cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ιωάννης Κονιδάρης
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Καθηγητές νομικής Αθηνών Κατηγορία:Αδελφότητα Οφφικιάλων Κατηγορία:Έλληνες νομικοί
Αλέκος Κοντόπουλος
Ο Αλέκος Κοντόπουλος (1904 - 14 Αυγούστου 1975) ήταν Έλληνας ζωγράφος, σημαντικός εκπρόσωπος της αφηρημένης τέχνης στην Ελλάδα και συγγραφέας.
Πρώιμα χρόνια & σπουδές
Γεννήθηκε το 1904 στη Λαμία. Η ενασχόλησή του με τη ζωγραφική ξεκίνησε από τα μαθητικά του χρόνια ενώ το 1921 παρακολούθησε μαθήματα αγιογραφίας κοντά στον Γ. Σαραφιανό του οποίου υπήρξε βοηθός για μια διετία. Το 1923, αφού πρώτα είχε πραγματοποιήσει την πρώτη του έκθεση σε κατάστημα της γενέτειράς του, ήρθε στην Αθήνα και μετά από εξετάσεις έγινε δεκτός στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών όπου μαθήτευσε δίπλα σε καθηγητές όπως οι Γερανιώτης, Ιακωβίδης, Λύτρας και Μαθιόπουλος. Αποφοίτησε από τη σχολή το 1929 παρακολούθησε μαθήματα στο Παρίσι. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Γαλλία ταξίδεψε για εκπαιδευτικούς σκοπούς στο Βέλγιο με σκοπό τη μελέτη της φλαμανδικής ζωγραφικής σχολής. Το 1933 νυμφεύτηκε τη Μωντ Μαρσέλ-Ραχήλ Μπουσσάρ και επέστρεψε στην Ελλάδα όπου συνδέθηκε με τους «Νέους Πρωτοπόρους» ενώ το 1934 υπήρξε ιδρυτικό μέλος των «Ελεύθερων Καλλιτεχνών». Το επόμενο έτος μετέβη εκ νέου στο Παρίσι πραγματοποιώντας μεταπτυχιακές σπουδές στις Ακαδημίες Κολαρόσι και Γκραν Σωμιέρ.
Δραστηριότητα στην Ελλάδα
Επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα το 1939 και το 1941 διορίστηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στο οποίο παρέμεινε έως το 1969. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση ενώ το 1944 ήταν ένα από τα πρόσωπα που συνέβαλε καθοριστικά στην ίδρυση του Καλλιτεχνικού Επαγγελματικού Επιμελητηρίου. Το 1949 συμμετείχε στην ίδρυση της καλλιτεχνικής ομάδας των «Ακραίων» παρουσιάζοντας για πρώτη φορά έργα ανεικονικής τέχνης στην Ελλάδα και το επόμενο έτος προτάθηκε από το εγχώριο τμήμα της AICA ως υποψήφιος για το βραβείο Guggenheim. Τα χρόνια που ακολούθησαν συμμετείχε σε αρκετές εκθέσεις του εξωτερικού με πιο σημαντικές εκείνες της Μπιεννάλε του Σάο Πάολο τα έτη 1953 και 1955 (μάλιστα στη δεύτερη τιμήθηκε με το αργυρό μετάλλιο), της Αλεξάνδρειας το 1959 και της Βενετίας το 1960. Τη δεκαετία του '60 εικονογράφησε τα εξώφυλλα πολλών εκδόσεων του Οίκου "Ατλαντίς" (Πεχλιβανίδη) για τη σειρά των μυθιστορημάτων του Γιάννη Μαρή κ.α. Το 1973 κέρδισε το Α' Κρατικό Βραβείο, αρνήθηκε όμως την παραλαβή του θέλοντας με αυτό τον τρόπο να διαμαρτυρηθεί ενάντια στο καθεστώς της 21ης Απριλίου. Πέθανε στην Αθήνα το 1975.
Τεχνοτροπία
Αν και αρχικά ήταν οπαδός της ρεαλιστικής απεικόνισης έχοντας στο ενεργητικό του έργα που απεικόνιζαν τοπία, προσωπογραφίες, γυμνά αλλά και συνθέσεις κοινωνικού περιεχομένου, με αφετηρία το 1947 στράφηκε προς την ανεικονική ζωγραφική, αποτελώντας κατ' αυτό τον τρόπο πρωτοπόρος της αφηρημένης τέχνης στην Ελλάδα.
Συγγραφικό έργο
Στο ενεργητικό του περιλαμβάνονται και τέσσερα βιβλία του, τρία από τα οποία εκδόθηκαν την περίοδο της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Πρώτη χρονικά εκδόθηκε το 1951 Η σημερινή ζωγραφική και ακολούθησαν το Εγκώμιον της σιωπής (1970), τα Αισθητικά δοκίμια (1971) και Η πνευματική ευθύνη (1973).
Μεταθανάτιες τιμές
Μετά το θάνατό του, η χήρα του δώρησε την οικία του στον δήμο Αγίας Παρασκευής, ο οποίος την μετέτρεψε σε δημοτική βιβλιοθήκη η οποία φέρει το όνομα του Κοντόπουλου. Παράλληλα στη Λαμία, η δημοτική πινακοθήκη φέρει και αυτή το όνομά του. Το 1976, η Εθνική Πινακοθήκη διοργάνωσε αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στο έργο του Κοντόπουλου.
Βιβλιογραφία
«Αλέκος Κοντόπουλος 1900-1976», Έκδοση ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ, Αθήνα 1976
«Αλέκος Κοντόπουλος / Σχέδια», Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ, Αθήνα  1985
Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη, Τόμος 7ος, Β΄ Έκδοση,  Αθήνα 1962 (λ. Κοντόπουλος Αλέκος, σ. 1143)
Μεγάλη Εγκυκλοπαιδεία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Χάρη Πάτση, Τόμος 14ος, Αθήνα 2007 (λ. Κοντόπουλος Αλέκος, σ. 216-217)
«ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΖΩΓΡΑΦΟΙ- 20ός αιώνας» Τόμος  2ος,, Εκδόσεις ΜΕΛΙΣΣΑ, Αθήνα 1988 (Αλέκος Κοντόπουλος, σ. 450-491)
Στέλιος Λυδάκης, ''ΈΟΡΓΑ. Αλέκος Κοντόπουλος: Ο άνθρωπος και το έργο του'', Εκδόσεις ΜΕΛΙΣΣΑ, Αθήνα 1975
Ευάγγελος Ανδρέου, Οι δρόμοι του συνειρμού στο πνεύμα του Αλέκου Κοντόπουλου, Παιανία 1975
Ευάγγελος Ανδρέου, Ένα ρυάκι ειλικρίνειας, Περιοδικό «ΕΙ» τ. 8,  Αθήνα 1994
Μιχάλης Σταφυλάς, Αλέκος Κοντόπουλος, ο ζωγράφος του νέου ουμανισμού, Περιοδικό «ΕΙ» τ. 11,  Αθήνα 1995
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες ζωγράφοι Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς
Café de la Paix (Παρίσι)
Το Καφέ ντε λα Παι (γαλλικά: Café de la Paix = Καφέ της Ειρήνης) είναι ένα από τα πιο ιστορικά και παραδοσιακά καφενεία στο Παρίσι και από τα πιο γνωστά σημεία συνάντησης της γαλλικής διανόησης. Βρίσκεται στο Μπουλβάρ ντε Καπυσίν (12, Blvd des Capucines) στη Δεξιά Όχθη (Rive Droite) του Σηκουάνα, πολύ κοντά στην περίφημη Όπερα του Παρισιού (Μετρό: Opéra).
Ιστορία
thumb|right|265px|Το Καφέ ντε λα Παι σε φωτογραφία του 1911 Η αλματώδης ανάπτυξη του Παρισιού κατά τον 18ο και 19ο αιώνα είχε ως συνακόλουθο και τη δημιουργία μεγάλων και πολυάριθμων καφέ στα μεγάλα βουλεβάρτα της γαλλικής πρωτεύουσας. Υπολογίζεται ότι στα 1789 υπήρχαν στο Παρίσι 900 περίπου καφενεία.
Τα καφέ στο Παρίσι ήταν η καρδιά της παρισινής κοινωνικής ζωής, όπως περιγράφεται στα έργα των θαμώνων τους Μπαλζάκ, Φλομπέρ και Γκυ ντε Μωπασάν. Ένα από τα ιστορικά αυτά καφέ είναι το Καφέ ντε λα Παι, που διατηρήθηκε και λειτουργεί μέχρι σήμερα, λόγω της θέσης του μέσα στο διάσημο Γκραν Οτέλ (Le Grand Hotel) και της γειτνίασής του με την περίφημη Οπερά Γκαρνιέ του Παρισιού.
