cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ζούλφικαρ Άλι Μπούτο
Εκλογές 1977, ανατροπή και εκτέλεση
Ο Μπούτο παραμένει στη μνήμη των Πακιστανών ως ένας αμφιλεγόμενος ηγέτης, ενώ το Κόμμα του εξακολουθεί να κυριαρχεί στην πολιτική σκηνή. Η κόρη του Ζούλφικαρ Άλι Μπούτο Μπεναζίρ Μπούτο, η οποία δολοφονήθηκε το 2007, διετέλεσε δυο φορές πρωθυπουργός της χώρας.
Ντέιβιντ Λην
Ο Σερ Ντέιβιντ Λην (αγγλικά: David Lean, 25 Μαρτίου 1908 – 16 Απριλίου 1991) ήταν Άγγλος σκηνοθέτης, σεναριογράφος, μοντέρ και παραγωγός. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του βραβεύτηκε με δύο Όσκαρ και ήταν υποψήφιος άλλες εννέα φορές. Επίσης βραβεύτηκε με τρεις Χρυσές Σφαίρες και Χρυσή Άρκτο από το Φεστιβάλ του Βερολίνου. Το 1990 έλαβε τιμητικό βραβείο από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου για τη συνολική προσφορά του. Έχοντας γνωρίσει παγκόσμια αναγνώριση και επηρεάσει το έργο πολλών μεταγενέστερων συναδέλφων του, τον θυμόμαστε για τη δημιουργία επικών ταινιών μεγάλης κλίμακας, όπως Η Γέφυρα του Ποταμού Κβάι (1957), Ο Λώρενς της Αραβίας (1962), Δόκτωρ Ζιβάγκο (1965) και Το πέρασμα στην Ινδία (1984).
Τα Πρώτα Χρόνια
Ο Λην ήρθε στον κόσμο στο Κρόυντον του Μείζονος Λονδίνου, από τον Φράνσις Ουίλιαμ λε Μπλουντ Λην και την Ελένα Τανγκί. Οι γονείς του ήταν Κουακέροι και ο ίδιος φοίτησε στο Leighton Park School, που είχαν ιδρύσει οι Κουακέροι στην περιοχή του Ρήντινγκ.
Ξεκίνησε την καριέρα του στον κινηματογράφο από πολύ χαμηλά, σαν βοηθός που χτυπά τις κλακέτες. Μέχρι το 1930 εργάστηκε σαν μοντέρ για τα φιλμάκια των ειδήσεων, σε εταιρίες όπως οι Gaumont Pictures και Movietone. Η καριέρα του σε ταινίες μεγάλου μήκους ξεκίνησε με την "Escape Me Never" το έτος 1935.
Κατόπιν συνέχισε με το μοντάζ δύο ταινιών του Γκαμπριέλ Πασκάλ, μεταφορών στον κινηματογράφο δύο έργων του Τζορτζ Μπέρναρντ Σω: του Πυγμαλίωνα (Pygmalion, 1938) και του Αξιωματικός Μπάρμπαρα (Major Barbara, 1941). Αν και ο Λην σήμερα είναι ευρύτερα γνωστός ως σκηνοθέτης ταινιών, για την τελευταία του ταινία, Το Πέρασμα στην Ινδία, επέλεξε τόσο να σκηνοθετήσει όσο και να μοντάρει, με τις δύο του ασχολίες να προβάλλονται ισότιμα στους τίτλους τέλους της ταινίας. Ο Λην, μάλιστα, κέρδισε υποψηφιότητα για Όσκαρ τόσο για τη σκηνοθεσία, όσο και για το σενάριο και το μοντάζ της ταινίας αυτής.
Σκηνοθεσία
Το πρώτο του έργο με την ιδιότητα του σκηνοθέτη ήταν μια συνεργασία με τον Νόελ Κάουαρντ για την ταινία Ναυάγιο στα νερά της Κρήτης (1942). Σημειώνεται πως τα επόμενα χρόνια συνέχισε να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη με επιτυχία διάφορα από τα θεατρικά έργα του Κάουαρντ. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα Για μια χαρούμενη ζωή (1944), Το πονηρό πνεύμα (1945) και Σύντομη συνάντηση (1945). Αυτά ακολούθησαν δύο διασκευές έργων του Καρόλου Ντίκενς: οι Μεγάλες Προσδοκίες (1946) και ο Όλιβερ Τουίστ (1948). Ακολούθησαν τα Πυρποληταί του ουρανού (1952), μια συνεργασία με το θεατρικό συγγραφέα Τέρενς Ράττιγκαν, και Η εκλογή του Χόμπσον (1954), βασισμένο σε θεατρικό του Χάρολντ Μπρίγκχαουζ. Για την τελευταία ταινία βραβεύτηκε με Χρυσή Άρκτο στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Βερολίνου.
thumb|300px|Ο Άγγλος σκηνοθέτης Ντέιβιντ Λην.
Η ταινία Διακοπές στη Βενετία (1955), σηματοδότησε μια νέα κατεύθυνση για τον Λην. Η ταινία ήταν πλέον έγχρωμη, με τα γυρίσματα να λαμβάνουν χώρα εξ ολοκλήρου σε πραγματικές τοποθεσίες στη Βενετία. Χρηματοδοτημένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, στην ταινία πρωταγωνιστούσε η Κάθριν Χέπμπορν, στο ρόλο μιας Αμερικανίδας μέσης ηλικίας που ζει μια ρομαντική περιπέτεια ενώ βρισκόταν σε διακοπές στη Βενετία.
Τα επόμενα χρόνια, ο Λην συνέχισε εργαζόμενος στα μεγαλεπήβολα έργα για τα οποία έμεινε γνωστός: αρχικά Η Γέφυρα του Ποταμού Κβάι (1957), για την οποία κέρδισε και Όσκαρ Σκηνοθεσίας, ακολουθούμενο από ένα δεύτερο για την ταινία Ο Λώρενς της Αραβίας (1962). Μεγάλη επιτυχία γνώρισε επίσης ο Δόκτωρ Ζιβάγκο (1965). Επιπλέον, ο Λην σκηνοθέτησε ορισμένες σκηνές της Ωραιότερης Ιστορίας του Κόσμου (1965), ενώ ο Τζορτζ Στίβενς εργαζόταν παράλληλα στη Νεβάδα. Οι περισσότερες από τις δικές του σκηνές περιελάμβαναν τον Κλοντ Ρέινς και τον Χοσέ Φέρερ (1965), οι οποίοι είχαν αμφότεροι συνεργαστεί με τον Λην νωρίτερα στο Λώρενς της Αραβίας. Μετά τη μέτριας επιτυχίας ταινία Η Κόρη του Ράιαν το 1970, ο Λην δε σκηνοθέτησε πια παρά μόνο το έργο Το Πέρασμα στην Ινδία (1984), το οποίο ήταν και το τελευταίο του. Ο Λην χρίσθηκε ιππότης το 1984.
Σχεδίαζε μια επική παραγωγή του έργου του Τζόζεφ Κόνραντ με τίτλο Nostromo, όταν απεβίωσε από καρκίνο, σε ηλικία 83 ετών. Οι ηθοποιοί Μάρλον Μπράντο, Πολ Σκόφιλντ, Άντονι Κουίν, Κριστόφ Λαμπέρ, Ιζαμπέλλα Ροσελλίνι, και Ντένις Κουέιντ είχαν επιλεχθεί σαν μέλη του καστ της ταινίας. Τελικά το Nostromo έγινε μίνι σειρά του BBC. Ανάμεσα σε άλλα έργα που επιχείρησε να γυρίσει ο Λην και τελικά εγκατέλειψε ή παρέδωσε σε άλλους ήταν τα Αν μιλούσε ο άνεμος (The Wind Cannot Read, 1958), Η ανταρσία του Μπάουντι (The Bounty, 1984), Πέρα απ'την Αφρική (Out Of Africa, 1985), και Η αυτοκρατορία του ήλιου (Empire of the Sun, 1987).
