cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Γιβραλτάρ
Μεσαιωνικοί χρόνοι
Μετά την κατάρρευση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, το Γιβραλτάρ πέρασε προσωρινά στον έλεγχο των Βανδάλων, οι οποίοι κατευθύνθηκαν στην Αφρική έπειτα από πρόσκληση του Ρωμαίου στρατηγού Βονιφάτιου. Η περιοχή αργότερα αποτέλεσε μέρος του Βησιγοθικού Βασιλείου της Ισπανίας για σχεδόν 300 χρόνια, από το 414 έως το 711 μ.Χ.
Τον Απρίλιο του 711, Βέρβεροι Μουσουλμάνοι, υπό την ηγεσία του Ταρίκ ιμπν Ζιγιάντ, κινούμενοι από τη Βόρεια Αφρική αποβιβάστηκαν στην περιοχή γύρω από το Γιβραλτάρ. Ο κατακτητικός πόλεμος του Ταρίκ ιμπν Ζιγιάντ είχε ως αποτέλεσμα την ισλαμική κατάκτηση του μεγαλύτερου μέρους της Ιβηρικής Χερσονήσου. Το Όρος Κάλπε μετονομάστηκε σε «Τζεμπέλ αλ Ταρίκ» (جبل طارق - Βουνό του Ταρίκ), ονομασία από την οποία προέρχεται η λέξη «Γιβραλτάρ».
Το 1160, ο Σουλτάνος των Αλμοαδών Αμπντ αλ Μουμίν διέταξε την κατασκευή ενός μόνιμου οικισμού, συμπεριλαμβανομένου ενός κάστρου. Ο οικισμός έλαβε το όνομα «Μεντίνα αλ Φατ» (Πόλη της Νίκης). Μέρος αυτού του κάστρου, που αποκαλείται «Μαυριτανικό Κάστρο», παραμένει όρθιο ως σήμερα.
Από το 1274 και μετά, η πόλη πέρασε διαδοχικά στα χέρια των Νασρίδων της Γρανάδας (1237 και 1374), των Μαρινίδων του Μαρόκου (1274 και 1333) και των Βασιλέων της Καστίλλης (1309).
Το 1462 το Γιβραλτάρ χάθηκε οριστικά από τον έλεγχο του Εμιράτου της Γρανάδας, όταν κατελήφθη από τον Ισπανό στρατηγό Χουάν Αλόνσο ντε Γκουθμάν.
Μετά την κατάκτηση, ο Ερρίκος Δ΄ της Καστίλλης υιοθέτησε τον τίτλο του Βασιλιά του Γιβραλτάρ, εντάσσοντας την πόλη στην κομάρκα (επαρχία) της Πεδιάδας του Γιβραλτάρ. Έξι έτη αργότερα, το Γιβραλτάρ αποδόθηκε στον Ενρίκε ντε Γκουθμάν, Δούκα της Μεδίνας-Σιδωνίας, ο οποίος το πούλησε το 1474 σε μια ομάδα προσήλυτων Χριστιανών (πρώην Εβραίους). Το 1501 το Γιβραλτάρ πέρασε ξανά στον έλεγχο του ισπανικού στέμματος και απέκτησε τον δικό του θυρεό που χρησιμοποιεί ως σήμερα, με διάταγμα της Ισαβέλλας Α΄ της Καστίλλης.
Σύγχρονη εποχή
Το 1704, κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ισπανικής Διαδοχής, ένας ενιαίος αγγλο-ολλανδικός στόλος, που εκπροσωπούσε τη Μεγάλη Συμμαχία, κατέλαβε την πόλη του Γιβραλτάρ για λογαριασμό του Αρχιδούκα Καρόλου της Αυστρίας, κατά την προσπάθειά του να γίνει Βασιλιάς της Ισπανίας. Στη συνέχεια, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού έφυγε από την πόλη, με πολλούς να εγκαθίστανται σε κοντινή απόσταση. Καθώς η εκστρατεία της Συμμαχίας κινούνταν σε αποτυχία, συνήφθη η Συνθήκη της Ουτρέχτης (1713), με την οποία εκχωρήθηκε ο έλεγχος του Γιβραλτάρ στη Βρετανία για να εξασφαλιστεί η αποχώρησή της από τον πόλεμο. Μετέπειτα προσπάθειες των Ισπανών μοναρχών να ανακτήσουν το Γιβραλτάρ, με την Πολιορκία του 1727 και με τη Μεγάλη Πολιορκία του 1779-83, στέφθηκαν σε αποτυχία.
Μετά την καταστροφική Μεγάλη Πολιορκία, η πόλη ξαναχτίστηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου. Ο χτίστης-μηχανικός Τζοβάνι Μαρία Μποσέτι, έφθασε στο Γιβραλτάρ το 1784 από το Μιλάνο και έχτισε το Ναυπηγείο (που ολοκληρώθηκε το 1812) και πολλά άλλα κτήρια. Ο Μποσέτι θεωρείται υπεύθυνος για τον καθορισμό της μορφής της παλιάς πόλης, που συνδυάζει αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά διαφορετικών επιρροών (ιταλικών, ισπανικών, αγγλικών κ.ά.).
Κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων, το Γιβραλτάρ έγινε βάση «κλειδί» για το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη Μάχη του Τραφάλγκαρ (21 Οκτωβρίου 1805). Η στρατηγική του θέση επιβεβαιώθηκε και κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Κριμαίας του 1854-1856. Τον 18ο αιώνα, η στρατιωτική φρουρά εν καιρώ ειρήνης κυμαινόταν από περίπου 1.100 έως το πολύ 5.000 άνδρες. Το πρώτο μισό του 19ου αιώνα, ωστόσο, σημειώθηκε σημαντική αύξηση του πληθυσμού του Γιβραλτάρ (πάνω από 17.000 το 1860), καθώς άνθρωποι από τη Βρετανία και άλλα μέρη της Μεσογείου (Ιταλοί, Πορτογάλοι, Μαλτέζοι και Γάλλοι) εγκαταστάθηκαν εκεί.
Η στρατηγική του σημασία αυξήθηκε με το άνοιγμα της Διώρυγας του Σουέζ, καθώς βρισκόταν στη θαλάσσια διαδρομή μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Βρετανικής Ινδικής Αυτοκρατορίας. Στα τέλη του 19ου αιώνα, έγιναν σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση των οχυρώσεων και την επέκταση του λιμανιού.
Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το μεγαλύτερο μέρος του άμαχου πληθυσμού του Γιβραλτάρ μεταφέρθηκε στο Λονδίνο, αλλά και σε τμήματα του Μαρόκου, της Μαδέρας και στην Τζαμάικα. Ο Βράχος ενισχύθηκε αμυντικά σε σημαντικό βαθμό. Στις 18 Ιουλίου 1940, η Γαλλική Πολεμική Αεροπορία της Γαλλίας του Βισύ εξαπέλυσε αεροπορική επίθεση στο Γιβραλτάρ ως αντίποινα για βρετανικούς βομβαρδισμούς κατά δυνάμεων του Βισύ. Η ναυτική βάση και τα πλοία που στάθμευαν εκεί διαδραμάτισαν βασικό ρόλο στην προμήθεια και τον εφοδιασμό του νησιού της Μάλτας, κατά τη διάρκεια της μακράς πολιορκίας της. Από το Γιβραλτάρ ξεκίνησε η κρίσιμη νηοπομπή με την ονομασία «Επιχείρηση Βάθρο» τον Αύγουστο του 1942, μέσω της οποίας ανεφοδιάστηκε το νησί σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή όπου οι αεροπορικές επιθέσεις από την πλευρά Γερμανών και Ιταλών είχαν ενταθεί. Η απροθυμία του Ισπανού δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο να επιτρέψει την είσοδο του γερμανικού στρατού στο ισπανικό έδαφος, ματαίωσε το γερμανικό σχέδιο («Επιχείρηση Φέλιξ») για κατάληψη του Βράχου του Γιβραλτάρ.
