cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Γυναίκες στην αρχαία Ελλάδα
Στον οίκο του συζύγου
• Σημαντική φάση του τριήμερου αθηναϊκού γάμου ήταν η γαμήλια πομπή, με άρμα, από τον οίκο του πατρός στον οίκο του συζύγου. Αυτή η μετάβαση έπρεπε να λάβει χώρα κατά τη διάρκεια της επομένης νύκτας, δηλαδή της δεύτερης του τριημέρου, κατά τον μήνα Γαμηλιώνα, υπό την προστασία της θεάς Αρτέμιδος, με τη συνοδεία δαυλών και μουσικής. Η μουσική και οι δαυλοί ήταν τμήμα μιας αποτροπαϊκής λειτουργίας, για να μη βλάψουν τα κακά πνεύματα τη νύμφη, κατά τη διάρκεια της πομπής. Μαζί με την νύμφη μετεφέροντο και τα προκιά της. Φθάνοντας στον οίκο του συζύγου, μετά την τελετή των καταχυσμάτων, η νύφη έτρωγε ένα κυδώνι, όπως θέσπισε ο Σόλων, σύμφωνα με τον Πλούταρχο. Αυτή ήταν η τελετή της δεύτερης ημέρας, τα επαύλια, που συνίστατο στον τελετουργικό ύπνο της νύμφης με αμφιθαλές αγοράκι και την προσφορά των ομωνύμων δώρων από συγγενείς και φίλους. Για την τελετή διαθέτουμε και εικονογραφικές μαρτυρίες από αγγεία της κλασικής εποχής.
Οι γυναίκες στον νέο οίκο έφερναν μαζί τους την προίκα τους, διαχειριστής της οποίας ήταν ο σύζυγος, αν και δε γινόταν ποτέ ιδιοκτησία του. Μάλιστα σε περίπτωση διαζυγίου όφειλε να την επιστρέψει. Η προίκα ήταν ο μόνος τρόπος για να αποκτήσει μια γυναίκα περιουσιακά στοιχεία του πατέρα της, αν εκείνος είχε αρσενικούς απογόνους. Αν δεν υπήρχαν αρσενικοί γόνοι στον πατρικό οίκο, τότε κληρονομούσε όλη την περιουσία μέσω του θεσμού της επικλήρου. Βέβαια, μαζί με την περιουσία επιβαλλόταν να παντρευτεί τον στενότερο άρρενα συγγενή του πατέρα της, που αναλάμβανε τη διαχείριση της περιουσίας. Αν εκείνος ήταν ήδη παντρεμένος, μπορούσε να χωρίσει τη σύζυγό του και να παντρευτεί την επίκληρο ή να την περάσει στον δεύτερο στα την οικογένειά της. Αν ο σύζυγος έλειπε σε στρατιωτική υπηρεσία ή είχε πεθάνει, η γυναίκα γινόταν ο άνδρας και η γυναίκα μαζί του οίκου και δεδομένων των λιγοστών ευκαιριών απασχόλησης για μια γυναίκα, αναζητούσε πόρους προσφέροντας τις υπηρεσίες της ως τροφός, στο εμπόριο ή σε μικρές βιοτεχνίες.
Ο γάμος στην Σπάρτη
Αντίθετα απ’ ό,τι συνέβαινε στην Αθήνα, η τελετή του γάμου στη Σπάρτη φαίνεται πως δεν αποτελούσε δημόσιο γεγονός. Όπως περιγράφει ο Πλούταρχος, ένας διαδεδομένος τύπος σύστασης του γάμου είναι δι' αρπαγής: Χωρίς παρουσία οικογενειών ή προσκεκλημένων, την γυναίκα απήγε τελετουργικά κατά τη διάρκεια της νύχτας ο μέλλων σύζυγός της. Με την βοήθεια της νυμφεύτριας, της ξύριζαν το κεφάλι, της φορούσαν ανδρικά ρούχα και την άφηναν ξαπλωμένη στο σκοτάδι να περιμένει. Ο σύζυγος μετά την ερωτική συνάντησή τους όφειλε να επιστρέψει στους κοιτώνες του και εξακολουθούσε να ζει εκεί με τους συνηλικιώτες στις αγέλες, έως ότου συμπλήρωνε τα τριάντα έτη του. Έως τότε συγκατοίκηση των συζύγων δεν προβλεπόταν. Είναι σαφές πως αυτή η διαδικασία είχε ως στόχο αποκλειστικά την τεκνοποίηση. Εξάλλου, εξαιτίας του οξυμένου δημογραφικού προβλήματος της Σπάρτης, οποιοσδήποτε Λακεδαιμόνιος μπορούσε να ενωθεί ερωτικά με μια Σπαρτιάτισσα με στόχο την παιδοποιία, αρκεί ο πατέρας ή και ο σύζυγός της να ήταν εκ των προτέρων σύμφωνος. Έτσι λειτούργησε και ο θεσμός της πολυανδρίας, η θέσπιση της οποίας αποδίδεται στον ίδιο τον θρυλικό νομοθέτη Λυκούργο. Η πολυανδρία συνιστά σπάνια μορφή πολυγαμίας, όπου η σύζυγος τεκνοποιούσε νομίμως με περισσοτέρους συζύγους ταυτόχρονα. Η σπαρτιατική πολυανδρία είχε εντυπωσιάσει τον Πλάτωνα, τον Ξενοφώντα και τους αθηναϊκούς φιλοσοφικούς κύκλους των αρχών του 4ου π.Χ. αιώνα. Τον επόμενο αιώνα, ο Πολύβιος καταγράφει στην Σπάρτη και την αρχαιότερη γνωστή μαρτυρία για την λεγόμενη «αδελφική πολυανδρία», όπου οι πολυάριθμοι σύζυγοι της Σπαρτιάτισσας είναι εξ αίματος αδελφοί ή στενοί φίλοι. Σε αυτό το σχήμα οργάνωσης της οικογένειας η περιουσία παραμένει αδιαίρετη και η πατρότητα των τέκνων (τα οποία θεωρούνται κοινά) ασκείται συλλογικά. Όμως, στην Σπάρτη η συλλογική άσκηση της πατρικής εξουσίας είναι νόμιμη και συνηθισμένη.
Άλλη μορφή σύστασης γάμου στη Λακεδαίμονα ήταν ο εγκλεισμός νέων και νεανίδων, μαζί, σε σκοτεινό οίκημα, όπου -καθώς περιγράφει ο Αθήναιος μεταφέροντας πληροφορία του Ερμίππου- η συνάντηση στα τυφλά των δύο νέων δέσμευε τον νεαρό Σπαρτιάτη, ο οποίος όφειλε πλέον να θεωρεί ως σύζυγο την γυναίκα που γνώρισε με αυτόν τον τρόπο, και μάλιστα χωρίς να λάβει προίκα. Η μη τήρηση αυτού του τύπου μπορούσε να προκαλέσει την ποινική δίωξη του άνδρα, καθώς μαρτυρείται για τον Λύσανδρο που προτίμησε μιαν ομορφότερη γυναίκα αντί εκείνης που του υπέδειξε στα τυφλά η τύχη.
Ο γάμος δι' εγγύης μνημονεύεται επίσης σε πηγές και αυτό μάλλον σημαίνει πως για την σύστασή του είχε προηγηθεί συμφωνία μεταξύ μέλλοντος πενθερού και γαμβρού με αντικείμενο την προίκα. Ο τελετουργικός τύπος σύστασης του γαμηλίου δεσμού μάλλον πρέπει να ήταν εκείνος που περιγράφει ο Πλούταρχος (δηλαδή δι' αρπαγής).
Όμως, η κοινωνική θέση της γυναίκας στη Σπάρτη δεν ήταν περιορισμένη όπως στην Αθήνα. Η Σπαρτιάτισσα διαχειριζόταν η ίδια την περιουσία της, ακόμη και όταν δεν ήταν πατρούχος (όπως ονομάζει ο Ηρόδοτος την επίκληρο), και μπορούσε να επιλέξει άλλο σύζυγο, αν ο δικός της απουσίαζε επί μακρόν. Πολλοί Έλληνες συγγραφείς την θεωρούν αιτία ανταγωνισμών και διεκδικήσεων ανάμεσα σε οίκους, ενώ παραμένει ενεργή και στο παρασκήνιο της πολιτικής, επηρεάζοντας άρχοντες, για τους οποίους ο Αριστοτέλης χρησιμοποιεί τον βαρύ χαρακτηρισμό «γυναικοκρατούμενοι». Παραδείγματα όπως αυτό της Γοργούς και της Αργείας αναγκάζουν τον Ηρόδοτο να αναφέρεται με σεβασμό στις γυναίκες της Σπάρτης, κάτι ασυνήθιστο για αρχαίο Έλληνα συγγραφέα.