Φήμη
Παρόλο που ο Λην θεωρείται από πολλούς ένας από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες όλων των εποχών, η δημοφιλία του ανάμεσα στους κριτικούς είχε διακυμάνσεις από καιρό σε καιρό. Τη στιγμή που τα πρώτα του βρετανικά έργα γνώρισαν σχεδόν καθολική αποδοχή, τα επικά του αποτέλεσαν αφορμή μεγάλων αντιγνωμιών.
Κάποιοι κριτικοί, ανάμεσα στους οποίους οι Πωλίν Κάελ, Μπόσλεϋ Κρόουδερ και Άντριου Σάρρις, αντιπαθούσαν τα επικά έργα του Λην σαν σύνολο, θεωρώντας πως ήταν απλά οπτικά θεάματα χωρίς περισσότερο βάθος. Μια άποψη που ορισμένοι κριτικοί διατηρούν μέχρι τις ημέρες μας. Ο σκηνοθέτης Φρανσουά Τρυφώ κάποτε αναφέρθηκε απαξιωτικά στα έργα του Λην ονομάζοντάς τα “Πακέτα Όσκαρ”, ενώ ο σκηνοθέτης Λίντσεϋ Άντερσον αναφέρει πως τα έργα του Λην διαθέτουν μια “οπτική της ιστορίας σαν κουτί από σοκολατάκια”. Άλλοι κριτικοί αποφάνθηκαν πως Η Γέφυρα του Ποταμού Κβάι και Ο Λώρενς της Αραβίας ήταν αξιοσημείωτα έργα, ενώ τα επόμενα, Δόκτωρ Ζιβάγκο και Η Κόρη του Ράιαν, ήταν απλά μια προσπάθεια να επαναλάβει τις προγενέστερες του επιτυχίες. Στην κριτική που έγραψε για το Δόκτωρ Ζιβάγκο, ο Ρίτσαρντ Σκίκελ υποστήριξε πως η ταινία, ενώ είχε πολλά ψεγάδια, ήταν μια υπέροχη ταινία αν κάποιος την κοιτούσε μονάχα από οπτικής πλευράς, ένα επιχείρημα που επανέλαβαν πολλοί από τους επικριτές του Λην. Εν τούτοις, πολλοί άλλοι κριτικοί επιδοκίμασαν το σενάριο των επικών ταινιών του Λην (από τους Καρλ Φόρμαν, Μάικλ Ουίλσον και Ρόμπερτ Μπολτ), επειδή θεωρούσαν πως ήταν πιο έξυπνα, πιο λόγια και πιο αληθοφανή από τα σενάρια των περισσότερων επικών ταινιών της εποχής.
Μια διάσημη ρήση του Λην αναφορικά με τις κριτικές που δεχόταν είναι:
Τα έργα του Λην γενικότερα υπήρξαν ιδιαίτερα δημοφιλή με το κοινό, με τη Γέφυρα, τον Λώρενς και τον Ζιβάγκο να κατέχουν μια θέση ανάμεσα στις εμπορικότερες ταινίες όλων των εποχών. Αν και ο Ράιαν και η Ινδία ήταν λιγότερο επιτυχημένα τον καιρό που κυκλοφόρησαν στις αίθουσες, κέρδισαν αναγνώριση από το κοινό όταν αργότερα κυκλοφόρησαν σε DVD.
Όπως τόνισε ο ίδιος ο Λην, οι ταινίες του θαυμάστηκαν και θαυμάζονται περισσότερο από τους συναδέλφους γιατί αποτελούν μια βιτρίνα της τέχνης ενός δημιουργού ταινιών. Οι Στήβεν Σπίλμπεργκ και Μάρτιν Σκορσέζε ιδιαίτερα δηλώνουν μεγάλοι θαυμαστές του έργου του Λην και τον αναγνωρίζουν σαν πρωταρχική επιρροή στο δικό τους έργο. Και οι δύο, μάλιστα, βοήθησαν στην αποκατάσταση του Λώρενς της Αραβίας κατά το έτος 1989, οπότε και επανακυκλοφόρησε, αποκαθιστώντας τη δημοφιλία του Λην. Ο Τζωρτζ Λούκας έκανε αναφορές στα έργα του Λην (και ιδίως τον Λώρενς) κατά τη διάρκεια της σειράς ταινιών του με τίτλο Ο Πόλεμος των Άστρων. Οι Τζον Μίλιους, Σέρτζιο Λεόνε, Σαμ Πέκινπα, Στάνλεϋ Κιούμπρικ και Σίντνεϋ Πόλλακ έχουν επίσης παραδεχτεί την επιρροή του Λην στο έργο τους. Ο Μελ Μπρουκς ήταν επίσης θαυμαστής του σκηνοθέτη και διακωμώδησε αρκετά από τα έργα του στο έργο επιστημονικής φαντασίας του με τίτλο Spaceballs.
Επιλογή ηθοποιών
Ο Λην συνεργάστηκε με τον Άλεκ Γκίνες σε έξι από τις ταινίες του. Οι δύο τους συχνά είχαν διαφωνίες: για παράδειγμα ο Λην είχε μεταφέρει στον κινηματογράφο τη θεατρική διασκευή από τον Γκίνες του μυθιστορήματος του Καρόλου Ντίκενς, Μεγάλες Προσδοκίες, και έτσι ένιωθε υπεύθυνος για την κινηματογραφική καριέρα του Γκίνες. Ο τελευταίος αρνούνταν επίμονα την εκδοχή αυτή. Έτσι, με δεδομένη την τελειομανία και το δύσκολο χαρακτήρα του Γκίνες, καθώς και με αυτό που αντιλαμβανόταν ως αυταρχισμό του Λην καθώς γύριζε μια ταινία, οι δύο τους κατέληγαν σε καβγά φαινομενικά σε όλες τις ταινίες που γύρισαν μαζί. Παρά τις διαφορές τους, οι δύο άντρες έτρεφαν εκτίμηση ο ένας για τον άλλο και συνέχισαν να συνεργάζονται για πολλά χρόνια.
Άλλοι ηθοποιοί που έλαβαν μέρος σε πολλαπλά έργα του Λην ήταν οι: Τζον Μιλς, Τρέβορ Χάουαρντ, Ομάρ Σαρίφ, Τζακ Χώκινς, Σίλια Τζόνσον, Ραλφ Ρίτσαρντσον, Κέι Γουόλς, Άνν Τοντ, Στάνλεϋ Χόλλοουγεϊ, Ρόμπερτ Νιούτον και Κλωντ Ρέινς.
Η ερμηνεία του Πήτερ Ο' Τουλ ως εκκεντρικού σκηνοθέτη στην ταινία της δεκαετίας του 1980 Σταντμαν, ο ριψοκίνδυνος δραπέτης (The Stunt Man) βασίστηκε μερικώς στον Λην, που τον σκηνοθέτησε στο Λώρενς της Αραβίας. Ενώ ο Ο' Τουλ είχε σε υπόληψη τον Λην, αρνήθηκε τις ευκαιρίες που είχε να συνεργαστεί μαζί του σε κάποιο από τα επόμενα φιλμ του σκηνοθέτη. Οι δύο τους πιθανώς χάλασαν τις σχέσεις τους όταν ο ηθοποιός αρνήθηκε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον Δόκτωρ Ζιβάγκο.
Ο Λην είχε κατά καιρούς αναφέρει πως θεωρούσε τον Τσαρλς Λόουτον (Η εκλογή του Χόμπσον), τον Γουίλιαμ Χόλντεν (Η Γέφυρα του Ποταμού Κβάι) και Κλοντ Ρέινς (Το φθινόπωρο μιας αγάπης και Λώρενς της Αραβίας) ως τους αγαπημένους του ηθοποιούς από όσους συνεργάστηκε. Επίσης είχε στενή φιλία με την πρωταγωνίστρια του Διακοπές στη Βενετία, Κάθριν Χέπμπορν.
Προσωπική ζωή
Ο Λην έζησε για μεγάλο διάστημα στο Λάιμχαουζ του Ανατολικού Λονδίνου. Το σπίτι του στη Narrow Street ανήκει ως τις μέρες μας στην οικογένειά του. Παντρεύτηκε έξι φορές, λαμβάνοντας πέντε διαζύγια. Η τελευταία του σύζυγος ήταν νυμφευμένη μαζί του όταν απεβίωσε. Οι σύζυγοί του ήταν χρονολογικά: Ο Λην είχε επίσης και διάφορους δεσμούς, με πιο γνωστό αυτόν με την Μπάρμπαρα Κόουλ, το κορίτσι για το σκριπτ, στις ταινίες Λώρενς και Ζιβάγκο.
