cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Πελίας Ιωαννίδης
Η σταδιοδρομία του
Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του ανέλαβε αρκετές επιτελικές ή διοικητικές θέσεις μεταξύ των οποίων ανώτερος διοικητής υποβρυχίων (1936), κυβερνήτης πλοίων κ.α. Επίσης διεξήγαγε τις ανακρίσεις των αξιωματικών του Ναυτικού που έλαβαν μέρος στο κίνημα του Πλαστήρα (1933) και υπήρξε μέλος του έκτακτου στρατοδικείου ναυστάθμου που συγκροτήθηκε για να δικάσει τους αξιωματικούς του ναυτικού που έλαβαν μέρος στο κίνημα του Βενιζέλου (1935). Κατα τη θητεία του ως γενικού διευθυντή Ναυστάθμου προχώρησε σε οργανωτικές αλλαγές με σκοπό την καλύτερη περιφρούρηση και οργάνωση του Ναυστάθμου. Συγκεκριμένα κατασκεύασε Ναυτικό Χημείο, συρματόπλεξε τα όρια της ναυτικής περιοχής κατασκευάζοντας παράλληλα φυλάκια φρούρησης, τοποθέτησε υπόγεια δίκτυα υδρεύσεως και αυτόματης τηλεφωνίας, έργο εξαιρετικά σημαντικό και δύσκολο για την εποχή, κατασκεύασε υπόγειες πυριταποθήκες, στάδιο και δημοτικό σχολείο για τα τέκνα των υπαξιωματικών & αξιωματικών καθώς και λιμενίσκο στο Νέο Πέραμα, έτσι ώστε σε συνδυασμό με την κατασκευή γραμμής τραμ η επικοινωνία Αθήνας - Ναυστάθμου να γίνεται γρηγορότερα. Η δε σύνδεση επιτεύχθηκε με τη ναυπήγηση δύο νέων πλοιαρίων από τα συνεργεία του Ναυστάθμου. Επίσης μετά από δική του ιδέα και πρόταση, προέβη στη ναυπήγηση ενός μεγάλου Επίσης με δικές του ενέργειες προχώρησε η ναυπήγηση ενός μεγάλου Ρυμουλκού με το όνομα "ΤΙΤΑΝ", και σε σχέδιο του Ιωάννη Κοκκόλη - Φαβιάτου, πλοιάρχου - ναυπηγού, πτυχιούχου του Durham University (Newcastle Αγγλίας) και διευθυντή των τεχνικών υπηρεσιών του Ναυστάθμου. Ο "ΤΙΤΑΝ" έδωσε το έναυσμα για το τιτάνιο έργο ιδρύσεως ναυπηγείου στη ναυτική περιοχή του Σκαραμαγκά μετά την αποχώρησή του Ιωαννίδη από τον Ναύσταθμο. Το ναυπηγείο αυτό όμως κατεστράφη με βομβαρδισμό από αέρος από τους Άγγλους κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής. Το 1945 τιμήθηκε με τον Μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων.
Οικογενειακά στοιχεία
Ήταν παντρεμένος με την Αικατερίνη Κωλέττη και είχε αποκτήσει έναν γιο, τον Δημοσθένη Ιωαννίδη (1926 - 2023), αρχιπλοίαρχο ε.α. του Πολεμικού Ναυτικού.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού
2,6-λουτιδίνη
Η χημικά καθαρή 2,6-λουτιδίνη, στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση 1 atm, είναι υγρό που έχει δυσάρεστη πνιγηρή και βλαβερή οσμή, παρόμοια με της «μητρικής» πυριδίνης. Είναι μία από τις έξι (6) ισομερείς διμεθυλοπυριδίνες, των οποίων οι δομές διαφέρουν ανάλογα με τη θέση που οι μεθυλομάδες (-CH3) τους επισυνάπτονται γύρω από το πυριδινικό τους δακτύλιο.
Φυσική παρουσία
Βρέθηκε σε υδάτινα απόβλητα από μονάδες επεξεργασίας σχιστολιθικού πετρελαίου και σε πρώην εγκαταστάσεις κρεοσκόπισης.
Παραγωγή
Παράγεται βιομηχανικά με συμπύκνωση φορμαλδεΰδης, ακεταλδεΰδης, και αμμωνίας, ενώ απομονώνεται, επίσης, από τη λιθανθρακόπισσα και από το οστέλαιο. Η παραγωγή της 2,3-λουτιδίνης μπορεί, επίσης, να γίνει με διάφορες μεθόδους, που προκύπτουν από τις γενικές μεθόδους παραγωγής πυριδινών.
Με συντριμερισμό ενώσεων με τριπλό δεσμό
Με μείγμα προπινίου (CH3C≡CH), αιθινίου (HC≡CH) και αιθανονιτριλίου (CH3CN), παρουσία διαλυτών ενώσεων του κοβαλτίου, όπως το κοβαλτιοκένιο [Co(C5H5)2], παράγεται μείγμα τριών (3) λουτιδινών. Συγκεκριμένα, συμπαράγονται 2,3-λουτιδίνη, 2,4-λουτιδίνη και 2,6-λουτιδίνη: σύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,3-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|50x50εσσύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,4-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|51x51εσσύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,6-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|70x70εσ
Με επίδραση 2,4-διμεθυλ-1,3-οξαζολίου σε αιθένιο και αφυδάτωση
Με επίδραση 2,4-διμεθυλ-1,3-οξαζολίου σε αιθένιο (CH=CH2) παράγεται αρχικά 2,6-διμεθυλπυριδινόλη, που με αφυδάτωση δίνει τελικά 2,6-διμεθυλοπυριδίνη: χωρίς-πλαίσιο|80x80εσχωρίς-πλαίσιο|80x80εσσύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,6-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|70x70εσ
Εφαρμογές
Η 2,6-Lutidine έχει αξιολογηθεί για χρήση ως πρόσθετο τροφίμων λόγω της άρωμα καρυδιού, όταν υπάρχει σε διάλυμα και σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις.
Λόγω της στερεοχημική αποτελέσματα από τις δύο ομάδες μεθυλίου, 2,6-lutidine είναι μόνο ασθενώς πυρηνόφιλη. Είναι μέτρια basic, με σKa 6,60. Στην οργανική σύνθεση, 2,6-lutidine έτσι μερικές φορές χρησιμοποιείται ως ένα sterically εμποδισμένο ήπια βάση.
Χημικές ιδιότητες
Η 2,6-λουτιδίνη είναι διυποκατεστημένη «θυγατρική» πυριδίνη και γι' αυτό είναι σημαντικά δραστικότερη από τη «μητρική» πυριδίνη και αρκετά δραστικότερη από τις μεθυλοπυριδίνες. Oι 2- και 6- μεθυλομάδες της 2,6-λουτιδίνης δίνουν αντιδράσεις με διάφορα αντιδραστήρια, όπως για παράδειγμα το φαινυλολίθιο (PhLi), που μεταφέρει το λίθιο στις 2- και 6- μεθυλομάδες.
Ωστόσο και πάλι, τα ηλεκτρονιόφιλα αντιδραστήρια συνήθως προτιμούν να αντιδρούν με το περισσότερο ηλεκτραρνητικό και επομένως ισχυρότερο πυρινόφιλο άτομο αζώτου της 2,6-λουτιδίνης, σχηματίζοντας άλατα 2,6-λουτιδινωνίου. Ο σχηματισμός του 2,6-λουτιδινωνίου ενισχύει επιπλέον τη δραστικότητα της ένωσης έναντι πυρινόφιλων αντιδραστηρίων, που αντιδρά και πάλι με τις 2- και 6- μεθυλομάδες του.
Βιοαποικοδόμηση
Αν και οι πυριδίνες αποτελούν εξαιρετική πηγή άνθρακα, αζώτου, και ενέργειας για ορισμένους μικροοργανισμούς, η διμεθυλίωση της 2,6-λουτιδίνης επιβραδύνει σημαντικά την ταχύτητα βιοαποικοδόμησης του πυριδινικού δακτυλίου. Η 2,6-λουτιδίνη βρέθηκε ότι είναι σημαντικά πιο ανθεκτική στη βιοαποικοδόμηση στο έδαφος, σε σύγκριση με τις πικολίνες ή τη 2,4-λουτιδίνη. Σημαντική απώλεια αεριοποίησης παρατηρήθηκε σε υγρά μέσα. Εκτιμώμενος χρόνος για την πλήρη βιοαποικοδόμησή της ήταν πάνω από 30 ημέρες.
