cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Τέοντορ Αντόρνο
Τα τελευταία χρόνια (1967-1969)
Το 1966 η εξωκοινοβουλευτική αντιπολίτευση APO που σχηματίστηκε ενάντια στον μεγάλο κυβερνητικό συνασπισμό της Γερμανίας που αποτελούσαν τα δύο μεγάλα κόμματα CDU/CSU και το SPD, στρεφόμενη κυρίως ενάντια στον Notstandgesetze (αναγκαστικοί νόμοι της Γερμανίας του 1968). Ο Αντόρνο υπήρξε φανερά κριτικός ενάντια σε αυτές τις πολιτικές, συμμετέχοντας σε μια εκδήλωση που διοργανώθηκε από την επιτροπή δράσης για την Demokratie im Notstand ("Δημοκρατία σε κατάσταση ανάγκης"). Όταν ο φοιτητής Benno Ohnesorg πυροβολήθηκε από έναν αστυνομικό σε μια διαδήλωση ενάντια σε μια επίσκεψη του Σάχη του  Ιράν, η αριστερή οργάνωση APO ριζοσπαστικοποιήθηκε ολοένα και περισσότερο και τα πανεπιστήμια μετατράπηκαν σε έναν τόπο αναταραχής. Σε έναν μεγάλο βαθμό ήταν φοιτητές του Αντόρνο που ερμήνευσαν μια θεωρία της εξέγερσης, περνώντας με τον τρόπο αυτόν στην 'πράξη' από την 'Κριτική θεωρία'. Έχει ειπωθεί ότι ο Αντόρνο ζήτησε τη βοήθεια της αστυνομίας για να διώξει τους φοιτητές που είχαν καταλάβει το Ινστιτούτο της Φρανκφούρτης υπό το φόβο των βανδαλισμών. Για τον λόγο αυτόν ειδικά ο Αντόρνο έγινε στόχος της δράσης των φοιτητών. Αυτός άσκησε σκληρή κριτική στην αντι-θεωρητική στάση της Αριστεράς του 1960, την οποία αποκαλούσε "ψευδο-δράση" επιχειρώντας να ξεπεράσει τη διάκριση θεωρίας και πράξης, αλλά όντας παγιδευμένη στην ίδια της τη δημοσιότητα. Επιχειρηματολόγησε αντιθέτως υπέρ της "ανοιχτής σκέψης": "Πάνω από κάθε ειδικό και μερικό περιεχόμενο, η σκέψη είναι στην πραγματικότητα και πάνω απ' όλα η δύναμη της αντίστασης" Στην άλλη πλευρά του φάσματος, η Δεξιά τον κατηγόρησε ότι παρείχε τη θεωρητική βάση για τη βία των αριστεριστών. Το 1969 έγιναν ταραχές μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας του, με πιο γνωστό το περιστατικό όταν νεαρές φοιτήτριες κατέλαβαν την έδρα του επιδεικνύοντας γυμνά τα στήθη τους. Οι ταραχές αυξήθηκαν στον βαθμό που ανάγκασαν τον Αντόρνο να διακόψει τη σειρά των διαλέξεών του. Σε ένα γράμμα προς τον Σάμουελ Μπέκετ, έγραψε: "Το αίσθημα του να δέχεσαι ξαφνικά επίθεση ως αντιδραστικός τουλάχιστον περιέχει μια νότα έκπληξης."
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανοί φιλόσοφοι Κατηγορία:Μαρξιστές θεωρητικοί Κατηγορία:Γερμανοί κοινωνιολόγοι Κατηγορία:Γερμανοί κριτικοί της μουσικής Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 20ού αιώνα Κατηγορία:Εβραίοι συγγραφείς Κατηγορία:Εβραίοι φιλόσοφοι Κατηγορία:Γερμανοί συνθέτες κλασικής μουσικής Κατηγορία:Γερμανοεβραίοι Κατηγορία:Γερμανοί ιταλικής καταγωγής
317 π.Χ.
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Μπέρτελ Θόρβαλντσεν
Ο Άλμπερτ Μπέρτελ Θόρβαλντσεν (19 Νοεμβρίου 1770 - 24 Μαρτίου 1844) ήταν Δανο-Ισλανδός γλύπτης.
Βιογραφία
Ο Θόρβαλντσεν γεννήθηκε στην Κοπεγχάγη το 1770 (σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες, το 1768), γιος ενός Ισλανδού που εγκαταστάθηκε ως έμπορος στη Δανία. Μερικοί Ισλανδοί υποστηρίζουν πως ο Θόρβαλντσεν γεννήθηκε στην Ισλανδία.
Ο νεαρός Θόρβαλντσεν εισήχθη στη Βασιλική Ακαδημία Τέχνης της Δανίας (Det Kongelige Danske Kunstakademi) στην Κοπεγχάγη, όπου έλαβε όλες τις διακρίσεις καθώς και το μεγάλο Χρυσό Μετάλλιο. Γι' αυτό το λόγο του δόθηκε μια βασιλική χορηγία, που του επέτρεψε να ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Ρώμη, όπου έφτασε στις 8 Μαρτίου του 1797. Μιας και η ακριβής ημερομηνία της γέννησής του δεν κατεγράφη ποτέ, ο ίδιος γιόρταζε αυτή τη μέρα ως τα «Ρωμαϊκά γενέθλιά» του, για την υπόλοιπη ζωή του.
Η πρώτη επιτυχία του Θόρβαλντσεν ήταν ένα πρότυπο(μοντέλο) για ένα άγαλμα του Ιάσονα, το οποίο έλαβε ιδιαίτερους επαίνους από τον Αντόνιο Κανόβα, τον πιο διάσημο γλύπτη στην πόλη. Το 1803 του ανατέθηκε η αποτύπωση του προτύπου σε μάρμαρο από τον Άγγλο συλλέκτη έργων τέχνης, Τόμας Χοπ. Από εκεί και πέρα, η επιτυχία του Θόρβαλντσεν είχε διασφαλισθεί, και ο ίδιος δεν εγκατέλειψε την Ιταλία για 16 χρόνια.
Το 1819 επισκέφθηκε τη Δανία, όπου του ανατέθηκε η κατασκευή των υπερμεγεθών αγαλμάτων του Χριστού και των δώδεκα Αποστόλων, από το 1817 ως το 1829 για την ανακατασκευαζόμενη Vor Frue Kirke («Η εκκλησία της Κυράς μας» γνωστή και ως «Καθεδρικός Ναός της Κοπεγχάγης» από το 1922), η οποία είχε καταστραφεί κατά τη Μάχη της Κοπεγχάγης (1807). Τα σχέδια αυτά δεν ξεκίνησαν παρά μόνο μετά την επιστροφή του στη Ρώμη, και δεν τελείωσαν νωρίτερα απ'το 1838, χρονιά που ο Θόρβαλντσεν επέστρεψε στη Δανία.
Ο Θόρβαλντσεν πέθανε ξαφνικά στο Βασιλικό Θέατρο της Κοπεγχάγης στις 24 Μαρτίου του 1844. Κληροδότησε μεγάλο μέρος της περιουσίας του για την κατασκευή και λειτουργία ενός μουσείου στην Κοπεγχάγη το οποίο φέρει το όνομά του, ενώ κληροδότησε όλη τη συλλογή του από έργα τέχνης και καλούπια για την εσωτερική επένδυσή του. Ο Θόρβαλντσεν θάφτηκε στην αυλή αυτού του μουσείου, κάτω από ένα κρεβάτι με τριαντάφυλλα, κάτι που αποτελούσε προσωπική επιθυμία του.
Ο Θόρβαλντσεν ήταν ένας εξαίρετος αντιπρόσωπος της Νεοκλασικής περιόδου στη γλυπτική. Πολλές φορές συγκρινόταν με τον Αντόνιο Κανόβα, αν και ενσωμάτωνε στα έργα του την κλασική Ελληνική τεχνοτροπία περισσότερο από τον Ιταλό καλλιτέχνη.Οι στάσεις και οι εκφράσεις των αγαλμάτων του είναι πολύ πιο συγκρατημένες και επίσημες από αυτές του Κανόβα.
Μερικά από τα σημαντικότερα έργα του είναι:
Ένα αντίγραφο της μπρούτζινης αυτοπροσωπογραφίας του Θόρβαλντσεν υπάρχει στο Σέντραλ Παρκ, της Νέας Υόρκης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Θορβαλντσεν Θορβαλντσεν
318 π.Χ.
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Δημογραφία της Γαλλικής Πολυνησίας
Αυτό το άρθρο αναφέρεται στα δημογραφικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού της Γαλλικής Πολυνησίας, συμπεριλαμβανομένης της πυκνότητας πληθυσμού, της εθνικότητα, το επίπεδο εκπαίδευσης, την υγεία, την οικονομική κατάσταση, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και άλλες πτυχές του πληθυσμού.
