cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ο θάνατος του Τιμόθεου Κώνστα
Υπόθεση του έργου
Σε πρώτη φάση, ο θάνατός του έμοιαζε φυσιολογικός δεδομένου ότι υπέφερε απ' την καρδιά του και η νεκροψία έδειξε ανακοπή. Όμως ο Μπέκας, ο οποίος ανέλαβε να εξιχνιάσει την υπόθεση, υποψιάστηκε απ' την πρώτη στιγμή πως επρόκειτο για δολοφονία και κατέστησε σαν υπ' αριθμόν 1 ύποπτη τη Μάγδα. Ίσως αυτή να τον είχε σκοτώσει, καθώς διεκδικούσε την τεράστια περιουσία του. Όμως μόλις ανοίχτηκε η διαθήκη, διαπιστώθηκε πως αυτή δεν ήταν η μοναδική κληρονόμος. Ο Κώνστας είχε προσθέσει και τον ανιψιό του, το ζωγράφο Ντίνο Νικόδημο, ο οποίος ήταν γιος της αδερφής του με την οποία δεν είχε καλές σχέσεις, αλλά το γιο της τον αγαπούσε και χαιρόταν για την πρόοδό του. Αυτός έφτασε στην Αθήνα απ' το Παρίσι όπου ζούσε και εργαζόταν, όμως απ' την πρώτη στιγμή άρχισε να δέχεται απειλές κατά της ζωής του από μια άγνωστη φωνή, η οποία του τηλεφωνούσε στο ξενοδοχείο όπου έμενε. Μόλις γνώρισε τη Μάγδα, η γνωριμία τους εξελίχθηκε γρήγορα σε ένα θυελλώδη έρωτα, πράγμα το οποίο έκανε έξω φρενών τον Άλεξ Αργύρη, ο οποίος ήταν ερωτευμένος μαζί της από πολύ μικρή ηλικία. Αυτός ήταν γιος της Κάτιας, την οποία μισούσε, εξαιτίας της σχέσης την οποία είχε με το Γερμανό Ταγματάρχη Βολφ στην Κατοχή, γεγονός το οποίο του είχε προκαλέσει ανεπανόρθωτα ψυχικά τραύματα. Φερόταν αλλόκοτα, αλλοπρόσαλλα, κυνικά και έδειχνε πως βρισκόταν κοντά στα όρια της τρέλας. Το μόνο πράγμα το οποίο τον κρατούσε στη ζωή, ήταν ο αρρωστημένος έρωτάς του για τη Μάγδα.
Εν τω μεταξύ, οι υποψίες του Μπέκα περί δολοφονίας του Κώνστα επιβεβαιώθηκαν και ξεκίνησε ο κύκλος των ανακρίσεων. Όλοι είχαν το δικό τους λόγο να σκοτώσουν, άρα όλοι ήταν ύποπτοι. Ακόμα και ο Απέργης, ο οποίος το μοιραίο βράδυ επισκέφθηκε το σπίτι του καθηγητή για να πείσει τη Μάγδα να μη διακόψουν τη σχέση τους. Όμως εκείνος αποκάλυψε πως είδε κάποιον να φεύγει μέσα στο σκοτάδι λίγο πριν βρεθεί νεκρός ο Τιμόθεος και παρατήρησε πως ελαφρώς κούτσαινε. Τότε όλες οι υποψίες έπεσαν πάνω στον Αποστόλου, ο οποίος παραδέχτηκε μεν πως πήγε στο σπίτι εκείνο το βράδυ, αλλά δεν μπήκε μέσα καθώς είδε πως ήταν πολύς κόσμος μαζεμένος εκεί. Όμως τα πράγματα περιπλέχτηκαν όταν δολοφονήθηκε και ο Απέργης και ο Μπέκας άρχισε και πάλι το "γαΐτανάκι" των ανακρίσεων. Και πάλι η Μάγδα θεωρήθηκε η υπ' αριθμόν 1 ύποπτη, αλλά δεν υπήρχε η παραμικρή απόδειξη για την ενοχή της. Στην πορεία έμαθε για τη σχέση του άντρα της με τους ναζί, το θησαυρό και την Οργάνωση Μαύρος Άγγελος και αποφάσισε να ενταχθεί σ' αυτήν με το πρόσχημα πως διεκδικούσε το μερίδιο του Κώνστα. Στην πραγματικότητα όμως, ενεργούσε για λογαριασμό του Μπέκα, ο οποίος είχε πεισθεί πλέον για την αθωότητά της και της ζήτησε να ενταχθεί στην Οργάνωση, προκειμένου να τον βοηθήσει να λύσει το μυστήριο.
Την επομένη, έφτασε στην Αθήνα και ο μονόφθαλμος Βολφ, προκειμένου να επιβλέψει από κοντά τις έρευνες για το θησαυρό, κατηγορώντας τον Ξάνθο πως απέτυχε στην αποστολή του. Τα μέλη της Οργάνωσης έμαθαν πως ο θησαυρός βρισκόταν σε κάποιο νησί, το οποίο, όπως αποκάλυψε ο Ξάνθος στον Ιταλό σκηνοθέτη Μαλάτέστα, ήταν η Ύδρα. Ο Μαλατέστα ήταν φίλος της Ίρμας και είχε έρθει στην Ελλάδα να γυρίσει μια ταινία και με το πρόσχημα αυτό πήρε άδεια για υποβρύχιες λήψεις στην Ύδρα, προκειμένου να βοηθήσει στην ανεύρεση του θησαυρού.
Ενώ συνέβαιναν αυτά, ο Βολφ έμαθε πως η Ίρμα είχε σχέση με εβραϊκές οργανώσεις και αποφάσισε να την βγάλει απ' τη μέση. Ανέθεσε αυτό το καθήκον στον Ξάνθο, ο οποίος πήγε στο σπίτι της και δεν την βρήκε παρά τα παρατεταμένα χτυπήματα στην πόρτα. Στην πραγματικότητα, η Ίρμα ήταν ήδη νεκρή από δηλητηρίαση και το πτώμα της το βρήκε λίγο αργότερα ο Μαλατέστα. Έτσι το σχέδιο φάνηκε να ναυάγησε, καθώς έλειπε πλέον το δικό της στοιχείο που θα οδηγούσε στον κρυμμένο θησαυρό. Όμως οι υπόλοιποι αποφάσισαν να συνεχίσουν και πήγαν όλοι μαζί στην Ύδρα για να ερευνήσουν. Στο νησί έφτασε κι ο Μπέκας, ο οποίος έμεινε σε ένα απομακρυσμένο σημείο για να μη γίνει αντιληπτός και είχε συνεχείς επαφές με τη Μάγδα, την οποία ενημέρωνε για τα τεκταινόμενα. Ξαφνικά τα μέλη της Οργάνωσης πήραν στα χέρια τους έναν περίεργο φάκελο ο οποίος μάλλον περιείχε το στοιχείο το οποίο γνώριζε η Ίρμα. Έτσι Ξάνθος, Αποστόλου και Μαλατέστα ξεκίνησαν τις έρευνες στο βυθό οι οποίες όμως απέβησαν άκαρπες.
Το διαταραγμένο μυαλό του Άλεξ, τον οδήγησε σε ακραίες συμπεριφορές. Μια απ' αυτές ήταν να σκοτώσει το Βολφ, μόλις τον είδε να ετοιμάζεται να σκοτώσει τη μητέρα του. Κρύφτηκε για κάποιες ώρες και ύστερα πήγε στο σπίτι της Μάγδας όπου ήδη βρισκόταν ο Μπέκας. Και αυτό επειδή έγινε μια νέα απόπειρα δολοφονίας εναντίον της, η οποία οδήγησε και στη λύση του μυστηρίου. Ύστερα απ' όλα αυτά, η Μάγδα αποφάσισε ν' ακολουθήσει τον Ντίνο στο Παρίσι, προκειμένου να ηρεμήσει και να ξεχάσει τις περιπέτειες τις οποίες έζησε μετά τη δολοφονία του Κώνστα.
Δον Ιωάννης Δαλέζιος
Σπούδασε στη Σύρο και στη συνέχεια στη Γένοβα. Στη συνέχεια επέστρεψε στη Σύρο και τον Δεκέμβριο του 1884 πήγε στον Βόλο, ο οποίος ήταν κάτω από τουρκική κυριαρχία, για να υπηρετήσει ως εφημέριος.
Ο Δον Δαλέζιος αντικατέστησε τον Στέφανο Μαντζολίνο ως ιερέας της Καθολικής εκκλησίας Βόλου, η οποία ήταν αφιερωμένη στην Αμίαντο Σύλληψη της Θεοτόκου.
Εκεί είχε δείξει ιδιαίτερο θάρρος και φιλοπατρία, και καυτηρίαζε τις Τουρκικές αρχές, συμπεριφορά που προκάλεσε την ενόχλησή τους. Υποστήριζε τους Έλληνες και το ημέρες μετά τον Φεβρουάριο του 1898, όταν σώθηκε ο Βασιλέας Γεώργιος, έκανε κήρυγμα ζητώντας την αποχώρηση των Τούρκων. Τη νύχτα 18 προς 19 Μαρτίου 1898 δολοφονήθηκε.
