cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Λεσότο
Πολιτική
Το Λεσότο είναι Συνταγματική Μοναρχία. Αρχηγός Κράτους είναι ο εκάστοτε Βασιλιάς, ο ρόλος του οποίου είναι συμβολικός. Η νομοθετική εξουσία ασκείται από το Κοινοβούλιο, που αποτελείται από τη Γερουσία, με 33 μέλη, καθώς επίσης και την Εθνοσυνέλευση, με 120 μέλη. To 2005 διεξήχθησαν για πρώτη φορά τοπικές εκλογές, με το ένα τρίτο των εδρών να προορίζεται για γυναίκες υποψήφιες. Το 53% του συνόλου των νικητών στις εκλογές αυτές ήταν γυναίκες. Δικαίωμα ψήφου έχουν όσοι και όσες είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Το 2007 το κυβερνών κόμμα του Μοσιζίλι αναδείχθηκε νικητής στις βουλευτικές εκλογές. Μετά την πρωθυπουργία του Μοσιζίλι και τις εκλογές του 2012, πρωθυπουργός ορκίστηκε ο Τομ Ταμπάνε. Έπειτα από την εκλογική ήττα του τελευταίου στις γενικές εκλογές του 2015, πρωθυπουργός ανέλαβε ξανά ο Μοσισίλι. Δύο χρόνια αργότερα, η κυβέρνηση του Μοσισίλι κατέρρευσε με πρόταση μομφής και νικητής των πρόωρων εκλογών αναδείχθηκε ξανά ο Ταμπάνε, ο οποίος επέστρεψε στην πρωθυπουργία. Το 2020 παραιτήθηκε ο Ταμπάνε και νέος πρωθυπουργός ανέλαβε ο Μοκέτσι Ματζόρο.
Διοικητική διαίρεση
thumb|350px|right|Δήμοι του Λεσότο Το Λεσότο διαιρείται διοικητικά σε 10 δήμους.
Άμυνα
Οι δυνάμεις ασφαλείας αποτελούνται από την Αμυντική Δύναμη του Λεσότο (LDF—υπολογίζονται σε 5.000 άνδρες) και στην Έφιππη Αστυνομική Υπηρεσία - Lesotho Mounted Police Service (LMPS—το προσωπικό της υπολογίζεται σε 3.000-4.000 άτομα). Οι LDF αποτελούνται από μία πτέρυγα στρατού και μία αεροπορική. Οι LDF δίνουν αναφορά στον εκάστοτε πρωθυπουργό, ο οποίος είναι και Υπουργός Άμυνας. Η Υπηρεσία Εθνικής Ασφαλείας (NSS) είναι επίσης υπόλογη στον πρωθυπουργό. Το 1997 ο στρατός κλήθηκε να καταστείλει εξέγερση των δυνάμεων της αστυνομίας.
Οικονομία
thumb|Ορεινό τοπίο στο Λεσότο. Η οικονομία του κρατιδίου βασίζεται αποκλειστικά στη γεωργία και μάλιστα στις καλλιέργειες για εσωτερική κατανάλωση. Επίσης, σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από τη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία, όπου εργάζονται πολλοί κάτοικοι του μικρού κράτους. Παρά τα αναπτυξιακά προγράμματα, η οικονομία είναι ασταθής εξαιτίας της έλλειψης φυσικών πόρων. Έτσι, σήμερα (2002) το 49% των κατοίκων της χώρας ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και σχεδόν ο μισός πληθυσμός μαστίζεται από την ανεργία. Το 2005 η μέση ετήσια αγοραστική δύναμη κατά κεφαλήν υπολογίστηκε στα 2.500 δολάρια ΗΠΑ.
Παράγονται καλαμπόκι, σιτάρι, σόργο και κηπευτικά. Δεύτερη σημαντική πηγή εισοδήματος είναι η κτηνοτροφία (αιγοπρόβατα), τα προϊόντα της οποίας συμβάλλουν στις εξαγωγές. Από άποψη ορυκτού πλούτου, εξορύσσονται διαμάντια από το υπέδαφος, ενώ η ανάπτυξη της βιομηχανίας είναι περιορισμένη. Η ενέργεια εισάγεται από τη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία. Το 1998 ολοκληρώθηκε ένα μεγάλο φράγμα, χάρη στο οποίο το Λεσότο εξασφάλισε έσοδα από πώληση νερού στη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία.
Νομισματική μονάδα του Λεσότο είναι το Λότι. Τα πολλά λότι λέγονται μαλότι στην τοπική γλώσσα.
Η βρετανική Μπασουτολάνδη
Η σύγχρονη Ιστορία της χώρας ξεκίνησε στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα, με τη συνένωση των φυλάρχων και των λαών υπό τον Μοσεσόε Α΄. Δημιουργήθηκε έτσι ένα είδος Ομοσπονδίας. Αργότερα, για να αποφύγει εισβολή των Μπόερς, ο Βασιλιάς κατέφυγε στην αγγλική βοήθεια. Αποτέλεσμα ήταν να ανακηρυχθεί βρετανικό προτεκτοράτο (1868) και να λάβει την ονομασία Μπασουτολάνδη.
Στη δεκαετία του ‘60, έπειτα από την ψήφιση του πρώτου Συντάγματος, η χώρα άρχισε σταδιακά να απογαλακτίζεται από το Ηνωμένο Βασίλειο. Έπειτα από τη διεξαγωγή των πρώτων εκλογών, το 1965, το Εθνικό Κόμμα της Μπασουτολάνδης αναδείχθηκε νικητής και τον επόμενο χρόνο, στις 4 Οκτωβρίου του 1966 ανακήρυξε την ανεξαρτησία του κράτους, που έλαβε πλέον το όνομα Λεσότο.
Πρώτα χρόνια ανεξαρτησίας
Τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας χαρακτηρίστηκαν από διαφωνίες ανάμεσα στον Βασιλιά Μοσεσόε Β΄ και στον πρωθυπουργό Λεαμπούα Τζόναθαν για τις δικαιοδοσίες του Μονάρχη. Η κατάσταση κορυφώθηκε με την αναστολή του Συντάγματος από τον Τζόναθαν, το 1970. Επίσης, συνελήφθη ο ηγέτης της Αντιπολίτευσης και η χώρα κηρύχθηκε σε κατάσταση πολιορκίας. Την επόμενη δεκαετία, ο Τζόναθαν επέβαλε απολυταρχικό καθεστώς, το οποίο κατήγγειλε το ρατσιστικό καθεστώς στη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία. Ως αποτέλεσμα, το 1982 νοτιοαφρικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν εισβολή στη Μαζέρου και σφαγίασαν 40 ανθρώπους, όπως και το 1985. Στις αρχές του 1986 η κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής έκλεισε τα σύνορα με το Λεσότο και λίγες ημέρες αργότερα εκδηλώθηκε αναίμακτο στρατιωτικό πραξικόπημα, που είχε αποτέλεσμα την ανατροπή του Λεαμπούα Τζόναθαν. Η κυβέρνηση της Πρετόριας αρνήθηκε κάθε ανάμειξη στο πραξικόπημα. Στη συνέχεια, ανέλαβε την εξουσία στρατιωτικό συμβούλιο με αρχηγό τον Τζάστιν Λεχάνια και ο ρόλος του Βασιλιά ήταν εθιμοτυπικός. Παράλληλα, επαναφέρθηκαν οι σχέσεις με το ρατσιστικό καθεστώς της Πρετόριας, το οποίο στήριξε το Λεσότο. Οι δύο χώρες υπέγραψαν επίσης σύμφωνο μη επίθεσης το 1986.
Πολιτική αστάθεια, πτώση και αποκατάσταση του Βασιλιά
Το 1990 ο Λεχάνια προέβη σε αναστολή των εξουσιών του Βασιλιά, ο οποίος κηρύχθηκε έκπτωτος και αργότερα όλες τις εξουσίες του ανέλαβαν οι στρατιωτικοί. Ο μεγαλύτερος γιος του Βασιλιά, Λετσίε Γ΄ εξελέγη από τους μεγαλύτερους φυλάρχους νέος Μονάρχης και δεσμεύτηκε να μην αναμειχθεί στα πολιτικά του κράτους. Αργότερα ανατράπηκε σε ένα ακόμα πραξικόπημα ο Λεχάνια από τον Φιζοάμα Ραμαέμα και επακολούθησαν δολοφονίες και συλλήψεις. Στο κλίμα αυτό, συμφωνήθηκε η επιστροφή του έκπτωτου Βασιλιά Μοσοσόε ως πολίτη (1992), σε συνδυασμό και με τη διεξαγωγή των βουλευτικών εκλογών του 1993. Την ίδια χρονιά όμως ο Λετσίε Γ΄ έκανε πραξικόπημα και ανέλαβε ο ίδιος την εκτελεστική εξουσία, διαλύοντας τη νεοεκλεγείσα και δημοκρατική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντσου Μοχέλε. Το σημερινό Σύνταγμα τέθηκε σε ισχύ στις 2 Απριλίου του 1993. Οι γειτονικές αφρικανικές χώρες καταδίκασαν την ανατροπή της δημοκρατικής κυβέρνησης και η Ζιμπάμπουε, η Μποτσουάνα και η Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία ανέλαβαν διαμεσολαβητικό ρόλο για την επίλυση της κρίσης. Οι νέες διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε συμφωνία ανάμεσα στον Βασιλιά Λετσίε και στον πρωθυπουργό και αποκαταστάθηκε στον θρόνο ο έκπτωτος Μοσεσόε (1995). Ορίστηκε διάδοχος του Βασιλιά ο Λετσίε, μόνο σε περίπτωση θανάτου του. Έναν χρόνο μετά, στις 15 Ιανουαρίου του 1996 ο Βασιλιάς Μοσεσόε σκοτώθηκε σε δυστύχημα με το αυτοκίνητό του, στα βουνά του κρατιδίου. Ο Λετσίε έγινε ξανά Βασιλιάς και στέφθηκε επίσημα.
