cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Πίτερ Μπογκντάνοβιτς
Καταξιωμένος ως ιστορικός κινηματογράφου, σκηνοθέτησε ντοκιμαντέρ όπως Directed by John Ford (1971) και The Great Buster: A Celebration (2018) και δημοσίευσε πάνω από δέκα βιβλία, μερικά από τα οποία περιλαμβάνουν εις βάθος συνεντεύξεις με τους φίλους του, Χάουαρντ Χοκς και Άλφρεντ Χίτσκοκ. Τα έργα του Μπογκντάνοβιτς έχουν αναφερθεί ως σημαντικές επιρροές από πολλούς σημαντικούς κινηματογραφιστές.
Τα πρώτα χρόνια
Ο Πίτερ Μπογκντάνοβιτς (Петар Богдановић) γεννήθηκε στο Κίνγκστον της Νέας Υόρκης. Ήταν γιος της Χέρμα (το γένος Ρόμπινσον) και του πιανίστα και ζωγράφου Μπορισλάβ Μπογκντάνοβιτς (1899–1970). Η μητέρα του ήταν αυστροεβραϊκής καταγωγής και ο πατέρας του ήταν Σέρβος. Ο Μπογκντάνοβιτς μιλούσε άπταιστα σερβικά, αφού τα είχε μάθει πριν από τα αγγλικά. Είχε έναν μεγαλύτερο αδερφό που πέθανε σε ατύχημα το 1938, σε ηλικία δεκαοκτώ μηνών, αφού έπεσε πάνω του μια κατσαρόλα με βραστή σούπα, αν και ο Μπογκντάνοβιτς δεν είχε μάθει για τον αδερφό του μέχρι τα επτά του και δεν γνώριζε τις συνθήκες του θανάτου του μέχρι να ενηλικιωθεί. Οι γονείς του έφτασαν και οι δύο στις ΗΠΑ τον Μάιο του 1939 με βίζα επισκεπτών, μαζί με την οικογένεια της μητέρας του, τρεις μήνες πριν από την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1952, όταν ήταν δώδεκα ετών, ο Μπογκντάνοβιτς άρχισε να κρατά αρχείο σε κάρτες ευρετηρίου με κάθε ταινία που έβλεπε με κριτικές, κάτι που συνέχισε να το κάνει μέχρι το 1970. Έβλεπε έως και τετρακόσιες ταινίες το χρόνο. Αποφοίτησε από το σχολείο Collegiate της Νέας Υόρκης το 1957 και σπούδασε υποκριτική στο Stella Adler Conservatory.
Κριτικός ταινιών
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ο Μπογκντάνοβιτς ήταν γνωστός ως προγραμματιστής ταινιών στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, όπου προγραμμάτισε σημαντικές αναδρομικές εκθέσεις και έγραψε μονογραφίες για τις ταινίες των Όρσον Γουέλς, Τζον Φορντ, Χάουαρντ Χοκς και Άλφρεντ Χίτσκοκ. Ο Μπογκντάνοβιτς έφερε επίσης στο προσκήνιο τον Άλαν Ντουάν, έναν πρωτοπόρο του αμερικανικού κινηματογράφου, άγνωστο μέχρι τότε, σε μια αναδρομική έκθεση του 1971, στην οποία παρευρέθηκε ο Ντουάν. Προγραμμάτισε επίσης για το New Yorker Theatre.
Πριν γίνει σκηνοθέτης, έγραψε στα έντυπα Esquire, The Saturday Evening Post και Cahiers du Cinéma ως κριτικός κινηματογράφου. Αυτά τα άρθρα συγκεντρώθηκαν στο βιβλίο Pieces of Time (1973).
Μετακόμιση στο Λος Άντζελες
Το 1966, ακολουθώντας το παράδειγμα των κριτικών του Cahiers du Cinéma, Φρανσουά Τρυφό, Ζαν-Λικ Γκοντάρ, Κλοντ Σαμπρόλ και Ερίκ Ρόμερ, οι οποίοι είχαν δημιουργήσει τη Νουβέλ Βαγκ ("Νέο Κύμα") κάνοντας δικές τους ταινίες, ο Μπογκντάνοβιτς αποφάσισε να γίνει σκηνοθέτης. Ενθαρρυμένος από τον σκηνοθέτη Φρανκ Τάσλιν, από τον οποίο θα έπαιρνε συνέντευξη στο βιβλίο του Who the Devil Made It, ο Μπογκντάνοβιτς μετακόμισε στο Λος Άντζελες με τη σύζυγό του, Πόλι Πλατ, αφήνοντας το νοίκι του απλήρωτο.
Με σκοπό να εισχωρήσει στη βιομηχανία του κινηματογράφου, ο Μπογκντάνοβιτς ζητούσε από δημοσιογράφους προσκλήσεις για πρεμιέρες και πάρτι ταινιών. Σε μια προβολή, ο Μπογκντάνοβιτς έβλεπε μια ταινία και ο σκηνοθέτης Ρότζερ Κόρμαν καθόταν πίσω του. Οι δυο τους έπιασαν συζήτηση όταν ο Κόρμαν ανέφερε ότι του άρεσε ένα κινηματογραφικό κομμάτι που είχε γράψει ο Μπογκντάνοβιτς στο περιοδικό Esquire. Ο Κόρμαν του πρόσφερε σκηνοθετική δουλειά, την οποία ο Μπογκντάνοβιτς δέχτηκε αμέσως. Συνεργάστηκε με τον Κόρμαν στο 13ο στόχο, στο οποίο πρωταγωνίστησε ο Μπόρις Καρλόφ, και στο Voyage to the Planet of Prehistoric Women με το ψευδώνυμο Ντέρεκ Τόμας. Ο Μπογκντάνοβιτς είπε αργότερα για τη σχολή κινηματογραφικών ταινιών Κόρμαν: «Πέρασα από τη μεταφορά των άπλυτων ρούχων στη σκηνοθεσία της ταινία σε τρεις εβδομάδες. Συνολικά, δούλεψα 22 εβδομάδες».
Επιστρέφοντας στη δημοσιογραφία, ο Μπογκντάνοβιτς συνήψε διά βίου φιλία με τον Όρσον Γουέλς ενώ του έπαιρνε συνέντευξη στα γυρίσματα της ταινίας Catch-22 του Μάικ Νίκολς (1970). Ο Μπογκντάνοβιτς έπαιξε σημαντικό ρόλο στην προβολή του Γουέλς και της καριέρας του με τα γραπτά του για τον ηθοποιό-σκηνοθέτη, κυρίως με το βιβλίο του Αυτός είναι ο Όρσον Γουέλς (1992). Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, όταν ο Γουέλς αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα, ο Μπογκντάνοβιτς τον άφησε να μένει στην έπαυλή του στο Μπελ Ερ για δύο χρόνια.
Το 1970, ο Μπογκντάνοβιτς κλήθηκε από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου να σκηνοθετήσει ένα ντοκιμαντέρ για τον Τζον Φορντ για το αφιέρωμα του, με τίτλο Directed by John Ford (1971). Η ταινία που προέκυψε περιελάμβανε συνεντεύξεις με τους Τζον Γουέιν, Τζέιμς Στιούαρτ και Χένρι Φόντα και αφήγηση από τον Όρσον Γουέλς. Η ταινία έμεινε εκτός κυκλοφορίας για χρόνια λόγω προβλημάτων αδειοδότησης, ενώ ο Μπογκντάνοβιτς και η TCM την κυκλοφόρησαν το 2006, αφού την επεξεργάστηκαν ξανά για να την κάνουν "γρηγορότερη και πιο ξεκάθαρη", με πρόσθετες συνεντεύξεις με τους Κλιντ Ίστγουντ, Γουόλτερ Χιλ, Χάρι Κάρεϊ Τζούνιορ, Μάρτιν Σκορσέζε, Στίβεν Σπίλμπεργκ και άλλους.
