cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αφόδευση
Απόφραξη του εντέρου
Σύμφωνα με έρευνες, η απόφραξη του παχέος εντέρου είναι λιγότερο συχνή από την απόφραξη του λεπτού εντέρου, αλλά εξακολουθεί να σχετίζεται με υψηλό ποσοστό θνησιμότητας. Η απόφραξη του παχέος εντέρου, γνωστή και ως απόφραξη του κόλον, περιλαμβάνει οξεία απόφραξη του παχέος εντέρου, όπου σχηματίζεται απόφραξη στο κόλον. Τα εμπόδια του παχέος εντέρου εμφανίζονται συχνά στον ηλικιωμένο πληθυσμό, συχνά συνοδευόμενα από σημαντικές «συννοσηρότητες». Αν και η κακοήθεια του παχέος εντέρου αποκαλύπτεται ως η κύρια αιτία της απόφραξης του παχέος εντέρου, η «συστροφή παχέος εντέρου» έχει επίσης θεμελιωθεί ως δευτερεύουσα κοινή αιτία σε όλο τον κόσμο. Επιπλέον, η χαμηλότερη κινητικότητα, η ανθυγιεινή νοοτροπία και το περιορισμένο περιβάλλον διαβίωσης αναφέρονται επίσης ως παράγοντες κινδύνου. Η χειρουργική επέμβαση και οι τοποθετήσεις στεντ του παχέος εντέρου εφαρμόζονται ευρέως για τη θεραπεία των αποφράξεων του παχέος εντέρου.
Άλλες
Η απόπειρα αναγκαστικού τερματισμού αναπνοής σε έναν κλειστό αεραγωγό (ο χειρισμός Βαλσάλβα) ασκείται μερικές φορές για να προκαλέσει την αφόδευση ενώ ένα άτομο βρίσκεται στην τουαλέτα. Αυτή η συστολή των εκπνευστικών μυών του θώρακα, του διαφράγματος, των μυών του κοιλιακού τοιχώματος και της λεκάνης ασκεί πίεση στην πεπτική οδό. Η αναπνοή σε αυτό το σημείο σταματά προσωρινά καθώς οι πνεύμονες σπρώχνουν το διάφραγμα του θώρακα προς τα κάτω για να ασκήσουν πίεση. Καρδιακή ανακοπή και άλλες καρδιαγγειακές επιπλοκές μπορεί σε σπάνιες περιπτώσεις να προκύψουν λόγω απόπειρας αφόδευσης χρησιμοποιώντας τον χειρισμό Βαλσάλβα. Η αμφιβληστροειδοπάθεια Βαλσάλβα είναι ένα άλλο παθολογικό σύνδρομο που σχετίζεται με τον χειρισμό Βαλσάλβα. Η θωρακική πίεση αίματος αυξάνεται και ως αντανακλαστική απόκριση η ποσότητα αίματος που αντλείται από την καρδιά μειώνεται. Είναι γνωστό ότι ο θάνατος συμβαίνει σε περιπτώσεις όπου η αφόδευση προκαλεί την αρτηριακή πίεση να αυξηθεί αρκετά ώστε να προκαλέσει ρήξη ανευρύσματος ή να απομακρύνει θρόμβους αίματος (βλέπε θρόμβωση). Επίσης, στην απελευθέρωση του χειρισμού Βαλσάλβα μειώνεται η πίεση του αίματος. Αυτό, σε συνδυασμό με την γρήγορη έγερση από την τουαλέτα, μπορεί να οδηγήσει σε συσκότιση.
Αφόδευση σε ανοιχτό χώρο
Η αφόδευση σε ανοιχτό χώρο είναι η ανθρώπινη πρακτική της αφόδευσης σε ανοιχτό περιβάλλον και όχι σε τουαλέτα. Οι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν χωράφια, θάμνους, δάση, τάφρους, δρόμους, κανάλια ή άλλο ανοιχτό χώρο για αφόδευση. Το κάνουν επειδή είτε δεν έχουν τουαλέτα εύκολα προσβάσιμη είτε λόγω παραδοσιακών πολιτιστικών πρακτικών. Η πρακτική είναι κοινή όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμες υποδομές και υπηρεσίες υγιεινής. Ακόμη και αν υπάρχουν τουαλέτες, ενδέχεται να χρειαστούν προσπάθειες αλλαγής συμπεριφοράς για την προώθηση της χρήσης τουαλετών.
Η αφόδευση σε ανοιχτό χώρο μπορεί να μολύνει το περιβάλλον και να προκαλέσει προβλήματα υγείας. Τα υψηλά επίπεδα αφόδευσης σε ανοιχτό χώρο συνδέονται με υψηλή παιδική θνησιμότητα, δυσθρεψία, φτώχεια και μεγάλες ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών.
Ο τερματισμός της αφόδευσης σε ανοιχτό χώρο είναι ένας δείκτης που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της προόδου προς τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 6. Η ακραία φτώχεια και η έλλειψη υγιεινής συνδέονται στατιστικά. Ως εκ τούτου, η εξάλειψη της αφόδευσης σε ανοιχτό χώρο θεωρείται ότι αποτελεί σημαντικό μέρος της προσπάθειας εξάλειψης της φτώχειας.
Πρωκτική υγιεινή μετά από αφόδευση
Ο πρωκτός και οι γλουτοί μπορεί να καθαρίζονται μετά από αφόδευση με χαρτί υγείας, παρόμοια προϊόντα χαρτιού ή άλλο απορροφητικό υλικό. Σε πολλούς πολιτισμούς, όπως στον Ινδουισμό και στο Ισλάμ, το νερό χρησιμοποιείται για τον πρωκτικό καθαρισμό μετά την αφόδευση, είτε μαζί με τη χρήση χαρτιού υγείας είτε χωρίς. Όταν το νερό χρησιμοποιείται για τον πρωκτικό καθαρισμό μετά την αφόδευση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί χαρτί υγείας για να στεγνώσει η περιοχή μετά. Ορισμένοι γιατροί και άνθρωποι που εργάζονται στους τομείς της επιστήμης και της υγιεινής έχουν δηλώσει ότι η μετάβαση στη χρήση μπιντέ ως μορφή καθαρισμού πρωκτού μετά την αφόδευση είναι πιο υγιεινή και πιο φιλική προς το περιβάλλον.
Μυθολογία και παράδοση
μικρογραφία|227x227εσ| Το [[καγανέρ (καταλανικά: caganer) είναι ένα ειδώλιο που αφοδεύει στις ισπανικές σκηνές γέννησης]] Ορισμένοι λαοί έχουν ιστορίες πολιτισμικά σημαντικές στις οποίες η αφόδευση παίζει ρόλο. Για παράδειγμα:
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Απέκκριση Κατηγορία:Πεπτικό σύστημα Κατηγορία:Ιατρικά σημάδια Κατηγορία:Κόπρανα Κατηγορία:Συμπτώματα και σημάδια: Πεπτικό σύστημα και κοιλιά Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Μακεδονία (αρχαίο βασίλειο)
Ετυμολογία
Το όνομα Μακεδονία προέρχεται από το «Μακεδόνες» ή «Μακεδνοί». Όπως και το «Μάγνητες», οι λέξεις αυτές περιέχουν το θέμα «μακ» το οποίο σημαίνει μέγεθος και απαντάται και στα ουσιαστικά «μήκος» - «μάκος» και «μάκρος» της αρχαίας και νέας ελληνικής.
Ο Όμηρος, φαίνεται να αγνοεί τα ονόματα Μακεδονία και Μακεδόνες. Γι΄ αυτόν οι πολεμιστές από τη χώρα που αρδεύει ο Αξιός είναι οι Παίονες και χώρα τους η Παιονία (Ιλιάδα Β’ 848, Π’ 287 και Φ’ 152).
Στην ελληνική μυθολογία υπάρχουν τρεις παραδόσεις για το όνομα της Μακεδονίας:
Όρια
Αξιοσημείωτη τυγχάνει, για οποιονδήποτε ερευνητή, η δυσκολία που φαίνεται πως αντιμετώπιζαν από την αρχαία ακόμη εποχή οι τότε αρχαίοι συγγραφείς, ώστε να αποδώσουν ορθά τα γεωγραφικά όρια αυτού του βασιλείου, που από τα κείμενά τους δείχνουν πως ή δεν τα γνώριζαν (αμφίβολο) ή δεν προλάβαιναν (τις αλλαγές) ή και να συνέχεαν τα γεωγραφικά όρια με εκείνα τα πολιτικά (μετά από επιχειρήσεις).