Δημογραφικά στατιστικά του CIA World Factbook
Τα ακόλουθα δημογραφικά στατιστικά στοιχεία προέρχονται από το CIA World Factbook, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γαλλική Πολυνησία
Υπονάνος
άξονας τεταγμένων: Λαμπρότητα 0, Ia, Ib: Υπεργίγαντες II: Λαμπροί γίγαντες III: Γίγαντες IV: Υπογίγαντες V: Νάνοι VI: Υπονάνοι VII: Λευκοί νάνοι]]
Στην αστροφυσική υπονάνος ονομάζεται κάθε αστέρας που είναι λιγότερο λαμπρός από τον μέσο όρο των αστέρων της Κύριας Ακολουθίας (νάνοι) του ίδιου φασματικού τύπου κατά 1,5 ως 2 απόλυτα μεγέθη. Συνήθως οι υπονάνοι συμβολίζονται με τα πεζά λατινικά γράμματα sd, αντιστοιχούν όμως στην τάξη λαμπρότητας VI της διδιάστατης ταξινομήσεως Μόργκαν-Κήναν, όπου V είναι οι νάνοι αστέρες. Σε ένα διάγραμμα Hertzsprung-Russell οι υπονάνοι εμφανίζονται να βρίσκονται κάτω από την Κύρια Ακολουθία.
Ο όρος «υπονάνος» («subdwarf») χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Γκέραρντ Κάιπερ το έτος 1939 για να υποδηλώσει μια σειρά αστέρων με ανώμαλα φάσματα που προηγουμένως αποκαλούνταν «ενδιάμεσοι λευκοί νάνοι»".
Ψυχροί υπονάνοι
Οι ψυχροί υπονάνοι (δηλαδή όσοι έχουν φασματικό τύπο από G ως M), όπως συμβαίνει και με τους συνηθισμένους αστέρες της Κύριας Ακολουθίας, παράγουν την ενέργεια που ακτινοβολούν από σύντηξη υδρογόνου. Η εξήγηση για τη μικρή λαμπρότητά τους βρίσκεται στη μικρή περιεκτικότητά τους σε βαρύτερα του ηλίου στοιχεία της ύλης. Αυτή η χαμηλή μεταλλικότητα μειώνει την αδιαφάνεια των εξωτερικών στρωμάτων τους και μειώνει έτσι την πίεση ακτινοβολίας που αντιστοιχεί σε δεδομένη μάζα, με αποτέλεσμα ένα μικρότερο αστέρα που ακτινοβολεί λιγότερο φως εξαιτίας της μικρότερης επιφάνειάς του. Η μικρότερη αδιαφάνεια έχει ως ένα επιπρόσθετο αποτέλεσμα οι αστέρες αυτοί να εκπέμπουν υψηλότερο ποσοστό υπεριώδους φωτός για τον ίδιο φασματικό τύπο σε σχέση με αντίστοιχους αστέρες του Πληθυσμού Ι, ένα φαινόμενο που αποκαλείται περίσσεια υπεριώδους. Οι υπονάνοι του Γαλαξία μας ανήκουν συνήθως στην άλω του και συχνά έχουν μεγάλες σχετικές ταχύτητες ως προς τον `Ηλιο. Κανένας υπονάνος δεν έχει ανακαλυφθεί μέχρι στιγμής να έχει πλανήτη.
Οι ψυχροί υπονάνοι υποδιαιρούνται παραπέρα σε κοινούς και «ακραίους» (extreme subdwarfs).
Θερμοί υπονάνοι
Οι «θερμοί» υπονάνοι (δηλαδή όσοι έχουν φασματικό τύπο Ο ή B) ονομάζονται και «αστέρες του ακραίου οριζόντιου κλάδου». Αποτελούν μία τελείως διαφορετική τάξη σωμάτων από τους ψυχρούς υπονάνους, καθώς αντιπροσωπεύουν ένα ύστερο στάδιο στην εξέλιξη μερικών αστέρων, που επέρχεται όταν ένας ερυθρός γίγαντας χάσει τα εξωτερικά του στρώματα υδρογόνου πριν ο πυρήνας του αρχίσει να συντήκει και ήλιον. Οι λόγοι για τους οποίους συμβαίνει αυτή η πρόωρη απώλεια μάζας δεν είναι επακριβώς γνωστοί, πάντως η αλληλεπίδραση των μελών ενός διπλού αστρικού συστήματος φαίνεται να είναι ένας από τους κύριους μηχανισμούς της. Οι μεμονωμένοι υπονάνοι ίσως να αποτελούν το παράγωγο μιας συγχωνεύσεως δύο λευκών νάνων. Οι υπονάνοι φασματικού τύπου B, όντας λαμπρότεροι από τους λευκούς νάνους, αποτελούν μία σημαντική συνιστώσα στον πληθυσμό θερμών αστέρων των γηραιότερων αστρικών συστημάτων, όπως είναι τα σφαιρωτά σμήνη και οι ελλειπτικοί γαλαξίες.
Παραδείγματα
Γνωστοί υπονάνοι αστέρες διάφορων χρωμάτων είναι και οι παρακάτω:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Υπονανοι
Βασίλειο της Βρετάνης
250px|μικρογραφία|δεξιά|Το Βασίλειο της Βρετάνης, σύνορα από το 845 ως το 867 Το Βασίλειο της Βρετάνης ήταν μια πρόσκαιρη οντότητα της βρετονικής ιστορίας που γεννήθηκε το 851 με τις διεκδικήσεις του Ερισπόη, κι έπειτα του Σολομώντα, προτού βυθιστεί σε μια περίοδο ταραχών λόγω της διαμάχης για τη διαδοχή στην οποία πήραν μέρος οι δολοφόνοι του τελευταίου, Γκουρουάν και Πασκουετέν. Ο αδερφός του Πασκουετέν, Αλαίν Α΄, γνωστός ως ο Μέγας, ήταν και ο τελευταίος μονάρχης που έφερε τον τίτλο του βασιλιά. Με τον θάνατό του, το 907, ξεκίνησε η περίοδος του Δουκάτου της Βρετάνης, de jure ανεξάρτητου Κράτους μέχρι την ένωσή του με τη Γαλλία το 1532.
Ιστορία του Βασιλείου της Βρετάνης
Ένα σύνολο μικρών βασιλείων έως τα τέλη του 8ου αιώνα, η Βρετάνη κυριεύτηκε για πρώτη φορά από τον φραγκικό στρατό στη διάρκεια της βασιλείας του Καρλομάγνου, δίχως επιτυχία. Αρκετές παρόμοιες εκστρατείες διεξήχθησαν από το 801 ως το 837, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να ειρηνοποιήσουν οριστικά την περιοχή. Ώστε να καταφέρει να εισάγει τη Βρετάνη εντός της σφαίρας επιρροής της Αυτοκρατορίας, ο Λουδοβίκος ο Ευσεβής όρισε τον Νομινόη, Βρετόνο ευγενή, ως επικεφαλής του κράτους. Λαμβάνοντας τον τίτλο του missus imperatoris από τον αυτοκράτορα, ανέλαβε τη διοίκηση της επαρχίας στο όνομα του τελευταίου.
Με τον θάνατο του Λουδοβίκου του Ευσεβούς, εκμεταλλευόμενες τις επιδρομές των Βίκινγκ και τις διάφορες δυναστικές διαμάχες, τα βρετονικά στρατεύματα νίκησαν αυτά του Καρόλου του Φαλακρού, γιου του Λουδοβίκου του Ευσεβούς, βασιλιά της Δυτικής Φραγκίας, στην τοποθεσία του Μπαλόν κοντά στο Ρεντόν, στις 24 Ιανουαρίου 845. Στη βαλτώδη αυτή τοποθεσία, οι ταχύτεροι Βρετόνοι ιππείς δεν επέτρεψαν στο βαρύ φραγκικό πεζικό να ελιχθεί.
