cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αϋπνία
Διαδικτυακές παρεμβάσεις
Το ποσοστό των ενηλίκων που χρησιμοποιούν συνταγογραφούμενα βοηθήματα ύπνου αυξάνεται με την ηλικία. Κατά την περίοδο 2005-2010, περίπου 4% των ενηλίκων στις ΗΠΑ ηλικίας 20 ετών και άνω ανέφεραν ότι έλαβαν συνταγογραφούμενα βοηθήματα ύπνου τις τελευταίες 30 ημέρες. Τα ποσοστά χρήσης ήταν χαμηλότερα μεταξύ των νεότερων ηλικιακών ομάδων (άτομα ηλικίας 20-39) περίπου στο 2%, αυξήθηκαν σε 6% μεταξύ των ατόμων ηλικίας 50-59 και έφτασαν το 7% μεταξύ αυτών ηλικίας 80 ετών και άνω. Περισσότερες ενήλικες γυναίκες (5%) ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν βοηθητικά βοηθήματα ύπνου από τους ενήλικες άνδρες (3%). Οι μη Ισπανόφωνοι λευκοί ενήλικες ανέφεραν υψηλότερη χρήση βοηθημάτων ύπνου (5%) από τους μη Ισπανόφωνους μαύρους (3%) και Μεξικανούς-Αμερικανούς (2%) ενήλικες. Δεν παρουσιάστηκε διαφορά μεταξύ των μη Ισπανόφωνων μαύρων ενηλίκων και των Μεξικανών-Αμερικανών ενηλίκων κατά τη χρήση συνταγογραφούμενων βοηθημάτων ύπνου.
Αντιισταμινικά
Ως εναλλακτική λύση στη λήψη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι ένας μέσος άνθρωπος που αναζητά βραχυπρόθεσμη βοήθεια μπορεί να βρει ανακούφιση με τη λήψη αντιισταμινικών χωρίς συνταγή όπως η διφαινυδραμίνη ή η δοξυλαμίνη. Η διφαινυδραμίνη και η δοξυλαμίνη χρησιμοποιούνται ευρέως σε βοηθήματα ύπνου χωρίς συνταγή. Είναι τα πιο αποτελεσματικά μη συνταγογραφούμενα ηρεμιστικά που διατίθενται σήμερα, τουλάχιστον σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, του Καναδά, της Αυστραλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, και είναι πιο καταπραϋντικά από ορισμένα συνταγογραφούμενα υπνωτικά. Η αντιισταμινική αποτελεσματικότητα για τον ύπνο μπορεί να μειωθεί με την πάροδο του χρόνου και οι αντιχολινεργικές παρενέργειες (όπως ξηροστομία) είναι επίσης ένα μειονέκτημα που παρουσιάζουν τα συγκεκριμένα φάρμακα. Ενώ ο εθισμός δεν φαίνεται να αποτελεί πρόβλημα με αυτήν την κατηγορία φαρμάκων, μπορούν να προκαλέσουν εξάρτηση και επιπτώσεις όταν διακόπτονται απότομα. Ωστόσο, τα άτομα των οποίων η αϋπνία προκαλείται από σύνδρομο ανήσυχων ποδιών μπορεί να αντιμετωπίσουν χειρότερα συμπτώματα με τη χρήση αντιισταμινικών.
Μελατονίνη
Οι ενδείξεις για τη μελατονίνη ως μορφή θεραπείας της αϋπνίας είναι γενικά φτωχές. Υπάρχουν ενδείξεις χαμηλής ποιότητας ότι μπορεί να επιταχύνει την έναρξη του ύπνου κατά 6 λεπτά. Το Ramelteon, ένας αγωνιστής υποδοχέα μελατονίνης, δεν φαίνεται να επιταχύνει την έναρξη του ύπνου ή την ποσότητα του ύπνου που παίρνει ένα άτομο.
Τα περισσότερα φάρμακα μελατονίνης δεν έχουν δοκιμαστεί για μακροπρόθεσμες παρενέργειες. Η μελατονίνη παρατεταμένης αποδέσμευσης μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου σε ηλικιωμένους με ελάχιστες παρενέργειες.
Μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού ή έχουν μαθησιακές δυσκολίες, διαταραχή υπερκινητικότητας με έλλειψη προσοχής (ΔΕΠΥ) ή σχετικές νευρολογικές ασθένειες μπορούν να επωφεληθούν από τη χρήση μελατονίνης. Αυτό συμβαίνει επειδή συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα στον ύπνο λόγω των διαταραχών τους. Για παράδειγμα, τα παιδιά με ΔΕΠΥ τείνουν να έχουν πρόβλημα να αποκοιμηθούν λόγω της υπερδραστηριότητάς τους και, ως αποτέλεσμα, τείνουν να είναι κουρασμένα κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Μια άλλη αιτία αϋπνίας σε παιδιά με ΔΕΠΥ είναι η χρήση διεγερτικών που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της διαταραχής τους. Τα παιδιά που έχουν ΔΕΠΥ, καθώς και τις άλλες διαταραχές που αναφέρθηκαν, μπορούν να λάβουν μελατονίνη πριν τον ύπνο για να τους βοηθήσουν να αποκοιμηθούν.
