cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ορθός κοιλιακός μυς
Δομή
Ο ορθός κοιλιακός είναι ένας πολύ μακρύς επίπεδος μυς, ο οποίος εκτείνεται σε όλο το μήκος του μπροστινού τμήματος της κοιλιάς και χωρίζεται από τον αντίστοιχο μυ στην άλλη πλευρά του σώματος με τη λευκή γραμμή. Οι τενοντώδεις τομές (intersectiones tendineae) υποδιαιρούν περαιτέρω κάθε ορθό κοιλιακό μυ σε μια σειρά μικρότερων κοιλιών μυών. Η διάταση του ορθού κοιλιακού αναγκάζει τον μυ να διαστέλλεται μεταξύ κάθε τενοντώδους τομής.
Το άνω τμήμα, που συνδέεται κυρίως με τον χόνδρο της πέμπτης πλευράς, έχει συνήθως κάποιες ίνες που εισέρχονται στο πρόσθιο άκρο της ίδιας της πλευράς.
Μέγεθος
Συνήθως έχει πάχος γύρω στα 10 mm, αν και σε ορισμένους αθλητές μπορεί να έχει πάχος έως 20 mm. Ο τυπικός όγκος είναι περίπου 300 cm³ σε μη ενεργά άτομα και 500 cm³ σε αθλητές.
Αιμάτωση
Ο ορθός κοιλιακός έχει πολλές πηγές αιμάτωσης. Ταξινόμηση της αγγειακής ανατομίας των μυών: Πρώτον, η κάτω επιγαστρική αρτηρία και φλέβα (ή φλέβες) εκτείνονται ανώτερα στην οπίσθια επιφάνεια του ορθού κοιλιακού, εισέρχονται στην ορθή περιτονία στην τοξοειδή γραμμή και αιματώνουν το κάτω μέρος του μυός. Δεύτερον, η άνω επιγαστρική αρτηρία, ένας τερματικός κλάδος της έσω θωρακικής αρτηρίας, παρέχει αίμα στο άνω τμήμα. Τέλος, πολλές μικρές τμηματικές συνεισφορές προέρχονται και από τις κάτω έξι μεσοπλεύριες αρτηρίες.
Νεύρωση
Οι μύες νευρώνονται από θωρακοκοιλιακά νεύρα, αυτά είναι συνέχεια των μεσοπλεύριων νεύρων Θ7-Θ11 και διαπερνούν το πρόσθιο στρώμα της θήκης του ορθού. Η αισθητηριακή παροχή προέρχεται από τα θωρακικά νεύρα 7-12.
Λειτουργία
Ο ορθός κοιλιακός είναι ένας σημαντικός μυς για την όρθια στάση. Είναι υπεύθυνος για την κάμψη της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Η σύσπαση του μυ φέρνει τον θωρακικό κλωβό και τη λεκάνη πιο κοντά το ένα στο άλλο.
Ο ορθός κοιλιακός βοηθά στην αναπνοή και παίζει σημαντικό ρόλο στην αναπνοή κατά την έντονη εκπνοή, όπως κατά την άσκηση καθώς και σε καταστάσεις όπου η εκπνοή είναι δύσκολη όπως το εμφύσημα. Βοηθά να διατηρούνται ανέπαφα τα εσωτερικά όργανα και στη δημιουργία ενδοκοιλιακής πίεσης, όπως κατά την άσκηση ή την άρση μεγάλων βαρών, κατά τη διάρκεια της έντονης αφόδευσης ή του τοκετού.
Κλινική σημασία
Η καταπόνηση του κοιλιακού μυός (τράβηγμα) είναι ο τραυματισμός ενός από τους μύες του κοιλιακού τοιχώματος. Η καταπόνηση εμφανίζεται όταν ο μυς τεντώνεται πολύ. Όταν συμβεί αυτό, οι μυϊκές ίνες σχίζονται. Συνηθέστερα, η καταπόνηση προκαλεί μικροσκοπικές ρήξεις μέσα στον μυ, αλλά περιστασιακά, σε σοβαρούς τραυματισμούς, ο μυς μπορεί να σπάσει από την προσκόλλησή του.
Το αιμάτωμα του ελύτρου του ορθού είναι μια συσσώρευση αίματος στο έλυτρο του ορθού κοιλιακού μυός. Προκαλεί κοιλιακό άλγος με ή χωρίς μάζα. Το αιμάτωμα μπορεί να προκληθεί είτε από ρήξη της επιγαστρικής αρτηρίας είτε από μυϊκή ρήξη. Τα αίτια αυτού περιλαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή, βήχα, εγκυμοσύνη, χειρουργική επέμβαση στην κοιλιά και τραύμα. Με τη γήρανση του πληθυσμού και την ευρεία χρήση αντιπηκτικών φαρμάκων, υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτή η ιστορικά καλοήθης πάθηση γίνεται πιο συχνή και πιο σοβαρή.
Άλλα ζώα
Ο ορθός κοιλιακός είναι παρόμοιος στα περισσότερα σπονδυλωτά. Η πιο προφανής διαφορά μεταξύ του κοιλιακού μυός του ζώου και του ανθρώπου είναι ότι στα ζώα υπάρχει διαφορετικός αριθμός τενόντιων τομών.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μυϊκό σύστημα
Ίμα Σουμάκ
Η Ίμα Σουμάκ (Yma Sumac, 13 Σεπτεμβρίου 1922 - 1 Νοεμβρίου 2008) ήταν Περουβιανή κολορατούρα σοπράνο. Στη δεκαετία του 1950 αποτέλεσε μία από τις κυριότερες ερμηνεύτριες εξωτικής μουσικής (είδος τζαζ με στοιχεία λατινοαμερικάνικης και πολυνησιακής μουσικής). Σημείωσε παγκόσμια επιτυχία, κυρίως λόγω του ακραίου φωνητικού εύρους της, που ξεπερνούσε τις τέσσερις οκτάβες (Σι 2 - Ντο# 7), καλύπτοντας μια έκταση από το φωνητικό φάσμα ενός βαρύτονου έως και αρκετά πάνω απ' αυτό μιας συνηθισμένης σοπράνο.
Βιογραφικά στοιχεία & πρώτα χρόνια
Το πραγματικό της όνομα ήταν Zoila Augusta Emperatriz Chávarri del Castillo και γεννήθηκε στο χωριό Ιτσοκάν του Περού. Πριν φύγει για τις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1940 υιοθέτησε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Ίμα Σουμάκ, που σύμφωνα με την ίδια σημαίνει "όμορφη κοπέλα".
Πρωτοεμφανίστηκε στο ραδιόφωνο το 1942, ενώ στις 6 Ιουνίου του ιδίου χρόνου παντρεύτηκε τον συνθέτη και διευθυντή μουσικού σχήματος Μόισες Βιβάνκο (Moisés Vivanco). Τον επόμενο χρόνο μαζί με τον σύζυγό της και το μουσικό σχήμα του Compañía Peruana de Arte, ηχογράφησαν παραδοσιακά περουβιανά τραγούδια στην Αργεντινή, για την δισκογραφική εταιρεία Odeon. Το 1946 βρίσκονται και οι δύο στην Νέα Υόρκη, όπου μαζί και με τον εξάδελφό της Τσολίτα Ριβέρο (Cholita Rivero) αποτελούν το μουσικό σχήμα Inka Taky Trio. Ο γιος της, Τσαρλς, γεννιέται το 1949 και τον επόμενο χρόνο υπογράφει συμβόλαιο με την Capitol Records, οπόταν και εδραιώνεται με το όνομα Ίμα Σουμάκ.
Η απογείωση της καριέρας της
Στη δεκαετία του 1950 συνεργάστηκε με τους Λες Μπάξτερ και Μπίλυ Μέη· έκαναν πολλές ηχογραφήσεις, πολλές από τις οποίες θεωρούνται πλέον θρυλικές. Το υβριδικό ύφος της μουσικής τους, ημι-χολυγουντιανό ημι-παραδοσιακό, σε συνδυασμό με την εξαιρετική της φωνή και εξωτική παρουσία, κέρδισε αμέσως τους Αμερικανούς ακροατές. Το 1951 μάλιστα, έπαιξε τον ρόλο της ξένης πριγκίπισσας στο μιούζικαλ Flahooley που ανέβηκε στο θέατρο Μπρόντγουεϊ. Το έργο γράφτηκε από τον Σάμυ Φέιν και τον Έντγκαρ Χάρμπουργκ, αλλά τα τρία κομμάτια που τραγουδούσε η Σουμάκ ήταν του συζύγου της, Βιβάνκο. Παράλληλα με το τραγούδι, η Σουμάκ εμφανίστηκε και στις ταινίες "Secret of the Incas" (1954) και "Omar Khayyam" (1957). Στις 22 Ιουνίου 1955 παίρνει την αμερικανική υπηκοότητα, ενώ το 1957 παίρνει διαζύγιο από τον Βιβάνκο. Τον ίδιο χρόνο τον ξαναπαντρεύεται και τον χωρίζει ξανά οριστικά το 1965.
