας ετοιμάζει,
την αυριανή σιωπή, απελπισία ή δόξα.
Πιές, τι δεν ξέρεις από πού ήρθες και γιατί.
Πιές, τι δεν ξέρεις γιατί φεύγεις και για πού.
Θρησκευτικές απόψεις
Υπάρχουν ευρέως αποκλίνουσες απόψεις για τον Καγιάμ. Σύμφωνα με τον Σεγιέντ Χοσείν Νασρ, κανένας άλλος Ιρανός συγγραφέας/λόγιος δεν έχει εκληφθεί με τόσο διαφορετικούς τρόπους. Στο ένα άκρο του φάσματος υπάρχουν νάιτ κλαμπ που φέρουν το όνομά του και θεωρείται αγνωστικός ηδονιστής. Στο άλλο άκρο θεωρείται μυστικός ποιητής Σούφι, επηρεασμένος από τις πλατωνικές παραδόσεις.
Ο Σεγιέντ Χοσείν Νασρ (γεν. 1933, Ιρανός Καθηγητής Ισλαμικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουόσιγκτον και επιφανής Ισλαμικός φιλόσοφος), έχοντας εξετάσει τα φιλοσοφικά έργα του Καγιάμ, υποστηρίζει ότι είναι πράγματι μειωτικό να κοιτάζουμε απλώς τα ποιήματα (που μερικές φορές αμφισβητούνται) για να καθορίσουμε τις προσωπικές του απόψεις για τον Θεό ή τη θρησκεία. Στην πραγματικότητα έγραψε ακόμη και ένα δοκίμιο με τίτλο "αλ-Κουτμπάτ αλ-γκαρά" (Το Θαυμάσιο Κήρυγμα), για την εξύμνηση του Θεού, όπου υποστηρίζει ορθόδοξες απόψεις, συμφωνώντας με τον Αβικέννα για τη Θεία Ενότητα. Στην πραγματικότητα αυτή ηπραγματεία δεν αποτελεί εξαίρεση και ο Σ. Χ. Νασρ δείνει ένα παράδειγμα, όπου ο ίδιος αυτοπροσδιορίστηκε ως Σούφι, μετά την κριτική διαφόρων μεθόδων γνώσης του Θεού, προτιμώντας τη διαίσθηση από τη λογική (επιλέγοντας τη λεγόμενη μέθοδο "κασρ", ή της αποκάλυψης :
- Ομάρ Καγιάμ
Ο ίδιος συγγραφέας συνεχίζει παραθέτοντας άλλα φιλοσοφικα κείμενα, που είναι πλήρως συμβατά με την Ισλαμική θρησκεία, όπως το αλ-Ριζαλάχ φιλ-βουτζούντ ("Πραγματεία για το Είναι"), γραμμένο στα Αραβικά, που αρχίζει με στίχους από το Κοράνι και υποστηρίζει ότι τα πάντα προέρχονται από τον Θεό και ότι υπάρχει μια τάξη σε όλα αυτά. Σε άλλο έργο, Ριζαλάχ γιαβαμπάν λι-ταλάτ μασά ιλ ("Πραγματεία Απάντησης σε Τρεις Ερωτήσεις"), δίνει μια απάντηση στο ερώτημα, για παράδειγμα, τί γίνεται η ψυχή μετά τον θάνατο. Ο Σ. Χ. Νασρ παραθέτει επίσης μερικά ποιήματα, όπου είναι απολύτως υπέρ της Ισλαμικής ορθοδοξίας, αλλά εκφράζοντας μυστικιστικές απόψεις (θέληση του Θεού, η εφήμερη κατάσταση αυτής της ζωής, ...) :
Είπες ότι θέλεις να με βασανίσεις / Αλλά δε θα φοβηθώ μια τέτοια προειδοποίηση / Γιατί εκεί όπου είσαι Εσύ δεν μπορούν να υπάρξουν βάσανα / Και εκεί όπου Εσύ δεν είσαι πώς μπορεί να υπάρχει ένα τέτοιο μέρος ;
Ο περιστρεφόμενος τροχός του ουρανού, μέσα στον οποίο αναρωτιόμαστε / Είναι μια φανταστική λάμπα της οποίας έχουμε γνώση από παρομοίωση / Ο ήλιος είναι το κερί και ο κόσμος η λάμπα / Είμαστε σαν μορφές που περιστρέφονται μέσα σε αυτόν /
Μια σταγόνα νερού πέφτει σε ένα μεγάλο ωκεανό / Ενας κόκκος σκόνης ενώνεται με τη γη / Τι σημασία έχει να πηγαινοέρχεσαι ; / Μια μύγα εμφανίστηκε μια στιγμή, τότε αόρατη έγινε.
"Τα κείμενα του Ομάρ Καγιάμ είναι καλά δείγματα του Σουφισμού, αλλά δεν αξιολογούνται στη Δύση όπως θα έπρεπε και η μεγάλη μάζα του αγγλόφωνου πληθυσμού τον γνωρίζει, ατυχώς, μόνο μέσω των ποιημάτων του Εντουαρντ Φιτζέραλντ. Είναι ατυχές γιατί ο Φιτζέραλντ δεν είναι πιστός στον κύριο και πρότυπό του και κατά καιρούς βάζει λέξεις στη γλώσσα των Σούφι που είναι βλάσφημες. Μια τέτοια εξοργιστική γλώσσα είναι για παράδειγμα εκείνη του ογδοηκοστού πρώτου τετράστιχου. Ο Φιτζέραλντ είναι διπλά ένοχος γιατί ηταν περισσότερο Σούφι, από ό, τι ήταν πρόθυμος να παραδεχτεί".
Φιλόσοφος
Ο ίδιος ο Καγιάμ απέρριπτε κάθε σχέση με τον τίτλο φαλσαφί "φιλόσοφος" με την αριστοτελική έννοια και τόνιζε ότι επιθυμεί "να ξέρει ποιος είναι". Στο πλαίσιο των φιλοσόφων χαρακτηριζόταν από μερικούς των συγχρόνων του ως "αποσπασμένος από τη θεία ευλογία".
