cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κάλιο
Ιστορία
Το μεταλλικό κάλιο πρωτοαπομονώθηκε το 1807 στην Αγγλία από τον Σερ Χάμφρι Ντέιβι, που το παρέλαβε με ηλεκτρόλυση τήγματος υδροξειδίου του καλίου (KOH), χρησιμοποιώντας ηλεκτρικό ρεύμα από μια, πρόσφατα τότε ανακαλυφθείσα, βολταϊκή στήλη. Μάλιστα, το κάλιο ήταν το πρώτο μέταλλο που απομονώθηκε με ηλεκτρόλυση. Αργότερα, την ίδια χρονιά ο Σερ Χάμφρι Ντέιβι ανέφερε την απομόνωση του μεταλλικού νατρίου, με ηλεκτρόλυση τήγματος υδροξειδίου του νατρίου (NaOH), από ορυκτή προέλευση και όχι από φυτική στάχτη, αποδεικνύοντας έτσι οριστικά, ότι τα μέταλλα νάτριο και κάλιο και άρα και τα άλατά τους είναι διαφορετικές ουσίες.
Παραγωγή
thumb|right|Κάλιο κάτω από [[τετραϋδροφουράνιο|THF.]] Καθαρό μεταλλικό κάλιο μπορεί να απομονωθεί με ηλεκτρόλυση του τήγματος του υδροξειδίου του καλίου (KOH), με μια διεργασία που λίγο άλλαξε από την πρώτη απόπειρα του Σερ Ντέιβι :
Χρησιμοποιείται επίσης θερμική μέθοδος απόκτησης μεταλλικού καλίου από τήγμα χλωριούχου καλίου: Σε θερμοκρασία 850 °C προστίθεται μεταλλικό νάτριο, οπότε έχουμε την ακόλουθη χημική ισορροπία:
Κανονικά, επειδή το κάλιο είναι ηλεκτροθετικότερο από το νάτριο, η παραπάνω χημική ισορροπία είναι μετατοπισμένη σχεδόν τελείως προς τα αριστερά. Στη θερμοκρασία των 850 °C, το παραγόμενο κάλιο εξαερώνεται και με την συνεχή απομάκρυνσή του μετατοπίζει τελικά τη χημική ισορροπία (σχεδόν) μονόδρομα προς τα δεξιά. Δηλαδή τελικά :
Άλατα του καλίου, όπως ο καρναλλίτης, ο λανγκμπεϊνίτης, ο πολυχαλίτης και ο συλβίτης από εκτεταμένα αποθέματα σε (πρώην) αρχαίες λίμνες και θάλασσες, κάνοντας την εξόρυξη και εκμετάλλευση των αλάτων αυτών οικονομικά εφικτή. Η κύρια πηγή του καλίου, η ποτάσσα (Κ2CO3), εξορύσσεται στο Σασκάτσουαν, στην Καλιφόρνια, στη Γερμανία, στο Νέο Μεξικό, στην Γιούτα και σε άλλα μέρη σε ολόκληρο τον κόσμο. Βρίσκεται ακόμη σε αφθονία στη Νεκρή Θάλασσα. Περίπου 900 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του Σασκάτσουαν βρίσκονται μεγάλα κοιτάσματα ποτάσσας που είναι σημαντικές πηγές του μεταλλικού καλίου και των αλάτων του, με αρκετά μεγάλα ορυχεία που λειτουργούν από τη δεκαετία του 1960. Στο Σασκάτσουαν χρησιμοποιήθηκε πρωτοπόρα η μέθοδος του παγώματος της υγρής άμμου (σχηματισμός Μπλέρμορ) με σκοπό να δημιουργηθούν όροφοι ορυχείου από αυτήν. Οι ωκεανοί είναι μια άλλη πηγή καλίου, αλλά η ποσότητα του στοιχείου που παίρνεται από ένα δεδομένο όγκο θαλάσσιου νερού είναι πολύ μικρότερη από αυτήν του νατρίου.
Το μεταλλικό κάλιο σε βαθμό καθαρότητας αντιδραστηρίου πωλούνταν για περίπου 22$/kg το 2010, όταν παραγγέλνονταν σε ποσότητες τόννων. Χαμηλότερης καθαρότητας μεταλλικό κάλιο πωλείται ακόμη οικονομικότερα. Η αγορά του μετάλλου αυτού είναι μεταβλητή, εξαιτίας της δυσκολίας (άρα και αυξημένου κόστους) της αποθήκευσης του στοιχειακού καλίου για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Πρέπει να αποθηκεύεται κάτω από ατμόσφαιρα ξηρού ευγενές αέριο ή μέσα σε άνυδρο πετρέλαιο, για να αποφευχθεί ο επιφανειακός σχηματισμός στρώματος υπεροξειδίου του καλίου (K2O2). Το υπεροξείδιο του καλίου είναι εκρηκτικό ευαίσθητο στην πίεση και εκρύγνηται αν γρατσουνιστεί. Η φωτιά που ακολουθεί μια τέτοια έκρηξη είναι δύσκολο να σβηστεί.
Ισότοπα
Υπάρχουν 24 γνωστά ισότοπα του καλίου. Από αυτά, μόνο τα τρία (3) ακόλουθα υπάρχουν στη φύση:
Εκτός από τη χρησιμότητά τους στη ραδιοχρονολόγηση, τα ισότοπα του καλίου χρησιμεύουν ευρύτατα και ως ιχνηλάτες σε μελέτες της διάβρωσης. Χρησιμοποιούνται ακόμη, επίσης ως ιχνηλάτες, σε μελέτες διατροφικών κύκλων, γιατί το κάλιο είναι ένα μακροστοιχείο απαραίτητο για τη ζωή.
Το 40Κ υπάρχει στο φυσικό κάλιο και γι' αυτό αποτελεί συστατικό του εμπορικού αλατιού σε αξιόλογη ποσότητα, ώστε οι μεγάλες συσκευασίες του προϊόντος, να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επιδείξεις ραδιενεργών πηγών σε σχολικές αίθουσες. Μάλιστα, το 40Κ αποτελεί για το ανθρώπινο σώμα τη μεγαλύτερη φυσική πηγή ραδιενέργειας, μεγαλύτερη κι από αυτήν του επίσης ραδιενεργού 14C. Ένα ανθρώπινο σώμα με μάζα 70 kg, διασπώνται περίπου 4.400 πυρήνες 40Κ ανά δευτερόλεπτο. Η ραδιενέργεια του φυσικού καλίου είναι (συνολικά) 31 Bq/g.
Φυσικές ιδιότητες και χημική ανάλυση
thumb|left|Θετική δοκιμή πυρανίχνευσης καλίου. Το δείγμα που χρησιμοποιήθηκε μάλλον περιέχει και νάτριο και γι' αυτό η φλόγα πάνω από το δείγμα δεν είναι ακριβώς λιλά. Το κάλιο είναι το μέταλλο με τη δεύτερη (2η) μικρότερη πυκνότητα. Μόνο το λίθιο είναι μέταλλο με μικρότερη πυκνότητα. Είναι ένα μαλακό χαμηλότηκτο στερεό. Έχει, μάλιστα, τόσο χαμηλή σκληρότητα, που μοιάζει με αυτή του κεριού και επιτρέπει την κοπή του μετάλλου ακόμη και με ένα κοινό μαχαίρι. Αν ένα κομμάτι κάλιο έχει κοπεί πρόσφατα είναι αργυρόλευκο στην όψη, αλλά στον ατμοσφαιρικό αέρα αρχίζει να οξειδώνεται και να γίνεται γκρι αμέσως μετά την επαφή του μετάλλου με αυτόν.
Σε μια θετική δοκιμή πυρανίχνευσης, το στοιχειακό κάλιο και οι ενώσεις τους βάφουν τη φλόγο με ένα λιλά χρώμα, που όμως μπορεί να καλυφθεί από το (περισσότερο) έντονο κίτρινο χρώμα εκπομπής του νατρίου, αν είναι επίσης παρόν στο δείγμα. Σ' αυτήν την περίπτωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί γυαλί κοβαλτίου, ως φίλτρο για το κίτρινο χρώμα εκπομπής του νατρίου. Η συγκέντρωση του καλίου σε ένα διάλυμα συχνά προσδιορίζεται με τη χρήση φλογοφωτομετρίας, με φασματοσκοπία ατομικής απορρόφησης και τελικά με ζευγικό πλάσμα ή με εκλεκτικά ιονικά ηλεκτρόδια.
Χημικές ιδιότητες
right|thumb|250px|Η αντίδραση του καλίου στο νερό. Προσέξτε το χρώμα της φλόγας. Το δείγμα ήταν, φαίνεται, πιο καθαρό απ' ό,τι στην παραπάνω δοκιμής πυρανίχνευσης. Το στοιχειακό κάλιο πρέπει να προστατεύεται από τον ατμοσφαιρικό αέρα και την υγρασία κατά την αποθύκευσή του, για να αποφευχθεί η διάβρωσή του που οδηγεί σε επιφανειακό (τουλάχιστον) σχηματισμό του οξειδίου του (K2O) ή του υδροξειδίου του (ΚΟΗ), αντίστοιχα. Γι' αυτό τα δείγματα του στοιχειακού καλίου πρέπει να προστατεύονται κάτω από ένα υλικό μέσο που δεν αντιδρά μ' αυτό (το κάλιο δηλαδή) και δεν επιτρέπει τη δίοδο του αέρα ή της υγρασίας ως το δείγμα του μετάλλου. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιείται συνήθως πετρέλαιο, κηροζίνη ή τετραϋδροφουράνιο (THF).