Εκλογές 1998 και πραξικόπημα
Το 1998 διενεργήθηκαν εκλογές, στις οποίες νικητής αναδείχθηκε το νεοϊδρυθέν κόμμα Δημοκρατικό Κογκρέσο του Λαού, με ηγέτη τον Μοχέλε. Αντίθετα, η Αντιπολίτευση κατήγγειλε νοθεία στις εκλογές και δεν αναγνώρισε την ήττα της, Πρωθυπουργός ανέλαβε ο Πακαλίτα Μοσιζίλι και οι διαμαρτυρίες για το αποτέλεσμα κλιμακώθηκαν, με κορύφωση το πραξικόπημα (τον Σεπτέμβριο του 1998) που εκδηλώθηκε από δυνάμεις της Νοτίου Αφρικής και της Μποτσουάνας, με σκοπό την επιβολή της τάξης. Οι ξένες δυνάμεις παρέμειναν στο κρατίδιο ως τον Ιούνιο του 1999. Το κυβερνών κόμμα επικράτησε εκ νέου στις εκλογές του 2002 και του 2007.
Καταγγελία για απόπειρα πραξικοπήματος 2014
Ο πρωθυπουργός Τομ Ταμπάνε κατέφυγε στη Νότια Αφρική στις 30 Αυγούστου 2014, ισχυριζόμενος ότι ο στρατός αποπειράθηκε να καταλάβει την εξουσία και σκόπευε να τον σκοτώσει. Ο ίδιος ανέφερε ότι θα επιστρέψει στο Λεσότο μόνο όταν αισθανθεί ότι η ζωή του δεν βρίσκεται σε κίνδυνο. Ο στρατός αρνήθηκε τις καταγγελίες περί απόπειρας πραξικοπήματος.
Πολιτισμός και αξιοθέατα
Το ορεινό τοπίο στη χώρα προσδίδει γραφικότητα. Ο επισκέπτης μπορεί να δει το σπήλαιο Σοάι στο χωριό Σεχονγκόνγκ, όπου το 1879 ο τελευταίος αρχηγός των Βουσμάνων αντιστάθηκε στην επέλαση των Σότο και τελικά ηττήθηκε. Επίσης, στο Εθνικό Πάρκο Σελαμπατέμπε, που βρίσκεται σε κάπως απομονωμένη περιοχή, στα Όρη του Δράκοντα, φιλοξενούνται ορισμένα σπάνια είδη πανίδας. Στοιχεία για την ιστορία και την πρώτη ιεραποστολή που δημιουργήθηκε στη χώρα μπορεί να αντλήσει ο επισκέπτης του Μουσείου και Αρχείου της Μορίτζα, στην ομώνυμη πόλη, που βρίσκεται στα νότια του κρατιδίου.
Ενδιαφέρον από αρχαιολογική και από τουριστική άποψη παρουσιάζουν και οι βραχογραφίες κυρίως ζώων στη θέση Χα Μπαροάνα, στα βόρεια της πόλης Ρόμα. Στις παραστάσεις αυτές απεικονίζεται επίσης η ζωή των Βουσμάνων, ενώ στον ίδιο χώρο ανακαλύφθηκαν και ίχνη δεινοσαύρων. Στα νότια του κρατιδίου βρέθηκαν και βραχογραφίες των Σαν (που είναι εναλλακτική ονομασία για τους Βουσμάνους), στον οικισμό Μαλεαλέα. Τα ευρήματα αυτά αποδεικνύουν ότι η περιοχή εκείνη κατοικείται από τα αρχαία χρόνια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Περίκλειστα κράτη Κατηγορία:Ενκλάβια
Μουστοκούλουρο
Το μουστοκούλουρο είναι αρτοσκεύασμα που φτιάχνεται με μούστο, αλεύρι και φυτικό έλαιο, κανέλα και γαρύφαλλο σε σκόνη. Για λάδι συνιστάται ηλιέλαιο ή ελαιόλαδο. Η διαδικασία παρασκευής περιλαμβάνει ανάμειξη των υλικών και ανακάτεμα έως ότου ληφθεί μία εύπλαστη ζύμη. Στο μείγμα μπορούν να προστεθούν και σταφίδες ή σταφιδοζάχαρο. Τα μουστοκούλουρα μπορεί να είναι τραγανά ή μαλακά, γενικά όσο περισσότερο είναι το αλεύρι στην αναλογία των συστατικών τόσο πιο σφιχτά και τραγανά γίνονται τα κουλουράκια. Η ζύμη πλάθεται σε κουλουράκια, κυκλικά με τρύπα στη μέση ή χωρίς, ή εναλλακτικά σε μακρόστενα σχήματα ή πλεξούδες (κοτσιδάκια). Ψήνονται στο φούρνο. Μπορούν να πασπαλιστούν με σησάμη. Εναλλακτικά, αντί για μούστο μπορεί να χρησιμοποιηθεί πετιμέζι.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ελληνική κουζίνα Κατηγορία:Αρτοσκευάσματα
Αναβρυτή Λακωνίας
Η Αναβρυτή είναι ορεινός οικισμός στην επαρχία Λακεδαίμονας του νομού Λακωνίας. Βρίσκεται σε υψόμετρο 800 μέτρων, στις ανατολικές πλαγιές του Ταϋγέτου, νοτιοδυτικά της Σπάρτης.
Ηλίας Μισαηλίδης
Ο Ηλίας Μισαηλίδης (1914- 16 Δεκεμβρίου 1996) υπήρξε πρωταθλητής Ελλάδος στο στίβο τη δεκαετία του ’30 στους δρόμους παρατεταμένης ταχύτητας (200 και 400 μ.) και μέλος της εθνικής ομάδας σκυταλοδρομίας 4Χ400 στους βαλκανικούς αγώνες στίβου. Ως αθλητής του Πανιωνίου Γ.Σ. αναδείχθηκε πρωταθλητής Ελλάδος στα 400 μ. και κατέρριψε το πανελλήνιο ρεκόρ. Μεταπολεμικά διετέλεσε προπονητής και θεμελιωτής του τμήματος στίβου του σωματείου, πρόεδρος του συλλόγου, αντιπρόεδρος και πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ. Θεωρείται προσωπικότητα με μεγάλη προσφορά στον ελληνικό κλασικό αθλητισμό και τη δεκαετία του 2000 οι πανελλήνιοι αγώνες ανδρών και γυναικών ήταν αφιερωμένοι στη μνήμη του.
Αναβρυτή Λακωνίας
Στο παρελθόν
Ήταν στο παρελθόν έδρα της ομώνυμης κοινότητας που κάλυπτε επιφάνεια 22 τετραγωνικών χιλιομέτρων, στην οποία υπαγόταν και η Μονή Φανερωμένης, η οποία παλαιότερα είχε 18 μοναχούς, ωστόσο τώρα λειτουργεί μόλις με έναν. Η Μονή Φανερωμένης βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον οικισμό, όπως και ο οικισμός Περγανταίικα.
Ηλίας Μισαηλίδης
Βιογραφικό
Γεννήθηκε το 1914 στη Σμύρνη, από όπου ήλθε στην Αθήνα το 1922. Πρωτοεμφανίστηκε στο στίβο το 1927, στα 400μ. Ο τότε πρόεδρος του Πανιωνίου Δημητρός Δάλλας διέκρινε αμέσως το ταλέντο του και τον έγραψε στο σύλλογο. Με τα χρώματα του Πανιωνίου συμμετείχε σε όλες τις διοργανώσεις από το 1929 (παιδικό πρωτάθλημα) ως το 1940, στα αγωνίσματα 200, 400 και 4Χ400.
Αναβρυτή Λακωνίας
Στο παρελθόν
Κατά την αρχαιότητα, κοντά στην Αναβρυτή υπήρχε ιερό της Δήμητρας. Στα τέλη του 19ου με αρχές του 20ού αιώνα, ο οικισμός είχε γνωρίσει ιδιαίτερη ανάπτυξη, λόγω της βυρσοδεψίας, οπότε και ήταν έδρα του Δήμου Βρυσεών, ενώ σήμερα ο οικισμός αποτελεί το ομώνυμο Δ.Δ. του Δήμου Μυστρά.
Ηλίας Μισαηλίδης
Βιογραφικό
Κορυφαία στιγμή του στο εσωτερικό η νίκη του στα 400 μ. στο πανελλήνιο πρωτάθλημα το 1937 με χρόνο ρεκόρ 52΄΄. Στη συνέχεια μετείχε και στους Βαλκανικούς Αγώνες Στίβου, ως μέλος της ομάδας σκυταλοδρομίας 4Χ400 μ.
Αναβρυτή Λακωνίας
Στο παρελθόν
Ο οικισμός, όπως και πολλά χωριά της επαρχίας, κατά την πάροδο των χρόνων έχει όλο και λιγότερους κατοίκους, οι πιο πολλοί από τους οποίους μένουν στο χωριό κατά τους καλοκαιρινούς μήνες στις εξοχικές κατοικίες τους.