Θεωρείται σήμερα δεεδομένο ότι ο Καγιάμ δίδαξε επί δεκαετίες τη φιλοσοφία του Αβικένα, ιδιαίτερα το Βιβλίο της Ιασης, στην πατρίδα του Νισαπούρ μέχρι τον θάνατό του. Σε ένα περιστατικό είχε ζητηθεί η γνώμη του για μια διαφωνία μεταξύ του Αβικένα και ενός φιλόσοφου ονόματι Αμπούλ-Μπαρακάτ αλ-Μπαγκνταντί, που είχε ασκήσει έντονη κριτική στον Αβικένα. Λέγεται ότι ο Καγιάμ απάντησε : "(αυτός) δεν καταλαβαίνει καν την έννοια των λόγων του Αβικένα, πώς μπορεί να αντιτίθεται σε κάτι που δεν γνωρίζει;"
Ο φιλόσοφος Καγιάμ θα μπορούσε να κατανοηθεί από μάλλον δύο διακριτές πηγές. Η μία είναι από τα Ρουμπαγιάτ του και η άλλη από τα έργα του υπό το φως των πνευματικών και κοινωνικών συνθηκών της εποχής του. Για αυτά θα μπορούσαμε να πληροφορηθούμε από τις αξιολογήσεις των έργων του Καγιάμ από λόγιους και φιλόσοφους όπως οι Αμπούλ-Φαντλ Μπαϊχακί, Νιζαμί Αρουζί, και αλ-Ζαμακσαρί και τους Σουφιστές ποιητές και συγγραφείς Ατάρ του Νισαπούρ και Ναίμ αλ-Ντιν Ραζί.
Μαθηματική φιλοσοφία
Ως μαθηματικός, ο Καγιάμ έχει θεμελιωδώς συνεισφέρει στη φιλοσοφία των μαθηματικών, ιδιαίτερα στο πλαίσιο των Περσικών Μαθηματικών και της Περσικής φιλοσοφίας, με τα οποία σχετίζονται οι περισσότεροι άλλοι Πέρσες επιστήμονες και φιλόσοφοι, όπως οι Αβικένας, Αμπού Ραϊχάν αλ-Μπιρουνί και Τουσί. Υπάρχουν τρεις τουλάχιστον βασικές μαθηματικές ιδέες, με έντονη φιλοσοφική διάσταση, που μπορούν να συσχετισθούν με τον Καγιάμ.
1. Μαθηματική τάξη. Από πού προέρχεται αυτή η τάξη και γιατί ανταποκρίνεται στον φυσικό κόσμο ; Η απάντησή του είναι σε μια από τις φιλοσοφικές του "πραγματείες του είναι". Η απάντηση του Καγιάμ είναι ότι "Η Θεία Προέλευση όλης της ύπαρξης όχι μόνο δημιουργεί το βουγιούντ "είναι", δυνάμει του οποίου όλα τα πράγματα αποκτούν πραγματικότητα, αλλά είναι η πηγή της τάξης, που είναι αξεχώριστη από την ίδια την πράξη της ύπαρξης".
2. Η σημασία των αξιωμάτων στη γεωμετρία και η αναγκαιότητα για το μαθηματικό να βασιστεί στη φιλοσοφία και κατά συνέπεια η σημασία της σχέσης κάθε ιδιαίτερης επιστήμης με την κυρίως φιλοσοφία. Αυτό είναι το φιλοσοφικό υπόβαθρο της εκ μέρους του Καγιάμ συνολικής απόρριψης κάθε προσπάθειας να "αποδειχθεί" το αξίωμα των παραλλήλων και στη συνέχεια η άρνησή του να εισάγει την κίνηση σε μια προσπάθεια απόδειξης αυτού του αξιώματος, όπως είχε κάνει ο Ιμπν αλ-Χαϊτάμ, γιατί ο Καγιάμ συσχέτιζε την κίνηση με τον υλικό κόσμο και ήθελε να την κρατήσει μακριά από το νοητό καί άυλο κόσμο της γεωμετρίας.
3. Σαφή διάκριση έκανε ο Καγιάμ, στη βάση του έργου προγενέστερων Περσών φιλοσόφων όπως ο Αβικένας, μεταξύ των φυσικών σωμάτων και των μαθηματικών σωμάτων. Τα πρώτα ορίζονται ως σώματα της κατηγορίας της ουσίας και υφίστανται από μόνα τους και κατά συνέπεια είναι αντικείμενο των φυσικών επιστημών, ενώ τα δεύτερα, ονομαζόμενα όγκοι, άλλης κατηγορίας, δεν υφίστανται από μόνα τους στον εξωτερικό κόσμο και κατά συνέπεια είναι το αντικείμενο των μαθηματικών. Ο Καγιάμ ήταν πολύ προσεκτικός στο να σέβεται τα όρια κάθε κατηγορίας και επέκρινε τον Ιμπν αλ-Χαϊτάμ για την απόδειξή του του αξιώματος των παραλλήλων, ακριβώς επειδή είχε παραβεί αυτό τον κανόνα και είχε μεταφέρει ένα ζήτημα που ανήκε στη φυσική φιλοσοφία, δηλαδή την κίνηση που ανήκει στα φυσικά σώματα, στο πεδίο της γεωμετρίας, που ασχολείται με τα μαθηματικά σώματα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πέρσες ποιητές Κατηγορία:Πέρσες μαθηματικοί Κατηγορία:Πέρσες φιλόσοφοι Κατηγορία:Πέρσες αστρονόμοι Κατηγορία:Ισλαμική φιλοσοφία
Γλυκαγόνη
thumb|200px|Δομική αναπαράσταση της γλυκαγόνης Η γλυκαγόνη είναι μία ορμόνη που παράγεται στο πάγκρεας από τα α-κύτταρα στα νησίδια του Λάνγκερχανς. Έχει αντίστροφη δράση από την ινσουλίνη και ο κύριος ρόλος της είναι η αύξηση της γλυκόζης στο αίμα
Χημική δομή
Η γλυκαγόνη είναι μία πρωτεϊνη που αποτελείται από 29 αμινοξέα και έχει μοριακό βάρος 3.485.