Ο νόμος της Γόρτυνας
Ενδεικτικός μιας διαφορετικής πρακτικής είναι ο αποκαλούμενος Νόμος της Γόρτυνας, ο οποίος ανάγεται στον 5ο αι. π.Χ. Εδώ οι γυναίκες έχουν το δικαίωμα να κατέχουν περιουσία, να τη διαχειρίζονται και φυσικά να κληρονομούν. Επίσης, ένα συγκεκριμένο ποσοστό της παραγωγικής τους δραστηριότητας ανήκε αποκλειστικά σε εκείνες. Σε περίπτωση μάλιστα διαζυγίου η γυναίκα διατηρούσε το μισό της περιουσίας της. Xρειάζεται επίσης να τονίσουμε πως στην ίδια περίοδο έζησαν τουλάχιστον εννέα ποιήτριες, γεγονός που υποδεικνύει υψηλό επίπεδο μόρφωσης, ιδιαίτερα για τις εύπορες γυναίκες. Αν και λίγες είναι γνωστές με το όνομά τους, όπως η Σαπφώ η οποία μάλιστα εμπλέκεται και σε πολιτικούς αγώνες, και μόνον η παρουσία τους είναι αρκετή για να δείξει ότι το αθηναϊκό παράδειγμα δεν ήταν το μοναδικό στην ελληνική επικράτεια, γιατί καμία από αυτές τις γυναίκες δεν έζησε στην Αθήνα. Πιθανώς η Αθήνα επηρέασε την ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά η Κρήτη μαζί με τη Σπάρτη και άλλα ελληνικά νησιά του νότου, παρέμειναν στον χώρο του νομικού πολιτισμού των Δωριέων ακολουθώντας διαφορετικούς θεσμούς.
Η γυναίκα στην επική ποίηση
Ο Όμηρος, εκπρόσωπος του ηρωικού κυρίως έπους, όπως και ο Ησίοδος, εκπρόσωπος του διδακτικού κυρίως έπους, με το στίχο τους μετέφεραν εικόνες για τη θέση της γυναίκας σε ποικίλους ρόλους. Στους στίχους της Ιλιάδας (Γ΄ 171-179) ο Όμηρος παρουσιάζει την Ελένη να ασκεί αυτοκριτική, μετανοημένη για την εγκατάλειψη του συζυγικού οίκου και τα δεινά που προκάλεσε σε Αχαιούς και Τρώες. Όμως, ο τρόπος που την εκθειάζει ο ποιητής ως δία γυναικών, τα λόγια των προεστών λίγο πριν (Γ΄ 155-160), που τη συγκρίνουν με τις αθάνατες θεές, και η αντιμετώπιση από τον ίδιο τον Πρίαμο κρύβει μια αίσθηση μεγαλοπρέπειας. Παρόλο που η γυναίκα είχε δεινή θέση, σε αυτό το σημείο της αφήγησης περιβάλλεται με ένα κομμάτι της λάμψης του ηρωικού έπους. Διατηρεί ψήγματα από την άλω του ηρωικού ήθους που προορίζεται μόνο για το ανδρικό φύλο, εξαιτίας της θεϊκής ομορφιάς της, που παραπέμπει άμεσα στη θεϊκή της καταγωγή και γέννηση –όμοια με εκείνη της Αφροδίτης.
Η συνάντηση της Ανδρομάχης με τον Έκτορα αποδίδει μια διαφορετική εικόνα. Είναι ένα μοτίβο αποχαιρετισμού, στο οποίο η Ανδρομάχη εκφράζει όλη την απελπισία της για το μελλοντικό χαμό του άνδρα της, δείχνοντας παράλληλα την εξάρτηση της γυναίκας από την αρσενική παρουσία Δεν έχει πατέρα μήτε αδελφό να στηριχθεί στην περίπτωση που χαθεί ο Έκτορας. Η τρυφερή συνάντηση των δύο μέσα στον αχό της μάχης είναι μια πύλη που ανοίγει ο ποιητής στην ανθρώπινη όψη των πραγμάτων. Ο Έκτορας συλλογάται τα ίδια πράγματα και πιο πολύ την ατίμωση της γυναίκας του, αλλά δεν μπορεί να κάνει πίσω, γιατί ντρέπεται τις Τρωαδίτισσες και τους Τρώες. Αγαπά τη γυναίκα του, αλλά τη στέλνει πίσω στον αργαλειό και τα του οίκου, συμβουλεύοντάς τη ν’ αφήσει τον πόλεμο για τους άνδρες. Εδώ η γυναίκα φαίνεται να έχει μια περιορισμένη θέση σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο, αλλά δε λείπει το στοιχείο της εκτίμησης στο γυναικείο έργο ή τη γυναικεία παρουσία. Ο Έκτορας υπολογίζει πολύ τη γνώμη της Τρωαδίτισσας, όσο και του Τρωαδίτη, γεγονός που ορίζει το μέλλον του δυσοίωνα.
Ο Ησίοδος με τη σειρά του μας παραθέτει μια άλλη εικόνα. Η γυναίκα στη δική του εικόνα είναι αγγελιαφόρος της θεϊκής βούλησης και ταυτόχρονα η αιτία των παθών του ανθρώπινου γένους. Στολισμένη με θεϊκή ομορφιά και αδιάντροπη ψυχή, η Πανδώρα κατέχει την τέχνη της γοητείας και της εξαπάτησης. Σταλμένη ως δώρο στον οψίνου Επιμηθέα, ανοίγει τον πίθο με αποτέλεσμα να διαφύγουν όλα τα κακά και να οδηγηθεί η ανθρωπότητα στη φυσική και ηθική της παρακμή. Ως άλλη Λίλιθ ή Εύα η Πανδώρα αντιπροσωπεύει την εικόνα της γυναίκας σε ένα κατ’ εξοχήν πατριαρχικό μύθο. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται εδώ, σε αντιδιαστολή με τον καθαρό μισογυνισμό του μύθου της Θεογονίας, η Πανδώρα φέρει στοιχεία μιας θεϊκής νομοτέλειας, μιας ειμαρμένης από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει το γένος των ανθρώπων. Δεν είναι η ίδια που επιθυμεί τα βάσανα για το ανθρώπινο γένος. Είναι οι θεοί πίσω της που την καθοδηγούν μέσω των ιδιοτήτων που της αποδίδουν.
Στο βάθος της τούτη η εικόνα κρύβει κάτι πολύ βαθύτερο από τη γυναίκα ως αιτία κακού, όπως όλοι οι προγενέστεροι ή μεταγενέστεροι κοσμογονικοί μύθοι της εύφορης ημισελήνου. Είναι μια αναπαράσταση μιας πρώιμης ανθρώπινης ανυπακοής και της επακόλουθης αντίδρασης των θεών. Συνεπώς, η γυναίκα είναι το φόβητρο των θεών μέσα στον κόσμο των ανθρώπων και τούτο μας οδηγεί σε μια διαφορετική αντίληψη για την εικόνα του παραγκωνισμού της γυναίκας στην αρχαία Ελλάδα, εκείνη του φόβου των ανδρών απέναντι στη φυσική ανωτερότητα της θηλυκής αρχής.
Η γυναίκα στην λυρική ποίηση
Η εικόνα της γυναίκας αλλάζει στη λυρική ποίηση. Εκπρόσωπος της λυρικής ποίησης ο Μίμνερμος συγκαταλέγεται στους ελεγειακούς ποιητές και υμνεί τις φυγαλέες και παροδικές απολαύσεις του έρωτα και της νεότητας. Η εικόνα που μας παρουσιάζει στο απόσπασμά του είναι εκείνη της γυναίκας που προκαλεί τον πόθο και την ερωτική ικανοποίηση. Αδυνατώντας να αντιμετωπίσει τα γηρατειά στους μελαγχολικούς στίχους του, ο ποιητής, μας παραθέτει ως μόνη σχέση άνδρα και γυναίκας την ερωτική. Βέβαια, αξιοσημείωτο είναι ότι τοποθετεί τις ερωτικές απολαύσεις σε ίση μοίρα και για τις γυναίκες και για τους άνδρες. Εδώ ίσως βρίσκεται και η πρωτοτυπία του, καθώς η γυναίκα στην αρχαϊκή κοινωνία δεν είναι αναγκαίο να ικανοποιείται ερωτικά, παρά μόνο να τεκνοποιεί υγιείς απογόνους και κατά προτίμησιν αρσενικούς.
Ο Σημωνίδης, στο απόσπασμα από το «Ίαμβος κατά γυναικών» ως άνδρας που απευθύνεται σε ανδροκρατούμενη κοινωνία, σατιρίζει με τρόπο αρκετά δηκτικό τη γυναικεία φύση, αποδίδοντάς τη με στερεότυπα του ζωικού βασίλειου και στοιχεία της φύσης. Έτσι, στις εικόνες της γυναίκας με ζωώδη συμπεριφορά διακρίνουμε εκείνη της γουρούνας ως ανοικοκύρευτης, βρώμικης και άσχημης, της πονηρής αλεπούς, της φλύαρης σκύλας, της ανυπάκουης και πεισματάρας κ.λπ.. Στην εικόνα της γυναίκας που αποδίδεται με τα στοιχεία της φύσης, τη θάλασσα και τη γη, της αποδίδει τα ελαττώματα της λαιμαργίας και της κυκλοθυμικής συμπεριφοράς, καθώς «τη μιαν ημέρα λάμπει από χαρά, ενώ την άλλη μαίνεται απλησίαστη σαν σκύλα που φυλάσσει τα μικρά της». Μέσα στη δηκτικότητά του ο ποιητής εγκωμιάζει εκείνη που μοιάζει με μέλισσα. Είναι καλή σύζυγος, τέλεια νοικοκυρά, φιλόστοργη μητέρα. Εξαιτίας της ευημερεί ο οίκος και αυξάνεται η περιουσία. Εντούτοις, σε όλη αυτή την πολυσύνθετη εικόνα κοινωνικής κριτικής είναι φανερή η ησιόδεια επίδραση, αφού ο Σημωνίδης εξαρχής θεωρεί τη γυναίκα χωριστή δημιουργία από τον άνδρα.