Σκηνοθετικό έργο
Μεγάλο μέρος της έμπνευσης που οδήγησε τον Μπογκντάνοβιτς στις κινηματογραφικές του δημιουργίες προήλθε από τις πρώτες προβολές της ταινίας Πολίτης Κέιν. Σε μια συνέντευξή του, ο Μπογκντάνοβιτς εξηγεί την εκτίμησή του για το έργο του Όρσον Γουέλς:"Δεν μοιάζει με καμία άλλη ταινία που γνωρίζετε. Είναι η πρώτη μοντέρνα ταινία: κατακερματισμένη, χωρίς ευθεία αφήγηση, πηγαινοέρχεται. Προβλέπει όλα όσα γίνονται τώρα, τα οποία πιστεύεται ότι είναι πολύ μοντέρνα. Όλα έχουν γίνει πλέον πολύ παρακμιακά, αλλά σίγουρα τότε ήταν φρέσκα."Ο 32χρονος Μπογκντάνοβιτς χαιρετίστηκε από τους κριτικούς ως «ουελσιανό» παιδί-θαύμα όταν κυκλοφόρησε το 1971 την ταινία του Η τελευταία παράσταση. Η ταινία κέρδισε οκτώ υποψηφιότητες για Όσκαρ, συμπεριλαμβανομένου του βραβείου Καλύτερης Σκηνοθεσίας, και κέρδισε δύο αγάλματα, ένα για την Κλόρις Λίτσμαν και ένα για τον Μπεν Τζόνσον στις κατηγορίες β' γυναικείου και β' ανδρικού ρόλου αντίστοιχα. Ο Μπογκντάνοβιτς συνέγραψε το σενάριο με τον Λάρι Μακ Μάρτρι και κέρδισε βραβείο BAFTA το 1971 για το καλύτερο σενάριο. Ο Μπογκντάνοβιτς έδωσε στο 21χρονο μοντέλο Σίμπιλ Σέπερντ έναν σημαντικό ρόλο στην ταινία και την ερωτεύτηκε, μια σχέση που τελικά οδήγησε στο διαζύγιό του με την Πόλι Πλατ, μακροχρόνια καλλιτεχνική του συνεργάτιδα και μητέρα των δύο κορών του.
Το Χάρτινο φεγγάρι, μια κωμωδία για την εποχή της οικονομικής ύφεσης του 1929 με πρωταγωνιστή τον Ράιαν Ονίλ που χάρισε στη 10χρονη κόρη του, Τέιτουμ Ονίλ, Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου, απέδειξε τη βαρύτητα της καριέρας του Μπογκντάνοβιτς. Αναγκασμένος να μοιραστεί τα κέρδη με τους συναδέλφους του σκηνοθέτες, ο Μπογκντάνοβιτς δεν ήταν ικανοποιημένος με τη συμφωνία. Στη συνέχεια, η εταιρεία Directors παρήγαγε μόνο δύο ακόμη ταινίες, τη Συνομιλία (The Conversation, 1974) του Κόπλα, η οποία ήταν υποψήφια για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας το 1974 μαζί με το Νονός ΙΙ, και την ταινία του Μπογκντάνοβιτς με πρωταγωνίστρια τη Σίμπιλ Σέπερντ ως Νταίζη Μίλερ (1974), η οποία είχε άθλιες κριτικές και απογοητευτικές εισπράξεις. Οι συνεργάτες της Directors πήραν όλοι χωριστούς δρόμους μετά την παραγωγή της Νταίζη Μίλερ.
Η επόμενη προσπάθεια του Μπογκντάνοβιτς, At Long Last Love (1975), ήταν ένα μιούζικαλ με πρωταγωνιστές τη Σέπερντ και τον Μπαρτ Ρέινολντς. Τόσο αυτή όσο και η επόμενη ταινία του, Τρελοί παραγωγοί, απίθανοι σκηνοθέτες (Nickelodeon, 1976), είχαν καταστροφικές κριτικές και εισπράξεις, βλάπτοντας σοβαρά τη θέση του Μπογκντάνοβιτς στην κινηματογραφική κοινότητα. Αναλογιζόμενος την πρόσφατη καριέρα του, ο Μπογκντάνοβιτς είπε το 1976: «Ήμουν χαζός. Έκανα πολλά λάθη».
Η Ντόροθι Στράτεν και το Όλοι έσκασαν στα γέλια
Η επόμενη ταινία του Μπογκντάνοβιτς ήταν η ρομαντική κομεντί Όλοι έσκασαν στα γέλια (1981), στην οποία συμμετείχε η Ντόροθι Στράτεν, ένα πρώην μοντέλο που είχε σχέση με τον Μπογκντάνοβιτς. Η Στράτεν δολοφονήθηκε από τον εν διαστάσει σύζυγό της λίγο μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων.
Ο Μπογκντάνοβιτς επέστρεψε στο γράψιμο, καθώς η σκηνοθετική του καριέρα είχε βαλτώσει, ξεκινώντας με το The Killing of the Unicorn – Dorothy Stratten 1960–1980, απομνημονεύματα που δημοσιεύθηκαν το 1984. Το άρθρο της Τερέζα Κάρπεντερ "Death of a Playmate" σχετικά με τη δολοφονία της Στράτεν δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα The Village Voice και κέρδισε βραβείο Πούλιτζερ το 1981. Ενώ ο Μπογκντάνοβιτς δεν επέκρινε το άρθρο της Κάρπεντερ στο βιβλίο του, εκείνη είχε κατακρίνει τόσο τον Μπογκντάνοβιτς όσο και τον μεγιστάνα του περιοδικού Playboy, Χιου Χέφνερ, υποστηρίζοντας ότι η Στράτεν ήταν θύμα αυτών όσο και του συζύγου της, Πολ Σνάιντερ, ο οποίος σκότωσε την ίδια και αυτοκτόνησε. Το άρθρο της Κάρπεντερ χρησίμευσε ως βάση για την ταινία του Μπομπ Φόσι Γυμνό μοντέλο (Star 80, 1983). Ο Μπογκντάνοβιτς αντιτάχθηκε στην παραγωγή και αρνήθηκε να επιτρέψει στην ταινία να χρησιμοποιήσει το όνομά του. Παρουσιαζόταν ως ο φανταστικός "Άραμ Νίκολας" και απείλησε με δικαστικές αγωγές εάν δεν ενέκρινε τον χαρακτήρα.
Ο Μπογκντάνοβιτς ανέλαβε ο ίδιος τη διανομή του Όλοι έσκασαν στα γέλια. Αργότερα, θεώρησε ότι αυτή του η επιλογή τον ανάγκασε να κηρύξει πτώχευση το 1985. Δήλωσε ότι είχε μηνιαίο εισόδημα 75.000 δολάρια και μηνιαία έξοδα 200.000 δολάρια.
Ο Χέφνερ ανταπέδωσε κατηγορώντας τον Μπογκντάνοβιτς ότι αποπλάνησε τη μικρότερη αδερφή της, Στράτεν, Λουίζ, λίγο μετά τη δολοφονία, όταν εκείνη ήταν 13 ετών. Ο Μπογκντάνοβιτς αρνήθηκε κατηγορηματικά την κατηγορία. Στις 30 Δεκεμβρίου 1988, ο 49χρονος Μπογκντάνοβιτς παντρεύτηκε την 20χρονη Λουίζ, προκαλώντας φρενίτιδα στα ταμπλόιντ. Το ζευγάρι χώρισε το 2001.
Μάσκα και Τέξασβιλ
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Μπογκντάνοβιτς ήθελε να γυρίσει τα I'll Remember April με τον Τζον Κασσαβέτη και The Lady in the Moon, γραμμένο μαζί με τον Λάρι Μακμούρτρι. Αντ' αυτού, έκανε την ταινία Μάσκα, η οποία κυκλοφόρησε το 1985 λαμβάνοντας την αναγνώριση των κριτικών. Ωστόσο, η συνέχεια της ταινίας Η τελευταία παράσταση, με τίτλο Τέξασβιλ (1990), ήταν κριτική και εισπρακτική απογοήτευση σε σχέση με την εμβληματική πρώτη ταινία.
Και οι δύο ταινίες προκάλεσαν μεγάλες διαμάχες μεταξύ του Μπογκντάνοβιτς, ο οποίος εξακολουθούσε να απαιτεί τον έλεγχο στις ταινίες του, και των στούντιο, που έλεγχαν τη χρηματοδότηση και το τελικό μοντάζ και των δύο ταινιών. Η Μάσκα κυκλοφόρησε με ένα τραγούδι από τον Μπομπ Σίγκερ ενάντια στις επιθυμίες του Μπογκντάνοβιτς (ο οποίος ήθελε τον Μπρους Σπρίνγκστιν) και ο Μπογκντάνοβιτς συχνά παραπονιόταν ότι η έκδοση του Τέξασβιλ που κυκλοφόρησε δεν ήταν η ταινία που είχε σκοπό να φτιάξει. Μια σκηνοθετική εκδοχή της Μάσκας, ελαφρώς μεγαλύτερη και με τα τραγούδια του Σπρίνγκστιν, κυκλοφόρησε καθυστερημένα σε DVD το 2004. Μια σκηνοθετική εκδοχή του Τέξασβιλ κυκλοφόρησε σε LaserDisc και σε DVD από την MGM το 2005. Το 1991, την εποχή που κυκλοφόρησε το Τέξασβιλ, ο Μπογκντάνοβιτς επανεξέδωσε επίσης την πρώτη του επιτυχία, την Τελευταία παράσταση, με τροποποιημένη σκηνοθεσία. Έχει ξαναμονταριστεί από τον Μπογκντάνοβιτς μόνο για τον LaserDisc της Criterion. Η έκδοση της Criterion περιλαμβάνει επτά λεπτά από πλάνα που δεν είχαν ξαναπροβληθεί και σκηνές που έχουν υποστεί εκ νέου επεξεργασία.