Μεταβολισμός της γλυκόζης
Η γλυκαγόνη κινείται σε δύο άξονες όσον αφορά το μεταβολισμό της γλυκόζης: αφενός διασπά το γλυκογόνο του ήπατος και αφετέρου αυξάνει τη γλυκονεογένεση στο ήπαρ. Και οι δύο αυτές διαδικασίες αυξάνουν τη συγκέντρωση της γλυκόζης στο αίμα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πεπτιδικές ορμόνες Κατηγορία:Βασικά Φάρμακα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Βασιλικό Κολέγιο του Λονδίνου
Το Βασιλικό Κολέγιο του Λονδίνου είναι ένα δημόσιο πανεπιστήμιο στο Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι ένα από τα ιδρυτικά κολλέγια και μέλος του ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Ιδρύθηκε το 1829 από τον Γεώργιο Δ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου και τον Άρθουρ Γουέλσλι, δούκας του Ουέλλινγκτον.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πανεπιστήμιο του Λονδίνου
Κράτιππος ο Μυτιληναίος
Ο Κράτιππος ο Μυτιληναίος ήταν αρχαίος Έλληνας αριστοτελικός φιλόσοφος που άκμασε τον 1ο αιώνα π.Χ., ένας από τους τελευταίους περιπατητικούς φιλοσόφους.
Γεννήθηκε στη Μυτιλήνη και φέρεται να περάτωσε τις σπουδές του στη Πέργαμο απ΄ όπου και επέστρεψε στην πατρίδα του διδάσκοντας φιλοσοφία. Όταν ο Πομπήιος μετά την ήττα που υπέστη στα Φάρσαλα μετέβη στη Μυτιλήνη, προκειμένου να παραλάβει τη σύζυγό του Κορνηλία, οι κάτοικοι της νήσου εξήλθαν στους δρόμους για να τον προϋπαντήσουν, καθοδηγούμενοι από τον φιλόσοφο Κράττιπο ο οποίος και τον προσφώνησε.
Αργότερα ο Κράτιππος κλήθηκε από τον Άρειο Πάγο στην Αθήνα όπου και ανέλαβε την έδρα του Ανδρονίκου του Ροδίου. Με την μεσολάβηση δε του Κικέρωνα ο οποίος τον τιμούσε ιδιαίτερα, ο Κράτιππος έγινε Ρωμαίος πολίτης. Αλλά και ο Βρούτος όταν είχε έλθει στην Αθήνα είχε επισκεφτεί τον Κράτιππο.
Από τα έργα του Κρατίππου τίποτε δεν φέρεται να έχει διασωθεί. Μικρή όμως ανάλυση της πραγματείας του "Περί του θείου δια των ονείρων" είχε κάνει ο Κικέρων.
Πηγές
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι Κατηγορία:Περιπατητικοί φιλόσοφοι
Δημήτριος Λάκας
Ο Δημήτριος Λάκας Μπάχας (Demetrio Basilio Lakas Gahas, 29 Αυγούστου 1925 – 2 Νοεμβρίου 1999) ήταν ελληνικής καταγωγής πρόεδρος του Παναμά την περίοδο 1969-1978. Ήταν γιος του Έλληνα μετανάστη Βασιλείου Λάκκα. Γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου του 1925 στη Κολόν του Παναμά. Μετά τη συμπλήρωση των εγκυκλίων σπουδών του φοίτησε στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Τέξας.
Επιστρέφοντας στη χώρα του ασχολήθηκε έντονα με την πολιτική παράλληλα με την επαγγελματική του σταδιοδρομία ως μηχανικός. Ασχολούμενος με την πολιτική κατέλαβε διάφορες διοικητικές θέσεις μεταξύ των οποίων και διοικητής του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Στις 19 Δεκεμβρίου του 1969 ο στρατηγός Ομάρ Τορίγιος Χερέρα μετά από πραξικόπημα διόρισε τον Δ. Λάκα Πρόεδρο της χώρας κατά την μεταβατική κυβέρνηση αντικαθιστώντας τον μέχρι τότε πρόεδρο Χοσέ Μαρία Πινίλα. Το 1972 ο Δ. Λάκας ανέλαβε συνταγματικός Πρόεδρος. Θέση την οποία διατήρησε μέχρι τις 11 Οκτωβρίου του 1978 όπου τον διαδέχθηκε ο Α. Ρόγιο. Ένα χρόνο μετά την εκλογή του έλαβε ειδική τιμητική διάκριση από το Πανεπιστήμιο που αποφοίτησε.
Απεβίωσε στις 2 Νοεμβρίου του 1999 στον Παναμά.
Κατηγορία:Πρόεδροι του Παναμά Κατηγορία:Έλληνες του Παναμά
Τάκης Πετρόπουλος
Ο Παναγιώτης (Τάκης) Πετρόπουλος είναι Έλληνας πρώην καλαθοσφαιριστής και προπονητής καλαθοσφαίρισης. Ήταν διεθνής παίκτης με την Εθνική Νέων στο μπάσκετ. Έκανε μεγάλη καριέρα στον Απόλλωνα Πατρών παίζοντας μαζί με τον αδελφό του Κώστα στην Α' Εθνική, τα πρώτα χρόνια παρουσίας του Απόλλωνα στην μεγάλη κατηγορία.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στην Πάτρα. Ξεκίνησε τη καλαθοσφαίριση το 1967 στην ανεπίσημη ερασιτεχνική ομάδα του Αμύντα Πατρών της γειτονιάς του που είχε δημιουργήσει ο πατέρας του Γιώργος Πετρόπουλος (Μπλουγούρης), γνωστός παλιός ποδοσφαιριστής του Αστέρα και του Αχιλλέα αλλά και αθλητής του στίβου στο άλμα εις ύψος. Το 1969, πήγε στον Απόλλωνα Πατρών μαζί με τον αδελφό του Κώστα, έπειτα από προτροπή του προπονητή Στάθη Βέργου. Από την πρώτη του χρονιά στην ομάδα και σε ηλικία ούτε 14 ετών, προωθήθηκε από τον προπονητή Γιώργο Σακέλη κι έπαιξε κατ' ευθείαν στην Ανδρική Ομάδα του σωματείου. Την επόμενη χρονιά του στον Απόλλωνα κέρδισε και το τοπικό πρωτάθλημα, διεκδικώντας στο ειδικό πρωτάθλημα την άνοδο στην Α' Εθνική, χωρίς όμως επιτυχία. Την ίδια χρονιά ήρθε 1ος σκόρερ στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Παίδων και κλήθηκε στην Εθνική Παίδων από τον Φαίδωνα Ματθαίου.Στη συνέχεια την περίοδο 1970-71 πάντα ταν βασικός παίκτης στον Απόλλωνα, κέρδισε το  τοπικό πρωτάθλημα και την άνοδο στην Α' εθνική. Εκείνη τη χρονιά φόρεσε και τη φανέλα της Εθνική Νέωνμε προπονητή τον Ρίτσαρντ Ντουξάιρ. Συνέχισε να παίζει στην βασική πεντάδα του Απόλλωνα, τις περιόδους που αυτή βρίσκονταν στην Β' Εθνική, αλλά και στην Α' εθνική, έως το 1981 και διετέλεσε αρχηγός της ομάδας.
