cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κίσελ
Πολιτιστικές αναφορές
Στα ρωσικά παραμύθια, η χώρα των θαυμάτων περιγράφεται ως η χώρα των «ποταμών γάλακτος και των όχθων κίσελ». Αυτή η έκφραση έγινε ιδίωμα στα ρωσικά για την ευημερούσα ζωή ή τον «επίγειο παράδεισο».
Μια άλλη φράση κοινή στη Ρωσία και την Πολωνία, «το έβδομο νερό μετά το κίσελ» (πολωνικά: siódma woda po kisielu, «σιούντμα βόντα πο κισιέλου»), χρησιμοποιείται για να περιγράψει έναν μακρινό συγγενή.
Οροσειρά Σλοβακικός Παράδεισος
μικρογραφία|268x268εσ|Οροσειρά Σλοβακικός Παράδεισος Η οροσειρά Σλοβακικός Παράδεισος είναι οροσειρά στην ανατολική Σλοβακία. Είναι ένα μέρος του Spiš-Gemer Karst, το οποίο με τη σειρά του είναι μέρος των σλοβακικών βουνών Ore, μια σημαντική υποδιαίρεση των Δυτικών Καρπαθίων .Βρίσκεται μεταξύ των πόλεων Spišská Nová Ves στα βόρεια και Dobšiná στα νότια. Είναι ιδιαίτερα γνωστή για τα φαράγγια και τους καταρράκτες και αποτελεί δημοφιλή προορισμό για πεζοπόρους καθώς έχει μια σειρά από ασυνήθιστες διαδρομές μέσα από φαράγγια και καταρράκτες. Υπάρχουν πολλά τμήματα στα οποία η ανάβαση γίνεται με σκάλες. Η περιοχή προστατεύεται από το Εθνικό Πάρκο Σλοβακικός Παράδεισος (πάρκο Národný Slovenský raj).
Χαρακτηριστικά
αριστερά|μικρογραφία|238x238εσ Η οροσειρά Σλοβακικός Παράδεισος είναι μια πεδιάδα με ψηλά οροπέδια. Το ψηλότερο βουνό είναι το Ondrejisko στα 1.270 μ. Η περιοχή αποτελείται κυρίως από ασβεστόλιθο καρστ (πεδιάδες Geravy, Glac, Pelc και Skala) και δολομίτη. Στα καρστικά οροπέδια εμφανίζονται φαινόμενα όπως καταβόθρες και σχηματισμοί ασβεστόλιθου. Το κλίμα είναι αρκετά κρύο.
Τυπικά χαρακτηριστικά είναι τα φαράγγια και οι χαράδρες (Sokol, Suchá Belá, Piecky και Kyseľ), που σχηματίζουν γραφικές βραχώδεις σκηνές και καταρράκτες, οι οποίοι δημιουργήθηκαν κυρίως από τους ποταμούς Hnilec και Hornád και τους παραποτάμους τους. Το ογδόντα τοις εκατό της περιοχής καλύπτεται από έλατα και ίταμους.
Υπάρχουν περισσότερες από 200 σπηλιές και υπόγειοι άβυσσοι. Μεταξύ των σπηλαίων το Dobšinská ľadová jaskyňa (Dobšinská σπηλιά πάγου) και το Medvedia jaskyňa (Σπηλιά της αρκούδας) είναι τα πιο γνωστά. Κάποτε υπήρχαν επίσης πολλοί οικισμοί ξυλοκόπων και λατομεία τα οποία μετατράπηκαν σε τουριστικά κέντρα όπως τα: Dobšinská Maša, Dedinky, Mlynky και Stratená. αριστερά|μικρογραφία|245x245εσ
Πανίδα
Στα αξιοσημείωτα και σπάνια ζώα περιλαμβάνονται η καφέ αρκούδα (Ursus arctos), ο χρυσαετός, ο κοινός γερανός και ο μαύρος πελαργός. Αρκετά κοινά είναι τα κόκκινα ελάφια και οι αγριόχοιροι, ο λύκος (Canis lupus), ο λύγκας (Lynx lynx) και η βίδρα (Lutra lutra).
Χλωρίδα
Η περιοχή καλύπτεται από ερυθρελάτη (Picea abies), δασική οξιά (Fagus sylvatica), έλατο, αγριόπευκο και δασική πεύκη (Pinus sylvestris). Σημαντικά ενδημικά φυτά στην περιοχή είναι η Καμπανούλα των Καρπαθίων (Campanula carpatica), Pulsatilla slavica, Hesperis silvestris, Liguria sibirica, και Saxifraga paniculate. Άλλα φυτά που υπάρχουν σε αυτήν την περιοχή είναι το λουλούδι Soldanella montana, το Λείριο το μάρταγο (Lilium martagon) και το Aconitum variegatum.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βουνά της Σλοβακίας
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Πεκρό
Το σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Πεκρό (Pécrot) ήταν σιδηροδρομικό δυστύχημα στο χωριό Πεκρό (τμήμα του δήμου Γκρε - Ντουασώ (Grez-Doiceau)), στο Βέλγιο, το οποίο συνέβη στις 27 Μαρτίου 2001, όταν δύο επιβατικές αμαξοστοιχίες συγκρούστηκαν μετωπικά. Το δυστύχημα άφησε πίσω του 8 νεκρούς και 12 τραυματίες και ήταν η χειρότερη σιδηροδρομική καταστροφή στο Βέλγιο εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα.
Αιτίες
Το δυστύχημα είχε δύο βασικές αιτίες. Το πρώτο ήταν η απειρία του οδηγού του τρένου που αναχώρησε από τη Βαβρ. Το τρένο είχε σταματήσει με την καμπίνα του οδηγού πέρα από το σήμα, οπότε ο οδηγός δεν μπορούσε να δει ότι το σήμα ήταν κόκκινο κατά την αναχώρησή του. Η άλλη αιτία ήταν το γλωσσικό εμπόδιο μεταξύ των σηματωρών της Βαβρ και του Λέβεν. Τόσο τα γαλλικά όσο και τα ολλανδικά είναι επίσημες γλώσσες στο Βέλγιο και το προσωπικό των σιδηροδρόμων όφειλε να μιλά μόνο μία. Η NMBS/SNCB, η βελγική εθνική εταιρεία σιδηροδρόμων, παραδέχθηκε ότι το ατύχημα προκλήθηκε αποκλειστικά από ανθρώπινο λάθος. Ο δικαστής Φιλίπ Ριντέλ (Philippe Ridelle) προήδρευσε της δίκης και ανακοίνωσε την ετυμηγορία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Σιδηροδρομικά ατυχήματα και δυστυχήματα
Οθωμανική εισβολή στη Μάνη (1770)
Η Οθωμανική Εισβολή στη Μάνη (1770), ήταν μία από τις πολλές επιχειρήσεις των Οθωμανών προκειμένου να υποτάξουν την Μάνη. Η Μάνη, ήταν μία από τις λίγες περιοχές της Ελλάδας που δεν κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς, λόγω του ανώμαλου εδάφους και των ανυπότακτων κατοίκων της. Οι Μανιάτες, προκαλούσαν συχνά προβλήματα στους Οθωμανούς, αφού συμμαχούσαν με τους Ενετούς, όταν υπήρχε πόλεμος μεταξύ Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και Βενετίας, ενώ ασχολούνταν και με την πειρατεία.
Προεόρτια
Μετά την αποτυχημένη επανάσταση των Ορλωφικών (1770), στην οποία συμμετείχαν οι Μανιάτες, οι Τουρκαλβανοί λεηλάτησαν ολόκληρη την Πελοπόννησο, με αποτέλεσμα οι Μανιάτες να εγκλωβιστούν στο εσωτερικό της Μάνης, πράγμα καταστροφικό για τους ίδιους. Έτσι αναγκάστηκαν να πληρώνουν, ως φόρο υποτελείας, στους Οθωμανούς 15 γρόσια. Επίσης, οι οθωμανοί, διόρισαν και έναν μανιάτη μπέη, για να τους κυβερνήσει. Επιπλέον, έστειλαν τάγματα Τουρκαλβανών προκειμένου να κάνουν επιδρομές στην Μάνη. Παρόλα αυτά, οι Μανιάτες, συνέχιζαν να προκαλούν προβλήματα στους Οθωμανούς.
Ο πασάς της Πελοποννήσου, Χατζή Οσμάν, θεώρησε ότι ήταν καλή ευκαιρία να καταλάβει την Μάνη, προκειμένου να εντυπωσιάζει τον Σουλτάνο. Έτσι, συγκέντρωσε μεγάλες ένοπλες ομάδες Τουρκαλβανών για να τον συνοδεύσουν στην εκστρατεία του. Όταν οι Μανιάτες έμαθαν τα σχέδια των Οθωμανών, δημιούργησαν έναν μεγάλο στρατό, κάτω από τις εντολές του Έξαρχου Γρηγοράκη και του ανιψιού του, Τζανέτου Γρηγοράκη, μέλη της μεγάλης οικογένειας Γρηγοράκη με καταγωγή από τον Αγερανό και το Σκουτάρι και στρατοπέδευσαν στα βουνά πάνω από το χωριό Παρασυρός, περιμένοντας τους Οθωμανούς.
