cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ultimate (άθλημα)
Εφεύρεση και ιστορία
Το 1938, ο Φρεντ Μόρισον και η σύζυγος του, Λουσίλ, έπαιζαν σε μια παραλία της Καλιφόρνια, πετώντας ο ένας στον άλλον, το ταψάκι από ένα κέικ. Τους είδε ένα άλλο ζευγάρι και τους προσέφερε 25 σεντ, για να αγοράσει το ταψάκι. Ο Μόρισον τους το έδωσε, καθώς είχε αγοράσει το ταψί μόνο με 5 σεντ. «Έτσι έγινε η αρχή. Ο κόσμος ήταν πρόθυμος να πληρώσει 20 σεντ παραπάνω για να το αγοράσει. Υπήρχε ζήτηση», δήλωσε αργότερα ο Μόρισον. Αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Μόρισον έβγαλε στην αγορά τον πρώτο «ιπτάμενο δίσκο» που κατασκεύασε, τον οποίο αποκαλούσε «Whirlo-Way». Το 1948 βελτίωσε το αεροδυναμικό σχέδιο και τον μετονόμασε σε «Flyin-Saucer», όπως αποκαλούσαν τα UFO, καθώς εκείνη την περίοδο έτυχε να υπάρξουν πολλές αναφορές, ότι «εξωγήινοι» ιπτάμενοι δίσκοι παρατηρήθηκαν στον ουρανό. Το επόμενο μοντέλο του Μόρισον, που κυκλοφόρησε το 1955, είχε πάλι διαστημικό όνομα, «Pluto Platter», δηλαδή η πιατέλα του Πλούτωνα. Αν και δημοφιλείς, οι ιπτάμενοι δίσκοι του Μόρισον δεν είχαν σημειώσει εντυπωσιακές πωλήσεις.
Το 1955, πούλησε τα δικαιώματα του δίσκου στην εταιρεία παιχνιδιών Wham-O, η οποία λάνσαρε μία επιθετική διαφημιστική καμπάνια. Έδωσε στο παιχνίδι το όνομα ενός φούρνου στην περιοχή της Νέας Αγγλίας: «Φρίσμπι». Η επιλογή του ονόματος δεν ήταν καθόλου τυχαία. Στη Νέα Αγγλία, όπου βρίσκονταν πολλά απ’ τα διασημότερα πανεπιστήμια της Αμερικής, όπως το Γέιλ και το Χάρβαρντ, οι φοιτητές συνήθιζαν να παίζουν ένα παιχνίδι που έμοιαζε πολύ με αυτό που δημιούργησε ο Μόρισον και η γυναίκα του το 1938. Λέγεται μάλιστα ότι συνήθιζαν να φωνάζουν «Φρίσμπι» για να ειδοποιήσουν τον κόσμο που στεκόταν τριγύρω να φυλαχτεί. Η Wham-O εκμεταλλεύτηκε την αγαπημένη αυτή συνήθεια των κολεγιόπαιδων και τη συνδύασε με το παιχνίδι του Μόρισον. Η «συνταγή» πέτυχε. Το «φρίσμπι» κατέκτησε την Αμερική και σύντομα αναγνωρίστηκε ως κανονικό σπορ, με τη δημιουργία αθλητικού συνδέσμου και διαγωνισμών.
Οι βασικοί κανόνες και αρχές του Ultimate θεσπίστηκαν κατά την περίοδο 1965-1966 από τον Jared Kass και διάφορους συμφοιτητές του, ενώ άλλες λεπτομέρειές του αθλήματος επεξεργάστηκε ο φοιτητής ακόμα το 1968, Joel Silver. Την ίδια χρονιά στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια πραγματοποιήθηκε ο πρώτος καταγεγραμμένος αγώνας Ultimate και το 1972 το πρώτο δια-κολεγιακό ματς. Το 1975 διοργανώθηκε το πρώτο ανοικτό τουρνουά Ultimate. Πλέον το άθλημα είχε πάρει τον δρόμο του.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αθλήματα με ιπτάμενο δίσκο Κατηγορία:Ομαδικά αθλήματα Κατηγορία:Αθλήματα με προέλευση τις Ηνωμένες Πολιτείες
Κάτω Μαλλάκι Ρεθύμνης
Το Κάτω Μαλλάκι (επίσημο: το Κάτω Μαλάκιον) είναι χωριό της Κοινότητας Μαλακίων του Δήμου Ρεθύμνης στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης με 107 κάτοικους (κατά την απογραφή του 2001).
Ιστορικά στοιχεία
Το Μαλλάκι αναγράφεται στις απογραφές του 16ου αιώνα και του 17ου με 2 οικισμούς. Στη δίτομη έκδοση, Isolario (Νησολόγιο), του Βιντσέντζο Κορονέλλι (Βενετία 1686) υπάρχει ένας εκτενής κατάλογος με 274 ονόματα χωριών της περιοχής. Τα ονόματα είναι χωρισμένα σύμφωνα με την τότε διαίρεση, η οποία ελάχιστα διαφέρει από τη σημερινή στις τέσσερις επαρχίες. Ο Κορονέλλι κατάρτισε τους καταλόγους του με βάση κάποιο ή κάποια αρχειακά ντοκουμέντα. Μάλλον βασίστηκε στις απογραφές των Castrofilaca (1583), Barozzi (1577) και Basilicata (1630). Έτσι αναφέρονται στην Casali di Territorio della citta di Rettimo (σημερινή επαρχία Ρεθύμνου) μεταξύ 80 χωριών τα (31) Apano-Malachi και (51)	Cato-Malachi
Αναφέρεται και στην φρουριακή έκθεση του 1633 καθώς με άλλα 2 χωριά (Σαϊτούρες, Αγία Μαρίνα) φέρεται να επανδρώνει μέρα και νύχτα με 5 άνδρες τη φρουριακή θέση Παναγιά με αρχηγό κάποιον Μανώλη Καφάτο.
Για το χωρίο υπάρχει αναφορά σε ένα πωλητήριο συμβόλαιο του 1599 ενώ στα έγγραφα του ιεροδικείου Ρεθύμνης αρ. 89 από μία δίκη (2 Μαΐου 1069 [1659]), αναφέρεται ενάγων κάποιος Κωνσταντής του Γιακουμή από το Απάνω Μαλλάκι και εναγόμενος κάποιος Γιώργης του Μανώλη από το Κάτω Μαλλάκι.
Χωροταξικά στοιχεία
1881 - Υπάγεται στο δήμο Ρουστίκων σαν ένας οικισμός με 170 χριστιανούς κατοίκους
1900 - Υπάγεται στο δήμο Ρουστίκων σαν Απάνω και Kάτω Μαλλάκι με 276 κατοίκους
1920 - Eίναι έδρα κοινότητας: Απάνω Μαλλάκι - κάτοικοι 126. Kάτω Μαλλάκι - κάτοικοι 120.
1928 - Οι δύο οικισμοί υπάγονται στην κοινότητα Ανω Βαρσαμόνερου.
Ιστορία
Η περιοχή του χωριού, ή μάλλον και των δύο χωριών (Κάτω Μαλλάκι -Πάνω Μαλλάκι αποτελούν μια ενότητα), έχει κατοικηθεί από αρχαιοτάτων χρόνων. Τούτο μαρτυρείται από τα πολλά πατητήρια πελεκητά στην πέτρα, από τις αιωνόβιες ελιές (στο μετόχι στον Λάκκο είναι μία και έχει 13,5 μέτρα περίμετρο ο κορμός της), από τους παλιούς οικισμούς στην περιοχή των χωριών, (Καταλύματα, Λενικά, Μαζουφιανά, που αργότερα συνενώθηκαν σε δύο χωριουδάκια).
Σε μέρη που η διάβρωση του εδάφους παρέσυρε το λίγο χώμα φαίνονται ίχνη από το υνί του Ησιόδειου αρότρου. Αλλού σε πλαγιές φαίνονται μέσα σε φαράγγια πεζουλάκια.
Υπάρχουν παμπάλαια πετροκοπιά της Μινωικής εποχής και πηγάδια σκαμμένα στην πέτρα.
Παλαιότερα είχε βρεθεί εργαλείο της λίθινης εποχής (λίθινο σφυρί) που δυστυχώς εχάθη από άγνοια της αξίας του.
Επίσης υπάρχουν απολιθώματα από θαλάσσια μαλάκια (αστερίες), κυριολεκτικά "σφηνωμένα" στο πετρώδες έδαφος, τα οποία έχουν ανευρεθεί τυχαία κατά τη διάρκεια αγροτικών εργασιών (όργωμα/σκάλισμα).
Τοπωνύμια του χωριού Κάτω Μαλλάκι
μικρογραφία|Ο Γεροσπήλιος
Μερικά τοπωνύμια και η ετυμολογία τους είναι τα παρακάτω.
Κεφάλα (<μεγεθ.> κεφάλι = ύψωμα εδαφικό με κορυφή όχι οξεία, αλλά κάπως επίπεδη -ομαλός γήλοφος.