Άλλος ένας παρεξηγημένος ποιητής, ο Ανακρέων, αν και υπερασπιστής του μέτρου, θεωρείτο γλεντζές και μέθυσος. Από τον τόπο καταγωγής του, την Τέω της Μ. Ασίας, βρέθηκε στα θρακικά Άβδηρα, όπου και έγραψε εξαίρετα συμποτικά τραγούδια. Ο ποιητής εξυμνεί την ομορφιά της νεαρής γυναίκας, του αντικείμενου της ερωτικής επιθυμίας που είναι ατίθαση και απρόσιτη. Ο άνδρας, ως επιδέξιος εραστής θα την χαλιναγωγήσει και θα τη μυήσει ερωτικά. Η γυναίκα παρουσιάζεται ως θήραμα-αντικείμενο του ανδρικού πόθου και την ίδια στιγμή ο άνδρας γίνεται ο κυνηγός-θύτης που έχει ένα και μοναδικό στόχο, το θήραμά του και την ικανοποίηση της ερωτικής του διάθεσης. Η δίωξις ή αρπαγή είναι ένα συνηθισμένο θέμα της αρχαιοελληνικής απεικονιστικής τέχνης ιδιαίτερα για τους ζωγράφους του 5ου π.Χ. αι., ενώ η εικόνα-μεταφορά της γυναίκας ως ανυπότακτου ζώου, τόσο στην ποίηση του Σημωνίδη όσο και του Ανακρέοντα, αντλεί την πανάρχαια καταγωγή της από τις κυνηγετικές κοινωνίες της 7ης χιλιετίας π.Χ. Τούτη την αντίληψη του ανυπότακτου ζώου διατηρεί η ελληνική κοινωνία και στην κλασική εποχή, λίγο πριν την περίοδο της παρακμής της πόλης-κράτους οπότε αλλάζει αναγκαστικά το κοινωνικό status της γυναίκας.
Η μονωδία φθάνει πιθανώς στην ακμή της τεχνικής της αρτιότητας με τους λέσβιους ποιητές Αλκαίο και Σαπφώ. Σε αποσπάσματα που έχουν διασωθεί από το έργο της (frag 2), η ποιήτρια εκφράζει τα συναισθήματά της για μια γυναίκα, που εκδηλώνει τον έρωτά της σε έναν άνδρα. Το συγκεκριμένο απόσπασμα είναι απίθανο να συγκαταλέγεται στα επιθαλάμια ποιήματα που έγραψε η Σαπφώ, και να απευθύνεται σε κάποια νύφη. Είναι μάλλον μια ατομική έκρηξη ερωτικών συναισθημάτων μπροστά σε μια ερωτική σκηνή που εκτυλίσσεται θαρρείς μπροστά της. Η ηρωίδα προκαλεί το ενδιαφέρον του άνδρα μέσα στη σκηνή και της ποιήτριας που βρίσκεται έξω από τη σκηνή σε ένα διαφορετικό πλαίσιο, που της επιτρέπει να παρατηρεί τον εαυτό της και τα συνταρακτικά αλλεπάλληλα συναισθήματα που της προκαλεί η εξέλιξη του δρώμενου. Ο ρόλος που αποδίδεται εδώ στη Σαπφώ είναι της γυναίκας που αρέσκεται στο ίδιο φύλο, αν και έχουν διατυπωθεί αρκετές αντιρρήσεις επί του θέματος. Η σχέση του άνδρα και της γυναίκας στο ποιητικό απόσπασμα είναι μάλλον άνιση, καθώς ο άνδρας εξυψώνεται ως «ίδιος θεός». Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο αφηγείται η ποιήτρια το ερωτικό πάθος αποδίδει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον έρωτα ως εξωλογική δύναμη που θυμίζει ασθένεια.
Φαίνεται, λοιπόν, πως οι γυναίκες του ηρωικού έπους είναι γυναίκες κοινωνιών που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση. Η γυναίκα στο διδακτικό έπος αντιπροσωπεύει μια μυθολογική εικόνα, ενώ οι γυναίκες της λυρικής ποίησης είναι κυρίως γυναίκες μιας κοινωνίας σε καιρό ειρήνης. Στη συγκρατημένη τους αφήγηση για τη γυναίκα οι επικοί ποιητές αποδίδουν εικόνες από τη συλλογική μνήμη. Με λίγα λόγια αντλούν στοιχεία από το περιβάλλον τους και τα μεταδίδουν ως ιστορική μνήμη. Από τη διήγησή τους είναι δυνατόν να κατανοήσουμε τη γενικότερη νοοτροπία στις σχέσεις ανδρών και γυναικών αλλά και την εικόνα της θέσης της γυναίκας στην αρχαιοελληνική κοινωνία. Αυτή η θέση είναι αναγκαστικά περιορισμένη στα του οίκου. Οι επικοί ποιητές είναι επιφυλακτικοί απέναντι στο θηλυκό γένος, γιατί του προσδίδουν την ικανότητα του τεχνάσματος, της γοητείας και της εξαπάτησης. Ωστόσο, η εικόνα της γυναίκας στην ηρωική ποίηση ως σύζυγος και κόρη ηρώων είναι σημαντική για δυναστικούς μάλλον λόγους, καθώς στη μητρογραμμική διαδοχή είναι η γυναίκα που παρέχει την πρόσβαση στη θεία καταγωγή, επιθυμητή για οποιαδήποτε αριστοκρατική οικογένεια και έτσι η συμπεριφορά τους διαφοροποιείται σε περιπτώσεις θεϊκής καταγωγής, όπως αυτή της Ελένης.
Η λυρική ποίηση από την πλευρά της αποδίδει περιφραστικά μια εικόνα υποκειμενική. Η λυρική μνήμη είναι εξατομικευμένη, στο βαθμό που παρουσιάζει την ατομική άποψη του ποιητή για το κοινωνικό γίγνεσθαι. Συνεπώς, είναι φυσικό το γεγονός πως αντλούμε μεγαλύτερη ποικιλία χαρακτήρων και εικόνων, στις οποίες η εικόνα της γυναίκας προσλαμβάνει είτε δηκτικό ή ερωτικό χαρακτήρα στις ποικίλες αποχρώσεις του. Από το δηκτικό χαρακτήρα του Σημωνίδη όμως, ως τον κοσμογονικό μισογυνισμό του Ησίοδου, υπάρχει μεγάλη απόσταση. Ο Ησίοδος όχι μόνον θεωρεί τη γυναίκα προσωποποίηση του δόλου, αλλά και αγγελιαφόρο της θέλησης του Δία, εμπλέκοντάς την έτσι στην αρχετυπική μυθολογία του κοσμικού κακού. Αντίθετα, η άποψη του Σημωνίδη είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού της ησιόδειας αντίληψης για την ξεχωριστή δημιουργία της γυναίκας και της καθημερινής εμπειρίας της κοινωνικής κριτικής μέσα από τα μάτια του συγκεκριμένου ποιητή, ένα λαϊκό θέμα που αντανακλά τη γενικότερη επιθυμία μιας πατριαρχικής κοινωνίας για το είδος της γυναίκας που της ταιριάζει.
Λεπτή μαγκούστα της Σομαλίας
Η λεπτή μαγκούστα της Σομαλίας (Galerella ochracea) είναι μαγκούστα ενδημική στη Σομαλία.
Ορμίσδας Γ΄ της Περσίας
Ο Ορμίσδας Γ΄ της Περσίας ήταν ο 16ος βασιλιάς της Περσίας απο την δυναστεία των Σασσανιδών το 457. Γιος και διάδοχος του βασιλιά της Περσίας Ισδιγέρδη Β', ανατράπηκε την ίδια χρονιά από τον αδελφό του Περόζη Α' με την βοήθεια των Εφθαλιτών Ούννων.
