cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Twisted Metal
Το Twisted Metal είναι σειρά βιντεοπαιχνιδιών μαχών οχημάτων που διανέμεται από την Sony Computer Entertainment, και αναπτύσσεται από διάφορες εταιρίες από την απαρχή της. Πρόκειται για το μακροβιότερο franchise αποκλειστικά για το PlayStation. Το πρώτο παιχνίδι της σειράς εκδόθηκε για το πρώτο PlayStation, και έκτοτε κυκλοφόρησαν επτά ακόμη τίτλοι, και δύο spin-off παιχνίδια. Από το πρώτο παιχνίδι και έπειτα, η σειρά έχει εμφανιστεί στις επόμενες κονσόλες της Sony, PlayStation 2, PlayStation Portable, και PlayStation 3. Το δεύτερο παιχνίδι μαζί με το Twisted Metal Black θεωρούνται τα κορυφαία της σειράς. Ο πιο πρόσφατος τίτλος της σειράς κυκλοφόρησε το 2012. Μέχρι τις 31 Οκτωβρίου του 2000, η σειρά πούλησε 5 εκατομμύρια κομμάτια. Επτά από τα παιχνίδια (συμπεριλαμβανομένου και του Twisted Metal: Black Online) επανακυκλοφόρησαν, ως μέρος του προγράμματος Sony Greatest Hits. Το πρώτο και το δεύτερο παιχνίδι Twisted Metal κυκλοφόρησαν επίσης και για τα Microsoft Windows.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Twisted Metal Κατηγορία:Σειρές βιντεοπαιχνιδιών Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια αγώνων
Στρατώνες των Πραιτωριανών
μικρογραφία|250x250εσ| Η θέση των Στρατώνων των Πραιτοριανών και η αρχαία Ρώμη μικρογραφία|250x250εσ| Η σωζόμενη Πραιτοριανή Πύλη. Οι Στρατώνες των Πραιτωριανών (λατινικά: Castra Praetoria) ήταν οι αρχαίοι στρατώνες της πραιτωριανής φρουράς της Αυτοκρατορικής Ρώμης.
Ιστορία
Σύμφωνα με τον Ρωμαίο ιστορικό Τάκιτο, οι στρατώνες κτίστηκαν το 23 μ.Χ. από τον Λεύκιο Αίλιο Σηιανό, τον έπαρχο του πραιτορίου, που υπηρετούσε υπό τον Αυτοκράτορα Τιβέριο, σε μία προσπάθεια να ενοποιηθούν τα διάφορα τμήματα των φρουρών.
Τα Στρατόπεδα των Πραιτωριανών ήταν η τοποθεσία πολλών σημαντικών γεγονότων στην ιστορία της Ρώμης. Σε αυτό το στρατόπεδο μεταφέρθηκε ο Κλαύδιος μετά τη δολοφονία του ανιψιού του Καλιγούλα, για να γίνει ο πρώτος Αυτοκράτορας που ανακηρύχθηκε από τους Πραιτωριανούς. Εδώ επίσης ήταν, όπου η Πραιτωριανή Φρουρά δημοπράτησε τον Αυτοκρατορικό τίτλο μετά τη δολοφονία του αυτοκράτορα Περτίνακος. Στις 28 Μαρτίου 193 μ.Χ., ο Τίτος Φλάβιος Κλαύδιος Σουλπικιανός βρισκόταν μέσα στους στρατώνες προσπαθώντας να ηρεμήσει τα στρατεύματα, όταν άρχισε να προσφέρει δωρεά (donativum), εάν αυτά υποστήριζαν την υποψηφιότητά του για τον θρόνο. Εν τω μεταξύ έφτασε στο στρατόπεδο και ο Δίδιος Ιουλιανός, και επειδή ήταν απαγορευμένη η είσοδός του, φώναζε τις προσφορές του στη Φρουρά. Μετά από ώρες προσφορών, ο Σουλπικιανός υποσχέθηκε 20.000 σηστέρτιους σε κάθε στρατιώτη. Ο Ιουλιανός, φοβούμενος ότι ο Σουλπικιανός θα έπαιρνε τον θρόνο, πρόσφερε τότε 25.000. Οι φρουροί έκλεισαν με την προσφορά του Ιουλιανού, άνοιξαν τις πύλες τού στρατοπέδου και τον ανακήρυξαν Αυτοκράτορα. Αυτός ήταν επίσης ο τόπος δολοφονίας του Αυτοκράτορα Ελαγάβαλου και της μητέρας του Ιουλίας Σωαιμιάδος από τους Πραιτοριανούς το 222 π.Χ. Στη συνέχεια, το 238, οι στρατώνες δέχθηκαν επίθεση από τους πολίτες της Ρώμης, που ήταν σε εξέγερση κατά του Αυτοκράτορα Μαξιμίνου του Θρακός.
Οι Στρατώνες των Πραιτωριανών καταστράφηκαν από τον Κωνσταντίνο Α΄, ο οποίος διέλυσε επίσης την Πραιτωριανή Φρουρά κατά την κατάκτηση της Ιταλίας, όταν ο Μαξέντιος κυβερνούσε ως Ρωμαίος Αυτοκράτορας της Δύσης στην Ιταλία. Η τελευταία τους δράση ήταν στη Μάχη της Μιλβίας Γέφυρας το 312, όπου είχαν λάβει το μέρος του Μαξεντίου. Μετά τη νίκη του ο Κωνσταντίνος Α΄ διέλυσε επίσημα την Πραιτωριανή Φρουρά, στέλνοντας τα μέλη της σε διάφορες γωνιές της Αυτοκρατορίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχαία ρωμαϊκά κτίρια και κατασκευές στη Ρώμη Κατηγορία:Πραιτωριανή Φρουρά
Arado Ar 66
Σχεδιασμός και ανάπτυξη
Ο αρχισχεδιαστής της Arado Βάλτερ Ρέτελ ξεκίνησε τον σχεδιασμό ενός νέου διθέσιου εκπαιδευτικού το 1931. Την εξέλιξη του αεροσκάφους συνέχισε ο Βάλτερ Μπλούμε (Walter Blume) όταν ο Ρέτελ πήγε στην Messerschmitt, με το αρχικό πρωτότυπο -το Ar 66a- να πραγματοποιεί την παρθενική του πτήση το 1932.
Το αεροσκάφος προωθούνταν από τον αερόψυκτο κινητήρα Argus As 10, ισχύος 240 hp, που κινούσε δίφυλλη έλικα διαμέτρου 2,5 m. Μετέφερε 205 L καυσίμου και 17 L λιπαντικού.
Η άτρακτος ήταν κατασκευασμένη από ατσάλινες δοκούς και ήταν καλυμμένη με ύφασμα. Οι διπλές πτέρυγες παρείχαν υπεραρκετή άνωση, ακόμα και με χαμηλές ταχύτητες. Και οι δύο πτέρυγες είχαν το ίδιο εκπέτασμα και οπισθόκλιση 8°. Υπήρχαν aileron τόσο στην πάνω όσο και στην κάτω πτέρυγα. Το ουραίο ήταν συμβατικής σχεδίασης, με τον οριζόντιο σταθεροποιητή να βρίσκεται στο άνω άκρο της ατράκτου. Το σύστημα προσγείωσης ήταν σταθερό και είχε σχήμα "V".
Το πλήρωμα ήταν διμελές, αποτελούμενο από τον εκπαιδευτή και τον εκπαιδευόμενο, που κάθονταν ο ένας πίσω από τον άλλο σε ανοιχτά πιλοτήρια εξοπλισμένα με διπλά χειριστήρια. Το αεροσκάφος ήταν εξοπλισμένο με όργανα πτήσης ενώ προαιρετικά ήταν δυνατή η εγκατάσταση φωτογραφικών μηχανών.
Επιχειρησιακή ιστορία
Τα Ar 66 εντάχθηκαν στην δύναμη της Luftwaffe το 1933 και παρέμειναν σε υπηρεσία σαν εκπαιδευτικά για πολλά χρόνια, ακόμα και μετά του ξέσπασμα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1943 η Λουφτβάφε οργάνωσε μονάδες νυχτερινών βομβαρδιστικών που θα επιχειρούσαν στο Ανατολικό Μέτωπο με στόχο την παρενόχληση των εχθρικών στρατευμάτων. Το Ar 66 και το Gotha Go 145, κατά κύριο λόγο εξόπλισαν τις μονάδες αυτές.
Εκδόσεις
Πηγή:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ar 66 Κατηγορία:Αεροσκάφη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου Κατηγορία:Εκπαιδευτικά αεροσκάφη Κατηγορία:Εμβολοκινητήρια στρατιωτικά αεροσκάφη
Ισαβέλλα του Βαλουά (1313-1383)
Η Ισαβέλλα του Βαλουά, δούκισσα των Βουρβόνων ή Ισαβέλλα της Γαλλίας (1313 - 26 Ιουλίου 1383) ήταν Γαλλίδα πριγκίπισσα και και κόρη του Καρόλου του Βαλουά από την τρίτη σύζυγο του Μάο του Σατιγιόν, σύζυγος του Πέτρου Α΄ δούκα του Μπουρμπόν.