Αντίδραση με το νερό
Όπως και όλα τα άλλα αλκαλιμέταλλα, το κάλιο αντιδρά βίαια με το νερό, παράγοντας υδρογόνο. Η αντίδραση είναι αξιόλογα πιο βίαιη, σε σύγκριση με αυτές του λιθίου ή και του νατρίου και τόσο σημαντικά εξώθερμη, ώστε το παραγόμενο υδρογόνο αναφλέγεται:
Επειδή δε το κάλιο αντιδρά ακόμη και με ίχνη υγρασίας, και το παραγόμενο υδροξείδιο του καλίου είναι μη πτητικό, το στοιχειακό κάλιο μόνο του ή σε κράμα με νάτριο (δηλαδή NaK), χρησιμοποιείται για απομάκρυνση ιχνών υγρασίας από διαλύτες στους οποίους είναι ανεπιθύμητη, συνήθως πριν από απόσταξη. Σ' αυτές τις περιπτώσεις δρα ως ένα ισχυρό αφυδατικό μέσο.
Το κάλιο αντιδρά ακόμη, με όλα τα ηλεκτραρνητικά στοιχεία, αλλά και με αρκετά ηλεκτροθετικότερα, όπως τα μεταλλοειδή, δίνοντας τις αντίστοιχες ενώσεις:
Αντιδράσεις με το οξυγόνο και οξείδια του καλίου
Με οξυγόνο, το στερεό μεταλλικό κάλιο σχηματίζει υπεροξείδιο του καλίου (K2O2) :
Το απλό οξείδιο του καλίου (K2O), παράγεται με επίδραση υπεροξειδίου του καλίου σε μεταλλικό κάλιο:
Εναλλακτικά, μπορεί να παραχθεί και με επίδραση νιτρικού καλίου (KNO3) σε μεταλλικό κάλιο:
Τέλος, με επίδραση καθαρού οξυγόνου σε τήγμα μεταλλικού καλίου, παράγεται το σουπεροξείδιο του καλίου (KO2):
Αντίδραση με αλογόνα
Αντιδρά επίσης με τα αλογόνα (X2), όπου Χ = F, Cl, Br ή και I, σχηματίζοντας τα αντίστοιχα αλογονούχα άλατα:
Αντίδραση με θείο και σουλφίδια του καλίου
Το κάλιο αντιδρά με το θείο, σχηματίζοντας, ανάλογα με τις συνθήκες, τα ακόλουθα σουλφίδια:
Π.χ. η γενική στοιχειομετρική εξίσωση που δίνει κάθε σουλφίδιο του καλίου είναι η ακόλουθη (όπου x: 1-6):
Αντίδραση με το υδρογόνο
Το κάλιο αντιδρά με το υδρογόνο, παράγοντας υδρίδιο του καλίου:
Αντίδραση με το σελήνιο
Το κάλιο αντιδρά με το σελήνιο, παράγοντας σεληνιούχο κάλιο:
Αντίδραση με το τελλούριο
Το κάλιο αντιδρά με το τελλούριο, παράγοντας τελλουριούχο κάλιο:
Ως αναγωγικό μέσο
Το στοιχειακό κάλιο δρα ως αναγωγικό μέσο, αντικαθιστώντας τα περισσότερα άλλα μέταλλα (αφού ελάχιστα είναι πιο ηλεκτροθετικά) από τα άλατά τους. Βέβαια, σε βιομηχανικές εφαρμογές συνήθως προτιμάται το νάτριο σ' αυτόν το ρόλο, ως οικονομικότερο, αλλά το κάλιο είναι ισχυρότερο αναγωγικό. Π.χ. μπορεί να απελευθερώσει το τιτάνιο, από το τετραχλωριούχο τιτάνιο.
Αντίδραση με τις αλκοόλες
Όπως και όλα τα άλλα αλκαλιμέταλλα, το κάλιο αντιδρά βίαια με τις αλκοόλες (ROH), σχηματίζοντας το αντίστοιχο αλκοολικό άλας. :
Αντίδραση με τα καρβοξυλικά οξέα
Όπως και όλα τα άλλα αλκαλιμέταλλα, το κάλιο αντιδρά βίαια με τα καρβοξυλικά οξέα (RCOOH), σχηματίζοντας το αντίστοιχο καρβοξυλικό άλας.:
Αντίδραση με «εξωτερικά» αλκίνια
Όπως και όλα τα άλλα αλκαλιμέταλλα, το κάλιο αντιδρά με τα «εξωτερικά» (όσα έχουν τον τριπλό δεσμό τους στο ακραίο (#1) άτομο άνθρακα) αλκίνια (RC ≡ CH), σχηματίζοντας το αντίστοιχο «αλκινιλίδιο» :
Αντίδραση Βυρτς
Το κάλιο, με αλκυλαλογονίδια (RX) δίνει επίσης, όπως και το νάτριο, την αντίδραση Βυρτς (Würtz) :
Αλκυλοκάλια
Το κάλιο, με αλκυλαλογονίδια (RX), σε άνυδρο και ψυχρό περιβάλλον δίνει τα αντίστοιχα αλκυλοκάλια (οργανομεταλλικές ενώσεις με κάλιο) :
Άλατα με μηλονικούς εστέρες
Στους εστέρες του μηλονικού οξέος (ROOCCH2COOR), τα δύο (2) άτομα υδρογόνου του κεντρικού μεθυλενίου είναι αρκετά όξινα ώστε να μπορούν να αντικατασταθούν από νάτριο, αλλά και από κάλιο :
Άλατα με ακετοξικούς εστέρες
Στους εστέρες του ακετοξικού οξέος (CH3COCH2COOR), τα δύο (2) άτομα υδρογόνου του κεντρικού μεθυλενίου είναι αρκετά όξινα ώστε να μπορούν να αντικατασταθούν από νάτριο, αλλά και από κάλιο :
Αντιδράσεις με κετόνες
Το κάλιο, όπως επίσης ομοίως το νάτριο και το μαγνήσιο, αντιδρά με κετόνες RCOR', παράγοντας τελικά (μετά από υδρόλυση) δευτεροταγείς διόλες :
Βιοχημικός ρόλος
Η επαναρρόφηση νατρίου από τους νεφρούς συνδυάζεται με αυξημένη απώλεια καλίου. Η αλκάλωση αυξάνει την είσοδο του καλίου στα κύτταρα και συνεπώς προκαλεί υποκαλιαιμία. Η οξέωση αντίθετα αυξάνει την έξοδο καλίου από τα κύτταρα και συνεπώς προκαλεί υπερκαλιαιμία.
Τα επίπεδα καλίου θα πρέπει να ελέγχονται προσεκτικά σε ασθενείς με ουραιμία, νόσο του Άντισον, εμετούς, διάρροια και σε ασθενείς που λαμβάνουν διουρητικά και στεροειδή ή διγοξίνη. Ψευδώς υψηλές τιμές καλίου στον ορό παρατηρούνται μετά από παρατεταμένη χρήση ελαστικής περιχειρίδας κατά την αιμοληψία καθώς και μετά από αιμόλυση.
Το κάλιο είναι το όγδοο (8ο) ή το ένατο (9ο) χημικό στοιχείο κατά μάζα (0,2%) του ανθρώπινου σώματος. Για παράδειγμα, ένα σώμα 60 κιλών περιέχει 120 γραμμάρια καλίου. Το ασβέστιο και ο φωσφόρος είναι πιο άφθονα (πάντα κατά μάζα) στο ανθρώπινο σώμα, ενώ το νάτριο και το χλώριο έχουν περιεκτικότητα περίπου ίση με τα 2/3 της περιεκτικότητας του καλίου.