Βραβεύσεις και υποψηφιότητες
Βραβεία Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου Βράβευση:
Υποψηφιότητα:
Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου Βράβευση:
Βραβεία Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (BAFTA) Υποψηφιότητα:
Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών Βράβευση:
Βραβεία Σωματείου Σκηνοθετών της Αμερικής Βράβευση:
Υποφηφιότητα:
Βραβεία Κύκλου Κριτικών Νέας Υόρκης Βράβευση:
Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας Υποψηφιότητα:
Βραβεία Σωματείου Σεναριογράφων της Αμερικής Υποψηφιότητα:
Χώρος Γραμμών και Χώρος Στηλών
δεξιά|μικρογραφία| Οι γραμμές του πίνακα. Ο χώρος γραμμών αυτού του πίνακα είναι ο διανυσματικός χώρος που παράγεται από τους γραμμικούς συνδυασμούς των διανυσμάτων-γραμμών του. δεξιά|μικρογραφία| Οι στήλες ενός πίνακα. Ο χώρος στηλών αυτού του πίνακα είναι ο διανυσματικός χώρος που παράγεται από τους γραμμικούς συνδυασμούς των διανυσμάτων-στηλών του. Στην γραμμική άλγεβρα, ο χώρος στηλών (ή στηλοχώρος) ενός πίνακα Α είναι ο χώρος που παράγεται από τους γραμμικούς συνδυασμούς των διανυσμάτων στηλών του πίνακα. Ο χώρος στηλών ενός πίνακα είναι η εικόνα της αντίστοιχης γραμμικής απεικόνισης που αντιστοιχεί στον πίνακα Α.
Ας θεωρήσουμε το σώμα \mathbb{F} και τον πίνακα m γραμμών και n στηλών, με στοιχεία από το σώμα \mathbb{F}. Ο χώρος στηλών του A είναι ένας γραμμικός υπόχωρος του διανυσματικού χώρου. Η διάσταση του χώρου στηλών ονομάζεται βαθμός (ή τάξη) του πίνακα και είναι μικρότερος ή ίσος από
min(m, n)
.
Ο χώρος γραμμών και ο χώρος στηλών ενός πίνακα A συμβολίζονται ως και  ή ως
C(AT)
C(A)
αντίστοιχα.
Στην ειδική περίπτωση όπου οι συντελεστές του πίνακα είναι πραγματικοί αριθμοί τότε ο χώρος γραμμών και ο χώρος στηλών του πίνακα είναι γραμμικοί υπόχωροι των \R^n και \R^m αντίστοιχα. Στη συνέχεια του άρθρου, θεωρούμε πίνακες με συντελεστές πραγματικούς αριθμούς (εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά).
Σφαιρική εικόνα
Έστω ότι ο A  είναι ένας πίνακας με m γραμμές και  n στήλες. Τότε
rank(A) = dim(rowsp(A)) = dim(colsp(A))
,
rank(A)
= πλήθος οδηγών μιας οποιασδήποτε κλιμακωτής μορφής του A,
= το μεγαλύτερο πλήθος γραμμικά ανεξάρτητων γραμμών ή στηλών του A.
Αν κάποιος θεωρήσει τον πίνακα ως ένα γραμμικό μετασχηματισμό από το προς το, τότε ο χώρος στηλών του πίνακα ισούται με την εικόνα (image) αυτού του γραμμικού μετασχηματισμού.
Ο χώρος στηλών ενός πίνακα A είναι το σύνολο όλων των γραμμικών συνδυασμών των στηλών του A. Εάν, τότε.
Όπως αναφέρθηκε στην αρχή του άρθρου, η έννοια του χώρου γραμμών μπορεί να γενικευθεί σε πίνακες με συντελεστές από το σώμα των μιγαδικών αριθμών \Complex,ή από οποιοδήποτε άλλο σώμα. Διαισθητικά, δεδομένου ενός πίνακα A, η δράση του πίνακα A σε ένα διάνυσμα
x
(δηλαδή η πράξη ) θα επιστρέψει έναν γραμμικό συνδυασμό των στηλών του A σταθμισμένου με τις συντεταγμένες του
ως συντελεστές. Ένας άλλος τρόπος για να το δούμε αυτό είναι ότι η διαδικασία αυτή (1) θα προβάλει πρώτα το
στο χώρο γραμμών του A, (2) θα πραγματοποιήσει έναν αναστρέψιμο μετασχηματισμό και (3) θα τοποθετήσει το διάνυσμα που προκύπτει (
y
) στο χώρο στηλών του A. Επομένως, το αποτέλεσμα
y = Ax
πρέπει να βρίσκεται στο χώρο στηλών του A.
Παράδειγμα
Δίνεται ένας πίνακας A:
Οι γραμμές του πίνακα θα είναι, , ,. Κατά συνέπεια, ο χώρος γραμμών του A είναι ο υπόχωρος του \R^5 που παράγεται από τα διανύσματα
. Δεδομένου ότι αυτά τα τέσσερα διανύσματα είναι γραμμικά ανεξάρτητα, ο χώρος γραμμών του πίνακα είναι 4-διαστάσεων. Επιπλέον, σε αυτή την περίπτωση μπορούμε να δείξουμε ότι τα
είναι όλα ορθογώνια στο διάνυσμα, οπότε ο χώρος γραμμών αποτελείται από όλα τα διανύσματα σε \R^5 που είναι ορθογώνια στο
n
.
Ορισμός
Σε αυτή την παράγραφο δίνεται ο αναλυτικός ορισμός του χώρου στηλών. Θεωρούμε ένα σώμα αριθμών \mathbb{F} και τον πίνακα με m γραμμές και n στήλες. Θεωρούμε επίσης τα διανύσματα στηλών του πίνακα τα οποία συμβολίζουμε με
v1, v2, ..., vn
. Ένας γραμμικός συνδυασμός αυτών των διανυσμάτων είναι οποιοδήποτε διάνυσμα της μορφής:
όπου
c1, c2, ..., cn
είναι αυθαίρετοι αριθμοί του \mathbb{F}. Το σύνολο όλων των πιθανών γραμμικών συνδυασμών των στηλών
v1, ..., vn
ονομάζεται χώρος στηλών του A. Δηλαδή, ο χώρος στηλών του A είναι ίσος με
Οποιοσδήποτε γραμμικός συνδυασμός των στηλών του πίνακα A μπορεί να γραφτεί ως το γινόμενο του A με ένα διάνυσμα στήλης:
Επομένως, ο χώρος στηλών του A αποτελείται από όλα τα πιθανά γινόμενα, για οποιοδήποτε. Επομένως, αυτός ο χώρος είναι ταυτόσημος με την εικόνα της αντίστοιχης γραμμικής απεικόνισης που αντιστοιχεί στον πίνακα A.
Παράδειγμα
Ας θεωρήσουμε τον πίνακα, τότε τα διανύσματα στήλης είναι
και
v2 = [0, 1, 0]T
. Ένας γραμμικός συνδυασμός των v 1 και v 2 είναι οποιοδήποτε διάνυσμα της μορφήςΤο σύνολο όλων αυτών των διανυσμάτων (δηλαδή των γραμμικών συνδυασμών των στηλών) είναι ο χώρος στηλών του A. Σε αυτήν την περίπτωση, ο χώρος στηλών είναι ακριβώς το σύνολο των διανυσμάτων
(x, y, z) ∈ R3
τα οποία ικανοποιούν την εξίσωση
z = 2x
(χρησιμοποιώντας καρτεσιανές συντεταγμένες, αυτό το σύνολο είναι ένα επίπεδο που περνά από την αρχή των αξόνων).