Εισβολή
Όταν ο οθωμανικός στρατός έφτασε στο Γύθειο, ο μπέης Χασάν Γαζή έστειλε τον Αλή Μπέη με 10.000 άνδρες στην Καστανιά Λακωνίας, προκειμένου να αντιμετωπίσει τους κλέφτες Κωνσταντή Κολοκοτρώνη και Παναγιώταρο Βενετζιανάκη. Η πόλη προστατευόταν από 400 άνδρες, γυναίκες και παιδιά και οι Οθωμανοί την πολιορκούσαν επί 12 ημέρες, μέχρι που σκότωσαν τους υπερασπιστές, με αποτέλεσμα να γλιτώσουν μόνο 100 Έλληνες.
Οι Οθωμανοί στην συνέχεια, κατευθύνθηκαν προς το Σκουτάρι, το οποίο ήταν εγκαταλελειμμένο εκτός από τον Πύργο των Γρηγοράκηδων, τον οποίο υπερασπίζονταν 15 άνδρες υπό τον Γιάννη Κατσανό. Οι Οθωμανοί πολιορκούσαν τον πύργο επί 3 ημέρες χωρίς αποτέλεσμα. Την τρίτη, όμως νύχτα, ο Γαζής ανατίναξε με πυρίτιδα τον πύργο, σκοτώνοντας όλους τους υπερασπιστές.
Οι Μανιάτες εξοργίστηκαν και πριν οι Οθωμανοί ετοιμαστούν, τους επιτέθηκαν. Η μάχη έληξε με βαριά ήττα των Οθωμανών και μεγάλες απώλειες. Ο Γαζής, με τους εναπομείναντες στρατιώτες, υποχώρησαν. Οι Μανιάτες, μη έχοντας που να θάψουν τόσα πολλά πτώματα, έριξαν τους πιο πολλούς στα γύρω πηγάδια, με αποτέλεσμα η περιοχή να ονομαστεί Βρωμοπήγαδα.
Συνέπειες
Ο Γαζής, έστειλε απεσταλμένο στον Έξαρχο, λέγοντας ότι ήθελε να διαπραγματευτεί. Οι άνδρες συναντήθηκαν στην Τρίπολη, αλλά την επόμενη μέρα ο Έξαρχος βρέθηκε αποκεφαλισμένος και ανασκολοπισμένος. Όταν η μητέρα του Έξαρχου έμαθε την είδηση, εξοργίστηκε και την Κυριακή του Πάσχα, κάλεσε όλους του άνδρες του Σκουταρίου να εκδικηθούν για τον χαμό του γιου της. Σύντομα, οι άνδρες, υπό τις διαταγές του Τζανέτου Γρηγοράκη, ντύθηκαν ιερείς και πήγαν στο Κάστρο του Πασσαβά, που ήταν υπό οθωμανική διοίκηση. Εκεί, ζήτησαν από τον διοικητή να μπουν μέσα για να ευλογήσουν το κάστρο, έχοντας κρυμμένα όπλα. Μόλις μπήκαν άρχισε η σφαγή με αποτέλεσμα κανείς Οθωμανός να μην βγει ζωντανός. Έτσι, ο Πασσαβάς καταλήφθηκε και δεν ξανακατοικήθηκε ποτέ. Στην συνέχεια, οι Οθωμανοί, προσπάθησαν να καταστρέψουν τον Τζανέτο δύο φορές: το 1803 και το 1807. Οι Οθωμανοί, προσπάθησαν και πάλι να καταλάβουν τη Μάνη το 1815, με την κατάληψη του Σκουταρίου, το οποίο απελευθερώθηκε όταν οι Μανιάτες κήρυξαν Επανάσταση.
Πηγές
Κατηγορία:Ελληνική εξέγερση του 1770 Κατηγορία:Τουρκοκρατία στην Πελοπόννησο Κατηγορία:Πόλεμοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Συγκρούσεις το 1770
Βιολέτα Βίλας
Η Τσεσουάβα Γκοσποντάρεκ (πολωνικά: Czesława Gospodarek, το γένος Τσιέσλακ [Cieślak]) (10 Ιουνίου 1938 – 5 Δεκεμβρίου 2011), γνωστή με το καλλιτεχνικό της όνομα Βιολέτα Βίλας (Violetta Villas), ήταν Πολωνή διεθνής σταρ του καμπαρέ, τραγουδίστρια, ηθοποιός, συνθέτρια και τραγουδοποιός. Η φωνή της χαρακτηρίστηκε ως κολορατούρα σοπράνο που εκτεινόταν σε τέσσερις οκτάβες. Μπορούσε να παίζει πιάνο, βιολί και τρομπόνι και είχε απόλυτο τόνο. Οι χαρακτηρισμοί της περιελάμβαναν «η φωνή της ατομικής εποχής», «το τραγουδιστικό τοστ της ηπείρου», «μια φωνή σαν τη γαλλική σαμπάνια» και «η Πολωνή Ίμα Σουμάκ». Η Βίλας ήταν το πρώτο αστέρι του Casino de Paris στο Dunes Hotel & Casino στο Λας Βέγκας (1966–1970).
Η Βίλας ήταν γνωστή για την ξεχωριστή γκαρνταρόμπα της και τις νούμερο ένα επιτυχίες της. Κατά τη διάρκεια της καριέρας της στη show business, η Βίλας έπαιξε σε έξι ταινίες, έπαιξε σε πολλές μουσικές παραστάσεις και ηχογράφησε σχεδόν τριακόσια τραγούδια σε δέκα γλώσσες, όπως πολωνικά, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, λατινικά, ναπολιτάνικα, ρωσικά, ισπανικά και πορτογαλικά. Ήταν ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των ζώων.
Το 2011, η Βίλας έλαβε το Αργυρό Μετάλλιο για Αξία στον Πολιτισμό - Gloria Artis.
Βιογραφία
μικρογραφία| Η Βιολέτα Βίλας στο Λας Βέγκας, 1967
Πρώιμη ζωή
Η Βίλας γεννήθηκε στο Βερβιέ της Επαρχίας Λιέγης, ως το τρίτο από τα τέσσερα παιδιά. Πέρασε τα παιδικά της χρόνια στο Βέλγιο. Ο πατέρας της, Μπολέσουαφ Τσιέσλακ (4 Δεκεμβρίου 1907 – 9 Μαΐου 1960), ήταν ανθρακωρύχος και αρχηγός συγκροτήματος και η μητέρα της, Ζαν (26 Ιανουαρίου 1914 – 17 Φεβρουαρίου 1985), ήταν νοικοκυρά. Το 1948, μετακόμισε με τους γονείς της στην Πολωνία και εγκαταστάθηκε στο Λέβιν Κουότσκι, όπου άρχισε να σπουδάζει μουσική. Έπαιζε πιάνο και βιολί στα νιάτα της.
Το 1956, άρχισε να σπουδάζει σόλο τραγούδι στο Κρατικό Μουσικό Λύκειο στο Στσέτσιν. Συνέχισε την καλλιτεχνική της εκπαίδευση στο Βρότσουαφ με την καθηγήτρια Γκισέλα Πος. Το 1959 ξεκίνησε μαθήματα κλασικής φωνητικής με την καθηγήτρια Εουγκένια Φαλκόφσκα στη Βαρσοβία.
1960–1965: Πρώιμη καριέρα
Το 1960, η Βίλας έκανε το ντεμπούτο της στο Πολωνικό Ραδιόφωνο μετά από πρόσκληση του διευθυντή μουσικής του, Βουαντίσουαφ Σπίλμαν. Τα πρώτα της τραγούδια που μεταδόθηκαν ήταν τα «Gdy zakwitną czereśnie» (Όταν ανθίζουν οι κερασιές) και «Ja nie mogę tamtej drugiej znieść» (Δεν αντέχω το άλλο). Ηχογράφησε το πρώτο της άλμπουμ, Rendez-vous with Violetta Villas, το 1962. Έλαβε το πρώτο της αξιοσημείωτο βραβείο στο Φεστιβάλ του Σόποτ το 1961 και το 1962. Το 1964, το 1965 και το 1966 εμφανίστηκε στο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού του Οπόλε.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η Βίλας περιόδευσε σε πολλές χώρες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ελβετίας, της Ισπανίας, της Ρωσίας, της Τσεχοσλοβακίας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, καθώς και στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά και στο Ισραήλ. αριστερά|μικρογραφία| Η Βίλας σε [[κρινολίνο του Κριστιάν Ντιορ]] Το 1964, στο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού του Οπόλε, ο Μπρουνό Κοκατρίξ την προσκάλεσε στη Γαλλία. Στο 3ο Διεθνές Φεστιβάλ des Variétés et Music-Halls στη Ρεν, η Βίλας έλαβε το Grand Prix International d'Interpretation («Διεθνές Μεγάλο Βραβείο Διερμηνείας», τραγούδησε μεταξύ άλλων το Ave Maria). Το 1965 έπαιξε στο Θέατρο Fontaine (παράσταση Roue de la Chance, σκηνοθέτης Αντρέ Σανού). Το 1966, μετά από προσωπικό αίτημα του Μπρουνό Κοκατρίξ, η Βίλας εμφανίστηκε στο Grand Music Hall de Varsovie, επιθεωρητικό πρόγραμμα στο Olympia. Η πρεμιέρα έγινε στις 26 Ιουλίου 1966. Η Βίλας τραγούδησε μεταξύ άλλων τα Ave Maria no Morro και Hiroshima Mon Amour. Στο Παρίσι την πλησίασε ο Φρεντερίκ Απκάρ, ο οποίος την κάλεσε στο Λας Βέγκας.