Το Καφέ ντε λα Παι ιδρύθηκε το 1872, την ίδια χρονιά που οικοδομήθηκε και η Όπερα του Παρισιού. Το εσωτερικό του είναι διακοσμημένο από τον Σαρλ Γκαρνιέ (Charles Garnier, 1825 – 1898), που ήταν αρχιτέκτονας και της Όπερας. Αποτελεί εξαίρετο δείγμα του ρυθμού της Μπελ Επόκ.
Διάσημοι θαμώνες
Διασημότητες από όλο τον κόσμο έχουν επισκεφτεί κατά καιρούς το Καφέ ντε λα Παι. Ανάμεσά τους πρίγκιπες και βασιλείς, συγγραφείς, μουσικοί και καλλιτέχνες. Στον μακρύ κατάλογο των θαμώνων του, αναφέρονται τα ονόματα των Σεργκέι Ντιαγκίλεφ, Όσκαρ Ουάιλντ, Εμίλ Ζολά, Αντρέ Ζιντ, Πωλ Βαλερύ, όπως και του διάσημου Ιταλού τενόρου Ενρίκο Καρούζο.
Αμερικανοί συγγραφείς, που ήταν τακτικοί επισκέπτες του, όπως ο Χένρι Τζέιμς, ο Τόμας Γουλφ και ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, περιγράφουν στα έργα τους με περισσή ζωντάνια το περιβάλλον και την ατμόσφαιρα στο Καφέ ντε λα Παι.
Όπως αναφέρει ο Noel Riley Fitch, ο στρατηγός Ντε Γκολ, πριν κάνει την θριαμβευτική είσοδό του στο απελευθερωμένο Παρίσι μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, βαδίζοντας πεζός στη Λεωφόρο Ηλυσίων Πεδίων από την Αψίδα του Θριάμβου ως την Πλατεία Ομονοίας, κάθισε προηγουμένως κι έφαγε μιαν ομελέτα στο Καφέ ντε λα Παι.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Καφέ στο Παρίσι
Στενουρέλλα η επτάστικτος
Η Στενουρέλλα η επτάστικτος (Stenurella septempunctata) είναι κολεόπτερο από την οικογένεια Cerambycidae και την υποοικογένεια Lepturinae. Το γένος «Στενουρέλλα» εκπροσωπείται στην Ελλάδα από τέσσερα είδη, Stenurella bifasciata, Stenurella melanura ,Stenurella nigra , και Stenurella septempunctata.
Το τμήμα «Στενουρέλλα» του ονόματος αναφέρεται στο γεγονός πως το κορμί του εντόμου είναι στενό, το τμήμα «επτάστικτος» του ονόματος θυμίζει τα επτά σημεία στα έλυτρα. thumb|Εικ.α: Πλευρική όψη thumb|Εικ.β: Προσόψη
Χαρακτηριστικά του ακμαίου
Ο θώρακας είναι κυρτός (Εικ. α) και συγκλίνει προς τα πίσω.
Το κεφάλι είναι επίμηκες και τα στοματικά μόρια δείχνουν εμπρός. Στο μέτωπο βρίσκεται αυλάκι (ευδιάκριτα σε μεγέθυνση της β εικόνας). Οι οφθαλμοί είναι σχεδόν ωοειδείς. Είναι μεγάλοι, αλλά απέχουν αρκετά από τη βάση της σιαγόνας και από την οπίσθια άκρη του κεφαλιού. Οι κεραίες είναι νηματοειδείς. Στο αρσενικό φτάνουν περίπου την πίσω άκρη του κορμού, στο θηλυκό είναι μικρότερες. Εκφύονται μεταξύ των οφθαλμών και κοντά σε αυτούς. Το πρόνωτο έχει σχήμα καμπάνας και τα οπίσθια άκρα είναι ακονισμένα.
Τα έλυτρα κατά κανόνα είναι ανοιχτά καφέ με μαύρες βούλες. Η πρώτη βούλα βρίσκεται στη ραφή των ελύτρων πίσω από τον θυρεό. Πίσω από αυτήν βρίσκεται από μία μικρή βούλα πλευρικά σε κάθε έλυτρο. Ακολουθούν δυο μεγάλες βούλες που μπορούν να ενώνονται σε λωρίδα, και οι άκρες των ελύτρων επίσης είναι μαύρες.
Βιολογία
Η προνύμφη της Στενουρέλλα η επτάστικτος αναπτύσσεται σε φυλλοφόρα. Το ακμαίο γίνεται ορατό κατά την άνοιξη. Το συναντούμε σε λουλούδια, όπου τρώει από τη γύρη.
Γεωγραφική εξάπλωση
Το κέντρο του χώρου διαμονής βρίσκεται στη Νότιο-Ανατολική Ευρώπη και από εκεί το έντομο εξαπλώνεται προς τη Δύση μέχρι την Ιταλία και Γερμανία, και προς τα βόρεια μέχρι Γερμανία, Πολωνία και την Ουκρανία.
Πηγές
Κατηγορία:Κολεόπτερα
Γιολάντα Βεντούρα
Η Γιολάντα Βεντούρα (Yolanda Ventura, γεννημένη ως Γιολάντα Βεντούρα Ρομάν Yolanda Ventura Román, 21 Οκτωβρίου 1968 -) είναι Ισπανο-Μεξικανή ηθοποιός και τραγουδίστρια.
Φιλμογραφία
Ταινίες
Τηλενουβέλες
Τηλεόραση
Θέατρο
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ισπανοί ηθοποιοί Κατηγορία:Ισπανοί τραγουδιστές Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Μεξικανοί τραγουδιστές
Ασπαρτάμη
Η ασπαρτάμη είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα «ολιγοθερμιδικά» ή «μη θερμιδογόνα» ή «έντονης γλυκύτητας» γλυκαντικά που προστίθενται ως υποκατάστατα της ζάχαρης σε τρόφιμα και ποτά με βάση τη σχετική νομοθεσία. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανήκει στα Πρόσθετα Τροφίμων, έχει Κωδικό Αριθμό Ε951 και η χρήση της ρυθμίζεται από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό ΕΚ 1333/2009.
Η ασπαρτάμη συντίθεται από δύο αμινοξέα (δομικά συστατικά των πρωτεϊνών), το ασπαρτικό οξύ και τη φαινυλαλανίνη. Αποδίδει 4 θερμίδες ανά γραμμάριο, αλλά έχει πολύ έντονη γλυκαντική δράση, οπότε προστίθεται σε πολύ μικρές ποσότητες και τελικά προσδίδει ελάχιστες θερμίδες. Εξαιτίας αυτής της ιδιότητας συχνά προτείνεται η χρήση της στη θέση της ζάχαρης στα άτομα που θέλουν να μειώσουν ή να διατηρήσουν το βάρος τους ή που έχουν σακχαρώδη διαβήτη.
Η ασφάλεια της ασπαρτάμης έχει υπάρξει αντικείμενο επιστημονικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων, αμφισβήτησης από μέσα μαζικής ενημέρωσης και καταναλωτές, αλλά και διαδικτυακής παραπληροφόρησης (Internet hoaxes). Οι επιστημονικοί φορείς που αξιολόγησαν την ασφάλειά της, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων της Ε.Ε. (European Food Safety Authority, EFSA) και ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των Η.Π.Α. (Food and Drug Administration, FDA), έχουν επιβεβαιώσει ότι είναι ασφαλής για κατανάλωση από το γενικό πληθυσμό (μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες και παιδιά) εντός των τιμών Αποδεκτής Ημερήσιας Πρόσληψης (Acceptable Daily Intake, ADI), με την εξαίρεση των ατόμων με το κληρονομικό μεταβολικό νόσημα φαινυλκετονουρία (PKU).
Ιστορικά στοιχεία και εγκρίσεις της ασπαρτάμης
Η ασπαρτάμη ανακαλύφθηκε τυχαία το 1965 από τον James Schlatter των ερευνητικών εργαστηρίων G. D. Searle ο οποίος προσπαθούσε να συνθέσει ένα τετραπεπτίδιο που θα ανέστειλε τη λειτουργία ενός πεπτικού ενζύμου. Κατά τη διάρκεια της σύνθεσης του τετραπεπτιδίου και ενώ προσπαθούσε να κρυσταλλοποιήσει ένα ενδιάμεσο προϊόν, τον ασπαρτυλφαινυλαλανίνομεθυλικό εστέρα, ένας μέρος του διαλύματος χύθηκε για λίγο στα χέρια του. Ενάντια σε κάθε πρακτική ασφάλειας, ο Schlatter έβαλε τα δάχτυλα στο στόμα του και ανακάλυψε την έντονη γλυκιά γεύση. Οι Cloninger and Baldwin πρότειναν τη χρήση της ασπαρτάμης ως γλυκαντικού το 1970. Ακολούθησε η αξιολόγηση της ασφάλειάς της από εθνικές και διεθνείς αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων :
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αρμόδιος φορέας για την έγκριση των γλυκαντικών είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (European Commission, EC), και η χρήση της ασπαρτάμης ρυθμίζεται από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό ΕΚ 1333/2008.