Βάση
Οι στήλες του A παράγουν το χώρο στηλών, αλλά ενδέχεται να μην αποτελούν βάση αυτού του χώρου εάν δεν είναι γραμμικά ανεξάρτητες. Για να βρούμε τη βάση του χώρου στηλών μπορούμε να κάνουμε γραμμοπράξεις ακολουθώντας την μέθοδο απαλοιφής του Gauss στις στήλες του πίνακα. Μπορούμε δηλαδή να εφαρμόσουμε τον αλγόριθμο απαλοιφής στον ανάστροφο πίνακα A^T (και αυτό γιατί η συνήθης μεθοδολογία απαλοιφής κάνει γραμμοπράξεις στις γραμμές του πίνακα).
Όπως φαίνεται από τις γραμμοπράξεις, η πρώτη, η δεύτερη και η τέταρτη στήλη του αρχικού πίνακα είναι γραμμικά ανεξάρτητες, ενώ η τρίτη στήλη είναι ένας γραμμικός συνδυασμός των δύο πρώτων (συγκεκριμένα,
v3 = −2v1 + v2
). Επομένως, η πρώτη, η δεύτερη και η τέταρτη στήλη του αρχικού πίνακα αποτελούν τη βάση για τον χώρο στηλών:
Σε πρακτικές εφαρμογές (π.χ., για μεγάλους πίνακες), χρησιμοποιείται συνήθως η ανάλυση πίνακα σε ιδιάζουσες τιμές (singular value decomposition).
Διάσταση
Η διάσταση του χώρου στηλών ονομάζεται βαθμός (ή τάξη) του πίνακα. Ο βαθμός του πίνακα είναι ίσος με τον αριθμό οδηγών στοιχείων σε μια οποιαδήποτε κλιμακωτή μορφή του πίνακα (δηλαδή μετά την εφαρμογή της μεθόδου απαλοιφής). Ο βαθμός είναι επίσης ίσος με το μέγιστο πλήθος γραμμικά ανεξάρτητων στηλών του πίνακα. Στο παραπάνω παράδειγμα ο βαθμός του πίνακα είναι 3.
Επειδή ο χώρος στηλών είναι ουσιαστικά η εικόνα του αντίστοιχου γραμμικού μετασχηματισμού, ο βαθμός του πίνακα είναι ίσος και με τη διάσταση της εικόνας του γραμμικού μετασχηματισμού. Για παράδειγμα, ο μετασχηματισμός που αντιστοιχεί στον πίνακα του παραπάνω παραδείγματος απεικονίζει όλα τα διανύσματα του \R^4 σε κάποιο τρισδιάστατο υπόχωρο.
Η διάσταση του μηδενοχώρου ενός πίνακα A είναι ίση με τον αριθμό των στηλών της κλιμακωτής μορφής του πίνακα που δεν έχουν οδηγά στοιχεία. Η διάσταση του μηδενοχώρου ενός πίνακα με τον βαθμό του πίνακα συνδέονται μέσω της παρακάτω σχέσης:
όπου n είναι το πλήθος στηλών του πίνακα.
Σχέση με τον αριστερό μηδενοχώρο
Ο αριστερός μηδενοχώρος του A είναι το σύνολο όλων των διανυσμάτων
x
του \R^m για τα οποία ισχύει
xTA = 0T
. Η σχέση αυτή μπορεί να γραφεί εναλλακτικά (παίρνοντας τα ανάστροφα διανύσματα) ως Οπότε, ο χώρος αυτός είναι ουσιαστικά ο μηδενοχώρος του ανάστροφου πίνακα  A^T. Το γινόμενο του πίνακα
AT
και του διανύσματος
όπου είναι τα διανύσματα στηλών του A. Οπότε η σχέση
ATx = 0
ισχύει αν και μόνο αν το
είναι ορθογώνιο (κάθετο) σε καθένα από τα διανύσματα στηλών του A.
Επομένως, ο αριστερός μηδενοχώρος (ο μηδενοχώρος του
) είναι το ορθογώνιο συμπλήρωμα του χώρου στηλών του A:
Σε έναν πίνακα A, ο χώρος στηλών, ο χώρος γραμμών, ο μηδενοχώρος και ο αριστερός μηδενοχώρος μερικές φορές αναφέρονται ως οι τέσσερις θεμελιώδεις υπόχωροι.
Ορισμός
Σε αυτή την παράγραφο δίνεται ο αναλυτικός ορισμός του χώρου γραμμών. Θεωρούμε ένα σώμα αριθμών \mathbb{F} και τον πίνακα με m γραμμές και n στήλες. Θεωρούμε επίσης τα διανύσματα γραμμών του πίνακα τα οποία συμβολίζουμε με
r1, r2, ..., rm
. Ένας γραμμικός συνδυασμός αυτών των διανυσμάτων είναι οποιοδήποτε διάνυσμα της μορφής
c1, c2, ..., cm
είναι αριθμοί του \mathbb{F}. Το σύνολο όλων των πιθανών γραμμικών συνδυασμών των διανυσμάτων
r1, ..., rm
ονομάζεται χώρος γραμμών του A. Δηλαδή, ο χώρος γραμμών του A είναι ίσος με.
Για παράδειγμα, εάν
και
r2
Το σύνολο όλων αυτών των διανυσμάτων είναι ο χώρος γραμμών του A. Σε αυτή την περίπτωση, το διάστημα γραμμών είναι ακριβώς το σύνολο των διανυσμάτων τα οποία ικανοποιούν την εξίσωση
z = 2x
(χρησιμοποιώντας καρτεσιανές συντεταγμένες, αυτό το σύνολο είναι ένα επίπεδο που διέρχεται από την αρχή των αξόνων).
Ο χώρος στηλών του A είναι ίσος με το χώρο γραμμών του
AT
.
Υπολογισμός Βάσης
Ο χώρος γραμμών παράγεται από τις γραμμές του πίνακα. Όμως, αυτές οι γραμμές δεν είναι κατ' ανάγκην γραμμικά ανεξάρτητα διανύσματα, οπότε γενικά δεν αποτελούν αναγκαστικά βάση του χώρου. Για να βρούμε μια βάση του χώρου γραμμών αρκεί να εφαρμόσουμε γραμμοπράξεις στον πίνακα A σύμφωνα με τη μέθοδο απαλοιφής του Gauss.
Για παράδειγμα, ας θεωρήσουμε τον πίνακα
Οι γραμμές αυτού του πίνακα παράγουν τον χώρο γραμμών, αλλά, επειδή (όπως φαίνεται παρακάτω) δεν είναι γραμμικά ανεξάρτητα διανύσματα, δεν αποτελούν βάση του χώρου γραμμών. Για να βρούμε μια βάση του χώρου γραμμών εφαρμόζουμε τον αλγόριθμο απαλοιφής του Gauss έτσι ώστε να βρούμε μια κλιμακωτή μορφή του πίνακα. Οι γραμμοπράξεις που πρέπει να γίνουν σημειώνονται παρακάτω:
Όπως φαίνεται οι δύο πρώτες γραμμές (οι μη μηδενικές μετά τη διαδικασία απαλοιφής) του πίνακα είναι γραμμικά ανεξάρτητα διανύσματα. Οπότε μια βάση του χώρου γραμμών είναι το σύνολο
. Μια άλλη βάση του χώρου γραμμών είναι το σύνολο
Διάσταση
Η διάσταση του χώρου γραμμών ονομάζεται βαθμός (ή τάξη) του πίνακα. Ο βαθμός του πίνακα είναι ίσος με τον αριθμό οδηγών στοιχείων σε μια οποιαδήποτε κλιμακωτή μορφή του πίνακα (δηλαδή μετά την εφαρμογή της μεθόδου απαλοιφής). Ο βαθμός είναι επίσης ίσος με το μέγιστο πλήθος γραμμικά ανεξάρτητων γραμμών του πίνακα. Στο παραπάνω παράδειγμα ο βαθμός του πίνακα είναι 2.
Ο βαθμός του πίνακα είναι επίσης ίσος και με τη διάσταση του χώρου στηλών. Η διάσταση του μηδενοχώρου του πίνακα συνδέεται με το βαθμό του πίνακα μέσω της σχέσης:
όπου n είναι το πλήθος στηλών του πίνακα..
Σχέση με το μηδενοχώρο του πίνακα
x
για τα οποία ισχύει η σχέση. Αν γράψουμε τον πίνακα χρησιμοποιώντας τις γραμμές του
r1, ..., rm
, θα έχουμε:A
Οπότε, η σχέση ισχύει αν και μόνο αν το διάνυσμα
είναι κάθετο σε κάθε ένα από τα διανύσματα γραμμές του πίνακα A.