Αναφορές
Κατηγορία:Πυριδίνες Κατηγορία:C7
Αλμπιόλο
Το Αλμπιόλο (ιταλικά: Albiolo) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία του Κόμο, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας του Κόμο
Αλμπαβίλλα
Η Αλμπαβίλλα (ιταλικά: Albavilla) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία του Κόμο, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας του Κόμο
Σαράουακ
Το Σαράουακ (μαλαισιανά: Sarawak) είναι κρατίδιο της Μαλαισίας. Με έκταση 124.450 τετραγωνικά χιλιόμετρα είναι το μεγαλύτερο κρατίδιο της Μαλαισίας. Βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της νήσου Βόρνεο και συνορεύει βορειοανατολικά με το μαλαισιανό κρατίδιο του Σαμπάχ, στο νότο με το Καλιμαντάν (το ινδονησιακό τμήμα του Βόρνεο), και βόρεια με το Μπρουνέι. Η πρωτεύουσα, Κούτσινγκ, είναι η μεγαλύτερη πόλη του Σαράουακ, το οικονομικό κέντρο του κρατιδίου και η έδρα της κρατικής κυβέρνησης του Σαράουακ. Άλλες πόλεις του Σαράουακ είναι η Μίρι, το Σίμπου και το Μπιντούλου. Σύμφωνα με την απογραφή του 2020, ο πληθυσμός του Σαράουακ είναι 2.453.700 κάτοικοι. Το Σαράουακ έχει ισημερινό κλίμα με τροπικά δάση και άφθονα είδη ζώων και φυτών. Στο Σαράουακ βρίσκεται το Εθνικό Πάρκο Γκουνούνγκ Μουλού με τα συστήματα σπηλαίων. Ο ποταμός Ρατζάνγκ είναι ο μακρύτερος ποταμός στη Μαλαισία και το φράγμα Μπακούν, ένα από τα μεγαλύτερα φράγματα στη Νοτιοανατολική Ασία, βρίσκεται σε έναν από τους παραποτάμους του, τον ποταμό Μπαλούι. Το όρος Μουρούντ είναι το υψηλότερο όρος στο Σαράουακ.
Ο παλαιότερος γνωστός οικισμός στο Σαράουακ βρίσκεται στα σπήλαια Νίαχ και χρονολογείται πριν από 40.000 χρόνια. Μια σειρά από κινέζικα κεραμικά που χρονολογούνται από τον 8ο έως τον 13ο αιώνα μ.Χ. αποκαλύφθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο του Σάντουμπονγκ. Οι παραθαλάσσιες περιοχές του Σαράουακ ήρθαν υπό την επιρροή του Σουλτανάτου του Μπρουνέι τον 16ο αιώνα. Το 1839, ο Τζέιμς Μπρουκ, ένας Βρετανός εξερευνητής, έφτασε στο Σαράουακ. Αυτός και οι απόγονοί του κυβερνούσαν το κράτος από το 1841 έως το 1946. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, καταλαμβάνεται από τους Ιάπωνες για τρία χρόνια. Μετά τον πόλεμο, ο τελευταίος λευκός Ραγιάς, ο Τσαρλς Βάινερ Μπρουκ, παραχώρησε το Σαράουακ στη Βρετανία και το 1946 έγινε Βρετανική αποικία του Στέμματος. Στις 22 Ιουλίου του 1963, παραχωρήθηκε αυτοδιοίκηση στο Σαράουακ από τους Βρετανούς και στη συνέχεια έγινε ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Μαλαισίας, που ιδρύθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου του 1963. Ωστόσο, η ομοσπονδία αντιτίθεται στην Ινδονησία και οδηγεί σε τριετή αντιπαράθεση. Η δημιουργία της Μαλαισίας οδήγησε επίσης σε μια κομμουνιστική εξέγερση που κράτησε μέχρι το 1990.
Ο αρχηγός του κρατιδίου είναι ο κυβερνήτης, επίσης γνωστός ως Γιανγκ ντι-Πέρτουα Νεγκερί (Yang di-Pertua Negeri), ενώ ο επικεφαλής της κυβέρνησης είναι ο επικεφαλής υπουργός. Λόγω των φυσικών πόρων του, το Σαράουακ ειδικεύεται στην εξαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, ξυλείας και φοινικελαίου, αλλά διαθέτει επίσης ισχυρούς τομείς βιομηχανοποίησης, ενέργειας και τουρισμού. Είναι εθνικά, πολιτισμικά και γλωσσικά ποικίλο. Τα αγγλικά και τα μαλαισιανά είναι οι δύο επίσημες γλώσσες του κρατιδίου ενώ δεν υπάρχει επίσημη θρησκεία.
Ετυμολογία
left|thumb|160px|Ο [[Ρινόκερος βούκερος είναι το επίσημο πουλί του Σαράουακ]] Η γενικώς αποδεκτή εξήγηση του ονόματος του κρατιδίου είναι ότι προέρχεται από τη σαράουακ μαλαισιανή λέξη sarawak, που είναι ένα είδος μετάλλου που περιείχε αντιμόνιο και εξορυσσόταν κατά τη δεκαετία του 1820. Μια δημοφιλής εναλλακτική εξήγηση είναι ότι πρόκειται για συρρίκνωση των τεσσάρων μαλαισιανών λέξεων που υποτίθεται ότι είπε ο Πάνγκεραν Μουντά Χασίμ (θείος του σουλτάνου του Μπρουνέι), "Saya serah pada awak" (το παραδίδω σε εσάς), όταν παρέδωσε το Σαράουακ στον άγγλο εξερευνητή Τζέιμς Μπρουκ, το 1841. Ωστόσο, η τελευταία εξήγηση είναι λανθασμένη διότι η περιοχή είχε ονομαστεί Σαράουακ πριν από την άφιξη του Τζέιμς Μπρουκ και η λέξη awak δεν ήταν στο λεξιλόγιο της σαράουακ μαλαισιανής πριν από το σχηματισμό της Μαλαισίας.
Το Σαράουακ αποκαλείται «Χερσόνησος των βούκερων» (Bumi Kenyalang). Αυτά τα πουλιά αποτελούν σημαντικά πολιτιστικά σύμβολα για τους Νταγιάκ, και αντιπροσωπεύουν το πνεύμα του Θεού. Πιστεύεται επίσης ότι αν δει κανείς ένα βούκερο να πετάει πάνω από κατοικίες, θα φέρει καλή τύχη στην τοπική κοινότητα. Στο Σαράουακ υπάρχουν οκτώ από τα πενήντα τέσσερα είδη βούκερου που υπάρχουν στον κόσμο και ο Ρινόκερος βούκερος είναι το επίσημο πουλί του Σαράουακ.
Ιστορία
Τροφοσυλλέκτες είναι γνωστό ότι ζούσαν γύρω από το δυτικό στόμιο των σπηλιών Νίαχ (που βρίσκεται 110 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Μίρι) πριν από 40.000 χρόνια. Ένα σύγχρονο ανθρώπινο κρανίο που βρέθηκε κοντά στα σπήλαια Νίαχ είναι το παλαιότερο ανθρώπινο κατάλοιπο που βρέθηκε στη Μαλαισία και το παλαιότερο σύγχρονο ανθρώπινο κρανίο στη Νοτιοανατολική Ασία. Κινεζικά κεραμικά που χρονολογούνται στις δυναστείες Τανγκ και Σονγκ (8ος έως 13ος αιώνας μ.Χ. αντίστοιχα) που βρέθηκαν στο Σάντουμπονγκ (κοντά στο Κούτσινγκ) δείχνουν τη σημασία του ως θαλάσσιο λιμάνι.
Η Αυτοκρατορία του Μπρουνέι ιδρύθηκε στις παραθαλάσσιες περιοχές του Σαράουακ στα μέσα του 15ου αιώνα, και η περιοχή Κούτσινγκ ήταν γνωστή στους Πορτογάλους χαρτογράφους κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα ως Σεράβα (Cerava), ένας από τους πέντε μεγάλους θαλάσσιους λιμένες του Βόρνεο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου δημιουργήθηκε και το σουλτανάτο του Σαράουακ, ένα τοπικό σουλτανάτο που άντεξε σχεδόν μισό αιώνα προτού επανενωθεί με το Μπρουνέι το 1641. Στις αρχές του 19ου αιώνα, η αυτοκρατορία του Μπρουνέι ήταν παρακμάζουσα, διατηρώντας μόνο μία λωρίδα γης κατά μήκος των παράκτιων περιοχών του Σαράουακ, τα οποία ελέγχονταν κατά τα άλλα από ημιανεξάρτητους μαλαισιανούς αρχηγούς.