Μεταξύ άλλων, η σχετική Νομοθεσία καθορίζει τις συνθήκες χρήσης, τα κριτήρια καθαρότητας, καθώς και τη μέγιστη ποσότητα ασπαρτάμης που επιτρέπεται να προστίθεται σε κάθε κατηγορία τροφίμου και ποτού.
Ιδιότητες και χρήση
Η ασπαρτάμη είναι κατά προσέγγιση 200 φορές γλυκύτερη από τη ζάχαρη. Εξαιτίας αυτής της ιδιότητας, και παρά το ότι αποδίδει 4 θερμίδες ανά γραμμάριο, χρησιμοποιείται σε πολύ μικρές ποσότητες και αποδίδει σχεδόν μηδενικές θερμίδες στα τρόφιμα και ροφήματα στα οποία χρησιμοποιείται. Η γεύση της είναι πιο κοντά στο γευστικό προφίλ της ζάχαρης σε σύγκριση με άλλα γλυκαντικά, αλλά συχνά συνδυάζεται με κάποια από αυτά, όπως το ακεσουλφαμικό κάλιο, ώστε να μοιάζει περισσότερο με τη ζάχαρη.
Σε μελέτη για την παγκόσμια αγορά γλυκαντικών φάνηκε ότι η κύρια αγορά της ασπαρτάμης είναι οι οικονομικά αναπτυγμένες χώρες, όπως στην Αμερική και την Ευρώπη, κυρίως λόγω του υψηλότερου κόστους της σε σχέση με τα άλλα γλυκαντικά έντονης γλυκύτητας.
Περιγραφή και σύνθεση
Η ξηρά μορφή της ασπαρτάμης έχει λευκό χρώμα, είναι άοσμη και εξαιρετικά γλυκιά για τον άνθρωπο αλλά όχι άλλα είδη. Είναι ελαφρώς διαλυτή στο νερό και την αιθανόλη και αδιάλυτη σε λίπη και έλαια. Στην ξηρά της μορφή είναι πολύ σταθερή, αλλά αποικοδομείται σε υψηλές θερμοκρασίες, και σε υδατικά διαλύματα με την πάροδο του χρόνου. Η γενική περιγραφή, οι προδιαγραφές και τα κριτήρια καθαρότητας της ασπαρτάμης καθορίζεται από τη σχετική νομοθεσία τροφίμων και ποτών.
Από χημικής πλευράς, η ασπαρτάμη είναι ένας μεθυλεστέρας του διπεπτιδίου που σχηματίζεται από τα φυσικά αμινοξέα L-ασπαρτικό οξύ και L-φαινυλαλανίνη. Η σύνθεσή της γίνεται με σύζευξη του μεθυλεστέρα της L-φαινυλαλανίνης και του L-ασπαρτικού οξέος οπότε σχηματίζεται ο μεθυλεστέρας του διπεπτιδίου. Όταν η σύνδεση γίνεται με χημικό τρόπο παράγονται δύο μορφές του διπεπτιδίου, η μορφή α που έχει γλυκιά γεύση, και η μορφή β που δεν έχει γλυκιά γεύση, τα οποία στη συνέχεια διαχωρίζονται. Με την ενζυματική διαδικασία παρασκευής της παράγεται μόνο α-ασπαρτάμη για τη λήψη της οποίας ακολουθείται περεταίρω επεξεργασία. Αν και έχουν περιγραφεί πολλές μέθοδοι για την απευθείας παραγωγής α-ασπαρτάμης, μόνο λίγες προτιμούνται τελικά στη βιομηχανική παραγωγή.
Σταθερότητα της ασπαρτάμης
Η ασπαρτάμη είναι πολύ σταθερή σε ξηρές συνθήκες αλλά αποικοδομείται με παρατεταμένη θέρμανση σε υδατικά διαλύματα.
Τα κύρια προϊόντα στα οποία αποικοδομείται είναι τα συστατικά από τα οποία αποτελείται ή ενδιάμεσες μορφές τους (L-ασπαρτικό οξύ, L-φαινυλαλανίνη, L-μεθυλεστέρας φαινυλαλανίνης, L- ασπαρτυλφαινυλαλανίνη κ.λπ) και το κυκλικό διπεπτίδιο δικετοπιπεραζίνη (DKP). Κανένα από αυτά τα προϊόντα δεν έχουν γλυκιά γεύση. Με την αποικοδόμηση της ασπαρτάμης χάνεται μέρος της γλυκύτητάς της, γεγονός που περιορίζει τη χρήση της σε τρόφιμα που ψήνονται ή τηγανίζονται καθώς και το χρόνο αποθήκευσης και διατήρησης των τελικών προϊόντων.
Ο ρυθμός αλλά και τα τελικά προϊόντα της αποικοδόμησης της ασπαρτάμης εξαρτώνται από το pH και τη θερμοκρασία, ενώ στα τρόφιμα εξαρτάται ακόμη από την ενεργότητα του νερού. Οι Pattanaarson et al αξιολόγησαν την επίδραση του pH στην αποικοδόμηση της ασπαρτάμης σε διαλύματα με pH 2 ως pH12 και κατέληξαν ότι, σε pH 2 με 5 το κύριο προϊόν αποικοδόμησης είναι μεθυλεστέρας φαινυλαλανίνης, σε pH 7 έως 10 DKP και σε pH 12 το κύριο προϊόν αποικοδόμησης είναι α-ασπαρτυλφαινυλαλανίνη. Τα αποτελέσματα αυτά ήταν σε συμφωνία με προηγούμενες μελέτες.
Μεταβολισμός της ασπαρτάμης
Ο μεταβολισμός της ασπαρτάμης και των συστατικών στα οποία διασπάται μετά την κατάποσή της, έχει διερευνηθεί με μελέτες σε πειραματόζωα διαφορετικών ειδών και ανθρώπους, μεταξύ των οποίων υγιή άτομα, άτομα με PKU, έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, παιδιά κ.λπ., και με τη χορήγηση ασπαρτάμης σε διάφορες δοσολογίες, και με διάφορους τρόπους (π.χ. μεμονωμένη χορήγηση ή επαναλαμβανόμενες χορηγήσεις). Συνολικά, οι μελέτες έχουν δείξει ότι, η ασπαρτάμη διασπάται πλήρως προς φαινυλαλανίνη, ασπαρτικό οξύ και μεθανόλη, τα οποία μεταβολίζονται ταχύτατα και δεν συσωρεύονται στο αίμα. Στους ανθρώπους, ειδικότερα, η ασπαρτάμη μεταβολίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο με τον οποίο μεταβολίζεται οποιοδήποτε διπεπτίδιο της διατροφής και τα επίπεδά του ασπαρτικού οξέος και φαινυλαλανίνης που μετρώνται στο αίμα μετά την κατανάλωσή ασπαρτάμης παραμένουν εντός των  φυσιολογικών μεταγευματικών επιπέδων για τα συγκεκριμένα αμινοξέα. Μία πλήρη ανασκόπηση και λεπτομερή περιγραφή των μελετών σε ανθρώπους και ζώα που διερεύνησαν τη μεταβολική τύχη των συστατικών της ασπαρτάμης έκαναν οι Magnuson et al σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Critical Reviews in Toxicology το 2007.
Φαινυλκετονουρία
Τα άτομα με φαινυλκετονουρία δεν πρέπει να καταναλώνουν ασπαρτάμη. Η φαινυλκετονουρία (PKU) είναι μια σπάνια κληρονομική κατάσταση που εμφανίζεται σε 1 στους 10.000 ανθρώπους και η οποία εντοπίζεται στη γέννηση. Ο οργανισμός των ατόμων με PKU δεν διαθέτει το ένζυμο που είναι απαραίτητο για να μετατραπεί η φαινυλαλανίνη στο αμινοξύ τυροσίνη (δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών), με αποτέλεσμα η κατανάλωση τροφών που περιέχουν φαινυλαλανίνη να οδηγεί σε παθολογικά υψηλή συγκέντρωσή της το σώμα. Η διαχείριση της PKU απαιτεί δίαιτα με χαμηλή περιεκτικότητα σε φαινυλαλανίνη.
Για την προστασία των ατόμων με PKU, η νομοθεσία επιβάλλει σε τρόφιμα, ποτά και φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν ασπαρτάμη, να φέρουν ειδική σήμανση, στην οποία θα αναγράφεται ότι το συγκεκριμένο προϊόν περιέχει πηγή φαινυλαλανίνης.