Επομένως, ο μηδενοχώρος του πίνακα A είναι το ορθογώνιο συμπλήρωμα του χώρου γραμμών. Για παράδειγμα, αν ο χώρος γραμμών είναι ένα επίπεδο που περνάει από την αρχή των αξόνων στις 3 διαστάσεις (θεωρώ δηλαδή έναν πίνακα 3 επί 3), τότε ο μηδενοχώρος του πίνακα θα είναι μια ευθεία κάθετη στο επίπεδο αυτό (που επίσης θα διέρχεται από την αρχή των αξόνων.
Ο χώρος στηλών, ο χώρος γραμμών, ο μηδενοχώρος και ο αριστερός μηδενοχώρος μερικές φορές αναφέρονται ως οι τέσσερις θεμελιώδεις υπόχωροι του πίνακα Α.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πίνακες (μαθηματικά) Κατηγορία:Γραμμική άλγεβρα Κατηγορία:Αφηρημένη άλγεβρα
Digger (ταινία, 2020)
Το Digger είναι ελληνική δραματική ταινία του 2020 σε σκηνοθεσία και σενάριο του Τζώρτζη Γρηγοράκη. Πρωταγωνιστούν οι Βαγγέλης Μουρίκης, Αργύρης Πανταζάρας, Σοφία Κόκκαλη, Τεό Αλεξάντερ, Βασίλης Μπισμπίκης και Μιχάλης Ιατρόπουλος.
Έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο πλαίσιο του τμήματος Πανόραμα στο 70ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, όπου κέρδισε το βραβείο Art Cinema για το Πανόραμα 2020 της ανεξάρτητης κριτικής επιτροπής International Confederation of Art Cinemas (CICAE). Η ταινία έχει προβληθεί και ήταν υποψήφια σε διεθνή φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο, κερδίζοντας 19 βραβεία. Ήταν υποψήφια για 14 βραβεία στα Βραβεία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και κέρδισε δέκα, μεταξύ των οποίων Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Καλύτερης Φωτογραφίας. Επιλέχθηκε ως η ελληνική συμμετοχή για την καλύτερη διεθνή ταινία στα 94α Όσκαρ.
Στην Ελλάδα έκοψε 24.353 εισιτήρια.
Πλοκή
Ο Νικήτας είναι ένας πατέρας που ζει στην επαρχία της Βόρειας Ελλάδας, όπου μια εταιρεία εξόρυξης απειλεί το φυσικό τοπίο και αναστατώνει την καθημερινότητά του. Ο γιος του, Τζόνι, τον επισκέπτεται απροσδόκητα μετά από 20 χρόνια απουσίας, φέρνοντας μια διαφορετική ένταση στη ζωή του Νικήτα, όταν ανακαλύπτει ότι η γυναίκα του έχει πεθάνει. Ο γιος του απαιτεί πλέον τη μισή του κληρονομιά, προκαλώντας ένταση.
Κυπριακές βουλευτικές εκλογές 1970
Οι βουλευτικές εκλογές του 1970 ήταν οι δεύτερες βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο. Διεξήχθησαν στις 5 Ιουλίου 1970 για την εκλογή των 35 εκ των 50 μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων για την Β΄ Κοινοβουλευτική Περίοδο.
Πολιτικό σύστημα
Η Κύπρος είναι μια ενιαία δημοκρατία με προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, άμεσα εκλεγμένος, είναι και αρχηγός κράτους και επικεφαλής της κυβέρνησης, και προεδρεύει του εκτελεστικού Υπουργικού Συμβουλίου. Ωστόσο, οι αναλογικές εκλογές για τη Βουλή των Αντιπροσώπων διευκολύνουν τον πολυκομματισμό, όπου το κόμμα του εκλεγμένου προέδρου συνήθως συμμαχεί με άλλα μικρότερα κόμματα για να σχηματιστεί μια κυβέρνηση συνεργασίας που συνήθως προσαρμόζεται στις κοινοβουλευτικές αλλαγές μετά τις βουλευτικές εκλογές.
Πλαίσιο εκλογών 1970
Οι 50 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων εκλέγονταν από έξι πολυπληθείς εκλογικές περιφέρειες, με τον αριθμό των εδρών να κατανέμεται ανάλογα με τον πληθυσμό κάθε περιφέρειας. Από τις 50 θέσεις, οι 35 εκλέγονταν από τους Ελληνοκύπριους και οι 15 από τους Τουρκοκύπριους. Ωστόσο, λόγω των δικοινοτικών διαταραχών της περιόδου 1963-1964 και της αποχώρησης των Τουρκοκυπρίων από την διακυβέρνηση της χώρας, οι 15 τουρκοκυπριακές έδρες παρέμειναν κενές και η Βουλή των Αντιπροσώπων είχε εκ των πραγμάτων 35 έδρες.
Οι εκλογές διεξήχθησαν με το πλειοψηφικό σύστημα.
Για σκοπούς βουλευτικών εκλογών η Κυπριακή Δημοκρατία διαιρέθηκε σε έξι εκλογικές περιφέρειες, οι οποίες αντιστοιχούσαν στις έξι διοικητικές περιφέρειες. Οι 35 βουλευτικές έδρες κατανεμήθηκαν κατά εκλογική περιφέρεια με βάση τον αριθμό των εγγεγραμμένων εκλογέων κάθε εκλογικής περιφέρειας. Οι εκλογικές περιφέρειες ήταν:
Κόμματα
Στις εκλογές συμμετείχαν 5 συνδυασμοί κομμάτων και 18 ανεξάρτητοι υποψήφιοι:
Οι 18 ανεξάρτητοι υποψήφιοι ήταν: Ιωσήφ Γιαμάκης, Μόδεστος Πίτσιλλος, Γιάννης Ρωσσίδης, Λοϊζος Σέππος, Θεοφάνης Παρασκευά, Λεύκιος Ροδοσθένους, Συμεών Σιμιλλίδης, Χρίστος Τζαπούρας, Γεώργιος Κουλουμπρίδης, Γιαννάκης Δρουσιώτης, Ερατοσθένης Λιασίδης, Ηρόδοτος Νικολαΐδης, Ιάκωβος Παναγιώτου, Κωνσταντίνος Μαραθεύτης, Αρίσταρχος Σκούρος, Ανδρέας Γεωργιάδης, Φειδίας Παρασκευαΐδης και Σίμος Σχίζας.
Αποτελέσματα
Το ΑΚΕΛ κέρδισε εννέα έδρες, η ΕΔΕΚ δύο έδρες, το Ενιαίον Κόμμα 15 έδρες, η Προοδευτική Παράταξις επτά έδρες ενώ έδρα κέρδισαν και δύο ανεξάρτητοι υποψήφιοι.
Πηγές
Κατηγορία:Κυπριακές βουλευτικές εκλογές
Όμιλος Αντισφαίρισης Αθηνών
thumb|142px|Έμβλημα του Ομίλου Λόουν Τέννις Ο Όμιλος Αντισφαίρισης Αθηνών είναι από τα πλέον ιστορικά ελληνικά αθλητικά σωματεία, αφού ιδρύθηκε το 1895, λίγους μήνες πριν από την Α΄ Ολυμπιάδα του 1896. Έκτοτε έχει συνεχή δράση και ουσιαστικά σε αυτόν οφείλεται η ανάπτυξη της ελληνικής αντισφαίρισης και τοιχοσφαίρισης. Για πολλά χρόνια είχε και τμήματα στίβου, κολύμβησης, πετοσφαίρισης, καλαθοσφαίρισης, τζούντο και γυμναστικής.
Ίδρυση
Ο Όμιλος Αντισφαίρισης ιδρύθηκε το 1895 από μια παρέα φίλων της καλής κοινωνίας της Αθήνας, που είχαν γνωρίσει την αντισφαίριση και ήθελαν να δημιουργήσουν έναν όμιλο με γήπεδο για να αθλούνται. Ανάμεσα στους ιδρυτές αναφέρονται γνωστά ονόματα της αθηναϊκής κοινωνίας, όπως οι: Αλέξανδρος Μαύρος, Μιλτιάδης Νεγρεπόντης, Νίκος Ροΐδης, Νίκος Πασπάτης, Αλέξανδρος Ρούλος, Π. Καραπάνος και Ιωάννης Καυτανζόγλου.