Τρυπητή = μεγάλη τρύπα (διαμπερής σπηλιά) που χαρακτηρίζει την περιοχή)
Πεζούλες = χαρακτηριστικός τρόπος διαμόρφωσης επικλινούς εδάφους, για καλλιέργεια στην περιοχή γενικά των νησιών του Αιγαίου Πελάγους.
Τζίγκουνας - τζίγκουνας (ο) σημαίνει χωράφι ακαλλιέργητο με βρύο ή χώμα (αργιλόχωμα, τσικαλόχωμα) που κρατεί το νερό. Ο Γ. Φ. Δαφέρμος ονομάζει τζίγκουνα την προσωρινή ροή νερού που μόλις υγραίνει τον τόπο δηλ. τζιγκούνης = φιλάργυρος.
Λίδια  = ελιά>ελίδια > λίδια
Αγριμοκεφάλα =  κεφάλα όπου παλαιότερα υπήρχαν αγρίμια
Μετόχι = έκταση καλλιεργήσιμη με πρόχειρο σπίτι
Λιάτικα =  λιάτικο= είδος κλήματος, οπότε μάλλον ήταν εκεί αμπέλια
Γερόσπηλια = πολύ παλιές  σπηλιές
Γέροσπήλιος = το παλιότερο σπήλαιο
Αης Αντώνης =  από το εκκλησάκι του Αη Αντώνη
Παναγιές =  παλιό μοναστήρι  της Παναγίας
Του Μπερνή το Κεφάλι =περιοχή ιδιοκτησίας των Μπερνήδων
T’ Αντώνη τα φραχτά =σώχωρο περιφραγμένο
Μπαροτσιανά - περιοχή ιδιοκτησίας Μπαρότσου:  λόγιος από τον  Αγ. Κωνσταντίνο
του Γρηγόρη το σώχορο - σώχορο ~ έσω χώρος>σώχωρο = χωράφι τοιχογυρισμένο με ξερολιθιά
Λαγγός- λαγγός= φαράγγι, στενή κοιλάδα
Περί της ονομασίας του χωριού
Αν εξετάσουμε τα ονόματα των χωριών της γύρω περιοχής, θα δούμε πως όλα ή σχεδόν όλα έχουν σχέση ή με κάποιο δέντρο, ή με την τοποθεσία τους ή σχέση με άγιο, ή πρόσωπο ή φυσικό φαινόμενο, π.χ. Βαρσαμόνερο, Καλονύχτης, Kάστελος, Αγιος Κωνσταντίνος, Μετόχια κλπ.
Σχετικά με την ονομασία Μαλλάκι, από τις μέχρι τώρα έρευνες, δεν έχει βρεθεί τεκμηριωμένα ιστορικό πρόσωπο που να έχει σχέση με την ονομασία. Το λεχθέν: από ένα Ενετό αξιωματικό {Malachi -Μαλάκης) που σκοτώθηκε σε μάχη στην περιοχή των χωριών, δεν έχει επί του παρόντος τεκμηριωθεί με ιστορικά έγγραφα.
Ίσως προέρχεται η ονομασία από τα θαλάσσια μαλακόστρακα «μαλάκια», γιατί, αν και το χωριό βρίσκεται σε μακρινή απόσταση από τη θάλασσα, ευρέθησαν πάμπολλα απολιθώματα οστρακοειδών.
Υπάρχει και η εκδοχή της λέξης "μαλλί" και το υποκοριστικό της "μαλλάκι", δεδομένου ότι η περιοχή -και τότε όπως και τώρα- είχε ανεπτυγμένη κτηνοτροφία και μεγάλη παραγωγή μαλλιού και καλής ποιότητας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Ρεθύμνης Κατηγορία:Δήμος Ρεθύμνης
Ευγενία Περιορή
Η Ευγενία Περιορή (Διδυμότειχο, 1928 - 1 Αυγούστου 2007, Αθήνα), ήταν Ελληνίδα σκηνοθέτις, αρχαιολόγος, ηθοποιός, λαογράφος και συγγραφέας καθώς και μια από τις σπουδαιότερες μορφές παραγωγής προγραμμάτων της ελληνικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης.
Προσωπική ζωή και σπουδές
Η Ευγενία Περιορή γεννήθηκε στο Διδυμότειχο το Μάρτιο του 1928 και ήταν κόρη του Παναγιώτη Περιορή και σύζυγος του Βασιλείου Γαβρίλη. Μιλούσε επίσης αγγλικά και εβραϊκά, ενώ διέμενε στην Αθήνα, αρχικά στη συνοικία των Αμπελοκήπων και στα τελευταία χρόνια της στο Μαρούσι. Σπούδασε θέατρο και σκηνοθεσία στη Σχολή Χαμπιμά του Ισραήλ, καθώς επίσης και αρχαιολογία στο Ισραήλ. Έπειτα ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην αρχαιολογία στην Ελλάδα. Πέθανε την 1 Αυγούστου 2007 και ετάφη στο νεκροταφείο Αμαρουσίου.
Επαγγελματική σταδιοδρομία
Κατά την διάρκεια των σπουδών της στην Ελλάδα, ασχολήθηκε με το θέατρο συμμετέχοντας στο θίασο του Λαϊκού Θεάτρου του Μάνου Κατράκη παίζοντας στα έργα «Ευγενία Γκραντέ», «Άνθρωπος του Διαβόλου», «Αρραβωνιάσματα», «Οθέλλος», «Βαθειές είναι οι ρίζες», «Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας» και «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται».
Εκπομπές & Ταινιογραφία
Την ίδια εκείνη εποχή (1956) αρχίζει τη συνεργασία της με το ΕΙΡ για το οποίο γράφει τις ραδιοφωνικές εκπομπές «Χαμένοι πολιτισμοί» που μεταδόθηκε την περίοδο 1957 – 1958, τις «Μεγάλες φυσιογνωμίες» (1958 – 1960) και την «Ελληνική Λαογραφία» (1960 -1962). Παράλληλα όμως λόγω της μεγάλης επιτυχίας που σημείωσε η πρώτη της σειρά εκπομπών άρχισε τη συνεργασία της και με την ΥΕΝΕΔ για την οποία έγραψε τις εκπομπές «Λαογραφικά» (1958 – 1961), την κλασική σειρά «Ελληνική Μυθολογία» (1961 – 1972), που αποτέλεσε σπουδαία ραδιοφωνική επιτυχία όπως φανερώνει η διάρκειά της και που φέρεται να μεταδόθηκε σε 15 χώρες, «Κύπρος, το νησί της Αφροδίτης» (1965 – 1968), και τα «Ταξίδια στη χώρα των θεών και των ηρώων» (1967 – 1971). Από το 1964 αρχίζει τη συνεργασία της με το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου για λογαριασμό του οποίου έγραψε τις εκπομπές «Ιστορικές Στιγμές» (1964 – 1966), «Παιδικό Θέατρο» (1964 – 1966) καθώς και τα πέντε ακόλουθα θεατρικά έργα για το ραδιόφωνο: «Η μπόρα πέρασε», «Έγκλημα τον Απρίλη», «Αθανάσιος Διάκος», «Το ξόδι» και «Το πέτρινό μας σπίτι», ενώ για την τηλεόραση έγραψε επίσης τις εκπομπές «Για να γνωρίσουμε την Ελλάδα» (1969 – 1972), «Οι ρίζες της φυλής μας» που άρχισε να μεταδίδεται το 1975 και «Θρύλοι και μουσική» (1984). Επίσης είχε κάνει πολλές διασκευές κινηματογραφικών σεναρίων για τη ραδιοφωνία που μεταδίδονταν στις θεατρικές εκπομπές "Το θέατρο της Τετάρτης" και "Το θέατρο της Κυριακής".
Όλες οι παραπάνω ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές σειρές εκπομπών, που έγραψε σε 2.500 περίπου ραδιοφωνικά επεισόδια και 500 κινηματογραφικά ντοκιμαντέρ, είχαν ιστορικό, αρχαιολογικό και λαογραφικό χαρακτήρα. Τα κείμενα, η σκηνοθεσία, η κινηματογράφηση, το μοντάζ ακόμα και η μουσική τους επένδυση ήταν δική της.