Η πρωταρχική σημασία του όρου «Μακεδονία» αναφερόταν στην κοιτίδα των Μακεδόνων, την περιοχή των Πιερίων και του Ολύμπου νοτίως του Αλιάκμονα ως τις υπώρειες του κάτω Ολύμπου, τα όρια Περραιβίας και Μαγνησίας, σημασία η οποία μαρτυρείται στο έργο του Ηροδότου και του Θουκυδίδη. Ο Ηρόδοτος θεωρούσε το βόρειο όριο μεταξύ της Μακεδονίδος και της Βοττιαίας την συνένωση των ποταμών Λουδία και Αλιάκμονα: (7.127) «...μέχρι Λυδιέω τὲ ποταμοῦ καὶ Ἀλιάκμονος, οἳ ούρίζουσι γὴν τὴν Βοττιαιίδα τὲ καὶ Μακεδονίδα, ἐς τωυτὸ ῥέεθρον ὓδωρ συμμίσγοντες». Από την περιγραφή του Ηροδότου πρέπει να υποθέσουμε ότι στα χρόνια του ο Αλιάκμονας προχωρούσε βορειότερα μέχρι το Λουδία και ενωμένοι οι δύο ποταμοί χύναν τα νερά τους στο Θερμαϊκό. Έτσι η «Μακεδονίς γη» του Ηροδότου περιλαμβάνει τους σημερινούς νομούς Πιερίας και Ημαθίας. Ο Θουκυδίδης, που ζούσε πριν τη κατάληψη της Οδομαντικής και της Ηδωνίδας από τον Φίλιππο, θεωρούσε ανατολικό όριο τον Στρυμόνα ποταμό.
Με την επέκταση του βασιλείου ο όρος Μακεδονία έγινε συνώνυμος με το σύνολο των εδαφικών κτήσεων του βασιλιά των Μακεδόνων. Έτσι, μία δεύτερη σημασία του όρου, που απαντάται και αυτή στα γραπτά του Θουκυδίδη και συγγραφέων που τον ακολουθούν, όπως ο Ξενοφών, αναφερόταν στις κτήσεις των Αργεάδων βασιλιάδων του β΄ μισού του 5ου π.Χ. αιώνα, από την Άρνισσα ως το Στρυμόνα, δηλαδή στην «Κάτω Μακεδονία». Επί Περδίκκα Α΄, το μακεδονικό βασίλειο περιλάμβανε τις εξής έξι περιοχές: Ημαθία, Πιερία, Βοττιαία, Μυγδονία, Εορδαία και Αλμωπία. Επί Αλεξάνδρου Α΄ έλαβαν χώρα οι ανατολικές προσαρτήσεις των εξής περιοχών: Κρηστωνία, Βισαλτία, Ελιμία ή Ελιμιώτις, Ορεστίδα (Ορεστίς) και η Λυγκηστίδα (Λυγκηστίς ή Λύγκος). Επί Φιλίππου Β΄, με την ήττα του Ιλλυριού βασιλιά Βαρδύλεως το 358 π.Χ. το μακεδονικό βασίλειο επεκτάθηκε στα δυτικά ώστε να περιλαμβάνει και την Τυμφαία, την Παραυαία και την ανατολική ακτή της λίμνης Λυχνιτίδας, περιοχές που συμπεριλήφθηκαν στην «Άνω Μακεδονία», ενώ το όριο του βασιλείου στα ανατολικά μετατοπίστηκε από το Στρυμόνα στο Νέστο, περιλαμβάνοντας τη Σιντική, την Οδομαντική και την Ηδωνίδα. Στα νότια προστέθηκαν η Κρουσίς, η Βοττική και η Χαλκιδική και στα βόρεια η Παιονία, περιοχές οι οποίες διατήρησαν τη χωριστή τους ονομασία, αλλά θεωρούνταν μέρος του βασιλείου της Μακεδονίας.
Προϊστορική περίοδος
Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, όπως βλέπουμε και παραπάνω, Μακεδών ήταν το όνομα του αρχηγού της φυλής που πρωτοεγκαταστάθηκε στη δυτική, νότια και κεντρική Μακεδονία και ίδρυσε το αρχαίο μακεδονικό βασίλειο. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Ηρόδοτου, το μακεδονικό έθνος ήταν ελληνικό φύλο και μάλιστα δωρικό, που μετακινούμενο από τη Εστιαιώτιδα της Θεσσαλίας (αρχικά) κατοίκησε στις παρυφές της Πίνδου, προτού μετακινηθεί στη συνέχεια νοτιότερα. Ο Περδίκκας, γενάρχης του βασιλικού οίκου της Μακεδονίας, ανήκε στη φυλή των Δωριέων και ήταν Αργείος Ηρακλείδης στη καταγωγή.
Από τον Περδίκκα Α΄ μέχρι τον Φίλιππο Β΄
Η ιστορία των Μακεδόνων φαίνεται να αρχίζει γύρω στο 700 π.Χ., στην περιοχή της Ορεστίδας, την οποία μοιράζονταν με ένα ακόμη ελληνικό φύλο, τους Ορέστες. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο και τον Θουκυδίδη, η πρώτη μακεδονική βασιλική δυναστεία ήταν αυτή των Αργεαδών ή Τημενιδών, με ιδρυτή της τον Περδίκκα Α΄ (πρώτο μισό του 7ου αι. π.Χ.). Σε μεταγενέστερη εποχή (4ος αι. π.Χ.) αναφέρονται και βασιλείς αρχαιότεροι από τον Περδίκκα Α΄ με τα ονόματα Κάρανος, Κοίνος, Τυρίμμας, αλλά αρκετοί νεότεροι ιστορικοί πιθανολογούν ως πλαστή την πληροφορία αυτή. Κατά τη βασιλεία του Περδίκκα Α΄ οι αρχαίοι Μακεδόνες άρχισαν να επεκτείνονται προς τα ανατολικά, καταλαμβάνοντας κατά σειρά την Εορδαία, Βοττιαία, Πιερία, Αλμωπία. Την ίδια εποχή ή επί του διαδόχου του κτίστηκαν οι Αιγαί (σύγχρονη Βεργίνα), ως νέα πρωτεύουσα του βασιλείου.
Τον Περδίκκα Α΄ διαδέχτηκε ο γιος του Αργαίος (652-621 π.Χ.) ο οποίος νίκησε το ιλλυρικό φύλο των Ταυλαντίων που εισέβαλε στη Μακεδονία. Οι διάδοχοί του Φίλιππος Α' (621-588 π.Χ.) και Αεροπός (588-568 π.Χ.) απέκρουσαν επανειλημμένες επιδρομές Ιλλυριών. Μετά τον Αεροπό, βασίλευσαν οι Αλκέτας Α' (568-540 π.Χ.) και Αμύντας Α' (540-498 π.Χ.), οι οποίοι κατέλαβαν τμήματα της Μυγδονίας (η περιοχή των λιμνών Κορώνεια και Βόλβη) και τον Ανθεμούντα, στα όρια της Χαλκιδικής.
thumb|Η σταδιακή επέκταση του Μακεδονικού βασιλείου Όμως, η σημαντικότερη επέκταση του μακεδονικού βασιλείου έγινε κατά τις πρώτες δεκαετίες του 5ου αι. π.Χ., επί της βασιλείας του Αλεξάνδρου Α' (498-454 π.Χ.). Ο Αλέξανδρος Α' ήταν μια πολύ σημαντική προσωπικότητα με ιδιαίτερες πολιτικές, διπλωματικές και στρατιωτικές ικανότητες. Χειρίστηκε επιδέξια την εξωτερική πολιτική κατά την περίοδο της υποτέλειας της χώρας του στους Πέρσες (η οποία είχε ήδη επιβληθεί κατά τη βασιλεία του πατέρα του Αμύντα) και της εισβολής τους στην Ελλάδα. Μετά τη λήξη της περσικής εισβολής, βρήκε την ευκαιρία να επεκτείνει το βασίλειό του απωθώντας τους Παίονες από την κάτω κοιλάδα του Αξιού και επιβάλλοντας υποτέλεια στους ηγεμόνες των τεσσάρων γειτονικών λαών (Ορέστες, Λυγκηστές, Πελαγόνες, Ελιμιώτες). Στη συνέχεια, κατέστησε υποτελείς τους Βισάλτες και τους Κρηστωνούς (θρακικά φύλα δυτικά του ποταμού Στρυμόνα) και έθεσε υπό την εκμετάλλευσή του ορισμένα μεταλλεία αργύρου της περιοχής. Αναφέρεται ως ο πρώτος Μακεδόνας βασιλιάς που έκοψε νόμισμα.
Με τον διάδοχο του Αλεξάνδρου, Περδίκκα Β΄ (454-413 π.Χ.), αρχίζουν τα προβλήματα με τις επεκτατικές διαθέσεις της Αθήνας, η οποία εκμεταλλεύτηκε τη διαμάχη του μακεδόνα βασιλιά με τα αδέλφια του Αλκέτα και Φίλιππο. Ήταν χαρακτηριστική, όμως, η αδυναμία του μακεδονικού βασιλείου μπροστά στην πανίσχυρη Αθηναϊκή συμμαχία, γι αυτό και ο πανούργος Περδίκκας συνήθως απέφευγε να κάνει φανερές τις αντιαθηναϊκές ενέργειές του. Τελικά οι συνεχείς προστριβές με τους Αθηναίους οδήγησαν τους τελευταίους σε πόλεμο εναντίον του, ο οποίος έληξε με συνθήκη, το 413 π.Χ.. Γενικά, η βασιλεία του Περδίκκα χαρακτηριζόταν από μεγάλες εσωτερικές και εξωτερικές δυσκολίες τις οποίες όμως κατάφερε να αντεπεξέλθει με μεγάλη επιδεξιότητα.