Λόγω οικονομικών δυσκολιών, το 1961, η Σουμάκ και το Inka Taky Trio κάνουν μια πενταετή παγκόσμια περιοδεία, παίζοντας σε 40 πόλεις της Σοβιετικής Ένωσης, και σε όλη την Ευρώπη, την Ασία και τη Λατινική Αμερική. Η ηχογράφηση από τη συναυλία στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας αποτέλεσε και το μοναδικό της "λάιβ" δίσκο, με τίτλο "Recital", ενώ το υπόλοιπο της δεκαετίας του 1960 εμφανίζεται μόνο σποραδικά.
Το 1971 κάνει έναν δίσκο με ροκ μουσική, το "Miracles" ("θαύματα") και επιστρέφει μόνιμα στο Περού. Οι εμφανίσεις της τη δεκαετία του 1970 είναι περιορισμένες, κυρίως στο Περού και την Νέα Υόρκη. Εντούτοις την επόμενη δεκαετία επιστρέφει στο προσκήνιο, με ατζέντη τον Άλαν Άισλερ· δίνει αρκετές συναυλίες στις Ηνωμένες Πολιτείες (Χόλυγουντ, Νέα Υόρκη, Σαν Φρανσίσκο) και το εξωτερικό. Το 1987 χαρίζει τη φωνή της στο τραγούδι "I Wonder" για την ταινία της Ντίσνεϋ "Ωραία Κοιμωμένη" και ακόμη ηχογραφεί έναν δίσκο με γερμανική τέκνο μουσική, με τίτλο "Mambo ConFusion". Οι εμφανίσεις της συνεχίζονται τόσο στην Αμερική όσο και την Ευρώπη, ενώ το 1990 παίζει την Χάϊντι στο θεατρικό έργο του Στέφεν Σόντχάιμ "Follies" ("τρέλες").
Τα τελευταία χρόνια
Στα τέλη του 1990, με το ενδιαφέρον για την lounge μουσική να αναθερμαίνεται, η Σουμάκ αναδεικνύεται και πάλι στο προσκήνιο, μέσα από το τραγούδι "Ataypura" που ακούγεται στην ταινία των Αδελφών Κοέν "Ο μεγάλος Λεμπόφσκι". Ένα άλλο τραγούδι, το "Bo Mambo", ακούγεται σε τηλεοπτικές διαφημίσεις σε όλο τον κόσμο, ενώ πολλά άλλα της τραγούδια εντάσσονται στην μουσική επένδυση αρκετών κινηματογραφικών ταινιών.
Στις 6 Μαΐου, στη Λίμα, ο πρόεδρος του Περού Αλεχάντρο Τολέδο της απονέμει το μετάλλιο του Τάγματος του Ηλίου. Επιπλέον, το μετάλλιο Χόρχε Μπασάδρε της απονέμεται από το Universidad Nacional Mayor του Σαν Μάρκος.
Η Ίμα Σουμάκ πεθαίνει την 1η Νοεμβρίου του 2008, στα 86 της χρόνια στο Λος Άντζελες· εννέα μήνες πριν, της είχε διαγνωστεί καρκίνος του παχέος εντέρου. Ο τάφος της βρίσκεται στο κοιμητήριο Hollywood Forever της Καλιφόρνια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Περουβιανοί μουσικοί Περού Κατηγορία:Υψίφωνοι
Εθνική Βιβλιοθήκη της Σιγκαπούρης
Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Σιγκαπούρης (NLB) (Μαλαισιανά: Perpustakega Negara, κινέζικα: 国家 图书馆, Ταμίλ: தேசிய நூலகம்) είναι η εθνική βιβλιοθήκη στην πόλη της Σιγκαπούρης. Λειτουργεί ως τμήμα του Εθνικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών της Σιγκαπούρης (NLB), το οποίο, μαζί με την Εθνική Βιβλιοθήκη, είναι μια κυβερνητική υπηρεσία υπό την αιγίδα του Υπουργείου Επικοινωνιών και Πληροφοριών που είναι υπεύθυνο για τις άλλες δημόσιες βιβλιοθήκες της χώρας και τα Εθνικά Αρχεία της Σιγκαπούρης. Η NLB ιδρύθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1995.
Ιστορία
Η ιστορία της Εθνικής Βιβλιοθήκης  ξεκινά το 1823 με την ίδρυση της πρώτης εθνικής δημόσιας βιβλιοθήκης, που πρότεινε τότε  ο Στάμφορντ Ράφλς, ο ιδρυτής της σύγχρονης Σιγκαπούρης. Μετονομάστηκε το 1923 σε Μνημειακή Βιβλιοθήκη Hullett, στεγαζόταν μαζί με το πρώτο σχολείο της Σιγκαπούρης, το Ίδρυμα Ράφλς, σε μια τοποθεσία που σήμερα καταλαμβάνεται από το συγκρότημα Raffles City. Μετακόμισε σε μια ξεχωριστή Βιβλιοθήκη και Κτίριο Μουσείου το 1887 με την ονομασία Βιβλιοθήκη Ράφλς ως μέρος του Μουσείου Ράφλς, πριν μεταφερθεί στις εγκαταστάσεις του Stamford Road το 1960 με το όνομα της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Σιγκαπούρης όπου εγκαινιάστηκε από τον πρώτο πρόεδρο της Σιγκαπούρης τον Γιουσόφ Ισάκ.
Κεντρική Δημόσια Βιβλιοθήκη
Η Κεντρική Δημόσια Βιβλιοθήκη εξυπηρετεί τους κατοίκους των περιοχών Kolam Ayer, Whampoa, Jalan Besar, Kampong Glam και Kreta-Ayer-Kim Seng και στεγάζει την πρώτη πράσινη βιβλιοθήκη στον κόσμο για παιδιά - Το έργο "Το δεντρόσπιτο μου", το οποίο ξεκίνησε τον Μάιο του 2013, καθοδηγείται από οικολογικές αρχές σε όλες τις πτυχές, από το σχεδιασμό, την υποδομή και τη χρήση βιώσιμων υλικών, έως τη συλλογή, τις υπηρεσίες και τον προγραμματισμό.
Βιβλιοθήκη Αναφοράς Lee Kong Chian
Παλαιότερα γνωστή ως Εθνική Βιβλιοθήκη Αναφοράς, η Βιβλιοθήκη Αναφοράς Λι Κόνγκ Τσιαν υιοθέτησε το νέο της όνομα αφού έλαβε δωρεά 60 εκατομμυρίων S$ από το Ίδρυμα Λι, που ιδρύθηκε από τον Δρ. Λι Κόνγκ Τσιαν. Καταλαμβάνει 7 ορόφους (Επίπεδα 7-13) στο Κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης με εμβαδόν 14.265 τ.μ. Διαθέτει μια αρχική συλλογή με 530.000 έντυπα και μη έντυπο πληροφοριακό υλικό. Η Βιβλιοθήκη παρέχει υπηρεσίες αναφοράς επιτόπου ή μέσω email, sms, τηλεφώνου και φαξ. Διαθέτει πλήρη γκάμα εγκαταστάσεων όπως πρόσβαση σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, υπηρεσία παράδοσης αρχείων, μικροφίλμ, αναπαραγωγή και οπτικοακουστικό υλικό. Άλλες εγκαταστάσεις της βιβλιοθήκης περιλαμβάνουν ασύρματη πρόσβαση στο Διαδίκτυο, καθώς και αναγνωστήρια και αίθουσες συσκέψεων. Το υλικό από αυτή τη βιβλιοθήκη δεν μπορεί να δανειστεί, αλλά μπορεί να συμβουλευτεί επιτόπου.
Τωρινό κτίριο
Το σημερινό κτίριο σχεδιάστηκε από τον T.R. Hamzah & Κεν Γιανγκ αποτελείται από δύο 16όροφα οικοδομήματα και τρία υπόγεια. Τα κτίρια συνδέονται με ουρανογέφυρες σε κάθε όροφο. Στεγάζει δύο βιβλιοθήκες, την Κεντρική Δημόσια Βιβλιοθήκη στο Υπόγειο 1 και τη Βιβλιοθήκη Αναφοράς Λι Κόνγκ Τσιαν από το 7ο έως 13ο όροφο. Στεγάζει επίσης το Δραματικό Κέντρο από το 3ο έως 5ο όροφο, το οποίο διαχειρίζεται το Εθνικό Συμβούλιο Τεχνών. Τα κεντρικά γραφεία του Εθνικού Συμβούλιου Βιβλιοθήκης (NLB) βρίσκονται στον 14ο όροφο.