Στον τύπο αναφερόταν ως «Όμιλος Λόουν Τέννις», δηλαδή «αντισφαίρισης επί χόρτου». Αρχικά ήταν ένας κλειστός, σχεδόν οικογενειακός, όμιλος, στον οποίο μετείχαν παρέες φίλων και συγγενών. Δημιούργησαν γήπεδα απέναντι από το Ζάππειο κοντά στο Ναό του Ολυμπίου Διός, δίπλα στις εγκαταστάσεις του Εθνικού ΓΣ. Εκεί βρίσκεται μέχρι σήμερα.
Οι πρώτες επιτυχίες
Αν και ο σκοπός της ίδρυσης του Ομίλου ήταν τελείως ερασιτεχνικός και παρεΐστικος, εντούτοις οργανώθηκε σε σοβαρές βάσεις, «επαγγελματικές» θα λέγαμε σήμερα. Σύντομα ήρθαν οι πρώτες επιτυχίες.
Το επόμενο έτος, το 1896, διεξήχθη στην Αθήνα η Α΄ Ολυμπιάδα. Οι αγώνες αντισφαίρισης της Ολυμπιάδας διεξήχθησαν στα γήπεδα του Ομίλου και δύο αθλητές του κατέκτησαν ασημένια μετάλλια: ο Διονύσιος Κάσδαγλης και ο Δημήτριος Πετροκόκκινος. Έτσι ο Όμιλος απέκτησε αίγλη κι από τότε η εγγραφή και η συμμετοχή στις διοργανώσεις του θεωρούνταν πράξη κοινωνικής ανάδειξης και καταξίωσης.
Toν Mάρτιο του 1899 ξεκίνησε τη διοργάνωση ετήσιων αγώνων αντισφαίρισης με τον Όμιλο της Σμύρνης, για τους οποίους αθλοθέτησε τριετές επαμειβόμενο κύπελλο, το οποίο θα κατακτούσε όποιος σύλλογος αναδεικνυόταν νικητής τρεις διαδοχικές χρονιές:
Και ποδόσφαιρο
Τα πρώτα αυτά χρόνια αναφέρεται πως δημιούργησε και ποδοσφαιρική ομάδα που ετοιμαζόταν να πάρει μέρος σε «αγώνας ποδοσφαιρίσεως φουτ μπαλ», τους οποίους προκήρυξε ο ΣΕΓΑΣ τον Φεβρουάριο του 1899:
Πρόεδροι
Πρώτος πρόεδρος διετέλεσε ο Αλέξανδρος Μαύρος (1895-1897). Το 1897 ανέλαβε ο Πέτρος Σταθάτος και το 1922 ο στρατιωτικός Ιωάννης Κετσέας. Ο Κετσέας έμεινε στη θέση αυτή επί 40 έτη ενώ παράλληλα από το 1938 ως το θάνατό του, το 1965, ήταν πρόεδρος και της Ομοσπονδίας Αντισφαίρισης. Ο Κετσέας φρόντισε την ανάπτυξη των εγκαταστάσεων του Ομίλου, κατασκευάζοντας νέα γήπεδα. Επίσης, αύξησε τον αριθμό των μελών κάνοντας τον Όμιλο πιο «λαϊκό».
Η συμβολή του Κετσέα στην προώθηση της αντισφαίρισης στην Ελλάδα υπήρξε καθοριστική. Το 1929 ως πρόεδρος της ΤΕ Αντισφαιρίσεως του ΣΕΓΑΣ κατήρτισε τον επίσημο «Κανονισμό της παιδιάς της αντισφαιρίσεως επί τη βάσει των διεθνών κανονισμών» και τον υπέβαλε στον ΣΕΓΑΣ προς έγκριση. Ταυτόχρονα δημοσίευσε τον κανονισμό στον αθηναϊκό αθλητικό τύπο προς γνώση των φιλάθλων.
Αθλητές
Ουσιαστικά οι πρωταθλητές του συλλόγου υπήρξαν και πανελληνιονίκες, μιας και για πολλά χρόνια η ιστορία της ελληνικής αντισφαίρισης και τοιχοσφαίρισης ταυτιζόταν με τη δραστηριότητα του Ομίλου Αντισφαίρισης Αθηνών. Πρωταθλητές του Ομίλου που ξεχώρισαν και διακρίθηκαν σε βαλκανικό, μεσογειακό ή ευρωπαϊκό επίπεδο ήταν οι ακόλουθοι:
Αντισφαίριση
Τοιχοσφαίριση
Εγκαταστάσεις
Στον παραδοσιακό του χώρο κοντά στο Ζάππειο, ο Όμιλος Αντισφαίρισης Αθηνών διαθέτει γήπεδα αντισφαίρισης και τοιχοσφαίρισης (σκουός), μοντέρνο γυμναστήριο, αποδυτήρια με σάουνα, εντευκτήριο, Μουσείο Αντισφαίρισης, εστιατόριο, κυλικείο.
Τμήματα
Ο Όμιλος διατηρεί τέσσερα ενεργά αθλητικά τμήματα:
Παλαιότερα λειτουργούσαν και τμήματα ξιφασκίας, τζούντο και χορού, τα οποία έχουν αδρανήσει.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αντισφαιρισης Αθηνων Ομιλος Αντισφαιρισης Αθηνων Ομιλος Αντισφαιρισης Αθηνων Κατηγορία:Αθλητικές εγκαταστάσεις Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων 1896 Κατηγορία:Γήπεδα αντισφαίρισης στην Ελλάδα
Άγιος Κωνσταντίνος Ευρυτανίας
Ο Άγιος Κωνσταντίνος είναι μικρός ορεινός οικισμός της Στερεάς Ελλάδας στην Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας, ο οποίος βρίσκεται στο κέντρο του νομού και είναι κτισμένοw στις ανατολικές πλαγιές της βουνοκορφής Καυκί (στα νότια των ανατολικών Αγράφων) σε υψόμετρο 750 μέτρων. Απέχει 45 χλμ. ΒΔ. από το Καρπενήσι και 5 χλμ. Δ.-ΒΔ. από το Κερασοχώρι (έδρα του δήμου). Ως ξεχωριστός οικισμός αναφέρεται επίσημα για πρώτη φορά το 2001 να απογράφεται στο τότε Τοπικό Διαμέρισμα Χρύσως του δήμου Βίνιανης. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης μαζί με την Χρύσω αποτελούν την τοπική κοινότητα Αγίου Δημητρίου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Βίνιανης του Δήμου Αγράφων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 7 κατοίκους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Ευρυτανίας Κατηγορία:Δήμος Αγράφων
Άνγκελα Βίνκλερ
Η Άνγκελα Βίνκλερ (Angela Winkler, 22 Ιανουαρίου 1944) είναι Γερμανίδα ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου.
Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1944 στο Τέμπλιν της Γερμανίας. Έχει συνεργαστεί με σκηνοθέτες όπως ο Φόλκερ Σλέντορφ, η Μαργκαρέτε φον Τρότα, ο Μίχαελ Χάνεκε και ο Τομ Τίκβερ.
Σύντροφός της είναι ο γλύπτης Βίγκαντ Βίτιχ και έχει 4 παιδιά.
To 2010 εμφανίστηκε στην Ελλάδα, στο θέατρο Παλλάς, στην Όπερα της πεντάρας των Μπέρτολτ Μπρεχτ και Κουρτ Βάιλ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γερμανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Γερμανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Γερμανίδες ηθοποιοί θεάτρου
Αλέξης Δαμιανός
Ο Αλέξης Δαμιανός (21 Ιανουαρίου 1921 - 4 Μαΐου 2006) ήταν Έλληνας σκηνοθέτης του θεάτρου, της τηλεόρασης και του κινηματογράφου.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 1921 στην Αθήνα. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών. Ιδρυτής του «Πειραματικού Θεάτρου» και του Θεάτρου "Πορεία", όπου σκηνοθέτησε πολλά θεατρικά έργα. Είχε σκηνοθετήσει τρεις ταινίες μεγάλου μήκους που είναι σημαντικότατες για τον ελληνικό κινηματογράφο.