Η κηδεία του έγινε με ιδιαίτερη επισημότητα στον Ορθόδοξο Μητροπολιτικό Ναό από τον Μητροπολίτη Δημητριάδος. Εκατό χρόνια μετά τη δολοφονία του, ανεγέρθηκε προτομή του στον περίβολο της Καθολικής Εκκλησίας.
Στην Άνω Σύρο, κοντά στη Μητρόπολη, βρίσκεται προτομή του Δον Δαλεζίου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Δαλεζιος, Ιωαννης Δαλεζιος, Ιωαννης
Β36 Τόρσχαβν
Η Β36 Τόρσχαβν (φεροϊκά: Bóltfelagið 1936 Tórshavn) είναι ποδοσφαιρική ομάδα από το Τόρσχαβν, την πρωτεύουσα των Νήσων Φερόε. Έδρα της ομάδας είναι το στάδιο Γκούντανταλουρ, χωρητικότητας 5.000 θεατών. Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1936 και συμμετέχει στην πρώτη κατηγορία του Πρωταθλήματος ποδοσφαίρου Νήσων Φερόε. Είναι μια από τις πιο διακεκριμένες ποδοσφαιρικής ομάδας της χώρας, έχοντας κατακτήσει 11 πρωταθλήματα, 5 κύπελλα, καθώς και μια φορά το Σούπερ Καπ των Νήσων Φερόε.
Ιστορία
Η Β36 Τόρσχαβν ιδρύθηκε επίσημα στις 28 Μαρτίου του 1936 (παρότι έπαιζε παιχνίδια ήδη από το 1935) ως αντίβαρο προς την άλλη ομάδα της πόλης ΗΒ που είχε ιδρυθεί 32 χρόνια νωρίτερα και αποτελεί ακόμα σήμερα τον αιώνιο αντίπαλο. Η αντιπαλότητα όμως έχει και όρια, καθώς όταν το 1997 εκδώθηκε βιβλίο με την ιστορία της ομάδας, η Β36 στηρίχτηκε στα αρχεία της ΗΒ, καθώς τα πρωτότυπα ντοκουμέντα της είχαν χαθεί. Επίσης μοιράζονται μαζί το ίδιο γήπεδο.
Ήδη το 1946 θα κατακτήσει για πρώτη φορά το πρωτάθλημα, για να ακολουθήσουν άλλοι 10 τίτλοι. Το τελευταίο πρωτάθλημα μέχρι στιγμής θα το κατακτήσει το 2015.
Το πρώτο της κύπελλο θα το κατακτήσει το 1965 κερδίζοντας στον τελικό τον αιώνια αντίπαλο ΗΒ. Τέλος το 2007 θα πάρει το Σούπερ Καπ της χώρας.
Η ευρωπαϊκή πορεία της Β36 ξεκινά το 1992, μαζί με την πρώτη χρονιά της συμμετοχής ομάδων των Νήσων Φερόε (μόλις το 1990 έγιναν μέλη της ΟΥΕΦΑ). Ως κυπελλούχος η Β36 θα συμμετάσχει στο Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης, όπου κληρώθηκε ενάντια στην ΦΚ Αβενίρ Μπέγκεν από την οποία αποκλείστηκε δύσκολα με 1-0 εκτός και 1-1 εντός έδρας.
Την περίοδο 2005/06 θα περάσει για πρώτη φορά σε δεύτερο γύρο διοργάνωσης, αποκλείωντας την ισλανδική Βεστμάναεϊγια στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ, όπου όμως σταμάτησε η πορεία της απέναντι από τη ΦΚ Μίντιλαντ της Δανίας. Την επόμενη χρονιά θα ξαναπεράσει σε δεύτερο γύρο, αυτή τη φορά του ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ περνώντας την μαλτέζικη Μπιρκιρκάρα ΦΚ για να αποκλειστεί όμως στη συνέχεια από την τουρκική Φενέρμπαχτσε.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Β36 Τόρσχαβν Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1936
Κατοικησιμότητα στα πλανητικά συστήματα των ερυθρών νάνων
thumb|300px|Καλλιτεχνική απεικόνιση ενός πλανήτη σε τροχιά γύρω από έναν ερυθρό νάνο. μικρογραφία|300px|Καλλιτεχνική απεικόνιση συστήματος τριών πλανητών ενός ερυθρού νάνου αστέρα. Η κατοικησιμότητα των πλανητικών συστημάτων των ερυθρών νάνων εξαρτάται από ένα μεγάλο αριθμό παραγόντων που σχετίζονται με διάφορες αίτιες. Αν και η χαμηλή αστρική ροή, η υψηλή πιθανότητα παλιρροϊκού κλειδώματος, οι μικρές  κατοικήσιμες ζώνες και η υψηλή μεταβλητότητα των αστέρων που αντιμετωπίζουν οι πλανήτες των ερυθρών νάνων είναι εμπόδια για την πλανητική κατοικησιμότητα, το μεγάλο πλήθος και η μακροζωία τους είναι θετικοί παράγοντες. Ο προσδιορισμός του τρόπου με τον οποίο οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ αυτών των παραγόντων επηρεάζουν την κατοικησιμότητα μπορεί να βοηθήσει στην αποκάλυψη της συχνότητας της εξωγήινης ζωής και της νοημοσύνης.
Η έντονη παλιρροϊκή θέρμανση που προκαλείται από την εγγύτητα των πλανητών που φιλοξενούν οι ερυθροί νάνοι είναι ένα μεγάλο εμπόδιο στην ανάπτυξη ζωής σε αυτά τα συστήματα. Άλλες παλιρροϊκές επιδράσεις, όπως οι ακραίες διαφορές θερμοκρασίας που δημιουργούνται όταν η μία πλευρά  των πλανητών αυτών είναι μόνιμα εκτεθειμένη στο άστρο και η άλλη διαρκώς στο σκοτάδι και η έλλειψη αξονικών κλίσεων, μειώνουν την πιθανότητα ζωής γύρω από ερυθρούς νάνους. Μη παλιρροϊκοί παράγοντες όπως η ακραία αστρική μεταβλητότητα, η έντονη υπέρυθρη ακτινοβολία, και οι μικρές κατοικήσιμες ζώνες λόγω παραγωγής χαμηλού φωτός, μπορούν να μειώσουν περαιτέρω τις προοπτικές για τη ζωή στα συστήματα των ερυθρών νάνων.
Υπάρχουν, ωστόσο, διάφορες επιδράσεις που αυξάνουν την πιθανότητα ζωής στους πλανήτες των ερυθρών νάνων. Ο έντονος σχηματισμός νεφών στον πλανήτη που αντιμετωπίζει η  πλευρά του παλιρροϊκά κλειδωμένου πλανήτη προς το άστρο, μπορεί να μειώσει τη συνολική θερμική ροή και  τη διαφορά στη θερμοκρασία ισορροπίας μεταξύ των δύο πλευρών του πλανήτη. Επιπλέον, ο μεγάλος αριθμός των ερυθρών νάνων, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 85% των άστρων, για παράδειγμα υπάρχουν τουλάχιστον 100 δισεκατομμύρια αστέρια στον Γαλαξία μας, στατιστικά αυξάνει την πιθανότητα να υπάρχουν κατοικήσιμοι πλανήτες σε τροχιά γύρω από αυτά. Από το 2013 υπάρχει η εκτίμηση ότι υπάρχουν δεκάδες δισεκατομμύρια υπεργαίες πλανήτες στις κατοικήσιμες ζώνες των ερυθρών νάνων στον γαλαξία μας.
Χαρακτηριστικά των ερυθρών νάνων
Οι ερυθροί νάνοι είναι τα μικρότερα, ψυχρότερα και πιο συνηθισμένα αστέρια στο σύμπαν. Οι εκτιμήσεις της αφθονίας τους κυμαίνονται από 70% των άστρων στους σπειροειδείς γαλαξίες και σε περισσότερο από 90%  στους ελλειπτικούς γαλαξίες. Στον Γαλαξία μας η συχνότητα τους εκτιμάται  στο 73% (γνωστό από τη δεκαετία του 1990 όταν ραδιοαστρονομικές  παρατηρήσεις έδειξαν ότι είναι  ραβδωτός σπειροειδής). Οι ερυθροί νάνοι είναι φασματικού τύπου  K ή M. Δεδομένης της χαμηλής ενεργειακής παραγωγής τους, οι ερυθροί νάνοι δεν είναι ποτέ ορατοί με γυμνό μάτι από τη Γη, ούτε ο πιο κοντινός ερυθρός νάνος στον Ήλιο (ως σύστημα αστέρων), o Εγγύτατος του Κενταύρου, ούτε το πιο κοντινό   μεμονωμένο άστρο του Μπάρναρντ, είναι ορατά.
