cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Τάγκο
Το ταγκό πριν το 1910
Οι ρίζες του τανγκό είναι πολλές και διαφορετικές: η μουσική και τα τραγούδια των γκάουτσο που είχαν επιρροές από την Ανδαλουσία της Ισπανίας και συνοδευόταν από παλαμάκια και κτυπήματα με το τακούνι, το Αφρικανικής προέλευσης (από το Κογκό) candombe που παιζόταν με κρουστά και οι αντίστοιχοι χοροί του μαύρου πληθυσμού, το bel canto και η canzonetta των Ιταλών μεταναστών μαζί με το πιο εξευγενισμένο χορευτικό τους στυλ, η Ισπανο-Κουβανική habanera, το βαλς. Συγγενή είδη με το τανγκό είναι η μιλόγκα και το Αργεντίνικο βαλς (vals criollo). Η συμβολή της μουσικής των gauchos φαίνεται προπάντων στις πρώϊμες μιλόγκες, γνωστές με τον όρο milonga campera (μιλόγκα της υπαίθρου) που αργότερα μετεξελίχτηκαν στην πιό ρυθμική milonga porteña (μιλόγκα του λιμανιού, δηλ. του Μπουένος Άϊρες), ενώ η συμβολή του Αφρικανικού στοιχείου φαίνεται στην πιό ξέφρενη milonga candombera.
Τα πρώτα τανγκό παιζόντουσαν από μετανάστες στο Μπουένος Άιρες και το Μοντεβιδέο. Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα, το τανγκό ήταν ευρέως διαδεδομένο στις λαϊκές γεiτονιές του Μπουένος Άϊρες αλλά αντιμετωπιζόταν εχθρικά από την αστική τάξη, στα προκατειλημμένα μάτια της οποίας φάνταζε σαν συνδεδεμένο με τον υπόκοσμο και τους οίκους ανοχής, σύνδεση που κάνουν συχνά διάφορες αναφορές στην ιστορία του τανγκό, που στην πραγματικότητα όμως απλώς αντανακλούν την αρχική προκατάληψη εναντίον του. Ο συγγραφέας Χόρχε Λουίς Μπόρχες (Jorge Luis Borges) φέρει αρκετό βάρος της ευθύνης για την διάδοση της λανθασμένης ταύτισης των ριζών του τανγκό με τους οίκους ανοχής.
Ο τρόπος που χορευόταν τότε το τανγκό έμοιαζε με το στυλ που τώρα είναι γνωστό στην Αργεντινή ως canyengue (κανζένγκε), που χαρακτηρίζεται από το λύγισμα των γονάτων, την κλίση του σώματος προς τα μπρος, την αμοιβαία στήριξη του ζευγαριού, και την επαφή στην κοιλιά. Αυτό το στυλ είχε έντονα Αφρικανικά στοιχεία αλλά με την πάροδο του χρόνου υποχώρησε και έδωσε την θέση του σε ένα στυλ με περισσότερη μεγαλοπρέπεια.
Παρά την περιφρόνηση, μερικοί το υποστήριξαν θερμά, όπως ο συγγραφέας Ρικάρδο Γκουϊράλντες (Ricardo Güiraldes), πλέυ-μπόυ και γόνος της Αργεντίνικης αριστοκρατίας γεωκτημόνων. Ο Güiraldes έπαιξε ρόλο στη διεθνή απήχηση του τανγκό, το οποίο κατέκτησε τον κόσμο μέχρι το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.
Η περίοδος 1910-1920 και η "ταγκομανία"
Η δεκαετία 1910-1920 είναι η περιοδος της διεθνούς "ταγκομανίας." Γύρω στα 1910 το τανγκό άρχισε να χορεύεται έξω από την Αργεντινή, ως ένας καινούργιος χορός της μόδας, από τις αστικές τάξεις, ακόμη και από την αριστοκρατία, πρώτα στο Παρίσι και μετά στην υπόλοιπη Ευρώπη και στην Βόρεια Αμερική, πράγμα που αντανακλάται σε πολυάριθμα άρθρα στον τύπο (που άλλοτε καταγράφουν τον ενθουσιασμό για τον καινούργιο χορό και άλλοτε μεταφέρουν τις επικρίσεις της εκκλησίας και ακόμη και του ίδιου του Πάπα) και επίσης στα εγχειρίδια κοινωνικών χορών της εποχής, που περιλαμβάνουν και το τανγκό. Εν μέρει εξ αιτίας της διάδοσής του μεταξύ των αστών και των αριστοκρατών της Ευρώπης το τανγκό την ίδια περίοδο αρχίζει να γίνεται αποδεκτό από τις αντίστοιχες τάξεις στην Αργεντινή. Το 1911 στα εγκαίνια του καμπαρέ Salón Armenonville στο Μπουένος Άϊρες συμμετέχει και ο Vicente Greco με την ορχήστρα του.
Το 1921, στην ταινία The Four Horsemen of the Apocalypse (Οι Τέσσερεις Ιππότες της Αποκαλύψεως), ο διάσημος σταρ του κινηματογράφου της εποχής Ροντόλφο Βαλεντίνο) χορεύει ένα τανγκό, τεκμηριώνοντας έτσι την δημοτικότητα αυτού του χορού αλλά και συμβάλλοντας στην παραπέρα διάδοσή του. Πάντως το τανγκό που χορεύει δείχνει απότομο και άτεχνο, και ακόμη το χορεύει ντυμένος gaucho (γκάουτσο), δηλαδή αργεντίνος κάου-μπόϋ, όπως επιβάλλει ο ρόλος του, κάτι που δεν συνάδει με την γέννηση του τανγκό στην πόλη και από τους κατοίκους της, έστω και με ρίζες στην ύπαιθρο.
Η περίοδος 1920-1935 και ο Κάρλος Γκαρδέλ
Στην Αργεντινή της δεκαετίας του 20 το τανγκό, εν μέρει σε αντανάκλαση της δημοτικότητάς του στην Ευρώπη και την Βόρεια Αμερική, βγαίνει από το περιθώριο και γίνεται πλέον αξιοσέβαστο και ως μουσική και ως χορός από τις μεσαίες τάξεις, που είναι πλέον διατεθειμένες να συντηρήσουν αίθουσες και επαγγελματίες μουσικούς με κλασσική παιδεία.
Παράλληλα, σπουδαίοι Αργεντίνοι μουσικοί και τραγουδιστές ταξιδεύουν στην Ευρώπη, όπως ο Φρανσίσκο Κανάρο (Francisco Canaro) που φθάνει στο Παρίσι με την ορχήστρα του το 1925 και ο Κάρλος Γκαρδέλ (Carlos Gardel) που τραγουδά εκεί το 1928.
Ο Κάρλος Γκαρδέλ (Carlos Gardel) (1890-1935) είναι ο τραγουδιστής που στην Αργεντινή θεωρείται σχεδόν εθνικός ήρωας ή ημίθεος και συνδέθηκε με τη μετάβαση του τανγκό από μουσική των λαϊκών γειτονιών σε απόλυτα αποδεκτό άκουσμα για τη μεσαία τάξη. Ουσιαστικά δημιούργησε το tango-canción τραγουδώντας το 1917 το "Mi Noche Triste". Τενόρος στην αρχή της καριέρας του και σχεδόν βαρύτονος αργότερα, τραγουδούσε με φωνή που χαρακτηριζόταν από δημιουργικότητα και θεατρικότητα ανάλογα με το θέμα. Έκανε πολλές ηχογραφήσεις και πρωταγωνίστησε και στον κινηματογράφο. Σκοτώθηκε σε αεροπορικό ατύχημα το 1935, στο απόγειο της καριέρας του ως η δημοφιλέστερη προσωπικότητα του τανγκό όλων των εποχών.
Διευθυντές ορχήστρας όπως ο Ροβέρτο Φίρπο (Roberto Firpo) και ο (Francisco Canaro) Φρανσίσκο Κανάρο αντικατέστησαν το φλάουτο με κοντραμπάσο. Τον θάνατο του Gardel ακολούθησε η εμφάνιση διαφορετικών τάσεων στο τανγκό, με τον Anibal Troilo (Ανίβαλ Τρόιλο, 1914-1975) και τον Carlos di Sarli (Κάρλος ντι Σάρλι, 1903-1960) να τείνουν προς την καινοτομία και τον Ροδόλφο Μπιάτζι και τον Χουάν Ντ'Αριένσο να τείνουν προς την παράδοση.
Η Χρυσή Εποχή, 1935-1955
Η "Χρυσή Εποχή" του τανγκό ήταν η περίοδος 1935-1955, η οποία συνέπεσε περίπου με την εποχή των μεγάλων ορχηστρών τζαζ στις Η.Π.Α.
Μερικές από τις πολλές δημοφιλείς ορχήστρες αυτής της περιόδου ήταν του Juan d'Arienzo (Χουάν Ντ'Αριένσο, 1900-1976, γνωστός ως el rey del compás -ο βασιλιάς του ρυθμού- για τον επίμονο και σταθερό ρυθμό του), του Francisco Canaro (Φρανσίσκο Κανάρο, 1888-1964) και του Aníbal Troilo (Ανίβαλ Τρόιλο, 1914-1975).