Αντικαταθλιπτικά
Ενώ η αϋπνία είναι ένα σύνηθες σύμπτωμα κατάθλιψης, τα αντικαταθλιπτικά είναι αποτελεσματικά για τη θεραπεία προβλημάτων ύπνου ανεξάρτητα από το αν σχετίζονται με την κατάθλιψη. Ενώ όλα τα αντικαταθλιπτικά βοηθούν στη ρύθμιση του ύπνου, ορισμένα αντικαταθλιπτικά όπως η αμιτριπτυλίνη, η δοξεπίνη, η μιρταζαπίνη και η τραζοδόνη μπορούν να έχουν άμεση ηρεμιστική δράση και συνταγογραφούνται για τη θεραπεία της αϋπνίας. Η αμιτριπτυλίνη και η δοξεπίνη έχουν αμφότερες αντιισταμινικές, αντιχολινεργικές και αντιαδρενεργικές ιδιότητες, οι οποίες συμβάλλουν τόσο στις θεραπευτικές τους δράσεις όσο και στα προφίλ παρενεργειών τους, ενώ οι παρενέργειες της μιρταζαπίνης είναι κυρίως αντιισταμινικές και οι παρενέργειες της τραζοδόνης είναι κυρίως αντιαδρενεργικές. Η μιρταζαπίνη είναι γνωστό ότι μειώνει τη διάρκεια του ύπνου (δηλαδή, τον χρόνο που χρειάζεται για να κοιμηθεί κάποιος), προωθώντας την αποτελεσματικότητα του ύπνου και αυξάνοντας το συνολικό χρόνο ύπνου σε άτομα με κατάθλιψη και αϋπνία.
Η αγκομελατίνη, ένα μελατονινεργικό αντικαταθλιπτικό με ιδιότητες βελτίωσης του ύπνου που δεν προκαλεί υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, έχει άδεια κυκλοφορίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Αυστραλία από την TGA. Μετά από δοκιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ανάπτυξή του για χρήση σταμάτησε τον Οκτώβριο του 2011 από τη Novartis, η οποία είχε αγοράσει τα δικαιώματα να το βγάλει στην αγορά εκεί από την Ευρωπαϊκή φαρμακευτική εταιρεία Servier.
Μια ανασκόπηση του Cochrane το 2018 διαπίστωσε ότι η ασφάλεια της λήψης αντικαταθλιπτικών για την αϋπνία είναι αβέβαιη χωρίς στοιχεία που να υποστηρίζουν τη μακροχρόνια χρήση τους.
Βενζοδιαζεπίνες
Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη κατηγορία υπνωτικών για την αϋπνία είναι οι βενζοδιαζεπίνες. Οι βενζοδιαζεπίνες δεν είναι σημαντικά αποτελεσματικότερες για την αϋπνία από τα αντικαταθλιπτικά. Οι χρόνιοι χρήστες υπνωτικών φαρμάκων για την αϋπνία δεν έχουν καλύτερο ύπνο από τους εκείνους με χρόνια αϋπνία που δεν λαμβάνουν φάρμακα. Στην πραγματικότητα, οι χρόνιοι χρήστες υπνωτικών φαρμάκων έχουν πιο τακτικές νυχτερινές αφυπνίσεις από εκείνους με αϋπνία που δεν λαμβάνουν υπνωτικά φάρμακα. Πολλοί έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αυτά τα φάρμακα προκαλούν αδικαιολόγητο κίνδυνο για το άτομο και τη δημόσια υγεία και δεν διαθέτουν στοιχεία μακροπρόθεσμης αποτελεσματικότητας. Προτιμάται τα υπνωτικά να συνταγογραφούνται για λίγες μόνο ημέρες στη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση και να αποφεύγονται εντελώς όπου είναι δυνατόν, ειδικά στους ηλικιωμένους. Μεταξύ του 1993 και του 2010, η συνταγογράφηση βενζοδιαζεπινών σε άτομα με διαταραχές του ύπνου μειώθηκε από 24% σε 11% στις ΗΠΑ, συμπίπτοντας με την πρώτη κυκλοφορία μη βενζοδιαζεπινών.
Τα υπνωτικά φάρμακα βενζοδιαζεπινών και μη βενζοδιαζεπινών έχουν επίσης πολλές παρενέργειες, όπως κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας, τροχαία ατυχήματα και άλλα ατυχήματα, γνωστικές διαταραχές, και πτώσεις και κατάγματα. Οι ηλικιωμένοι είναι πιο ευαίσθητοι σε αυτές τις παρενέργειες. Ορισμένες βενζοδιαζεπίνες έχουν δείξει αποτελεσματικότητα στη διατήρηση του ύπνου βραχυπρόθεσμα, αλλά μακροπρόθεσμα οι βενζοδιαζεπίνες μπορούν να οδηγήσουν σε ανοχή, σωματική εξάρτηση, σύνδρομο στέρησης βενζοδιαζεπίνης κατά τη διακοπή και μακροχρόνια επιδείνωση του ύπνου, ειδικά μετά από συνεπή χρήση για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Οι βενζοδιαζεπίνες, ενώ προκαλούν αναισθησία, στην πραγματικότητα επιδεινώνουν τον ύπνο καθώς - όπως το αλκοόλ - προάγουν τον ελαφρύ ύπνο μειώνοντας παράλληλα τον χρόνο που αφιερώνεται στον βαθύ ύπνο. Ένα άλλο πρόβλημα είναι, με την τακτική χρήση βοηθητικών ύπνου βραχείας δράσης για την αϋπνία, μπορεί να προκύψει άγχος ανάκαμψης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αν και υπάρχουν λίγα στοιχεία για το όφελος των βενζοδιαζεπινών στην αϋπνία σε σύγκριση με άλλες θεραπείες και ενδείξεις μείζονος βλάβης, οι συνταγές συνεχίζουν να αυξάνονται. Αυτό πιθανότατα οφείλεται στην εθιστική τους φύση, τόσο λόγω κακής χρήσης και επειδή - μέσω της ταχείας δράσης τους, της ανεκτικότητάς τους και της απόσυρσης, μπορούν να «ξεγελάσουν» τους πάσχοντες από αϋπνία να σκεφτούν ότι βοηθούν στον ύπνο. Υπάρχει μια γενική ιδέα ότι η μακροχρόνια χρήση βενζοδιαζεπινών για την αϋπνία στους περισσότερους ανθρώπους είναι ακατάλληλη και ότι η σταδιακή απόσυρση είναι συνήθως ευεργετική λόγω των δυσμενών επιπτώσεων που σχετίζονται με τη μακροχρόνια χρήση βενζοδιαζεπινών και συνιστάται όποτε είναι δυνατόν.