Ασπαρτάμη και σακχαρώδης διαβήτης
Τα τρόφιμα και ροφήματα που περιέχουν ασπαρτάμη αντί για σάκχαρα (όπως η ζάχαρη) δίνουν τη δυνατότητα στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη να απολαύσουν τη γλυκιά γεύση και να διατηρήσουν ευελιξία και ευχαρίστηση στο καθημερινό τους διαιτολόγιο, χωρίς το φόβο ότι θα απορρυθμιστεί η γλυκόζη στο αίμα ή ότι θα αυξηθεί το βάρος τους. Τα τρόφιμα και ροφήματα που περιέχουν ασπαρτάμη μπορεί να περιέχουν άλλα συστατικά που επηρεάζουν τα επίπεδα γλυκόζης ή αποδίδουν ενέργεια και για αυτό συστείνεται να διαβάζουν οι διαβητικοί τις ετικέτες τροφίμων.
Ασπαρτάμη και τερηδόνα
Η ασπαρτάμη δεν συμβάλλει στη δημιουργία οδοντικής τερηδόνας επειδή δεν αποικοδομείται από τα βακτήρια της στοματικής κοιλότητας.
Πρόσφατες δηλώσεις για την ασπαρτάμη
Το 2012 ο American Diabetes Association και ο American Heart Association δήλωσαν ότι «τα μη θερμιδογόνα γλυκαντικά μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση της πρόσληψης των πρόσθετων σακχάρων και να οδηγήσουν σε μειωμένη ενεργειακή πρόσληψη και κατ’ επέκταση μείωση ή διατήρηση του σωματικού βάρους - αρκεί αυτή η μείωση στην ενεργειακή πρόσληψη να μην εξισορροπηθεί με την αύξηση της πρόσληψη ενέργειας από άλλες διαιτητικές πηγές». Το ίδιο συμπέρανε η Ακαδημία Διατροφής και Διαιτολογίας (Academy of Nutrition and Dietetics).
Ασπαρτάμη και παιδιά
Συμφωνα με την Scientific Committee on Food της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα παιδιά μπορούν να καταναλώνουν ασπαρτάμη εντός της τιμής Αποδεκτής Ημερήσιας Πρόσληψης (ADI). Το ADI είναι πολύ υψηλότερo από τα πραγματικά επίπεδα πρόσληψης  ακόμα και στα παιδιά που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ασπαρτάμης, όπως εκείνα με διαβήτη τύπου 1. Η ασπαρτάμη δεν επηρεάζει τη συμπεριφορά των παιδιών, τη διάθεση, την ικανότητα μάθησης και το Σύνδρομο Ελλειματικής Προσοχής (ADD) (Επιστημονική Επιτροπή για τα Τρόφιμα, 2002).
Ασπαρτάμη και εγκυμοσύνη και θηλασμός
Η ασπαρτάμη διασπάται από ένζυμα του πεπτικού σωλήνα προς τα αμινοξέα ασπαρτικό οξύ και φαινυλαλανίνη και μικρή ποσότητα μεθανόλης. Και τα τρία συστατικά απαντώνται σε πολλά τρόφιμα της καθημερινής διατροφής και μεταβολίζονται όπως ακριβώς θα συνέβαινε και στην περίπτωση που θα είχαν προέλθει από άλλες διατροφικες πηγές.
Όμως, το 2010 μια μελέτη Δανών ερευνητών πρότεινε ότι τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά αυξάνουν τον κίνδυνο για πρόωρο τοκετό λόγω της μεθανόλης που σχηματίζεται κατά την αποικοδόμηση της ασπαρτάμης. Η EFSA αξιολόγησε και απέρριψε τα αποτελέσματα της μελέτης και συμπέρανε ότι «δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποστηρίζουν την αιτιολογική σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση ολιγοθερμιδικών γλυκαντικών και τον πρόωρο τοκετό».
Η Βρετανική Επιτροπή για την Τοξικότητα των Χημικών στα Τρόφιμα, τα Καταναλωτικά Προϊόντα και το Περιβάλλον (UK COT) μελέτησε την επίδραση από τη χρόνια έκθεση στη μεθανόλη. Η μεθανόλη βρίσκεται σε πολλά τρόφιμα όπως  φρούτα, λαχανικά και τους χυμούς τους και παράγεται και στον πεπτικό σωλήνα από την πέψη της πηκτίνης. Έχει εκτιμηθεί ότι οι άνθρωποι παίρνουν περίπου 1000 mg μεθανόλης από φρούτα και λαχανικά. Η UK-COT δήλωσε ότι « η έκθεση στη μεθανόλη, στα επίπεδα που λαμβάνεται μέσω της διατροφής, συμπεριλαμβανομένης της ποσότητας που λαμβάνεται από τα επιτρεπόμενα επίπεδα ασπαρτάμης, δεν αναμένεται να οδηγήσει σε καμία ανεπιθύμητη ενέργεια.
Ασφάλεια της ασπαρτάμης
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ FDA έχει περιγράψει την ασπαρτάμη ως ένα από τα από τα εκτενέστερα μελετημένα πρόσθετα τροφίμων που έχει εγκρίνει και η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων έχει πολλές φορές επιβεβαιώσει ότι είναι ασφαλής. Επίσης η ασπαρτάμη έχει ελεγχθεί από την Κοινή Επιτροπή για τα Πρόσθετα Τροφίμων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας. Τα άτομα με το σπάνιο γενετικό νόσημα φαινυλκετονουρία (PKU) δεν πρέπει να καταναλώνουν ασπαρτάμη.
Από το 2005 μέχρι το 2010, μια ομάδα Ιταλών ερευνητών δημοσίευσε 3 μελέτες που συνέδεσαν την ασπαρτάμη με καρκίνο σε ποντίκια. Κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων αξιολόγησε τις μελέτες αυτές και κατέληξε ότι «δεν υπάρχει καμία επιστημονική τεκμηρίωση βάσει της οποίας θα πρέπει να αναθεωρηθούν οι προηγούμενες αξιολογήσεις της που κατέληξαν στο ότι η ασπαρτάμη δεν είναι καρκινογόνος ή γενοτοξική» (EFSA 2006, 2009, 2011). Ένα hoax e-mail που κυκλοφορεί εδώ και μια δεκαετία συνδέει την ασπαρτάμη με προβλήματα υγείας όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, ο ερυθηματώδης λύκος, η επιληψία κ.λπ. αλλά οι αρχές και κυβερνητικοί οργανισμοί που σχετίζονται με αυτά τα προβλήματα υγείας κατέρριψαν τις κατηγορίες που εμφανίζονται στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και το διαδίκτυο (American Council on Science and Health, the UK Food Standards Agency Health Canada ).
Αποδεκτή Ημερήσια Πρόσληψη
Κατά την αξιολόγηση της ασφάλειας της ασπαρτάμης οι αρχές καθόρισαν μια  τιμή Αποδεκτής Ημερήσιας Πρόσληψης (Acceptable Daily Intake) δηλαδή τη μέγιστη ποσότητα ασπαρτάμης που μπορεί να καταναλώνει ένας άνθρωπος  καθημερινά και για όλη τη διάρκεια της ζωής του χωρίς κανένα κίνδυνο για την υγεία του. Η τιμή ADI για την ασπαρτάμη έχει οριστεί στα 40 mg ανά κιλό σωματικού βάρους ανά ημέρα από την SCF και την JEFCA και στα 50 mg/kg/day από τον FDA. Μελέτες πρόσληψης στην Ευρώπη και τις Η.Π.Α. έχουν δείξει ότι τα επίπεδα πρόσληψης της ασπαρτάμης είναι πολύ χαμηλότερα από τις τιμές ADI ακόμα και στις ομάδες υψηλής κατανάλωσης.
Αξιολόγηση της ασφάλειας της ασπαρτάμης μετά την έγκρισή της
Μετά την έγκριση της ασπαρτάμης αρχές ασφάλειας τροφίμων, οργανισμοί υγείας και επιστημονικοί φορείς αξιολόγησαν πολλές  κλινικές και εργαστηριακές μελέτες, μελέτες πρόσληψης από τον πληθυσμό και μη δημοσιευμένες αναφορές ανεπιθυμήτων ενεργειών και  συμπέραναν ότι τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι η ασπαρτάμη και τα μεταβολικά προϊόντα της συνδέονται με  προβλήματα υγείας στον άνθρωπο.
Στις 8 Ιανουαρίου του 2013 η EFSA δημοσίευσε το προσχέδιο γνωμοδότησης για την αξιολόγηση της ασπαρτάμης, σύμφωνα με το οποίο «δεν προκύπτει ανησυχία από τοξικολογικής άποψης για τους καταναλωτές στα επίπεδα έκθεσης της ασπαρτάμης, όπως αυτά ισχύουν σήμερα».