Ηλίας Μισαηλίδης
Βιογραφικό
Στη διάρκεια της Κατοχής ανέπτυξε κοινωνική και εθνική δράση. Συγκεκριμένα, το 1942 πρωτοστάτησε στην ίδρυση της "Ένωσης Ελλήνων Αθλητών", με πρόεδρο το Ρένο Φραγκούδη και αντιπρόεδρο το Γρηγόρη Λαμπράκη, με σκοπό την επιβίωση του αθλητισμού στη χώρα. Επίσης, ίδρυσε συνεταιρισμό για τη διανομή επισιτιστικής βοήθειας και ιατροκής πρίθαλψης σε αναξιοπαθούντες αθλητές.
Αναβρυτή Λακωνίας
Στο παρελθόν
Από το χωριό υπήρξε μεταναστευτικό ρεύμα προς τις χώρες του εξωτερικού. Μάλιστα, Ο Σύλλογος Βρυσεών Αναβρυτής Νέας Υόρκης, ο οποίος υφίσταται μέχρι σήμερα, ιδρύθηκε το 1901 και αποτέλεσε τον πρώτο ελληνικό σύλλογο στην αμερικανική ήπειρο.
Αξιοθέατα και δραστηριότητες
Στην Αναβρυτή υπάρχουν πλήθος εκκλησιών βυζαντινών και μεταβυζαντινών χρόνων, ενώ το μοναδικό σχολείο του χωριού στεγάζει το Βοτανολογικό και Γεωλογικό Μουσείο, με πλήθος φυτών και πετρωμάτων του Ταϋγέτου.
Η Αναβρυτή είναι το κέντρο όπου ξεκινούν μονοπάτια προς όλο τον Ταΰγετο. Μεγάλος αριθμός ορειβατών περνούν κάθε χρόνο κυρίως από το γνωστό μονοπάτι e4. Ακριβώς γι αυτό τον λόγο η Αναβρυτή έχει γίνει η βάση για οποιαδήποτε απόδραση στον Ταΰγετο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Λακωνίας Κατηγορία:Δήμος Σπάρτης
Γιάννης Καλιτζάκης
Ο Γιάννης Καλιτζάκης (Ελευσίνα, 17 Φεβρουαρίου 1966) είναι Έλληνας παλαίμαχος διεθνής ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως κεντρικός αμυντικός και είχε την προσωνυμία Νίντζα.
Σε συλλογικό επίπεδο
Ξεκίνησε το ποδόσφαιρο από τον Πανελευσινιακό, αγωνίστηκε για ένα εξάμηνο με τον Διαγόρα Ρόδου και το 1987 πήρε μεταγραφή για τον Παναθηναϊκό, όπου παρέμεινε επί μία δεκαετία. Στο «τριφύλλι» υπήρξαν συμπαίκτες του, μεταξύ άλλων, οι Δημήτρης Σαραβάκος, Νίκος Σαργκάνης, Κριστόφ Βαζέχα και Στράτος Αποστολάκης.
Το 1997 αποκτήθηκε από την ΑΕΚ για να σταματήσει το ποδόσφαιρο το 2001 στον Εθνικό Αστέρα.
Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι είναι ο μοναδικός ποδοσφαιριστής που έχει κατακτήσει το τρόπαιο σε όλους τους τελικούς του κυπέλλου Ελλάδας που έχει αγωνιστεί (επτά συνολικά), έξι φορές με τον Παναθηναϊκό (1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995) και μία με την ΑΕΚ (2000). Με τον Παναθηναϊκό έχει κατακτήσει επίσης 4 πρωταθλήματα (1990, 1991, 1995, 1996) και 3 Σούπερ Καπ (1988, 1993, 1994).
Στις εθνικές ομάδες
Το ντεμπούτο του με την Ελλάδα πραγματοποιήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1987 στον εντός έδρας αγώνα, που διεξήχθη στη Ρόδο, εναντίον της Ολλανδίας για την προκριματική φάση του Euro 1988.
Συμμετείχε στο Μουντιάλ 1994 στις ΗΠΑ, όπου αγωνίστηκε και στους τρεις αγώνες που έδωσε η ελληνική ομάδα.
Έχει αγωνιστεί συνολικά 71 φορές με τη γαλανόλευκη φανέλα, από το 1987 έως το 1998, ενώ υπήρξε στέλεχος και της εθνικής Νέων το 1985.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Αμυντικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδος Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδας Κ19 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πανελευσινιακού Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Διαγόρα Ρόδου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παναθηναϊκού Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικού Αστέρα Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1994 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Γ΄ Εθνικής Ελλάδας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας
Ηλίας Μισαηλίδης
Βιογραφικό
Στη συνέχεια ασχολήθηκε με τα διοικητικά. Από το 1945 υπήρξε μέλος στο Δ.Σ. του Πανιωνίου, του οποίου αργότερα διετέλεσε πρόεδρος (1980-1988). Από το 1964 εκλέγεται μέλος στο Δ.Σ. του ΣΕΓΑΣ και πρωτοστατεί στη δημιουργία των ομοσπονδιών μπάσκετ (1965) και βόλεϊ (1972). Από το 1974 υπήρξε αντιπρόεδρος και την περίοδο "1982 ως Ιανουάριος 1984" πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ. Στη συνέχεια ήταν ξανά αντιπρόεδρος ως το θάνατό του στις 16 Δεκεμβρίου 1996.
Συνέγραψε πληθώρα των άρθρων σε θέματα που αφορούν στον αθλητισμό. Επαγγελματικά ήταν υπάλληλος στο Εθνικό Τυπογραφείο, από το οποίο συνταξιοδοτήθηκε το 1974 με το βαθμό του τμηματάρχη. Πέθανε το Δεκέμβριο του 1996.
Στις 22 Δεκεμβρί­ου 1999 ο ΣΕΓΑΣ τον ανακήρυξε μια από τις πέντε κορυφαίες αθλητικές προσωπικότητες του 20ού αιώνα μαζί με τον Ιωάν­νη Χρυσάφη, τον Δημήτρη Καραμπάτη, τον Απόστολο Νικολαΐδη και τον Κώστα Παπαναστασίου και όρισε τα πανελλήνια πρωταθλήματα στίβου ανδρών και γυναικών ήταν αφιερωμένα στη μνήμη του.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Μισαηλίδης Μισαηλίδης Μισαηλίδης Μισαηλίδης Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Στίβου
Έγγραφα της Πανδώρας
Τα Έγγραφα της Πανδώρας (Pandora Papers) είναι ένα σύνολο διαρροών περίπου 11,9 εκατ. εμπιστευτικών εγγράφων, μεγέθους 2,9 τεραμπάιτ δεδομένων που δημοσίευσε η Διεθνής Κοινοπραξία Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ) στις 3 Οκτωβρίου 2021. Η διαρροή αποκάλυψε μυστικούς υπεράκτιους λογαριασμούς 35 παγκόσμιων ηγετών, συμπεριλαμβανομένων τωρινών και πρώην προέδρων, πρωθυπουργών και αρχηγών κρατών, καθώς και περισσότερων από 100 δισεκατομμυριούχων, διασημοτήτων και ηγετών επιχειρήσεων.
Οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί της Διεθνούς Κοινοπραξίας περιέγραψαν τις διαρροές εγγράφων ως την πιο εκτενή αναφορά οικονομικού απορρήτου που περιείχε έγγραφα, μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και υπολογιστικά φύλλα από 14 εταιρείες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, σε χώρες όπως ο Παναμάς, η Ελβετία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ξεπερνώντας την προηγούμενη κυκλοφορία των Panama Papers το 2016, η οποία είχε 11,5 εκατομμύρια εμπιστευτικά έγγραφα (2,6 terabytes). Κατά τη δημοσίευση των εγγράφων, η Διεθνής Κοινοπραξία δήλωσε ότι δεν προσδιορίζει την πηγή της για τα έγγραφα. Οι εκτιμήσεις της Κοινοπραξίας Δημοσιογράφων για τα χρήματα που διατηρούνται στις υπεράκτιες ζώνες (εκτός της χώρας όπου προήλθαν τα χρήματα) κυμαίνονται από 5,6 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ έως 32 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.