Απεβίωσε στις 4 Μαΐου 2006.
Αφιερώματα
Το 2004, το 45ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης έκανε αφιέρωμα στον Αμπάς Κιαροστάμι με τίτλο Ο λυρισμός της βίας. Στο πλαίσιο αυτού του αφιερώματος, προβλήθηκαν οι ταινίες του Αλέξη Δαμιανού Μέχρι το πλοίο (1966), Ευδοκία (1971), Ηνίοχος (1995) και Τον καιρό των Ελλήνων (1981) του Παντελή Βούλγαρη και Ο κλέφτης (1965) του Λάκη Παπαστάθη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες σκηνοθέτες Κατηγορία:Έλληνες σκηνοθέτες θεάτρου Κατηγορία:Μέλη του ΕΑΜ Κατηγορία:Απόφοιτοι της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου Κατηγορία:Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Κοκκινολαίμης
Ο κοκκινολαίμης είναι στρουθιόμορφο πτηνό της οικογενείας των Μυιοθηριδών, που απαντά και στον ελλαδικό χώρο. Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι Erithacus rubecula και περιλαμβάνει 9 υποείδη. Στην Ελλάδα απαντά το υποείδος Erithacus rubecula rubecula (Linnaeus, 1758). μικρογραφία|Κοκκινολαίμης (Erithacus Rubecula) στην Εορδαία.
Ονοματολογία
Η επιστημονική ονομασία του γένους Erithacus, αποτελεί μεσαιωνική (νεο-)λατινική ονομασία του ίδιου του πτηνού «κοκκινολαίμης». Η προέλευση είναι ελληνική, εκ του ερίθακος < έριθος «ωδικό πτηνό που μαθαίνει να ψελλίζει λέξεις» (αγνώστου ετυμολογίας) και εμφανίζεται και με τους παραλλήλους τύπους εριθεύς και ερίθυλος. Ωστόσο, υπάρχει και η εκδοχή, ο όρος να σχετίζεται με τον αρχαίο τύπο ερεύθω «χρωματίζω κάτι ερυθρό, το κοκκινίζω» (πρβλ. το πρόσωπον ερεύθει, Ιπποκρ.), που παραπέμπει στο χαρακτηριστικό χρώμα του πτηνού. Μάλιστα, η συγκεκριμένη εκδοχή ίσως είναι πιθανότερη, διότι ετυμολογικά συνδέεται με τον τύπο της αρχαίας ισλανδικής rjōđa «ματώνω» και της αρχαίας αγγλικής rēodan «βάφω κάτι κόκκινο», που ανάγονται στην ινδοευρ. ρίζα reudh- «κόκκινος», δηλαδή με σημασία που παραπέμπει, επίσης, στο χρώμα του πτηνού.
Ο όρος rubecula, στην επιστημονική ονομασία του είδους, είναι υποκοριστικό μεγέθους (diminutive) της λέξης ruber «ερυθρός» (πρβλ. frater > fratercula «φρατέρκουλα». Επομένως, η ακριβής απόδοση είναι το χαϊδευτικό «κοκκινάκος, κοκκινούλης» που, όμως δεν έχει καθιερωθεί ως λόγια απόδοση στην ελληνική γλώσσα. Η ελληνική λαϊκή ονομασία του πτηνού, «κοκκινολαίμης», παραπέμπει στο χαρακτηριστικό χρώμα του λαιμού του. Η προέλευση της λέξης είναι, πιθανότατα, άμεση απόδοση της αγγλικής [robin] redbreast -όπως είναι η πλήρης ονομασία του πτηνού-, αλλά χρησιμοποιείται μόνο το α’ συνθετικό. Ωστόσο, η ακριβής μετάφραση θα έπρεπε να είναι «κοκκινοστήθης», που απαντά ως μία (1) από τις ελληνικές λαϊκές ονομασίες του πτηνού (βλ. Άλλες ονομασίες), αλλά έχει επικρατήσει ευρέως το «κοκκινολαίμης».
Οι περισσότερες λαϊκές ονομασίες στις διάφορες γλώσσες έχουν, επίσης, ως συνθετικό τη λέξη «κόκκινος», π.χ.: rouge-gorge (γαλλ.), Rotkehlchen (γερμ.), petirrojo (ισπ.), pettirosso (ιταλ.), roodborstje (ολλανδ.), κ.ο.κ.
Συστηματική Ταξινομική
Το είδος περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Λινναίο ως Motacilla rubecula (Σουηδία, 1758). Μεταφέρθηκε στο σημερινό του γένος, από τον Γάλλο φυσιοδίφη και ζωολόγο Ζορζ Κυβιέ (Georges Cuvier, 1769-1832) το 1800.
Το γένος Erithacus, παλαιότερα, ταξινομείτο στην οικογένεια Turdidae μαζί με τις τσίχλες, ωστόσο μοριακά δεδομένα υποστήριξαν την άποψη ότι το γένος πρέπει να ταξινομηθεί στην οικογένεια Muscicapidae, κάτι που έγινε αποδεκτό. Ωστόσο, το γένος Erithacus, κατ’ άλλους ερευνητές είναι μονοτυπικό δεν περιλαμβάνει, δηλαδή, περαιτέρω κατώτερες ιεραρχικά ταξινομικές μονάδες, κατ’ άλλους, όμως, περιλαμβάνει δύο είδη ακόμη, τα Erithacus akahige και E. komadori. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για τη διευθέτηση του προβλήματος, δεδομένου ότι τα δύο αυτά είδη είναι πολύ απομακρυσμένα γεωγραφικά (Ιαπωνία, Άπω Ανατολή), από τον «τυπικό» κοκκινολαίμη και πλησιάζουν περισσότερο προς τα αηδόνια (Luscinia spp. ).
Οι πληθυσμοί των Καναρίων Νήσων
Μεγάλο ταξινομικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πληθυσμοί των Καναρίων Νήσων. Συγκεκριμένα, είχε προταθεί, οι πληθυσμοί των δύο μεγάλων νησιών να γίνουν ξεχωριστά είδη: E. superbus, στην Τενερίφη και E. marionae στην Γκραν Κανάρια, εξ αιτίας σημαντικής γενετικής απομόνωσης. Πράγματι, δεδομένα b κυτοχρωμικής ακολουθίας και διαφορές στη φωνή δείχνουν ότι, οι πληθυσμοί των δύο αυτών νησιών είναι διακριτοί και προήλθαν από «αποικισμό» ηπειρωτικών πληθυσμών, περίπου 2 εκατ. χρόνια πριν, πρώτα στην Γκραν Κανάρια και κατόπιν στην Τενερίφη. Επίσης, αρχικές μετρήσεις έδειξαν μεγαλύτερες πτέρυγες κατά 10% στα πουλιά της Τενερίφης. Αυτή η κατάσταση, ωστόσο, βασίζεται ακόμη σε μικρό επίπεδο διαφοροποίησης και τυχόν ταξινομική διάκριση μεταξύ των πληθυσμών πιθανότατα δεν δικαιολογείται, χωρίς περαιτέρω επιβεβαιωμένες διαφορές στους μορφολογικούς χαρακτήρες, οπότε οι δύο πληθυσμοί παρέμειναν ως υποείδος (E. r. superbus) (βλ. και Γεωγραφική κατανομή υποειδών). Γενικότερα, η γεωγραφική διαφοροποίηση μεταξύ των ευρωπαϊκών υποειδών είναι εξαιρετικά μικρή, με σημαντική υβριδοποίηση μεταξύ τους.
Σε αντίθεση με τους πληθυσμούς της Γκραν Κανάρια και της Τενερίφης, εκείνοι των Δ. Καναρίων φαίνεται να προήλθαν από πληθυσμούς μεταγενέστερους φυλογενετικά, αρχίζουν πρόσφατα να εξελίσσονται και μοιάζουν πολύ με εκείνους της ηπειρωτικής Ευρώπης, γι’ αυτό και παραμένουν στο ίδιο υποείδος (E. r. rubecula) με αυτούς.