Την επόμενη χρονιά, ένα σύμφωνο ειρήνης υπογράφτηκε μεταξύ των δύο αντιμαχόμενων πλευρών. Το έγγραφο αυτό του οποίου το ακριβές περιεχόμενο παραμένει σήμερα άγνωστο σταθεροποίησε την κατάσταση και έδωσε τη δυνατότητα στον Νομινόη να ενισχύσει την επιρροή του επί των εδαφών του. Δραστηριοποιήθηκε ιδιαιτέρως στην εγκαθίδρυση μιας βρετονικής εκκλησίας και στην αντικατάσταση των Φράγκων επισκόπων, οι οποίοι τον αντιπαθούσαν, με άτομα τα οποία ήταν υποστηρικτές του. Το 849, ο Νομινόης στέφτηκε στο Ντολ και κατάφερε να αναγνωριστεί από τον Πάπα Λέων Δ΄. Το επόμενο έτος, ο Νομινόης πέρασε στην αντεπίθεση. Κατέλαβε τη Ρεν και τη Ναντ, κι έπειτα την Ανζέ. Ωστόσο, ο θάνατός του, στις 7 Μαρτίου 850, σήμανε το τέλος αυτής της αντεπίθεσης και βρήκε τους Βρετόνους να υποχωρούν στα εδάφη τους. Ο γιος του Ερισπόης τον διαδέχτηκε. Ο αυτοκράτορας, καθώς πίστευσε ότι η ώρα της εκδίκησης είχε φτάσει, σήμανε την αντεπίθεση των Φράγκων, ηττήθηκε όμως από τα βρετονικά στρατεύματα στις 22 Αυγούστου 851 στη Μάχη του Γιένγκλαντ. Η καταστροφή ήταν πλήρης για τον Κάρολο ο οποίος τράπηκε σε φυγή με κατεύθυνση την Ανζέ εγκαταλείποντας τον στρατό του. Στη διάρκεια της λεηλασίας του φραγκικού στρατοπέδου από τον βρετονικό στρατό, ο Ερισπόης φέρεται να είπε τα παρακάτω μυθικά λόγια : « Doue zo en neñv ha tiern e Breizh » (στα ελληνικά : « υπάρχει ο Θεός στα ουράνια και ένας αρχηγός στη Βρετάνη »). Το Βασίλειο της Βρετάνης έγινε τότε ένα υφιστάμενο βασίλειο όπως υπήρχαν πάμπολλα εντός της φραγκικής αυτοκρατορίας. Αυτή ήταν μια πρώτη χρυσή εποχή για το νεοσυσταθέν Βασίλειο της Βρετάνης το οποίο κλήθηκε, ωστόσο, να αντισταθεί στις συνεχώς αυξανόμενες επιδρομές των Βίκινγκ. Η Γαλλία και η Βρετάνη σύναψαν συμμαχία σε πολιτικό επίπεδο, η οποία σφραγίστηκε από έναν γάμο το 856. Ωστόσο, η πολιτική του Ερισπόη δεν ήταν αρεστή σε όλον τον κόσμο. Δολοφονήθηκε το ίδιο έτος από τον ξάδερφό του, Σολομώντα.
Έπειτα από μια περίοδο πολιτικής αστάθειας, ο τελευταίος κατόρθωσε να επιβληθεί ως νόμιμος διάδοχος στον θρόνο. Στη διάρκεια της βασιλείας του, το Βασίλειο της Βρετάνης έφτασε στο απόγειο της δύναμής του. Πράγματι, ο Σολομών ήταν εξαίρετος πολιτικός. Συμμάχησε με τους Δανούς ώστε να πολεμήσει τους Φράγκους και στη συνέχεια λεηλάτησε το Λε Μαν με τη βοήθεια των Νορμανδών. Ο Κάρολος ο Φαλακρός, ο οποίος σχεδίαζε μια νέα εκστρατεία στα βρετονικά εδάφη ως εκδίκηση, τελικώς προτίμησε την οδό των διαπραγματεύσεων, και μάλιστα δύο φορές, το 863 και το 867. Μέσω αυτών των συμφωνιών, η Βρετάνη έλαβε το σύνολο του Κοταντέν και της Μαιν. Το 873, ο Σολομών άλλαξε και πάλι στρατηγική συμμαχώντας με τον Κάρολο ώστε να επανακτήσει τον έλεγχο της Ανζέ από τους Βίκινγκ. Αλλάζοντας τη ροή του ποταμού, οι Βρετόνοι κατάφεραν να στερήσουν από τους Βίκινγκ τον κύριο στόλο τους. Η πόλη ήταν έτοιμη να καταληφθεί, όμως ο Κάρολος προτίμησε να διαπραγματευτεί.
Η βρετονική εκκλησία, της οποίας τα κυριότερα στελέχη σταδιακά πέθαναν, άρχισε να επιστρέφει στη σφαίρα επιρροής της φραγκικής εκκλησίας. Ιδιαιτέρως ισχυρός, ο Σολομών περιφερόταν συνοδευόμενος από μια σημαντική αυλή και έθεσε σε εφαρμογή μια αποτελεσματική δημόσια διοίκηση. Η ισχύς αυτή εκφραζόταν και μέσω των δώρων που έκανε στους υπόλοιπους ηγεμόνες.
Το 874, ο Σολομών, φοβούμενος για τη ζωή του εγκατέλειψε την εξουσία και μόνασε στο Μοναστήρι του Πλεάν, όπου βρισκόταν ο τάφος της γυναίκας του, Ουέμπριτ. Ωστόσο, οι εχθροί του κατάφεραν να τον εντοπίσουν και τον παρέδωσαν στους Φράγκους, οι οποίοι τον τύφλωσαν. Συγκινημένος από το τραγικό του τέλος, ο βρετονικός λαός τον έκανε μάρτυρα.
Οι δολοφόνοι του δεν άργησαν να έρθουν αντιμέτωποι για την κατάληψη της εξουσίας, με τον Πασκουετέν, Κόμη της Βαν, σύζυγο της Προσλόν (της κόρης του Σολομώντα), να συγκρούεται με τον Γκουρουάντ, τον γαμπρό του Ερισπόη. Ο πρώτος είχε με το μέρος του μεγαλύτερο αριθμό συμπαραστατών, ενώ δεν δίστασε να εντάξει στο στρατό του Βίκινγκ μισθοφόρους. Ο δεύτερος, είχε το θάρρος. Κατά τη διάρκεια μιας πρώτης σύγκρουσης μεταξύ των δύο παρατάξεων, οι τάξεις του Πασκουετέν αποδεκατίστηκαν, όμως επέστρεψε σύντομα δριμύτερος με νέο στράτευμα. Ο Γκουρουάντ, αν και άρρωστος ο ίδιος, κατάφερε να νικήσει και πάλι, όμως πέθανε το 876, με τον αντίπαλό του να τον ακολουθεί λίγο αργότερα.
Τον Πασκουετέν διαδέχτηκε ο αδερφός του Αλαίν και τον Γκουρουάντ ο γιος του Ζουντικαέλ, με τον πόλεμο να ξαναρχίζει. Το 877, το Βασίλειο της Δυτικής Φραγκίας κλονιζόταν επίσης από πολέμους διαδοχής. Τα δύο βασίλεια αποτελούσαν συνεπώς εύκολη λεία για τους Νορμανδούς επιδρομείς. Δέκα χρόνια πολέμου έφεραν κοντά τους αντιπάλους Αλαίν και Ζουντικαέλ που ένωσαν τις δυνάμεις τους απέναντι στην απειλή των Βίκινγκ. Οι Βρετόνοι κατάφεραν αρκετές νίκες, μεταξύ των οποίων και αυτή του Κεστεμπέρ το 856. ήταν στη διάρκεια αυτής της μάχης που ο Ζουντικαέλ βρήκε τον θάνατο. Από το 890 κι έπειτα, ο Αλαίν ήταν πλέον σε θέση να αρχίσει την ανοικοδόμηση της δύναμης της Βρετάνης, κάτι που πρόλαβε να κάνει πριν από τον θάνατό του το 907. Έλαβε το παρωνύμιο « ο Μέγας » από τους ανθρώπους της εποχής του.
Τον διαδέχτηκε ο Γκουρμαελόν, κόμης της Κορνουάιγ, ο οποίος σύντομα σκοτώθηκε μέσα στη δύνη στην οποία μπήκε η Δυτική Γαλλία μετά το 919. Ένα κύμα νορμανδικών επιδρομών αδρανοποίησε κάθε μορφή άμυνας. Για τη Βρετάνη, οι σκοτεινές ώρες είχαν επιστρέψει. Αφού αποίκησαν τη Νορμανδία, οι Βίκινγκ επιχείρησαν να κάνουν το ίδιο και με τη Βρετάνη με τον αρχηγό τους Ράνολντ να ιδρύει πριγκιπάτο στην περιοχή της Ναντ. Αυτή ήταν η απαρχή μιας μακράς περιόδου κρίσης για τη Βρετάνη που έχασε την ανεξαρτησία της από τους Βίκινγκ. Τα κυριότερα μοναστήρια λεηλατήθηκαν και αρκετοί ήταν οι Βρετόνοι που επέλεξαν την εξορία στη νήσο των καταβολών τους : τη Μεγάλη Βρετανία. Μεταξύ αυτών, ο Ματουεντόι, κόμης του Ποέρ, γαμπρός του Αλαίν του Μέγα, συνοδευόμενος από τον γιο του Αλαίν. Η Βρετάνη έμοιαζε εγκαταλειμμένη απ'όλους, σε βαθμό μάλιστα να παραχωρηθεί με κάθε επισημότητα από τους Φράγκους στους Βίκινγκ. Ωστόσο το 935, ο Ιωάννης, Αββάς του Λαντεβενέκ επέστρεψε ώστε να προετοιμάσει την επανανάκτηση των εδαφών. Λίγους μήνες αργότερα, ο Αλαίν Μπαρμπετόρτ, ο γιος του Ματουεντόι, αποβιβάστηκε στη Βρετάνη. Ο τελευταίος διέλυσε αριθμό νορμανδικών στρατιωτικών σωμάτων στο Ντολ και το Σαιν-Μπριέκ, κι έπειτα έγινε κυρίαρχος της Ναντ, κέντρου της εξουσίας των Βίκινγκ, το 937. Οι επιτυχίες συνεχίστηκαν και οι Νορμανδοί αναδιπλώθηκαν σε ένα οχυρωμένο στρατόπεδο στο Τραν. Για να δοθεί το τελειωτικό χτύπημα, ένας στρατός αποτελούμενος από Βρετόνους και Φράγκους υπό τη διοίκηση των Αλαίν Μπαρμπετόρτ, Ζυέλ, Κόμη της Ρεν και Ουγκόν, Κόμη του Μαιν, συγκεντρώθηκε. Την 1η Αυγούστου 939, οι Βίκινγκ νικήθηκαν, το στρατόπεδό τους απαλλοτριώθηκε και ο νορμανδικός κίνδυνος απομακρύνθηκε οριστικά.