Εργογραφία
Αργότερα ασχολήθηκε και με τη συγγραφή ιστορικής και θρησκευτικής λογοτεχνίας όπως «Στο πέρασμα των θεών», «Η εκδίκηση των θεών», «Μείνατε ώδε και γρηγορείτε – δρώμενα και λεγόμενα της Μεγάλης Εβδομάδας», «Η Παρθένος της Ναζαρέτ», «Το αστέρι στάθηκε στη Βηθλεέμ», «Ολυμπία, ο  δρόμος της δόξας» αφιερωμένο στους Ολυμπιακούς αγώνες της αρχαιότητας, «Τα λυχνάρια τ΄ ουρανού», «Η φωτιά που δε σβήνει», όπως επίσης και παιδικής λογοτεχνίας εκδίδοντας μία σειρά βιβλίων «Ταξιδεύοντας με τον Πήγασο» με διάφορα ιστορικά αφιερώματα στην Αρχαία Κόρινθο, την Ακροκόρινθο, τα Καλάβρυτα, τη Γορτυνία και την Κρήτη, την Πάρο και τη Νάξο, «Το τραγούδι των κυμάτων», κ.ά.:
Διακρίσεις
Η Ευγενία Περιορή στα 40 χρόνια περίπου της ραδιοφωνικής της προσφοράς έλαβε πολλές διακρίσεις ελληνικές και ξένες καθώς πολλά ντοκιμαντέρ της που αφορούσαν αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία διακρίθηκαν με ιδιαίτερα βραβεία και επαίνους, το δε λαογραφικό υλικό που συγκέντρωσε κρίθηκε πολύ μεγάλο και αξιόλογο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες αρχαιολόγοι Κατηγορία:Έλληνες λαογράφοι Κατηγορία:Νεοέλληνες λογοτέχνες Κατηγορία:Έλληνες ραδιοφωνικοί παραγωγοί Κατηγορία:Έλληνες σκηνοθέτες Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς Κατηγορία:Έλληνες τηλεοπτικοί παραγωγοί
Αποστολή παιδιών στις Λαϊκές Δημοκρατίες από τον ΔΣΕ
Με τον όρο αποστολή παιδιών στις Λαϊκές Δημοκρατίες από τον ΔΣΕ, γνωστή στην αντικομμουνιστική βιβλιογραφία ως παιδομάζωμα, αναφέρεται η μεταφορά 20.000-25.000 παιδιών ηλικίας 3 έως 14 ετών κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφύλιου πολέμου, την περίοδο 1948-1949, κυρίως από τη Βόρεια Ελλάδα, σε χώρες του Ανατολικού μπλοκ από την Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση.
Οι αντάρτικες δυνάμεις στήριζαν τη διαδικασία της μεταφοράς, στις δύσκολες συνθήκες του πολέμου και τις στερήσεις που θα αντιμετώπιζαν τα παιδιά αν παρέμεναν στην Ελλάδα. Αντίθετα, η μεταφορά επικρίθηκε έντονα από την κυβέρνηση Σοφούλη, και χαρακτηρίστηκε ως παιδομάζωμα, με απώτερο σκοπό τον ιδεολογικό φανατισμό των παιδιών και την εν γένει καταστροφή της Ελλάδας, θέμα για το οποίο προέβη το 1948 σε επίσημη καταγγελία στον ΟΗΕ.
Η μεταφορά γινόταν τόσο οικειοθελώς, όσο και δια της βίας. Οι όροι «παιδομάζωμα» και «παιδοφύλαγμα» (ή «παιδοσώσιμο») έγιναν αντικείμενο προπαγάνδας και αντιπροπαγάνδας από τις αντιμαχόμενες πλευρές του Εμφυλίου, καθώς και αργότερα, μέχρι τη σύγχρονη εποχή.
Ιστορικό
Τον Ιανουάριο του 1948, το Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ, σε επικοινωνία με το πολιτικό του γραφείο, επισήμανε πως χρειάζονται άμεσες δράσεις για χιλιάδες παιδιά που βρίσκονταν στην περιοχή που ήλεγχε, με την αιτιολογία πως «κινδυνεύουν από πείνα και άλλες στερήσεις». Ύστερα από τρεις εβδομάδες, ο στρατηγός του ΔΣΕ Μάρκος Βαφειάδης, ενημέρωσε το πολιτικό γραφείο πως 6.000 παιδιά από την επαρχία της Φλώρινας και της Καρδίτσας, καθώς και αριθμός παιδιών από την επαρχία της Κόνιτσας, ήταν έτοιμα να μεταφερθούν. Ταυτόχρονα, είχε προβεί στην οργάνωση «ειδικών επιτροπών, χώρων εστιών συγκεντρώσεων των παιδιών καθώς και υπηρεσίες διατροφής και μεταφοράς» επικαλούμενος τη δυσκολία του εγχειρήματος.
Τον Μάρτιο του 1948, ο ΔΣΕ παρουσίασε τα πρώτα στοιχεία σχετικά με την μετακίνηση των παιδιών στις χώρες του Ανατολικού μπλόκ, όπου αναφερόταν πως 4.784 παιδιά, από 3 έως 13 ετών, προερχόμενα από 59 χωριά της Ελλάδας, μεταφέρθηκαν από τα μέσα Φεβρουαρίου έως τις 5 Μαρτίου του ίδιου έτους. Μεγάλος αριθμός των παιδιών ήταν σλαβομακεδονικής καταγωγής και μετακινήθηκαν στη σημερινή Βόρεια Μακεδονία με τη συναίνεση των γονέων τους, ή και μαζί με τις οικογένειές τους. Παρά ταύτα, ορισμένα παιδιά μεταφέρθηκαν δια της βίας. Εκτιμάται ότι μέχρι και την διάλυσή της το 1990, οι περισσότεροι Έλληνες που μεταφέρθηκαν στην Ανατολική Γερμανία είχαν φύγει από τη χώρα.
Ισχυρισμοί των αντιμαχόμενων πλευρών
Οι αντάρτικες δυνάμεις ισχυρίζονταν πως η μεταφορά γινόταν προκειμένου να προστατευτούν τα παιδιά από την πείνα, τις αεροπορικές επιδρομές και τις επιθέσεις των κυβερνητικών δυνάμεων. Η ελληνική κυβέρνηση κατέκρινε δριμύτατα τη μεταφορά, ενώ στις 27 Φεβρουαρίου 1948 κατήγγειλε στην Ειδική Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Βαλκάνια ότι η μετακίνηση των παιδιών προς τις σοσιαλιστικές χώρες γινόταν δια της βίας και είχε ως απώτερο στόχο την μύηση των παιδιών στην κομμουνιστική ιδεολογία, την καταστροφή της ελληνικής φυλής και την διάλυση της ελληνικής οικονομίας.
Σύγχρονες εκτιμήσεις
Κατά τους Καλύβα/Μαραντζίδη, τα αίτια της αποστολής των παιδιών, ήταν περισσότερο στρατιωτικά,λιγότερο ανθρωπιστικά και αποτελούσε μία ιδιόρρυθμη διαδικασία «μεταξύ ομηρίας και «κοινωνικής πολιτικής»», η οποία εξασφάλιζε την αφοσίωση των γονέων στο αντάρτικο, ενώ μείωνε τον κίνδυνο της λιποταξίας.
Πηγές
Κατηγορία:Ελληνικός Εμφύλιος 1946 - 1949 Κατηγορία:Πρόσφυγες στην Ελλάδα
Όμηρος
Η γλώσσα των κειμένων είναι η Ομηρική ελληνική, μια λογοτεχνική γλώσσα με ανάμειξη χαρακτηριστικών από την Ιωνική και την Αιολική διάλεκτο με κύρια επιρροή την ανατολική ιωνική διάλεκτο. Πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι αρχικά τα ποιήματα μεταδόθηκαν προφορικά.
Τα ομηρικά έπη αποτέλεσαν ένα πολύ σημαντικό στοιχείο της αρχαίας ελληνικής παιδείας. Για τον Πλάτωνα, ο Όμηρος ήταν εκείνος ο οποίος "τὴν Ἑλλάδα πεπαίδευκεν" (εκπαίδευσε την Ελλάδα). Από την κλασική αρχαιότητα μέχρι σήμερα, η επιρροή των ομηρικών επών στο δυτικό πολιτισμό έχει υπάρξει μεγάλη, επιδρώντας στη δημιουργία μερικών εκ των μεγαλύτερων έργων στη λογοτεχνία, τη μουσική, την τέχνη και τον κινηματογράφο.
Το ζήτημα σχετικά με το ποιος, πού, πότε και υπό ποιες συνθήκες συντέθηκαν η Ιλιάδα και η Οδύσσεια, αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Γενικά είναι αποδεκτή η άποψη ότι τα δύο έργα γράφτηκαν από διαφορετικούς ανθρώπους. Πιστεύεται ότι αυτά τα δύο έργα συντέθηκαν κάποια στιγμή στο τέλος του 8ου ή στις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. Στην κλασική αρχαιότητα κυκλοφορούσαν πολλές αναφορές σχετικά με την ζωή και το έργο του, εκ των οποίων η πιο γνωστή και δημοφιλής ήταν το ότι ήταν ένας τυφλός ραψωδός από την Ιωνία. Οι σύγχρονοι μελετητές θεωρούν τις αναφορές αυτές θρυλικές.