Σύμφωνα με το Δελτίο Τύπου η επιστημονική ομάδα της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) βασίστηκε σε όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την ασπαρτάμη και τα προϊόντα διάσπασής της, και μετά από λεπτομερή και μεθοδική ανάλυση, κατέληξε σε σχέδιο γνωμοδότησης, σύμφωνα με το οποίο δεν συντρέχει κίνδυνος τοξικότητας για τους καταναλωτές με βάση τα τρέχοντα επίπεδα έκθεσης. Η σημερινή Αποδεκτή Ημερήσια Πρόσληψη (ADI) θεωρείται ασφαλής για το γενικό πληθυσμό και η έκθεση των καταναλωτών στην ασπαρτάμη είναι κάτω από την τιμή ADI (40 mg/ kg/ day). Εξαίρεση αποτελούν όσοι υποφέρουν από το κληρονομικό νόσημα φαινυλκετονουρία, καθώς τα άτομα αυτά χρειάζονται αυστηρό περιορισμό και διατήρηση δίαιτας χαμηλής σε φαινυλαλανίνη. Παράλληλα η EFSA ανακοίνωσε την έναρξη ηλεκτρονικής δημόσιας διαβούλευσης όπου όλοι οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υποβάλουν τα σχόλιά τους επί του σχεδίου της επιστημονικής γνωμοδότησης έως τις 15 Φεβρουαρίου 2013.
Ασπαρτάμη και καρκίνος
Εργαστηριακές μελέτες σε πειραματικά μοντέλα και επιδημιολογικές και κλινικές μελέτες σε ανθρώπους έχουν διερευνήσει τη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση ασπαρτάμης και την εμφάνιση καρκίνου και έχουν καταλήξει ότι η ασπαρτάμη δεν προκαλεί καρκίνο στον άνθρωπο. Το Εθνικό Ινστιτούτο για τον Καρκίνο των Η.Π.Α (US National Cancer Institute), ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των Η.Π.Α. (U.S. FDA) και η Eυρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (European Food Safety Authority, EFSA) και έχουν καταλήξει ότι η ασπαρτάμη δεν είναι καρκινογόνος για τον άνθρωπο.
Τρεις μελέτες των Soffritti et al. συνέδεσαν την κατανάλωση πολύ μεγάλων ποσοτήτων ασπαρτάμης με καρκίνο σε αρουραίους και ποντίκια. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων αξιολόγησε τις μελέτες αυτές, αμφισβήτησε την αξιοπιστία και την εγκυρότητά τους και κατέληξε ότι «δεν υπάρχει καμία επιστημονική τεκμηρίωση βάσει της οποίας θα πρέπει να αναθεωρηθούν οι προηγούμενες αξιολογήσεις της που κατέληξαν στο ότι η ασπαρτάμη δεν είναι καρκινογόνος ή γενοτοξική» (EFSA 2006, 2009, 2011).
Προϊόντα μεταβολισμού και αποικοδόμησης της ασπαρτάμης
Οι υποθέσεις για τις ανεπιθύμητες ενέργειες της ασπαρτάμης σχετίζονται με τα προϊόντα από τη διάσπαση (φαινυλαλανίνη, ασπαρτικό οξύ, μεθανόλη) ή την αποικοδόμησή της (δικετοπιπεραζίνη DKP). Όμως τα προϊόντα από τη διάσπασή της είναι συστατικά που περιέχονται σε πολλά συνηθισμένα τρόφιμα και ότι τα προϊόντα από την αποικοδόμησή της, στις ποσότητες στις οποίες προσλαμβάνονται μέσω της κατανάλωσης ασπαρτάμης, δεν είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο.
Φαινυλαλανίνη
Η φαινυλαλανίνη ανήκει στα απαραίτητα αμινοξέα (δομικά συστατικά των πρωτεϊνών), τα οποία δεν μπορεί να συνθέσει το ανθρώπινο σώμα και τα οποία είναι αναγκαία για τη φυσιολογική ανάπτυξη και τη διατήρηση στη ζωή. Περιέχεται σε πολλά τρόφιμα, όπως είναι το κρέας, το γάλα κ.λπ.
Έχει διατυπωθεί η ανησυχία ότι η κατανάλωση ασπαρτάμης μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των επιπέδων φαινυλαλανίνης στο αίμα με επακόλουθη τη διατάραξη των επιπέδων των νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο και την εμφάνιση νευρολογικών διαταραχών. Δεδομένα από μελέτες σε πειραματόζωα και στον άνθρωπο (τόσο σε υγιή άτομα όσο και σε άτομα με φαινυλκετονουρία) έχουν δείξει ότι μετά την κατάποση ασπαρτάμης τα επίπεδα της φαινυλαλανίνης στο αίμα αυξάνονται εντός των φυσιολογικών ορίων (SCF, 2002).
Τα άτομα με το κληρονομικό μεταβολικό νόσημα φαινυλκετονουρία (PKU) έχουν μειωμένη ικανότητα να μεταβολισμού της φαινυλαλανίνης και, ειδικά οι ομοζυγώτες (άτομα που έχουν κληρονομίσει το γονίδιο και από τους δύο γονείς) συνίσταται να ακολουθούν δίαιτα ελεύθερη φαινυλαλανίνης. Με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία τροφίμων όλα τα τρόφιμα και ροφήματα που περιέχουν ασπαρτάμη πρέπει να αναγράφουν «περιέχει πηγή φαινυλαλανίνης».
Ασπαρτικό οξύ
Έχει διατυπωθεί η ανησυχία ότι το ασπαρτικό οξύ που προέρχεται από τη διάσπαση της ασπαρτάμης μπορεί να είναι τοξικό για τα εγκεφαλικά κύτταρα, ειδικά εάν συνδυαστεί με άλλα αμινοξέα όπως το γλουταμικό. Όμως μελέτες σε πειραματόζωα και ανθρώπους κατά τις οποίες χορηγήθηκε ασπαρτάμη σε διάφορες δοσολογίες και με διάφορους συνδυασμούς, έχουν δείξει ότι τα επίπεδα του ασπαρτικού οξέος στο αίμα μετά την κατάποση ασπαρτάμης είτε δεν επηρεάζονται, είτε επηρεάζονται αλλά παραμένοντας εντός των φυσιολογικών ορίων. Ακόμα και μεμονωμένες, καταχρηστικά υψηλές δόσολογίες ασπαρτάμης, δεν θα μπορούσαν να αυξήσουν τα επίπεδα ασπαρτικού οξέος στο αίμα στο βαθμό που να είναι τοξικά.
Μεθανόλη
Κατά τη διάσπαση της ασπαρτάμης παράγεται μικρή ποσότητα μεθανόλης που απορροφάται ταχύτατα και μετατρέπεται σε φορμαλδεΰδη, που με τη σειρά της μετατρέπεται σε φορμικό οξύ και τελικά σε διοξείδιο του άνθρακα και νερό. Αν και έχουν εκφραστεί ανησυχίες για την επίδραση στον οργανισμό της μεθανόλης, της φορμαλδεΰδης και του φορμικού οξέος, που προέρχονται από την κατανάλωση ασπαρτάμης, μελέτες έχουν δείξει ότι το ανθρώπινο σώμα καθημερινά προσλαμβάνει και διαχειρίζεται μικρές ποσότητες από αυτά τα συστατικά. Έχει υπολογιστεί ότι ένας υγιής ενήλικας μπορεί να καταναλώσει μέχρι 2000 mg μεθανόλης την ημέρα, όταν 120ml χυμού ντομάτας περιέχουν 35 mg μεθανόλης, μία μέτρια μπανάνα 21 mg και 240ml αναψυκτικού διαίτης περιέχουν 12 mg μεθανόλης. Η φορμαλδεΰδη είναι συστατικό πολλών τροφίμων και παράγεται στο σώμα κατά την ενδογενή απομεθυλίωση πολλών συστατικών. Το ήπαρ μεταβολίζει 22 mg φορμαλδεΰδης το λεπτό προς φορμικό οξύ, διοξείδιο του άνθρακα και νερό. Σύμφωνα με υπολογισμούς, το ανθρώπινο σώμα ενός ενήλικα παράγει και μεταβολίζει περισσότερα από 50.000 mg φορμαλδεΰδης την ημέρα. Άρα είναι ξεκάθαρο ότι, η φορμαλδεΰδη που προέρχεται από τη διάσπαση της ασπαρτάμης είναι μηδαμινή σε σύγκριση με εκείνη την οποία λαμβάνει ή παράγει το ανθρώπινο σώμα καθημερινά.