Πηγές
* Β
ΦΚ Φρεντερίτσια
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Δανίας Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1991 Κατηγορία:ΦΚ Φρεντερίτσια
Ματθίας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Ο Ματθίας (Matthias, Βιέννη, 24 Φεβρουαρίου 1557 - Βιέννη, 20 Μαρτίου 1619) ήταν αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (1612-1619), βασιλιάς της Ουγγαρίας και της Κροατίας ως Ματθίας Β΄ (1608-1619) και βασιλιάς της Βοημίας (1611-1619). Ήταν μέλος του Οίκου των Αψβούργων.
Βιογραφικά στοιχεία
Το 1612 όταν ο Αχμέτ Α΄ επιτέθηκε στην Αυστροουγγαρία αυτός ετοίμασε στρατό 20.000 στρατιωτών και ετοιμάστηκε να τον πολεμήσει. Τον Νοέμβριο του 1612 κατάφερε να νικήσει τον Αχμέτ Α΄ στο Κέσκεμετ και λίγες μέρες αργότερα στο Ζάλαεγκερζεγκ. Ο Αχμέτ Α΄ παράτησε τα σχέδια του και κίνησε για την Κωνσταντινούπολη. Το 1615 επιτέθηκε στους Παξούς κι έτσι άρχισε ξανά ο πόλεμος, μετά από λίγο ο Αχμέτ κατάκτησε και την Κέρκυρα. Τον Ιούνιο του 1616 ο Αχμέτ Α΄ επιτέθηκε στο Παλέρμο κι έτσι ξανάρχισε ο πόλεμος όμως ο Αχμέτ Α΄ έχασε στη Μάχη της Τζέλα κι έτσι απέσυρε τα σχέδια του. Τον Αύγουστο του 1616 ο Αχμέτ Α΄ επιτέθηκε στους Παξούς και τους κατάκτησε ενώ τον Μάρτιο του 1617 κατέκτησε την Κέρκυρα. Στις 21 Νοεμβρίου ο Ματθίας επιτέθηκε στην Ριγιέκα όπου και κατάκτησε. Τον Νοέμβριο του 1618 ο Ματθίας επιτέθηκε στην Λιουμπλιάνα αλλά μετα από μια σύντομη μάχη αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Πέθανε το 1619.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1611 την Άννα των Αψβούργων, κόρη τού Φερδινάνδου Β΄ αρχιδούκα της Πέραν Αυστρίας· δεν απέκτησαν απογόνους.
Πραπομπές
Κατηγορία:Αυτοκράτορες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Βασιλείς της Βοημίας Κατηγορία:Βασιλείς της Ουγγαρίας Κατηγορία:Οίκος των Αψβούργων
Μάργκαρετ Σάνγκερ
Η Μάργκαρετ Χίγκινς Σάνγκερ (αγγλικά: Margaret Higgins Sanger, 14 Σεπτεμβρίου 1879 - 6 Σεπτεμβρίου 1966), γνωστή και ως Μάργκαρετ Σάνγκερ Σλι (Margaret Sanger Slee) ήταν Αμερικανίδα ακτιβίστρια αντισύλληψης, σεξουαλικός εκπαιδευτικός, συγγραφέας και νοσοκόμα. Η Σάνγκερ συνείσφερε τα μέγιστα για τη δημοσιοποίηση της του όρου "αντισύλληψη", ενώ άνοιξε και την πρώτη κλινική αντισύλληψης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δημιούργησε οργανισμούς που οδήγησαν στο σημερινό Planned Parenthood Federation of America.
Η Σάνγκερ χρησιμοποιούσε τη γραφή της και τον λόγο της, πρωτίστως για να προωθήσει τον τρόπο σκέψης της. Το 1914, διώχθηκε για το βιβλίο της Family Limitation από τον Νόμο του Κόμστοκ. Φοβούμενη για το τι θα συμβεί, μεταφέρθηκε στη Μεγάλη Βρετανία, έως ότου ήξερε ότι ήταν ασφαλές για αυτήν να επιστρέψει. Οι προσπάθειες της Σάνγκερ, συνέβαλαν τα μάλα για την αποποινικοποίηση της αντισύλληψης στις ΗΠΑ. Εξ αιτίας της σύνδεσής της με την Planned Parenthood, η Σάνγκερ γίνεται συχνά στόχος αυτών που εναντιώνονται στην άμβλωση, ωστόσο, ο οργανισμός δεν ξεκίνησε να παρέχει αμβλώσεις μέχρι και το 1970, όταν δηλαδή πια η Σάνγκερ είχε ήδη πεθάνει. Παρόλο που η Σάνγκερ έχει υποστεί κριτική περί υποστήριξης της ευγονικής πρακτικής, παραμένει έως και σήμερα μία σπουδαία προσωπικότητα του αμερικανικού κινήματος για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα.
Το 1916, η Σάνγκερ άνοιξε την πρώτη κλινική αντισύλληψης των ΗΠΑ, γεγονός που την οδήγησε στο να συλληφθεί για διανομή πληροφοριών για την αντισύλληψη, όταν μία μυστική αστυνομικός, αγόρασε ένα από τα φυλλάδια της. Η δίκη της προκάλεσε μεγάλη συζήτηση την εποχή. Η Σάνγκερ, πίστευε ότι για να επιτευχθεί η περαιτέρω ισότητα των δύο φύλων και μια πιο υγιεινή ζωή, η γυναίκα έπρεπε να μπορεί να αποφασίζει πότε θέλει εκείνη να κυοφορεί βρέφος. Επίσης ήταν κατά και με τον τρόπο που πραγματοποιούνταν οι αμβλώσεις εκείνη την περίοδο, οι οποίες γίνονταν σε μη προβλεπόμενα μέρη και χωρίς ασφάλεια, καθώς τότε η άμβλωση ήταν παράνομη στις ΗΠΑ. Η Σάνγκερ πίστευε ότι σε πολλές περιπτώσεις οι αμβλώσεις ήταν δικαιολογημένες, ωστόσο θεωρούσε ότι καλό θα ήταν να αποφεύγονται και πρότεινε πως ο καλύτερος τρόπος για αυτόν, ήταν η αντισύλληψη.
Το 1921, η Σάνγκερ ίδρυσε το American Birth Control League, το οποίο αργότερα έγινε το Planned Parenthood Federation of America. Στη Νέα Υόρκη, οργάνωσε την πρώτη της κλινική αντισύλληψης, η οποία είχε αποκλειστικά γυναικείο προσωπικό και γιατρούς, όπως επίσης και μια κλινική στο Χάρλεμ, στην οποία αργότερα υπήρξαν μόνο Αφροαμερικανοί. Το 1929, δημιούργησε την Εθνική Επιτροπή για την Νομιμοποίηση της Αντισύλληψης, της οποίας το επίκεντρο ήταν φυσικά η νομιμοποίηση της αντισύλληψης στις ΗΠΑ. Από το 1952 έως και το 1959, η Σάνγκερ υπήρξε πρόεδρος της International Planned Parenthood Federation. Απεβίωσε το 1966 και έκτοτε θεωρήθηκε ως ο "ιδρυτής" του νέου κινήματος περί του ελέγχου γέννησης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί ακτιβιστές Κατηγορία:Ουμανιστές Κατηγορία:Αμερικανοί νοσηλευτές Κατηγορία:Αμερικανοί σοσιαλιστές Κατηγορία:Αντισύλληψη Κατηγορία:Αμερικανοί φεμινιστές
Δυτική Ευρώπη - Δυτική Κίνα
μικρογραφία|Τμήμα του καζακικού τμήματος του αυτοκινητοδρόμου Το Δυτική Ευρώπη - Δυτική Κίνα είναι διακρατικό έργο υποδομής και διάδρομος μεταφορών (αυτοκινητόδρομος) από τη Βόρεια Ευρώπη προς τη Δυτική Κίνα, με σκοπό την ενίσχυση των οικονομικών και πολιτιστικών δεσμών μεταξύ της Ευρώπης και της Ασίας. Το μήκος του δρόμου από την Αγία Πετρούπολη μέχρι το Λιανγιουνγκάνγκ είναι 8.445 χλμ. Από αυτά, 2.233 χλμ. περνούν από το έδαφος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, 2.787 χλμ. από τη Δημοκρατία του Καζακστάν και 3.425 χλμ. από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.