Ξεκινώντας κατά τη Χρυσή Εποχή και συνεχίζοντας κατόπιν, πολλές ηχογραφήσεις έκαναν και οι ορχήστρες των Osvaldo Pugliese (Οβάλντο Πουλιέσε, 1905-1995) και Carlos di Sarli (Κάρλος ντι Σάρλι, 1903-1960). Ο di Sarli είχε πλούσιο και μεγαλοπρεπή ήχο, και τόνιζε τα έγχορδα και το πιάνο σε σχέση με το μπαντονεόν, όπως στο A La Gran Muñeca και στο Bahía Blanca (Μπαϊα Βλάνκα, το όνομα της πόλης του). Ο Pugliese σταδιακά ανέπτυξε ένα ιδιαίτερο ύφος, με συνθέσεις που διακρίνονταν για την ρυθμική τους πολυπλοκότητα, π.χ. στα χαρακτηριστικά του κομμάτια Recuerdo (Ρεκουέρδο, 1944) και La Yumba (Λα Ζούμπα, 1946). Η υστερότερη μουσική του Pugliese προορίζονταν περισσότερο για ακρόαση και όχι για χορό, παρόλο που χρησιμοποιείται συχνά σε επαγγελματικές χορογραφίες λόγω των δραματικών της δυνατοτήτων.
Την ίδια περίοδο, στην Ελλάδα του μεσοπολέμου γραφόντουσαν πάνω από εκατό τανγκό κάθε χρόνο, από συνθέτες όπως ο Κώστας Γιαννίδης, ο Αττίκ, ο Μιχαήλ Σουγιούλ και πολλοί άλλοι, τραγουδισμένα από την τη Σοφία Βέμπο, τη Δανάη Στρατηγοπούλου, την Κάκια Μένδρη, τον Νίκο Γούναρη (προπάντων στην δεκαετία του 50) και άλλους.
Η περίοδος 1955-1983
Το 1955 είναι η χρονιά που στρατιωτικό πραξικόπημα ανέτρεψε τον Juan Peron και η αρχή μιας περιόδου αστάθειας και επεμβάσεων του στρατού στην πολιτική που κράτησε ως το 1983. Σε αυτήν την περίοδο οι μεγάλες χορευτικές ορχήστρες παρακμάζουν καί κυριαρχούν ξανά τραγουδιστές-φίρμες (Roberto Goyeneche, Susana Rinaldi και άλλοι) που συχνά επανερμηνεύουν παλιότερες επιτυχίες αλλά, όπως και στην περίοδο 1920-1935, δεν απευθύνονται σε χορευτές.
Ο σημαντικότερος συνθέτης του τανγκό μετά την χρυσή εποχή, αλλά και ένας από τους σημαντικότερους όλων των εποχών, είναι ο Astor Piazzolla (Άστορ Πιατσόλα, 1921-1992) του οποίου τα σημαντικότερα έργα ηχογραφήθηκαν από το 1960 μέχρι τον θάνατό του το 1992. Μολονότι αρχικά συνάντησε αντίδραση στην Αργεντινή, καθώς οι συνθέσεις του θεωρήθηκαν υπερβολικά νεωτερικές, είναι πλέον καθιερωμένος σαν ένας μεγάλος μουσικός. Πάντως οι συνθέσεις του, που εισάγουν στο τανγκό στοιχεία από την τζαζ και την κλασσική μουσική, μολονότι τυχαίνουν καθολικού θαυμασμού, δεν είναι κατά κανόνα κατάλληλες για χορό και χρησιμοποιούνται για αυτόν τον σκοπό σχεδόν μονάχα σε επαγγελματικές χορογραφίες.
Η περίοδος της αναγέννησης, από το 1983 και μετά
Το 1983 σηματοδοτεί αφ ενός την πτώση της δικτατορίας στην Αργεντινή και αφ ετέρου την εμφάνιση της μουσικοχορευτικής θεατρικής παράστασης Tango Argentino, που περιόδευσε την Ευρώπη και την Βόρεια Αμερική. Και τα δύο γεγονότα θεωρούνται ότι συνέβαλλαν στην αναγέννηση του ενδιαφέροντος για το τανγκό, ως μουσική και ως χορό, τόσο στην Αργεντινή όσο και στον υπόλοιπο κόσμο.
Ακμάζουν ξανά ορχήστρες που παίζουν κλασσικά τανγκό (Sexteto Mayor, Color Tango, και πολλές άλλες) και νέοι τραγουδιστές που ακόμη και όταν τραγουδούν καινούργια τραγούδια μένουν πιστοί στο ήθος και το ύφος του τανγκό (π.χ. ο Daniel Melingo ).
"Ελέκτρο-τάνγκο" ή "κράμα-τάνγκο", όπου οι ηλεκτρονικές επιδράσεις μπορούν να είναι από ανεπαίσθητες έως κυρίαρχες. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν το συγκρότημα Tanghetto, το συγκρότημα Narcotango του Carlos Libedinski, το συγκρότημα Gotan Project (με βάση το Παρίσι), το συγκρότημα Bajofondo του Gustavo Santaolala, κλπ. Κάποιοι χορευτές του τανγκό ανά τον κόσμο απολαμβάνουν να χορεύουν αυτήν την μουσική, ενώ άλλοι την θεωρούν αποξενωμένη από την μουσική και χορευτική παράδοση και την αποφεύγουν.
Άλλοι μουσικοί συνέχισαν στα ίχνη του Astor Piazzolla, χρησιμοποιώντας στο τανγκό στοιχεία από την τζαζ και από την κλασική μουσική, παραδείγματος χάριν ο Ντίνο Σαλούτσι, ο Rodolfo Mederos, ο Ενρίκε Μαρτίν Εντένσα, ο Χουάν Μαρία Σολάρε και ο Fernando Otero.
Αντίκτυπος στην μουσική και τον χορό
Ήδη από την δεκαετία του 20 πολλοί γνωστοί συνθέτες κλασσικής μουσικής επηρεάστηκαν από το τανγκό και έβαλαν στοιχεία από το τανγκό σε συνθέσεις τους. Στις μέρες μας το τανγκό έχει γίνει μέρος του ρεπερτορίου πολλών κλασσικών μουσικών. Ο βαρύτονος Jorge Chaminé, ο τσελλίστας Yo-Yo Ma, η πιανίστρια Martha Argerich, ο διευθυντής ορχήστρας Daniel Barenboim, ο βιoλιστής Gidon Kremer, ο τενόρος Placido Domingo, ο τενόρος Marcelo Álvarez και άλλοι έχουν ερμηνεύσει και ηχογραφήσει τανγκό. Εξ άλλου συνθέτες και ερμηνευτές άλλων δημοφιλών μουσικών ειδών, όπως της σάλσα, της ηλεκτρονικής ποπ, του ροκ και άλλων συχνά διαλέγονται καλλιτεχνικά με την παράδοση του τανγκό.
Παράλληλα πολλοί χορογράφοι έχουν εμπνευστεί από το τανγκό, ενδεικτικά ο Maurice Béjart, ο Paul Taylor, η Pina Bausch.
Tανγκό και Ρεμπέτικα
Αρκετοί έχουν επισημάνει κάποιες συγγένειες μεταξύ του τανγκό και των Ρεμπέτικων, όχι βέβαια στην μουσική αλλά στο περιεχόμενο των στίχων και την συσχέτιση της προέλευσης με το κοινωνικό περιθώριο. Αυτές οι συγγένειες πάντως δεν πρέπει να υπερτιμώνται γιατί το τανγκό του 20ού αιώνα είναι βασικά ένα έντεχνο μουσικό είδος με διαταξική απήχηση, και οι αναφορές των στίχων στις εμπειρίες ανθρώπων του περιθωρίου συνιστούν περισσότερο νοσταλγικό ρομαντισμό για το ήθος μιας άλλης εποχής παρά άμεση έκφραση αυτού του ήθους.