Είναι παντρεμένος με την καθηγήτρια φυσικής αγωγής Αδαμαντία Παπαδάκου με την οποία απέκτησε δύο γιους τον Γιώργο και τον Βαγγέλη που είναι Μηχανικοί Η/Υ. Ο γιος του Γιώργος έπαιξε μπάσκετ στον Απόλλωνα και σε άλλες ομάδες κι έγινε διεθνής με τις εθνικές ομάδες Νέων και Ελπίδων.
Παράλληλα ασχολήθηκε με τα κοινά. Διετέλεσε μέλος και Πρόεδρος διαφόρων συνδικαλιστικών και κοινωνικών φορέων μεταξύ των οποίων ο Σύλλογος Φοιτητών ΕΑΣΑ Αθήνας (Πρόεδρος), ο Σύλλογος Ελλήνων Αθλητών (ΣΕΑ) η Α΄ ΕΛΜΕ Αχαίας, ο Σύνδεσμος Ελλήνων Προπονητών Καλαθοσφαίρισης κ.ά. Το 1983 ήταν άμισθος Σύμβουλος στον Αθλητισμό του Δημάρχου Πατρέων. Διετέλεσε Δημοτικός Σύμβουλος στο Δήμο Πάτρας με την παράταξη "Πάτρα Μπροστά" του Παναγιώτη Κοσιώνη και ήταν υποψήφιος βουλευτής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας το 2004 και το 2015. Την περίοδο 2014-19 ήταν άμισθος Σύμβουλος στον Αθλητισμό του Δημάρχου Πατρέων Κώστα Πελετίδη  και Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Παμπελοποννησιακού Σταδίου ενώ την περίοδο 2018-19 ήταν και Πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου Πατρέων. Ήταν Πρόεδρος της Επιτροπής Διεκδίκησης των ΙΙ Παράκτιων Μεσογειακών Αγώνων που έγιναν στην Πάτρα το 2019. Στις Δημοτικές εκλογές του 2019 εκλέχτηκε Δημοτικός Σύμβουλος με την παράταξη "Λαϊκή Συσπείρωση κι επικεφαλής τον Δήμαρχο Κώστα Πελετίδη και ανέλαβε Αντιδήμαρχος Παιδείας & Αθλητισμού του Δήμου Πατρέων που είναι μέχρι σήμερα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Απόλλωνα Πατρών Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ε.Α. Πατρών Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Παναχαϊκής Κατηγορία:Έλληνες προπονητές καλαθοσφαίρισης Κατηγορία:Προπονητές καλαθοσφαίρισης Απόλλωνα Πατρών Κατηγορία:Προπονητές καλαθοσφαίρισης Ε.Α. Πατρών Κατηγορία:Προπονητές καλαθοσφαίρισης Ολυμπιάδας Πατρών Κατηγορία:Προπονητές καλαθοσφαίρισης Παναχαϊκής
AX
Η συντομογραφία λατινικών και ελληνικών χαρακτήρων AX και Ax και ΑΧ και αχ (στην αγγλική γλώσσα προφέρεται έι-εξ) μπορεί να αναφέρεται:
Το Τρίγωνο του Μίσους
Το Τρίγωνο του Μίσους (αγγλικά: Three, γνωστό επίσης με τον τίτλο Survival Island) είναι μια ταινία του 2006 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Στιούαρτ Ράφιλ. Πρωταγωνιστούν οι Κέλλυ Μπρουκ, Μπίλυ Ζέην και Χουάν Πάμπλο Ντι Πάτσε.
Περίληψη
Ο Τζακ, πλούσιος επιχειρηματίας και η νεαρή όμορφη γυναίκα του Τζένιφερ, ναυαγούν κατά τη διάρκεια μιας εξωτικής κρουαζιέρας όταν το σκάφος τους πιάνει φωτιά. Η Τζένιφερ θα βρεθεί απομονωμένη σε ένα παραδεισένιο νησί μαζί με τον νεαρό και όμορφο Μανουέλ, ένα από τα μέλη του πληρώματος. Δεν θα μείνουν για πολύ μόνοι τους καθώς ο σύζυγος της Τζένιφερ εμφανίζεται μερικές μέρες μετά. Ένα επικίνδυνο ερωτικό τρίγωνο σχηματίζεται που απειλεί την ευαίσθητη ισορροπία του μικρού ειδυλλιακού κόσμου τους.
Άλλες πληροφορίες
Η ταινία γυρίστηκε το 2003 και θα έβγαινε στις αίθουσες το 2004. Τελικά βγήκε κατευθείαν στο βίντεο το 2006. Οι ηθοποιοί Κέλλυ Μπρουκ και Μπίλυ Ζέην γνωρίστηκαν στη διάρκεια των γυρισμάτων και αργότερα αρραβωνιάστηκαν. Στα τέλη του 2005 το ζευγάρι Μπρουκ και Ζέην απαίτησαν από τους παραγωγούς την διαγραφή των γυμνών σκηνών της Μπρούκ από την τελική κόπια κάτι το οποίο τελικά δεν έγινε δεκτό. Στο DVD υπάρχουν ακέραιες όλες οι σκηνές.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ταινίες του 2006 Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες Κατηγορία:Αμερικανικές ερωτικές ταινίες Κατηγορία:Βρετανικές ταινίες Κατηγορία:Βρετανικές ερωτικές ταινίες Κατηγορία:Βιασμός σε ταινίες Κατηγορία:Βρετανικές ανεξάρτητες ταινίες Κατηγορία:Αμερικανικές ανεξάρτητες ταινίες Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες επιβίωσης
Like a Virgin
Το Like A Virgin (Σαν Παρθένα) είναι το δεύτερο στούντιο άλμπουμ απ' την Αμερικανίδα τραγουδίστρια - τραγουδοποιό Μαντόνα, το οποίο κυκλοφόρησε απ' την Warner Bros και τη Sire στις 12 Νοεμβρίου 1984. Επανακυκλοφόρησε σε διάφορες περιοχές εκτός της Βόρειας Αμερικής το 1985, και συμπεριλάμβανε ένα bonus κομμάτι, το "Into the Groove". Το άλμπουμ παράχθηκε με τον Nile Rodgers, και ηχογραφήθηκε στο Power Station Studio στη Νέα Υόρκη, σε γρήγορους ρυθμούς. Το εξώφυλλο και οι εικόνες για το άλμπουμ ελήφθησαν από τον Steven Meisel. Η Μαντόνα ήθελε ο τίτλος του άλμπουμ και το εξώφυλλο να έχουν μια προκλητική σύνδεση μεταξύ του θρησκευτικού ονόματος της, όπως ο Ρωμαιοκαθολικός τίτλος για τη μητέρα του Ιησού και τη χριστιανική έννοια της παρθενικής γεννήσεως.