Στη δεκαετία του 1950, ο Φράνκο αξίωσε την ενσωμάτωση του Γιβραλτάρ στην Ισπανία και περιόρισε τις μετακινήσεις πολιτών μεταξύ Γιβραλτάρ και ισπανικής ενδοχώρας. Οι Γιβραλτάροι ψήφισαν συντριπτικά υπέρ της παραμονής τους στη βρετανική κυριαρχία, στο δημοψήφισμα του 1967 που αφορούσε το μέλλον του Γιβραλτάρ και οδήγησε στην ψήφιση του Συνταγματικού Διατάγματος του 1969. Ως απάντηση, η Ισπανία έκλεισε εντελώς τα σύνορα με το Γιβραλτάρ και διέκοψε όλες τις διόδους επικοινωνίας. Τα σύνορα με την Ισπανία άνοιξαν μερικώς στις 15 Δεκεμβρίου 1982 με απόφαση του Βασιλιά της Ισπανίας Χουάν Κάρλος, μετά από 13 χρόνια. Τρία χρόνια αργότερα, το 1985, τα σύνορα άνοιξαν πλήρως και οι δίοδοι επικοινωνίας αποκαταστάθηκαν, λίγο πριν την προσχώρηση της Ισπανίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Βρετανία και η Ισπανία ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για μια πιθανή συμφωνία κοινής κυριαρχίας επί του Γιβραλτάρ. Η κυβέρνηση του Γιβραλτάρ διοργάνωσε ένα νέο δημοψήφισμα για το σχέδιο αυτό και το 99% του πληθυσμού ψήφισε υπέρ της απόρριψής του. Η βρετανική κυβέρνηση δεσμεύθηκε να σεβαστεί τις επιθυμίες των πολιτών. Μετά το δημοψήφισμα του 2006, ήρθε σε ισχύ ένα νέο Συνταγματικό Διάταγμα. Το ίδιο έτος ξεκίνησε μια διαδικασία τριμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ισπανίας, του Γιβραλτάρ και του Ηνωμένου Βασιλείου, με τις οποίες τερματίστηκαν ορισμένοι περιορισμοί και διαφορές που αφορούσαν τομείς, όπως οι αεροπορικές μετακινήσεις, οι τελωνειακές διαδικασίες, οι τηλεπικοινωνίες, οι συντάξεις και οι πολιτιστικές ανταλλαγές.
Στο βρετανικό δημοψήφισμα για την παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που διεξήχθη τον Ιούνιο του 2016, το 96% των κατοίκων του Γιβραλτάρ ψήφισε υπέρ της παραμονής με ποσοστό 84%. Η Ισπανία ως εκ τούτου επανέλαβε τις προτάσεις της για κοινή ισπανο-βρετανική κυριαρχία της χερσονήσου, κάτι που απέκλεισε κατηγορηματικά ο επικεφαλής της κυβέρνησης του Γιβραλτάρ, Φάμπιαν Πικάρντο. Στη συμφωνία αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχει ένα ειδικό πρωτόκολλο το οποίο προβλέπει, σε σχέση με το Γιβραλτάρ, στενή συνεργασία μεταξύ της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου για την εφαρμογή των δικαιωμάτων των πολιτών που προβλέπονται στη συμφωνία αποχώρησης.
thumb|300px|Ο βράχος του Γιβραλτάρ, δυτική πλευρά, 2006.
Πολιτική
Το Γιβραλτάρ είναι υπερπόντιο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου. Αρχηγός του Κράτους είναι ο βασιλιάς Κάρολος Γ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία εκπροσωπείται από τον Κυβερνήτη, που σήμερα είναι ο Σερ Ντέιβιντ Στιλ, λαμβάνοντας καθήκοντα από τις 11 Ιουνίου 2020. Αρχηγός της κυβέρνησης είναι ο Φάμπιαν Πικάρντο, από τις 9 Δεκεμβρίου 2011.
Το υπουργικό συμβούλιο διορίζεται από τα 17 εκλεγμένα μέλη του Κοινοβουλίου, με πρόταση του επικεφαλής υπουργού. Ο Κυβερνήτης διορίζεται από το Μονάρχη.
Το Κοινοβούλιο απαρτίζεται από 18 έδρες. 17 από τα μέλη του εκλέγονται από το λαό και 1 μέλος διορίζεται από το Κοινοβούλιο (ο πρόεδρός του). Τα μέλη της Βουλής υπηρετούν θητεία τετραετή.
Οικονομία
Οι Βρετανικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν παίξει παραδοσιακά σημαντικό ρόλο στην οικονομία του Γιβραλτάρ, μέσω κυρίως του ναυστάθμου που συνεισφέρει το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας. Ο ρόλος αυτός, ωστόσο, έχει μειωθεί τα τελευταία 20 χρόνια και εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει μόλις το 7% της τοπικής οικονομίας, σε σύγκριση με το 60% που αντιπροσώπευε το 1984. Σήμερα, η οικονομία του Γιβραλτάρ κυριαρχείται από τέσσερις βασικούς τομείς: χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, διαδικτυακός τζόγος, ναυτιλία και τουρισμός, στον οποίο περιλαμβάνονται αφορολόγητες λιανικές πωλήσεις σε επισκέπτες. Η περιοχή διαθέτει επίσης ένα μικρό κατασκευαστικό τομέα, με μια εταιρεία που προμηθεύει ασθενοφόρα από μεταποιημένα οχήματα SUV στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και σε άλλους οργανισμούς.
Η αγορά εργασίας του Γιβραλτάρ παρουσιάζει εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας (περίπου 1%). Σχεδόν το ήμισυ (46%) της συνολικής απασχόλησης καλύπτεται από μεθοριακούς εργαζόμενους (εργαζόμενους που διαμένουν συνήθως στην Ισπανία αλλά εργάζονται στο Γιβραλτάρ), η μεγάλη πλειοψηφία των οποίων (59%) είναι ισπανικής υπηκοότητας.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, πολλοί πράκτορες στοιχημάτων και φορείς εκμετάλλευσης διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών εγκαταστάθηκαν στο Γιβραλτάρ για να επωφεληθούν από τη λειτουργία τους σε καθεστώς ρυθμιζόμενης δικαιοδοσίας με ευνοϊκό καθεστώς εταιρικού φόρου. Το εν λόγω εταιρικό φορολογικό καθεστώς για τις υπεράκτιες εταιρείες εγκαταλείφθηκε σταδιακά μέχρι τον Ιανουάριο του 2011 και αντικαταστάθηκε από έναν επίσης ευνοϊκό σταθερό εταιρικό συντελεστή φορολογίας του 10%.
Ο τουρισμός είναι ένας πολύ σημαντικός κλάδος της οικονομίας. Το Γιβραλτάρ είναι ένα δημοφιλές λιμάνι για κρουαζιερόπλοια και προσελκύει επισκέπτες από θέρετρα της Ισπανίας για ημερήσιες εκδρομές. Ο Βράχος είναι ένα δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο, ιδιαίτερα μεταξύ των Βρετανών τουριστών και των κατοίκων της νότιας ακτής της Ισπανίας. Είναι επίσης ένας δημοφιλής προορισμός αγορών, καθώς όλα τα αγαθά και οι υπηρεσίες είναι χωρίς ΦΠΑ, αν και ενδέχεται να υπόκεινται σε φόρους του Γιβραλτάρ. Πολλές από τις μεγάλες βρετανικές αλυσίδες καταστημάτων έχουν υποκαταστήματα ή συμφωνίες δικαιόχρησης (franchises) στο Γιβραλτάρ, συμπεριλαμβανομένων των Morrisons, Marks & Spencer και Mothercare. Τα υποκαταστήματα και οι συμφωνίες δικαιόχρησης (franchises) των διεθνών λιανοπωλητών, όπως Tommy Hilfiger και Sunglass Hut International, είναι επίσης παρόντες στο Γιβραλτάρ, όπως και η ισπανική εταιρία ειδών ένδυσης Mango.
Δημογραφία
Το Γιβραλτάρ είναι μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του κόσμου, με ένα μόνιμο πληθυσμό 32.194 κατοίκους το 2012, που αντιστοιχεί σε 4.959 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Η ολοένα αυξανόμενη ζήτηση ακινήτων καλύπτεται όλο και περισσότερο από την δημιουργία γης από την θάλασσα. Το έδαφος που δημιουργήθηκε τεχνητά από τη θάλασσα περιλαμβάνει σήμερα το ένα δέκατο περίπου της συνολικής έκτασης του Γιβραλτάρ.
Εθνικές ομάδες
Τα δημογραφικά στοιχεία του Γιβραλτάρ αντικατοπτρίζουν τις πολλές ευρωπαϊκές και άλλες κοινότητες μεταναστών που έφθασαν στο Βράχο πριν από 300 χρόνια, καθώς σχεδόν το σύνολο του ισπανικού πληθυσμού τον εγκατέλειψε το 1704.
Εκλογές
Στη χώρα διεξάγονται εκλογές για κοινοβούλιο. Δικαίωμα ψήφου έχουν μόνο οι Βρετανοί πολίτες που είναι κάτοικοι του Γιβραλτάρ τουλάχιστον για 6 μήνες και το όριο ηλικίας για χορήγηση δικαιώματος ψήφου είναι τα 18 έτη.
Οι πιο πρόσφατες εκλογές διεξήχθησαν στις 26 Νοεμβρίου 2015.