Στην ταράτσα του υψηλότερου ορόφου, υπάρχει μια μεγάλη κλειστή περιοχή σχεδιασμένη σαν φούσκα που ονομάζεται The Pod, χρησιμοποιείται για εκδηλώσεις. Αν και δεν είναι γκαλερί δημόσιας προβολής, έχει πανοραμική θέα 360 μοιρών στην καρδιά της πόλεως και στην περιοχή του κόλπου της Μαρίνας. Η πλατεία στο ισόγειο διαθέτει μια καφετέρια  και χρησιμοποιείται συχνά ως εκθεσιακός χώρος. Υπάρχουν πολλοί κήποι στο κτίριο, αλλά μόνο δύο είναι ανοιχτοί για το κοινό - η αυλή στο 5ο όροφο και το Retreat στο 10ο όροφο. Υπάρχουν επτά γυάλινοι ανελκυστήρες για δημόσια χρήση. Υπάρχουν κυλιόμενες σκάλες σε κάθε όροφο, από το 3ο Υπόγειο έως το 14ο όροφο.
Τμήματα
Οι κύριες συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης περιλαμβάνουν:
Παραπομπές
Κατηγορία:Βιβλιοθήκες στη Σιγκαπούρη Σ
Χόλγκερ Νόρμαν-Χάνσεν
Ο Χόλγκερ Νόρμαν-Χάνσεν (Holger Norman-Hansen, γενν. 2 Ιανουαρίου 1899 - 26 Μαρτίου 1984, Μάλτα) ήταν Δανός σκακιστής.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δανοί σκακιστές
Φωτεινή Αραμπατζή
Η Φωτεινή Αραμπατζή (Σέρρες, 17 Μαΐου 1974) είναι Ελληνίδα δικηγόρος και πολιτικός, βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας στην εκλογική περιφέρεια Σερρών. Κατά το παρελθόν, διετέλεσε υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, επί υπουργιών Μάκη Βορίδη και Σπήλιου Λιβανού στην πρώτη κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Η καταγωγή της είναι από την Πεντάπολη Σερρών.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Νέα Δημοκρατία Κατηγορία:Βουλευτές Σερρών Κατηγορία:Νταρνάκες
Ρίο Γαλιέγος
Το Ρίο Γαλιέγος (ισπανικά: Río Gallegos) είναι η πρωτεύουσα και ο μεγαλύτερος οικισμός της επαρχίας Σάντα Κρους της Παταγονίας στην Αργεντινή. Βρίσκεται στον νομό Γκέρ Άικε και έχει πληθυσμό περίπου 98.000 κατοίκων, σύμφωνα με την απογραφή του 2010 [INDEC], αύξηση κατά 24% από τους 79.000 στην απογραφή του 2001 [INDEC]. Ο ποταμός Γαλιέγος έχει το ίδιο όνομα με την πόλη η οποία και βρίσκεται στις εκβολές του, σε απόσταση 2.636 χλμ νότια από την ομοσπονδιακή πρωτεύουσα της Αργεντινής, Μπουένος Άιρες.
Η πόλη του Ρίο Γαλιέγος ιδρύθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1885 για να αυξήσει την εξουσία της Αργεντινής στη νότια Παταγονία και έγινε η πρωτεύουσα της τότε Επικράτειας του Σάντα Κρους το 1888, διατηρώντας το καθεστώς της όταν η επικράτεια έγινε επαρχία το 1957. Ο Νέστορ Κίρχνερ, αργότερα πρόεδρος της Αργεντινής, υπηρέτησε ως δήμαρχος της πόλης από το 1987 έως το 1991 και ενταφιάζεται σε μαυσωλείο στο νεκροταφείο της πόλης.
Το Ρίο Γαλιέγος έχει ψυχρό ημίξηρο κλίμα (BSk, σύμφωνα με την κλιματική ταξινόμηση Κέππεν).
Άγρια ζωή
Τα πουλιά της περιοχής περιλαμβάνονται την τσίχλα, τη ρέα, το σπουργίτι των Άνδεων, το φλαμίνγκο της Χιλής, την ορεινή χήνα και τον μαύρο κύκνο. Οι γκρίζες αλεπούδες είναι αρπακτικά για τα πρόβατα που εκτρέφονται στην πόλη. Άλλα ζώα που βρίσκονται στην περιοχή περιλαμβάνουν τον γουανάκο.
Στα περίχωρα του Ρίο Γαλιέγος υπάρχει μεγάλη ποικιλία ενδημικών φυτών, όπως η βερβερίς η μικρόφυλλος, η αναρθρόφυλλος, η οξαλίδα, η βιολέτα και ο πανσές, η μπουκαμβίλια, η καλσεολάρια, η υποχαιρίς, η μαρτικορένια, η περέζια, το σενέκιο, το περουβιανό κρίνο, η αλστρομέρια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Αργεντινής
Όξινο ανθρακικό νάτριο
Το διττανθρακικό νάτριο ή (όνομα IUPAC) όξινο ανθρακικό νάτριο είναι χημική ένωση με τον τύπο NaHCO3. Είναι ένα άλας που αποτελείται από ιόντα νατρίου και δισανθρακικά ιόντα. Το δισσανθρακικό ή διττανθρακικό νάτριο είναι ένα λευκό στερεό που είναι κρυσταλλικό, αλλά συχνά εμφανίζεται ως μια λεπτή σκόνη. Έχει μια ελαφρώς αλμυρή, αλκαλική γεύση που μοιάζει με αυτή της σόδας πλύσης (ανθρακικό νάτριο). Η φυσική μεταλλική μορφή είναι ο ναχκολίτης (nahcolite). Είναι ένα συστατικό του ορυκτού νάτρον και βρίσκεται διαλυμένο σε πολλές μεταλλικές πηγές (mineral springs). Είναι μεταξύ των κωδικοποιημένων προσθέτων τροφίμων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ταυτοποιημένο ως E 500. Επειδή είναι γνωστό από παλιά και χρησιμοποιείται πλατιά, το άλας έχει πολλά σχετικά ονόματα όπως μαγειρική σόδα (baking soda), σόδα άρτου (bread soda), μαγειρική σόδα (cooking soda) και διττανθρακική σόδα (bicarbonate of soda).
Ιστορικό
Οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν φυσικά αποθέματα από νάτρον, ένα μείγμα που αποτελείται κυρίως από δεκαένυδρο ανθρακικό νάτριο και όξινο ανθρακικό νάτριο. Το νάτρον ψιλοκοβόταν, διαλυόταν και εχρησιμοποιείτο ως βαφή για ιερογλυφικά.
Το 1791, ο Γάλλος χημικός, Νικολά Λεμπλάν (Nicolas Leblanc), παρήγαγε ανθρακικό νάτριο, γνωστό και ως τέφρα σόδας (soda ash). Το 1846, δύο νεοϋορκέζοι αρτοποιοί, οι John Dwight και Austin Church, ίδρυσαν το πρώτο εργοστάσιο παραγωγής μαγειρικής σόδας από ανθρακικό νάτριο και διοξείδιο του άνθρακα.
Αυτή η ένωση, που αναφερόταν ως saleratus, αναφέρεται στο μυθιστόρημα Captains Courageous του Ράντγιαρντ Κίπλινγκ ότι εχρησιμοποιείτο εκτεταμένα τον 19ο αιώνα στο επαγγελματικό ψάρεμα για να αποτρέψει τα πρόσφατα πιασμένα ψάρια από αλλοίωση.
Παραγωγή
Το NaHCO3 παρασκευάζεται κυρίως από τη μέθοδο Σολβέ, που είναι η αντίδραση του χλωριούχου νατρίου, αμμωνίας, και διοξειδίου του άνθρακα σε νερό. Το ανθρακικό ασβέστιο χρησιμοποιείται ως πηγή του CO2 και το προκύπτον οξείδιο του ασβεστίου χρησιμοποιείται για την ανάκτηση της αμμωνίας από το χλωριούχο αμμώνιο. Το προϊόν εμφανίζει χαμηλή καθαρότητα (75%). Καθαρό προϊόν λαμβάνεται από ανθρακικό νάτριο, νερό και διοξείδιο του άνθρακα όπως αναφέρεται σε μία από τις παρακάτω αντιδράσεις. Παράγεται σε μια κλίμακα των περίπου 100.000 τόνων το έτος (για το 2001).