Αρχαίες μαρτυρίες για τη ζωή και το έργο του
Διαθέτουμε επτά βίους του Ομήρου, που προέρχονται από την αρχαιότητα. Η καταγωγή του φαίνεται πως ήταν από την Ιωνία και θρυλείται ότι επτά πόλεις ερίζουν για την καταγωγή του, με επικρατέστερες τη Σμύρνη και τη Χίο. Ως γονείς του αναφέρονται ο Μαίων και η Κριθηίδα και λέγεται ότι το πραγματικό του όνομα ήταν Μελησιγένης, επειδή γεννήθηκε κοντά στον ποταμό Μέλητα της Σμύρνης και ότι πήρε αργότερα το όνομα «Ὅμηρος», είτε επειδή ήταν τυφλός (στα Αρχαία Ελληνικά «ὡς μὴ ὁρῶν»), είτε επειδή ήταν όμηρος των Κολοφωνίων στον πόλεμο με τη Σμύρνη. Σύμφωνα με τους βίους του, περιόδευσε απαγγέλλοντας τα έργα του στις ελληνικές πόλεις, απέκτησε μεγάλη φήμη, αλλά σε ένα διαγωνισμό με τον Ησίοδο στη Χαλκίδα δεν πήρε βραβείο, επειδή προτιμήθηκε ο Ησίοδος ως ποιητής που εξυμνούσε την ειρήνη. Ως τόπος θανάτου του παραδίδεται η Ίος.
thumb|Αργυρή δραχμή με κεφαλή του [[Απόλλων|Απόλλωνα αριστερά και τον Όμηρο καθήμενο δεξιά, Σμύρνη, 1ος αιώνας π.Χ.]]
Εκτός από την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, στην αρχαιότητα αποδόθηκαν στον Όμηρο και άλλα έπη του τρωικού κύκλου, αρκετοί θρησκευτικοί ύμνοι, η επική παρωδία Βατραχομυομαχία και μια κωμική διήγηση για έναν χαζό ήρωα, τον Μαργίτη. Στον Όμηρο αποδίδονται και δύο προφανώς ψευδεπίγραφα επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας (VII 153 και XIV 147).
Η σύγχρονη έρευνα, και ειδικότερα όσοι δέχονται ότι ο Όμηρος μπορεί να θεωρηθεί πραγματικό πρόσωπο, τοποθετεί τη ζωή του στον 8ο αι. π.Χ. και θεωρεί πιθανό ότι ήταν Ίωνας ραψωδός, συνεχιστής μιας μακραίωνης παράδοσης ηρωικών αφηγήσεων, που συνέθεσε την Ιλιάδα γύρω στο 750 π.Χ. και την Οδύσσεια (αν όντως συνέθεσε και τα δύο έργα) γύρω στα 710 π.Χ.
Ορισμένες αρχαίες υποθέσεις για την ζωή του Ομήρου εδραιώθηκαν από νωρίς και αναπαράγονταν σε πολλά μεταγενέστερα έργα και από τον αρχαιοελληνικό λαό. Μερικές από τις πιό γνωστές φήμες που κυκλοφορούν για τον Όμηρο είναι ότι ήταν τυφλός (λαμβάνοντας ως αυτοαναφορικό ένα απόσπασμα που περιγράφει τον τυφλό βάρδο Δημόδοκο), ότι γεννήθηκε στη Χίο, ότι ήταν γιος του ποταμού Μέλη και της νύμφης Κριθέης, ότι ήταν ένας περιπλανώμενος βάρδος, ότι συνέθεσε έναν ποικίλο κατάλογο άλλων έργων, ότι πέθανε είτε στην Ίο είτε αφού απέτυχε να λύσει έναν γρίφο που του έθεσαν να λύσει κάποιοι ψαράδες. Υπάρχουν διάφορες απόψεις σχετικά με την προέλευση του ονόματος Όμηρος.
Οι δύο πιο γνωστές αρχαίες βιογραφίες του Ομήρου είναι ο Βίος του Ομήρου του Ψευδοηρόδοτου και ο Αγώνας Ομήρου και Ησίοδου.
Στις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. ο Αλκιδάμας συνέθεσε μια φανταστική αφήγηση ενός ποιητικού διαγωνισμού στη Χαλκίδα στον οποίο συμμετείχε ο Όμηρος και ο Ησίοδος. Ο Όμηρος αναμενόταν να κερδίσει και απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις και τους γρίφους του Ησίοδου με ευκολία. Στη συνέχεια, ο καθένας από τους ποιητές κλήθηκε να απαγγείλει το καλύτερο απόσπασμα από το έργο του. Ο Ησίοδος επέλεξε να απαγγείλει στον διαγωνισμό την αρχή των Έργων και Ημερών του: «Όταν οι Πλειάδες γεννήθηκαν από τον Άτλαντα... όλες στην κατάλληλη εποχή». Ο Όμηρος επέλεξε να απαγγείλει ένα απόσπασμα το οποίο μιλούσε για ένα σώμα Ελλήνων στρατιωτών, αντιμέτωποι με τον εχθρό, παρμένο από το έπος της Ιλιάδας. Αν και το πλήθος που φώναζε ανακήρυξε νικητή του διαγωνισμού αναγγελίας ποιημάτων τον Όμηρο, ο κριτής απένειμε στον Ησίοδο το βραβείο. Για τον κριτή τα έργα του Ησιόδου που υμνούσαν την κτηνοτροφία, ήταν μεγαλύτερης σημασίας από αυτά του Ομήρου που μιλούσαν για μάχες και σφαγές.
Το ομηρικό ζήτημα
thumb|250px|right|Η Αποθέωση του Ομήρου σε γλυπτό. Μαρμάρινο ανάγλυφο του [[Αρχίλαος|Αρχίλαου της Πριήνης (3ος αιώνας π.Χ., Βρετανικό Μουσείο).]] Υπό τον όρο «ομηρικό ζήτημα» ομαδοποιούνται πολλά ερωτήματα, που έχουν σχέση με την πατρότητα, τον τρόπο σύνθεσης και την καταγραφή της Ιλιάδας και της Οδύσσειας. Ειδικότερα, έχουν τεθεί τα θέματα:
Αναλυτική θεωρία
Η παρουσία κάποιων αντιφάσεων, λογικών κενών ή χασμάτων στο κείμενο της Ιλιάδας και της Οδύσσειας οδήγησε στην υπόθεση ότι τα σωζόμενα κείμενα δεν είναι ενιαίες ποιητικές συλλήψεις αλλά συνένωση περισσοτέρων έργων. Οι υποστηρικτές αυτής της θεωρίας ονομάστηκαν «αναλυτικοί» και οι απόψεις του μπορούν να διαιρεθούν σε επιμέρους τάσεις.
Για την Ιλιάδα, μία από τις αναλυτικές θεωρίες ήταν η θεωρία της επέκτασης, που υποστηρίχθηκε κυρίως από τον Γκότφριντ Χέρμαν (Gottfried Hermann, 1772-1848) και σύμφωνα με αυτή, υπήρχε ένα παλαιό κείμενο, μια αρχική Ιλιάδα, που σταδιακά επεκτάθηκε και πήρε τη σημερινή μορφή.
Η θεωρία των ασμάτων, που αναπτύχθηκε από τον Καρλ Λάχμαν (Karl Lachmann 1793-1851), θεωρούσε την Ιλιάδα συνένωση μικρότερων επικών ασμάτων (ο Λάχμαν εντόπιζε περίπου δεκαέξι άσματα).
Συγγενική ήταν η θεωρία της συγκόλλησης, με βασικό εκπρόσωπο τον Άντολφ Κίρχοφ (Adolph Kirchoff, 1826-1908), κατά τον οποίο η Ιλιάδα δημιουργήθηκε από συνένωση μικρότερων επών. Ο ίδιος επιχείρησε ανάλογη ανάλυση και για την Οδύσσεια, για την οποία διατυπώθηκε και μια άλλη άποψη, η θεωρία του διασκευαστή, δηλαδή η άποψη ότι υπήρχε μια αρχική Οδύσσεια, που επεκτάθηκε στη συνέχεια με προσθήκες ενός διασκευαστή, που υστερούσε σε ποιητική αξία από τον ποιητή του αρχικού έργου.
Προφορικότητα και γραφή
Διαφορετική κατεύθυνση δόθηκε στην ομηρική έρευνα από τη σύγκριση με τις τεχνικές της προφορικής ποίησης. Οι Μίλμαν Πάρι και Άλμπερτ Λορντ, βασισμένοι στη διαπίστωση ότι τα δύο έπη εμφανίζουν στερεότυπες σκηνές και εκφράσεις, που συχνά επαναλαμβάνονται αυτούσιες, αξιοποίησαν τις έρευνές τους για την προφορική ηρωική ποίηση της Γιουγκοσλαβίας, για να φωτίσουν τον τρόπο σύνθεσης της Ιλιάδας και της Οδύσσειας και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα δύο κείμενα παρουσιάζουν ανάλογη τεχνική, αφού βασίζονται σε ένα σύνολο στερεότυπων μικρότερων ή μεγαλύτερων φράσεων (λογοτύπων) και τυποποιημένων σκηνών.