Η ανακάλυψη μεταλλεύματος αντιμονίου στην περιοχή Κούτσινγκ οδήγησε τον Πάνγκεραν Ιντέρα Μάκοτα, εκπρόσωπο του σουλτάνου του Μπρουνέι, να αυξήσει την ανάπτυξη στην περιοχή μεταξύ του 1824 και του 1830. Η αύξηση της παραγωγής αντιμονίου στην περιοχή οδήγησε τον σουλτάνο του Μπρουνέι να απαιτήσει υψηλότερους φόρους, το οποίο οδήγησε σε πολιτική αναταραχή. Το 1839, ο Σουλτάνος Ομάρ Αλί Σαϊφουντίν Β' (1827-1852) ανέθεσε στον θείο του Πάνγκεραν Μουντά Χασίμ την αποκατάσταση της τάξης αλλά η ανικανότητά του να το κάνει τον οδήγησε στο να ζητήσει τη βοήθεια του βρετανού ναυτικού Τζέιμς Μπρουκ. Η επιτυχία του Μπρουκ στην εξουδετέρωση της εξέγερσης ανταμείφθηκε με μετάλλευμα αντιμονίου, την ιδιοκτησία και την κυριαρχία του Σαράουακ, το οποίο τότε αποτελούνταν μόνο από μια μικρή περιοχή που επικεντρώνεται στο Κούτσινγκ.
thumb|left|Τζέιμς Μπρουκ, ο πρώτος λευκός Ραγιάς Η οικογένεια Μπρουκ, που αργότερα ονομάστηκε Λευκοί Ραγιάδες, θέλησε να επεκτείνει το έδαφος που της είχε παραχωρηθεί. Με την επέκταση ήρθε η ανάγκη για αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση και έτσι, ξεκινώντας το 1841, το Σαράουακ χωρίστηκε στο πρώτο από τα διοικητικά του τμήματα με νόμισμα, το δολάριο Σαράουακ, ξεκινώντας την κυκλοφορία του το 1858. Μέχρι το 1912, δημιουργήθηκαν συνολικά πέντε τμήματα στο Σαράουακ. Η οικογένεια Μπρουκ γενικά ασκούσε μια πατριαρχική μορφή διακυβέρνησης με ελάχιστη γραφειοκρατία, αλλά πιέστηκε να δημιουργήσει κάποιο είδος νομικού πλαισίου. Δεδομένου ότι δεν ήταν εξοικειωμένοι με τα τοπικά έθιμα, η κυβέρνηση Μπρουκ δημιούργησε συμβουλευτικό Ανώτατο Συμβούλιο, αποτελούμενο κυρίως από Μαλαισιανούς αρχηγούς, για να παρέχει καθοδήγηση. Το συμβούλιο αυτό είναι η παλαιότερη κρατική νομοθετική συνέλευση στη Μαλαισία, με την πρώτη συνεδρίαση του Γενικού Συμβουλίου να πραγματοποιείται στο Μπιντούλου το 1867. Το 1928, ο δικαστικός επίτροπος, Τόμας Στέρλινγκ Μπόιντ, διορίστηκε ως ο πρώτος νομικά εκπαιδευμένος δικαστής. Επίσης διαμορφώθηκε ένα παρόμοιο σύστημα σχετικά με θέματα που αφορούσαν διάφορες κινεζικές κοινότητες. Τα μέλη της τοπικής κοινότητας ενθαρρύνθηκαν από το καθεστώς Μπρουκ να επικεντρωθούν σε συγκεκριμένες λειτουργίες εντός της επικράτειας: οι Ιμπάν και άλλοι Νταγιάκ προσλήφθηκαν ως πολιτοφυλακή ενώ οι Μαλαισιανοί ήταν κυρίως διαχειριστές. Οι Κινέζοι, τόσο οι ντόπιοι όσο και οι μετανάστες, απασχολούνταν κυρίως σε φυτείες, ορυχεία και ως γραφειοκράτες. Η επέκταση του εμπορίου οδήγησε στη σύσταση της εταιρείας Borneo Company Limited το 1856. Η εταιρεία συμμετείχε σε ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων στο Σαράουακ, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου, τραπεζικών εργασιών, της γεωργίας, της εκμετάλλευσης ορυκτών και της ανάπτυξης.
thumb|right|Η εδαφική επέκταση του Ραγιά του Σαράουακ από το 1841 έως το 1905 η οποία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στα σημερινά σύνορα του σύγχρονου κρατιδίου του Σαράουακ Μεταξύ του 1853 και του 1862, υπήρξαν αρκετές εξεγέρσεις εναντίον της κυβέρνησης Μπρουκ, αλλά όλες περιορίστηκαν με επιτυχία με τη βοήθεια των τοπικών φυλών. Για να προφυλαχθούν από μελλοντικές εξεγέρσεις, κατασκευάστηκε μια σειρά οχυρών για να προστατεύσουν το Κούτσινγκ, συμπεριλαμβανομένου του οχυρό Μαργαρίτα, που ολοκληρώθηκε το 1871. Μέχρι εκείνη τη στιγμή ο έλεγχος των Μπρουκ στο Σαράουακ ήταν τέτοιος που οι άμυνες ήταν εν πολλοίς περιττές.
Ο Τσαρλς Άντονι Μπρουκ διαδέχθηκε τον θείο του το 1868 ως ο επόμενος λευκός Ραγιάς. Κάτω από τη διακυβέρνησή του, το Σαράουακ απέκτησε το Λίμπανγκ και τις κοιλάδες Μπαράμ και Τρουσάν από τον σουλτάνο του Μπρουνέι, ενώ το 1888 το Σαράουακ έγινε προτεκτοράτο με τη Βρετανία να χειρίζεται τις εξωτερικές υποθέσεις, αλλά η κυβέρνηση Μπρουκ διατήρησε τις διοικητικές εξουσίες. Στο εσωτερικό της χώρας, οι Μπρουκ ίδρυσαν το μουσείο του Σαράουακ - το παλαιότερο μουσείο στο Βόρνεο - το 1891, και διαμεσολάβησαν για την ειρήνη στο Μαρούντι τελειώνοντας τους διαφυλετικούς πολέμους εκεί. Η οικονομική ανάπτυξη συνεχίστηκε, με γεωτρήσεις πετρελαίου από το 1910 και το άνοιγμα του Ναυπηγείου Μπρουκ δύο χρόνια αργότερα. Ο Άντονι Μπρουκ, ο οποίος θα γίνει ο Ραγιάς Μούντα το 1939, γεννήθηκε το 1912.
Το 1941 πραγματοποιήθηκε ο εκατονταετής εορτασμός της κυριαρχίας των Μπρουκ στο Σαράουακ. Κατά τη διάρκεια του εορτασμού, εισήχθη ένα νέο σύνταγμα που θα περιόριζε τη δύναμη του ραγιά και θα παρείχε στους λαούς του Σαράουακ μεγαλύτερο ρόλο στη λειτουργία της κυβέρνησης. Ωστόσο, αυτό το σύνταγμα δεν εφαρμόστηκε ποτέ πλήρως εξαιτίας της ιαπωνικής κατοχής. Την ίδια χρονιά είδαν τους Βρετανούς να αποσύρουν τις αεροπορικές και θαλάσσιες δυνάμεις τους που υπερασπίζονταν το Σαράουακ στη Σιγκαπούρη. Με το Σαράουακ τώρα αφύλακτο, το καθεστώς Μπρουκ υιοθέτησε μια πολιτική καμένης γης, όπου οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Μίρι έπρεπε να καταστραφούν και το αεροδρόμιο Κούτσινγκ να κρατηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο πριν καταστραφεί. Παρ 'όλα αυτά, μια ιαπωνική δύναμη εισβολής με επικεφαλής τον Κιγιοτάκε Καβαγκούτσι προσγειώθηκε στη Μίρι στις 16 Δεκεμβρίου του 1941 και κατέκτησε το Κούτσινγκ στις 24 Δεκεμβρίου του 1941, ενώ οι βρετανικές στρατιωτικές δυνάμεις υποχώρησαν στο Σινγκαβάνγκ στο γειτονικό ολλανδικό Βόρνεο. Μετά από δέκα εβδομάδες μάχης εκεί, οι συμμαχικές δυνάμεις παραδόθηκαν την 1η Απριλίου του 1942. Ο Τσαρλς Βάινερ Μπρουκ, ο τελευταίος ραγιάς του Σαράουακ, είχε ήδη φύγει για το Σίδνεϊ της Αυστραλίας ενώ οι αξιωματικοί του αιχμαλωτίστηκαν από τους Ιάπωνες και φυλακίστηκαν στο στρατόπεδο Μπατού Λιντάνγκ.