Αποκαλύψεις
Συνολικά, 35 σημερινοί και πρώην εθνικοί ηγέτες εμφανίζονται στην διαρροή των εγγράφων, μαζί με 400 δημόσιους υπαλλήλους από σχεδόν 100 χώρες και περισσότερους από 100 δισεκατομμυριούχους. Σύμφωνα με τους φορολογικούς νόμους, ορισμένες από τις δραστηριότητες ήταν νόμιμες, αλλά δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν. Ορισμένα αρχεία έδειχναν την ημερομηνία του 1970, αλλά δημιουργήθηκαν στην πραγματικότητα μεταξύ 1996 και 2020. Τα δεδομένα που διέρευσαν περιελάμβαναν 130 δισεκατομμυριούχους που απαριθμήθηκαν από το Forbes, πάνω από 330 πολιτικούς, διασημότητες, μέλη των βασιλικών οικογενειών και ακόμη και ορισμένους θρησκευτικούς ηγέτες. Μεταξύ αυτών των ονομάτων είναι ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, ο πρόεδρος της Χιλής Σεμπαστιάν Πινιέρα, ο πρόεδρος της Κένυας Ουχούρου Κενιάτα, ο πρόεδρος του Μαυροβουνίου Μίλο Σουκάνοβιτς, Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο εμίρης του Κατάρ Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θανί, ο πρωθυπουργός των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και ο εμίρης του Ντουμπάι Μοχάμεντ μπιν Ρασίντ αλ Μακτούμ, ο πρόεδρος της Γκαμπόν Αλί Μπονγκό Οντίμπα, ο πρωθυπουργός του Λιβάνου Νατζίμπ Μικάτι, ο πρόεδρος του Ισημερινού Γκιγιέρμο Λάσο, μέλη της οικογένειας του πρώην προέδρου της Αργεντινής Μαουρίτσιο Μάκρι και του Ισημερινού Τζέιμι Ντούραν Μπάρμπα,   και του Κύπριου προέδρου Νίκου Αναστασιάδη. Περισσότεροι από 100 δισεκατομμυριούχοι, 29.000 υπεράκτιοι λογαριασμοί, 30 νυν και πρώην ηγέτες και 336 πολιτικοί αναφέρθηκαν στις πρώτες διαρροές στις 3 Οκτωβρίου 2021.
Ο βασιλιάς Αμπντάλα Β' της Ιορδανίας είναι ένα από τα κύρια πρόσωπα που αναφέρονται στα έγγραφα που δείχνουν ότι είχε επενδύσει πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε ακίνητα σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, όπου περιελάμβαναν σπίτια στο Μαλιμπού της Καλιφόρνια, Ουάσινγκτον, Λονδίνο και Άσκοτ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μια βρετανική εταιρεία που ελέγχεται από την Σέρι Μπλερ έχει αποδειχθεί ότι έχει αποκτήσει μια ιδιοκτησία στο Λονδίνο από την Romanstone International Limited, μια εταιρεία στις Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι, που αν η ιδιοκτησία είχε αποκτηθεί απευθείας, έναντι 312.000 λιρών θα ήταν πληρωτέα στο όνομα του Τόνι Μπλερ, καθώς θα εμφανίζονταν σε δήλωση κοινού εισοδήματος για τη σχετική υποθήκη.
Τα έγγραφα αποκαλύπτουν επίσης πώς ένα συγκρότημα γραφείων που ανήκει στην πολιτική οικογένεια του Αζερμπαϊτζάν Αλίεφ πωλήθηκε στην Crown Estate, μια δημόσια επιχείρηση του Αζερμπαϊτζάν, έναντι 66 εκατομμυρίων λιρών το 2018, αποφέροντας κέρδη 31 εκατομμυρίων λιρών στους Αλίιεφ. Ένα άλλο γραφείο αξίας 33 εκατομμυρίων λιρών πωλήθηκε στην οικογένεια το 2009 και δόθηκε στον γιο του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ, Χεϊντάρ. Σύμφωνα με την εφημερίδα Las Vegas Sun, «Τα μέλη του στενού κύκλου του Πακιστανού πρωθυπουργού Ιμράν Χαν ατηγορούνται ότι έκρυψαν πλούτο εκατομμυρίων δολαρίων σε μυστικές εταιρείες ή καταπιστεύματα». Υποστηρικτές του πρώην προέδρου της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο κατηγόρησαν τον διάδοχό του Ζελένσκι, ο οποίος ήρθε στην εξουσία σε μια εκστρατεία κατά της διαφθοράς, για φοροδιαφυγή. Αλλού, στενοί συνεργάτες του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, όπως η Σβετλάνα Κριβόνογιχ και ο Γκενάντι Τιμτσένκο, αποκαλύφθηκαν ότι είχαν μυστικά περιουσιακά στοιχεία στο Μονακό και ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις, ο οποίος είχε κάνει εκστρατεία με την υπόσχεση ότι θα καταπολεμήσει τη διαφθορά και τη φοροδιαφυγή, δεν δήλωσε τη χρήση μιας υπεράκτιας εταιρείας επενδύσεων για την αγορά οκτώ ακινήτων, συμπεριλαμβανομένων δύο βιλών, στη Γαλλική Ριβιέρα για 12 εκατομμύρια λίρες. Ο Ουχούρου Κενιάτα αναφέρθηκε επίσης, παρά το γεγονός ότι το 2018 δηλώσε ότι «Τα περιουσιακά στοιχεία κάθε δημόσιου υπαλλήλου πρέπει να δηλώνονται δημόσια, έτσι ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να αμφισβητούν και να ρωτούν - τι είναι νόμιμο» Ο Κενιάτα και έξι μέλη της οικογένειάς του έχουν συνδεθεί με 13 υπεράκτιες εταιρείες. Ο κατάλογος που διέρρευσε περιλαμβάνει επίσης ηγέτες διεθνικών εγκληματικών οργανώσεων, όπως ο Ραφαέλε Αμάτο, επικεφαλής της συμμορίας Αμάτο-Παγκάνο μια οικογένεια της Καμόρα, αφιερωμένη στη διεθνή διακίνηση ναρκωτικών. Ο Αμάτο χρησιμοποίησε μια υπεράκτια εταιρεία στο Ηνωμένο Βασίλειο για να αγοράσει γη και ακίνητα στην Ισπανία.
Άλλα παγκοσμίως γνωστά ονόματα που αναφέρονται στα έγγγραφα της Πανδώρας περιλαμβάνουν την τραγουδίστρια Σακίρα, η οποία ίδρυσε νέες υπεράκτιες εταιρείες, παρόλο που δικάζεται για φοροδιαφυγή, το μοντέλο Κλώντια Σίφερ, ο Ινδός παίκτης του κρίκετ Σαχίμ Τεντούλκαρ, και ο Ινδός δισεκατομμυριούχος Ανίλ Αμπάνι, καθώς και η αδερφή του διαδηλωτή Νιράβ Μόντι, Πούρβι Μόντι. Επίσης στα ονόματα περιλαμβάνονται, ο Αλεξάντρ Κάζες, ιδρυτής της σκοτεινής ιστοσελίδας AlphaBay, ο οποίος συνήθιζε να ασχολείται με παράνομα ναρκωτικά. Ο Πακιστανός υπουργός Οικονομικών, Σαουκάτ Φαγιάζ Αχμέντ Ταρίν, και αρκετοί κορυφαίοι στρατηγοί του Πακιστάν. Στα έγγραφα της Πανδώρας, ονομάζονται επίσης ο Μιγκέλ Μποσέ, οι προπονητές Πεπ Γκουαρντιόλα και Κάρλο Αντσελότι, καθώς και ο τραγουδιστής Χούλιο Ιγκλέσιας.
Πηγές δεδομένων
Τα αρχεία που διέρρευσαν προέρχονται από 14 συνεργάτες υπεράκτιων υπηρεσιών που βοηθούν τους πελάτες να ιδρύσουν εταιρείες σε φορολογικούς παραδείσους.
Δικηγορικό γραφείο Alcogal
Μια έκθεση της ICIJ επικεντρώθηκε στο παναμέζικο δικηγορικό γραφείο Alemán, Cordero, Galindo & Lee ήγνωστό και ως Alcogal, λέγοντας ότι ήταν η «δικηγορική εταιρεία της ελίτ της Λατινικής Αμερικής», έχοντας δημιουργήσει τουλάχιστον 14.000 υπερακτίες εταιρείες και καταπιστεύματα σε φορολογικούς παραδείσους. Η Alcogal αναφέρθηκε έτσι περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο υπεράκτιο πάροχο στα έγγραφα που διέρρευσαν.
Ισημερινή Αφρική
μικρογραφία| Παγκόσμιος χάρτης που δείχνει την τοποθεσία του Ισημερινού. Ισημερινή Αφρική είναι ένας διφορούμενος όρος, που χρησιμοποιείται μερικές φορές για να αναφερθεί στην τροπική Αφρική ή στην τροπική ζώνη της Υποσαχάριας Αφρικής που διασχίζεται από τον Ισημερινό.
Έγγραφα της Πανδώρας
ΜΜΕ που συμμετέχουν
Για την αποκάλυψη των εγγράφων της Πανδώρα, το ICIJ συνεργάστηκε με δημοσιογράφους από 91 μέσα ενημέρωσης σε 117 χώρες, συμπεριλαμβανομένων ειδησεογραφικών οργανισμών όπως η αμερικανική εφημερίδα Washington Post, το ιταλικό περιοδικό L'Espresso, η γαλλική Le Monde, η ισπανική El País, η γερμανική Süddeutsche Zeitung, το πρόγραμμα PBS Frontline, η αυστραλιανή Broadcasting Corporation, η βρετανική The Guardian και το Panorama του BBC.
Βεζέν-ντε-Λεβεζού
Το Βεζέν-ντε-Λεβεζού (γαλλικά: Vézins-de-Lévézou, οξιτανικά: Vesinh) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Αβερόν, στη διοικητική περιοχή της Οξιτανίας.
Έγγραφα της Πανδώρας
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Διαρροή πληροφοριών Κατηγορία:Διαφθορά Κατηγορία:Οικονομικά σκάνδαλα Πανδορα
Βεζέν-ντε-Λεβεζού
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Βεζινουά (γαλλικά: Vézinois).
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Αβερόν
Τάισον Κιντ
Ο Θίοντορ Τζέιμς Γουίλσον (11 Ιουλίου 1980) είναι Καναδός επαγγελματίας παλαιστής, που εργάζεται για το WWE. Στα ρινγκ που εμφανίζεται είναι γνωστός ως "Τάισον Κιντ".
