cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Audi S2
Αμάξωμα
Γενικότερα, όλες οι εκδόσεις του S2 είχαν μπροστινό προφυλακτήρα με ενσωματωμένο σπόιλερ εμπρός και μια ελαφρώς αναθεωρημένη πίσω ποδιά. Η S2 είχε και σχετικά εμβλήματα στο μπροστινό και πίσω μέρος του οχήματος, προκειμένου να αναγνωρίζεται εύκολα ως το S2.
Εξοπλισμός
Στάνταρ στοιχεία εξοπλισμού ήταν, μεταξύ άλλων, το σύστημα ασφαλείας Procon-ten, ABS, σύστημα καθαρισμού προβολέων (από το 1993), κεντρικό κλείδωμα και ηλεκτρικά παράθυρα. Στο εσωτερικό, είχαν τοποθετηθεί σπορ καθίσματα και τριάκτινο σπορ τιμόνι με το σήμα S2. Επιπλέον, στην κεντρική κονσόλα υπήρχαν τρία πρόσθετα όργανα που επιτρέπουν στον οδηγό να βλέπει τη θερμοκρασία του λαδιού, την πίεση του λαδιού και την ηλεκτρική τάση στο σύστημα ανάγνωσης.
Κινητήρας
thumb|left|Audi S2 Coupé πριν την ανανέωση, παραγωγής Φεβρουαρίου 1992.
Ο κινητήρας του Coupé S2 (ΕΚ: 3B) είχε προέλθει από τον τελευταίο κινητήρα που κατασκευάστηκε για το Audi Quattro 20V (MKB: RR) και τοποθετήθηκε επίσης στο Audi 200 quattro 20V. Ο κυβισμός του ήταν 2.226 cm³ και αρχικά απέδιδε 162 kW (220 hp). Λόγω των χωρικών σχέσεων του αμαξώματος του Β3 Coupé είχε γίνει αναγκαίο να προσαρμοστεί ολόκληρος ο κινητήρας. Έτσι, το σύστημα εισαγωγής και εξαγωγής είχε επανασχεδιαστεί και η ροή του αέρα από το ψυγείο λαδιού είχε αλλάξει. Το όχημα έφερε δύο καταλυτικούς μετατροπείς με αισθητήρα λάμδα και, επομένως, πληρούσε τις τότε υποχρεωτικές προδιαγραφές εκπομπών καυσαερίων Euro 1. Επιπλέον, είχε την ικανότητα να ρυθμίζει την πλήρη ηλεκτρονική διαχείριση του κινητήρα σε όλο το χρονικό διάστημα λειτουργίας του κινητήρα, ανεξάρτητα από τις συνθήκες λειτουργίας. thumb|right|[[Πλευρά οδήγησης|Δεξιοτίμονο Audi S2 Coupé του 1994 στην Αυστραλία.]]
Τον Οκτώβριο του 1992, το S2 Coupé υπέστη ένα λίφτινγκ. Έτσι τώρα έφερε τον κινητήρα ΑΑΝ από το Audi S4. Η ισχύς του ήταν 169 kW (230 hp) και η ροπή 350 N·m. Βραχυπρόθεσμα, η λειτουργία Overboost μπορούσε να ανεβάζει τη ροπή σε 380 N·m. Επιπλέον, το σύστημα ανάφλεξης ήταν διαφορετικό (μόνο ανάφλεξη) αφού ο έλεγχος ώθησης προηγουμένως είχε χρησιμοποιηθεί από τον κινητήρα. Το 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο αντικαταστάθηκε από ένα 6-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο, στο οποίο η σπείρα δεν είχε μακρύτερες διαδρομές από το 5-τάχυτο. Αυτός ο κινητήρας χρησιμοποιήθηκε στα Avant και Sedan σε όλη τη διάρκεια παραγωγής τους.
Ο κινητήρας Aby ήταν μια βελτιωμένη έκδοση του κινητήρα 3Β. Ο βασικός κινητήρας είχε παραμείνει γενικά αμετάβλητος. Εκτός από την έλλειψη overboost, ο Aby έχει και έναν μηχανικό διανομέα 3Β (Aby: ενιαία ανάφλεξη) και το κάτω μέρος του αμαξώματος είχε προσαρμοστεί για τους καταλύτες, με αποτέλεσμα το κάθισμα του οδηγού να έχει υποστεί κάποιες αλλαγές.
Βιβλιογραφία
S2 Κατηγορία:Γερμανικά αυτοκίνητα Κατηγορία:Μεσαία αυτοκίνητα Κατηγορία:Σπορ αυτοκίνητα Κατηγορία:Αυτοκίνητα ράλλυ
Σχοινούσα
Η Σχοινούσα είναι ένα κυκλαδίτικο νησί του Αιγαίου Πελάγους. Πρωτεύουσα του νησιού είναι η Σχοινούσσα. Το νησί κατοικείται από τα αρχαία χρόνια. Σύμφωνα με την παράδοση το όνομά του το χρωστά στο θαμνώδες φυτό Σχίνο που ευδοκιμεί σε όλο το νησί. Υπάρχει όμως και μια άλλη εκδοχή σύμφωνα με την οποία το νησί πήρε το όνομά του από τον Ενετό άρχοντα Σχινόζα. Το νησί τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να υποδέχεται ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό τουριστών καθώς αποτελεί πόλο έλξης κυρίως λόγω της ηρεμίας που προσφέρει. Πρόκειται για τη ξηρότερη περιοχή στην Ελλάδα.
Τοποθεσία
Η Σχοινούσα βρίσκεται στο κέντρο περίπου του συμπλέγματος των Μικρών Ανατολικών Κυκλάδων. Τη συναντάμε νότια της Νάξου και βορειανατολικά της Ηρακλειάς. Είναι ένα μικρό νησί, με 211 κατ. (απογρ.2011) και έκταση 8,144 τ. χλμ. που προσφέρεται για ήσυχες διακοπές. Ανήκει στην επαρχία της Νάξου και έχει τακτική συγκοινωνία, με το ταξίδι από τον Πειραιά ως το Μερσίνι, το ασφαλές λιμάνι της, να διαρκεί 7 – 8 ώρες. Το Μερσίνι, θεωρείται ένα από τα καλύτερα καταφύγια μικρών σκαφών σε όλο το Αιγαίο. Η ψηλότερη κορυφή του νησιού είναι ο Μύλος με υψόμετρο 133 μέτρα.
Οικισμοί
Η Σχοινούσα έχει δύο οικισμούς, τη Χώρα και τη Μεσαριά. Ο οικισμός της Χώρας είναι κτισμένος σε ύψωμα, στην ενδοχώρα του νησιού και απέχει 1,2 χλμ. από το λιμάνι. Τα παλαιότερα χρόνια το νησί είχε υποστεί πολλές καταστροφές από πειρατικές επιδρομές. Έτσι, οι κάτοικοι έκτισαν σε ύψωμα το χωριό της Παναγιάς, όπως αλλιώς αποκαλούν τη Χώρα από την εκκλησία της Παναγιάς της Ακαθής, για να έχουν ορατότητα προς τη θάλασσα. Τα σπίτια είναι κτισμένα με τη χαρακτηριστική κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική.
Τουρισμός
Τα τελευταία χρόνια το νησί επισκέπτονται ολοένα και περισσότεροι ταξιδιώτες που αναζητούν ήσυχα μέρη με παρθένες ομορφιές για να περάσουν τις διακοπές τους. Οι τουριστικές υποδομές της Σχοινούσας ικανοποιούν τις ανάγκες των επισκεπτών του νησιού και τους προσφέρουν όλες τις σύγχρονες ανέσεις. Οι φυσικές ομορφιές της Σχοινούσας την κάνουν να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα νησιά των Μικρών Κυκλάδων. Διαθέτει συνολικά 15 παραλίες. Κατά την περιήγηση στις ακρογιαλιές του νησιού, ξεκινώντας από το λιμάνι, συναντάμε την παραλία Μερσίνι, το Τσιγκούρι, το Λιβάδι, την Λιόλιου, την Ψιλή Άμμο, τον Αλμυρό, το Φίκιο κ.α.Το οδικό δίκτυο είναι υποτυπώδες και στις περισσότερες παραλίες φτάνει μόνο χωματόδρομος, αυτό όμως αποτελεί μάλλον ακόμη ένα στοιχείο γραφικότητας.
Δημογραφία
μικρογραφία|Χώρα Σχοινούσας
Εκκλησιαστικά
Σήμερα η Σχοινούσα υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Θήρας Αμοργού και Νήσων και ειδικότερα στην αρχιερατική περιφέρεια Αμοργού.
Σημειώσεις
Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για τον όρμο Μυρσίνη παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός 2ος τόμος και ιδιαίτερα ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-34, που αποτελεί τον λιμενοδείκτη της νήσου, καθώς και ο ΧΕΕ-423 που καλύπτει όλες τις ΝΑ. Κυκλάδες.