Γεωγραφία
Το έδαφος του Γιβραλτάρ καλύπτει 6,7 τετραγωνικά χιλιόμετρα και μοιράζεται χερσαία σύνορα μήκους 1,2 χιλιομέτρων με την Ισπανία. Η πόλη Λα Λίνεα ντε λα Κονθεπθιόν, της Επαρχίας του Κάδιθ, βρίσκεται στην ισπανική πλευρά των συνόρων. Η κοντινή ισπανική ενδοχώρα αποτελεί μέρος της κομάρκας (επαρχίας) της Πεδιάδας του Γιβραλτάρ. Η ακτογραμμή του Γιβραλτάρ έχει μήκος 12 χιλιόμετρα και διακρίνεται στην Ανατολική Πλευρά (ή Ανατολική Ακτή), η οποία περιέχει τους οικισμούς του Αμμώδους Κόλπου και του Καταλανικού Κόλπου, και στη Δυτική Πλευρά (ή Δυτική Ακτή), όπου ζει η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού. Το Γιβραλτάρ δεν έχει διοικητικές διαιρέσεις, αλλά χωρίζεται σε επτά μεγάλες κατοικημένες περιοχές.
Έχοντας αμελητέους φυσικούς πόρους και λίγα φυσικά αποθέματα γλυκού νερού, που βρίσκονται σε φυσικά πηγάδια στα βόρεια της Χερσονήσου, μέχρι πρόσφατα το Γιβραλτάρ χρησιμοποιούσε μεγάλες λεκάνες απορροής από σκυρόδεμα ή φυσικούς βράχους για τη συλλογή των όμβριων υδάτων. Το γλυκό νερό από τις γεωτρήσεις συμπληρώνεται σήμερα από δύο εγκαταστάσεις αφαλάτωσης: ένα εργοστάσιο αντίστροφης όσμωσης και ένα εργοστάσιο απόσταξης πολλαπλών σταδίων.
Το έδαφος της Χερσονήσου του Γιβραλτάρ αποτελείται από τον Βράχο του Γιβραλτάρ (που προέρχεται από ιουρασικό ασβεστόλιθο), ύψους 426 μέτρων, και από μια στενή παράκτια πεδιάδα που τον περιβάλλει. Περιέχει πολλούς δρόμους με σήραγγες, οι περισσότεροι από τους οποίους εξακολουθούν να λειτουργούν για στρατιωτικούς σκοπούς και δεν είναι προσβάσιμοι στο ευρύ κοινό.
Χλωρίδα και πανίδα
thumb|[[Μακάκος ρέζους Μπαρμπάρι|Μακάκος Μπάρμπαρι στο Γιβραλτάρ.]] Πάνω από 500 διαφορετικά είδη ανθοφόρων φυτών αναπτύσσονται πάνω στο βράχο. Ένα από αυτά, το candytuft Γιβραλτάρ (Iberis gibraltarica), είναι ενδημικό και το Γιβραλτάρ είναι το μόνο μέρος στην Ευρώπη όπου το φυτό αναπτύσσεται στην άγρια φύση. Ανάμεσα στα άγρια δέντρα που μεγαλώνουν γύρω από τον βράχο, ελιές και πεύκα είναι μερικά από τα πιο κοινά.
Η πάνω περιοχή του βράχου καλύπτεται από ένα φυσικό καταφύγιο, το οποίο φιλοξενεί περίπου 230 Μακάκους Μπάρμπαρι, (συνήθως συγχέεται με πιθήκους), η μόνη άγρια μαϊμού που ζει στην Ευρώπη και η οποία υπήρχε εκεί πριν την κατάκτηση του Γιβραλτάρ από τους Βρετανούς. Μια δεισιδαιμονία, ανάλογη με εκείνη των κορακιών στον Πύργο του Λονδίνου, δηλώνει ότι εάν οι μαϊμούδες ποτέ φύγουν, θα φύγουν και οι Βρετανοί. Το 1944 ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσώρτσιλ είχε τόσο ανησυχήσει για τον συρρικνούμενο πληθυσμό των μαϊμούδων που έστειλε ένα μήνυμα προς τον αποικιακό γραμματέα ζητώντας να γίνει κάτι για την κατάσταση.
Άλλα θηλαστικά που βρίσκονται στο Γιβραλτάρ είναι κουνέλια, αλεπούδες και νυχτερίδες ενώ δελφίνια και φάλαινες φαίνονται συχνά στον κόλπο του Γιβραλτάρ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Εδαφικές διαμάχες της Ισπανίας
Πετς
Το Πετς (ουγγρικά: Pécs, γερμανικά: Fünfkirchen) είναι η πέμπτη μεγαλύτερη πόλη της Ουγγαρίας και βρίσκεται στις πλαγιές των βουνών Μέτσεκ, στα νοτιοδυτικά της χώρας, κοντά στα σύνορά της με την Κροατία. Αποτελεί διοικητικό και οικονομικό κέντρο της Περιφέρειας Μπαράνια. Το Πετς είναι επίσης η έδρα της ομώνυμης Ρωμαιοκαθολικής Επισκοπής.
Πόλη που χρονολογείται από τους αρχαίους χρόνους και εποικίσθηκε από τους Κέλτες και τους Ρωμαίους, έγινε επισκοπική έδρα στην πρώιμη μεσαιωνική Ουγγαρία. Διαθέτει το παλαιότερο πανεπιστήμιο της χώρας και είναι ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κέντρα. Έχει επίσης μια πλούσια κληρονομιά από τη διάρκειας 150 χρόνων Οθωμανική κατοχή. Το Πετς ήταν ιστορικά μια πολυεθνική πόλη όπου πολλοί πολιτισμοί αναμίχθηκαν, δημιουργώντας ένα χωνευτήρι διαφορετικών αξιών, το πλούσιο αποτέλεσμα ιστορίας 2000 ετών. Τα τελευταία χρόνια η πόλη έχει αναγνωριστεί για την πολιτιστική της κληρονομιά, συμπεριλαμβανομένης της ονομασίας της ως μιας από τις Πολιτιστικήές Πρωτεύουσες της Ευρώπης για το 2010 μαζί με τη γερμανική πόλη Έσσεν και την Κωνσταντινούπολη. Το σλόγκαν της πόλης ήταν "Πόλη χωρίς σύνορα".
Κατά τη διάρκεια των ρωμαϊκών χρόνων στη θέση του Πετς βρισκόταν η πόλη Σοπιάναι (Sopianæ) και πιθανόν αποτελεί τον πληθυντικό της κέλτικης λέξης sop που σημαίνει βάλτος. Σώζεται η παλαιοχριστιανική νεκρόπολη από τον 4ο αιώνα π.Χ., με τους διακοσμημένους υπόγειους τάφους, τα μαυσωλεία και τα παρεκκλήσια. Η Πρώιμη Χριστιανική Νεκρόπολη του Πετς έχει χαρακτηριστεί ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO το 2000.
Ονομα
Το παλαιότερο όνομα για την περιοχή ήταν το ρωμαϊκό όνομα Sopianæ. Το όνομα προέρχεται πιθανώς από τον πληθυντικό του Κελτικού sop που σημαίνει «έλος». Σε αντίθεση με τη λαϊκή πεποίθηση, το όνομα δεν σήμαινε μια ορισμένη πόλη και δεν υπάρχουν ίχνη τείχος που να την περιέβαλλε από την πρώιμη ρωμαϊκή εποχή, μόνο από τον 4ο αιώνα.
Η μεσαιωνική πόλη αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 871 με το όνομα Quinque Basilicae ("πέντε καθεδρικοί ναοί"). Το όνομα αναφέρεται στο γεγονός ότι κατά την κατασκευή των εκκλησιών της πόλης οι οικοδόμοι χρησιμοποίησαν υλικό από πέντε παλιά χριστιανικά παρεκκλήσια. Σε μεταγενέστερα λατινικά έγγραφα η πόλη αναφέρθηκε ως Quinque Ecclesiae ("πέντε εκκλησίες", ένα όνομα ταυτόσημο με το γερμανικό όνομα Fünfkirchen και το σλοβακικό Päťkostolie ).).
Το όνομα Pécs εμφανίζεται σε έγγραφα το 1235 στη λέξη Pechyut (με σύγχρονη ορθογραφία: pécsi út, που σημαίνει "δρόμος προς / από το Pécs"). Το όνομα Πετς είναι σλάβικης προέλευσης και φωνητικά σημαίνει πέντε ή φούρνος Στα τουρκικά beş σημαίνει πέντε. Το όνομα καταγράφεται για πρώτη φορά μετά τη Μογγολική εισβολή στην Ευρώπη. Σε άλλες γλώσσες: στα Λατινικά Quinque Ecclesiae, στα Κροατικά Pečuh, στα Σερβικά Печуј (Pečuj), στα Σλοβακικά Päťkostolie, στα Τσεχικά Pětikostelí, στα ολλανδικά Vijfkerken στα γερμανικά Fünfkirchen και στα τουρκικά Peçuy.
Γεωγραφία
Το Πετς βρίσκεται στη Λεκάνη των Καρπαθίων της Κεντρικής Ευρώπης, στο κέντρο της Περιφέρειας Μπαράνια της νότιας Ουγγαρίας. Συνορεύει με τους λόφους Μέτσεκ προς τα βόρεια και με μια επικλινή πεδιάδα προς τα νότια. Η πόλη έχει σημαντικό παρελθόν εξόρυξης. Το δολομιτικό νερό του Μέτσεκ φημίζεται για την υψηλή πυκνότητα μεταλλικών στοιχείων σε σταθερή αναλογία.
