cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Εκτροχιασμός
Αναρρίχηση φλάντζας
Η εκφόρτωση του τροχού μπορεί να προκληθεί από συστροφή στην τροχιά. Αυτό μπορεί να προκύψει εάν η κλίση (σταυρωτό επίπεδο ή υπερύψωση) της διαδρομής ποικίλλει σημαντικά στο μεταξόνιο ενός οχήματος και η ανάρτηση του οχήματος είναι πολύ άκαμπτη σε στρέψη. Στην οιονεί στατική κατάσταση μπορεί να προκύψει σε ακραίες περιπτώσεις κακής κατανομής φορτίου ή σε ακραία απόκλιση σε χαμηλή ταχύτητα.
Εάν μια σιδηροτροχιά έχει υποστεί υπερβολική πλευρική φθορά ή μια φλάντζα τροχού έχει φθαρεί σε ακατάλληλη γωνία, είναι πιθανό η αναλογία L/V να υπερβεί την τιμή στην οποία μπορεί να αντισταθεί η γωνία της φλάντζας.
Εάν πραγματοποιηθεί επισκευή συγκόλλησης πλευρικών διακοπτών, είναι πιθανό η κακή κατασκευή να δημιουργήσει μια ράμπα στο προφίλ προς την κατεύθυνση που βλέπει, που εκτρέπει μια φλάντζα τροχού που πλησιάζει στην κεφαλή της σιδηροτροχιάς.
Σε ακραίες καταστάσεις, η υποδομή μπορεί να εμφανίσει κατάφωρη παραμόρφωση ή ακόμη και να απουσιάζει. Αυτό μπορεί να προκύψει από ποικίλες αιτίες, όπως μετακίνηση χωματουργικών εργασιών (ολισθήσεις επιχωμάτων και εκπλύσεις), σεισμούς και άλλες μεγάλες επίγειες διακοπές ή ελλιπή προστασία κατά τη διάρκεια εργασιών, μεταξύ άλλων.
Αλληλεπίδραση τροχού-σιδηροτροχιάς
Σχεδόν όλα τα πρακτικά σιδηροδρομικά συστήματα χρησιμοποιούν τροχούς στερεωμένους σε έναν κοινό άξονα: οι τροχοί και στις δύο πλευρές περιστρέφονται ομόφωνα. Τα τραμ που απαιτούν χαμηλά επίπεδα δαπέδου αποτελούν εξαίρεση, αλλά μεγάλο όφελος στην καθοδήγηση του οχήματος χάνεται με τους μη συνδεδεμένους τροχούς.
Το όφελος των συνδεδεμένων τροχών προέρχεται από την κωνικότητα των πέλματος των τροχών—τα πέλματα των τροχών δεν είναι κυλινδρικά, αλλά κωνικά. Σε εξιδανικευμένη ευθεία γραμμή, ένα σετ τροχών θα έτρεχε κεντρικά, στο μέσον μεταξύ των σιδηροτροχιών.
Το διάγραμμα 1 παρακάτω δείχνει τον τροχό και τη ράγα με το σετ τροχών να τρέχει ευθεία και κεντρικά στην πίστα. Το σετ τροχών τρέχει μακριά από τον παρατηρητή. (Λάβετε υπόψη ότι η ράγα εμφανίζεται με κλίση προς τα μέσα· αυτό γίνεται σε μοντέρνα τροχιά για να ταιριάζει το προφίλ της κεφαλής της ράγας με το προφίλ του πέλματος του τροχού).
Το διάγραμμα 2 δείχνει το σετ τροχών μετατοπισμένο προς τα αριστερά, λόγω καμπυλότητας της τροχιάς ή γεωμετρικής ανωμαλίας. Ο αριστερός τροχός (εμφανίζεται εδώ) τώρα λειτουργεί σε ελαφρώς μεγαλύτερη διάμετρο. ο δεξιός τροχός απέναντι έχει μετακινηθεί και προς τα αριστερά, προς το κέντρο της πίστας, και τρέχει σε ελαφρώς μικρότερη διάμετρο. Καθώς οι δύο τροχοί περιστρέφονται με τον ίδιο ρυθμό, η ταχύτητα προς τα εμπρός του αριστερού τροχού είναι λίγο μεγαλύτερη από την προς τα εμπρός ταχύτητα του δεξιού τροχού. Αυτό κάνει το σετ τροχών να καμπυλώσει προς τα δεξιά, διορθώνοντας τη μετατόπιση. Αυτό γίνεται χωρίς επαφή με φλάντζα. Οι τροχοί οδηγούνται σε μέτριες καμπύλες χωρίς καμία επαφή με τη φλάντζα.
Όσο πιο έντονη είναι η καμπύλη, τόσο μεγαλύτερη είναι η πλευρική μετατόπιση που απαιτείται για την επίτευξη της καμπύλης. Σε πολύ έντονη καμπύλη (συνήθως λιγότερο από περίπου 500 m ή 1.500 ακτίνα ποδιών) το πλάτος του πέλματος του τροχού δεν είναι αρκετό για να επιτευχθεί το απαραίτητο αποτέλεσμα διεύθυνσης και η φλάντζα του τροχού έρχεται σε επαφή με την πρόσοψη της ψηλής σιδηροτροχιάς.
Το διάγραμμα 3 δείχνει τη λειτουργία των τροχών σε ένα φορείο ή ένα τετράτροχο όχημα. Το σετ τροχών δεν κινείται παράλληλα με την πίστα: περιορίζεται από το πλαίσιο του φορείου και την ανάρτηση και κουνιέται προς το εξωτερικό της καμπύλης. Δηλαδή, η φυσική του κατεύθυνση κύλισης θα οδηγούσε κατά μήκος μιας λιγότερο έντονης καμπύλης διαδρομής από την πραγματική καμπύλη της τροχιάς.
Αυτή η ολίσθηση απαιτεί σημαντική δύναμη για να πραγματοποιηθεί και η δύναμη τριβής που αντιστέκεται στην ολίσθηση ονομάζεται "L", η πλευρική δύναμη. Το σετ τροχών ασκεί μια δύναμη L προς τα έξω στις ράγες και οι ράγες ασκούν μια δύναμη L προς τα μέσα στους τροχούς. Σημειώστε ότι αυτό είναι εντελώς ανεξάρτητο από τη «φυγόκεντρη δύναμη». Ωστόσο, σε υψηλότερες ταχύτητες, η φυγόκεντρος δύναμη προστίθεται στη δύναμη τριβής για να γίνει το L.
Το φορτίο (κάθετη δύναμη) στον εξωτερικό τροχό χαρακτηρίζεται V, έτσι ώστε στο Διάγραμμα 4 να φαίνονται οι δύο δυνάμεις L και V.
Η επαφή χάλυβα με χάλυβα έχει συντελεστή τριβής που μπορεί να φτάσει το 0,5 σε ξηρές συνθήκες, έτσι ώστε η πλευρική δύναμη να μπορεί να είναι έως και 0,5 του κατακόρυφου φορτίου του τροχού.
Κατά τη διάρκεια αυτής της επαφής με φλάντζα, ο τροχός στην ψηλή ράγα δέχεται την πλευρική δύναμη L, προς το εξωτερικό της καμπύλης. Καθώς ο τροχός περιστρέφεται, η φλάντζα τείνει να ανεβαίνει στη γωνία της φλάντζας. Συγκρατείται από το κατακόρυφο φορτίο στον τροχό V, έτσι ώστε αν το L/V υπερβεί την τριγωνομετρική εφαπτομένη της γωνίας επαφής της φλάντζας, θα πραγματοποιηθεί αναρρίχηση. Η φλάντζα του τροχού θα σκαρφαλώσει στην κεφαλή της ράγας όπου δεν υπάρχει πλευρική αντίσταση στην κίνηση κύλισης και συνήθως λαμβάνει χώρα εκτροχιασμός αναρρίχησης φλάντζας. Στο διάγραμμα 5 η γωνία επαφής της φλάντζας είναι αρκετά απότομη και η αναρρίχηση της φλάντζας είναι απίθανη. Ωστόσο, εάν η κεφαλή της ράγας είναι φθαρμένη στο πλάι (πλάγια κοπή) ή η φλάντζα έχει φθαρεί, όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 6 η γωνία επαφής είναι πολύ πιο επίπεδη και η αναρρίχηση της φλάντζας είναι πιο πιθανή.
Μόλις η φλάντζα του τροχού σκαρφαλώσει εντελώς στην κεφαλή της ράγας, δεν υπάρχει πλευρική συγκράτηση και το σετ τροχών είναι πιθανό να ακολουθεί τη γωνία εκτροπής, με αποτέλεσμα ο τροχός να πέσει έξω από τη ράγα. Ένας λόγος L/V μεγαλύτερος από 0,6 θεωρείται επικίνδυνος.
Τονίζεται ότι αυτή είναι μια πολύ απλουστευμένη περιγραφή της φυσικής. Οι παράγοντες που περιπλέκουν είναι ο ερπυσμός, τα πραγματικά προφίλ τροχών και σιδηροτροχιών, τα δυναμικά φαινόμενα, η ακαμψία της διαμήκους συγκράτησης στους άξονες και η πλευρική συνιστώσα των διαμήκων δυνάμεων (έλξης και πέδησης).