Το NaHCO3 μπορεί να ληφθεί από την αντίδραση του διοξειδίου του άνθρακα με ένα υδατικό διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου. Η αρχική αντίδραση παράγει ανθρακικό νάτριο:
Η επιπλέον προσθήκη διοξειδίου του άνθρακα παράγει όξινο ανθρακικό νάτριο, που σε επαρκώς υψηλή συγκέντρωση θα καθιζάνει από το διάλυμα:
Εμπορικές ποσότητες μαγειρικής σόδας παράγονται επίσης με μια παρόμοια μέθοδο: τέφρα σόδας, που εξορύχτηκε με τη μορφή του ορυκτού τρόνα, διαλύεται σε νερό και επεξεργάζεται με διοξείδιο του άνθρακα. Το όξινο ανθρακικό νάτριο καθιζάνει ως στερεό από αυτή τη μέθοδο:
Εξόρυξη
Φυσικά αποθέματα ναχκολίτη (NaHCO3) βρίσκονται στην Ηώκαινο εποχή (55,8–33,9 εκατομμύρια χρόνια πριν) στο Green River Formation, στη λεκάνη Piceance στο Κολοράντο. Ο ναχκολίτης αποτέθηκε ως στρώματα κατά τη διάρκεια περιόδων υψηλής εξάτμισης στη λεκάνη. Εξορύσσεται εμπορικά χρησιμοποιώντας συνηθισμένες υπόγειες τεχνικές εξόρυξης όπως εξόρυξη με τρύπημα, κάδο και επίμηκες μέτωπο με έναν τρόπο πολύ παρόμοιο με την εξόρυξη άνθρακα. Ένα πολύ μικρό μέρος λαμβάνεται επίσης χρησιμοποιώντας επιτόπιες τεχνικές που περιλαμβάνουν διάλυση του ναχκολίτη με θερμό νερό που αντλείται μέσα από τα στρώματα ναχκολίτη που έχουν προηγουμένως εξορυχθεί χρησιμοποιώντας τις προηγούμενες τεχνικές. Έπειτα, επαναφέρεται μέσα από μια φυσική διεργασία ψύξης με κρυστάλλωση. Προς το παρόν, μόνο η Tronox (πρώην FMC) στη λεκάνη Green River του Ουαϊόμινγκ έχει εξορύξει με εμπορική επιτυχία το προϊόν.
Χημεία
Το όξινο ανθρακικό νάτριο είναι μια επαμφοτερίζουσα χημική ένωση. Τα υδατικά διαλύματα είναι πολύ ήπια αλκαλικά λόγω του σχηματισμού του ανθρακικού οξέος και ιόντος υδροξειδίου:
Το όξινο ανθρακικό νάτριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως έκπλυση για να αφαιρέσει οποιεσδήποτε όξινες ακαθαρσίες από ένα "ακατέργαστο" υγρό, παράγοντας ένα πιο καθαρό δείγμα. Η αντίδραση του όξινου ανθρακικού νατρίου και ενός οξέος παράγει άλας και ανθρακικό οξύ, που διασπάται αμέσως σε διοξείδιο του άνθρακα και νερό:
Το όξινο ανθρακικό νάτριο αντιδρά με αιθανικό οξύ (που βρίσκεται στο ξύδι), παράγοντας αιθανικό (οξικό) νάτριο, νερό και διοξείδιο του άνθρακα:
Το όξινο ανθρακικό νάτριο αντιδρά με βάσεις όπως υδροξείδιο του νατρίου για να σχηματίσει ανθρακικά:
Το όξινο ανθρακικό νάτριο αντιδρά με καρβοξυλομάδες σε πρωτεΐνες για να δώσει ζωηρό αναβρασμό από το σχηματισμό του. Αυτή η αντίδραση χρησιμοποιείται για να ελέγξει την παρουσία καρβοξυλομάδων σε πρωτεΐνες.
Θερμική αποσύνθεση
Πάνω από τους 50 °C, το όξινο ανθρακικό νάτριο διασπάται βαθμιαία σε ανθρακικό νάτριο, νερό και διοξείδιο του άνθρακα. Η μετατροπή είναι γρήγορη στους 200 °C:
Τα περισσότερα όξινα ανθρακικά υφίστανται αυτήν την αντίδραση αφυδάτωσης. Πρόσθετη θέρμανση μετατρέπει το ανθρακικό σε οξείδιο του νατρίου (στους πάνω από 850 °C):
Αυτές οι μετατροπές είναι σχετικές με τη χρήση του NaHCO3 ως κατασβεστικό μέσο σε κάποιους πυροσβεστήρες ξηρής σκόνης.
Εφαρμογές
Το όξινο ανθρακικό νάτριο έχει ένα μεγάλο εύρος χρήσεων.
Με οξέα
Το όξινο ανθρακικό νάτριο, που αναφέρεται ως "μαγειρική σόδα", χρησιμοποιείται κυρίως στο ψήσιμο, ως μέσο διόγκωσης (leavening agent). Αντιδρά με όξινα συστατικά σε χυλούς, ελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα, που προκαλεί διαστολή του χυλού και σχηματίζει την χαρακτηριστική υφή και κόκκους σε τηγανίτες, κέικς, ζύμες που φουσκώνουν γρήγορα (quick breads), ψωμί σόδας, και άλλα ψημένα και τηγανισμένα τρόφιμα. Οι όξινες ενώσεις που προκαλούν αυτήν την αντίδραση περιλαμβάνουν φωσφορικά, κρέμα ταρτάρ (όξινο τρυγικό κάλιο), χυμό λεμονιού, γιαούρτι, βουτυρόγαλα, κακάο and ξύδι. Τα φυσικά οξέα σε προζύμι μπορούν να διογκωθούν με την προσθήκη μικρών ποσοτήτων όξινου ανθρακικού νατρίου. Το όξινο ανθρακικό νάτριο μπορεί να υποκαταστήσει την τεχνητή ζύμη (baking powder), με την προϋπόθεση προσθήκης στη συνταγή επαρκούς αντιδραστηρίου οξέος. Πολλές μορφές τεχνητής ζύμης περιέχουν όξινο ανθρακικό νάτριο συνδυασμένο με δισόξινο φωσφορικό ασβέστιο, φωσφορικό νάτριο-αργίλιο ή κρέμα ταρτάρ.
Με θέρμανση
Η θερμότητα προκαλεί τη δράση του όξινου ανθρακικού νατρίου ως διογκωτικό ελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα όταν χρησιμοποιείται στο ψήσιμο. Η παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα ξεκινά σε θερμοκρασίες πάνω από 80 °C. Επειδή η αντίδραση λαμβάνει χώρα αργά σε θερμοκρασία δωματίου, τα μείγματα (κέικς, κλπ.) μπορούν να παραμείνουν χωρίς να αυξηθούν μέχρι να θερμανθούν σε φούρνο.
Αφαίρεση βαφής και διάβρωσης
Το όξινο ανθρακικό νάτριο χρησιμοποιείται σε μια διεργασία για αφαίρεση βαφής και διάβρωσης που λέγεται ριπή σόδας (sodablasting)· η διεργασία είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για τον καθαρισμό αλουμινίου που μπορεί να παραμορφωθεί από άλλους τύπους λειαντικών.
Αλκαλικότητα/Αύξηση του pH
Μπορεί να μπει σε δεξαμενές, λουτρά και λιμνούλες κήπων για να αυξήσει τη συνολική αλκαλικότητα, που θα αυξήσει το επίπεδο του pH και θα καταστήσει τη συντήρηση του κατάλληλου pH πιο εύκολη. Στην περίπτωση που το pH είναι χαμηλό, ή η αλκαλικότητα επαρκής ή υψηλή δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί όξινο ανθρακικό νάτριο στη ρύθμιση του pH.
Ήπιο απολυμαντικό
Έχει ασθενείς απολυμαντικές ιδιότητες, και μπορεί να είναι αποτελεσματικό μυκητοκτόνο (fungicide) κατά μερικών οργανισμών. Επειδή η μαγειρική σόδα απορροφά οσμές κλεισούρας, έχει γίνει μια αξιόπιστη μέθοδος για τους πωλητές μεταχειρισμένων βιβλίων για να καταστήσουν τα βιβλία λιγότερο δύσοσμα.
Πυροσβεστήρες
Το όξινο ανθρακικό νάτριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, όταν ριφθεί στη φωτιά, για το σβήσιμο μικρών φωτιών από ηλεκτρικό ή λίπη, επειδή η θέρμανση του όξινου ανθρακικού ασβεστίου απελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα. Όμως, δεν πρέπει να εφαρμόζεται σε φωτιές σε φριτέζες (deep fryers)· η απότομη έκλυση του αερίου μπορεί να προκαλέσει πιτσίλισμα του λίπους. Το όξινο ανθρακικό νάτριο χρησιμοποιείται σε ξηρούς χημικούς πυροσβεστήρες BC ως μια εναλλακτική λύση στο περισσότερο διαβρωτικό φωσφορικό αμμώνιο σε πυροσβεστήρες ABC. Η αλκαλική φύση του όξινου ανθρακικού νατρίου το καθιστά τον μόνο ξηρό χημικό μέσα, εκτός του Purple-K, που χρησιμοποιείται σε συστήματα πυρόσβεσης μεγάλης κλίμακας που είναι εγκατεστημένα σε εμπορικές κουζίνες. Επειδή μπορεί να δράσει ως άλκαλι, το μέσο έχει ένα ήπιο αποτέλεσμα σαπωνοποίησης σε καυτά λίπη, που σχηματίζει έναν αφρώδη αφρό.
Εξουδετέρωση οξέων και βάσεων
Πολλές εφαρμογές ακολουθούν τις ιδιότητές του μετά την εξουδετέρωσή του, συμπεριλαμβανόμενης της μείωσης της εξάπλωσης του λευκού φωσφόρου από εμπρηστική σφαίρα μέσα στις πληγές τραυματία στρατιώτη.