Όλες οι βενζοδιαζεπίνες συνδέονται επιλεκτικά με τον υποδοχέα GABAA. Μερικοί θεωρούν ότι ορισμένες βενζοδιαζεπίνες (οι υπνωτικές βενζοδιαζεπίνες) έχουν σημαντικά υψηλότερη δραστικότητα στην υπομονάδα α1 του υποδοχέα GABAA σε σύγκριση με άλλες βενζοδιαζεπίνες (για παράδειγμα, οι τριαζολάμη και τεμαζεπάμη έχουν σημαντικά υψηλότερη δραστηριότητα στην υπομονάδα α1 σε σύγκριση με την αλπραζολάμη και τη διαζεπάμη, καθιστώντας τις ανώτερα ηρεμιστικά - υπνωτικά - η αλπραζολάμη και η διαζεπάμη, με τη σειρά τους, έχουν μεγαλύτερη δραστικότητα στην υπομονάδα α2 σε σύγκριση με την τριαζολάμη και την τεμαζεπάμη, καθιστώντας τα ανώτερα αγχολυτικά μέσα). Η διαμόρφωση της υπομονάδας α1 σχετίζεται με καταστολή, κινητική δυσλειτουργία, αναπνευστική καταστολή, αμνησία, αταξία και ενισχυτική συμπεριφορά (συμπεριφορά αναζήτησης φαρμάκων). Η διαμόρφωση της υπομονάδας α2 συνδέεται με αγχολυτική δραστηριότητα και αναστολή. Για το λόγο αυτό, ορισμένες βενζοδιαζεπίνες μπορεί να είναι πιο κατάλληλες για τη θεραπεία της αϋπνίας από άλλες.
Άλλα ηρεμιστικά
Τα ναρκωτικά που μπορεί να αποδειχθούν πιο αποτελεσματικά και ασφαλέστερα από τις βενζοδιαζεπίνες για την αϋπνία είναι ένας τομέας ενεργού έρευνας. Ηρεμιστικά-υπνωτικά φάρμακα χωρίς βενζοδιαζεπίνη, όπως η ζολπιδέμη, η ζαλεπλόνη, η ζοπικλόνη και η εζοπικλόνη, είναι μια κατηγορία υπνωτικών φαρμάκων που είναι παρόμοια με τις βενζοδιαζεπίνες στον μηχανισμό δράσης τους και ενδείκνυνται για ήπια έως μέτρια αϋπνία. Η αποτελεσματικότητά τους στη βελτίωση του χρόνου στον ύπνο είναι μικρή και έχουν παρόμοια - αν και πιθανώς λιγότερο σοβαρά - προφίλ παρενεργειών σε σύγκριση με τις βενζοδιαζεπίνες.
Το Suvorexant είναι εγκεκριμένο από το FDA για αϋπνία που χαρακτηρίζεται από δυσκολίες με την έναρξη του ύπνου ή / και τη διατήρηση του ύπνου. Η συνταγογράφηση μη βενζοδιαζεπινών σημείωσε γενική αύξηση από την αρχική κυκλοφορία τους στην αγορά των ΗΠΑ το 1992, από 2,3% το 1993 μεταξύ ατόμων με διαταραχές του ύπνου σε 13,7% το 2010.
Τα βαρβιτουρικά, ενώ κάποτε χρησιμοποιούνταν, δεν συνιστώνται πλέον για αϋπνία λόγω του κινδύνου εθισμού και άλλων ανεπιθύμητων ενεργειών.
Αντιψυχωτικά
Η χρήση αντιψυχωτικών για την αϋπνία, ενώ είναι συχνή, δεν συνιστάται, καθώς τα στοιχεία δεν δείχνουν όφελος και ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών είναι σημαντικός. Οι ανησυχίες σχετικά με τις παρενέργειες είναι μεγαλύτερες στους ηλικιωμένους.
Εναλλακτική φαρμακευτική
== Πρόγνωση == Μια έρευνα με 1,1 εκατομμύρια κατοίκους στις Ηνωμένες Πολιτείες διαπίστωσε ότι εκείνοι που ανέφεραν ότι κοιμούνταν περίπου 7 ώρες τη νύχτα είχαν τα χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, ενώ εκείνοι που κοιμούνταν για λιγότερες από 6 ώρες ή περισσότερες από 8 ώρες είχαν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας. Ο ύπνος για 8,5 ή περισσότερες ώρες τη νύχτα συσχετίστηκε με 15% υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας. Η σοβαρή αϋπνία – το να κοιμάται κανείς λιγότερες από 3,5 ώρες για τις γυναίκες και 4,5 ώρες για τους άνδρες - σχετίζεται με αύξηση της θνησιμότητας κατά 15%.
Με αυτήν την τεχνική, είναι δύσκολο να διακρίνουμε την έλλειψη ύπνου που προκαλείται από μια διαταραχή που είναι επίσης αιτία πρόωρου θανάτου, έναντι μιας διαταραχής που προκαλεί έλλειψη ύπνου, και της έλλειψης ύπνου που προκαλεί πρόωρο θάνατο. Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης της θνησιμότητας από σοβαρή αϋπνία μειώθηκε μετά τον έλεγχο για σχετικές διαταραχές. Μετά τον έλεγχο της διάρκειας του ύπνου και της αϋπνίας, η χρήση υπνωτικών χαπιών βρέθηκε επίσης να σχετίζεται με αυξημένο ποσοστό θνησιμότητας.