Φωτεινότητα και φασματική σύνθεση
Για χρόνια, οι αστρονόμοι απέκλειαν τους ερυθρούς νάνους, με μάζες που κυμαίνονταν από περίπου 0,08 μέχρι 0,45 ηλιακές μάζες, ως πιθανούς υποψήφιους για ζωή. Οι χαμηλές μάζες τους, έκαναν τις αντιδράσεις της  πυρηνικής σύντηξης  υπερβολικά αργές, δίνοντάς τους φωτεινότητες που κυμαίνονται από ένα μέγιστο στο 3 τοις εκατό του Ήλιου σε ένα ελάχιστο μόνο 0,01 τοις εκατό. Κατά συνέπεια, κάθε πλανήτης σε τροχιά γύρω από έναν ερυθρό νάνο, θα πρέπει να έχει χαμηλό ημιμεγάλο άξονα, προκειμένου να διατηρεί μία θερμοκρασία παραπλήσια με  την επιφάνεια της Γης, από 0,3 αστρονομικές μονάδες (AU) για ένα σχετικά φωτεινό ερυθρό νάνο όπως ο Lacaille 8760 μέχρι 0,032 AU για ένα μικρότερο αστέρι, όπως ο Εγγύτατος του Κενταύρου, το κοντινότερο αστέρι στο Ηλιακό Σύστημα. Ένας τέτοιος κόσμος θα έχει χρόνο, που διαρκεί μόνο έξι ημέρες.
Μεγάλο μέρος από τη χαμηλή φωτεινότητα ενός ερυθρού νάνου αντιστοιχεί στο υπέρυθρο μέρος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, με χαμηλότερη ενέργεια από το ορατό φως, στο οποίο είναι οι κορυφές του Ήλιου. Ως αποτέλεσμα, η φωτοσύνθεση σε ένα ερυθρό νάνο πλανήτη θα απαιτούσε επιπλέον φωτόνια για την επίτευξη διέγερσης σε σύγκριση με αυτά που απαιτούνται στη Γη, λόγω του χαμηλότερου μέσου επίπεδου ενέργειας της υπέρυθρης ακτινοβολίας σε σύγκριση με την ορατή. Έχοντας να προσαρμοστεί σε ένα πολύ ευρύτερο φάσμα συχνοτήτων για να κερδίσει τη μέγιστη ποσότητα ενέργειας, το φύλλωμα σε ένα κατοικήσιμο πλανήτη ερυθρού νάνου θα φαίνεται μάλλον μαύρο αν παρατηρηθεί σε ορατό φως.
Επιπλέον, επειδή το νερό απορροφά έντονα το κόκκινο και υπέρυθρο φως, θα είναι διαθέσιμη λιγότερη ενέργεια  για την υδρόβια ζωή στους πλανήτες των ερυθρών νάνων. Ωστόσο, ένα παρόμοιο αποτέλεσμα στην απορρόφηση ακτινοβολίας  από τον πάγο θα αυξήσει τη θερμοκρασία σε σχέση με αυτή  από ένα άστρο σαν τον Ήλιο, επεκτείνοντας έτσι την κατοικήσιμη ζώνη των ερυθρών νάνων προς τα έξω.
Παλιρροϊκές επιδράσεις
Στις κοντινές τροχιακές αποστάσεις των πλανητών γύρω από τους ερυθρούς νάνους θα έπρεπε να διατηρείται υγρό νερό στην επιφάνεια τους, ωστόσο το παλιρροϊκό κλείδωμα είναι πιθανό, κάνοντας τον πλανήτη να περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του μια φορά για κάθε περιστροφή γύρω από το άστρο. Ως εκ τούτου η μία πλευρά του πλανήτη «βλέπει» πάντα το αστέρι  και η άλλη είναι πάντα κρυμμένη, δημιουργώντας ακραίες θερμοκρασίες. Για πολλά χρόνια, θεωρούνταν ότι η ζωή αυτών πλανητών θα πρέπει να περιορίζεται σε ένα δαχτυλίδι που μοιάζει με περιοχή που είναι γνωστή ως terminator, όπου το αστέρι θα εμφανίζεται πάντα στον ορίζοντα.
Υπήρχε επίσης η πεποίθηση ότι η αποτελεσματική μεταφορά θερμότητας μεταξύ των πλευρών του πλανήτη απαιτεί ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε μια ατμόσφαιρα τόσο πυκνή ώστε να μην επιτρέπεται η φωτοσύνθεση. Λόγω διαφοράς στην πρόσληψη θερμότητας, προβλήθηκε το επιχείρημα ότι ο παλιρροϊκά κλειδωμένος πλανήτης θα αντιμετωπίζει σφοδρούς ανέμους με μόνιμες καταρρακτώδεις βροχές στο σημείο ακριβώς που «βλέπει» το μητρικό άστρο. Κατά τη γνώμη ενός συγγραφέα αυτό καθιστά την περίπλοκη ζωή απίθανη. Η ζωή των φυτών θα έπρεπε να προσαρμοστεί στις συνεχείς θύελλες, για παράδειγμα να αγκιστρώνονται με ασφάλεια στο έδαφος και να διαθέτουν πολύ εύκαμπτα φύλλα ώστε να μην σπάνε. Τα ζώα θα βασίζονταν κυρίως στην υπέρυθρη όραση, καθώς η επικοινωνία με ήχους ή μυρωδιές θα ήταν δύσκολη λόγω του θορύβου από τις θύελλες. Η υποβρύχια ζωή, ωστόσο, θα προστατευόταν από σφοδρούς ανέμους και εκλάμψεις αστέρων, και ενδεχομένως να άνθιζε μαύρο φυτοπλαγκτόν και φύκια τα οποία θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη θαλάσσια ζωή.
Σε αντίθεση με την προηγούμενη ζοφερή εικόνα για τη ζωή,  μελέτες από το 1997 από τους Robert Haberle και Manoj Joshi του Ερευνητικού Κέντρου Ames της NASA στην Καλιφόρνια έχουν δείξει ότι η ατμόσφαιρα ενός πλανήτη (με την προϋπόθεση ότι περιλαμβάνονται αέρια θερμοκηπίου CO2 και H2O), αρκεί να έχει πίεση 100 millibar, ή το 10% της ατμόσφαιρας της Γης, ώστε η θερμότητα του αστέρα να μεταφερθεί στη σκοτεινή πλευρά, μια εικόνα μέσα στα όρια της φωτοσύνθεσης. Δύο χρόνια αργότερα μία έρευνα από τον Martin Heath του Greenwich community College έχει δείξει ότι το θαλασσινό νερό, επίσης, θα μπορούσε αποτελεσματικά να κυκλοφορεί χωρίς να παγώσει εντελώς, αν οι λεκάνες απορροής των ωκεανών  ήταν αρκετά βαθιά ώστε να επιτρέπουν την ελεύθερη ροή κάτω από τη νυχτερινή πλευρά του πάγου. Επιπλέον, μελέτη του 2010 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ωκεανοί πλανητών που μοιάζουν με της Γης στους παλιρροϊκά κλειδωμένους πλανήτες έχουν θερμοκρασίες πάνω από -33 C στη σκοτεινή τους πλευρά. Τα κλιματικά μοντέλα που κατασκευάστηκαν το 2013 δείχνουν ότι ο σχηματισμός νεφών σε παλιρροϊκά κλειδωμένους πλανήτες θα ελαχιστοποιεί τη διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στις πλευρές της ημέρας και της νύχτας, βελτιώνοντας σημαντικά τις προοπτικές κατοικοισημότητας των πλανητών των ερυθρών νάνων. Περαιτέρω έρευνα, καθώς και μια εκτίμηση του ποσού από τη φωτοσυνθετικά ενεργή ακτινοβολία, έχει προτείνει ότι οι παλιρροϊκά κλειδωμένοι πλανήτες θα μπορούσαν να είναι κατοικήσιμοι τουλάχιστον για τα ανώτερα φυτά.
Τα φεγγάρια των γίγαντων αερίου μέσα στην κατοικήσιμη ζώνη θα μπορούσαν να ξεπεράσουν αυτό το πρόβλημα, δεδομένου ότι είναι παλιρροϊκά κλειδωμένα στον πλανήτη τους και όχι στο άστρο τους, έχοντας έτσι ένα κύκλο ημέρας-νύχτας. Η ίδια αρχή θα εφαρμόζεται σε διπλούς πλανήτες, που είναι πιθανό να είναι παλιρροϊκά κλειδωμένοι ο ένας στον άλλο.
Σημειώστε, ωστόσο, ότι το πόσο γρήγορα εμφανίζεται το παλιρροϊκό κλείδωμα μπορεί να εξαρτάται από τους ωκεανούς και την ατμόσφαιρα των πλανητών, και μπορεί να σημαίνει ότι το παλιρροϊκό κλείδωμα αποτυγχάνει να συμβεί ακόμη και μετά από πολλά δισεκατομμύρια χρόνια. Επιπλέον το παλιρροϊκό κλείδωμα δεν είναι η μόνη δυνατή κατάσταση. Ο Ερμής, για παράδειγμα, είχε αρκετό χρόνο να κλειδώσει, αλλά τελικά κατέληξε σε τροχιακό συντονισμό 3:2.