Χορός
Το τανγκό χορεύεται από ζευγάρια αγκαλιασμένα κοντά, και μολονότι η αγκαλιά μπορεί κάποτε να χαλαρώνει για να εκτελεστούν κινήσεις που το απαιτούν, κατά κανόνα δεν σπάει. Είναι έντονα αυτοσχεδιαστικό με σαφώς διακριτούς ρόλους για τον καβαλιέρο και την ντάμα, όπου ο καβαλιέρος με την κίνησή του προτείνει κινήσεις στην ντάμα στις οποίες τελικά προσαρμόζεται ο ίδιος. Έτσι, όταν χορεύεται από έμπειρους χορευτές, συνιστά έναν διάλογο του ζευγαριού με αφορμή την μουσική, γιατί, σε αντίθεση με άλλους χορούς, δεν έχει τυποποιημένα βήματα και φιγούρες αλλά μάλλον ένα κινησιολογικό λεξιλόγιο και ένα αντίστοιχο συντακτικό που επιτρέπει τον αυτοσχεδιαστικό σχηματισμό χορευτικών φράσεων σχεδόν απεριόριστης ποικιλίας ανάλογα με την μουσική, την διάθεση του ζευγαριού και τον διαθέσιμο χώρο στην πίστα. Στο τανγκό της χρυσής εποχής (περίπου 1930-1955) καβαλιέρος και ντάμα κρατούν ο καθένας ισορροπία ανεξάρτητα από τον άλλον. Με την αναγέννηση του τανγκό από το 1983 και μετά, συνυπάρχει η τάση διατήρησης του κλασικού στυλ της χρυσής εποχής με την τάση να εισαχθούν νέα στοιχεία όπως η αλληλοεξάρτηση ισορροπίας με το ζευγάρι να ακουμπά στο πάνω μέρος του σώματος σε σχήμα Λ ή να κρατιέται από τα χέρια σε σχήμα V. Αλλά ασχέτως στυλ, το τανγκό μετά το 1983 είναι ένας χορός που διδάσκεται (περίφημοι είναι οι Αργεντίνοι δάσκαλοι-χορευτές Juan Carlos Copes, Fabian Salas, Mariano "Chicho" Frumboli, Gustavo Naveira, Pablo Veron και πολλοί άλλοι) ενώ στην Αργεντινή της χρυσής εποχής οι χορευτές ήταν αυτοδίδακοι και αλληλοδιδασκόμενοι.
Στην Αργεντινή, αλλά και όπου αλλού στον κόσμο υπάρχουν θιασώτες του Αργεντίνικου τανγκό, το τανγκό ως κοινωνικός χορός χορεύεται προπάντων σε συναθροίσεις για τις οποίες έχει επικρατήσει το όνομα μιλόγκα (milonga). Εκτός από τανγκό εκεί χορεύεται και βαλς (αλλά με κινησιολογία παρμένη από το τανγκό) και μιλόγκα (ένας πιό ρυθμικός και γρήγορος χορός). Σε μια μιλόγκα ακολουθούνται συνήθως παραδοσιακοί κανόνες όσον αφορά την συμπεριφορά των χορευτών και τις επιλογές του ντι-τζέϊ, που αποσκοπούν στο να διευκολύνουν τον χορό, ακόμη και μεταξύ αγνώστων, αλλά και να αποτρέψουν ανάρμοστες συμπεριφορές. Η μουσική είναι προπάντων από την Αργεντινή της χρυσής εποχής, αλλά κάποτε και παλιότερη και κάποτε και πιό πρόσφατη, άλλοτε στο παραδοσιακό στυλ, άλλοτε από το νεωτερικό ρεπερτόριο του nuevo tango, και κάποτε ακόμη και από άλλα είδη (οπότε χαρακτηρίζεται "alternative"/"εναλλακτική") όπως ποπ/ροκ.
Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990 άρχισε και στην Ελλάδα να αναπτύσσεται ενδιαφέρον για το αργεντίνικο τανγκό, με παράλληλη εμφάνιση στην Αθήνα των πρώτων δασκάλων (Ελλήνων και Αργεντίνων) και σχολών, ανθρώπων που ήθελαν να κάνουν το τανγκό χόμπυ και αιθουσών όπου μπορούσε κανείς να χορέψει. Προς το τέλος της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα το τανγκό είχε πλέον διαδοθεί και σε άλλες μεγάλες πόλεις της Ελλάδας και είχε έναν σημαντικό (αν και ποσοστιαία μικρό σε σχέση με τον πληθυσμό) αριθμό αφωσιωμένων οπαδών που ήταν διατεθειμένοι να μάθουν να χορεύουν έναν σχετικά δύσκολο χορό και να τον κάνουν χόμπυ. Το 2010 στην Αθήνα υπήρχαν περισσότερες από δέκα μιλόγκες που κάθε μια τους λειτουργούσε τακτικά μια φορά την εβδομάδα.
Άλλες πηγές που μπορεί κανείς να συμβουλευτεί
*
Αγία Ελισάβετ της Ουγγαρίας
Η Αγία Ελισάβετ της Ουγγαρίας (Árpád-házi Szent Erzsébet, 7 Ιουλίου 1207 - 17 Νοεμβρίου 1231), γνωστή και ως Αγία Ελισάβετ της Θουριγγίας, ήταν πριγκίπισσα του Βασιλείου της Ουγγαρίας και αγαπητή καθολική αγία που υπήρξε από τα πρώτα μέλη του Τρίτου Τάγματος του Αγίου Φραγκίσκου, από το οποίο τιμάται ως η προστάτιδά του.
Η Ελισάβετ παντρεύτηκε σε ηλικία 14 ετών και έμεινε χήρα στα 20.
Η ζωή της
Ήταν κόρη του βασιλιά της Ουγγαρίας Ανδρέα Β΄ και της Γερτρούδης των Άντεχς, κόρης του Μπέρτολντ δούκα της Μερανίας.
Έγινε μεγάλο σύμβολο σε όλο τον χριστιανικό κόσμο, αφού παντρεύτηκε σε ηλικία 14 ετών, χήρεψε στα 20, εγκατέλειψε τα τεράστια πλούτη της, γινόμενη σύμβολο της χριστιανικής χάρης, και τελικά πεθαίνοντας πολύ πρόωρα μόλις 24 ετών.
Τεσσάρων ετών, αρραβωνιάστηκε τον Λουδοβίκο Δ΄ των Λουδοβικιδών λάντγκραβο της Θουριγγίας, για τον οποίο υπάρχουν αμφιβολίες αν ήταν μεγαλύτερος ή μικρότερος σε σχέση με τον αδελφό του Έρμαν. Τελικά, βάσει των χρονικών του 14ου αιώνα, υπάρχει βεβαιότητα ότι ήταν ο μεγαλύτερος.
Το 1221, παντρεύτηκε το Λουδοβίκο Δ΄, με τον γάμο αρχικά να φαίνεται ευτυχής. Φραγκισκανοί μοναχοί έφθασαν στην Αυλή και η Ελισάβετ, που ήδη ήταν γνώστης της διδασκαλίας του Φραγκίσκου της Ασσίζης, άρχισε και να τη βιώνει. Ο σύζυγός της δεν είχε καμιά αντίρρηση σε αυτό, γιατί πίστευε ότι η βοήθεια στους φτωχούς μπορεί να φέρει την ανταμοιβή στην αιώνια ζωή. Σύμβουλο και εξομολόγο πήρε τον σκληρό Κορράδο του Μάρμπουργκ.
Την Άνοιξη του 1226, όταν πλημμύρες, πανώλη και πείνα θέριζαν τη Θουριγγία, η Ελισάβετ και ο Λουδοβίκος έκαναν σημαντικό έργο, μοιράζοντας τρόφιμα και ρούχα στους φτωχούς. Η Ελισάβετ έχτισε νοσοκομείο με 26 κρεβάτια που το επισκεπτόταν καθημερινά. Η ζωή της άλλαξε σημαντικά προς το χειρότερο τον Σεπτέμβριο του 1227, όταν ο Λουδοβίκος, που υποστήριζε το Γερμανό αυτοκράτορα Φρειδερίκο Β΄ Χοενστάουφεν και πήγαινε να ενωθεί μαζί του στην Ε' Σταυροφορία, πέθανε στο Οτράντο από πανώλη.
Ο Κορράδος είχε τεθεί ως υπερασπιστής της από τον πάπα Γρηγόριο Θ΄ και η Ελισάβετ μετακινήθηκε στο Μάρμπουργκ της Έσσης. Η Ελισάβετ είχε κάνει πολλές υποσχέσεις στον Κορράδο, σε περίπτωση προώρου θανάτου του συζύγου της, αλλά η συμπεριφορά του Κορράδου ήταν πολύ άσχημη απέναντί της, αφού την ξυλοκοπούσε και δεν της επέτρεπε να δει τα τρία της παιδιά. Το δεύτερο παιδί της, η Σοφία (1224 - 1284), παντρεύτηκε τον Ερρίκο Β΄ δούκα της Βραβάντης και η Γερτρούδη (1227 - 1297), που γεννήθηκε λίγο μετά το τέλος του πατέρα της, έγινε ηγουμένη στο Άλντενμπεργκ.
Απεβίωσε μόλις 24 ετών, στις 17 Νοεμβρίου του 1231, λόγω της κακομεταχείρισης του Κορράδου.
Θρύλοι
Κυκλοφορούν πολλοί θρύλοι γύρω από τη δράση της Ελισάβετ. Γνωστός είναι ο θρύλος, όπου μετέφερε ένα μεγάλο καλάθι με ψωμιά για τους φτωχούς. Ο σύζυγος της ζήτησε να δει τι έχει το συγκεκριμένο καλάθι και ξαφνικά τα ψωμιά μεταμορφώθηκαν σε ρόδα. Προς τιμή του θαύματος κτίσθηκε μεγάλη νεογοτθική εκκλησία στη Βουδαπέστη, στην πλατεία των Ρόδων.
Κατά άλλη μαρτυρία, είχε φασκιώσει έναν λεπρό στο κρεβάτι που μοιραζόταν με τον σύζυγο της. Αυτός ζήτησε να δει ποιος είναι και όταν έσπασαν οι φασκιές αντί για τον λεπρό είδε τον Εσταυρωμένο Ιησού Χριστό.