Επί βασιλιά Περδίκκα Γ' (365-359 π.Χ.), το μακεδονικό βασίλειο συνέχισε την προσπάθεια για διοικητική αναδιοργάνωση και μείωση της απόστασης που το χώριζε πολιτιστικά από τη Νότια Ελλάδα. Όμως, σε μια εκστρατεία εναντίον μιας ακόμη εισβολής των Ιλλυριών σε μακεδονικό έδαφος, ο Περδίκκας έπεσε στο πεδίο της μάχης, μαζί με 4.000 άνδρες του. Η ιλλυρική εισβολή συνεχίστηκε, οι Παίονες εισέβαλλαν κι αυτοί αποσπώντας εδάφη, λάφυρα και αιχμαλώτους και η χώρα βυθίστηκε στην αναρχία με διαμάχες μεταξύ των μελών της βασιλικής οικογένειας.
μικρογραφία|Μακεδονικός [[Φιλίππειοι|φιλίππειος στατήρας του 323-317 π.Χ., ένα από τα πλέον διαδεδομένα νομίσματα της αρχαιότητας]] Μέσα από αυτή την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση ξεπρόβαλε η ηγετική φυσιογνωμία του Φιλίππου Β΄ (359-336 π.Χ.) ο οποίος, αφού πρώτα απαλλάχτηκε από τους αντιζήλους του, στράφηκε διαδοχικά εναντίον των εισβολέων Παιόνων και Ιλλυριών και τους κατανίκησε. Σημαντικότατο είναι το οργανωτικό του έργο καθώς πριν τον Φίλιππο η Μακεδονία ήταν μια καθυστερημένη αγροτική χώρα με χαλαρούς πολιτικούς θεσμούς. Ο Φίλιππος έκανε πιο συγκεντρωτικό το κράτος του και κατάργησε την μέχρι τότε αυτονομία των Ορεστών, Λυγκηστών και Τυμφαίων. Με μεθοδικότητα, έθεσε υπό τον έλεγχό του τη Θεσσαλία και τη Δελφική Αμφικτυονία και στράφηκε εναντίον των Αθηναίων και των συμμάχων τους οι οποίοι ήταν εμπόδιο στα σχέδιά του για κυριαρχία σε ένα ενοποιημένο ελληνικό χώρο. Μετά τη νίκη του επί του αντιμακεδονικού σχηματισμού στη Χαιρώνεια (338 π.Χ.), ένωσε υπό την ηγεμονία του τις υπόλοιπες ελληνικές πόλεις-κράτη και δημιούργησε μία πανελλήνια συμμαχία (Συνέδριο της Κορίνθου) της οποίας είχε τον έλεγχο.
Μέγας Αλέξανδρος και ελληνιστική εποχή
thumb|Η Ελληνιστική αυτοκρατορία του Μ. Αλεξάνδρου Ο γιος του Φιλίππου Αλέξανδρος, αποκαλούμενος ως «Μέγας», συνέχισε το έργο του πατέρα του. Ολοκλήρωσε την ενοποίηση των ανεξάρτητων ελληνικών πόλεων-κρατών της εποχής και, λίγα χρόνια αργότερα και μέχρι τον πρώιμο θάνατό του το 323 π.Χ., κατέκτησε την Περσική αυτοκρατορία και μεγάλο μέρος του τότε γνωστού κόσμου.
Το βασίλειο της Μακεδονίας σύντομα έχασε τον έλεγχο των αχανών ασιατικών εκτάσεων, αλλά διατήρησε την κυριαρχία του στην Ελλάδα έως ότου καταλύθηκε από τους Ρωμαίους μετά τους Μακεδονικούς Πολέμους (215 - 148 π.Χ.).
Η κατάλυση από τους Ρωμαίους
μικρογραφία|δεξιά|Ο ελληνιστικός κόσμος της μητροπολιτικής Ελλάδας (200 π.Χ.) Πρώτο ελληνιστικό βασίλειο που καταλύθηκε ήταν το μακεδονικό βασίλειο ή βασίλειο των Αντιγονιδών. Η Ρώμη κήρυξε τον πόλεμο στο μακεδονικό βασίλειο κατά τον Δεύτερο Μακεδονικό Πόλεμο (200-197). Ο λόγος της επιλογής αυτής της χρονικής περίστασης για την έναρξη του πολέμου ήταν ότι τότε οι Ρωμαίοι αποφάσισαν την επέκταση της πολιτικής τους ηγεμονίας, λόγω του ότι το 202 π.Χ. μετά τη μάχη στη Ζάμα, που σηματοδότησε τη λήξη του Δεύτερου Καρχηδονιακού Πολέμου, μπορούσαν πλέον να χρησιμοποιήσουν το στρατό που απασχολούνταν έως τότε εκεί. Η αφορμή δόθηκε το 203-202 π.Χ., όταν ο Φίλιππος Ε’, βασιλιάς της Μακεδονίας, και ο Αντίοχος Γ’, βασιλιάς του βασιλείου των Σελευκιδών, έκαναν μεταξύ τους συμφωνία για την κατάλυση και τη διαίρεση του πτολεμαϊκού βασιλείου, στο θρόνο του οποίου βρισκόταν ο, επιτροπευόμενος, λόγω του μικρού της ηλικίας του, Πτολεμαίος Στ' Φιλομήτωρ. Η πολιτική της Ρώμης, όμως, αποσκοπούσε στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ των ελληνιστικών βασιλείων. Σε εφαρμογή του σχεδίου που είχε συμφωνήσει με τον Αντίοχο Γ’, την άνοιξη του 202 π.Χ. προχώρησε στην Προποντίδα και κατέλαβε τη Θάσο, το 201 π.Χ. το ανατολικό Αιγαίο, εισέβαλε στο βασίλειο της Περγάμου και έφτασε μέχρι την Καρία. Το φθινόπωρο του 201 π.Χ. απεσταλμένοι της Ρόδου και του Αττάλου του Α’ στη Ρώμη, διαμαρτυρήθηκαν για την πολιτική του Φιλίππου Ε’. Πριν οι Ρωμαίοι λάβουν επίσημα απόφαση, διεμήνυσαν δύο φορές στο Φίλιππο ότι δεν έπρεπε να επιτίθεται στο πτολεμαϊκό κράτος και να αφήσει τις πτολεμαϊκές κτήσεις που είχε καταλάβει, την περιοχή ανατολικά του Νέστου με τις μεγάλες πόλεις, Μαρώνεια, Άβδηρα και Αίνος, κατά τον Γ΄ Συριακό πόλεμο (241-202 π.Χ.)
Ο Φίλιππος και τις δύο φορές απέρριψε το αίτημα των Ρωμαίων που του μετέφερε επιτροπή της Συγκλήτου. Τα μέσα του θέρους 200 π.Χ. ελήφθη απόφαση να μεταβεί στρατός στην Ιλλυρία για τη διεξαγωγή του πολέμου. Το 200 και το 199 π.Χ. δεν έγινε κάποια αποφασιστική επιχείρηση. Τα πράγματα πήραν νέα τροπή από το 198 π.Χ. όταν ο Φλαμινίνος ανέλαβε ως ύπατος την ευθύνη για τη διεξαγωγή του πολέμου. Ενώ προηγουμένως λάμβαναν χώρα μικρότερες επιχειρήσεις, τώρα έγινε μία μεγάλη μάχη, τον Ιούνιο του 197 π.Χ., στην τοποθεσία Κυνός Κεφαλαί, η οποία και έκρινε την έκβαση του πολέμου. Τη σημασία του Β’ Μακεδονικού Πολέμου και της μάχης αυτής διαπιστώνουμε κυρίως αν λάβουμε υπόψη τους όρους της συνθήκης που ανακοίνωσε ο Φλαμινίνος στο Φίλιππο και που το 196 π.Χ. εστάλη για επικύρωση στη Ρώμη.