Μεταβλητότητα
Οι ερυθροί νάνοι είναι πιο μεταβλητοί και βίαιοι από τα σταθερά, μεγαλύτερα ξαδέρφια τους. Συχνά καλύπτονται από κηλίδες που μπορούν να εξασθενήσουν το εκπεμπόμενο φως μέχρι και 40% για  μήνες κάθε φορά. Στη Γη, η ζωή έχει προσαρμοστεί με πολλούς τρόπους στη μείωση των θερμοκρασιών του χειμώνα. Η ζωή θα μπορούσε να επιβιώσει με τη χειμερία νάρκη και με την κατάδυση σε βαθιά νερά, όπου οι θερμοκρασίες θα μπορούσαν να είναι πιο σταθερές. Οι ωκεανοί θα μπορούσαν να παγώσουν κατά τη διάρκεια ακραίων ψυχρών περιόδων. Αφού τελειώσει το κρύο, η λευκαύγεια του πλανήτη θα είναι υψηλότερη, προκαλώντας την ανάκλαση του φωτός από τον κόκκινο νάνο, με αποτέλεσμα να μειωθούν οι πλανητικές θερμοκρασίες.
Άλλες φορές οι ερυθροί νάνοι εκπέμπουν γιγάντιες εκλάμψεις που μπορούν να διπλασιάσουν τη φωτεινότητα τους μέσα σε λίγα λεπτά. Πράγματι, καθώς όλο και περισσότεροι κόκκινοι νάνοι έχουν ελεγχθεί για μεταβλητότητα, οι περισσότεροι από αυτούς έχουν ταξινομηθεί σε κάποιο βαθμό ως αστέρες εκλάμψεων. Η μεταβολή στη φωτεινότητα θα μπορούσε να είναι πολύ επιζήμια για τη ζωή. Οι αστέρες εκλάμψεων  θα μπορούσαν να παράγουν, επίσης, χειμάρρους  από φορτισμένα σωματίδια που θα μπορούσαν να απαλείψουν μεγάλο τμήμα της ατμόσφαιρας του πλανήτη. Οι επιστήμονες που υποστηρίζουν την υπόθεση της σπάνιας γαίας αμφιβάλλουν για το αν οι ερυθροί νάνοι θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη ζωή εν μέσω εκλάμψεων. Το παλιρροϊκό κλείδωμα θα μπορούσε πιθανότατα να οδηγήσει σε μία σχετικά χαμηλή πλανητική μαγνητική ροπή. Οι ενεργοί ερυθροί νάνοι που παρουσιάζουν στεμματικές  εκπομπές μάζας θα παρουσίαζαν έντονη διάβρωση στην ατμόσφαιρα τους και ενδεχομένως θα άφηναν τον πλανήτη ακατοίκητο. Η ατμοσφαιρική διάβρωση ακόμη  θα μπορούσε να προκαλέσει την εξάντληση του νερού των ωκεανών. Ωστόσο, προτείνεται ότι, αν ο πλανήτης διέθετε μαγνητικό πεδίο, θα εξέτρεπε τα σωματίδια από την ατμόσφαιρα (ακόμη και η αργή περιστροφή του παλιρροϊκά κλειδωμένου πλανήτη σε ένα άστρο τύπου M, γυρίζει μια φορά για κάθε φορά που περιφέρεται γύρω από το άστρο, θα είναι αρκετή για να δημιουργήσει ένα μαγνητικό πεδίο, όσο μέρος του πλανήτη στο εσωτερικό παραμένει λιωμένο). Αλλά τα μαθηματικά μοντέλα καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι, ακόμη και κάτω από τα υψηλότερα μαγνητικά πεδία οι εξωπλανήτες με μάζα παρόμοια της Γης χάνουν ένα σημαντικό μέρος της ατμόσφαιρας τους από τη διάβρωση των exobase ατμόσφαιρα, από τις εκρήξεις των στεμματικών εκπομπών  και την εκπομπή εξαιρετικά υπεριωδών ακτίνων (XUV)   (ακόμα και πλανήτες σαν τη Γη  σε απόσταση κοντινότερη των 0,8 AU πιθανόν να χάσουν τις ατμόσφαιρες τους).
Ωστόσο, η βίαιη περίοδος εκλάμψεων της ζωής ενός ερυθρού νάνου υπολογίζεται ότι διαρκεί περίπου το πρώτο 1,2 δισεκατομμύρια χρόνια της ύπαρξής του. Αν ένας πλανήτης σχηματιστεί μακριά από τον ερυθρό νάνο, ώστε να αποφευχθεί το παλιρροϊκό κλείδωμα, και στη συνέχεια μεταναστεύει στην κατοικήσιμη ζώνη ,μετά από αυτή την ταραχώδη αρχική περίοδο, είναι δυνατό για τη ζωή να έχει μια ευκαιρία για ανάπτυξη.
Ένας άλλος τρόπος ώστε να προστατευτεί η ζωή από την ακτινοβολία, είναι η αρχική ανάπτυξη της στους ωκεανούς (με δεδομένο ότι αυτοί υπάρχουν και δεν έχουν εξατμιστεί) την περίοδο των έντονων εκλάμψεων του μητρικού άστρου.
Αφθονία
Το σημαντικό πλεονέκτημα που έχουν οι κόκκινοι νάνοι από άλλα αστέρια, για τη ζωή είναι πως παράγουν φωτεινή ενέργεια για πολύ καιρό. Χρειάστηκαν συνολικά 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια και 500 εκ. χρόνια οι κατάλληλες συνθήκες, για να εμφανιστεί ο άνθρωπος στη Γη. Οι κόκκινοι νάνοι, αντίθετα, θα μπορούσαν να υπάρχουν για τρισεκατομμύρια χρόνια, επειδή οι πυρηνικές αντιδράσεις τους είναι πολύ πιο αργές από τα μεγαλύτερα αστέρια, που σημαίνει ότι η ζωή θα έχει περισσότερο χρόνο για να εξελιχθεί και πλέον να επιβιώσει. Η πρώτη υπεργαία με μάζα 3 έως 4 φορές εκείνη της Γης που βρέθηκε στη δυνητικά  κατοικήσιμη ζώνη του άστρου του, είναι ο Gliese 581g, με μητρικό άστρο τον ερυθρό νάνο Γκλίζε 581. Ο πλανήτης αυτός αν και παλιρροϊκά κλειδωμένος, πιθανολογείται ότι μπορεί να διαθέτει υγρό νερό Δεδομένου ότι πιστεύεται πως υπάρχει εδώ και 7 δισεκατομμύρια χρόνια και έχει αρκετά μεγάλη μάζα πιθανότατα υποστηρίζει και ατμόσφαιρα.
Μια άλλη δυνατότητα θα μπορούσε να προκύψει στο μακρινό μέλλον, όταν σύμφωνα με προσομοιώσεις σε υπολογιστή, ένας ερυθρός νάνος γίνεται μπλε νάνος, όταν εξαντλεί τα αποθέματα υδρογόνου. Επειδή αυτό το είδος αστέρα είναι πιο φωτεινό από έναν ερυθρό νάνο, οι πλανήτες σε τροχιά γύρω του που είχαν παγώσει θα μπορούσαν να αποψυχθούν μετά από αρκετά δισεκατομμύρια χρόνια. Αυτό το εξελικτικό στάδιο διαρκεί (5 δισεκατομμύρια χρόνια, για παράδειγμα, για έναν αστέρα με μάζα 0,16 ηλιακές μάζες, δίνοντας στη ζωή μια ευκαιρία για να εμφανιστεί και να εξελιχθεί.
Κατούνα
Με το όνομα Κατούνα είναι γνωστοί δυο οικισμοί:
Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ελληνικών τοπωνυμίων
Κατοικησιμότητα στα πλανητικά συστήματα των ερυθρών νάνων
Η συχνότητα των πλανητών μεγέθους Γης  γύρω από υπέρψυχρους νάνους
μικρογραφία|Το πλανητικό σύστημα του TRAPPIST-1. (καλλιτεχνική απεικόνιση) Μια μελέτη των αρχειακών δεδομένων του Spitzer μας δίνει μία πρώτη ιδέα και εκτίμηση για το πόσο συχνό είναι να βρίσκονται πλανήτες μεγέθους Γης γύρω από υπέρψυχρους νάνους: 30-45%. Μια προσομοίωση σε υπολογιστή βρίσκει ότι οι πλανήτες που σχηματίζονται γύρω από αστέρια με παρόμοια μάζα του TRAPPIST-1 (c. 0,08 M⊙) είναι πιο πιθανό να έχουν μεγέθη παρόμοια με τη Γη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βιοαστρονομία
Ίναχος Αργολίδας
Ο Ίναχος (παλαιά ονομασία: Πασσιάς, Πασάς) είναι ένα μικρό χωριό της Αργολίδας, 4 χιλιόμετρα περίπου βορειοανατολικά του Άργους  και ανήκει στο Δήμο Άργους-Μυκηνών. Απέχει 16 χιλιόμετρα από την πόλη του Ναυπλίου. Ο Ίναχος έχει υψόμετρο 28 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ο οικισμός Ίναχος, που πήρε το όνομά του από τον γειτονικό ποταμό Ίναχο, παλιότερα ονομαζόταν Πασά, επειδή ζούσε κάποιος Τούρκος τοπάρχης στο χωριό.