Η χαμηλότερη θνησιμότητα παρατηρήθηκε σε άτομα που κοιμούνταν μεταξύ 6,5 και 7,5 ώρες τη νύχτα. Ακόμη κι ο ύπνος για μόνο 4,5 ώρες τη νύχτα σχετίζεται με πολύ μικρή αύξηση της θνησιμότητας. Έτσι, η ήπια έως μέτρια αϋπνία για τους περισσότερους ανθρώπους σχετίζεται με αυξημένη μακροζωία και η σοβαρή αϋπνία σχετίζεται μόνο με πολύ μικρή επίδραση στη θνησιμότητα. Δεν είναι σαφές γιατί ο ύπνος περισσότερο από 7,5 ώρες σχετίζεται με την υπερβολική θνησιμότητα.
Κοινωνία και πολιτισμός
Η λέξη αϋπνία είναι από τα αρχαία ελληνικά: α-στερητικό + ύπνος «χωρίς ύπνο».
Ο δημοφιλής τύπος έχει δημοσιεύσει ιστορίες για ανθρώπους που υποτίθεται ότι δεν κοιμούνται ποτέ, όπως ο Thái Ngọc και ο Al Herpin. Ο Horne γράφει «όλοι κοιμούνται και χρειάζονται να το κάνουν» και γενικά αυτό φαίνεται αληθές. Ωστόσο, αναφέρει επίσης από τους σύγχρονους απολογισμούς την περίπτωση του Paul Kern, ο οποίος πυροβολήθηκε στον πόλεμο και στη συνέχεια «δεν κοιμήθηκε ποτέ ξανά» μέχρι το θάνατό του το 1943. Ο Kern φαίνεται να είναι μια εντελώς απομονωμένη, μοναδική περίπτωση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Συμπτώματα
Κατάλογος σταθμών μετρό Παρισιού
Το Μετρό Παρισιού (γαλλικά: Métro de Paris) είναι το σύστημα υπογείων, επιγείων και υπέργειων αστικών σιδηροδρόμων του Παρισιού. Το σύστημα περιλαμβάνει 16 γραμμές, που προσδιορίζονται από τους αριθμούς από 1 έως 14, με δυο δευτερεύουσες γραμμές, τις 3bis και 7bis, που αριθμούνται έτσι επειδή ήταν κλάδοι των αντίστοιχων αρχικών γραμμών και αργότερα έγιναν ανεξάρτητες. Το δίκτυο του μετρό, μήκους 226,9 χιλιομέτρων, συμπληρώνεται από το προαστιακό σιδηροδρομικό δίκτυο, γνωστό ως RER, για να εξυπηρετήσει την προαστιακή ζώνη του Παρισιού.
Αυτός είναι ένας αλφαβητικός κατάλογος όλων των σταθμών του Μετρό Παρισιού, οι οποίοι ανέρχονται συνολικά σε 308.
Εθνική Οδός 81
Η Εθνική Οδός 81 ( Χάριν συντομίας EO81) είναι ένας απλός δρόμος διπλής κατευθύνσης με μονή λωρίδα στην Αττική, στην Ελλάδα. Συνδέει τα βόρεια προάστια της Αθήνας με τον Κάλαμο, κοντά στη βόρεια ακτή της Αττικής.
Διεθνές Αεροδρόμιο Φραγκφούρτης
Καλύπτει ένα ολόκληρο δημοτικό διαμέρισμα στο δήμο Φραγκφούρτης και είναι συνδεδεμένο με το κέντρο της πόλης μέσω προαστιακού σιδηροδρόμου και αυτοκινητοδρόμου. Ένας σταθμός του τραίνου υψηλής ταχύτητας ICE συνδέει το αεροδρόμιο με άλλες πόλεις της Γερμανίας.
Η σημερινή τοποθεσία είναι το δεύτερο αεροδρόμιο στην ιστορία της πόλης, εγκαινιάστηκε το 1936, ενώ το 1972 επεκτάθηκε και εγκαινιάστηκε το σημερινό Terminal 1. Το 1990 ακολούθησε το Terminal 2. Κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου, στο αεροδρόμιο βρισκόταν μεγάλη αμερικανική βάση, η Rhein-Main-Airbase.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Φραγκφουρτη Φραγκφουρτης Κατηγορία:Φραγκφούρτη
Ελίζα του Χοενλόε-Λάνγκενμπουργκ
Η Ελίζα του Χοενλόε-Λάνγκενμπουργκ (Elise zu Hohenlohe-Langenburg, 4 Σεπτεμβρίου 1864 - 18 Μαρτίου 1929) ήταν κόρη του Χέρμαν του Χοενλόε-Λάνγκενμπουργκ.
Βιογραφία
Η Ελίζα Βικτωρία Θεοδώρα Σοφία Αδελαΐδα γεννήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1864 στο Λάνγκενμπουργκ, και ήταν το δεύτερο παιδί και η μεγαλύτερη κόρη του Χέρμαν του Χοενλόε-Λάνγκενμπουργκ και της Λεοπολδίνης του Μπάντεν.