Τέλος, δεν αποτελεί έκπληξη ότι, οι πληθυσμοί των νήσων Φουερτεβεντούρα και Λανθαρότε είναι εκείνοι της ηπειρωτικής Ευρώπης (E. r. rubecula), δεδομένου ότι δεν αναπαράγονται στα νησιά και, πηγαίνουν εκεί για να διαχειμάσουν.
Γεωγραφική κατανομή υποειδών
thumb|left|300px|Γεωγραφική κατανομή του είδους Erithacus rubecula Πράσινο = όλο το έτος (επιδημητικό), Κίτρινο = καλοκαιρινός αναπαραγόμενος επισκέπτης, Μπλε = περιοχές διαχείμασης Το είδος εμφανίζει φάσμα κατανομής στον Παλαιό Κόσμο (Ευρασία και Αφρική), όπου απαντά σε όλες τις μορφές μετακίνησης (επιδημητικό, καλοκαιρινό αναπαραγόμενο, διαχειμάζον και μεταναστευτικό πτηνό).
Γενικά, εξαπλώνεται στην Ευρασία, από την ακτή του Ατλαντικού μέχρι τη Δ. Σιβηρία και στη Β. Αφρική, από το Μαρόκο έως την Αίγυπτο. Δεν έχει αναφερθεί από την Ισλανδία, αλλά στα βόρεια φθάνει μέχρι τις απώτατες ακτές της Νορβηγίας. Οι προσπάθειες για την εισαγωγή του κοκκινολαίμη στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία στο τελευταίο μέρος του 19ου αιώνα, ήσαν ανεπιτυχείς. Τα πουλιά απελευθερώθηκαν γύρω από τη Μελβούρνη, το Ώκλαντ, το Κράιστσερτς, το Ουέλινγκτον και το Ντάνεντιν, από διάφορες τοπικές Οργανώσεις Εγκλιματισμού (Acclimatisation Societies), ουδείς πληθυσμός, ωστόσο, εδραιώθηκε. Παρόμοια κατάληξη είχαν προσπάθειες στη Βόρεια Αμερική, μετά από απελευθέρωση πληθυσμών στο Λονγ Άιλαντ (Long Island) της Νέας Υόρκης το 1852, το Όρεγκον (1889 – 1892), και το Saanich στη Βρετανική Κολομβία του Καναδά, το 1908 – 1910.
Στην Ευρώπη, ο κοκκινολαίμης είναι καθιστικό πτηνό σε μεγάλο μέρος της ηπείρου (δυτικά, κεντρικά και νότια), ενώ έρχεται το καλοκαίρι για να αναπαραχθεί σε μεγάλο μέρος της ανατολικής ηπείρου και στη Σκανδιναβία. Ωστόσο, στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και της Αδριατικής, έρχονται διαχειμάζοντες πληθυσμοί.
Στην Ασία, το είδος έχει μικρή εξάπλωση, φθάνοντας μέχρι τη Μέση ανατολή και το Ιράν στα ανατολικά και, μέχρι το Κατάρ στα νότια (καθιστικοί και διαχειμάζοντες πληθυσμοί). Ανατολικά εξαπλώνεται μέχρι τις βορειοδυτικές παρυφές των Ορέων Αλτάι (αναπαραγόμενοι καλοκαιρινοί πληθυσμοί).
Τέλος, η Αφρική αποτελεί τόπο μόνιμης παρουσίας αλλά και διαχείμασης του είδους μόνο στις παραμεσόγειες χώρες, ενώ νότια φθάνει μέχρι το κέντρο της Αλγερίας, περίπου. Πηγές:
(σημ. με έντονα γράμματα το υποείδος που απαντά στον ελλαδικό χώρο)
Μεταναστευτική συμπεριφορά
Ο κοκκινολαίμης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μερικώς μεταναστευτικό είδος, με μεγάλο τμήμα των πληθυσμών του να παραμένει στην ίδια περιοχή (κυρίως στα νότια και νοτιοανατολικά), καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και, με το υπόλοιπο τμήμα να πραγματοποιεί καλοκαιρινά ταξίδια για να φωλιάσει, είτε φθινοπωρινά για ξεχειμώνιασμα (κυρίως στα βορειοανατολικά του φάσματος κατανομής).
Ωστόσο, ακόμη και οι καθιστικοί (επιδημητικοί) πληθυσμοί, πραγματοποιούν τοπικές μετακινήσεις, «κατεβαίνοντας» τον χειμώνα σε μικρότερα υψόμετρα. Γι’ αυτό, άλλωστε, οι κοκκινολαίμηδες είναι πιο συνηθισμένοι στα πάρκα και τους κήπους των πόλεων, μετά το φθινόπωρο. Τα αρσενικά τείνουν να είναι πιο καθιστικά από τα θηλυκά. Τα ταξίδια πραγματοποιούνται κυρίως κατά τη διάρκεια της νύκτας, ενώ οι τοπικές μετακινήσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Οι κύριες περιοχές διαχείμασης βρίσκονται νότια και νοτιονατολικά σε όλη την Ευρώπη και τη ΒΔ. Αφρική, ωστόσο αρκετά πουλιά ακολουθούν τη γραμμή από τη Ν. Δανία στον Βόσπορο (Τουρκία), και από τη Ν. Σουηδία στη ΒΑ. Πολωνία. Οι πληθυσμοί της Κ. Ευρώπης μεταναστεύουν σε μεγάλο ποσοστό. Επίσης, παρατηρούνται αξιοσημείωτες συγκεντρώσεις στη λεκάνη της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών όπου δεν αναπαράγονται, π.χ. μέρη της Ιβηρικής, οι Δαλματικές ακτές, η Ν. Τουρκία και τα περισσότεροι νησιά της Μεσογείου.
Το φθινόπωρο πέρασμα πραγματοποιείται σε ευρύ μέτωπο, στην περιοχή της Βαλτικής από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Νοεμβρίου, με κορύφωση στα τέλη Σεπτεμβρίου και τον Οκτώβριο. Η αποδημία στα νότια φαίνεται να ξεκινάει λίγο αργότερα από ό, τι στο βορρά, καθώς επίσης και με ελαφρά τάση στους ενήλικες να φεύγουν αργότερα από τα νεαρά άτομα. Η άφιξη στους τόπους διαχείμασης στην Ανδαλουσία (Ισπανία) αρχίζει από τις αρχές Σεπτεμβρίου και κορυφώνεται τον Οκτώβριο, ενώ στη Β. Αφρική στα τέλη Σεπτεμβρίου (σπάνια από τα τέλη Αυγούστου), με μεγαλύτερη εισροή κατά το μήνα Οκτώβριο. Οι περισσότερες καταγραφές από τις οάσεις της Σαχάρας είναι από τα τέλη Δεκεμβρίου μέχρι τον Μάρτιο.
Η επιστροφή ξεκινάει ήδη από τις αρχές Φεβρουαρίου, κυρίως κατά μήκος των ακτών της Αλγερίας και του Μαρόκου. Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, τα πρώτα πουλιά φτάνουν στην Ελβετία και τη Ν. Γερμανία, (σπάνια στη Ν. Νορβηγία). Η κορύφωση της εαρινής μετανάστευσης είναι τον Μάρτιο, αλλά οι πληθυσμοί στα Ουράλια φθάνουν στις αρχές Μαΐου.
Τυχαίοι, περιπλανώμενοι επισκέπτες έχουν αναφερθεί μεταξύ άλλων από την Ισλανδία και τα Σβάλμπαρντ, τη Μαυριτανία, το Ομάν και το Κατάρ, το Αφγανιστάν και την Ιαπωνία.
Στην Ελλάδα, ο κοκκινολαίμης είναι τόσο επιδημητικό είδος, μένει δηλαδή στις ίδιες περιοχές όλο το έτος, κυρίως στη βόρεια και κεντρική χώρα, με μικρές «υψομετρικές» μετακινήσεις τον χειμώνα, όσο και χειμερινός επισκέπτης από βορειότερες ευρωπαϊκές χώρες. Από την Κρήτη και την Κύπρο αναφέρεται ως κοινός χειμερινός επισκέπτης.