Χωρίς τους πόρους για την ανασυγκρότηση του Σαράουακ μετά τον πόλεμο, ο Τσαρλς Βάινερ Μπρουκ αποφάσισε να παραχωρήσει το Σαράουακ ως Βρετανική αποικία του Στέμματος και ένα νομοσχέδιο εκχώρησης τέθηκε στο Συμβούλιο Νεγκρί (σημερινή Νομοθετική Συνέλευση του Σαράουακ), το οποίο συζητήθηκε για τρεις ημέρες. Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε στις 17 Μαΐου του 1946 με στενή πλειοψηφία (19 έναντι 16 ψήφων). Αυτό είχε ως συνέπεια να παραιτηθούν εκατοντάδες Μαλαισιανοί δημόσιοι υπάλληλοι ως διαμαρτυρία, προκαλώντας ένα κίνημα κατά της εκχώρησης και τη δολοφονία του δεύτερου αποικιακού κυβερνήτη του Σαράουακ σερ Ντάνκαν Στιούαρτ. Παρά την αντίσταση, το Σαράουακ έγινε αποικία του Βρετανικού Στέμματος την 1η Ιουλίου του 1946. Ο Άντονι Μπρουκ αντιτάχθηκε στην εκχώρηση του Σαράουακ στο Βρετανικό Στέμμα, γι'αυτό το λόγο εξορίστηκε από το Σαράουακ από την αποικιακή κυβέρνηση. Επιτράπηκε να επιστρέψει 17 χρόνια αργότερα, αφού το Σαράουακ είχε γίνει μέρος της Μαλαισίας. Το 1950, όλες οι κινήσεις κατά της εκχώρησης του Σαράουακ έπαψαν να υφίστανται μετά από την καταπίεση από την αποικιακή κυβέρνηση.
Στις 27 Μαΐου του 1961, ο πρωθυπουργός της Μαλαισιανής ομοσπονδίας, Tunku Abdul Rahman, ανακοίνωσε ένα σχέδιο για τη σύσταση μιας μεγαλύτερης ομοσπονδίας μαζί με τη Σιγκαπούρη, το Σαράουακ, το Σαμπάχ και το Μπρουνέι, που θα ονομαζόταν Μαλαισία. Στις 17 Ιανουαρίου του 1962, δημιουργήθηκε η Επιτροπή Cobbold για να εκτιμήσει την υποστήριξη του Σαράουακ και του Σαμπάχ στο σχέδιο. Η Επιτροπή ανέφερε ότι η στήριξη για την ομοσπονδία ήταν 80%. Στις 23 Οκτωβρίου του 1962, πέντε πολιτικά κόμματα στο Σαράουακ σχημάτισαν ένα ενιαίο μέτωπο που υποστήριζε τη δημιουργία της Μαλαισίας. Το Σαράουακ έλαβε επίσημα αυτοδιοίκηση στις 22 Ιουλίου του 1963 και στις 16 Σεπτεμβρίου του 1963, μαζί με το Βόρειο Βόρνεο (τώρα Σαμπάχ) και τη Σιγκαπούρη, ενώθηκε με την Ομοσπονδία της Μαλάγια και σχηματίστηκε μια νέα ομοσπονδία που ονομάστηκε Μαλαισία. Οι κυβερνήσεις των Φιλιππίνων και της Ινδονησίας αντιτάχθηκαν στη νέα ομοσπονδία, όπως και το Λαϊκό Κόμμα του Μπρουνέι και οι κομμουνιστικές ομάδες που έδρευαν στο Σαράουακ, και το 1962 ξέσπασε η εξέγερση του Μπρουνέι. Ο πρόεδρος της Ινδονησίας, Σουκάρνο, απάντησε αναπτύσσοντας ένοπλους εθελοντές και αργότερα στρατιωτικές δυνάμεις στο Σαράουακ. Χιλιάδες μέλη των κομμουνιστικών ομάδων του Σαράουακ πήγαν στο Καλιμαντάν, το ινδονησιακό Βόρνεο, και υποβλήθηκαν σε εκπαίδευση από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ινδονησίας. Η πιο σημαντική αναμέτρηση της αντιπαράθεσης διεξήχθη στο Plaman Mapu τον Απρίλιο του 1965. Η ήττα στο Plaman Mapu οδήγησε τελικά στην πτώση του Σουκάρνο και την αντικατάσταση του από τον Σουχάρτο ως πρόεδρο της Ινδονησίας. Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν εκ νέου μεταξύ της Μαλαισίας και της Ινδονησίας και οδήγησαν στο τέλος της αντιπαράθεσης στις 11 Αυγούστου του 1966.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γεωγραφία της Μαλαισίας
Τόνι Τζεκίρι
Ο Τόνι Φρανκ Τζεκίρι (Λάγος, 23 Ιουλίου 1994) είναι Νιγηριανός επαγγελματίας καλαθοσφαιριστής. Με ύψος 2.13μ αγωνίζεται ως σέντερ στην ΤΣΣΚΑ Μόσχας.
Κολεγιακή σταδιοδρομία
Ο Τζεκίρι έπαιξε τέσσερα χρόνια για τους Μαϊάμι Χιούρικεϊνς και συμμετείχε δύο φορές στην Φάση των 16. Ως ανώτερος είχε 7.6 πόντους και 8.6 ριμπάουντ μέσο όρο ανά αγώνα.
Επαγγελματική πορεία
Ο Τζεκίρι υπέγραψε το πρώτο του επαγγελματικό συμβόλαιο με την τουρκική ομάδα Μπαντιρμά Κιρμιζί. Την περίοδο 2017–18, ο Τζεκίρι έπαιξε με την ΜΚ Οστάνδη στο Βελγικό Πρωτάθλημα. Με την Οστάνδη κέρδισε το πρωτάθλημα και αναδείχθηκε Πολυτιμότερος Παίχτης (MVP) των τελικών του πρωταθλήματος. Ήταν επίσης ο κορυφαίος ριμπάουντερ στο PBL, με 7.3 ανά παιχνίδι.
Στις 3 Ιουλίου 2019, ο Τζεκίρι υπέγραψε μονοετές συμβόλαιο με την ΑΣΒΕΛ Βιλερμπάν του Γαλλικού Πρωταθλήματος και της Ευρωλίγκα. Είχε κατά μέσο όρο 8.7 πόντους και 7.5 ριμπάουντ ανά αγώνα σε 27 αγώνες στην Ευρωλίγκα.
Στις 11 Ιουλίου 2020, ο Τζεκίρι υπέγραψε επίσημα διετές συμβόλαιο με την Μπασκόνια του Ισπανικού Πρωταθλήματος. Είχε μέσο όρο 6.5 πόντους και 4.8 ριμπάουντ ανά παιχνίδι στην Ευρωλίγκα.
Στις 25 Ιουλίου 2021, συμφώνησε με την Ούνικς Καζάν του Πρωταθλήματος VTB και της Ευρωλίγκα. Τη σεζόν 2021-22, είχε σε 24 ματς Ευρωλίγκας 7.6 πόντους, 6.5 ριμπάουντ, 1 ασίστ, 1 κλέψιμο και 12.2 PIR, κάνοντας εξαιρετική σεζόν με την ομάδα.
Στις 27 Ιουνίου 2022, ανακοινώθηκε η συμφωνία του με τη Φενέρμπαχτσε για τα επόμενα 1+1 χρόνια. Σε 30 παιχνίδια της Ευρωλίγκα τη σεζόν 2022-23, μέτρησε 4.9 πόντους, 3.2 ριμπάουντ και μία ασίστ μέσο όρο. Στις 14 Ιουλίου 2023, αποχώρησε από την τούρκικη ομάδα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Νιγηριανοί καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Σέντερ Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Σάσκι Μπασκόνια Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Γκαζιαντέπ Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ούνικς Καζάν Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Οστάνδης Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές ΑΣΒΕΛ Βιλερμπάν Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Φενέρμπαχτσε Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Πρωταθλήματος Τουρκίας Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές ισπανικών συλλόγων Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Πρωταθλήματος Ισπανίας Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές γαλλικών συλλόγων Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Πρωταθλήματος Γαλλίας
Μπυσί-Σαιν-Ζωρζ
Το Μπυσί-Σαιν-Ζωρζ (γαλλικά: Bussy-Saint-Georges) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό της Σεν-ε-Μαρν, στη διοικητική περιοχή της Ιλ-ντε-Φρανς.
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Μπυξαζωρζιέν (γαλλικά: Buxangeorgiens).
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες της Σεν-ε-Μαρν
Μπυσί-Σαιν-Μαρτέν
Το Μπυσί-Σαιν-Μαρτέν (γαλλικά: Bussy-Saint-Martin) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό της Σεν-ε-Μαρν, στη διοικητική περιοχή της Ιλ-ντε-Φρανς.
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Μπυσεέν (γαλλικά: Busséens).
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες της Σεν-ε-Μαρν
Οντολογία Γονιδίων
Οντολογία Γονιδίων (Gene Ontology-GO, ) είναι μια οντολογία που περιέχει πληροφορίες σχετικά με γονίδια, τις λειτουργίες και τις σχέσεις μεταξύ τους με ένα δομημένο τρόπο. Τα δύο κύρια συστατικά της GO είναι η οντολογία αυτή καθ’αυτή (Ontology) που περιέχει τους όρους (terms) που περιγράφουν την λειτουργία των γονιδίων (gene function) και οι αντίστοιχες υποσημειώσεις (annotations). Στην τελευταία έκδοση (2019) είναι καταχωρημένοι 44.945 όροι (GO terms), 6.408.283 GO annotations, ενώ αφορούν 1.155.213 γονιδιακά προϊόντα 4.467 ειδών.