Οικογένεια
Με τον σύζυγο της Πέτρο Α΄ δούκα του Μπουρμπόν παιδιά τους ήταν:
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Βαλουά Κατηγορία:Δούκισσες της Βουρβόνης
Γεγονότα Δεκεμβρίου 2009
7 Δεκεμβρίου
(CNN) (Indian Express) (Bernama). (Hindustan Times) (Financial Times)
19 Δεκεμβρίου
Ευρώπη.(The Independent)
20 Δεκεμβρίου
(Vanguard)
22 Δεκεμβρίου
(Asian Tribune)
31 Δεκεμβρίου
Γεγονοτα 12
Τατιάνα Μαουντμπάττεν
Η Τατιάνα Μαουντμπάττεν (Tatiana Mountbatten, γεννημένη ως Τατιάνα Ελένη Γεωργία Tatiana Helen Georgia, 16 Απριλίου 1990 -) είναι Βρετανίδα ιππέας και κόρη του Γεωργίου Μαουντμπάττεν, 4ου Μαρκησίου του Μίλφορντ Χέβεν.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 16 Απριλίου 1990 στο Λονδίνο και είναι το μεγαλύτερο παιδί και η μοναχοκόρη του Γεωργίου Μαουντμπάττεν, 4ου Μαρκησίου του Μίλφορντ Χέιβεν και της πρώτης συζύγου του Σάρας Γεωργίνας Γουόλκερ.
Ως μακρινό μέλος της Βρετανικής Βασιλικής Οικογένειας, βρίσκεται στη γραμμή διαδοχής του Βρετανικού θρόνου. Σπούδασε στο σχολείο Μίλφιλντ του Σόμερσετ. Είναι ιππέας και αγωνίζεται σε υψηλό επίπεδο στο Dressage.
Το 2007 παρουσιάστηκε στην υψηλή κοινωνία στο Le Bal des Débutantes στο Παρίσι. Από το Οκτώβριο του 2018, είναι πρέσβειρα της Crofton & Hall.
Τσιντέμ Ασάφογλου
Η Τσιντέμ Ασάφογλου (τουρκικά: Çiğdem Asafoğlu, γεν. 17 Νοεμβρίου 1987 στη Ξάνθη) είναι Ελληνίδα πολιτικός μουσουλμανικής καταγωγής και πρόεδρος του Κόμματος Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας.
Σπούδασε σε δημοτικό μειονοτικό σχολείο ενώ ολοκλήρωσε την προπτυχιακή εκπαίδευση της στη Ξάνθη. Ολοκλήρωσε τη πανεπιστημιακή της εκπαίδευση στο Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου. Αφού συμμετείχε ενεργά για 3 χρόνια στο ΚΙΕΦ εξελέγη πρόεδρος στο Συνέδριο του κόμματος στις 5 Ιανουαρίου 2019. Είναι 34 ετών και παντρεμένη με ένα παιδί.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες αρχηγοί κομμάτων
Μάρλα Μέιπλς
Η Μάρλα Μέιπλς (Marla Ann Maples, 27 Οκτωβρίου 1963) είναι Αμερικανίδα ηθοποιός και τηλεοπτική προσωπικότητα. Ήταν η δεύτερη σύζυγος του Ντόναλντ Τραμπ. Παντρεύτηκαν το 1993 και πήραν διαζύγιο το 1999 ενώ έχουν αποκτήσει και ένα παιδί, την Τίφανυ Τραμπ.
Γερμανικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 1983-1984
Το πρωτάθλημα της περιόδου 1983-1984 ήταν το 21ο από την καθιέρωση της Μπουντεσλίγκα. Πρωταθλήτρια αναδείχθηκε η ΦφΜ Στουτγκάρδη, για 1η φορά από την καθιέρωση της Μπούντεσλιγκα το 1963 και 3η στην ιστορία της. Πρώτοι σκόρερ αναδείχθηκε ο Καρλ-Χάινς Ρουμενίγκε της Μπάγερν Μονάχου, με 26 γκολ.
Βαθμολογία
Κατηγορία:Μπούντεσλιγκα Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1983-1984
Σονάκσι Σίνχα
Η Σονάκσι Σίνχα (2 Ιουνίου 1987) είναι Ινδή ηθοποιός και τραγουδίστρια. Εργαζόταν ως σχεδιάστρια μόδας στα πρώτα χρόνια της καριέρας της και έκανε την πρώτη εμφάνισή της στην υποκριτική στην δραματική ταινία δράσης Dabangg (2010), που της χάρισε το βραβείο Φίλμφεϊρ Καλύτερης Πρωτοεμφανιζόμενης Ηθοποιού.
Πέρα από την υποκριτική καριέρα στον κινηματογράφο, η Σίνχα έκανε μια φιλική συμμετοχή στο τραγούδι του Ιμράν Χαν "Let's Celebrate" στην ταινία Tevar (2015). Έχει ερμηνεύσει το σινγκλ "Aaj Mood Isqholic Hai" και έχει τραγουδήσει σε συνολικά τέσσερις ταινίες της.
Ρίχαρντ Σούλτσε-Κόσσενς
Ο Ρίχαρντ Σούλτσε-Κόσσενς (γερμανικά: Richard Schulze-Kossens, 2 Οκτωβρίου 1914 - 3 Ιουλίου 1988) ήταν Γερμανός διοικητής των SS κατά τη ναζιστική περίοδο. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, υπηρέτησε ως υπασπιστής των Waffen-SS τον υπουργό Εξωτερικών Γιοάχιμ φον Ρίμπεντροπ, αργότερα διοίκησε τη μεραρχία SS Nibelungen και τέθηκε επικεφαλής στο SS-Junkerschule στο Bad Tölz.
Καριέρα στα SS και πόλεμος
Ο Ρίχαρντ Σούλτσε γεννήθηκε στο Σπάνταου του Βερολίνου. Ένα χρόνο μετά την αποφοίτησή του από το γυμνάσιο το 1934, ο 20χρονος Σούλτσε εντάχθηκε στα Allgemeine SS και τοποθετήθηκε στο 6ο SS-Standarte στο Βερολίνο. Τον Νοέμβριο του 1934, υπηρέτησε στην 1η Μεραρχία Πάντσερ SS «Σωματοφυλακή Αδόλφος Χίτλερ» (LSSAH). Μεταξύ 1935 και 1937 παρακολούθησε διάφορα εκπαιδευτικά μαθήματα αξιωματικών στο SS-Junkerschule στο Bad Tölz, στο Jüterbog και στο Νταχάου. Το 1937, του ανατέθηκε ξανά το 3ο SS-Totenkopf-Standarte Θουριγγίας, όπου υπηρέτησε ως βοηθός του Τέοντορ Άικε.
Απεικονίζεται να στέκεται με τους Βιατσεσλάβ Μόλοτοφ, Γιοάχιμ φον Ρίμπεντροπ, Ιωσήφ Στάλιν και τον Σοβιετικό Αρχηγό Προσωπικού Σαπόσνικοβ (Shaposnikov) στην υπογραφή του Συμφώνου μη Επίθεσης της 23ης Αυγούστου 1939. Αργότερα εργάστηκε ως αναπληρωτής στα Κεντρικά Γραφεία των SS για τον Άουγκουστ Χάισμαϊερ και τον υπουργό Εξωτερικών Γιοάχιμ φον Ρίμπεντροπ. μικρογραφία|Ο Σούλτσε (τέρμα αριστερά) στη διάρκεια της υπογραφής του Γερμανοσοβιετικού συμφώνου στις 23 Αυγούστου 1939 Τον Φεβρουάριο του 1940 ο Σούλτσε μετατέθηκε στην 1η Μεραρχία Πάντσερ SS «Leibstandarte Adolf Hitler» και τον Απρίλιο του ανατέθηκε η διοίκηση του 2ου λόχου. Αφού τραυματίστηκε τον Ιούνιο του 1940 κατά τη διάρκεια της δυτικής εκστρατείας, επανήλθε στο προσωπικό του Ρίμπεντροπ μέχρι τον Αύγουστο του 1940 όταν και επέστρεψε στο μέτωπο. Το 1941 συμμετείχε στη βαλκανική εκστρατεία και στη γερμανική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση. Αφού τραυματίστηκε (ως τακτικός αξιωματικός) τον Οκτώβριο του 1941 εντάχθηκε στο προσωπικό του Αδόλφου Χίτλερ, στο οποίο παρέμεινε κάτω από διάφορες βαθμίδες έως τον Δεκέμβριο του 1944. Η κύρια κατοικία του αυτά τα χρόνια ήταν η έδρα του Χίτλερ στην Ανατολική Πρωσία, το λεγόμενο λημέρι του Λύκου. Στη διάρκεια αυτών των ετών, ως εκπρόσωπος των SS, συμμετείχε σε όλες σχεδόν τις ενημερώσεις στα κεντρικά γραφεία του Φύρερ στο λημέρι του Λύκου από τον Αύγουστο του 1942 και λάμβανε διαταγές από τον Χίτλερ που αφορούσαν τα Waffen-SS, προκειμένου να τις διαβιβάσει στον Χίμλερ.