Το Πετς συνορεύει με πεδιάδες στον νότο (υψόμετρο 120-130 μ.), ενώ τα βουνά Μέτσεκ υψώνονται σε υψόμετρα 400-600 μέτρων πίσω από την πόλη. Ο λόφος Γιάκαμπ, που βρίσκεται στο δυτικό Μέτσεκ, έχει ύψος 592 μ., ο Τούμπες ακριβώς πάνω από το Πετς, έχει ύψος 612 μ. και το Μίσινα 535 μ. Τα ανώτερα τμήματα της πόλης ανεβαίνουν ως τα 200-250 μ., κυρίως τα Πέτσμπανια, Σάμπολτσφαλου, Βάσας και Σόμογκι. Οι δασωμένες περιοχές ξεκινούν γενικά από υψόμετρα περίπου 300 μ. Οι λόφοι του Μέτσεκ χαρακτηρίζονται από πολλές κοιλάδες που διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη βελτίωση του κλίματος της πόλης, απουσία λιμνών και ποταμών. Τα νερά που κατεβαίνουν από τους λόφους Μέτσεκ καταλήγουν στο ρέμα Πέτσι κάτω από τη σιδηροδρομική γραμμή ανατολής-δύσης, και μέσω αυτού τελικά στον Δούναβη.
Αρχαία Ρωμαϊκή πόλη
Η περιοχή έχει κατοικηθεί από την αρχαιότητα, με τα αρχαιότερα αρχαιολογικά ευρήματα να είναι 6.000 ετών. Πριν από τη Ρωμαϊκή εποχή ο τόπος κατοικήθηκε από τους Κέλτες.
Η πόλη Sopianae ιδρύθηκε από τους Ρωμαίους στις αρχές του 2ου αιώνα, σε μια περιοχή που κατοικείτο από Κελτικές και Παννονικές φυλές. Τον 4ο αιώνα έγινε πρωτεύουσα της επαρχίας της Βαλέρια και σημαντικό παλαιοχριστιανικό κέντρο. Η παλαιοχριστιανική νεκρόπολη εκείνης της εποχής κηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO τον Δεκέμβριο του 2000.
Όταν η Δυτική Ουγγαρία ήταν επαρχία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (με την ονομασία Παννονία), οι Ρωμαίοι ίδρυσαν αρκετές οινοπαραγωγικές παροικίες με το συλλογικό όνομα Sopianae, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το Πετς, στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ.
Το κέντρο των Sopianae βρισκόταν εκεί που είναι σήμερα το Επισκοπικό Μέγαρο. Ορισμένα τμήματα του ρωμαϊκού υδραγωγείου είναι ακόμα ορατά. Όταν η επαρχία της Παννονία χωρίστηκε σε τέσσερις διοικητικές περιοχής, η Sopianae ήταν η πρωτεύουσα του τμήματος που ονομάστηκε Βαλέρια.
Στο πρώτο μισό του 4ου αιώνα οι Sopianae έγιναν σημαντική χριστιανική πόλη. Τα πρώτα χριστιανικά νεκροταφεία, που χρονολογούνται από αυτήν την εποχή, είναι εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Στα τέλη του αιώνα η ρωμαϊκή κυριαρχία αποδυναμώθηκε στην περιοχή, κυρίως λόγω επιθέσεων από Ούννους και άλλους βαρβάρους.
Πρώιμη μεσαιωνική πόλη
Όταν έφτασε στην περιοχή ο Καρλομάγνος, την κυβερνoύσαν οι Άβαροι. Ο Καρλομάγνος, αφού κατέκτησε την περιοχή, την προσάρτησε στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και ανήκε στην Επισκοπή του Σάλτσμπουργκ.
Ένα έγγραφο του Σάλτσμπουργκ του 871 είναι το πρώτο, που αναφέρει την πρώιμη μεσαιωνική πόλη με το όνομα Quinque Basilicae (βλ. Παραπάνω). Κατά τον 9ο αιώνα η πόλη κατοικήθηκε από σλαβικά και αβαρικά φύλα και ανήκε στο Πριγκιπάτο του Μπάλατον, ένα κράτος υποτελές στους Φράγκους.
Ουγγρική πόλη τον Μεσαίωνα
Σύμφωνα με τη θεωρία του Γκιέργκι Γκιέρφι σχετικά με τα τοπωνύμια αφότου οι Ούγγροι κατέλαβαν τη Λεκάνη των Καρπαθίων, διατήρησαν ένα ημινομαδικό τρόπο ζωής, αλλάζοντας βοσκότοπους μεταξύ χειμώνα και καλοκαιριού. Η χειμερινή έδρα του Άρπαντ –αμέσως μετά την κατάληψη της Παννονίας το 900– ήταν ίσως στο Πετς. Αργότερα, όταν ιδρύθηκε η Κομητεία της Μπαράνια, πρωτεύουσά της δεν ήταν το Πετς, αλλά ένα κοντινό κάστρο, το Μπαρανιαβάρ ("Κάστρο της Μπαράνια"). Ωστόσο το Πετς έγινε σημαντικό θρησκευτικό κέντρο και επισκοπική έδρα. Στα λατινικά έγγραφα η πόλη αναφέρεται ως Quinque Ecclesiae. Γύρω στο 1000 η ​​περιοχή κατοικήθηκε από τους Μαύρους Μαγυάρους. Η Πράξη Ίδρυσης της Επισκοπής του Πετς εκδόθηκε το 1009 από τον Στέφανο Α΄ και το πρώτο πανεπιστήμιο στην Ουγγαρία ιδρύθηκε στο Πετς το 1367 από τον Λουδοβίκο Α΄ το Μεγάλο. (Το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο εξακολουθεί να είναι εκείνο του Πετς με περίπου 34.000 φοιτητές).
Ο Πέτρος Ορσεόλο, ο δεύτερος βασιλιάς της Ουγγαρίας, ετάφη στον καθεδρικό ναό το 1046. Η θέση του τάφου του είναι άγνωστη επειδή το 1064, όταν ο Βασιλιάς Σολομών συμφιλιώθηκε με τον ξάδελφό του, τον μετέπειτα Βασιλιά Γκέζα Α΄, γιόρτασαν το Πάσχα στο Πετς. Αμέσως μετά ο καθεδρικός κάηκε ολοκληρωτικά. Ο σημερινός καθεδρικός χτίστηκε μετά από αυτό, στο δεύτερο μισό του 11ου αιώνα.
Αρκετά θρησκευτικά τάγματα εγκαταστάθηκαν στο Πετς. Εκείνο των Βενεδικτίνων ήταν το πρώτο το 1076. Το 1181 υπήρχε ήδη νοσοκομείο στην πόλη. Το πρώτο μοναστήρι Δομινικανών της χώρας χτίστηκε στο Πετς το 1238.
Ο Βασιλιάς Λουδοβίκος ο Μέγας ίδρυσε ένα πανεπιστήμιο στο Πετς το 1367 ακολουθώντας τη συμβουλή του Γουλιέλμου, επισκόπου του Πετς, που ήταν επίσης καγκελάριος του βασιλιά. Ήταν το πρώτο πανεπιστήμιο στην Ουγγαρία. Το ιδρυτικό έγγραφο είναι σχεδόν λέξη προς λέξη όμοιο με εκείνο του Πανεπιστημίου της Βιέννης, αναφέροντας ότι το πανεπιστήμιο έχει το δικαίωμα να διδάσκει όλες τις τέχνες και τις επιστήμες, με εξαίρεση τη θεολογία.
Το 1459 ο Γιάνους Παννόνιους, ο πιο σημαντικός μεσαιωνικός ποιητής της Ουγγαρίας, έγινε επίσκοπος Πετς και ενίσχυσε την πολιτιστική σημασία της πόλης, που μετατράπηκε σε ένα από τα πολιτιστικά και καλλιτεχνικά κέντρα της χώρας.
Το Πετς υπό την Οθωμανική κυριαρχία
Μετά τη Μάχη του Μόχατς (1526) στην οποία ο Οθωμανικός στρατός που επιτέθηκε νίκησε τον στρατό του Βασιλιά Λουδοβίκου Β΄ και ο στρατός του Σουλεϊμάν κατέλαβε το Πετς. Όχι μόνο μεγάλο μέρος της χώρας καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς αλλά διχάστηκε επίσης και η κοινή γνώμη για το ποιος θα έπρεπε να είναι ο βασιλιάς της Ουγγαρίας. Η μια μερίδα υποστήριζε τον Φερδινάνδο των Αψβούργων, ενώ η άλλη έστεψε βασιλιά τον Ιωάννη Ζαπόλυα στο Σέκεσφεχερβαρ. Οι πολίτες του Πετς υποστήριζαν τον Αυτοκράτορα Φερδινάνδο, αλλά οι υπόλοιποι της κομητείας Μπαράνια υποστήριζαν τον Βασιλιά Ιωάννη. Το καλοκαίρι του 1527 ο Φερδινάνδος νίκησε τον στρατό του Ζαπόλυα και στέφθηκε βασιλιάς στις 3 Νοεμβρίου. Ο Φερδινάνδος ευνόησε την πόλη λόγω της υποστήριξής της και την εξαίρεσε από την καταβολή φόρων. Το Πετς ανοικοδομήθηκε και οχυρώθηκε.