Οι όροι της ειρήνης δείχνουν τη σημασία της έκβασης του μακεδονικού πολέμου και την επέκταση της ρωμαϊκής πολιτικής, αφού για πρώτη φορά έχουμε ενεργό ανάμιξη στα ελληνικά πράγματα. Οι όροι της ειρήνης ήταν οι εξής:
Επίσης ο μικρότερος γιος του, ο Δημήτριος στάλθηκε ως όμηρος στη Ρώμη. Κατά τα Ίσθμια του 196 π.Χ. ο Τίτος Κουίνκτιος Φλαμινίνος διακήρυξε στο στάδιο της Κορίνθου ενώπιον του συγκεντρωμένου πλήθος την αυτονομία και την ελευθερία των ελληνικών πόλεων. Ο ίδιος ήταν ο πρώτος Ρωμαίος στον οποίο αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από τους Έλληνες ως δείγμα ευγνωμοσύνης. Ο Φλαμινίνος παρέμεινε στην Ελλάδα ως το 194 π.Χ., οπότε ανακλήθηκε στη Ρώμη, όπου επέστρεψε παίρνοντας μαζί του πολλά έργα τέχνης με τα οποία κόσμησε τον θρίαμβό του. Ο Δεύτερος Μακεδονικός Πόλεμος, λοιπόν, αποτελεί σημαντική τομή, καθώς είναι η πρώτη φορά που οι Ρωμαίοι παρεμβαίνουν ρυθμιστικά στα ελληνικά πράγματα.
thumb|Ερείπια της αρχαίας Πέλλας Ο Φίλιππος Ε' ήταν ο πιο διάσημος από τους Αντιγονίδες και είχε ως πρότυπό του τον Φίλιππο Β’. Ήταν ο μόνος από τους Αντιγονίδες που επεκτάθηκε ανατολικά του Νέστου, το 202 π.Χ. και το 187 π.Χ. Αν και ηττήθηκε από τη Ρώμη, δεν ησύχασε και δεσμευόταν από ανασυγκρότησε το κράτος του και το 187 π.Χ. κατέλαβε τις ελληνικές πόλεις ανάμεσα στους ποταμούς Νέστο και Έβρο, Μαρώνεια, Άβδηρα και Αίνος. Όμως, στην ίδια περιοχή ζητούσε να κυριαρχήσει και ο Ευμένης Β’, ανταγωνιστής του Φιλίππου Ε’ και, αργότερα, του Περσέα. Ο Φίλιππος Ε’ διεξήγαγε εκστρατείες εναντίον των θρακικών φύλων κατά τα έτη 184, 183 και 181 π.Χ. Το 179 π.Χ., ενώ βρισκόταν σε εκστρατεία στη Θράκη κατευθυνόμενος από την Αμφίπολη προς τον βορρά πέθανε και τον διαδέχτηκε στο θρόνο του ο Περσέας, ο τελευταίος βασιλιάς του μακεδονικού βασιλείου (179-168).
Με την άνοδό του στο θρόνο, ο Περσέας ζήτησε από τους Ρωμαίους ανανέωση της συμμαχίας μαζί τους και αναγνώρισή του από τη ρωμαϊκή Σύγκλητο. Ο Ευμένης, όμως, τον διέβαλε ότι δήθεν προετοίμαζε πόλεμο, κάτι που δεν προέκυπτε από τη διπλωματική του δραστηριότητα, από την οποία φαίνεται ότι επιζητούσε καλές σχέσεις με όλα τα ελληνιστικά κράτη, βασίλεια και πόλεις. Ένα περιστατικό, ωστόσο, του 172 π.Χ. δημιούργησε στη Ρώμη την άποψη ότι ο Περσέας είναι επικίνδυνος. Καθώς ο Ευμένης επέστρεφε από ένα ταξίδι του στη Ρώμη, πέρασε από τους Δελφούς όπου σημειώθηκε απόπειρα δολοφονίας του, ηθικός αυτουργός της οποίας θεωρήθηκε ο Περσέας. Σώζεται μέρος της επιγραφής που αναφέρεται με αρνητικό για τον Περσέα περιεχόμενο στο περιστατικό. Η επίσημη ρωμαϊκή άποψη ήταν ότι ο Μακεδόνας βασιλιάς ήταν ο ηθικός αυτουργός ενίσχυσε το αρνητικό κλίμα εις βάρος του και οδήγησε στην απόφαση των αρχών του 171 π.Χ. για πόλεμο εναντίον του.
Το 170 και 169 έλαβαν χώρα ελάσσονος σημασίας επιχειρήσεις στην Ιλλυρία. Η αποφασιστική μάχη δόθηκε στις 22 Ιουνίου 168 π.Χ. στην Πύδνα της Μακεδονίας και έληξε με νίκη του ρωμαϊκού στρατού, που είχε ως αρχηγό τον ύπατο Λεύκιο Αιμίλιο Παύλο. Λόγω της διάλυσης του στρατού του, ο Περσέας πέρασε στην Πέλλα και, στη συνέχεια, στην Αμφίπολη και στη Σαμοθράκη, όπου και παραδόθηκε στους Ρωμαίους. Ο ίδιος και τα παιδιά του κόσμησαν τον θρίαμβο του νικητή και ο Περσέας πέθανε στη Ρώμη το 165 π.Χ. Το 167 π.Χ. ο Λεύκιος Αιμίλιος Παύλος συγκέντρωσε τους εκπροσώπους των μακεδονικών πόλεων στην Αμφίπολη και τους ανακοίνωσε τις νέες ρυθμίσεις.
Μετά την κατάλυση του μακεδονικού βασιλείου, οι Ρωμαίοι προέβλεπαν το χωρισμό των εδαφών της Μακεδονίας σε τέσσερις διοικητικές περιοχές, που ονομάστηκαν μερίδες. Καθεμία από αυτές τις περιοχές ήταν αυτοδιοίκητη, ενώ δεν επιτρεπόταν επιγαμίες και ανταλλαγές ανάμεσα στους κατοίκους των περιοχών αυτών. Η πρώτη περιοχή ήταν μεταξύ του Νέστου και του Στρυμώνα με πρωτεύουσα την Αμφίπολη (σε αυτήν υπήχθησαν και οι κτήσεις του Περσέα μεταξύ Νέστου και Έβρου), η δεύτερη τα εδάφη μεταξύ Στρυμώνα και Αξιού, με πρωτεύουσα τη Θεσσαλονίκη, η τρίτη, γνωστή ως κάτω ή παράλια Μακεδονία, περιλάμβανε την περιοχή μεταξύ Αξιού και Πηνειού με πρωτεύουσα την Πέλλα και η τέταρτη, Άνω Μακεδονία, με πρωτεύουσα την Ηράκλεια Λυγκηστίδα (η σημερινή πόλη Μπίτολα, γνωστή και ως Μοναστήρι) που περιλάμβανε ολόκληρη την ορεινή βορειοδυτική Μακεδονία, την ενδοχώρα της τρίτης μερίδας. Με βάση τις νέες ρυθμίσεις οι Ρωμαίοι επέτρεψαν τη διατήρηση στρατού για την άμυνα από επιθέσεις, εκτός από την τρίτη μερίδα. Η απαγόρευση της μεταξύ των μερίδων επικοινωνίας ίσως οφείλεται στην αποτροπή της επιβίωσης του βασιλείου. Οι μερίδες διατηρήθηκαν υπό αυτό το καθεστώς από το 167 π.Χ. έως ότου οργανώθηκαν ως επαρχία του ρωμαϊκού κράτους.
Το 150 π.Χ. εμφανίστηκε κάποιος Ανδρίσκος ο οποίος ισχυριζόταν ότι ήταν γιος του Περσέα, αυτοανακηρύχθηκε βασιλιάς ως Φίλιππος και από τη Θράκη ξεκίνησε, ακολουθούμενος από πλήθη στρατιωτών, σχεδιάζοντας να αναβιώσει το βασίλειο της Μακεδονίας. Το 149 π.Χ. εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη, ηττήθηκε, όμως, περί το θέρος του 148 π.Χ. και κατέφυγε στη Θράκη, όπου χάνονται τα ίχνη του. Το κίνημα αυτό ήταν η τελευταία προσπάθεια αναβίωσης του μακεδονικού βασιλείου.
Γλώσσα και διάλεκτοι
Οι συγγραφείς της αρχαίας Μακεδονίας έγραψαν τα έργα τους στην Ελληνιστική Κοινή. Σπάνια γραπτά στοιχεία δείχνουν ότι η μητρική μακεδονική γλώσσα ήταν μια ελληνική διάλεκτος παρόμοια με την Αιολική και την Δωρική. Η μεγάλη πλειοψηφία των σωζόμενων επιγραφών από την αρχαία Μακεδονία είναι γραμμένη στην Αττική διάλεκτο και στην Ελληνιστική Κοινή. thumb|Ο [[Αλέξανδρος ο Μέγας|Μέγας Αλέξανδρος (αριστερά) που πολεμάει ένα λιοντάρι με τον φίλο του τον Κρατερό. Ψηφιδωτό του 4ου αιώνα π.Χ. που βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πέλλας ]]
Εικαστικές τέχνες
Από την εποχή του Αρχέλαου Α΄ τον 5ο αιώνα π.Χ., η αρχαία Μακεδονία εισήγαγε έθιμα και καλλιτεχνικές παραδόσεις από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Διατήρησε πιο αρχαϊκές, ίσως ομηρικές, ταφικές συνήθειες που συνδέονταν με το συμπόσιο και τη χρήση αντικειμένων όπως διακοσμητικοί μεταλλικοί κρατήρες που περιείχαν των μακεδόνων αριστοκρατών. Από τον 6ο αιώνα π.Χ., η μακεδονική μεταλλοτεχνία ακολουθούσε συνήθως τα αθηναϊκά σχήματα βάζων, με ποτά, κοσμήματα, δοχεία, στέμματα και νομίσματα ανάμεσα στα πολλά μεταλλικά αντικείμενα που βρέθηκαν στους μακεδονικούς τάφους.
Τα ζωγραφισμένα έργα τέχνης της μακεδονικής ζωγραφικής περιλαμβάνουν νωπογραφίες και τοιχογραφίες, αλλά και διακόσμηση σε γλυπτά έργα τέχνης όπως αγάλματα και ανάγλυφα.