Αγιοποιήθηκε από τον πάπα Γρηγόριο Θ΄ το 1235. Την Πεντηκοστή, στην αντίστοιχη τελετή, την απεκάλεσε σαν τη μεγαλύτερη γυναίκα του γερμανικού Μεσαίωνα. Το σώμα της σε μια χρυσή θήκη έγινε αντικείμενο δημόσιου προσκυνήματος στην εκκλησία του Μάρμπουργκ, όπου παρέμεινε. Αργότερα, η συγκεκριμένη εκκλησία έγινε κέντρο του Τευτονικού τάγματος μέχρι τη διάλυση των Τευτόνων από το Ναπολέοντα Α΄ το 1803.
Υπάρχει και η φήμη ότι η Αγία Ελισάβετ, μέσω της κόρης της, Σοφίας, είναι η γενάρχης των περισσότερων γερμανικών αριστοκρατικών οικογενειών.
Παραπομπές
Κατηγορία:Θουριγγία Κατηγορία:Βασιλική οικογένεια της Ουγγαρίας Κατηγορία:Άγιοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας Κατηγορία:Οίκος των Άρπαντ
Ντέγιαν Τομάσεβιτς
Ο Ντέγιαν Τομάσεβιτς (Σερβικά: Дејан Томашевић), Τάλσι, 6 Μαΐου 1973), είναι Σέρβος πρώην διεθνής καλαθοσφαιρσιτής καθώς και πρώην Γενικός Γραμματέας της σερβικής ομοσπονδίας μπάσκετ. Έχει ύψος 2,08 μέτρα και αγωνιζόταν ως σέντερ. Υπήρξε ένας από τους καλύτερους σέντερ στην Ευρώπη, με έφεση στο ριμπάουντ, ενώ η αγωνιστική του οξυδέρκειά τον έκανε να πασάρει εξαιρετικά για τη θέση του. Αποτέλεσε παίκτη του Παναθηναϊκού για τρία χρόνια. Συνολικά στην καριέρα του κατέκτησε 17 τίτλους σε συλλογικό επίπεδο, ενώ αποτέλεσε μέλος της Εθνικής Σερβίας για δέκα χρόνια κατακτώντας 6 μετάλλια σε όλες τις διοργανώσεις.
Σταδιοδρομία
Ξεκίνησε την καριέρα του το 1990 στον Ερυθρό Αστέρα. Πέντε χρόνια αργότερα αγωνίστηκε στην Παρτιζάν Βελιγραδίου για τέσσερα χρόνια τις σεζόν 1995-99.
Τα επόμενα δύο χρόνια (1999-01) ήταν αθλητής της Μπουντούτσνοστ. Όντας στη Μπουντούτσνοστ το 2001, στην έκδοση της νέας Ευρωλίγκα, ολοκλήρωσε τη χρονιά με περισσότερες από 30 μονάδες σε αξιολόγηση μέσο όρο ανά αγώνα. Κανείς άλλος μέχρι σήμερα δεν έχει καταφέρει να φτάσει αυτόν τον αριθμό. Επίσης ήταν πρώτος σε μέσο όρο ριμπάουντ με 11,5 ανά αγώνα. Το 2001 ήταν ο MVP της κανονικής διάρκειας της Ευρωλίγκα.
Τη σεζόν 2001-02 αγωνίστηκε με την ισπανική Τάου Κεράμικα. Από το 2003 έως το 2005 αγωνίστηκε στη Βαλένθια με την οποία κατέκτησε το ULEB Cup το 2003, βγαίνοντας MVP των τελικών.
Τον Σεπτέμβριο του 2008 συμφώνησε να συνεχίσει την καριέρα του στον ΠΑΟΚ, όπου έμεινε για ένα χρόνο και τελείωσε την πλούσια αθλητική του καριέρα. Το 2010, ήταν στους 50 υποψήφιους για να βρεθεί στην καλύτερη ομάδα της Ευρωλίγκα για την δεκαετία 2000-2010, δεν κατάφερε ωστόσο να μπει στην τελική δεκάδα.
Εθνική ομάδα
Ο Τομάσεβιτς ήταν πρώτο μέλος της εθνικής ομάδας Γιουγκοσλαβίας και Σερβίας των ανδρών, με την οποία κέρδισε 3 χρυσά μετάλλια στο Ευρωμπάσκετ 1995, το Ευρωμπάσκετ 1997 και το Ευρωμπάσκετ 2001 καθώς και το χάλκινο μετάλλιο στο Ευρωμπάσκετ 1999. Επίσης κέρδισε 2 χρυσά μετάλλια στο Παγκόσμιο Κύπελλο της FIBA, κατακτώντας το χρυσό στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της FIBA το 1998 και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της FIBA το 2002. Επίσης κέρδισε ένα ασημένιο μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1996 και αγωνίστηκε επίσης στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2000 στο Σίδνεϊ και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 στην Αθήνα. Τελευταία του διοργάνωση με τον εθνόσημο ήταν το Ευρωμπάσκετ 2005 που πραγματοποιήθηκε στην πατρίδα του, Σερβία.
Ομοσπονδία Μπάσκετ Σερβίας
Τον Απρίλιο του 2011, ο Τομάσεβιτς, έγινε αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Μπάσκετ της Σερβίας, υπεύθυνος για τους διαγωνισμούς. Τον Οκτώβριο του 2015, διορίστηκε γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Μπάσκετ της Σερβίας. Στις 21 Νοεμβρίου 2019, λίγους μήνες πριν ολοκληρωθεί η θητεία του, παραιτήθηκε από το πόστο του μετά από οκτώ χρόνια.
Στις 25 Μαΐου 2019, ηττήθηκε στις εκλογές για την Προεδρία της FIBA Europe.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σέντερ Κατηγορία:Σέρβοι καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Γιουγκοσλάβοι καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Παναθηναϊκού Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές ΠΑΟΚ Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Σάσκι Μπασκόνια Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Βαλένθια Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ερυθρού Αστέρα Βελιγραδίου Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Παρτιζάν Βελιγραδίου Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές μαυροβουνιακών συλλόγων Κατηγορία:Ξένοι καλαθοσφαιριστές στην Ελλάδα Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές ελληνικών συλλόγων Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Α1 Εθνικής Ελλάδας Κατηγορία:Παίκτες νικητές Ευρωμπάσκετ Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1995 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1997 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1999 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 2001 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 2005 Κατηγορία:Παίκτες νικητές Παγκοσμίου Πρωταθλήματος FIBA Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Παγκοσμίου Πρωταθλήματος 1998 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Παγκοσμίου Πρωταθλήματος 2002 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1996 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2000 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2004
Στιούι Γκρίφιν
Ο Στιούαρτ "Στιούι" Γκίλιγκαν Γκρίφιν (Stewart "Stewie" Gilligan Griffin) είναι πλασματικός χαρακτήρας της αμερικανικής σειράς κινουμένων σχεδίων Family Guy. Είναι το μικρότερο παιδί του Πήτερ Γκρίφιν και της Λόις Γκρίφιν. Τα αδέρφια του είναι ο Κρις Γκρίφιν και η Μεγκ Γκρίφιν. Έχει επίσης έναν ετεροθαλή αδερφό, τον Μπέρτραμ, που είναι άγνωστος στους υπόλοιπους Γκρίφιν. Η φωνή του Στιούι ανήκει στον Σεθ ΜακΦάρλαν.
Ο Στιούι θεωρείται ως ο έντονος χαρακτήρας της σειράς. Το περιοδικό Wizard Magazine τον κατέταξε 95ο στη λίστα "100 μεγαλύτεροι κακοί όλων των εποχών".
Προσωπικότητα
Ο Στιούι μιλάει με βρετανική προφορά ενηλίκου ατόμου, η οποία μεγεθύνεται για χιουμοριστικούς λόγους. Είναι υπέρ ιδιοφυΐα με μακιαβελικές προσδοκίες, συμπεριλαμβανομένων των στόχων για κατάκτηση του κόσμου.
Η εκλεπτυσμένη συμπεριφορά του Στιούι αναμιγνύεται με παιδικές κινήσεις και ενδιαφέροντα. Ο Στιούι ενδίδει και σε άλλες αδυναμίες των παιδιών της ηλικίας του - πιστεύει οτι ο Πήτερ εξαφανίζεται κατά την διάρκεια ενός παιχνιδιού ή καθυποτάσσεται στα γέλια όταν η Λόις του φυσάει το στομάχι και δεν έχει ιδέα για το πώς να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα. Ο Σεθ ΜακΦάρλαν έχει δηλώσει πως θέλει να προβάλλει την αδυναμία ενός βρέφους μέσα από τα μάτια ενός ενήλικα.
Όσον αφορά τη φυσική των κινουμένων σχεδίων, η ικανότητα του να σηκώνει αντικείμενα πολύ μεγαλύτερα από αυτόν δεν εντυπωσιάζει τους υπόλοιπους χαρακτήρες, καθώς κανένας δεν εντυπωσιάζεται και όταν ο Στιούι χρησιμοποιεί όπλα.