Τα κατιόντα του καλίου είναι σημαντικά για τη λειτουργία του νευρικού συστήματος, κεντρικού και περιφερειακού. Ακόμη, ρυθμίζουν την ωσμωτική ισορροπία μεταξύ των κυττάρων και του υγρού που τα περιβάλλει, καθώς η κυτταρική μεμβράνη έχει ένα ειδικό υποοργανίδιο, την Na+/K+ATPάση, που λειτουργεί ως αντλία εισαγωγής - εξαγωγής του αντίστοιχου ιονικού ζεύγους, σε όλα τα ζώα (αλλά όχι και σε όλα τα φυτά). Αυτή η «ιονική αντλία» χρησιμοποιεί τη χημική ενέργεια που εκλύεται από την υδρόλυση ενός μορίου ATP σε ADP και φωσφορικό οξύ, για να εξάγει τρία (3) κατιόντα νατρίου έξω από το κύτταρο και να εισάγει παράλληλα δύο (2) κατιόντα καλίου μέσα στο κύτταρο. Η διαφορά του ενός κατιόντος δημιουργεί ένα ηλεκτροχημικό δυναμικό γύρω από την κυτταρική μεμβράνη. Επιπρόσθετα, υπάρχουν τα τετραμερή ιονικά κανάλια καλίου, που είναι κρίσιμης σημασίας για την αντιμετώπιση της υπερφόρτισης, ιδιαίτερα των νευρώνων όταν έχει ενεργοποιηθεί μια δυναμική πράξη. Το ιονικό κανάλι καλίου που έχει ανακαλυφθεί πιο πρόσφατα είναι το KirBac3.1, που δίνει συνολικά (μαζί με το τετραμερές που αναφέρθηκε παραπάνω) πέντε (5) ιονικά κανάλια καλίου (με αντίστοιχες ονομασίες KcsA, KirBac1.1, KirBac3.1, KvAP και MthK) σε μία καθορισμένη δομή. Αυτά τα παραπάνω αναφερόμενα πέντε (6) ιονικά κανάλια καλίου είναι όλα από προκαρυωτικά είδη.
Υποκαλιαιμία
Μια αφύσικα χαμηλή συγκέντρωση καλίου αναφέρεται ως υποκαλιαιμία. Αίτια: Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν αφύσικη ξηρότητα δέρματος, ακμή, κρυολογήματα, δυσκοιλιότητα, κατάθλιψη, διάρροια, μειωμένη λειτουργία αντανακλαστικών, οίδημα, νευρικότητα, ανικανοποίητη δίψα, αυξομειώσεις στον ρυθμό της καρδιάς, ελαττωμένη ανοχή στη γλυκόζη, αϋπνία, μυϊκή κόπωση και αδυναμία, ναυτία και εμετό, περιοδικούς πονοκεφάλους, πρωτεϊνουρία και κατακράτηση νατρίου.
Θεραπεία υποκαλιαιμίας
Όταν η έλλειψη καλίου μπορεί να αποδοθεί σε συγκεκριμένη ασθένεια ή σε πυρετό και διάρροια, ο γιατρός μπορεί συνήθως να αντιμετωπίσει τις υποκείμενες συνθήκες και να διασφαλίσει ότι υπάρχει επαρκές κάλιο στη διατροφή. Αν η φαρμακευτική αγωγή είναι η αιτία, συνιστάται μια αλλαγή στη συνταγή ή σε ορισμένες περιπτώσεις μια δίαιτα υψηλή σε κάλιο. Μπορεί, επίσης, να χρειαστούν συμπληρώματα μετάλλων, αν ο ασθενής δεν μπορεί να πάρει αρκετό κάλιο, μέσω της διατροφής. Σε σοβαρές περιπτώσεις το κάλιο μπορεί να χορηγηθεί ενδοφλεβίως. Τροφές πλούσιες σε κάλιο είναι το βόειο κρέας, το κοτόπουλο και ψάρια όπως ο μπακαλιάρος, ο σολομός και οι σαρδέλες. Καλές πηγές καλίου αποτελούν επίσης τα μπιζέλια, οι ντομάτες, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και οι φλούδες της πατάτας. Οι μπανάνες, τα φύκια, τα πεπόνια, τα βερίκοκα και τα εσπεριδοειδή είναι επίσης πλούσια σε κάλιο, όπως και τα αποξηραμένα φρούτα (μάνγκο, βερίκοκα), οι ξηροί καρποί και η σοκολάτα.
Υπερκαλιαιμία
Αφύσικα υψηλές συγκεντρώσεις καλίου αναφέρονται ως υπερκαλιαιμία. Η υπερκαλιαιμία συμβαίνει όταν η λήψη καλίου ξεπερνά την ικανότητα των νεφρών να το αποβάλλουν. Αυτό μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα νεφρά. Σε χρόνια νεφρική νόσο παρουσιάζονται υψηλά επίπεδα καλίου στο αίμα, λόγω της μειωμένης αποβολής του από τον ελαττωμένο ή ανύπαρκτο όγκο ούρων.
Θεραπεία υπερκαλιαμίας
Υιοθετώντας διατροφή χαμηλή σε κάλιο μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος ανάπτυξης υπερκαλιαιμίας και των συνεπειών αυτής, όπως σοβαρή μυϊκή αδυναμία, παράλυση και καρδιακές αρρυθμίες που μπορεί να οδηγήσουν σε θάνατο. Προληπτικά μέτρα για την διατήρηση χαμηλών επιπέδων καλίου, αποτελούν η δίαιτα χαμηλή σε κάλιο και η αποφυγή της χρήσης φαρμάκων που αυξάνουν τα επίπεδα καλίου.
Διάγνωση
Για να συγκεντρωθούν αρκετές πληροφορίες για τη διάγνωση, η μέτρηση του καλίου είναι αναγκαίο να επαναληφθεί καθώς η αύξηση μπορεί να οφείλεται σε αιμόλυση στο πρώτο δείγμα. Στον ορό το φυσιολογικό επίπεδο του καλίου είναι 3,5 - 5 mEq / L. Γενικά, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν εξετάσεις αίματος για τη νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, άζωτο ουρίας αίματος),τη γλυκόζη και περιστασιακά την κινάση της κρεατίνης και της κορτιζόλης. Ο υπολογισμός της σωληνοειδούς κλίσης του καλίου μπορεί μερικές φορές να βοηθήσει στη διάκριση της αιτίας της υπερκαλιαιμίας. Σε πολλές περιπτώσεις θα πραγματοποιηθεί νεφρικό υπερηχογράφημα, αφού η υπερκαλιαιμία είναι άκρως ενδεικτική της νεφρικής ανεπάρκειας. Επίσης, μπορεί να γίνει ηλεκτροκαρδιογράφημα για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει σημαντικός κίνδυνος καρδιακών αρρυθμιών.
Κάλιο και διατροφή
Μια διατροφή πλούσια σε κάλιο φαίνεται ότι έχει ισχυρές ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία. Συσχετίζεται με σημαντικά μειωμένο κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο ή αποπληξία, καρδιοπάθεια και γενικά, για καρδιαγγειακή πάθηση.
Το κάλιο είναι απαραίτητο στοιχείο στη διατροφή των ατόμων με υπέρταση, διότι βοηθάει στην απομάκρυνση του νατρίου. Πολλοί έχουν συνδέσει τη διατροφή που είναι υψηλή σε νάτριο (αλάτι) με την υπέρταση, αλλά αυτό που δε γνωρίζουν οι περισσότεροι είναι ότι η διατροφή χαμηλή σε κάλιο μπορεί να οδηγήσει σε υψηλή αρτηριακή πίεση.
Ο λόγος για τον οποίο το κάλιο μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, φαίνεται να είναι η δράση του στην αρτηριακή πίεση. Το κάλιο βοηθά στη μείωση της υψηλής πίεσης και συμβάλλει στη θεραπεία κατά της υπέρτασης.
Το κάλιο δεν αποθηκεύεται στο σώμα μας και έτσι πρέπει να το προσλαμβάνουμε μέσω της τροφής. Υπάρχουν τροφές αλλά και προϊόντα στο εμπόριο που είναι εμπλουτισμένα με κάλιο (π.χ. ρόφημα φρούτων με κάλιο) τα οποία βοηθούν στην αποβολή του νατρίου από το αίμα και συνεπώς στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Άλλες σημαντικές ιδιότητες του καλίου είναι η λειτουργία του εγκεφάλου, αφού τα κανάλια καλίου στον εγκέφαλο παίζουν κυρίαρχο ρόλο στη μνήμη και τη μάθηση. Μερικές έρευνες έχουν δείξει μειωμένες πιθανότητες εγκεφαλικού επεισοδίου στα άτομα που ακολουθούσαν με διατροφή πλούσια σε κάλιο. Σε άτομα με διαβήτη, μια διατροφή χαμηλή σε κάλιο μπορεί να ρίξει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, προκαλώντας υπογλυκαιμία.
Μια άλλη, εξίσου σημαντική ιδιότητα του καλίου είναι, ότι βοηθά στα αντανακλαστικά των νεύρων που είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά μηνυμάτων από το ένα μέρος του σώματος στο άλλο. Επίσης, το κάλιο ευθύνεται για τη σύσπαση των μυών του σώματος.
Κάποιοι θεωρούν το κάλιο αγχολυτικό, αφού τονώνει τον οργανισμό από το άγχος και το στρες. Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζει το κάλιο στον μεταβολισμό των λιπών, της πρωτεΐνης και των υδατανθράκων, αφού λαμβάνει μέρος στη διαδικασία διάσπασης αυτών των θρεπτικών συστατικών.