Θεατρικές και μουσικές τέχνες
Ο Φίλιππος Β' δολοφονήθηκε το 336 π.Χ. σε θέατρο στην Μακεδονία, ενώ γιόρταζε τον γάμο της κόρης του, της Κλεοπάτρας της Μακεδονίας. Ο Μέγας Αλέξανδρος φαίνεται να ήταν ένας τεράστιος θαυμαστής του θεάτρου και της μουσικής. Του άρεσαν τα έργα των αρχαίων αθηναίων τραγικών ποιητών και ιδιαίτερα του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη, τα έργα των οποίων αποτελούσαν μέρος μιας σωστής ελληνικής εκπαίδευσης, με τις σπουδές στην ελληνική γλώσσα, συμπεριλαμβανομένων των επικών επών του Ομήρου.
Η μουσική εκτιμήθηκε επίσης στην αρχαία Μακεδονία. Εκτός από την αγορά, το Γυμνάσιον, το θέατρο και ναούς αφιερωμένους στους Έλληνες θεούς και θεές, ένας από τους κύριους δείκτες μιας πραγματικής ελληνικής πόλης στην αυτοκρατορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου ήταν η παρουσία ενός ωδείου για μουσικές παραστάσεις. thumb|Γλυπτό που απεικονίζει τον [[Αριστοτέλης|Αριστοτέλη φτιαγμένο από τον Λύσιππο]]
Λογοτεχνία, εκπαίδευση και φιλοσοφία
Ο Περδίκκας Β΄ μπόρεσε να φιλοξενήσει γνωστούς Κλασικούς Έλληνες διανοούμενους στην πόλη του, όπως τον λυρικό ποιητή Μελανιππίδη, τον γνωστό ιατρό Ιπποκράτη αλλά και πιθανόν τον Πίνδαρο. Ο ξακουστός φιλόσοφος Αριστοτέλης, ο οποίος σπούδασε στην Πλατωνική Ακαδημία Αθηνών, μετακόμισε στη Μακεδονία και έγινε ο δάσκαλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, καθώς και αξιόπιστος διπλωμάτης του Φιλίππου Β'. Όσον αφορά στην αρχαία ελληνική ιστοριογραφία και αργότερα τη ρωμαϊκή ιστοριογραφία, ο Φέλιξ Γιακόμπι (Γερμανός ιστορικός) προσδιόρισε δεκατρείς, πιθανώς, αρχαίους ιστορικούς που έγραψαν για την αρχαία Μακεδονία. Εκτός από τoν Ηρόδοτο και τον Θουκυδίδη, τα έργα που κατονομάζονται από τον Γιακόμπι είναι αποσπασματικά, ενώ άλλα έργα χάνονται εντελώς, όπως η ιστορία ενός ιλλυρικού πολέμου που πολέμησε ο Περδίκκας Γ΄, γραμμένη από τον Αντίπατρο. Οι Μακεδόνες ιστορικοί Μαρσύας ο Πελλαίος και Μαρσύας ο Φιλιππεύς έγραφαν ιστορίες της Μακεδονίας, ο βασιλιάς Πτολεμαίος Α΄ συνέθεσε μία ιστορία του Αλεξάνδρου και ο Ιερώνυμος ο Καρδιανός έγραψε την ιστορία των Διαδόχων του Αλεξάνδρου. Μετά την ινδική εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο Μακεδόνας επικεφαλής του στόλου, Νέαρχος, έγραψε ένα έργο για το ταξίδι του από τον Ινδού ποταμό μέχρι ττον Περσικό Κόλπο. Ο ιστορικός της Μακεδονίας Κρατερός δημοσίευσε συλλογή διαταγμάτων της λαϊκής συνέλευσης της αθηναϊκής δημοκρατίας, ενώ φοίτησε στο σχολείο του Αριστοτέλη. Ο Φίλιππος Ε΄ είχε χειρόγραφα της ιστορίας του Φιλίππου Β΄, γραμμένα από τον Θεόπομπο, που συγκεντρώθηκαν από τους λόγιούς του και διαδόθηκαν με περαιτέρω αντίγραφα.
Αθλητισμός και αναψυχή
Όταν ο Αλέξανδρος Α΄ της Μακεδονίας υπέβαλε αίτηση συμμετοχής στον αγώνα δρόμου των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων, οι διοργανωτές της εκδήλωσης απέρριψαν πρώτα το αίτημα του, εξηγώντας του ότι μόνο οι Έλληνες είχαν τη δυνατότητα να λάβουν μέρος. Ωστόσο, ο Αλέξανδρος Α΄ απέδειξε πως άνηκε στην γενεαλογία της Δυναστείας των Αργεαδών, που σήμαινε ότι είχε καταγωγή από το Άργος, πείθοντας τελικά τους Ελλανοδίκες των Ολυμπιακών Αγώνων για την ελληνική καταγωγή και την ικανότητά του. Στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ., ο Μακεδόνας βασιλιάς Αρχέλαος Α΄ στέφθηκε με το στεφάνι ελιάς και στην Ολυμπία (στους Ολυμπιακούς Αγώνες) αλλά και στους Δελφούς (στους Πυθικούς Αγώνες) για τις νίκες του στους αγώνες ιππασίας. Μέχρι τον 4ο αιώνα π.Χ., ορισμένοι απλοί Μακεδόνες (πολίτες) συναγωνίστηκαν και κέρδισαν διάφορους Ολυμπιακούς αγώνες. Εκτός από λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, ο Μέγας Αλέξανδρος διοργάνωσε διαγωνισμούς μουσικής και αθλητισμού σε όλη την αυτοκρατορία του.
Ο Ενοικιαστής (ταινία, 1927)
μικρογραφία|260x260εσ|[[Μαρί Ολτ και Άιβορ Νοβέλο σε στιγμιότυπο της ταινίας]] Ο ενοικιαστής  (πρωτότυπος τίτλος: The Lodger: A Story of the London Fog) είναι βρετανική ταινία θρίλερ του βωβού κινηματογράφου, σκηνοθετημένη από τον Άλφρεντ Χίτσκοκ και πρόκειται για την τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του. Το σενάριο γράφτηκε από τον Έλιοτ Στάναρντ, το οποίο βασίστηκε στο μυθιστόρημα The Lodger της Μαρί Μπέλλοκ Λάουντς. Πρωταγωνιστούν οι Μαρί Ολτ, Άρθουρ Τσέσνι, Τζουν Τριπ, Μάλκομ Κιν και Άιβορ Νοβέλο. Η πλοκή της ταινίας επικεντρώνεται στις έρευνες της εύρεσης ενός κατά συρροή δολοφόνου, όμοιου του Τζακ του Αντεροβγάλτη.
Πλοκή
Στο Λονδίνο διαπράττονται μια σειρά φόνων νέων γυναικών με ρυθμό ένας κάθε εβδομάδα και μία συγκεκριμένη ημέρα. Το νέο κυκλοφορεί από τις εφημερίδες. Σε μια πανσιόν το ηλικιωμένο ζευγάρι των ιδιοκτητών διαβάζει θορυβημένο τα νέα. Τότε εμφανίζεται ως υποψήφιος ένοικος ένας μυστηριώδης νέος, ο οποίος φυσιογνωμικά μοιάζει με τον δολοφόνο. Οι υποψίες των ιδιοκτητών της πανσιόν και της γειτονιάς αρχίζουν να πέφτουν πάνω του. Ο εραστής της κόρης των ιδιοκτητών της πανσιόν, ο οποίος είναι αστυνομικός, τον συλλαμβάνει και εκείνος ξεφεύγει. Καταδιωκόμενος από το πλήθος πιάνεται ο πραγματικός ένοχος.
Πηγή έμπνευσης
Ο Χίτσκοκ είχε δει ένα θεατρικό έργο με τον τίτλο Ποιος είναι; βασισμένο στο μυθιστόρημα The lodger της Μαρί Μπέλλοκ Λάουντς.
Παρατηρήσεις
Στην συγκεκριμένη ταινία συναντάμε για πρώτη φορά ένα από τα χαρακτηριστικά μοτίβα της χιτσκοκικής κινηματογραφικής παραγωγής: λόγω μιας σειράς άτυχων συμπτώσεων κάποιος αθώος κατηγορείται άδικα για μια σειρά εγκλημάτων. Μετά από δοκιμασίες που αγγίζουν ακόμα και τη ζωή του, τελικά σώζεται. Ο Χίτσκοκ αναφέρει πως επειδή είχαν επιλέξει να υποδυθεί τον κεντρικό ήρωα της ταινίας, τον ένοικο μια θεατρική φίρμα της εποχής, ο ηθοποιός Άιβορ Νοβέλο, θα ήταν πολύ δύσκολο για τους παραγωγούς της ταινίας να παρουσιάζεται ως ο πραγματικός δολοφόνος, διότι θα μειωνόταν η δημοτικότητά του.
Νους ποταμός
Ο Νους, σήμερα και Σουλτίνα ή Ποταμάκι, είναι μικρός ποταμός της Ηλείας, ένας από τους παραποτάμους του Αλφειού. Στην αρχαιότητα ανήκε εξ ολοκλήρου στην αρχαία Αρκαδία και στην χώρα της Θεισόας.