Το Like a Virgin δεν είχε μεγάλη διαφορά απ' το πρώτο της άλμπουμ μουσικά, αλλά η Μαντόνα αισθάνθηκε ότι το υλικό ήταν ισχυρότερο. Αποτελείται από dance-pop μουσική, και στα τραγούδια του ενσωματώνεται επίσης και New Wave. Μετά από την κυκλοφορία του, το Like a Virgin έλαβε μικτές κριτικές, αλλά ήταν μια τεράστια εμπορική επιτυχία, ενώ ήταν το πρώτο άλμπουμ της που έφτασε στο νούμερο ένα στα Billboard 200. Στην Αμερική έχει γίνει πλατινένιο με πωλήσεις 10 εκατομμυρίων αντίτυπων, ενώ παγκοσμίως έχει πουλήσει πάνω από 21 εκατομμύρια.
Κριτικές
Ο Taraborrelli είπε "Το Like a Virgin αντανακλεί την Μαντόνα ως πιο ευέλικτη καλλιτέχνη, με τα φωνητικά της να είναι πιο στοχαστικά απ' το προηγούμενο άλμπουμ της. Ο Michael Paoletta από το Billboard σχολίασε ότι τα τραγούδια διατηρούν μια "πυρετώδη dance-rock δυναμική". Ο Debby Miller από το Rolling Stone προτίμησε το ντεμπούτο άλμπουμ της Madonna απ'το Like a Virgin.
Το Entertainment Weekly είπε ότι "Το αλμπουμ αγκάλιασε το είδος των 80s ποπ χιτς και χτίστηκε για να ξεπεράσουμε την εποχή της δυναστείας". Ο Stephen Holden από τους New York Times, δήλωσε: "Με μια σκληρή-μπισκότο φωνή που είναι τόσο ντροπαλή όταν τραγουδά η Μαντόνα θυμίζει την εποχή του rock-and-roll που προηγήθηκε από τους Beatles.
Προσωπικό
Credits adapted from the album's liner notes.
Αθανάσιος Δαγρές
Ο Αθανάσιος Δαγρές (- 1821) ήταν Έλληνας αγωνιστής του 1821.
Βιογραφικά στοιχεία
Ήταν από τους λίγους οπλαρχηγούς που πρωταγωνίστησαν πολεμώντας ανδρειότατα στο Βαλτέτσι επικεφαλής των Καλαμίων και ενενήντα άλλων αγωνιστών, αποκρούοντας τις επανειλημμένες εφόδους του Κεχαγιά Βεγή. Σύμφωνα με την ομολογία του Κολοκοτρώνη, ο Δαγρές έσωσε την μάχη αυτή.
Έπεσε γενναία αγωνιζόμενος στην Τρίπολη, την στιγμή που κρατούσε στα χέρια την σημαία και πυρπολούσε τα γύρω σπίτια.Ο Αθανασιος Δαγρες γεννηθηκε στο χωριο Βρομοβρυση Μεσσηνιας  της δημοτικης ενοτητας  Αρφαρων.
Γιος του ήταν ο Κωνσταντίνος Δαγρές.
Πηγές
Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821 Κατηγορία:Ήρωες της Ελλάδας
Γαρίδα
Γαρίδες (shrimp) είναι η γενική ονομασία Αρθροπόδων που περιλαμβάνει πολλές οικογένειες που ανήκουν στην υποτάξη Κολυμβητικά και στην τάξη Δεκάποδα. Γενικά ανήκουν στη τάξη των αστακιδών. Το χαρακτηριστικότερο είδος είναι η κοινή γαρίδα (Parapenaeus longirostris). Σε αντίθεση με άλλα συγγενικά τους είδη, που περπατούν, όπως η καραβίδα, οι γαρίδες ζουν αποκλειστικά στη θάλασσα, όπου κολυμπούν. Τα πόδια τους είναι μεταπλασμένα σε όργανα πλεύσεως. Μπορούν να αναπλάθουν ένα τμήμα του σώματός τους αν πάθει βλάβη ή το χάσουν (αναγεννητική ικανότητα), ικανότητα η οποία υπάρχει σε όλα τα καρκινοειδή. Απαντώνται σε όλες τις θάλασσες και στα γλυκά νερά, όπως επίσης εκτρέφονται για το κρέας τους σε ιδιαίτερα ενυδρεία. Χαρακτηριστικό είδος αυτών είναι η λεγόμενη γάμπαρη (αγγλικά prawns) και επίσης τρώγεται ως ορεκτικό. Γενικά, οι γαρίδες αποτελούν το καλύτερο δόλωμα, ιδιαίτερα στην αλιεία φαγκριών.
Περιγραφή
Η γαρίδα έχει σώμα πεπλατυσμένο κατά τον κατακόρυφο άξονα, το οποίο αποτελείται από τον κεφαλοθώρακα και την κοιλιά. Το σώμα της φθάνει σε μήκος από 5 μέχρι 15 εκ. και είναι επενδυμένο από όστρακο, το οποίο είναι εύκαμπτο. Τα μάτια της είναι σύνθετα και μισχωτά. Ο κεφαλοθώρακας έχει ένα ζεύγος επάνω γνάθων, δύο ζεύγη νηματοειδών κεραιών, τρία ζεύγη γναθικών ποδιών και επίσης πέντε ζεύγη βαδιστικών ποδιών. Επίσης, στο μέρος αυτό βρίσκεται και μια χαρακτηριστική προεξοχή, που ονομάζεται ρόστρο. Στο ρόστρο υπάρχουν 7-8 δόντια. Αναπνέει με βράγχια, τα οποία βρίσκονται στις ενώσεις των ποδιών με το θώρακα. Η κοιλιά της είναι μακριά και βρίσκεται κάτω από τον κεφαλοθώρακα, ενώ καταλήγει σε ένα ζεύγος ουροποδίων μαζί με την ουρά της, το οποίο λέγεται τέλσο. Τα ουροπόδια αυτά σχηματίζουν ένα είδος βεντάλιας και διευκολύνουν στη μετακίνηση των ζώων. Στη ράχη τους σχηματίζεται τρόπιδα.