Πηγές
Κατηγορία:Πέρσες βασιλείς Κατηγορία:Δυναστεία των Σασσανιδών
Τσαρλς Λέιν
Ο Τσαρλς Λέιν (αγγλικά: Charles Lane, 26 Ιανουαρίου 1905 - 9 Ιουλίου 2007) ήταν Αμερικανός ηθοποιός της τηλεόρασης και του κινηματογράφου. Κατά την περίοδο που πέθανε ήταν ο μακροβιότερος ηθοποιός των ΗΠΑ, φτάνοντας τα 102. Η καριέρα του εξαπλώνεται σε πάνω από 7 δεκαετίες, με την τελευταία του συμμετοχή, να είναι ως αφηγητής, το 2006. Αλησμόνητοι θα μείνουν οι ρόλοι του σε πολλές τηλεοπτικές σειρές, όπως στο «I Love Lucy» με τη Λουσίλ Μπολ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Υπεραιωνόβιοι Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Τεχνητή Λίμνη Γερμασόγειας
Η Τεχνητή λίμνη Γερμασόγειας είναι τεχνητή λίμνη στην Επαρχία Λεμεσού στην Κύπρο.
Ιστορικό και πληροφορίες
Το μεγαλύτερο μέρος της Τεχνητής Λίμνης Γερμασόγειας βρίσκεται στις κοινότητες Ακρούντα και Φοινικάρια. Μικρότερο μέρος βρίσκεται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Γερμασόγειας. Το νερό που συγκεντρώνει η τεχνητή λίμνη προέρχεται τον ποταμό Άμαθο.
Η Τεχνητή Λίμνη Γερμασόγειας αποτελεί μέρος του Σχεδίου Νότιου Αγωγού.
Η Τεχνητή Λίμνη Γερμασόγειας υπερχείλισε πέντε φορές από την ημέρα κατασκευής της έως σήμερα (2004, 13 Φεβρουαρίου 2012 , 20 Ιανουαρίου 2019  , 5 Ιανουαρίου 2020  ).
Η Τεχνητή Λίμνη Γερμασόγειας εμπλουτίζεται με διάφορα είδη ψαριών και επιτρέπεται το ερασιτεχνικό ψάρεμα. Στην Τεχνητή Λίμνη Γερμασόγειας υπάρχουν τα εξής είδη ψαριών: λουτσιόπερκα, κυπρίνος, κοκκινοφτέρα, κουνουπιέρης, λαβράκι, βλίκα, ηλιόψαρο, τιλάπια, γατόψαρο, αλβούρνος, πέρκα.
Πηγές
Κατηγορία:Φράγματα της Κύπρου Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στην Επαρχία Λεμεσού Κατηγορία:Τεχνητές λίμνες της Κύπρου Κατηγορία:Ακρούντα Κατηγορία:Φοινικάρια Κατηγορία:Γερμασόγεια
Κιρχαντζής
Πηγές
Κατηγορία:Ιστορία της Αθήνας Κατηγορία:18ος αιώνας Κατηγορία:Τουρκοκρατία
Παϊδάκια (φαγητό)
εναλλ.=Pork ribs on a smoker grill|μικρογραφία| [[Χοιρινό κρέας|Χοιρινά παϊδάκια]] μικρογραφία|Αρνίσια παϊδάκια Τα παϊδάκια από αρνί, προβατίνα, κατσίκι, χοιρινό, μοσχάρι ή κοτόπουλο είναι κομμάτια από το κρέας το αντίστοιχου ζώου. Ο όρος παϊδάκια αναφέρεται συνήθως στο λιγότερο κρεατώδες μέρος των πλευρών, που μαγειρεύεται είτε ολόκληρο είτε κομμένο σε ξεχωριστά παΐδια. Σε διάφορα μέρη του κόσμου καταναλώνονται επίσης παϊδάκια από βίσονα, στρουθοκάμηλο, κροκόδειλο, αλιγάτορα, ελάφι, λάμα, αλπακά, αγριοβούβαλο, νεροβούβαλο, καγκουρό και άλλα ζώα.
Ιστορία
Στην ελληνική αρχαιότητα, τα αρνίσια παϊδάκια ήταν ένα από τα πιο διαδεδομένα και εκλεκτά φαγητά. Εξάλλου η κτηνοτροφική παραγωγή της χώρας με τα άφθονα αμνοερίφιά της ευνοούσε αυτήν την επιλογή. Το ότι επρόκειτο για εκλεκτό έδεσμα φαίνεται από το ότι δεν έλειπε από επίσημα γεύματα, όπως π.χ. τα Αμφιδρόμια, μια οικογενειακή εορτή ονοματοθεσίας νεογέννητων παιδιών, η οποία κατέληγε σε συμπόσιο με παϊδάκια αρνιού και άλλα εκλεκτά πιάτα.
Τα χοιρινά παϊδάκια θεωρούνταν δεύτερης ποιότητας τροφή τον 19ο αιώνα, καθώς το χοιρινό συσκευαζόταν συνήθως σε ξύλινα βαρέλια, οι κρεοπώλες δεν μπορούσαν να τα στριμώξουν μαζί με το ψαχνό. Λόγω αυτής της υπερπροσφοράς, σε περιοχές όπου συσκεύαζαν ή επεξεργάζονταν χοιρινό, τα παϊδάκια προσφέρονταν με χαμηλό ή και μηδενικό κόστος. Τα παϊδάκια έγιναν πιο δημοφιλή παγκοσμίως κατά τον 20ό αιώνα, με την έλευση της μηχανικής ψύξης.
Μαγείρεμα και σερβίρισμα
Στην αμερικανική κουζίνα, τα παϊδάκια συνήθως ψήνονται σε μπάρμπεκιου και σερβίρονται με διάφορες σάλτσες. Συχνά τρώγονται με το χέρι μέχρι να μείνει μόνο το κόκαλο. Όσο πιο αργό είναι το ψήσιμο, τόσο πιο τρυφερό γίνεται το παϊδάκι.
Εκτός από τη σχάρα, που είναι η συνηθέστερη εκδοχή τους, τα παϊδάκια γίνονται ψητά στον φούρνο, τηγανητά, στη σούβλα ή καπνιστά. Μια μερίδα αποτελείται από 5 ή περισσότερα παϊδάκια που σερβίρονται μαζί. Στα καταστήματα εστίασης με ελληνική κουζίνα, όπου τα παϊδάκια στη σχάρα ή στα κάρβουνα αποτελούν ιδιαίτερα δημοφιλές πιάτο, η παραγγελία τους γίνεται όχι ανά μερίδα αλλά με το κιλό, ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων που θα τα μοιραστούν. Συνήθως μαρινάρονται πριν ψηθούν και συνοδεύονται από μείγμα μυρωδικών, όπως δεντρολίβανο, ρίγανη, θυμάρι ή ματζουράνα. Θεωρούνται τα πιο χαρακτηριστικά, κοψίδια, δηλαδή κομμάτια κρέας που ψήνονται εύκολα.
Τα παϊδάκια, ιδίως τα αρνίσια, προβατίσια και χοιρινά, έχουν μεγάλη περιεκτικότητα λίπους και αυξάνουν τη χοληστερίνη του αίματος.
Στη λαϊκή κουλτούρα
Στην ελληνική ταινία Οι Γερμανοί ξανάρχονται (1948) σε σκηνοθεσία του Αλέκοη Σακελλάριου και σενάριο του ίδιου και του Χρήστου Γιαννακόπουλου, ο Θόδωρος Γκινόπουλος (Βασίλης Λογοθετίδης) σχολιάζει την "ασέβεια" της συζύγου του Ουρανίας (Νίτσα Τσαγανέα) που, έχοντας ξεχάσει την πείνα που έπληξε την Αθήνα την περίοδο της Κατοχής, περιφρονεί πλέον τα παϊδάκια, γιατί τα βρίσκει σκληρά (ενώ στην ίδια ταινία ο ίδιος βλέπει στον ύπνο του ότι η οικογένεια είχε αναγκαστεί στην Κατοχή να μαγειρέψει και να φάει τον σκύλο της).
Πολλές δεκαετίες αργότερα, στη γαλλική παραγωγή Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο (2011) είναι, κατά δήλωσή του ίδιου του σκηνοθέτη, Ρομπέρ Γκεντιγκιάν, "σίγουρα η ταινία με τα περισσότερα μπάρμπεκιου σε όλη την ιστορία του σινεμά", στα οποία την πρωτοκαθεδρία έχουν, φυσικά, τα παϊδάκια.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αμερικανική κουζίνα Κατηγορία:Ελληνική κουζίνα Κατηγορία:Κρέας
Γεώργιος Σάββας
Ο Γεώργιος Σάββας ήταν σημαντικός Έλληνας Μακεδονομάχος οπλαρχηγός από τη Θεσσαλονίκη.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Γεώργιος Σάββας γεννήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στη Θεσσαλονίκη. Συμμετείχε σε ένοπλη ομάδα στον Όλυμπο στην αρχή του Μακεδονικού Αγώνα. Σύντομα αναδείχτηκε σε οπλαρχηγό μικρής ομάδας. Εκεί γνωρίστηκε με τον Κωνσταντίνο Μαζαράκη Αινιάνα και στα τέλη του 1905, ο Κ. Μαζαράκης του ζήτησε να μετακινηθεί με την ομάδα του στο Μορίχοβο μετά την καταστροφή που υπέστησαν τα Ελληνικά σώματα εκεί. Εκεί, διευρύνοντας το σώμα του, συνεργάστηκε με τον καπετάν Θεοδόση, τον καπετάν Γαρέφη και τον Εμ. Κατσίγαρη. Έδρασε στην περιοχή Μοριχόβου και Αλμωπίας (Καρατζόβας) καθ' όλη τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, διώκοντας τα Βουλγαρικά σώματα. .