Εισαγωγικά Στοιχεία
Το GO (gene ontology) αποτελεί το κύημα της μεγαλύτερης προσπάθειας στο πεδίο της βιοπληροφορικής μέχρι στιγμής, όσον αφορά σε βάσεις δεδομένων γονιδιακής πληροφορίας, που σχεδιάστηκε με απώτερο σκοπό την αποσαφήνιση σύνθετων βιολογικών ερωτημάτων. Πρόκειται για μια αυτοτελή βιοπληροφορική πλατφόρμα που προσπαθεί να συσχετίσει εννοιολογικά, διάφορα επιμέρους βιολογικά στοιχεία, χρησιμοποιώντας κωδικοποιημένο λεξιλόγιο. Η μεγαλύτερη δυσκολία που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι χρήστες του είναι η επισκόπηση της ευστάθειας τόσο των υπαρχόντων δεδομένων, όσο και των προστιθέμενων, καθώς επίσης και η ανάγκη της συνεχούς αναδιάρθρωσης και επαναξιολόγησης των υποσημειώσεων (annotations) ούτως ώστε να ικανοποιούν τα κριτήρια της σωστής λειτουργίας της πλατφόρμας. Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο επιτακτική αν αναλογιστεί κανείς ότι η αύξηση του όγκου των διάφορων βιολογικών δεδομένων συμβαίνει με τρόπο ιλιγγιώδη, αλλά και απρόβλεπτο. Με το πέρασμα του χρόνου έχουν αναπτυχθεί πιο ευαίσθητοι αλγόριθμοι για τον έλεγχο της ποιότητας των επιμέρους στοιχείων των δεδομένων που καταχωρούνται.
Ιστορικά Στοιχεία
Η σύλληψη του Gene Ontology σαν ιδέα, έλαβε χώρα το 1998, όταν ένα σύνολο επιστημόνων της βιολογίας με διαφορετικά υπόβαθρα και ενδιαφέροντα, αποφάσισαν πως η σύνδεση των επιμέρους ερευνών τους με ένα σύστημα εύστοχων βιοπληροφορικών συνδέσεων θα μπορούσε να αποτελέσει το εκμαγείο για μια ευρέως χρησιμοποιούμενη εφαρμογή στο χώρο της γενετικής και όχι μόνο. Οι ερευνητές παρέθεσαν μια σειρά στοιχείων και επιχειρημάτων για να υποστηρίξουν την ιδέα τους αυτή, με κεντρικό άξονα την ανάγκη εκσυγχρονισμού της ταχέως αναπτυσσόμενης βιολογίας από την εποχή που οι Watson και Crick ανακάλυψαν τη δομή του DNA. Ο επικεφαλής αυτού του εγχειρήματος ήταν ο βιολόγος Michael Ashburner. Η ιδέα αρχικά περιελάμβανε προοπτικές μόνο για οργανισμούς μοντέλα, των οποίων το γονιδίωμα είχε αλληλουχηθεί πλήρως, ενώ δε θα διέθετε καθόλου προκαρυωτικούς οργανισμούς κατά το πρώτο στάδιο λειτουργίας. Στο παρελθόν είχε γίνει παρόμοια απόπειρα κατηγοριοποίησης των λειτουργιών διαφορετικών ευκαρυωτικών ενζύμων, ποτέ όμως δεν είχε επιχειρηθεί ένα τόσο μεγάλο πόνημα σαν αυτήν την προσπάθεια. Η ιδέα του Ashburner ήταν η εξής: ένα σύστημα βιοπληροφορικής το οποίο θα χρησιμοποιούσε ευέλικτο και κατανοητό λεξιλόγιο που θα συνδέει διαφορετικούς οργανισμούς μοντέλα με την αναζήτηση στοιχείων γι' αυτά μέσω της αναγνώρισης ειδικών υποσημειώσεων (annotations). Έτσι αρχικά συμπεριλήφθηκαν ο οργανισμοί Drosophila melanogaster (φρουτόμυγα), Mus musculus (ποντίκι) και Saccharomyces cerevisiae (ζύμη).
Η ιδέα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς από τον Ashburner στο "Διεθνές Συμβούλιο Έξυπνων Συστημάτων Μοριακής Βιολογίας" που διεξήχθη στο Montreal του Καναδά (ISBM) και υπερθεμάτιζε την ανάγκη για ανάπτυξη ενός προγράμματος έξυπνου λεξιλογίου με ιεραρχικό χαρακτήρα, το οποίο θα προάγει τη βελτίωση της βιολογικής έρευνας. Αρχικά, θεωρήθηκε αφελής σαν ιδέα και αποπέμφθηκε από το συμβούλιο. Λίγο αργότερα όμως με τη συμβολή και άλλων τριών επιστημόνων, των Steve Chervitz, Judith Blake και Suzanna E Lewis, και με ορισμένες μικρές τροποποιήσεις στο αρχικό πλάνο, η ιδέα τελικά έγινε δεκτή. Έξι χρόνια αργότερα, οι βάσεις δεδομένων και οι αντίστοιχες υποσημειώσεις, αυξήθηκαν κατά εκατό φορές περίπου, ενώ κατέστη δυνατή και η ενσωμάτωση δεδομένων για προκαρυώτες. Πλέον η GO διαθέτει από το 2004 τη γνωστή μορφή που έχει και σήμερα με τροποποιήσεις ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Το 2007 έγινε η εισαγωγή ενός σετ αυστηρότερων κριτηρίων στην εισαγωγή υποσημειώσεων (annotations) και δεδομένων με αποτέλεσμα να υπάρχουν δύο μορφές της GO το "filtered" και το "unfiltered" ανάλογα με το βαθμό "φιλτραρίσματος" και την ανοχή σε μικρές αποκλίσεις των δεδομένων από τα πραγματικά.
Προβλήματα
Ωστόσο η GO δεν αποτελεί πανάκεια καθώς αντιμετωπίζει μια σειρά προβλημάτων και ασταθειών που συνεπάγονται του μεταβλητού χαρακτήρα της. Πιο ενδελεχώς, όπως αναφέρθηκε το βασικό ζήτημα που έχει να αντιμετωπίσει το σύστημα είναι η αθρόα εισαγωγή νέων δεδομένων καθώς επίσης και η διατήρηση και διεύρυνση του ήδη υπάρχοντος λεξιλογίου ούτως ώστε να πληρούνται τα στοιχεία ποιότητας και ακεραιότητας των υπηρεσιών που προσφέρει. Αυτά τα προβλήματα χαρακτηρίζονται ως μεταβολές οντολογίας (ontology shifts) και συνοψίζονται στις εξής κατηγορίες:
2) Μεταβολές οντολογίας που αφορούν στην ανάπτυξη νέου λεξιλογίου, ειδικά σε περίπτωση εισαγωγής δεδομένων από νέους ερευνητικούς κλάδους, καθώς επίσης και την επανεξέταση του ήδη υπάρχοντος με στόχο την ομαλότερη πλοήγηση στο σύστημα.
3) Μεταβολές οντολογίας που σχετίζονται με διαφορετική ερμηνεία των διάφορων όρων. Ειδικότερα, ένα μακροχρόνιο πρόβλημα της GO, είναι η πρακτικά αδύνατη πλήρης σύγκλιση μιας ενιαίας και καθολικής ερμηνείας των διαφορετικών στοιχείων που περιλαμβάνει, με αποτέλεσμα τα δεδομένα που καταχωρούνται από τους διάφορους ερευνητές να αντιμετωπίζονται και να ονομάζονται κατά τρόπο μοναδικό κάθε φορά. Απόρροια αυτού, είναι η πολλαπλή αναντιστοιχεία των ίδιων δεδομένων σε περισσότερες από μια κατηγορίες ανάλογα με τον ερευνητή που τα καταχώρησε στο πρόγραμμα. Αυτό δημιουργεί τελικά σύγχυση στη συνοχή των γενετικών βάσεων.
4) Μεταβολές οντολογίας που αφορούν στις σχέσεις που συνδέουν τα δεδομένα. Πολλές φορές ύστερα από την προσθήκη νέων δεδομένων είναι αναγκαία η επανεξέταση τόσο της μεταξύ τους σχέσης όσο και της σχέσης τους με τα προϋπάρχοντα δεδομένα, και κατ’ επέκταση ο σχεδιασμός νέων, όποτε αυτό καθίσταται αναγκαίο.
Όροι (Terms)
Κάθε όρος (term) έχει ένα όνομα και μια GO ταυτότητα (ένας 7ψηφιος κωδικός από αριθμούς που ξεκινά πάντα με “GO: ”). Με τον κωδικό δίνονται επίσης πληροφορίες για την οντολογία της GO στην οποία ανήκουν και ένα μικρό κείμενο που περιγράφει τι αφορά ο όρος με τη σχετική βιβλιογραφία και τις σχέσεις με άλλους όρους. Επίσης, μπορεί να δίνονται προαιρετικά, στοιχεία για εναλλακτικές ταυτότητες όταν προκύπτουν ταυτόσημοι όροι, συνώνυμα και αν αυτά είναι ακριβή, σχετικά, περιέχουν ή περιέχονται στον αρχικό όρο, αναφορές από άλλες βάσεις για παρόμοια στοιχεία, σχόλια και αν πρόκειται για όρο που έχει αφαιρεθεί (“Obsolete” tag). Οι όροι είναι ορισμοί ή αξιώματα που συσχετίζουν τον καινούργιο όρο με άλλους όρους της GO (ή άλλες βάσεις δεδομένων) ώστε να διατηρείται μια λογική συνέχεια.
Όροι που συσχετίζονται μπορούν να αναπαρασταθούν ως ένας γράφος, όπου όροι είναι οι κόμβοι και οι σχέσεις μεταξύ τους αναπαρίστανται με κατευθυνόμενες ακμές. Κάθε κόμβος μπορεί να συνδέεται με πολλούς υψηλότερους σε ιεραρχία («γονικούς») κόμβους και αντίστοιχα με πολλούς χαμηλότερης ιεραρχίας και προκύπτει τελικά μια ιδιαίτερα πολύπλοκη και όχι μια απλή ιεραρχική δομή.
Αξιώματα (Axioms)
Τα αξιώματα (axioms) χρησιμοποιούνται για τον ορισμό των σχέσεων μεταξύ των όρων μιας οντολογίας. Βοηθούν στην διατήρηση μιας πολύπλοκης αλλά λογικής δομής στην GO, καθώς χρησιμοποιούνται για τον ορισμό νέων όρων και τον έλεγχο για τις σχέσεις τους με άλλους όρους της Οντολογίας. Υπάρχουν επίσης αξιώματα, τα οποία συνδέουν την GO με άλλες εξωτερικές οντολογίες ΟΒΟ (Open Biological Ontologies).
Σύνδεση με Εξωτερικές Οντολογίες
Η Οντολογία Γονιδίων αλληλοτροφοδοτείται με άλλες εξωτερικές οντολογίες είτε με φόρτωση υπό-οντολογιών για τον ορισμό όρων, είτε με εισαγωγή αναφορών για διασταύρωση πληροφοριών από άλλες πηγές. Βάσει της δομής των εξωτερικών οντολογιών, δημιουργούνται αυτόματα επιπρόσθετες σχέσεις μεταξύ όρων που αφορούν ανατομικές δομές, κυτταρικούς τύπους, χημικά συστατικά και ομαδοποιήσεις με πληροφορίες ταξινόμησης. Κάποιες από αυτές είναι: Uberon, Protein Ontology , Plant Ontology , ChEBI , Relations Ontology , NCBI Taxonomy , Sequence Ontology , Ontology of Biological Attributes (http://ww.obofoundry.org/ontology/oba.html), Fungal Anatomy Ontology (http://www.obofoundry.org/ontology/fao.html), Phenotypic Quality Ontology (http://obofoundry.org/ontology/pato.html), and Common Anatomy Reference Ontology (http://www.obofoundry.org/ontology/caro.html). Επίσης, κάποιες εξωτερικές πηγές που χρησιμοποιεί η GO για διασταύρωση πληροφοριών και όρων είναι: Reactome, The Annotated Reactions Database (Rhea) , Enzyme Commission (EC; http://www.sbcs.qmul.ac.uk/iubmb/enzyme/), IntAct, Complex Portal and MetaCyc.
Αναπαράσταση Σχέσεων μεταξύ των Όρων
Οι βασικές συμβάσεις που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή των σχέσεων είναι:
Οι βασικές σχέσεις ανάμεσα σε δύο τυχαίους όρους Α, Β είναι:
Λειτουργία Γονιδίων (Gene Function)
Για την περιγραφή της ακολουθεί το πρότυπο της μοριακής βιολογίας («molecular biology paradigm»), σύμφωνα με το οποίο, το γονίδιο κωδικοποιεί ένα γονιδιακό προϊόν που εκτελεί μια λειτουργία σε μοριακό επίπεδο (μοριακή λειτουργία), σε μια συγκεκριμένη θέση του κυττάρου (cellular component), συνεισφέροντας τελικά σε ένα γενικότερο βιολογικό σκοπό (biological process) που περιλαμβάνει πολλές διαδικασίες μοριακού επιπέδου.
Γι αυτό, η λειτουργία των γονιδίων προσεγγίζεται σε 3 επίπεδα:
Μοριακή λειτουργία (Molecular Function)
Η διαδικασία που εκτελεί ένα μακρομόριο μέσω φυσικών αλληλεπιδράσεων με άλλες μοριακές οντότητες. Σχετίζεται με τη βιοχημεία (πρόσδεση ή κατάλυση μιας αντίδρασης) ή αναφέρεται στο γενικό ρόλο του μορίου ως μέρος ενός ευρύτερου συστήματος ή διαδικασίας (π.χ. πρωτεΐνες-υποδοχείς).
Κυτταρικός Εντοπισμός (Cellular Component)
Η θέση στο κύτταρο όπου εντοπίζεται ένα μακρομόριο που εκτελεί μια συγκεκριμένη μοριακή λειτουργία. Πιθανές θέσεις είναι είτε κοντά σε κυτταρικές δομές (π.χ. πλασματική μεμβράνη) ή κυτταρικά διαμερίσματα (π.χ. μιτοχόνδρια), είτε τα σταθερά μακρομοριακά σύμπλοκα στα οποία συμμετέχουν (π.χ. ριβοσώματα).
Βιολογική διαδικασία (Biological Process)
Είναι οι σημαντικές, γενετικά προγραμματισμένες λειτουργίες του οργανισμού που τις καθορίζει το αποτέλεσμα που επιφέρουν (π.χ. κυτταρική διαίρεση). Η διεξαγωγή καθεμιάς από αυτές απαιτεί την πραγματοποίηση πολλών μοριακών διαδικασιών που υπόκεινται σε αυστηρό έλεγχο και χρονική διευθέτηση. Τα γονιδιακά προϊόντα μπορεί να συμμετέχουν άμεσα στη διαδικασία ή να την επηρεάζουν έμμεσα μέσω ελέγχου ή συμμετοχής σε άλλη προαπαιτούμενη διαδικασία.
Κάθε μια από αυτές τις κατηγορίες αποτελεί μια διαφορετική οντολογία. Οι οντολογίες αυτές είναι απαραίτητες, μοιράζονται τα ίδια αναγνωριστικά και μία καλώς ορισμένη σύνταξη.
Ανανέωση Περιεχομένου
Υπάρχει συνεχής ανανέωση της βάσης με διορθώσεις, διαγραφές ή/και εισαγωγή όρων και σχέσεων ώστε να συμβαδίζει πάντα με τα νέα πειραματικά δεδομένα. Οι όροι δεν διαγράφονται από την οντολογία αλλά αλλάζει η κατάστασή τους σε «κρυφή» (“obsolete”) και οι ακμές (σχέσεις) αφαιρούνται.
GO Annotations
Οι υποσημειώσεις (GO annotations) συνιστούν μια σχέση μεταξύ γονιδίου και ενός όρου GO, με στοιχεία υπό τη μορφή ενός «αποδεικτικού κώδικα GO» από δημοσιευμένα άρθρα ή μιας δημοσιευμένης αναφοράς ή μιας περιγραφής της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία του σχολιασμού. Ωστόσο, όλες οι υποσημειώσεις GO εν τέλει υποστηρίζονται από την επιστημονική βιβλιογραφία άμεσα ή έμμεσα. Οι αποδεικτικοί κώδικες GO περιγράφουν τη διαφορά ενός θεωρητικού annotation με την πραγματική πειραματική απόδειξη, τα οποία εξετάζονται από εμπειρογνώμονα βιολόγο - προγραμματιστή δεδομένων.
Πειραματικά υποστηριζόμενα Annotations
Οι αποδεικτικοί κώδικες EXPerimental (EXP) δείχνουν ότι υπάρχουν στοιχεία από ένα πείραμα που υποστηρίζουν άμεσα το annotation του γονιδίου. Για παράδειγμα, μια συσχέτιση μεταξύ ενός γονιδιακού προϊόντος και του υποκυτταρικού εντοπισμού του, όπως προσδιορίζεται από τον ανοσοφθορισμό, θα υποστηρίζεται από τον αποδεικτικό κώδικα Inferred from Direct Assay (IDA) και από έναν υπότυπο των στοιχείων EXP. Οι υποσημειώσεις με άμεσες πειραματικές αποδείξεις δημιουργούνται από τους βιολόγους και από τους διδακτορικούς υποψηφίους εξειδικευμένους σε προγράμματα υπολογιστών, οι οποίοι διαβάζουν βιβλία που έχουν αξιολογηθεί από ομότιμους και δημιουργούν GO annotations, όπως δικαιολογούνται από τα στοιχεία που παρουσιάζονται σε αυτά τα άρθρα.