1966–1970: Λας Βέγκας και Casino de Paris
Τον Δεκέμβριο του 1966, η Βίλας εμφανίστηκε στο Casino de Paris στο Dunes Hotel & Casino. Στο πρώτο της πρόγραμμα τραγούδησε μεταξύ άλλων τα «Under Paris Skies», «Granada», «O Sole Mio», «Strangers in the Night» και «Libiamo ne' lieti calici». Η Βίλας τραγούδησε επίσης σε ντουέτα με τους Φρανκ Σινάτρα, Πωλ Άνκα, Μπάρμπρα Στρέιζαντ, Σαρλ Αζναβούρ, Σάμι Ντέιβις Τζούνιορ, Έρθα Κιτ και Ντιν Μάρτιν.
Ο προσωπικός της στυλίστας ήταν ο Πατρίκ Βαλέτ, ένας Γάλλος από τον οίκο μόδας Dior. Έκανε το σόου της με ένα γαλλικό μπαλέτο εκατοντάδων ατόμων. Έμενε σε μια βίλα με ιδιωτική πισίνα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, η Βίλας ηχογράφησε 20 τραγούδια για την αμερικανική τηλεόραση και την Capitol Records. Τον Μάρτιο του 1968 ξεκίνησε μια δοκιμή για το κινηματογραφικό στούντιο MGM, όπου αργότερα υπέγραψε συμβόλαιο για ταινία.
1971–1987: Απομόνωση και επιστροφή
Η Βίλας δέχτηκε ένα επικερδές οκταετές συμβόλαιο από την Paramount Pictures, αλλά το απέρριψε λόγω της ασθένειας της μητέρας της, που την οδήγησε στην επιστροφή της στην Πολωνία. Οι πολωνικές κομμουνιστικές αρχές κατέσχεσαν το διαβατήριό της, το οποίο την περιόρισε στην Πολωνία για πάνω από μια δεκαετία. Ωστόσο, δεν είχε αποκλειστεί εντελώς από τα μέσα ενημέρωσης και μπόρεσε να συνεχίσει την καριέρα της τοπικά. Το 1985, έκανε μια επιστροφή, λίγα μόλις χρόνια μετά τη λήξη του στρατιωτικού νόμου, σε μια σειρά από sold-out παραστάσεις. Οι αρχές της επέστρεψαν το διαβατήριό της και άρχισε ξανά τη διεθνή της καριέρα. Αργότερα έκανε περιοδεία στις ΗΠΑ και την Αυστραλία.
Το 1987, έκανε την περιοδεία "Violetta" στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά. Η πρεμιέρα έγινε στις 14 Σεπτεμβρίου στο Carnegie Hall, όπου έλαβε θερμά χειροκροτήματα. Στη Νέα Υόρκη η συναυλία της ήταν sold out. Η Βίλας εμφανίστηκε στο Λας Βέγκας, στο Ντένβερ, στο Μαϊάμι, στο Τέξας, στο Μόντρεαλ και στο Σικάγο.
Θέατρο
Το 1992, η Βίλας έπαιξε στο μιούζικαλ Hello, Dolly! στην Όπερα της Κρακοβίας. Στη δεκαετία του 1990 εμφανίστηκε στην Όπερα της Βαρσοβίας με το δικό της πρόγραμμα, The Violetta Villas Show.
Προσωπική ζωή
Το 1954, όταν ήταν 16 ετών, η Βίλας παντρεύτηκε τον υπολοχαγό Γκοσποντάρεκ, αλλά χώρισαν μόλις δύο χρόνια αργότερα, το Σεπτέμβριο του 1956. Οι γονείς της την είχαν πιέσει για το γάμο, αλλά δεν τον αγαπούσε πραγματικά. Άφησε τον σύζυγό της για να σπουδάσει μουσική στο Στσέτσιν. Είχαν ένα παιδί, τον Κσίστοφ Γκοσποντάρεκ. Το 1967 παντρεύτηκε τον Χάρι Μπ. Μάλτερ, Αμερικανό επιχειρηματία. Χώρισαν αρκετά χρόνια αργότερα. μικρογραφία| Ρεσιτάλ της Βίλας Το 1987, γνώρισε έναν Αμερικανό επιχειρηματία και εκατομμυριούχο πολωνικής καταγωγής, τον Τεντ Κοβάλτσικ και τον παντρεύτηκε στις 6 Ιανουαρίου 1988 στο Σικάγο. Η γαμήλια τελετή πραγματοποιήθηκε σε μια αίθουσα δεξιώσεων του εστιατορίου «Orbit». Χώρισαν το Δεκέμβριο του 1988. Έδωσε πολλές συνεντεύξεις στα ΜΜΕ για τον γάμο τους, αλλά εκείνη είπε σε τηλεοπτική εκπομπή: «Έκανα ένα λάθος, που πίστεψα τόσο γρήγορα».
Η Βίλας πάλεψε με τον αλκοολισμό και τον εθισμό στη μορφίνη, σύμφωνα με τον αποξενωμένο γιο της. Προφανώς, σύμφωνα με μια εκπομπή της πολωνικής εθνικής δημόσιας τηλεόρασης, η Βίλας υπέφερε από παραληρητική διαταραχή για χρόνια, που έφτασε στα άκρα τη σχέση της με την οικογένεια και τους φίλους της.
Από το 1968 έως το 1973 παρείχε πληροφορίες για τους συναδέλφους της στο χώρο του θεάματος στον πληροφοριοδότη της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Υπουργείου Εσωτερικών, με την κωδική ονομασία Gabriella.
Η Βίλας πέθανε στις 5 Δεκεμβρίου 2011 στο χωριό Λέβιν Κουότσκι, σε ηλικία 73 ετών.
Φιλμογραφία
Ταινίες
Τηλεόραση
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολωνές υψίφωνες Κατηγορία:Πολωνοί τραγουδοποιοί Κατηγορία:Πολωνοί συνθέτες Κατηγορία:Πολωνοί τραγουδιστές ποπ Κατηγορία:Πολωνές ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Πολωνές ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Πολωνές ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Γερμανόφωνοι τραγουδιστές Κατηγορία:Ιταλόφωνοι τραγουδιστές Κατηγορία:Ρωσόφωνοι τραγουδιστές Κατηγορία:Κοντράλτο Κατηγορία:Πολωνοί Ρωμαιοκαθολικοί Κατηγορία:Πολωνοί μετανάστες στις Ηνωμένες Πολιτείες Κατηγορία:Αποδέκτες του Αργυρού Μεταλλίου για Αξία στον Πολιτισμό - Gloria Artis Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ποβόνσκι
Ζώνη της Μοζαμβίκης
μικρογραφία|Η Δυτική [[Γκοντβάνα με τους κύριους κρατώνες με καφέ χρώμα και τις Παναφρικανικές ορογενέσεις με γκρι.]] Η Ζώνη της Μοζαμβίκης είναι μια ζώνη στον φλοιό της γης που εκτείνεται από την Ανατολική Ανταρκτική έως και την Ανατολική Αφρική μέχρι την Αραβο-Νουβική Ασπίδα. Σχηματίστηκε ως περιοχή μεταξύ των πλακών κατά την Παν-αφρικανική ορογένεση, όταν σχηματίστηκε η Γκοντβάνα.
Η ζώνη της Μοζαμβίκης περιλαμβάνει στοιχεία που δημιουργήθηκαν όταν άνοιξε ο Ωκεανός της Μοζαμβίκης και άλλα που δημιουργήθηκαν όταν ο ωκεανός έκλεισε αργότερα.
Έκταση
Το δυτικό τμήμα της ζώνης της Μοζαμβίκης αποτελείται ως επί το πλείστον από πετρώματα γνευσίου, πετρώματα από τον κρατώνα της Τανζανίας και τη Ζώνη Ουσαγκαράν, που τοποθετήθηκαν μεταξύ 2.970 και 2.648 εκατομμύρια χρόνια πριν. Το ανατολικό τμήμα έχει πετρώματα υψηλής ποιότητας που προέρχονται από τόξο ηλικίας από 841 έως 632 εκατομμυρίων ετών.