Σήμερα είναι εν μέρει αποδεκτό το γεγονός ότι οι τεχνικές στις οποίες βασίστηκε η σύνθεση των δύο επών είναι οι τεχνικές της προφορικής ποίησης, όπως είχαν διαμορφωθεί τους προηγούμενους αιώνες. Η παράδοση τροφοδότησε τον ποιητή τους με μια ειδική τεχνητή διάλεκτο, με στοιχεία διαφόρων εποχών και περιοχών και πολλά συνώνυμα, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε διαφορετικές μετρικές θέσεις, ένα σύνολο λογοτύπων, που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες θέσεις του στίχου, τυπικές σκηνές και τυποποιημένα ευρύτερα επεισόδια. Η συμβολή της γραφής στη σύνθεση ή την καταγραφή της Ιλιάδας και της Οδύσσειας είναι δύσκολο να καθοριστεί και έχουν διατυπωθεί διάφορες υποθέσεις: μπορεί ο ποιητής να χρησιμοποίησε τη γραφή, για να κάνει ένα σχέδιο της δομής και της σύνδεσης διαφόρων επεισοδίων, ή να υπαγόρευσε σε κάποιον το ποίημα. Είναι βέβαιο ότι και τους επόμενους αιώνες τα έπη είχαν συντηρηθεί τουλάχιστον στην προφορική παράδοση και απαγγέλλονταν, αλλά δεν έχουμε απτές αποδείξεις παρά μόνον ισχυρές ενδείξεις περί του αν υπήρχε κάποιο παγιωμένο γραπτό κείμενο.
Πρέπει εδώ να σημειώσουμε ότι δεν έχει βρεθεί κάποιο κείμενο, είτε ιστορικό είτε λογοτεχνικό είτε έστω επιστολή από τη μία πόλη σε κάποια άλλη γραμμένο σε διάλεκτο προ του Ομήρου, αλλά ίσως πρέπει να θεωρήσουμε την ύπαρξή του τουλάχιστον πολύ πιθανή, καθώς οι αναλογίες με άλλους συγχρόνους τους λαούς καθιστούν πολύ πιθανό το να χρησιμοποιούσαν τη γραφή για τέτοιους σκοπούς. Άρα η επιστημονική έρευνα δεν αποκλείει, αλλά τουναντίον αποδέχεται ότι η γραφή υπήρχε στην Ελλάδα πολύ πριν την εποχή του Ομήρου με ένα κενό 400 χρόνων (1150-750 π.Χ.) μεταξύ των τελευταίων επιγραφών σε ΓΓΒ και των επιγραφών σε αλφαβητικό σύστημα. Εύλογη λοιπόν η υπόθεση ότι μπορεί να έγινε κάποια μεταγραφή όπως έχουμε βρει να γίνεται από την εικονογραφική στην Γραμμική. Μία ριζοσπαστική πλην όμως επιστημονικά ενδιαφέρουσα άποψη διατύπωσε προσφάτως ο Μπάρι Πάουελ (Barry B. Powell) στο βιβλίο του Homer and the Origin of the Greek Alphabet (Cambridge:1991) ότι δηλαδή το Ελληνικό αλφάβητο επινοήθηκε με κύριο σκοπό να καταγραφούν τα ομηρικά έπη.
Από τον 6ο αι. π.Χ. μαρτυρείται και μια επαγγελματική ένωση ραψωδών, που ονομάζονταν «ὁμηρίδες», οι οποίοι απήγγειλαν κάποια εκδοχή των επών, αλλά δεν γνωρίζουμε, αν είχαν στην κατοχή τους κάποιο γραπτό κείμενο. Σημαντική θεωρείται στο θέμα της παγίωσης του ομηρικού κειμένου η συμβολή του Πεισιστράτου, που λέγεται ότι καθιέρωσε απαγγελίες του Ομήρου στη γιορτή των Παναθηναίων με βάση ένα σταθερό κείμενο (η λεγόμενη «πεισιστράτεια διόρθωση»).
Γλώσσα και μέτρο
Η γλώσσα του Ομήρου είναι τεχνητή, η οποία ουδέποτε μιλήθηκε, αλλά κατανοητή απ' όλον τον ελληνόφωνο κόσμο. Το υλικό της προέρχεται από διάφορες διαλέκτους και χρονικές περιόδους. Βάση είναι η ιωνική διάλεκτος όπως είχε διαμορφωθεί τον 8ο αι. π.Χ. στα παράλια της Μικράς Ασίας. Υπάρχουν ακόμη πολλά αιολικά στοιχεία αλλά και τύποι παλαιότεροι αναγόμενοι στη μυκηναϊκή εποχή. Δωρικά στοιχεία δεν υπάρχουν, ενώ κάποιοι αττικοί τύποι ενδέχεται να είναι μεταγενέστερες προσθήκες. Η ύπαρξη πολλών συνώνυμων τύπων οι οποίοι προέρχονταν από ποικίλες διαλέκτους ή περιόδους παρείχε μετρικές ευκολίες στον ποιητή, αφού ανάλογα με τη θέση του στίχου μπορούσε να χρησιμοποιήσει μία από πολλές νοηματικά ισοδύναμες λέξεις. Για παράδειγμα η προσωπική αντωνυμία σοῦ είχε ισοδύναμους τύπους τα σεῖο, σέθεν, σέο, σεῦ, τεοῖο.
Λογότυποι και τυπικές σκηνές
Από την προφορική επική παράδοση ο Όμηρος είχε κληρονομήσει ένα σύνολο στερεοτυπικού υλικού το οποίο προσάρμοζε ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε περίπτωσης. Η μικρότερη τυπική μονάδα είναι οι σύντομες φράσεις, που αποτελούνται από ένα όνομα και επίθετο. Ανάλογα με τη θέση του στίχου, προκύπτουν διάφοροι συνδυασμοί όπως Παλλὰς Ἀθήνη, γλαυκῶπις Ἀθήνη, θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη. Κάποιες φορές τα τυπικά επίθετα χρησιμοποιούνται ακόμη και όταν τα νοηματικά συμφραζόμενα δεν επιτρέπουν τη χρήση τους. Μεγαλύτερης έκτασης λογότυποι χρησιμοποιούνται, για να δηλώσουν την αρχή και το τέλος μιας ομιλίας, την μετακίνηση ενός ήρωα ή τα γεγονότα των μαχών.
Εκτός από τις εκφραστικές στερεοτυπίες, υπήρχαν και τυποποιημένες ακολουθίες πράξεων, για να περιγράψουν εκτενή γεγονότα όπως η θυσία, η ικεσία, η υποδοχή ενός φιλοξενούμενου, ένα γεύμα, μία μονομαχία. Για παράδειγμα η αφήγηση μιας αριστείας, δηλαδή μιας σειράς κατορθωμάτων ενός ήρωα, βασίζεται σε ένα συγκεκριμένο πρότυπο: αρχικά περιγράφεται ο εξοπλισμός του ήρωα, όταν αρχίζει η μάχη ο πρωταγωνιστής σκοτώνει κάποιους εχθρούς σε μονομαχίες και έπειτα επιτίθεται εναντίον του εχθρικού στρατού τον οποίο ωθεί σε φυγή. Μόλις ο ήρωας πληγώνεται, η καταδίωξη διακόπτεται, αλλά με προσευχή σε ένα θεό θεραπεύεται, επιστρέφει στη μάχη και μονομαχεί με τον αρχηγό των εχθρών. Τον σκοτώνει και ακολουθεί μάχη των δύο παρατάξεων για το πτώμα, το οποίο αποκτούν τελικά οι φίλοι του νεκρού με θεϊκή παρέμβαση. Παρά την τυποποίηση, κάθε φορά που εμφανίζονται τυπικές σκηνές υπάρχουν διαφορές στις λεπτομέρειες ανάλογα με τις ανάγκες.
Εκτενείς παρομοιώσεις
Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ομηρικής τεχνικής, που φαίνεται ότι δεν υπήρχε στα παλαιότερα έπη, είναι οι εκτενείς παρομοιώσεις. Αυτές οι παρομοιώσεις είναι επεκτάσεις των σύντομων παρομοιώσεων: για παράδειγμα η απλή παρομοίωση «επιτέθηκε σαν λιοντάρι» μπορεί να επεκταθεί στην εικόνα ενός πληγωμένου και αγριεμένου λιονταριού, που επιτίθεται στους κυνηγούς του, στην εικόνα του λιονταριού, που κατασπαράζει το πρόβατα ενός φοβισμένου βοσκού ή στην εικόνα του ζώου, που προσπαθεί να προστατέψει τα νεογνά του από τους κυνηγούς. Ο κόσμος των παρομοιώσεων είναι ο κόσμος της καθημερινής εμπειρίας, που είναι οικείος στον ακροατή / αναγνώστη, και έχει στόχο να βοηθήσει τη φαντασία του αναγνώστη να αντιληφθεί κάτι, συγκρίνοντάς το με μια εικόνα από την άμεση εμπειρία του. Τα θέματα από τα οποία προέρχονται οι παρομοιώσεις είναι τα φυσικά φαινόμενα (τρικυμίες, αστραπές και βροντές, πυρκαγιές), το κυνήγι, οι επιθέσεις άγριων ζώων και καθημερινές δραστηριότητες όπως η υφαντική, η ξυλουργική, η ποιμενική και αγροτική ζωή.