Ιατρικές χρήσεις
Το όξινο ανθρακικό νάτριο αναμειγμένο με νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αντιόξινο (antacid) για να αντιμετωπίσει όξινη δυσπεψία και καούρα.
Το ενδοφλέβιο όξινο ανθρακικό νάτριο είναι ένα υδατικό διάλυμα που μερικές φορές χρησιμοποιείται για περιπτώσεις οξέωσης, ή όταν υπάρχουν ανεπαρκές νάτριο ή όξινα ανθρακικά ιόντα στο αίμα. Σε περιπτώσεις αναπνευστικής οξέωσης, το εγχεόμενο όξινο ανθρακικό ιόν οδηγεί το ρυθμιστικό του πλάσματος του ανθρακικού οξέος/όξινου ανθρακικού προς τα αριστερά και συνεπώς αυξάνει το pH. Για αυτόν τον λόγο το όξινο ανθρακικό νάτριο χρησιμοποιείται σε ιατρικά επιτηρούμενη καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση. Έγχυση του όξινου ανθρακικού ενδείκνυται μόνο όταν το pH του αίματος είναι αισθητά χαμηλό (<7,1–7,0).
Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της υπερκαλιαιμίας, επειδή οδηγεί το K+ πίσω στα κύτταρα κατά τη διάρκεια των περιόδων της υποχλωραιμικής μεταβολικής αλκάλωσης. Επειδή το όξινο ανθρακικό νάτριο μπορεί να προκαλέσει αλκάλωση (alkalosis), χρησιμοποιείται μερικές φορές για να αντιμετωπίσει υπερβολικές δόσεις ασπιρίνης. Η ασπιρίνη απαιτεί ένα όξινο περιβάλλον για κατάλληλη απορρόφηση και το βασικό περιβάλλον μειώνει την απορρόφηση της ασπιρίνης στην περίπτωση μιας υπερβολικής δόσης. Το όξινο ανθρακικό νάτριο έχει χρησιμοποιηθεί επίσης στη θεραπεία της υπερβολικής δόσης τρικυκλικού αντικαταθλιπτικού. Μπορεί, επίσης, να εφαρμοστεί τοπικά ως αλοιφή, με ανάμειξη τριών μερών μαγειρικής σοδας με ένα μέρος νερού, για να ανακουφίσει κάποια είδη δηγμάτων και τσιμπημάτων εντόμων (καθώς και το συνοδό πρήξιμο).
Πολλές χημικές μελέτες έχουν διαψεύσει την επί μακρόν κρατούσα εικασία ότι το περιεχόμενο σε νάτριο στο όξινο ανθρακικό νάτριο θα μπορούσε να προκαλέσει τις ίδιες αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία που σχετίζονται συχνά με το χλωριούχο νάτριο. Στην πραγματικότητα, είναι οι υψηλές συγκεντρώσεις σε χλώριο και όχι σε νάτριο στο επιτραπέζιο αλάτι που συνδέονται άμεσα με σοβαρά προβλήματα υγείας. Το όξινο ανθρακικό νάτριο μπορεί, στην πραγματικότητα, να χαμηλώσει την πίεση του αίματος και δεν προκαλεί υπέρταση.
Το όξινο ανθρακικό νάτριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αντιμετωπίσει αλλεργικές αντιδράσεις σε φυτά, όπως ο ρους το τοξικόδενδρο ή δηλητηριώδης κισσός (poison ivy), η δηλητηριώδης βελανιδιά (poison oak), ή το δηλητηριώδες ρούκι (σουμάκι) (poison sumac), ώστε να ανακουφίσει κάποια από τη σχετική φαγούρα.
Η διττανθρακική σόδα μπορεί να είναι επίσης χρήσιμη στην αφαίρεση ακίδων από το δέρμα.
Κάποιοι εναλλακτικοί θεραπευτές όπως ο Tullio Simoncini, έχουν προωθήσει τη μαγειρική σόδα ως γιατρικό για τον καρκίνο, αλλά η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία έχει ταχθεί αντίθετη, λόγω της αναπόδεικτης αποτελεσματικότητάς της και του δυνητικού κινδύνου κατά τη χρήση της.
Το όξινο ανθρακικό νάτριο μπορεί να προστεθεί σε τοπικά αναισθητικά (local anaesthetics), για να επιταχύνει την έναρξη των επιδράσεων τους και να καταστήσει την έγχυσή τους λιγότερο επώδυνη. Είναι επίσης συστατικό του διαλύματος Moffett, που χρησιμοποιείται στη χειρουργική της μύτης.
Προσωπική υγιεινή
Οι οδοντόκρεμες που περιέχουν όξινο ανθρακικό νάτριο έχουν καλύτερα αποτελέσματα στη λεύκανση των δοντιών και στην αφαίρεση της πλάκας, συγκριτικά με τις οδοντόκρεμες που δεν έχουν, όπως υποδεικνύεται σε πολλές μελέτες.
Το όξινο ανθρακικό νάτριο χρησιμοποιείται επίσης ως συστατικό σε κάποια στοματικά διαλύματα. Έχει ιδιότητες κατά της τερηδόνας και της διάβρωσης. Δουλεύει ως μηχανικό καθαριστικό στα δόντια και στα ούλα, εξουδετερώνει την παραγωγή οξέος στο στόμα και δρα και ως αντισηπτικό βοηθώντας στην αποφυγή μολύνσεων.
Το όξινο ανθρακικό νάτριο σε συνδυασμό με άλλα συστατικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να παρασκευάσει ξηρά ή υγρά αποσμητικά.
Το όξινο ανθρακικό νάτριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ρυθμιστικός παράγοντας, σε συνδυασμό με επιτραπέζιο αλάτι, κατά τη δημιουργία διαλύματος για ρινικές πλύσεις.
Χρησιμοποιείται στην υγιεινή των οφθαλμών για να αντιμετωπίσει την βλεφαρίτιδα. Αυτό γίνεται με την προσθήκη μιας κουταλιάς του γλυκού όξινου ανθρακικού ασβεστίου σε δροσερό νερό που βράστηκε πρόσφατα, ακολουθούμενο από έναν ήπιο καθαρισμό της βάσης της βλεφαρίδας με μια βαμβακερή μπατονέτα βουτηγμένη στο διάλυμα.
Στον αθλητισμό
Μικρές ποσότητες από όξινο ανθρακικό ασβέστιο έχει αποδειχθεί ότι είναι χρήσιμες ως συμπλήρωμα για αθλητές σε αθλήματα με βάση την ταχύτητα όπως στους δρόμους μεσαίων αποστάσεων, που διαρκούν από περίπου ένα έως επτά λεπτά. Όμως, η υπερβολική δόση είναι ένας σημαντικός κίνδυνος επειδή το όξινο ανθρακικό ασβέστιο είναι ελαφρά τοξικό· και ο γαστρεντερικός ερεθισμός αποτελεί ιδιαίτερη ανησυχία. Επιπλέον, αυτή η πρακτική προκαλεί μια σημαντική αύξηση στο νάτριο της δίαιτας.
Ως καθαριστικό προϊόν
Μια αλοιφή από μαγειρική σόδα μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική όταν χρησιμοποιείται στον καθαρισμό και το τρίψιμο. Για τον καθαρισμό αλουμινένιων αντικειμένων, η χρήση του όξινου ανθρακικού νατρίου αντεδείκνυται, επειδή προσβάλλει τη λεπτή αδρανή προστατευτική στρώση οξειδίου αυτού του αλλιώς πολύ δραστικού μετάλλου. Ένα διάλυμα σε ζεστό νερό θα αφαιρέσει το θάμπωμα από τον άργυρο, όταν ο άργυρος είναι σε επαφή με ένα κομμάτι από αλουμινόχαρτο. Μια αλοιφή από όξινο ανθρακικό νάτριο και νερό είναι χρήσιμη στην αφαίρεση επιφανειακής σκουριάς, επειδή η σκουριά σχηματίζει μια υδατοδιαλυτή ένωση όταν βρίσκεται σε ένα πυκνό αλκαλικό διάλυμα. Θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί κρύο νερό, επειδή τα διαλύματα ζεστού νερού μπορεί να διαβρώσουν τον χάλυβα. H μαγειρική σόδα προστίθεται συνήθως στο πλύσιμο μηχανών ως υποκατάστατο μαλακτικού και στην αφαίρεση οσμών από ενδύματα. Το όξινο ανθρακικό νάτριο είναι επίσης αποτελεσματικό στην αφαίρεση έντονων κηλίδων από τσάι ή καφέ από φλυτζάνια όταν αραιώνεται με ζεστό νερό. Επίσης, η μαγειρική σόδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αποσμητικό πολλαπλού σκοπού.