Η ικανότητες του Στιούι στη φυσική και τη μηχανολογία αγγίζουν την επιστημονική φαντασία. Έχει κατασκευάσει πολεμικά αεροπλάνα, μια μηχανή ελέγχου του μυαλού, μηχανή ελέγχου του καιρού, ρομπότ καθώς και μια μηχανή του χρόνου. Ο Στιούι τα κατασκευάζει για να ξεπεράσει το άγχος που επιφέρει η βρεφική ζωή (όπως πόνος στα δόντια και το να τρώει βρασμένο μπρόκολο) και για να σκοτώσει την Λόις, με μικτή επιτυχία στην καλύτερη περίπτωση.
Αν και δεν αναφέρεται τόσο συχνά πλέον, είναι γνωστό ότι ο Στιούι απεχθάνεται την μητέρα του και θέλει να κατακτήσει τον κόσμο. Στα παραπλανητικά επεισόδια δράσης της έκτης σεζόν, Stewie Kills Lois και Lois Kills Stewie, ο Στιούι επιστέφει στα σχέδια του να σκοτώσει την μητέρα του αλλά τελικά αποδεικνύεται ότι όλα ήταν μια εξομοίωση.
Παρόλο που ο Στιούι έχει απέχθεια προς την μητέρα του, σε όλα τα επεισόδια κάθεται δίπλα της χωρίς παράπονα. Κρατάει επαφή με τα βρεφικά του ένστικτα και βλέπει την Λόις σαν πηγή προστασίας άνεσης, παρόλο που συνεχίζει να σχεδιάζει την κατάκτηση του κόσμου. Οπότε το μίσος μπορεί να έχει δύο οπτικές γωνίες, αγαπάει την προστασία της αλλά περιστασιακά θέλει να την σκοτώσει.
Επικοινωνία με τους ενήλικες
Ο Σεθ ΜακΦάρλαν έχει δώσει μερικούς γενικούς κανόνες ως προς το πώς ο Στιούι επικοινωνεί με τους υπόλοιπους.
Ο Μπράιαν είναι ο μόνος από τους χαρακτήρες που μπορεί να καταλάβει άμεσα τι λέει ο Στιούι. Στο επεισόδιο Running Mates, ο Μπράιαν, για ένα μικρό χρονικό διάστημα, μπορεί να ακούσει την σκέψη του Στιούι, αλλά αυτό το φαινόμενο δεν εξερευνήθηκε στα ακόλουθα επεισόδια.
Επίσης, οι ενήλικες καταλαβαίνουν τον Στιούι αλλά δεν του δίνουν σημασία. Στις δύο πρώτες σεζόν, όλοι πίστευαν ότι οι αυτό δεν συνέβαινε, ωστόσο, στην περιγραφή του DVD του επεισοδίου E. Peterbus Unum, ο Σεθ ΜακΦάρλαν απαντά πως οι ενήλικες μπορούν να τον καταλάβουν αλλά δεν δίνουν σημασία σε αυτά που λέει.
Αμφίβολη σεξουαλικότητα
Όταν οι συγγραφείς άρχισαν να προβάλλουν περισσότερο την προσωπικότητα του Στιούι στην δεύτερη σεζόν, ο ΜακΦάρλειν και οι συγγραφείς άρχισαν να εξερευνούν την σεξουαλικότητα του βρέφους, με μια σειρά αστείων που υπονοούσαν ότι ο Στιούι είναι ομοφυλόφιλος. Στην περιγραφή του Stewie Griffin: The Untold Story, οι συγγραφείς περιέγραψαν πως ήθελαν να κάνουν τον Στιούι να ανακαλύψει ότι είναι ομοφυλόφιλος, αλλά τελικά αποφάσισαν να πάρουν άλλο δρόμο.
Ο Στιούι φαίνεται να απαντάει με αυθορμητισμό σε ομοφυλοφιλικού περιεχομένου σκηνές σε πολλά επεισόδια και, συγκεκριμένα, στο επεισόδιο "Chick Cancer" ο Στιούι εύχεται οι άντρες να μπορούσαν να "βρίσκονται με τους φίλους τους και να κάνουν τα ίδια πράγματα που θα έκαναν με μια γυναίκα". Ο Στιούι έχει φορέσει γυναικεία ρούχα σε αρκετά επεισόδια. Σε πολλές περιπτώσεις, φαίνεται να είναι ερωτευμένος με τον σκύλο του, Μπράιαν.
Stewie Griffin: The Untold Story
μικρογραφία|160px|Το εξώφυλλο της ταινίας. Στις 27 Σεπτεμβρίου του 2005, η 20th Century Fox κυκλοφόρησε σε DVD την ταινία Stewie Griffin: The Untold Story, όπου πρωταγωνιστεί ο Στιούι. Η ταινία ακολουθεί τον Στιούι σε ένα ταξίδι γύρω από τη χώρα στην προσπάθεια του να ανακαλύψει έναν άνδρα που πιστεύει ότι είναι ο πατέρας του, αφού τον είδε στην τηλεόραση.
Η ταινία μονταρίστηκε σε 3 μισάωρα τηλεοπτικά επεισόδια που προβλήθηκαν στο Fox στις 21 Μαΐου του 2006.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χαρακτήρες του Family Guy
3057 Μέλαρεν
Ο Μέλαρεν (Mälaren) είναι ένας αστεροειδής που περιφέρεται στην εσωτερική περιοχή (δηλαδή την προς την πλευρά του Ηλίου) της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών και έχει απόλυτο μέγεθος, όπως αυτό ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα, 13,4. Ανακαλύφθηκε το 1981 από τον Αμερικανό αστρονόμο Έντουαρντ Μπόουελ, που παρατηρούσε από την `Αντερσον Μέσα (σταθμός του Αστεροσκοπείου Λόουελ), και πήρε το όνομά του από την ομώνυμη λίμνη, την τρίτη μεγαλύτερη της Σουηδίας.
Τα φυσικά χαρακτηριστικά του Μέλαρεν είναι άγνωστα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι-πηγές
Μελαρεν
Πία Ζαντόρα
Η Πία Ζαντόρα (πραγματικό όνομα: Πία Αλφρέντα Σιπάνι, 4 Μαΐου 1954 - ) είναι Αμερικανίδα ηθοποιός και τραγουδίστρια. Αφού εργάστηκε ως παιδί-ηθοποιός στο Μπρόντγουεϊ, σε περιφερειακά θέατρα και στην ταινία Ο Άρης εναντίον της Γης (1964), τράβηξε τα φώτα της δημοσιότητας το 1981 όταν, μετά τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην αμφιλεγόμενη ταινία Η πεταλουδίτσα, κέρδισε Χρυσή Σφαίρα ως Νέο Αστέρι της Χρονιάς ενώ ταυτόχρονα κέρδισε Χρυσό Βατόμουρο ως η Χειρότερη Ηθοποιός και το Χειρότερο Νέο Αστέρι για την ίδια ερμηνεία.
Όταν στη δεκαετία του 1980, η κινηματογραφική καριέρα της Ζαντόρα δεν κατάφερε να εισπράξει καλές κριτικές, εκείνη έστρεψε το ενδιαφέρον της στη μουσική. Ως τραγουδίστρια, έχει κυκλοφορήσει πολλά άλμπουμ με γνωστές δημοφιλείς επιτυχίες, συχνά με την υποστήριξη συμφωνικής ορχήστρας. Ήταν υποψήφια για Grammy το 1984.
Τα πρώτα χρόνια
Η Ζαντόρα γεννήθηκε στο Χόμποκεν του Νιου Τζέρσεϊ. Ο πατέρας της, Αλφόνς Σιπάνι, ήταν Ιταλοαμερικανός βιολονίστας και η μητέρα της, Σατουρνίνα Σιπάνι (το γένος Ζαντορόφσκι), ήταν Πολωνοαμερικανίδα υπεύθυνη σε θεατρικό βεστιάριο για παραγωγές στο Μπρόντγουεϊ, τη Μητροπολιτική Όπερα και την Όπερα της Νέας Υόρκης.
Η Χαντόρα ενσωμάτωσε μέρος του πατρικού ονόματος της μητέρας της στο καλλιτεχνικό της ψευδώνυμο. Εμφανίστηκε ως παιδί0ηθοποιός στο Midgie Purvis και έπαιξε τη μικρότερη αδερφή στην παράσταση στο Μπρόντγουεϊ του Βιολιστή στη στέγη (1964–66).
Κινηματογράφος
Ο πρώτος κινηματογραφικός ρόλος της Ζαντόρα ήταν μιας νεαρής Αρειανής, στην ταινία του 1964 Ο Άρης εναντίον της Γης, που θεωρείται ευρέως ως μια από τις χειρότερες ταινίες που έγιναν ποτέ.