Γιώργος Βαζάκας
Ο Γιώργος Βαζάκας (Γρεβενά, 1 Ιουνίου 1960) είναι Έλληνας πρώην ποδοσφαιριστής και νυν προπονητής ποδοσφαίρου. Υπήρξε παίκτης του Απόλλωνα Θεσσαλονίκης, με τον οποίο αγωνίσθηκε στην Α΄Εθνική κατηγορία από το 1983 έως το 1990, έχοντας λάβει μέρος σε 147 επίσημους αγώνες πρωταθλήματος και έχοντας πετύχει 2 τέρματα. Έπαιζε σαν ακραίος οπισθοφύλακας ή αμυντικός μέσος και διακρινόταν για το δυναμικό του παιχνίδι.
Μετά το τέλος της ποδοσφαιρικής του καριέρας, άσκησε την προπονητική και την περίοδο 1994-1997 εργάσθηκε στον Ορέστη Ορεστιάδας. Ακολούθησαν οι σύλλογοι Αναγέννηση Καρδίτσας, ΑΕ Τυρνάβου, Ολυμπιακός Βόλου (4 φορές), Απόλλων Σμύρνης, Χαλκηδόνα, Εθνικός Αστέρας, Κέρκυρα, Ποσειδών Νέων Πόρων, Πανιώνιος (2004-05), Αιγάλεω Α.Ο. (2005), Καλλιθέα, Πιερικός (2 φορές), Ιωνικός Νικαίας, Φωστήρας Ταύρου, Τρίκαλα, ΑΕ Λάρισα, Καλαμάτα, Ηλιούπολη, Ηρακλής Ψαχνών. Σήμερα προπονεί την ομάδα του Παναργειακού.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Αμυντικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Απόλλων Καλαμαριάς Κατηγορία:Έλληνες προπονητές ποδοσφαίρου Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Αιγάλεω Α.Ο. Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Ολυμπιακού Βόλου Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Πιερικού Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Πανιωνίου Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Απόλλωνα Σμύρνης Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Π.Α.Σ. Γιάννινα
Ερωτόκριτος
Ο Ερωτόκριτος είναι έμμετρο μυθιστόρημα που συντέθηκε από τον Βιτσέντζο Κορνάρο στην Κρήτη, πιθανότατα κατά την πρώτη δεκαετία του 17ου αιώνα. Αποτελείται από 10.012 ιαμβικούς δεκαπεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους στίχους αποδιδόμενους στην Κρητική διάλεκτο, εκ των οποίων οι τελευταίοι δώδεκα αναφέρονται στον ίδιο τον ποιητή. Κεντρικό θέμα του είναι ο έρωτας ανάμεσα σε δύο νέους, τον Ερωτόκριτο, που στο έργο αναφέρεται μόνο ως Ρωτόκριτος ή Ρώκριτος, και την Αρετούσα, και γύρω από αυτό περιστρέφονται και άλλα θέματα όπως η τιμή, η φιλία, η γενναιότητα και το κουράγιο. Μαζί με το έργο Ερωφίλη του Γεωργίου Χορτάτση είναι τα σημαντικότερα έργα της κρητικής λογοτεχνίας την περίοδο της Βενετοκρατίας. Ο Ερωτόκριτος πέρασε στη λαϊκή παράδοση και παραμένει ένα εξαιρετικά δημοφιλές κλασικό έργο, χάρη επίσης και στη μελοποίησή του από τον Χριστόδουλο Χάλαρη και την ερμηνεία του από τον Νίκο Ξυλούρη.
Υπόθεση
Το έργο διαδραματίζεται στην αρχαία Αθήνα, ο κόσμος όμως που απεικονίζει είναι σύνθετο κατασκεύασμα που δεν ανταποκρίνεται σε κάποια συγκεκριμένη ιστορική πραγματικότητα: παράλληλα με τις αρχαιοελληνικές αναφορές, εμφανίζονται αναχρονισμοί και πολλά στοιχεία του δυτικού κόσμου, όπως η κονταρομαχία. Η υπόθεση χωρίζεται σε πέντε τμήματα και είναι συνοπτικά η εξής:
Πρότυπο και άλλες πηγές
Άμεσο πρότυπο του έργου είναι η γαλλική δημοφιλής μεσαιωνική μυθιστορία Paris et Vienne του Πιερ ντε λα Συπέντ, που τυπώθηκε το 1487 και γνώρισε μεγάλη διάδοση με μεταφράσεις σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Ο Κορνάρος γνώρισε το γαλλικό έργο πιθανότατα από ιταλική μετάφραση, καθώς είναι απίθανο να γνώριζε γαλλικά. Δεν πρόκειται όμως για δουλική μίμηση αλλά δημιουργική διασκευή, στην οποία αναγνωρίζονται αρετές σε σχέση με το γαλλικό πρότυπο και τις άλλες διασκευές: η πλοκή είναι περισσότερο οργανωμένη, τα πρόσωπα λιγότερα, περιορίζονται κάποιες επαναλήψεις και επιπλέον υπάρχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη σκιαγράφηση της ψυχολογίας των προσώπων. Μέχρι το πρώτο μισό του έργου, ο Κορνάρος ακολουθεί την πλοκή του προτύπου του. Από το σημείο όμως της αποτυχημένης πρότασης γάμου προς τον Βασιλιά, τα δύο έργα παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές. Στο Paris et Vienne, οι δύο νέοι απάγονται και επιχειρούν να δραπετεύσουν, μετά όμως από λίγο καιρό η κοπέλα συλλαμβάνεται από ανθρώπους του πατέρα της, ενώ ο Paris ταξιδεύει στην ανατολή. Η ευεργεσία του προς τον πατέρα της Vienne, που συντελεί στην επανασύνδεση του ζευγαριού, δεν είναι η σωτηρία του βασιλείου από εχθρούς, όπως στον Ερωτόκριτο, αλλά η απελευθέρωση του βασιλιά από την αιχμαλωσία, όταν εκείνος, επιχειρώντας να οργανώσει σταυροφορία, συνελήφθη και φυλακίστηκε στην Αλεξάνδρεια. Το τέλος των δύο έργων είναι ανάλογο, με τον «άγνωστο» ευεργέτη να κάνει πρόταση γάμου στη Vienne και εκείνη να δέχεται μόνο μετά την αναγνώρισή του.
Εκτός από τη γαλλική μυθιστορία, εμφανής είναι και η επίδραση του Orlando Furioso του Αριόστο, στα σημεία με περισσότερο επικό χαρακτήρα.
Εκτός από τη δυτική επίδραση, ρόλο στη σύνθεση του Ερωτόκριτου έπαιξε και η ελληνική λογοτεχνική παράδοση, δημοτική (δημοτικά τραγούδια και παροιμίες) και έντεχνη (Ερωφίλη, Απόκοπος, Πένθος θανάτου και άλλα δημώδη κείμενα).
Χαρακτήρας
Παρ' όλο που ως προς την εξέλιξη της υπόθεσης ο Ερωτόκριτος ακολουθεί όλα τα χαρακτηριστικά των αντιστοίχων ιπποτικών μυθιστοριών, παρουσιάζει κάποιες ιδιαιτερότητες ως προς τη δομή, με χαρακτηριστικά που προέρχονται από άλλα λογοτεχνικά είδη. Εκτός από τα επικά στοιχεία, είναι έντονη και η παρουσία δραματικών χαρακτηριστικών: η διαίρεση σε πέντε μέρη απηχεί την πενταμερή διαίρεση του κλασικού δράματος, ενώ θεατρικό χαρακτήρα προσδίδει και η συχνή παρουσία του διαλόγου. Στο χειρόγραφο του έργου δεν παρουσιάζεται η πενταμερής διαίρεση, η οποία εμφανίζεται μόνο στις έντυπες εκδόσεις, θεωρείται όμως από τους μελετητές οργανική και συνδεδεμένη με τη σύλληψη του έργου από τον ποιητή. Το επικό-ηρωικό και το ερωτικό στοιχείο που αναφέρονται ως θεματικοί πυρήνες ήδη στους πρώτους στίχους («και των αρμάτω οι ταραχές, έχθρητες και τα βάρη / του Έρωτα η μπόρεση και της φιλιάς η χάρη»), συνυπάρχουν στο έργο μοιρασμένα συμμετρικά, με το ερωτικό να υπερτερεί στο πρώτο, το τρίτο και το πέμπτο μέρος, ενώ το ηρωικό στο δεύτερο και το τέταρτο, και παράλληλα είναι αλληλένδετα συνδεδεμένα μεταξύ τους, με το ένα να τροφοδοτεί το άλλο : ο έρωτας του Ερωτόκριτου για την Αρετούσα είναι κίνητρο για τη συμμετοχή του στην κονταρομαχία, ενώ η ανδρεία του και η προσφορά στον βασιλιά της χώρας είναι το γεγονός που επιτρέπει την ευόδωση της σχέσης.
Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει και το θέμα της αστάθειας της Μοίρας και της Τύχης, ενώ καθοριστική είναι και η σημασία του θέματος των κοινωνικών διακρίσεων: ο έρωτας των δύο ηρώων έρχεται σε αντίθεση με τις καθιερωμένες κοινωνικές συμβάσεις και τους φέρνει σε σύγκρουση με το περιβάλλον τους, τελικά όμως στο τέλος του έργου «νικούν» οι προσωπικές αρετές.