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος Μανχάταν για την ανάπτυξη της πυρηνικής βόμβας στις αρχές της δεκαετίας του 1940, πολλοί επιστήμονες ερεύνησαν τις τοξικές ιδιότητες του ουρανίου. Βρήκαν ότι τα οξείδια του ουρανίου προσκολλώνται πολύ έντονα σε ύφασμα από βαμβάκι, αλλά δεν ξεπλένονται με σαπούνι ή απορρυπαντικό πλυντηρίου. Το ουράνιο μπορεί να ξεπλυθεί με διάλυμα 2% όξινου ανθρακικού νατρίου. Ο ρουχισμός μπορεί να μολυνθεί με σκόνη απεμπλουτισμένου ουρανίου (DU) και έπειτα δεν μπορεί να αφαιρεθεί με κανονικό πλύσιμο. Όσοι κινδυνεύουν από έκθεση σε απεμπλουτισμένο ουράνιο πρέπει να πλύνουν τα ρούχα τους με περίπου 170 g μαγειρικής σόδας σε 7,5L νερού.
Ως βιοκτόνο
Το όξινο ανθρακικό νάτριο μπορεί να αποτελέσει έναν αποτελεσματικό τρόπο ελέγχου της μυκητιασικής ανάπτυξης, και στις ΗΠΑ είναι καταχωρημένο από την Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Προστασίας (Environmental Protection Agency) ως βιοκτόνο.
Συμπλήρωμα διατροφής βοοειδών
Το όξινο ανθρακικό ασβέστιο πωλείται ως συμπλήρωμα διατροφής βοοειδών, ειδικά ως ρυθμιστικός παράγοντας για τη μεγάλη κοιλιά.
Διαφορά μεταξύ μαγειρικής σόδας (baking soda) και τεχνητής ζύμης (baking powder)
Η μαγειρική σόδα είναι χημική ουσία. Η τεχνητή ζύμη είναι ένα μείγμα μαγειρικής σόδας, κονιοποιημένου οξέος και αμύλου καλαμποκιού.
Η μαγειρική σόδα είναι αλκαλική, έτσι χρησιμοποιείται οξύ στην τεχνητή ζύμη για να αποφευχθεί η μεταλλική γεύση όταν η χημική μεταβολή κατά τη διάρκεια του ψησίματος δημιουργεί ανθρακικό νάτριο. Όμως, για να αποφευχθεί ο υπερβολικός αρωματισμός με όξινη γεύση πρέπει να προστεθούν μη όξινα συστατικά όπως πλήρες γάλα ή κακάο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βάσεις Κατηγορία:Ενώσεις νατρίου Κατηγορία:Ανόργανες ενώσεις άνθρακα Κατηγορία:Αντιόξινα φάρμακα
Σάββας Πούμπουρας
Ο Σάββας Πούμπουρας (Αθήνα, 7 Δεκεμβρίου 1980) είναι Έλληνας παρουσιαστής, ραδιοφωνικός παραγωγός, επιχειρηματίας.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980 και μεγάλωσε στο Παγκράτι. Από το 2000 ξεκίνησε να δουλεύει σε κάποια διαφημιστικά σποτ ως character. Τότε συμμετείχε σε μία τηλεοπτική διαφήμιση εταιρίας συνδρομητικής τηλεόρασης υποδυόμενος έναν φίλαθλο βαμμένο στα χρώματα της εθνικής πανηγυρίζοντας για την νίκη της Ελλάδος στο Euro 2004.
Προσωπική Ζωή
Το 2011 ξεκίνησε τη σχέση του με την Αρετή Θεοχαρίδη. Το 2017 παντρεύτηκαν και στις 26 Δεκεμβρίου 2019 γεννήθηκε η κόρη τους, Κύνθια.
Μουσική
Τον Ιούλιο του 2020 συμμετείχε και ερμήνευσε το παιδικό τραγούδι του Hippoβρύχιου με τίτλο "Μαγιό" όπου κυκλοφορεί σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες και στο Youtube.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες παρουσιαστές
Κάστρο του Μπλουά
Το βασιλικό κάστρο του Μπλουά (γαλλικά: Château Royal de Blois) βρίσκεται στο κέντρο της πόλης της πόλης Μπλουά, στη δεξιά όχθη του ποταμού Λίγηρα, στο νομό Λουάρ-ε-Σερ (Loir-et-Cher) στην κοιλάδα του Λίγηρα, στη Γαλλία. Κατοικία πολλών Γάλλων βασιλέων είναι επίσης ο τόπος όπου η Ζαν ντ’Αρκ πήγε το 1429 για να την ευλογήσει ο Αρχιεπίσκοπος της Ρενς πριν αναχωρήσει με το στρατό της για να διώξει τους Άγγλους από την Ορλεάνη.
Το κάστρο του Μπλουά δεσπόζει στην πόλη Μπλουά και αποτελείται από πολλά κτίρια. Συγκεντρώνει γύρω από μια ενιαία αυλή ένα πανόραμα της γαλλικής αρχιτεκτονικής από τον Μεσαίωνα έως την κλασική εποχή που το καθιστά ένα βασικό κτίριο για την κατανόηση της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής κατά τη διάρκεια των αιώνων. Συνυπάρχουν: το μεσαιωνικό φρούριο του 13ου αιώνα, η γοτθική πτέρυγα του Λουδοβίκου ΙΒ’, η αναγεννησιακή πτέρυγα του Φραγκίσκου Α’ και η πτέρυγα του Γκαστόν της Ορλεάνης. Τα ανακαινισμένα βασιλικά διαμερίσματα είναι επιπλωμένα και διακοσμημένα με πολυχρωματικές διακοσμήσεις του 19ου αιώνα, που δημιουργήθηκαν από τον Félix Duban. Η κατασκευή αυτών των κτιρίων ξεκίνησε το 13ο και τελείωσε το 17ο αιώνα. Διαθέτει 564 δωμάτια και 75 σκάλες, από τις οποίες μόνο 23 χρησιμοποιούνταν συχνά. Υπάρχουν 100 υπνοδωμάτια, με τζάκι στο κάθε ένα.
Μεσαίωνας
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Καρόλου του Φαλακρού, το 854, το castrum Blisum ( «Κάστρο του Μπλουά»), χτισμένο στις όχθες του Λίγηρα, δέχθηκε επίθεση από τους Βίκινγκς. Το φρούριο ξαναχτίστηκε στην καρδιά της περιοχής της οποίας κύριοι ήταν οι κόμητες του Μπλουά, ισχυροί φεουδάρχες του 10ου και 11ου αιώνα, των οποίων οι κτήσεις επεκτείνονταν στην περιοχή του Μπλουά και της Σαρτρ και στην Καμπανία. Το πρώτο φρούριο, ο «μεγάλος πύργος», χτίστηκε από τον Τιμπώ/Θεοβάλδο Α΄(910-975) το 10ο αιώνα. Στα 1080, ένας χάρτης δείχνει τον Tιμπώ Γ’ να απονέμει δικαιοσύνη «στο κάστρο του Μπλουά, στην αυλή πίσω από το παλάτι, κοντά στον πύργο, στο ισόγειο του παλατιού». Στο τέλος του 12ου αιώνα χτίστηκε ο ναός του Σαιν-Σωβέρ στο προαύλιο.
Τον 13ο αιώνα, το κάστρο ξαναχτίστηκε από μέλη του βουργουνδικού οίκου των Σατιγιόν. Ο χρονικογράφος Ζαν Φρουασάρ το περιγράφει ως «όμορφο και ψηλό, ισχυρό, ένα από τα πιο όμορφα του βασιλείου της Γαλλίας». Ο τελευταίος απόγονος της οικογένειας των Σατιγιόν, Γκυ Β’, κόμης του Μπλουά, πούλησε το κάστρο το 1392 στον Λουδοβίκο Α' της Ορλεάνης, αδελφό του Κάρολου 6ου, στην κατοχή του οποίου περιήλθε το 1397, μετά το θάνατο του Γκυ. Όταν ο Λουδοβίκος της Ορλεάνης δολοφονήθηκε στο Παρίσι το 1407 με διαταγή του Ιωάννη Α΄ της Βουργουνδίας, η χήρα του, Βαλεντίνα Βισκόντι, πήγε να ζήσει στο Μπλουά όπου και πέθανε την επόμενη χρονιά, έχοντας χαραγμένο σε τοίχο του κάστρου: «Τίποτα δεν είναι περισσότερο για μένα, περισσότερο δεν είναι τίποτα για μένα». Ο γιος της Κάρολος, συνελήφθη από τους Άγγλους κατά τη διάρκεια της καταστροφικής μάχης του Αζινκούρ το 1415.
Το 1429, πριν από την αναχώρηση για να άρει την πολιορκία της Ορλεάνης, η Ιωάννα της Λωραίνης ευλογήθηκε στο παρεκκλήσι από τον Αρχιεπίσκοπο της Ρενς.
Μετά από 25 χρόνια αιχμαλωσίας στην Αγγλία, ο Κάρολος της Ορλεάνης επέστρεψε στο Μπλουά και, ποιητής ο ίδιος, συγκέντρωσε γύρω του μια αυλή μελετητών και λογίων. Σε ένα διαγωνισμό ποίησης που διοργανώθηκε στο Μπλουά εκείνη την εποχή ο Φρανσουά Βιγιόν παρουσιάστηκε με τη Μπαλάντα για το διαγωνισμό του Μπλουά (Ballade du concours de Blois).