Η καριέρα της Ζαντόρα έκανε μικρή πρόοδο έως ότου, ενώ περιόδευε με ένα μιούζικαλ το 1972, γνώρισε τον 30 χρόνια μεγαλύτερό της Ισραηλινό Μεσουλάμ Ρικλίς. Παντρεύτηκαν στις 18 Σεπτεμβρίου 1977. Λίγο καιρό μετά τον γάμο της, η Ζαντόρα εμφανίστηκε σε έντυπες και τηλεοπτικές διαφημίσεις κρασιού μιας εταιρείας όπου ο σύζυγός της ήταν μέτοχος.
Αθηνά Μερτύρη
Η Αθηνά Μερτύρη (και Μερτήρη, Αλεξανδρούπολη 1931 - 24 Νοεμβρίου 2007) ήταν Ελληνίδα ηθοποιός.
Πία Ζαντόρα
Κινηματογράφος
Πρωταγωνίστησε με τον Στέισι Κιτς και τον Όρσον Γουέλς στη μεταφορά του 1982 του μυθιστορήματος Η πεταλουδίτσα, της οποίας η πλοκή περιελάμβανε αιμομιξία πατέρα-κόρης. Στο σάουντρακ η Ζαντόρα τραγουδούσε το «It's Wrong for Me to Love You». Κέρδισε Χρυσή Σφαίρα εκείνη τη χρονιά ως το καλύτερο νέο αστέρι της χρονιάς εν μέσω κατηγοριών ότι ο Ρικλίς είχε αγοράσει το βραβείο μέσω διαφημιστικής καμπάνιας που περιελάμβανε την εικόνα της Ζαντόρα σε διαφημιστικές πινακίδες στη λεωφόρο Sunset Boulevard, δημοσίευση στο περιοδικό Playboy και παροχές στους ψηφοφόρους των Χρυσών Σφαιρών. Οι περισσότεροι κριτικοί, ωστόσο, έκριναν αρνητικά την ερμηνεία της (για παράδειγμα, ο κριτικός κινηματογράφου της εφημερίδας The New York Times Βίνσεντ Κάνμπυ περιέγραψε την ερμηνεία της Ζαντόρα στην ταινία ως «θεαματικά ανεπαρκή»), και έλαβε δύο Χρυσά Βατόμουρα το 1982 ως το Χειρότερο Νέο Αστέρι και ως η χειρότερη ηθοποιός.
Αθηνά Μερτύρη
Βιογραφία
Έπαιξε μικρούς ρόλους σε κωμωδίες. Πολύ γνωστός είναι ο ρόλος της ως άσχημης με υποψήφιο παρτενέρ τον Θανάση Βέγγο, όπως στην ταινία του 1963 Τύφλα να 'χει ο Μάρλον Μπράντο, όπου η ίδια απαγγέλλει στον... ποιητή Βέγγο ανεβασμένη σε δέντρο. Την τελευταία δεκαετία έπαιξε και σε θεατρικές παραστάσεις. Το 1999 έκανε την τελευταία της κινηματογραφική εμφάνιση στην ταινία Safe sex, στης οποίας το τραγούδι τίτλων επίσης τραγούδησε. Η κόρη της, Βαρβάρα Μερτύρη, είναι επίσης ηθοποιός. Πέθανε στις 24 Νοεμβρίου 2007 από ανακοπή καρδιάς στην αφάνεια, αφού η ίδια δεν ήθελε να μαθευτεί ο θανατός της δημόσια.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Πία Ζαντόρα
Κινηματογράφος
Η Ζαντόρα πρωταγωνίστησε αργότερα στην ταινία του 1982 Έντιμος δολοφόνος, μια κωμωδία β΄κατηγορίας με συμπρωταγωνιστές τους Τέλι Σαβάλας και Ντέζι Αρνάζ Τζούνιορ. Το 1983 εμφανίστηκε στην κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος του Χάρολντ Ρόμπινς The Lonely Lady, ως επίδοξη σεναριογράφος που πετυχαίνει αφού επιζήσει από σεξουαλική επίθεση. Για αυτή την ερμηνεία έλαβε Χρυσό Βατόμουρο το 1983 στην κατηγορία Χειρότερη Γυναικεία Ερμηνεία. Με βάση την πολλαπλή αναγνώριση από τα βραβεία Χρυσό Βατόμουρο, η Ζαντόρα ονομάστηκε το Χειρότερο Νέο αστέρι της δεκαετίας (1980–89) και προτάθηκε ως η χειρότερη ηθοποιός της δεκαετίας του 1980.
Το 1985, η Ζαντόρα πρωταγωνίστησε ως το αντικείμενο του πόθου ενός εξωγήινου στη μουσική κωμωδία Voyage of the Rock Aliens. Εκτός από την κωμική της πλευρά, η ταινία ανέδειξε και τα μουσικά της ταλέντα και περιλάμβανε τα μισά τραγούδια από το άλμπουμ της Let's Dance Tonight του 1984. Το 1988 εμφανίστηκε ως μπίτνικ στην ταινία του Τζον Γουότερς Hairspray, για την οποία ο κριτικός κινηματογράφου Ρότζερ Ίμπερτ έγραψε: «Αν τίποτα άλλο δεν αξίζει για να πληρώσετε εισιτήριο για αυτήν την ταινία, ίσως πειστείτε από την προοπτική της απαγγελίας του Ουρλιαχτού του Άλεν Γκίνσμπεργκ από τη Ζαντόρα.
Το 2000, η Ζαντόρα προτάθηκε στα 20ά βραβεία Χρυσό Βατόμουρο ως η χειρότερη ηθοποιός του αιώνα, χάνοντας τελικά από τη Μαντόνα.
Μουσική
Αν και ως ηθοποιός, οι ερμηνείες της Ζαντόρα έχουν προκαλέσει την εχθρότητα των κριτικών, έχει σημειώσει μεγαλύτερη επιτυχία ως τραγουδίστρια. Η διασκευή της Ζαντόρα της επιτυχίας της Σίρλεϊ Έλις "The Clapping Song", που ηχογραφήθηκε για την ταινία του The Lonely Lady το 1983, έφτασε στο top 40 των ΗΠΑ (η μοναδική της επιτυχία στα Top 40 στο Billboard Hot 100) και το 1984 είχε επιτυχία ντουέτο με τον Τζερμέιν Τζάκσον με τίτλο "When the Rain Begins to Fall" από την ταινία Voyage of the Rock Aliens. Το 1985, έλαβε υποψηφιότητα για βραβείο Grammy Καλύτερης Γυναικείας Ροκ Φωνητικής Ερμηνείας για το τραγούδι "Rock It Out", χάνοντας από το "Better Be Good to Me" της Τίνα Τέρνερ. Επίσης το 1985, η Ζαντόρα κυκλοφόρησε το Pia & Phil, ένα άλμπουμ με γνωστές επιτυχίες με τη συνοδεία της Φιλαρμονικςή Ορχήστρας του Λονδίνου και ηχογράφησε ένα επόμενο άλμπουμ το 1986 με τίτλο I Am What I Am.
Το 1988, η Ζαντόρα έβγαλε ένα άλμπουμ με τίτλο When the Lights Go Out. Το άλμπουμ κυκλοφόρησε μόνο στην Ευρώπη και το σινγκλ "Dance Out of My Head" δεν μπήκε στους καταλόγους επιτυχιών παρά τους κορυφαίους παραγωγούς και τα ρεμίξ των κλαμπ. Το 1989, η Ζαντόρα ηχογράφησε το άλμπουμ Pia Z, που επίσης απέτυχε να μπει στους καταλόγους επιτυχιών. Το Pia—The Platinum Collection, μια συλλογή τριών CD, κυκλοφόρησε το 1993 και πωλήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω διαφημίσεων. Το άλμπουμ περιελάμβανε ανασυσκευασμένες εκδόσεις των Pia & Phil, I Am What I Am και Pia Today!
Το 1994, η Ζαντόρα έκανεμια εμφάνιση στην κωμωδία Τρελές σφαίρες 33⅓: Η τελευταία προσβολή, όπου ερμήνευσε το "This Could Be the Start of Something Big" κατά τη διάρκεια μιας παρωδίας ενός μουσικού νούμερου των βραβείων Όσκαρ.
Σύμφωνα με τος ιστότοπό της, το 2020 η Ζαντόρα κυκλοφόρησε νέο άλμπουμ με γνωστές αμερικανικές επιτυχίες, με τίτλο All or Nothing At All.
Καμπαρέ
Από το 2013, η Ζαντόρα ερμηνεύει το Pia's Place στο εστιατόριο Piero's Italian Cuisine του Λας Βέγκας.
Προσωπική ζωή
Η Ζαντόρα παντρεύτηκε τον επιχειρηματία Μεσουλάμ Ρικλίς το 1977, όταν εκείνη ήταν 23 ετών και εκείνος 54. Ήταν πρώτο όνομα στο ξενοδοχείο Riviera στο Λας Βέγκας στις αρχές της δεκαετίας του 1970 λόγω της σχέσης της με τον Ρικλίς και τον Φρανκ Σινάτρα. Ο Ζαντόρα και ο Ρικλίς αγόρασαν μια έπαυλη στο Μπέβερλι Χιλς τον Ιανουάριο του 1988 από τον ιδιοκτήτη των Λος Άντζελες Λέικερς, Τζέρι Μπας, έναντι σχεδόν 7 εκατομμυρίων δολαρίων. Κατέστρεψαν το μεγαλύτερο μέρος της, ενώ διατήρησαν τους ξενώνες, ισχυριζόμενοι ότι οι τερμίτες και ο χρόνος είχαν δυσκολέψει τις επισκευές.