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μακεδονομάχοι Κατηγορία:Μακεδόνες
Ρόζμαρι Σπένσερ-Τσώρτσιλ
Γεννήθηκε στις 24 Ιουλίου 1929 στο Λονδίνο, και είναι κόρη του Ιωάννη Σπένσερ-Τσώρτσιλ, 10ου Δούκα του Μάρλμπορο και της Αλεξάνδρας Μαίρης Κάντογκαν.
Ήταν παράνυφος στη στέψη της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ στο Αβαείο του Γουέστμινστερ στις 2 Ιουνίου 1953.
Στις 26 Ιουνίου 1953 παντρεύτηκε τον Κάρολο Ροβέρτο Μιου στον Καθεδρικό Ναό του Χριστού στην Οξφόρδη. Μαζί απέκτησαν τρία παιδιά:
Το 2015 εμφανίστηκε στο ντοκιμαντέρ του BBC Two The Last Dukes.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βρετανοί ευγενείς Κατηγορία:Οικογένεια Σπένσερ
Βραβεία Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου 1990
thumb|270px|Η 63η Απονομή των Βραβείων της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.
Η 63η Απονομή των Βραβείων της Ακαδημίας Κινηματογράφου, που τίμησε τις καλύτερες επιδόσεις στο χώρο του κινηματογράφου για το έτος 1990, έλαβε χώρα στις 26 Μαρτίου 1991. Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο Σράιν Οντιτόριουμ στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνιας και την παρουσίαση ανέλαβε για δεύτερη φορά ο Μπίλυ Κρίσταλ. Στην αμερικανική τηλεόραση μεταδόθηκαν από το δίκτυο ABC.
Η ταινία Χορεύοντας με τους λύκους απέσπασε επτά βραβεία, συμπεριλαμβανομένου του βραβείου Καλύτερης Ταινίας. Μεταξύ των νικητών ήταν επίσης οι ταινίες Ντικ Τρέισι με τρία βραβεία, Αόρατος Εραστής με δύο βραβεία και Συρανό ντε Μπερζεράκ, Τα καλά παιδιά, Το Κυνήγι του Κόκκινου Οκτώβρη, Misery, Το γύρισμα της τύχης και Ολική επαναφορά με ένα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τελετές απονομής βραβείων Όσκαρ Κατηγορία:Κινηματογραφικά γεγονότα του 1990
Όθων Α΄, επίσκοπος της Ουτρέχτης
Ο Όθων Α΄, ολλανδ.: Otto van Gelre, γερμ.: von Gueldern (1194 - 1 Σεπτεμβρίου 1215) από τον Οίκο του Βάσενμπεργκ ήταν επίσκοπος της Ουτρέχτης από το 1212 έως το 1215.
Βιογραφία
Ήταν ο δευτερότοκος γιος του Όθωνα Α΄ κόμη του Χέλρε και της Ριχάρδις των Βίττελσμπαχ, κόρης του Όθωνα Α΄ δούκα της Βαυαρίας.
Αδέλφια του ήταν ο Γεράρδος Γ΄ κόμης του Χέλρε, η Αδελαΐδα του Χέλρε σύζυγος του Γουλιέλμος Α΄ κόμης της Ολλανδίας, η Ματθίλδη, σύζυγος του Ερρίκου Β΄ κόμη του Νάσσαου, κ.ά.
Διορίστηκε επίσκοπος σε νεαρή ηλικία με την υποστήριξη των Βάσενμπεργκ και των Χοενστάουφεν. Ήταν πιστός υποστηρικτής των συμφερόντων του Χέλρε στην επισκοπή της Ουτρέχτης. Απεβίωσε στο Βόορτουιζεν του Έλτεν, στο δρόμο προς τη Ρώμη.
Κοινότητα Παλαιών Ρουμάτων
Η Κοινότητα Παλαιών Ρουμάτων είναι κοινότητα του Δήμου Πλατανιά στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων της Κρήτης, η οποία συστάθηκε το 1925 με το ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 με έδρα τον οικισμό Παλαιά Ρούματα. Περιλαμβάνει, εκτός από την έδρα της, τους οικισμούς Κατζιανά, Κεχρές, Ληδιανά, Λουφαρδιανά, Μιχαλιανά, Μπουγιουκλιανά, Νεαρά Εσιανά και Πλατανές. Η απογραφή του 2011 αναφέρει:
Συνολικά η κοινότητα έχει 314 κατοίκους και εκπροσωπείται από πενταμελές συμβούλιο με επικεφαλής τον πρόεδρο κ. Ελευθέριο Λουφαρδάκη. Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως πρόεδροί της:
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Πλατανιά
Βαρέζε
Το Βαρέζε (ιταλικά: Varese) είναι πόλη και δήμος στη βορειοδυτική Λομβαρδία της βόρειας Ιταλίας, και πρωτεύουσα της επαρχίας Βαρέζε. Η πόλη υπολογίζεται ότι έχει 79.287 κατοίκους (Οκτώβριος 2013). Βρίσκεται 55 χιλιόμετρα βόρεια του Μιλάνο. Είναι κτισμένη στους πρόποδες του Σάκρο Μόντε ντι Βαρέζε (ιερού βουνού του Βαρέζε), το οποίο από το 2003 αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, κοντά στη λίμνη Βαρέζε. Άλλα αξιοθέατα της πόλης είναι το Παλάτσο Εστένσε, κατασκευασμένο από τους δούκες του Έστε το 1766-1772, το οποίο έχει μετατραπεί σε μουσείο, και η Βασιλική του Σαν Βιττόρε, με αγιογραφίες του 17ου αιώνα και μπαρόκ καμπαναριό. Στη πόλη εδρεύει ο σύλλογος καλαθοσφαίρισης Παλακανέστρο Βαρέζε, η οποία έχει κατακτήσει 10 φορές το ιταλικό πρωτάθλημα, 5 φορές τη Ευρωλίγκα ανδρών και 3 φορές το Διηπειρωτικό Κύπελλο, και η ποδοσφαιρική ομάδα ΑΣ Βαρέζε 1910. Στη πόλη βρίσκονται αρκετές βιομηχανίες, κυρίως επεξεργασίας δερμάτων, κατασκευής μηχανημάτων και πλαστικών και υφαντουργίες.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας του Βαρέζε
Σαν Χοσέ ντε Χάτσαλ
Το Σαν Χοσέ ντε Χάτσαλ (San José de Jáchal, προφορά: [saŋ xoˈse ðe ˈxatʃal], συχνά αναφέρεται ως Χάτσαλ) είναι πόλη στα βορειοανατολικά της επαρχίας Σαν Χουάν της Αργεντινής, στην Εθνική Οδό 40, νότια του ποταμού Χάτσαλ. Έχει 10.940 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2010, και είναι η έδρα του νομού Χάτσαλ.
Vader
Οι Vader είναι Thrash/Death metal συγκρότημα από το Όλστιν της Πολωνίας, ιδρύθηκε το 1983.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πολωνικά μουσικά συγκροτήματα
Ελμπασάν
Αρχαία και Βυζαντινή περίοδος
Τον Αύγουστο του 2010 αρχαιολόγοι ανακάλυψαν δύο ιλλυρικούς τάφους κοντά στα τείχη του κάστρου του Ελμπασάν. Κοντά στη θέση του σύγχρονου Ελμπασάν το 2ο αιώνα π.Χ. αναπτύχθηκε ένας εμπορικός σταθμός, κτισμένο ονόματι Μάνσιο Σκάμπα, κοντά σε ένα κόμβο δύο κλάδων ενός σημαντικού Ρωμαϊκού δρόμου, της Εγνατίας Οδού, που συνέδεε τις ακτές της Αδριατικής με το Βυζάντιο. Μέχρι τον 3ο και το 4ο αιώνα μ.Χ., η πόλη είχε αναπτυχθεί και προστατευόταν από ένα κάστρο με πύργους. Η πόλη εμφανίζεται στις διαδρομές της ύστερης αρχαιότητας όπως η Tabula Peutingeriana ή το Itinerarium Burdigalense ως Scampis ή Hiscampis.