Στις 20 Ιουλίου 1944 ήταν ένας από τους δεκατέσσερις παρόντες στην απόπειρα δολοφονίας του Χίτλερ από τον Κλάους φον Στάουφενμπεργκ στο λημέρι του λύκου. Στα τέλη του καλοκαιριού του 1944 ο Σούλτσε προήχθη σε Obersturmbannführer και διορίστηκε επικεφαλής στο SS Junkerschule στο Bad Tölz της Βαυαρίας, κέντρο εκπαίδευσης για τη μελλοντική «ελίτ του Φύρερ» των SS και σε αυτή τη θέση παρέμεινε από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο του 1945.
Αφού είχε ήδη ηγηθεί του 2ου τάγματος του 25ου SS Συντάγματος Πάντσερ Γρεναδιέρων της 12ης SS Πάντσερ Μεραρχίας «νεολαίας του Χίτλερ» στην επίθεση των Αρδεννών από τον Δεκέμβριο του 1944 έως τον Ιανουάριο του 1945, διορίστηκε διοικητής της SS Μεραρχίας γρεναδιέρων «Nibelungen» τον Μάρτιο του 1945, την οποία ηγήθηκε μέχρι τον Μάρτιο και ήταν η τελευταία μονάδα SS που δημιουργήθηκε πριν το τέλος του πολέμου.
Μετέπειτα ζωή
Μετά τον πόλεμο, ο Σούλτσε πέρασε τρία χρόνια σε 13 αμερικανικά στρατόπεδα. Μετά την απελευθέρωσή του, εργάστηκε ως πωλητής και συνέγραψε αρκετά βιβλία. Το 1948 εμφανίστηκε ως μάρτυρας στη δίκη εναντίον του γραμματέα του υπουργού Εξωτερικών Ρίμπεντροπ, Ερνστ φον Βάιτσζέκερ. Το 1951 μαζί με τον Όττο Κουμμ, τον Φέλιξ Στάινερ και τον Πάουλ Χάουσερ ίδρυσαν τη κοινότητα αμοιβαίας βοήθειας των βετεράνων στρατιωτών των Waffen-SS (HIAG). Ο Σούλτσε επέμεινε πως τα Waffen SS δεν είχαν καμία σχέση με τις φρικαλεότητες του πολέμου. Ωστόσο, αρνήθηκε να συμμετάσχει σε συνεντεύξεις επί του θέματος, πιστεύοντας ότι μια τέτοια απόπειρα θα έδινε τη λανθασμένη εντύπωση ότι προσπαθούσε να καλύψει κάτι.
Εξακολούθησε μαζί με άλλους βετεράνους να έχει ευνοϊκή άποψη για τον Χίτλερ μετά το τέλος του πολέμου. Τελικά πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα στις 3 Ιουλίου 1988 στο Ντύσσελντορφ. Πάνω από 100 πρώην μέλη των SS παρακολούθησαν την κηδεία του, με πολλά να φέρουν τα διακριτικά μιας ένωσης βετεράνων των SS, και το φέρετρο του ήταν καλυμμένο με αφιερώματα από πρώην μονάδες των SS. Οι Όττο Γκύνσε και Βέρνερ Γκρότμανν ήταν παρόντες στη κηδεία.
Ο Σούλτσε-Κόσσενς ως μάρτυρας στην έρευνα για το Ολοκαύτωμα
Ο ιστορικός Ρίτσαρντ Έβανς αντιτάσσεται στην άποψη του Ίρβινγκ για τον Σούλτσε γράφοντας:
Οικογένεια
Ο Σούλτσε είχε έναν μικρότερο αδελφό, τον Χανς Γκέοργκ Σούλτσε (γεννημένο στις 11 Σεπτεμβρίου 1917 στο Βερολίνο - 27 Ιουλίου 1941 κοντά στο Wlashin), ο οποίος υπηρέτησε ως SS-Obersturmführer στη 1η SS Μεραρχία Πάντσερ «Σωματοφυλακή Αδόλφος Χίτλερ» και σκοτώθηκε στη Ρωσία.
Μετά τον πόλεμο νυμφεύτηκε και άλλαξε το επίθετό του σε Σούλτσε-Κόσσενς.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γερμανοί στρατιωτικοί Κατηγορία:Μέλη των Waffen-SS Κατηγορία:SS-Obersturmführer
Αναδίπλωση
Ο λογοτεχνικός όρος αναδίπλωση ή παλιλλογία χαρακτηρίζει μια λέξη του πεζού ή ποιητικού λόγου που αμέσως μετά επαναλαμβάνεται έτσι ώστε η ίδια λέξη να ακούγεται στο λόγο δύο φορές, χωρίς όμως ανάμεσά τους να μεσολαβεί κάτι άλλο. Σκοπός της αναδίπλωσης στην λογοτεχνία είναι να προβάλει με ιδιαίτερη ένταση και έμφαση την επαναλαμβανόμενη έννοια. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι φράσεις: Η αναδίπλωση, μαζί με την περίφραση, επαναφορά και υποφορά είναι σχήμα λόγου που εκφράζει πλεονασμό και κατατάσσεται στην κατηγορία εκείνη που σχετίζεται με την πληρότητα του λόγου. Η χρήση και αξιοποίηση της αναδίπλωσης στην ποίηση γίνεται με πιο έλευθερο και ουσιαστικό τρόπο, επαναλαμβάνοντας δύο ή περισσότερες φορές την ίδια έκφραση σε διαφορετικού στίχους του ποιήματος.
Δακρυσμένο πουλί, στην Κύπρο τη θαλασσοφίλητη
Μαρία Χριστίνα της Ορλεάνης
Η Μαρία Χριστίνα (γαλλ. María Cristine de Orléans, 29 Οκτωβρίου 1852 - 28 Απριλίου 1870) από τον Οίκο της Ορλεάνης ήταν κόρη του Δούκα του Μονπανσιέ.
Βιογραφία
Ήταν η τρίτη κόρη του Αντωνίου, Δούκα του Μονπανσιέ, και της Λουίζα Φερδινάνδη των Βουρβόνων-Ισπανίας, κόρης του Φερδινάνδου Ζ΄ της Ισπανίας.
Γεννήθηκε στο Ανάκτορο του Σαν Τέλμο στη Σεβίλλη και μεγάλωσε στην πόλη αυτή. Εκεί είχαν εγκατασταθεί οι γονείς της, για να μείνουν μακριά από τις δολοπλοκίες της Αυλής της θείας της Ισαβέλλας Β΄ της Ισπανίας. Βαπτίστηκε Μαρία Χριστίνα Φραγκίσκη δε Πάουλα Αντωνία από τους αναδόχους της, την εκ μητρός μάμμη της Μαρία Χριστίνα των Δύο Σικελιών και τον μεγάλο θείο της Φραγκίσκο δε Πάουλα, Δούκα του Κάδιθ (αδελφού του Φερδινάνδου Ζ΄).
Της δόθηκε ο τίτλος της πριγκίπισσας (infanta) της Ισπανίας. Απεβίωσε 27 ετών από φυματίωση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος της Ορλεάνης Κατηγορία:Πριγκίπισσες της Γαλλίας Κατηγορία:Ισπανίδες Ινφάντας
Εθνική Τσεχίας U20 (καλαθοσφαίριση γυναικών)
Η εθνική ομάδα καλαθοσφαίρισης γυναικών U20 της Τσεχίας είναι το συγκρότημα που αντιπροσωπεύει τη χώρα της Τσεχίας σε διεθνείς διοργανώσεις γυναικείας καλαθοσφαίρισης για αθλήτριες που δεν ξεπερνούν την ηλικία των 20 ετών. Είναι επίσης γνωστή ως Εθνική Τσεχίας Νέων Γυναικών. Βρίσκεται υπό τη δικαιοδοσία της Τσεχικής Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης (Česká Basketbalová Federace, ČBF).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Γυναικων U20
Μαξ Γιάκομπ Φρίντλεντερ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιστορικοί της τέχνης Κατηγορία:Πρώιμη φλαμανδική ζωγραφική
Μαρί Σαι
Η Μαρία, γαλλ. Marie Say (1857 - 1943) ήταν κόρη εργοστασιάρχη ζάχαρης και με τους γάμους της έγινε πρώτα πριγκίπισσα ντε Μπρολί και μετά πριγκίπισσα της Ισπανίας.
Βιογραφία
Ήταν κόρη του Κονστάντ-Αντρέ Σαι, κληρονόμου τού πατέρα του Λουί Ωγκύστ Σαι εργοστασιάρχη ζάχαρης. Ο θείος της Ζαν-Μπατίστ Σαι διατύπωσε στην οικονομία τον "νόμο του Σαι". Μητέρα της ήταν η Ζαν-Μαρί-Eμιλί Ουέ (Wey).
Οικογένεια
Η Μαρία έκανε δεύτερο γάμο το 1930 με τον Λουδοβίκο-Φερδινάνδο των Βουρβόνων-Ορλεάνης πρίγκιπα της Ισπανίας, για τον οποίο ο γάμος ήταν μοργανατικός. Αυτός ήταν 41 ετών και εκείνη 72. Ο Λουδοβίκος-Φερδινάνδος ξόδεψε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας της.