Δικετοπιπεραζίνη (DKP)
Η δικετοπιπεραζίνη (DKP) δεν είναι συστατικό της ασπαρτάμης, αλλά μία ένωση που μπορεί να προκύψει κατά την παραμονή της ασπαρτάμης, ανάλογα με το είδος του τροφίμου ή ροφήματος στο οποίο περιέχεται, το pH, τη θερμοκρασία και τη διάρκεια αποθήκευσης. Η δικετοπιπεραζίνη παράγεται κυρίως σε συνθήκες ουδέτερου και αλκαλικού pH ή σε υψηλές θερμοκρασίες. Είναι ένα σύνηθες κυκλικό διπεπτίδιο που σχηματίζεται σε πολλά πρωτεϊνούχα τρόφιμα, όπως δημητριακά, τυριά, επεξεργασμένα κρέατα, ψάρια, και ροφήματα όπως ο καφές, το κακάο, η μπύρα και το γάλα. Η ασφάλεια της δικετοπιπεραζίνης (DKP) έχει αξιολογηθεί από τις επιστημονικές αρχές ασφάλειας τροφίμων όπως η Επιστημονική Επιτροπή για τα Τρόφιμα της Ε.Ε. και η Κοινή Επιτροπή για τα Πρόσθετα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και Παγκόσμιου Οργανισμού Γεωργίας, που έχουν θέσει Αποδεκτή Ημερήσια Πρόσληψη τα 7,5 mg/kg ανά ημέρα. Σύμφωνα με μελέτες, η μέση ημερήσια πρόσληψη της DKP δεν ξεπερνά τα 0,56 mg/kg ανά ημέρα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γλυκαντικές ουσίες Κατηγορία:Αρωματικές ενώσεις
Εντρέ Ιβάνκα
Ο Εντρέ Ιβάνκα (1902-1974) ήταν Ούγγρος φιλόλογος και βυζαντινολόγος.
Βιογραφία
Ο Ιβάνκα γεννήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 1902 στη Βουδαπέστη. Προερχόταν από αρχοντική οικογένεια και ο πατέρας του, Εμμανούλ Ιβάνκα, είχε διατελέσει μέλος της Ουγγρικής βουλής και πρωθυπουργός. Καθώς γονείς του διαζεύχθηκαν, τον πήρε η μητέρα του και πήγαν στην Βιέννη το 1917. Φοίτησε αρχικά στο κολλέγιο των εκεί Βενεδικτίνων μοναχών. Η μητέρα του πέθανε όμως αιφνιδιαστικά το 1915. Εκεί ασχολήθηκε και με τη μελέτη της θεολογίας και θέλησε αρχικά να χειροτονηθεί ιερέας. Όμως τελικά δεν το πραγματοποίησε αλλά ασπάσθηκε τον Καθολικισμό εγκαταλείποντας τον Προτεσταντισμό το 1920. Αφού εγκατέλειψε το κολλέγιο γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης, σπουδάζοντας κλασσική φιλολογία και φιλοσοφία, ιδιαίτερα πλατωνική. Το 1926 έλαβε το πτυχίο του και το επόμενο έτος παντρεύτηκε. Το 1933 ανακηρύχθηκε υφηγητής στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βουδαπέστης. Το 1940 κλήθηκε να διδάξει στο νεοϊδρυθέν Πανεπιστήμιο του Κλάεσενμπουργκ, στην Τρανσυλβανία, ενώ την ίδια χρονιά εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της Βουδαπέστης. Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου επέστρεψε στην Βιέννη και διορίσθηκε έκτακτος εντεταλμένος καθηγητής της κλασικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της πόλης. Από το 1947 δίδασκε έκτακτος καθηγητής κλασικής φιλολογίας στο πανεπιστήμιο του Γκράατζ. Το 1961 ονομάστηκε τακτικός καθηγητής Βυζαντινής φιλολογίας και των πνευματικών επιστημών (Φιλοσοφίας και Μυστικής Θεολογίας του Βυζαντίου). Το 1969 αποχώρησε λόγω ορίου ηλικίας. Πέθανε στις 6 Δεκεμβρίου 1974. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση Εταιρεία Βυζαντινών Σπουδών στην Αυστρία, της οποίας χρημάτισε και πρώτος πρόεδρος.
Πηγές
Κατηγορία:Ούγγροι φιλόσοφοι Κατηγορία:Βυζαντινολόγοι Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου της Βιέννης
Ο έφηβος της Πρέβεζας
Έκθεση σε μουσεία
Στις 21 Δεκεμβρίου 2008 εκτέθηκε στο κοινό για πρώτη φορά, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας ένα ορειχάλκινο άγαλμα τεράστιας αρχαιολογικής αξίας με γνωστό τίτλο «Ο Έφηβος της Πρέβεζας» μετά από συντήρηση οκτώ ετών. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, άλλαξε το όνομα του εκθέματος από «Ο έφηβος της Πρέβεζας» σε «Γελαστός Έφηβος», ή «ορειχάλκινο άγαλμα εφήβου»:βρέθηκε στο θαλάσσιο χώρο του Ιονίου».
Ιστορία ανεύρεσης
Την περίοδο 1997-1998 οι γερμανικές εφημερίδες «Berliner Zeitug» και «Frangfurter Algemeine», είχαν κάνει ρεπορτάζ για μπρούτζινο (ορειχάλκινο) άγαλμα που βρέθηκε στον ενάλιο χώρο της Πρέβεζας από αρχαιοκάπηλους, συλληφθέντες στη Γερμανία. Την εποχή εκείνη πραγματοποιούνταν τα αρχικά έργα δημιουργίας της αύλακας για την κατασκευή της υποθαλάσσιας σήραγγας Πρέβεζας - Ακτίου (Preveza - Actium Immersed Tunnel) το οποίο έργο παραδόθηκε το έτος 2003. Στην κατασκευή αυτή εργάσθηκαν δεκάδες αλλοδαποί δύτες. Έκτοτε αγνοούνταν η τύχη του αγάλματος αυτού. Τελικά από δημοσιογραφικές πληροφορίες αποκαλύφθηκε ότι κάποια μέλη της σπείρας αρχαιοκαπήλων που κατείχε το άγαλμα συνελήφθησαν και το άγαλμα παραδόθηκε από την Ιντερπόλ στην Αρχαιολογική Υπηρεσία Αθηνών. Το γλυπτό τελικά μετά από συντήρηση 8 ετών τοποθετήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2008 σε κεντρικό σημείο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών έτσι ώστε να φωτίζονται όλες οι πλευρές του και είναι πλέον στη διάθεση των επισκεπτών.
Αποτίμηση
Κατά πληροφορίες, οι αρχαιοκάπηλοι διαπραγματεύονταν την πώληση του αγάλματος στο Μουσείο Γκετί μέσω αντιπροσώπου έναντι 6-7.000.000 δολαρίων, ενώ Ιάπωνας βιομήχανος προσέφερε 6.000.000 δολάρια.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αγάλματα στην Ελλάδα Κατηγορία:Εκθέματα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας‎ Κατηγορία:Αρχαιολογικά ευρήματα στην Πρέβεζα Κατηγορία:Αρχαία ελληνικά αγάλματα
Πιέτρο Καρρέρα
Ο Πιέτρο Καρρέρα, (Pietro Carrera, 12 Ιουλίου 1573 – 18 Σεπτεμβρίου 1647) ήταν Ιταλός σκακιστής, ιστορικός, ιερέας και συγγραφέας. Θεωρείται ανεπίσημα ως παγκόσμιος πρωταθλητής σκακιού του 1640 περίπου, καθώς δεν υπήρχε επίσημος τίτλος εκείνη την εποχή. Δεν έμεινε γνωστός στην ιστορία ως ο σκακιστής με τη μεγάλη καριέρα, αλλά ως μαιτρ της θεωρίας του σκακιού και μια μεγάλη πηγή πληροφοριών σχετικά με τους σύγχρονους παίκτες της εποχής του.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Καρρέρα γεννήθηκε στις 12 Ιουλίου 1573 στη Σικελία, στην επαρχία της Κατάνια, κοντά στην κοιλάδα του Νότο και μεγάλωσε εκεί στην παλιά αποικία του Σαν Βίτο. Μητέρα του ήταν η Ντόνα Αντωνία Σεβερίνο και πατέρας του ο Μαριάνο Καρρέρα, ένας παραδοσιακός τεχνίτης ο οποίος εισήλθε στην ιεροσύνη μετά το θάνατο της συζύγου του. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στο Seminario Diocesiano των Συρακουσών, είχε την ευκαιρία να επισκεφθεί πολλές διαφορετικές πόλεις της Σικελίας. Σε ένα από τα ταξίδια του συνάντησε τον Πάολο Μπόι, τον λεγόμενο και «Συρακούσιο», στην πόλη του Παλέρμο κατά τη διάρκεια του 1597.