Κάλιο και οστεοπόρωση
Να σημειωθεί ότι εκτός από τη ρύθμιση της πίεσης του αίματος, το κάλιο παίζει ρόλο και στην πρόληψη της οστεοπόρωσης. Το κάλιο μειώνει την απέκκριση του ασβεστίου από το σώμα, ενώ το αλάτι (νάτριο) οδηγεί το ασβέστιο έξω από το σώμα. Μελέτες έχουν δείξει θετική σχέση μεταξύ μιας διατροφής πλούσιας σε κάλιο και της υγείας των οστών, ιδιαίτερα μεταξύ των ηλικιωμένων γυναικών. Αυτό υποδηλώνει ότι τροφές πλούσιες σε κάλιο μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στην πρόληψη της οστεοπόρωσης.
Κάλιο και αθλητές
Οι αθλητές είναι μια κατηγορία πληθυσμού που έχει αυξημένες ανάγκες σε κάλιο, ειδικότερα σε περιόδους εντατικής άσκησης, για να αντικαταστήσουν την απώλεια μυϊκής μάζας και καλίου που αποβάλλεται μέσω του ιδρώτα, κατά τη διάρκεια της άθλησης. Όταν υπάρχει μεγάλη απώλεια καλίου, έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν μυϊκές κράμπες και αρρυθμίες στην καρδιά. Ένα ποτήρι χυμό πορτοκάλι ή 1 μπανάνα μετά από μια ώρα άσκησης, αρκούν για να επαναφέρουν το κάλιο στον οργανισμό.
Χρήσεις
Το αυτούσιο μέταλλο έχει ελάχιστες βιομηχανικές χρήσεις, σε ορισμένα κράματα. Εκτός από τη χρονολόγηση, κάποια ισότοπα του καλίου χρησιμοποιούνταν ευρέως ως ανιχνευτές σε μελέτες του καιρού. Είχαν επίσης χρησιμοποιηθεί για μελέτες του κύκλου των θρεπτικών ουσιών, γιατί το κάλιο είναι ένα κύριο συστατικό της ανάπτυξης των φυτών, άρα και απαραίτητο για τη ζωή. Σήμερα χρησιμοποιούνται ευρέως ενώσεις του καλίου ως λιπάσματα και, σε μικρότερες ποσότητες, σε φαρμακευτικά σκευάσματα για τη θεραπεία της υποκαλιαιμίας.
Μπαρ (μονάδα μέτρησης)
Το μπαρ (διεθν: bar· ελληνιστί: βάρο(ν)) είναι μονάδα μέτρησης πίεσης που ισοδυναμεί με 105 Pa. Αντιστοιχεί με 750 mmHg (χιλιοστομέτρων υδραργυρικής στήλης) δηλαδή περίπου στην ατμοσφαιρική πίεση στην επιφάνεια της θάλασσας. Παρενθετικά, η ατμοσφαιρική πίεση ορίζεται ως η πίεση που εξασκεί κατακόρυφη στήλη υδραργύρου ύψους 760 χιλιοστομέτρων (mm) ή 29,92΄΄ (ίντσες) σε γεωγραφικό πλάτος 45° και υπό θερμοκρασία ίση προς τη θερμοκρασία πήξης του ύδατος. Η μέση ατμοσφαιρική πίεση στη στάθμη της θάλασσας (μέση στάθμη) είναι 1013 mbar (μίλιμπαρ ή χιλιοστόβαρο), όπου mbar είναι υπομονάδα του μπαρ. Σήμερα το mbar χρησιμοποιείται ως μονάδα μέτρησης της ατμοσφαιρικής πίεσης και έχει αντικαταστήσει το χιλιοστόμετρο υδραργυρικής στήλης (mmHg) ή την ίντσα υδραργυρικής στήλης.
Ισοδυναμία με άλλες μονάδες πίεσης
Κατηγορία:Μετεωρολογία Κατηγορία:Μονάδες πίεσης Κατηγορία:Μονάδες που δεν ανήκουν στο SI
2378 Πάνεκεκ
Ο Πάνεκεκ (Pannekoek) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 10,961. Ανακαλύφθηκε το 1935 από τον Ολλανδό αστρονόμο Χέντρικ βαν Γκεντ, που παρατηρούσε από το Γιοχάνεσμπουργκ, και πήρε το όνομά του προς τιμή του συμπατριώτη του αστρονόμου Άντον Πάνεκεκ.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος του Πάνεκεκ εκτιμάται σε 32,26 ± 2,5 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος του είναι Cgh, ενώ το γεωμετρικό άλβεδό του είναι 0,089 ± 0,016. Ο Πάνεκεκ περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του μία φορά κάθε 10 ως 14 ώρες περίπου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι-πηγές
Πανεκεκ
Πευκώδη
Τα Πευκώδη (Pinales) είναι τάξη στην συνομοταξία Pinophyta, Ομοταξία Pinopsida περιλαμβάνει όλα τα αρτίγονα κωνοφόρα. Αυτή η τάξη ήταν προηγουμένως γνωστή ως τα Coniferales.
Το διακριτικό χαραλτηριστικό είναι η αναπαραγωγική δομή γνωστή ως κουκουνάρι που παράγεται από όλα τα Pinales. Όλα τα υπάρχοντα κωνοφόρα, όπως τα πεύκα (γένος Pinus), οι κέδροι (γένος Cedrus), οι ελάτες (γένος Abies), οι ερυθρελάτες (γένος Picea) και οι λάρικες (γένος Larix) στην οικογένεια των Πευκοειδών, όπως και τα κυπαρίσσια (γένος Cupressus), οι άρκευθοι (γένος Juniperus) και οι σεκόιες (γένος Sequoia) στην οικογένεια των Κυπαρισσοειδών, καθώς και οι τάξοι, περιλαμβάνονται εδώ. Μερικά απολιθώματα κωνοφόρα, εντούτοις, ανήκουν σε άλλες διακριτές τάξεις στην συνομοταξία Pinophyta.
Οι τάξοι είχαν προηγουμένως χωρισθεί σε μια διακριτή τάξη (Τάξη Taxales), αλλά γενετικά στοιχεία δείχνουν ότι οι τάξοι είναι μονοφυλετικοί με άλλα κωνοφόρα και περιλαμβάνονται τώρα στην Τάξη Pinales. Παρ' όλα αυτά, τα στοιχεία τα στοιχεία για αυτά τα γεγονότα είναι αόριστα, γι' αυτό ήταν πιθανώς μια αμφιβολία μέσα στον χρόνο.
Οι οικογένειες που περιλαμβάνονται είναι Αρωκαριοειδή (Araucariaceae), Κεφαλοταξοειδή (Cephalotaxaceae), Κυπαρισσοειδή (Cupressaceae), Emporiaceae, Majonicaceae, Πευκοειδή (Pinaceae), Ποδοκαρποειδή (Podocarpaceae), Σκιαδοπιτυοειδή (Sciadopityaceae), Ταξοειδή (Taxaceae), Ταξοδιοειδή (Taxodiaceae), Ullmanniaceae, Utrechtiaceae, Voltziaceae.
Κρίτων Χρυσοχοΐδης
Ο Κρίτων Χρυσοχοΐδης (γενν. Καβάλα, 1948) είναι ιστορικός, βυζαντινολόγος, ομότιμος Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, όπου από το 1980 ώς το 2015 διηύθυνε το πρόγραμμα Αρχειακών, Διπλωµατικών και Παλαιογραφικών Ερευνών, καθώς και τη σειρά Αθωνικά Σύμμεικτα.
Κύριο πεδίο έρευνάς του είναι οι αρχειακές και παλαιογραφικές έρευνες, η Βυζαντινή και πρώιµη µεταβυζαντινή Αγιολογία, καθώς και η ιστορία των βυζαντινών και μεταβυζαντινών εκκλησιαστικών θεσμών και του μοναχισμού, με έμφαση στην ιστορία του Αγίου Όρους.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες ιστορικοί Κατηγορία:Έλληνες βυζαντινολόγοι
Σρατσιμίρ
Ο Σρατσιμίρ, βουλγαρ. Срацимир (άκμασε 1324-1331) είναι ο ιδρυτής του Οίκου του Στρασιμίρ. Ήταν ένας Βούλγαρος μεγιστάνας (γαιοκτήμονας) με τον τίτλο του δεσπότη, που κατείχε την περιοχή του Κραν.
Δεν είναι γνωστό πότε έλαβε τη διακυβέρνηση του Κραν· την είχε πριν από τη βασιλεία του γιου του Ιβάν Αλεξάνταρ και τη διατήρησε κατά τη βασιλεία εκείνου (βασ. 1331-1371).
Βαροβαθμίδα
Βαροβαθμίδα ή Βαροβαθμίς ονομάζεται η μεταβολή της ατμοσφαιρικής πίεσης (καθέτου διευθύνσεως επί των ισοβαρών) στη μονάδα της γεωγραφικής απόστασης, που είναι η μία μοίρα. Όταν η βαροβαθμίδα μεταξύ δύο παρακείμενων τόπων έχει τιμή ίση προς το μηδέν, τότε μεταξύ των δύο αυτών τόπων επικρατεί άπνοια, δηλαδή ο αέρας παραμένει οριζόντια ακίνητος, και άνεμοι δεν παρατηρούνται.