Ο Κάρολος της Ορλεάνης κατεδάφισε τμήματα του παλιού κάστρου, ώστε να καταστεί πιο κατοικήσιμο. Από το φρούριο αυτής της περιόδου παραμένει στο παρόν κάστρο μόνο η μεγάλη αίθουσα, που χρονολογείται από το 13ο αιώνα και ο κυλινδρικός πύργος.
Λουδοβίκος ΙΒ΄
αριστερά|μικρογραφία|Έφιππο άγαλμα του Λουδοβίκου ΙΒ΄ στην πύλη εισόδου Στις 27 Ιουνίου 1462 γεννήθηκε στο κάστρο του Μπλουά ο Λουδοβίκος, γιος του Καρόλου της Ορλεάνης, Έγινε βασιλιάς της Γαλλίας το 1498 με το όνομα Λουδοβίκος ΙΒ΄. Το μεσαιωνικό κάστρο των κομήτων του Μπλουά έγινε βασιλική κατοικία και ο Λουδοβίκος το κατέστησε κύρια κατοικία του, προτιμώντας το από το κάστρο του Αμπουάζ. Στις αρχές του 1500 (μεταξύ 1498 και 1503), ο Λουδοβίκος ΙΒ΄ ξεκίνησε με την Άννα της Βρετάνης (σύζυγό του από το 1499) ανακατασκευή του κάστρου σε αυτό που θα ονομαστεί αργότερα στυλ Λουδοβίκου ΙΒ΄, συνδυάζοντας το γοτθικό ρυθμό με στοιχεία που ήδη ανήκουν στο στυλ της Αναγέννησης. Το χωρίς οχυρώσεις κτίριο ολοκληρώθηκε υπό τη διεύθυνση των αρχιτεκτόνων Jacques Colin και Biart Sourdeau (ο οποίος εργάστηκε επίσης στην κατασκευή της πτέρυγας Φραγκίσκου Α΄). Κατασκευάστηκε επίσης και ένας κήπος σε αναγεννησιακό ρυθμό, που δεν υπάρχει σήμερα. Επίσης, ανεγέρθηκε το παρεκκλήσι του Σαιν-Καλαί. Ο χρονικογράφος Ζαν ντ΄Ωτόν (Jean d'Auton, 1466-1528) θα πει «όλα καινούργια και τόσο πολυτελή που φαινόταν για βασιλική δουλειά». Καθώς ο Λουδοβίκος ΙΒ΄ το είχε επιλέξει για χειμερινή κατοικία, το κάστρο του Μπλουά έγινε η σκηνή πολλών διπλωματικών και κοινωνικών γεγονότων, όπως ο γάμος του Τσέζαρε Βοργία το 1499, η υποδοχή του αρχιδούκα Φιλίππου της Αυστρίας το 1501, ο γάμος του Γουλιέλμου Θ΄ του Μομφερράτου, και της Άννας, κόρης του δούκα Ρενέ του Αλανσόν το 1508, οι αρραβώνες της Μαργαρίτας της Ανγκουλέμ με το Δούκα της Αλανσόν Κάρολο Δ' το 1509, η διαμονή του Μακιαβέλι το 1501 και το 1510, ο θάνατος της Άννας της Βρετάνης το 1514.
Φραγκίσκος Α΄
Στις 18 Οκτωβρίου 1534, υποστηρικτές της Μεταρρύθμισης τοιχοκόλλησαν φυλλάδια εναντίον της λειτουργίας, ακόμη και στην πόρτα του θαλάμου του βασιλιά. Αυτή η υπόθεση σηματοδότησε την αρχή της καταστολής του Προτεσταντισμού στη Γαλλία, μετά από μια περίοδο σχετικής ανοχής.
Το 1539 το κάστρο του Μπλουά δέχθηκε την επίσκεψη του Καρόλου Κουίντου και στο Μπλουά επίσης είναι που ο ποιητής Πιερ ντε Ρονσάρ  συνάντησε σε ένα χορό τον Απρίλιο του 1545 την Κασσάνδρα Σαλβιάτι, που του ενέπνευσε το έργο Οι έρωτες της Κασσάνδρας.
Ερρίκος Β΄ - Αικατερίνη των Μεδίκων
Όταν ο Ερρίκος Β΄, γιος του Φραγκίσκου Α΄, στέφτηκε βασιλιάς της Γαλλίας, έκανε την επίσημη είσοδό του στο Μπλουά τον Αύγουστο του 1547, συνοδευόμενος από «γυμνές γυναίκες πάνω σε βόδια» (ίσως μια αναπαράσταση του μύθου του Δία και της Ευρώπης, που σοκάρισε αρκετούς παρατηρητές). Το 1556 παρουσιάστηκε ενώπιον του  βασιλιά, η τραγωδία Σοφονίσβη, το πρώτο θεατρικό έργο που ακολούθησε τον παραδοσιακό κανόνα των τριών ενοτήτων.
Το κάστρο του Μπλουά παρέμεινε η κύρια κατοικία των διαδόχων του Ερρίκου Β’ και ιδιαίτερα του Φραγκίσκου Β΄ και του Κάρολου Θ’. Ο Φραγκίσκος Β΄ πέρασε εκεί το χειμώνα του 1559 με τη σύζυγό του, Μαρία Στιούαρτ, η οποία είχε μεγαλώσει εκεί. Το 1571 ο ναύαρχος Κολινύ  επέστρεψε στο Μπλουά σε πολύ καλές σχέσεις με τον Κάρολο Θ΄ και τη βασιλομήτορα Αικατερίνη των Μεδίκων. Το 1572, μια συνθήκη με την Αγγλία υπογράφηκε και τον Απρίλιο γιορτάστηκαν στο παρεκκλήσι οι αρραβώνες του Ερρίκου της Ναβάρας (αργότερα Ερρίκος Δ΄) και της Μαργαρίτας της Γαλλίας. Εδώ, στο Μπλουά, ο Ερρίκος Γ΄ συγκάλεσε τις Γενικές Τάξεις στην αίθουσα που σήμερα ονομάζεται «Αίθουσα των Τάξεων». Μέσα στο κάστρο, στο δωμάτιό του στο δεύτερο όροφο, δολοφονήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1588 ο Δούκας του Γκιζ, κατά διαταγή του Ερρίκου Γ΄. Ο αδελφός του δούκα, ο Καρδινάλιος Λουδοβίκος Β΄ντε Γκυζ, δολοφονήθηκε την επόμενη. Λίγο αργότερα, στις 5 Ιανουαρίου 1589, η Βασίλισσα Αικατερίνη των Μεδίκων πέθανε στο Μπλουά.
Το παλιό καθεστώς
αριστερά|μικρογραφία|320x320εσ|Το κάστρο Μπλουά, αρχές του 20ού αιώνα
Το κάστρο κατοικήθηκε από τον Ερρίκο Δ΄, ο οποίος έμεινε εκεί το 1589, 1598 και 1599. Το 1598, ξεκίνησε νέες κατασκευές στο κάστρο. Μετά το θάνατο του Ερρίκου Δ΄ το 1610, το κάστρο έγινε τόπος εξορίας της χήρας του, Μαρίας των Μεδίκων, και το επισκέφθηκε ο Ρισελιέ όταν πέρασαν με το Λουδοβίκο ΙΓ' και την Άννα της Αυστρίας το 1616. Εξορισμένη στο Μπλουά το 1617 από το γιο της Λουδοβίκο ΙΓ΄, η Μαρία των Μεδίκων ανέλαβε να κατασκευάσει ένα περίπτερο στη βορειοδυτική γωνία και το ανέθεσε στον αρχιτέκτονα Solomon Brush, γεγονός που μένει στη μνήμη μας από μια επιγραφή στα υπόγεια της πτέρυγας του Γκαστόν της Ορλεάνης. Μετά από δύο χρόνια αιχμαλωσίας, η βασιλομήτωρ δραπέτευσε από το κάστρο τη νύχτα της 21ης-22ας ​​Φεβρουαρίου 1619, σύμφωνα με το μύθο χρησιμοποιώντας μια σκάλα από σχοινί αλλά κατά πάσα πιθανότητα επωφελήθηκε από τα έργα που επιτελούνταν έξω. Μετά από αυτό κατέληξαν να συμφιλιωθούν προσωρινά με το γιο της.
Εγκαταλειμμένο από τον Λουδοβίκο ΙΔ΄, το κάστρο δεν κατοικήθηκε πλέον. Το 18ο αιώνα ο βασιλιάς το παραχώρησε σε πρώην υπαλλήλους του, που χώρισαν το εσωτερικό του κάστρου σε μικρά διαμερίσματα. Περί το 1720, μετά από πρόταση του Υπουργείου πολέμου, εγκαταστάθηκε στο Μπλουά ένα σύνταγμα ιππικού.