Μετά τη λήψη του όρκου του, πρώτα έγινε ιερέας στην εκκλησία της Σάντα Μαρία ντε λα Στέλλα και αργότερα στην Αυλή του Φραγκίσκου Μπραντσιφόρτε πρίγκιπα της Πιετραπέρστια και μαρκησίου του Μιλιτέλο. Κατά την παραμονή του στην Αυλή άρχισε να δείχνει ενδιαφέρον για το σκάκι, κερδίζοντας τον Σαλβατόρε Αλμπίνο (τον λεγόμενο και «Μπενεβεντάνο») και τον Τζερόνιμο Κάσκιο (που κέρδισε τότε τον διάσημο αλλά γηραιό Τζιούλιο Πολέριο). Στη συνέχεια ανάπτυξε μια τρυφερή σχέση με τη σύζυγό του πρίγκιπα, Λαίδη Τζιοβάνα, και συνέθεσε ένα σύντομο εξάμετρο ποίημα για εκείνη στα λατινικά που σχετιζόταν με το σκάκι. Σώζονται μέχρι και σήμερα μερικά αποσπάσματα αυτού του ποιήματος, που είχε τον τίτλο «Η Πεσσοπαίδεια».
Μετά τον θάνατο του πρίγκιπα Μπραντσιφόρτε, μετακόμισε στη Μεσσήνη, στη συνέχεια πήγε στο Κανιτσάτι και κατέληξε στην Κατάνια. Εδώ το 1635, χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο Βαλεντίνο Βεσπαίο, δημοσίευσε το Risposta di Valentino Vespaio contro l'apologia di Alessandro Salvio (Απάντηση του Βαλεντίνο Βεσπαίο ενάντια στην απολογία του Αλεσάντρο Σάλβιο), όπου κατέγραψε και απάντησε στις κατηγορίες και τις επικρίσεις που διατυπώθηκαν εναντίον του από τον Αλεσάντρο Σάλβιο.
Σκάκι του Καρρέρα
Ο Καρρέρα έχει επίσης μείνει στην ιστορία ως ο εφευρέτης μιας παραλλαγής του σκακιού σε μια σκακιέρα 8×10 (γνωστή ως "Σκάκι του Καρρέρα"), στην οποία προστέθηκαν δύο νέα κομμάτια που ονομάζονται «Πρωταθλητής» (ένας συνδυασμός των κινήσεων του πύργου και του ίππου) και «Κένταυρος» (ένας συνδυασμός του αξιωματικού και του ίππου). Οι καινοτομίες αυτές είχαν μεγαλύτερη φήμη από αυτές που πραγματοποιήθηκαν από τους Πιατσέντζα και Μαρινέλι. Το παιχνίδι αυτό ήταν ο προκάτοχος του πολύ γνωστού σήμερα Σκάκι του Καπαμπλάνκα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιταλοί ιστορικοί Κατηγορία:Ιταλοί σκακιστές Κατηγορία:Ιταλοί συγγραφείς Κατηγορία:Ρωμαιοκαθολικοί ιερείς Κατηγορία:Σικελοί Κατηγορία:Βάσκοι
Ιωάννης Αμβροσιάδης
Ο '''Ιωάννης Π. Αμβροσιάδης''' (1794 - 1865) ήταν αγωνιστής του 1821 από την Επαρχία Καλαβρύτων. Διετέλεσε Νομάρχης.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε το 1794 στο Δροβολοβό των Καλαβρύτων. Σε νεαρή ηλικία εγκαταστάθηκε στην Οδησσό στον θείο του Ιωάννη Αμβροσίου, έμπορο από τα Καλάβρυτα και κοντά του απέκτησε πολλές γνωριμίες. Ήταν υπασπιστής του τεράστιου ήρωα, αγωνιστή, οπλαρχηγού, στρατηγού, ένθερμου φιλέλληνα και οπαδού της Ελλάδας και δεξιού χεριού του Τσάρου της Ρωσίας Γεωργίου του και αδελφού του Δημήτριου Υψηλάντη Α. Υψηλάντη και αναφέρεται ότι τον βοήθησε στη συγκρότηση του Ιερού Λόχου. όταν μετέβηκε στη Μολδαβία τον Οκτώβριου του 1820,και στη συνέχεια υπηρέτησε με τον βαθμό του υπασπιστή τον διοικητή του Ιερού Λόχου Γεώργιο Κατακουζηνό. Πήρε μέρος στις επιχειρήσεις στη Μολδαβία και στη Μάχη του Δραγατσανίου ως υπασπιστής του Γ. Καντακουζηνού. Μετά την αποτυχία της επανάστασης εκεί μετέβη στην Πελοπόννησο και με το στρατιωτικό σώμα και ως μυστικός σύμβουλος του Α. Ζαίμη πήρε μέρος σε πολλές μάχες εκεί. Προσελήφθη από τον Ριχάρδο Τσούτζ σαν γραμματέας και διερμηνέας του, με το τέλος της επανάστασης χρησιμοποιήθηκε σε διάφορες πολιτικές και στρατιωτικές θέσεις. Έζησε στην Πάτρα όπου και απεβίωσε σε μεγάλη ηλικία.
Ό Ιωάννης Αμβροσιάδης μετά την απελευθέρωση διορίστηκε σε διάφορες θέσεις. Το 1833 διορίστηκε ως ο πρώτος Νομάρχης Φωκίδας και Λοκρίδας. Στις 20 Ιουνίου 1836 και μέχρι το 1837 οπότε μετατέθηκε στη Νομαρχία Φωκίδας και Λοκρίδας, ήταν Διοικητής Αχαΐας και Ήλιδος και έπειτα ξανά, από το 1840 ως το 1844.Το 1845 διορίστηκε Νομάρχης Αχαΐας και Ήλιδος. Το 1850 έγινε Νομάρχης Σύρου και προηγουμένως ήταν επίτροπος του νησιού. Το 1852 ήταν Νομάρχης Αττικοβοιωτίας και μετά υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση Κριεζή από τις 24 Φεβρουαρίου 1853 ως τις 28 Μαρτίου 1854. Για της υπηρεσίες που προσέφερε στην επανάσταση εντάχθηκε στην 4η τάξη των αξιωματικών.
Πηγές
Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821 Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Εσωτερικών Κατηγορία:Νομάρχες Κυκλάδων Κατηγορία:Νομάρχες Φωκίδας και Λοκρίδας Κατηγορία:Νομάρχες Αττικής και Βοιωτίας Κατηγορία:Νομάρχες Αχαΐας και Ήλιδος
Περουβιανή αλεπού της ερήμου
thumb Η περουβιανή αλεπού της ερήμου (Lycalopex sechurae), που ονομάζεται επίσης αλεπού της Σετσούρας, είναι ένα μικρό νοτιοαμερικανικό είδος κυνίδη στενά συγγενικό με άλλες «ψευδείς» αλεπούδες ή λυκαλώπεκες. Βρίσκεται στην Έρημο Σετσούρα στο νοτιοδυτικό Ισημερινό και στο βορειοδυτικό Περού.
Περιγραφή
Η περουβιανή αλεπού της ερήμου είναι μικρή για κυνίδης, ζυγίζοντας 2,6 έως 4,2 κιλά, με μήκος κεφαλής και σώματος 50 έως 78 εκατοστά και ουρά 27 έως 34 εκατοστά. Η γούνα της είναι γκρίζο αγκούτι στο μεγαλύτερο μέρος του σώματος, ξεθωριάζοντας σε άσπρο ή κρεμ χρώμα στην κοιλιά. Υπάρχουν κοκκινωπά καφέ σημάδια στην πίσω πλευρά των αφτιών, γύρω από τα μάτια, και στα πόδια. Το ρύγχος είναι σκούρο γκρι, και μια γκρίζα λωρίδα εκτείνεται δια μέσου του στήθους. Η ουρά της είναι μαύρη στην άκρη. Έχει μικρά δόντια, προσαρμοσμένα για να τρέφεται με έντομα και ξηρά φυτά, με αλεπουδίσιους κυνόδοντες.
Ο αριθμός χρωμοσωμάτων είναι 2n=74.
Παραπομπές
Κατηγορία:Είδη προ απειλής (NT) Κατηγορία:Λυκαλώπηξ
Μπρούνο Τζορντάνο
Καριέρα συλλόγου
Γεννημένος στη Ρώμη, ο Τζορντάνο έπαιξε για το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του με τη Λάτσιο, κάνοντας το ντεμπούτο του στη Σέριε Α στις 5 Οκτωβρίου 1975. Σύντομα καθιερώθηκε ως ένας από τους πιο αποτελεσματικούς Ιταλούς επιθετικούς, κερδίζοντας τον τίτλο της καποκανονιέρας της Σέριε Α τη σεζόν 1978–79, σημειώνοντας 19 γκολ.