Επανατοποθέτηση στις σιδηροτροχιές
Μετά τον εκτροχιασμό, είναι φυσικά απαραίτητο να επανέλθει το όχημα στη γραμμή. Εάν δεν υπάρχει σημαντική ζημιά στη γραμμή, αυτό μπορεί να είναι το μόνο που χρειάζεται. Ωστόσο, όταν τα τρένα σε κανονική λειτουργία εκτροχιάζονται με ταχύτητα, ένα σημαντικό μήκος της γραμμής μπορεί να υποστεί ζημιΆ ή να καταστραφεί. πολύ χειρότερη δευτερεύουσα ζημιά μπορεί να προκληθεί εάν υφίσταται και γέφυρα.
Με απλούς εκτροχιασμούς βαγονιών όπου η τελική θέση είναι κοντά στη σωστή θέση τροχιάς, είναι συνήθως δυνατό να επανέλθουν τα εκτροχιασμένα σετ τροχών πίσω στη γραμμή χρησιμοποιώντας ράμπες. Αυτά είναι μεταλλικά μπλοκ που έχουν σχεδιαστεί για να εφαρμόζουν πάνω από τις σιδηροτροχιές και να παρέχουν ανοδική διαδρομή επαναφοράς στη γραμμή. Μια μηχανή έλξης χρησιμοποιείται συνήθως για να τραβήξει το βαγόνι. Ένα τεράστιο μειονέκτημα του να γίνει αυτό είναι ότι οι ράμπες μπορούν να βλάψουν σοβαρά την υποδομή, εξαιτίας της οποίας αυτή η διαδικασία ενδέχεται να μην χρησιμοποιείται σε πολλές χώρες.
Εάν το εκτροχιασμένο όχημα βρίσκεται πιο μακριά από τη γραμμή ή η διαμόρφωσή του (όπως υψηλό κέντρο βάρους ή πολύ κοντό μεταξόνιο) καθιστά αδύνατη τη χρήση ράμπων, μπορούν να χρησιμοποιηθούν γρύλοι. Στην πιο ακατέργαστη μορφή του, η διαδικασία περιλαμβάνει την ανύψωση του πλαισίου του οχήματος και στη συνέχεια την αφαίρεση του, ώστε να πέσει από τον γρύλο προς τη γραμμή. Αυτό μπορεί να χρειαστεί να επαναληφθεί.
Μια πιο περίπλοκη διαδικασία Όταν απαιτούνται πιο περίπλοκες εργασίες επαναφοράς κιγκλιδώματος, μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφοροι συνδυασμοί συστημάτων καλωδίων και τροχαλιών ή η χρήση ενός ή περισσότερων γερανών σιδηροτροχιάς για την ανύψωση μιας ατμομηχανής. Σε ειδικές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται γερανοί δρόμου, καθώς έχουν μεγαλύτερη ανυψωτική ικανότητα και ικανότητα πρόσβασης, εάν είναι εφικτή η οδική πρόσβαση στον χώρο.περιλαμβάνει μια ελεγχόμενη διαδικασία χρησιμοποιώντας επιπλέον γρύλους περιστροφής. Αυτός ο συνδυασμός ανύψωσης και ολίσθησης ονομάζεται "υδραυλικό σύστημα επαναφοράς στη γραμμή." Ένα σύστημα που αποτελείται από υδραυλικούς γρύλους ανύψωσης υψηλής πίεσης (που χρησιμοποιούνται για την ανύψωση της αμαξοστοιχίας), ώστε να μπορεί να τοποθετηθεί ένα συρόμενο σύστημα κάτω από το όχημα. Το συρόμενο σύστημα αποτελείται από μια δοκό (ονομάζεται επίσης γέφυρα) με έλκηθρα ή φέροντα τα οποία μετακινούνται πλευρικά με έναν οριζόντια τοποθετημένο υδραυλικό γρύλο υψηλής πίεσης για να ωθήσει το όχημα πίσω πάνω από την τροχιά. Μετά από αυτό κατεβαίνει ξανά στη γραμμή.
Οι φωτογραφίες των πρώιμων ατμομηχανών υποδεικνύουν συχνά έναν ή περισσότερους γρύλους που φέρονται στο πλαίσιο της ατμομηχανής για το σκοπό, που θεωρείται ότι είναι συχνό φαινόμενο.
Όταν απαιτούνται πιο περίπλοκες εργασίες επαναφοράς, μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφοροι συνδυασμοί συστημάτων καλωδίων και τροχαλιών ή η χρήση ενός ή περισσότερων γερανών σιδηροτροχιάς για την ανύψωση μιας ατμομηχανής. Σε ειδικές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται γερανοί δρόμου, καθώς έχουν μεγαλύτερη ανυψωτική ικανότητα και ικανότητα πρόσβασης, εάν είναι εφικτή η οδική πρόσβαση στον χώρο.
Σε ακραίες περιπτώσεις, ένα εκτροχιασμένο όχημα σε μια άβολη τοποθεσία μπορεί να διαλυθεί και να κοπεί επί τόπου ή απλά να εγκαταλειφθεί ως μη διασώσιμο.
Πρωτογενής μηχανική βλάβη εξαρτήματος γραμμής
Στο σιδηροδρομικό δυστύχημα του Χάτφιλντ στην Αγγλία το 2000, στο οποίο σκοτώθηκαν τέσσερα άτομα, η κόπωση από την επαφή κύλισης είχε ως αποτέλεσμα ρωγμές στη γωνία πολλαπλών περιτύπων στην επιφάνεια. Στη συνέχεια βρέθηκαν 300 τέτοιες ρωγμές στην τοποθεσία. Η σιδηροτροχιά έσπασε κάτω από επιβατική αμαξοστοιχία υψηλής ταχύτητας, η οποία εκτροχιάστηκε.
Στην προηγούμενη σιδηροδρομική συντριβή στο Χίδερ Γκριν, ένα τριγωνικό τμήμα σιδηροτροχιάς σε μια άρθρωση μετατοπίστηκε και έμεινε στην άρθρωση. Εκτροχιάστηκε επιβατικό τρένο και 49 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Η κακή συντήρηση σε ένα τμήμα της διαδρομής που έχει έντονη χρήση ήταν η αιτία.
Πρωτογενής μηχανική βλάβη ενός εξαρτήματος του μηχανισμού κίνησης οχήματος
Στον εκτροχιασμό στο Εσχέντε στη Γερμανία, ένα επιβατικό τρένο υψηλής ταχύτητας εκτροχιάστηκε το 1998, σκοτώνοντας 101 άτομα. Η κύρια αιτία ήταν το κάταγμα από μεταλλική κόπωση ελαστικού τροχού. Το τρένο απέτυχε να διασχίσει δύο σετ σημείων και χτύπησε στον προβλήτα μιας υπεργέφυρας. Ήταν το πιο σοβαρό σιδηροδρομικό ατύχημα στη Γερμανία, και επίσης το πιο σοβαρό σε οποιαδήποτε μεγάλης ταχύτητας (πάνω από 200 χ.α.ώ.) γραμμή. Η εξέταση με υπερήχους απέτυχε να αποκαλύψει την αρχική ρωγμή.
Δυναμικά εφέ αλληλεπίδρασης οχήματος - γραμμής
Το 1967 στο Ηνωμένο Βασίλειο σημειώθηκαν τέσσερις εκτροχιασμοί λόγω λυγισμού συνεχούς συγκολλημένης γραμμής ("CWR"): στο Λίχφιλντ στις 10 Ιουνίου, ένα άδειο τρένο "carfla"t ( με επίπεδα βαγόνια για τη μεταφορά αυτοκινήτων). Στις 13 Ιουνίου ένα επιβατικό τρένο εξπρές εκτροχιάστηκε στο Σόμερτον. Στις 15 Ιουλίου, ένα τρένο εμπορευματοκιβωτίων εκτροχιάστηκε στο Λάμινγκτον και στις 23 Ιουλίου ένα επιβατικό τρένο εξπρές εκτροχιάστηκε στο Σάντυ. Η επίσημη έκθεση δεν ήταν εντελώς οριστική ως προς τα αίτια, αλλά παρατήρησε ότι το ετήσιο σύνολο των παραμορφώσεων λυγισμού ήταν 48 το 1969, με μονοψήφια στοιχεία κάθε προηγούμενο έτος, και ότι οι στρεβλώσεις (σχετιζόμενες με τη θερμότητα) ανά 1.000 μίλια ετησίως ήταν 10,42 για το CWR και 2,98 για την κοινή γραμμή το 1969, έχοντας το μέγιστο 1,78 και 1,21 τα προηγούμενα δέκα χρόνια. Το 90% των παραμορφώσεων θα μπορούσαν να αποδοθούν σε ένα από τα ακόλουθα:
Δευτερεύοντα συμβάντα μετά από σύγκρουση
Ένα επιβατικό τρένο εκτροχιάστηκε στο σιδηροδρομικό δυστύχημα του Πόλμοντ στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1984 όταν χτύπησε μια αγελάδα με ταχύτητα. Η διάταξη του τρένου είχε την ατμομηχανή στο πίσω μέρος (να προωθεί) με ένα ελαφρύ όχημα οδήγησης-ρυμουλκούμενου να οδηγεί. Η αγελάδα είχε περάσει στη γραμμή από παρακείμενη γεωργική γη, λόγω ελλιπούς περίφραξης. 13 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στον εκτροχιασμό που προέκυψε. Ωστόσο, αυτό πιστεύεται ότι ήταν το πρώτο περιστατικό από αυτήν την αιτία (στο Ηνωμένο Βασίλειο) από το 1948. However this was thought to be the first occurrence from this cause (in the UK) since 1948.