Ο Ενοικιαστής (ταινία, 1927)
Παρατηρήσεις
Προκειμένου να κάνει αντιληπτό στον θεατή, ελλείψει ήχου, τον βηματισμό του νοικάρη στο πάνω πάτωμα χρησιμοποίησε ένα πολύ χοντρό γυάλινο πάτωμα, μέσα από το οποίο οι θεατές της ταινίας έβλεπαν τον νοικάρη να πηγαινοέρχεται.
Νους ποταμός
Πηγάζει από το Λύκαιο και το Ματεσαίϊκο βουνό, παρυφάδα του, κοντά στο χωριό Μάτεσι κινούμενος βόρεια συναντά τον Αλφειό. Τα νερά χρησιμοποιούνται για την άρδευση της περιοχής. Παραπόταμοι του είναι τα ρέματα Διακονιάρης, Προπλιάξ, το Ανδριτσάνικο, της Καλογερίνας, το Καρμέικο, και το Στάνιζε.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ποταμοί της Ηλείας Κατηγορία:Παραπόταμοι του Αλφειού
1905
Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1905 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έτη
Ξύλινες εκκλησίες στα Σλοβακικά Καρπάθια
Οι Ξύλινες εκκλησίες στα Σλοβακικά Καρπάθια είναι οκτώ ξύλινες εκκλησίες, που κατασκευάστηκαν από το 15ο μέχρι το 18ο αιώνα, στις επαρχίες Πρέσοβ, Ζίλινα, Μπάνσκα Μπίστριτσα και Κόσιτσε, στη Σλοβακία. Το 2008 εντάχθηκαν στο Κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.
Πρόκειται για δύο Ρωμαιοκαθολικές εκκλησίες, τρεις Προτεσταντικές και τρεις Ελληνοκαθολικές. Ειδικότερα ρωμαιοκαθολικές είναι η Εκκλησία του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, στο Χερβάρτοβ και η Εκκλησία των Αγίων Πάντων στο Τβρντοσιν. Και οι δύο χτίστηκαν το 15ο αιώνα (για τη δεύτερη ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι χτίστηκε το 14ο αιώνα). Προτεσταντικές είναι οι εκκλησίες στο Χρόνσεκ, το Λέστινι και το Κέζμαροκ, που κατασκευάστηκαν το 1726, το 1688 και το 1717 αντίστοιχα ενώ Ελληνοκαθολικές είναι οι Εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Μπότρουζαλ (1658), η Εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Ρούσκα Μπίστρα (1730) και η Εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στη Λαντομίροβα (1742).
Άντι Μάρεϊ
Ο Σερ Άντι Μάρεϊ, ΑΒΑ (Sir Andrew Barron Murray, 15 Μαΐου 1987) είναι Σκωτσέζος αντισφαιριστής, που βρίσκεται σήμερα στη θέση Νο. 38 της παγκόσμιας κατάταξης.
Εἰναι κάτοχος τριών τουρνουά Γκραν Σλαμ στο μονό, του Αμερικανικού Όπεν (2012) και δύο φορές του Γουίμπλεντον (2013 και 2016) ενώ άλλες 8 φορές έχει υπάρξει φιναλίστ σε Γκραν Σλαμ. Το 2015 κατέκτησε το Κύπελλο Ντέιβις με την Μεγάλη Βρετανία. Με την κατάκτηση του δεύτερου τίτλου του στο Γουίμπλεντον, το 2016, έγινε ο πρώτος Βρετανός που κέρδισε παραπάνω από έναν τίτλο στην συγκεκριμένη διοργάνωση από το 1935 και τον Φρεντ Πέρι. Επίσης, ο Μάρρεϊ έχει κατακτήσει δύο χρυσά ολυμπιακά μετάλλια στο απλό ανδρών, στο Λονδίνο το 2012 και στο Ρίο το 2016. Συνολικά έχει κατακτήσει 46 τίτλους ATP εκ των οποίων οι 14 είναι τίτλοι της σειράς ATP Masters 1000. Το 2016 ανέβηκε στο Νο1 της παγκόσμιας κατάταξης όπου παρέμεινε για 41 εβδομάδες μέχρι το 2017. Τα επόμενα χρόνια ταλαιπωρήθηκε πολύ από τραυματισμούς. Το 2018 και το 2019 μάλιστα υποβλήθηκε σε δυο επεμβάσεις στο ισχίο. Το 2022 κατάφερε μετά από 4 χρόνια να επιστρέψει στο Top 50 της παγκόσμιας κατάταξης.
Τον Μάρτιο του 2022 πέτυχε ένα σημαντικό ορόσημο καθώς έφτασε στις 700 νίκες καριέρας.
Στις 19 Ιανουαρίου του 2023 κέρδισε στον 2ο γύρο του Αυστραλιανού Όπεν τον Θανάση Κοκκινάκη στα 5 σετ με ανατροπή από 0-2 σ' ένα εντυπωσιακό παιχνίδι που κράτησε 5 ώρες και 45 λεπτά. Ο Μάρεϊ με την εν λόγω ανατροπή έφτασε τις 11 τέτοιες αντροπές στην καριέρα του και τοποθετείται πλέον στην κορυφή της σχετικής λίστας των τενιστών με ανατροπές από 0-2 σε 3-2.
Τον Μάϊο του 2019 εχρήσθη ιππότης από τον τότε πρίγκιπα Κάρολο στα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.
Σημειώσεις
Κατηγορία:Βρετανοί αθλητές της αντισφαίρισης Κατηγορία:Βρετανοί Ολυμπιονίκες Κατηγορία:Νικητές του Γουίμπλεντον Κατηγορία:Νικητές του Αμερικανικού Όπεν Κατηγορία:Αθλητές της αντισφαίρισης στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2016
Ανατολική Ασία
Ανατολική Ασία καλείται η ανατολική υποπεριοχή της ασιατικής ηπείρου. Ο ορισμός της περιοχής αυτής γίνεται με όρους γεωγραφικούς ή πολιτισμικούς. Γεωγραφικά και γεωπολιτικά η ανατολική Ασία έχει έκταση 12.000.000 τ.χλμ., δηλαδή το 28% όλης της ηπείρου ή επιφάνεια κατά 15% μεγαλύτερη της Ευρώπης.
Ο πληθυσμός της, σύμφωνα με τη μέση εκτίμηση πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών για το 2022, εκτιμάται σε 1.663.199.000 κατοίκους, αποτελώντας το 35,2% του συνολικού πληθυσμού της Ασίας και το 20,9% του παγκόσμιου πληθυσμού. Πρόκειται για μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του πλανήτη, με πυκνότητα μεγαλύτερη των 140,5 ανθρώπων/τ.χλμ. (ο παγκόσμιος μέσος όρος είναι 54 άνθρωποι/τ.χλμ.). Παρόλα αυτά μία από τις χώρες της είναι η Μογγολία, η πιο αραιοκατοικημένη του κόσμου.
Ιστορικά, πολλοί από τους πολιτισμούς της ανατολικής Ασίας ανήκαν στην κινεζική σφαίρα, γεγονός που προκύπτει και από τη συσχέτιση πολλών γλωσσικών στοιχείων (λεξιλόγιο, γραφή κ.λπ.) με την Κλασική Κινεζική. Το κινέζικο ημερολόγιο επίσης είναι θεμελιώδες και πολλά παράγωγά του παραμένουν σε χρήση. Συχνές είναι οι αναφορές στη Βορειανατολική Ασία, ώστε να υποδηλωθεί η διάκριση της Κορέας και της Ιαπωνίας. Στις σημαντικότερες θρησκείες της ανατολικής Ασίας συγκαταλέγονται ο Βουδισμός (κυρίως Μαχαγιάνα), ο Κομφουκιανισμός ή Νέο-Κομφουκιανισμός, ο Ταοϊσμός, σε Κίνα και Ταϊβάν η θρησκευτική παράδοση των Χαν, ο Σιντοϊσμός στην Ιαπωνία και ο Σαμανισμός στη Μογγολία και διάφορες φυλές στα βόρεια. Στην Κορέα υπάρχει επίσης αξιόλογη Χριστιανική κοινότητα.
Ορισμός
Το Τμήμα Στατιστικής του ΟΗΕ (United Nations Statistics Division, UNSD) ορίζει την ανατολική Ασία μόνο βάσει κριτηρίων που διευκολύνουν τη στατιστική έρευνα, όμως και άλλοι διαδεδομένοι ορισμοί εντάσσουν σε αυτή την περιοχή τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, την Ιαπωνία, τη Βόρεια και τη Νότια Κορέα, τη Μογγολία και τη Δημοκρατία της Κίνας (Ταϊβάν).
Σε πολιτιστικούς όρους, ως ανατολική Ασία νοείται η Κίνα, η Ιαπωνία, η Κορέα, η Ταϊβάν αλλά και το Βιετνάμ.
