Λάππειο_Γυμνάσιο_Νάουσας
Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη Νάουσα πριν και μετά την απελευθέρωση (1912)
Μετά την απελευθέρωση της πόλης (17 Οκτωβρίου 1912) και τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων (1913) η εκπαίδευση στη Νάουσα, όπως και ευρύτερα στη Μακεδονια και στις υπόλοιπες "Νέες Χώρες", συνέχισε να λειτουργεί, με πολλές όμως δυσχέρειες και ουσιαστικά μέσα σε ένα μεταβατικό περιβάλλον, στο οποίο οι εκπαιδευτικοί θεσμοί των κοινοτήτων της Τουρκοκρατίας σταδιακά προσαρμόζονται στην πραγματικότητα του Ελληνικού Βασιλείου και οι εκπαιδευτικές αρμοδιότητες μετατοπίζονταν προς το κράτος. thumb|Ο Ναουσαίος δάσκαλος, λόγιος και Μακεδονομάχος Σταύρος Χωνός thumb|Οι μαθητές και οι καθηγητές της πρώτης τάξης του Ημιγυμνασίου Ναούσης το έτος 1920-1921 έξω από το παραχωρημένο για το σχολείο τμήμα της οικίας του Σταύρου Χωνού. Το 1914 ξεκινά τη λειτουργία του το ξεχωριστό πλέον τριτάξιο Ημιγυμνάσιον της πόλεως Ναούσης. Η τρίτη τάξη, που λειτουργεί για πρώτη φορά στη Νάουσα, συντηρείται με έξοδα των γονέων των μαθητών. Διευθυντής παραμένει, για τελευταία όμως χρονιά, ο Ευστάθιος Στουγιαννάκης. Τα επόμενα χρόνια οι μαθητές του Ημιγυμνασίου θα μεταφερθούν σε ένα από τα προσκτίσματα της οικίας του τοπικού δασκάλου Σταύρου Χωνού, προκειμένου να παρακολουθούν τα μαθήματα σε καλύτερες συνθήκες. Εντούτοις ούτε αυτή η εξέλιξη δεν μπορούσε να δίνει μόνιμη λύση στο πρόβλημα της σχολικής στέγης για τους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη Νάουσα. Για την επίλυση του προβλήματος της στέγασης του Γυμνασίου η σχολική χρονιά 1918-1019 υπήρξε κρίσιμη. Ήδη πριν από το τέλος της προηγούμενης, την άνοιξη του 1918, η πολιτεία διά του επιθεωρητή της οικείας Εκπαιδευτικής Περιφερείας Γ. Στεφανάκη, είχε πάρει κάποιες πρωτοβουλίες για την προσθήκη νέων τάξεων στο ημιγυμνάσιο. Συγκεκριμένα ο Στεφανάκης ζητούσε με επιστολή του από τη δημοτική αρχή της πόλης να αναλάβει το οικονομικό βάρος της προσθήκης της τρίτης και τέταρτης τάξης του ημιγυμνασίου. Το επιπλέον ποσό υπολογιζόταν στις 3.000 δραχμές. Σε περίπτωση αποδοχής της πρότασης αυτής από πλευράς δήμου Νάουσας, η κυβέρνηση θα διόριζε δύο νέους καθηγητές, για να καλύψουν τις νέες εκπαιδευτικές ανάγκες. Τελικά η Διαρκής Αντιπροσωπεία, το αιρετό σώμα της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας της Νάουσας, κατάλοιπο της Τουρκοκρατίας που λειτουργούσε παράλληλα με τις νέες διοικητικές δομές του ελληνικού βασιλείου, αποφάσισε να πληρώσει η ίδια η κοινότητα τα 2/3 του ποσού, ώστε να επιβαρυνθεί ο Δήμος της Νάουσας μόλις με 1.000 δραχμές. Αν και τελικά η απόφαση της πολιτείας εκπληρώθηκε μόνο κατά ένα μέρος, άρχισαν να μπαίνουν οι βάσεις για την αναβάθμιση του σχολείου. Με τη σταδιακή αύξηση του αριθμού των μαθητών η ανάγκη για την οικοδόμηση ενός ιδιαίτερου εκπαιδευτηρίου για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη Νάουσα ήταν πια επιτακτική. Σημαντικό ρόλο στην οικοδόμηση του νέου επαιδευτηρίου έπαιξε ο τοπικός δάσκαλος, λόγιος και Μακεδονομάχος Σταύρος Χωνός. Ο ίδιος είχε παραχωρήσει μέρος της οικίας του για τις ανάγκες λειτουργίας του Ημιγυμνασίου, ενώ με το κύρος που διέθετε στην κοινωνία της Νάουσας και το θάρρος της παλιάς γνωριμίας του με τους Αιγυπτιώτες Ναουσαίους αδελφούς Λάππα θα επηρεάσει τους τελευταίους στην απόφασή τους να χορηγήσουν το απαιτούμενο ποσό για την ανέγερση του κτηρίου του Γυμνασίου της πόλης.