Πληροφορίες
Ο Άγιος Δημήτριος είναι η κεντρική εκκλησία του χωριού. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία (καλλιέργεια εσπεριδοειδών).
Πληθυσμός
Ο πληθυσμός του χωριού ήταν σταθερός απο το 1879 μέχρι το 1920. Απο το 1928 μέχρι και το 1981 είχε σημαντική αύξηση αλλά έκτοτε έχει υπάρξει ελαφριά μείωση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Αργολίδας Κατηγορία:Δήμος Άργους - Μυκηνών
Αλεξίδα
Με το όνομα Αλεξίδα ή Αλεξίδη αναφέρεται στην αρχαία ελληνική μυθολογία από τον Πλούταρχο μία θυγατέρα του ήρωα Αμφιαράου, τον οποίο κατέστησε αργότερα αθάνατο χρησμοδότη του ο Δίας, μετά τον τραυματισμό του από τον Περικλύμενο.
Οι αρχαίοι κάτοικοι του Άργους θεωρούσαν ως απογόνους της Αλεξίδας τους «Ελασίους δαίμονες», οι οποίοι, όπως πίστευαν, θεράπευαν την επιληψία:
«...τους δε τας επιληψίας αποτρέπειν δοκούντας ελασίους μεν ονομάζουσι, δοκούσι δε των Αλεξίδας της Αμφιαράου θυγατρός των απογόνων είναι.» (Πλουτάρχου Κεφαλαίων καταγραφή, Ελληνικά 23)
Πηγές
Αλεξιδα
ΑΕ Δημητρίου Υψηλάντη
Η Αθλητική Ένωση Δημητρίου Υψηλάντη ήταν ποδοσφαιρικό σωματείο από τα χωριά Μαυροδένδρι και Ποντοκώμη του ομώνυμου δήμου του νομού Κοζάνης. Προήλθε το 2000 μετά την ένωση των 2 ομάδων, Οδυσσέα Μαυροδενδρίου και Άρη Ποντοκώμης. Η ομάδα αγωνίστηκε στην Α'ερασιτεχνική κατηγορία Κοζάνης και κατάφερε να ανέβει το 2005 στη Δ΄ Εθνική για 2 χρονιές. Το 2008 η Α.Ε. Δημητρίου Υψηλάντη διαλύθηκε.
Τη σεζόν 2006-07 η ομάδα κατέκτησε το κύπελλο ΕΠΣ Κοζάνης.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας
Στσέτσιν
Το Στσέτσιν (πολων. Szczecin, γερμ. Stettin), ελληνικά γνωστότερο ως Στετίνο, είναι πόλη με 407.260 κατοίκους στη βορειοδυτική Πολωνία, και συγκεκριμένα στη δυτική Πομερανία. Κοντά στην πόλη βρίσκεται η τουριστική κωμόπολη Σβινούιστσιε.
Μέχρι το 1945 ανήκε στη Γερμανία. Αν και βρίσκεται δυτικά και ανατολικά του ποταμού Όντερ, το Στσέτσιν και τα περίχωρά του αποδόθηκαν στην Πολωνία, παρόλο που μέχρι τις 5 Ιουλίου 1945 δήμαρχος της πόλης ήταν ένας Γερμανός κομμουνιστής δήμαρχος υπό την εποπτεία των Σοβιετικών. Το 1980 έγινε γνωστή εξαιτίας των απεργιών στα ναυπηγεία από την οργάνωση Solidarność (Αλληλεγγύη) και την ίδρυση του πρώτου ανεξάρτητου συνδικάτου σε μια χώρα του ανατολικού μπλοκ.
Το Στσέτσιν βρίσκεται δυτικά του Όντερ, νότια της λιμνοθάλασσας του Στσέτσιν και του κόλπου της Πομερανίας. Η πόλη βρίσκεται κατά μήκος της νοτιοδυτικής ακτής της λίμνης Ντιάμπιε, κατά μήκος των δύο όχθων του Όντερ και αρκετών μεγάλων νησιών ανάμεσα στο δυτικό και ανατολικό τμήμα του ποταμού. Πολύ κοντά στο Στσέτσιν βρίσκεται η πόλη του Πόλιτσε. Το Στσέτσιν είναι το αστικό κέντρο του πολεοδομικού συγκροτήματος του Στσέτσιν, το οποίο καταλαμβάνει και μερικές γειτονικές κοινότητες από τα γερμανικά κρατίδια του Βραδεμβούργου και του Μεκλεμβούργου-Προπομερανίας.
Η καταγεγραμμένη ιστορία της πόλης ξεκινά τον 8ο αιώνα μ.Χ. ως προπύργιο των Σλάβων της Πομερανίας, χτισμένη στον χώρο του δουκικού κάστρου. Κατά τον 12ο αιώνα, όταν το Στσέτσιν είχε γίνει ένα από τα κύρια αστικά κέντρα της Πομερανίας, προσαρτήθηκε στην Πολωνία των Πιαστ. Ύστερα προσαρτήθηκε διαδοχικά στο Δουκάτο της Σαξονίας, την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και τη Δανία και έγινε τελείως γερμανόφωνη πόλη τον 14ο αιώνα. Την ίδια εποχή, ο οίκος των Γκρίφινς έγινε ο τοπικός άρχοντας της πόλης και ο πληθυσμός εκχριστιανίστηκε. Μετά την συνθήκη του Στετίνου το 1630 η πόλη εντάχθηκε στην Σουηδική Αυτοκρατορία και έγινε πρωτεύουσα της Σουηδικής Πομερανίας μέχρι το 1720, όταν αποκτήθηκε από το Βασίλειο της Πρωσίας και έπειτα από τη Γερμανική Αυτοκρατορία. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το Στετίνο έγινε πόλη της Πολωνίας σύμφωνα με τη Συνθήκη του Πότσδαμ και σχεδόν όλος ο προπολεμικός πληθυσμός της πόλης απελάθηκε.
Το Στσέτσιν είναι το διοικητικό και βιομηχανικό κέντρο του Βοϊβοδάτου της Δυτικής Πομερανίας. Εκεί εδρεύει το Πανεπιστήμιο του Στσέτσιν, το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Πομερανίας, το Ναυτικό Πανεπιστήμιο του Στσέτσιν, το Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας της Δυτικής Πομερανίας, η Ακαδημία Τέχνης του Στσέτσιν και η έδρα της Καθολικής Αρχιεπισκοπής Στσέτσιν-Καμιέν. Από το 1999 στο Στσέτσιν εδρεύουν τα Πολυεθνικά Βορειοανατολικά Στρατεύματα του ΝΑΤΟ.
Το Στσέτσιν ήταν υποψήφιο για την Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2016.
Διάσημα άτομα
Κατά τη μακρά πορεία της ιστορίας του, το Στσέτσιν υπήρξε τόπος γέννησης και διαμονής για πολλά διάσημα πρόσωπα, όπως της αυτοκράτειρας Αικατερίνης της Μεγάλης, του συνθέτη Καρλ Λέβε, του συγγραφέα Άλφρεντ Ντέμπλιν, της ηθοποιού Ντίτα Πάρλο, του μαθηματικού Χέρμαν Γκύντερ Γκράσμαν, του ρωμαιοκαθολικού ιερέα Καρλ Λάμπερτ, του ποιητή Κονστάντι Ίλντεφονς Γκαλτσίνσκι, της Χελένα Μάιντανιετς - «η βασίλισσα του πολωνικού Τουίστ», και της τραγουδίστριας Βιολέτα Βίλλας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις του Βοεβοδάτου Δυτικής Πομερανίας Κατηγορία:Μέλη της Χανσεατικής Ένωσης
Ελληνική Επανάσταση του 1821
Η Ελληνική Επανάσταση ή Επανάσταση του 1821 ήταν η ένοπλη εξέγερση των επαναστατημένων Ελλήνων εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με σκοπό την αποτίναξη της οθωμανικής κυριαρχίας και τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους.