Το σπίτι, το οποίο κάποτε μοιράζονταν οι Ντάγκλας Φέρμπανκς και Μαίρη Πίκφορντ, γκρεμίστηκε και ένα νέο σπίτι 25.000 τ.μ. χτίστηκε στο οικόπεδο. Η Ζαντόρα ισχυρίστηκε αργότερα ότι το ακίνητο κατεδαφίστηκε λόγω ενός τρομαχτικού οράματος που είχε εκείνη και τα παιδιά, όσο ο σύζυγός της έλειπε για δουλειές. Ο Ρικλίς παρήγγειλε ένα γυμνό πορτρέτο της Ζαντόρα με λάδι, το οποίο υποδεχόταν τους επισκέπτες.
Με τον πρώτο σύζυγό της, Ρικλίς, απέκτησε την Κάντι Ζαντόρα (1985 - ) και τον Κρίστοφερ Μπάρζι (1987 - ). Η Κάντι πήρε το όνομά της από τον κινηματογραφικό χαρακτήρα του Ζαντόρα στο Η πεταλουδίτσα, ο οποίος αργότερα ενέπνευσε τον τηλεφωνικό αριθμό του σταθμού σταθμού KADY-TV της Καλιφόρνιας, μετά την αγορά του από τον Ρικλίς το 1988. Όταν τον πούλησε, ο αριθμός του σταθμού άλλαξε.
Η Ζαντόρα και ο Ρικλίς χώρισαν το 1993 και η Ζαντόρα παρέμεινε στην έπαυλη μέχρι τα τέλη του 2005 ή τις αρχές του 2006, οπότε την πούλησε στον Κορεάτη επιχειρηματία Κόρι Χονγκ έναντι 17.650.000 δολαρίων ΗΠΑ.
Τον Ιούνιο του 2013, μετά από καβγά με τον έφηβο γιο της Τζόρνταν, η Ζαντόρα κατηγορήθηκε για ενδοοικογενειακή βία και φυλακίστηκε. Η Ζαντόρα, η οποία παραδέχτηκε ότι είχε καταναλώσει αλκοόλ πριν από το περιστατικό, έλαβε εντολή από τον δικαστή «να μείνει μακριά από προβλήματα για έναν χρόνο και να παρακολουθήσει συμβουλευτική για να ελέγξει τις παρορμήσεις της».
Εθνική Ισλανδίας (καλαθοσφαίριση γυναικών)
Η εθνική ομάδα καλαθοσφαίρισης γυναικών της Ισλανδίας αντιπροσωπεύει την Ισλανδία στις διεθνείς διοργανώσεις γυναικείας καλαθοσφαίρισης που οργανώνει η FIBA. Βρίσκεται υπό τη δικαιοδοσία της Ισλανδικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης (Korfuknattleikssamband Islands).
Συμμετοχή σε διεθνείς διοργανώσεις
Η Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης της Ισλανδίας ιδρύθηκε στις 29 Ιανουαρίου 1961. Το άθλημα είναι το δεύτερο δημοφιλέστερο στη χώρα μετά το ποδόσφαιρο.
Η γυναικεία εθνική ομάδα μετρά συμμετοχές μόνο στο κατώτερο τη τάξει πρωτάθλημα ευρωπαϊκής εμβέλειας, γνωστό ως «Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Μικρών Κρατών FIBA», καθώς και στη Division B. Επιφανέστερη αθλήτρια των τελευταίων χρόνων με τα εθνικά χρώματα είναι η Ελένα Σβέρισντοτιρ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ισλανδια Γυναικων
Παγοβούτι
Το Παγοβούτι είναι υδρόβιο πτηνό της οικογενείας των Κολυμβιδών, που απαντά και στον ελλαδικό χώρο. Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι Gavia immer και δεν περιλαμβάνει υποείδη (μονοτυπικό).
Ονοματολογία
Η επιστημονική ονομασία του γένους, είναι λατινική και, στην κυριολεξία σημαίνει «γλάρος», gāvĭa, ae, f. (=λάρος), I a bird, perh. the seamew, Plin. 10, 32, 48, § 91; 10, 74, 95, § 204; App. M. 5, p. 171., αγνώστου λοιπής αιτιολογίας. Οφείλεται στον περίφημο Ρωμαίο φυσιοδίφη Πλίνιο τον Πρεσβύτερο.
Η λατινική ονομασία του είδους σχετίζεται άμεσα με τις εκπληκτικές καταδύσεις του.
Η ελληνική του ονομασία οφείλεται στο γεγονός, ότι απαντάται κυρίως στις βόρειες περιοχές.
Συστηματική ταξινόμηση
Το Παγοβούτι περιγράφηκε από τον Γερμανό ζωολόγο και ορυκτολόγο Μόρτεν Μπράνιτς (Morten Thrane Brünnich, 1737-1827) ως Colymbus immer (Νήσοι Φερόες, 1764). Το γένος Colymbus περιελάμβανε, εκείνο τον καιρό, επίσης και τα πυγόποδα (βουτηχτάρια). Γύρω στο 1788, ωστόσο, ο Γερμανός φυσιοδίφης Γιόχαν Ράινχολντ Φόρστερ (Johann Reinhold Forster) υποστήριξε ότι, οι κόλυμβοι και τα πυγόποδα ήταν αρκετά διαφορετικά σε πολλά σημεία, ώστε να δικαιολογείται η κατάταξή τους σε ξεχωριστή γένη και, μετακίνησε το κηλιδοβούτι (μαζί με όλα τα άλλα είδη κολύμβων) στο σημερινό τους γένος, Gavia.
Το παγοβούτι είναι στενά συγγενικό είδος με τo Κιτρινόραμφο παγοβούτι (G. adamsii). Υπάρχει πιθανός υβριδισμός με το τελευταίο, και μικτά ζευγάρια (και την πιθανή υβρίδια) με Λαμπροβούτια (G. arctica) και Θαλασσοβούτια του Ειρηνικού (G. pacifica) έχουν παρατηρηθεί περιστασιακά.
Γεωγραφική εξάπλωση
αριστερά|μικρογραφία|Χάρτης εξάπλωσης του Gavia immer: Πράσινο = μόνιμες περιοχές αναπαραγωγής, Κίτρινο = καλοκαιρινές περιοχές αναπαραγωγής, Πορτοκαλί = Περιοχές διαχείμασης|300x300εσ Το Παγοβούτι ένα σχεδόν αποκλειστικά βορειοαμερικανικό είδος, όπου αναπαράγεται από 48 ° N στο Αρκτικό Κύκλο (Ν τοπικά μέχρι 40 ° Β, και Β μέχρι 78 ° Β).
Περιοχές αναπαραγωγής
Αναπαράγεται σε ένα μεγάλο μέρος του Καναδά και της Αλάσκας, τμήματα των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών, νότια τμήματα της Γροιλανδίας (Δανία) και στην Ισλανδία.
Περιοχές διαχείμασης
Διαχειμάζει στις ακτές της θάλασσας ή σε μεγαλύτερες λίμνες σε μια πολύ ευρύτερη περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των Ευρωπαϊκών ακτών προς τον Ατλαντικό από τη Φινλανδία μέχρι την Πορτογαλία και τη δυτική Μεσόγειο, τις Ατλαντικές ακτές της Βόρειας Αμερικής από το βόρειο Μεξικό, και την ακτή του Ειρηνικού της Βόρειας Αμερικής από το βόρειο Μεξικό μέχρι την άκρη της Αλάσκας.
Μεταναστευτικοί οδοί
Τα Παγοβούτια είναι κυρίως αποδημητικά πουλιά, με την εαρινή και φθινοπωρινή μετανάστευση να εμφανίζονται σε ένα ευρύ μέτωπο και, σημαντικές περιοχές ανάπαυλας σταματώντας για λίγο στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών.
Η μετανάστευση πραγματοποιείται τη μέρα, από μοναχικά άτομα ή ομάδες μέχρι και 15 ατόμων. Κατά τη διάρκεια της νότιας μετανάστευσης, μπορούν να περάσουν τη νύχτα σε ζώνες αρκετών εκατοντάδων ατόμων και να επικεντρωθούν στις μεγάλες λίμνες.
Αποτελεί αβέβαιο το καθεστώς παρουσίας του στη Μεσόγειο, ενώ κάποιες από τις παλαιότερες αναφορές ίσως οφείλονται σε σύχγυση με μεγαλόσωμα Λαμπροβούτια.
Στην Ελλάδα, το Παγοβούτι είναι σπάνιος και παραπλανημένος χειμερινός επισκέπτης.