Αποτελέσματα χειρισμού αμαξοστοιχίας
Το σιδηροδρομικό δυστύχημα του Σόλσμπερι έλαβε χώρα την 1η Ιουλίου 1906. ένα ειδικό τρένο με βάρκα μόνο πρώτης θέσης από το Στόουνχαουζπουλ, Πλίμουθ, Αγγλία, διέσχιζε τον σταθμό του Σόλσμπερι με περίπου 100χ.α.ώ. Υπήρχε μια απότομη καμπύλη δέκα αλυσίδων (660 πόδια, 200 m) ακτίνα και περιορισμός ταχύτητας στα 48 km/h. Η ατμομηχανή ανατράπηκε εξ ολοκλήρουω και προσέκρουσε σε βαγόνια τρένου [πυ μετέφερε γάλα στην παρακείμενη γραμμή. Σκοτώθηκαν 28 άνθρωποι. Ο μηχανοδηγός ήταν νηφάλιος και κανονικά αξιόπιστος, αλλά δεν είχε οδηγήσει προηγουμένως τρένο χωρίς στάση μέσω του Σόλσμπερι.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σιδηροδρομικά ατυχήματα και δυστυχήματα
Ιωάννης της Σουηβίας
Ο Ιωάννης, γερμ. Johann (π. 1290 - 13 Δεκεμβρίου 1312/13) από τον Οίκο των Αψβούργων, ήταν ο φονέας του θείου του Αλβέρτου Α΄. Με αυτό οι Αψβούργοι έχασαν την πρώτη ευκαιρία να γίνουν κληρονομικοί βασιλείς της Γερμανίας.
Νεανικά έτη
Γεννήθηκε λίγο πριν ή μετά το θάνατο του πατέρα του Ροδόλφου Β΄ δούκα της Αυστρίας. Μητέρα του ήταν η Αγνή Πρεμυσλιδών, κόρη του Ότακαρ Β΄ της Βοημίας. Το 1282 ο Ροδόλφος Α΄ της Γερμανίας έδωσε στους γιους του Αλβέρτο Α΄ και Ροδόλφο Β΄ το δουκάτο της Αυστρίας & Στυρίας, αλλά το επόμενο έτος ο Ροδόλφος Β΄ πιέστηκε να παραιτηθεί. Έτσι το 1283 στο Ράινφελντεν συμφωνήθηκε η παραίτησή του υπέρ του αδελφού του. Του δόθηκε ο τίτλος του δούκα της Σουηβίας.
Ο Ιωάννης πέρασε τη νεότητά του στην Αυλή της Βοημίας και στο Μπουργκ της Σουηβίας. Όταν ενηλικιώθηκε ένιωσε στερημένος από την κληρονομία και όταν ο θείος του εκλέχθηκε το 1298 βασιλιάς της Γερμανίας, του ζήτησε μερίδιο από τις κτήσεις των Αψβούργων. Ο Αλβέρτος Α΄ δεν του έδωσε μερίδιο, ούτε τις κτήσεις στη Σουηβία (τη μετά λεγόμενη Πέραν Αυστρία) που είχαν δοθεί στον πατέρα του το 1283. Μάλιστα το 1306 ο θείος του τοποθέτησε στο θρόνο της Βοημίας τον πρωτότοκο γιο του Ροδόλφο Α΄, αν και ο Ιωάννης είχε δικαίωμα διαδοχής, ως εγγονός του Ότακαρ Β΄. Τον Ιωάννη αποκαλούσαν ειρωνικά δούκα της Ακτημοσύνης. Τότε ο Ιωάννης με ορισμένους ευγενείς της Σουηβίας σχεδίασε να δολοφονήσει τον Αλβέρτο Α΄.
Το 1308 σε ένα συμπόσιο των Αψβούργων στο Βίντερτουρ, ο οικοδεσπότης Αλβέρτος Α΄ πρόσφερε ένα στεφάνι με άνθη στον Ιωάννη, που το απέρριψε λέγοντας ότι δεν θα δεχθεί να αποζημιωθεί από τον θείο του με άνθη και προκλήθηκε σκάνδαλο. Την επόμενη ημέρα ο Αλβέρτος Α΄, περνώντας τον ποταμό Ρόις κοντά στο Βίντις, απομονώθηκε από τους ακολούθους του και δέχθηκε επίθεση από τον Ιωάννη και τους συνωμότες του. Χωρίς αφορμή, ο Ιωάννης του άνοιξε το κρανίο. Ο διάδοχος του Αλβέρτου Α΄, ο Ερρίκος Ζ΄ της Γερμανίας τον έθεσε υπό βασιλική απαγόρευση (reichsacht). Για να ξεφύγει από την εκδίκηση των έξι γιων του Αλβέρτου Α΄, κατέφυγε στην Ιταλία, σε μία μονή της Πίζας, αλλά αυτό είναι αβέβαιο.
Το 1322 στη μάχη του Μύλντορφ, ο δευτερότοκος γιος του Αλβέρτου Α΄, ο Φρειδερίκος Α΄ ηττήθηκε στην προσπάθειά του να γίνει βασιλιάς της Γερμανίας· οι Αψβούργοι δεν μπόρεσαν τότε να αποκτήσουν το αξίωμα κληρονομικά. Αυτό θα γίνει τρεις γενιές μετά, το 1438 από τον Αλβέρτο Β΄ της Γερμανίας.
Αντιαθλητική συμπεριφορά
Παραδείγματα σε διάφορα αθλήματα
Στο αμερικανικό ποδόσφαιρο, η αντιαθλητική συμπεριφορά οδηγεί σε ποινή από απόσταση 14 μέτρων, η οποία επιβάλλεται μετά την ολοκλήρωση του παιχνιδιού. Όταν αυτό συμβαίνει μετά από παιχνίδι με σκορ, οι 15 γιάρδες υπολογίζονται στο λάκτισμα. Οι καταστάσεις που μπορεί να επισύρουν μία τέτοια ποινή περιλαμβάνουν υπερβολικούς πανηγυρισμούς μετά από φάσεις, συχνά με τη συμμετοχή στηριγμάτων ή πολλών παικτών ή με την εμπλοκή σε χλευασμό εναντίον ενός αντιπάλου, τη σκόπιμη αφαίρεση του κράνους από έναν παίκτη οπουδήποτε στον αγωνιστικό χώρο κατά τη διάρκεια ή μεταξύ των φάσεων ή αν ένας αναπληρωματικός εγκαταλείψει τον πάγκο της ομάδας κατά τη διάρκεια ενός αγώνα. Η αντιαθλητική συμπεριφορά μπορεί επίσης να οδηγήσει στην αποβολή παικτών ή αξιωματούχων από το παιχνίδι, εάν η συμπεριφορά κριθεί κατάφωρη, όπως η επαφή με αξιωματούχους του παιχνιδιού. Στο NCAA και το NFL, δύο αντιαθλητικά φάουλ οδηγούν στην αποβολή του παραβάτη.
Ο διαιτητής σηματοδοτεί αντιαθλητική συμπεριφορά κρατώντας τα χέρια του τεντωμένα με τις παλάμες στραμμένες προς τα κάτω. Οι προπονητές μπορούν επίσης να λάβουν ποινή αντιαθλητικής συμπεριφοράς για κοροϊδία, διαφωνία ή κατάχρηση των αξιωματούχων, μία από τις λίγες φορές που οι ενέργειες ενός προπονητή μπορούν να τιμωρηθούν εκτός από τη σπάνια ποινή της απτά αθέμιτης πράξης. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους παίκτες, οι προπονητές δεν μπορούν να αποκλειστούν για τη δεύτερη φορά.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 στις Ηνωμένες Πολιτείες, στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο ορισμός της αντιαθλητικής συμπεριφοράς επεκτάθηκε ώστε να περιλαμβάνει την παραβίαση πρωτοκόλλων που έχουν σχεδιαστεί για τον περιορισμό της εξάπλωσης του COVID-19. Οι ποινές μπορεί να περιλαμβάνουν πρόστιμα, αναστολές ή ακόμη και απώλεια επιλογών για το ντραφτ εκτός από την τυπική ποινή των 15 μέτρων για τον ένοχο.