Αναπαραγωγή
Οι γαρίδες είναι ζώα σαρκοφάγα και γονοχωριστικά. Γεννούν αυγά, τα οποία απελευθερώνονται στη θάλασσα. Σε άλλες οικογένειες μένουν προσκολλημένα στα πόδια του θηλυκού, όπου γίνεται και η εκκόλαψη. Οι προνύμφες εξέρχονται από τα αυγά και λέγονται ναύπλιοι. Ακολουθούν πολλές εκδύσεις, ώσπου γίνονται ώριμες γαρίδες.
Θρεπτική αξία
Το αρθρόποδο έχει εύγευστο κρέας, το οποίο είναι περιζήτητο και πλούσιο σε ασβέστιο και πρωτεΐνη, ενώ αποτελεί και πηγή χοληστερόλης. Τρώγονται βραστές και το κρέας τους γίνεται κόκκινο όταν ψηθεί. Υπάρχουν διάφορες συνταγές με γαρίδες, με συνηθέστερο το απλό βράσιμο που σερβίρονται με λαδολέμονο ή μαγιονέζα. Επίσης ψητές ή και τηγανητές όπως στο γνωστο πιάτο, Γαρίδες σαγανάκι. Ανάλογα με το πόσο μαλακό είναι το κέλυφος τους και το πόσο εύκολα διαχωρίζεται από την σάρκα τους, υπάρχουν φορές που τρώγονται με το κέλυφος τους και την ουρά όπως π.χ. το Συμιακό γαριδάκι.
Από το ζωμό των γαρίδων μπορεί επίσης και να παρασκευαστεί εξαιρετικό πιλάφι. Σε πολλά εστιατόρια σερβίρεται και γαριδοσαλάτα. Στις ασιατικές χώρες τρώγεται ως σούπα.
Η ομοιότητα στο σχήμα του γνωστού παιδικού εδέσματος με το θαλασσινό, έδωσε την ονομασία γαριδάκια στο προϊόν αυτό.
Είδη
Υπάρχουν αρκετά είδη γαρίδας.Σήμερα είναι γνωστά γύρω στα 2.000 είδη. Στον ελληνικό χώρο το πιο γνωστό είναι το γένος Penaeus, στο οποίο ανήκει η μεγάλη γαρίδα, χρώματος σταχτί. Το μεσογειακό είδος λέγεται κοινά γάμπαρη και φθάνει σε μήκος τα 20 εκατοστά. Υπάρχουν επίσης πιο μικρά είδη, με κοκκινωπό χρώμα, που φέρουν αιχμηρό ασπίδιο με δόντια. Οι μικρές γαρίδες λέγονται και ζαβογαρίδες, εξαιτίας του μεγέθους τους. Οι μεγάλες γαρίδες του γλυκού νερού έχουν μεγάλες κεραίες και μικρό κεφάλι. Οι τελευταίες ανήκουν στην τάξη Αμφίποδα. Παρόμοιο είδος ζει στη θάλασσα και λέγεται «γάμμαρος η ακρίς».
Αλιεία γαρίδας
Γενικά η γαρίδα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην αλιεία με συνέπεια πολλά εργαλεία και μέσα να χαρακτηρίζονται ομοίως π.χ. η απόχη γαριδολόγος, τα γαριδάδικα (αλιευτικά σκάφη), γαριδότρατα, γαριδόδιχτα κ.λπ. Η αλιεία της γαρίδας γίνεται είτε κατά την απλούστερη μέθοδο με ειδική απόχη άχρωμη, είτε με ψιλά δίχτυα επίσης άχρωμα, είτε τέλος με ψιλούς κιούρτους. Η επαγγελματική τους όμως αλιεία γίνεται με μεγάλα αλιευτικά σκάφη, τα γαριδάδικα, συνήθως μηχανότρατες, που αλιεύουν με ειδικά ψιλά δίκτυα, τα γαριδόδιχτα σε παράκτια μέρη με αμμώδη βυθό.
Η παγκόσμια αλιεία (παραγωγή) γαρίδων υπολογίζεται σε 1,1 εκατομμύρια τόννους ετησίως. Παράλληλα όμως από τον 12ο αιώνα εφαρμόζεται και η Γαριδοκαλλιέργεια. Στην Ελλάδα η αλιεία της γαρίδας παρακολουθείται από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία τόσο η εσωτερική όσο και η υπερπόντια που πραγματοποιείται από μεγάλα ελληνικά αλιευτικά σε περιοχές της Βόρειας και Δυτικής Αφρικής και ιδίως στη θαλάσσια περιοχή του Μαρόκου που καλύπτονται από διμερείς συμβάσεις. Έτσι για το 2003 η ελληνική εσωτερική αλιεία γαρίδας ήταν 1.280 περίπου τόννοι, ενώ η υπερπόντια ήταν 391,2 τόννοι. Ειδικότερα όμως για τη "γάμπαρη", που παρακολουθείται χωριστά, ήταν (εσωτερική αλιεία) 1.955 τόννοι και 8,1 τόννοι (η εξωτερική).
Εκφράσεις
Η λέξη γαρίδα χρησιμοποιείται μεταφορικά στη φράση "έχει τα μάτια του γαρίδα" που λέγεται γι΄ ανθρώπους είτε άπληστους προς κάθε τι επιθυμητό ή που βρίσκονται σε συνεχή ένταση αποφυγής γενικά κινδύνων. Η φράση αυτή οφείλεται από το γεγονός ότι τα μάτια της γαρίδας δεν κλείνουν και προεξέχουν του σώματός της. Εξ αυτού και οι χαρακτηρισμοί γαριδομάτης, γουρλομάτης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
fa:میگو Chèrvette Camarão Shrimp
Νύχτα (αποσαφήνιση)
Η λέξη νύχτα μπορεί να αναφέρεται:
Γκάμπορ Κιράλι
Ο Γκάμπορ Φερέντς Κιράλι (ουγγρικά: Gábor Ferenc Király) (γενν. 1 Απριλίου 1976) είναι Ούγγρος πρώην επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως τερματοφύλακας.