Εναλλακτικοί ορισμοί
Υπάρχουν συζητήσεις, με ανάμεικτα αποτελέσματα, σχετικά με το εάν οι παρακάτω χώρες και περιοχές θα έπρεπε να εντάσσονται στην ανατολική Ασία ή όχι:
Αρκετοί αναλυτές αναφέρονται στην ευρύτερη Κίνα, την κορεατική χερσόνησο, την Ταϊβάν και την Ιαπωνία όταν κάνουν λόγο για «Ανατολική Ασία», ενώ ο όρος «νοτιοανατολική Ασία» χρησιμοποιείται για τις δέκα χώρες της ASEAN. Ο εν λόγω διαχωρισμός έχει σημαντικές αδυναμίες, διότι δεν λαμβάνονται υπόψη ιστορικά κριτήρια.
Πολιτισμός
Ισχυρότατη επιρροή για τον πολιτισμό των λαών της ανατολικής Ασίας απετέλεσε η Κίνα. Η φιλοσοφία του Κομφούκιου, ο Βουδισμός, διάφορες πολιτικές και νομικές δομές καθώς και το κοινό σύστημα γραφής αποτελούν κύρια συστατικά. Η σχέση ανάμεσα στον πολιτισμό της βόρειας Κίνας και την ανατολική Ασία έχει παραλληλιστεί με αυτήν ανάμεσα στο ελληνορωμαϊκό πολιτισμό και την Ευρώπη.
Βασίλειος Αιγινήτης
Ο '''Βασίλειος Γ. Αιγινήτης''' (Αθήνα, 1875 - Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου 1959) υπήρξε Έλληνας φυσικός, καθηγητής πανεπιστημίου και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
Η ζωή του
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1875. Ήταν αδελφός του επιφανούς αστρονόμου και διευθυντή του Εθνικού Αστεροσκοπείου Δημητρίου Αιγινήτη (1862-1934). Ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές κατ’ ιδίαν, στο σπίτι του και συνέχισε τις γυμνασιακές σπουδές του σε δημόσια σχολεία των Αθηνών. Το 1892 γράφτηκε στο Φυσικομαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, που τότε ανήκε στη Φιλοσοφική Σχολή. Πέντε χρόνια αργότερα, το 1897, αναγορεύτηκε διδάκτωρ των Μαθηματικών με “άριστα” και αμέσως μετά, την ίδια χρονιά, διορίσθηκε ελληνοδιδάσκαλος στο Δ’ Ελληνικό Σχολείο Αθηνών. Στο μεταξύ, κατά τη διάρκεια των πανεπιστημιακών του σπουδών εργάστηκε, παράλληλα, από το 1892 ως το 1894, ως βοηθός στο Αστεροσκοπείο Αθηνών, κοντά στον αδελφό του. Επί μία τριετία, από το 1899 ως το 1902 παρακολούθησε τα μαθήματα του Φυσικού Τμήματος της Ecole Normale Superieure του Παρισιού και του Πανεπιστημίου της Σορβόννης. Μετά την επιστροφή του στην Αθήνα, το 1902, διορίσθηκε καθηγητής της Γεωδαισίας και της Αστρονομίας στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων και, παράλληλα, καθηγητής της Φυσικής στη Σχολή Υπαξιωματικών, θέσεις από τις οποίες απολύθηκε τον επόμενο χρόνο.
Σύμφωνα με κάποιες πηγές (:εγκυκλοπαίδειες ), το 1906 διορίσθηκε έκτακτος και το 1917 τακτικός καθηγητής στην έδρα της Θεωρητικής και Μαθηματικής Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κατ’ άλλες, πιο έγκυρες και αξιόπιστες πηγές, όμως, εξελέγη τακτικός καθηγητής στην προαναφερθείσα έδρα του Πανεπιστημίου Αθηνών ήδη από το 1904 και μάλιστα με ψήφους 17 υπέρ και 3 κατά, αλλά απολύθηκε το 1910 και ανέλαβε εκ νέου την έδρα επτά χρόνια αργότερα, το 1917. Συγκεκριμένα κατά το ακαδημαϊκό έτος 1903-1904, ο μεγάλος αδελφός του Δημήτριος Αιγινήτης, διατελούσε Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής και με δική του συμβολή και ενέργειες πέτυχε να εκδοθεί βασιλικό διάταγμα για την ίδρυση αυτοτελούς Φυσικομαθητικής Σχολής, δηλαδή για απόσπασή της από την Φιλοσοφική Σχολή. Χάρη στις ενέργειές του αυτές, κάμφθηκαν οι μέχρι τότε αντιδράσεις του καθηγητή Φυσικής Τιμολέοντα Αργυρόπουλου και ιδρύθηκε δεύτερη έδρα Φυσικής, η προαναφερθείσα της Θεωρητικής και Μαθηματικής Φυσικής, την οποία, μετά από εισήγηση του Δημητρίου Αιγινήτη έλαβε το μικρός αδελφός του Δημήτριος Αιγινήτης.
Το 1910, η κυβέρνηση Βενιζέλου, στην προσπάθειά της για “εκκαθάριση” του Πανεπιστημίου, απέλυσε όλους τους βασιλόφρονες καθηγητές, συμπεριλαμβανομένου, προφανώς, και του Βασιλείου Αιγινήτη [Ο Δημήτριος Αιγινήτης, πάντως, παραιτήθηκε από Καθηγητής Πανεπιστημίου και από Διευθυντής του Αστεροσκοπείου, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις εκκαθαρίσεις, επανήλθε όμως αμέσως μετά στο Αστεροσκοπείο και μετ’ ολίγον και στην Πανεπιστημιακή του έδρα, μετά από ενέργειες του ίδιου του Ελευθερίου Βενιζέλου, αλλά και του υπουργού της Παιδείας]. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο Βασίλειος Αιγινήτης, αμέσως μετά τον (αρχικό) διορισμό του δημιούργησε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών το Β’ Εργαστήριο Φυσικής και δίδαξε στο Πανεπιστήμιο μέχρι το 1947, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε λόγω ηλικίας.
Από το 1914 μέχρι το 1917 διετέλεσε Εκπαιδευτικός Σύμβουλος. Το 1919 διορίστηκε καθηγητής της Φυσικής στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων. Κατά το έτος 1925-1926 χρημάτισε Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου και την επόμενη χρονιά Πρύτανής του. Κατά το χρονικό διάστημα 1924-1930 ήταν υπεύθυνος για τα οικονομικά του Πανεπιστημίου και χάρη στις δικές του προσπάθειες κατάφερε να δημιουργηθούν μεγάλα διδακτικά κτίρια, όπως π.χ. το Χημείο Αθηνών, τα Ιατρικά Εργαστήρια και η Πανεπιστημιακή Λέσχη, ενώ παράλληλα άρχισαν, τότε, να ανοικοδομούνται το Μέγαρο των Θεωρητικών Σχολών στην οδό Σόλωνος, το περίπτερο του Αρεταίειου και το κτίριο της Οδοντιατρικής Σχολής.
Εκλέχτηκε δύο φορές αριστίνδην γερουσιαστής (1929-1935) από την Ακαδημία, το Πανεπιστήμιο και τις Ανώτατες Σχολές. Το 1952 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, στην οποία, τον επόμενο χρόνο, υπέβαλε μακρά μελέτη με θέμα – τίτλο «Το κλίμα της Κρήτης και η σταθερότης του κλίματος της Ελλάδος από των Μινωικών χρόνων». Διετέλεσε συνεργάτης της α’ έκδοσης του “Εγκυκλοπαιδικού Λεξικού Ηλίου”. Πέθανε και κηδεύτηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1959 από τον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Καρύτση.
Το έργο του
Οι πρωτότυπες επιστημονικές έρευνές του περιστρέφονται κυρίως γύρω από το φαινόμενο των ηλεκτρικών σπινθήρων, το φαινόμενο της πόλωσης των αερίων και της μετάθεσης των γραμμών του φάσματος, υπό την επίδραση της πιέσεως. Δημοσιεύτηκαν στο “Comptes Rendus” της Ακαδημίας του Παρισιού, στις ετήσιες επετηρίδες του Αστεροσκοπείου Αθηνών και στο περιοδικό “Αθηνά”.
Εκτός από τις επιστημονικές εργασίες, όμως, συνέγραψε και δημοσίευσε βιβλία διδακτικής φύσεως, που καλύπτουν, στον τομέα της Φυσικής, όλες τις βαθμίδες της Παιδείας, από τη στοιχειώδη μέχρι την ανώτατη. Ιδίως κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε και έγραψε πραγματείες γύρω από τα φιλοσοφικά προβλήματα της φυσικής.
Σκόπελος
Η Σκόπελος είναι νησί της Ελλάδας που βρίσκεται στο Αιγαίο πέλαγος και ανήκει στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Σποράδων. Έχει έκταση περίπου 96 τετρ. χλμ. και περίμετρο 67 χιλιόμετρα. Έχει δύο βουνά, τη Δέλφη (680 μ. ύψος) και το Παλούκι (565 μ. ύψος).
Γεμάτη με πυκνά δάση που καλύπτουν σχεδόν το 80% της έκτασής της, θεωρείται το πιο πράσινο νησί του Αιγαίου. Έχει καλή τουριστική υποδομή, συγκεντρώνει όμως λιγότερο κόσμο από τη γειτονική κοσμοπολίτικη Σκιάθο και διατηρεί σε μεγαλύτερο βαθμό τον παραδοσιακό χαρακτήρα της.