Το 1529 οι Οθωμανοί κατέλαβαν το Πετς και ξεκίνησαν μια εκστρατεία κατά της Βιέννης. Εξανάγκασαν την πόλη να δεχτεί ως βασιλιά τον Ιωάννη (που ήταν σύμμαχός τους) ως κυβερνήτη τους. Ο Ιωάννης πέθανε το 1540. Το 1541 οι Οθωμανοί κατέλαβαν το κάστρο της Βούδας και απαίτησαν από την την Ισαβέλλα, χήρα του Ιωάννη, να τους παραδώσει το Πετς, γιατί η πόλη ήταν στρατηγικής σημασίας. Οι πολίτες του Πετς υπερασπίστηκαν την πόλη ενάντια στους Οθωμανούς και ορκίστηκαν πίστη στον Φερδινάνδο. Ο αυτοκράτορας βοήθησε την πόλη και την υπερασπίστηκε από περαιτέρω οθωμανικές επιθέσεις, αλλά οι σύμβουλοί του τον έπεισαν να επικεντρωθεί περισσότερο στις πόλεις Σέκεσφεχερβαρ και Εστεργκομ αντί του Πετς. Το Πετς προετοιμαζόταν για την πολιορκία, αλλά μια μέρα πριν οι Φλαμανδοί και οι Βαλλώνοι μισθοφόροι εγκατέλειψαν την πόλη και επιτέθηκαν στις γειτονικές περιοχές. Την επόμενη μέρα τον Ιούνιο του 1543 ο ίδιος ο Επίσκοπος πήγε στους Οθωμανούς με τα κλειδιά της πόλης.
Αφού κατέλαβαν την πόλη οι Οθωμανοί την οχύρωσαν και τη μετέτρεψαν σε μια πραγματική οθωμανική πόλη. Οι χριστιανικές εκκλησίες μετατράπηκαν σε τζαμιά. Χτίστηκαν τουρκικά λουτρά και μιναρέδες, ιδρύθηκαν μεντρεσέδες, έγινε ένα παζάρι στη θέση της αγοράς. Για εκατό χρόνια η πόλη ήταν ένα νησί ειρήνης μέσα σε μια χώρα πολέμου. Ήταν κέντρο ααντζακίου του Εγιαλετίου της Βούδας στην αρχή και του Εγιαλετίου του Κάνιγιε αργότερα ως "Peçuy".
Η οθωμανική εποχή άφησε πολλά τοπόσημα, όπως το Τζαμί του Πασά Κασίμ του Νικηφόρου στην πλατεία Σέτσενι, τον Τάφο του Ιντρις Μπαμπά και το Τζαμί του Γιακοβαλί Χασάν Πασά.
Το 1664 ο Κροάτης-Ούγγρος ευγενής Νίκολα Ζρίνι έφτασε στο Πετς με τον στρατό του. Δεδομένου ότι η πόλη βρισκόταν βαθειά στα οθωμανικά εδάφη, ήξερε ότι ακόμα κι αν την κατελάμβανε, δεν μπορούσε να τη διατηρήσει για πολύ, οπότε σχεδίασε μόνο να τη λεηλατήσει. Λεηλάτησε και έκαψε την πόλη, αλλά δεν μπόρεσε να καταλάβουν το κάστρο. Το μεσαιωνικό Πετς καταστράφηκε για πάντα, εκτός από το τείχος που περιβάλλει την ιστορική πόλη, ένα μοναδικό προμαχώνα (Μπάρμπακαν), το δίκτυο σηράγγων και κατακομβών κάτω από την πόλη, τμήματα των οποίων είναι κλειστά, ενώ άλλα ανήκουν στο διάσημο εργοστάσιο σαμπάνιας Litke και είναι επισκέψημα σήμερα. Διάφορα τουρκικά οικοδομήματα διασώθηκαν επίσης, συγκεκριμένα τρία τζαμιά, δύο μιναρέδες, απομεινάρια λουτρών πάνω από τους αρχαίους χριστιανικούς τάφους κοντά στον καθεδρικό ναό και πολλά σπίτια, ένα ακόμη και με πέτρινο κανόνι ενσωματωμένο στον τοίχο.
Μετά την ανακατάληψη του Κάστρου της Βούδας το 1686, ο στρατός επιτέθηκε για να καταλάβει και το υπόλοιπο Πετς. Η εμπροσθοφυλακή μπόρεσε να εισβάλει στην πόλη και να τη λεηλατήσει. Οι Οθωμανοί είδαν ότι δεν μπορούσαν να την κρατήσουν και την έκαψαν και αποσύρθηκαν στο κάστρο. Ο στρατός με επικεφαλής τον Λουδοβίκο του Μπάντεν κατέλαβε την πόλη στις 14 Οκτωβρίου και κατέστρεψε το υδραγωγείο που οδηγούσε στο κάστρο. Οι Οθωμανοί δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να παραδοθούν, κάτι που έκαναν στις 22 Οκτωβρίου.
Η πόλη τέθηκε υπό στρατιωτικό νόμο υπό την ηγεσία του Καρλ φον Τύνγκεν. Η Αυλή της Βιέννης αρχικά ήθελε να καταστρέψει την πόλη, αλλά αργότερα αποφάσισε να τη διατηρήσει για να αντισταθμίσει τη σημασία του Σίγκετβαρ, που ήταν ακόμη υπό οθωμανική κυριαρχία. Σταδιακά η πόλη άρχισε να ευημερεί και πάλι, αλλά τη δεκαετία του 1690 δύο επιδημίες πανώλης αφαίρεσαν πολλές ζωές. Το 1688 έφτασαν Γερμανοί έποικοι. Μόνο περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της πόλης ήταν Ούγγροι, οι άλλοι ήταν Γερμανοί ή Νότιοι Σλάβοι. Η απογραφή των φορολογουμένων του 1698 απαριθμεί 637 οικογένειες για τις οποίες η Γιάνια Ζίβκοβιτς Μάντιτς καταλήγει στο συμπέρασμα ότι 308 ήταν Κροάτες (Καθολικοί Κροάτες, Ρατς, Σόκτσι, Μπούνιεβτσι, Ιλλυριοί, Σλάβοι, Bόσνιοι) και οι υπόλοιποι 329 ήταν Ούγγροι, Γερμανοί, Σέρβοι ή Έλληνες. Σύμφωνα με την ίδια απογραφή ο Ιστβαν Τάμπο αναφέρει 171 Ούγγρους, 349 Σλάβους και 79 Γερμανούς, ενώ ο Τζούρο Σάροσατς αναφέρει ότι εκείνη την εποχή στην πόλη ζούσαν 325 Κροάτες, 139 Ούγγροι, 92 Γερμανοί, 53 Βλάχοι και 28 Σέρβοι. Σύμφωνα με στοιχεία του 1698 οι Νότιοι Σλάβοι αποτελούσαν περισσότερο από το μισό του πληθυσμού της πόλης. Επειδή οι Ούγγροι ήταν μόνο μια μειονότητα του πληθυσμού το Πετς δεν υποστήριξε την επανάσταση ενάντια στην κυριαρχία των Αψβούργων με επικεφαλής τον Φραγκίσκο Β΄ Ράκοτσι και ο στρατός του λεηλάτησε την πόλη το 1704.
Το Πετς τα νεότερα χρόνια
Μια πιο ειρηνική εποχή ξεκίνησε μετά το 1710. Η βιομηχανία, το εμπόριο και η αμπελουργία ευημερούσαν, ιδρύθηκαν εργοστάσια και χτίστηκε ένα νέο δημαρχείο. Φεουδάρχης της πόλης ήταν ο Επίσκοπος του Πετς, αλλά η πόλη ήθελε να απελευθερωθεί από τον επισκοπικό έλεγχο. Ο επίσκοπος Γκέργκι Κλίμο, ένας διαφωτισμένος άνθρωπος (που ίδρυσε την πρώτη δημόσια βιβλιοθήκη της χώρας), θα είχε συμφωνήσει να παραχωρήσει τα δικαιώματά του στην πόλη, αλλά η Αγία Έδρα του το απαγόρευσε. Όταν ο Κλίμο πέθανε το 1777 η Βασίλισσα Μαρία Θηρεσία αναβάθμισε γρήγορα το Πετς σε καθεστώς ελεύθερης βασιλικής πόλης πριν εκλεγεί ο νέος επίσκοπος. Αυτό κόστισε στην πόλη 83.315 φιορίνια.