Σημαντική καινοτομία του Κορνάρου είναι η ανάδειξη της ψυχολογικής κατάστασης των ηρώων και η πειστική αιτιολόγηση των κινήτρων της συμπεριφοράς τους.
Γλώσσα
Η γλώσσα του Ερωτοκρίτου είναι η Κρητική διάλεκτος και ειδικότερα το ιδίωμα της Σητείας. Χρησιμοποιούνται χαρακτηριστικοί διαλεκτικοί τύποι όπως τα άρθρα τση (της) και τσι (τις), η ερωτηματική αντωνυμία (ε)ίντα στη θέση του τι, τα άρθρα τον, την, το σε θέση αναφορικής αντωνυμίας (Δεν είχαν την αποκοτιά στα θέλου να μιλήσου), σίγηση του τελικού -ν στη γενική πληθυντικού και στο γ' πληθυντικό πρόσωπο (των αρμάτω, μιλήσου), τοποθέτηση της αντωνυμίας μετά το ρήμα (επίταξη του κλιτικού, π.χ. εχάσαν τα), χρήση τής παρεκτεταμένης αντωνυμίας αυτόνος και αυτείνος (κατά το εκείνος). Ειδικότερα βασίζεται στο ανατολικό κρητικό ιδίωμα και εμφανίζει τα τυπικά χαρακτηριστικά του, όπως χρήση της αντωνυμίας τως αντί τους (τα πάθη τως), τη χρήση της αύξησης η- στους παρελθοντικούς χρόνους (ήκαμε, ήβανε), την αποβολή του -ι- μετά από -σ- (απουράνωση, π.χ. να τσ' αξώση), καθώς και τον παθητικό αόριστο -θηκα, -θηκες, -θηκε (αντί του δυτικοκρητικου -θη, -θης, -θη(ν), π.χ. εχάθηκε αντί εχάθη'').
Μερικά χαρακτηριστικά τής φωνητικής τού Ερωτοκρίτου είναι : α) αφομοίωση ή σίγηση των ενήχων μ, ν εντός λέξεως, όταν ακολουθεί λ, ρ ή διαρκές τριβόμενο θ, φ, χ (π.χ. τη χέρα, έλαψα, μέφεται, αθιβολή), β) τροπή τού άρθρου η και οι σε ημίφωνο [j], όταν κατά τη συνεκφορά ακολουθεί φωνήεν α, ε, ο (π.χ. η jάλλη, οι jαθρώποι), γ) σίγηση του υποτακτικού φωνήεντος ι κατά τη συνίζηση, όταν προηγείται διαρκές φατνιακό (συριστικό) σύμφωνο, δηλαδή στα συμπλέγματα σι, ξι, ψι, ζι (π.χ. ανιψός, άξος, ξάζω).
Βέβαια ο Κορνάρος, όπως και οι άλλοι Κρητικοί συγγραφείς της περιόδου, δεν περιορίζεται στους αυστηρούς κανόνες τού ενός ιδιώματος, αλλά χρησιμοποιεί και στοιχεία του άλλου, κυρίως για την εξυπηρέτηση μετρικών αναγκών. Η γλώσσα του Ερωτoκρίτου βασίζεται στην ομιλουμένη κρητική διάλεκτο (κυρίως στο ιδίωμα της Σητείας), διαφοροποιείται όμως από αυτήν, εάν συγκριθεί με τις κωμωδίες ή τα διάφορα έγγραφα, αφού παρουσιάζει ελάχιστες λέξεις που προέρχονται από τα Ιταλικά, ενώ αντίθετα έχει συχνά λογιότερα λεξιλογικά στοιχεία. Οι γλωσσικές επιλογές του Κορνάρου χαρακτηρίζονται ως ακριβείς και εκφραστικές αλλά παράλληλα λιτές, όπως μαρτυρεί η περιορισμένη παρουσία κοσμητικών επιθέτων. Αντίθετα, είναι πλούσιες οι παραστατικές εικόνες και οι εκτενείς παρομοιώσεις.
Εξίσου φροντισμένη είναι και η στιχουργία του κειμένου: αποφεύγονται οι χασμωδίες και δεν υπάρχουν ατέλειες στην ομοιοκαταληξία. Και η στιχουργία, όπως και η γλώσσα, διαφοροποιείται σε κάποια χαρακτηριστικά από του δημοτικού τραγουδιού: Εμφανίζεται εναλλαγή στη θέση των τονιζόμενων συλλαβών μέσα στον στίχο (ακόμη και σε μονές συλλαβές, παρ' όλο που στον ίαμβο τονίζονται οι ζυγές), συχνή παρουσία διασκελισμών και στίξη στο εσωτερικό του στίχου, στοιχεία που συντελούν στη ρυθμική ποικιλία και στην αποφυγή της μονοτονίας.
Χειρόγραφη και έντυπη παράδοση του έργου
220px|μικρογραφία|δεξιά|Ἐρωτόκριτος, εξώφυλλο της πρώτης έντυπης έκδοσης, Βενετία 1713. Το έργο ήταν πολύ δημοφιλές και κυκλοφορούσε σε χειρόγραφα όλον τον 17ο αιώνα. Το 1713 τυπώθηκε στη Βενετία από έναν Κρητικό, ο οποίος είχε συγκεντρώσει πολλά χειρόγραφα του έργου, στα οποία στηρίχθηκε για να παραδώσει μια αρκετά έγκυρη και αξιόπιστη έκδοση. Δεν σώζεται κανένα από τα χειρόγραφα του έργου εκτός από ένα ανολοκλήρωτο, του 1710. Είναι διακοσμημένο με καλαίσθητες μικρογραφίες, αλλά λιγότερο έγκυρο ως προς την παράδοση του κειμένου σε σχέση με τη βενετσιάνικη έκδοση, γιατί αλλοιώνει σε κάποια σημεία τον ιδιωματικό χαρακτήρα της γλώσσας. Πιθανότατα σταμάτησε να αντιγράφεται μετά την κυκλοφορία της έντυπης έκδοσης του έργου, το 1713. Ακολούθησαν πολλές ανατυπώσεις της αρχικής έκδοσης και η πρώτη νεότερη έκδοση έγινε το 1915 από τον Στέφανο Ξανθουδίδη.
Διάδοση και απήχηση
Η απήχηση του έργου ήταν πολύ μεγάλη. Παρατηρούνται επιδράσεις του σε μαντινάδες και επιπλέον στην Κρήτη δημιούργησε μυθολογική παράδοση: τα ονόματα των ηρώων έχουν επιβιώσει ως σήμερα ως βαφτιστικά και η λαϊκή φαντασία ονόμασε «παλάτι του Ηράκλη» τους στύλους του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα. Η μεγάλη διάδοση του έργου μαρτυρείται από λόγιους και ξένους περιηγητές καθ' όλον τον 18ο και 19ο αιώνα, οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι άνθρωποι στην Κρήτη γνώριζαν όλο το έργο απ' έξω. Ακόμη και ο Γιώργος Σεφέρης αναφέρει ότι στη Σμύρνη στις αρχές του 20ου αιώνα η κατανόηση του έργου ήταν πολύ εύκολη, παρά την έντονα ιδιωματική γλώσσα του.
Η μεγαλύτερη όμως απόδειξη της απήχησης του έργου είναι η επίδραση που άσκησε στη νεοελληνική ποίηση. Παραδείγματα ποιημάτων επηρεασμένων από τη στιχουργική του είναι Ο Κρητικός του Δ. Σολωμού, το Μήτηρ Θεού του Α. Σικελιανού, ο Επιτάφιος του Γ. Ρίτσου, ο Νέος Ερωτόκριτος του Παντελή Πρεβελάκη. Δεν έλειψαν βέβαια και οι αρνητικές εκτιμήσεις του έργου. Αρκετοί λόγιοι του 18ου αιώνα το θεωρούσαν κατώτερο ανάγνωσμα λόγω της λαϊκής γλώσσας και μάλιστα ο Διονύσιος Φωτεινός είχε διασκευάσει το έργο σε μια λόγια, «ανώτερη» όπως πίστευε, γλωσσική μορφή. Ο Κάλβος επέκρινε το έργο ως μονότονο και ο Ιάκωβος Πολυλάς το απέρριπτε εξαιτίας της ιδιωματικής γλώσσας.
Το έργο διασκευάστηκε σε θεατρική μορφή από τον Δ. Συναδινό το 1929, με τη Μαρίκα Κοτοπούλη στο ρόλο της Αρετούσας και το 1966 ο Νίκος Κούνδουρος τον διασκεύασε σε κινηματογραφικό σενάριο. Το έργο επίσης έχει μελοποιηθεί πολλές φορές και είναι δημοφιλέστατο άκουσμα στην Κρήτη.