Το 1980 συνελήφθη με την κατηγορία της συμμετοχής στο σκάνδαλο του εθνικού ποδοσφαιρικού στοιχήματος και του αποκλείστηκε από το ιταλικό πρωτάθλημα μέχρι το 1982. Η Λάτσιο είχε υποβιβαστεί στη Σέριε Β μετά την εμπλοκή της στο σκάνδαλο και μετά την επιστροφή του στο επεγγελματικό ποδόσφαιρο, ο Τζορντάνο έγινε ο πρώτος σκόρερ της Σέριε Β κατά τη διάρκεια της σεζόν 1982-83, βοηθώντας την ομάδα του να τερματίσει στη δεύτερη θέση πίσω από τη Μίλαν. κερδίζοντας την άνοδο στη Σέριε Α την επόμενη σεζόν. Αυτή τη στιγμή είναι ο κορυφαίος σκόρερ όλων των εποχών της Λάτσιο στο Κυπέλλου Ιταλίας.
Το 1985, ο Τζορντάνο πουλήθηκε στη Νάπολι για 5 δισεκατομμύρια λιρέτες. Στη Νάπολη, μαζί με τον Ντιέγκο Μαραντόνα και αργότερα τον Καρέκα, σχημάτισε τη διάσημη πρώτη γραμμή "Ma-Gi-Ca". Ο Τζορντάνο έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πρώτη ιστορική νίκη της Νάπολι στο σκουντέτο το 1987. Βοήθησε επίσης την ομάδα του να κερδίσει ένα σπάνιο εγχώριο νταμπλ εκείνη τη σεζόν κατακτώντας το Κύπελλο Ιταλίας του 1987 εκείνη τη χρονιά, τερματίζοντας ως πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης με δέκα γκολ. Αργότερα έπαιξε για την Μπολόνια και την Άσκολι, πριν στραφεί στην προπονητική καριέρα.
Διεθνής καριέρα
Ο Τζορντάνο εκπροσώπησε την Ιταλία στο επίπεδο U-21, σημειώνοντας οκτώ γκολ σε 16 εμφανίσεις και υπό τον προπονητή Azeglio Vicini, κλήθηκε ως υπερήλικος μέλος της ομάδας στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Under-21 του 1978 (όπου η ομάδα έφτασε στο προημιτελικά). Έκανε επίσης τρεις εμφανίσεις για την Ολυμπιακή ομάδα της Ιταλίας, σκοράροντας δύο φορές. Ο Τζορντάνο έκανε το ντεμπούτο του στην εθνική ομάδα της Ιταλίας στις 5 Δεκεμβρίου 1978, μπαίνοντας ως αλλαγή για τον Φραντσέσκο Γκρατσιάνι σε μια φιλική νίκη 1–0 επί της Ισπανίας και παίζοντας δίπλα στον Πάολο Ρόσι. Συμμετείχε 13 φορές με την Ιταλία συνολικά, σημειώνοντας ένα γκολ σε μια φιλική νίκη με 3–0 επί της Ελλάδας. παρά την επιτυχία του σε επίπεδο συλλόγων, δεν εκπροσώπησε ποτέ την Ιταλία σε μια μεγάλη διοργάνωση, και μόνο δύο από τις διεθνείς του εμφανίσεις έγιναν σε ανταγωνιστικούς αγώνες, με αμφότερους τους προκριματικούς αγώνες του UEFA Euro 1984.
Προπονητική καριέρα
Η προπονητική καριέρα του Τζορντάνο πριν να προπονήσει τη Messina ήταν κάπως μέτρια, ξεκινώντας το 1993–94 με το Monterotondo της Σέριε Δ, όπου πήρε την πρώτη (και μοναδική) προαγωγή του το 1996–97 σε προπονητή Κροτόνε (από τη Σέριε Δ στη Σέριε Γ 2). Απολύθηκε έξι φορές στην καριέρα του και παρέμεινε άνεργος. Μετά από μια καλή σεζόν με τη Ρετζιάνα το 2004–05, τερμάτισε στην πέμπτη θέση παρά τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα του συλλόγου του, τα οποία στη συνέχεια οδήγησαν στην απόλυση του. Τον Ιανουάριο του 2006, κλήθηκε να προπονήσει την τελευταίας θέσης ομάδα της Σέριε Β Καταντζάρο, σε μια κατάσταση παρόμοια με αυτή της Ρετζιάνα. Συγκεκριμένα, η Καταντζάρο υποβιβάστηκε στη Σέριε Γ εκείνη τη σεζόν και κήρυξε πτώχευση αμέσως μετά. Το καλοκαίρι του 2006, ο Τζορντάνο ανακοινώθηκε ως ο νέος προπονητής της Μεσσίνα, μόλις υποβιβάστηκε στη Σέριε Β. Ωστόσο, μετά το σκάνδαλο της Σέριε Α το 2006, η Μεσσίνα έγινε ξανά δεκτή στη Σέριε Α, επιτρέποντας έτσι στον Τζορντάνο να προπονήσει τελικά μια ομάδα κορυφαίας κατηγορίας. Στις 30 Ιανουαρίου 2007, μετά από μια σειρά κακών αποτελεσμάτων συμπεριλαμβανομένης μιας εντός έδρας ήττας από την τελευταία θέση Άσκολι, ο Τζορντάνο απολύθηκε, αλλά στη συνέχεια διορίστηκε εκ νέου από τον πρόεδρο της Μεσσίνα Πιέτρο Φράντζα στις 2 Απριλίου, μετά την απόλυση του αντικαταστάτη προπονητή Αλμπέρτο Καβασίν. Στη δεύτερη θητεία του στη Μεσίνα, ο Τζορντάνο έχασε και τους τέσσερις αγώνες πριν απολυθεί ξανά στις 23 Απριλίου, μόλις 21 ημέρες μετά τον επαναδιορισμό του. Αντικαταστάθηκε από τον Μπρούνο Μπόλκι.
Τον Απρίλιο του 2009 διορίστηκε από τον σύλλογο της Σέριε Β Πίζα για να αντικαταστήσει τον Τζιανπιέρο Βεντούρα ως επικεφαλής προπονητής των Νερατζούρι. Στη συνέχεια υπηρέτησε για λίγο ως επικεφαλής προπονητής του συλλόγου Τερνάνα της Lega Pro Prima Divisione το 2011.
Από τα τέλη Οκτωβρίου 2013 ήταν προπονητής της Άσκολι, αποχωρώντας το 2014.
Διακρίσεις
Νάπολι
Λουκάς Κατσαρός
Βιογραφία
Ο Λουκάς Κατσαρός είναι καθηγητής Δασικής Βοτανικής στο Τμήμα Δασοπονίας του ΤΕΙ Λάρισας. Γεννήθηκε στη Λάρισα όπου και διαμένει μόνιμα και είναι παντρεμένος με την συμβολαιογράφο Βάσω Τσικαρδώνη με την οποία έχει αποκτήσει δύο παιδιά.
Σπουδές
Είναι πτυχιούχος του Τμήματος Δασολογίας της Γεωπονικής και Δασολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στον τομέα της Οικονομικής Βοτανικής και Διαχείρισης Περιβάλλοντος. Από το 1991 έχει αναγορευθεί διδάκτωρ της Σχολής Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Επαγγελματική σταδιοδρομία
Ξεκίνησε την επαγγελματική του σταδιοδρομία από τον ιδιωτικό τομέα ως στέλεχος επιχειρήσεων, ενώ από το 1980 άρχισε την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία εντασσόμενος στο διδακτικό προσωπικό του Τμήματος Δασοπονίας του ΤΕΙ Λάρισας, όπου σήμερα κατέχει την βαθμίδα του τακτικού καθηγητή.
Συγγραφικό-ερευνητικό έργο
Στο πλαίσιο των επιστημονικών ενδιαφερόντων, των διδακτικών του καθηκόντων αλλά και του έντονου ενδιαφέροντός του για το φυσικό περιβάλλον, έχει αναπτύξει πλούσιο ερευνητικό έργο, έχει δημοσιεύσει  πλήθος επιστημονικών εργασιών  και έχει συντάξει μελέτες και συγγράμματα πάνω σε θέματα δασικής πολιτικής και διαχείρισης περιβάλλοντος.
Πολιτική
Παράλληλα με το ακαδημαϊκό του έργο ανέπτυξε έντονη συνδικαλιστική και πολιτική δράση. Υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του συνδικαλιστικού Κινήματος των καθηγητών των ΤΕΙ και Πρόεδρος της Πανελλήνιας ΔΑΚΕ ΤΕΙ Λάρισας. Ήταν, επί σειρά ετών, Πολιτικό Στέλεχος της Ν.Δ και εκλεγμένο μέλος της Κ.Ε  ενώ διετέλεσε  και αναπληρωτής γραμματέας Τοπικής Αυτοδιοίκησης του κόμματος. Το 1990 ανέλαβε τη θέση του Νομάρχη Κοζάνης όπου για μια τριετία ανέπτυξε πολυσχιδή δράση δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην ανάπτυξη υποδομών  στο νομό και στην αντιμετώπιση κρίσιμων προβλημάτων του περιβάλλοντος.