Ρωσία
Σύμφωνα με το σχέδιο υλοποίησης, ο αυτοκινητόδρομος θα ξεκινήσει από τη δυτική διάμετρο υψηλής ταχύτητας στην Αγία Πετρούπολη (είναι δυνατόν να συνεχιστεί στα σύνορα με τη Φινλανδία) και θα ακολουθήσει τον υπό κατασκευή αυτοκινητόδρομο στη Μόσχα, ενώ στη συνέχεια θα κινηθεί κατά μήκος της εθνικής οδού Μόσχα-Νίζνι Νόβγκοροντ-Καζάν.
Στο μέλλον, μέχρι το 2030, προγραμματίζεται η κατασκευή της εθνικής οδού Αγίας Πετρούπολης - Βόλογκντα - Καζάν, η οποία θα πάρει την κατεύθυνση της κυκλοφορίας για να παρακάμψει τη Μόσχα. Σύντομα οι λειτουργίες αυτών των οδών θα αναληφθούν από τον αυτοκινητόδρομο Μ7.
Από το Καζάν, η διαδρομή θα κινηθεί κατά μήκος της υπό κατασκευή οδού Καζάν-Αρινμπούρκ (αντίγραφο του υφιστάμενου Ρ239) μέσω της Δημοκρατίας του Ταταρστάν, της δημοκρατίας του Μπασκορτοστάν και της περιφέρειας του Αρινμπούρκ.
Στη Δημοκρατία του Ταταρστάν, το τμήμα Σαλί - Μπαβλί είναι υπό κατασκευή, ενώ η υπάρχουσα γέφυρα του Καμάρα βρίσκεται σε φάση ανακαίνισης. Από το Αρινμπούρκ η διαδρομή θα μπει στο Καζακστάν.
Καζακστάν
Στο Καζακστάν η κατασκευή είναι σχεδόν ολοκληρωμένη. Ο δρόμος από τα σύνορα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, κοντά στο χωριό Μαρτούκ στην περιφέρεια Ακτουμπέ έως την πόλη Σιμκέντ (στην πρώην νότια περιφέρεια του Καζακστάν) είναι χτισμένος εξ ολοκλήρου (μέσω του Ακτομπέ και της Κιζιλορντά). Η διαδρομή μεταξύ του Ταράζ και του Αλμάτι είναι σχεδόν έτοιμη. Οι εργασίες για τους δρόμους που συνδέουν το Σιμκέντ και το Ταράζ, καθώς και το Αλμάτι με τα σύνορα με την Κίνα δρομολογούνται. Η πλήρης ολοκλήρωση των εργασιών στην επικράτεια του Καζακστάν αναμένεται το 2019.
Σύμφωνα με τα κριτήρια ποιότητας της επιφάνειας του δρόμου: από τα σύνορα της Ρωσικής Ομοσπονδίας έως την Κιζιλορντά, ο δρόμος είναι 2ης κατηγορίας, ενώ από την Κιζιλορντά μέχρι τα σύνορα με την Κίνα ο δρόμος είναι 1ης κατηγορίας.
Κίνα
Στην Κίνα ο αυτοκινητόδρομος ολοκληρώθηκε το 2016. Περνά μέσω της συνοριακής διάβασης με το Καζακστάν Α2 στο Χοργκός. Ύστερα, αφού περάσει τις πόλεις Ουρούμτσι, Λαντσόου και Τσεντσόου, φτάνει στην ακτή της Κίτρινης Θάλασσας στην πόλη Λιανγιουνγκάνγκ.
Εφαρμογή
Το ρωσικό τμήμα του διαδρόμου μεταφοράς Δυτική Ευρώπη - Δυτική Κίνα προβλέπεται να κατασκευαστεί έως το 2020.
Το καζακστανικό τμήμα του διαδρόμου μεταφοράς Δυτική Ευρώπη - Δυτική Κίνα προγραμματίζεται να κατασκευαστεί έως το 2019.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αυτοκινητόδρομοι Κατηγορία:Μεταφορές στη Ρωσία Κατηγορία:Μεταφορές στο Καζακστάν Κατηγορία:Μεταφορές στην Κίνα
Έκλειψη Ηλίου της 29ης Μαΐου 1919
thumb|right|250px|Φωτογραφία του ηλιακού [[Στέμμα (Αστρονομία)|στέμματος κατά τη διάρκεια της έκλειψης του 1919]] Η ολική έκλειψη Ηλίου της 29ης Μαΐου 1919 είναι φημισμένο αστρονομικό γεγονός με το οποίο επαληθεύτηκε για πρώτη φορά το φυσικό φαινόμενο της καμπύλωσης της τροχιάς φωτός υπό την επήρεια πεδίου βαρύτητας, έτσι όπως το είχε προαναγγείλει ο Αϊνστάιν με τη Γενική θεωρία της Σχετικότητας.
Η έκλειψη του Ήλιου παρατηρήθηκε από επιστήμονες υπό τη διεύθυνση του Έντινγκτον από την ηφαιστειογενή νήσο Πρίνσιπε. Πίσω από τον Ήλιο στον ουρανό βρίσκονταν το ανοικτό αστρικό σμήνος των Υάδων, έτσι ώστε το πείραμα είχε ευνοϊκούς όρους διεξαγωγής.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Εκλείψεις Κατηγορία:Ιστορία της αστρονομίας Κατηγορία:Ήλιος
Διεθνές Ποδοσφαιρικό Συμβούλιο
Το Διεθνές Ποδοσφαιρικό Συμβούλιο (αγγλικά: International Football Association Board, IFAB) είναι ο οργανισμός ο οποίος καθορίζει τους Κανόνες του Παιχνιδιού.
Λειτουργία
Το Διεθνές Ποδοσφαιρικό Συμβούλιο αποτελείται από τις τέσσερις ομοσπονδίες του Ηνωμένου Βασιλείου — Αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (The FA), Σκωτική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (SFA), Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία Ουαλίας (FAW) και Ιρλανδική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (IFA), οι οποίες ήταν οι τέσσερις πρώτες ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες που δημιουργήθηκαν — και τη Διεθνή Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (FIFA). Από μία ψήφο έχουν οι τέσσερις ομοσπονδίες του Ηνωμένου Βασιλείου ενώ η FIFA έχει συνολικά τέσσερις ψήφους. Οι αποφάσεις του IFAB πρέπει να εγκρίνονται από τα 3/4 των ψήφων, το οποίο μεταφράζεται σε έξι ψήφους. Έτσι, η έγκριση της FIFA είναι απαραίτητη για τη να παρθεί όποιαδήποτε απόφαση του IFAB, αλλά από μόνη της δεν μπορεί να αλλάξει τους Κανονισμούς του Παιχνιδού, αφού πρέπει να συμφωνήσουν τουλάχιστον δύο από τις τέσσερις ομοσπονδίες του Ηνωμένου Βασιλείου. Υπάρχει επίσης η προϋπόθεση της απαρτίας: πρέπει να είναι παρόντα τουλάχιστον τέσσερα από τα πέντε μέλη, ένα εκ των οποίων πρέπει να είναι η FIFA, για να προχωρήσει μια συνάντηση.
Μιχάλης Βιολάρης
Ο Μιχάλης Βιολάρης (Αγία Βαρβάρα Λευκωσίας, 9 Ιανουαρίου 1944) είναι Ελληνοκύπριος τραγουδιστής.
Με τις μουσικές του σπουδές να έχουν προηγηθεί στο Εθνικό Ωδείο της Λάρνακας, ο Μιχάλης Βιολάρης τελειώνει τη Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στις μπουάτ ο Γιάννης Σπανός, ήταν ο πρώτος που πίστεψε στη φωνή του και του στάθηκε.
Μια συμμετοχή στα "Άσπρα καράβια", του έδωσε την ευκαιρία να συμμετάσχει αμέσως μετά, στην πρώτη Ανθολογία, και αργότερα στη δεύτερη. "Το λεγόμενο Νέο Κύμα στο ελληνικό τραγούδι αρχίζει σιγά-σιγά να γίνεται γνωστό. Ήταν ένα νέο άκουσμα  με πολύ ωραίο στίχο, με μια μουσική επένδυση απλή, με ένα σημαντικό χαρακτηριστικό την αλήθεια του, από ανθρώπους που αγαπούσαν πολύ το καλό ελληνικό τραγούδι. Και μιλώ για όλους τους συντελεστές, ποιητές-στιχουργούς, και τραγουδιστές".
Άλλη μια ιδιαίτερη θέση στη δισκογραφία του, κατέχουν τα κυπριακά. Από τα «Κυπριώτικα του Βιολάρη» (1970) ως το «Καιρών και ηρώων μνήμη» (1996).