Εθνικό Ιστορικό Μουσείο
Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο ιδρύθηκε το 1882 από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος (ΙΕΕΕ). Αντικείμενό του είναι η ιστορία του νεότερου Ελληνισμού, από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και η προβολή της πολιτικής, κοινωνικής και πνευματικής εξέλιξης του Ελληνισμού από την περίοδο της Τουρκοκρατίας έως τη σημερινή εποχή.
Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο λειτουργεί και ως κέντρο έρευνας της νεότερης Ελληνικής Ιστορίας. Από το 1960 το Μουσείο στεγάζεται μόνιμα στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής στην οδό Σταδίου (πλατεία Κολοκοτρώνη). Στο ίδιο κτήριο στεγάζονται το Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων, η βιβλιοθήκη και το φωτογραφικό αρχείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος.
Στην Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία έχει περιέλθει, από το 1979, το Αρχοντικό του Λάζαρου Κουντουριώτη στην Ύδρα. Από το 2001 οργανώθηκε και λειτουργεί εκεί παράρτημα του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου.
Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος (ΙΕΕΕ)
thumb|left|Το [[Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής, όπου σήμερα στεγάζεται το Μουσείο.]]
Η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος ιδρύθηκε το 1882, σε μία εποχή κατά την οποία το ελληνικό κράτος γνώριζε οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Ιδρυτικά μέλη της υπήρξαν σημαντικοί εκπρόσωποι των επιστημών, των γραμμάτων και των τεχνών της περιόδου όπως ο δημοσιογράφος, λόγιος και μετέπειτα δήμαρχος Αθηναίων, Τιμολέων Φιλήμων, ο λαογράφος Νικόλαος Πολίτης, ο ιστορικός Σπυρίδων Λάμπρος, ο ιστορικός Δημήτριος Καμπούρογλου, ο θεατρικός συγγραφέας Τιμολέων Αμπελάς , ο εκδότης της Διάπλασης των Παίδων, Νικόλαος Παπαδόπουλος , ο δημοσιογράφος Μπάμπης Άννινος, ο ιστορικός και γεωγράφος Αντώνιος Μηλιαράκης , ο ποιητής Γεώργιος Δροσίνης, ο πανεπιστημιακός και λόγιος Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής κ.ά.
Οι αρχές της Εταιρείας ταυτίζονταν με την εθνική ιδεολογία της εποχής η οποία αναζητούσε την ταυτότητα του νεότερου Ελληνισμού και επιδίωκε να καταστήσει σαφή τη συνέχεια του ελληνικού έθνους από την αρχαιότητα ως τη σύγχρονη εποχή.
Σκοποί της Εταιρείας ορίστηκαν η συλλογή, η διαφύλαξη και η προβολή κειμηλίων και μαρτυριών που αποκαλύπτουν πτυχές από την ιστορία του νεότερου Ελληνισμού. Για την πραγματοποίηση αυτού του σκοπού, η ΙΕΕΕ προέβη γρήγορα στη δημιουργία μουσείου, ιστορικού αρχείου και βιβλιοθήκης ενώ από το 1883 ξεκίνησε η έκδοση περιοδικού επιστημονικού συγγράμματος με την ονομασία Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, που περιείχε μελέτες ιστορικού και λαογραφικού περιεχομένου.
Σήμερα, η ΙΕΕΕ έχει αναπτύξει πλούσια εκδοτική δραστηριότητα με απώτερο στόχο τη δημοσίευση του μεγαλύτερου μέρους των κειμηλίων και ιστορικών τεκμηρίων που φυλάσσονται στις συλλογές του Μουσείου, στη Βιβλιοθήκη, το Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων και το Φωτογραφικό Αρχείο της. Επίσης φροντίζει για την περιοδική έκδοση του επιστημονικού περιοδικού Τεκμήρια Ιστορίας.
Ιστορία του Μουσείου
Το Μουσείο δημιουργήθηκε το 1882, με στόχο τη διαφύλαξη και προβολή των τεκμηρίων που άρχισαν να συλλέγονται από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία. Για πολλά χρόνια στεγάστηκε στο κεντρικό κτίριο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, έπειτα από αίτημα της ΙΕΕΕ προς τον τότε πρωθυπουργό της Ελλάδας, Χαρίλαο Τρικούπη. Το 1960 η συλλογή μεταφέρθηκε στη σημερινή της στέγη, στο κτίριο της Παλαιάς Βουλής στην οδό Σταδίου.
Η έναρξη και λειτουργία του Μουσείου είναι συνδεδεμένη με την πρώτη επίσημη παρουσία της Εταιρείας, την 25η Μαρτίου 1884, όταν, με τη συνεργασία του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός», οργάνωσε σε αίθουσα του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου την «Έκθεση Μνημείων του Ιερού Αγώνος», με την εποπτεία του ιστοριογράφου Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου. Μετά τη λήξη της, οι περισσότεροι εκθέτες κατέθεσαν τα κειμήλια που είχαν προσφέρει για να εκτεθούν, στην Εταιρεία. Τα κειμήλια αυτά αποτέλεσαν τον πυρήνα της πρώτης μόνιμης έκθεση του Ιστορικού Μουσείου, που, από το 1884 και για σειρά ετών στεγάστηκε στο κεντρικό κτήριο του Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Ο εμπλουτισμός των συλλογών του Μουσείου συνεχίστηκε με αμείωτο ρυθμό στην πάροδο των ετών μέσω δωρεών αλλά και επιλεκτικών αγορών. Η περισυλλογή κειμηλίων δεν περιορίστηκε μόνο στα όρια του περιορισμένης έκτασης, μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους, ελληνικού κράτους αλλά επεκτάθηκε και σε άλλες περιοχές όπου υπήρχαν Έλληνες, όπως ήταν η Μικρά Ασία, η Ήπειρος, η Μακεδονία, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και η Κύπρος.
Το 1932 με δεδομένη την μεταφορά της Βουλής και του σώματος της Γερουσίας στο κτήριο των Παλαιών Ανακτόρων, ο Ελευθέριος Βενιζέλος προέβη στην παραχώρηση του κτηρίου της Παλαιάς Βουλής στην ΙΕΕΕ για τη μόνιμη εγκατάσταση του Μουσείου της. Η παραχώρηση αυτή επαναλήφθηκε και το 1935 από την κυβέρνηση Τσαλδάρη, μετά την πραγματοποίηση της μεταφοράς της Βουλής στο κτήριο των Παλαιών Ανακτόρων. Από το 1938 έγιναν ενέργειες και τον Μάρτιο του 1940 κινήθηκε η διαδικασία για την οριστική εγκατάσταση του Μουσείου στο κτήριο της Παλαιάς Βουλής, μεσολάβησε όμως η είσοδος της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έτσι τα κειμήλια του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου απομακρύνθηκαν και φυλάχτηκαν στο χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου.
Μετά την Απελευθέρωση έγινε μίσθωση οικήματος στη λεωφόρο Αμαλίας 38, όπου εκτέθηκαν προσωρινά τα κειμήλια. Το 1960 το κτήριο της Παλαιάς Βουλής παραδόθηκε οριστικά για τη στέγαση του Μουσείου. Μετά από έργα αποκατάστασης στο κτήριο που κράτησαν δύο χρόνια, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο πραγματοποίησε τα εγκαίνιά του στον νέο του χώρο, την 21η Ιουνίου του 1962.
Το Μουσείο συνεχώς εμπλουτίζεται, ενώ συγχρόνως φροντίζει για τη συντήρηση και την καλή διαφύλαξη των κειμηλίων. Οργανώνει εκθέσεις περιοδικές και πραγματοποιεί εκδόσεις με σκοπό την τεκμηρίωση της ιστορικής μνήμης και τη συμβολή στην εθνική αυτογνωσία.
Η μόνιμη έκθεση
Η έκθεση του μουσείου καλύπτει χρονικά την περίοδο από τα τελευταία χρόνια πριν την Άλωση της Κωνσταντινούπολης μέχρι τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940-41. Αναπτύσσεται σε μια περιμετρική διαδρομή της αίθουσας συνεδριάσεων της Παλαιάς Βουλής του υπερυψωμένου ισογείου του κτιρίου. Η αίθουσα σήμερα ανοίγει μόνο για επίσημες τελετές απονομής βραβείων ( π.χ. βραβείων ιδρύματος Ωνάση κλπ) καθώς και για συνεδριάσεις συλλόγων. Τα εκθέματα παρουσιάζονται σε 13 αίθουσες και 6 ειδικά διαμορφωμένους διαδρόμους, ακολουθώντας χρονολογική σειρά, και επικεντρώνοντας κυρίως στις πολεμικές περιπέτειες της χώρας κατά την ιστορική αυτή περίοδο, με αφετηρία των εκθεμάτων το αριστερό της κυρίας εισόδου και κατάληξη το δεξιό.