Οθωμανική περίοδος
Η θέση φαίνεται να είχε εγκαταλειφθεί μέχρι που ο Οθωμανικός στρατός έκανε εκεί ένα στρατόπεδο, που το ακολούθησε αστική ανοικοδόμηση επί Σουλτάνου Μωάμεθ Β΄ το 1466. Ο Μωάμεθ κατασκεύασε ένα ογκώδες τετράπλευρο κάστρο με βαθειά τάφρο και τρεις πύλες. Το ονόμασε Ελμπασάν που σημαίνει 'αυτός που πάτησε (με το χέρι του) το κάστρο΄, 'αυτός που έβαλε το χέρι του', κ.α. στα Τούρκικα. Έχτισε το κάστρο για να πολεμήσει το Σκεντέρμπεη, λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης μεταξύ Οθωμανών και Αλβανών. Έγινε έδρα του ομώνυμου σαντζακίου, κέντρου του Οθωμανικού αστικού πολιτισμού για τα επόμενα 445 χρόνια. Αν και ο Χαλίλ Ιναλτσίκ (Τούρκος ιστορικός γεν. 1916) αναφέρει ότι το Σαντζάκι του Ελμπασάν ιδρύθηκε συγχρόνως με την κατασκευή του φρουρίου το 1466, με βάση καταγραφή του Τουρσούν Μπεγκ (Οθωμανού χρονικογράφου του 15ου αιώνα) είναι πιθανόν το Ελμπασάν να ήταν αρχικά τμήμα του Σαντζακίου της Οχρίδας. Το 1467 εκτοπίστηκαν με τη βία στο Ελμπασάν πολλοί Χριστιανοί από τα Σκόπια, την Οχρίδα, τις Σέρρες και την Καστοριά. Στο τέλος του 17ου αιώνα είχε 2.000 κατοίκους. Το τείχος κατεδαφίστηκε από τον Κιουταχή το 1832. Το 1864 το Σαντζάκι του Ελμπασάν έγινε τμήμα του Βιλαετίου του Μοναστηρίου. Στην αρχή του 20ού αιώνα εκτιμάται ότι ζούσαν στο Ελμπασάν 15.000 άνθρωποι.
Ανεξαρτησία της Αλβανίας
Η πρώτη παιδαγωγική σχολή στην Αλβανία, η "Shkolla Normale e Elbasanit" ιδρύθηκε στο Ελμπασάν (1909). Πριν το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το Ελμπασάν ήταν μια πόλη με ένα μείγμα ανατολικών και μεσαιωνικών κτιρίων, καλντερίμια και ένα μεγάλο παζάρι. Υπήρχε ένας σαφώς καθορισμένος Χριστιανικός οικισμός μέσα στα τείχη του κάστρου, μια Βλάχικη συνοικία στις παρυφές της πόλης και αρκετά ωραία τζαμιά και Ισλαμικά κτίρια. Τότε ο πληθυσμός ήταν περίπου 15.000 κάτοικοι.
Ο Αγγλος δημοσιογράφος Τζέιμς Ντέιβιντ Μπούρτσιερ, ανταποκριτής τότε των The Times στα Βαλκάνια, αναφέρει ότι σε μια επίσκεψη το 1911 είδε :
"Ο πληθυσμός γιόρταζε το Μπαϊράμ σε ένα κεντρικό χώρο : έφερναν γύρο με πρωτογονική ευθυμία με τσιγγάνους τροβαδούρους (με κλαρίνα και τύμπανα) ... πεχλιβάνηδες πάλευαν, κυρίως πρόσφυγες από τη Δίβρη, βγάζοντας έτσι επισφαλώς τα προς το ζην.
Η πόλη διέθετε επίσης ωραία δημόσια κτίρια, αναπτυγμένες εκπαιδευτικές υποδομές, δημόσιους κήπους και καταστήματα από ξύλο. Υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τον πόλεμο, αλλά ακολούθησε ένα εντατικό πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης κατά την Κομμουνιστική περίοδο, που αύξησε τον πληθυσμό της πόλης σε περίπου 75.000 κατοίκους. Αποκορύφωμα αυτής της ανάπτυξης ήταν η κατασκευή του τεράστιου μεταλλουργικού συγκροτήματος Ατσάλι του Κόμματος (στα Αλβανικά Çeliku i Partisë) με κινεζική βοήθεια το 1971-1974. Χαρακτηρίστηκε από τον Ενβέρ Χότζα "Δεύτερη Εθνική Απελευθέρωση της Αλβανίας". Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του συγκροτήματος ήταν σοβαρές για την κοιλάδα του Σκούμπιν και εγκαταλείφθηκε μετά την πτώση του κομμουνισμού.
Πολιτισμός και θρησκεία
Το Ελμπασάν έχει καταληφθεί μεταξύ άλλων από Σέρβους, Βούλγαρους, Αυστριακούς και Ιταλούς. Η πόλη παρέμεινε κέντρο του Ισλάμ στην Αλβανία ακόμη και μετά την Οθωμανική κατάκτηση. Μετά την απόφαση του Συνέδριου του Μοναστηρίου (1908), (στο σημερινό Μπίτολα, στη Βόρεια Μακεδονία) να χρησιμοποιείται το Λατινικό αλφάβητο για τη γραπτή Αλβανική γλώσσα, Μουσουλμάνοι κληρικοί επηρεαζόμενοι από τους Νεότουρκους έκαναν αρκετές διαδηλώσεις υπέρ της Αραβικής γραφής στο Ελμπασάν.
Αλλες Ορθόδοξες εκκλησίες στην Επαρχία του Ελμπασάν είναι η εκκλησία Μαμέλι (17ος αιώνας), η εκκλησία του Αγίου Νικολάου (Αλβανικά : Shen Kolli) στο Σελκάν (1554), η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Βάλες (1604), η εκκλησία των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού στο Στερστάν (18ος αιώνας), η εκκλησία του Αγίου Μιχαήλ (Αλβανικά : Shen Mehilli) στο Σαλές (17ος αιώνας), η εκκλησία της Αγίας Μαρίας στο Ντράγκοτ (18ος αιώνας), η εκκλησία του Αγίου Νικολάου του Ελμπασάν (17ος αιώνας) και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου του Ελμπασάν (1554).
Περίπου 7 χιλιόμετρα από το Ελμπασάν υπάρχει ένα παλιό μοναστήρι και ορθόδοξη εκκλησία, όπου ειδικότερα ήταν θαμμένος ως το 1995 ο Άγιος Ιωάννης Βλαδίμηρος, οπότε τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Ορθόδοξη Μητρόπολη στα Τίρανα και επιστρέφονται στο μοναστήρι μόνο κατά τις ημέρες που εορτάζει.
Το Ελμπασάν είναι έδρα της Εθνικής Αυτοκέφαλης Αλβανικής Εκκλησίας (Αλβανικά : Kisha Autoqefale Kombetare), μια σχετικά νέα ορθόδοξη αυτοκέφαλη εκκλησία, που αποσχίσθηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας το 1995. Ηγέτης της είναι ο Πατέρας Νικόλε Μάρκου. Το Ελμπασάν έχει ακόμη μια Καθολική εκκλησία.
Η πόλη έχει τέσσερα μουσεία :
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Αλβανίας
Μουσείο Αρμάτων
Το στρατόπεδο Bovington, στο οποίο βρίσκεται το μουσείο, εκπαιδεύει τα περισσότερα τμήματα του βρετανικού στρατού στην οδήγηση των οχημάτων, καθώς και την επισκευή και συντήρηση των οχημάτων σε συνεργεία του.
Ιστορία
Το 1916 η Βρετανική Πολεμική Υπηρεσία ίδρυσε το στρατόπεδο Bovington ως φορέα εκπαίδευσης πληρωμάτων αρμάτων. Εκείνη την εποχή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ο στρατός εισήγαγε άρματα, σε μια προσπάθεια να σπάσει τη στασιμότητα του πόλεμου των χαρακωμάτων. Το 1919 τα άρματα επέστρεψαν στο Bovington από τη Γαλλία. Πολλά από αυτά ήταν αποκλειστικώς κατάλληλα για παλιοσίδερα. Ωστόσο, ένας μικρός αριθμός από τα λιγότερο κατεστραμμένα οχήματα τέθηκε προς τη μία πλευρά, έτσι ώστε τα πληρώματα του άρματος και οι σχεδιαστές να μπορούν να έχουν μια ιδέα της πρόωρης κληρονομιάς του άρματος.
Το 1923 ο συγγραφέας Ράντγιαρντ Κίπλινγκ επισκέφτηκε το Bovington και συνέστησε μια δημιουργία μουσείου. Η συλλογή αυξήθηκε σημαντικά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς οι Συμμαχικές δυνάμεις και κατέλαβαν τις Δυνάμεις του Άξονα & προστέθηκαν άρματα. Το 1947 άνοιξε για το ευρύ κοινό. Το Μουσείο Αρμάτων συνεχίζει να επεκτείνεται και σήμερα είναι κατά κύριο λόγο ένα μέσο για την εκπαίδευση του στρατού και την ψυχαγωγία του κοινού, με την έκθεση που προσανατολίζει προς αυτή την κατεύθυνση. Πολλά από τα άρματα είναι σε πλήρη λειτουργική κατάσταση και μπορεί να δει κανείς δράση κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών σε ειδικές οθόνες.
Το μουσείο διαθέτει μια ετήσια επίδειξη Tank Fest της λειτουργίας των οχημάτων τους και επίσκεψη οχημάτων.
Το 2012, ο ιστορικός του μουσείου David Fletcher, ο οποίος ήταν υπάλληλος από το 1982, για τις υπηρεσίες του στην ιστορία των θωρακισμένων πολέμου έγινε μέλος του MBE {Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (μια βρετανική τιμή που ιδρύθηκε από τον βασιλιά Γεώργιο Ε΄ το 1917, αρχικά για μη μαχητές στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο).