"Αν βουληθώ, αν βουληθώ
να σ’ αρνηθώ
να σ’ απολησμονήσω
να μην εβρώ νερό να πιω
μη ρούχο να φορήσω
Αν βουληθώ, αν βουληθώ
να μην μπορώ φιλί να βρω
μη δάκρυ να δακρύσω!"
Παραπομπές
Κατηγορία:Κύπριοι άνδρες τραγουδιστές Κατηγορία:Συμμετέχοντες στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης
319 π.Χ.
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Χβιντόβρε ΙΦ
Η Χβιντόβρε ΙΦ είναι μια δανέζικη ποδοσφαιρική ομάδα, η οποία ιδρύθηκε στις 15 Οκτωβρίου 1925 στο Χβιντόβρε. Συμμετέχει στην Danish 1st Division, τη δεύτερη κατηγορία της Δανίας. Έδρα της ομάδας είναι το Hvidovre Stadion, χωρητικότητας 12000 θεατών. Έχει κατακτήσει 3 πρωταθλήματα Danish 1st Division (1966, 1973, 1981) και ένα κύπελλο Δανίας το 1980.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1925 Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Δανίας Κατηγορία:Χβιντόβρε ΙΦ
Ελληνικός ορυκτός πλούτος
Σχετικά με την ύπαρξη ορυκτού πλούτου στην Ελλάδα έχουν υποστηριχθεί διάφορες απόψεις, μερικές φορές διαμετρικά αντίθετες. Έτσι, ενώ σε αποσπάσματα από την έκθεση της ειδικής επιτροπής της UNRRA τού έτους 1947 διαβάζουμε: «Τόσον ή γενική γεωλογική και κοιτασματολογική εικόνα περί τού Ορυκτού Πλούτου, όσον και ή αναλυτική περιγραφή της Ελληνικής μεταλλείας, οδη­γεί αναγκαίως τον μελετητήν εις το συμπέρασμα ότι ή Ελλάς εγκλείει ποικιλίαν χρησίμων ορυκτών και μεταλλευμάτων εκ των οποίων μερικά είναι και σήμερον γνωστά εις αξιόλογους ποσότητας», σε έκθεση τού διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας Κυρ. Βαρβαρέσου τού έτους 1951 αναφέρεται ότι: «Δεν μπορεί και δεν έχει κανένα νόημα να επιδιωχθεί ή εκβιομηχάνιση της 'Ελλάδος, γιατί είναι χώρα πτωχή εις φυσικούς πόρους».
Η έρευνα τού ορυκτού πλούτου της χώρας σημείωσε σημαντική πρόοδο τις προηγούμενες δεκαετίες. Είναι πλέον αποδεκτό ότι η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) που διαθέτει σημαντικό και έντονα διαφοροποιημένο ορυκτό πλούτο τόσο σε ποιότητα, όσο και σε ποσότητα και ποικιλία ορυκτών και μεταλλευμάτων µε εξίσου σημαντικό βιομηχανικό ενδιαφέρον. Στην ΕΕ ελάχιστες χώρες μπορούν να χαρακτηριστούν ότι έχουν σημαντικό ορυκτό πλούτο και μπορούν να στηρίξουν την οικονομία τους σε αυτόν. Ο ελληνικός εξορυκτικός κλάδος, τροφοδοτεί µε τη βασική υποδομή σε πρώτες ύλες µια σειρά άλλων επίσης σημαντικών κλάδων όπως η παραγωγή ενέργειας, η τσιμεντοβιοµηχανία, η οκοδομική/κατασκευαστική βιομηχανία, η βιοµηχανία μη σιδηρούχων μετάλλων (αλουμινίου, νικελίου, κλπ), η βιομηχανία ανοξείδωτου χάλυβα κ.ά. Επίσης, έχει επάρκεια σε αδρανή δομικά υλικά και παράλληλα είναι σημαντική παραγωγός βασικών μετάλλων αλλά και βιομηχανικών ορυκτών, ορισμένων με περγαμηνές σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η χώρα διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα λιγνίτη, βωξίτη, νικελίου, περλίτη, χουντίτη, μαγνησίτη, κ.α. Επίσης υπάρχουν κοιτάσματα χαλκού-χρυσού ακόμη και εμφανίσεις κοιτασμάτων σπάνιων γαιών. Αντλείται πετρέλαιο στην περιοχή της Καβάλας-Θάσου ενώ η έρευνα και αξιοποίηση υδρογονανθράκων έχει προχωρήσει στο Ιόνιο Πέλαγος, τον Πατραϊκό κόλπο και νότια της Κρήτης. Το σύνολο των ενεργών λατομικών και μεταλλευτικών χώρων που χρησιμοποιούνται για την εξορυκτική δραστηριότητα καταλαμβάνουν λιγότερο από το 0.3% (περίπου 400 χιλ.στρέμματα) της επικράτειας της Χώρας των 132 εκατ. στρεμμάτων.
Ο εξορυκτικός κλάδος, είναι ισχυρά εξωστρεφής, αφού οι εξαγωγές πρωτογενών και επεξεργασμένων υλικών αντιπροσωπεύουν πάνω από το 65% των πωλήσεών του, ενώ παράλληλα εταιρείες του κλάδου κατέχουν ηγετικές θέσεις στην Ευρωπαϊκή αλλά και στη διεθνή αγορά σε προϊόντα όπως βωξίτης, αλουμίνα, αλουμίνιο, νικέλιο, καυστική μαγνησία, μπεντονίτης, περλίτης, ελαφρόπετρα και μάρμαρα.
Στον ελληνικό εξορυκτικό τομέα (μεταλλεία, λατομεία και βασικές μεταλλουργίες της χώρας) απασχολούνται με οποιαδήποτε σχέση εργασίας 18-20 χιλ. εργαζόμενοι, ενώ έμμεσα από την εξορυκτική/ μεταλλουργική δραστηριότητα, εξαρτάται η απασχόληση περίπου άλλων 80 χιλ. ατόμων.
Εντούτοις, η μεταλλευτική έρευνα υστερεί ακόμη στο να καταδείξει επακριβώς τις θέσεις και τα αποθέματα των κοιτασμάτων, ποια ελληνικά κοιτάσματα είναι εκμεταλλεύσιμα και ποια όχι, με τις σημερινές οικονομικές και τεχνολογικές συνθήκες. Πρέπει ακόμη να σημειωθεί ότι ή εκμετάλλευση, και γενικότερα ή αξιοποίηση, τού ορυκτού μας πλούτου γίνεται κυρίως από πολυεθνικές επιχειρήσεις και από λίγα μόνο ελληνικά οικονομικά συ­γκροτήματα.
Η καθετοποίηση στον κλάδο είναι σχετικά περιο­ρισμένη. Μόνο ένα μικρό ποσοστό πρώτης ύλης μετασχηματίζεται σε τελικά προϊόντα. Το υπόλοιπο εξάγεται είτε όπως είναι είτε μετά από κάποιο εμπλουτισμό. Ή συμμετοχή του κλάδου του ορυκτού πλού­του στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) είναι πολύ περιορισμένη (της τάξης του 2% για την εξαετία 2009-2014 αν συμπεριληφθεί και ο συσχετιζόμενος μεταποιητικός τομέας) και η επίδραση στο ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών αρνητική. Εάν ληφθεί υπόψη και η ηλεκτροπαραγωγή με καύση τον εγχώριο λιγνίτη, η οποία δεν θα ήταν εφικτή χωρίς τη στήριξη του εξορυκτικού τομέα, η συμβολή στο ΑΕΠ ανέρχεται σε 3,4% του ΑΕΠ.
Επίσης ένα σημαντικό ποσοστό, 30-35% των βεβαιωμένων ή υπό έρευνα ορυκτών πρώτων υλών στον τόπο μας εμπεριέχονται στο διαρκώς διευρυνόμενο οικολογικό δίκτυο «Natura 2000».Δηλαδή το 30-35% της έκτασης του αποθεματικού δυναμικού ΟΠΥ που προορίζεται για έρευνα ή/και αξιοποίηση είναι μέσα στο δίκτυο «Natura 2000».
Εντούτοις, τα χρόνια της οικονομικής κρίσης (2009-2014), η εξορυκτική βιομηχανία -παρά την ύφεση- διατήρησε τις θέσεις εργασίας και τις παραγωγικές του δομές σταθερές, επιτυγχάνοντας αθροιστικά για την εξαετία κύκλο εργασιών περί τα 18-20 δισ. € και εξαγωγές που υπερβαίνουν τα 10 δισ. €. Στο ίδιο διάστημα έχει πραγματοποιήσει συνολικές επενδύσεις σε νέα έργα, εξοπλισμό, εκσυγχρονισμό μεθόδων παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων ή αξιοποίησης παραπροϊόντων που υπερβαίνουν τα 2 δις. €, ενώ για έργα αποκατάστασης περιβάλλοντος δαπανήθηκαν 100 εκατ. €.