Στις 24 Απριλίου 1917 παντρεύτηκε τον Ερρίκο ΚΖ΄ του Ρόις. Μαζί απέκτησαν πέντε παιδιά:
Πέθανε στις 18 Μαρτίου 1929 στη Γκέρα σε ηλικία 64 ετών.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γερμανοί ευγενείς Κατηγορία:Πριγκίπισσες της Γερμανίας Κατηγορία:Πριγκίπισσες του Χόενλοε-Λάνγκενμπουργκ
Πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης Μεγάλης Βρετανίας
Το Πρωτάθλημα Καλαθοσφαίρισης Μεγάλης Βρετανίας (αγγλικά: British Basketball League Championship, γνωστό ως BBL Championship) είναι επαγγελματικό πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης ανδρών υψηλού επιπέδου στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ιδρύθηκε το 1987, την ευθύνη της διοργάνωσης έχει η British Basketball League (BBL) και σήμερα περιλαμβάνει 10 ομάδες από Αγγλία και Σκωτία. Κάθε ομάδα αγωνίζεται στην κανονική περίοδο δίνοντας 36 παιχνίδια, από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Απρίλιο, με την ομάδα που καταλαμβάνει την πρώτη θέση να στέφεται νικήτρια της κανονικής περιόδου. Μετά το τέλος της κανονικής περιόδου, οι πρώτες οκτώ ομάδες του πρωταθλήματος μετέχουν στα πλέι-οφ με σκοπό την ανάδειξη της πρωταθλήτριας.
Δεν υπάρχει προς το παρόν σύστημα ανόδου και υποβιβασμού για τις ομάδες των πρωταθλημάτων Αγγλίας και Σκωτίας ως προς τη δεύτερη κατηγορία, καθώς το πρωτάθλημα στηρίζεται στο σύστημα δικαιόχρησης, αν και αρκετές ομάδες από την Αγγλία έχουν κερδίσει μία θέση στο πρωτάθλημα, τα τελευταία χρόνια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Καλαθοσφαίριση στο Ηνωμένο Βασίλειο Κατηγορία:Εθνικά πρωταθλήματα καλαθοσφαίρισης
Γριζόκαμπος Μεσσηνίας
Ο Γριζόκαμπος αναφερόμενος παλαιότερα και ως τα Τσωνέικα ή τα Τσωναίικα, είναι οικισμός κοντά στην Μεθώνη και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Πύλου - Νέστορος, του Νομού Μεσσηνίας.
Τοποθεσία
Ο Γριζόκαμπος βρίσκεται ανατολικά της Μεθώνης, από την οποία απέχει περίπου 14 χιλιόμετρα και βορειοανατολικά από την Φοινικούντα, από την οποία απέχει περίπου 3 χιλιόμετρα. Έχει υψόμετρο 30 μέτρα και απέχει 2,5 περίπου χιλιόμετρα από τη θάλασσα. Κοντά στον Γριζόκαμπο βρίσκονται επίσης, προς τα νότιά του η Λούτσα σε απόσταση 2,5 περίπου χιλιομέτρων, το Ακριτοχώρι (Γρίζι) σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων και προς τα ανατολικά του το Καπλάνι, σε απόσταση 2 περίπου χιλιομέτρων και η Υάμεια, σε απόσταση 7 χιλιομέτρων.
Ιστορία
Η περιοχή του χωριού, έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας και της ευρύτερης περιοχής τόσο της Μεθώνης, όσο και της Πυλίας. Κατά την αρχαιότητα, ήταν τμήμα του βασιλείου του Νέστορα, της αρχαίας Πύλου. Το χωριό υπάρχει, τουλάχιστον από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του Ελληνικού Κράτους. Οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού είχαν, σχεδόν όλοι, το ίδιο επώνυμο και ήσαν συγγενείς μεταξύ τους γιατί, σύμφωνα με μια εκδοχή κατάγονταν από τον ίδιο κοινό γενάρχη, τον γερο-Κωσταντή Τσώνη, γιο του Σταμάτη Τσώνη. Ο Σταμάτης Τσώνης και ο αδελφός του Λάμπρος, ήταν παιδιά του Γιάννη Τελοντάκη (Κρητικού, που έμενε στο Χρυσοβίτσι Αρκαδίας και καταγόταν από την περιοχή Βιάννου του νομού Ηρακλείου Κρήτης). Από τα δύο αδέλφια, τα οποία ήταν ανεβοκατεβάτες, ο μεν Σταμάτης εγκαταστάθηκε (σε προχωρημένη ηλικία) στον Γριζόκαμπο, ο δε Λάμπρος στο Ακριτοχώρι (Γρίζι). Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή κατέβηκαν στην περιοχή της Μεσσηνίας επτά αδέλφια (Τσωναίοι), που προέρχονταν από το Χρυσοβίτσι Αρκαδίας. Οι Αρκάδες αυτοί ήταν γνωστοί επίσης και ως οι «ανεβοκατεβάτες», ονομασία που τους αποδόθηκε παλαιότερα, καθώς την Άνοιξη ανέβαιναν με τα κοπάδια τους στην Αρκαδία, ενώ τον Χειμώνα κατέβαιναν στα χειμαδιά της Μεσσηνίας.