Σύμφωνα με την πρώτη απογραφή (πραγματοποιήθηκε το 1787 με εντολή του Ιωσήφ Β΄), υπήρχαν στο Πετς 1.474 σπίτια και 1.834 οικογένειες, συνολικά 8.853 κάτοικοι, εκ των οποίων 133 ιερείς και 117 ευγενείς.
Το 1785 η Ακαδημία του Γκιέρ μεταφέρθηκε στο Πετς και τελικά εξελίχθηκε σε νομική σχολή. Το πρώτο θέατρο της πόλης από πέτρα χτίστηκε το 1839.
Η βιομηχανία αναπτύχθηκε πολύ στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Το 1848 υπήρχαν 1.739 βιομηχανικοί εργάτες. Μερικές από τα εργοστάσια ήταν διάσημα σε εθνικό επίπεδο. Τα εργοστάσια σιδήρου και χαρτιού ήταν από τα πιο σύγχρονα της εποχής και επαρκής εξόρυξη άνθρακα. Κατασκευάστηκε επίσης εργοστάσια ζάχαρης και μπύρας. Η πόλη είχε 14.616 κατοίκους.
Κατά την επανάσταση το 1848–49 το Πετς καταλήφθηκε για λίγο από Κροατικό στρατό, αλλά απελευθερώθηκε από αυτούς από τον στρατό των Αψβούργων τον Ιανουάριο του 1849.
Μετά τον Αυστροουγγρικό Συμβιβασμό του 1867 το Πετς αναπτύχθηκε, όπως όλες οι άλλες πόλεις και κωμοπόλεις της χώρας. Το 1867 συνδέθηκε σιδηροδρομικά με την κοντινή πόλη Μπαρτς καιτο 1882 επίσης με τη Βουδαπέστη. Το 1913 ιδρύθηκε ένα σύστημα τραμ, αλλά καταργήθηκε το 1960.
Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το Πετς καταλήφθηκε από Σοβιετικά στρατεύματα του 3ου Ουκρανικού Μετώπου στις 29 Νοεμβρίου 1944 κατά την επίθεσης κατά της Βουδαπέστης. Η πόλη υπέστη μόνο μικρές ζημιές, παρόλο που μια μεγάλη μάχη με τανκ έλαβε χώρα 20–25 χιλιόμετρα νότια της πόλης, κοντά στην περιοχή Βίλανι στα τέλη του πολέμου, όταν ο προελαύνων Κόκκινος Στρατός άνοιγε τον δρόμο προς την Αυστρία.
Μετά τον πόλεμο η ανάπτυξη έγινε πάλι γρήγορα και η πόλη μεγάλωσε, απορροφώντας αρκετές κοντινές πόλεις. Τη δεκαετία του 1980 το Πετς είχε ήδη 180.000 κατοίκους.
Μετά το τέλος της Σοσιαλιστικής εποχής (1989-1990) το Πετς και η περιφέρειά του, όπως και πολλές άλλες περιοχές, επλήγησαν έντονα από τις αλλαγές, το ποσοστό ανεργίας ήταν υψηλό, τα ορυχεία και πολλά εργοστάσια έκλεισαν και ο πόλεμος στη γειτονική Γιουγκοσλαβία τη δεκαετία του 1990 επηρέασε τον τουρισμό.
Το Πετς ήταν επίσης το κέντρο της Ομάδας Στήριξης των Βόρειων Χωρών (NSG), που αποτελείτο από μονάδες από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία και την Πολωνία, ως μέρος των δυνάμεων της IFOR και αργότερα της SFOR του ΝΑΤΟ, μετά τη Συμφωνία του Ντέιτον και την ειρήνη που ακολούθησε στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Οι πρώτες μονάδες αναπτύχθηκαν στο Πετς στα τέλη του 1995 και στις αρχές του 1996. Η NSG διαχειρίστηκε τη μεταβίβαση προμηθειών, προσωπικού και άλλων υλικοτεχνικών μέσων μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών και των δυνάμεών τους στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Το 1998 απονεμήθηκε στο Πετς το βραβείο της UNESCO «Πόλεις για την ειρήνη» για τη διατήρηση των πολιτιστικών μειονοτήτων του, καθώς και για την ανεκτική και βοηθητική του στάση απέναντι στους πρόσφυγες των Γιουγκοσλαβικών Πολέμων.
Το 2007 το Πετς ήταν τρίτη και το 2008 δεύτερη "Βιώσιμη Πόλη" (The LivCom Awards) στην κατηγορία των πόλεων μεταξύ 75.000 και 200.000 κατοίκων.
Το 2010 επιλέχθηκε ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης μαζί με το Έσσεν και την Κωνσταντινούπολη. Το σύνθημα της πόλης είναι "Η πόλη χωρίς σύνορα". Αφού έλαβε τον τίτλο ξεκίνησε στην πόλη η μεγάλη ανανέωση. Σχεδιάστηκαν ανανεωμένοι δημόσιοι χώροι, δρόμοι, πλατείες και γειτονιές, νέα πολιτιστικά κέντρα, αίθουσα συναυλιών, μια νέα βιβλιοθήκη και σχεδιάσθηκαν κέντρο και μια πολιτιστική συνοικία.
Κύρια αξιοθέατα
Ένα καλό παράδειγμα της ιστορίας της πόλης και του ενδιαφέροντος παρελθόντος της μπορεί να δει κανείς στην κεντρική πλατεία, όπου βρίσκεται το Τζαμί του Γκαζί Κασίμ, στο οποίο, παρόλο που μετατράπηκε σε εκκλησία μετά την αποχώρηση των Οθωμανών Τούρκων πριν από αιώνες, η ημισέληνος του Ισλάμ παραμένει ορατή στον τρούλο, επικαλυμμένη από ένα σταυρό. Πράγματι το Πετς είναι η πλουσιότερη πόλη της Ουγγαρίας όσον αφορά την τουρκική αρχιτεκτονική, με δύο άλλα αξιοσημείωτα υπολείμματα εκείνα των Λουτρών του Μεμί Πασά και του μαυσωλείο του θαυματοποιού Ιντρίς Μπαμπά. Το Τζαμί Γιακοβαλί Χασάν Πασά, που χρονολογείται από τα μέσα του 16ου αιώνα, λειτουργεί ακόμα ως ενεργό τζαμί σήμερα. Είναι ανοιχτό στο κοινό εκτός από την Παρασκευή από τις 2.30 έως τις 3.30 μ.μ.
Δημογραφικά
Η πλειοψηφία των πολιτών (84,0%) είναι Ούγγροι σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Οι Γερμανοί της πόλης είναι η μεγαλύτερη μειονότητα με 4,2%. Ακολουθούν οι Ρομά (2,0%), οι Κροάτες (1,2%) και οι Ρουμάνοι (0,2%).
Η μεγαλύτερη θρησκευτική ομάδα είναι οι Καθολικοί με 39,7% Ρωμαιοκαθολικούς και 0,3% Ελληνοκαθολικούς. Το δεύτερο μεγαλύτερο δόγμα είναι οι Καλβινιστές (5,2%), το τρίτο οι Λουθηρανοί (1,3%). Το 27,8% του πληθυσμού είναι μη θρησκευόμενοι.
Οικονομία
Από παλιά το Πετς είναι γνωστό στην Ουγγαρία για τη βιομηχανία του με πολλά εργοστάσια, αλλά μετά την πτώση του Σιδηρού Παραπέτασματος πολλά δεν κατάφεραν να διαχειριστούν την οικονομική μετάβαση και χρεοκόπησαν (π.χ. Pécsi Kesztyűgyár, Pécsi Bőrgyár, Littke Pezsgőgyár κ.λπ.). Μέχρι πριν από μερικά χρόνια είχε ένα ορυχείο άνθρακα και ουρανίου, τώρα υπάρχει μόνο το ορυχείο άμμου του, που το λειτουργεί η ουγγρική εταιρεία εξόρυξης Quartz.
Το εγχωρίως (και σε περιορισμένο βαθμό διεθνώς) διάσημο εργοστάσιο πορσελάνης Zsolnay Porcelain είναι το μεγαλύτερο καύχημα του Πετς. Οι τοίχοι και οι στέγες πολλών δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων της πόλης είναι διακοσμημένα με πορσελάνες της εταιρείας που συμβάλλουν στο μοναδικό αστικό τοπίο της.
Η Pécsi Sörfőzde (Ζυθοποιεία Πετς) είναι μία από τις τέσσερις μεγαλύτερες ζυθοποιείες της χώρας (οι υπόλοιπες είναι οι Dreher Breweries, Borsod Brewery και Heineken Hungária), αλλά η μόνη από αυτές που ανήκει εξ ολοκλήρου στους Ούγγρους. Παράγει μια ειδική μπύρα, που είναι γνωστή για το ότι δεν έχει στραγγιστεί πριν εμφιαλωθεί.