Στην 25χρονη καριέρα του, ο Κιράλι πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του στη Γερμανία και στην Αγγλία. Υπέγραψε στην Χέρτα Βερολίνου το 1997, εμφανίστηκε σε 198 επίσημους αγώνες και έπαιξε για το Μόναχο 1860 αργότερα στην καριέρα του. Στην Αγγλία, αγωνίστηκε στις Κρίσταλ Πάλας ΦΚ, Μπέρνλι ΦΚ και Φούλαμ και είχε δανεισμούς στη Γουέστ Χαμ Γιουνάιτεντ και στην Άστον Βίλα. Το 2015, εντάχθηκε ξανά στην ομάδα της πόλης του, Σόμπατεϊ Χάλαντας.
Από τότε που έκανε το ντεμπούτο του εναντίον της Αυστρίας το 1998, ο Κιράλι έκανε 108 συμμετοχές για την Εθνική Ουγγαρίας και είναι ο δεύτερος παίκτης όλων των εποχών σε συμμετοχές, πίσω από τον Μπαλάζ Ντζουντζάκ (109). Εκπροσώπησε το έθνος του στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2016 και στις 14 Ιουνίου 2016 έγινε ο γηραιότερος παίκτης που εκπροσώπησε τη χώρα του σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, σε ηλικία 40 ετών και 74 ημερών, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 39 ετών και 91 ημερών που κατείχε ο Λόταρ Ματέους. Το ρεκόρ επεκτάθηκε αργότερα σε 40 χρόνια και 86 ημέρες στις 26 Ιουνίου 2016. Ο Κιράλι αποσύρθηκε από την εθνική ομάδα μετά τη διοργάνωση.
Σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του, ο Κιράλι ήταν γνωστός για το ότι φορούσε μία αναγνωρίσιμη γκρι αθλητική φόρμα αντί για σορτς σχεδόν σε κάθε αγώνα που έπαιζε.
Πρώτα χρόνια
Γεννημένος στο Σόμπατχεϊ, ο Κιράλι ξεκίνησε την καριέρα του με τον τοπικό σύλλογο Σόμπατεϊ Χάλαντας το 1993, από τον οποίο μετακόμισε στην Χέρτα Βερολίνου της Μπούντεσλιγκα το 1997.
Εθνική ομάδα
Ο Κιράλι έκανε το ντεμπούτο του για την Εθνική Ουγγαρίας εναντίον της Αυστρίας στις 25 Μαρτίου 1998, στο Στάδιο Ερνστ Χάπελ. Μετά από μόλις τέσσερα λεπτά, απέκρουσε ένα πέναλτι από τον πρώτο σκόρερ όλων των εποχών της Αυστρίας, Τόνι Πόλστερ και η Ουγγαρία κέρδισε με 3–2. Κατά τη διάρκεια των προκριματικών του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2006, ο Κιράλι ήταν ο μόνος παίκτης στην ομάδα της Ουγγαρίας που εμφανίστηκε και στους δέκα προκριματικούς αγώνες της. Δεν είχε παίξει για την εθνική ομάδα από την ντροπιαστική ήττα με 2–1 από τη Μάλτα στις 11 Οκτωβρίου 2006, αλλά κλήθηκε στην ομάδα για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου εναντίον της Σουηδίας και της Πορτογαλίας το Σεπτέμβριο του 2009 και παρέμεινε στην ομάδα παρότι ήταν δεύτερος στην επιλογή, πίσω από τον Γκάμπορ Μπάμπος.
Στις 14 Ιουνίου 2016, ο Κιράλι έπαιξε στον πρώτο αγώνα των ομίλων, σε μια νίκη 2–0 επί της Αυστρίας στον Όμιλο ΣΤ΄ του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2016 στο Nouveau Stade de Bordeaux του Μπορντό. Ως εκ τούτου, έγινε ο γηραιότερος παίκτης που συμμετείχε στη διοργάνωση, σπάζοντας το ρεκόρ του Λόταρ Ματέους. Τρεις ημέρες αργότερα, στις 18 Ιουνίου 2016, έπαιξε στην ισοπαλία με 1–1 εναντίον της Ισλανδίας στο Σταντ Βελοντρόμ της Μασσαλίας. Έπαιξε επίσης στον τελευταίο αγώνα των ομίλων σε μια ισοπαλία με 3–3 εναντίον της Πορτογαλίας στο Παρκ Ολεμπίκ Λιοναί της Λυών στις 22 Ιουνίου 2016. Αργότερα έπαιξε στην ήττα με 4–0 από το Βέλγιο στη φΦάση των 16, στην οποία κατάφερε να επεκτείνει το ρεκόρ του ως ο γηραιότερος παίκτης που εμφανίστηκε στη διοργάνωση, σε ηλικία 40 ετών και 86 ημερών. Ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την εθνική ομάδα στις 2 Αυγούστου 2016. Ωστόσο, στις 15 Νοεμβρίου 2016, έπαιξε στον αγώνα προς τιμήν του εναντίον της Σουηδίας, όπου αγωνίστηκε στα πρώτα 30 λεπτά της ήττας με 2–0.
Αθλητική φόρμα
Σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του, ο Κιράλι ξεχώρισε για το τέχνασμα του να φοράει μία αναγνωρίσιμη γκρι φόρμα αντί για σορτς σε σχεδόν κάθε αγώνα που είχε παίξει από το 1996. Αρκετοί σχολιαστές είχαν αναφερθεί την ασυνήθιστη ενδυμασία του. Σε συνέντευξή του είπε ότι έχει γκρι χρώμα γιατί του φέρνει καλή τύχη.
Σε συνέντευξή του στο UEFA.com είπε ότι «Είμαι τερματοφύλακας, όχι τοπ μόντελ. Είναι ουσιαστικά θέμα άνεσης. Έχω παίξει σε χώμα ή γρασίδι που έχει παγώσει το χειμώνα. Κάνει τα πόδια σου να πονάνε όταν βουτάς, έτσι η φόρμα φαινόταν προφανές. Παίρνω πάντα ένα μέγεθος παραπάνω για να διευκολύνω την κίνηση. Δοκίμασα σορτς κατά τη διάρκεια των θητειών μου στη Γερμανία και την Αγγλία, αλλά δεν μου ταίριαζε. Το τελικό αποτέλεσμα είναι πιο σημαντικό από την εμφάνισή».