Στο ποδόσφαιρο ομοσπονδίας, ο όρος "αντιαθλητική συμπεριφορά" χρησιμοποιείται πιο συχνά, καθώς είναι ένας από τους λόγους που απαριθμούνται στο νόμο 12 των νόμων του παιχνιδιού για τους οποίους μπορεί να δοθεί κίτρινη κάρτα. Ερμηνεύεται ευρέως, συνηθέστερα για την επιβολή κυρώσεων για φάουλ που είναι πιο σοβαρά από τα περισσότερα, αν και κάτω από το επίπεδο που θα άξιζε μία κόκκινη κάρτα. Άλλα παραδείγματα είναι οι υπερβολικοί πανηγυρισμοί γκολ (π. χ. αφαίρεση της φανέλας) και η προσομοίωση ενεργειών που αποσκοπούν στην εξαπάτηση του διαιτητή ( βουτιές ).
Στην καλαθοσφαίριση, ένα τέτοιο παράπτωμα τιμωρείται με τεχνική ποινή σε αντίθεση με το προσωπικό φάουλ. Η τεχνική ποινή είναι παρόμοια με την προειδοποίηση, καθώς δύο τέτοια φάουλ συνεπάγονται αποβολή, αν και η κατάφωρη συμπεριφορά θα αξιολογηθεί αμέσως με δύο διαδοχικές τεχνικές ποινές ή, σε μία τουλάχιστον περίπτωση, με μία.
Στην αντισφαίριση, μία τέτοια συμπεριφορά χαρακτηρίζεται ως "παραβίαση του κώδικα". Παραδείγματα περιλαμβάνουν την κατάχρηση ρακέτας (σκόπιμη ρίψη της ρακέτας ή χρήση της για να χτυπήσει ένα αντικείμενο εκτός της μπάλας), την κατάχρηση μπάλας (σκόπιμο χτύπημα ή ρίψη της μπάλας στις κερκίδες εκτός κανονικού παιχνιδιού) ή σκόπιμη φωνή κατά τη διάρκεια ενός πόντου για να αποσπάσει την προσοχή του αντιπάλου. Οι ποινές ποικίλλουν ανάλογα με τους διοργανωτές του αγώνα ή του τουρνουά και συνήθως ξεκινούν με μία προφορική προειδοποίηση για την πρώτη παράβαση και απώλεια ενός πόντου, ενός παιχνιδιού ή ενός αγώνα για επιπλέον παραβάσεις.
Στο κρίκετ, μία τέτοια συμπεριφορά θεωρείται ότι παραβιάζει το "πνεύμα του παιχνιδιού". Το προοίμιο των Νόμων του Κρίκετ αναφέρονται ορισμένες ενέργειες που μπορεί να παραβιάζουν το πνεύμα του κρίκετ. Λεπτομερέστερος κατάλογος (μαζί με τις κατάλληλες κυρώσεις) παρατίθεται στον Κώδικα Συμπεριφοράς Κρίκετ του ICC. Δεδομένου ότι η καλή συμπεριφορά στο κρίκετ θεωρείται παραδοσιακά ως απαραίτητη προϋπόθεση ενός τζέντλεμαν για την ιστορική ιδιότητα του παιχνιδιού ως "παιχνίδι των κυρίων", έχει οδηγήσει στη ρήση "It's not cricket", μια φράση της αγγλικής γλώσσας που σημαίνει αντιαθλητική συμπεριφορά στον αθλητισμό, στις επιχειρήσεις ή στη ζωή γενικότερα. Υπάρχει σημαντική συζήτηση σχετικά με το αν το έλκηθρο θα πρέπει να θεωρηθεί ως "αντιαθλητική συμπεριφορά" και να απαγορευτεί λόγω αρκετών υψηλού προφίλ τιμωρητέων περιπτώσεων ρατσιστικής και λεκτικής βίας κατά τη διάρκεια διεθνών αγώνων. Οι υποστηρικτές έχουν υποστηρίξει ότι το sledging προοριζόταν να είναι πνευματώδες και χιουμοριστικό και όχι προσωπική επίθεση στον αντίπαλο παίκτη.
Στο χόκεϊ επί πάγου, η αντιαθλητική συμπεριφορά ορίζεται στον Κανόνα 75 του Βιβλίου Κανονισμών του NHL ως εξής: "Οι παίκτες, οι τερματοφύλακες και το μη αγωνιζόμενο προσωπικό του συλλόγου είναι υπεύθυνοι για τη συμπεριφορά τους ανά πάσα στιγμή και πρέπει να προσπαθούν να αποτρέπουν την ανάρμοστη συμπεριφορά πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά το παιχνίδι, εντός ή εκτός του πάγου και σε οποιοδήποτε μέρος του παγοδρομίου. Οι διαιτητές μπορούν να επιβάλουν ποινές σε οποιοδήποτε από τα παραπάνω μέλη του προσωπικού της ομάδας για την παράλειψη αυτή" Ένας παίκτης μπορεί να λάβει ποινή δύο λεπτών για αντιαθλητική συμπεριφορά. Ασυνήθιστα για ένα ομαδικό άθλημα, οι διαπληκτισμοί, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν συνιστούν αντιαθλητική συμπεριφορά.
Λακρός γηπέδου
Ο ορισμός της αντιαθλητικής συμπεριφοράς του λακρός γηπέδου περιλαμβάνει γενικά την ίδια συμπεριφορά με άλλα αθλήματα, όπως η διαφωνία με τον αξιωματούχο για μια κλήση, η χρήση άσεμνης γλώσσας και ο χλευασμός ή η πρόκληση άλλων παικτών. Θεωρείται προσωπικό φάουλ σύμφωνα με τους κανόνες. Οι προπονητές και το μη αγωνιζόμενο προσωπικό μπορούν να υποστούν την ποινή αν εισέλθουν στον αγωνιστικό χώρο χωρίς την άδεια του αξιωματούχου (εκτός από περιπτώσεις όπου οι κανόνες το επιτρέπουν) ή αν χρησιμοποιήσουν υβριστικές εκφράσεις προς τους αξιωματούχους. Εάν η συμπεριφορά συνεχιστεί, μπορεί να ζητηθούν πρόσθετες παραβάσεις. Οι ποινές μπορεί να κυμαίνονται από ένα έως τρία λεπτά, συνήθως μη αποδεσμεύσιμες- σε ορισμένες λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις που δεν περιλαμβάνουν καταχρηστική συμπεριφορά, όπως ο σκόπιμος χειρισμός της μπάλας κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, η επανειλημμένη διάπραξη του ίδιου τεχνικού σφάλματος ή η σκόπιμη καθυστέρηση της επιστροφής στον αγωνιστικό χώρο για να αποκτηθεί πλεονέκτημα, οι ποινές αυτές είναι αποδεσμεύσιμες.
Σύμφωνα με τους κανόνες για το λακρός παίδων/κορασίδων λυκείου, μία δεύτερη ποινή αντιαθλητικής συμπεριφοράς που δεν μπορεί να απαλειφθεί εναντίον του ίδιου παίκτη αποτελεί αυτόματη αποβολή. Ο παίκτης πρέπει να εκτίσει τρία λεπτά χωρίς δικαίωμα αποβολής στην περιοχή της ποινής- όταν λήξει αυτός ο χρόνος, ένας αναπληρωματικός παίκτης πρέπει να ξαναμπεί στο παιχνίδι στη θέση του. (Πρέπει να εγκαταλείψει τον χώρο του παιχνιδιού, εκτός εάν δεν υπάρχει προσωπικό του σχολείου για να επιβλέπει, οπότε περιορίζεται στον πάγκο για το υπόλοιπο του παιχνιδιού και η αποβολή του/της αυξάνεται κατά ένα παιχνίδι.
Μηχανοκίνητος αθλητισμός
Στη Φόρμουλα 1, οι οδηγοί δείχνουν μία ασπρόμαυρη σημαία για αντιαθλητική οδήγηση. Για αντιαθλητική συμπεριφορά που συνέβη μετά τη λήξη του αγώνα ή εκτός αγώνα, χρησιμοποιείται η φράση "δυσφήμιση του αθλήματος", όπως σχετικά με τη χρήση των εντολών ομάδας ή όταν η FIA απέβαλε τον Αντρέα Μόντα Φόρμουλα το 1992.
Η ΝΑΣΚΑΡ έχει επίσης το τμήμα 12-4, το οποίο απαγορεύει ενέργειες που είναι "επιζήμιες για τους αγώνες στοκ καρ". Αυτή η διαδικασία εφαρμόστηκε κατά της Μάικλ Ουόλτριπ Ρέισινγκ, επειδή προφανώς εκμεταλλεύτηκε το σύστημα για να επιτρέψει στον οδηγό της, Μάρτιν Τρούεξ, Τζούνιορ να εισέλθει στο Κυνηγητό Κυπέλλου του 2013. Ένα άλλο παράδειγμα ήταν όταν ο Μάρκος Αμπρόουζ και ο Κέισι Μίαρς τιμωρήθηκαν με πρόστιμο επειδή επιτέθηκαν ο ένας στον άλλον στην περιοχή των πιτ μετά τον αγώνα Τογιότα Όουνερς 400 του 2014.