Αίθουσες Εκθέσεων
.Η έκθεση σήμερα χωρίζεται σε πέντε τμήματα: την Αίθουσα Α 'Παγκόσμιου Πόλεμου, την Αίθουσα Μεσοπολέμου, την Αίθουσα Β' Παγκόσμιο Πόλεμου, την Αίθουσα Tamiya και την Αίθουσα British Steel. Εργασίες επέκτασης για παροχή πρόσθετου χώρου 5000 m2 του και εκσυγχρονισμένων εγκαταστάσεων διεξήχθησαν το 2008.
Περιέχει όλη την εξέλιξη των βρετανικών αρμάτων από το Little Willie ως το Mark VIII "Liberty", και ένα βρετανικό Mark V, ένα από τα λίγα άρματα του Πρώτου Παγκόσμιου Πόλεμου που είναι ακόμα σε κατάσταση λειτουργίας. Επίσης, παρουσιάζει μια απεικόνιση της ζωής του στρατιωτικού και συγγραφέα Τόμας Έντουαρντ Λόρενς, γνωστού ως Λόρενς της Αραβίας, ο οποίος έζησε σε κοντινό εξοχικό σπίτι (Clouds Hill) και υπηρέτησε στο Bovington για ένα σύντομο χρονικό διάστημα.
Αναδεικνύει την ταχεία πρόοδο που έχει σημειωθεί στο σχεδιασμό των αρμάτων και τεθωρακισμένων οχημάτων κατά την χρονική περίοδο μέχρι την αρχή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Είναι το μεγαλύτερο τμήμα, με άρματα από τα περισσότερα έθνη που εμπλέκονται στη σύγκρουση του πολέμου. Περιλαμβάνει Tiger 131, ένα γερμανικό Tiger Ι άρμα που έχει αριθμό πυργίσκου 131. Καταλήφθηκε στην Τυνησία τον Απρίλιο του 1943 και έχει ανακαινιστεί πλήρως σε κατάσταση λειτουργίας από τα συνεργεία του Bovington. Είναι το μόνο Tiger που είναι ικανό να εκτελεί με δική του ισχύ. Έχει επίσης το τελευταίο επιζών DD Tank με περιτύλιγμα καμβά και το μοναδικό ακόμα σε κατάσταση λειτουργίας. Αυτό το όχημα είχε χρησιμοποιηθεί στην ταινία του 2014  Fury .
Ευγενική χορηγία του κατασκευαστή κλίμακας μοντέλων. Διαθέτει μεταπολεμικά άρματα μάχης, όπως το βρετανικό Centurion, το αμερικανικό M60 και το ρωσικό T-72.
Αναδεικνύει την πανοπλία που χρησιμοποιήθηκε στον πόλεμο του Κόλπου κατά του Ιράκ και αποδίδει τιμή στο άρμα Centurion το οποίο, κατά τη διάρκεια των 46 χρόνων της σταδιοδρομίας του (1945-1991), αποδείχθηκε ότι είναι ένα από τα καλύτερα άρματα μάχης βρετανικής παραγωγής.
Η αίθουσες Tamiya και British Steel είναι σήμερα σε μια φάση αναδιοργάνωσης, μεταξύ τους όμως περιλαμβάνουν: Tortoise, Black Prince, Conqueror, Charioteer tank destroyer, Centurion, Chieftain, Challenger 1, Challenger 2, M41 Bulldog, M103, M60 Patton, T-54, Cold-War and Iraqi T-55's, T-62, T-72, BMP-1, AMX-30, Type 69, Infanterikanonvagn 91, Stridsvagn 103, Stridsvagn 104
Πηγές
Αρματων Αρματων
Βανέσα Ρέντγκρεϊβ
Η Βανέσα Ρέντγκρεϊβ (Vanessa Redgrave, γενν. 30 Ιανουαρίου 1937) είναι Αγγλίδα ηθοποιός του κινηματογράφου, του θεάτρου και της τηλεόρασης καθώς και πολιτική ακτιβίστρια.
Έγινε γνωστή το 1961, όταν υποδύθηκε τη Ρόζαλιντ στο θεατρικό έργο As You Like It και από τότε έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 35 εμφανίσεις στο Γουέστ Εντ του Λονδίνου και στο Μπρόντγουεϊ, κερδίζοντας τα βραβεία Τόνι και Ολίβιε. Στον κινηματογράφο έχει πρωταγωνιστήσει σε περισσότερες από 80 ταινίες, συμπεριλαμβανομένων και των Μόργκαν, ο Τρελός Εραστής (Morgan: A Suitable Case for Treatmen, 1966), Ισιδώρα (Isadora, 1968), Μαίρη, Βασίλισσα της Σκοτίας (Mary Queen of Scots, 1971), Τζούλια (Julia, 1977), Οι Βοστονέζοι (The Bostonians, 1984), Επικίνδυνη Αποστολή (Mission: Impossible, 1996), Εξιλέωση (Atonement, 2007) και Foxcatcher (2014). Η Ρέντγκρεϊβ έχει ονομαστεί από τους Άρθουρ Μίλερ και Τένεσι Ουίλιαμς ως «η σπουδαιότερη ηθοποιός εν ζωή της εποχής μας» και παραμένει μέχρι σήμερα η μόνη Βρετανίδα ηθοποιός, που έχει βραβευτεί με Όσκαρ, Έμμυ, Τόνι, Χρυσή Σφαίρα, Screen Actors Guild Award και βραβείο Φεστιβάλ Καννών. Το 2010 έλαβε τιμητικό βραβείο BAFTA «ως αναγνώριση για την εξαιρετική συνεισφορά της στον κινηματογράφο».
Μέλος της οικογένειας ηθοποιών Ρέντγκρεϊβ (πέντε γενιές), είναι κόρη των ηθοποιών Σερ Μάικλ Ρέντγκρεϊβ και Ρέιτσελ Κέμπσον, αδερφή της Λιν και του Κόριν Ρέντγκρεϊβ, επίσης ηθοποιών, μητέρα των ηθοποιών Τζόλι και Νατάσα Ρίτσαρντσον, θεία της ηθοποιού Τζέμα Ρέντγκρεϊβ, καθώς και πεθερά του ηθοποιού Λίαμ Νίσον.
Πρώτα χρόνια και προσωπική ζωή
Η Ρέντγκρεϊβ γεννήθηκε στο Γκρίνουιτς του Λονδίνου. Ο Λόρενς Ολίβιε ανακοίνωσε τη γέννησή της στο κοινό κατά τη διάρκεια της παράστασης Άμλετ, όταν είπε ότι ο Λαέρτης (που υποδυόταν ο Σερ Μάικλ Ρέντγκρεϊβ) απέκτησε μια κόρη.
Οι κόρες της Ρέντγκρεϊβ, Νατάσα Ρίτσαρντσον (1963-2009) και Τζόελι Ρίτσαρντσον από το γάμο της με το σκηνοθέτη Τόνι Ρίτσαρντσον, έγιναν επίσης ηθοποιοί. Ο γιός της, Κάρλο Γκάμπριελ Νέρο, που απέκτησε με τον Ιταλό ηθοποιό Φράνκο Νέρο, είναι συγγραφέας και σκηνοθέτης. Γνωρίστηκε με τον Νέρο στα γυρίσματα της ταινίας Camelot το 1967, τη χρονιά που χώρισε με τον σύζυγό της Τόνι Ρίτσαρντσον, ο οποίος την άφησε για τη Γαλλίδα ηθοποιό Ζαν Μορό. Παντρεύτηκε με τον Νέρο στις 31 Δεκεμβρίου 2006.
Σε διάστημα 14 μηνών μεταξύ 2009-2010 έχασε τη μία κόρη της και τα δύο μικρότερα αδέρφια της. Η κόρη της Νατάσα Ρίτσαρντσον πέθανε στις 18 Μαρτίου 2009 μετά από ατύχημα, το οποίο της είχε προκαλέσει βαρύ τραύμα στο κεφάλι. Στις 6 Απριλίου 2010 πέθανε ο αδερφός της Κόριν Ρέντγκρεϊβ και στις 2 Μαΐου 2010 πέθανε η αδερφή της, Λιν Ρέντγκρεϊβ.