Η αφύπνιση της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων εντοπίζεται κατά την υστεροβυζαντινή περίοδο, περί τον 13ο έως 15ο αιώνα, αλλά οι απαρχές του ελληνικού εθνικού κινήματος που οδήγησε στην Επανάσταση εμφανίζονται πολλούς αιώνες αργότερα, στην ώριμη φάση του νεοελληνικού Διαφωτισμού το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Την περίοδο αυτή η διάδοση της παιδείας συνοδεύτηκε με τη διάδοση -αρχικά μεταξύ των Ελλήνων που ζούσαν στις παροικίες της Δυτικής Ευρώπης και είχαν φιλοδυτικό προσανατολισμό - της ιδέας της ύπαρξης ενός ελληνικού έθνους, που συνδεόταν με την αρχαία Ελλάδα και δικαιούταν χωριστή πολιτική ύπαρξη. Μία από τις οργανώσεις που δημιουργήθηκαν μέσα σε αυτό το ιδεολογικό και πολιτικό κλίμα ήταν η Φιλική Εταιρεία, μια μυστική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό από τρεις Έλληνες εμπόρους, με σκοπό την προετοιμασία μιας ελληνικής επανάστασης. Οι Φιλικοί είχαν αρχικά περιορισμένη επιτυχία, οικειοποιούμενοι, όμως μια παράδοση ορθόδοξων προφητειών για την ανασύσταση της ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και αφήνοντας να εννοηθεί ότι είχαν τη στήριξη της τσαρικής Ρωσίας, κατάφεραν εν μέσω μιας κρίσης της εμπορικής ναυτιλίας από το 1815 και εξής, να προσεταιρισθούν τα παραδοσιακά ελληνορθόδοξα στρώματα.
Τον Φεβρουάριο του 1821 ο αρχηγός της Εταιρείας, Αλέξανδρος Υψηλάντης, εισέβαλε στη Μολδοβλαχία ενώ τον επόμενο μήνα οι Φιλικοί δημιούργησαν επαναστατικές εστίες από τη Μακεδονία ως την Κρήτη. Οι επαναστάτες αφορίστηκαν από τη σύνοδο του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως αλλά οι οθωμανικές αρχές προχώρησαν σε σφαγές αμάχων και εκτελέσεις προυχόντων συμπεριλαμβανομένου του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε'. Ο επαναστατικός αναβρασμός εκείνων των ημερών ήταν τόσο μεγάλος που καθιστούσε πια επικίνδυνη την αναβολή της εξέγερσης ενώ από τις 14 έως τις 20 Μαρτίου έλαβαν χώρα σε διάφορες περιοχές της Πελοποννήσου επιθέσεις εναντίον Μουσουλμάνων, στις 23 καταλήφθηκε από Μανιάτες και άλλους οπλαρχηγούς η Καλαμάτα, όπου συγκροτήθηκε η «Μεσσηνιακή Γερουσία ή Σύγκλητος » με επικεφαλής τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Αργότερα, οι πελοποννησιακές δυνάμεις με επικεφαλής τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη πολιόρκησαν την Τριπολιτσάς, την οποία και κατέλαβαν. Η εκστρατεία του Υψηλάντη απέτυχε και σε σύντομο χρονικό διάστημα τα οθωμανικά στρατεύματα έσβησαν τις περισσότερες από τις επαναστατικές εστίες της ηπειρωτικής Ελλάδας όμως οι επαναστάτες κατάφεραν να υπερισχύσουν στην Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα και σε πολλά νησιά του Αιγαίου.
Τα επόμενα δύο χρόνια οι Έλληνες εκμεταλλευόμενοι την αδυναμία των Οθωμανών να επικεντρωθούν στην επανάσταση λόγω των πολλαπλών ανοιχτών μετώπων που είχαν (με το κυριότερο μέρος του στρατού να πολεμάει τους Πέρσες στα βάθη της Μικράς Ασίας) νίκησαν τις στρατιές που έστειλε εναντίον τους ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β΄, οργανώθηκαν πολιτικά και συνέστησαν προσωρινή κεντρική διοίκηση, η οποία επέβαλε την εξουσία της στους επαναστατημένους μετά από δύο εμφυλίους πολέμους. Οι οθωμανικές δυνάμεις με τη συνδρομή του Ιμπραήμ πασά της Αιγύπτου κατάφεραν να περιορίσουν σημαντικά την επανάσταση αλλά η πτώση του Μεσολογγίου, το 1826, σε συνδυασμό με το κίνημα του Φιλελληνισμού, συνέβαλαν στη μεταβολή της διπλωματικής στάσης των ευρωπαϊκών Μεγάλων Δυνάμεων, που είχαν αντιμετωπίσει με δυσαρέσκεια το ξέσπασμα της επανάστασης. Η διπλωματική ανάμιξη της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας και η ένοπλη παρέμβασή τους με τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, τη γαλλική εκστρατεία του Μοριά και το ρωσοτουρκικό πόλεμο συνέβαλαν στην επιτυχή έκβαση του αγώνα των Ελλήνων, αναγκάζοντας την Πύλη να αποσύρει τις δυνάμεις της αρχικά από την Πελοπόννησο και έπειτα από τη Στερεά Ελλάδα και τις Κυκλάδες.
Το 1827 επιλέχτηκε ως πρώτος Κυβερνήτης της Ελληνικής Πολιτείας ο Ιωάννης Καποδίστριας, που ως τη δολοφονία του το 1831 ασχολήθηκε με την αναδιοργάνωση στο εσωτερικό και την προώθηση των ελληνικών θέσεων στο εξωτερικό. Από το 1827 και εξής συνομολογήθηκε μια σειρά συνθηκών και τελικά η ελληνική ανεξαρτησία αναγνωρίστηκε το 1830 με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου. Τα σύνορα του νέου κράτους οριστικοποιήθηκαν το 1832 στη γραμμή Αμβρακικού-Παγασητικού και αναγνωρίστηκαν τον ίδιο χρόνο με τη συνθήκη της Κωνσταντινούπολης. Μετά από πολλές μάχες και μεγάλες ανθρώπινες απώλειες, το κράτος που προέκυψε ήταν περιορισμένο εδαφικά δίχως να περιλαμβάνει όλα τα εδάφη που κατοικούνταν από ελληνικούς πληθυσμούς. Ως πολίτευμα καθορίστηκε η μοναρχία και βασιλιάς εκλέχθηκε ο Βαυαρός πρίγκηπας Όθωνας. Το σύνθημα της επανάστασης, «Ελευθερία ή θάνατος» έγινε το εθνικό σύνθημα της Ελλάδας και από το 1838 η 25η Μαρτίου, επέτειος εορτασμού της έναρξής της επανάστασης, καθιερώθηκε ως ημέρα εθνικής εορτής και αργίας.
Η οθωμανική πραγματικότητα
thumb|[[Γεύμα στο Χρυσό (Έντουαρντ Ντόντουελ).]] Μετά την υποδούλωση του Ελληνισμού στην Οθωμανική αυτοκρατορία, η οποία συμβολικά αναφέρεται το 1453 με την πτώση της Πόλης αν και διαφορετικές περιοχές κατακτήθηκαν από τους Τούρκους σε διαφορετικούς αιώνες, ξεκίνησαν βάσανα για τη μεγαλύτερη μάζα των Ρωμιών. Οι περισσότεροι Έλληνες ακολουθούσαν μια φτωχική αγροτική ζωή, ωστόσο ένα μικρό κομμάτι των Ελλήνων είχαν υψηλές θέσεις στη διοίκηση της αυτοκρατορίας και έλεγχαν μεγάλο μέρος του εμπορίου. Ως εκ τούτου, η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός είχαν ξεχωριστή αίγλη, το οποίο οδήγησε στον εξελληνισμό σημαντικού μέρους των μορφωμένων και εμπορικών τάξεων των Βαλκανίων, ιδίως κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα.
Οι Έλληνες, λίγο πριν την επανάσταση, ζούσαν σε μικρές κοινότητες, οι οποίες απολάμβαναν μια μικρή ή μεγάλη αυτονομία, αναλόγως της περιοχής, από τις Οθωμανικές αρχές, και στις οποίες οι άντρες κάτοικοι εξέλεγαν τον επικεφαλής τους. Υπήρχαν αρκετές διαφοροποιήσεις ανά περιοχή. Τα νησιά του Αιγαίου, και περισσότερο τα νησιά των Κυκλάδων και του Αργοσαρωνικού, απολάμβαναν διοικητικής αυτονομίας, κάτι που βοήθησε στην οικονομική τους ανάπτυξη. Στην Πελοπόννησο πάλι υπήρχε μια μικρή διοικητική και δικαστική αυτονομία, το κυριότερo χαρακτηριστικό της οποίας ήταν η ύπαρξη μιας χριστιανικής ελίτ - των κοτζαμπάσηδων - που έλεγχαν την οικονομική και πολιτική ζωή της περιοχής. Στη Ρούμελη, ιδιαίτερη δύναμη είχαν οι αρματολοί· συνήθως πρώην κλέφτες, συμφωνούσαν με τον τοπικό Πασά να αναλάβουν την επιτήρηση μιας περιοχής, με τη συμφωνία να περιλαμβάνει και τον έλεγχο μέρους της οικονομικής ζωής (για παράδειγμα την συλλογή φόρων).