Αρχίζει με εκθέματα που αφορούν τα τελευταία χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τους Έλληνες λόγιους της διασποράς, εικονογραφημένα χειρόγραφα, τον ανδριάντα του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου και της ακόλουθης Ενετοκρατίας και οθωμανικής κυριαρχίας στον σημερινό ελλαδικό χώρο, όπως κράνη, πανοπλίες, όπλα και νομίσματα. Η αίθουσα που αφορά τους προεπαναστατικούς χώρους φιλοξενεί τη Χάρτα της Ελλάδος του Ρήγα Φεραίου, το γραφείο του Αδαμάντιου Κοραή καθώς και κειμήλια, σύμβολα και σημαίες της Φιλικής Εταιρίας.
Το μεγαλύτερο μέρος της έκθεσης, που καταλαμβάνει τρεις αίθουσες και ισάριθμους διαδρόμους, αφορά την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Φιλοξενούνται προσωπογραφίες των Αγωνιστών του 1821, διάφορα εκθέματα που καλύπτουν όλες τις πτυχές και περιόδους της Επανάστασης, όπως το ναυτικό αγώνα, τον Φιλελληνισμό, τη συμβολή του κλήρου, την έξοδο του Μεσολογγίου κ.ά. Εκτίθενται πολλά προσωπικά αντικείμενα, όπλα και πολεμικός εξοπλισμός αγωνιστών της Επανάστασης.
thumb|Το γραφείο και το κάθισμα του [[Ιωάννης Καποδίστριας|Ιωάννη Καποδίστρια.]]
Η περίοδος της ίδρυσης του νεοελληνικού κράτους αντιπροσωπεύεται μέσα από τη συλλογή των προσωπικών αντικειμένων προσωπικοτήτων όπως ο Ιωάννης Καποδίστριας και οι πρώτοι βασιλείς της Ελλάδας, Όθωνας και Αμαλία (1833-1862). Εκτίθενται επίσης το πρωτότυπο του Συντάγματος του 1843 και κειμήλια, σημαίες από τις επαναστάσεις στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία. Υπάρχουν επίσης εκθέματα από κρητικές επαναστάσεις του 19ου αιώνα, μεταξύ των οποίων και η σημαία της μονής Αρκαδίου, αλλά και από την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα. Εκτίθενται επίσης προσωπικά αντικείμενα του βασιλιά Γεωργίου του Α΄ (1864-1913) και αρκετών πρωθυπουργών της ίδιας εποχής.
Η μόνιμη έκθεση διαθέτει και σημαίες από ελληνικά και τουρκικά τμήματα (λάφυρα) από τους Βαλκανικούς Πολέμους και τη Μικρασιατική Εκστρατεία, τον φορτωτήρα του θωρηκτού Αβέρωφ κατεστραμμένο από τη Ναυμαχία της Έλλης καθώς και ελαιογραφίες από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940 - 1941 που ολοκληρώνουν το πολεμικό μέρος της έκθεσης. Στην ίδια αίθουσα φιλοξενούνται ακόμα η αρχιερατική μίτρα του Χρυσοστόμου Σμύρνης και ο κονδυλοφόρος με τον οποίο ο Ελευθέριος Βενιζέλος υπέγραψε τη Συνθήκη των Σεβρών το 1920.
Η έκθεση ολοκληρώνεται με εθνικές και τοπικές ενδυμασίες από διάφορα μέρη της Ελλάδας και από περιοχές που ιστορικά υπήρχε ελληνική παρουσία, κεντήματα, κοσμήματα και κεραμικά, καθώς και έπιπλα ιστορικών προσώπων του 19ου αιώνα. Στις περισσότερες αίθουσες υπάρχουν επίσης πίνακες Ελλήνων και ξένων ζωγράφων που απεικονίζουν αρκετά από τα σημαντικά πρόσωπα της κάθε περιόδου.
Βιβλιοθήκη
Η Βιβλιοθήκη της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος δημιουργήθηκε το 1884 υπό την εποπτεία του Αντώνη Μηλιαράκη. Οι σκοποί της δημιουργίας της ήταν ερευνητικοί, τεκμηριωτικοί και εκπαιδευτικοί. Μάλιστα, για την ανάπτυξή της, η ΙΕΕΕ προχώρησε τόσο το 1891 όσο και το 1895 στην αγορά ελληνικών αλλά και ξενόγλωσσων βιβλίων που σχετίζονταν με την Ελληνική Επανάσταση.
Ως βασική αποστολή της βιβλιοθήκης έχει οριστεί η συγκέντρωση και η φύλαξη των εντύπων (βιβλία, περιοδικά κλπ) που συμπληρώνουν τις υπάρχουσες θεματικές ενότητες και η επεξεργασία σε επίπεδο βιβλιοθηκονομίας. Σκοπός της βιβλιοθήκης αποτελεί πρωτίστως η βιβλιογραφική έρευνα και η μελέτη από το επιστημονικό προσωπικό του μουσείου για την τεκμηρίωση των συλλογών του και των ιστορικών κειμηλίων που τις συγκροτούν όπως και η εξυπηρέτηση των ερευνητών.
Φωτογραφικό αρχείο
Το φωτογραφικό αρχείο διαθέτει μια τεράστια συλλογή που αποτελείται περίπου 100.000 φωτογραφίες διαφόρων μεγεθών. Οι περισσότερες είναι πρωτότυπες και ορισμένες επιζωγραφισμένες. Διαθέτει επίσης περίπου άλλες 10.000 φωτογραφίες που περιέχονται σε 142 φωτογραφικά λευκώματα καθώς και αρκετές χιλιάδες επιστολικά δελτάρια.
Εργαστήριο συντήρησης
Το εργαστήριο συντήρησης του μουσείου δημιουργήθηκε το 1993 και το 2006 μεταφέρθηκε σε νέες ανακαινισμένες αίθουσες. Διαθέτει τμήμα συντήρησης χάρτινων αντικειμένων, βιβλίων και φωτογραφιών, τμήμα συντήρησης έργων ζωγραφικής και τμήμα συντήρησης έργων μεταλλοτεχνίας και κεραμικής.
Συνδέσεις
Εθνικο Ιστορικο
Άρτα
Κλασσική και Ρωμαϊκή εποχή
Στον Αμβρακικό κόλπο υπήρχε επίνειον της Αμβρακίας με το όνομα Άμβρακος. Η Αμβρακία και ο Άμβρακος συνδέονταν με την πλακόστρωτη ή σκυρόστρωτη (χαλικόστρωτη) Ιερά Οδό πλάτος 12 μέτρων, εκ της οποίας έχουν αποκαλυφθεί 300m κοντά στο στάδιο της Άρτας. Διάσημοι Αμβρακιώτες ήταν ο γλύπτης Πολύστρατος, ο μουσικός Επίγονος, ο ποιητής της μέσης κωμωδίας Επικράτης και ο ολυμπιονίκης Λέων της 96ης Ολυμπιάδας (Παυσανίας). Το 500 π.Χ. κτίσθηκε στην Αμβρακία ο μεγάλος Ναός του Απόλλωνος Σωτήρος. Τα ερείπιά του σώζονται κοντά στην Πλατεία Κιλκίς της σημερινής Άρτας. Επί βασιλέως Πύρρου, το 295 μ.Χ., η Αμβρακία έφτασε στη μέγιστη ακμή της, όντας πρωτεύουσα του βασιλείου του. Ο Πύρρος γέμισε την Αμβρακία με μεγάλες οικοδομές, ναούς, αγάλματα και ζωγραφικούς πίνακες. Τότε χτίστηκε η αρχική μορφή του γεφυριού του Αράχθου, το Μικρό Θέατρο (κοντά στον Άγιο Κωνσταντίνο), το Μεγάλο Θέατρο (κοντά στον ναό του Απόλλωνα), και το Πρυτανείο (δίπλα στον ναό του Απόλλωνα).
Μετά το θάνατο της Βασίλισσας της Ηπείρου Δηϊδάμειας B΄, το έτος 232 π.Χ., οι Ηπειρωτικές πόλεις αποφάσισαν να συνενωθούν πολιτικά, υπό το «Κοινό των Ηπειρωτών» ως ομόσπονδο κράτος με το δικό της κοινό αντιπροσώπων, ή συνέδριο όπως αναφέρονταν αλλά και κοινό νόμισμα. Το Κοινό των Ηπειρωτών έπαυσε να υπάρχει με τη ρωμαϊκή εισβολή του 168 π.Χ.
Η Αμβρακία επαναστάτησε κατά των Ρωμαίων αλλά υποχρεώθηκε να συνθηκολογήσει και ο ύπατος Marcus Fulvious Noviliorus διέταξε να μεταφερθούν πολλοί καλλιτεχνικοί θησαυροί της Αμβρακίας στη Ρώμη το έτος 168 π.Χ. Μετά το 31 π.Χ., οι Ρωμαίοι μετέφεραν τον πληθυσμό της στη Νικόπολη και, για 1.000 χρόνια, η πόλη ήταν έρημη, όπως μαρτυρεί και ο Παυσανίας.
Βυζαντινή εποχή (324 μ.Χ. - 1205 μ.Χ.)