Και τα δύο εδάφη περιλαμβάνουν επίσης νεοπροτεροζωικά μεταϊζηματογενή πετρώματα.
Οι διαφορές μπορεί να υποδηλώνουν προέλευση σε δύο διαφορετικές λεκάνες, με τους βράχους της ανατολικής λεκάνης να ωθούνται πάνω από εκείνους της δυτικής λεκάνης κατά το κλείσιμο του ωκεανού της Μοζαμβίκης μεταξύ 585 και 550 εκατομμυρίων ετών πριν.
Σχηματισμός
Πολλοί γεωλόγοι θεωρούν ότι ο ωκεανός της Μοζαμβίκης σχηματίστηκε κατά τη διάσπαση της Ροδινίας μεταξύ 800 και 700 εκατομμυρίων ετών πριν, συνοδευόμενος από ηφαιστειακή δραστηριότητα. Ο μαγματισμός αυτής της περιόδου εντοπίζεται στην Ανατολική Αφρική και τη Μαδαγασκάρη, αν και όχι στη νότια ζώνη της Μοζαμβίκης. Ο ωκεανός πιθανώς χώριζε τον Κρατώνα του Καλαχάρι από τους κρατώνες του Κονγκό και της Τανζανία και χώριζε το μπλοκ Μαδαγασκάρης-Ινδίας από το μπλοκ Κονγκό-Τανζανίας. Ο ωκεανός άρχισε να κλείνει μεταξύ Μαδαγασκάρης-Ινδίας και Κονγκό-Τανζανίας μεταξύ 700 και 580 εκατομμυρίων ετών πριν, με το οριστικό πια κλείσιμο να επέρχεται πριν από 600 με 500 εκατομμύρια χρόνια.
Τα εκτεθειμένα πετρώματα στην Κένυα και την Τανζανία περιλαμβάνουν ρηχά ιζήματα και μεταϊζήματα παθητικού περιθωρίου από το ηπειρωτικό περιθώριο του πρώιμου Νεοπροτεροζωικού. Περιλαμβάνουν επίσης παλαιότερο υλικό κρούστας από τον κρατώνα της Τανζανίας που είχε υποστεί εκ νέου επεξεργασία. Κάποτε η ζώνη θεωρήθηκε ότι προκλήθηκε από τη σύγκρουση της ανατολικής και της δυτικής Γκοντβάνα. Σύμφωνα με μια πιο πρόσφατη θεωρία, η Γκοντβάνα σχηματίστηκε για μια εκτεταμένη περίοδο από τη συσσώρευση ανεξάρτητων εδαφών.
Νευρική ανορεξία
Η νευρική ανορεξία (Anorexia nervosa) πιο γνωστή ως ανορεξία είναι μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται κυρίως από άρνηση για διατήρηση ενός υγιούς φυσιολογικού βάρους και έναν μανιώδη φόβο για την απόκτηση βάρους σε συνδυασμό με μια διαστρεβλωμένη εικόνα για τον εαυτό τους που μπορεί να διατηρηθεί από διάφορες προκαταλήψεις σχετικά με το σώμα, το φαγητό και την διατροφή τους. Τα άτομα με νευρική ανορεξία συνεχίζουν να νιώθουν πείνα αλλά επιτρέπουν στους εαυτούς τους μόνο πολύ μικρές ποσότητες φαγητού. Η μέση ημερήσια πρόσληψη θερμίδων για άτομα με ανορεξία είναι 600-800 θερμίδες αλλά υπάρχουν και ακραίες περιπτώσεις ολικής αθρεψίας. Είναι μια σοβαρή ψυχική αρρώστια με υψηλό ποσοστό παρενεργειών και το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας από όλες τις ψυχικές ασθένειες. Η νευρική ανορεξία εκδηλώνεται συνήθως στην εφηβεία και είναι πιο συχνή στους έφηβους. Παρόλο που μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους κάθε ηλικίας, φύλου και κοινωνικοοικονομικής κατάστασης η νευρική ανορεξία επηρεάζει τις γυναίκες 10 φορές περισσότερο από τους άντρες. Ο όρος νευρική (ανορεξία) καθιερώθηκε το 1873 από τον Σερ Γουίλλιαμ Γκαλ Sir William Gull έναν από τους προσωπικούς γιατρούς της Βασίλισσα Βικτωρίας. Ο όρος έχει ελληνική προέλευση από το ἀν -( πρόθεμα που δηλώνει άρνηση) και το ὄρεξις (όρεξη) άρα σημαίνει έλλειψη της επιθυμίας του ατόμου να τραφεί.
Ζώνη της Μοζαμβίκης
Σχηματισμός
Τα πετρώματα της ζώνης της Μοζαμβίκης σχηματίστηκαν από μαγματική υποεπικάλυψη και μια περίοδο παραμονής στον μεσαίο κατώτερο φλοιό που ακολουθήθηκε την ψύξη μεταξύ 640 και 620 εκατομμυρίων ετών πριν. Τα πετρώματα εξετάφησαν πριν από 500 εκατομμύρια χρόνια. Τα βαθύτερα επίπεδα του φλοιού αυξήθηκαν με το κλείσιμο του Ωκεανού της Μοζαμβίκης και τα υπολείμματα του άνω φλοιού του τόξου απομακρύνθηκαν από τη διάβρωση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ορογενέσεις της Αφρικής
Νευρική ανορεξία
Σημάδια και συμπτώματα
Ένα άτομο με ανορεξία μπορεί να εμφανίσει κάποια συμπτώματα μερικά από τα οποία υπάρχουν παρακάτω. Οι μορφές τους καθώς και η σοβαρότητά τους διαφέρουν σε κάθε περίπτωση και μερικές φορές να υπάρχουν αλλά να μην είναι ορατά. Η νευρική ανορεξία και ο υποσιτισμός που τη χαρακτηρίζει και που είναι αποτέλεσμα της λιμοκτονίας που επιβάλλουν στους εαυτούς τους μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές σε πολλά σημαντικά όργανα του σώματος.
Αιτίες
Έρευνες έχουν διαμορφώσει την υπόθεση ότι η συνέχιση των διαταραγμένων τρόπων διατροφής μπορεί να είναι επιφαινόμενο της λιμοκτονίας. Τα αποτελέσματα του Πειράματος Λιμοκτονίας της Μινεσσότα έδειξαν ότι άτομα με φυσιολογικό έλεγχο της τροφής μπορεί να παρουσιάσουν συμπεριφοριακά μοτίβα ανορεξίας όταν υποβληθούν σε καταστάσεις λιμοκτονίας. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε αλλαγές στο νευροενδοκρινολογικό σύστημα, που οδηγεί σε έναν συνεχή κύκλο διαιωνισμού της κατάστασης. Έρευνες δείχνουν ότι μια αρχική απώλεια βάρους όπως αυτή σε μια δίαιτα μπορεί να αποτελεί τον παράγοντα που είναι υπεύθυνος για την πρόκληση της νευρικής ανορεξίας, πιθανότατα λόγω μιας έμφυτης προδιάθεσης για νευρική ανορεξία. Μια έρευνα αναφέρει περιπτώσεις νευρικής ανορεξίας που ήταν το αποτέλεσμα μιας ακούσιας απώλειας βάρους που προκλήθηκε από άλλες αιτίες όπως παρασιτική μόλυνση, παρενέργειες φαρμάκων ή κάποια εγχείρηση. Η απώλεια βάρους ήταν ο παράγοντας πρόκλησης νευρικής ανορεξίας σε αυτές τις περιπτώσεις.
Βιολογικές
Μαιευτικές επιπλοκές: Διάφορες προγενέθλιες και περιγενετικές επιπλοκές μπορεί να αποτελέσουν παράγοντα για την ανάπτυξη της νευρικής ανορεξίας όπως μητρική αναιμία, σακχαρώδης διαβήτης, έμφραγμα στον πλακούντα, καρδιακές ανωμαλίες στο νεογέννητο. Οι νεογεννητικές καρδιακές ανωμαλίες μπορεί επίσης να έχουν επίδραση στην αποφυγή που έχει το άτομο απέναντι σε βλάβες, ένα από τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την ανάπτυξη ανορεξίας.