Ο Μπογκντάνοβιτς σκηνοθέτησε την κωμωδία Παράνομα δικός σου (Illegally Yours,1988) και δύο ακόμη ταινίες το 1992 και το 1993, αλλά καμία από αυτές τις ταινίες δεν επανέλαβε την επιτυχία της πρώιμης καριέρας του. Η μία, το Πίσω από τα παρασκήνια (Noises Off), βασίστηκε στο θεατρικό έργο του Μάικλ Φράιν, ενώ η άλλο, Ένας απρόβλεπτος έρωτας (The Thing Called Love), είναι περισσότερο γνωστή ως ένας από τους τελευταίους ρόλους του Ρίβερ Φίνιξ. Ο Μπογκντάνοβιτς άρχισε να σκηνοθετεί τηλεταινίες, όπως το Στον κύριό μας με αγάπη 2 (To Sir, with Love II, 1996). Το 1997 κήρυξε ξανά πτώχευση. Αντλώντας από τις εγκυκλοπαιδικές του γνώσεις για την ιστορία του κινηματογράφου, έγραψε πολλά βιβλία με κριτικές.
Τα τελευταία χρόνια
Το 2001, ο Μπογκντάνοβιτς επανεμφανίστηκε με Το νανούρισμα της γάτας (The Cat's Meow), επιστρέφοντας για μία ακόμη φορά σε μια ανακατασκευή του παρελθόντος. Η ταινία είχε μέτρια επιτυχία σε κριτικές, αλλά έβγαλε κάποια χρήματα στα ταμεία.
Εκτός από τη σκηνοθεσία ορισμένων τηλεταινιών, ο Μπογκντάνοβιτς επέστρεψε στην υποκριτική με έναν επαναλαμβανόμενο γκεστ ρόλο στην τηλεοπτική σειρά Οι σοπράνος, παίζοντας τον ψυχοθεραπευτή της δρα Μέλφι αλλά και, αργότερα, σκηνοθετώντας ένα επεισόδιο του πέμπτου κύκλου. Είχε έναν ρόλο φωνής, ως ψυχαναλυτής του θεραπευτή του Μπαρτ Σίμπσον σε ένα επεισόδιο των Simpsons και εμφανίστηκε ως ο εαυτός του στο επεισόδιο "Robots Versus Wrestlers " της σειράς How I Met Your Mother. Ο Κουέντιν Ταραντίνο έβαλε τον Μπογκντάνοβιτς να παίξει έναν ντισκ τζόκεϊ στις ταινίας Kill Bill 1 και Kill Bill 2. Ο Μπογκντάνοβιτς έκανε εισαγωγές ταινιών σε DVD της Criterion Collection και ερμήνευσε έναν δεύτερο ρόλο στη μίνι σειρά Δύο ξένοι (Out of Order).
Το 2006, ο Μπογκντάνοβιτς ένωσε τις δυνάμεις του με το ClickStar, που είχε ένα κανάλι κλασικού κινηματογράφου, το Golden Age of Movies του Πίτερ Μπογκντάνοβιτς. Ο Μπογκντάνοβιτς έγραφε επίσης ιστολόγιο για τον ιστότοπο. Το 2003 εμφανίστηκε στο ντοκιμαντέρ του BBC Ξένοιαστοι καβαλάρηδες, οργισμένα είδωλα (Easy Riders, Raging Bulls) και το 2006 εμφανίστηκε στο ντοκιμαντέρ Wanderlust. Την επόμενη χρονιά, ο Μπογκντάνοβιτς βραβεύτηκε για την εξαιρετική συμβολή του στη διατήρηση ταινιών από τη Διεθνή Ομοσπονδία Κινηματογραφικών Αρχείων (FIAF) στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο.
Το 2010, ο Μπογκντάνοβιτς εντάχθηκε στο τμήμα σκηνοθεσίας του Κινηματογραφικού Τομέα της Σχολής Τεχνών του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας. Στις 17 Απριλίου 2010, του απονεμήθηκε το Βραβείο Master of Cinema στο 12ο Ετήσιο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου RiverRun. Το 2011, του απονεμήθηκε Βραβείο από τη Διεθνή Ακαδημία Τύπου, το οποίο απονέμεται σε κινηματογραφιστές των οποίων το μοναδικό όραμα και ο μοναδικός καλλιτεχνικός έλεγχος στα στοιχεία της παραγωγής δίνουν ένα προσωπικό και χαρακτηριστικό στιλ στις ταινίες τους.
Το 2014, κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους η τελευταία ταινία μυθοπλασίας του Μπογκντάνοβιτς, με τίτλο Μπερδέματα στο Μπρόντγουεϊ, ακολουθούμενη από το ντοκιμαντέρ The Great Buster: A Celebration το 2018. Το 2018, η ταινία του Όρσον Γουέλς Η άλλη πλευρά του ανέμου, η οποία γυρίστηκε τη δεκαετία του 1970 και περιελάμβανε έναν εξέχοντα β' ρόλο από τον Μπογκντάνοβιτς, ο οποίος ήλπιζε από καιρό να την ολοκληρώσει, κυκλοφόρησε με επιτυχία από το Netflix. Ο Μπογκντάνοβιτς συνεργάστηκε με την Turner Classic Movies, για τη δημιουργία ενός πόντκαστ ντοκιμαντέρ για τη ζωή του, το οποίο κυκλοφόρησε το 2020.
Τον Ιανουάριο του 2022, λίγες εβδομάδες πριν από το θάνατό του, ο Μπογκντάνοβιτς συνεργάστηκε με την Κιμ Μπάσινγκερ για τη δημιουργία του LIT Project 2: Flux, μια πρώτη στο είδος της μικρού μήκους ταινία που διατίθεται από το blockchain Ethereum ως μη ανταλλάξιμο διακριτικό.
Εναλλακτικό ημερολόγιο
Στη δεκαετία του 1990, ο Μπογκντάνοβιτς δημιούργσε ένα εναλλακτικό ημερολόγιο, με τίτλο A Year and a Day: Goddess Engagement Calendar. Το ημερολόγιο αποτελούνταν από 13 μήνες 28 ημερών και μια ημέρα μπόνους, με 365 συνολικά ημέρες. Κάθε μήνας πήρε το όνομά του από ένα διαφορετικό είδος δέντρου. Ο Μπογκντάνοβιτς απέδωσε την έμπνευσή του για το ημερολόγιο στα έργα του Ρόμπερτ Γκρέιβς.
Θάνατος και κληρονομιά
Ο Μπογκντάνοβιτς πέθανε από επιπλοκές της νόσου του Πάρκινσον στο σπίτι του στο Λος Άντζελες στις 6 Ιανουαρίου 2022, σε ηλικία 82 ετών Ο θάνατός του ενέπνευσε μεγάλο αριθμό αφιερωμάτων από κινηματογραφιστές, ηθοποιούς και κριτικούς κινηματογράφου. Ο Peter Bradshaw της εφημερίδας The Guardian τον περιέγραψε ως «ατρόμητη ιδιοφυΐα του κινηματογράφου». Η εφημερίδα New York Times περιέγραψε τον Μπογκντάνοβιτς ως «[μια ιδιοφυΐα] του χολιγοντιανού συστήματος που, με μεγάλη επιτυχία και απογοήτευση, εργάστηκε για να το μεταμορφώσει».
Το έργο του έχει αναφερθεί ως επιρροή από σκηνοθέτες όπως οι Κουέντιν Ταραντίνο, Ράιαν Τζόνσον, Ντέιβιντ Φίντσερ, Έντγκαρ Ράιτ, Μ. Νάιτ Σιάμαλαν, αδελφοί Σάφντι, Ντέιβιντ Ο. Ράσελ, Άντι Μουσιέτι, Σοφία Κόπολα, Γουές Άντερσον, Νόα Μπάουμπαχ, και Τζούλιαν Ρίτσαρντς.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί παραγωγοί ταινιών Κατηγορία:Αμερικανοί κριτικοί του κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανοί σκηνοθέτες κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανοί σεναριογράφοι Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Λουκάτα Κέρκυρας
Τα Κορνάτα είναι χωριό στην Κέρκυρα. Διοικητικά ανήκει στον δήμο Κέρκυρας του ομώνυμου νομού. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει 101 κατοίκους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Κέρκυρας Κατηγορία:Χωριά του νομού Κέρκυρας Κατηγορία:Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων
Λαχανόσουπα
Η λαχανόσουπα μπορεί να αναφέρεται σε οποιαδήποτε από τις ποικιλίες σούπας που βασίζονται σε διάφορα λάχανα ή σε ξυνολάχανα και είναι γνωστές με διαφορετικά ονόματα στις εθνικές κουζίνες. Συχνά είναι μια σούπα λαχανικών. Μπορεί να παρασκευαστεί με διαφορετικά συστατικά. Η χορτοφαγική λαχανόσουπα μπορεί να χρησιμοποιήσει μανιτάρια. Μια άλλη ποικιλία είναι η χρήση ζωμού ψαριών. Η παραδοσιακή λαχανόσουπα παρασκευάζεται χρησιμοποιώντας ζωμό χοιρινού.