Νεότερη ιστορία
Στον Γριζόκαμπο, εκτός από τους Τσωνέους, εγκαταστάθηκαν επίσης και άλλες οικογένειες με διαφορετικό επώνυμο, όπως του Γεωργίου Μοσού (Ντελήγιωργα), η οποία ήρθε σχεδόν ταυτόχρονα από το Χρυσοβίτσι Αρκαδίας, του Αντωνίου Κούβελα (από το γειτονικό χωριό Βασιλίτσι), του Γεωργίου Μπέλλου, του Κωνσταντίνου Τσόκα, (από το γειτονικό χωριό Καπλάνι), του Ν. Τζαβέλλα ή Τζαννετόπουλου, η οποία εγκαταστάθηκε στην τοποθεσία Τζαβελλαίικα, κ.α. Οι Γριζοκαμπίτες (Τσωνέοι κ.α.), αρχικά ήταν ανεβοκατεβάτες και είχαν ως κύρια απασχόληση την κτηνοτροφία, αλλά σιγά-σιγά άρχισαν να ασχολούνται και με την γεωργία. Σύμφωνα με τον ερευνητή της τοπικής ιστορίας Σταύρο Π. Τσώνη, στο βιβλίο του «Γριζόκαμπος: Ένα παράξενο χωριό», όσον αφορά την αρχική απασχόληση με την κτηνοτροφία, «''όλες οι εργασίες γίνονταν από τους ίδιους (άλλες από τους άνδρες και άλλες από τις γυναίκες)• είχαν δηλαδή αναπτύξει μια πρωτόγονη βιοτεχνία (manifactura). Τα σκεύη, που χρησιμοποιούσαν, από τους σοφράδες μέχρι τις ξυλοκουτάλες ήσαν – τα περισσότερα – κατασκευασμένα από τους ίδιους: σιοκάρες, γαλομέτρες, κορύτες, κανάτια, τσίτσες κ.λπ.''», ενώ στη συνέχεια όταν αρχισε η ενασχόλησή τους με την γεωργία, οι βασικές τους καλλιέργειες ήταν α) τα "σπαρτά" (σιτάρι, κριθάρι, "σμιγάδι", βρώμη, φακές, φάβα κ.λπ., β) οι σταφίδες και τα αμπέλια και γ) οι ελιές. Επίσης παλαιότερα καλλιεργείτο αρκετά και το λινάρι, καθώς η περιοχή του χωριού διέθετε την ειδική σύσταση του εδάφους, που απαιτείται για την ανάπτυξή του και για μακρύ χρονικό διάστημα επίσης υπήρξε σημαντική επίδοση των κατοίκων στην παραγωγή αυτού του φυτικού είδους. Κατά τις πρώτες δεκαετίες από την εγκατάστασή τους στον Γριζόκαμπο οι παλαιοί Τσωναίοι και οι υπόλοιποι κάτοικοι του χωριού, καθώς πορίζονταν «τα προς το ζειν» μόνον από την κτηνοτροφία, ζούσαν σχετικά απλά και φτωχικά. Η ενασχόληση στη συνέχεια με την καλλιέργεια της γης, οδήγησε σε σημαντική βελτίωση της καθημερινής τους ζωής. Λίγο πριν από τον πόλεμο του 1940 οι περισσότεροι Γριζοκαμπίτες βρίσκονταν σε πολύ καλή οικονομική κατάσταση και σύμφωνα με τον Σταύρο Π. Τσώνη «''μερικοί μάλιστα, παρασυρόμενοι από τον πάντοτε ενεδρεύοντα εγωισμό, οδηγούντο συχνά σε προκλητική επίδειξη οικονομικής ισχύος. Ένα μέσον αποτελούσαν τα εκλεκτά κρητικά άλογα, για την αγορά των οποίων δαπανούσαν σημαντικά χρηματικά ποσά μεταβαίνοντας προς τούτο στην Κρήτη. Το άλογο τότε ήτο κάτι αντίστοιχο με το σημερινό ωραίο και μεγάλου κυβισμού Ι.Χ. αυτοκίνητο''». Όμως η κατάσταση μετά τον πόλεμο και την Κατοχή που ακολούθησε, άλλαξε άρδην την εικόνα, καθώς η κατάσταση της ευημερίας ανετράπη και οι Γριζοκαμπίτες περιήλθαν σε δεινή ένδεια, χωρίς όμως να τους αγγίξει ο μεγάλος λιμός (πείνα), που ακολούθησε σε άλλες περιοχές της Ελλάδας κατά το διάστημα αυτό. Τα τελευταία χρόνια χάρη στη βελτίωση της γεωργικής εκμετάλλευσης (κυρίως με τα θερμοκήπια), καθώς και την ανόδου του τουρισμού στην ευρύτερη περιοχή, υπήρξε μια σχετική βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του πληθυσμού του οικισμού.
Κτίρια – εκδηλώσεις – αξιοθέατα
Εκτός από τα παραδοσιακά σπίτια, υπάρχει το παλαιό Δημοτικό Σχολείο, το οποίο ιδρύθηκε το 1959 και η εκκλησία του χωριού, ο νεότερος Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου (κοιμητηριακός ναός), η ανέγερσή του οποίου εκτιμάται ότι έγινε μεταξύ του 1830 και του 1866, και ο οποίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας. Διάφορες εκδηλώσεις και πολιτιστικά δρώμενα στο χωριό διοργανώνει σε τακτική βάση ο Σύλλογος των Απανταχού Γριζοκαμπιτών «ΤΟ ΠΑΛΗΟΚΑΣΤΡΟ», ο οποίος ιδρύθηκε στην Αθήνα, στις αρχές του 1980. Στην περιοχή του χωριού υπήρχε παλαιότερα το «Λιτρουβειό του Νικολάκη» (διασώζονται σήμερα ερειπωμένα τμήματα), όπου η επεξεργασία της ελιάς γινόταν με τον παραδοσιακό τρόπο της σύνθλιψης, πάνω σε μεγάλες μυλόπετρες, με κινητήριο δύναμη αυτήν των αλόγων ή των ίδιων των ανθρώπων, ενώ μεταγενέστερα λειτούργησαν επίσης και δυο ακόμα Ελαιουργεία.