Σχέση με τον αυτισμό
Από τότε που ο Γκίλμπεργκ (1983 & 1985) πρότεινε ότι μπορεί να υπάρχει σχέση μεταξύ ανορεξίας και αυτισμού μια μεγάλου μήκους διαχρονική έρευνα σχετικά με την εκδήλωση της εφηβικής νευρικής ανορεξίας η οποία πραγματοποιήθηκε στην εφηβεία επιβεβαίωσε ότι το 23% των ανθρώπων με μακροχρόνιες διατροφικές διαταραχές ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού. Αυτοί που ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού τείνουν να έχουν μια χειρότερη έκβαση, αλλά μπορούν να επωφεληθούν από την συνδυασμένη χρήση συμπεριφοριακών και φαρμακευτικών θεραπειών ειδικά σχεδιασμένες για να βελτιώσουν τον αυτισμό και όχι την ίδια την ανορεξία. Άλλες έρευνες, ιδιαίτερα εκείνη που πραγματοποιήθηκε στο νοσοκομείο Μόντσλεϊ (Maudsley Hospital) στο Ηνωμένο Βασίλειο, δείχνει επίσης ότι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του αυτισμού είναι συχνά στα άτομα με νευρική ανορεξία, τα κοινά γνωρίσματα περιλαμβάνουν εκτελεστική λειτουργία, τα αποτελέσματα τους στο τεστ αυτισμού, κεντρικός συνειρμός, θεωρία του μυαλού, γνωστική-συμπεριφοριακή ευελιξία, έλεγχος του συναισθήματος και κατανόηση των εκφράσεων του προσώπου. Το βιβλίο Zucker et al (2007) πρότεινε ότι οι συνθήκες στο φάσμα του αυτισμού αποτελούν την γνωστική –ενδοφυνοτυπική βαθύτερη ανορεξία κι έκαναν έκκληση για αυξημένη διεπιστημονική συνεργασία. Μια πιλοτική έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα της γνωστικής συμπεριφοριακής θεραπείας, της οποίας το πρωτόκολλο θεραπείας βασίστηκε στην υποθετική σχέση μεταξύ της ανορεξίας και μιας βαθύτερης πάθησης που σχετίζεται με τον αυτισμό, μείωσε την τελειομανία και την ακαμψία σε 17 από τους 19 συμμετέχοντες.
Ιατρική
Η ιατρική διάγνωση θα πρέπει να γίνει από ένα ικανό επαγγελματία γιατρό. Υπάρχουν πολλές ιατρικές παθήσεις όπως ιογενείς ή βακτηριακές μολύνσεις, ορμονικές ανισσοροπίες, νευροεκφυλιστικές ασθένειες και εγκεφαλικοί όγκοι οι οποίες μπορούν να μιμηθούν ψυχιατρικές διαταραχές συμπεριλαμβανομένου της νευρικής ανορεξίας. Σύμφωνα με μια έρευνα σε βάθος που πραγματοποιήθηκε από τον ψυχίατρο Ρίτσαρντ Χαλ (Richard Hall) όπως αυτή δημοσιεύτηκε στα Αρχεία της Γενικής Ψυχιατρικής :
Ψυχιατρική
Η νευρική ανορεξία έχει ταξινομηθεί ως μια διαταραχή του Άξονα I στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο των Πνευματικών Διαταραχών (DSM-IV), που εκδόθηκε από τον Αμερικάνικο Σύλλογο Ψυχιατρικής. Το συγκεκριμένο εγχειρίδιο δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται από μη ειδικούς για να διαγνώσουν τους εαυτούς τους.
Διαφορική διάγνωση
Υπάρχουν πολλές ιατρικές και ψυχολογικές παθήσεις που έχουν εσφαλμένα διαγνωστεί ως νευρική ανορεξία, σε μερικές περιπτώσεις η σωστή διάγνωση δεν έγινε για παραπάνω από 10 χρόνια. Σε μια επιβεβαιωμένη περίπτωση αχαλασίας ισοφάγου, εσφαλμένα διαγνωσμένης ως νευρική ανορεξία ο ασθενής πέρασε δύο μήνες έγκλειστος σε ψυχιατρικό νοσοκομείο. Υπάρχουν διάφορα άλλα ψυχολογικά προβλήματα που μπορεί να συντελέσουν στη νευρική ανορεξία, μερικές από τις οποίες πληρούν τα κριτήρια για μια διαφορετική διάγνωση του Άξονα I ή μια διαταραχή προσωπικότητας που κωδικοποιείται ως διαταραχή του Άξονα II και ως εκτούτου θεωρούνται συνυπάρχουσες στην διαγνωσμένη διατροφική διαταραχή. Οι διαταραχές του Άξονα II υποδιαιρούνται σε 3 ομάδες, τις Α, Β, Γ. Η αιτιολογία της σύνδεσης μεταξύ των διαταραχών προσωπικότητας και της νευρικής ανορεξίας δεν έχει καθιερωθεί ακόμα. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να έχουν μια προηγούμενη διαταραχή η οποία να αυξάνει τις πιθανότητές τους να είναι ευάλωτοι σε μια διατροφική διαταραχή. Μερικοί αναπτύσουν αυτές τις διαταραχές μετά. Η σοβαρότητα και το είδος των συμπτωμάτων της διατροφικής διαταραχής θεωρούνται να επηρεάζουν την συνύπαρξή τους. Η διαταραχή δυσμορφιας σώματος είναι μια χρόνια και εξουθενωτική ασθένεια που μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό αποκλεισμό, οξεία κατάθλιψη, ιδέες και απόπειρες αυτοκτονίας. Μελέτες νευροαπεικόνισης οι οποίες μετρούν τις αντιδράσεις στην αναγνώριση προσώπου έχουν δείξει δραστηριότητα κυρίως στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου, στον αριστερό πλάγιο προμετωπιαίο εγκεφαλικό φλοιό, πλάγιο κροταφικό λοβό, και τον αριστερό βρεγματικό λοβό το οποίο έδειξε ανισορροπία των ημισφαιρίων του εγκεφάλου στην επεξεργασία πληροφοριών. Υπάρχει μια επιβεβαιωμένη περίπτωση ενός 21χρονου άνδρα ασθενή του οποίου η διαταραχή δυσμορφίας σώματος μετά από φλεγμονώδη απόφυση στον εγκέφαλο. Νευροαπεικόνιση έδειξε την παρουσία νέας ατροφίας στην μετωποκροταφική περιοχή. Η διάκριση μεταξύ των διαγνώσεων της νευρικής ανορεξίας, της νευρικής βουλιμίας και διατροφικής διαταραχής δεν μπορεί να προσδιοριστεί ως κάτι διαφορετικό και είναι δύσκολο να παραγματοποιηθεί καθώς υπάρχει μια σημαντική σύμπτωση των αθενειών σε άτομα που έχουν διαγνωστεί με αυτές τις παθήσεις. Φαινομενικά μικρές αλλαγές στην συνολική συμπεριφορά ή στάση ενός ασθενούς να αλλάξουν την διάγνωση από τον τύπο της νευρικής ανορεξίας που χαρακτηρίζεται από υπερφαγία στην νευρική βουλιμία. Δεν είναι ασυνήθιστο για ένα άτομο με διατροφική διαταραχή να αλλάζουν διαγνώσεις καθώς η συμπεριφορά και τα πιστεύω τους μεταβάλλονται με το πέρασμα του χρόνου.
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία της νευρικής ανορεξίας προσπαθεί να αντιμετωπίσει τρεις βασικούς τομείς: 1) Να αποκαταστήσει το φυσιολογικό βάρος του ατόμου. 2) Να αντιμετωπίσει τις ψυχολογικές διαταραχές που σχετίζονται με την ασθένεια. 3) Να μειώσει ή να εξαφανίσει συμπεριφορές ή σκέψεις που αρχικά οδήγησαν στην διαταραγμένη διατροφή του ατόμου.
Πρόγνωση
Η μακροπρόθεσμη πρόγνωση της νευρικής ανορεξίας είναι περισσότερο στην ευνοϊκή πλευρά. Η Εθνική Έρευνα Αντένστανσης Συννοσηρότητας η οποία διεξάχθηκε σε περισσότερους από 9,282 συμμετέχοντες στις ΗΠΑ και τα αποτελέσματά της δείχνουν ότι, η μέση διάρκεια της ανορεξίας είναι 1.7 χρόνια. "Αντίθετα με την κοινή γνώμη, η ανορεξία δεν είναι απαραίτητα μια χρόνια ασθένεια, σε πολλές περιπτώσεις κάνει τον κύκλο της και οι άνθρωποι γίνονται καλύτερα..." Σε περιπτώσεις εφηβικής νευρικής ανορεξίας στις οποίες χρησιμοποιείται η οικογενειακή θεραπεία το 75% των περιπτώσεων έχει μια καλή έκβαση και ένα πρόσθετο 15% παρουσιάζει μια ενδιάμεση αλλά ακόμη πιο θετική έκβαση. Σε μια παρακολούθηση ύστερα από 5 χρόνια μετά την Οικογενειακή Θεραπεία Maudsley το ποσοστό πλήρης ανάρρωσης κυμαινόταν από 75% - 90%. Ακόμη και σε σοβαρές περιπτώσεις νευρικής ανορεξίας, παρόλο που το ποσοστό υποτροπής μετά την εισαγωγή στο νοσοκομείο έφτανε στο 30% και μιας εκτεταμένης περιόδου ανάρρωσης που κυμαινόταν από 57-79 μήνες, το ποσοστό πλήρης ανάρρωσης ήταν ακόμη 76%. Υπήρχαν ελάχιστες περιπτώσεις υποτροπής ακόμη και έπειτα από μια μακροπρόθεσμη παρακολούθηση η οποία διεξάχθηκε ανάμεσα σε 10 - 15 χρόνια. Η μακροπρόθεσμη πρόγνωση της νευρικής ανορεξίας είναι ευμετάβλητη: Το ένα πέμπτο των ασθενών διαμένει σοβαρά άρρωστο, το άλλο ένα πέμπτο αναρρώνει πλήρως, ενώ τα τρία πέμπτα των ασθενών βιώνουν μια κυμαινόμενη και χρόνια πορεία της ασθένειας (Γκελντερ, Μαγιου και Γκιντες 2005) (Gelder, Mayou and Geddes 2005).