Σρατσιμίρ
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε την Κεράτσα Πετρίτσα, κόρη του Σισμάν του Βιντίν και αδελφή του Μιχαήλ Γ΄ της Βουλγαρίας. Είχαν τέκνα:
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος του Σρατσιμίρ
Βαροβαθμίδα
Δύναμη βαροβαθμίδας
Συνεπώς η γνώση της βαροβαθμίδας, πάντα μεταξύ δύο τόπων, προσδιορίζει εμπειρικά και τη δύναμη των ανέμων που θα παρατηρηθούν στο χαμηλότερης ατμοσφαιρικής πίεσης τόπο, με διεύθυνση από εκείνη του έτερου τόπου.
Σημείωση
Η βαροβαθμίδα αυτή δεν θα πρέπει να συγχέεται με τη κατακόρυφη βαροβαθμίδα
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μετεωρολογία
Περμ
Το Περμ (ρωσικά: Перм, Πιερμ) είναι πόλη και διοικητικό κέντρο του Κράι Περμ της Ρωσίας. Είναι χτισμένη στις όχθες του ποταμού Κάμα, στο ευρωπαϊκό τμήμα της Ρωσίας κοντά στα Ουράλια Όρη. Έχει 991.162 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2010 και από το 1940 έως το 1957 η πόλη ήταν γνωστή με το όνομα Μόλοτοφ (Мо́лотов). .
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ευρωπαϊκές πόλεις της Ρωσίας
Τούλκαρμ
Το Τούλκαρμ (طولكرم· טול כרם) είναι παλαιστινιακή πόλη στη Δυτική Όχθη, η οποία βρίσκεται στο Κυβερνείο Τούλκαρμ. Η ισραηλινή πόλη Νετάνια βρίσκεται στα δυτικά, οι παλαιστινιακές πόλεις Ναμπλούς και Τζενίν στα ανατολικά. Σύμφωνα με το Παλαιστινιακό Κεντρικό Στατιστικό Γραφείο, το 2007 το Τουλκάρμ είχε 51.300 κατοίκους ενώ ο παρακείμενος καταυλισμός προσφύγων είχε πληθυσμό 10.641 άτομα.
Ετυμολογία
Το αραβικό όνομα μεταφράζεται ως «ο μακρύς (τόπος) του αμπελώνα» και μπορεί να προέρχεται από την αραμαϊκή ονομασία Τουλ Κάρμα («λόφος του αμπελώνα») που χρησιμοποιήθηκε για το Τούλκαρμ από τους Σταυροφόρους και τους μεσαιωνικούς Σαμαρείτες κατοίκους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Παλαιστίνης
Ούγκο Φόσκολο
Ο Ούγκο Φόσκολο (Ugo Foscolo, πραγματικό βαπτιστικό Niccolò, γνωστός στην Ελλάδα ως Ούγος Φώσκολος, 6 Φεβρουαρίου 1778 - 10 Σεπτεμβρίου 1827) ήταν Ιταλός ποιητής.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Ζάκυνθο και ήταν γιος του γιατρού Αντρέα Φόσκολο, Ενετού γεννημένου στην Κέρκυρα, και της Ελληνίδας Διαμαντίνας Σπαθή.
Το 1794 εγκαταστάθηκε στη Βενετία, παρακολούθησε μαθήματα κλασσικής παιδείας και άρχισε να συναναστρέφεται μέλη των φιλολογικών κύκλων στους οποίους πρωταγωνιστούσε η κόμισσα Ιζαμπέλα Αλμπρίτζι-Θεοτόκη. Η Κόμισσα επιμελήθηκε της εκπαίδευσης του Φόσκολο σε όλους τους τομείς, του ερωτικού συμπεριλαμβανομένου, παρά το ότι το 1795 είχε τα διπλάσια χρόνια του.
Το 1797 απέκτησε φήμη όταν παραστάθηκε η τραγωδία του Tieste (Θυέστης). Το 1799 χαιρέτισε την κατάλυση της Ενετικής Δημοκρατίας από τον Ναπολέοντα σαν μια νίκη της αληθινής δημοκρατίας έναντι της ολιγαρχίας με την ωδή του Στον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, ελευθερωτή. Πλην όμως ο Ναπολέων παραχώρησε τα ενετικά εδάφη στους Αυστριακούς με τη συνθήκη του Κάμπο-Φόρμιο και ο Φόσκολο κατήγγειλε την αισχρή συναλλαγή στο μυθιστόρημά του Τελευταίες επιστολές του Γιάκοπο Όρτις στα 1803. Παρ’ όλα αυτά πολέμησε στο πλευρό των Γάλλων εναντίον Αυστριακών και Ρώσων και μετά τη μάχη του Μαρένγκο (1800) έγινε λοχαγός της ιταλικής μεραρχίας του γαλλικού στρατού.
Διορίστηκε σε διάφορες θέσεις και φρουρές στην Ιταλία και στη Γαλλία ζώντας μια μάλλον έκλυτη ζωή, και το 1808 έγινε καθηγητής Ρητορικής στο Πανεπιστήμιο της Παβίας. Έπεσε όμως στη δυσμένεια των γαλλικών αρχών για κάποιους σατιρικούς του στίχους κατά του Ναπολέοντα και περιπλανήθηκε στη Φλωρεντία, το Μιλάνο και, μετά την πτώση του Ναπολέοντα, στην Ελβετία, για να καταλήξει στην Αγγλία το 1816. Οι Άγγλοι φιλελεύθεροι του επιφύλαξαν θερμή υποδοχή, σύντομα όμως αποξενώθηκε λόγω του δύσκολου χαρακτήρα του και της άσωτης ζωής του. Εξοικονομούσε τα προς το ζην παραδίδοντας μαθήματα και γράφοντας σε περιοδικά και πέρασε τα τελευταία του χρόνια μέσα στη φτώχεια. Πέθανε το 1827.
Ο Φόσκολο στέκεται στο μεταίχμιο του νεοκλασσικισμού και του πρώιμου ρομαντισμού. Αριστούργημά του θεωρείται το ποίημά του Dei sepolcri (Οι τάφοι): με αφορμή ένα διάταγμα του Ναπολέοντα περί δημοκρατικής ομοιομορφίας των τάφων, ο Φόσκολο ανατρέχει στους μεγάλους νεκρούς της Ελλάδος, της Ιταλίας και της Φλωρεντίας ειδικότερα. Ήταν έργο που επηρέασε το κίνημα του Risorgimento (Ιταλική ενοποίηση) και παραμένει αγαπητό μέχρι σήμερα.
Το 1871 η σορός του μεταφέρθηκε στην Ιταλία και ενταφιάστηκε δίπλα στους μεγάλους νεκρούς που ύμνησε, στη Βασιλική του Σάντα Κρότσε της Φλωρεντίας, «σ’ ένα ναό που όλες μάζεψε τις δόξες / της Ιταλίας για να τις διαφυλάξει».
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιταλοί ποιητές
Βάλανος (ανατομία)
Η κεφαλή του πέους, επιστημονικά βάλανος, είναι το μεγεθυμένο βολβοειδές άκρο που βρίσκεται στην κορυφή του ανθρώπινου πέους. Αποτελεί μέρος των αρσενικών γεννητικών οργάνων στα περισσότερα θηλαστικά. Στους ανθρώπους η βάλανος βρίσκεται καλυμμένη από την ακροποσθία. Η επιφάνειά της έχει γυαλιστερή όψη και λεία υφή που οφείλεται στην εξωτερική επένδυση από βλεννογόνο. Η περιοχή συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό νεύρων και αιμοφόρων αγγείων που την καθιστούν ιδιαίτερα ευαίσθητη σε εξωτερικά ερεθίσματα. Το όνομά της προέρχεται απ' το αρχαίο βάλανος (βελανίδι).
Δομή
μικρογραφία|190px|1.Περιτονία 2.Σηραγγώδη σώματα 3.Βαλανοποσθική αυλάκωση 4.Στεφάνη 5.Ακροποσθία 6.Σώμα βαλάνου 7.Στόμιο ουρήθρας 8.Σκαφοειδής βόθρος ουρήθρας 9.Ινώδης χιτώνας 10.Σπογγώδες σώμα 11.Ουρήθρα. Η βάλανος αποτελείται από σπογγώδη ιστό, ο οποίος κατά την στύση γεμίζει με αίμα μέσω των αρτηριών. Το σώμα της βαλάνου εφάπτεται πάνω στα δύο σηραγγώδη σώματα και αποτελεί επέκταση του σπογγώδους σώματος που περιβάλλει την ουρήθρα στον κορμό του πέους. Κατά τη στύση η κεφαλή διογκώνεται, γίνεται στητή και αποκτά μεγαλύτερη ευαισθησία.