Παληόκαστρο
Βορειοανατολικά του χωριού, κοντά στην επαρχιακή οδό, επί της κορυφής υψηλού και απόκρημνου λόφου και περίπου στο μέσο της απόστασης μεταξύ Μεθώνης και Κορώνης βρίσκεται το Παληόκαστρο, ένα μικρό μεσαιωνικό κάστρο, το οποίο πιθανότατα κατασκευάσθηκε πάνω στα ερείπια αρχαιοτέρου φρουρίου ή κάστρου, εξ ου πιθανόν προήλθε και η ονομασία του αυτή. Το κάστρο αυτό έχει θέα στα νοτιοδυτικά, προς το Ιόνιο πέλαγος και έχει αντίκρυ του τις Οινούσσες νήσους (δηλαδή τα νησιά Σχίζα, Σαπιέντζα, Βενέτικο, Αγία Μαριανή και τις βραχονησίδες Δύο Αδέλφια νότια της Σαπιέντζας, Μπόμπα ανατολικά της Σαπιέντζας και Αυγό νότια του Βενέτικου). Η τοποθεσία ονομάζεται Παληοχώρι ή Μπεντένια, στοιχείο, το οποίο μαρτυρεί ότι πλησίον του Κάστρου αυτού ίσως υπήρχε παλαιός οικισμός-χωριό. .
Το Λουτρό ή τα Λουτρά
Το Λουτρό ή τα Λουτρά είναι κτίσμα το οποίο βρίσκεται στην ομώνυμη τοποθεσία μετά το γεφύρι του Παπά, κοντά στον παράλιο οικισμό Λούτσα και προς την ανατολική όχθη του χειμάρρου, που διασχίζει την κοιλάδα του Γριζοκάμπου. Γενικά υποστηρίζεται η άποψη ότι πρόκειται για Ρωμαϊκές Θέρμες, αλλά δεν αποκλείεται, όμως, να πρόκειται για Βυζαντινό μνημείο ή για κτίσμα της εποχής της Τουρκοκρατίας. .
Το Μπούρτζι
Το Μπούρτζι είναι ένας μικρός παραθαλάσσιος πύργος, με τα χαρακτηριστικά της Βίγλας, πιθανώς της βενετσιάνικης περιόδου, ο οποίος είναι κτισμένος σε σχετικά δυσπρόσιτη τοποθεσία, επίσης σε μικρή απόσταση από την Λούτσα. Ίσως εξυπηρετούσε στην επιτήρηση της διέλευσης των πλοίων βόρεια της νήσου Σχίζας ή του ελέγχου στο αγκυροβόλιο του απάνεμου όρμου του Βρωμονερίου (Τσερλονέρι) ή σύμφωνα με την τοπική παράδοση λειτουργούσε ως φάρος - σηματωρός, ο οποίος καθοδηγούσε τα διερχόμενα πλοία για το «Πόρτο-Γρίζι», δηλαδή το λιμάνι της Λούτσας. .
Βρυσούλα - Σκεπασμένη
Η Βρυσούλα είναι μικρή πηγή (πηγάδι), η οποία βρίσκεται στην ομώνυμη πλαγιά βόρεια του μεσαίου οικισμού του Γριζοκάμπου. Απ' αυτήν, κατά πάσα πιθανότητα, υδρευόταν παλιά το Μικρό Μοναστήρι, το οποίο υδρευόταν επίσης και από την πηγή της Σκεπασμένης, που βρίσκεται βορειοδυτικά του μεσαίου οικισμού και κοντά στην όχθη του ομωνύμου χειμάρρου.
Το Μικρό Μοναστήρι ή Μοναστηράκι
Το Μικρό Μοναστήρι ή Μοναστηράκι, ήταν παλαιά Μονή που βρισκόταν βόρεια του μεσαίου οικισμού του Γριζοκάμπου, πάνω στο ομώνυμο υψίπεδο, κοντά στη νέα δεξαμενή του χωριού, μεταξύ των δύο μικρών πηγών, της Σκεπασμένης και της Βρυσούλας, από τις οποίες και υδρεύονταν οι μοναχοί. Λίγες δεκαετίες πριν σώζονταν ερείπια των κτισμάτων του, ενώ νότια του οικοδομικού αυτού συμπλέγματος, στη θέση Κοτρώνι, βρίσκεται το νεκροταφείο της παλαιάς αυτής Μονής.
Ο παλαιός Αϊ-Νικόλας
Βορειοδυτικά του χωριού και πάνω στον ομώνυμο λόφο, υπήρχε ο πρώτος χριστιανικός ναός του χωριού, ο παλαιός ναός του Αγίου Νικολάου, του οποίου τα ερείπια σώζονταν παλαιότερα κοντά στην πηγή της Σκεπασμένης. Είναι επίσης βέβαιο ότι ο ναός αυτός είχε περατωθεί, καθώς σύμφωνα με τις προφορικές μαρτυρίες μεγαλύτερων σε ηλικία κατοίκων, στο άνω μισό της κόγχης (αψίδας) του ιερού διασώζονταν, τα παλαιότερα χρόνια, τοιχογραφίες διαφόρων αγίων. Ο ιερός αυτός ναός χρησιμοποιήθηκε από τους πρώτους Τσωνέους πριν εγκατασταθούν μόνιμα στον Γριζόκαμπο και κτίσουν τον ομώνυμο νεώτερο ναό, τον οποίο χρησιμοποιούν σήμερα.
Άλλα αξιοθέατα
Κοντά στην πηγή της Βρυσούλας υπήρχε παλαιότερα και πρωτόγονο ελαιοτριβείο, καθώς και υποτυπώδης μύλος της Μονής, που χρησιμοποιούνταν για την έκθλιψη του ελαιοκάρπου και την άλεση σιταριού και κουκκερικών (φάβας κ.λπ.), σύμφωνα με ευρήματα από ίχνη θεμελίων καθώς και από το κυλινδρικό "λιτρουβολίθι", το οποίο βρίσκεται ακόμη στην πλαγιά κάτω και σε μικρή απόσταση από την πηγή της Βρυσούλας και το οποίο αποκαλύφθηκε εξαιτίας μεγάλης πυρκαγιάς, που ξέσπασε στην περιοχή προ του 2010.