Μετά την ίδρυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η περιοχή ακολούθησε την πορεία του Θέματος Νικοπόλεως. Περί το έτος 1000 μ.Χ. εμφανίζεται το όνομα Άρτα, από το λατινικό artus, arta, artum = στενός, στενή, στενό. Κατ’ άλλη άποψη του Σεραφείμ Ξενόπουλου του Βυζαντίου το όνομα προήλθε από το αρτίζομαι, και τη φράση «Άρτα αρτυμή του κόσμου» λόγω της παραγωγής σιτηρών που τάϊζε τον κόσμο. Στην περιοχή υπάρχουν πολλές εκκλησίες που χρονολογούνται από τον 9ο και τον 10ο αιώνα μ.Χ., η Άρτα αναφέρεται για πρώτη φορά την εποχή που ο Νορμανδός Βοημούνδος Α΄ της Αντιόχειας πολιόρκησε την πόλη. Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπό τη Δυναστεία των Κομνηνών είχε συνεχείς διασυνδέσεις με τη Δημοκρατία της Βενετίας και ήταν έδρα επισκοπής (1157). Ο Ιουδαίος περιηγητής Μπενχαμίν οφ Τουδέλα την επισκέφτηκε (1165). Στα τέλη του 12ου αιώνα η Άρτα έγινε Επίσκεψις υπό το Θέμα Νικοπόλεως.
Δεσποτάτο της Ηπείρου
Όταν οι Λατίνοι κατέκτησαν στην Δ΄ Σταυροφορία την Κωνσταντινούπολη η Άρτα καταγράφεται στην Λατινική διανομή, εισήλθε στο μερίδιο της Βενετίας. Οι Βενετοί δεν πρόλαβαν να αναλάβουν τον έλεγχο, κατέφθασε ο Μιχαήλ Α΄ Κομνηνός Δούκας, ίδρυσε τη δυναστεία του και δημιούργησε το δικό του κράτος το Δεσποτάτο της Ηπείρου. Το Δεσποτάτο της Ηπείρου, μαζί με την Αυτοκρατορία της Νίκαιας και την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, θεωρούνταν η νόμιμη συνέχεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Το έτος 1205 μ.Χ., ο Μιχαήλ Α΄ Κομνηνός Δούκας, επιστρέφει εσπευσμένα στην Ήπειρο, κατόπιν έκκλησης για βοήθεια από τον διοικητή της Νικοπόλεως Σεναχηρείμ, αλλά τον βρίσκει νεκρό από τους στασιαστές Νικοπολίτες, οι οποίοι τον είχαν ήδη δολοφονήσει. O Μιχαήλ Κομνηνός βρίσκει την ευκαιρία να σφετερισθεί την περιουσία του Σεναχηρείμ και την κηδεμονία της πρώην αυτοκρατορικής επαρχίας του «Θέματος Νικοπόλεως» και αμέσως ιδρύει το Δεσποτάτο της Ηπείρου, με νέα έδρα, την Άρτα, διαλύοντας τη συμμαχία με τον Βονιφάτιο Μομφερρατικό. Επί εποχής του Μιχαήλ Κομνηνού κτίζεται το Κάστρο της Άρτας, παρέμεινε η πρωτεύουσα του Δεσποτάτου στο μεγαλύτερο διάστημα της ύπαρξης του. Στην πόλη σημειώθηκε σημαντική οικοδομική δραστηριότητα, πολλές εκκλησίες κτίστηκαν και πολλές άλλες ανακαινίστηκαν όπως η Εκκλησία της Παρηγορήτισσας και η εκκλησία της Κάτω Παναγιάς. Μετά το 1227 δημιουργήθηκαν στην Άρτα νέες οχυρώσεις και έγινε η έδρα εκκλησιαστικού Συμβουλίου (1213, 1219, 1225). Το Χρονικό των Τόκκων που γράφτηκε τον 15ο αιώνα την περιγράφει σαν "το επίκεντρο της αγροτικής γονιμότητας με πολλούς ταύρους, αγελάδες και άλογα". Η πόλη είχε απευθείας σύνδεση με τη Δημοκρατία της Βενετίας και τη Ραγκούζα, εξήγαγε κρέας, σαλάμι και λουκάνικα. Τα αρχαιολογικά ευρήματα έδειξαν επίσης μια τοπική μορφή κεραμικής.
Το Δεσποτάτο της Ηπείρου γεωγραφικά εκτείνονταν, νότια από την Πάτρα έως και τη μισή περίπου σημερινή Αλβανία μέχρι το Δυρράχιο και δυτικά από την Πρέβεζα έως τη Θεσσαλία και τις Πρέσπες. Το έτος 1210 μ.Χ. ο Μιχαήλ Α΄ Κομνηνός Δούκας, συμμάχησε με τη Βενετία και επιτέθηκε στη Θεσσαλονίκη. Ο Μιχαήλ Α΄ Κομνηνός Δούκας κατέλαβε μία σειρά από πόλεις επεκτείνοντας τα όρια του Δεσποτάτου: Λάρισα (έτος 1212), Δυρράχιο (1214), Κέρκυρα (1214). Επίσης κατέλαβε την παραλιακή ζώνη του Κορινθιακού κόλπου. Μετά τη Μάχη της Πελαγονίας (1259) κατέλαβαν την πόλη τα αντίπαλα στρατεύματα από την Αυτοκρατορία της Νίκαιας που σύντομα ανέκτησαν την Κωνσταντινούπολη (1261) αλλά την ανακατέλαβε ο Ιωάννης Α΄ Δούκας. Ο Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος έκανε νέα επίθεση στην Άρτα από ξηρά και θάλασσα αλλά χωρίς καμιά επιτυχία (1292). Η πόλη καταστράφηκε από φωτιά (1313), την επόμενη χρονιά επιτέθηκαν ξανά τα Βυζαντινά στρατεύματα. Ο τελευταίος απόγονος του Μιχαήλ Α΄ Θωμάς Κομνηνός Δούκας δολοφονήθηκε (1318) από τον Παλατίνο κόμη της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου Νικόλαο Ορσίνι, η Ήπειρος πέρασε στην Ιταλική Οικογένεια Ορσίνι. Ο Ιωάννης Β΄ Ορσίνι δολοφόνησε με τη σειρά του τον αδελφό του Νικόλαο (1323), ο Γκωτιέ ΣΤ΄ του Μπριέν κατέλαβε την Άρτα και πολλές άλλες περιοχές όπως την Λευκάδα, ο Ορσίνι δέχτηκε την Ανδεγαυική κυριαρχία. Με τον θάνατο του Ιωάννη Β΄ (1335) την Ήπειρο κληρονόμησε ο ανήλικος Νικηφόρος Β΄ Ορσίνι και η μητέρα του Άννα Παλαιολογίνα, ο Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος βρήκε την ευκαιρία να καταλάβει την Ήπειρο και να την ενσωματώσει στην αυτοκρατορία του. Η Βυζαντινή κυριαρχία στη συνέχεια δεν ήταν δημοφιλής, στην Άρτα ξέσπασε εξέγερση με αρχηγό τον Νικόλαο Βασιλίτζη. Ο Ανδρόνικος Γ΄ και ο αρχιστράτηγος του Ιωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνός προχώρησαν σε εκστρατεία στην Ήπειρο και κατέλαβαν πολλά κάστρα είτε με πολιορκία είτε με διαπραγματεύσεις. Η Βυζαντινή κυριαρχία αποκαταστάθηκε στην Ήπειρο στα τέλη του 1340 και ο Σεβαστοκράτωρ Ιωάννης Άγγελος διορίστηκε αυτοκρατορικός κυβερνήτης της Άρτας.
Δεσποτάτο της Άρτας
Την εποχή που ξέσπασαν ο Βυζαντινός Εμφύλιος Πόλεμος (1341-1347) και η Μαύρη πανώλη το φθινόπωρο του 1347 κατέλαβε την Άρτα ο Σέρβος βασιλιάς Στέφανος Δουσάν. Ο ετεροθαλής αδελφός του Δουσάν Συμεών Ούρεσης Παλαιολόγος παντρεύτηκε την κόρη του Ιωάννη Β΄ Ορσίνι Θωμαΐς Κομνηνή Αγγελίνα Παλαιολογίνα και διορίστηκε κυβερνήτης της Ηπείρου. Η πόλη εντάχθηκε στη Σερβική Αυτοκρατορία μέχρι τον θάνατο του Δουσάν (1355). Ο Νικηφόρος Β΄ Ορσίνι ανέκτησε την Ήπειρο (1356) αλλά όταν έπεσε στη Μάχη του Αχελώου (1359) εναντίον των Αλβανικών φυλών που επιτέθηκαν στο βασίλειο του η Άρτα επέστρεψε στον Συμεών Ουρέση που προτίμησε τη Θεσσαλία από την Ήπειρο. Ακολούθησε μεγάλη μετανάστευση Αλβανών εποίκων που κατέκλυσαν ολόκληρη την Ήπειρο εκτός από τα Ιωάννινα. Ο Συμεών Ούρεσης παραχώρησε την Άρτα στους Αλβανούς, έγινε πρωτεύουσα στο Δεσποτάτο της Άρτας (1367) με τον Πέτρο Λιόσα, τον διαδέχθηκε ο Ιωάννης Μπούας Σπάτας από την Οικογένεια Σπάτα (1174). Οι Αλβανοί κυβερνήτες δέχθηκαν επιθέσεις από την Ανδεγαυική Αυτοκρατορία (1374-1384) και από τον Χουάν Φερνάντεθ ντε Ερέδια Μέγα Μάγιστρο των Οσπιτάλιων Ιπποτών (1378) αλλά λεηλατήθηκαν από την Οθωμανική αυτοκρατορία (1384). Ο Παλατίνος κόμης της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου Κάρολος Α΄ Τόκκος εκμεταλλεύτηκε την εξασθένιση των Αλβανών και ξεκίνησε επιθέσεις στην Άρτα. Ο Αλβανός δούκας Γιακούμπ Σπάτας ζήτησε τη βοήθεια των Οθωμανών αλλά δεν μπόρεσε να εμποδίσει τον Τόκκο να καταλάβει την Άρτα μετά από μακρόχρονη πολιορκία (1416). Ο Κάρολος Α΄ Τόκκος είχε καταλάβει ήδη τα Ιωάννινα αναγνωρίστηκε άρχοντας της Ηπείρου τόσο από τη Βυζαντινή αυτοκρατορία όσο και από την Οθωμανική. Τον Κάρολο Α΄ διαδέχθηκε ο ανεψιός του Κάρολος Β΄ Τόκκος (1429), οι εμφύλιες διαμάχες που ξέσπασαν ωστόσο στην Οικογένεια των Τόκκων είχαν σαν αποτέλεσμα να κληθούν οι Οθωμανοί και να καταλάβουν την πόλη (1449).