Φιλολογικά προβλήματα
Τα φιλολογικά προβλήματα που σχετίζονται με τον Ερωτόκριτο είναι τρία: το βασικότερο, από το οποίο εξαρτώνται τα άλλα, είναι το ζήτημα της ταυτότητας του ποιητή, καθώς το όνομα Βιτσέντζος Κορνάρος ήταν διαδεδομένο στην Κρήτη. Τα άλλα δύο σημαντικά προβλήματα είναι το θέμα της χρονολόγησης του έργου και το θέμα του ιταλικού προτύπου στο οποίο βασίστηκε ο ποιητής. Για το θέμα του ποιητή, είναι αποδεκτή από τους περισσότερους μελετητές η ταύτισή του με τον Βιτσέντζο Κορνάρο του Ιακώβου, αδερφό του Βενετοκρητικού συγγραφέα Ανδρέα Κορνάρου. Ο Βιτσέντζος, σύμφωνα με αρχειακές πηγές, γεννήθηκε το 1553 και πέθανε το 1613 ή 1614. Με βάση αυτά τα στοιχεία προκύπτει το συμπέρασμα ότι ο Ερωτόκριτος γράφτηκε ανάμεσα στα 1590 και 1610. Σχετικά με το ιταλικό πρότυπο στο οποίο βασίστηκε ο Κορνάρος, από τις διάφορες διασκευές του γαλλικού έργου έχουν ξεχωρίσει από την έρευνα δύο, μία πεζή του 1543 και μία έμμετρη του Angelo Albani, με τίτλο Innamoramento de due fidelissimi amanti Paris en Vienna, του 1626. Από εξέταση όλων των ιταλικών διασκευών σε σχέση με τον Ερωτόκριτο έχει προκύψει το συμπέρασμα ότι η πεζή διασκευή ήταν αυτή που χρησιμοποίησε ο Κορνάρος, άποψη την οποία αποδέχονται αρκετοί φιλόλογοι. Αυτή η άποψη συμφωνεί και με την προτεινόμενη ταύτιση του ποιητή. Αντιθέτως, η άποψη ότι ο Κορνάρος χρησιμοποίησε τη διασκευή του Albani οδηγεί σε χρονολόγηση του ποιήματος μετά το 1626 και επομένως δεν ευνοεί την αποδοχή της ταύτισης του ποιητή με τον Βιτσένζο Κορνάρο του Ιακώβου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κρητική λογοτεχνία
Μαρία Καλουτά
Η Μαρία Καλουτά (Αθήνα, 1916 - 29 Οκτωβρίου 2006) ήταν Ελληνίδα ηθοποιός και θιασάρχης.
Βιογραφία
Στο θέατρο πρωτοεμφανίζεται το 1926 σε νεαρή ηλικία μαζί με την αδελφή της Άννα, με την οποία δημιουργούν τα περίφημα "Καλουτάκια" και συνεχίζουν την καλλιτεχνική πορεία μαζί για 40 χρόνια. Εμφανίστηκε σε ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες και τηλεοπτικές παραγωγές. Το 1967 παντρεύτηκε το νομικό σύμβουλο του Δήμου Αθηναίων Δημήτρη Κωνσταντόπουλο και εγκατέλειψε για πάντα το θεατρικό σανίδι. Τα τελευταία χρόνια ήταν κατάκοιτη και τελικώς πέθανε στις 29 Οκτωβρίου 2006. Κηδεύτηκε στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί ραδιοφώνου Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί μουσικού θεάτρου
Χαν Γιουνίς
Η Χαν Γιουνίς (αραβικά: خانيونس, Khan Yunis, κυριολεκτικά Χάνι του Ιωνά) είναι πόλη και παρακείμενο στρατόπεδο προσφύγων στο νότιο μέρος της Λωρίδας της Γάζας. Σύμφωνα με την Παλαιστινιακή Κεντρική Υπηρεσία Στατιστικών, η πόλη, το στρατόπεδο προσφύγων του, και τα άμεσα περίχωρά του είχαν έναν συνολικό πληθυσμό 180.000 το 2006. Αν και η Χαν Γιουνίς βρίσκεται μόνο 4 χιλιόμετρα από τη Μεσόγειο Θάλασσα, το κλίμα της Χαν Γιουνίς είναι αυτό μιας ημιάγονης περιοχής με ετήσιες βροχοπτώσεις περίπου 260mm.
Ιστορία
Η Χαν Γιουνίς ιδρύθηκε κατά τη διάρκεια του 14ου αιώνα. Ονομάστηκε έτσι από τον οικοδόμο της, Γιουνίς Ιμπν Αμπντάλλα αν-Ναουρούζι αντ-Νταουντάρ. Ήταν ο εκτελεστικός γραμματέας και ένας από τους υψηλότερους ιεραρχικά ανώτερους υπαλλήλους του σουλτάνου Μπαρκούκ, του πρώτου Κιρκάσιου Μαμελούκου σουλτάνου. Το Χάνι ιδρύθηκε το έτος 789 Εγίρας/1387 μ.Χ. σύμφωνα με την επιγραφή που βρέθηκε στην κυρία είσοδο. Ο σκοπός του ήταν να προστατευθούν τα καραβάνια, οι προσκυνητές και οι ταξιδιώτες. Αργότερα έγινε σημαντικό κέντρο για το εμπόριο, η εβδομαδιαία αγορά στην πόλη ήταν την Πέμπτη, και χρησιμοποιήθηκε για να προσελκύσει τους εμπόρους από τις γειτονικές περιοχές.
Το στρατόπεδο προσφύγων στην Χαν Γιουνίς ιδρύθηκε το 1948 και αρχικά διατηρούσε 35.000 παλαιστίνιους Άραβες. Ο αριθμός προσφύγων και απογόνων τους που απογράφηκαν από την UNRWA στα μέσα του 2002 ήταν 60.662.
Στις 3 Νοεμβρίου 1956, κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Σουέζ το Ισραήλ εξαπέλυσε μια εισβολή στην Αίγυπτο που εκείνη τη στιγμή έλεγχε την Χαν Γιουνίς, κι έτσι καταλήφθηκε για πρώτη φορά και υπέστη πολλά θύματα από τον εναέριο βομβαρδισμό. Το 1967, κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Έξι Ημερών, το Ισραήλ κατέλαβε την Χαν Γιουνίς. Το 2006 η Χαμάς πήρε τη εξουσία στην Λωρίδα της Γάζας. Από την αποδέσμευση της Γάζας από το Ισραήλ το 2005, πάνω από 2.000 ρουκέτες Κασάμ έχουν εκτοξευθεί από την Χαν Γιουνίς στο Ισραήλ, συνήθως στη νότια ισραηλινή πόλη Σντερότ.
Η Χαν Γιουνίς κατά την Ιντιφάντα του Αλ-Ακσά
Η Χαν Γιουνίς ήταν ο τόπος ισραηλινών επιθέσεων με ελικόπτερα τον Αύγουστο του 2001 και τον Οκτώβριο του 2002. Το αποτέλεσμα από τις πολλές επιθέσεις ελικοπτέρων έχει αφήσει διάφορους πολίτες σκοτωμένους, εκατοντάδες τραυματίες και πολιτικά κτήρια εντός της περιοχής κατεστραμμένα. Είναι γνωστό ως προπύργιο της Χαμάς. Η βόρεια περιοχή της Χαν Γιουνίς επιτηρεί τον κόμβο Κισουφίμ - στο παρελθόν ένας από τους κύριους δρόμους για την ισραηλινή κυκλοφορία προς τους οικισμούς Γκους Κατίφ. Τα κτήρια εκεί κοντά χρησιμοποιούνταν συχνά απο μαχητές ως οι θέσεις ελεύθερων σκοπευτών και όλμων για πυρά κατά των ισραηλινών οικισμών και των στρατευμάτων κατοχής.
Στις 16 Δεκεμβρίου 2004, οι ισραηλινές δυνάμεις κατοχής επιτέθηκαν στην πόλη με θωρακισμένους εκσκαφείς και άρματα μάχης προκειμένου να σταματηθεί το βομβάρδισμα με όλμους κατά των ισραηλινών οικισμών. Στις έξι εβδομάδες πριν από την επιχείρηση περίπου 80 όλμοι και ρουκέτες Κασάμ είχαν χτυπήσει τον οικισμό Γκους Κατίφ. Η Χαν Γιουνίς είναι ο στόχος συχνών επιδρομών από τις ισραηλινές δυνάμεις κατοχής, και βαριές μάχες έχουν γίνει στην περιοχή.
Ισραηλινή απόσυρση
Το 2005, το Ισραήλ αποσύρθηκε μονομερώς από την Χαν Γιουνίς και το υπόλοιπο της Λωρίδας της Γάζας σύμφωνα με το μονομερές σχέδιο αποδέσμευσης. Οι ομάδες αντίστασης χαιρέτησαν το γεγονός ως νίκη έναντι της 38χρονης κατοχής της Λωρίδας της Γάζας, αν και ο εναέριος χώρος και η θάλασσα παραμένουν αποκλειμένοι και υπό ισραηλινό έλεγχο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Παλαιστίνης
Αρχιτεκτονική στην Κω
Η αρχιτεκτονική στην Κω είναι ​​​ιδιαίτερη, γιατί έχει δεχτεί πολλές επιδράσεις από το ξένο στοιχείο.