Στην κορυφή της κεφαλής βρίσκεται το στόμιο της ουρήθρας, από όπου εξέρχονται τα ούρα, τα σπερματικά και προσπερματικά υγρά. Το κομμάτι του δέρματος που καλύπτει και προστατεύει την βάλανο από περιττές τριβές ονομάζεται ακροποσθία. Το πίσω μέρος της κεφαλής το διατρέχει ένα λεπτό και ελαστικό κομμάτι δέρματος που ενώνει την βάλανο με το σώμα του πέους και αποκαλείται χαλινός. Το όριο που διαχωρίζει το πέος ανάμεσα στην κεφαλή και στο κυρίως σώμα λέγεται αυχένας του πέους, ενώ τα στρογγυλεμένα άκρα, που εξέχουν πάνω από τον αυχένα, ονομάζονται στεφάνη ή στέμμα της βαλάνου.
Ακροποσθία
H βάλανος βρίσκεται συνεχώς καλυμμένη από την ακροποσθία. Η αποκάλυψη της μπορεί να επιτευχθεί εύκολα τραβώντας απαλά την ακροποσθία προς τα πίσω, είτε και αυτόματα κατά την διάρκεια της στύσης. Αντίθετα, στους άνδρες που έχουν κάνει περιτομή η βάλανος βρίσκεται συνεχώς εκτεθειμένη. Η ακροποσθία διατηρεί την υγρασία στο βλεννογόνο της βαλάνου. Για τον λόγο αυτό, η υφή της είναι πιο στεγνή στους περιτμημένους άνδρες λόγω της συνεχούς επαφής της με τον αέρα.
Κατά την παιδική ηλικία, η ακροποσθία μπορεί να είναι ελαφρώς στενή κάνοντας την εμφάνιση της κεφαλής του πέους δύσκολη, ή ακόμα και επίπονη για ορισμένα αγόρια. Αυτό αλλάζει σταδιακά στην περίοδο της εφηβείας, όταν τα γεννητικά όργανα ωριμάζουν και το δέρμα αποκτά μεγαλύτερη ελαστικότητα. Έως την ηλικία των 18 ετών τα περισσότερα αγόρια θα έχουν πλήρως ανασυρόμενη ακροποσθία. Μια ήπια στένωση της ακροποσθίας σε ενήλικες δεν είναι απαραίτητα ανησυχητική, ενώ αντιμετωπίζεται και με μη επεμβατικούς τρόπους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ανθρώπινο ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα Κατηγορία:Πέος Κατηγορία:Αναπαραγωγικό σύστημα αρσενικών θηλαστικών
Πήτερ Σάφερ
Ο Πήτερ Σάφερ (Peter Levin Shaffer, 15 Μαΐου 1926 – 6 Ιουνίου 2016) ήταν Άγγλος θεατρικός συγγραφέας. Πολλά έργα του έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Λίβερπουλ στην εβραϊκή οικογένεια του Τζακ Σάφερ, υπαλλήλου μεσιτικού γραφείου, και της Ρέκα (πατρ. όνομα Fredman). Ο δίδυμος αδελφός του, Άντονυ, είναι επίσης θεατρικός συγγραφέας.
Αποφοίτησε από το St Paul's School στο Λονδίνο και κέρδισε υποτροφία για το Τρίνιτι Κόλλετζ )Καίμπριτζ) για να σπουδάσει ιστορία. Συμμετείχε στο σώμα των Bevin boys και στη συνέχεια εργάστηκε σε πολλούς τομείς, όπως υπάλληλος βιβλιοπωλείου, βοηθός στη δημόσια βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης, πριν ανακαλύψει το ταλέντο του στη δραματουργία.
Σημειώσεις, παραπομπές
Κατηγορία:Άγγλοι θεατρικοί συγγραφείς
Ιουδήθ του Μεκλεμβούργου-Στρέλιτς
Η Ιουδήθ (γερμ. Jutta von Mecklenburg-Strelitz, 24 Ιανουαρίου 1880 - 17 Φεβρουαρίου 1946) από τον Οίκο του Mεκλεμβούργου-Στρέλιτς ήταν κόρη του μεγάλου δούκα του Μεκλεμβούργου-Στρέλιτς και με τον γάμο της έγινε πριγκίπισσα του Μαυροβουνίου. Όταν ήταν παντρεμένη, ήταν γνωστή ως Mιλίτσα.
Πρόωρη ζωή και γάμος
Η Αυγούστα Καρλόττα Ιουδήθ Αλεξάνδρα Γεωργίνα Αδολφίνη γεννήθηκε στο Nόιστρελιτς, ως η δεύτερη κόρη του Aδόλφου Φρειδερίκου Ε΄, τότε διαδόχου, του Mεκλεμβούργου-Στρέλιτς, και της Ελισάβετ των Ασκάνια, κόρης του Φρειδερίκου Α΄ του Άνχαλτ. Μαζί με την αδελφή της Μαρία, η Ιουδήθ μεγάλωσε από γκουβερνάντες και είχε μικρή επαφή με τους γονείς της. Η ατμόσφαιρα του Καρολίνενπαλαϊς φημιζόταν για την αυστηρότητα και την συνέπεια στην εθιμοτυπία. Ένα σκάνδαλο ξέσπασε, όταν η 19χρονη αδερφή της έμεινε έγκυος από έναν υπηρέτη του παλατιού.
Με την επιρροή του Γουλιέλμου Β΄ της Γερμανίας, οργανώθηκε ο γάμος της με τον Ντανίλο, Διάδοχο Πρίγκιπα του Μαυροβουνίου. Λίγες ώρες μετά την άφιξή της στο Αντιβάρι στο Μαυροβούνιο, μεταστράφηκε στην Ορθόδοξη πίστη. Συνοδευόταν από τον μελλοντικό κουνιάδο της, τον Βίκτωρα Εμμανουήλ Γ΄ καθώς πήγαινε στο Τσέτινγιε για τον γάμο της. Παντρεύτηκε τον Ντανίλο στις 27 Ιουλίου 1899. Μετά το γάμο της και την μετατροπή της στην Ορθοδοξία, πήρε το όνομα Μιλίτσα.
65 Κυβέλη
Η Κυβέλη (Cybele) είναι ένας πολύ μεγάλος αστεροειδής, που περιφέρεται στην εξωτερική (δηλαδή προς την πλευρά του Δία) περιοχή της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών και έχει απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 6,62. Ανακαλύφθηκε το 1861 από τον Γερμανό αστρονόμο Βίλχελμ Τέμπελ, ο οποίος παρατηρούσε από τη Μασσαλία και της έδωσε το όνομα της αρχαϊκής θεάς της Γης. Για την ακρίβεια, μία μικρή διαμάχη υπήρξε ως προς την ονοματοδοσία: Ο Τέμπελ παρεχώρησε την τιμή της ονοματοδοσίας του νέου αστεροειδή στον Καρλ Άουγκουστ φον Στάινχάιλ ως αναγνώριση των επιτευγμάτων του στην κατασκευή τηλεσκοπίων. Ο φον Στάινχάιλ επέλεξε το όνομα «Μαξιμιλιανή» προς τιμή του τότε βασιλιά Μαξιμιλιανού Β΄ της Βαυαρίας (αδελφού του βασιλιά της Ελλάδας `Οθωνα). Ωστόσο εκείνη την εποχή έδιναν στους αστεροειδείς που ανακαλύπτονταν αρχαία ελληνορωμαϊκά γυναικεία ονόματα, οπότε κάποιοι αστρονόμοι διαμαρτυρήθηκαν για την επιλογή του σύγχρονου ονόματος. Για τον λόγο αυτό, επιλέχθηκε τελικώς το όνομα «Κυβέλη». Το «Μαξιμιλιανή» δόθηκε τελικώς στον αστεροειδή με αύξοντα αριθμό 1217 προς τιμή άλλου προσώπου.
Ιουδήθ του Μεκλεμβούργου-Στρέλιτς
Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και μεταγενέστερη ζωή
Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το Μαυροβούνιο πολέμησε ενάντια στις Δυνάμεις του Άξονα, που περιλάμβαναν τη χώρα γέννησής της, τη Γερμανική αυτοκρατορία. Αυτοί οι σύνδεσμοι δεν την εμπόδισαν να γίνει στόχος: η βίλα στο Aντίβαρι όπου έμενε, βομβαρδίστηκε από Αυστριακά αεροσκάφη. Μετά τον πόλεμο, η βασιλική οικογένεια συνέστησε κυβέρνηση στην εξορία, αφού το Μαυροβούνιο ενσωματώθηκε στο νέο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Ο πεθερός της Νικόλαος Α΄ απεβίωσε την 1η Μαρτίου 1921 και ο σύζυγός της τον διαδέχθηκε τον τιτουλάριος Βασιλιάς του Μαυροβουνίου. Κράτησε τη θέση μόνο για μία εβδομάδα, πριν παραιτηθεί υπέρ του ανιψιού του Μιχαήλ.