Αναπαραγωγική περίοδος
Το παγοβούτι αναπαράγεται σε μεγάλες, βαθιές λίμνες γλυκού νερού σε δάση κωνοφόρων ή στην ανοικτή τούνδρα (del Hoyo et al 1992), που απαιτούν καθαρό νερό με ορατότητες τουλάχιστον 3-4 μ. και μικρά νησιά (λιγότερο από 2,5 εκτάρια) για φώλιασμα (Rimmer 1992).
Μορφολογία
Το Παγοβούτι είναι ένας μεγαλόσωμος και ρωμαλέος κόλυμβος, που μοιάζει αρκετά με Κορμοράνο. Το μέγεθός του ποικίλει, μερικά είναι σαν μεγάλα Λαμπροβούτια, αλλά όσο τα κιτρινόραμφα παγοβούτια. μικρογραφία|300x300εσ|Νεαρό παγοβούτι με το πτέρωμα του 1ου καλοκαιριού Όταν κολυμπά, φαίνεται το βαρύ ράμφος που το κρατά οριζόντιο, το μεγάλο κεφάλι και ο χοντρός λαιμός. Το μέτωπο με απότομη κλίση, μπορεί να ανασηκωθεί σαν μικρό «εξόγκωμα», σαν λοφίο, που κάνει την κορόνα να φαίνεται κοίλη. Όταν επιπλέει ψηλά, τα ανοιχτόχρωμα πιτσιλωτά πλευρά φαίνονται σαν πλήρης ανοιχτόχρωμη γραμμή (όπως στο Κηλιδοβούτι).
Το μεγάλο ράμφος είναι σκούρο γκρι με μαύρο και ευθύ, το κρατάει σε σχεδόν οριζόντια θέση. Τα κόκκινα μάτια του παγοβουτιού πιθανόν τα βοηθούν στην υποβρύχια όρασή τους.
Η πτερόρροια στα ενήλικα γίνεται τον χειμώνα, κατά τη διάρκεια της οποίας χάνουν προσωρινά την πτητική ικανότητα.
Τα φύλα είναι όμοια (με το αρσενικό λίγο μεγαλύτερο), αλλά το πτέρωμα εμφανίζεται σε δύο διαφορετικές μορφές, της αναπαραγωγικής και της μη αναπαραγωγικής εποχής, (εποχικός διμορφισμός) με το πρώτο να είναι εντυπωσιακό σε χρώματα, σχέδια και αναλογίες.
Στο αναπαραγωγικό πτέρωμα (καλοκαίρι) το είδος είναι απαραγνώριστο. Έχει κατάμαυρο κεφάλι και ράμφος και ασπρόμαυρο καρό στο πάνω μέρος και μπάλωμα με άσπρες ρίγες στα πλάγια του λαιμού. Επίσης, το κάτω μέρος είναι ολόλευκο (σε γενική φάση).
Στο μη-αναπαραγωγικό πτέρωμα (χειμώνας), το ράμφος είναι γαλαζωπό γκριζόλευκο, με σκούρα άκρη και «ράχη». Επίσης υπάρχει εμφανής οφθαλμικός δαχτύλιος, μάλλον σαφής διαχωρισμός μεταξύ του σκούρου πίσω και του λευκού μπροστινού μέρους του λαιμού και μαυριδερό μισό περιλαίμιο στο κάτω μέρος του λαιμού, που τονίζεται από μια λευκή εγκοπή από πάνω. Υπάρχει αντίθεση μεταξύ του σκούρου λαιμού και του πιο ανοιχτόχρωμου σώματος. Δεν έχει τη φολιδωτή εμφάνιση του νεαρού, καθώς διατηρεί μόνο μερικά στικτά μικρά καλυπτήρια.
Το νεαρό είναι όπως το ενήλικο το χειμώνα, αλλά τα φαρδιά ανοιχτόχρωμα περιθώρια των φτερών στο πάνω μέρος σχηματίζουν εμφανές φολιδωτό σχέδιο (από μακριά δίνουν πιο ανοιχτόχρωμη εμφάνιση σε σχέση με το νεαρό Λαμπροβούτι), τα καλυπτήρια της άνω επιφάνειας (lesser upper coverts) είναι χωρίς λευκά στίγματα και λιγότερο εμφανής οφθαλμικός δαχτύλιος.
Στο πρώτο καλοκαίρι διατηρεί πλήρως το φτέρωμα σαν του νεαρού. Στο δεύτερο χειμώνα είναι σαν το ενήλικο το χειμώνα, αλλά σκουρότερο από πάνω, με πιο ανοιχτή, όχι τόσο μαυριδερή άκρη του ράμφους, και τα καλυπτήρια είναι χωρίς στίγματα.
Πηγές:
Τροφή
αριστερά|μικρογραφία|400x400εσ|Παγοβούτι τεντώνει τις φτερούγες του (αναπαραγωγικό φτέρωμα) Το Παγοβούτι όπως όλα τα θαλασσοβούτια, κυρίως τρέφονται με ψάρια (55-80%), συλλαμβάνοντας τη λεία του σε βάθος 10 έως 12 μέτρων (ορισμένοι συγγραφείς αναφέρουν εγγραφές μέχρι βάθος 70 μέτρων) και μπορούν να παραμείνουν κάτω από το νερό για περίπου 3 λεπτά. Μπορούν να καταπιούν τα ψάρια των οποίων το μέγεθος μπορεί να φτάσει τα 28 εκατοστά. Καταναλώνουν επίσης πολλά θαλάσσια είδη (γάδους, ρέγγες, παπαλίνες, εγκλεφίνους, τακούια, καπόνια όπως γκρίζα καπόνια, καλκάνια κλπ.) και είδη του γλυκού νερού (π.χ. Γαστεροστεΐδες, χέλια, πέρκες, τσιρόνια, γατόψαρα, πέστροφες, λιμνοπέστροφες). Μπορεί επίσης να τρέφονται με μικρά μαλάκια, καρκινοειδή, κεφαλόποδα, ακόμη και δακτυλιοσκώληκες. Διαπιστώθηκαν επίσης στο στομάχι του υδρόβια φυτά σε μία ποσότητα τέτοια ώστε μπορεί να υπάρχει μια τυχαία απορρόφηση.
Τα θαλασσοβούτια είναι οπτικά αρπακτικά ζώα, γι 'αυτό είναι σημαντικό για την επιτυχία στο κυνήγι το νερό να είναι διαφανές. Η περισσότερη λεία καταπίνεται υποβρύχια, όπου αλιεύεται, αλλά κάποια μεγαλύτερα θηράματα πρώτα τα φέρνουν στην επιφάνεια.
Ηθολογία
Το παγοβούτι κολυμπά χαριτωμένα στην επιφάνεια, καταδύεται καλύτερα από κάθε άλλο πετούμενο πουλί, και πετά αρμοδίως για εκατοντάδες χιλιόμετρα στη μετανάστευση.
Τα παγοβούτια είναι σαν αεροπλάνα που χρειάζονται ένα διάδρομο για την απογείωση. Στην περίπτωση του Παγοβουτιού, που χρειάζονται από 30 γιάρδες μέχρι ένα τέταρτο του μιλίου (ανάλογα με τον άνεμο) για το χτύπημα των φτερών του και τρέχει σε όλη την επιφάνεια του νερού, προκειμένου να αποκτήσουν αρκετή ταχύτητα για την απογείωση.
Φωνή
Το πιο συχνό κάλεσμα του παγοβουτιού είναι ένα επαναλαμβανόμενο υψηλότονο παράξενο γέλιο, όπου συχνά αρχίζει με μια πιο χαμηλή νότα, «χογιεγιεγιεγια» (χρησιμοποιείται και ως «ατμοσφαιρικός» ήχος σε ταινίες...). Τραγούδι θρηνητικό, σαν του Λαμπροβουτιού, «ααοο... γουιι γουι-α γουιι γουι-α γουιι γουι-α». Επίσης βγάζει ένα μονοσύλλαβο θρηνητικό κάλεσμα που χαμηλώνει σε τόνο.
Αναπαραγωγή
μικρογραφία|452x452εσ|Παγοβούτι στη φωλιά του Τα παγοβούτια είναι μονογαμικά πουλιά, τα οποία ζευγαρώνουν δια βίου. Αποκτούν σεξουαλική ωριμότητα μετά το 2ο έτος της ηλικίας τους. Το ζευγάρωμα λαμβάνει χώρα στην ξηρά, συχνά στην περιοχή φωλιάσματος, και επαναλαμβάνεται καθημερινά μέχρι να γεννηθούν τα αυγά.
Το προηγούμενο φλερτ είναι πολύ απλό, αμοιβαία εμβάπτιση του ράμφους και καταδύσεις. Το ζευγάρι από τους συντρόφους διεκδικούν μια αναπαραγωγική επικράτεια από 0,24 μέχρι 0,81 τ.χλ. και συχνά περιπολούν, υπερασπίζονται και σημαδεύουν το εδάφος τόσο σωματικά όσο και φωνητικά. Οι επιδείξεις προς τους ξένους, τα τοξωτά άλματα κ.λπ. συχνά παρερμηνεύονται ως ερωτοτροπία. Τόσο ο αρσενικός όσο και ο θηλυκός γονέας χτίζουν τη φωλιά και παίρνουν μέρος στην επώαση των αυγών.