Οι εκτενείς παρομοιώσεις δεν είναι απλώς διακοσμητικά στοιχεία. Ήδη οι αρχαίοι σχολιαστές είχαν επισημάνει ότι μπορεί να υπάρχουν πολλά σημεία επαφής μεταξύ των συγκρινόμενων όρων. Μπορεί πίσω από το άμεσο νόημα της σύγκρισης να κρύβεται και ένα δεύτερο, πιο σημαντικό: για παράδειγμα, όταν ο Οδυσσέας, στο τέλος της ραψωδίας ε της Οδύσσειας φτάνει ναυαγός στη γη των Φαιάκων, ξαπλώνει κάτω από ένα σωρό φύλλων και παρομοιάζεται με το κρύψιμο ενός δαυλού στη στάχτη, για να παραμείνει αναμμένος. Η άμεση σύγκριση είναι η κάλυψη του Οδυσσέα και του δαυλού, αλλά το βαθύτερο νόημα είναι ότι ο Οδυσσέας προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή τη σπίθα της ζωής. Άλλοτε μια παρομοίωση μπορεί να προϊδεάζει για το μέλλον, όπως όταν οι Τρώες βλέπουν τον Αχιλλέα να σέρνει με το άρμα του τον νεκρό Έκτορα και ο θρήνος τους παρομοιάζεται με τον θρήνο των κατοίκων μιας φλεγόμενης πόλης, όπως πράγματι έγινε αργότερα.
Μετάδοση των κειμένων του Ομήρου
μικρογραφία|[[Ανάγνωση του Ομήρου (1885) από τον Λώρενς Άλμα-Ταντέμα]]
Τα ομηρικά ποιήματα, τα οποία περνούσαν από γενιά σε γενιά προφορικά, καταγράφηκαν γραπτά κάποια στιγμή μεταξύ του όγδοου και του έκτου αιώνα π.Χ. Μερικοί μελετητές πιστεύουν ότι στη πραγματικότητα ένας γραφέας κατέγραφε το ποίημα που του έλεγε ο ποιητής και ότι η Ιλιάδα και η Οδύσσεια στη πραγματικότητα ήταν προφορικά κείμενα που ένας γραφέας τα μετέφερε σε γραπτή μορφή. Ο Άλμπερτ Λορντ σημείωσε ότι οι Βαλκάνιοι βάρδοι τους οποίους μελέτησε στα έργα του αναθεώρησαν και επεξέτειναν τα τραγούδια τους υπαγορεύοντας σε κάποιον να τα καταγράψει γραπτά. Μερικοί μελετητές υποθέτουν ότι όταν καταγράφηκαν για πρώτη φορά σε γραπτή μορφή τα ομηρικά έπη, αυτά επεκτάθηκαν και αναθεωρήθηκαν, και έτσι άρχισαν να διαφοροποιούνται σε σχέση με την προφορική τους μορφή από την οποία προήλθαν.
Άλλοι μελετητές υποστηρίζουν ότι μετά τη δημιουργία των ποιημάτων τον όγδοο αιώνα, αυτά συνέχισαν να αναπαραγάγονται από γενιά σε γενιά (με αρκετές διαφορές από το πρωτότυπο του 8ου αιώνα π.Χ.) μέχρι την καταγραφή τους σε γραπτή μορφή τον 6ο αιώνα π.Χ. Μετά την καταγραφή τους σε γραπτό κείμενο, τα ποιήματα χωρίστηκαν το καθένα σε 24 ραψωδίες, οι οποίες παίρνουν τις ονομασίες τους από τα γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου. Οι περισσότεροι μελετητές αποδίδουν την διαίρεση του κειμένου σε 24 ραψωδίες στους φιλόλογους της Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο. Κάποιοι μελετητές θεωρούν ότι οι 24 ραψωδίες δημιουργήθηκαν κάποια στιγμή την κλασική περίοδο. Πολύ λίγοι πιστεύουν ότι οι ραψωδίες ήταν εφεύρεση του Ομήρου.
Στην αρχαιότητα, ήταν ευρέως γνωστό ότι τα ομηρικά ποιήματα συλλέχθηκαν και οργανώθηκαν σε γραπτή μορφή στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. από τον Αθηναίο τύραννο Πεισίστρατο (πέθανε το 528/7 π.Χ.). Η έκδοση των ομηρικών επών από τον Πεισίστρατο έγινε γνωστή από τους μεταγενέστερους μελετητές του Ομήρου σαν «Πεισιστράτεια ανάκληση». Πολλοί πιστεύουν ότι τα ομηρικά ποιήματα μεταδόθηκαν προφορικά από γενιά σε γενιά και έπειτα καταγράφηκαν σε γραπτή μορφή κατά την διάρκεια της τυραννίας του Πεισίστρατου. Αυτό το πιστεύει και ο Κικέρωνας, ο ρωμαίος ρήτορας του πρώτου αιώνα π.Χ.. Η ίδια άποψη αναφέρεται επίσης σε πολλές άλλες σωζόμενες πηγές μεταξύ άλλων και σε δύο Βίους του Ομήρου. Γύρω στο 150 π.Χ., φαίνεται ότι άρχισε να επικρατεί μια σχετική ομοιομορφία στα κείμενα των ομηρικών ποιημάτων, γιατί οι αντιγραφείς έκαναν συχνά δικές τους τροποποιήσεις. Μετά την ίδρυση της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, μελετητές του Ομήρου όπως ο Ζηνόδοτος ο Εφέσιος, ο Αριστοφάνης ο Βυζάντιος και ειδικότερα ο Αρίσταρχος ο Σαμόθρακας βοήθησαν στην περαιτέρω επιμέλεια του κειμένου των ομηρικών επών. μικρογραφία|Ο Όμηρος και ο οδηγός του (1874), πίνακας του Γάλλου ζωγράφου [[Ουιλιάμ-Αντόλφ Μπουγκερώ.]]
Το 1488 τυπογραφείο στο Μιλάνο της Ιταλίας εκτύπωσε για πρώτη φορά το έργο του Ομήρου. Σήμερα οι μελετητές χρησιμοποιούν μεσαιωνικά χειρόγραφα, πάπυρους και άλλες πηγές για να μελετήσουν και να αναλύσουν το κείμενο του Ομήρου. Ορισμένοι υποστηρίζουν την άποψη της ανάγνωσης «πολλαπλών κειμένων», αντί να αναζητούν μια πηγή για να αναλύσουν τα ομηρικά έπη. Η έκδοση του γερμανού, ανατολικοπρώσου φιλόλογου Άρτουρ Λούντβιχ του 19ου αιώνα βασίζεται στο έργο του Αρίσταρχου, ενώ αυτή του φαν Τιλ (1991 και 1996) βασίζεται στο μεσαιωνικό είδος της βουλγκάτας. Άλλοι, όπως ο Μάρτιν Ουέστ (1998-2000) ή ο Τ. Ου. Άλλεν, συνδυάζουν στοιχεία του έργου του Αρίσταρχου και του είδους της μεσαιωνικής βουλγκάτας στο τρόπο με τον οποίο εξέδωσαν και μελέτησαν το ομηρικό έργο.
Έργα που αποδίδονται στον Όμηρο
Σήμερα έχει αναγνωριστεί ότι η Ιλιάδα και η Οδύσσεια γράφτηκαν από τον Όμηρο, ή διέταξε κάποιον να τα καταγράψει σε γραπτή μορφή. Στην αρχαιότητα, κυρίως για εμπορικούς λόγους, αποδόθηκαν στον Όμηρο πάρα πολλά έργα τα οποία δεν είχε γράψει ποτέ, όπως οι Ομηρικοί Ύμνοι, ο Αγώνας Ομήρου και Ησιόδου, η Μικρά Ιλιάς, οι Νόστοι, η Θηβαΐδα, τα Κυπρία Έπη, το έπος των Επιγόνων, η Βατραχομυομαχία, το έπος Μαργίτης, το έπος Οιχαλίας άλωσης και η Φωκαΐδα. Αυτοί οι ισχυρισμοί δεν θεωρούνται γνήσιοι. Ακόμη και αρκετοί αρχαίοι τους αμφισβητούσαν. Η κεντρική θέση που είχε ο Όμηρος στον αρχαιοελληνικό πολιτισμό ήταν κατά κύριο λόγο και η αιτία από την οποία δημιουργήθηκαν πολύ μύθοι και θρύλοι για την ζωή του Ομήρου.
Στυλ και γλώσσα
μικρογραφία|Λεπτομέρεια του [[Ο Παρνασσός|Παρνασσού (ζωγραφισμένη 1509–1510), πίνακα του Ραφαήλ. Ο πίνακας απεικονίζει τον Όμηρο να φορά ένα στέμμα από δάφνες στην κορυφή του Παρνασσού, με τον Δάντη Αλιγκέρι στα δεξιά του και τον Βιργίλιο στα αριστερά του.]] Τα ομηρικά έπη έχουν γραφτεί σε μια τεχνητή λογοτεχνική γλώσσα, η οποία χρησιμοποιείται μόνο στην επική εξάμετρη ποίηση. Τα ελληνικά του Ομήρου έχουν πολλά χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε διάφορες διαλέκτους της ελληνικής γλώσσας, αλλά βασίζονται κατά βάση στην ιωνική διάλεκτο της ελληνικής γλώσσας, σύμφωνα με την παράδοση ότι ο Όμηρος ήταν από την Ιωνία. Η γλωσσική ανάλυση υποδηλώνει ότι η Ιλιάδα συντέθηκε πριν την Οδύσσεια και ότι οι γλωσσικοί τύποι στα ομηρικά κείμενα διατηρούν αρκετά παλαιότερα χαρακτηριστικά.