Αξιοθέατα
Η Χώρα της Σκοπέλου είναι μια παραδοσιακή νησιώτικη πόλη με χαρακτηριστική αρχιτεκτονική και όμορφα καλντερίμια. Έχει κηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός. Η Χώρα αλλά και ολόκληρο το νησί είναι γεμάτο από παλιές παραδοσιακές εκκλησίες, ξωκλήσια και μοναστήρια. Η Σκόπελος είναι καταπράσινο νησί και μάλιστα το πιο πράσινο νησί των Σποράδων. Αναφέρονται 24 μοναστήρια.
Παραλίες
Στη Βόρεια και ανατολική πλευρά της Σκοπέλου οι ακτές είναι βραχώδεις, ενώ στα νότια και δυτικά οι πλαγιές δημιουργούν τις υπέροχες καταπράσινες παραλίες του νησιού. Στη νότια πλευρά βρίσκονται οι περισσότερες παραλίες: ο Στάφυλος, το Βελανιό, ο Αγνώντας, το Λιμνονάρι, το Γλυστέρι, ο Πάνορμος, τα Λιναράκια, οι Αντρίνες, η Μηλιά, το Καστάνι, το Χόβολο, το Έλιος, η Αρμενόπετρα, η Κατακαλού στη Γλώσσα και πολλές άλλες, «πνιγμένες» στο πράσινο του πευκοδάσους.
Δήμος Σκοπέλου
Ο δήμος Σκοπέλου είναι δήμος της Περιφερειακής Ενότητας Σποράδων (Σχέδιο Καλλικράτης) με έδρα τη Σκόπελο.
Μετά την εφαρμογή του προγράμματος συνενώσεων «Ιωάννης Καποδίστριας» το 1997 δημιουργήθηκαν στη Σκόπελο τρία (3) δημοτικά διαμερίσματα:
1. Το δημοτικό διαμέρισμα της Σκοπέλου, με έδρα τη Σκόπελο
2. Το δημοτικό διαμέρισμα της Γλώσσας, με έδρα τη Γλώσσα
3. Το δημοτικό διαμέρισμα του Κλήματος, με έδρα το Νέο Κλήμα
Η κωμόπολη Σκόπελος αποτελεί έδρα του ομώνυμου ενιαίου Δήμου. Το δημοτικό διαμέρισμα της Γλώσσας (πρώην κοινότητα Γλώσσας) περιλαμβάνει τα χωριά Γλώσσα, Αθέατο, Λουτράκι, ενώ το δημοτικό διαμέρισμα του Κλήματος (πρώην κοινότητα Κλήματος) περιλαμβάνει τα χωριά Παλαιό Κλήμα και Νέο Κλήμα (Έλιος).
Ο δήμος Σκοπέλου είχε (πραγματικό) πληθυσμό 4.848 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2021 (στις αγκύλες φαίνεται ο πληθυσμός του 2011 ανά οικισμό):
Το κτίριο του Δημαρχείου βρίσκεται στην παραλία της Σκοπέλου.
Διοικητική ιστορία
Δήμαρχοι Σκοπέλου
Ο δήμος συστάθηκε αρχικά στις 24 Νοεμβρίου 1835. Υπήχθη από τον νομό Μαγνησίας στον νομό Ευβοίας το 1909 και καταργήθηκε το 1912. Λειτούργησε ως Κοινότητα από το 1912 και ως τέτοια υπήχθη στον νομό Μαγνησίας το 1942. Στις 2 Μαΐου 1948 η κοινότητα αναγνωρίστηκε σε δήμο.
Μορφολογία
Το νησί είναι περίπου 15 χλμ στην κατεύθυνση νοτιοανατολικά προς βορειοδυτικά, ενώ μόνο 6 χλμ περίπου από την νοτιοδυτική προς τη βορειοανατολική πλευρά. Βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την Αλόννησο (περίπου 3-4 χλμ ανατολικά στο κοντινότερο σημείο) και από τη Σκιάθο (6-7 χλμ δυτικά). Στην ανατολική πλευρά της Σκοπέλου, στο δίαυλο μεταξύ Σκοπέλου και Αλοννήσου υπάρχουν δύο νησίδες:
ενώ στη νοτιοδυτική πλευρά της Σκοπέλου υπάρχουν έξι νησίδες:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Σκοπελος Κατηγορία:Σποράδες
Γιούζεφ Βάντζικ
Ο Γιούζεφ Βάντζικ (πολωνικά: Józef Wandzik, γενν. 13 Αυγούστου 1963, Ταρνόφσκιε Γκούρι) είναι Πολωνός πρώην ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως τερματοφύλακας και νυν προπονητής τερματοφυλάκων.
Καριέρα σε συλλόγους
Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στην Ρόντιο Γκορνίκι, πριν μετακομίσει στη Ρουχ Χόρζουφ. Μετά από δύο χρόνια στο σύλλογο, πήρε μεταγραφή στον αντίπαλο σύλλογο Γκούρνικ Ζάμπζε. Με τη Γκούρνικ κέρδισε το Πρωτάθλημα Πολωνίας για τρεις συνεχόμενες σεζόν (1985-1988), ενώ κατέλαβε την 3η θέση το 1989. Η αξιοπιστία του, του χάρισε τη μεταγραφή του στον Παναθηναϊκό το καλοκαίρι του 1990. Με τον Παναθηναϊκό γνώρισε μεγάλες επιτυχίες, φτάνοντας ως τον ημιτελικό του ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ της σεζόν 1995-96, αποκλειόμενος τελικά από τον Άγιαξ στο δεύτερο παιχνίδι. Κέρδισε το Πρωτάθλημα Ελλάδας το 1991, το 1995 και το 1996, το Κύπελλο Ελλάδας το 1991, το 1993, το 1994 και το 1995 και το Σούπερ Καπ το 1993 και το 1994. Στο πρωτάθλημα παρέμεινε ανίκητος για 988 καθώς και για 906 λεπτά, θέτοντας αντίστοιχα το τρίτο και το τέταρτο ρεκόρ στην Ελλάδα. Οι εμφανίσεις του και η σταθερότατη παρουσία του στο τέρμα του είχαν χαρίσει το προσωνύμιο «Βουνό».
Μετά από σχεδόν μια δεκαετία στον Παναθηναϊκό, είχε ετήσια περάσματα από τον Απόλλωνα Σμύρνης και τον Αθηναϊκό, πριν τελειώσει την καριέρα του το 2001. Η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία του απένειμε το Βραβείο Επιτυχημένης Ζωής, για την αφοσίωσή του και την υπηρεσία του στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Έχει θεωρηθεί από πολλούς ως ο σπουδαιότερος ξένος τερματοφύλακας όλων των εποχών στην Ελλάδα.
Εθνική ομάδα
Ξεκίνησε τη διεθνή σταδιοδρομία του από την Εθνική Πολωνίας Κ18, με την οποία έφτασε στους τελικούς του Παγκοσμίου Κυπέλλου Κ18 του 1981. Στη συνέχεια, κατέκτησε την 3η θέση στο Παγκόσμιο Κύπελλο Κ20 με την Εθνική Πολωνίας Κ20.
Αγωνίστηκε για την Εθνική Πολωνίας από το Δεκέμβριο του 1985 και για μια δεκαετία, όντας η πρώτη επιλογή στη θέση του τερματοφύλακα. Πραγματοποίησε 52 συμμετοχές στην Εθνική ομάδα, κάνοντας ντεμπούτο στις 9 Δεκεμβρίου 1985 εναντίον της Τυνησίας, ενώ η τελευταία του συμμετοχή σημειώθηκε στις 25 Απριλίου 1995 εναντίον του Ισραήλ. Έχει το ρεκόρ των περισσότερων αγώνων χωρίς να δεχτεί γκολ (23 αγώνες), σπάζοντας το προηγούμενο ρεκόρ που κατείχε ο θρυλικός Γιαν Τομασέφσκι (Jan Tomaszewski). Παρά την ικανότητα του, αντιπροσώπευσε την Πολωνία μόνο σε μία μεγάλη διοργάνωση, το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1986, όπου ήταν η τρίτη επιλογή, πίσω από τους Γιούζεφ Μούναρτσικ (Józef Młynarczyk) και Γιάτσεκ Καζιμιέρσκι (Jacek Kazimierski), ενώ δεν μπόρεσε να προκριθεί με την Πολωνία σε άλλη διοργάνωση έκτοτε.
Προπονητής
Μετά την αποχώρησή του το 2001, εργάστηκε ως προπονητής τερματοφυλάκων για την Καλλιθέα, αλλά ακολούθως ασχολήθηκε ως προπονητής σε διάφορες ακαδημίες νέων.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πολωνοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Τερματοφύλακες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Πολωνίας Κ18 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Πολωνίας Κ20 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Πολωνίας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1986 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ρουχ Χόζουφ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εκστρακλάσα Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Γκούρνικ Ζάμπζε Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παναθηναϊκού Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ελλάδα Κατηγορία:Πολωνοί ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Απόλλων Σμύρνης Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Αθηναϊκού Κατηγορία:Πολιτογραφημένοι πολίτες της Ελλάδας