Στήσιμο αγώνων
Η αντιαθλητική συμπεριφορά περιλαμβάνει επίσης απόπειρες των παικτών για χειραγώγηση αγώνων, κατά τις οποίες οι ομάδες έχασαν σκόπιμα (ένα παιχνίδι που ρίχτηκε) ή πέτυχαν ισοπαλίες ή επιλεγμένα αποτελέσματα, προκειμένου να αντιμετωπίσουν μία ευνοϊκότερη ομάδα σε μονά παιχνίδια ή μία υψηλότερη επιλογή στο ντραφτ.
Βιβλιογραφικές αναφορές
Κατηγορία:Ανάρμοστη συμπεριφορά Κατηγορία:Αθλητικός πολιτισμός Κατηγορία:Αθλητικές ποινές Κατηγορία:Βία στον αθλητισμό Κατηγορία:Απάτη στον αθλητισμό Κατηγορία:Ορολογία που χρησιμοποιείται σε πολλαπλά αθλήματα Κατηγορία:Αθλητικό πνεύμα
Μουσουλίτα
Η Μουσουλίτα είναι κοινότητα της επαρχίας Αμμοχώστου στην Κύπρο. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το χωριό δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Το έδαφος της κοινότητας ανήκει εκ του νόμου (de jure) στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ εκ των πραγμάτων (de facto) ανήκει στο μη αναγνωρισμένο κράτος της Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου.
Πληθυσμός
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο έως το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή στο χωριό από την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού το έδαφος του δεν ελέγχεται από αυτήν.
Πηγές
Κατηγορία:Κοινότητες της Επαρχίας Αμμοχώστου
Δεντροτσοπανάκος
Ο Δεντροτσοπανάκος (ορθότερα δεντροτσομπανάκος) είναι στρουθιόμορφο πτηνό της οικογενείας των Σιττιδών, ένας από τους τσοπανάκους (γένος Sitta) που απαντούν και στον ελλαδικό χώρο. Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι Sitta europaea και περιλαμβάνει 22 υποείδη.
Στον ελλαδικό χώρο απαντά το υποείδος Sitta europaea caesia Wolf, 1810, με -όχι πολύ- πιθανή την παρουσία του υποείδους Sitta europaea levantina E. Hartert, 1905 στη Λέσβο.
Ονοματολογία
Η λατινική επιστημονική ονομασία του γένους, Sitta, προέρχεται από τον αρχαίο ελληνικό όρο σίττα. Πρόκειται για επιφώνημα, το οποίο χρησιμοποιούσαν οι βοσκοί στην αρχαιότητα για να καθοδηγούν τα ποίμνια («ουκ από τας κράνας σίττ’ αμνίδες» Θεόκρ., «σίτθ’ α Κυμαίθα, ποτί τον λόφον''» Θεόκρ.). Προφανώς, πρόκειται για ονοματοποιημένο όρο, δηλαδή καταγραφή του ήχου που παρήγαγαν με το στόμα τους οι ποιμένες για να καλούν τα κοπάδια, πιθανότατα το διαπεραστικό σφύριγμα που χρησιμοποιούν ακόμη και σήμερα. Παραλλαγές αυτού του φωνήματος είναι τα, επίσης αρχαία, επιφωνήματα ψίττα και ψύττα. Μάλιστα, η λέξη συνδέεται με τον νεοελληνικό διαλεκτικό τύπο σίττα ή σίτα, που χρησιμοποιείται για την ονομασία της κατσίκας. ''
Τον όρο «εκλογίευσαν» οι Αριστοτέλης, Ησύχιος κ.α. χρησιμοποιώντας τη λέξη σίττη αντί για το ίδιο το επιφώνημα έτσι, ώστε να γίνεται αναφορά στο πτηνό. Τον όρο, δανείστηκε κατόπιν η λατινική (από το 1544) και, στη συνέχεια, επιστράφηκε στη νεοελληνική γλώσσα ως αντιδάνεια λέξη. Βάσει αυτών των δεδομένων, εξηγείται η ελληνική λαϊκή ονομασία του πτηνού. Το πρόθημα δεντρο- παραπέμπει στα προτιμώμενα ενδιαιτήματά του.
Συστηματική Ταξινομική
thumb|left|150px|Ομάδα caesia
Το είδος περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Λινναίο, υπό την ονομασία Sitta europaea (1758). Τα καταγεγραμμένα απολιθώματα είναι λίγα και διάσπαρτα. Ειδικά για τον ευρωπαϊκό χώρο, περιορίζονται στο εξαφανισμένο taxon Sitta senogalliensis από το Κάτω Μειόκαινο στην Ιταλία, και κάποιο μεταγενέστερο υλικό από τη Γαλλία.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η οικογένεια (Sittidae) είναι, σχετικά, πρόσφατης προέλευσης. Λεπτομερείς μορφολογικές μελέτες των ασιατικών πληθυσμών, σε συνδυασμό με την εξέταση του μιτοχονδριακού DNA (mtDNA) από πολλές περιοχές σε όλο το φάσμα κατανομής (μη συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, της Εγγύς Ανατολής, του Ιράν και της Κίνας), έχουν αποκαλύψει μια πιο σύνθετη κατάσταση, αλλά οι λεπτομέρειες δεν έχουν επιλυθεί ακόμη. thumb|left|150px|Ομάδα europaea
thumb|left|150px|Ομάδα sinensis
Η συστηματική ταξινομική του είδους είναι περίπλοκη, λόγω γεωγραφικής ποικιλομορφίας, εξ αιτίας της οποίας, ενώ μέχρι την τελευταία δεκαετία είχαν περιγραφεί 16 taxa ως υποείδη, πρόσφατα, αυξήθηκαν σε 22.
Τα υποείδη αυτά διαιρούνται άτυπα σε 3 «ομάδες» (groups) ανάλογα με τις διαφορές που εμφανίζουν σε κάποια, σταθερά μορφολογικά στοιχεία, κυρίως τον χρωματισμό του στήθους (breast) και της περιοχής του λάρυγγα (throat). Οι ομάδες αυτές είναι οι εξής:
Ωστόσο, αυτές οι διαφορές είναι αδρές και, δεν είναι ασυνήθιστες, ενδιάμεσες μορφές, ιδιαίτερα στα «σύνορα» των περιοχών όπου αλληλοεπικαλύπτονται τα επίμέρους υποείδη. Επίσης, μπορεί να υπάρχουν και ιδιαίτεροι, μοναδικοί στην εμφάνιση πληθυσμοί που δεν μπορούν να ταξινομηθούν σε κάποια από αυτές τις ομάδες.
Γεωγραφική εξάπλωση
thumb|right|350px|Γεωγραφική εξάπλωση του είδους Sitta europaea. Με τη μαύρη γραμμή απεικονίζεται η επικράτεια του υποείδους S. e. arctica που, πιθανόν, να αποτελεί ξεχωριστό είδος Το είδος εμφανίζει ευρύ και συμπαγές φάσμα κατανομής σε μεγάλες επικράτειες του Παλαιού Κόσμου (οικοζώνες: Παλαιαρκτική και Αφροτροπική). Σε όλες τις περιοχές εξάπλωσης απαντά ως επιδημητικό πτηνό, κυρίως μεταξύ των ισοθερμικών 16-20° C (Ιούλιος), και σε γεωγραφικό πλάτος, μέχρι 64° Β στη Δ. Ρωσία και 69° Β στη Σιβηρία. Το νότιο όριο κατανομής βρίσκεται στις 54-55° Β., περίπου. Στην Ευρώπη, απαντά σε μεγάλο τμήμα της ηπείρου, εκτός από την Ιρλανδία, την Ισλανδία και μεγάλο τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σκανδιναβίας. Στην Αφρική, απαντά μόνο στο βορειοδυτικό τμήμα της ηπείρου, σε περιοχές του Μαρόκου. Στην Ασία, τέλος, η κατανομή είναι πολύ συμπαγής από τη Ρωσία και ανατολικότερα, διαμέσου της δασικής ζώνης της τάιγκα, με τα νότια όρια στο ύψος του Καζακστάν, της Μογγολίας, της Α. ΝΑ. Κίνας (και της Ταϊβάν), ενώ ανατολικά φθάνει μέχρι την Ιαπωνία και την Κορέα. Διάσπαρτοι θύλακες φθάνουν μέχρι το Ιράκ και το Ιράν.
(σημ. με έντονα γράμματα τα υποείδη που απαντούν στον ελλαδικό χώρο)
Μεταναστευτική συμπεριφορά
Ο δεντροτσοπανάκος είναι αυστηρά καθιστικό είδος, στους περισσότερους πληθυσμούς, εκτός από κάποια μετα-αναπαραγωγική διασπορά νεαρών ατόμων. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι, υπάρχει απροθυμία για διάβαση έστω και μικρού τμήματος ανοικτού νερού. Επειδή οι βόρειοι και ανατολικοί πληθυσμοί εξαρτώνται από τους κώνους του πεύκου Pinus sibirica, σε περίπτωση ανεπάρκεια τροφής, πολλά άτομα του υποείδους S. e. asiatica μπορεί να μετακινηθούν στα δυτικά προς τη Β. Σουηδία και Φινλανδία, το φθινόπωρο, μερικές φορές παραμένοντας εκεί για να αναπαραχθούν. Οι πληθυσμοί του υποείδους S. e. arctica, πραγματοποιούν πιο περιορισμένες μετακινήσεις νότια και ανατολικά το χειμώνα, ενώ εκείνοι του S. e. amurensis, ταξιδεύουν από τη ΝΑ Ρωσία προς την Κορέα, κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Τυχαίοι, περιπλανώμενοι επισκέπτες έχουν αναφερθεί, από τον Λίβανο.