Αρχικά χρόνια
Ο Γουίλσον αρχικά εκπαιδεύτηκε στο θρυλικό Dungeon, του Στου Χαρτ, στο Κάλγκαρι του Καναδά. Σε ηλικία 15 ετών αγωνίστηκε στο πρώτο του αγώνα στον Καναδά, για το Stampede Wrestling. Ένα χρόνο μετά, το 1996, ο Γουίλσον πάλεψε σε έναν μη τηλεοπτικό αγώνα του WWE και σύντομα εκπαιδεύτηκε απο τον Μπρετ Χαρτ.
Ιαπωνία, Ηνωμένο Βασίλειο και Stampede Wrestling
Τον Απρίλιο του 2002, του δόθηκε η ευκαιρία να παλέψει στην Ιαπωνία και εμφανίστηκε σε πέντε διοργανώσεις. Το 2004, πάλεψε στο Ηνωμένο Βασίλειο, ως παλαιστής του All Star Wrestling. Τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους, κατέκτησε το πρώτο του πρωτάθλημα στο Stampede Wrestling, το ομαδικό πρωτάθλημα. Αργότερα κέρδισε και άλλους τίτλους και έφυγε απο την επιχείρηση το 2007.
World Wrestling Entertainment
Τον Νοέμβριο του 2006, ο Γουίλσον υπέγραψε συμβόλαιο με το WWE, αφού δέχθηκε καλές κριτικές απο τον προπονητή Μπιλ Ντεμότ. Έμεινε σε εκπαιδευτήρια του WWE μέχρι το 2007 και εκεί συμμάχησε με τους Χάρι Σμιθ και Νατάλια.
Το 2009, μεταφέρθηκε στο κύριο ρόστερ ως "Τάισον Κιντ" και σχημάτισε ομάδα με τους Χάρι Σμιθ και Νατάλια, με το όνομα "Χαρτ Ντάιναστι". Πέρασαν και απο τα τρία σόου της εταιρίας και είχαν κόντρες με τους Κράιμ Τάιμ και τους Αδερφούς Ούσο. Ο Κιντ και ο Σμιθ κατέκτησαν μια φορά το Ομαδικό Πρωτάθλημα WWE, νικώντας τους Μιζ & Μπιγκ Σόου. Η Χαρτ Ντάιναστι διαλύθηκε τον Νοέμβριο του 2010, όταν ο Τάισον Κιντ πρόδωσε τον σύμμαχο του και απέκτησε ρόλο αντιπαθή προς το κοινό. Τους επόμενους μήνες βρισκόταν στην αφάνεια.
Στις αρχές του 2012, ο Τάισον Κιντ άλλαξε χαρακτήρα και άρχισε να παλεύει με τον Τζάστιν Γκάμπριελ ως ομάδα. Στις 29 Ιουνίου, νίκησε τον Τζακ Σουάγκερ και προκρίθηκε στον αγώνα Money in the Bank, όπου ο νικητής ως έπαθλο θα είχε αγώνα για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Βαρέων Βαρών. Ωστόσο, ο Τάισον Κιντ δεν κατάφερε να κερδίσει στο Money in the Bank. Τον Ιανουάριο του 2013, τραυματίστηκε σοβαρά και απο τότε απουσιάζει απο τα ρινγκ.
Πηγές
Κατηγορία:Επαγγελματίες Παλαιστές Κατηγορία:Επαγγελματίες Παλαιστές του WWE
Μπόι Τζορτζ
Ο Μπόι Τζορτζ (πραγματικό όνομα στα αγγλικά: George Alan O'Dowd, 14 Ιουνίου 1961 - ) είναι Άγγλος τραγουδιστής, τραγουδοποιός, στιχουργός, συγγραφέας βιβλίων, σχεδιαστής ρούχων, φωτογράφος και DJ.
Καριέρα
Ήταν μέλος του αγγλικού νεορομαντικού κινήματος που εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Η μουσική του έχει συχνά χαρακτηριστεί ως blue-eyed soul και είναι επηρεασμένη από rhythm and blues και ρέγκε. Τις δεκαετίες του 1990 και του 2000 -την εποχή της σόλο καριέρας του- η μουσική του είχε glam επιρροές από καλλιτέχνες όπως ο Ντέιβιντ Μπόουι και ο Iggy Pop. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, ο Μπόι Τζορτζ ήταν ο τραγουδιστής των Culture Club που έγινε γνωστός για την αισθαντική φωνή του και την ανδρόγυνη εμφάνιση. Την περίοδο 1989-1992 δημιούργησε το συγκρότημα Jesus Loves You με το οποίο κυκλοφόρησε ένα από τα καλύτερα άλμπουμ της δεκαετίας του ΄90, το The Martyr Mantras. Το 2006, στο ντοκιμαντέρ σε σκηνοθεσία Σάιμον Τζορτζ με τίτλο Η τρέλα του Μπόι Τζορτ, ο Μπόι Τζορτζ δήλωσε στην κάμερα ότι είναι «μαχητικά γκέι». Επιπλέον, στο ντοκιμαντέρ του 2008 Ζώντας με τον Μπόι Τζορτζ, μίλησε για πρώτη για την ομοφυλοφιλία του και τους γονείς του. Επίσης, είναι και ηθοποιός.
Παραπομπές
Κατηγορία:Άγγλοι τραγουδιστές Κατηγορία:Άγγλοι τραγουδοποιοί Κατηγορία:Club DJs Κατηγορία:ΛΟΑΤ πρόσωπα από το Ηνωμένο Βασίλειο Κατηγορία:Άγγλοι ιρλανδικής καταγωγής
Θεώρημα Τεβενί
Θεώρημα Τεβενί (γνωστό και ως θεώρημα Θέβενιν) είναι ένα θεώρημα της ηλεκτρονικής που αναφέρεται στην ισοδυναμία ενός σύνθετου και ενός απλού κλάδου. Ονομάστηκε έτσι από τον Λεό Σαρλ Τεβενί (Léon Charles Thévenin) ο οποίος το επανανακάλυψε. Σύμφωνα με το θεώρημα: ''Εστω ένας κλάδος που περιλαμβάνει στοιχεία σταθερής αντίστασης (ή εμπέδησης) ή πηγές τάσης ή ρεύματος ανεξάρτητες ή με γραμμική εξάρτηση από τα υπόλοιπα στοιχεία του κλάδου. Τότε ο κλάδος είναι ισοδύναμος με έναν κλάδο που αποτελείται από δύο στοιχεία σε σειρά, μια πηγή τάσης και μια αλγεβρική αντίσταση (ή εμπέδηση). Με τον όρο αλγεβρική αντίσταση'' ενοείται ότι η αντίσταση μπορεί να είναι αρνητική. Μπορεί κάποιο από τα δύο στοιχεία να λείπει, ή μπορούν να λείπουν και τα δύο (βραχυκύκλωμα). Το ισοδύναμο κύκλωμα ονομάζεται κύκλωμα Τεβενί.
Εκτός από το ισοδύναμο κύκλωμα Τεβενί υπάρχει και το ισοδύναμο κύκλωμα Νόρτον, το οποίο αποτελείται από δύο παράλληλα συνδεδεμένους βρόχους, ο ένας είναι μια πηγή έντασης και άλλος μια αλγεβρική αντίσταση (ή εμπέδηση). Αν η έξοδος ενός κλάδου είναι γραμμική συνάρτηση της εισόδου, τότε σίγουρα ο κλάδος έχει ένα ισοδύναμο κύκλωμα Τεβενί ή ένα ισοδύναμο κύκλωμα Νόρτον. Υπάρχουν δύο ακραίες περιπτώσεις, να υπάρχει κύκλωμα Τεβενί, αλλά όχι κύκλωμα Νόρτον, ή να υπάρχει κύκλωμα Νόρτον χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο κύκλωμα Τεβενί.
Έστω VTh η τάση του κυκλώματος Τεβενί, IN η ένταση του κυκλώματος Νόρτον και Z η αντίσταση (ή εμπέδηση). Τότε ισχύει:
Κατηγορία:Ηλεκτρονικά κυκλώματα
Nas
Ο Νάσιρ Τζόουνς (αγγλικά: Nasir Jones, γενν. 14 Σεπτεμβρίου 1973), γνωστός με το ψευδώνυμο Nas, είναι Αμερικανός ράπερ και στιχουργός. Όντας μέλος της Νεοϋορκέζικης ραπ σκηνής, ο Nas θεωρείται ευρέως από τους καλύτερους ράπερ όλων των εποχών. Ο Nas έχει κυκλοφορήσει δώδεκα άλμπουμ με μεγάλη επιτυχία. Έχει υπάρξει υποψήφιος 14 φορές για Βραβείο Γκράμι και έχει κερδίσει 1 φορά.