Από την τουρκοκρατία μέχρι την ένωση με την Ελλάδα
μικρογραφία|260x260εσ|To tζαμί Γαζί Χασάν Πασά στην πλατεία Πλατάνου της [[Κως (πόλη)|Κω]] μικρογραφία|260x260εσ|Το δημαρχείο της Κω, χτισμένο από τους Ιταλούς πριν από τον [[Σεισμός στην Κω το 1933|σεισμό του 1933]] Κατά την οθωμανική περίοδο, η πόλη είχε όλα τα χαρακτηριστικά των λεγόμενων πόλεων–παζαριών. Η ζωή περιοριζόταν στον εμπορικό δρόμο, γύρω από τον οποίο ζούσαν αποκλειστικά μουσουλμάνοι και στο τσαρσί που βρισκόταν στο κέντρο της πόλης, στην πλατεία Πλατάνου. Σε πολλά σημεία του νησιού υπάρχουν μουσουλμανικά τεμένη και πηγές.
Τέλος, στην ανατολική ζώνη οικοδομήθηκαν επαύλεις σε κήπους για τους Ιταλούς εποίκους (villini). Άλλα στοιχεία της ιταλικής επιρροής είναι οι εκτεταμένες ζώνες πρασίνου στην πόλη, που περιλαμβάνουν και τροπικά φυτά, καθώς και τα χαρακτηριστικά δημόσια κτήρια που σχεδιάστηκαν από Ιταλούς αρχιτέκτονες και βρίσκονται τόσο στην πόλη όσο και στους οικισμούς της Αντιμάχειας και της Καρδάμαινας.
Το 1948, με την ένωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα, διαμορφώθηκε μια νέα αρχιτεκτονική πραγματικότητα. Τότε οικοδομήθηκαν στο νησί μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες για να καλύψουν την ανάγκη της μεγάλης τουριστικής ανάπτυξης που ξεκίνησε.
Παραδοσιακή αρχιτεκτονική
Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική δεν άντεξε τη φθορά του χρόνου και αντικαταστάθηκε από τη μοντέρνα οικοδομή. Τη συναντάμε κυρίως στα χωριά Ασφενδιού, Πυλί, Κέφαλο και Αντιμάχεια, όπου τα χαμηλά και πλατυμέτωπα μονόσπιτα, με σχήμα παραλληλόγραμμο, απλή τοιχοδομία και επίπεδη στέγη, κάποια πέτρινα και άλλα όχι, είναι βαμμένα με άσπρο χρώμα και έχουν πορτοπαράθυρα χρωματισμένα με φωτεινά χρώματα. Το εσωτερικό του σπιτιού είναι, όπως και στα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, ιδιαίτερα φροντισμένο, ανταποκρινόμενο στις λειτουργικές ανάγκες της αγροτικής οικογένειας. Αξιοσημείωτος είναι ο μακρύς τοίχος, ο κανιότοιχος ή γκανότοιχος όπως ονομάζεται, στον οποίο κρέμονταν πιάτα, κάδρα, ο καθρέφτης του σπιτιού και άλλα απαραίτητα αντικείμενα που κάλυπταν τις βασικές ανάγκες του σπιτιού. Σε πολλά μέρη του νησιού, είναι χαρακτηριστικοί και οι παραδοσιακοί ανεμόμυλοι, με πιο χαρακτηριστικό αυτόν της Αντιμάχειας. Υπάρχουν επίσης πολλά στενά, πετρόχτιστα δρομάκια.​​​​
Παραπομπές
Κατηγορία:Κως Κω
Φριτς Φρέντερικ Ζερνίκε
Βιογραφία
Ο Ζερνίκε γεννήθηκε στο Άμστερνταμ το 1888 από τους Carl Frederick August Zernike και Antje Dieperink. Και οι δυο γονείς του ήταν καθηγητές μαθηματικών, και αυτός είχε το πάθος του πατέρα του για τη φυσική. Σπούδασε χημεία, μαθηματικά και φυσική στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ. Το 1912 πήρε βραβείο για τη δουλειά του πάνω σε αέρια. Το 1913 έγινε βοηθός του Ιακώμπους Καπτέυν στο αστρονομικό εργαστήριο του Πανεπιστήμιου του Χρόνινγκεν. Το 1914 μαζί με τον  Leonard Salomon Ornstein ανέπτυξαν την εξίσωση που πήρε το όνομα τους. Το 1915 πήρε θέση στη θεωρητική φυσική του ίδιου πανεπιστημίου και το 1920 προάχθηκε σε διδάκτορα της θεωρητικής φυσικής.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ολλανδοί φυσικοί Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσικής Κατηγορία:Φυσικοί του 20ού αιώνα
2033 Βασιλεία
Η Βασιλεία (Basilea) είναι ένας αστεροειδής που περιφέρεται στην εσωτερική περιοχή της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών και έχει απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 13,2. Ανακαλύφθηκε το 1973 από τον Ελβετό αστρονόμο Πάουλ Βιλντ, που παρατηρούσε από το αστεροσκοπείο του Πανεπιστημίου της Βέρνης στο Τσίμερβαλντ, και πήρε το όνομά της από την ομώνυμη πόλη της Ελβετίας, για να τιμηθεί η 50ή επέτειος από την ίδρυση του Ινστιτούτου Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιό της.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Τα φυσικά χαρακτηριστικά της Βασιλείας είναι άγνωστα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Βασιλεια
2034 Μπερνούλι
Ο Μπερνούλι (Bernoulli) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 12,9. Ανακαλύφθηκε το 1973 από τον Ελβετό αστρονόμο Πάουλ Βιλντ, που παρατηρούσε από το αστεροσκοπείο του Πανεπιστημίου της Βέρνης στο Τσίμερβαλντ, και πήρε το όνομά του προς τιμή της Οικογένειας Μπερνούλι και της πολυσχιδούς συνεισφοράς της στις επιστήμες και τις τέχνες από τον 17ο ως τον 20ό αιώνα.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Τα φυσικά χαρακτηριστικά του Μπερνούλι είναι άγνωστα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Μπερνουλι
Εμμανουήλ Λυκούδης
Ο Εμμανουήλ Λυκούδης (1849 - 13 Οκτωβρίου 1925 ) ήταν Έλληνας νομικός και λογοτέχνης.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε το 1849 στο Ναύπλιο. Πατέρας του ήταν ο Στυλιανός Λυκούδης, κερκυραίος από από παλιά βυζαντινή οικογένεια και μητέρα του η Μαρία Κυδωνάκη-Καλλέργη από την Κρήτη. Φοίτησε σε σχολεία στη Χαλκίδα και στον Πειραιά και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1872 αναγορεύτηκε διδάκτωρ. Στη συνέχεια εντάχθηκε στο δικαστικό κλάδο και υπηρέτησε στην Ερμούπολη, στην Άμφισσα και στο εφετείοΑθηνών. Ήταν υποστηρικτής του Χαριλάου Τρικούπη. Το 1890 με πρόταση του πήρε μέρος στη σύνταξη του σερβικού εκλογικού συστήματος. Από το 1896 έως το 1905 ήταν νομικός σύμβουλος του κράτους και της Εθνικής Τράπεζας ως το τέλος της ζωής του. Μετά την παραίτηση του από το δημόσιο τομέα άσκησε τη δικηγορία ως το 1917. Συνεργάστηκε ως αρθρογράφος και επιφυλλιδογράφος με πολλά περιοδικά και εφημερίδες και πραγματοποίησε οικονομικές και νομικές μελέτες
Ήταν παντρεμένος με τη Δήμητρα Μπάλτση. Απέκτησε δύο παιδιά, τον αντιναύαρχο και ακαδημαϊκό Στυλιανό και τη Μαρία που παντρεύτηκε τον Αθανάσιο Μιαούλη. Πέθανε στην Αθήνα το 1925 από αρρώστια του ουροποιητικού συστήματος.
Λογοτεχνικό έργο
Ο Εμμανουήλ Λυκούδης ανήκει στους πεζογράφους της λεγόμενης λογοτεχνικής γενιάς του 1880. Έγραψε κείμενα κυρίως στην καθαρεύουσα και σε μια συντηρητική δημοτική. Ήταν μέλος και πρόεδρος το 1875 του φιλολογικού συλλόγου Παρνασσός. Το μεγαλύτερο μέρος του αφηγηματικού του έργου δημοσιεύτηκε στα έντυπα με τα οποία συνεργάστηκε. Άρχισε να το εκδίδει μόνο τα τελευταία πέντε χρόνια της ζωής του. Το 1923 τιμήθηκε με το Εθνικόν Αριστείον των Γραμμάτων και των Τεχνών
Το έργο του κινείται στα ευρύτερα πλαίσια της ελληνικής ηθογραφικής παραγωγής, με τη διαφορά πως τοποθετεί τη δράση των έργων του σε αστικό περιβάλλον. Όλα του τα έργα είναι γραμμένα με επιμέλεια αλλά είναι ψυχρά και χωρίς πνοή. Κυριαρχούν τα ανθρωπιστικά αισθήματα, η συμπάθεια του συγγραφέα προς τους ήρωές του και το πεσιμιστικό πνεύμα.