Οι λεγόμενες «τυπικές σκηνές» (typische Szenen), αποτελούν όρο που επινόησε ο γερμανός μελετητής του Ομήρου Βάλτερ Άρεντ το 1933. Σημείωσε ότι ο Όμηρος συνήθιζε, όταν μιλούσε για δραστηριότητες όπως το φαγητό, η προσευχή, ο αγώνας και το ντύσιμο, χρησιμοποιούσε συγκεκριμένες φράσεις με συγκεκριμένη σειρά, τις οποίες έπειτα ο ποιητής επεξεργαζόταν. Η σχολή των «Αναλυτών» θεωρεί αυτές τις απόψεις αντιομηρικές ενώ ο Άρεντ ερμήνευε τις απόψεις που περιγράφηκαν πάνω από φιλοσοφική σκοπιά. Ο Πάρι και ο Λορντ σημείωσαν ότι αυτές οι συμβάσεις μαρτυρώνται και σε άλλους πολιτισμούς.
Στον Όμηρο υπάρχουν και εμφανίσεις του σχήματος χιαστί, δηλαδή μια φράση ή μια ιδέα επαναλαμβάνεται στην αρχή και στο τέλος μια πρότασης, αρχικά με την σειρά Α, Β, Γκαι έπειτα την παρουσίαση τους με τη σειρά Γ, Β, Α. Οι απόψεις διίστανται ως προς το εάν αυτά τα περιστατικά είναι μια συνειδητή καλλιτεχνική συσκευή, ένα μνημονικό βοήθημα ή ένα αυθόρμητο χαρακτηριστικό της ανθρώπινης αφήγησης.
Τα ομηρικά έπη ξεκινούν με μια επίκληση στη Μούσα. Στην Ιλιάδα, ο ποιητής την επικαλείται ζητώντας την να τραγουδήσει για τον «τον θυμό του Αχιλλέα» και στην Οδύσσεια, την επικαλείται για να τραγουδήσει για «τον πολύτροπο άνθρωπο». Στην Αινειάδα ο Βεργίλιος επικαλείται την Μούσα.
Ιστορικότητα των ομηρικών επών και της ομηρικής κοινωνίας
Οι μελετητές συνεχίζουν να αναρωτιώνται εάν ο Τρωικός Πόλεμος είναι πραγματικό γεγονός –και αν ναι που και πότε έλαβε χώρα– και σε ποιό βαθμό η κοινωνία που απεικονίζει ο Όμηρος βασίζεται στη κοινωνία στην οποία έζησε ή σε μια κοινωνία, η οποία ακόμη και στην εποχή που συντέθηκαν τα ομηρικά έπη ήταν γνωστή μόνο στη μορφή των θρύλων. Τα ομηρικά έπη λαμβάνουν χώρα σε μεγάλο βαθμό στην ανατολική και κεντρική λεκάνη της Μεσογείου. Υπάρχουν μερικές σκόρπιες αναφορές στην Αίγυπτο, την Αιθιοπία και άλλες μακρινές χώρες, σε μια πολεμική κοινωνία που μοιάζει με εκείνη του ελληνικού κόσμου λίγο πριν από την υποθετική ημερομηνία σύνθεσης των ομηρικών ποιημάτων.
Στο σύστημα χρονολόγησης των αρχαίων Ελλήνων η άλωση της Τροίας τίθεται το 1184 π.Χ. Μέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα, πάρα πολλοί μελετητές αμφισβητούσαν το γεγονός ότι έλαβε χώρα ο τρωικός πόλεμος ή ακόμη και την ύπαρξη της Τροίας, αλλά το 1873 ο Ερρίκος Σλήμαν ανακοίνωσε ότι βρήκε τα ερείπια της ομηρικής Τροίας στο Χισαρλίκ της σύγχρονης Τουρκίας. Ορισμένοι σύγχρονοι μελετητές πιστεύουν ότι η καταστροφή της Τροίας γύρω στο 1220 π.Χ. ήταν το γεγονός από το οποίο ξεκίνησε ο μύθος της Τροίας, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι η έμπνευση για την δημιουργία του έπους/ποιήματος έλαβε χώρα από τις διάφορες πολιορκίες της πόλης στο διάβα των αιώνων.
Η σημερινή επικρατούσα άποψη μεταξύ των μελετητών είναι ότι τα ποιήματα (ή αλλιώς, έπη) του Ομήρου απεικονίζουν έθιμα και στοιχεία του υλικού κόσμου που προέρχονται από διαφορετικές περιόδους της ελληνικής ιστορίας. Για παράδειγμα, οι ήρωες των ομηρικών επών φορούν και χρησιμοποιούν χάλκινα όπλα σαν αυτά της Εποχής του Χαλκού, στην οποία λαμβάνουν χώρα τα ποιήματα. Αντιθέτως τα ποιήματα του Ομήρου συντέθηκαν κατά τη διάρκεια της Εποχής του Σιδήρου. Ωστόσο οι ήρωες των ομηρικών επών αποτεφρώνονται (πρακτική της Εποχής του Σιδήρου) αντί να θάβονται (όπως ήταν στην Εποχή του Χαλκού). Σε ορισμένα σημεία των ομηρικών επών, οι ήρωες χρησιμοποιούσαν μεγάλες ασπίδες σαν αυτές που χρησιμοποιούσαν οι πολεμιστές κατά τη διάρκεια της μυκηναϊκής περιόδου, ενώ σε άλλα σημεία των ομηρικών επών οι ήρωες περιγράφονται να φορούν μικρότερες ασπίδες, σαν αυτές που χρησιμοποιούνταν συνήθως από τους πολεμιστές κατά την εποχή που γράφτηκαν τα ομηρικά έπη, δηλαδή στην πρώιμη εποχή του σιδήρου. Στην Ιλιάδα, συγκεκριμένα στους στίχους 10.260-265, ο Οδυσσέας περιγράφεται ότι φορούσε οδοντόφρακτη περικεφαλαία. Οδοντόφρακτες περικεφαλαίες δεν φορούσαν οι πολεμιστές στην εποχή του Ομήρου, αλλά κατά κύριο λόγο αριστοκράτες πολεμιστές κατά την περίοδο από το 1600 έως το 1150 π.Χ.
Η αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β΄ στη δεκαετία του 1950 από τον Μάικλ Βέντρις και οι συνεχείς αρχαιολογικές έρευνες έχουν αυξήσει τις διαθέσιμες γνώσεις που έχουμε για τον πολιτισμό του Αιγαίου. Από τα διαθέσιμα στοιχεία μπορούμε να καταλάβουμε ότι ο πολιτισμός του Αιγαίου είχε περισσότερες ομοιότητες με τον πολιτισμό της Εγγύς Ανατολής παρά με την κοινωνία την οποία περιέγραφε ο Όμηρος. Μερικές πτυχές του ομηρικού κόσμου έχουν κατασκευαστεί από τον ποιητή για αισθητικούς λόγους. Για παράδειγμα, στους στίχους 22.145-56 της Ιλιάδας, περιγράφεται ότι κοντά στην Τροία έτρεχαν δύο πηγές, εκ των οποίων η μία έρρεε νερό σε θερμοκρασίες ατμού και η άλλη παγωμένο νερό. Οι αρχαιολόγοι δεν έχουν βρει στοιχεία που να τεκμηριώνουν την ύπαρξη αυτών των πηγών, αν και λέγεται ότι σε εκείνες τις πηγές έγινε η τελευταία μάχη του Έκτορα με τον Αχιλλέα.
Στην αρχαία εποχή
δεξιά|μικρογραφία|Απόσπασμα από τον "Όμηρο του Τάουνλεϊ", χειρόγραφο του 11ου αιώνα. Τα γραπτά πάνω και δεξιά από τους στίχους του ομηρικού έπους είναι σχόλια πάνω στο περιεχόμενο του κειμένου. Η μελέτη των έργων του Ομήρου είναι συνεχής και λαμβάνει χώρα από την αρχαιότητα. Ωστόσο, λόγω και της πολύ μεγάλης για τα επιστημονικά δεδομένα ιστορίας της μελέτης του Ομήρου, οι στόχοι των μελετών του Ομήρου έχουν αλλάξει στο διάβα των αιώνων. Τα πρώτα σωζόμενα σχόλια για τον Όμηρο αφορούν τη συμπεριφορά του προς τους θεούς. Ποιητές όπως ο Ξενοφάνης θεωρούσαν ότι τα σχόλια του Ομήρου για τους θεούς ήταν ανήθικα. Ο αλληγοριστής Θεαγένης ο Ρήγιος λέγεται ότι υπερασπίστηκε τον Όμηρο υποστηρίζοντας ότι τα ομηρικά έπη έχουν αλληγορικό χαρακτήρα. Η Ιλιάδα και η Οδύσσεια έχουν αποτελέσει δημοφιλή διδασκόμενη ύλη στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της κλασικής και της ελληνιστικής εποχής. Κάθε μαθητής που φοιτούσε σε ένα αρχαιοελληνικό σχολείο μάθαινε Όμηρο. Κατά τη διάρκεια της ελληνιστικής και της ρωμαϊκής περιόδου, η Ιλιάδα, ιδιαίτερα οι πρώτες ραψωδίες της, μελετήθηκαν πολύ πιο προσεκτικά σε σχέση με την Οδύσσεια.