Εγκαταστάσεις παραγωγής στην πόλη έχουν επίσης η Rovitex Hungária (κατασκευή υφασμάτων), η αμερικανική Terex (κατασκευή γερανών), η Pécsi Mérlegstúdió (κατασκευή ζυγαριών), η Megyeri Bútor (κατασκευή επίπλων), η FORSZ (κατασκευή εργαλείων κοπής), η γερμανική HB-Kapcsolószekrénygyártó (κατασκευή ηλεκτρικών πινάκων) (μέλος της Bader Gruppe), η Alcufer (εταιρεία ανακύκλωσης), η HIDROT (κατασκευή γεωργικών οχημάτων), η Önitató (κατασκευή εργαλείων κτηνοτροφίας), το εργοστάσιο καπνού Pécsi Dohánygyár (ιδιοκτησία της British American Tobacco), η Matro (κατασκευή ανταλλακτικών αυτοκινήτων), η Strauss Metal (κατασκευή χρηματοκιβωτίων), η SOMAPAK (κατασκευή μηχανημάτων συσκευασίας), η Termoplast [34] (παραγωγός πλαστικών), η Bocz Printing House, η Babina (κατασκευή τουρσιών), η Karsai Pécs (κατασκευή πλαστικών προϊόντων) και η Riner Metal (κατασκευή μετάλλων)
Υπάρχει μια σταδιακή ανάπτυξη της σύγχρονης βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας, με τη φινλανδική εταιρεία κατασκευής ηλεκτρονικών ειδών Elcoteq, που είναι ο μεγαλύτερος βιομηχανικός εργοδότης στην πόλη, τη Z Elektronika (κατασκευή ηλεκτρονικών) και την IT TG Netcom (κατασκευή δικτύου).
Η γερμανική εταιρεία μεταφορών Dachser διαθέτει κέντρο logistics στο Πετς.
Η εταιρεία διαχείρισης και ανακύκλωσης αποβλήτων Biokom (που ανήκει στον δήμο) είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά και την ανακύκλωση απορριμμάτων σε όλο το Πετς και τις γύρω περιοχές. Η ενέργεια που χρησιμοποιείται στην εγκατάσταση παράγεται κυρίως από τους δύο σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής βιομάζας της Pannonpower (μέλους της Veolia), μονάδες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος 49,9 MW από υπολείμματα ξύλου και 35 MW από γεωργικά υποπροϊόντα. Το μεγαλύτερο πεδίο ηλιακών κυψελών της χώρας βρίσκεται επίσης στο Πετς, χάρη στη νότια τοποθεσία της πόλης και τις περισσότερες ώρες ηλιοφάνειας, που μπορούν να παράγουν περίπου 10 MW ενέργειας ετησίως. Τη μονάδα ηλιακής ενέργειας λειτουργεί η MVM Hungarowind (μέλος του ομίλου MVM).
Το Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο Expo Center Pécs διαθέτει χώρους για διεθνείς εκθέσεις και συνέδρια.
Εκπαίδευση
Το Πανεπιστήμιο του Πετς ιδρύθηκε από τον Λουδοβίκο Α΄ της Ουγγαρίας το 1367. Είναι το παλαιότερο πανεπιστήμιο της Ουγγαρίας και συγκαταλέγεται στα πρώτα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Στο πρόσφατο παρελθόν χωριζόταν σε δύο πανεπιστήμια, ένα για την ιατρική και την ορθοδοντική (POTE) [47] και ένα μεγαλύτερο για άλλες σπουδές: JPTE (Janus Pannonius Tudományegyetem). Η POTE (Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου του Πετς]], γνωστή σήμερα ως Ιατρική Σχολή) διαθέτει ένα μεγάλο αγγλικό πρόγραμμα για τη γενική ιατρική και την οδοντιατρική (με μαθητές από την Αμερική, την Ασία, την Αφρική και τις ευρωπαϊκές χώρες - συμπεριλαμβανομένων πολλών Σκανδιναβών) και ένα νέο γερμανικό πρόγραμμα. Την 1η Ιανουαρίου 2000 τα πανεπιστήμια αυτά συγχωνεύθηκαν με την ονομασία Πανεπιστήμιο του Πετς (αρκτικόλεξο: PTE - Pécsi Tudományegyetem - Πανεπιστήμιο του Πετς).
Πολιτική
Δήμαρχος του Πετς είναι ο Ατιλα Πέτερφι (Ολοι για το Πετς).
Η τοπική δημοτική συνέλευση, που εκλέχθηκε στις εκλογές τοπικής αυτοδιοίκησης του 2019, απαρτίζεται από 26 μέλη που χωρίζονται στα παρακάτω πολιτικά κόμματα και συμμαχίες. Η πολιτική του Φίντες περιλαμβάνει ένα νόμο που καθιστά τους άστεγους παράνομους (2014).
Οδικές μεταφορές
Ο αυτοκινητόδρομος M6 συνδέει το Πετς και τη Βουδαπέστη με χρόνο οδήγησης περίπου 1,5 ώρες. Λειτούργησε στο σύνολό του στις 31 Μαρτίου 2010. Η Εθνική Οδός 6 διασχίζει την πόλη κατά έναν άξονα Ανατολής-Δύσης και την αφήνει προς το Μπαρτς στα σύνορα με την Κροατία. Δευτερεύουσες οδοί είναι: Οδός 57: Πετς - Mόχατς, Οδός 58: Πετς - Ντράβασαλμποτς, Οδός 66: Πετς - Kάποσβαρ. Αν και την τελευταία δεκαετία η σύνδεση των κύριων οδών μέσα στην πόλη υπήρξε ένα συνεχιζόμενο έργο, λόγω του ανεπαρκούς μήκους τους, αυτό δεν κατάφερε να απαλλάξει την πόλη από τις διασταυρώσεις. Ο πρόσφατα εγκαινιασμένος αυτοκινητόδρομος M6 μπορεί να αποδειχθεί λύση για αυτό το πρόβλημα.
Σιδηρόδρομος
Το Πετς συνδέεται με τη Βουδαπέστη μέσω του Πούστασαμπολτς και έχει απευθείας συνδέσεις με Mόχατς και Νάγκικανιζα.
Αεροδρόμιο
Ένα νέο αεροδρόμιο λειτούργησε στο Πετς Διεθνές Αεροδρόμιο Πετς-Πόγκανι τον Μάρτιο του 2006. Η κύρια κίνηση του παρέχεται από μικρότερα αεροσκάφη τσάρτερ.
Αδελφοποιήσεις
Το Πετς είναι αδελφοποιημένο με :
Η πόλη έχει επίσης έναν άτυπο σύνδεσμο φιλίας με το Πίτερμπρο, Αγλία.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Ουγγαρίας
Μάινταλ
Το Μάινταλ (γερμ. Maintal) είναι μια πόλη στο κρατίδιο της Έσσης στη Γερμανία. Βρίσκεται μεταξύ της Φρανκφούρτης (στη μητροπολιτική περιοχή της) και της Χάναου και έχει 37.660 κατοικους. Ιδρύθηκε το 1974 από τέσσερις ανεξάρτητες κοινότητες το Ντέρνιγκχαϊμ (Dörnigheim), το Μπίσοφσχαϊμ (Bischofsheim), το Χόχστατ (Hochstadt) και το Βαχενμπούχεν (Wachenbuchen).
Ο Δήμος Μάινταλ έχει αδελφοποιηθεί με την Κατερίνη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κωμοπόλεις της Γερμανίας Κατηγορία:Πόλεις της Έσσης
Μαρία Καρολίνα της Αυστρίας, πριγκίπισσα της Σαξονίας
Η Μαρία Καρολίνα (γερμ. Maria Carolina von Habsburg-Lorraine, 8 Απριλίου 1801 - 22 Μαΐου 1832) από τον Οίκο των Αψβούργων-Λωρραίνης ήταν κόρη του Αρχιδούκα της Αυστρίας και Βασιλιά της Ουγγαρίας, Βοημίας, Γερμανίας και με τον γάμο της έγινε Πριγκίπισσα Διαδόχου της Σαξονίας.
Βιογραφία
Η Μαρία Καρολίνα Φερδινάνδη Θηρεσία Ιωσηφίνα Δήμητρα ήταν η τέταρτη κόρη του Φραγκίσκου Β΄ της Αυστρίας και Βασιλιά της Ουγγαρίας, Βοημίας & Γερμανίας, και της Μαρίας Θηρεσίας των Βουρβόνων-Ισπανίας, κόρης του Φερδινάνδου Α΄ των Δύο Σικελιών.
Απεβίωσε το 1832 σε ηλικία 31 ετών. Ο σύζυγός της νυμφεύτηκε ξανά το 1833 και το 1836 έγινε βασιλιάς της Σαξονίας.
Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1819 τον Φρειδερίκο Αύγουστο της Σαξονίας. Η Μαρία Καρολίνα ήταν επιληπτική και δεν απέκτησε τέκνα.