Στην Ελλάδα, ο δεντροτσοπανάκος απαντά ως επιδημητικό πτηνό στη βόρεια και κεντρική χώρα, καθώς και στην Πελοπόννησο. Από την Κρήτη και την Κύπρο δεν αναφέρεται.
Βιότοπος
thumb|right|350px|Τα παλαιά, ώριμα πλατύφυλλα δάση αποτελούν τα ιδανικά ενδιαιτήματα των δεντροτσοπανάκων Ο δεντροτσοπανάκος διαβιοί σε ώριμα δάση με μεγάλα, παλαιά πλατύφυλλα δένδρα, τα οποία παρέχουν εκτεταμένη ανάπτυξη προς αναζήτηση τροφής και θέσεις ωοτοκίας. Στην Ευρώπη, προτιμώνται φυλλοβόλα ή μικτά δάση, ιδιαίτερα εκείνα με βελανιδιές. Πάρκα, παλαιοί οπωρώνες και λοιπά δασικά ενδιαιτήματα μπορεί να καταλαμβάνονται, εφόσον έχουν τουλάχιστον 1 εκτάριο (2,5 στρέμματα) κατάλληλων δένδρων. Ειδικά στα βουνά, χρησιμοποιούνται παλαιά δένδρα ελάτης και πεύκης. Στις περισσότερες περιοχές της Ρωσίας, προτιμώνται κωνοφόρα για αναπαραγωγή, αλλά η πυκνότητα πληθυσμού είναι σχετικά χαμηλή.
Ο δεντροτσοπανάκος είναι, πρωτίστως, ένα πουλί των πεδινών περιοχών στα βόρεια του φάσματος κατανομής του, αλλά φτάνει στη γραμμή των δένδρων (tree-line) στην Ελβετία, στα 1.200 μ. ή περισσότερο, ενώ κάποιοι πληθυσμοί απαντούν περιστασιακά στα 1.800-2.100 μ., στην Αυστρία. Φωλιάζει σε παρόμοια υψόμετρα στα βουνά της Τουρκίας, τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία. Αντίθετα, είναι κυρίως ορεινό πτηνό στη Ν. Ιαπωνία (760-2.100 μ.) και την Ταϊβάν (800-3.300 μ.), αλλά στη Ν. Κίνα, απαντά σε μικρότερα υψόμετρα.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο η στατιστική ανάλυση των 5 πρώτων προτιμητέων οικοσυστημάτων, δίνει τα εξής αποτελέσματα: Πλατύφυλλα, Χωριά, Λειμώνες, Θαμνότοποι και Πόλεις.
Στην Ελλάδα, ο δεντροτσοπανάκος απαντά κυρίως σε πλατύφυλλα δάση, άλση, αλσύλλια και κήπους (βλ. και κατάσταση στην Ελλάδα).
Μορφολογία
Ο δεντροτσοπανάκος ανήκει σε μια οικογένεια πτηνών που χαρακτηρίζονται από μεγάλο -σε σχέση με το σώμα- κεφάλι, σχεδόν ανύπαρκτο λαιμό, κοντή ουρά, ισχυρότατο ράμφος και πόδια. Συνήθως εμφανίζουν γκρίζα ή κυανογκρίζα άνω επιφάνεια σώματος και μαύρη οφθαλμική λωρίδα, που εκτείνεται από τη βάση του ράμφους μέχρι τον αυχένα. Ο λάρυγγας και το στήθος μπορεί να ποικίλλουν σε χρωματισμούς (λευκό ή ανοικτό καφεκίτρινο) ανάλογα με το υποείδος, όπως και η κάτω επιφάνεια σώματος. Οι πλευρές και η κοιλιά έχουν φωτεινό σκωριοκαστανό ή πορτοκαλοκόκκινο χρώμα, ενώ η περιοχή της αμάρας είναι λευκή. Το στιβαρό ράμφος είναι πολύ μυτερό -σαν στιλέτο (sic), σκούρο γκρι με πιο «χλωμή» περιοχή στη βάση της γναθοθήκης, η ίριδα είναι σκούρα καφέ, ενώ οι ταρσοί και τα πόδια είναι ανοικτά καφετί ή γκριζωπά. Η περιοχή των πηδαλιωδών φτερών της ουράς φέρει λίγο μελανό χρώμα. thumb|right|400px|Ο δεντροτσοπανάκος κινείται αδιάκοπα στους κορμούς των δένδρων, με ακροβατικό τρόπο
Τα φύλα είναι παρόμοια σε παρουσιαστικό, αλλά τα θηλυκά μπορεί να έχουν ελαφρώς πιο ανοικτόχρωμη άνω επιφάνεια σώματος, πιο καφετί οφθαλμική λωρίδα και πιο «ξεπλυμένη» κοκκινωπή απόχρωση στις πλευρές και την κάτω κοιλιά. Τα νεαρά άτομα μοιάζουν με τα θηλυκά, αν και το πτέρωμά τους είναι πιο θαμπό, με πιο ανοικτόχρωμα πόδια, ενώ η οφθαλμική λωρίδα είναι γκριζόμαυρη.
Βιομετρικά στοιχεία
Πηγές:
Τροφή
Ο δεντροτσοπανάκος θεωρείται κυρίως εντομοφάγο πτηνό, αν και το διαιτολόγιο περιλαμβάνει και φυτική ύλη. Ιδιαίτερη προτίμηση δείχνει στις κάμπιες τα σκαθάρια και κάποια άλλα αρθρόποδα. Το φθινόπωρο και τον χειμώνα, η διατροφή συμπληρώνεται με ξηρούς καρπούς και σπέρματα, με τα φουντούκια και τα κάρυα οξιάς στην πρώτη γραμμή. Τα νεαρά άτομα τρέφονται κυρίως με έντομα που επιλέγουν οι γονείς τους, καθώς και με κάποια σπέρματα. Η αναζήτηση τροφής γίνεται, πρωτίστως, σε κορμούς και μεγάλα κλαδιά δένδρων, αλλά μπορούν επίσης να ανιχνεύονται και τα μικρότερα κλαδιά ή και το έδαφος, ιδίως εκτός της περιόδου αναπαραγωγής. Επίσης, μπορούν να αναζητούν την τροφή τους μαζί με προσωρινά σμήνη μικτών ειδών πτηνών (mixed-species foraging flock), καθώς περνούν δίπλα από το έδαφός τους. Τέλος, μπορούν να επισκέπτονται εύκολα ταΐστρες πουλιών το χειμώνα ή να τρώνε φαγητό φτιαγμένο από τον άνθρωπο, όπως διάφορες λιπαρές τροφές (τυρί, βούτυρο) και ψωμί. Ακόμη, έχουν παρατηρηθεί να τρέφονται με παραπροϊόντα σφαγείων. Πολλές φορές, όταν η τροφή είναι σκληρή, σφηνώνεται σε ρωγμές στο φλοιό ενός δένδρου και διαρρηγνύεται με το ισχυρό ράμφος. (βλ. και Ηθολογία).
Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ενόργανης Γυμναστικής 1986
Το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ενόργανης Γυμναστικής 1986 ήταν η 16η διοργάνωση του Πανελληνίου Πρωταθλήματος Ενόργανης Γυμναστικής, που διεξήχθη από τον Σύνδεσμο Ελληνικών Γυμναστικών Αθλητικών Σωματείων (ΣΕΓΑΣ). Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στα Τρίκαλα.
Δεντροτσοπανάκος
Ηθολογία
thumb|right|400px|Οι δεντροτσοπανάκοι, ακόμη και όταν καταρριχώνται έχουν το κεφάλι μπροστά Όπως οι δρυοκολάπτες, οι δεντροτσοπανάκοι κινούνται σχεδόν αποκλειστικά στα δέντρα, με γρήγορες και απότομες κινήσεις και μικρά, διαδοχικά άλματα αλλά, αντίθετα με εκείνους, δεν χρησιμοποιούν την ουρά τους για στήριξη. Επίσης, όταν αναζητούν την τροφή τους μπορούν να ανεβοκατεβαίνουν τους κορμούς των δένδρων, με το κεφάλι μπροστά, κάτι που δεν κάνουν οι δρυοκολάπτες. Γενικά, δεν είναι ιδιαίτερα κοινωνικοί και απαντούν μοναχικά ή κατά ζεύγη. Σπάνια κατεβαίνουν στο έδαφος, όπου κινούνται με μικρά πηδηματάκια (hops).
Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ενόργανης Γυμναστικής 1986
Στο πρωτάθλημα διεξήχθησαν οι κατηγορίες ανδρών, γυναικών, εφήβων και νεανίδων. Πρωταθλήτρια ομάδα στις γυναίκες αναδείχθηκε ο Φιλαθλητικός Ο.Γ..