Διακρίσεις
Χέρτα Βερολίνου
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ούγγροι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Τερματοφύλακες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ουγγαρίας Κ18 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ουγγαρίας Κ21 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ουγγαρίας Κατηγορία:FIFA Century Club Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2016 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σόμπατεϊ Χάλαντας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Α΄ Κατηγορίας Ουγγαρίας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Χέρτα Βερολίνου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μπούντεσλιγκα Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στη Γερμανία Κατηγορία:Ούγγροι ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κρίσταλ Πάλας ΦΚ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πρέμιερ Λιγκ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φούτμπολ Λιγκ (Αγγλία) Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Γουέστ Χαμ Γιουνάιτεντ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Άστον Βίλα Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Αγγλία Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μπέρνλι ΦΚ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μπάγερ Λεβερκούζεν Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μόναχο 1860 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές 2. Μπουντεσλίγκα Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φούλαμ ΦΚ
Αρτέμ Ντατσίσιν
Ο Αρτέμ Ντατσίσιν (στα ουκρανικά: Артем Вікторович Дацишин, στα αγγλικά: Artem Viktorovych Datsyshyn) (1979 -17 Μαρτίου 2022) ήταν Ουκρανός χορευτής του μπαλέτου και σολίστ της Εθνικής Όπερας της Ουκρανίας.
Πέθανε στις 17 Μαρτίου 2022 από τα τραύματα που είχε υποστεί κατά τη διάρκεια βομβαρδισμού του Κιέβου από ρωσικές δυνάμεις, στις 26 Φεβρουαρίου 2022, κατά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Βιογραφικό
Ο Αρτέμ Ντατσίσιν γεννήθηκε στη Χερσώνα, στις 26 Ιανουαρίου 1979. Αποφοίτησε από τη Σχολή Χορογραφίας του Κιέβου (Kyiv Choreographic School), που ανήκει στο Μπαλέτο του Κιέβου. Ενώ ήταν ακόμα σπουδαστής συμμετείχε στο Διεθνή διαγωνισμό μπαλέτου Serge Lifar, το 1996, όπου κέρδισε το τρίτο βραβείο. Το 1997 έγινε σολίστ της Εθνικής Όπερας της Ουκρανίας και το 1998 μοιράστηκε το δεύτερο βραβείο στο Διεθνή Διαγωνισμό Μπαλέτου Ρούντολφ Νουρέγιεφ. Το Σεπτέμβριο του 2001 εμφανίστηκε με την Αναστάζια Βολοκχόβα (Anastasia Volochkova) στο Sadler's Wells Theatre, στο Λονδίνο. Το 2004 παρουσίασε στην Ισπανία τη Λίμνη των Κύκνων και την Ωραία Κοιμωμένη και το 2014 συμμετείχε στο μπαλέτο Cipollino, με την μουσική του Καρέν Καχατουριάν (Karen Khachaturian) και χορογραφίες του Genrikh Mayorov, του 1995. Επίσης είχε εμφανιστεί σε πρωταγωνιστικό ρόλο στο έργο Γκιζέλ (Giselle), του Άντολφ Άνταμ, σε χορογραφίες των Jean Coralli και Jules Perrot, στο Ρωμαίος και Ιουλιέτα του Σεργκέι Προκόφιεφ κ.α. και είχε συμμετάσχει σε περιοδείες σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σύμφωνα με τον Ρωσοαμερικανό χορογράφο Alexei Ratmansky ο Ντατσίσιν τραυματίστηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2022, στη διάρκεια ρωσικού βομβαρδισμού του Κιέβου. Στις 19 Μαρτίου 2022 ανακοινώθηκε από το BBC News ότι ο Ντατσίσιν κατέληξε δύο μέρες νωρίτερα, στις 17 Μαρτίου, συνεπεία των τραυμάτων του.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ουκρανοί χορευτές
Κράτιππος ο ιστορικός
Τα αποσπάσματα του έργου του που έχουν διασωθεί συνέλεξε ο Ch. Múller στο έργο του "Historiae Graacae fragmenta" 1818.
Πηγές
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες ιστορικοί Κατηγορία:Αρχαίοι Αθηναίοι
Μακάμπι Χάιφα Μ.Κ.
Η Μακάμπι Χάιφα Μπάσκετμπολ Κλαμπ (מכבי חיפה, αγγλικά: Maccabi Haifa Basketball Club), είναι ένας ισραηλινός επαγγελματικός σύλλογος καλαθοσφαίρισης που ανήκει στον πολυαθλητικό σύλλογο Μακάμπι Χάιφα. Η ομάδα αγωνίζεται στο Πρωτάθλημα Ισραήλ. Η ομάδα κέρδισε το πρώτο της πρωτάθλημα το 2013, νικώντας την πολυετή πρωταθλήτρια Μακάμπι Τελ Αβίβ στον τελικό αγώνα.
Ιστορία
Η Μακάμπι Χάιφα είναι μία από τις παλαιότερες ομάδες καλαθοσφαίρισης στο Ισραήλ και είναι μία από τις αρχικές οκτώ ομάδες που δημιούργησαν την κορυφαία κατηγορία το 1953. Το 1971 και το 1985, η ομάδα προκρίθηκε στους τελικούς του Κρατικού Κυπέλλου, χάνοντας από τη Μακάμπι Τελ Αβίβ και τις δύο φορές.
Η ομάδα υποβιβάστηκε στη δεύτερη κατηγορία το 1993 και έπεσε στην τρίτη κατηγορία το 1995. Επέστρεψε στην πρώτη κατηγορία το 1999. Παρά την πρόσφατη επιτυχία της, το 2000, ο δήμαρχος της Χάιφα, Άμραμ Μιτζνά, συγχώνευσε τον σύλλογο με την Χαπόελ Χάιφα Μ.Κ. για να σχηματίσει την '''Μ.Κ. Χάιφα'''.
Την επόμενη σεζόν, η ομάδα προβιβάστηκε στον βόρειο όμιλο της τρίτης κατηγορίας. Το 2007 προβιβάστηκε στη δεύτερη κατηγορία, υπό την ηγεσία του προπονητή Τόμπι Σλιτάτ. Μετά τον προβιβασμό της ομάδας, ο Άβι Ασκενάζι (ο οποίος είχε προπονήσει την ομάδα το 1995) προσλήφθηκε ξανά.
Τη σεζόν 2018-19, η Μακάμπι Χάιφα κέρδισε το πρωτάθλημα της δεύτερης κατηγορίας και προβιβάστηκε ξανά στην κορυφαία κατηγορία.