Πρώτες ταινίες
Ο πρώτος πρωταγωνιστικός ρόλος της Ρέντγκρεϊβ έγινε στην ταινία Μόργκαν: Ο Τρελός Εραστής (Morgan: A Suitable Case for Treatment) το 1966. Για την ερμηνεία της στην ταινία έλαβε υποψηφιότητες για Όσκαρ, Χρυσή Σφαίρα, BAFTA και κέρδισε το βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού στο Φεστιβάλ Καννών. Η πρώτη της υποψηφιότητα για βραβείο Όσκαρ συνέπεσε με την πρώτη της αδελφής της Λιν, που ήταν υποψήφια για την ταινία Τζόρτζι, η πολυαγαπημένη (Georgy Girl, 1966). Ήταν η δεύτερη φορά στην ιστορία του θεσμού, που συνέβαινε κάτι τέτοιο από το 1941, όταν είχαν βρεθεί συνυποψήφιες οι αδελφές Ολίβια Ντε Χάβιλαντ και Τζόαν Φοντέιν, που τελικά έχασαν από την Ελίζαμπεθ Τέιλορ. Το 1966 πρωταγωνίστησε επίσης στο Μπλόου Απ (Blow up) σε σκηνοθεσία Μικελάντζελο Αντονιόνι και το 1967 υποδύθηκε τη Γκουίνεβιρ στην ταινία Camelot. Το 1968 υποδύθηκε τη χορεύτρια Ισιδώρα Ντάνκαν στην ταινία Ισιδώρα (Isadora), για την οποία βραβεύτηκε για δεύτερη φορά στο Φεστιβάλ Καννών και έλαβε υποψηφιότητες για Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα. Το 1971 πρωταγωνίστησε μαζί με τις Κάθριν Χέπμπορν και Ειρήνη Παππά στην ταινία Τρωάδες (The Trojan Women) που σκηνοθέτησε ο Μιχάλης Κακογιάννης. Την επόμενη χρονιά υποδύθηκε τη Μαρία Α' της Σκωτίας στην ταινία Μαίρη, Βασίλισσα της Σκοτίας (Mary, Queen of Scots).
Τζούλια, The Palestinian και διχογνωμία στα Όσκαρ
Το 1977 η Ρέντγκρεϊβ χρηματοδότησε και αφηγήθηκε το ντοκιμαντέρ The Palestinian, το οποίο αφορούσε τους Παλαιστίνιους και τις δραστηριότητες της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ). Την ίδια χρονιά πρωταγωνίστησε μαζί με τη Τζέιν Φόντα στην ταινία Τζούλια (Julia), με θέμα μία γυναίκα που δολοφονήθηκε από έναν Γερμανό Ναζί πριν το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου για την αντίστασή της στο φασισμό. Όταν η Ρέντγκρεϊβ έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ για την ερμηνεία της στο ρόλο της Τζούλια, μέλη της Εβραϊκής Αμυντικής Ένωσης, οδηγούμενα από το Ραβίνο Μέιρ Καέιν διαμαρτυρήθηκαν για τη στάση της Ρέντγκρεϊβ υπέρ των Παλαιστινίων και συγκεντρώθηκαν έξω από το θέατρο όπου γινόταν η απονομή των βραβείων.
Η Ρέντγκρεϊβ τελικά κέρδισε το Όσκαρ β' γυναικείου ρόλου. Παραλαμβάνοντας το βραβείο είπε:
Αργότερα ο σεναριογράφος και παρουσιαστής των βραβείων Πάντι Τσαγιέφσκι είπε στο κοινό ότι: "Υπάρχει κάτι που θα 'θελα να τονίσω. Θα ήθελα να πω ότι έχω βαρεθεί και σιχαθεί ανθρώπους να εκμεταλλεύονται τα Βραβεία της Ακαδημίας για προπαγανδισμό της δικής τους προσωπικής προπαγάνδας. Θα ήθελα να πω στην κυρία Ρέντγκρεϊβ, ότι η βράβευσή της με Όσκαρ δεν αποτελεί μια σημαντική στιγμή στην ιστορία, δεν απαιτεί μια διακήρυξη και ένα απλό "ευχαριστώ" θα ήταν αρκετό".
Το 1978 ο Ραβίνος Μέιρ Καέιν δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο "Listen Vanessa, I am a Zionist", το οποίο αργότερα μετονομάστηκε σε "Listen World, Listen Jew" ως απευθείας απάντηση στα σχόλια της Ρέντγκρεϊβ τη βραδιά της απονομής των βραβείων Όσκαρ. Μέχρι και σήμερα εβραϊκές ομάδες, όπως η Εβραϊκή Αμυντική Ένωση, θεωρούν τη Ρέντγκρεϊβ αντίπαλο και υποστηρικτή της τρομοκρατίας, παραθέτοντας δηλώσεις της όπως "Ο σιωνισμός είναι μια σκληρή και ρατσιστική ιδεολογία".
Επόμενες δουλειές
Το 1984 έπαιξε στην ταινία Οι Βοστονέζοι (The Bostonians), για την οποία έλαβε την τέταρτη υποψηφιότητά της για Όσκαρ και το 1992 πρωταγωνίστησε στην ταινία Επιστροφή στο Χάουαρντς Εντ (Howards End), για την οποία έλαβε την έκτη της υποψηφιότητα για Όσκαρ. Το 1996 έπαιξε μαζί με τον Τομ Κρουζ στην περιπέτεια Επικίνδυνη Αποστολή (Mission: Impossible) και το 1999 στην ταινία Το κορίτσι που άφησα πίσω μαζί με τις Ουινόνα Ράιντερ, Αντζελίνα Τζολί και Γούπι Γκόλντμπεργκ.
Το 2007 έκανε μια ολιγόλεπτη εμφάνιση στην ταινία Εξιλέωση (Atonement). To 2010 έπαιξε στην ταινία Γράμματα στην Ιουλιέτα (Letters to Juliet) και το 2011 στις ταινίες Coriolanus σε σκηνοθεσία Ρέιφ Φάινς και Ανώνυμος (Anonymous).
Γραμμική αναζήτηση
Αρχή λειτουργίας
Σε αυτόν τον αλγόριθμο τα στοιχεία της δομής προσπελαύνονται το ένα μετά το άλλο μέχρι να βρεθεί το στοιχείο-κλειδί.
Αν αρκεί να βρεθεί μια φορά το στοιχείο-κλειδί, τότε ο αλγόριθμος μπορεί να σταματήσει όταν το βρει. Αν το στοιχείο-κλειδί δεν υπάρχει ή δε γνωρίζουμε πόσες φορές υπάρχει και θέλουμε να τα βρούμε όλα, τότε ο αλγόριθμος θα προσπελάσει αναγκαστικά όλα τα στοιχεία της δομής. Για αυτό η πολυπλοκότητά του είναι \Theta(n).
Παραπομπές
Κατηγορία:Αλγόριθμοι αναζήτησης
Λαπαροσκοπική επέμβαση κήλης
Μια από τις πλέον συχνές επεμβάσεις που διενεργούνται παγκοσμίως είναι η αποκατάσταση κήλης κοιλιακού τοιχώματος. Η κήλη αποτελεί μία διαταραχή που συμβαίνει στο κοιλιακό τοίχωμα σε ιδιαίτερα ευάλωτα σημεία αυτού, και αποτελεί σταδιακά επερχόμενη «ρήξη» των μυϊκών στρωμάτων και περιτονιών του σημείου εκείνου, με αποτέλεσμα την προς τα έξω προβολή ενδοκοιλιακού σπλάχνου. Η προβολή προς τα έξω οφείλεται στην αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση που υπάρχει, αλλά και της καθημερινής δραστηριότητας του σώματος που προκαλείται από: αναπνοή, βήχα, άρση βάρους αλλά και οποιαδήποτε άλλο φαινόμενο που συμμετέχουν οι κοιλιακοί μυς.
Ενδείξεις επεμβάσεως
right|frameless Οι κύριες ενδείξεις της επεμβάσεως είναι:
Διαδικασία επεμβάσεως εξωπεριτοναϊκής μεθόδου TEP
Κατά την μέθοδο αυτή γίνεται μία μικρή τομή κατωθεν του ομφαλού και εισάγεται το λαπαροσκόπιο κάτωθεν του ορθού κοιλιακού μυός (που ευρίσκεται στην μεριά της κήλης), πορευόμενο άνωθεν της οπισθίας θήκης του μυός και άνωθεν του περιτοναίου. Δηλαδή έξω από την κοιλιά, μη ερχόμενο σε επαφή με τα σπλάχνα.
Ακολούθως ανατάσσεται με μεγάλη προσοχή ο σάκκος της κήλης με το περιεχόμενο αυτού, παρασκευάζονται τα στοιχεία του σπερματικού τόνου και διαφυλάσσεται ο σπερματικός πόρος και τα νεύρα της περιοχής.
Στις μηροκήλες παρασκευάζεται ο σάκκος ο οποίος ανευρίσκεται πλησίον των έξω λαγονίων αγγείων, και πάλι διαφυλάσσεται ο σπερματικός πόρος, τα νεύρα και αγγεία της περιοχής.
Επισημαίνεται ότι στις γυναίκες στην ανατομική θέση του σπερματικού πόρου, ανευρίσκεται ο στρόγγυλος σύνδεσμος της μήτρας ο οποίος επίσης παρασκευάζεται και διαφυλάσσεται.
Ακολούθως τίθεται πλέγμα (μεγάλων διαστάσεων σε σχέση με την ανοικτή μέθοδο) συνήθως 10Χ15 εκατοστά, το οποίο καθηλώνεται με ειδικά κλιπ.
Μετεγχειρητική πορεία
Μετεγχειρητικά η νοσηλεία είναι συνήθως 24ωρη, η κινητοποίηση άμεση και η σίτιση ξεκινά με την χορήγηση υγρών μετά 2ωρο και ελαφρού γεύματος, το βράδυ της ίδιας ημέρας.