Επιπροσθέτως, για την εξασφάλιση της συνοχής και της ποιότητας στις πρακτικές εξειδίκευσης των εμπειρογνωμόνων, οι προγραμματιστές βιολογίας της GOC (όπως αναφέρεται παρακάτω) συναντούνται τακτικά για να συζητήσουν τα ζητήματα επιμέλειας και να συμμετάσχουν σε ασκήσεις που αφορούν το σχολιασμό γονιδίων. Κατά τη διάρκεια αυτών των ασκήσεων, πολλαπλές ομάδες επιμελητών σχολιάζουν ένα ενιαίο έγγραφο, το οποίο οδηγεί σε διευκρινίσεις σχετικά με τη χρήση όρων οντολογίας και κώδικες αποδεικτικών στοιχείων GO και αναπτύσσει βέλτιστες πρακτικές μεταξύ των κατανεμημένων ομάδων  GO. Για παράδειγμα, η διευκρίνιση του τρόπου με τον οποίο τα αποτελέσματα του πειράματος μόλυνσης και λειτουργικής συμπλήρωσης θα μπορούσαν να σημειωθούν, εξασφαλίζουν ότι η πληροφορία βασίζεται σε λειτουργικές γενετικές αλληλεπιδράσεις έναντι του φαινοτύπου, επομένως καταγράφεται στη βάση δεδομένων GO.
Συνεχίζοντας, προσφάτως τα microRNAs εισχώρησαν στις υποσημειώσεις (GO annotations) καθώς η ρύθμιση των μικροοργανισμών των αναπτυξιακών και κυτταρικών διεργασιών ήταν ένα νέο πεδίο μελέτης. Συνεπώς, οι ερευνητές έπρεπε να βασίζονται στα λειτουργικά annotations των microRNA-στόχων ως υποκατάστατο, διότι δεν υπήρχαν άμεσα annotation των ίδιων των microRNAs. Σε διαβούλευση με τους εμπειρογνώμονες στον τομέα της έρευνας microRNA, δόθηκε σημαντική προσπάθεια για την αποκατάσταση αυτής της κατάστασης. Δημιουργήθηκαν οδηγίες για τις υποσημειώσεις microRNA και ακολουθώντας αυτές τις οδηγίες, δημιουργήσαμε annotations για πάνω από 300 ανθρώπινα microRNAs, 70 στο Drosophila melanogaster, και σχεδόν 200 στο Arabidopsis thaliana.
Τα annotations δέσμευσης πρωτεϊνών είναι χρήσιμα μόνο αν περιλαμβάνουν τον συγκεκριμένο δεσμευτή πρωτεϊνών. Με την προσθήκη της βάσης δεδομένων IntAct ως φορέα σχολιασμού GO, ο αριθμός των συγκεκριμένων annotation δέσμευσης πρωτεϊνών έχει αυξηθεί δραματικά. Μόνο τα annotations υψηλής πιστότητας ενσωματώνονται στο GO από το IntAct. Σε συνδυασμό με annotations από πειράματα μικρής κλίμακας που έχουν συμβάλει στην GO από πολλούς διαφορετικούς παρόχους, τα annotations IntAct βοηθούν να καταστεί η βάση γνώσεων του GO ένας χρήσιμος πόρος για δεδομένα δικτύου αλληλεπίδρασης πρωτεϊνών υψηλής εμπιστοσύνης.
Επιπροσθέτως, για τη δημιουργία δικτύων αλληλεπίδρασης πρωτεϊνών, οι χρήστες πρέπει να χρησιμοποιήσουν το πεδίο 'with' των Αρχείων Σύνδεσης GO (GAF), το οποίο περιέχει το αναγνωριστικό του δεσμευτή αλληλεπίδρασης. Ζητούμε από τους χρήστες να γνωρίζουν τα annotations που δηλώνουν ότι μια συγκεκριμένη γκάμα έχει αποκτήσει τη λειτουργία. Η απαρίθμηση NOT γενικά δημιουργείται όταν ένα γονιδιακό προϊόν με συγκεκριμένη περιοχή ή ένωση γονιδιακής οικογένειας αναμένεται ότι έχει κάποια δραστηριότητα, αλλά όπου υπάρχουν ρητά πειραματικά δεδομένα δείχνει ότι το γονιδιακό προϊόν ΔΕΝ έχει αυτή τη δραστηριότητα. Τα annotations είναι σχετικά σπάνια βάση των γνώσεων (επί του παρόντος υπάρχουν περίπου 3300 από αυτές, βασισμένες σε πειραματικά δεδομένα). Ωστόσο, πιστεύεται ότι μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε ορισμένες εφαρμογές, όπως η αξιολόγηση της λειτουργικότητας της ακρίβειας της διαδικασίας. Τα annotations αυτά έχουν τον χαρακτηρισμό «ΝΟΤ» στο πεδίο προσδιορισμού GAF.
Φυλογενετικά υποστηριζόμενα Αnnotations
Οι Φυλογενετικές αρχές, αναδημιουργώντας εξελικτικά γεγονότα για να συναγάγουν σχέσεις μεταξύ των γονιδίων, παρέχουν έναν ισχυρό τρόπο απόκτησης γνώσεων σχετικά με τη γονιδιακή λειτουργία. Εν συντομία, αναπτύχθηκε λογισμικό (PAINT, Φυλογενετικό Εργαλείο Σχολιασμού Συμπερασμάτων) με το οποίο ένας προγραμματιστής βιολογικών δεδομένων μπορεί να δει όλα τα πειραματικά annotations για γονίδια σε μια οικογένεια γονιδίων και να χρησιμοποιήσει αυτές τις πληροφορίες για να συναγάγει annotations για μη χαρακτηρισμένα μέλη της οικογένειας. Ο προγραμματιστής βιολόγος έπειτα δημιουργεί ένα σαφές μοντέλο κέρδους και απώλειας γονιδιακής λειτουργίας σε συγκεκριμένους κλάδους σε ένα φυλογενετικό δέντρο της οικογένειας. Αυτό το πρότυπο χρησιμοποιείται για να συναχθούν νέα annotations (δεν υπάρχει αλληλεπικάλυψη με πειραματικές υποσημειώσεις) για γονίδια στην οικογένεια.
Φυλογενετικά annotations σημειώνονται από τους κώδικες αποδεικτικών στοιχείων IBA (Inferred from Biological Ancestry). Κάθε συνήθης υποσημείωση μπορεί να εντοπιστεί στους άμεσα πειραματικά annotations που χρησιμοποιήθηκαν ως βάση για αυτόν τον ισχυρισμό. Το πρόγραμμα Phylogenetic Commenting GO είναι πλέον η μεγαλύτερη πηγή χειρωνακτικά σχολιασμένων παρατηρήσεων στη βάση δεδομένων GO και έχει αυξήσει σημαντικά τον αριθμό annotations ακόμη και σε οργανισμούς που έχουν μελετηθεί καλά πειραματικά.
Υπολογιστικά υποστηριζόμενα Αnnotations
Εν κατακλείδι, αυτά που απομακρύνονται από τα άμεσα πειραματικά ευρήματα, αποτελούν τους ηλεκτρονικούς κώδικες αποδεικτικών στοιχείων (IEA), οι οποίοι δεν εξετάζονται μεμονωμένα (αν και γενικά υπάρχει εκτεταμένη χειρωνακτική ανασκόπηση ενός δείγματος). Τα annotations που υποστηρίζονται από τον IEA βασίζονται τελικά είτε στην ομολογία είτε και σε άλλες πειραματικές πληροφορίες ή πληροφορίες αλληλουχίας, αλλά γενικά δεν μπορούν να ανιχνευθούν στην πειραματική πηγή. Τρεις μέθοδοι αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος αυτών των υποσημειώσεων. Η πρώτη και πιο ολοκληρωμένη μέθοδος είναι η InterPro2GO, η οποία βασίζεται στην επιμελημένη συσχέτιση ενός όρου GO με ένα γενικευμένο μοντέλο αλληλουχίας («χαρακτηριστική υπογραφή») μιας ομάδας ομόλογων πρωτεϊνών. Οι αλληλουχίες πρωτεϊνών με στατιστικά σημαντική αντιστοιχία με σε μια υπογραφή ανατίθενται οι όροι GO που σχετίζονται με την υπογραφή, μια μορφή ομολογίας. Μια δεύτερη μέθοδος είναι η υπολογιστική μετατροπή των ελεγχόμενων όρων της UniProt (κυρίως οι αριθμοί της ενζυμικής ομάδας που περιγράφουν τις ενζυμικές δραστηριότητες και οι λέξεις-κλειδιά UniProt που περιγράφουν τις υποκυτταρικές θέσεις), στους σχετικούς όρους GO. Τέλος, τα annotations γίνονται με βάση τα ορθόλογα 1:1 που συνάγονται από τα γονιδιακά δέντρα, μια προσέγγιση που μεταφέρει αυτόματα τις παρατηρήσεις που βρέθηκαν πειραματικά σε ένα γονίδιο, σε ορθόλογα 1:1 στην ίδια ταξινομική κατηγορία.