65 Κυβέλη
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος της Κυβέλης υπολογίσθηκε σε 237 ή 273 χλμ., ενώ η μάζα της εκτιμάται σε 17,8 τετράκις εκατομμύρια τόνους. Το 1985 ο Green έδωσε μία μεγαλύτερη εκτίμηση για τη μέση διάμετρο της Κυβέλης, στα 330 χλμ., ενώ το 2004 ο Müller υπελόγισε με βάση θερμοφυσική προτυποποίηση (TPM) διαστάσεις 302 επί 290 επί 232 χλμ. Η μέση επιτάχυνση της βαρύτητας στον ισημερινό της Κυβέλης υπολογίζεται σε 6,63 cm/sec² (148 φορές μικρότερη από την αντίστοιχη γήινη), ενώ η μέση ταχύτητα διαφυγής υπολογίζεται σε 125,5 m/sec (452 χιλιόμετρα την ώρα). Ο φασματικός τύπος της Κυβέλης είναι C (ανθρακούχος) ή P (κατά Tholen), ενώ το άλβεδό της είναι 0,05 (0,071 το γεωμετρικό). Η εξέταση του φάσματος υπερύθρου δείχνει χαρακτηριστικό απορροφήσεως παρόμοιο με εκείνο του φάσματος του αστεροειδή 24 Θέμις και μπορεί να ερμηνευθεί από την παρουσία πάγου νερού: Η Κυβέλη ίσως καλύπτεται από ένα στρώμα σκόνης πυριτικών ορυκτών ανακατεμένης με ποσότητες πάγου και οργανικών στερεών ενώσεων. Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνειά της εκτιμάται σε 123 βαθμούς C κάτω από το μηδέν.
Ιουδήθ του Μεκλεμβούργου-Στρέλιτς
Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και μεταγενέστερη ζωή
Η Ιουδήθ πέρασε την υπόλοιπη ζωή της στην εξορία. Αυτή και ο σύζυγός της ζούσαν στη Γαλλία. Ο Ντανίλο απεβίωσε στη Βιέννη το 1939. Η Ιουδήθ απεβίωσε στη Ρώμη, όπου βασίλευε ο κουνιάδος της Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄.
65 Κυβέλη
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η Κυβέλη περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της μία φορά κάθε 6 ώρες 4 λεπτά και 53 δευτερόλεπτα.
Ιουδήθ του Μεκλεμβούργου-Στρέλιτς
Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1899 τον Ντανίλο Γ΄ των Πετρόβιτς-Νιέγκος, Διάδοχο και μετά τιτουλάριο Βασιλιά του Μαυροβουνίου. Δεν απέκτησαν απογόνους.
Πηγές
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα γερμανικά
65 Κυβέλη
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κυβελη
Δημήτρης Θ. Τσάτσος
Ο '''Δημήτρης Θ. Τσάτσος''' (5 Μαρτίου 1933 - 24 Απριλίου 2010) ήταν Έλληνας πανεπιστημιακός, από τους κορυφαίους συνταγματολόγους της μεταπολεμικής Ελλάδας. Διατέλεσε ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και ειδικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, μεταξύ άλλων.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε στην Αθήνα και ήταν γιος του Θεμιστοκλή Τσάτσου, δικηγόρου, βουλευτή και αδελφού του μετέπειτα Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τσάτσου, και της Αννίτας Αλευρά. Σπούδασε νομική και πολιτικές επιστήμες στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Χαϊδελβέργης, ενώ σε ηλικία μόλις 27 ετών ανακηρύχθηκε διδάκτορας Συνταγματικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Από το 1958 έως το 1964 υπήρξε επιμελητής στη Νομική Σχολή της Χαϊδελβέργης και την περίοδο 1964-1965 εργάστηκε ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ (Max-Planck Institut). Το 1968 εκλέχτηκε υφηγητής στη νομική σχολή του πανεπιστημίου της Βόννης, στο οποίο και δίδασκε και υφηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών. Λόγω της Χούντας των Συνταγματαρχών δεν επετράπη ο διορισμός του. Το 1969 εκλέχτηκε τακτικός καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αλλά πάλι δεν του επετράπη να διδάξει. Το 1970 εκλέχτηκε μόνιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βόννης, ενώ το 1973 φυλακίστηκε από τη δικτατορία. Το 1975 εξελέγη τακτικός καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ.
Με την πτώση της δικτατορίας έγινε υφυπουργός Εθνικής Παιδείας στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην κάθαρση της παιδείας από τους συνεργάτες της δικτατορίας. Το 1975 ήταν εισηγητής της αντιπολίτευσης για το νέο σύνταγμα της Ελλάδας. Το 1974 εκλέχτηκε βουλευτής Α΄ Αθηνών με την Ένωση Δημοκρατικού Κέντρου
Από τον Οκτώβριο του 1993 μέχρι τον Ιούνιο του 1994 διατέλεσε ειδικός σύμβουλος για θέματα Θεσμών στο Πολιτικό Γραφείο του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου,ενώ για τα επόμενα δέκα χρόνια, από τον Ιούνιο του 1994 μέχρι τον Ιούνιο του 2004, χρημάτισε ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ.
Δίδαξε επίσης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών και στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Χάγης. Ήταν ιδρυτής και επίτιμος πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου - Ιδρύματος Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου. Διετέλεσε επίσης πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Συνταγματολόγων (1988-1992). Το 1995 τιμήθηκε με το πολιτιστικό Βραβείο Ευρώπης. Τιμήθηκε επίσης με τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα των πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης, Κρήτης και Πελοποννήσου. Μάλιστα, σύμφωνα με τον καθηγητή Αντώνη Μανιτάκη: ''«Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ειδικά η Νομική Σχολή είχε την τύχη να τον συγκαταλέξει στα μέλη της, αφού σε αυτήν ξεκίνησε την πανεπιστημιακή του καριέρα ως τακτικός καθηγητής της έδρας του Γενικού Δημοσίου Δικαίου 1974, πλάι στον Αριστόβουλο Μάνεση που κατείχε στην έδρα του Συνταγματικού Δικαίου. Η Νομική διένυε τότε την πιο ένδοξη περίοδο της ιστορίας της. Το Τμήμα Νομικής αναγνωρίζοντας την σημαντική προσφορά του στην ελληνική και ευρωπαϊκή επιστήμη του Συνταγματικού Δικαίου τον ανακήρυξε το 2003 επίτιμο διδάκτορα.»
Απεβίωσε στις 24 Απριλίου 2010 στην Αθήνα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες νομικοί Κατηγορία:Έλληνες Συνταγματολόγοι Κατηγορία:Έλληνες πανεπιστημιακοί Κατηγορία:Καθηγητές Νομικής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Ευρωβουλευτές εκλεγμένοι με το ΠΑΣΟΚ Κατηγορία:Έλληνες βουλευτές διαγραφέντες Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΠΑΣΟΚ Κατηγορία:Καθηγητές νομικής Αθηνών Κατηγορία:Βουλευτές Αθηνών Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Δημητριος Κατηγορία:Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με την Ένωση Δημοκρατικού Κέντρου Κατηγορία:Ευρωβουλευτές της Ελλάδας εκλεγμένοι την περίοδο 1999-2004 Κατηγορία:Ευρωβουλευτές της Ελλάδας εκλεγμένοι την περίοδο 1994-1999 Κατηγορία:Οικογένεια Ιωνίδη
66 Μάγια
Η Μάγια (Maja) είναι ένας μεγάλος σκουρόχρωμος αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών, με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 9,36. Ανακαλύφθηκε το 1861 από τον Αμερικανό αστρονόμο Χόρας Παρνέλ Τατλ, ο οποίος παρατηρούσε από τις ΗΠΑ και της έδωσε το όνομα της Μαίας, της μικρότερης από τις Πλειάδες στην αρχαία ελληνική μυθολογία.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος της Μάγιας υπολογίσθηκε σε 72,8 χλμ., ενώ η μάζα της εκτιμάται σε 400 τρισεκατομμύρια τόνους. Η μέση επιτάχυνση της βαρύτητας στον ισημερινό της Μάγιας είναι 2,03 cm/sec² (482 φορές μικρότερη από την αντίστοιχη γήινη), ενώ η μέση ταχύτητα διαφυγής υπολογίζεται σε 38,5 m/sec (139 χιλιόμετρα την ώρα). Ο φασματικός τύπος της Μάγιας είναι C (ανθρακούχος). Το γεωμετρικό άλβεδό της είναι 0,062 και η μέση θερμοκρασία στην επιφάνειά της εκτιμάται σε 102 βαθμούς C κάτω από το μηδέν.
Αδάμ Χριστιανός Γάσπαρης
Ο Αδάμ Χριστιανός Γάσπαρης (Adam Christian Gaspari· Σλώυζινγκεν, 18 Νοεμβρίου 1752 - Καίνιξμπεργκ, 27 Μαΐου 1830) ήταν Γερμανός γεωγράφος.