Λόγω της εξέχουσας θέσης των ποιημάτων στο εκπαιδευτικό σύστημα των αρχαίων Ελλήνων, άρχισε να υπάρχει και εκτενής σχολιασμός των Ομηρικών επών, ώστε να ερμηνευτούν τα τμήματα των επών που ήταν δύσκολα ως προς την κατανόηση ή προς τα πολιτιστικά τους στοιχεία. Κατά την διάρκεια της ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου, πολλοί ερμηνευτές, ιδιαίτερα οι Στωικοί, θεωρούσαν ότι τα ομηρικά έπη ήταν αλληγορικά κείμενα με κρυμμένες σοφίες, επειδή υποστήριζαν ότι τα ομηρικά έπη έφεραν στωικά ιδανικά. Πολλοί συγγραφείς πίστευαν ότι ο αρχικός σκοπός του Ομήρου ήταν να εκπαιδεύσει τους Έλληνες πάνω στον Τρωικό Πόλεμο και τον Οδυσσέα, αν αναλογιστούμε την τεράστια σημασία που είχε ο Όμηρος για το εκπαιδευτικό σύστημα των αρχαίων Ελλήνων. Η σοφία του Ομήρου εγκωμιάστηκε τόσο πολύ σε βαθμό που ο Όμηρος είχε αρχίσει να αποκτά την εικόνα ενός πρώιμου φιλοσόφου. Βυζαντινοί λόγιοι όπως ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης και ο Ιωάννης Τζέτζης, ιδιαίτερα τον 12ο αιώνα, σχολίασαν και ανέλυσαν εκτεταμένα τα ομηρικά έπη. Τα σχόλια του Ευστάθιου για την Ιλιάδα είναι τεράστια, καθώς καταλαμβάνουν σχεδόν 4.000 υπερμεγέθεις σελίδες σε μια έντυπη έκδοση του εικοστού πρώτου αιώνα. Τα σχόλια του Ευστάθιου για την Οδύσσεια πλησιάζουν τις 2.000 σελίδες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες επικοί ποιητές Κατηγορία:Παλατινή Ανθολογία Κατηγορία:Ανθολογία του Πλανούδη Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες μυθογράφοι Κατηγορία:Μικρασιατικός Ελληνισμός
Sebi (τραγούδι)
Το "Sebi" είναι ένα τραγούδι ερμηνευμένο από το Σλοβένικο ντουέτο Ζάλα Κράιλι & Γκάσπερ Σαντλ. Στις 16 Φεβρουαρίου 2019, επιλέχθηκε να εκπροσωπήσει τη Σλοβενία στον. Προκρίθηκε στον τελικό, όπου ήρθε στην 15η θέση με 105 βαθμούς.
Παραπομπές
Κατηγορία:Τραγούδια στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision Κατηγορία:Τραγούδια του 2018
Κορνάτ
Το Κορνάτ, (κροατικά: Kornat) είναι νησί της Κροατίας στην Αδριατική Θάλασσα. Έχει έκταση 32,4 τ.χλμ. και 7 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001. Το Κορνάτ είναι το μεγαλύτερο νησί του αρχιπελάγους Κορνάτι.
Παραπομπές
Κορνάτ
Νταλίλ Μπουμπακέρ
Ο Νταλίλ Μπουμπακέρ (γεννημένος στις 2 Νοεμβρίου 1940 στη Φιλιπβίλ (σημερινή Σκικντά) της Αλγερίας) είναι προσωπικότητα της μουσουλμανικής κοινότητας της Γαλλίας. Εφημέριος του Μεγάλου Τζαμιού του Παρισιού από το 1992, υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος του Γαλλικού Συμβουλίου του Μουσουλμανικού Θρησκεύματος (2003-2008), αξίωμα στο οποίο εξελέγη για δεύτερη φορά στις 30 Ιουνίου 2013.
Βιογραφία
Γιος της Ζουμπιντά Κιουάν και του Σι Χαμζά Μπουμπακέρ, πρώην εφημέριου του Μεγάλου Τζαμιού του Παρισιού, γεννήθηκε στην Αλγερία όπου και πέρασε την παιδική του ηλικία προτού μεταβεί στη Μητροπολιτική Γαλλία με την οικογένειά του το 1957 στη διάρκεια του Πολέμου της Αλγερίας. Μαθητής στο Λύκειο Λουί-λε-Γκραν, συνέχισε τις σπουδές του ιατρικής και έγινε ο ίδιος ιατρός, εργαζόμενος στο Νοσοκομείο της Πιτιέ-Σαλπετριέρ. Είναι, επίσης, κάτοχος διπλώματος Γραμμάτων και Τεχνών του Πανεπιστημίου Αλ-Αζάρ στην Αίγυπτο, διδάκτωρ honoris causa του Ισλαμικού Πανεπιστημίου της Ζιτουνά στην Τυνησία. Στη συνέχεια, διετέλεσε καθηγητής ιατρικής στα πανεπιστήμια Παρισιού-Κρετέιγ, του Κρεμλέν-Μπισέτρ, καθώς και στην Πιτιέ-Σαλπετριέρ. Είναι μέλος του Συμβουλίου του Κλάδου των Ιατρών στο Παρίσι από το 1972. Γνωρίζει καλώς τη γαλλική, την αραβική και τη γερμανική γλώσσα.
Το 1997, επιθυμώντας τον διάλογο μεταξύ Μουσουλμάνων και Βουδιστών, υποδέχτηκε στο Μεγάλο Τζαμί του Παρισιού τον 14ο Δαλάι Λάμα τον οποίο έχει συνολικά συναντήσει πάνω από δέκα φορές.
Διετέλεσε, επίσης, μέλος της εφορευτικής επιτροπής της Γαλλική Συνεργασία για τη Δεκαετία για την προώθηση της ειρήνης και της μη-βίας, καθώς και αντιπρόεδρος του (Νομαρχιακού) Συμβουλίου του Κλάδου των Ιατρών της Πόλεως του Παρισιού.
Βρίσκεται υπό τον διπλό έλεγχο του Γαλλικού Κράτους και του Αλγερινού Κράτους, κατόπιν σχετικής συμφωνίας, μέσω της οποίας η οικογένειά του επανέκτησε την πλειονότητα της περιουσίας της, η οποία της είχε κατασχεθεί κατά την Ανεξαρτητοποίηση της Αλγερίας, λόγω υποψιών για τη συμμετοχή του στο κίνημα χαρκί το οποίο ήταν κάθετα αντίθετο στον έλεγχο που επιθυμούσε να έχει το Αλγερινό Κράτος στο Μεγάλο Τζαμί του Παρισιού.
Είναι τιμητικό μέλος του Παρατηρητηρίου Θρησκευτικής Κληρονομιάς (OPR), μιας πολυθρησκευτικής οργάνωσης η οποία εργάζεται με στόχο τη διατήρηση και ανάδειξη της γαλλικής πολιτισμικής κληρονομιάς.
Αμφισβήτηση
Οι θέσεις του κατά του ερχομού στη Γαλλία του Σαλμάν Ρασντί το 1996 και στη διάρκεια της υπόθεσης των σκίτσων του Μωάμεθ, είχαν ως αποτέλεσμα την άσκηση δριμείας κριτικής σε βάρος του.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γάλλοι κληρικοί Κατηγορία:Γάλλοι ιατροί Κατηγορία:Ισλάμ στη Γαλλία Κατηγορία:Ιππότες της Λεγεώνας της Τιμής
Πολιορκία της Νίκαιας (727)
Η πολιορκία της Νίκαιας έλαβε χώραν το 727 και εντάσσεται στο πλαίσιο των μεταξύ Βυζαντινών και Αράβων αγώνων για την επικράτηση στην Μικρά Ασία.
Η εξέλιξη
Οι Άραβες πολιόρκησαν την πρωτεύουσα του Οψίκιου θέματος, Νίκαια, αποχώρησαν όμως μετά πολιορκία δεκατεσσάρων ημερών.
Αξιολόγηση της μάχης
Η νικηφόρος έκβαση της πολιορκίας επέτρεψε στον Λέοντα Γ΄ να επιβάλει την εικονομαχική πολιτική του.