Αντώνιος Μιαούλης
Βιογραφία
Έλαβε μέρος σε πολλές ναυμαχίες ως αρχιεπιστολέας του πατέρα του ενώ κατέγραψε λεπτομερώς τα γεγονότα της εποχής, τα οποία και τα εξέδωσε το 1833 στο Ναύπλιο με τον τίτλο «Συνοπτική ιστορία των υπέρ της ελευθερίας της Ελλάδος γενομένων ναυμαχιών διά των πλοίων των τριών νήσων Ύδρας, Σπετσών και Ψαρρών, εν όλω τω διαστήματι του ελληνικού αγώνος».
Με την έλευση του Όθωνα έγινε υπασπιστής του και το 1836 τον συνόδευσε σε ταξίδι του στη Βαυαρία προκειμένου να παντρευτεί την Αμαλία. Απεβίωσε αιφνίδια κατά τη διάρκεια εκείνου του ταξιδιού στη Γερμανία, στις 25 Οκτωβρίου 1836, πιθανώς από χολέρα. Ενταφιάστηκε στο Ούφενχάιμ της Βαυαρίας.
Γιοι του Αντωνίου ήταν οι Ανδρέας και Εμμανουήλ Μιαούλης.
Πηγές
Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821 Αντωνιος Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του Στρατού Ξηράς Κατηγορία:Αρβανίτες
Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (αγγλικά: United Nations Security Council - UNSC) είναι ένα από τα έξι βασικά όργανα του ΟΗΕ, με αποστολή τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας. Επίσης, αποστολή του είναι η εισδοχή νέων μελών στον οργανισμό. Σε αντίθεση με την Γενική Συνέλευση έχει την εξουσία να αποφασίζει για σχετικά ζητήματα εκδίδοντας ψηφίσματα. Βάσει του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ όλα τα μέλη του ΟΗΕ συμφωνούν να εκτελούν τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Συνεπώς οι αποφάσεις του είναι δεσμευτικές και εκτελεστές απ΄ όλα τα μέλη του ΟΗΕ.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας αντλεί τις αρμοδιότητές του από τον Καταστατικό Χάρτη με συνέπεια να μην απαιτείται να λογοδοτεί στη Γενική Συνέλευση, ως καθ΄ αυτό εκτελεστικό όργανο του ΟΗΕ.
Κύριο χαρακτηριστικό του η συμμετοχή σε αυτό των χωρών που νίκησαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι οποίες διαθέτουν δικαίωμα αρνησικυρίας (veto) κι επομένως έχουν τη δυνατότητα να αποτρέψουν την έκδοση ψηφίσματος αντίθετου με τις θέσεις ή τα συμφέροντα της καθεμιάς.
Σύνθεση
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συγκροτείται από 15 μέλη εκ των οποίων τα πέντε είναι μόνιμα μέλη και τα δέκα είναι μη μόνιμα μέλη με θητεία δύο ετών.
Τα μόνιμα μέλη είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, η Ρωσική Ομοσπονδία, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλική Δημοκρατία. Επίσης, υπάρχει πρόταση για την ανάδειξη της Ινδίας ως μόνιμο μέλος του οργανισμού. Η συγκεκριμένη πρόταση υποστηρίζεται από περίπου 80 κράτη, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων μόνιμων μελών του Συμβουλίου.
Επίσης υπάρχουν άλλα δέκα μη μόνιμα μέλη, που εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού μεταξύ των κρατών μελών και για διετή θητεία, και τα οποία εκλέγονται ανά πέντε.
Τα σημερινά εκλεγμένα μέλη είναι:
Οι πρώτες εκλογές για το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έγιναν στις 12 Ιανουαρίου 1946 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στο Ουέστμινστερ Σέντραλ Χολ στο Λονδίνο οπότε και εκλέχτηκαν έξι μη-μόνιμα μέλη: η Αίγυπτος, η Αυστραλία, η Βραζιλία, το Μεξικό, η Ολλανδία και η Πολωνία. Συνολικά υπήρχαν 18 υποψήφιοι για έξι έδρες.
Λήψη αποφάσεων
thumb|230px| Η Αίθουσα του Σ.Α. του ΟΗΕ
Κάθε μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας έχει δικαίωμα μίας ψήφου. Οι αποφάσεις για θέματα διαδικασίας λαμβάνονται με την καταφατική ψήφο εννέα τουλάχιστον μελών του. Για αποφάσεις που αφορούν θέματα ουσίας απαιτούνται επίσης εννέα καταφατικές ψήφοι στις οποίες όμως θα πρέπει να περιλαμβάνονται οι ψήφοι των πέντε μονίμων μελών. Αυτός ο κανόνας λέγεται Ομοφωνία των Μεγάλων Δυνάμεων. Όταν όμως μία από τις Μεγάλες Δυνάμεις διαφωνήσει, η διαφωνία αυτή χαρακτηρίζεται ως "άσκηση βέτο". Όταν μία Μεγάλη Δύναμη δεν υποστηρίζει μια απόφαση έχει το δικαίωμα να απέχει από την ψηφοφορία αλλά η αποχή αυτή δεν χαρακτηρίζεται βέτο.
Στις συζητήσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας μπορούν να συμμετέχουν, χωρίς όμως δικαίωμα ψήφου, και κράτη που δεν είναι μέλη του ή ακόμα και μη μέλη του ΟΗΕ. Δικαίωμα ψήφου παρέχεται μόνο σ΄ εκείνο το κράτος μη μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας (υποχρεωτικά όμως μέλος του ΟΗΕ), όταν η συζήτηση αφορά χρησιμοποίηση (παραχώρηση) τμημάτων των ενόπλων δυνάμεων του κράτους αυτού. Στην περίπτωση αυτή, στην αντιπροσωπεία του εν λόγω κράτους συμμετέχουν ανώτατοι στρατιωτικοί (σύμβουλοι).
Αρμοδιότητες του Συμβουλίου Ασφαλείας
Γενικά το Συμβούλιο του ΟΗΕ διατηρεί το δικαίωμα να ερευνά κάθε διαφορά ή κατάσταση που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένοπλη σύγκρουση δύο ή περισσοτέρων μελών του ΟΗΕ. Όταν γνωστοποιηθεί στο Συμβούλιο καταγγελία περί απειλής της ειρήνης, πρώτη του ενέργεια συνήθως είναι η σύσταση στις ενάντιες πλευρές (μέλη) για εξεύρεση επίλυσης με ειρηνικά μέσα, δηλαδή, η προσπάθεια επιτυχούς συμφωνίας. Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί και να ορίσει ειδικούς αντιπροσώπους ή ακόμα και να ζητήσει από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ τις καλές του (παρεμβατικές) υπηρεσίες.
Όταν όμως αυτό καθίσταται δύσκολο και η διαφορά οδηγεί σε σύρραξη τότε το Συμβούλιο συνέρχεται έκτακτα προκειμένου να λάβει αποφάσεις ή και μέτρα προς αποτροπή. Τέτοια μέτρα μπορεί ν΄ αφορούν οικονομικές κυρώσεις (π.χ. θαλάσσιος αποκλεισμός ή εμπορικός αποκλεισμός) μέχρι ακόμη και συλλογική στρατιωτική ενέργεια.
Σε πολλές περιπτώσεις συγκροτεί ειδικές στρατιωτικές ειρηνευτικές δυνάμεις των Ηνωμένων Εθνών προκειμένου να βοηθήσουν στη χαλάρωση μέχρι την αποκλιμάκωση της παρατηρούμενης έντασης. Αυτές τις στρατιωτικές δυνάμεις θέτουν στη διάθεση του Συμβουλίου τα κράτη μέλη του ΟΗΕ. Τον συντονισμό αυτών των στρατιωτικών δυνάμεων αναλαμβάνει η λεγόμενη "Επιτροπή Στρατιωτικού Επιτελείου" που συγκροτείται από τους Αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων των πέντε μονίμων μελών του Σ.Α. Έτσι, σε κάθε περίπτωση έκτακτης κατάστασης ο ΟΗΕ "προικίζεται" με μια διεθνή στρατιωτική δύναμη.
Σημειώνεται ότι παλαιότερα είχε προταθεί η ιδέα ενός μόνιμου "διεθνούς στρατού", (Ουΐλσων, 1917), που μέχρι σήμερα δεν έχει συσταθεί για διάφορους πολιτικούς αλλά κυρίως οικονομικούς λόγους. Αντ΄ αυτού όμως υφίσταται σήμερα το παραπάνω αναφερόμενο όργανο συντονισμού (Επιτροπή) για τις επιμέρους εμπλεκόμενες εθνικές στρατιωτικές δυνάμεις που προορίζονται για κοινή εκτελεστική ενέργεια.
Ειδικές αρμοδιότητες
Μία συνοπτική απαρίθμηση των ειδικών αρμοδιοτήτων του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι η ακόλουθη:
Δευτερεύοντα όργανα
Με βάση το άρθρο 29 του Καταστατικού Χάρτη των Η.Ε., το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει δικαίωμα να δημιουργήσει μια σειρά οργάνων που θα το βοηθήσουν να διεκπεραιώσει τον σκοπό του. Τα όργανα αυτά είναι σήμερα τα ακόλουθα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών