cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ψυχολογία
Κοινωνική Ψυχολογία
Η κοινωνική Ψυχολογία διερευνά την αμφίδρομη και δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ ατόμου και κοινωνικού περιβάλλοντος. Βασιζόμενη στην άποψη ότι το κοινωνικό πλαίσιο παίζει κρίσιμο ρόλο στην ερμηνεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς, μελετά πως το άτομο επιδρά και επηρεάζεται από το κοινωνικό περιβάλλον. Μελετά διάφορα κοινωνικά φαινόμενα από ψυχολογική οπτική, όπως είναι οι διαπροσωπικές σχέσεις (Κοινωνική Ψυχολογία των Διαπροσωπικών Σχέσεων), οι διεργασίες ομάδας, το σύστημα πεποιθήσεων (στάσεις, αξίες, προκαταλήψεις, ιδεολογία), καθώς και οι οικογενειακές σχέσεις.
Ψυχολογία της Προσωπικότητας ή Ψυχολογία των Ατομικών Διαφορών
Ο κλάδος ασχολείται με τη μελέτη της δομής και της δυναμικής οργάνωσης της ανθρώπινης προσωπικότητας, δηλαδή των ατομικών διαφορών.
Αθλητική Ψυχολογία
Η αθλητική Ψυχολογία ασχολείται με τη συμπεριφορά του ατόμου υπό την επίδραση της αθλητικής δραστηριότητας και την αξιοποίηση της ψυχολογικής γνώσης για τη βελτίωση της αθλητικής επίδοσης και των σχέσεων της αθλητικής ομάδας.
Σχολική Ψυχολογία
Η σχολική Ψυχολογία ασχολείται με την παροχή ψυχολογικών υπηρεσιών σε όλη τη σχολική κοινότητα (μαθητές και μαθήτριες, εκπαιδευτικοί, γονείς και οικογένεια, άλλοι σχετιζόμενοι φορείς και συστήματα), με σκοπό την προαγωγή της ψυχικής υγείας, τη σχολική προσαρμογή και τη βελτίωση της μαθησιακής διαδικασίας.
Οργανωσιακή ή Εργασιακή Ψυχολογία
Ο κλάδος αυτός ασχολείται με την αλληλεπίδραση ατόμου και εργασιακού περιβάλλοντος, με σκοπό την αξιοποίηση της ψυχολογικής γνώσης για τη θετική προσαρμογή και επίδοση στο εργασιακό περιβάλλον.
Συμβουλευτική Ψυχολογία
Η Συμβουλευτική Ψυχολογία είναι ένας εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας που ασχολείται με την επίλυση προβλημάτων ενδοπροσωπικής, διαπροσωπικής και επαγγελματικής ανάπτυξης. Αξιοποιείται το μοντέλο του επιστήμονα-επαγγελματία και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη θεραπευτική σχέση Σύμβουλου και Πελάτη, και είναι αποτελεσματική για την ενίσχυση της θετικής προσαρμογής και ανάπτυξης του ατόμου σε διάφορα περιβάλλοντα, ιδιαίτερα σε μεταβατικές φάσεις και περιόδους της ζωής του ανθρώπου.
Κλινική Ψυχολογία
Η μελέτη και η θεραπεία της ψυχοπαθολογίας προσεγγίζεται από την άποψη του βιο-ψυχοκοινωνικού μοντέλου, δηλαδή δίνεται έμφαση στις ψυχολογικές διαδικασίες και στους κοινωνικούς παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωση ψυχοπαθολογίας ή που λειτουργούν προστατευτικά για την ψυχική υγεία, χωρίς να αγνοούνται και οι βιολογικοί παράγοντες. Σε αντίθεση, η Ψυχιατρική βασίζεται στο ιατρικό ή βιολογικό μοντέλο, μελετώντας μόνο τις βιολογικές διαδικασίες που συμβάλουν στην εκδήλωση ψυχοπαθολογίας και προσεγγίζει την ψυχική διαταραχή σαν ένα σωματικό νόσημα. Για αυτούς τους λόγους, οι παρεμβάσεις των κλινικών Ψυχολόγων βασίζονται στην ψυχοθεραπεία, ενώ των Ψυχιάτρων στη θεραπεία μέσω ψυχοφαρμάκων. Σε γενικές γραμμές, απαιτείται μία πολύπλευρη και διεπιστημονική θεραπευτική αντιμετώπιση της ψυχοπαθολογίας, τόσο από επαγγελματία κλινικό Ψυχολόγο, όσο και από Ψυχίατρο, λαμβάνοντας υπόψη τις ψυχολογικές διαδικασίες, τους κοινωνικούς παράγοντες και τις βιολογικές παραμέτρους που συμβάλλουν στην εκδήλωση των ψυχικών διαταραχών.
ο κλινικός Ψυχολόγος βασίζεται στο μοντέλο του επιστήμονα-επαγγελματία, δηλαδή διαθέτει εξειδικευμένες γνώσεις και δεξιότητες, ασκεί το επάγγελμα κλινικά, διαμορφώνοντας την παρέμβαση σύμφωνα με τις εμπειρικά (επιστημονικά) τεκμηριωμένες αρχές, θεραπευτικές μεθόδους και τεχνικές της Ψυχολογίας και τηρώντας πιστά τη δεοντολογία του επαγγέλματος.
Για την επαγγελματική ή ερευνητική ενασχόληση με την κλινική Ψυχολογία, εκτός από βασικό Πτυχίο Ψυχολογίας που απονέμει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, όπως αποκτάται από τα Τμήματα Ψυχολογίας των ελληνικών ΑΕΙ ή των αντίστοιχων και ισότιμων αναγνωρισμένων ιδρυμάτων της αλλοδαπής, απαιτείται και μεταπτυχιακή εκπαίδευση καθώς και μακρόχρονη πρακτική άσκηση και εκπαίδευση υπό εποπτεία σε κλινικά πλαίσια, αλλά και προσωπική θεραπεία του ίδιου του επαγγελματία κλινικού Ψυχολόγου. Ενδεικτικά, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο, απαιτείται Διδακτορικό Δίπλωμα στην Κλινική Ψυχολογία για την κατοχύρωση του τίτλου του κλινικού Ψυχολόγου.
Παραπομπές
<div style="">
Τόμας Όραβετς
Ο Τόμας Όραβετς (Tomáš Oravec, γεν. 1980) είναι Σλοβάκος διεθνής ποδοσφαιριστής, ο οποίος έχει αγωνιστεί στην Α΄ Εθνική με τoν Πανιώνιο. Έχει ύψος 1,86 μ. και αγωνιζόταν σαν Σέντερ Φορ(CF).
Βιογραφικό
Ο Τόμας Όραβετς γεννήθηκε στις 3 Ιουλίου 1980 στην πόλη Ζιλίνα στη ΒΔ Σλοβακία. Ως το 2002 αγωνιζόταν με επιτυχία σε ομάδες της πατρίδας του. Από το 2002 ως το 2004 έπαιξε στην Τσεχία και την περίοδο 2004-05 στην αυστριακή Αντμίρα Βάκερ. Την επόμενη σεζόν αγωνίστηκε στον Πανιώνιο στον α΄ γύρο και στη συνέχεια μεταγράφηκε στην πορτογαλική Μποαβίστα. Το 2006 επέστρεψε στη Σλοβακία, στην Αρτμέντια Πετρζάλκα, με την οποία αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ στο πρωτάθλημα. Τη σεζόν 2009-10 αγωνίστηκε στη Ζιλίνα, την ομάδα της γενέτειράς του.
Ο Όραβετς έχει αγωνιστεί στην εθνική Σλοβακίας 13 φορές. O Σλοβάκος επιθετικός συνολικά σκόραρε στην καριέρα του 120 γκολ για λογαριασμό πολλών ομάδων ανά τον κόσμο. Συνολικά πήρε 28 κίτρινες κάρτες στην καριέρα του, αλλά καμία κόκκινη.
Ο Τόμας αποφάσισε να "κρεμάσει τα παπούτσια του" στις 1 Ιουλίου του 2019 παίζοντας για λογαριασμό της Αυστριακής ομάδας SC Marchtrenk.
Εξωτερικές πηγές
Κατηγορία:Σλοβάκοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πανιωνίου ο Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Γκουϊτζόου Ρενχέ ΦΚ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μποαβίστα Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΦΚ Πετρζάλκα 1898 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΦΚ Αντμίρα Βάκερ Μέντλινγκ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΜΣΚ Ζίλινα Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Α΄ κατηγορίας Κύπρου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ένωσις Νέων Παραλιμνίου Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Κύπρο Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ελλάδα
Άντζελα Γκερέκου
Η Άντζελα (Αγγελική) Γκερέκου (Κέρκυρα, 26 Μαρτίου 1959) είναι Ελληνίδα, ηθοποιός και πολιτικός, πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ).
Έχει διατελέσει βουλευτής Κέρκυρας με το ΠΑΣΟΚ, υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού (2014-15) στην κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά, καθώς και υφυπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού (2009-10) στην κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου.
Βιογραφία
Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης και υποκριτική στην Ακαδημία Θεατρικών Σπουδών του Λονδίνου, ενώ εντάχθηκε και μαθήτευσε στην ομάδα του Ιταλού σκηνοθέτη Φεντερίκο Φελλίνι. Έχει ασχοληθεί με τον κινηματογράφο, την τηλεόραση και το θέατρο και έχει συνεργαστεί με πολλούς και σημαντικούς Έλληνες σκηνοθέτες. Πρωταγωνίστησε στην ελληνο-βρετανική παραγωγή «Το κορίτσι της Μάνης», η οποία παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ των Καννών. To 1993 παρουσίασε την ελληνική εκδοχή της διεθνούς παραγωγής Παιχνίδια χωρίς σύνορα που προβλήθηκαν απο την ΕΤ1.
Έχει εργασθεί ως αρχιτέκτονας στο Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. σε ειδικά προγράμματα για την ανάπλαση υποβαθμισμένων περιοχών της Αθήνας και έχει εκπονήσει μεγάλο αριθμό αρχιτεκτονικών μελετών για την ευρύτερη περιοχή της Κέρκυρας.
Έγινε γνωστή στο τηλεοπτικό κοινό μέσα από το ρόλο της Όλγας Δελή στη σειρά η Πρόβα του νυφικού. Η τελευταία σειρά που έπαιξε στη τηλεόραση πριν ασχοληθεί με την πολιτική ήταν η σειρά Τα παιδιά της Νιόβης.
Το 1998 έπαιξε στην θεατρική παράσταση Ήρθες σαν όνειρο στο θέατρο Ακροπόλ μαζί με τον Τόλη Βοσκόπουλο.
Επίσης έχει γράψει και στίχους για τραγούδια τα οποία ερμήνευσε ο Τόλης Βοσκόπουλος.
Στην τηλεόραση έχει εμφανιστεί στις σειρές "Στη σκιά του χρήματος", "Μια γυναίκα από το παρελθόν", "Ο ήχος της σιωπής", "Τμήμα Ηθών", "Παιχνίδια χωρίς σύνορα", "Τολμηρές Ιστορίες", "Μαγική Νύχτα", "Η πρόβα του νυφικού", "Ένοχη Αγάπη", "Τα παιδιά της Νιόβης", "Η Γη της Ελιάς".
Πολιτική
Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Κέρκυρας του ΠΑΣΟΚ το 2004 (επανεξελέγη το 2007, το 2009 και τον Ιούνιο 2012), ενώ στις 6 Οκτωβρίου του 2009 τοποθετήθηκε υφυπουργός Πολιτισμού με αρμοδιότητα τον Τουρισμό στην κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου.
Στις 17 Μαΐου 2010 η εφημερίδα Ελευθεροτυπία σε πρωτοσέλιδό της ισχυρίστηκε ότι ο Τόλης Βοσκόπουλος οφείλει εδώ και χρόνια στην ΙΓ' ΔΟΥ Αθηνών περίπου 5,5 εκατομμύρια ευρώ τα οποία δεν έχει καταβάλει, καθώς και ότι έχει να πληρώσει φόρο εισοδήματος από το 1993. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να παραιτηθεί η σύζυγός του Άντζελα Γκερέκου από υφυπουργός Τουρισμού επικαλούμενη λόγους ευθιξίας.
Στις 8 Νοεμβρίου 2012 ο Ευάγγελος Βενιζέλος την διέγραψε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ, στην οποία επανεντάχθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2013.
Στις 27 Μαρτίου 2014 ηγήθηκε συνδυασμού στις αυτοδιοικητικές εκλογές για την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων.
Στις 8 Ιανουαρίου 2015 ανακοίνωσε την αποδοχή της προτάσεως να προσχωρήσει στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας και την υποψηφιότητά της στην περιφέρεια Κέρκυρας με το ίδιο κόμμα, χωρίς να καταφέρει να επανεκλεγεί.
Την 1η Αυγούστου 2019, ανέλαβε Πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού.
Προσωπική ζωή
Στη συνέντευξη της στο Κοίτα τι έκανες με τη Σεμίνα Διγενή δήλωσε ότι είδε για πρώτη φορά τον Τόλη Βοσκόπουλο από κοντά όταν έπαιζε στη παράσταση Τραγούδα θεατρίνε μαζί με τον πατέρα της μόλις είχαν έρθει από την Κέρκυρα. Το 1995 γνώρισε τον Τόλη Βοσκόπουλο στο On the Rocks στην Βάρκιζα, ήταν ένα από τα λίγα άτομα που είχε μπει στο καμαρίνι του. Μετά από ένα χρόνο σχέσης παντρεύτηκαν στις 2 Αυγούστου 1996 στην Κέρκυρα με πολιτικό γάμο. Το 2001 απέκτησαν την κόρη τους, τη Μαρία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΠΑΣΟΚ Κατηγορία:Βουλευτές Κέρκυρας Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Πολιτισμού και Τουρισμού Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Πολιτισμού και Αθλητισμού Κατηγορία:Πρόεδροι του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού Κατηγορία:Περιφερειακοί Σύμβουλοι ανά την Ελλάδα
Ροδόπη
Η Ροδόπη είναι οροσειρά στη Νοτιοανατολική Ευρώπη με 83% της έκτασής της στη νότια Βουλγαρία και το υπόλοιπο στην Ελλάδα. Η ψηλότερη κορυφή της, Γκολιάμ Πέρελικ, (2.191 μέτρα) είναι το έβδομο ψηλότερο βουνό της Βουλγαρίας. Η ψηλότερη κορυφή της στην Ελλάδα είναι η Δελημπόσκα (1.953 μέτρα). Η οροσειρά δίνει το όνομά της στη χερσαία οικοπεριοχή "Μεικτά δάση Όρους Ροδόπης", που ανήκει στο Μεγαοικοσύστημα "εύκρατών δασών πλατύφυλλων και μεικτών" και στην Παλαιαρκτική οικοζώνη. Η περιοχή είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη για τις καρστικές εκτάσεις της με τα βαθιά φαράγγια ποταμών, μεγάλα σπήλαια και ιδιόμορφα λαξευμένες μορφές, όπως το Φαράγγι Τρίγκραντ.
Σημαντικό μέρος των υδροηλεκτρικών πόρων της Βουλγαρίας βρίσκεται στις δυτικές περιοχές της οροσειράς. Υπάρχουν πολλές υδατοπτώσεις και φράγματα, που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, άρδευση και ως τουριστικοί προορισμοί. Στην Ελλάδα υπάρχουν αντίστοιχα στον Ποταμό Νέστο τα φράγματα Θησαυρού και Πλατανόβρυσης. Η Ροδόπη έχει πλούσια πολιτιστική κληρονομιά, αρχαίες Θρακικές πόλεις, όπως το Περπερικόν, το Τατούλ και το Μπελίντας, και μεσαιωνικά κάστρα, εκκλησίες, μοναστήρια και γραφικά χωριά με παραδοσιακή αρχιτεκτονική του 18ου και 19ου αιώνα.
Ονομα και μυθολογία
Το όνομα της οροσειράς της Ροδόπης έχει θρακική προέλευση. Ερμηνεύεται ως το πρώτο όνομα ενός ποταμού, που σήμαινε "κοκκινωπός ποταμός". Κατά την ελληνική μυθολογία, η οροσειρά ονομάστηκε έτσι από τη βασίλισσα της Θράκης Ροδόπη, σύζυγο του βασιλιά Αίμου, οι οποίοι προκάλεσαν την οργή του Δία και της Ηρας και για τιμωρία τους μεταμορφώθηκαν σε βουνά.
Γεωγραφία
Με όρους γεωμορφολογίας η Ροδόπη είναι τμήμα του ορεινού όγκου Ρίλας-Ροδόπης, που είναι η αρχαιότερη μάζα ξηράς της βαλκανικής χερσονήσου. Η Ροδόπη εκτείνεται σε 14.735 τετ. χιλ., από τα οποία 12.333 σε βουλγαρικό και 2.402 σε ελληνικό έδαφος. Εχει τη μεγαλύτερη έκταση από κάθε άλλη μεμονωμένη οροσειρά στη Βουλγαρία. Εχει μήκος περίπου 240 χιλ. και πλάτος περίπου απο 100 ως 120 χιλ. με μέσο υψόμετρο 785 μέτρα. Στα βόρεια οι βουνοπλαγιές κατεβαίνουν απότομα προς την Άνω Θρακική Πεδιάδα. Στα δυτικά φθάνουν στο ύψωμα Άβραμ, τη Γιούντολα και την κοιλάδα του ποταμού Νέστου. Στα νότια και ανατολικά εκτείνονται πέρα από τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Η Ροδόπη είναι ένα σύνθετο σύστημα ανυψώσεων και ποτάμιων κοιλάδων.
Στην περιοχή έχουν θεσμοθετηθεί δεκαπέντε φυσικά καταφύγια, μερικά από τα οποία είναι υπό την προστασία της UNESCO. Η οροσειρά είναι ονομαστή για τα μεγαλύτερα δάση κωνοφόρων στα Βαλκάνια, το ήπιο ανάγλυφο και την πλούσια βλάστηση στα δυτικά της τμήματα καθώς και την αφθονία αρπακτικών πτηνών στα ανατολικά.
Κλίμα
Η θέση της Ροδόπης στο νοτιοανατολικό τμήμα της βαλκανικής χερσονήσου καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το κλίμα της περιοχής. Επηρεάζεται τόσο από τους ψυχρούς ανέμους που έρχονται από το βορρά όσο και από τη θερμότερη αύρα από τη Μεσόγειο.
Η μέση ετήσια θερμοκρασία στην Ανατολική Ροδόπη είναι 13 °C και η μέγιστη βροχόπτωση το Δεκέμβριο και η ελάχιστη τον Αύγουστο. Στη Δυτική Ροδόπη η θερμοκρασία ποικίλλει από 5 ως 9 °C και το καλοκαίρι είναι συχνές οι βροχές.
Το ήπιο κλίμα, σε συνδυασμό με μερικούς άλλους παράγοντες, λειτουργεί υπέρ της ανάπτυξης της αναψυχής και των τουριστικών δραστηριοτήτων. Εξαιρετικό παράδειγμα είναι το θέρετρο Παμπόροβο, όπου το μικροκλίμα επιτρέπει τη διατήρηση μεγάλης χιονοκάλυψης για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Νερά
Η οροσειρά έχει άφθονους υδάτινους πόρους με πυκνό δίκτυο ορεινών χειμάρρων και ποταμών. Σχεδόν το 80 % των εδαφών της οροσειράς ανήκει στη λεκάνη απορροής του ποταμού Έβρου και το μεγαλύτερο μέρος των υπολοίπων σε εκείνη του Νέστου και πολύ μικρό ποσοστό σε μικρότερους ποταμούς επί ελληνικού εδάφους. Οι φυσικές λίμνες είναι λίγες, με γνωστότερες από αυτές τις λίμνες του Σμόλιαν, που απέχουν μερικά χιλιόμετρα από την ομώνυμη πόλη. Μερικά από τα μεγαλύτερα φράγματα της Βουλγαρίας βρίσκονται στη Ροδόπη, όπως τα Ντόσπατ, Μπατάκ, Γκόλιαμ Μπέγκλικ, Κάρτζαλι, Στούντεν Κλάντενετς, Βάχα, Σιρόκα Πολιάνα και πολλά άλλα, ενώ σε ελληνικό έδαφος βρίσκονται τα φράγματα Θησαυρού και Πλατανόβρυσης. Χρησιμοποιούνται κυρίως για παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας και για άρδευση. Υπάρχουν πολλές ιαματικές πηγές, με διασημότερες του Βέλιγκραντ, του Νάρετσεν, του Ντέβιν, του Μπέντεν, του Μιχάλκοβο και άλλες στη Βουλγαρία. Στην Ελλάδα υπάρχουν ιαματικές πηγές στις Θέρμες του Νομού Ξάνθης και στα Θέρμια του Νομού Δράμας, σε απόσταση 25 χλμ. βόρεια του Παρανεστίου, σε υψόμετρο 620μ.
Δυτική Ροδόπη
Για ορισμένους γεωγράφους, ως Δυτική Ροδόπη ορίζεται ο ορεινός όγκος της Ρίλας.
Κεντρική Ροδόπη
Η Κεντρική Ροδόπη ονομάζεται και Δυτική Ροδόπη εάν θεωρηθεί ο όγκος της Ρίλας ως ανεξάρτητο ορεινό συγκρότημα. Η Κεντρική Ροδόπη είναι το μεγαλύτερο (66% της έκτασης της βουλγαρικής Ροδόπης), υψηλότερο, πιο αναπτυγμένο από άποψη υποδομών και το δεχόμενο περισσότερους επισκέπτες τμήμα της οροσειράς. Οι υψηλότερες και γνωστότερες κορυφές της βρίσκονται σε αυτή την περιοχή (πάνω από 10 ξεπερνούν τα 2000 μέτρα, με ψηλότερη την Γκολιάμ Πέρελικ, (2.191 μέτρα)). Από τις άλλες δημοφιλείς κορυφές είναι οι Σιροκολάσκι Σνέζνικ (2.188 μ.), Γκόλιαμ Πέρσενκ (2.091 μ.), Μπατάσκι Σνέζνικ (2.082 μ.) και Τούρλα (1.800 μ.).
Μερικά από τα βαθύτερα ποτάμια φαράγγια της Ροδόπης βρίσκονται στα δυτικά της τμήματα, καθώς και οι βραχώδεις σχηματισμοί των φυσικών γεφυρών. Σημαντικά υδατικά συστήματα είναι οι λίμνες Τσαΐρσκι και τα φράγματα Ντόσπατ, Μπατάκ, Γκόλιαμ Μπέγκλικ, Σιρόκα Πολιάνα και Τσίγκοφ Τσαρκ.
Σε αυτό το τμήμα της οροσειράς βρίσκεται επίσης η πόλη του Μπάτακ, καθώς και τα δημοφιλή τουριστικά κέντρα Σμόλιαν, Βέλιγκραντ, Ντέβιν, Τσεπελάρε, το χειμερινό θέρετρο Παμπόροβο, το Ορθόδοξο μοναστήρι Μπατσκόβου, τα ερείπια του Φρούριου του Ασέν και τα σπήλαια Λαρύγγι του Διαβόλου, Γιακοντίνσκα και Ουλοβίτσα. Στους βόρειους πρόποδες της Κορυφής Πρέσπα είναι το ψηλότερο χωριό της Βουλγαρίας Μάναστιρ (πάνω από 1.500 μ.). Στην περιοχή βρίσκονται επίσης μερικοί διατηρητέοι οικισμοί όπως οι Σιρόκα Λάκα, Κοβατσεβίτσα, Μομτσίλοβτσι και Κόσοβο.
thumb|right|150px|Γέφυρα Κοντινή εικόνα τοξωτού γεφυριού [[Πολύανθο Ροδόπης|Πολυάνθου]] thumb|centre|600px|Πανοραμική εικόνα του ποταμού [[Κομψάτος|Κομψάτου και του τοξωτού γεφυριού Πολυάνθου, 17ου-18ου αιώνα]] Σε Ελληνικό έδαφος η Κεντρική Ροδόπη περιλαμβάνει τους ορεινούς όγκους Ελατιά, Φρακτό, τη μικρή οροσειρά της Κούλας με τα όρη Χαϊντου (ή Ερύμανθο) και Στάμνα, Αχλαδόβουνο, Καμέρτζη και Παπίκιο. Στην Ελλάδα η οροσειρά χαρακτηρίζεται από πολυάριθμες κορυφές χαμηλού σχετικά υψομέτρου. Η ψηλότερη κορυφή της (εντός Ελληνικού εδάφους), είναι η Δελημπόσκα στο Φρακτό με υψόμετρο 1.953 μέτρα και βρίσκεται στο νομό Δράμας, κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα.
Σήμερα η ελληνική Ροδόπη είναι μια περιοχή σχεδόν έρημη. Με το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο, οι περισσότεροι οικισμοί ερήμωσαν οριστικά και οι κάτοικοί τους δεν ξαναγύρισαν ποτέ. Ακόμη και οι Σαρακατσάνοι κτηνοτρόφοι εγκατέλειψαν την δύσκολη ζωή στην Ροδόπη. Η ερήμωση της Ροδόπης, που έχει πάνω από 50 χρόνια να βοσκηθεί, σε συνδυασμό με τις πολλές βροχοπτώσεις και την γεωγραφική της θέση, έχουν συντελέσει στην δημιουργία και διατήρηση ενός βοτανικού παράδεισου που αξίζει να δει κανείς από κοντά. Στην Ροδόπη ευδοκιμούν ψυχρόβια κωνοφόρα δέντρα, όπως η ερυθρελάτη (picea abies) και η σημύδα (betula pendula), που δεν απαντώνται αλλού στην Ελλάδα.
Το 1980, ένα μικρό κομμάτι εντελώς παρθένου δάσους, κηρύχθηκε διατηρητέο Μνημείο της Φύσης και η είσοδος επιτρέπεται μόνο σε ερευνητές κατόπιν έγγραφης αδείας (δάσος Φρακτού Δράμας). Το δάσος αυτό ανακαλύφθηκε τυχαία στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Υπάρχουν σε αυτό δέντρα 300 ετών που το ύψος τους ξεπερνά τα 50 μέτρα καθώς και το απειλούμενο αγριόγιδο.
Ο ορεινός όγκος της Ροδόπης έχει τις ιδιομορφίες του. Ο βορειοδυτικός όγκος, δηλαδή τα ορεινά του Δήμου Ιάσμου χαρακτηρίζεται από ψηλά δασωμένα και πανέμορφα βουνά. Διασχίζεται από τον χείμαρρο Κομψάτο. Εδώ, πρόκειται να κατασκευασθεί το φράγμα του Κομψάτου που η λεκάνη κατάκλισης θα είναι περίπου 8 τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή τα 2/3 της Λίμνης Πλαστήρα. Η περιοχή είναι σχεδόν ακατοίκητη και τα χωριά έχουν εγκαταλειφθεί από τον εμφύλιο πόλεμο. Στα παλιά χωριά υπάρχουν εγκαταστάσεις κτηνοτρόφων που παραμένουν εκεί μόνο τους θερινούς μήνες. Στην περιοχή υπάρχουν τόσο αυτοφυή δάση, κυρίως στο Παπίκιο. από πλατύφυλλα-αείφυλλα, αλλά και εκτεταμένες αναδασώσεις κυρίως πεύκης, στις υπώρειες, αλλά και σε μεγαλύτερα ύψη. Από τον ορεινό όγκο του Παπικίου και των βουνών του Ιάσμου είναι ορατή τόσο η Βιστωνίδα όσο και ο κάμπος της Κομοτηνής. Ιστορικοί χώροι και μνημεία πολιτισμού σκιαγραφούν την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής. Αρχαία και βυζαντινά κάστρα, λίθινα γεφύρια, παραδοσιακοί νερόμυλοι, οικισμοί, ήθη και έθιμα αιώνων συμπληρώνουν τον «πολιτιστικό χάρτη» της ορεινής Ροδόπης. thumb|left|500px| Τοπίο [[Θρακικά Μετέωρα|Θρακικών μετέωρων από τον οικισμό Εύθυμο. ]] Το Παπίκιο Όρος της Ροδόπης υπήρξε φημισμένο κέντρο μοναχισμού από τον 11ο έως τον 15ο αιώνα μ.Χ. Ερείπια μοναστηριών έχουν εντοπιστεί βόρεια των σημερινών οικισμών, που βρίσκονται στους πρόποδες της Ροδόπης.
Οι μεγαλύτερες σύγχρονες κωμοπόλεις και χωριά της Ροδόπης είναι το Παρανέστι, όπου λειτουργεί και Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Ροδόπης, η Σταυρούπολη, τα Κομνηνά, το Καρυόφυτο (Άνω & Κάτω). ο Λειβαδίτης, Εχίνος και η Μελίβοια.
Ανατολική Ροδόπη
Η Ανατολική Ροδόπη εκτείνεται στο 34% περίπου της βουλγαρικής Ροδόπης και είναι αρκετά χαμηλότερη.
Τα μεγάλα τεχνητά φράγματα Κάρτζαλι και Στούντεν Κλάντενετς βρίσκονται σε αυτό το τμήμα της οροσειράς. Η περιοχή είναι πλούσια σε ιαματικές πηγές. Οι περιοχές γύρω από το Τζέμπελ είναι γνωστές σε όλη τη χώρα ως θεραπευτικές διαφόρων ασθενειών. Το Μπέλιτε Μπρέζι είναι σημαντικό θεραπευτικό κέντρο για αναπνευστικές και άλλες παθήσεις.
Στα βράχια και στα δάση της Ανατολικής Ροδόπης φωλιάζουν σχεδόν όλα τα είδη των ευρωπαϊκών αρπακτικών πτηνών, περιλαμβανομένων του σπάνιου μαυρόγυπα και του ασπροπάρη.
Σε ελληνικό έδαφος η Ανατολική Ροδόπη περιλαμβάνει τους ορεινούς όγκους Όρη Βυρσίνης, Σάπκα και Επτάδενδρος. Η εικόνα στην Ανατολική Ροδόπη είναι κάπως διαφορετική απ' ό,τι στην κεντρική Ροδόπη. Εδώ τα βουνά είναι πιό εκτεταμένα και πιο χαμηλά. Στην περιοχή υπάρχουν αρκετά κατοικημένα χωριά μερικά από τα οποία είναι και πολυάριθμα παρά τη μείωση του πληθυσμού τα τελευταία 20 χρόνια. Μικρά οροπέδια επιτρέπουν την καλλιέργεια δημητριακών, πατάτας αλλά κυρίως καπνού. Τα χωριά της Οργάνης είναι συγκεντρωμένα, με εξαίρεση τα Καλύβια, ενώ τα χωριά του Κέχρου διάσπαρτα και αραιοδομημένα ,κυρίως για να ελέγχουν μεγαλύτερες εκτάσεις για τα κοπάδια τους. Κύρια δασικά είδη είναι οι δρυς, η οξιά, η χαλέπιος και η μαύρη πεύκη ενώ σημαντικό ποσοστό καταλαμβάνουν τα αείφυλλα πλατύφυλλα.
Πολύ σημαντικό στο ανατολικό τμήμα της Νότιας Ροδόπης είναι το δάσος της Δαδιάς, πολύ γνωστό, καθώς αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους βιοτόπους της Ευρώπης. Η περιοχή του Δάσους Δαδιάς αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα μεσογειακού οικοσυστήματος το οποίο έχει διαμορφωθεί μέσα από αιώνες ήπιας συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης. Η βλάστηση αποτελείται κυρίως από ώριμα δάση μαύρης και τραχείας πεύκης καθώς και από δάση βελανιδιάς. Η πλούσια δασική κάλυψη διακόπτεται συχνά από ξέφωτα, μικρά βοσκοτόπια και καλλιεργούμενες εκτάσεις. thumb|right|280px|Ενήλικος βασιλαετός
Το πλούσιο μωσαϊκό τοπίων που προκύπτει από τα παραπάνω χαρακτηριστικά, αποτελεί τον ιδανικό βιότοπο για τη διαβίωση των αρπακτικών πτηνών: Στην περιοχή φιλοξενούνται τα 36 από τα 38 είδη αρπακτικών πτηνών της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων πολλά σπάνια είδη, όπως ο βασιλαετός (Aquila heliaca) και ο κραυγαετός (Aquila pomarina). Είναι από τις μοναδικές περιοχές της Ευρώπης στην οποία συμβιώνουν τόσα διαφορετικά είδη αρπακτικών πτηνών και η μοναδική όπου ταυτόχρονα απαντώνται τα τρία από τα τέσσερα διαφορετικά είδη γυπών (μαυρόγυπας, όρνιο, ασπροπάρης) της Ευρώπης. Αξιόλογα είναι τα λιθόκτιστα χωριά της βορειοανατολικής Ροδόπης Κάρδαμος, Οργάνη, Σμιγάδα, Μυρτίσκη, Κέχρος, Νυμφαία, με το ομώνυμο οχυρό, Κάτω Βυρσίνη, η Χλόη, ο Κέχρος και η Ραγάδα και τα θρακικά μετέωρα.
Ιστορία
Η Ροδόπη κατοικείτο από την προϊστορική εποχή. Σε αρκετά σπήλαια υπάρχουν πολλά αρχαιολογικά ευρήματα αρχαίων εργαλείων.
Η συχνή μνεία της Ροδόπης σε αρχαίες (ελληνικές και λατινικές) πηγές σημαίνει ότι το βουνό είχε διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο στην πολιτική, πολιτιστική και θρησκευτική ζωή των θρακικών φυλών που κατοικούσαν σε αυτό. Έτσι, σύμφωνα με τις πηγές, στις ψηλές κορυφές της υπήρχε ένα μαντείο του Διονύσου, στο οποίο προφήτες (μάντεις) ήταν οι Θράκες Βησσοί. Το μαντείο αυτό, που αποτελούσε ένα μεγάλο εθνικό ιερό των Θρακών, ήταν πολύ φημισμένο στον αρχαίο κόσμο, καθώς το είχαν επισκεφτεί για να το συμβουλευτούν ο Μέγας Αλέξανδρος και αργότερα ο πατέρας του Οκταβιανού Αυγούστου. Η Ροδόπη (συγκεκριμένα η Ανατολική) υπήρξε επίσης κέντρο λατρείας του Απόλλωνα (Ήλιου), που ήταν από τους ιδιαίτερα προσφιλείς θεούς στους Βησσούς, καθώς στο φυλετικό τους κέντρο, τη Βησσοπάρα, υπήρχε ναός του, όπου γινόταν και πανήγυρη. Η Ροδόπη υπήρξε ακόμη τόπος λατρείας του Δία, που στις επιγραφές αναφέρεται με διάφορα επίθετα, όπως Κεραύνιος κ.ά., του Θράκα Ιππέα, του Μίθρα, κ.α. Εκτός όμως από θρησκευτικό κέντρο, η Ροδόπη λειτούργησε σαν αληθινό προπύργιο της ελευθερίας των Θρακών και τελευταία εστία αντίστασής τους κατά της ρωμαϊκής κυριαρχίας, Στις πηγές μαρτυρούνται αρκετές εκστρατείες των Ρωμαίων στη Ροδόπη από τον 1ο π.Χ. αιώνα ως την επαρχιοποίηση της Θράκης (46 μ.Χ.), καθώς και συχνές επαναστάσεις των ορεσίβιων Θρακών. Το γεγονός ότι η Θράκη έγινε τελικά ρωμαϊκή επαρχία περίπου 200 χρόνια μετά τη Μακεδονία οφειλόταν κυρίως στη Ροδόπη, που πρόσφερε ένα ασφαλές φυσικό καταφύγιο στους Θράκες.
Το 2005 Γερμανοί μελετητές από το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης επιβεβαίωσαν ότι τα δύο μάλλον μικρά θραύσματα, που ανακαλύφθηκαν από τον αρχαιολόγο Νικολάι Οβτσάροφ στην Ανατολική Ροδόπη, είναι γραμμένες στη Μινωική γραφή Γραμμική Α, περίπου από το 15ο αιώνα π.Χ.
Κατά το Μεσαίωνα η οροσειρά αποτέλεσε τμήμα της Βουλγαρικής και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και συχνά περιερχόταν από τη μία στην άλλη. Υπήρχε ένα πυκνό δίκτυο κάστρων για τον έλεγχο των εμπορικών δρόμων και των στρατηγικών υψωμάτων. Τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα κάστρα ήταν τα Λιούτιτσα, Ούστρα, Τσέπινα, Μέζεκ και το Φρούριο του Ασέν. Μεταξύ 1371 και 1375 η Ροδόπη περιήλθε στην κατοχή των Οθωμανών.
Το 16ο και το 17ο αιώνα οι Οθωμανοί άρχισαν μια διαδικασία βίαιου εξισλαμισμού της περιοχής, για να αντισταθμίσουν τις απώλειές τους έναντι των χριστιανικών δυνάμεων στη Μεσόγειο. Το αποτέλεσμα ήταν πολλοί Βούλγαροι να υιοθετήσουν το Ισλάμ, ενώ εκείνοι που αρνήθηκαν σκοτώθηκαν. Πολλές εκκλησίες και μοναστήρια σχεδόν ισοπεδώθηκαν. Οι πόλεις και τα χωριά της Δυτικής Ροδόπης πήραν ενεργό μέρος στην Εξέγερση του Απριλίου του 1876. Οταν η εξέγερση κατεστάλη οι Οθωμανοί έσφαξαν 5.000 ανθρώπους μόνο στο Μπάτακ. Χιλιάδες ακόμη έχασαν τη ζωή τους στο Μπρατσίκοβο, την Περούσιτσα και άλλα επαναστατημένα χωριά, που επίσης λεηλατήθηκαν και κάηκαν.
Η Βόρεια Ροδόπη απελευθερώθηκε από τους Τούρκους το 1878, αλλά παρέμεινε στο αυτόνομο κράτος της Ανατολικής Ρωμυλίας μέχρι την ένωσή της με το Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας. Το άλλο τμήμα της Ροδόπης καταλήφθηκε από τη Βουλγαρία κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο (1912–1913), αλλά μετά το Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο (1913) και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914–1918) οι νότιες πλαγιές της οροσειράς περιήλθαν στην Ελλάδα.
Κάτοικοι
Η αραιοκατοικημένη περιοχή της Ροδόπης είναι επί εκατοντάδες χρόνια τόπος εθνοτικής και θρησκευτικής ποικιλομορφίας. Εκτός από τους ορθόδοξους Βούλγαρους και Ελληνες, στα βουνά κατοικούν μουσουλμανικές κοινότητες, οι Πομάκοι, περισσότερο στα δυτικά τμήματα, και μεγάλη συγκέντρωση Τούρκων της Βουλγαρίας, ιδιαίτερα στην Ανατολική Ροδόπη. Τα βουνά είναι επίσης μία από τις περιοχές που σχετίζονται με τους Σαρακατσάνους, ελληνική νομαδική φυλή, που παραδοσιακά μετακινείτο μεταξύ Βόρειας Θράκης και ακτών του Αιγαίου.
Οικονομία
Στην οικονομία της περιοχής της Ροδόπης επικρατούν οι υπηρεσίες, ο τουρισμός, η βιομηχανία και η γεωργία.
Η κτηνοτροφία, η δασοκομία και ο καπνός είναι οι σημαντικότερες αγροτικές δραστηριότητες. Λόγω του μεγάλου μουσουλμανικού πληθυσμού ο αριθμός των χοίρων είναι σχετικά μικρός αλλά υπάρχουν πολλά πρόβατα, που είναι παραδοσιακά στη Ροδόπη. Ο καπνός καλλιεργείται στην Ανατολική Ροδόπη και αποτελεί μεγάλο ποσοστό της συνολικής εθνικής παραγωγής τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Βουλγαρία.
Αρκετά αναπτυγμένος είναι ο τομέας της βιομηχανίας. Μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες στην περιοχή είναι η εξόρυξη. Υπάρχουν περίπου 80 ορυχεία μολύβδου και ψευδαργύρου, που τα αποθέματά τους είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Βρίσκονται κυρίως στα κεντρικά τμήματα της οροσειράς και κατά μήκος των ελληνοβουλγαρικών συνόρων, καθώς και ανατολικά. Η επαρχία Κάρτζαλι είναι πλούσια σε μη μεταλλικά ορυκτά και χρυσό. Υπάρχουν επίσης μικρά αποθέματα μεταλλευμάτων χρωμίτη και σιδήρου, καθώς και προσμείξεις σπάνιων γαιών στα μεταλλεύματα μολύβδου και ψευδαργύρου. Υπάρχουν αρκετές βιομηχανίες επίπλευσης, που εμπλουτίζουν τα μεταλλεύματα πριν σταλούν στις μεγάλες βιομηχανίες καθαρού μολύβδου και ψευδαργύρου στο Κάρτζαλι και στη Φιλιππούπολη. Η βιομηχανία μηχανοκατασκευών είναι αναπτυγμένη σε Σμόλιαν, Κάρτζαλι, Ντέβιν, Μπρατσίγκοβο, Ιβαΐλοφγκραντ και αλλού και υπάρχει μια φαρμακοβιομηχανία στην Πέστερα. Κέντρα κλωστοϋφαντουργίας είναι μεταξύ άλλων τα Ζλάτογκραντ, Σμόλιαν, Μαντάν, Λάκι. Η βιομηχανία ξύλου είναι αναπτυγμένη στα δυτικά τμήματα, όπου υπάρχουν μερικοί από τους σημαντικότερους δασικούς όγκους της Βαλκανικής Χερσονήσου. Η Ροδόπη είναι μια από τις κύριες περιοχές υδροηλεκτρικής παραγωγής της Boυλγαρίας με πολλούς μεγάλους ΥΗΣ όπως σε Μπάτακ, Πέστερα, Αλέκο, Στούντεν Κλάντενετς, Κάρτζαλι και Βάχα και λιγότερο της Ελλάδας με τους ΥΗΣ Θησαυρού και Πλατανόβρυσης.
Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης
Το Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης περιλαμβάνει το κεντρικό και δυτικό τμήμα του ορεινού συγκροτήματος της Ροδόπης, από τις βορειοανατολικές πλαγιές του όρους Φαλακρού και εν συνεχεία βορείως του ποταμού Νέστου μέχρι τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και την ορεινή περιοχή της Ξάνθης.
Το κλίμα του Πάρκου είναι βαρύ, ηπειρωτικό, με ψυχρό χειμώνα ψυχρό και συχνές χιονοπτώσεις και δροσερό καλοκαίρι. Την άνοιξη και το φθινόπωρο βρέχει συχνά, υπάρχουν όμως και ηλιόλουστες μέρες. Το καλοκαίρι σημειώνονται ξαφνικές μπόρες και καταιγίδες.
Για να προσεγγίσει ο επισκέπτης το Πάρκο με αφετηρία τη Δράμα, παίρνει το δρόμο για τα χωριά Ταξιάρχες, Δενδράκια και Λιβαδερό και φτάνει στον ποταμό Νέστο, φυσικό όριο της οροσειράς της Ροδόπης. Από τη Δράμα ή την Ξάνθη φτάνει στο χωριό Παρανέστι, απ' όπου παίρνει το δρόμο βόρεια, προς το Παρθένο Δάσος Φρακτού, ή βορειοανατολικά, προς Αρκουδόρεμα και Διπόταμα. Ξεκινώντας από την Ξάνθη, φτάνει στη Σταυρούπολη και από εκεί ακολουθεί τη διαδρομή προς Δαφνώνα, Άνω Καρυόφυτο, Λειβαδίτη (όρος Χαϊντού). Άλλη διαδρομή στα όρια του Πάρκου είναι από την Ξάνθη (βόρεια) προς την κοιλάδα του Εχίνου και τα Πομακοχώρια.
Η καλύτερη εποχή για επίσκεψη στο Πάρκο είναι οι μήνες Μάιος-Ιούνιος, οπότε ο επισκέπτης μπορεί να δει τα περισσότερα από τα σπάνια φυτά σε ανθοφορία και να φωτογραφίσει πεταλούδες και πουλιά. Καλή εποχή είναι και το φθινόπωρο, ιδίως οι μήνες Οκτώβριος και Νοέμβριος, όταν η φύση στο Πάρκο παίρνει τα ωραιότερά της χρώματα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βουνά της Βουλγαρίας Κατηγορία:Βουνά της Δράμας Κατηγορία:Βουνά της Ξάνθης Κατηγορία:Βουνά της Ροδόπης Κατηγορία:Βουνά του Έβρου
Ρυάκια Πιερίας
thumb|Ο Ναός του Προφήτη Ηλία στα Ρυάκια Τα Ρυάκια είναι χωριό στην Π.Ε. Πιερίας με πληθυσμό 367 κατοίκων σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Βρίσκονται βορειοδυτικά της Κατερίνης, σε υψόμετρο 430 μ. στις πλαγιές των Πιερίων. Ο οικισμός είναι χτισμένος, κυρίως κατά μήκος της κορυφογραμμής ενός λόφου, με προέκταση προς τα δυτικά.
Το χωριό υπάγεται στο δήμο Πύδνας - Κολινδρού, ενώ ως το 2011 υπαγόταν στον, πλέον καταργημένο, δήμο Κολινδρού. Ο κεντρικός ενοριακός ναός είναι αυτός του Προφήτη Ηλία. Είναι χτισμένος στο ψηλότερο σημείο του χωριού, από πέτρα, το 1882, με κάποιες προσθήκες αργότερα. Η απόσταση του χωριού από την Κατερίνη είναι 22 χιλιόμετρα και από τον Κολινδρό είναι 13 χιλιόμετρα.
Υποδομή
Η οικονομία στο χωριό στηρίζεται στην γεωργία (καπνός), την υλοτομία και στην κτηνοτροφία.
Ξεχωριστή ημέρα για το χωριό είναι η Γιορτή του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου), που συγκεντρώνει πολλούς επισκέπτες της ευρύτερης περιοχής. Διαθέτουν πολιτιστικό σύλλογο με το όνομα "Ραδιανιώτης Διαμαντής Νικολάου Ο Ολύμπιος", (πρώην, "Η ΡΟΔΑΝΗ") και Γυμναστικό Αθλητικό Μορφωτικό Σύλλογο (ΓΑΜΣ), με την επωνυμία "Ο Πιερικός" ο οποίος αγωνίζεται στην Β΄ ερασιτεχνική κατηγορία του τοπικού πρωταθλήματος της Ε.Π.Σ. Πιερίας.
Ιστορικά στοιχεία
Τα Ρυάκια (παλαιά ονομασία: Ρυάντιανη και Ράδιανη) επί Τουρκοκρατίας ήταν τσιφλίκι των αδελφών Αλατίνη και από αυτούς μεταβιβάστηκε έπειτα στους Σιάγα και Οικονόμου. Ωστόσο, έχουν βρεθεί διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα, όπως η χάλκινη προτομή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αλεξάνδρου Σεβήρου, που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δίου, νομίσματα της Βυζαντινής περιόδου που δείχνουν ότι ο οικισμός ήταν κατά πολύ προγενέστερος.
Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που στέγασε το κρυφό σχολειό. Έχει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, να είναι βυθισμένος, κατά το ήμισυ, στο έδαφος. Στο Δημοτικό Σχολείο, σύμφωνα με έκθεση του 1934 (εφημερίδα Ηχώ των Πιερίων), φοιτούσαν 74 παιδιά. Το χωριό από παλιά φημιζόταν για την παραγωγή κάρβουνων.
Στις αρχές του 20ού αιώνα το χωριό αναφέρεται με την ονομασία Ρυάντανη και με διοικητικό καθεστώς τσιφλικιού και 300 Χριστιανούς Ορθοδόξους.
Ως Ράντανη, με 30 χριστιανικές οικογένειες αναφέρεται παλαιότερα (1878) στα Απομνημονεύματα του Επισκόπου Κίτρους Νικολάου Λούση.
Τα Ρυάκια Πιερίας αποτελούν τη γενέτειρα του Καπετάν Διαμαντή Νικολάου (Ολύμπιου), πρωτεργάτη στην επανάσταση της Πιερίας το 1822 και μετέπειτα στρατηγός. Η προτομή του, δεσπόζει στον αύλειο χώρο του κοινοτικού καταστήματος, στο κέντρο του χωριού. Πατέρας του Καπετάν Διαμαντή είναι ο Νικόλαος Ραιδενιώτης (ή Κατερινιώτης). Το Ραιδενιώτης προέρχεται απ' την πρώην ονομασία της κοινότητας των Ρυακίων που ήταν το Ράδιανη. (ΦΕΚ 346Α - 04/10/1926). Το Κατερινιώτης προστέθηκε εκ των υστέρων λόγο του ότι η Κατερίνη αποτελούσε αρματολίκι του αρματολού Νικόλαου Ραιδενιώτη, πατέρα του Καπετάν Διαμαντή Νικολάου. Το Νικολάου στο ονοματεπώνυμο του Καπετάν Διαμαντή προέρχεται απ' το όνομα του πατέρα του Νικόλαο. Το Ολύμπιος στην επέκταση του ονοματεπώνυμου του Καπετάν Διαμαντή μαρτυρά την δράση του στην περιοχή του Ολύμπου όπως και άλλων αρματολών που έδρασαν στον Όλυμπο. Με την προσωνυμία Ολύμπιος άλλωστε υπέγραφαν και τις διακηρύξεις τους. Αδέλφια του Καπετάν Διαμαντή είναι ο Κώστας, και ο Χαρίσης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ρυακια Ρυακια
Λαογραφικό Μουσείο Καστοριάς
thumb|Η αυλή thumb|Πρώτος όροφος
Το Λαογραφικό Μουσείο Καστοριάς βρίσκεται στην περιοχή της παλαιάς Καστοριάς. Πρόκειται για το καλύτερα διατηρημένο τμήμα της περιοχής, που χαρακτηρίζεται από τα καλντερίμια και την ύπαρξη αρχοντικών. Ένα από αυτά είναι και το αρχοντικό του Νεράτζη Αϊβάζη, το οποίο στεγάζει το μουσείο από το 1975. Εκεί φιλοξενούνται οι υλικές μαρτυρίες του τόπου, αντικείμενα από την καθημερινή ζωή στο σπίτι και στην εργασία, καθώς και αντικείμενα που σχετίζονται με τελετές και γιορτές.
Συλλογές
Το αρχοντικό έχει 2 ορόφους, υπάρχουν 11 δωμάτια και μια μεγάλη αυλή.
Αυλή
Στην αυλή υπάρχει ένα παραδοσιακό καστοριανό καράβι που με αυτό μετακινούνταν στις γύρω περιοχές. Ακόμα στην αυλή κάθε σπιτιού υπάρχει ένα πηγάδι. Όπως επίσης και ένα αποστακτήριο, που παρήγαν το δικό τους κρασί.
Μαγειρειό ή κουζίνα : Εκεί οι νοικοκυρές μαγείρευαν το καθημερινό φαγητό για την οικογένεια τους. Ο χώρος περιλαμβάνει εσωτερικό και εξωτερικό φούρνο για τον χειμώνα και το καλοκαίρι αντίστοιχα όπως και πολλές πιατοθήκες αλλά και χώρο για να κόβουν τα κρέατα.
Τα σπίτια
Γενικά το πάτωμα των σπιτιών γινόταν με πέτρα, όπως και οι τοίχοι, με την διαφορά ότι είχαν ενδιάμεσα ξύλο: έτσι διατηρούνταν τα τρόφιμα στα κελάρια σε χαμηλή θερμοκρασία. Ο πρώτος όροφος ήταν φτιαγμένος με λάσπη, άχυρο, ενδιάμεσα ξύλο και μαλλί από γίδα για να έχει λιγότερο κρύο το χειμώνα και πιο λίγη ζέστη το καλοκαίρι. Τα περισσότερα σπίτια είχαν φρουριακή δομή, δηλαδή έξω σίδερα και μέσα τα παντζούρια λόγω της τουρκικής απειλής. Τέλος, η οικονομική ευχέρεια κάθε οικογένειας φαινόταν από τα βιτρό στα παράθυρα, αλλά και από τις τοιχογραφίες που, στην περίπτωση του Λαογραφικού Μουσείου Καστοριάς, ασβεστώθηκαν μετά από εντολή γιατρών για να προλάβουν τη φυματίωση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μουσεία στην Καστοριά Κατηγορία:Λαογραφικά μουσεία στην Ελλάδα
Χέρα Μπιορκ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ισλανδοί τραγουδιστές Κατηγορία:Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision με την Ισλανδία Κατηγορία:Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2010 Κατηγορία:Συμμετέχοντες στη Eurovision
Ερπητοϊός
Οι ιοί του έρπητα αποτελούν μια μεγάλη οικογένεια ιών με πολλά γένη και πάνω από 150 μέλη. Μολύνουν σχεδόν όλα τα ζωικά είδη. Πρόκειται για ιούς που φέρουν δίκλωνο DNA ως γενετικό υλικό, περιβάλλονται από φάκελο και το μέγεθός του κυμαίνεται μεταξύ 120-300 nm (ή 120-300 x 10-9m).
Στον άνθρωπο έχουν ανιχνευθεί μέχρι σήμερα 8 ερπητοϊοί που φέρουν την επίσημο ονομασία Ανθρώπινος Ερπητοϊός 1-8 ή Human Herpes Virus 1-8 ή πιο απλά HHV 1-8. Στην καθημερινή και την κλινική πράξη, όμως, χρησιμοποιούνται κοινόχρηστες ονομασίες και συντμήσεις.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα όλων των ιών της ομάδας του έρπητα είναι ότι μετά την υποχώρηση της αρχικής λοίμωξης, δεν εγκαταλείπουν (ή εκριζώνονται) από τον οργανισμό του ανθρώπου, αλλά διατηρούνται σε λανθάνουσα κατάσταση, που αργότερα μπορεί να ενεργοποιηθεί και να προκαλέσει υποτροπιάζουσα πάθηση.
Απλός έρπης (HHV-1 και HHV-2)
Αναφέρονται και ως HSV-1 και HSV-2 (Herpes simplex virus 1 και 2).
Μεταδίδονται από μολυσμένα σε ευαίσθητα άτομα με στενή επαφή που επιτρέπει την είσοδο του ιού δια των βλεννογόνων ή εκδορών του δέρματος. Η αρχική λοίμωξη μπορεί να μη γίνει αντιληπτή και η βαρύτητά της ποικίλλει. Το στόμα και τα χείλη αποτελούν συνήθεις περιοχές λοίμωξης και μετάδοσης του HSV-1, ενώ ο HSV-2 μεταδίδεται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή και ευθύνεται για τις περισσότερες εντοπίσεις στο κάτω ήμισυ του σώματος.
Ανεμοβλογιά - Έρπης ζωστήρος (HHV-3)
Η ανεμοβλογιά (πιο σωστά: ανεμευλογιά) και ο έρπης ζωστήρας οφείλονται στον ίδιο ερπητοϊό, γι' αυτό και συχνά αυτός ο ιός αναφέρεται ως VZV (Varicella-Zoster Virus).
Η ανεμοβλογιά είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική, αλλά ήπια, νόσος της παιδικής ηλικίας. Εκδηλώνεται με χαρακτηριστικό εξάνθημα. Στους ενήλικες η νόσηση είναι βαρύτερη, ενώ σοβαρές επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει εάν μολύνει εγκύους. Ο έρπης ζωστήρα αποτελεί την κλινική εκδήλωση της υποτροπής της λοίμωξης με τον VZV και εμφανίζεται με δερματική βλάβη σε συγκεκριμένο, για κάθε ασθενή, σημείο.
Η διάγνωση στηρίζεται στα συμπτώματα του ασθενούς και είναι εύκολη. Εργαστηριακά χρησιμοποιείται: 1) κυτταρολογία, 2) μικροσκοπική εξέταση, 3) ανίχνευση του DNA του ιού, 4) καλλιέργεια του ιού, 5) ορολογική διάγνωση. Για τη θεραπεία, προτιμάται ακυκλοβίρη, φαμκυκλοβίρη και βαλκυκλοβίρη.
Ιός Έπσταϊν-Μπαρ (HHV-4)
Ο ιός Έπσταϊν-Μπαρ (EBV) καλείται και ιός της λοιμώδους μονοπυρήνωσης, γιατί προκαλεί, μεταξύ άλλων, αυτή τη γνωστή πάθηση. Η λοίμωξη με EBV είναι πάρα πολύ συχνή, ο ιός μεταδίδεται με τη σίελο (σάλιο). Ιδιαίτερα συχνή είναι η μετάδοση με το φιλί γι' αυτό και η νόσος συχνά αναφέρεται και "νόσος του φιλιού" ή "νόσος των ερωτευμένων".
Ο ιός προσβάλλει τα Β-λεμφοκύτταρα. Εκτός από τη λοιμώδη μονοπυρήνωση, ο ιός αυτός είναι από τους πρώτους ιούς του ανθρώπου που έχουν συσχετισθεί με ανάπτυξη κακοηθειών. Συγκεκριμένα, ο EBV έχει σχετισθεί με το ρινοφαρυγγικό καρκίνωμα, το λέμφωμα Burkitt, τη νόσο του Hodgkin, τη λεμφοϋπερπλαστική νόσο, αλλά και κακοήθεις παθήσεις σε ασθενείς που πάσχουν από AIDS.
Κυτταρομεγαλοϊός (HHV-5)
Πρόκειται για τον μεγαλύτερο από τους ανθρώπινους ερπητοϊούς. Ο κυτταρομεγαλοϊός (CMV) θεωρείται ένα παράσιτο του ανθρώπου που διαθέτει πολύ επιτυχή βιολογική προσαρμογή. Μεταδίδεται με τους ακόλουθους τρόπους: 1) ενδομητρίως στο έμβρυο, 2) περιγεννητικώς κατά τον τοκετό, 3) μεταγεννητικώς στο νεογνό, 4) με μετάγγιση αίματος και 5) με μεταμόσχευση οργάνων.
Σήμερα, ο CMV αναγνωρίζεται ως ο υπεύθυνος μιας ολόκληρης σειράς νοσολογικών καταστάσεων. Εντούτοις, η κλινική εμφάνιση αυτών είναι γενικώς ήπια και ενίοτε έχει μεγάλη ομοιότητα με λοιμώδη μονοπυρήνωση. Η λοίμωξη του εμβρύου, όμως, ενδομητρίως αποτελεί σημαντικό αίτιο διανοητικής καθυστέρησης.
Ανθρώπινοι ερπητοϊοί 6 και 7 (HHV-6 και HHV-7)
Οι ιοί HHV-6 (type A and B) και HHV-7 θεωρούνται ως αιτιολογικοί παράγοντες πυρετού της παιδικής ηλικίας, διάρκειας 3-4 ημερών, με εκδήλωση αιφνιδίου εξανθήματος στο πρόσωπο και στο σώμα που αναφέρεται και ως "παιδική ερυθρά" ή βρεφική ροδάνθη (roseola infantum).
Η διάγνωση γίνεται με: 1) έμμεσο ανοσοφθορισμό, 2) καλλιέργεια του ιού, 3) ανίχνευση του DNA, 4) ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων. Επί του παρόντος, δεν εφαρμόζεται, ούτε συστήνεται καμία θεραπευτική επιλογή.
Ερπητοϊός σχετιζόμενος με το σάρκωμα Kaposi (HHV-8)
Ο ανθρώπινος ερπητοϊός 8 προκαλεί το σάρκωμα Kaposi, σοβαρή πάθηση κυρίως ηλικιωμένων και ασθενών με AIDS. Εκτός από αυτό, ο HHV-8 σχετίζεται και με άλλες σπάνιες νεοπλασματικές παθήσεις. Στα φυσιολογικά άτομα, η λοίμωξη δε συνεπάγεται νόσηση.
Επιχείλιος έρπης
Ο γνωστός επιχείλιος έρπης είναι μια ήπια διαταραχή. Αποτελεί τη συχνότερη υποτροπή λοίμωξης από τον απλό ερπητοϊό 1. Επάγεται συνήθως σε καταστάσεις άγχους. Στο δέρμα ενός χείλους ο ασθενής μετά από αίσθημα πίεσης, θερμότητας ή κνησμού, που διαρκεί 12 περίπου ώρες, εμφανίζει ερυθρότητα και στη συνέχεια χαρακτηριστικό εξάνθημα. Ο κύκλος της νόσου, που είναι συνήθως ο ίδιος σε κάθε υποτροπή, διαρκεί 5-12 ημέρες μέχρι την ίαση.
Λοιμώξεις σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα
Ενώ αρκετές φορές η λοίμωξη από ερπητοϊό είναι ήπια, όταν ένας τέτοιος ιός προσβάλλει άτομο που σε βρίσκεται σε ανοσοκαταστολή (ανοσολογική ανεπάρκεια), η λοίμωξη είναι πολύ σοβαρή και συνδέεται αρκετές φορές με θάνατο του ασθενούς. Πολλές φορές, η καταληκτική πάθηση ασθενών με AIDS προέρχεται από λοίμωξη με ερπητοϊό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιοί Κατηγορία:Ιογενείς ασθένειες
4 Εστία
Η Εστία (λατινικά και διεθνώς: Vesta, Βέστα) είναι ο αστεροειδής (μικρός πλανήτης) με αύξοντα αριθμό ανακαλύψεως 4. Είναι συνονόματος στην ελληνική γλώσσα με τον αστεροειδή 46 Εστία. Ανακαλύφθηκε στις 29 Μαρτίου 1807 από τον Γερμανό αστρονόμο Χάινριχ Βίλχελμ Όλμπερς, που παρατηρούσε από τη Βρέμη της Γερμανίας, και πήρε το όνομά της από την ομώνυμη θεά. Λατινικά και διεθνώς είναι Βέστα, διότι η ρωμαϊκἠ θεά Βέστα ήταν αντίστοιχη με την Εστία.
Η Εστία περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο σε μέση απόσταση (μεγάλος ημιάξονας της τροχιάς της) 2,3610 αστρονομικών μονάδων ή 353,2 εκατομμυρίων χιλιομέτρων. Η εκκεντρότητα της τροχιάς της είναι e = 0,089. Αντίθετα με όλους σχεδόν τους αστεροειδείς, η Εστία πιστεύεται ότι έχει διαφοροποιημένο εσωτερικό και στην ουσία είναι ένας πρωτοπλανήτης που διατηρήθηκε.
Οι διαστάσεις της Εστίας είναι 578×560×458 χιλιόμετρα, που δίνουν μία μέση «διάμετρο» 525 χλμ. και καθιστούν την Εστία τον δεύτερο σε διαστάσεις και μάζα αστεροειδή της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών. Στην επιφάνεια της Εστίας βρίσκεται ένας τεράστιος κρατήρας] πρόσκρουσης, η Ρεασίλβια (Rheasilvia), ενώ υπάρχουν και πολλοί άλλοι μικρότεροι κρατήρες. Έρευνες έδειξαν ότι το εσωτερικό της Εστίας έχει διαφοροποιηθεί ως αποτέλεσμα των πολλών συγκρούσεων. Η περίοδος περιστροφής της Εστίας γύρω από τον άξονά της είναι 5,3 ώρες. Η Εστία είναι η πιθανή πηγή μετεωριτών που βρίσκουμε πάνω στη Γη και ονομάζονται «Διογενίτες» (HED). Αυτοί οι αστεροειδείς είναι υλικά που εκτοξεύθηκαν από την Εστία, όταν αυτή ήταν ηφαιστειακά ενεργή, και συντρίμμια που εκτοξεύθηκαν στο διάστημα από τη σύγκρουση με τον αστεροειδή που δημιούργησε τον κρατήρα Ρεασίλβια. Η Εστία είναι ο φαινομενικά φωτεινότερος αστεροειδής όπως παρατηρείται από τη Γη (κοντά στην αντίθεσή της είναι ορατή και με κιάλια) και έχει παρατηρηθεί από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Χαμπλ, που διέκρινε λίγα αδρά χαρακτηριστικά στην επιφάνειά της. Κυρίως όμως έχει εξερευνηθεί από τη διαστημική αποστολή Dawn τα έτη 2011 και 2012.
Ανακάλυψη
Αφού ο Όλμπερς ανακάλυψε την Παλλάδα το 1802, το επόμενο έτος από αυτό που ανακαλύφθηκε και η Δήμητρα, πρότεινε ότι τα δύο αυτά σώματα αποτελούσαν τα υπολείμματα ενός κατεστραμμένου πλανήτη: έστειλε μία επιστολή με την πρότασή του στον Ουίλιαμ Χέρσελ, συνιστώντας μία έρευνα του ουρανού κοντά στα σημεία όπου τέμνονταν οι τροχιές της Δήμητρας και της Παλλάδας για την ανακάλυψη και άλλων κομματιών του πλανήτη. Αυτά τα σημεία βρίσκονταν στους αστερισμούς Κήτος και Παρθένος. Ο Όλμπερς ξεκίνησε τη δική του έρευνα το 1802 και το 1807 ανακάλυψε την Εστία στην Παρθένο — πράγμα που ήταν καθαρή σύμπτωση, αφού στην πραγματικότητα οι Δήμητρα, Παλλάς και Εστία δεν αποτελούν κομμάτια ενός μεγαλύτερου σώματος που διασπάσθηκε. Καθώς ο αστεροειδής Ήρα είχε ανακαλυφθεί το 1804, η Εστία ήταν το τέταρτο σώμα που ανακαλύφθηκε στην περιοχή που σήμερα είναι γνωστή ως Κύρια Ζώνη Αστεροειδών. Η ανακάλυψη ανακοινώθηκε με ένα γράμμα προς τον Γερμανό αστρονόμο Γιόχαν Σρέτερ με ημερομηνία 31 Μαρτίου. Επειδή ο Όλμπερς είχε ήδη ανακαλύψει έναν πλανήτη, την Παλλάδα (εκείνη την αποχή οι αστεροειδείς θεωρούνταν κανονικοί πλανήτες), παραχώρησε την τιμή της ονοματοδοσίας της νέας του ανακάλυψης στον μεγάλο Γερμανό μαθηματικό Καρλ Φρίντριχ Γκάους, οι τροχιακοί υπολογισμοί του οποίου είχαν καταστήσει δυνατή την επιβεβαίωση της υπάρξεως της Δήμητρας, και ο οποίος είχε υπολογίσει την τροχιά του νέου πλανήτη σε μόλις 10 ώρες. Ο Γκάους κατέληξε στην απόφαση να ονομάσει το νέο σώμα με το ρωμαϊκό όνομα της θεάς της οικογενειακής εστίας.
Σύμβολα
Την εποχή που ανακαλύφθηκε η Εστία, η Δήμητρα, η Παλλάς και η Ήρα κατατάσσονταν στους πλανήτες και έτσι η καθεμιά είχε το δικό της πλανητικό σύμβολο. Η Εστία ομοίως κατατάχθηκε στους πλανήτες και για τον λόγο αυτό ο Γκάους μαζί με το όνομα της απέδωσε και ένα κατάλληλο σύμβολο, το, που παριστάνει σχηματικά τον βωμό της θεάς Εστίας με το «ιερόν πυρ». Στην αρχική σύλληψη του Γκάους αυτό είχε τη μορφή 16px|Gauss's version of the astronomical symbol for Vesta, ενώ στη σύγχρονη μορφή του είναι 16px|modern version of the astronomical symbol for Vesta. Πάντως, άλλες πηγές σύγχρονες του Γκάους χρησιμοποίησαν μία πιο περίτεχνη μορφή του συμβόλου: 16px|Elaborate form of the astronomical symbol for Vesta, 16px|Elaborate form of the astronomical symbol for Vesta.
Μετά την ανακάλυψη της Εστίας δεν ανακαλύφθηκαν άλλοι αστεροειδείς για τα επόμενα 38 χρόνια και το Ηλιακό Σύστημα πιστευόταν ότι είχε 11 πλανήτες. Ωστόσο, από το 1845 νέοι αστεροειδείς άρχισαν να ανακαλύπτονται με γρήγορους ρυθμούς και μέχρι το 1851 ήταν γνωστοί 15, ο καθένας με το δικό του σύμβολο, εκτός από τους επτά γνωστούς τότε μεγάλους πλανήτες. Σύντομα έγινε σαφές ότι δεν θα ήταν πρακτικό να συνεχιστεί η επινόηση νέων πλανητικών συμβόλων, ενώ κάποια από τα ήδη υπάρχοντα αποδείχθηκαν δύσκολα στη σχεδίαση. Εκείνο το έτος το πρόβλημα συζητήθηκε από τον Γκουλντ, ο οποίος πρότεινε να αριθμούνται οι αστεροειδείς κατά τη σειρά της ανακαλύψεώς τους και ο αριθμός αυτός να τοποθετείται μέσα σε έναν κύκλο ως το γενικό σύμβολο του κάθε αστεροειδή. Επομένως ο τέταρτος αστεροειδής, η Εστία, απέκτησε το σύμβολο ④. Σύντομα, αυτό ενώθηκε με το όνομα σε μία επίσημη ονομασία αριθμού-ονόματος, ④ Vesta, καθώς ο αριθμός των μικρών πλανητών αυξανόταν. Με την επικράτηση της γραφομηχανής και του τυπωμένου κειμένου, ο κύκλος απλοποιήθηκε σε παρενθέσεις, (4) and (4) Vesta, οπότε το πλήρες όνομα μπορούσε να τυπωθεί. Σήμερα χρησιμοποιούνται είτε ο τύπος (4) Vesta, είτε ο 4 Vesta.
Χρονικό παρατηρήσεων
Φωτομετρικές παρατηρήσεις της Εστίας έγιναν τόσο από το Αστεροσκοπείο του Χάρβαρντ, το 1880–1882, όσο και από το Αστεροσκοπείο της Τουλούζης το 1909. Αυτές και άλλες παρατηρήσεις επέτρεψαν τον προσδιορισμό της περιόδου περιστροφής της μέχρι τη δεκαετία του 1950. Ωστόσο, οι πρώτες εκτιμήσεις αυτής της περιόδου αμφισβητήθηκαν επειδή η καμπύλη φωτός παρουσίαζε μεταβολές.
Η Εστία υπήρξε ο πρώτος αστεροειδής του οποίου υπολογίσθηκε η μάζα: Κάθε 18 χρόνια ο αστεροειδής 197 Αρήτη πλησιάζει την Εστία σε απόσταση 0,04 AU. Το 1966, βασιζόμενος σε παρατηρήσεις των βαρυτικών παρέλξεων της Εστίας επί της Αρήτης, ο Χανς Χερτζ (Hans G. Hertz) κατόρθωσε να υπολογίσει τη μάζα της Εστίας σε 0,00004 της μάζας της Γης με σφάλμα ± 7%. Ακολούθησαν ακριβέστερες εκτιμήσεις και το 2001 οι παρέλξεις της Θέτιδος χρησιμοποιήθηκαν για να υπολογισθεί η μάζα της Εστίας σε 0,0000437 της μάζας της Γης με σφάλμα μόλις 1,5 %.