Βιογραφία
Ο Γάσπαρης γεννήθηκε στο Σλώυζινγκεν (Schleusingen) της Θουριγγίας. Το 1795 διορίστηκε έκτακτος καθηγητής της φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Ιένας, στη Θουριγγία, και δύο χρόνια αργότερα έγινε καθηγητής στο Γυμνάσιο του Όλντενμπουργκ, στην Κάτω Σαξονία. Το 1803 έγινε καθηγητής ιστορίας, γεωγραφίας και στατιστικής στο Πανεπιστήμιο του Τάρτου, στην Εσθονία, και από το 1810 διετέλεσε τακτικός καθηγητής γεωγραφίας και στατιστικής στο Πανεπιστήμιο του Καίνιξμπεργκ, στην Ανατολική Πρωσία. Ο Γάσπαρης ήταν ελευθεροτέκτων, μέλος στης Στοάς του Φοίνικα (Zum Todtenkopf und Phoenix) του Καίνιξμπεργκ, από 1814 ως το 1821.
Εκδόσεις στα ελληνικά
Συγγράμματα του Γάσπαρη εκδόθηκαν στα ελληνικά από τους Κυριακό και Εμμανουήλ Καπετανάκη στη Βιέννη στις αρχές του 19ου αιώνα: συγκεκριμένα τυπώθηκαν και κυκλοφόρησαν τρία βιβλία το 1808 και ένα επιπλέον το 1816. Οι Έλληνες αδελφοί Καπετανάκη ήταν εμπορευόμενοι που κατοικούσαν στην αυστριακή πρωτεύουσα και παράλληλα ασχολούνταν με εκδόσεις μελετών, κυρίως βιβλίων γεωγραφίας. Στόχος των ελληνικών εκδόσεων των βιβλίων του Γάσπαρη ήταν η προσφορά βασικών, πρωταρχικών γνώσεων γεωγραφίας στους διψασμένους για γνώση «ελληνόπαιδες» της εποχής, στο πλαίσιο του φωτισμού του «Γένους» και του συγχρονισμού του με τα προοδευμένα έθνη της Ευρώπης, διαδικασία συνδεδεμένη με την εθνική παλιγεννεσία, με «την υπερτάτην ευδαιμονίαν, ήτις είναι η θεοδώρητος ελευθερία» όπως αναφερόταν.
Το Περὶ τῆς μεθοδικῆς παραδόσεως τῆς Γεωγραφίας καὶ τῶν ἀρμοδίων πρὸς τοῦτο βοηθητικῶν μέσων («Ἐν τῇ τυπογραφίᾳ τοῦ Λεοπόλδου Γρούνδ», 1808· πρβ. Über den methodischen Unterricht in der Geographie und die zweckmässigen Hilfsmittel dazu), σε μετάφραση του Κυριακού Καπετανάκη, ήταν ένα σχετικά σύντομο πόνημα που απευθυνόταν σε όσους δίδασκαν το μάθημα της γεωγραφίας. Το βιβλίο Σχολαστικὴ Γεωγραφία, διερμηνευτικὴ τοῦ νέου μεθοδικοῦ σχολαστικοῦ Ἄτλαντος («Ἐν τῇ τυπογραφίᾳ τοῦ Λεοπόλδου Γρούνδ», 1808· πρβ. Lehrbuch der Erdbeschreibung zur Erläuterung des neuen methodischen Schulatlasses ), ήταν μια ογκώδης σύνθεση, που ο μεταφραστής Κυριακός Καπετανάκης τύπωσε με ιδιαίτερη φροντίδα για την ποιότητα του χαρτιού, τα χρώματα των χαρτών, αλλά και τη γλώσσα, που επέλεξε να είναι σχετικά απλή και ευκολονόητη, «μεσαία» όπως την ονόμαζε. Το τρίτο βιβλίο που μεταφράστηκε και εκδόθηκε το 1808 ήταν Ὁ νέος μεθοδικὸς σχολαστικὸς Ἄτλας, ἐκ νέου χαραχθεὶς πρὸς χρῆσιν τῶν ἑλληνικῶν σχολείων (τυπογραφείο Αλέξανδρου Ράουκ, 1808· πρβ. Neuer methodischer Schul-Atlas), ένας γεωγραφικός άτλαντας δεκαπέντε σελίδων, σε επιμέλεια έκδοσης από τον Κυριακό Καπετανάκη. Το 1816 τέλος, οι αδελφοί Καπετανάκη τύπωσαν σε δυο πολυσέλιδους τόμους το σύγγραμα του Γάσπαρη Εἰσαγωγὴ γενικὴ τῆς Γεωγραφίας εἰς πλήρη τῆς Γῆς γνῶσι («Ἑν Βιέννῃ τῆς Αοὐστρίας, Κατὰ τὴν τυπογραφίαν τοῦ Ἰωάννου Σνεῖρερ», 1816), ένα έργο που -όπως σημειωνόταν- περιείχε «ουσιώδεις γνώσεις της Μαθηματικής, Φυσικής καί Πολιτικής Γεωγραφίας». Στον δεύτερο τόμο του βιβλίου, οι αναγνώστες παραπέμπονταν για παραπέρα διάβασμα σε ζητήματα χημείας και φυσικής των μετάλλων σε έργα του Βαρδαλάχου και του Κούμα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γερμανοί ζωγράφοι
Ιωάννης Κομνηνός Ασέν
Ο Ιωάννης Κομνηνός Ασέν, βουλγαρ. Йоан Комнин Асен, από τον Οίκο του Σρατσιμίρ ήταν κυβερνήτης του πριγκιπάτου της Βαλόνα (Αυλώνα, στη σημερινή νοτιοδυτική Αλβανία) από το π. 1345 ως το 1363, αρχικά ως υποτελής των Σέρβων και μετά το 1355 ως σχεδόν ανεξάρτητος κύριος. Καταγόμενος από Βουλγάρους ευγενείς, ο Ιωάννης ήταν αδελφός του Ιβάν Αλεξάνταρ τσάρου της Βουλγαρίας και αδελφός της Ελένας, συζύγου του Στεφάνου-Ούρου Δ΄ Ντούσαν, βασιλιά της Σερβίας. Ίσως για αναζήτηση καλύτερων ευκαιριών μετανάστευσε στη Σερβία, όπου ήταν παντρεμένη η αδελφή του. Εκεί τού χορηγήθηκε ο τίτλος του δεσπότη από τον Ντούσαν, που τον τοποθέτησε υπεύθυνο των περιοχών του στη σημερινή νότια Αλβανία.
Ως δεσπότης της Βαλόνα, ο Ιωάννης ξεκίνησε εμπορικούς δεσμούς με τη Βενετία και τη Ραγούσα και έγινε πολίτης της πρώτης το 1353. Έπειτα από το τέλος τού Ντούσαν το 1355, στη σύγκρουση που ακολούθησε για τον Σερβικό θρόνο, πήρε το μέρος τού άτυχου Συμεών-Ούρου (αδελφού του Ντούσαν). Με τη συνδρομή των Βενετών, ο Ιωάννης διατήρησε την αναγκαία ανεξάρτητη κατάσταση στο πριγκιπάτο της Βαλόνα. Μάλλον απεβίωσε από τον λοιμό το 1363 και τον διαδέχθηκε ο Αλέξανδρος Κομνηνός Ασέν, που ίσως ήταν γιός του από την πρώτη (άγνωστη) σύζυγό του. Η δεύτερη ήταν η Άννα Κομνηνή Δούκαινα, κόρη του Ανδρόνικου Άγγελου (εγγονού του δεσπότη της Ηπείρου). H Άννα ήταν χήρα του Ιωάννη Β΄ Ορσίνι παλατινού κόμη της Κεφαλληνίας & Ζακύνθου και δεσπότη της Ηπείρου.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε πρώτα μία αγνώστου ονόματος και είχε τέκνο:
Έπειτα ο Ιωάννης έκανε δεύτερο γάμο με την Άννα Κομνηνή Δούκαινα, κόρη του Ανδρόνικου Αγγέλου πρωτοβεστιαρίου (γιου του Δημητρίου Κουτρούλη).
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος του Σρατσιμίρ
Αμιγές σύστημα τύπων
Στους κλάδους της μαθηματικής λογικής γνωστούς ως θεωρία αποδείξεων και θεωρία τύπων, ένα αμιγές σύστημα τύπων (pure type system), παλαιότερα γνωστό ως γενικευμένο σύστημα τύπων, είναι μια μορφή του λ-λογισμού με τύπους που επιτρέπει έναν αυθαίρετο αριθμό από είδη και εξαρτήσεις ανάμεσα σε αυτά. Το πλαίσιο μπορεί να θεωρηθεί σαν μία γενίκευση του λ-κύβου του Barendregt, με την έννοια ότι όλες οι γωνίες του κύβου μπορούν να αναπαρασταθούν σαν στιγμιότυπα του αμιγούς συστήματος τύπων με μόνο δύο είδη. Πράγματι ο Barendregt (1991) σχημάτισε τον κύβο του με αυτήν την ρύθμιση. Τα αμιγή συστήματα τύπων μπορεί να κάνουν δυσδιάκριτη την διαφορά ανάμεσα στου τύπους και στους όρους, η ιεραρχία τύπων καταρρέει, όπως και στην περίπτωση του λογισμού κατασκευών, αλλά αυτό δεν είναι η γενική περίπτωση, όπως ο λ-λογισμός με απλούς τύπους που επιτρέπει μόνο στους όρους να εξαρτώνται από τύπους.