Βιογραφία
Ο Νάσιρ μπιν Όλου Ντάρα Τζόουνς γεννήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου του 1973 στην Νέα Υόρκη και ήταν γιος γνωστού μουσικού της τζαζ. Η μουσική του καριέρα ξεκίνησε το 1989 έχοντας έντονη επιρροή από άλλους ράπερ της πολιτείας της Νέας Υόρκης, όπως The Notorious B.I.G.. Ο Τζόουνς εμφανίστηκε στο Live at the Barbecue της γνωστής μπάντας Main Source. Το πρώτο άλμπουμ του Nas είχε τον τίτλο Illmatic, κυκλοφόρησε το 1994 και έλαβε διθυραμβικές κριτικές από τους κριτικούς και το κοινό. Το εν λόγω άλμπουμ συχνά κατατάσσεται στα καλύτερα μουσικά άλμπουμ όλων των εποχών. Το δεύτερο του άλμπουμ είχε τον τίτλο It was Written και έκανε τον Nas παγκοσμίως γνωστό καλλιτέχνη. Τα δύο μεταγενέστερα του άλμπουμ I Am και Nastradamus έλαβαν αρνητικές κριτικές και υπήρξαν αμφιλεγόμενα. Αυτό έκανε τον Nas να χάσει πολλούς οπαδούς του και την καριέρα του να αδυνατίσει να ορθοποδήσει για αρκετό καιρό.
Κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 2000, ο Nas ενεπλάκη σε μια κόντρα με τον επίσης ράπερ Jay-Z, η οποία τον οδήγησε να αποκαταστήσει την φήμη του στην μουσική βιομηχανία. Ένα από τα πιο επιτυχημένα κομμάτια του εκείνης της περιόδου ήταν το Ether. Μετά από την συμφιλίωση των δύο ράπερ, ο Nas υπέγραψε συμβόλαιο με την δισκογραφική εταιρεία του Jay-Z και κυκλοφόρησε αρκετά γνωστά κομμάτια και διάφορα άλμπουμ, όπως το King's Disease, το οποίο του χάρισε το πολυπόθητο Βραβείο Γκράμι στην κατηγορία Best Rap Album το 2020.
Το 2012, το περιοδικό The Source τον κατέταξε 2ο καλύτερο στιχουργό όλων των εποχών, ενώ η MTV τον κατέταξε 5ο καλύτερο ράπερ όλων των εποχών.
Εκτός από 13 υποψηφιότητες και 1 νίκη για Γκράμι, ο Nas έχει κερδίσει πολλά άλλα βραβεία. Τον Ιούλιο του 2013, το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ του πρόσφερε τιμητικό πτυχίο και ίδρυσε την Nasir Jones Hip-Hop Fellowship, μία υποτροφία για άτομα με ταλέντο στο χιπ χοπ και στην ραπ μουσική.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αμερικανοί ράπερ Κατηγορία:Βραβευμένοι με Γκράμι Κατηγορία:Αμερικανοί στιχουργοί
Λεονάρντο ντα Βίντσι
Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι (14/15 Απριλίου 1452 – 2 Mαΐου 1519), ή ντα Βίντσι, ή Λεονάρντο, ήταν Ιταλός πολυμαθής της Ύστερης Αναγέννησης που θεωρείται κατά κοινή ομολογία ένας από τους σπουδαιότερους ζωγράφους όλων των εποχών παρά το περιορισμένο πλήθος των σωζόμενων έργων του. Η «Μόνα Λίζα» είναι το διασημότερο ζωγραφικό έργο του Λεονάρντο και το πιο διάσημο πορτραίτο στην ιστορία, ενώ ο «Μυστικός Δείπνος» του είναι ο πλέον ανατυπωμένος θρησκευτικός πίνακας· το σχέδιο του που έγινε γνωστό ως «Ο Βιτρουβιανός Άνθρωπος» συνιστά διάσημο πολιτιστικό σύμβολο.
Ο ντα Βίντσι είναι επίσης γνωστός για τα σημειωματάριά του, στα οποία καταχωρούσε σχέδια και σημειώσεις επιστημονικού περιεχομένου· σε αυτά περιλαμβάνεται πληθώρα θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ανατομίας, της χαρτογραφίας, της ζωγραφικής και της παλαιοντολογίας. Η συνεισφορά του Λεονάρντο στην εξέλιξη των τεχνών είναι συγκρίσιμη μόνο με εκείνη του σύγχρονού του Μιχαήλ Αγγέλου.
Ο Λεονάρντο ντι σερ Πιέρο ντα Βίντσι (Ι ταλικά: [leoˈnardo di ˌsɛr ˈpjɛːro da ˈvintʃi]), όπως ήταν το πλήρες όνομά του, γεννήθηκε εκτός γάμου από τον συμβολαιογράφο Πιέρο ντα Βίντσι και μια χωρική, την Κατερίνα, στο Βίντσι, δήμο της Φλωρεντίας στην Ιταλία. Μαθήτευσε στο εργαστήριο του φημισμένου Ιταλού ζωγράφου Αντρέα ντελ Βερόκκιο. Μεγάλο μέρος της πρώιμης εργασιακής ζωής του το πέρασε στην υπηρεσία του Λουδοβίκου Σφόρτσα στο Μιλάνο· αργότερα εργάστηκε στη Ρώμη, την Μπολόνια και τη Βενετία. Πέρασε τα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του στη Γαλλία όπου και πέθανε το 1519.
Παρότι δεν είχε επίσημη ακαδημαϊκή εκπαίδευση, πολλοί ιστορικοί και μελετητές θεωρούν τον Λεονάρντο ως το πλέον αντιπροσωπευτικό δείγμα του «Αναγεννησιακού Ανθρώπου» και έναν αληθινό «Homo Universalis», ένα άτομο «άσβεστης περιέργειας» και «πυρετώδους εφευρετικής φαντασίας». Θεωρείται ως ένας από τους πιο πολυτάλαντους ανθρώπους που έχουν γεννηθεί. Σύμφωνα με την ιστορικό τέχνης Έλεν Γκάρντνερ, το εύρος και το βάθος των ενδιαφερόντων του ήταν χωρίς προηγούμενο στην καταγεγραμμένη ιστορία, ενώ «το πνεύμα και η προσωπικότητά του μοιάζουν σε μας υπεράνθρωπα, αν και ο ίδιος ήταν μυστηριώδης και απόμακρος». Οι ακαδημαϊκοί ερμηνεύουν την οπτική του για τον κόσμο ως βασισμένη στη λογική, αν και οι εμπειρικές μέθοδοι που χρησιμοποίησε ήταν ανορθόδοξες την εποχή του.
Εκθειάστηκε συχνά για την τεχνολογική του επινοητικότητα. Ο ντα Βίντσι συνέλαβε την ιδέα των πτητικών μηχανών, σχεδίασε ένα είδος τεθωρακισμένου άρματος, πέτυχε να συγκεντρώσει την ηλιακή ισχύ, δημιούργησε μια μηχανή πρόσθεσης και εφηύρε το κύτος πλοίου με διπλά τοιχώματα. Σχετικά λίγες από τις εφευρέσεις του υλοποιήθηκαν, ενώ ελάχιστες θεωρήθηκαν πραγματοποιήσιμες από τους σύγχρονούς του, καθώς επιστημονικοί τομείς όπως η μεταλλουργία και η μηχανική ήταν στη νηπιακή τους ηλικία κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης. Ωστόσο, μερικές από τις πιο μικρές εφευρέσεις του όπως ένα είδος ροδανίου και μια μηχανή για τον έλεγχο της εφελκυστικής αντοχής ενός σύρματος έγιναν εξαιρετικά διαδεδομένες χωρίς να του δοθούν ιδιαίτερα εύσημα. Ακόμα, στον ντα Βίντσι αποδίδεται συχνά η εφεύρεση του αλεξίπτωτου και του ελικοπτέρου. Έκανε θεμελιώδεις ανακαλύψεις στην ανατομία, την πολιτική μηχανική, την γεωλογία, την οπτική και την υδροδυναμική αλλά δεν εξέδωσε επισήμως τα ευρήματά του που, ως εκ τούτου, επηρέασαν ελάχιστα έως καθόλου την εξέλιξη των αντίστοιχων επιστημών.