Επιδημιολογία
Η νευρική ανορεξία έχει μέση συχνότητα που κυμαίνεται από 0.3 - 1% στις γυναίκες και 0.1% στους άνδρες σύμφωνα με την διάγνωση στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η πάθηση επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό νεαρές εφήβους, με εκείνες που είναι 15-19 ετών να αποτελούν το 40% όλων των περιπτώσεων. Περίπου το 90% των ατόμων με νευρική ανορεξία είναι γυναίκες. Η νευρική ανορεξία είναι πιο διαδεδομένη στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα και έχει δηλωθεί ότι είναι πιο σπάνια στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (Γκελντερ, Μαγιου και Γκιντες 2005) (Gelder, Mayou and Geddes 2005).
Ιστορία
Η ιστορία της νευρικής ανορεξίας αρχίζει με πρώιμες περιγραφές που χρονολογούνται από τον 16ο και τον 17ο αιώνα και με την αναγνώριση και την περιγραφή της νευρικής ανορεξίας ως ασθένειας στα τέλη του 19ου αιώνα. Στα τέλη του 19ου αιώνα η κοινή προσοχή στράφηκε στα λεγόμενα "κορίτσια που νηστεύουν" και προκάλεσε σύγκρουση μεταξύ της θρησκείας και της επιστήμης. Τέτοιες περιπτώσεις όπως η Σάρα Τζέικομπ (Sarah Jacob) (η οποία ονομάστηκε το κορίτσι από την Ουαλία που νηστεύει) και η Μόλυ Φάντσερ (Mollie Fancher) (το αίνιγμα του Μπρούκλυν) προκάλεσε αντιπαράθεση καθώς οι ειδικοί "ζύγισαν" τις πεποιθήσεις περί πλήρης αποχής από το φαγητό. Οι πιστοί έκαναν αναφορά για διχασμό μεταξύ του μυαλού και του σώματος, ενώ οι σκεπτικιστές επέμειναν στους νόμους της επιστήμης και των υλικών πραγματικοτήτων της ζωής. Οι κριτικοί κατηγόρησαν "τα κορίτσια που νηστεύουν" για υστερία, δεισιδαιμονία και απάτη. Η πρόοδος της εκκοσμίκευσης και της ιατρικοποιήσης πέρασε την πολιτιστική εξουσία από τους κληρικούς στους γιατρούς και η νευρική ανορεξία μεταβλήθηκε από κάτι που προκαλούσε τον σεβασμό σε κάτι που οι άνθρωποι επίκριναν. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον σχετικά με την νευρική ανορεξία προκαλεί η μεσαιωνική πρακτική της αυτοπροκαλούμενης λιμοκτονίας από γυναίκες συμπεριλαμβανομένου κάποιων θρησκευόμενων γυναικών στο όνομα της θρησκευτικής ευλάβειας και αγνότητας. Από τον 12ο αιώνα αυξανότηταν η συχνότητα της συμμετοχής των γυναικών στην θρησκευτική ζωή και η συχνότητα της αγιοποίησής τους από την Καθολική Εκκλησία. Πολλές γυναίκες που τελικά έγιναν αγίες ακολούθησαν την πρακτική της αυτοπροκαλούμενης λιμοκτονίας, συμπεριλαμβανομένου της Αγίας Χέντγουιγκ (Hedwig) της Σιλεσίας κατά τον 13ο αιώνα και της Αγίας Αικατερίνης της Σιένα κατά τον 14ο αιώνα. Μέχρι την εποχή της Αγίας Αικατερίνης της Σιένα όμως η Εκκλησία άρχισε να ανησυχεί για την υπερβολική νηστεία ως δείκτη πνευματικότητας και ως ένα μονοπάτι για την αγιότητα. Στην πραγματικότητα είπαν στην Αγία Αικατερίνη της Σιένα του να προσευχηθεί για να μπορέσει να φάει ξανά, αλλά η ίδια δεν μπόρεσε να σταματήσει τη νηστεία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Διατροφικές διαταραχές Κατηγορία:Ψυχολογικές παθήσεις και διαταραχές Ανορεξια
Εκλογές της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών 2022
Την ίδια ημέρα των ενδιάμεσων εκλογών, πραγματοποιήθηκαν οι εκλογές για την Γερουσία, και οι εκλογές Κυβερνητών. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν και εκλογές σε πολλά πολιτειακά νομοθετικά σώματα, καθώς επίσης και τοπικές εκλογές.
Οι συγκεκριμένες εκλογές, ήταν οι πρώτες εκλογές που διεξήχθησαν για την Βουλή των Αντιπροσώπων, ύστερα από τον κύκλο αναδιανομής των εδρών (Redistricting) σύμφωνα με την απογραφή του 2020.
Από τον Ιανουάριο του 2019, οι Δημοκρατικοί κατέχουν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Στις εκλογές του 2018, οι Δημοκρατικοί κέρδισαν 235 έδρες, ενώ στις εκλογές του 2020, κέρδισαν 222 έδρες.
Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, κατάφερε να ανακτήσει τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, ύστερα από τέσσερα χρόνια.
Εκλογικό σύστημα
Τα 435 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών, εκλέγονται με άμεσες, δημοκρατικές εκλογές, με καθολική ψηφοφορία στις 50 πολιτείες των ΗΠΑ. Το εκλογικό σύστημα είναι πλειοψηφικό από μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Ο αριθμός των αντιπροσώπων που εκλέγονται ανά πολιτεία είναι ανάλογος του πληθυσμού της.
Η προσέλευση στην ψηφοφορία δεν είναι υποχρεωτική. Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι πολίτες των ΗΠΑ ηλικίας άνω των 18 ετών.
Αποτελέσματα
Τα αποτελέσματα των εκλογών θα εισαχθούν από τις 8 Νοεμβρίου 2022 και έπειτα.
Αναλυτικά αποτελέσματα
Τα αποτελέσματα των εκλογών θα εισαχθούν από τις 8 Νοεμβρίου 2022 και έπειτα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ηνωμενες __ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ__
Κομπόστα
Η κομπόστα (από το γαλλικό compôte, που σημαίνει μείγμα) είναι επιδόρπιο που προέρχεται από τη μεσαιωνική Ευρώπη, που παρασκευάζεται από ολόκληρα ή κομμάτια φρούτων σε σιρόπι ζάχαρης. Τα ολόκληρα φρούτα μαγειρεύονται σε νερό με ζάχαρη και μπαχαρικά. Το σιρόπι μπορεί να καρυκευτεί με βανίλια, φλούδα λεμονιού ή πορτοκαλιού, ξυλάκια ή σκόνη κανέλας, γαρίφαλο, άλλα μπαχαρικά, αλεσμένα αμύγδαλα, τριμμένη καρύδα, ζαχαρωμένα φρούτα ή σταφίδες. Η κομπόστα σερβίρεται είτε ζεστή είτε κρύα.
Ιστορία
Η κομπόστα ήταν σύμφωνη με τη μεσαιωνική πεποίθηση ότι τα φρούτα μαγειρεμένα σε σιρόπι ζάχαρης εξισορροπούν τις επιπτώσεις της υγρασίας στο σώμα. Το όνομα προέρχεται από τη λατινική λέξη compositus, που σημαίνει μείγμα. Στην ύστερη μεσαιωνική Αγγλία το σέρβιραν στην αρχή του τελευταίου πιάτου μιας εορτής (ή μερικές φορές το δεύτερο από τα τρία πιάτα), συχνά συνοδευόμενο από μια κρεμώδης σούπα. Κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης, σερβίρονταν παγωμένη στο τέλος του δείπνου. Επειδή ήταν εύκολη στην παρασκευή της, φτιαγμένη από φθηνά συστατικά και δεν περιείχε γαλακτοκομικά προϊόντα, η κομπόστα έγινε βασικό στοιχείο των εβραϊκών νοικοκυριών σε όλη την Ευρώπη. Στα σύγχρονα γαλλικά, ο όρος αναφέρεται σε συνήθως χωρίς ζάχαρη πουρέ φρούτων χωρίς κομμάτια φρούτων, όπως η σάλτσα μήλου. Σήμερα, είναι ευρέως διαδεδομένη και συχνά σερβίρεται αντί των λαχανικών σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο, καθώς και στη Σκανδιναβία και στη Γαλλία.