Στις εθνικές κουζίνες
Η λαχανόσουπα είναι δημοφιλής στη ρωσική, πολωνική, σλοβακική και ουκρανική κουζίνα. Είναι γνωστή ως kapuśniak ή kwaśnica στα πολωνικά, kapustnica στα σλοβακικά και капусняк (καπούσνιακ) στα ουκρανικά. Βρίσκεται επίσης στην τσέχικη (zelňačka ή zelná polévka), γερμανική (Kohlsuppe ή Krautsuppe), γαλλική (soupe aux choux), φινλανδική (φινλανδικά: kaalikeitto) και σουηδική (kålsoppa) κουζίνα.
Η σουηδική λαχανόσουπα φτιάχνεται συνήθως από λευκό λάχανο, το οποίο μαυρίζει πριν βραστεί και καρυκεύεται με γενναιόδωρες ποσότητες μπαχαριού και μερικές φορές σερβίρεται με βραστά κεφτεδάκια.
Μια ποικιλία της σούπας που ονομάζεται σι (щи) είναι ένα εθνικό πιάτο της Ρωσίας. Αν και συνήθως παρασκευάζεται από λάχανα, πιάτα με το ίδιο όνομα μπορεί να βασίζονται σε λάπαθο, σπανάκι ή τσουκνίδα. Η σούπα από ξυνολάχανο ονομάζεται «ξινό σι», σε αντίθεση με το «σι από φρέσκο λάχανο».
Στο μεγαλύτερο μέρος της Λετονίας, η σούπα από ξυνολάχανο (skābu kāpostu zupa) παρασκευάζεται με ξυνολάχανο, πατάτες, καρότα και πλιγούρι, αλλά στην περιοχή της Λατγαλίας χρησιμοποιείται μόνο ξυνολάχανο και μπέικον.
Παραδοσιακή παρασκευή καπούσνιακ
Το αποξηραμένο και ψιλοκομμένο ξυνολάχανο μαγειρεύεται σε νερό με ψιλοκομμένο χοιρινό, κομμάτια κιελμπάσα και λίγο αλάτι έως ότου το κρέας είναι σχεδόν τρυφερό. Αντί κρέατος, χρησιμοποιείται επίσης ένας έτοιμος ζωμός. Στη συνέχεια, προστίθενται πατάτες σε κύβους και καρότα και βράζονται μέχρι να μαγειρευτούν. Μπορούν να προστεθούν ντοματοπελτές και μπαχαρικά. Σε ορισμένες περιοχές η σούπα σερβίρεται με αλεύρι και βούτυρο. Ένα άπαχο καπούσνιακ μαγειρεύεται με ρίζες και μύκητες.
Στη λαϊκή κουλτούρα
Ο Λουί ντε Φυνές ήταν ο πρωταγωνιστής της γαλλικής ταινίας La Soupe aux Choux («Λαχανόσουπα»).
Η Μεγάλη Αικατερίνη, μια Ρωσίδα τσαρίνα γερμανικής καταγωγής, αρχικά διαβόητη στο ρωσικό δικαστήριο για την κακή χρήσης της ρωσικής γλώσσας, θεωρήθηκε ικανή να κάνει 7 ορθογραφικά λάθη με μια λέξη δύο γραμμάτων: η ρωσική λέξη δύο γραμμάτων щи θα γίνει Schtschi στα γερμανικά.
Πηγές
Κατηγορία:Πολωνικές σούπες Κατηγορία:Ουκρανικές σούπες Κατηγορία:Πολωνική κουζίνα Κατηγορία:Ρωσική κουζίνα Κατηγορία:Ουκρανική κουζίνα Κατηγορία:Σλοβακική κουζίνα
3198 Βαλλωνία
Η Βαλλωνία (Wallonia) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 12,3. Ανακαλύφθηκε το 1981 από τον Βέλγο αστρονόμο Φρανσουά Ντοσέν, που παρατηρούσε από το Αστεροσκοπείο της Άνω Προβηγκίας και της έδωσε το όνομα της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Βαλλωνίας.
Κοντά στο περιήλιο της τροχιάς της η Βαλλωνία βρίσκεται έξω από τα εσώτατα (προς τον Ήλιο) όρια της Κύριας Ζώνης αστεροειδών και τέμνει την τροχιά του πλανήτη Άρη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι-πηγές
Βαλλωνια
Θυμός
Ο θυμός είναι ένα έντονο συναίσθημα πάθους, προκαλούμενο συνήθως από κάποια ταραχή, προσβολή ή άρνηση. Ως αποτέλεσμα μπορεί να είναι η αντεκδίκηση (που μπορεί να καταλήξει σε κάτι μοιραίο) ή η σιωπή. Γενικά οι συνέπειες που μπορεί να υπάρχουν είναι ψυχικές (όπως οι ενοχές) ή σωματικές (όπως ένα καρδιακό επεισόδιο).
Η γένεση του θυμού
Το κίνητρο του θυμού είναι η αίσθηση του κινδύνου. Η αίσθηση αυτή δεν προέρχεται τόσο από την απειλή κατά της σωματικής ακεραιότητας, όσο από μια συμβολική απειλή της αυτοεκτίμησης ή της αξιοπρέπειας του ανθρώπου. Μια προσβολή, ένας «άδικος» ή βίαιος εκφοβισμός, ο εξευτελισμός, η απογοήτευση από τη μη επίτευξη σημαντικών στόχων, ξεκινούν συνήθως τη διαδικασία του θυμού. Η κατάσταση αυτής της συναισθηματικής εγρήγορσης, οφειλόμενης σε ένα τέτοιο γεγονός, η οποία είναι και η βάση για όλο και μεγαλύτερη αντίδραση σε ανάλογα ερεθίσματα, μπορεί να διαρκέσει για ώρες ή και ημέρες.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Συναισθήματα Κατηγορία:Αμαρτία
Ζωγράφος του Οινοκλή
Ως ζωγράφος του Οινοκλή ονομάζεται αναγνωρίσιμος ζωγράφος (αγγειογράφος) αγνώστου ονόματος που άκμασε περί το 480-470 π.Χ. σε αρχαίο αττικό εργαστήριο. Το συμβατικό όνομα αυτό έδωσε πρώτος ο Τζον Μπίζλι. Έχουν βρεθεί σχεδόν 60 αγγεία που είναι διακοσμημένα με τα καλλιτεχνήματά του, μεταξύ των οποίων και ένα αφιερωμένο βάζο που φέρει την «καλή» επιγραφή ΟΙΟΝΟΚΛΗΣ ΚΑΛΟΣ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες ζωγράφοι
Συμπόσιο Γυναικών
Το Συμπόσιο Γυναικών είναι θέμα που συναντάται σε αγγειογραφίες αττικών εργαστηρίων. Οι απεικονιζόμενες γυναίκες εικονίζονται σε χαρακτηριστικές περιστάσεις ανδρικών ρόλων. Για παράδειγμα τρώνε με το σώμα τους γυμνό, παίζουν μουσικά όργανα, ή διασκεδάζουν την ώρα τους με κότταβο, και γενικά φέρονται με φυσικό τρόπο, σε περιστάσεις στις οποίες συνήθως απεικονίζονται άνδρες.
Γενική βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αρχαία ελληνική τέχνη
Μακράτα Κέρκυρας
Τα Μακράτα είναι οικισμός στην Κέρκυρα. Διοικητικά ανήκει στον δήμο Κέρκυρας του ομώνυμου νομού. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει 49 κατοίκους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Κέρκυρας Κατηγορία:Χωριά του νομού Κέρκυρας Κατηγορία:Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων
Σεαρά
Η Σεαρά (πορτογαλικά: Ceará) είναι πολιτεία της Βραζιλίας. Γεωγραφικά βρίσκεται στα νοτιοανατολικά της χώρας και συνορεύει με τις πολιτείες Πιαουί, Περναμπούκο, Παραΐμπα και Ρίο Γκράντε ντο Νόρτε και βρέχεται από τον Ατλαντικό. Διοικητικό της κέντρο είναι η πόλη Φορταλέζα και το βορειοανατολικό της τμήμα αποτελεί μέρος του Βραζιλιανικού υψιπέδου. Έχει πληθυσμό 8.452.381 κατοίκους (8η θέση στη Βραζιλία) και έκταση 148.920,5 τετ.χλμ. (17η θέση). Η πολιτεία Σεαρά διοικητικά διαιρείται σε επτά μεσοπεριοχές και 33 μικροπεριοχές και έχει 184 δήμους.