Πρώιμος Βίος
Ο Λεονάρντο γεννήθηκε στην πόλη Βίντσι που είναι χτισμένη στους λόφους της Τοσκάνης, στην χαμηλότερη κοιλάδα του ποταμού Άρνου, στην ευρύτερη περιοχή της Φλωρεντίας, που υπαγόταν στον έλεγχο των Μεδίκων. Σύμφωνα με την σχετική καταγραφή στο σημειωματάριο του παππού του από τη μεριά του πατέρα του, ο Λεονάρντο γεννήθηκε στις 15 Απριλίου 1452. Ειδικότερα, σε αυτήν την καταγραφή αναφέρεται ότι: «Ένας εγγονός μου γεννήθηκε στις 15 Απριλίου, Σάββατο, τρεις ώρες μετά το ηλιοβασίλεμα». Ωστόσο, καθώς η ώρα της εποχής ήταν η Φλωρεντινή και το ηλιοβασίλεμα ήταν στις 6:40 μ.μ., τρεις ώρες μετά από αυτό η ώρα ήταν περίπου 9:40 μ.μ., ήτοι στις 14 Απριλίου βάσει της σύγχρονης εκτίμησης. Γονείς του ήταν ο Μεσσέρ (τίτλος ευγενείας) Πιέρο Φρουοσίνο ντι Αντόνιο ντα Βίντσι, πλούσιος Φλωρεντινός συμβολαιογράφος και η χωρική Κατερίνα, για την ταυτότητα της οποίας έχουν δοθεί αρκετές εκδοχές από διάφορους ιστορικούς, με την πλέον πρόσφατη να είναι εκείνη του Μάρτιν Κεμπ, κατά τον οποίον η γυναίκα λεγόταν Κατερίνα ντι Μέο Λίπι. Το πλήρες όνομα του ντα Βίντσι, Λιονάρντο ντι σερ Πιέρο ντα Βίντσι σήμαινε «ο Λεονάρντο (γιος) του σερ Πιέρο από το Βίντσι»· σύμφωνα με την παράδοση της εποχής, ο Λεονάρντο δεν είχε επίσημο επίθετο. εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|262x262εσ|Το σπίτι στο οποίο πέρασε τα παιδικά του χρόνια ο Λεονάρντο ντα Βίντσι στο Αντσιάνο, στο [[Βίντσι της Ιταλίας]] Τα πρώτα χρόνια της ζωής του, ο Λεονάρντο τα πέρασε στο χωριουδάκι του Αντσιάνο, στο σπίτι της μητέρας του και από το 1457 περίπου και μετά, έζησε στο σπιτικό του πατέρα του, των παππούδων και του θείου του, στη μικρή πόλη του Βίντσι. Ο πατέρας του είχε παντρευτεί μια δεκαεξάχρονη κοπέλα ονόματι Αλμπιέρα Αμαντόρι ντι Τζοβάνι, η οποία συμπαθούσε τον Λεονάρντο αλλά πέθανε νέα και άτεκνη το 1465. Το 1468, όταν ο Λεονάρντο ήταν 16 ετών, ο πατέρας του παντρεύτηκε ξανά, αυτή τη φορά την εικοσάχρονη Φραντσέσκα Λανφρεντίνι η οποία, επίσης, πέθανε άτεκνη. Οι νόμιμοι κληρονόμοι του Πιέρο γεννήθηκαν από την τρίτη γυναίκα του, τη Μαργκερίτα ντι Γκουλιέλμο, η οποία γέννησε έξι παιδιά αλλά και την τέταρτη και τελευταία γυναίκα του, τη Λουκρέτζια Κορτιτζιάνι, που γέννησε άλλα έξι παιδιά. Συνολικά, ο Λεονάρντο είχε 12 ετεροθαλή αδέρφια, τα οποία ήταν πολύ νεότερα από τον ίδιο (το τελευταίο γεννήθηκε όταν ο ίδιος ήταν 40 ετών)· οι επαφές τους ήταν περιορισμένες.
Ο Λεονάρντο έλαβε ανεπίσημη εκπαίδευση στα Λατινικά, τη γεωμετρία και τα μαθηματικά. Στη μετέπειτα ζωή του, δεν κατέγραψε στις σημειώσεις του παρά ελάχιστα σημαντικά περιστατικά της παιδικής ζωής του. Ένα ήταν σχετικό με κάποιον αετό που επισκέφθηκε το λίκνο του και ένα άλλο αφορούσε σε κάποια σπηλιά την οποία ο Λεονάρντο ήθελε να εξερευνήσει παρά το σχετικό φόβο του να το πράξει. Ακόμα, στις σημειώσεις του καταγράφει παιδικές αναμνήσεις που διαμόρφωσε παρατηρώντας τη ροή του νερού.
Ο πρώιμος βίος του Λεονάρντο έχει υπάρξει αντικείμενο αρκετών ιστορικών εικασιών. Ο Τζόρτζιο Βαζάρι, βιογράφος των Αναγεννησιακών ζωγράφων του 16ου αιώνα, περιγράφει μια ιστορία από τη νεανική ζωή του Λεονάρντο: Ένας ντόπιος χωρικός έφτιαξε μια στρογγυλή ασπίδα και ζήτησε από τον Σερ Πιέρο να του τη ζωγραφίσει. Ο Λεονάρντο, εμπνευσμένος από την ιστορία της Μέδουσας, φιλοτέχνησε μια ζωγραφιά ενός τέρατος που έφτυνε φωτιά τόσο τρομακτική που ο πατέρας του αγόρασε μια νέα, διαφορετική ασπίδα για να δώσει στον χωρικό και πούλησε εκείνη του Λεονάρντο για 100 δουκάτα σε έναν έμπορο τέχνης που με τη σειρά του πούλησε τον πίνακα στο Δούκα του Μιλάνου· αυτό το έργο δε σώζεται σήμερα. εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|283x283εσ|Η Βάπτιση του Χριστού. Αντρέα ντελ Βερρόκκιο, Λεονάρντο ντα Βίντσι, Ουφίτσι
Στο εργαστήριο του Βερόκκιο
Στα μέσα του 1460, η οικογένεια του Λεονάρντο μετακόμισε στη Φλωρεντία, η οποία εκείνη την περίοδο ήταν το κέντρο της Χριστιανικής Ουμανιστικής σκέψης και κουλτούρας. Στα δεκατέσσερά του περίπου, ο Λεονάρντο έγινε garzone (βοηθός εργαστηρίου) στο εργαστήριο του Αντρέα ντελ Βερρόκκιο (1433-1485) που ήταν ηγετική μορφή της Φλωρεντινής ζωγραφικής και κορυφαίος γλύπτης της εποχής. Ο δάσκαλος του Βερόκκιο, Ντονατέλο, είχε πεθάνει εκείνη την περίοδο. Ο Λεονάρντο έγινε μαθητευόμενος στην ηλικία των 17 ετών και παρέμεινε στην εκπαιδευτική φάση για επτά ακόμα έτη. Οι διάσημοι ζωγράφοι Γκιρλαντάιο, Περουτζίνο, Μποτιτσέλι και Λορέντζο ντι Κρέντι μαθήτευσαν ή συνεργάστηκαν με το εν λόγω εργαστήριο. Εκεί, ο Λεονάρντο ήρθε σε επαφή με διάφορα θεωρητικά θέματα αλλά και με πρακτικότερα ζητήματα όπως η μεταλλουργία, το καλούπωμα, η κατεργασία δέρματος, η χημεία, η μηχανική και η ξυλουργική, καθώς και οι εικαστικές τεχνικές του σχεδίου, της ζωγραφικής, της γλυπτικής και της μακέτας.
Ο Λεονάρντο ήταν σύγχρονος των Μποτιτσέλι, Γκιρλαντάιο και Περουτζίνο, οι οποίοι ήταν λίγο μεγαλύτεροι σε ηλικία από τον ίδιο. Ίσως τους γνώρισε στο εργαστήριο του Βερόκκιο ή στην Πλατωνική Ακαδημία των Μεδίκων. Η τότε Φλωρεντία, ήταν διακοσμημένη με τα έργα καλλιτεχνών όπως ο σύγχρονος του Ντονατέλο, Μασάκκιο, του οποίου οι νωπογραφίες με μορφικές συνθέσεις ήταν γεμάτες συναίσθημα και ζωή, αλλά και του Γκιμπέρτι, του οποίου οι επιχρυσωμένες «Πύλες του Παραδείσου», συνιστούσαν δείγμα της τέχνης του συνδυασμού πολύπλοκων μορφικών συνθέσεων με λεπτομερή αρχιτεκτονικά υπόβαθρα. Ο Πιέρο ντελλα Φραντσέσκα είχε κάνει μια λεπτομερή μελέτη της προοπτικής και ήταν ο πρώτος ζωγράφος που εκπόνησε επιστημονική μελέτη του φωτός. Αυτές οι μελέτες, μαζί με την πραγματεία «De pictura» του Λεόν Μπαττίστα Αλμπέρτι, επηρέασαν βαθιά τους νεότερους καλλιτέχνες και ειδικότερα τον Λεονάρντο, τις παρατηρήσεις και τα έργα του.
Σημαντικό μέρος των ζωγραφικών έργων που παρήγαγε το εργαστήριο του Βερόκκιο φερόταν εις πέρας από τους υπαλλήλους του. Κατά τον Βαζάρι, ο Λεονάρντο συνεργάστηκε με τον Βερόκκιο στο έργο του «Η Βάπτιση του Χριστού», στο οποίο ζωγράφισε τον νεαρό άγγελο που κρατάει τον μανδύα του Ιησού κατά τρόπο που ήταν τόσο ανώτερος της τεχνικής του δασκάλου του ώστε, σύμφωνα με το θρύλο, ο Βερόκκιο να αφήσει τα πινέλα του και να μη ζωγραφίσει ποτέ ξανά. Με προσεκτικότερη εξέταση του έργου αποκαλύπτονται περιοχές του οι οποίες έχουν ζωγραφιστεί εξ αρχής ή πάνω από την τέμπερα, με χρήση της νέας τεχνικής του λαδοχρώματος· σε αυτές συμπεριλαμβάνονται το τοπίο, οι πέτρες που φαίνονται μέσα από το καφετί βουνίσιο ρυάκι και μεγάλο μέρος της φιγούρας του Ιησού, μαρτυρώντας τη συνεισφορά του νεαρού Λεονάρντο. Ο Λεονάρντο ίσως ήταν το μοντέλο δύο έργων του Βερόκκιο: του μπρούτζινου αγάλματος του «Δαβίδ» και του Αρχάγγελου Ραφαήλ στο έργο «Ο Τωβίας και ο Άγγελος».