Πηγές
Κατηγορία:Νεοέλληνες λογοτέχνες Κατηγορία:Έλληνες νομικοί
Μεταμόρφωση Μεσσηνίας
Η Μεταμόρφωση, αναφερόμενη επίσημα ως η Μεταμόρφωσις και παλαιότερα ως ο Σκάρμινξ ή ο Σκάρμιγγας ή ο Σκάρμιγκας ή το Σκάρμιγκα ή η Ευργέτιδα, είναι ημιορεινός οικισμός κοντά στο Βλαχόπουλο και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Πύλου - Νέστορος, του Νομού Μεσσηνίας.
Τοποθεσία
Η Μεταμόρφωση βρίσκεται βορειοδυτικά από το Βλαχόπουλο από το οποίο απέχει 6 περίπου χιλιόμετρα και ανατολικά από τη Χώρα από την οποία απέχει περίπου 6,5 χιλιόμετρα. Έχει υψόμετρο 439 μέτρα και απέχει από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους περίπου 22,5 χιλιόμετρα. Κοντά στην Μεταμόρφωση βρίσκονται, προς τα βορειοανατολικά της το Τουλούπα Χάνι και το Μανιάκι σε απόσταση 2 και 5 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα και προς τα νοτιοδυτικά της το Μυρσινοχώρι, σε απόσταση 6 περίπου χιλιομέτρων.
Ιστορία
Το χωριό, το οποίο έχει στην περιοχή του σημαντικές πηγές νερού και πλούσια χλωρίδα και πανίδα, έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας και της ευρύτερης περιοχής της Πυλίας. Η περιοχή του χωριού κατά την αρχαιότητα, σύμφωνα με τα ευρήματα του ανασκαφικού προγράμματος Prap, ήταν από τα σημαντικά κέντρα του βασιλείου του Νέστορα, της αρχαίας Πύλου, καθώς στην θέση Ρούτσι έχουν βρεθεί σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Κατά την κλασική περίοδο, μετά την απελευθέρωση της Μεσσηνίας από τους Σπαρτιάτες με την βοήθεια των Θηβαίων και ως την βυζαντινή εποχή πιθανολογείται ότι στην περιοχή της Μεταμόρφωσης υπήρχε η αρχαία πόλη Αλίαρτος της Μεσσηνίας. Η ύπαρξη στην περιοχή του χωριού της εκκλησίας της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, η οποία χρονολογείται από τα βυζαντινά χρόνια και συγκεκριμένα τον 11ο αιώνα, τα υπολείμματα των χαμάμ (τούρκικων λουτρών), καθώς και τα καλντερίμια, που υπήρχαν και καταστράφηκαν το 1994 προκειμένου να διανοιχτούν αγροτικοί δρόμοι, μαρτυρούν ότι ο τόπος συνέχισε και στα βυζαντινά χρόνια να είναι σημαντικό κέντρο της περιοχής, ενώ γινόταν και καλλιέργεια - επεξεργασία μεταξιού. Η πόλη Αλίαρτος πιστεύεται ότι καταστράφηκε από τον σουλτάνο Βαγιαζήτ Β΄ το 1502 περίπου. Κατά την Α΄ Τουρκοκρατία (1460-1683) και την Β΄ Τουρκοκρατία (1715-1821) ανήκε στον Καζά Ναβαρίνου (Πύλος), ενώ κατά τη σύντομη Β΄ Ενετοκρατία (1683-1715) στην επαρχία Ναβαρίνου. Το χωριό, αναφέρεται τουλάχιστον από την εποχή της Ενετοκρατίας και μετά με διάφορες ονομασίες, όπως ο Σκάρμινξ, το Σκάρμιζα, το Σκαραμάγγιον (πιθανώς από τη λέξη της βυζαντινής εποχής «σκαραμάγγιον», το οποίο ήταν πολυτελές ύφασμα με πλούσια διακόσμηση), ο Σκάρμιγγας, ο Σκάρμιγκας, το Σκάρμηγκα, το Σκάρμιγγα ή το Σκάρμιγκα. Ο κοντινός σημερινός οικισμός της Μεταξάδας (γνωστός παλαιότερα ως Σαπρίκι) ήταν ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα παραγωγής μεταξιού της Μεσσηνίας και εκεί οφείλει το πιθανότερο και τη σύγχρονη ονομασία του. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση και η παλαιότερη ονομασία αντίστοιχα του χωριού Σκάρμιγκα ή Σκάρμηγκα πιθανώς προέρχεται από την κινεζική λέξη «Σκάρμινξ», που σημαίνει «δρόμος του μεταξιού». Το μετάξι από την Μεταξάδα μεταφερόταν στη συνέχεια μέσα από τον καρόδρομο, ο οποίος περνούσε από τα χωριά της περιοχής, προς το λιμάνι της Πύλου προς εξαγωγή ή/και περαιτέρω επεξεργασία. Η διαδρομή Σαπρίκι - λιμάνι Πύλου με φορτωμένα άλογα και μουλάρια, ήταν διάρκειας 8 ωρών περίπου. Οι μεταφορείς του μεταξιού ξεκινούσαν το απόγευμα από το Σαπρίκι, συνήθως έκαναν στάση στο Σκάρμηγκα για διανυκτέρευση και το πρωί συνέχιζαν το ταξίδι τους για την Πύλο. Την περίοδο που υπήρχε ο παλαιός Δήμος Σκάρμιγκος (1835-1840), το χωριό αναφερόταν επίσης ως η Ευργέτιδα, ενώ στη συνέχεια αναφερόταν διαρκώς ως το Σκάρμιγκα, μέχρι το 1927, όταν και μετονομάστηκε από τον κοντινό στο χωριό ναό της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, ως Μεταμόρφωσις (στη δημοτική: Μεταμόρφωση), ονομασία που έχει ως σήμερα.
Αρχαιότητα
Στην περιοχή ανάμεσα στα χωριά της Μεταμόρφωσης και του κοντινού Μυρσινοχωρίου, στην θέση Ρούτση ή Ρούτσι, έχουν βρεθεί δυο τύμβοι, με κιβωτιόσχημους τάφους, που ανάγονται στην Μεσοελλαδική εποχή. Φαίνεται πως στη θέση, που βρίσκονταν αυτοί, είχε αναπτυχθεί, ήδη κατά τον 17ο αιώνα π.Χ., ισχυρός οικισμός η παρακμή του οποίου τοποθετείται αρκετά μετά, περί τον 13ο αιώνα π.Χ., όταν άρχισε να πραγματοποιείται ο έλεγχος, από το νέο ισχυρό διοικητικό κέντρο της περιοχής, δηλαδή το Ανάκτορο του Νέστορος. Επίσης στην περιοχή ανασκάφηκαν δυο θολωτοί τάφοι της μυκηναϊκής εποχής με σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Στα αρχαιολογικά ευρήματα των 2 θολωτών τάφων, του 1500 - 1450 π.Χ. και των 5 τύμβων περιλαμβάνονται ποτήρια, κύλικες, πρόχοοι, ψευδόστομοι αμφορείς, φιάλες, τρίχερο, εγχειρίδια με ναυτίλους και αιλουροειδή, ελεφάντινες χαρακτές πυξίδες με σπείρες και δελφίνια, χτένι με αιλουροειδή, σφραγίδες με πουλιά, ταύρους, λιοντάρια, γερανούς, ξίφη, μαχαίρια, ταινίες, δαχτυλίδια, περιδέραια, τράπεζα προσφορών. Τα ευρήματα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Χώρας και μαρτυρούν ότι ο πολιτισμός που είχε αναπτυχθεί ήταν από τους πιο σημαντικούς της εποχής.
Βυζαντινή εποχή
Κατά τη Βυζαντινή εποχή (330-1204) και κυρίως μετά τον 7ο αιώνα, σύμφωνα με την έρευνα του Ηλία Αναγνωστάκη, με τίτλο «Παράκτιοι οικισμοί της πρωτοβυζαντινής Μεσσηνίας. Η σιωπή των πηγών και η αποσπασματική μαρτυρία της αρχαιολογίας», πιστεύεται ότι, στην περιοχή της δυτικής Μεσσηνίας και της Πυλίας, «εμφανίζεται, πάντα με βάση την απουσία μεσοβυζαντινών αρχαιολογικών τεκμηρίων, το γενικότερο φαινόμενο της εγκατάλειψης του παράλιου χώρου και η απόσυρση των κατοίκων στην ενδοχώρα, όπως στον Σκάρμιγκα, στην Καβαλαριά, την Χώρα όπου υπάρχουν και αρκετά μεσοβυζαντινά τεκμήρια».