Η βάση της οικονομίας της είναι η γεωργία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολιτείες της Βραζιλίας
Νικόλαος Κουρκουλάκος
Ο Νικόλαος Κουρκουλάκος (Πύργος Λακωνίας 1894-) ήταν εθνικοσοσιαλιστής αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, δωσίλογος κατά την κατοχή της Ελλάδας και διοικητής του 2ου ευζωνικού συντάγματος Πατρών. Σύμφωνα με κατοχική αναφορά του ΚΚΕ ανήκε από το 1943 στην φασιστική οργάνωση ΕΣΠΟ. Κατά την περίοδο της στρατιωτικής δικτατορίας διετέλεσε διοικητής της Αγροτικής Τράπεζας.
Δράση πριν τη Κατοχή
Γεννήθηκε το 1894 στο Πύργο Λακωνίας. Ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία και αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων την 1 Νοεμβρίου του 1916. Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου αιχμαλωτίστηκε στο Γκαίρλιτς της Γερμανίας. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1918 Τον Ιούνιο του 1926 τοποθετήθηκε σε τιμητική αποστρατεία όντας τραυματίας πολέμου. Το 1934 αποτέλεσε ένα από τα ιδρυτικά μέλη της φασιστικής οργάνωσης ΟΕΚΚ. Συμμετείχε στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο ως διοικητής του 52ου συντάγματος πεζικού και μετέπειτα (τον Μάρτιο του 1941) ως διοικητής του 66ου συντάγματος.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες στρατιωτικοί Κατηγορία:Έλληνες συνεργάτες της ναζιστικής Γερμανίας Κατηγορία:Έλληνες αντικομμουνιστές Κατηγορία:Έλληνες φασίστες
Ιωάννης Λεοπόλδος της Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα
Ο Ιωάννης Λεοπόλδος (γερμ. Johann Leopold, 2 Αυγούστου 1906 – 4 Μαΐου 1972) από τον Οίκο της Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα, ήταν διάδοχος της Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα.
Βιογραφία
Ο Ιωάννης Λεοπόλδος Γουλιέλμος Αλβέρτος Φερδινάνδος Βίκτωρ ήταν ο πρωτότοκος γιος του Καρόλου Εδουάρδου της Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα και της Βικτωρίας Αδελαΐδας του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Σόντερμπουργκ-Γκλύξμπουργκ, κόρης του Φρειδερίκου Φερδινάνδου, του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Σόντερμπουργκ-Γκλύξμπουργκ.
Το 1972 απεβίωσε στο Γκράιν της Αυστρίας σε ηλικία 66 ετών.
Οικογένεια
Νυμφεύθηκε πρώτα το 1932 τη Φεοντόρα, Βαρόνη φον ντερ Χορστ. Ο γάμος ήταν μοργανατικός και ο Ιωάννης Λεοπόλδος αποκλείστηκε της διαδοχής. Είχε τέκνα:
Το 1962 διαζεύχθηκε και το 1963 ο Ιωάννης Λεοπόλδος έκανε δεύτερο γάμο με τη Μαρί Τερέζ Ράιντλ· δεν απέκτησαν τέκνα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος της Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα
3203 Χουτ
Ο Χουτ (Huth) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 13,9. Ανακαλύφθηκε το 1938 από τον Γερμανό αστρονόμο Κούνο Χοφμάιστερ, που παρατηρούσε από το Αστεροσκοπείο του Ζόνεμπεργκ, στη Θουριγγία και του έδωσε το όνομα του συμπατριώτη του αστρονόμου Χανς Χουτ (Hans Huth, 1925-1988).
Εξέγερση και σφαγή της Δράμας
Ως εξέγερση και σφαγή της Δράμας ή γεγονότα της Δράμας αναφέρονται η εξέγερση των Ελλήνων ενάντια στη βουλγαρική κατοχή και τον επιχειρούμενο εκβουλγαρισμό και η σφαγή που ακολούθησε από τις δυνάμεις κατοχής. Η εξέγερση ξέσπασε στις 28 Σεπτεμβρίου και διήρκεσε μέχρι τις 2 Οκτωβρίου του 1941, ενώ μέχρι τις 5 του ίδιου μήνα, οι βουλγαρικές δυνάμεις εκτόπισαν τους Έλληνες αντάρτες και πρόσφυγες από τους γειτονικούς ορεινούς όγκους.
3203 Χουτ
Τα φυσικά χαρακτηριστικά του Χουτ είναι άγνωστα.
Εξέγερση και σφαγή της Δράμας
Αποτέλεσε την πρώτη μαζική λαϊκή εξέγερση στον ελλαδικό χώρο αλλά και ένα από τα πρώτα (αναφέρεται και ως το πρώτο) σε ευρωπαϊκή κλίμακα κίνημα εναντίον του Άξονα. Μετά την καταστολή του κινήματος ακολούθησαν μαζικά αντίποινα κυρίως στον νομό Δράμας από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής. Σφαγές κατά Ελλήνων έλαβαν χώρα στην πόλη της Δράμας καθώς και στην ευρύτερη περιοχή όπως στο Δοξάτο, τη Χωριστή, την Αδριανή, την Προσοτσάνη, τα Κύργια κ.λπ., ενώ λίγοι ήταν οι οικισμοί που δεν μέτρησαν νεκρούς.
3203 Χουτ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι-πηγές
Χουτ
Γουλιέλμος Γ΄ του Μομφερράτου
Ο Γουλιέλμος Γ΄, ιταλ. Guglielmo III (π. 970 - 1042) από τον Οίκο των Αλεράμιτσι ήταν μαρκήσιος τού Μομφερράτου και κόμης τού Βάντο (991-1042).
Εξέγερση και σφαγή της Δράμας
Η βουλγαρική ζώνη κατοχής
Μετά τη Γερμανική εισβολή στην Ελλάδα και την ακόλουθη επικράτηση της Βέρμαχτ, η χώρα χωρίστηκε σε τρεις ζώνες κατοχής: γερμανική, βουλγαρική και ιταλική. Η Βουλγαρία έλαβε την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη (πλην ενός κομματιού του Νομού Έβρου κατά μήκος των ελληνοτουρκικών συνόρων ), περιοχές που από δεκαετίες αποτελούσαν στόχο του βουλγαρικού αλυτρωτισμού και είχαν περιέλθει βραχυπρόθεσμα υπό την κατοχή του βουλγαρικού κράτους μετά τον Α' Βαλκανικό Πόλεμο και κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Βουλγαρία προσπαθούσε να της αναγνωριστεί η de jure προσάρτηση των εδαφών, και όχι απλώς η κατάληψη τους, ενώ από την πλευρά της η Γερμανία, παρόλο που δεν δεχόταν την επίσημη προσάρτηση των εδαφών, για όσο θα κρατούσε ο πόλεμος παραχώρησε ελευθερία κινήσεων στις βουλγαρικές αρχές.
Γουλιέλμος Γ΄ του Μομφερράτου
Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος τού Όθωνα Α΄ μαρκησίου τού Μομφερράτου.
Συνέχισε τη θρησκευτική πολιτική τού πάππου του Αλεράμο προστατεύοντας την Εκκλησία. Ίδρυσε τη μονή τού Σπόνιο· το 1014 μαζί με τον αδελφό του Ριπράνντο δώρισε γη στο αββαείο της Φρουττουάρια. Έκανε και άλλες δωρεές στο Άκουι Τέρμε το διάστημα 991-1002.
Εξέγερση και σφαγή της Δράμας
Ανθελληνικά μέτρα
Η βουλγαρική κατοχή συνοδεύτηκε από μια σειρά μέτρων εναντίον του ελληνικού πληθυσμού: μεταξύ άλλων καταλύθηκαν οι ελληνικές αρχές και απελάθηκαν οι Έλληνες διανοούμενοι, επιστήμονες, αρχιερείς, κληρικοί και δημόσιοι υπάλληλοι, επιβλήθηκε η χρήση της βουλγαρικής γλώσσας με την ταυτόχρονη απαγόρευση της ελληνικής και την επιβολή προστίμων στους παραβάτες, τα ελληνικά σχολεία έκλεισαν και αντικαταστάθηκαν από βουλγαρικά, απαγορεύθηκαν ακόμη η κατοχή ελληνικών βιβλίων ιστορίας και η λειτουργία ελληνικών τυπογραφείων, ενώ οι κάτοικοι υποχρεώθηκαν να υιοθετήσουν βουλγαρικές καταλήξεις στα επίθετά τους. Παράλληλα, εφαρμόστηκε τακτική εποικισμού με Βούλγαρους, στους οποίους δόθηκαν οι περιουσίες των Ελλήνων που είχαν εγκαταλείψει την περιοχή.