Το 1472, σε ηλικία 20 ετών, ο Λεονάρντο εντάχθηκε ως ζωγράφος στη Συντεχνία του Αγίου Λουκά, ένα σωματείο καλλιτεχνών και διδακτόρων της Ιατρικής, αλλά ακόμα και μετά τη δημιουργία του δικού του εργαστηρίου από τον πατέρα του, η πρόσδεσή του στον Βερόκκιο ήταν τέτοια που ο Λεονάρντο συνέχισε να συνεργάζεται και να ζει μαζί του. Το πιο πρώιμο γνωστό έργο του καλλιτέχνη τοποθετείται χρονικά στα 1473 και είναι μια ζωγραφιά της κοιλάδας του Άρνου με μολύβι και μελάνι που έχει χαρακτηριστεί ως η πρώτη «γνήσια» απεικόνιση τοπίου στη Δύση· σήμερα, το έργο εκτίθεται στην Πινακοθήκη Ουφίτσι. Κατά τον Βαζάρι, ο Λεονάρντο ήταν ο πρώτος που πρότεινε τη μετατροπή του Άρνου σε πλευστό κανάλι μεταξύ Φλωρεντίας και Πίζας.
Επαγγελματική σταδιοδρομία
Στις 14 Ιανουαρίου του 1478, ο Λεονάρντο έλαβε μια ανεξάρτητη ανάθεση για να ζωγραφίσει το ρετάμπλ για το παρεκκλήσι του Αγίου Βερνάρδου στο Παλάτσο Βέκιο, ένδειξη της ανεξαρτησίας του από το εργαστήριο του Βερόκκιο. Κάποιος ανώνυμος πρώιμος βιογράφος, γνωστός ως Ανόνιμο Γκαντιάνο, ισχυρίζεται ότι κατά το 1480 ο Λεονάρντο ζούσε με τους Μεδίκους και εργαζόταν συχνά στον κήπο της Πιάτσα Σαν Μάρκο στη Φλωρεντία όπου έκανε τις συναθροίσεις της μια Νεοπλατωνική ακαδημία καλλιτεχνών, ποιητών και φιλοσόφων οργανωμένη από τους Μεδίκους. Το Μάρτιο του 1481, έλαβε ανάθεση έργου από τους μοναχούς του Αγίου Ντονάτο στο Σκοπέτο για το έργο «Η Προσκύνηση των Μάγων». Καμία από αυτές τις πρώτες αναθέσεις δεν ολοκληρώθηκε, καθώς εγκαταλείφθηκαν όταν ο Λεονάρντο πήγε να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον Δούκα του Μιλάνου Λουδοβίκο Σφόρτσα. Το 1482, δημιούργησε ένα μουσικό όργανο με ασημένιες χορδές προς εντυπωσιασμό του Σφόρτσα, στον οποίον έγραψε μια επιστολή περιγράφοντας την ποικιλία όσων θα μπορούσε να πετύχει στους τομείς της μηχανικής και του σχεδιασμού όπλων· ανέφερε επίσης ότι ήξερε να ζωγραφίζει. [[Αρχείο:Ludovico Sforza by G.A. de Predis (Donatus Grammatica).jpg|thumb|left|220px|Λουδοβίκος Σφόρτσα. Πίνακας του Τζιοβάννι Αμπρότζιο ντε Πρέντις. Ήταν ο κυριότερος πατρόνας του Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο οποίος έγραψε για τον Σφόρτσα: «Η δικαιοσύνη του [ήταν] τόσο μαύρη όσο και ο ίδιος»
]]Με τον Αλμπέρτι, ο Λεονάρντο επισκέφτηκε το σπίτι των Μεδίκων και μέσω αυτών γνώρισε τους παλαιότερους Ουμανιστές φιλοσόφους, μεταξύ των οποίων βρίσκονταν ο Μαρσίλιο Φιτσίνο, υποστηρικτής του Νεοπλατωνισμού, ο Κριστόφορο Λαντίνο, κριτικός σχολιαστής Κλασσικών έργων και ο Ιωάννης Αργυρόπουλος, καθηγητής Ελληνικών και μεταφραστής του Αριστοτέλη. Σχετιζόμενος με την Πλατωνική Ακαδημία των Μεδίκων ήταν και ο νεαρός ποιητής και φιλόσοφος Πίκο ντέλλα Μιράντολα. Το 1482, ο Λεονάρντο εστάλη ως πρέσβης από τον Λορέντζο ντε Μέντιτσι στον Λουδοβίκο Σφόρτσα που κυβέρνησε το Μιλάνο από το 1479 ως το 1499. thumb|right|220px|Λορέντζο ο Μεγαλοπρεπής. Πορτραίτο του [[Άνιολο Μπροντσίνο, 1555-1565, Φλωρεντία, Πινακοθήκη Ουφίτσι.
Ο Λορέντσο των Μεδίκων είχε αρκετά κοινά με τον Λεονάρντο· ήταν σχεδόν συνομήλικοι και λάτρεις της γνώσης και της τέχνης.
Όμως διαφοροποιούνταν μεταξύ τους ως προς τις αντιλήψεις τους: ο διανοητικός ελιτισμός του Λορέντσο και το αίσθημα ανεξαρτησίας του Λεονάρντο δεν άφηναν πολλά περιθώρια στον τελευταίο να ανέλθει κοινωνικά μέσω της οικογένειας των Μεδίκων ]]Εργάστηκε στο Μιλάνο από το 1482 ως το 1499. Αρχικά του ανατέθηκε να ζωγραφίσει την «Παναγία των Βράχων» για την Αδελφότητα της Αμώμου Συλλήψεως και τον «Μυστικό Δείπνο» για το μοναστήρι της Σάντα Μαρία ντέλλε Γκράτσιε. Την άνοιξη του 1485 ο Λεονάρντο ταξίδεψε στην Ουγγαρία εκ μέρους του Σφόρτσα για να γνωρίσει τον βασιλιά Ματθίας Κορβίνο, ο οποίος και του ανέθεσε να ζωγραφίσει μια Μαντόνα. Ο Σφόρτσα δέσμευσε τον Λεονάρντο για πληθώρα τέτοιων θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ετοιμασίας αρμάτων για παρελάσεις ειδικών περιστάσεων, ενός σχεδίου και ενός ξύλινου μοντέλου για έναν διαγωνισμό σχεδίασης του θόλου του Καθεδρικού του Μιλάνου, και ενός μοντέλου για ένα γιγαντιαίο ιππικό μνημείο αφιερωμένο στον προκάτοχό του, Φραντζέσκο Σφόρτσα· εάν ολοκληρωνόταν, το μνημείο αυτό, που έμεινε γνωστό ως το «Γκραν Καβάλο» θα ήταν το μεγαλύτερο από τα μόνα δύο τέτοια μνημεία της Αναγέννησης, το έργο «Γκαταμελάτα» του Ντονατέλο στην Πάντοβα και το έργο «Μπαρτολομέο Κολλεόνι» στη Βενετία. Παρά το ότι ο ντα Βίντσι είχε ετοιμάσει τα σχέδια χύτευσης του μνημείου, ο Λουδοβίκος τελικά έδωσε τον μπρούτζο του έργου στον κουνιάδο του για τη χύτευση κανονιών προς υπεράσπιση της πόλης του από τον Κάρολο Η' της Γαλλίας. εναλλ.=|μικρογραφία|Λεονάρντο ντα Βίντσι, μελέτη αλόγου|αριστεράΤο καλοκαίρι του 1490 έλαβε υπό την προστασία του ένα δεκάχρονο αγόρι ονόματι Τζαν Τζάκομο Καπρότι ντα Ορένο ή Σαλαΐνο (που σημαίνει «Ο Μικρός Ακάθαρτος», ήτοι ο σατανάς), γιο αγρότη, που πιθανώς τον πούλησε ως μοντέλο-υπηρέτη με τη ελπίδα μιας καλύτερης ζωής. Ο ντα Βίντσι σημειώνει τον απείθαρχο χαρακτήρα του, αλλά και τα δώρα που του έκανε. Ο Σαλαΐνο έμεινε κοντά στον Λεονάρντο για 30 έτη. Ζωγράφισε έργα τα οποία υπέγραψε ως Αντρέα Σαλαί αλλά, αν και ο Βαζάρι ισχυρίζεται ότι ο Λεονάρντο «του έμαθε πολλά πράγματα για τη ζωγραφική», το έργο του ήταν χαμηλότερης ποιότητας από εκείνο άλλων μαθητών του όπως οι Μάρκο ντ' Οτζόνο και Μπολτράφιο.
Ο εκθρονισμός του Λουδοβίκου Σφόρτσα από τη Γαλλία το 1500, εξανάγκασε τον Λεονάρντο να καταφύγει στη Βενετία, μαζί με τον Σαλαΐνο και τον φίλο του και πρωτοπόρο μαθηματικό Λούκα Πατσιόλι. Στη Βενετία, ο Λεονάρντο εργάστηκε ως στρατιωτικός αρχιτέκτονας οργανώνοντας την άμυνα της πόλης για επικείμενη ναυτική επίθεση. Επιστρέφοντας στη Φλωρεντία το ίδιο έτος, φιλοξενήθηκε από τους Σερβίτες μοναχούς στο μοναστήρι της Σαντίσιμα Αναντσιάτα· εκεί, του δόθηκε εργαστήριο στο οποίο, σύμφωνα με τον Βαζάρι δημιούργησε το σχέδιο της «Παναγίας με το θείο βρέφος, την Αγία Άννα και τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή», ένα έργο που αποκόμισε τέτοιο θαυμασμό που «άντρες και γυναίκες, νέοι και γέροι» συγκεντρώνονταν για να το δουν «σαν να πηγαίναν σε μεγάλο φεστιβάλ».