Οθωμανική αυτοκρατορία - A΄ περίοδος (1449-1788)
Το έτος 1449 μ.Χ., Οι Οθωμανοί φθάνουν στο Δεσποτάτο της Ηπείρου το οποίο βρίσκεται σε παρακμή. Οθωμανικές δυνάμεις αποβιβάζονται στα παράλια της Ηπείρου από την Πρέβεζα και την Άρτα μέχρι το Δυρράχιο της Αλβανίας και την καταλαμβάνουν. Είναι βέβαιο ότι η Άρτα κατελήφθη από τους Οθωμανούς στις 24 Μαρτίου 1449 μ.Χ., κατά τη διάρκεια της εξουσίας του Κάρλο Β΄ Τόκκου. Στη συνέχεια, ίσως και πριν, κυρίευσαν την Πρέβεζα, την Αμφιλοχία, το Αγγελόκαστρο, την Ακαρνανία, και αργότερα τη Ναύπακτο. Το 1470 μ.Χ. γεννήθηκε στην Άρτα ο Μάξιμος Γραικός. Ο Μάξιμος ο Γραικός (1470-1555), μετοίκησε στη Ρωσία όπου σπούδασε και διέπρεψε ως λογοτέχνης. Έγραψε 365 έργα και η προσφορά του στον ρωσικό πολιτισμό είναι τεράστια όπως και η συμβολή του στην αναμόρφωση των εκκλησιαστικών της Ρωσίας. Έχει ανακηρυχθεί άγιος από τη Ρωσική εκκλησία. Στα έτη 1602-1606 μ.Χ. κτίζεται στην Άρτα το διάσημο πέτρινο Γεφύρι της Άρτας. Το πέτρινο γεφύρι της Άρτας, είναι το πιο ξακουστό στην Ελλάδα και αυτό βέβαια το χρωστάει στο θρύλο για τη «θυσία της γυναίκας του πρωτομάστορα», που η λαϊκή μούσα τον έκανε τραγούδι. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η χρηματοδότηση της κατασκευής του Γεφυριού της Άρτας, έγινε από έναν Αρτινό παντοπώλη, τον Ιωάννη Θιακογιάννη ή Γυφτοφάγο, ο οποίος προφανώς είχε εμπορικές δραστηριότητες και ενδιαφερόταν για τη διάβαση του Αράχθου ποταμού από τα μουλάρια με τα φορτία του. Τα έτη 1644-1646 μ.Χ., εξαπλώθηκε επιδημία πανώλης στην Άρτα και την Πρέβεζα. Το έτος 1650 μ.Χ., κτίσθηκε το Οθωμανικό Ρολόι της Άρτας.
Β΄ Οθωμανική περίοδος Αλή Πασά Τεπελενλή (1788-1822)
Η Άρτα περιήλθε στην εξουσία του Αλή Πασά Τεπελενλή το έτος 1788 και τερματίσθηκε με τον αποκεφαλισμό του το 1822. Η Επανάσταση του 1821 έχει να επιδείξει πολλές ιστορικές μάχες στην περιοχή της Άρτας και στα γύρω χωριά. Μετά τις νικηφόρες μάχες του Γώγου Μπακόλα στη Λαγκάδα, στο Πέτα, στην Πλάκα, στα Άγναντα και στο Σταυρό Θεοδώριανων, οι Οθωμανοί πανικοβλήθηκαν γιατί εγκλωβίστηκαν πλέον στην Άρτα. Έτσι ξέσπασαν σε αντίποινα στον άμαχο πληθυσμό και σε αιχμαλώτους κρατούμενους στο κάστρο της πόλης. Γράφει ο Ιωάννης Μακρυγιάννης, Αρτινός αγωνιστής του 1821. «Και μόριχναν εμένα ξύλο! Και από τα χτυπήματα επρίστηκε το σώμα μου και εκαντήλιασε και ήμουν εις θάνατον… ενώ η πόλις της Άρτας επλημμύρει αίματος και μαρτυρίων». Άλλος αυτόπτης μάρτυρας περιγράφει: «Αι εκτελέσεις ελάμβανον χώραν εις την πλατείαν, την καλουμένην Μονοπωλειό… Η πέτρινη γέφυρα της Αρτας ήτο στολισμένη με ανθρωπίνους κεφαλάς και άπειρα κορμιά έκειντο άνευ κεφαλής επί της γεφύρας…». Μέσα στο κλίμα αυτό, έγινε σύσκεψη στο Κομπότι και αποφασίστηκε η επίθεση κατά της Άρτας. Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, ο Μάρκος Μπότσαρης, ο Γώγος Μπακόλας και αρκετοί συνεργαζόμενοι Μουσουλμάνοι Αρβανίτες αγωνιστές, επιτέθηκαν στην πόλη από το πρωί της 15ης Νοεμβρίου 1821 και την κατέλαβαν στις 17 Νοεμβρίου 1821. . Όμως οι Αρβανίτες σύμμαχοι στην Άρτα δεν τήρησαν τη συμφωνία συνεργασίας, είχαν τάσεις προσχώρησης στις σουλτανικές δυνάμεις του Κιουταχή και του Χουρσίτ, πιθανώς είτε γιατί φοβήθηκαν τις ερχόμενες επικουρίες των Τούρκων, είτε γιατί δωροδοκήθηκαν. Έτσι, σε λίγες μέρες ο λαός της Άρτας και το στρατόπεδο των Ελλήνων πολεμιστών κινδύνευσε να εγκλωβισθεί από την ερχόμενη νέα Οθωμανική δύναμη με επικεφαλής τον Κιουταχή Πασά. Η εξυπνάδα όμως του Γεώργιου Καραϊσκάκη τους έσωσε έγκαιρα, και διέφυγαν όλοι, αγωνιστές και 500 οικογένειες Αρτινών, στο Πετροβούνι και από εκεί προς το Πέτα, το Κομπότι και στα ορεινά των Τζουμέρκων. Η πόλη άδειασε και ο Καραϊσκάκης απεχώρησε τελευταίος με τη σάλπιγγα στο χέρι στις 2 Δεκεμβρίου 1821. Έτσι ο Καραϊσκάκης διατήρησε ακέραιες τις δυνάμεις του, τις οποίες χρησιμοποίησε σύντομα στα όρη του Βάλτου (Πύργος της Σουμερού, Μεσόπυργος, Μάχη του Γαύρογου) τον Φεβρουάριο 1822.
Γ΄ Οθωμανική περίοδος (1822-1881)
Μετά τον αποκεφαλισμό του Αλή Πασά Τεπελενλή το 1822, η Άρτα περιήλθε στην εξουσία του Χουρσίτ Πασά και σύντομα στον Κιουταχή Πασά. Στις 4 Ιουλίου 1822 διεξήχθη, δίπλα στην, Άρτα η Μάχη του Πέτα, μια από τις μεγαλύτερες ήττες που γνώρισαν οι Έλληνες κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Τελικά, η πορεία της Επανάστασης του 1821 δεν κατάφερε να προσαρτήσει την Άρτα στα εδάφη του νέου κράτους. Έτσι η Άρτα παρέμεινε όπως και η Ήπειρος, η μισή Θεσσαλία, η Μακεδονία, η Θράκη και η Κρήτη υπό Οθωμανική κυριαρχία.