Οι περισσότεροι Έλληνες βρίσκονταν στα όρια της απόλυτης φτώχιας. Στον αγροτικό τομέα καλλιεργούσαν βαμβάκι, καλαμπόκι, πατάτες και καπνό. Εμφανιστήκαν τσιφλίκια, δηλαδή μεγάλες αγροτικές περιοχές οι οποίες ανήκαν σε ένα γαιοκτήμονα. Ολόκληρα χωριά εργάζονταν στη γη μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων, και συνήθως ο γαιοκτήμονας συγκέντρωνε σημαντικό πλούτο. Οι Έλληνες στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ζούσαν με μια αμυδρή γνώση του ένδοξου παρελθόντος. Τη θέληση για λύτρωση εκμεταλλεύονταν συχνά οι ξένες δυνάμεις όταν ήθελαν να αξιοποιήσουν μια εξέγερση κατά τη διάρκεια της αντιπαλότητας τους με την Οθωμανική αυτοκρατορία. Ο πόθος της λύτρωσης εξαπλωνόταν με διάφορους χρησμούς και προφητείες, ή από άλλα θρησκευτικά ιερά κείμενα, τα οποία υπόσχονταν απελευθέρωση με τον ένα ή άλλο τρόπο.
Πέρα από τον παραδοσιακό Ελληνικό χώρο, Έλληνες ζούσαν στις παραδουνάβιες περιοχές και τις μητροπόλεις της Βλαχίας και Μολδαβίας, το Βουκουρέστι, το Ιάσιο καθώς και στη Βιέννη και Βουδαπέστη. Είχαν επίσης σχηματίσει κέντρα στη Βενετία και την τσαρική Ρωσία. Οι Έλληνες το 1821 αριθμούσαν περίπου 3 εκατομμύρια κατοίκους εντός μιας αχανούς αυτοκρατορίας περίπου 24 εκατομμυρίων ανθρώπων. Έξω από την Οθωμανική αυτοκρατορία, υπήρχαν οι παροικίες, κοινότητες Ελλήνων που ζούσαν σε πόλεις της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης.
Ο Διαφωτισμός και το ελληνικό εθνικό κίνημα
μικρογραφία|Προσωποποίηση της Ελλάδας στο Σάλπισμα Πολεμιστήριον του [[Αδαμάντιος Κοραής|Κοραή (1801).|εναλλ.=]] Ο Διαφωτισμός και οι επαναστάσεις που προηγήθηκαν σε Ευρώπη και Αμερική προετοίμασαν το έδαφος για την Ελληνική επανάσταση, καθώς ενέπνευσαν το αίτημα για εθνική αυτοδιάθεση με την ίδρυση ανεξάρτητου αλλά και ευνομούμενου, κατά τα σύγχρονα πρότυπα, ελληνικού εθνικού κράτους. Η επίδραση των ριζοσπαστικών ιδεών που ξεπήδησαν από τη γαλλική επανάσταση ήταν τόσο έντονη που αρκετοί ερευνητές χαρακτήρισαν την ελληνική επανάσταση περισσότερο ως έκφραση ενός γενικότερου φιλελεύθερου αναβρασμού, παρά ως μια πατριωτική εξέγερση.
Οι ιδεολογικές ανακατατάξεις στην Ευρώπη που γεννήθηκαν λόγω του Διαφωτισμού, πέρασαν και επηρέασαν την Οθωμανική αυτοκρατορία. Οι Σουλτάνοι υιοθετήσαν μερικές μεταρρυθμίσεις επηρεασμένες από τον διαφωτισμό. Παρότι αναιμικές, βοήθησαν τις ελληνικές ελίτ να αναπτυχθούν εμπορικά, οικονομικά και πολιτικά. Αυτή η πολύπλευρη ανάπτυξη σε αρκετά κέντρα μαζί με την ανάπτυξη ενός διεθνούς δικτύου επικοινωνίας των Ελλήνων, έκανε δυνατή την πολυκεντρική, πολύμορφη, πολυεθνική επανάσταση του 1821.
Στην ανάπτυξη του επαναστατικού ρεύματος, ο Ρήγας Βελεστινλής και Αδαμάντιος Κοραής, συνέβαλαν σημαντικά. Ο πρώτος, κυρίως από τη Βιέννη, εξέδωσε αρκετά συγγράμματα, όπως ο Θούριος, όπου εξέφραζε τους πόθους για την Ελευθερία, όλων των λαών της Βαλκανικής, μετασχηματίζοντας τις αξίες του Διαφωτισμού που αναπτύχθηκαν στη Γαλλία, σε πολιτικό πρόγραμμα στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Στη Βιέννη ίδρυσε μια μυστική εταιρεία στις αρχές της δεκαετίες του 1790. Είχε ετοιμάσει ένα επαναστατικό σχέδιο για να ανατραπεί ο Σουλτάνος, και υπερασπιζόταν την ιδέα ενός κράτους που θα αντηχούσε τα ιδεώδη της Γαλλικής Επανάστασης «Ελευθερία-Ισότητα-Αδελφότητα»· ωστόσο, γρήγορα συνελήφθη από τις Οθωμανικές αρχές και εκτελέστηκε. Ο Κοραής, αυτόπτης μάρτυρας των επαναστατικών διαδικασιών στη Γαλλία, καλούσε με το συγγραφικό του έργο (Αδελφική Διδασκαλία, Άσμα Πολεμιστήριον, Σάλπισμα Πολεμιστήριον κ.α.) σε επανάσταση καθώς επίσης αντιτασσόταν στις νουθεσίες που εξέδιδε μαζικά το Πατριαρχείο ενάντια στις αξίες του Διαφωτισμού και την επαναστατική προοπτική. Πιθανόν να συνέγραψε και το Ελληνική Νομαρχία, ένα έργο που συνδύαζε τον αντικληρικισμό με τον πόθο της απελευθέρωσης και είχε σημαντική επίδραση ανάμεσα στους Έλληνες.
Οι σύγχρονοι Έλληνες προβλήθηκαν, αρχικά από έναν περιορισμένο κύκλο διανοουμένων του Διαφωτισμού, ως απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων. Σε αυτό συνέτεινε ο θαυμασμός των Δυτικών για την Αρχαία Ελλάδα και η εμφάνιση τον καιρό εκείνο ανάμεσα σε λόγιους και περιηγητές της Δύσης του πολιτισμικού και λογοτεχνικού κινήματος του Φιλελληνισμού, οι κλασικιστές και ρομαντικοί εκπρόσωποι του οποίου προσδοκούσαν την αναγέννηση του αρχαιοελληνικού πολιτισμού με την απελευθέρωση των σύγχρονων Ελλήνων. Οι εκπρόσωποι του ελληνικού εθνικού κινήματος – το κίνημα δηλαδή που αναπτύχθηκε από τον Διαφωτισμό και καλούσε για απελευθέρωση – διαχώριζαν τους σύγχρονους Έλληνες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας από τους αλλόθρησκους και αλλόγλωσσους κυριάρχους τους, την εξουσία των οποίων κατήγγειλαν ως αυθαίρετη και παράνομη, και ταυτίζονταν με τους ετερόδοξους Χριστιανούς της Ευρώπης. Αυτή η ταύτιση συνάντησε τη σφοδρή αντίθεση της Εκκλησίας. Η Εκκλησία μεριμνούσε για την προστασία της Ορθόδοξης κοινότητας από τις πολιτισμικές και ιδεολογικές αλλαγές που επέφερε ο Διαφωτισμός και την ενότητά της, που έθεταν σε κίνδυνο οι ριζοσπαστικές ιδέες περί αυτοδιάθεσης των λαών. Υπερασπιζόμενη οικουμενικά και θεοκρατικά ιδεώδη, είχε αντιταχθεί στην κοσμική και τοπικά περιορισμένη εθνική ιδεολογία και ακολουθούσε πολιτική νομιμοφροσύνης στην κοσμική εξουσία του Σουλτάνου, την οποία θεωρούσε μέρος του σχεδίου της θείας πρόνοιας για την προστασία των Ορθόδοξων από την αιρετική Δύση. Πάντως το ελληνικό εθνικό κίνημα ήταν το πρώτο εθνικό κίνημα που εμφανίστηκε στην ανατολική Ευρώπη και σε μη χριστιανικό περιβάλλον, εκείνο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η ισχύς της οποίας την περίοδο αυτή μειωνόταν, καθώς δεν κατάφερνε να συμβαδίσει με τον εκσυγχρονισμό άλλων κρατών.
Η Φιλική Εταιρεία
μικρογραφία|Ο όρκος, ελαιογραφία του [[Διονύσιος Τσόκος|Δ. Τσόκου (1849).]] Ακολουθώντας την τακτική των εθνικών κινημάτων της εποχής, αρχικά ιδρύθηκαν ανάμεσα στους Έλληνες της διασποράς, εταιρείες, συνωμοτικές οργανώσεις, με σκοπούς εθνικούς, κυρίως πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς, δηλαδή τη διάδοση της παιδείας στους υπόδουλους Έλληνες. Οι οργανώσεις αυτές αποτέλεσαν τον προθάλαμο για τη δημιουργία φιλελεύθερης πολιτικής οργάνωσης. Άλλες εταιρείες ήταν το Αδελφάτο που ιδρύθηκε στη Μολδαβία το 1805, η Γραικοδακική Φιλολογική Εταιρεία στο Βουκουρέστι το 1810, το Ελληνόγλωσσο Ξενοδοχείο το 1809 στο Παρίσι, και η Φιλόμουσος Εταιρεία των Αθηνών το 1813 και της Βιέννης το 1814.