Στην Ελλάδα, κάθε χρόνο η 4η Δεκεμβρίου εορτάζεται ως Ημέρα των Μεταλλωρύχων, ημέρα που ταυτόχρονα εορτάζεται και η Αγία Βαρβάρα, οποία μάλιστα θεωρείται προστάτιδα των εργαζομένων στα Μεταλλεία και Ορυχεία από το μεσαίωνα.
Γεωλογική κατασκευή και Ελληνικός Ορυκτός Πλούτος
Η γεωλογική κατασκευή μιας χώ­ρας έχει μεγάλη σημασία για την αναζήτηση και έρευνα των ορυκτών πρώτων υλών. Και τούτο διότι δεν μπορεί να γίνει συστηματική μεταλλευτική έρευνα, αν δεν έχει προηγηθεί ή ανάλυση της γεωλογικής και τεκτονικής δομής της όλης επικράτειας της Χώρας. Στον γνωστικό αυτό τομέα, ή Ελλάδα είναι αρκετά καλά ερευνημένη τόσο από Έλληνες όσο και από ξέ­νους γεωλόγους και έχει διαπιστωθεί ότι ή γεωλο­γική κατασκευή του ελλαδικού χώρου είναι κυρίως αποτέλεσμα της αλπικής ορογένεσης αλλά και της προαλπικής και μεταλπικής γεωλογικής ιστορίας της.
Ο Ελλαδικός χώρος ανήκει στις αλπικού τύπου μεταλλογενετικές επαρχίες. Τα αλπικά ιζήματα αποτέθηκαν με επίκληση και ασυμφωνία πάνω στα ιζήματα της "Ερκυνίου Χέρσου" η οποία οφείλει τη γένεσή της στις καληδόνιες και ερκύνιες ορογενετικές κινή­σεις. Τα ιζήματα αυτά προήλθαν από τη διάβρωση της «Έρκυνίου Χέρσου» ή οποία κατακλύστηκε κατά τη διάρκεια του Μεσοζωικού αιώνα από τα νερά της «Τηθύος» θάλασσας, πού κάλυπτε ολόκληρο το χώρο του αλπικού γεωσυγκλίνου από τον Ειρηνικό ως τον Ατλαντικό ωκεανό. Τμήμα του αλπικού γεωσυγκλί­νου υπήρξε ο Ελλαδικός χώρος, ο οποίος απετέλεσε το λεγόμενο «ελληνικό γεωσύγκλινο». Από την εν συνεχεία πτύχωση των αλπικών ιζημάτων δημιουργήθηκαν οι Ελληνίδες Οροσει­ρές.
Ο πυθμένας του ελληνικού αλπικού γεωσυγκλί­νου διατρέχονταν από επιμήκεις υποθαλάσσιες ράχες, τις οποίες διαχώριζαν επίσης επιμήκεις βα­θύτερες αύλακες. Στην κάθε αύλακα ή ράχη ή πα­ρυφή ράχης αποτέθηκαν ιζήματα της ίδιας σειράς διαδοχής, από κάτω προς τα πάνω, και του ίδιου τεκτονικού ρυθμού. Με τον τρόπο αυτό σχηματίστηκαν οι λεγό­μενες ισοτοπικές ζώνες. Μέσα στις αύλακες αποτέθηκαν ιζήματα μεγά­λου βάθους, όπως πελαγικοί ασβεστόλιθοι και ραδιολαρίτες. Πάνω στις ράχες αποτέθηκαν μεγάλου πάχους ιζήματα πιθανότατα νηριτικής φάσης, όπως υφαλογενείς ασβεστόλιθοι. Στις παρυφές των ράχεων έγιναν ολισθήσεις νηριτικών ιζημάτων, με αποτέλεσμα το σχηματισμό κροκαλο-λατυποπαγών πετρωμάτων.
Από την πτύχωση των παράλληλων ισοτοπικών ζωνών του ελληνικού αλπικού γεωσυγκλίνου προέ­κυψαν στρωματογραφικές - τεκτονικές ενότητες, οι γνωστές ως «γεωτεκτονικές ζώνες του ελλαδικού χώ­ρου». Οι ζώνες αυτές, εκτείνονται σε μεγάλο μήκος, χαρα­κτηρίζονται από όμοια λιθολογικά χαρακτηριστικά και έχουν γενικά τη διεύθυνση των οροσειρών.
Κατά τη διάρκεια της αλπικής ορογένεσης, αλλά και αργότερα, εκδηλώθηκε πλουτώνεια και ηφαιστειακή δραστηριότητα με προϊόντα όξινα πλουτώνεια, ηφαιστειακά, υπερβασικά και βασικά πετρώματα, μέσα στα οποία φιλοξενούνται πολλά μεταλλοφόρα κοιτάσματα. Μεταλπικά ιζήματα αποτέθηκαν μέσα στις εξωτερικές τάφρους (μεσοελληνική αύλακα) ή στις νεογενείς και τεταρτογενείς λεκάνες, οι οποίες δημιουργήθηκαν κατά την πε­ρίοδο των διαρρήξεων πού ακολούθησαν την αλπική ορογένεση.
Α. Μαγματικά Κοιτάσματα
Πρόκειται για κοιτάσματα με γενεσιουργό αιτία τη μαγματική ενέργεια. Η διαδικασία σχηματισμού των κοιτασμάτων αυτών περιλαμβάνει την κλασματική κρυστάλλωση και διαφοροποίηση του μάγματος. Μέσα στο λιωμένο τήγμα του μάγματος δύνανται να αποχωρίζονται διάφορες μεταλλοφόρες φάσεις και να δίδουν μαγματικά κοιτάσματα. Εν συνεχεία και κατά την προοδευτική κρυστάλλωση του μάγμα­τος τα περιεχόμενα πτητικά συστατικά συμπυκνώνονται βαθμιαία στο κατάλοιπο πού παραμένει, κάτω από ορισμένες συνθήκες πίεσης, είτε εκφεύγουν στην επιφάνεια, οπότε σχηματίζουν ατμιδικά κοιτάσματα (π.χ. θείου), είτε οδεύοντας στις διόδους της μαγματικής μάζας σχηματίζουν πνευματολυτικά κοιτάσματα. ''Πολλά κοιτάσματα σιδήρου και θειούχων ενώσεων τού μολύβδου, ψευδαργύ­ρου και χαλκού έχουν σχηματιστεί με τον ανωτέρω τρόπο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα περιεχόμενα στο μάγμα μεταλλικά στοιχεία και ενώσεις συγκεντρώνονται σε υγρά θερμά διαλύματα, τα οποία διεισδύουν μέσα από τις διάφορες ασυνέχειες του στερεοποιημένου μάγματος και αποθέτουν τελικά το φορτίο τους σχηματίζοντας τα λεγόμενα υδροθερμικά κοιτάσματα. Τα σημαντικότερα κοιτάσματα πορφυριτικού τύπου στον ελλαδικό χώρο, όπου συμπεριλαμβάνονται τα πολυμεταλλικά μεικτά θειούχα κοιτάσματα που αποτελούν πηγές χαλκού ή και χρυσού ή και μολυβδαινίου, ανήκουν στην κατηγορία αυτή''.
Σύντομη ιστορική αναδρομή της Ελληνικής Μεταλλείας
Η εκμετάλλευση του Ελληνικού Ορυκτού Πλούτου χάνεται στα βάθη των αιώνων, από την προϊστορική εποχή μέχρι σήμερα. Τα μεταλλεία στην περιοχή του Λαυρίου είναι από τα αρχαιότερα μεταλλεία στον Ελλαδικό χώρο. Η μεταλλευτική δραστηριότητα σε αυτά χρονολογείται πριν από το 3.000 π.Χ., (στοές εξορύξεως στην περιοχή Θορικού) ενώ υπάρχουν περιοχές στη Θάσο (θέση Τζίνες) όπου γινόταν εξόρυξη ώχρας, οι οποίες θεωρούνται πολύ παλαιότερες. Μεταξύ 10.000 και 20.000 π.Χ. στην αρχαία Τροιζηνία οι πρωτόγονοι έφτιαχναν εργαλεία και όπλα από πυρόλιθο ενώ στο Φράχθι της Ερμιονίδας βρέθηκαν εργαλεία από οψιδιανό που εξορυσσόταν από τη Μήλο και χρονολογούνται γύρω στα 7.500 π.Χ. Ο οψιδιανός (ή οψιανός) της Μήλου χρησιμοποιήθηκε εξαιτίας της σκληρότητάς του από τους κατοίκους του Αιγαίου στην εποχή του Λίθου και στην εποχή του Χαλκού για την κατασκευή εργαλείων και όπλων.