Απελευθέρωση και νεότερη Ιστορία της Άρτας (1881-σήμερα)
Στις 28 Μαρτίου 1881, η Θεσσαλία και η Άρτα περιέρχονται στην Ελλάδα: Ανακοινώνεται μετά από τη Συμφωνία της Κωνσταντινούπολης, η προσάρτηση της Θεσσαλίας και λωρίδας της Ηπείρου μέχρι και της Άρτας στο Ελληνικό Κράτος. Την 16η Αυγούστου 1881 ορκίστηκαν οι κάτοικοι της Άρτας τον όρκο του Έλληνα πολίτη. Στο τέλος του Αυγούστου 1881 γίνεται απογραφή των κατοίκων της πόλης και βρέθηκαν 4.328 Χριστιανοί, 617 Ισραηλίτες και 45 Οθωμανoί. Η Άρτα κατοικήθηκε και από εβραϊκό πληθυσμό, όχι όμως από τους Εβραίους του Μοναστηρίου (Μπίτολα).
Παρά τις συνεχείς εξεγέρσεις των κατοίκων της περιοχής (1854, 1867, 1878 ) η περιοχή της Άρτας όταν απελευθερώθηκε το 1881 αφορούσε, στην πραγματικότητα, εκτός από την πόλη της Άρτας 14 μόνο χωριά, γιατί τα υπόλοιπα δεν ανήκαν στους κατοίκους, αλλά σε κάποιον τσιφλικά και οι κάτοικοι δεν ήταν ουσιαστικά ελεύθεροι αλλά δουλοπάροικοι. Οι Τούρκοι τσιφλικάδες πριν φύγουν πούλησαν τα τσιφλίκια τους σε Έλληνες, με μικρό αντίτιμο.
Το Βουργαρέλι παραδείγματος χάριν, ήταν τσιφλίκι του Αβραάμ Πασά Καρακεχαγιά. Για να περιέλθει στους κατοίκους του, χρειάστηκε να γίνει η εξαγορά του, η οποία επιτεύχθηκε μετά από σκληρό αγώνα. Σ’ αυτόν πρωτοστάτησε ο δήμαρχος Θεοδωρίας Γεώργιος Ι. Οικονομίδης. Το έτος 1882 λόγω του αγροτικού ζητήματος στην Άρτα, έγινε σύγκρουση τσιφλικάδων με κολίγους, τριάντα χρόνια πριν τα παρόμοια γεγονότα στο Κιλελέρ της Θεσσαλίας (1910). Δεν υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες αν το κίνημα αυτό επεκτάθηκε και στην Πρέβεζα, αλλά είναι μάλλον απίθανο, γιατί η Πρέβεζα ήταν υπό Οθωμανική κατοχή.
Το έτος 1884 εξεδόθη το πρώτο βιβλίο για την Άρτα και την Πρέβεζα: Ο Μητροπολίτης Άρτας Σεραφείμ Ξενόπουλος o Βυζάντιος εκδίδει το βιβλίο «Δοκίμιον Ιστορικόν περί Άρτης και Πρεβέζης». Στον ατυχή Πόλεμο του 1897 η Άρτα αποτέλεσε βάση εξόρμησης και εφοδιασμού του Ελληνικού Στρατού. Οι περισσότερες όμως μάχες έλαβαν χώρα στον σημερινό Νομό Πρέβεζας.
Στις 21 και 22 Δεκεμβρίου 1944, κατά τη Μάχη της Άρτας, διεξάγονταν σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ των ανταρτών του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ με αντικειμενικό σκοπό την κατάληψη της πόλης. Η έκβαση της μάχης απέβη υπέρ του ΕΛΑΣ και οι αντάρτες του ΕΔΕΣ αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη μαζί με πλήθος αμάχων. Οι απώλειες και για τις δύο πλευρές ήταν βαρύτατες.
Μεταπολιτευτικά, ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής θεμελιώνει το μεγάλο υδροηλεκτρικό έργο της ΔΕΗ στο Πουρνάρι της Άρτας. Η θεμελίωση και ουσιαστικά ή έναρξη κατασκευής του τεχνητού χωμάτινου αναχώματος του φράγματος έγινε στις 12 Σεπτεμβρίου 1975. .
Επιπλέον, σημαντικό επίτευγμα για την Άρτα είναι το νέο Νοσοκομείο (στο Λόφο Περάνθης), το ΤΕΙ Ηπείρου και τελευταία το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας. Στο παλιό γεφύρι της Άρτας διατηρείται το Τουρκικό φυλάκιο-τελωνείο, που έχει μετατραπεί σήμερα σε Εθνογραφικό Λαογραφικό Μουσείο.
Πρόσβαση
Από τη Βόρεια Ελλάδα η Άρτα είναι εύκολα προσβάσιμη μέσω της Εγνατίας Οδού έως τον κόμβο της Πεδινής και από εκεί υπάρχει σύνδεση με την Ιόνια Οδό. Από τη Νότια Ελλάδα με την Ολυμπία Οδό έως το τέλος της και από εκεί σύνδεση με την Ιόνια Οδό. Η Άρτα εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο των Ιωαννίνων και από το αεροδρόμιο του Ακτίου.
Τριτοβάθμια εκπαίδευση
Η Άρτα ήταν έδρα του πρώην ΤΕΙ Ηπείρου μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2018, όπου και καταργήθηκε σύμφωνα με τον νόμο 4559/3-8-2018. Οι Σχολές και τα Τμήματα του πρώην ΤΕΙ Ηπείρου εντάχθηκαν στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, με τον ίδιο νόμο.
Στην Άρτα σήμερα λειτουργούν τα εξής τμήματα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων: μικρογραφία|Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων - Παράρτημα Άρτας
Αξιοθέατα
Από την αρχαία Αμβρακία διασώθηκαν ελάχιστα μνημεία, αρκετά όμως έργα τέχνης. Στον δρόμο ενός ταφικού περιβόλου, στην ανατολική πλευρά της Ιεράς Οδού της Αμβρακίας, διασώθηκε μια σημαντικότατη - για το είδος και τον τρόπο γραφής- επιγραφή του 6ου π.Χ. Δίπλα στο σημερινό ναό του Αγ. Κωνσταντίνου αποκαλύφθηκε ένα μικρό θέατρο - ίσως το μικρό θέατρο που μνημονεύει ο Διονύσιος Αλικαρνασσέας - με την ορχήστρα του και τέσσερις σειρές κερκίδων. Κοντά στην πλατεία Κιλκίς διασώθηκε τμήμα του μεγάλου ναού του Πύθιου Απόλλωνα Σωτήρα - το μέχρι την ευθυντηρία τμήμα - διαστάσεων 20,75 Χ 44 μ. Εκεί βρέθηκε και ενεπίγραφη στήλη με κείμενο συνθήκης καθορισμού ορίων μεταξύ Αμβρακίας και Χαράδρου. Διασώθηκαν τμήματα του αρχαίου τείχους, που δείχνουν πως το τείχος ήταν επιβλητικό και επιμελημένης κατασκευής. Στο βορειοανατολικό τμήμα του επιχτίστηκε αργότερα το βυζαντινό κάστρο (13ος αιώνας) που είναι από τα ωραιότερα κάστρα και διασώζεται, με επισκευές των Τούρκων, σε άριστη κατάσταση. Στα μουσεία της Άρτας, των Ιωαννίνων, της Αθήνας, της Ρώμης, του Λονδίνου, υπάρχουν αγάλματα, επιγραφές, κοσμήματα, νομίσματα, αγγεία, ειδώλια κ.λπ. προερχόμενα από την αρχαία Αμβρακία. μικρογραφία|Οικία Ζορμπά Άλλα αξιοθέατα: μικρογραφία|Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας
Προσωπικότητες
ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ
ΚΛΗΡΙΚΟΙ
ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ
Αδελφοποιημένες πόλεις
μικρογραφία|Πινακοθήκη Άρτας <<Γιάννης Μόραλης>>
Γλύπτης (αστερισμός)
Ο Γλύπτης (Λατινικά: Sculptor, συντομογραφία: Scl) είναι αστερισμός που σημειώθηκε πρώτη φορά το 1763 από τον Lacaille και είναι ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς που θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση. Είναι νότιος αστερισμός και συνορεύει με έξι άλλους αστερισμούς, που είναι οι εξής: Κήτος, Υδροχόος, Νότιος Ιχθύς, Γερανός, Φοίνιξ και Κάμινος. Είναι αμφιφανής στην Ελλάδα, δηλαδή παρά το γεγονός ότι βρισκεται ολόκληρος στο νότιο ημισφαίριο της ουράνιας σφαίρας, ο Γλύπτης είναι ορατός στο σύνολό του από την Ελλάδα, τις νύχτες από τον Σεπτέμβριο ως τον Ιανουάριο.
Ο LaCaille τον απεκάλεσε αρχικώς l' Atelier du Sculpteur, το ατελιέ του γλύπτη. Ο Αμερικανός αστρονόμος Elijah Burritt στο βιβλίο του Geography of the Heavens με τον άτλαντά του (πρώτη έκδοση το 1833) το μετέτρεψε στα λατινικά Officina Sculptoria και Apparatus Sculptoris. Δεν υπάρχει σε όλο τον αστερισμό αστέρας φωτεινότερος του τέταρτου μεγέθους, και έτσι κανένας δεν έχει ιδιαίτερο όνομα, ωστόσο ο Γκουλντ του απέδιδε 131 αστέρες μέχρι έβδομου μεγέθους.