Γενικότερα, η Βουλγαρία με τα σκληρά μέτρα που ακολουθούσε σε βάρος του πληθυσμού είχε στόχο την de jure προσάρτηση των ελληνικών εδαφών στο βουλγαρικό κράτος. Ο νομάρχης της Δράμας Basil Georgiev, σε επιστολή του στο βουλγαρικό Υπουργείο Εσωτερικών στις 15 Σεπτεμβρίου του 1941 ζητούσε την εκδίωξη του ελληνικού στοιχείου για να ξεκινήσει ο οικονομικός και πολιτικός εκβουλγαρισμός.
Γουλιέλμος Γ΄ του Μομφερράτου
Βιογραφία
Ακόμη και όταν όλοι οι σύμμαχοί του ειρήνευσαν με τον βασιλικό στρατό, ο μαρκήσιος του Μομφερράτου συνέχισε να αντιστέκεται στον Κορράδο Β΄ των Σαλίων της Γερμανίας, αλλά κακόπαθε: ο βασιλιάς κατάστρεψε το φούριό του στην κοιλάδα της Όρμπα. Απεβίωσε πριν τις 29 Ιανουαρίου 1042, που ο γιος του Ερίκος τον αναφέρει σε μία πράξη δωρεάς στο ναό τού Τορίνο.
Εξέγερση και σφαγή της Δράμας
Ανθελληνικά μέτρα
Η γερμανική διοίκηση δυσανασχετούσε για πολιτικούς, υγειονομικούς και οικονομικούς λόγους με τα μέτρα των βουλγαρικών αρχών κατοχής, που είχαν αναγκάσει χιλιάδες Έλληνες να εγκαταλείψουν την Ανατολική Μακεδονία και να καταφύγουν στη γερμανοκρατούμενη Κεντρική Μακεδονία σχεδόν χωρίς υπάρχοντα. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με βουλγαρικές εκτιμήσεις, μέχρι τα τέλη του θέρους του 1941 είχαν εγκαταλείψει τον νομό Δράμας 25.000 Έλληνες, ενώ ελληνική πηγή κάνει λόγο για περίπου 30.000 πρόσφυγες από την περιοχή της Καβάλας μέχρι το 1942.
Προετοιμασία της εξέγερσης
thumb|Το κοινοτάφιο (κοινός τάφος) των μαρτύρων της Σφαγής της [[Δράμα (πόλη)|Δράμας (1941).]]
Γουλιέλμος Γ΄ του Μομφερράτου
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε την Γουάσα (Waza), όπως μας πληροφορεί το έργο ''Τα θαύματα τού αγ. Μπονόνιι'', η οποία προσευχήθηκε στον τάφο τού αγίου, ηγουμένου των σαντίσσιμι Μικέλε ε Τζενουάριο ντι Λουτσέντιο. Είχε τέκνα:
Εξέγερση και σφαγή της Δράμας
Προετοιμασία της εξέγερσης
Παράλληλα με τη συγκρότηση και δράση ανταρτικών ομάδων στην περιοχή της Νιγρίτας και Αμφίπολης, που οδήγησαν αργότερα στη σφαγή των Κερδυλίων, επικρατούσε αναβρασμός στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας, όπου είχαν σημειωθεί ορισμένες αντιστασιακές ενέργειες ήδη από το ξεκίνημα της Κατοχής ως αποτέλεσμα της δράσης του Μακεδονικού Γραφείου (Μ.Γ.) του ΚΚΕ, με προεξάρχοντα τον γραμματέα της περιφερειακής επιτροπής της Δράμας, Παντελή Χαμαλίδη (γνωστός και με τα ψευδώνυμα «Αλέκος» και «Αρμένης»).
Συγκεκριμένα, με ενέργειες της Π.Ε. Δράμας συγκροτήθηκαν από το καλοκαίρι του 1941 αντάρτικες ομάδες στους ορεινούς όγκους της Ανατολικής Μακεδονίας, οι οποίες στις αρχές Σεπτεμβρίου αποτελούνταν από περίπου 200 ένοπλους. Δεν είναι ακόμη εξακριβωμένο αν η απόφαση για το πέρασμα στην ενεργή ένοπλη δράση ήταν αποτέλεσμα της καθοδήγησης του Μ.Γ. του ΚΚΕ ή της Π.Ε. Δράμας. Πάντως είναι αποδεκτό πως η εξέγερση εκδηλώθηκε δίχως την έγκριση των κεντρικών οργάνων του ΚΚΕ.
Γουλιέλμος Γ΄ του Μομφερράτου
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Αλεράμιτσι
Εξέγερση και σφαγή της Δράμας
Προετοιμασία της εξέγερσης
Παράλληλα, διαπιστώθηκε διάσταση απόψεων ανάμεσα στον βασικό οργανωτή της εξέγερσης - Χαμαλίδη - και άλλα μέλη του κόμματος, όπως π.χ. τον γραμματέα του Μ.Γ. Απόστολο Τζανή, ο οποίος αναφέρεται ότι ήταν αντίθετος στη γενίκευση της ένοπλης δράσης, προσπαθώντας μάλιστα, σύμφωνα με μαρτυρίες, να αποτρέψει τη συμμετοχή χωριών των Σερρών στην εξέγερση, φοβούμενος τα αντίποινα των βουλγαρικών αρχών Κατοχής. Σύμφωνα με το στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ, Θανάση Χατζή, το αρχικό σχέδιο δράσης περιλάμβανε την οργάνωση σαμποτάζ με την ανατίναξη του ηλεκτρικού σταθμού της Δράμας και δύο γεφυρών.
Η εξέγερση
Η εξέγερση ξεκίνησε το βράδυ της 28ης Σεπτεμβρίου από το Δοξάτο όπου αντάρτες από τη συγκεκριμένη κωμόπολη και τη γειτονική Χωριστή, υπό τον Χρ. Καλαϊτζή ή Καλαϊτζίδη, επιτέθηκαν εναντίον του τοπικού αστυνομικού σταθμού σκοτώνοντας μερικούς Βούλγαρους αστυνομικούς.
Οι επαναστατημένοι επιτέθηκαν με παρόμοιο τρόπο σε περίπου 25 οικισμούς: συγκεκριμένα εκτέλεσαν διορισμένους Βούλγαρους αξιωματούχους (κοινοτάρχες, κοινοτικούς υπαλλήλους κλπ), καθώς και Έλληνες συνεργάτες τους και χτύπησαν αστυνομικά τμήματα. Εντός της πόλης της Δράμας οι επαναστάτες πέτυχαν να ανατινάξουν το ένα από τα δύο εργοστάσια ηλεκτροφωτισμού και πέταξαν προκηρύξεις. Ακόμη, πραγματοποιήθηκε αποτυχημένη επίθεση κατά του σιδηροδρομικού σταθμού, ενώ προσβλήθηκε - με μικρά αποτελέσματα - το στρατόπεδο του Σώματος Εφοδιασμού Πολέμου. Παρόλο που οι αντάρτες κατάφεραν να καταλύσουν τις βουλγαρικές αρχές στην ύπαιθρο, απέτυχαν να εκπληρώσουν τους αντικειμενικούς τους στόχους μέσα στη Δράμα, γεγονός που οφείλεται αφενός στον κακό επιχειρησιακό σχεδιασμό και αφετέρου στη γρήγορη αντίδραση των Βουλγάρων εξαιτίας της πρόωρης σύγκρουσης στο Δοξάτο. Η αποτυχία των ανταρτών στη Δράμα οδήγησε την ηγεσία τους στην απόφαση να εγκαταλείψει τον Μαυρόβατο, που λειτούργησε τις πρώτες ώρες της εξέγερσης ως επιχειρησιακό κέντρο, και να καταφύγει προς τα ορεινά.
Παράλληλα, ομάδα σαμποτέρ υπό τον Β. Γερμανίδη προσπάθησε να ανατινάξει τη σιδηροδρομική γέφυρα του Νικηφόρου, όμως απέτυχε εξαιτίας της ισχυρής αντίστασης που προέβαλε το βουλγαρικό φυλάκιο που είχε επιφορτιστεί τη φύλαξή της. Σύμφωνα με τον ιστορικό Γκεόργκι Ντασκαλόφ, οι επαναστάτες δεν προέβησαν σε βιαιοπραγίες εναντίον Βουλγάρων αμάχων και αιχμαλώτων. Επιπλέον, μετά την πρώτη αντίδραση των βουλγαρικών δυνάμεων, η απόφαση του Χαμαλίδη να μην υιοθετήσει τακτική ανταρτοπόλεμου, αλλά να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει τον εχθρό σε μάχες εκ παρατάξεως στέρησε από τους εξεγερθέντες οποιαδήποτε πιθανότητα επιτυχίας.
Η βουλγαρική εξουσία είχε αποκατασταθεί πλήρως μέχρι τις 2 Οκτωβρίου, ωστόσο η καταδίωξη των ανταρτών, αλλά και των πολιτών που είχαν εγκαταλείψει τις εστίες τους, συνεχίστηκε μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου.