Παραλλαγές
Τα αποξηραμένα φρούτα χρησιμοποιούνται συχνά για κομπόστα από καλλιέργειες από την Ανατολική Ευρώπη και το σιρόπι τους πίνεται επίσης ως ρόφημα. Και τα δύο λέγονται κόμποτ.
Το επιδόρπιο μπορεί να γεμισθεί με σαντιγί, κανέλα ή ζάχαρη βανίλιας. Το σιρόπι μπορεί να παρασκευαστεί με κρασί, όπως σε μια συνταγή για κομπόστα αχλαδιών των αρχών του 15ου αιώνα. Άλλες παραλλαγές περιλαμβάνουν τη χρήση αποξηραμένων φρούτων που έχουν εμποτιστεί σε νερό στο οποίο μπορεί να προστεθεί αλκοόλ, για παράδειγμα κιρς, ρούμι ή Frontignan.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πιάτα φρούτου Κατηγορία:Γαλλικά επιδόρπια Κατηγορία:Εβραϊκά επιδόρπια
Χάριετ Τάμπμαν
Η Χάριετ Τάμπμαν (γεννήθηκε Araminta Ross, c. 1822-10 Μαρτίου 1913) ήταν μια Αμερικανίδα πολίτης που ήταν υπέρ της κατάργησης της δουλείας και πολιτική ακτιβίστρια. Αν και γεννήθηκε σκλάβα, η Τάμπμαν δραπέτευσε και στη συνέχεια έκανε δεκατρείς αποστολές για τη διάσωση περίπου εβδομήντα σκλάβων, τις οικογένειες τους και τους φίλους τους, χρησιμοποιώντας ένα δίκτυο φτιαγμένο από ακτιβιστές και ασφαλή σπίτια κατά της δουλείας, γνωστό ως Υπόγειο Σιδηρόδρομο. Αργότερα βοήθησε τον σύμμαχο Τζον Μπράουν να στρατολογήσει άνδρες για την επιδρομή στο Χάρπερς Φέρυ. Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, υπηρέτησε ως μια ένοπλη ανιχνεύτρια και κατάσκοπος για το Στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών. Στα τελευταία της χρόνια, η Τάμπμαν ήταν ακτιβιστρια στον αγώνα για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών.
Ως γεννημένη σκλάβα στη περιοχή της Κομητείας Ντόρτσεστερ του Μέριλαντ, η Τάμπμαν ξυλοκοπήθηκε και χτυπήθηκε από τους διάφορους ιδιοκτήτες της ως παιδί. Νωρίς στη ζωή της, υπέφερε από ένα τραύμα στο κεφάλι, όταν μια οργισμένη ιδιοκτήτρια σκλάβων έριξε ένα βαρύ μεταλλικό αντικείμενο που σκόπευε να χτυπήσει εναν άλλο σκλάβο, αλλά χτύπησε αντ' αυτού εκείνη. Η ζημία που της είχε προκαλέσει ήταν ζάλη, πόνος, και τάσεις για υπερυπνία, οι οποίες διήρκεσαν για όλη της τη ζωή. Ήταν μια αφοσιωμένη Χριστιανή και έβλεπε παράξενα οράματα και έντονα όνειρα, τα οποία τα απέδιδε ως προμηνύματα από τον Θεό.
Το 1849, η Τάμπμαν δραπέτευσε στη Φιλαδέλφεια, άλλα αμέσως μετά επέστρεψε στο Μέριλαντ για να σώσει την οικογένειά της. Σιγά-σιγά, μία ομάδα τη φορά, έφερε μαζί της τους συγγενείς της από την πολιτεία, και τελικά καθοδήγησε δεκάδες άλλους σκλάβους στην ελευθερία. Ταξιδεύοντας μόνο το βράδυ και με άκρα μυστικότητα, η Τάμπμαν (ή "Μωυσής", όπως τη φώναζαν) "δεν έχασε ποτέ επιβάτες". Μετά αφού η Πράξη περί Σκλάβων του 1850 πέρασε, βοήθησε ως οδηγός να φυγαδευτούν άνθρωποι πιο βόρεια στη Βρετανική Βόρεια Αμερική, και βοήθησε πρόσφατα απελευθερωμένους σκλάβους να βρουν δουλειά εκεί. Η Τάμπμαν γνώρισε τον ακτιβιστή για την κατάργηση της θανατικής ποινής Τζον Μπράουν, το 1858, και τον βοήθησε να σχεδιάσουν και να στρατολογήσουν υποστηρικτές για την επιδρομή στο Χάρπερς Φέρυ.
Όταν ο Εμφύλιος Πόλεμος άρχισε, η Τάμπμαν εργάστηκε για τον Στρατό της Ένωσης, αρχικά ως μαγείρισσα και νοσοκόμα, και στη συνέχεια, ως μια ένοπλη ανιχνεύτρια και κατάσκοπος. Η πρώτη γυναίκα που οδήγησε μια ένοπλη αποστολή στον πόλεμο, καθοδήγησε την επιδρομή στο πλοίο Combahee, από το οποίο απελευθερώθηκαν περισσότεροι από 700 σκλάβους. Μετά τον πόλεμο, πήγε στο σπίτι της οικογένειας της στο ακίνητο που είχε αγοράσει το 1859 στο Ώμπερν της Νέας Υόρκης, όπου και φρόντιζε τους ηλικιωμένους γονείς της. Ήταν ενεργή στο κίνημα για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών, μέχρι που την κατέβαλλε η ασθένεια της και έπρεπε να γίνει δεκτή σε ένα σπίτι για ηλικιωμένους αφροαμερικανούς που είχε βοήθησε να καθιερωθεί η ίδια χρόνια νωρίτερα. Αφού πέθανε το 1913, έγινε ένα σύμβολο Αμερικανικού θάρρους και ελευθερίας.
Γέννηση και η οικογένειά της
Η Ριτ παλέψε για να κρατήσει την οικογένειά της ενωμένη, όταν η δουλεία απείλησε να την διαλύσει. Ο Έντουαρντ Μπρόντες πούλησε τις τρεις κόρες της (Λίνα, Μαράια Ρίττυ, και Σοφ), που τις χώρισε από την οικογένεια για πάντα. Όταν ένας έμπορος από τη Τζόρτζια πλησίασε τον Μπρόντες για την αγορά του του νεότερου γιου της, τον Μόουζες, η Ριτ τον έκρυψε για ένα μήνα, με τη βοήθεια από άλλους σκλάβους και ελευθερωμένους μαύρους της κοινότητας. Σε κάποια στιγμή συγκρούστηκε με τον ιδιοκτήτη της σχετικά με την πώληση. Στο τέλος, ο Μπρόντες και "ο εμπορος απο την Τζόρτζια" πήγαν στα καταλύματα των σκλάβων να αρπάξουν το παιδί, όπου η Ριτ τους είπε, "θέλετε τον γιο μου, αλλά ο πρώτος που θα μπει στο σπίτι, θα του ανοίξω το κεφάλι." ο Μπρόντες οπισθοχώρησε και εγκατέλειψε την πώληση. Οι βιογράφοι της Τάμπμαν ότι οι ιστορίες σχετικά με αυτό το γεγονός μέσα στην οικογένεια επηρέασαν την πίστη τους στις δυνατότητες της αντίστασης.
Παιδική ηλικία
Η μητέρα της Τάμπμαν είχε ανατεθεί "στο μεγάλο σπίτι" και είχε λιγοστό χρόνο για την οικογένειά της κατά συνέπεια, ως παιδί η Τάμπμαν φρόντιζε ένα μικρό αγόρι και το μωρό, όπως ήταν χαρακτηριστικό στις μεγάλες οικογένειες. Όταν ήταν πέντε ή έξι χρονών, η Μπρόντες την προσέλαβε ως νοσοκόμα σε μια γυναίκα με το όνομα "κυρία Σούζαν." Ήταν διατεταγμένη να φροντίζει για το μωρό και να κουνάει την κούνια καθώς κοιμόταν, όταν το μψρό ξυπνούσε και έκλαιγε, την μαστίγωγαν. Αργότερα αφηγήθηκε μια συγκεκριμένη ημέρα, όταν την είχαν μαστιγώσει πέντε φορές πριν από το πρωινό. Είχε τα σημάδια για το υπόλοιπο της ζωής της. Αλλά βρήκε τρόπους να αντισταθεί, όπως το να τρέχει μακριά για πέντε ημέρες, ή φορώντας στρώματα ρούχων ως προστασία ενάντια σε χτυπήματα, και να ανιστέκεται.