Η σημαντικότερη μυστική οργάνωση ήταν η Φιλική Εταιρεία. Υπολογίζεται ότι ιδρύθηκε το 1814 από τρεις ριζοσπάστες έμπορους μεσαίας οικονομικής εμβέλειας, τους Νικόλαο Σκουφά, Αθανάσιο Τσακάλωφ και Εμμανουήλ Ξάνθο, στην Οδησσό της Ρωσίας. H οργάνωσή της είχε ομοιότητες με τις μασονικές στοές. Υπήρχε ιεραρχία ανάμεσα στα μέλη. Στην πρώτη περίοδο της Εταιρείας (1814-17) τα μέλη χωρίζονταν σε βαθμούς. Επικεφαλής ήταν η Αόρατος Αρχή με ένα πέπλο μυστικότητας να σκεπάζει τα μέλη της. Η Φιλική Εταιρεία είχε ως στόχο τη συγκέντρωση πόρων και τη δημιουργία δομών για την κήρυξη επανάστασης και την ίδρυση ανεξάρτητου εθνικού κράτους. Σε αντίθεση με τις πολλές εξεγέρσεις που είχαν λάβει χώρα κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας στον κατακτημένο ελληνικό χώρο, οι οποίες συνδέονταν με πολιτικά σχέδια μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων, η επανάσταση που σχεδίαζαν οι Φιλικοί επρόκειτο να είναι αυτοδύναμη επανάσταση των Ελλήνων. Ένα από τα κυριότερα προβλήματα για το εθνικοαπελευθερωτικό εγχείρημα ήταν το ότι η Εκκλησία και οι τοπικές ηγετικές ομάδες του ελληνικού κόσμου, οι Φαναριώτες, οι αρματολοί και οι προεστοί, ήταν ενταγμένες στο οθωμανικό σύστημα εξουσίας, ενώ οι μη εγγράμματες μάζες δε συμμερίζονταν τις εθνικές ιδέες των διανοούμενων της διασποράς. Στην πρώτη περίοδο τα μέλη της Εταιρείας ήταν μερικές δεκάδες.
Μετά τη λήξη των Ναπολεόντειων πολέμων, ωστόσο, και την ειρήνευση της Μεσογείου, οι ευρωπαϊκοί στόλοι ανέκτησαν τη θέση τους στο εμπόριο και η κρίση της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας, που είχε ξεκινήσει το 1812, προσέλαβε μεγάλες διαστάσεις. Η διακοπή των εμπορικών και ναυτιλιακών δραστηριοτήτων που είχαν ανθίσει το προηγούμενο διάστημα επηρέασε τόσο τους Έλληνες των παροικιών όσο και της αυτοκρατορίας, καθώς η κρίση επεκτάθηκε στις οικονομικές δραστηριότητες που ήταν συνδεδεμένες με την εμπορική ναυτιλία, οδηγώντας ολόκληρες κοινωνικές ομάδες σε αδιέξοδο: συσσωρευμένα εφοπλιστικά κεφάλαια παρέμειναν ανενεργά, ενώ ναυτικοί, τεχνίτες και βιοτέχνες έμειναν άνεργοι ή αναγκάστηκαν να αναζητήσουν εργασία στην αγροτική παραγωγή ως κολίγοι.
Σημαντικό ρόλο στην Εταιρεία είχαν οι Απόστολοι, υψηλόβαθμα στελέχη που αναλάμβαναν περιοδείες με σκοπό τη μύηση νέων μελών και τη συλλογή χρημάτων και πληροφοριών. Οι Απόστολοι λειτούργησαν από το 1818, πρώτη χρονιά της μεγάλης κρίσης στην εμπορική ναυτιλία, οπότε τα μέλη της Αρχής συγκεντρώθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και τα μέλη της Εταιρείας ξεκίνησαν να αυξάνονται αλματωδώς και δημιουργήθηκαν οι εφορίες που ήταν ο συνδετικός κρίκος μεταξύ της Αρχής και της βάσης της οργάνωσης. Εκμεταλλευόμενοι μια μακραίωνη παράδοση χρησμολογιών και τη διάδοση των μεσσιανικών αντιλήψεων στις παραδοσιακές ορθόδοξες κοινότητες των ελληνικών χωρών, οι Φιλικοί άφηναν να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι διέθεταν τη στήριξη της Ρωσίας. Έτσι, διευκολύνθηκε η ανάπτυξη ενός απελευθερωτικού ήθους ανάμεσα στα παραδοσιακά ορθόδοξα στρώματα, όπως οι προεστοί, οι κλέφτες και οι αρματολοί, οι κληρικοί και οι χωρικοί, και η υιοθέτηση από μέρους τους του κλασικιστικού μύθου περί καταγωγής από τους αρχαίους Έλληνες
Προσβλέποντας στη ρωσική βοήθεια, ανταποκρίθηκαν θετικά οι προεστοί της Πελοποννήσου και ο μπέης της Μάνης, Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης. Η Φιλική Εταιρεία γνώρισε ιδιαίτερη επιτυχία στους κλέφτες και στους αμαρτωλούς που βρίσκονταν στα Επτάνησα και τη Ρωσία. Εκεί είχαν βρει καταφύγιο την πρώτη δεκαετία του 19ου αιώνα κλέφτες κυνηγημένοι από την Πελοπόννησο, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, και αρματολοί εκδιωγμένοι από τον Αλή Πασά. Μη γνωρίζοντας άλλα επαγγέλματα από αυτά του πολεμιστή και του ποιμένα, είχαν στρατολογηθεί σε ευρωπαϊκούς στρατούς, απασχόληση που, ωστόσο, εξέλιπε με το τέλος των Ναπολεόντειων πολέμων. Την περίοδο αυτή ήλθαν σε επαφή με τους Φιλικούς, που προωθούσαν επαναστατικές ιδέες, οργανώθηκαν στην Εταιρεία και συνεισέφεραν σημαντικά στην παρασκευή της Επανάστασης, κάποιοι από αυτούς και ως «Απόστολοι».
Τον Σεπτέμβριο του 1818, η ηγεσία της Εταιρείας αποφάσισε να προτείνει στον Ιωάννη Καποδίστρια, υπουργό εξωτερικών του τσάρου της Ρωσίας Αλέξανδρου, να αναλάβει την αρχηγία της οργάνωσης και στάλθηκε γι' αυτό το λόγο στην Πετρούπολη ο Ξάνθος. Μετά την άρνηση του Καποδίστρια τον Ιανουάριο του 1820, ο Ξάνθος στράφηκε στο Φαναριώτη πρίγκιπα Αλέξανδρο Υψηλάντη, ανώτατο αξιωματικό του Ρωσικού στρατού, που τον Απρίλιο του 1820 δέχτηκε την πρόταση των Φιλικών και με τη συνθηματική ονομασία «Καλός» ανέλαβε «Γενικός Έφορος» (ή «Επίτροπος») της Αρχής.
Η προετοιμασία της επανάστασης
μικρογραφία|Ο [[Αλή πασάς. Λεπτομέρεια πίνακα του Λουί Ντυπρέ (1825).]]
Μετά την ανάληψη της αρχηγίας της Εταιρείας, ο Υψηλάντης βρέθηκε αντιμέτωπος με σημαντικά προβλήματα: το οικονομικό και το οργανωτικό. Σχετικά με το οικονομικό, παρόλες τις δωρεές, τα διαθέσιμα χρήματα δεν επαρκούσαν για μια μεγάλη επανάσταση. Όσο για το οργανωτικό, μετά από αρκετές προτάσεις, κατέληξαν σε δυο σχέδια: το «Γενικό Σχέδιο» και το «Μέγα Σχέδιο». Το πρώτο, προέβλεπε στρατηγικούς στόχους (συμμαχίες με ξένους ηγέτες, βύθιση του οθωμανικού στόλου) χωρίς να απασχολείται με τον τρόπο που θα επιτευχθούν. Το δεύτερο προέβλεπε αιφνίδια επίθεση στην Κωνσταντινούπολη και εξουδετέρωση των Οθωμανών στην πρωτεύουσα τους, κάτι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί. Η απόφαση αναβαλλόταν συνεχώς εξαιτίας της ρευστής κατάστασης στην Οθωμανική αυτοκρατορία, η οποία βρισκόταν σε εσωτερικό πόλεμο με τον Αλή Πασά. Τον Οκτώβριο του 1820 στο Ισμαήλιο της Βεσσαραβίας συγκεντρώθηκαν υψηλόβαθμα στελέχη της Αόρατης Αρχής και αποφασίστηκε η επίσπευση της εξέγερσης, την ακριβή ημερομηνία της οποίας θα επέλεγε ο Υψηλάντης.