Η σφαγή
Στην πόλη της Δράμας από το πρωί της 29ης Σεπτεμβρίου άρχισαν οι μαζικές συλλήψεις αμάχων, οι δολοφονίες στους δρόμους, οι βασανισμοί σε αστυνομικά τμήματα και σε στρατώνες αλλά και οι ομαδικές εκτελέσεις. Οι εκτελέσεις αυτές έλαβαν χώρα σε διαφορετικά σημεία: στην περιοχή του Ινστιτούτου Καπνού, στους πρόποδες του Κορυλόβου, στον δρόμο προς το Μοναστηράκι, πίσω από το Γυμνάσιο Αρρένων, πίσω από το πάρκο των Κομνηνών, στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου και στη Στενήμαχο. Τα θύματα εντός της Δράμας υπολογίζονται μεταξύ 366 και 500 ατόμων, ενώ το κλίμα αυθαιρεσίας και τρομοκρατίας που επικράτησε σημειώνεται ακόμη και από βουλγαρικές πηγές.
Εκτός από την πόλη της Δράμας εκτελέστηκαν 350 άρρενες στο Δοξάτο και 135 στη Χωριστή, 114 κάτοικοι των Κύργιων, 92 στη Κορμίστα Σερρών, 30 στους Φιλίππους Καβάλας κ.α. Εκτελέσεις έγιναν ακόμη στην Προσοτσάνη, τα Κουδούνια, τα Κοκκινόγεια, την Πλατανιά, τον Δρυμότοπο, τους Σιταγρούς, τον Καλό Αγρό κ.α.
Ακόμη, πολλοί αντάρτες σκοτώθηκαν σε μάχες ή συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν αργότερα με αποφάσεις των κατοχικών βουλγαρικών στρατοδικείων. Εκτός των εκτελέσεων πολλοί Έλληνες φυλακίστηκαν, ενώ τα μέλη του ΚΚΕ που καθοδηγούσαν την εξέγερση σκοτώθηκαν σταδιακά όλα μαζί και με δεκάδες οργανωτές και συμμετέχοντες κομμουνιστές. Επιβίωσε μόνο ένα μέλος του Μ.Γ., ο Θεόκλητος Κρόκος, ο οποίος απολογήθηκε σε επιτροπή του ΚΚΕ για το αυθόρμητο ξέσπασμα της εξέγερσης.
Από ελληνικής πλευράς, τα θύματα από την καταστολή της εξέγερσης και τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των επόμενων ημερών ξεπέρασαν τα 2.000, με ορισμένες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για τουλάχιστον 4.000 με 5.000 νεκρούς.
Βουλγαρικές απώλειες
Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης και των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων που ακολούθησαν, οι συνολικές βουλγαρικές απώλειες ανήλθαν σε 104 νεκρούς και 107 τραυματίες, στους οποίους συγκαταλέγονταν τόσο ένοπλοι (στρατιώτες, χωροφύλακες, πολιτοφύλακες κλπ), όσο και άμαχοι (κυρίως διορισμένοι τοπικοί άρχοντες, κρατικοί υπάλληλοι και συνεργάτες των κατοχικών αρχών).
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με βουλγαρικές εκτιμήσεις, κατά το διήμερο του ξεσπάσματος της εξέγερσης, σκοτώθηκαν από βουλγαρικής πλευράς 25 άτομα και τραυματίστηκαν άλλα 18, ενώ υπήρξαν ισάριθμοι αιχμάλωτοι. Κατόπιν, στο διάστημα των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων στις περιοχές του Τσαλ Νταγ και του Παγγαίου, οι βουλγαρικές δυνάμεις μέτρησαν ακόμη 79 νεκρούς και 89 τραυματίες.
Συνέπειες
Πάνω από 10.000 Έλληνες εγκατέλειψαν την περιοχή φοβούμενοι την καταστολή των βουλγαρικών αρχών. Με τη δημοσιοποίηση της είδησης της σφαγής στην Αθήνα, η Κ.Ε του ΚΚΕ έστειλε τη Χρύσα Χατζηβασιλείου στη Θεσσαλονίκη ώστε να ελέγξει από εκεί την κατάσταση και να αναστείλει πλήρως την ένοπλη δράση των κομμουνιστών ανταρτών στην περιοχή της Μακεδονίας. Συνέπεια αυτών, ο ντόπιος πληθυσμός αντιμετώπιζε πλέον με επιφύλαξη τις αριστερές αντάρτικες ομάδες, με αποτέλεσμα να ευνοηθεί η ανάπτυξη αυτόνομων και εθνικιστικών αντιστασιακών ομάδων. Μακροπρόθεσμα αποθαρρύνθηκε η προσέλευση περαιτέρω εποίκων από τη Βουλγαρία στην περιοχή και μεταπολεμικά η εξέγερση και τα γεγονότα που ακολούθησαν συνετέλεσαν στο να εκτεθεί ανεπανόρθωτα η Βουλγαρία.
Διαχείριση της μνήμης
Ο πρώτος χρονικά που προσπάθησε να ερμηνεύσει τα γεγονότα της Δράμας ήταν ο τότε γενικός επιθεωρητής νομαρχιών Μακεδονίας και μετέπειτα γενικός διοικητής Μακεδονίας, Αθανάσιος Χρυσοχόου, ο οποίος σε αναφορά του προς την ελληνική δοσιλογική κυβέρνηση και τις γερμανικές αρχές, σημείωνε πως βάσει των πληροφοριών που είχε συλλέξει, η εξέγερση ήταν αποτέλεσμα κοινής δράσης Ελλήνων και Βουλγάρων κομμουνιστών. Αργότερα, ο ίδιος υποστήριξε πως η εξέγερση οργανώθηκε από τις βουλγαρικές αρχές Κατοχής, με τις οποίες συνέπραξαν πρόθυμα οι Έλληνες κομμουνιστές. Τη θεωρία περί συνεργασίας των Ελλήνων κομμουνιστών με τις βουλγαρικές αρχές υποστήριξε το 1945 ο δημοσιογράφος και πολιτικός Κωνσταντίνος Σνωκ χωρίς ποτέ να προσκομίσει τα στοιχεία που υποστήριζε πως είχε και ο ηγέτης των εθνικιστών ανταρτών της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Αντώνης Φωστερίδης.
Τα επόμενα χρόνια, παράγοντες όπως το ξέσπασμα του Εμφυλίου και η διαμόρφωση της ιδεολογίας του «από βορράν κινδύνου» οδήγησαν τη συντηρητική παράταξη στην υιοθέτηση των ανωτέρω ανεδαφικών ερμηνειών περί της εξέγερσης της Δράμας, σε μια προσπάθεια να πληγεί περαιτέρω η ελληνική Αριστερά.
Από την άλλη πλευρά, η αποτυχία της εξέγερσης, τα σκληρά αντίποινα των κατοχικών δυνάμεων, ο γρήγορος θάνατος σχεδόν όλων των πρωταγωνιστών και η απουσία επίσημης εκδοχής από πλευράς της ηγεσίας της Αριστεράς προκάλεσαν σύγχυση στην ελληνική αριστερή ιστοριογραφία σχετικά με τα γεγονότα της Δράμας: συγκεκριμένα, αρκετοί συγγραφείς και απομνημονευματογράφοι υιοθέτησαν την άποψη περί βουλγαρικής προβοκάτσιας ή παγίδευσης, αποδίδοντας ευθύνες στην Π.Ε. Δράμας και κυρίως στον Παντελή Χαμαλίδη, ο οποίος σκοτώθηκε τον Μάιο του 1942. μικρογραφία|232x232εσ|Αναθηματική πλάκα για τους πεσόντες της βουλγαρικής πλευράς στη Σόφια. Ο Θεόκλητος Κρόκος (το μοναδικό μέλος του Μ.Γ. του ΚΚΕ που επέζησε των γεγονότων της Δράμας) ήταν ο πρώτος που υποστήριξε πως ο Χαμαλίδης έπεσε θύμα προβοκάτσιας της Οχράνα, ενώ δεκαετίες αργότερα, ο Βασίλης Τσουκαλίδης (οργανωτικό μέλος του ΚΚΕ στο Παγγαίο κατά την περίοδο της εξέγερσης) τάχθηκε υπέρ της εκδοχής της προβοκάτσιας υποστηρίζοντας επιπλέον πως μια σειρά επιθέσεων κατά βουλγαρικών στόχων έγιναν από Οχρανίτες.