Νεώτερη εποχή
μικρογραφία|420x420εσ|Εσωτερικές προσόψεις γοτθικού, αναγεννησιακού και κλασσικού ρυθμού
Κατά την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης το κάστρο ήταν ήδη από 130 χρόνια εγκαταλελειμμένο, λεηλατήθηκε όμως και αφαιρέθηκαν έπιπλα, αγάλματα και άλλα αντικείμενα. Η κατάσταση του κάστρου στο σύνολό της ήταν τέτοια ώστε κινδύνευε με κατεδάφιση, έως ότου ο Ναπολέων αποφάσισε να το παραχωρήσει στην πόλη Μπλουά το 1810. Ωστόσο, λόγω έλλειψης χρημάτων, το κάστρο χρησιμοποιήθηκε πάλι ως στρατώνας για το στρατό. Το 1834, το νότιο μισό της πτέρυγας του Κάρολου της Ορλεάνης καταστράφηκε για τη δημιουργία στρατιωτικών κουζινών. Η στρατιωτική παρουσία στο κάστρο δεν εμπόδισε το άνοιγμα της πτέρυγας Φραγκίσκου Α΄ στο κοινό μετά την Παλινόρθωση. Το κάστρο επισκέφθηκαν τότε και διάσημες προσωπικότητες όπως οι Βικτώρ Ουγκό, Ονορέ ντε Μπαλζάκ, Αλέξανδρος Δουμάς.
Το 1840, κατά τη βασιλεία του Λουδοβίκου Φιλίππου, το κάστρο χαρακτηρίστηκε ιστορικό μνημείο, κυρίως μετά από ενέργειες του Προσπέρ Μεριμέ. Την αποκατάσταση των βασιλικών διαμερισμάτων της πτέρυγας Φραγκίσκου Α΄ ανέλαβε ο Felix Duban το 1846. Ακολούθησαν και άλλες εργασίες αναστήλωσης και μετά το 1871 το κάστρο έγινε μουσείο. Το 1850 ο δήμαρχος του Μπλουά ίδρυσε το μουσείο καλών τεχνών του Μπλουά και το εγκατέστησε στην πτέρυγα Φραγκίσκου Α΄.
Το κάστρο σήμερα είναι ιδιοκτησία της πόλης Μπλουά και είναι ένα από τα πλέον επισκέψιμα μνημεία της Γαλλίας.
Όρη του Βωκλύζ
Τα όρη του Βωκλύζ (γαλλικά: Les monts de Vaucluse) είναι οροσειρά των Γαλλικών Προάλπεων, στους νομούς Βωκλύζ και Αλπ-ντε-Ωτ-Προβάνς στην περιοχή Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή, στη νοτιοανατολική Γαλλία.
Γεωγραφικά στοιχεία
Η οροσειρά περικλείεται στα βόρεια από τους ποταμούς Τουλουρένκ και Ζαμπρόν, στα νότια από την κοιλάδα του Καλαβόν και νοτιότερα ​​από την οροσειρά του Λυμπερόν, προς τα δυτικά και βορειοδυτικά από την πεδιάδα της περιοχής Κοντά Βεναισέν και στα ανατολικά εκτείνεται σχεδόν έως τον ποταμό Ντυράνς.
Οι υψηλότερες κορυφές είναι το όρος Βαντού - υψηλότερο βουνό με υψόμετρο 1912 μέτρα - και το όρος Λυρ με 1826 μέτρα. Διαχωρίζονται από το οροπέδιο του Αλμπιόν (1393 μ.).
Το ανατολικό τμήμα της οροσειράς είναι ένα οροπέδιο με μέσο υψόμετρο που κυμαίνεται μεταξύ 800 και 1000 μέτρων και κορυφώνεται στο Σινιάλ Σαιν Πιερ σε υψόμετρο 1.256 μέτρων.
Στο δυτικό του τμήμα υπάρχουν χαμηλότερα βουνά με υψόμετρο μεταξύ 300 και 1000 μέτρων. Οι Δαντέλες του Μονμιράιγ (755 μέτρα), δυτικά του όρους Βαντού, έλαβαν το όνομά τους από το σχήμα τους που προέκυψε από τη διάβρωση των βράχων.
Το Περιφερειακό φυσικό πάρκο Λυμπερόν εκτείνεται μέχρι το νότιο τμήμα της οροσειράς.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά
εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Χαρακτηριστική καλύβα της περιοχής Τα όρη του Βωκλύζ είναι ένα οροπέδιο με χαμηλή οικιστική πυκνότητα έξω από τα χωριά και τους οικισμούς. Αρκετά χωριά βρίσκονται σκαρφαλωμένα στις νότιες πλαγιές. Η περιοχή είναι πλούσια σε κτίρια των οποίων το κυριότερο υλικό είναι η πέτρα.
Την οροσειρά διασχίζει το Τείχος της πανώλης.
Ιστορία
μικρογραφία|250x250εσ|Τμήμα του Τείχους της πανώλης, 1720-22
Οικονομία
μικρογραφία|250x250εσ|Καλλιέργεια λεβάντας Η οικονομία του οροπεδίου είναι ουσιαστικά στραμμένη προς τη γεωργία, την κτηνοτροφία και τον τουρισμό.
Το υψόμετρο και η έλλειψη νερού καθιστούν την περιοχή δυσμενή για πολλές καλλιέργειες. Στις καλλιεργούμενες περιοχές, καλλιεργούνται κυρίως λεβάντα, σίκαλη, σιτάρι και κεράσια. Η κτηνοτροφία είναι ανεπτυγμένη, με εκτροφή αιγοπροβάτων και χοίρων. Τα χοιρινά έχουν ετικέτα ποιότητας, εκτρέφονται στην ύπαιθρο, σε υψόμετρο 800 έως 1000 μέτρα και απαγορεύεται η χρήση αυξητικών παραγόντων ή προϊόντων ζωικής προέλευσης στη διατροφή τους.
Αθλητισμός και συναφείς δραστηριότητες
Σπηλαιολογία, ποδηλασία, ιππασία, κυνήγι, χειμερινά αθλήματα στο θέρετρο Μον Σερέν στη βόρεια πλαγιά του Βαντού.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οροσειρές της Γαλλίας
Καικιλία της Σουηδίας (1540-1627)
Η Καικιλία της Σουηδίας (σουηδικά: Cecilia av Sverige, 16 Νοεμβρίου 1540 - 27 Ιανουαρίου 1627) ήταν κόρη του Γουσταύου Α΄ της Σουηδίας.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1540 στη Στοκχόλμη, και ήταν το τρίτο παιδί και η δεύτερη κόρη του Γουσταύου Α΄ της Σουηδίας και της δεύτερης συζύγου του Μαργαρίτας Λέιγιονχουβουντ.
Απεβίωσε στις 27 Ιανουαρίου 1627 στις Βρυξέλλες σε ηλικία 86 ετών.
Οικογένεια
Toν Ιούνιο 1564 παντρεύτηκε τον Χριστόφορο Β΄ της Βάδης-Ρόντεμαχερν στη Στοκχόλμη. Μαζί απέκτησαν 6 παιδιά:
Είχε επίσης μία νόθη κόρη:
Παραπομπές σε πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Βάσα Κατηγορία:Οίκος του Τσέρινγκεν Κατηγορία:Σουηδοί ευγενείς Κατηγορία:Γερμανοί ευγενείς Κατηγορία:Σουηδέζες πριγκίπισσες Κατηγορία:Μαργραβίνες της Βάδης
Αγία Αναστασία (συνοικία Λαπήθου)
Η Αγία Αναστασία είναι συνοικία του Δήμου Λαπήθου. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η διοικητική έκταση της συνοικίας και γενικότερα του Δήμου Λαπήθου δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Τα εδάφη αυτά ανήκουν εκ του νόμου (de jure) στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ εκ των πραγμάτων (de facto) ανήκουν στο μη αναγνωρισμένο κράτος της Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου.
Τοποθεσία
Στα δυτικά συνορεύει με την Αγία Παρασκευή, στα νότια με τον Σύσκληπο, στα ανατολικά με την Πάνω Γειτονιά και στα βόρεια με τον Άγιο Λουκά και τον Πρόδρομο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Συνοικίες Δήμου Λαπήθου
Παναγιώτης Ρέτσος
Ο Παναγιώτης Ρέτσος (9 Αυγούστου 1998, Γιοχάνεσμπουργκ) είναι Έλληνας επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνίζεται ως αμυντικός για τον Ολυμπιακό Πειραιώς, με δανεισμό από την Ελλάς Βερόνα.
Η μεταγραφή του αντί 22 εκατομμυρίων ευρώ τον Αύγουστο του 2017 στην Μπάγερ Λεβερκούζεν από τον Ολυμπιακό Πειραιώς (στον οποίο υπήρξε την ίδια χρονιά ο νεότερος αρχηγός στην ιστορία του συλλόγου) αποτέλεσε την δεύτερη ακριβότερη μεταγραφή του Ολυμπιακού και Ελλήνων ποδοσφαιριστών όλων των εποχών, μόλις σε ηλικία 19 ετών.