Β΄ Ενετοκρατία
Την εποχή της Β΄ Ενετοκρατίας αναφερόταν ως Σκάρμινγκα (Scarminga ). Ο οικισμός αναφέρεται επίσης σε διάφορες απογραφές των Βενετών Προνοητών της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας, οι οποίες έγιναν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683/84-1715), κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο, μέσω της κτήσης τους (Stato da Mar), η οποία είναι γνωστή και ως Βασίλειο του Μορέως (1688-1715). Το χωριό Σκάρμινγκα (Scarminga), ανήκε, στα τέλη του 17ου αιώνα, σύμφωνα με το Breve descrittione del Regno di Morea στην επαρχία του Ναβαρίνου (Territorio di Navarin), η οποία ήταν μια από τις 4 επαρχίες, στις οποίες χωριζόταν τότε το διαμέρισμα της Μεθώνης (επαρχία Φαναριού, επαρχία Αρκαδιάς, επαρχία Ναβαρίνου και επαρχία Μεθώνης). Σύμφωνα επίσης με την έρευνα του Κωνσταντίνου Ντόκου με τίτλο «Η εν Πελοποννήσω εκκλησιαστική περιουσία κατά την περίοδον της Β΄ Ενετοκρατίας» αφέρεται ότι στην περιοχή του χωριού Scarmega (Σκάρμιγκα) υπήρχαν η εκκλησία του Σωτήρος (Αγια-Σωτήρα), η εκκλησία της Παναγίας και έξι ακόμη κατεστραμμένες εκκλησίες.
Β’ Τουρκοκρατία
Μετά το 1715, όταν οι Τούρκοι έδιωξαν τους Ενετούς από τον Μωριά και ξαναγύρισαν, μετονόμασαν τη Βαρωνία της Μεθώνης σε Βιλαέτι της Αρκαδιάς. Κατά την περίοδο που η ευρύτερη περιοχή της Πυλίας τελούσε υπό τη β’ οθωμανική κατοχή (1715-1821), το χωριό Σκάρμιγκα υπαγόταν στον Καζά Ναβαρίνου σύμφωνα και με την έκδοση της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα με τίτλο A Historical and Economic Geography of Ottoman Greece: The Southwestern Morea in the 18th Century, αφού μετά την ανακατάληψη των περιοχών του Μωριά από τους Τούρκους, η περιοχή του Ναβαρίνου, δηλαδή της Πυλίας, αποτέλεσε ένα ακόμα τμήμα της οθωμανικής (defter) κτηματογράφησης. Το χωριό αναφερόταν στα οθωμανικά τουρκικά ως Iskarminke (Σκάρμιγγα) (karye), ενώ στην περιοχή του γειτονικού Μυρσινοχωρίου, το οποίο τότε ήταν τσιφλίκι (Pispitsa, ciftlik) υπάγονταν επίσης και οι περιοχές της Νάσας ή Μεμί Αγά (Nasa ή Memi Aga, mazra'a) και Ρούτσι (Ρούτση ) ή Ντενμουσαρίν (Rotsi ή Denmusarin, mazra'a).
Διοικητική ιστορία
Το Σκάρμιγγα ή Σκάρμιγκα προσαρτήθηκε αρχικά ως έδρα, το 1835, στον παλαιό Δήμο Σκάρμιγκος, ως το 1840, που ο δήμος αυτός καταργήθηκε και ο οικισμός αποσπάται από τον Δήμο Σκάρμιγκος και προσαρτάται στον παλαιό Δήμο Βουφράσου (μεταγενέστερα Δήμος Βουφράδος), όπου και παρέμεινε ως το 1912 που ο δήμος καταργήθηκε. Το χωριό αναφέρεται, το 1853, επίσης σαν Σκάρμιγγα στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή, ως χωριό του Δήμου Βουφράσου της Επαρχίας Πυλίας με πληθυσμό 163 κατοίκων, με βάση την απογραφή του 1851. Έδρα του Δήμου Βουφράσου ως το 1851 ήταν το Χαντζή (σήμερα ο Χατζής) και από το 1851 ως το 1856 το Βλαχόπουλο και στη συνέχεια ξανά ο Χατζής. Το 1912 το Σκάρμιγκα προσαρτάται στην Κοινότητα Πισπισίων, με έδρα τα Πισπίσια (σήμερα το Μυρσινοχώρι). Το 1927 μετονομάζονται το Σκάρμιγκα σε Μεταμόρφωσις, τα Πισπίσια σε Μυρσινοχώρι και η Κοινότητα Πισπισίων σε Κοινότητα Μυρσινοχωρίου, ενώ λίγο αργότερα, το 1929, η Μεταμόρφωσις αποσπάται από την Κοινότητα Μυρσινοχωρίου και ορίζεται ως έδρα της Κοινότητας Μεταμορφώσεως. Η Μεταμόρφωσις παρέμεινε ως έδρα της Κοινότητας Μανιακίου , από το 1929 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», η Μεταμόρφωσις υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Παπαφλέσσα, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» η Μεταμόρφωσις ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με τη συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Κορώνης, Μεθώνης, Παπαφλέσσα, Πύλου, Νέστορος και Χιλιοχωρίων. Η Μεταμόρφωσις σήμερα είναι η έδρα και ο μοναδικός οικισμός της Τοπικής Κοινότητας της Μεταμορφώσεως του Δήμου Πύλου-Νέστορος.
Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 313 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται κυρίως σε διάφορες αγροτικές εργασίες, ενώ παλαιότερα ήταν ανεπτυγμένη και η κτηνοτροφία. Το χωριό έχει μεγάλη παραγωγή ελαιολάδου. Παράγονται επίσης κρασί, σταφίδα και πολλά κηπευτικά, χάρη στις πηγές που υπάρχουν γύρο απ' το χωριό. Ονομαστά αγροτικά προϊόντα είναι επίσης η "σκαρμιγκέικη" «χοντροκατσαρή» ντομάτα και τα κρεμμύδια.
Κτίρια – εκδηλώσεις – αξιοθέατα
Εκτός από τα παραδοσιακά σπίτια και το κτίριο του Δημοτικού Σχολείου, υπάρχει η εκκλησία του χωριού, ο Ιερός Ναός των Αγίων Πάντων, ο οποίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας. Σημαντικές πολιτιστικές δραστηριότητες στο χωριό πραγματοποιεί τακτικά ο Σύλλογος Γυναικών της Μεταμόρφωσης η «ΕΣΤΙΑ», ο οποίος διοργανώνει κάθε χρόνο, τον Αύγουστο, την «Γιορτή της ντομάτας και κρεμμυδιού», καθώς στην περιοχή του χωριού παράγονται εξαιρετικές ντομάτες της ντόπιας ποικιλίας «χοντροκατσαρή», οι οποίες κάποιες φορές φύονται και σε εξαιρετικά μεγάλα μεγέθη. . Ο ίδιος σύλλογος διοργανώνει επίσης γιορτή για τα «Κούλουμα της Καθαράς Δευτέρας» και το πέταγμα του χαρταετού. Άλλη μεγάλη εκδήλωση είναι το «πανηγύρι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος», στις 6 Αυγούστου, όταν γιορτάζει το εξωκκλήσι της Αγιά-Σωτήρας, του 11ου αιώνα, που βρίσκεται κοντά στο χωριό και είναι περιτριγυρισμένο με πλατάνια, ενώ δίπλα στο ιερό αναβλύζει νερό από την ομώνυμη πηγή. Στα αξιοθέατα της περιοχής του χωριού περιλαμβάνονται το προαναφερόμενο εκκλησάκι της Αγιά-Σωτήρας, γνωστό και ως ο Ιερός Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και ο Αρχαιολογικός Χώρος στο Ρούτσι.
Το χωρίο είναι σημαντικό πέρασμα και σημείο στάσης περαστικών από την εποχή του μεταξιού,υπάρχουν ονομαστά ταβερνάκια και καφενεία, και σήμερα το διασχίζει ο κεντρικός δρόμος Καλαμάτα -Χώρα.
Ο ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος
Ο βυζαντινός Ιερός Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος βρίσκεται σε μικρή απόσταση βορειοανατολικά του χωριού. Πρόκειται για κηρυγμένο αρχαίο μνημείο και είναι ναός τύπου του ελεύθερου σταυρού, με νάρθηκα στα δυτικά. Ο τρούλος και η θολοδομία είχαν καταρρεύσει κατά το παρελθόν και ο ναός καλύπτεται σήμερα με ξύλινη δίρριχτη στέγη επιστρωμένη με κεραμίδια, η οποία ανακατασκευάστηκε από το 2002, ενώ στο μνημείο ξεκίνησαν τον Μάιο του 2010 εκτεταμένη ανασκαφική έρευνα, καθώς και εργασίες αποκατάστασης.