Ως παιδί, η Τάμπμαν επίσης εργαζόταν στο σπίτι του ιδιοκτήτη φυτείας Τζέιμς Κουκ. Είχε να ελέγξει τις ποντικοπαγίδες στα κοντινά έλη, ακόμα και μετά αφού απέκτησε ιλαρά. Ήταν τόσο άρρωστη που ο Κουκ την έστειλε πίσω στην Μπρόντες, όπου η μητέρα της την θεράπεψε. Η Μπρόντες στη συνέχεια την προσέλαβε και πάλι. Μιλούσε αργότερα για την νοσταλγία για την παιδική της ηλικία, συγκρίνοντας τον εαυτό της με "το παιδί που ειχε φύκια για μεταξωτές κορδέλες στο ποτάμι", μια νύξη για το τραγούδι του  Stephen Fosters το "Γέροι στο Σπίτι." Καθώς μεγάλωνε και γινόταν πιο δυνατή, της ανατέθηκε αγροτική και δασική εργασία, όπως η οδήγηση βοδιών, το όργωμα, και η μεταφορά κορμών δέντρων.
Μπιαντρόννο
Το Μπιαντρόννο (ιταλικά: Biandronno) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία του Βαρέζε, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας του Βαρέζε
Οικονομική ιστορία της Τουρκίας
Η οικονομική ιστορία της Δημοκρατίας της Τουρκίας μπορεί να μελετηθεί χωρισμένη σε υποπεριόδους που χαρακτηρίστηκαν με σημαντικές αλλαγές στην οικονομική πολιτική: i)1923-1929, όταν η αναπτυξιακή πολιτική έδινε έμφαση στην ιδιωτική συσσώρευση, ii)1929-1945, όταν η αναπτυξιακή πολιτική έδινε έμφαση στην κρατική συσσώρευση σε μια περίοδο παγκόσμιας κρίσης, iii)1950-1980, περίοδος κρατικά καθοδηγούμενης εκβιομηχάνισης βασισμένη στις εισαγωγές που αντικαθιστούν τον προστατευτισμό, iv)1980 και μετά, άνοιγμα της τουρκικής οικονομίας στο φιλελεύθερο εμπόριο αγαθών, υπηρεσιών και συναλλαγών. Ωστόσο, ένα κοινό χαρακτηριστικό μεταξύ των ετών 1923-1985, σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα κυβερνητικών πολιτικών, ήταν η οπισθοδρομική οικονομία που εξελίχθηκε σε ένα πολύπλοκο οικονομικό σύστημα παραγωγής ενός μεγάλου φάσματος αγροτικών, βιομηχανικών και προϊόντων υπηρεσιών, τόσο για τις εγχώριες όσο και για τις εξαγωγικές αγορές.
Η Κρίση του 1994
Η οικονομία της Τουρκίας δέχτηκε πλήγματα από τον πόλεμο του Περσικού Κόλπου το 1991. Το εμπάργκο των Ηνωμένων Εθνών προς το Ιράκ απαιτούσε τον τερματισμό των εξαγωγών πετρελαίου μέσω των αγωγών Κιρκούκ-Γιουμουρταλίκ, με αποτέλεσμα την απώλεια πολλών κερδών για την Τουρκία. Υπολογίζεται ότι η οικονομία μπορεί να έχει χάσει μέχρι και 3 δισεκατομμύρια δολάρια από το εμπόριο στο Ιράκ. Η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) προχώρησαν σε μέτρα αποζημίωσης της Τουρκίας για τις απώλειες αυτές και, το 1992, η οικονομία άρχισε και πάλι να αναπτύσσεται.
Οι εντυπωσιακές οικονομικές επιδόσεις της Τουρκίας στη δεκαετία του 1980 κέρδισαν υψηλές βαθμολογίες από τους οργανισμούς πιστοληπτικής αξιολόγησης της Wall Street. Το 1992 και το 1993, η κυβέρνηση χρησιμοποίησε αυτές τις αξιολογήσεις για να προσελκύσει κεφάλαια για να καλύψει τα δημοσιονομικά της ελλείμματα. Τα διεθνή ομολογιακά δάνεια κατά την περίοδο αυτή ανήλθαν σε 7,5 δισ. δολάρια ΗΠΑ. Αυτές οι ροές κεφαλαίων συνέβαλαν στη διατήρηση της υπερτιμημένης συναλλαγματικής ισοτιμίας. Σε μια καπιταλιστική οικονομία, ένα υψηλό επίπεδο δανεισμού του δημοσίου θα πρέπει να μεταφράζεται σε υψηλότερα επιτόκια στο εσωτερικό και, ενδεχομένως, ακόμη και να «παραγκωνίζει» δανειολήπτες του ιδιωτικού τομέα, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης. Αλλά ο εξωτερικός δανεισμός της κυβέρνησης ασκούσε πίεση στα εγχώρια επιτόκια και στην πραγματικότητα ώθησε περισσότερο τον ιδιωτικό δανεισμό σε μια ήδη υπερθερμανθείσα οικονομία. Ανιχνεύοντας μια εύκολη ευκαιρία για κέρδος, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι τουρκικές εμπορικές τράπεζες δανείστηκαν με τα διεθνή επιτόκια και δάνειζαν με υψηλότερα εγχώρια επιτόκια, χωρίς να φοβούνται το υποτιμημένο νόμισμα. Ως αποτέλεσμα, το εξωτερικό βραχυπρόθεσμο χρέος της Τουρκίας αυξήθηκε απότομα. Η εξωτερική και εσωτερική εμπιστοσύνη στην ικανότητα της κυβέρνησης να διαχειριστεί την επικείμενη κρίση του ισοζυγίου πληρωμών υποχώρησε, αναδύοντας οικονομικές δυσκολίες.
Οι διαφορές μεταξύ της πρωθυπουργού Τανσού Τσιλέρ (1993-1996) και του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας υπονόμευσαν την εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση. Η πρωθυπουργός επέμεινε να αποτιμά το δημοσιονομικό έλλειμμα (πωλώντας κυβερνητικά χρεόγραφα στην Κεντρική Τράπεζα) και απέρριπτε την πρόταση της Κεντρικής Τράπεζας να εκδώσει περισσότερο δημόσιο χρέος με τη μορφή κρατικών ομολόγων. Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας παραιτήθηκε τον Αύγουστο του 1993 για αυτό το θέμα. Τον Ιανουάριο του 1994 οι διεθνείς πιστωτικοί οργανισμοί υποβάθμισαν το χρέος της Τουρκίας σε επίπεδο χαμηλότερο του επενδυτικού βαθμού. Εκείνη την περίοδο παραιτήθηκε ένας δεύτερος διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας.
Η ανησυχία για την σύγχυση στην οικονομική πολιτική αντικατοπτρίστηκε σε μια επιταχυνόμενη «δολαριοποίηση» της οικονομίας, καθώς πολίτες άλλαζαν τα εγχώρια περιουσιακά στοιχεία τους σε καταθέσεις σε ξένο νόμισμα για να προστατεύσουν τις επενδύσεις τους. Στο τέλος του 1994, περίπου το 50% της συνολικής καταθετικής βάσης πραγματοποιούνταν υπό μορφή καταθέσεων σε ξένο νόμισμα, από 1% το 1993.
Η υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας και η έλλειψη εμπιστοσύνης για τη μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού της κυβέρνησης ενεργοποίησαν μεγάλης κλίμακας φυγή κεφαλαίου και κατάρρευση της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Η κυβέρνηση χρειάστηκε να παρέμβει πουλώντας τα αποθέματα συναλλάγματος για να σταματήσει την πτώση της τουρκικής λίρας. Ως αποτέλεσμα, τα αποθεματικά μειώθηκαν από 6,3 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ το τέλος του 1993 σε 3 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ μέχρι τα τέλη Μαρτίου 1994. Πριν από τα τέλη Απριλίου, όταν η κυβέρνηση αναγκάστηκε να ανακοινώσει ένα μακροχρόνιο πρόγραμμα λιτότητας μετά τις εκλογές του Μαρτίου του 1994, η λίρα είχε καταβυθιστεί κατά 76% σε σχέση με τα τέλη του 1993, καθώς 41.000 λίρες ισούνταν με ένα αμερικανικό δολάριο.
Η δέσμη μέτρων που εξαγγέλθηκε από την κυβέρνηση στις 5 Απριλίου 1994 υποβλήθηκε και στο ΔΝΤ ως μέρος της αίτησής της για ένα δάνειο 740 εκατομμυρίων δολαρίων. Τα μέτρα περιλάμβαναν απότομη αύξηση των τιμών στις επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα, μείωση των δαπανών του προϋπολογισμού, δέσμευση για αύξηση των φόρων και δέσμευση για επιτάχυνση της ιδιωτικοποίησης των κρατικών οικονομικών επιχειρήσεων. Ορισμένοι παρατηρητές αμφισβήτησαν την αξιοπιστία αυτών των μέτρων, δεδομένου ότι τα φορολογικά μέτρα μεταφράστηκαν σε αύξηση εσόδων ισοδύναμη με το 4% του ΑΕΠ και οι περικοπές δαπανών ισοδυναμούσαν με το 6% του ΑΕΠ.