Ο Σόλων Γρηγοριάδης συμφώνησε με το μεταπολεμικό πόρισμα της Διοίκησης Χωροφυλακής Δράμας πως η εξέγερση ήταν αποτέλεσμα της παγίδευσης των Ελλήνων κομμουνιστών από Βούλγαρους πράκτορες που, παριστάνοντας τους κομμουνιστές, τους έπεισαν να προχωρήσουν στο εγχείρημα. Ο Τάσος Βουρνάς συμφώνησε εν μέρει με τον Γρηγοριάδη, υποστηρίζοντας πως οι βουλγαρικές αρχές ήταν ενήμερες για την προετοιμαζόμενη εξέγερση, την οποία ενδέχεται να ενθάρρυναν με έμμεσο τρόπο έχοντας ήδη ετοιμάσει το σχέδιο κατάπνιξής της, ενώ ο Θανάσης Χατζής υποστήριξε πως «σύμφωνα με βάσιμα στοιχεία που υπάρχουν» οι ντόπιοι κομμουνιστές παγιδεύτηκαν από τις φήμες που διέδιδαν πράκτορες της βουλγαρικής αστυνομίας. Ανάλογες απόψεις εξέφρασαν μεταξύ άλλων οι Μάρκος Βαφειάδης, Πέτρος Ρούσος, αλλά και οι προσκείμενοι στο ΚΚΕ ιστορικοί που συνέγραψαν δοκίμιο για την Ιστορία της Εθνικής Αντίστασης.
Κατά τον Χάγκεν Φλάισερ, υπάρχουν ενδείξεις περί παγίδευσης των Ελλήνων κομμουνιστών από τις βουλγαρικές αρχές και την Οχράνα. Επιπλέον, ο Γερμανός ιστορικός αξιολογεί τα αποτελέσματα της εξέγερσης ως πενιχρά και τις βουλγαρικές απώλειες μικρές αλλά ικανές για να δικαιολογήσουν σκληρά αντίποινα.
Σύμφωνα με νεότερους ιστορικούς και ερευνητές όπως ο Σπύρος Κουζινόπουλος και οι Χατζηαναστασίου και Πασχαλίδης, ο διαδεδομένος, εντός της ελληνικής ιστοριογραφίας, ισχυρισμός περί βουλγαρικής προβοκάτσιας είναι αστήρικτος. Ειδικότερα, οι δύο τελευταίοι επισημαίνουν πως, με βάση τις έρευνές τους, αλλά και τη μελέτη της βουλγαρικής ιστοριογραφίας και των αντίστοιχων κρατικών αρχείων, δεν προκύπτει εξαπάτηση των Ελλήνων κομμουνιστών από τις βουλγαρικές αρχές και η εξέγερση αποτελεί καθαρά ελληνική υπόθεση. Επιπλέον, προσθέτουν ότι το μέγεθος των βουλγαρικών απωλειών αρκεί για να ανατραπεί η θεωρία περί άμεσης ή έμμεσης ανάμειξης των βουλγαρικών αρχών στην οργάνωση της εξέγερσης. Κατά τους Καλύβα και Μαραντζίδη, η εξέγερση ήταν τόσο κακοσχεδιασμένη ώστε «...για πολλά χρόνια αποδόθηκε, τόσο από δεξιούς όσο και από αριστερούς, σε βουλγαρική προβοκάτσια προκειμένου να επιβληθούν σκληρά μέτρα στους ελληνικούς πληθυσμούς».
Από βουλγαρικής πλευράς, σχεδόν αμέσως μόλις έγινε γνωστή η εξέγερση, οι αρχές εξέφρασαν την άποψη πως αυτή οργανώθηκε από Έλληνες αντάρτες της ευρύτερης περιοχής της Δράμας, οι οποίοι είχαν ενισχυθεί και με άτομα από τη γερμανοκρατούμενη ζώνη, ενώ αρχικά δεν απέδωσαν κάποια πολιτική χροιά στους εξεγερθέντες, ταυτίζοντάς τους εν τέλει με το ΚΚΕ μόλις κατά το απόγευμα της 6ης Οκτωβρίου. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο βουλγαρικός Τύπος που υποστήριξε πως ο πυρήνας των επαναστατών εισήλθε στην περιοχή από τη γερμανοκρατούμενη Μακεδονία προσπαθώντας να παρασύρει τον ντόπιο ελληνικό πληθυσμό σε εξέγερση. Αργότερα, υιοθετώντας την επίσημη κρατική γραμμή και τις γερμανικές ερμηνείες που εκφράστηκαν, υποστήριξε πως η εξέγερση προήλθε από τη συνεργασία των Ελλήνων (κομμουνιστών και εθνικιστών) με την Κομμουνιστική Διεθνή και τη βρετανική κυβέρνηση.
Σε ό,τι αφορά τη βουλγαρική ιστοριογραφία, ο Ντασκαλόφ, στο βιβλίο του για την εξέγερση, υποστήριξε πως αυτή ήταν το αποτέλεσμα της συνεργασίας του Μ.Γ. του ΚΚΕ με ελληνικά αστικά κόμματα, εθνικιστικούς κύκλους, καθώς και με τη δωσιλογική κυβέρνηση της Αθήνας. Ο Ντίμιταρ Γιόντσεφ απορρίπτοντας την - ευρέως διαδεδομένη στην ελληνική ιστοριογραφία - εκδοχή περί προβοκάτσιας, ενέταξε την εξέγερση στο πλαίσιο των εντολών της Κομμουνιστικής Διεθνούς περί δημιουργίας αντιστασιακών κινημάτων στην κατεχόμενη Ευρώπη, ενώ οι Παντελέι Στέρεφ και Νικιφόρ Γκόρνεσκι την αναφέρουν ως μια αποκλειστικά ελληνική ενέργεια υπό την καθοδήγηση του ΚΚΕ.
Μαρτυρικές πόλεις και χωριά της Δράμας
Παρακάτω αναφέρονται οι πόλεις και τα χωριά της Δράμας που έχουν χαρακτηρισθεί επίσημα με προεδρικό διάταγμα ως Μαρτυρικές πόλεις και χωριά (σημειώνεται βέβαια πως εκκρεμούν αποφάσεις για τον χαρακτηρισμό ως μαρτυρικών αρκετών ακόμα οικισμών):
Περαιτέρω μελέτη
Δραμα Κατηγορία:Μάχες της Εθνικής Αντιστάσεως Κατηγορία:Τόποι εκτέλεσης στην Ελλάδα Κατηγορία:Ελληνοβουλγαρικές σχέσεις Κατηγορία:1941 Κατηγορία:Ιστορία της Δράμας
Κινέζικος Εμφύλιος Πόλεμος
Ο Κινέζικος Εμφύλιος Πόλεμος (ή Κινέζικη Επανάσταση) ήταν ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ δυνάμεων του Κουομιντάνγκ και του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας. Ο Εμφύλιος Πόλεμος άρχισε με την Βόρεια Εκστρατεία του Τσιανγκ Κάι-σεκ και τερματίστηκε με τις μεγάλες μάχες κατά το 1950. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπογραφεί εκεχειρία.
Ο Εμφύλιος Πόλεμος ήταν, κατά πολλούς, το αποτέλεσμα της χρόνιας σύγκρουσης μεταξύ των Εθνικιστών και των Κομμουνιστών στην Κίνα. Οι Εθνικιστές είχαν τάσεις συντηρητικές και απέβλεπαν στην δημιουργίας μιας Κίνας χωρίς ξένες εθνότητες, που θα ήταν αυτόνομη και αυτόβουλη. Οι Κομμουνιστές ήθελαν την Κίνα μια χώρα που θα αποβάλλει το παρελθόν της και θα ακολουθήσει τα νέα ήθη και πρότυπα του Κομμουνισμού. Τις απόψεις των Εθνικιστών εξέφραζε το κόμμα Κουομιντάνγκ ενώ τις απόψεις των Κομμουνιστών το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας.
Ο Εμφύλιος Πόλεμος της Κίνας ήταν ένα καταστρεπτικό συμβάν για την Κίνα και τον λαό της. Τα θύματα πολέμου φτάνουν τα 7.500.000 (στρατιώτες και άμαχος πληθυσμός) ενώ η οικονομία της Κίνας καταστράφηκε ολοσχερώς (βλ. Η οικονομία της Κίνας κατά την διάρκεια του Εμφυλίου). Ο πόλεμος ποτέ δεν σταμάτησε με ανακωχή ή γενικότερα με κάποια εκεχειρία. Σταμάτησε επειδή οι αντικρουόμενες παρατάξεις είχαν φτάσει σε τέτοιο σημείο που να ήταν άχρηστες οι πολεμικές επιχειρήσεις. Μετά το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου ιδρύθηκαν δύο κράτη, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας (Κίνα) με πρωτεύουσα το Πεκίνο και η Δημοκρατία της Κίνας (Ταϊβάν) με πρωτεύουσα την πόλη Ταϊπέι.
Η Εξέγερση των Μπόξερ
Για περισσότερες λεπτομέρειες, δείτε το κανονικό λήμμα: Εξέγερση των Μπόξερ