Αρχαιολογικός Χώρος στο Ρούτσι
Περίπου 4,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το χωριό και 1,5 χιλιόμετρο βορειοανατολικά του χωριού Μυρσινοχώρι, στη θέση Ρούτση ή Ρούτσι βρίσκεται ο Αρχαιολογικός Χώρος του Μυρσινοχωρίου. Στη θέση αυτή πραγματοποιήθηκαν, τις δεκαετίες του 1950, από τον Σπυρίδωνα Μαρινάτο και του 1970, από τον Γεώργιο Στ. Κορρέ σειρά ανασκαφικών ερευνών, οι οποίες έφεραν στο φως δυο τύμβους της Μεσοελλαδικής εποχής (2.200 π.Χ.-1.600 π.Χ.), οι οποίοι περιείχαν ταφικούς πίθους. Οι τύμβοι ήταν χτισμένοι πάνω σε παλαιότερο οικισμό του (3.000 π.Χ.-2.500 π.Χ). Επίσης ανασκάφηκαν, δύο θολωτοί τάφοι της μυκηναϊκής εποχής (1.600 π.Χ.- 1.100 π.Χ.), οι οποίοι είχαν σχετικά μικρή διάμετρο (περίπου 5 μέτρα). Οι τάφοι αυτοί, πιθανότατα περιείχαν ταφές τοπικών αξιωματούχων. Ο ένας από τους θολωτούς τάφους, ο οποίος ήταν ασύλητος απέφερε εντυπωσιακά ευρήματα, μεταξύ των οποίων ξίφη και εγχειρίδια με δερμάτινες θήκες, πλήθος σφραγιδόλιθων, βαρύ περιδέραιο από Βαλτικό ήλεκτρο, καθώς και ένα από τα μεγαλύτερα σωζόμενα ξίφη της μυκηναϊκής εποχής.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Μεσσηνίας Κατηγορία:Επαρχία Πυλίας Κατηγορία:Δήμος Πύλου - Νέστορος
Ζωριάνος Φωκίδας
Το Ζωριάνο ή ο Ζωριάνος ή Ζοριάνος είναι ορεινό χωριό της Δωρίδας στον νομό Φωκίδας σε υψόμετρο 800 μέτρων. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 153 κατοίκους και αποτελεί την Τοπική Κοινότητα Ζωριάνου της Δημοτικής Ενότητας Βραδουσίων του Δήμου Δωρίδος. Μέχρι το 2010, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καποδίστριας, υπαγόταν στον δήμο Βαρδουσίων.
Γεωγραφία
Το Ζωριάνο είναι κτισμένο στις πλαγιές του όρους Βαρδούσια με αμφιθεατρική διάταξη, μέσα σε πυκνή βλάστηση (κυρίως φυλλοβόλα δέντρα, καστανιές, δρυς αλλά και μερικά έλατα). Το χωριό έχει χαρακτηριστεί ως παραδοσιακός οικισμός και σώζεται κτίριο, της περιόδου πριν την επανάσταση του 1821, στο κέντρο του οποίου υπάρχει η εστία και στους γύρω τοίχους υπάρχουν πολεμίστρες. Αξιοθέατα είναι το δημοτικό σχολείο, που κτίστηκε στα 1835, ο ναός του Αγίου Νικολάου του 1830 με πέτρινο τριώροφο καμπαναριό, το εκκλησάκι του Αη-Γιάννη και το γειτονικό δάσος με τις καστανιές. Το χωριό, παρά το υψόμετρο που βρίσκεται, είναι προστατευμένο από ακραία καιρικά φαινόμενα και έχει γλυκό και ήπιο κλίμα ακόμα και τον χειμώνα.
Ονομασία
Το όνομα προέρχεται από το όνομα του πρωτομάστορα Μιχαήλ Ζωριάνου και η ίδρυσή του τοποθετείται την περίοδο του Βυζαντίου όταν στο Δεσποτάτο της Ηπείρου αρχηγός ήταν ο Θωμάς Α΄ Κομνηνοδούκας (1296 -1318). Το Ζωριάνο προήλθε από τη σύμπτυξη των διαφόρων μικροοικισμών της περιοχής (Ιτιά, Κελί, Γούρνες, Λαμπέικα, κλπ.) και στη σημερινή θέση του χωριού τοποθετείται γύρω στο 1580.
Από το 1835 ανήκε στον Δήμο Κροκυλείου ως Ζωριάνον ή Ζουργιάνι. Το 1912 το όνομα του οικισμού διορθώνεται σε Ζοριάνος και ορίστηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Αργότερα εμφανίζεται ως Ζωριάνος και το 1953 επανέρχεται η ονομασία Ζοριάνος. Το 2002, με το ΦΕΚ 106Α - 13/05/2002, η ορθογραφία της ονομασίας καθορίστηκε στο ορθόν ως Ζωριάνος.
Βυζαντινή εποχή
Το Ζωριάνο, επίσης Ζωριάννος, ήταν «στρατιωτόπι» και γαιοκτησία του Μιχαήλ Ζωριάνου διανοούμενου του 13ου - 14ου αιώνα, ποιητή, κωδικογράφου, μικρογράφου, συγγραφέα και στρατηγού του Δεσποτάτου της Ηπείρου ή Ελλάδος ή Ρωμανίας, επί Δεσπότου Θωμά Α΄ (1296-1318). Θεωρείται ο οικιστής του χωριού.
Η γεωγραφική περιοχή του οικισμού αποτελούσε το διοικητικό κέντρο βυζαντινής περιφέρειας σύμφωνα με το σύστημα της «Επίσκεψης», η οποία περιελάμβανε την επαρχία Λιδωρικίου και Κραβάρων και καθιερώθηκε με την ίδρυση της Επισκοπής Λιδωρικίου, κατά τον 8ο αιώνα, επί αυτοκράτορα Λέοντος Ίσαυρου Γ΄ (717 – 741). Στρατηγικός επενδυτής και οργανωτής της «Επίσκεψης» αυτής ήταν η οικογένεια των (Δυνατών της Θεσσαλίας) των Ζωριάνων, η οποία ήταν παρακλάδι της οικογένειας των (Ζωριάνων Επίσκεψης Λιδωρικίου) που την περίοδο του Δεσποτάτου της Ηπείρου, ανευρίσκονται σε Αιτωλία και Ήπειρο. Σημαντικές προσωπικότητες της περιόδου αυτής ήταν ο Αγιότατος Κοσμάς Ανδριτσόπουλος και ο Μιχαήλ Ζωριανός. Στο Μουσείο Τέχνης Νέας Υόρκης, υπάρχει το δαχτυλίδι - σφραγίδα του Κυβερνήτη του Δεσποτάτου Μιχαήλ Ζωριάνου.
Σύγχρονη εποχή
Είναι γενέθλια γη του Κώστα Δημητρίου Καραβίδα (1890-1973) (λογοτέχνη και δοκιμιογράφου) και του ζωγράφου Γιώργου Ρήγα (1921-2014), τα έργα του οποίου τεχνοτροπίας ναΐφ έτυχαν μεγάλης προβολής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ο Σύλλογος Ζωριανιτών ο «Άγιος Νικόλαος» έχει εκδώσει το βιβλίο του κ. Α. Καρκαβίτσα με τον τίτλο Ζωριάνος Δωρίδος (Αθήνα 2004) με πολλές πληροφορίες για το χωριό και τους ανθρώπους του.
Μέγιστη πολιτιστική ανάπτυξη σημείωσε στα τέλη του 19ου και το πρώτο τέταρτο του 20ού αιώνα, όταν κατασκευάστηκε η εκκλησία Αη-Γιάννη με πλουσιότατες και σπάνιες αγιογραφίες, το παραδοσιακό κωδωνοστάσιο Αγίου Νικολάου και τα κτίρια του δημοτικού σχολείου, της τράπεζας, του ξενώνα. Την ίδια περίοδο παρουσίασε και πολλούς πνευματικούς ανθρώπους, μεταξύ δε των πρώτων ο Κώστας Δημητρίου Καραβίδας (επικληθείς και ως Πρίνος της Δωρίδας) του οποίου το έργο φυλάσσεται στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη.
Οι Ζωριανίτες σε μεγάλο ποσοστό έχουν μεταναστεύσει στις ΗΠΑ και την Αθήνα, όπου διατηρούν τον Πολιτιστικό τους Σύλλογο (Ο Άγιος Νικόλαος). Ο σύλλογος Ζωριανιτών Αθήνας, πραγματοποιεί εκδρομές στους χώρους, όπου διασώζονται ενθυμήματα του Πρώτου Κυβερνήτη του Δεσποτάτου της Ηπειρου, κατά την περίοδο του 1300 περίπου, του οικιστή του χωριού τους Μιχαήλ Ζωριανού.
Τα ενθυμήματα αυτά αποτελούν τα διασωζόμενα και σήμερα θρησκευτικά του ιδρύματα, όπως είναι οι Εκκλησίες Αγίου Νικολάου, Αγίας Σοφίας, Παμμεγίστων Ταξιαρχών στο χωριό της Αγίας Σοφίας Θέρμου Αιτωλίας, αλλά και η μέγιστη εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στην Κυψέλη Θεσπρωτίας. Πολιτιστικά ενθυμήματα του Μιχαήλ Ζωριάνου, όπου και αναγράφεται το όνομά του, αποτελούν ακόμα τρία χειρόγραφα και έξι αφιερωτικά επιγράμματα, τα τρία από τα οποία είναι ωραία έργα Μικροτεχνίας. Το προσωπικό ολόχρυσο δαχτυλίδι - σφραγίδα του Πρωτοστράτορα Μιχαήλ Ζωριανού, με το όνομά του, εκτίθεται σήμερα στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης. Το σπουδαιότερο χειρόγραφο ενθύμημα του Μιχαήλ Ζωριανού, είναι το «Τετραβάγγελό» του, που φυλάσσεται στη μεγάλη, κεντρική βιβλιοθήκη της Οξφόρδης, στην Αγγλία.