Δεντροτσοπανάκος
Ηθολογία
Οι δεντροτσοπανάκοι αποθηκεύουν φυτική τροφή όλο το χρόνο, κυρίως το φθινόπωρο. Μεμονωμένα σπέρματα κρύβονται σε ρωγμές στο φλοιό ή, περιστασιακά, σε τοίχους και μέσα στο έδαφος και καλύπτονται με λειχήνες, βρύα ή μικρά κομμάτια του ίδιου του φλοιού. Η αποθηκευμένη τροφή ανακτάται στις εποχές με πολύ κρύο, μερικές φορές έως και τρεις μήνες μετά. Οι πληθυσμοί της Σιβηρίας αποθηκεύουν σπέρματα στα πεύκα, μερικές φορές, αρκετά για όλο το έτος. Τα αποθηκευμένα τρόφιμα μπορεί να περιλαμβάνουν και μη-φυτικό υλικό, όπως κομμάτια ψωμιού, κάμπιες και προνύμφες, με τις τελευταίες να αποκεφαλίζονται (sic) έτσι, ώστε να καθίστανται ανενεργές. Τα πουλιά με καλές αποθηκευμένες προμήθειες είναι υγιέστερα από εκείνα με πιο περιορισμένους πόρους.
Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ενόργανης Γυμναστικής 1986
Κάτοχοι μεταλλίων
1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988
Δεντροτσοπανάκος
Ηθολογία
Επειδή, η παραγωγή καρπών οξιάς διαφέρει σημαντικά από έτος σε έτος, εκεί, όπου αποτελούν σημαντικό μέρος της διατροφής, τα ποσοστά επιβίωσης ενηλίκων ατόμων μπορεί να παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστα σε χρονιές με φτωχή σοδειά, αλλά ο αριθμός των ανηλίκων ατόμων πέφτει σημαντικά το φθινόπωρο, με πολλά να χάνονται από την πείνα ή κατά τις μετακινήσεις. Σε περιοχές όπου, η φουντουκιά είναι το πλέον διαδεδομένο είδος δέντρου, υπάρχει παρόμοιο μοτίβο επιβίωσης των ενηλίκων και απώλειας νεαρών πτηνών, σε χρονιές με κακή παραγωγή καρπών.
Πτήση
Κατά την πτήση, εμφανίζουν μυτερό κεφάλι, αποστρογγυλεμένες πτέρυγες και, κοντή, τετράγωνη ουρά. Τα φτεροκοπήματα είναι γρήγορα, με τις πτέρυγες κλειστές ανάμεσα στους κτύπους και, συνήθως, μικρής διάρκειας. Η πτήση μικρών αποστάσεων είναι ευθεία, εκείνη των μεγαλύτερων, κυματιστή.
Φωνή
Ο δεντροτσοπανάκος έχει πολύ δυνατό, διαπεραστικό και υψίσυχνο κάλεσμα που, τις περισσότερες φορές προδίδει την παρουσία του στον χώρο, ακόμη και όταν κινείται «αόρατος» στα δένδρα. Το κάλεσμα αυτό μοιάζει με σφύριγμα και ερμηνεύει, εν πολλοίς, την ονομασία του γένους (βλ. Ονοματολογία). Αλλά και το τραγούδι είναι «υγρό» και μελωδικό, αποτελούμενο από διαδοχικά δυνατά «σφυρίγματα», το οποίο αρθρώνει από εκτεθειμένη θέση (perching).
Αναπαραγωγή
Η περίοδος φωλιάσματος, συνήθως, ξεκινάει στα τέλη Απριλίου με αρχές Μαΐου, αλλά ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος, μπορεί να ξεκινήσει από τον Μάρτιο ή και τον Φεβρουάριο στα νότια. thumb|right|400px|Η είσοδος της φωλιάς του δεντροτσοπανάκου «σοβατίζεται» περιμετρικά έτσι, ώστε μόλις να χωράει ο γονέας
Οι δεντροτσοπανάκοι είναι μονογαμικά πτηνά και κάθε ζευγάρι κατέχει έναν ζωτικό χώρο, στον οποίο μπορεί να περάσει και τον χειμώνα. Η επιφάνειά του κυμαίνεται από 2-10 εκτάρια (5-25 στρέμματα) στην Ευρώπη, κατά μέσον όρο, αλλά μπορεί να φθάσει σε 30,2 εκτάρια (75 στρέμματα) στα δάση κωνοφόρων της Σιβηρίας. Τα αρσενικά τραγουδούν για να υπερασπίσουν τον χώρο τους, αλλά και για να προσελκύσουν τα θηλυκά. Και τα δύο φύλα εκτελούν τελετουργικά ερωτοτροπίας με κυματιστές πτήσεις, ενώ το αρσενικό εκτελεί, επί πλέον, κυκλικές πτήσεις με ανοιγμένη ουρά και ανασηκωμένο κεφάλι. Επίσης, δίνει τροφή στο θηλυκό ενώ φλερτάρει. Παρά τον ισόβιο δεσμό, γενετική έρευνα στη Γερμανία έδειξε ότι, τουλάχιστον το 10% των νεαρών πουλιών στην περιοχή μελέτης, προέρχονταν από διαφορετικό αρσενικό, συνήθως από γειτονικό έδαφος.
Η φωλιά είναι σε κοιλότητα δένδρου, συνήθως μια παλιά τρύπα ανοιγμένη από δρυοκολάπτη ή φυσική. Μερικές φορές, το θηλυκό διευρύνει την υπάρχουσα οπή στο σάπιο ξύλο. Η φωλιά βρίσκεται, συνήθως, 2-20 μ. από την επιφάνεια του εδάφους και επιστρώνεται στη βάση της με φλοιό πεύκου ή νωπά ροκανίδια από άλλου είδους ξύλο, σπάνια με ξηρό φυτικό υλικό.
Η ωοτοκία πραγματοποιείται άπαξ σε κάθε αναπαραγωγική περίοδο, υπό κανονικές συνθήκες. Η γέννα αποτελείται από (4-) 6 έως 9 (-13) υποελλειπτικά αβγά, διαστάσεων 19,3 Χ 14,8 χιλιοστών και βάρους 2,3 γραμμαρίων, εκ των οποίων 6% είναι κέλυφος. Τα αβγά εναποτίθενται μέρα παρά μέρα και η επώαση αρχίζει μετά την εναπόθεση του τελευταίου αβγού. Πραγματοποιείται μόνον από το θηλυκό και διαρκεί (13-) 16 έως 17 (-18) ημέρες, περίπου. Οι νεοσσοί είναι φωλεόφιλοι (altricial) και χρήζουν της άμεσης προστασίας των γονέων, ενώ η πτέρωση πραγματοποιείται στις 23 με 25 ημέρες, περίπου. Όταν χρησιμοποιούνται τεχνητές φωλιές, ο αριθμός των αβγών και των εκκολαφθέντων νεοσσών είναι τόσο μεγαλύτερος όσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθος της φωλιάς κάτι που, για λόγους που δεν είναι σαφείς, δεν ισχύει για τις φυσικές φωλιές.
Η καθιστική φύση του είδους σημαίνει ότι, τα ανήλικα άτομα μπορούν να αποκτήσουν δικό τους ζωτικό χώρο, μόνο με την εύρεση μιας κενής περιοχής ή αντικατάσταση κάποιας που ο «ιδιοκτήτης» της έχει χαθεί. Στην Ευρώπη, τα νεαρά πτηνά σχεδόν πάντα μετακινούνται σε ακατοίκητα ενδιαιτήματα, αλλά στις μεγάλες περιοχές της Σιβηρίας, κινούνται μέσα στην περιοχή αναπαραγωγής ενός ζεύγους ενηλίκων.
Θηρευτές
Στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, ο κυριότερος θηρευτής του είδους είναι το ξεφτέρι. Άλλοι σημαντικοί θηρευτές είναι το διπλοσάινο, το δεντρογέρακο, ο χουχουριστής, ο πευκοδρυοκολάπτης και η νυφίτσα. Σουηδική μελέτη έδειξε ότι, το 6,2% των φωλιών του πτηνού στην περιοχή μελέτης τους, δέχθηκαν επιδρομή από αρπακτικά ζώα.
Επίσης, τα ψαρόνια μπορεί να καταλαμβάνουν τις φωλιές των δεντροτσοπανάκων, προκαλώντας μείωση της αναπαραγωγικής επιτυχίας τους. Αυτό είναι πιο πιθανό να συμβεί, εάν η φωλιά είναι ψηλά σε ένα δέντρο και υπάρχει καλή, τοπική αναπαραγωγική πυκνότητα.
Κατάσταση πληθυσμού
Το είδος, λόγω του ευρέος φάσματος κατανομής του και των λίγων κινδύνων που αντιμετωπίζει. δεν κινδυνεύει σε παγκόσμιο επίπεδο, ως εκ τούτου, χαρακτηρίζεται ως Ελαχίστης Ανησυχίας (LC) από την IUCN.