Από τα Αnnotations στα Βιολογικά Μοντέλα (LEGO)
Επειδή η γονιδιακή λειτουργία είναι περίπλοκη και σχετίζεται με μεγαλύτερα συστήματα και βιολογικά «προγράμματα» που εκτελούνται από πολλαπλά γονίδια, ένα τυπικό annotation GO αντιπροσωπεύει δικαίως μια απλή πτυχή αυτής της λειτουργίας. Προηγουμένως αναφέραμε μια απλή επέκταση στο μοντέλο GO annotation, που ονομάζεται «επέκταση υποσημείωσης»  η οποία επιτρέπει στους βιολογικούς προγραμματιστές να καταγράψουν πρόσθετες πληροφορίες χρησιμοποιώντας καθορισμένες σχέσεις και οντότητες ώστε να τροποποιήσουν τον επιλεγμένο όρο GO. Ωστόσο, προκειμένου να καταστεί δυνατή μια πιο ολοκληρωμένη και ακριβής αναφορά σχετικά με τη λειτουργία των γονιδίων και τον τρόπο με τον οποίο τα πολλαπλά γονίδια μπορεί να λειτουργήσουν μαζί, έχουμε αναπτύξει ένα «γραμματικό κώδικα» για να συνδυαστούν παραδοσιακοί GO annotations σε μια ακόμα πλήρως ολοκληρωμένη αναπαράσταση της σχέσης γονιδιακών λειτουργιών μεταξύ τους και σε μεγαλύτερες βιολογικές διεργασίες. Το ονομάζουμε αυτό νέες μορφοποιημένες εκφράσεις χρησιμοποιώντας τη γονιδιακή οντολογία ή το LEGO. Μια αρχική ανακοίνωση μπορεί να βρεθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://web.archive.org/web/20171128150511/http://www.geneontology.org/article/gaf-gpad-and-lego
Ο τυποποιημένος όρος LEGO, εν συντομία, ορίζει πόσο διαφορετικοί είναι οι GO annotations και τον τρόπο που μπορούν να συνδυαστούν σε ένα μεγαλύτερο 'μοντέλο' γονιδίου και συστήματος. Είναι σημαντικό ότι το μοντέλο μπορεί και  αποσυντίθενται υπολογιστικά σε GO annotations, έτσι ώστε όλες οι τρέχουσες εφαρμογές σχολιασμών GO, όπως η ανάλυση εμπλουτισμού, να εξακολουθήσουν να υποστηρίζονται. Εντούτοις, ενθαρρύνουμε τους προγραμματιστές των εργαλείων ανάλυσης με βάση το δίκτυο να κατεβάσουν τo γνήσιο πρόγραμμα του OWL (Ontology Language Web) για κάθε μοντέλο LEGO το οποίο καθορίζει πώς συνδέονται οι λειτουργίες των διαφόρων γονιδιακών προϊόντων δικτύων. Οι χρήστες ενδέχεται επίσης να ενδιαφέρονται για την περιήγηση και την προβολή δημοσιευμένων μοντέλων, τα οποία διατίθενται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://noctua.berkeleybop.org
Επομένως, αναπτύχθηκε μια πλατφόρμα λογισμικού για τη δημιουργία και επεξεργασία μοντέλων LEGO, τα οποία ονομάζονται Noctua. Τα Noctua επιτρέπουν το συνεργατικό σχολιασμό των μοντέλων LEGO μέσω διαδικτύου. Επί του παρόντος, η κινεζική κυβέρνηση βρίσκεται στη διαδικασία μετάβασης Noctua (http://noctua.berkeleybop.org) ως κύριο εργαλείο GO.
Αρκετοί πάροχοι σχολιασμού GO χρησιμοποιούν ήδη το λογισμικό Noctua για να δημιουργήσουν μοντέλα LEGO και οι ειδικοί της GOC αναμένουν ότι ο αριθμός και η χρησιμότητα τέτοιων μοντέλων θα αυξηθούν ραγδαία κατά την προσεχή περίοδο. Έχουν πραγματοποιηθεί 5 εργαστήρια σχολιασμού κατά το παρελθόν για την εισαγωγή βιοπρογραμματιστών στο εργαλείο σχολιασμού Noctua και τις αρχές του OWL-based LEGO curation.
Υπεργεωμετρική κατανομή (Hypergeometric distribution)
Έπειτα από ένα πείραμα γονιδιακής έκφρασης που διεξάγεται με τη χρήση των oμικών τεχνολογιών, προκύπτει η ανάγκη ομαδοποίησης των γονιδίων που εκφράζονται με παρόμοιο τρόπο σε διαφορετικές καταστάσεις σε υποσύνολα. Γονίδια των οποίων τα επίπεδα έκφρασης μεταβάλλονται σημαντικά μεταξύ δύο ή περισσότερων συνθηκών ονομάζονται “διαφορικά εκφραζόμενα” (differentially expressed genes, DEG). Οι όροι (terms) των γονιδιακών οντολογιών περιγράφουν λειτουργίες των γονιδίων και συναντώνται με διαφορετική συχνότητα σε διαφορετικές συνθήκες. Έτσι, η υπεργεωμετρική κατανομή χρησιμοποιείται για να καθορίσει εάν ένα όρος παρουσιάζεται με μεγαλύτερο ποσοστό από αυτό που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα (over represented).
Για τα διαφορικά εκφραζόμενα γονίδια διενεργούμε ανάλυση εμπλουτισμού. Για την πραγματοποίηση μιας λειτουργικής ανάλυσης εμπλουτισμού χρησιμοποιούμε το “Fisher’s Exact Test” ή αλλιώς το τεστ της “υπεργεωμετρικής κατανομής”. Έτσι έχουμε:
Για κάθε όρο GO, χρειαζόμαστε τη συχνότητα k των υπό μελέτη γονιδίων n (study set) που σχετίζονται με τον όρο αυτό, και τη συχνότητα Κ των γονιδίων στον συνολικό πληθυσμό N (population set) που σχετίζονται με τον ίδιο όρο. Ακολούθως, ελέγχουμε πόσο πιθανό είναι να ανακτήσουμε τουλάχιστον k γονίδια που σχετίζονται με τον όρο, αν n γονίδια λαμβάνονται τυχαία από τον πληθυσμό, δεδομένης της συχνότητας Κ και του μεγέθους N του πληθυσμού.
Η υπεργεωμετρική κατανομή λοιπόν, χρησιμοποιείται για να προσομοιάσουμε τυχαία γεγονότα επιλογής ενός δείγματος αντικειμένων χωρίς επανάθεση. Έτσι, κάθε τυχαία επιλογή, στην οποία κάθε στοιχείο του συνόλου έχει ίσες πιθανότητες να διαλεχτεί, επηρεάζει τον αριθμό των στοιχείων ενός είδους που απομένουν στον συνολικό πληθυσμό, αφού τα στοιχεία δεν αντικαθίστανται. Οπότε κάθε επιλογή είναι εξαρτώμενη από την προηγούμενη. Ωστόσο, η σειρά διάταξης των στοιχείων και η σειρά επιλογής τους δε λαμβάνεται υπόψη και δεν έχει νόημα όταν γίνεται λόγος για διαφορικά εκφραζόμενα γονίδια.
Mία ακόμα σημαντική έννοια στη διαδικασία της υπεργεωμετρικής κατανομής είναι αυτή της αθροιστικής (cumulative) πιθανότητας, που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της τυχαιότητας μιας διαδικασίας δειγματοληψίας χωρίς επανάθεση. H πιθανότητα να πάρουμε nt ή περισσότερα γονίδια που εμφανίζονται ως annotations στο t σε ένα δείγμα n γονιδίων που προέρχεται τυχαία από έναν μεγαλύτερο πληθυσμό γονιδίων μπορεί να υπολογιστεί από την αθροιστική υπεργεωμετρική κατανομή.
Για κάθε λειτουργία που εξετάζουμε μπορούμε να υπολογίσουμε τόσο το βαθμό στον οποίο αυτή είναι εμπλουτισμένη σε γονίδια που είναι διαφορικά εκφραζόμενα, όσο και το κατά πόσο αυτός ο εμπλουτισμός είναι στατιστικά σημαντικός.