Στην προϊστορική και πρωτοϊστορική Ελλάδα, χρησιμοποιήθηκαν κυρίως ο χρυσός (Μακεδονία, Θράκη, Θάσο) και χαλκός (Κύπρος, νησιά του Αιγαίου), που η εξόρυξη κι εν συνεχεία καμίνευσή τους επέτρεψε την επινόηση μεταλλουργικών τεχνικών. Η παραγωγή ορειχάλκου (μπρούτζος) επέτρεψε επίσης την κατασκευή όπλων, εργαλείων, καρφιών κ.α. αντικειμένων. Ακολούθησαν ο άργυρος, ο κασσίτερος,ο μόλυβδος, ο σίδηρος κ.α. με ευρύτατες εφαρμογές στην κοσμηματοποιία, τις εργαλειοκατασκευές, την οικοδομική και τη γλυπτική.
Η δουλεία στο αρχαίο μεταλλευτικό Λαύριο!
Τα μεταλλεύματα/μέταλλα που εξορύσσονταν/παράγονταν την περίοδο αυτή ήταν:
Χρυσός στη Σκαπτή ύλη και στην ευρύτερη περιοχή του Παγγαίου όρους, στη Θάσο, στον Γαλλικό Ποταμό, στο Αγκιστρο, στη Σίφνο κ.α.
Χαλκός (μαζί με χρυσό και Αργυρο) στην Κύπρο, στο Παγγαίο, στην Εύβοια, στη Θάσο και στη Χαλκιδική.
Σίδηρος στην περιοχή (κρυσταλλοσχιστώδη μάζα) της Ροδόπης, τη λίμνη Βόλβη, στην Κύθνο, στη Σέριφο ( μαγνητίτης), στη Λακωνία,στην Κρήτη κ.α.
Άργυρος και μόλυβδος στο Λαύριο, στη Σίφνο, στην περιοχή της λίμνης Πρασιάδας (σημερινή Δοϊράνη) και το όρος Δύσωρο (σημερινά Κρούσσια) και ψευδάργυρος στη Ροδόπη.
Μάρμαρα στην Αττική (Πεντελικό όρος), το Λαύριο στη Νάξο, στην Πάρο, τη Θάσο κ.α.
Θείο, τραχείτης και καολίνης στη Μήλο, επίσης ασβεστόλιθοι και γρανίτες σε όλη σχεδόν την ελλαδική επικράτεια.
Η κατάληψη του Ελλαδικού χώρου από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το 2ο αιώνας π.Χ., οδήγησε σε διακοπή εργασιών στο σύνολο σχεδόν των μεταλλείων που λειτουργούσαν στην Ελληνική Επικράτεια πριν από την έναρξη του Πελοποννησιακού Πολέμου. Οι Ρωμαίοι επαναλειτούργησαν τα μεταλλεία σε όλη την Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή της Βαλκανικής με δούλους από τις κατακτημένες χώρες, που δε έδωσαν «γη και ύδωρ» στους κατακτητές. Εντούτοις, η λειτουργία ήταν αποσπασματική και αναφερόταν κυρίως στη λατομική δραστηριότητα η οποία συνεχίστηκε από τους Ρωμαίους. Όσο αφορά τη μεταλλευτική δραστηριότητα, εκτός από τη Μακεδονία (περιοχή Παγγαίου) και της Κύπρου, όλα τ’ άλλα μεταλλεία σίγασαν. Στο Λαύριο τα ορυχεία είχαν ήδη σταματήσει τη λειτουργία τους από πολύ καιρό, διότι είχαν εξαντληθεί τα μεταλλοφόρα αποθέματα της περιοχής και η εκμετάλλευση είχε περιορισθεί στην εκκαμίνευση των εκβολάδων και των σκωριών προηγούμενων εκμεταλλεύσεων. Δεν συνέβη, όπως ήδη αναφέρθηκε, το ίδιο και με τα λατομεία. Τα μάρμαρα και τ’ άλλα λατομικά προϊόντα (γρανίτης, ασβεστόλιθοι, τραχείτες κλπ.), που απαιτούσαν η γλυπτική, η αρχιτεκτονική και οι άλλες τέχνες που ανέπτυξε η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ήταν πολυάριθμα στην Ελλάδα και ακόμη ασυναγώνιστα σε ποιότητα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, η κατανάλωσή τους την περίοδο αυτή να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, επιπλέον γιατί οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες (π.χ. Ο Αδριανός) και αξιωματούχοι φιλοδοξούσαν να στολίσουν την Αθήνα με μεγάλα έργα κι ανοικοδόμησαν ή έκτισαν νέες πόλεις.
Ο επελθών, με τη διάλυση του Δυτικού Ρωμαϊκού Κράτους (476 μ.Χ.), Μεσαίωνας μέχρι και το 1453 (πτώση της Κωνσταντινούπολης και κατάληψή της από την Οθωμανική Αυτοκρατορία) και η 400ετής τουρκική σκλαβιά που επακολούθησε σε ολόκληρη την Ελληνική Επικράτεια και όχι μόνο, συνδέθηκαν με την υποβάθμιση ή και διακοπή της μεταλλευτικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, που μόνο περιπτωσιακά, με πρωτοβουλία κάποιων Πασάδων – Τοπαρχών, για καθαρά προσωπικούς ή τοπικούς λόγους, επέτρεπαν εγχειρήματα κάποιων υποτυπωδών εκμεταλλεύσεων, για διακοσμητικούς κυρίως σκοπούς. Εντούτοις, παρά τα προβλήματα, πολυάριθμα ήσαν τα μεταλλεία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ο Α. Σίδερης, αναλύοντας την οικονομία του Βυζαντίου, αναφέρει, ότι υπήρχαν μεταλλεία: Χρυσού στη Δακία (περιοχή Ρουμανίας), στη Θράκη, στη Δαλματία και την Αίγυπτο. Αργύρου στην Τρανσυλβάνια και στο Λαύριο. Χαλκού στην Κύπρο και τη Δαλματία. Σιδήρου στη Βοσνία. Μόλυβδου στην Καππαδοκία. Επίσης ορυχεία μαρμάρου στην Αττική, στην Πάρο και την Προκόννησο. Ορυχεία Θείου στα νησιά του Αιγαίου και ορυχεία Στυπτηρίας γης (alum) στην Κύπρο, στην Αρμενία και στη Μακεδονία. Ο Α. Σίδερης, ίσως, παρέλειψε από την απαρίθμηση αυτή τα μεταλλεία του Πόντου, που ήταν άφθονα κι έδιναν χρυσό και προπάντων άργυρο στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Στα νεώτερα χρόνια, μετά την απελευθέρωση της χώρας από τον τουρκικό ζυγό, ως τη σύνταξη του νόμου «Περί μεταλλείων» το 1861, δεν παρουσιάζεται καμία σοβαρή προσπάθεια εκμεταλλεύσεως του μεταλλευτικού πλούτου της χώρας. Για την εκμετάλλευση των μεταλλείων Λαυρίου δεν γίνεται καμία αναφορά ως το 1860. Στις 22 Αυγούστου 1861 υπογράφτηκε εν ονόματι του βασιλέως, ο πρώτος νόμος «Περί μεταλλείων ορυχείων και λατομείων».Ο νόμος αυτός, ανεξάρτητα από μεταγενέστερες τροποποιήσεις ή βελτιώσεις, αποτελεί σταθμό στη μεταλλευτική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας διότι διαμόρφωσε τις προϋποθέσεις για το άνοιγμα πολλών μεταλλείων και την επαναλειτουργία του Λαυρίου και την ανάπτυξη μεταλλουργικών μονάδων.
Σύντομα οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές: Ηδη από το 1863 βρίσκεται στο Λαύριο ο Ιωάννης Σερπιέρης ως εκπρόσωπος γαλλικών κεφαλαίων και προσπαθεί να εγκαταστήσει εργοστάσιο μεταλλουργίας στη περιοχή. Το 1864 ιδρύεται το πρώτο μεταλλουργικό εργοστάσιο με την επωνυμία Ιλαρίων Roux και Σία. Το 1873-74 δημιουργείται η ελληνική Εταιρία Μεταλλείων Λαυρίου και το 1876 η Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου (ΓΕΜΛ), αλλά και η «Γαλλική Εταιρία των Μεταλλείων Σουνίου», που ιδρύθηκε στα 1875. Το 1880 γεννιέται η εταιρεία "Σέριφος-Σπηλιαζέζα" (1880-1904) που αναλαμβάνει εργασίες στη Σέριφο. Τέλος η εταιρεία «Σίφνος – Εύβοια» που λειτούργησε το 1882 και αγόρασε και τα μεταλλεία Μήλου.Την περίοδο αυτή λαμβάνει χώρα πληθώρα αιτήσεων για παραχωρήσεις σε όλη την τότε επικράτεια: Αττική, Πελοπόννησος, Στερεά, Επτάνησα και Κυκλάδες. Σύμφωνα με την εφημερίδα ‘Αιών’(14/ 3/1874), «το άρτι συσταθέν Περί Μεταλλείων Συμβούλιον» υπέγραψε πάνω από 352 παραχωρήσεις, ενώ μόνο το 1873 πραγματοποιήθηκε ρεκόρ παραχωρήσεων.