Τους μεγαλύτερους αναπαραγωγικούς πληθυσμούς στην Ευρώπη -όπου αναπαράγεται λιγότερο από το 1/2 του παγκόσμιου πληθυσμού- διαθέτουν η Ρωσία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία και η Τσεχία.
Κατάσταση στην Ελλάδα
Ο δεντροτσοπανάκος απαντά σε μεγάλο τμήμα της ηπειρωτικής επικράτειας αλλά σε ελάχιστα νησιά, κυρίως στη Λέσβο, ενώ νοτιότερα της Θεσσαλίας και της Ηπείρου, λείπει σχεδόν παντελώς από τα πεδινά. Γενικά, δεν είναι πολυάριθμο είδος, ειδικά στα νότια (Πελοπόννησος), όπου καθίσταται μόνον σποραδικά κοινό πτηνό. Η παρουσία του εξαρτάται άμεσα από την πυκνότητα των πλατύφυλλων δένδρων μιας περιοχής (βελανιδιές, οξιές κ.ο.κ) ή -σε ειδικές περιπτώσεις- από τα κωνοφόρα (π.χ. Παρνασσός).
Η Ελλάδα φιλοξενεί λιγότερο από το 1% του συνολικού ευρωπαϊκού πληθυσμού, αν και τα στοιχεία παραμένουν ελλιπή (ΝΕ).
Άλλες ονομασίες
Στον ελλαδικό χώρο ο Δεντροτσοπανάκος απαντά και με τις ονομασίες: Κουτουλιάρης (Κρήτη), Σκαλοθάρης (Λακωνία), Σφυριχτάρι και Σφυριχτής (Αττική).
Σημειώσεις
iii. Στο παρόν λήμμα ακολουθείται η κατά Howard & Moore (4th ed.)  ταξινομική. Ωστόσο, αυτό κατ’ ουδένα τρόπο αποτελεί στατική κατάσταση, αλλά ως εκ της δυναμικής φύσεως του αντικειμένου, μπορεί να υπόκειται σε τυχόν αλλαγές (βλ. Συστηματική ταξινομική)
Πηγές
Κατηγορία:Σιττίδες Κατηγορία:Πτηνά της Ασίας Κατηγορία:Πτηνά της Ευρώπης Κατηγορία:Πτηνά της Ελλάδας
Θαΐς
σύνδεσμος=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Georges-Antoine_Rochegrosse_Incendie_de_Persepolis_1890.jpg/220px-Georges-Antoine_Rochegrosse_Incendie_de_Persepolis_1890.jpg|μικρογραφία|Η Θαΐδα ηγείται της καταστροφής του παλατιού της Περσέπολης, όπως τη φαντάστηκε στο έργο Θαΐδα ο Ζορζ-Αντουάν Ροσεγκρός το 1890.
Η Θαΐς (άκμασε τον 4ο αι. π.Χ.) ήταν μία διάσημη Ελληνίδα εταίρα, που συνόδευε τον Μεγάλο Αλέξανδρο στις εκστρατείες του. Πιθανότατα από την Αθήνα, είναι πιο διάσημη για την υποκίνηση της πυρπόλησης της Περσέπολης. Εκείνη την εποχή, η Θαΐδα ήταν η ερωμένη του Πτολεμαίου Α΄ Σωτήρα, ενός από τους στενούς συντρόφους και στρατηγούς του Αλέξανδρου. Έχει προταθεί ότι μπορεί να ήταν και ερωμένη του Αλεξάνδρου, με βάση τη δήλωση τού Αθήναιου, ότι στον Αλέξανδρο άρεσε να «κρατά την Θαΐδα μαζί του», αλλά αυτό μπορεί απλώς να σημαίνει ότι απολάμβανε τη συντροφιά της, καθώς λέγεται ότι η Θαΐδα ήταν πολύ πνευματώδης και διασκεδαστική. Ο Αθήναιος λέει επίσης ότι μετά το τέλος του Αλεξάνδρου, ο Πτολεμαίος νυμφεύτηκε τη Θαΐδα, που γέννησε τρία από τα παιδιά του, και μπορεί επίσης να έγινε βασίλισσα της Αιγύπτου.
Το κάψιμο της Περσέπολης
σύνδεσμος=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Alessandro_e_Taide_incendiano_Persepoli_-_Ludovico_Carracci.jpg/220px-Alessandro_e_Taide_incendiano_Persepoli_-_Ludovico_Carracci.jpg|μικρογραφία|Η Θαΐς οδηγεί τον Μεγάλο Αλέξανδρο να ξεκινήσει τη φωτιά. Έργο του [[Λουντοβίκο Καρράτσι, π. 1592.]]
Μετέπειτα ζωή
Η μετέπειτα σταδιοδρομία της Θαΐδας είναι αβέβαιη. Σύμφωνα με τον Αθήναιο, παντρεύτηκε τον εραστή της Πτολεμαίο Α΄, που έγινε βασιλιάς της Αιγύπτου, μετά το τέλος του Αλεξάνδρου. Ακόμα και αν δεν ήταν στην πραγματικότητα παντρεμένοι, η σχέση τους φαίνεται να έχει αποκτήσει «οιονεί νομική υπόσταση». Έδωσε στον Πτολεμαίο τρία παιδιά, δύο αγόρια και ένα κορίτσι:
Όποιο και αν είναι το νομικό καθεστώς της σχέσης τους, ο ρόλος της Θαΐδας στην Αίγυπτο είναι ασαφής. Ο Πτολεμαίος Α΄ είχε (και) άλλες συζύγους, πρώτα την Ευρυδίκη και αργότερα τη Βερενίκη Α΄, η οποία έγινε η κύρια σύζυγός του και μητέρα τού διαδόχου του.
Η ημερομηνία του τέλους της Θαΐδας είναι άγνωστη.
Εμφανίσεις στη λογοτεχνία
σύνδεσμος=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Carracci%2C_Ludovico_-_Alessandro_e_Taide_-_1611.jpg/220px-Carracci%2C_Ludovico_-_Alessandro_e_Taide_-_1611.jpg|μικρογραφία|[[Λουντοβίκο Καρράτσι, Aλέξανδρος και Θαΐδα.]]
Η μεγάλη της προσωπικότητα είχε ως αποτέλεσμα ηρωίδες με το όνομα Θαΐδα να εμφανίζονται σε πολλά λογοτεχνικά έργα, τα πιο διάσημα από τα οποία παρατίθενται παρακάτω. Στη μετακλασική περίοδο απεικονίζεται συνήθως στη λογοτεχνία και την τέχνη ως ερωμένη του Μ. Αλέξανδρου και όχι του Πτολεμαίου Α΄.
Σε κλασικά έργα
Στη Θεραπεία του Έρωτα (Remedia Amoris) του Οβίδιου (383), η Θαΐδα αντιπαραβάλλεται με την Ανδρομάχη, η οποία είναι η επιτομή της πιστής συζύγου, ενώ η Θαΐδα θεωρείται η επιτομή του έρωτα. Η Θαΐδα, λέει ο Oβίδιος, είναι το θέμα τής τέχνης του.
Το βιβλίο τού Αθήναιου Οι Δειπνοσοφιστές καταγράφει μία σειρά από παρατηρήσεις, που αποδίδονται στην Θαΐδα. «Μία φορά σε έναν καυχησιάρη εραστή της, που είχε δανειστεί μερικά κύπελλα από πάρα πολλούς ανθρώπους, και ανέφερε ότι ήθελε να τα λιώσει και να κάνει άλλα, είπε "Θα καταστρέψεις ό,τι ανήκει σε κάθε ιδιώτη"». Μία άλλη φορά, όταν ρωτήθηκε ποιον επισκεπτόταν, είπε "Πάω να κατοικήσω με τον Αιγέα, τον γιο του μεγάλου Πανδίωνα": ένας πνευματώδης τρόπος να περιγράψει έναν άγνωστο προστάτη της (ο Αιγέας πήρε το όνομά του από την αίγα, και τράγος λεγόταν ο προστάτης).
Μετα-κλασική
Στη Θεία Κωμωδία, μία ηρωίδα που ονομάζεται Θαΐς είναι μία από τις λίγες γυναίκες, που βλέπει ο Ντάντε Αλιγκέρι στο ταξίδι του στην Κόλαση (Inferno, XVIII, 133-136). Βρίσκεται στον κύκλο των κολάκων, βυθισμένη σε ένα βόθρο περιττωμάτων, αφού την είχαν στείλει εκεί, μας λέει ο Βιργίλιος, επειδή είπε στον εραστή της ότι τον αγαπούσε «θαυμάσια». Η Θαΐδα του Δάντη μπορεί να εκπροσωπεί -ή όχι- την ιστορική εταίρα: οι λέξεις που της αποδίδονται, προέρχονται από τα αποσπάσματα του Κικέρωνα τα παρμένα από τον Τερέντιο.
Η Θαΐς και ο Μέγας Αλέξανδρος έρχονται στον νου τού Φάουστο στο έργο του Κρίστοφερ Μάρλοου Δόκτορ Φάουστους, που γράφτηκε για τη διασκέδαση τού βασιλιά Καρόλου Ε΄ της Γερμανίας.