Χάρτης περιοχής
<mapframe latitude="36.809560" longitude="21.835499" zoom="14" width="1000" height="400" align="center" />
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Μεσσηνίας Κατηγορία:Επαρχία Πυλίας Κατηγορία:Δήμος Πύλου - Νέστορος
Κάρελ φαν Μάντερ
Ο Κάρελ φαν Μάντερ (Ι) (Karel van Mander (I) συναντάται και Carel van Mander Carel van Mandere, Karel Van Mander, Carel Van Mander), Μάιος 1548 - 2 Σεπτεμβρίου 1606) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος, ποιητής, ιστορικός τέχνης και θεωρητικός της αισθητικής, ο οποίος εγκαταστάθηκε στην Ολλανδία κατά το τελευταίο τμήμα της ζωής του. Είναι κυρίως γνωστός ως βιογράφος των πρώιμων Φλαμανδών ζωγράφων, πληροφορίες για τους οποίους παρέχει στο βιβλίο του Het Schilder-boeck (χετ Σχίλντερμπουκ = το βιβλίο των ζωγράφων). Ως καλλιτέχνης και θεωρητικός διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διάδοση και εξέλιξη του μανιερισμού στη βόρεια Ευρώπη και την Ολλανδική Δημοκρατία.
Βίος
Οι περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Κάρελ φαν Μάντερ προέρχονται από ένα σύντομο και ανώνυμο βιογραφικό σκαρίφημα, το οποίο περιλήφθηκε στη δεύτερη, μεταθανάτια έκδοση του Het Schilder-boeck, έκδοση του Γιάκομπ Πίτερς Βάχτερ (Jacob Pietersz Wachter) χρονολογούμενη το 1618. Δεν είναι βέβαιο ποιος συνέγραψε αυτό το σύντομο βιογραφικό και έχουν προταθεί πολλοί ως δημιουργοί του. Πιο πρόσφατα προτάθηκε ως συγγραφέας του ο γιος του φαν Μάντερ, Κάρελ φαν Μάντερ ο νεότερος, ο οποίος πρέπει να βασίστηκε σε πληροφορίες που είχε γράψει ο ίδιος ο πατέρας του αλλά και στη δική του συλλογή στοιχείων και σημειώσεων. Οι πληροφορίες που περιέχει δεν είναι απολύτως αξιόπιστες, αλλά και πάλι θεωρείται ως η καλύτερη πηγή πληροφοριών για τον βίο του φαν Μάντερ.
Ο φαν Μάντερ γεννήθηκε από οικογένεια ευγενών στο Μέλμπεκε (Meulebeke) στην Κομητεία της Φλάνδρας, αν και άλλες πηγές αναφέρουν ως τόπο γέννησης το Κόρτραϊκ. Αρχικά πήγαν με τον αδελφό του Κορνέλις στο "Λατινικό Σχολείο" του Τίελτ (Tielt) και στη συνέχεια σπούδασε με τον Λούκας ντε Χέερε (Lucas de Heere) στη Γάνδη και, κατά την περίοδο 1568 -1569 με τον Πήτερ Φλέρικ (Pieter Vlerick) στο Κόρτρεϊκ και στην Τουρναί (Ντόορνικ). Τα επόμενα πέντε χρόνια τα αφιέρωσε στη συγγραφή θρησκευτικών θεατρικών έργων, για τα οποία ζωγράφιζε επίσης τα σκηνικά. Κατά την περίοδο 1573 - 1577 μετέβη στην Ιταλία, για σύντομο χρονικό διάστημα στη Φλωρεντία και στο Τέρνι και στη συνέχεια μετέβη στη Ρώμη. Το βιογραφικό σημείωμα αναφέρει ότι ήταν αυτός που ανακάλυψε "τις σπηλιές" της Ρώμης. Αυτό μπορεί να αποτελεί αναφορά στις ρωμαϊκές κατακόμβες, αν και η ακριβής σημασία αυτής της αναφοράς παραμένει ασαφής. Στην Ιταλία γνώρισε το βιογραφικό βιβλίο του Τζόρτζιο Βαζάρι και εντυπωσιάστηκε τόσο από αυτό όσο και από τις μανιεριστικές δημιουργίες του Βαζάρι. Στη Ρώμη είναι επίσης πιθανό να ήρθε σε επαφή με τον συμπατριώτη του Μπαρτολομέους Σπράνγκερ (Bartholomeus Spranger), ο οποίος το 1575 εγκατέλειψε τη Ρώμη για να μεταβεί στη Βιέννη, προκειμένου να μπει στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Στο ταξίδι της επιστροφής του ο φαν Μάντερ πέρασε από τη Βιέννη, όπου μαζί με τον Σπράνγκερ και τον γλύπτη Χανς Μοντ (Hans Mont) κατασκεύασαν την αψίδα για τη θριαμβευτική είσοδο του Αυτοκράτορα Ροδόλφου Β΄ στην πόλη.
Όταν η εργασία του εκεί τελείωσε, ο φαν Μάντερ εγκαταστάθηκε στο Μέλμπεκε, όπου δραστηριοποιήθηκε ως ζωγράφος και συγγραφέας. Νυμφεύτηκε μια δεκαοκτάχρονη κοπέλα από την πόλη, με την οποία απέκτησαν ένα γιο. Το 1580 έφυγε από την πόλη για το Κόρτραϊκ, λόγω των θρησκευτικών διαφορών που προκάλεσαν οι Καθολικοί φανατικοί της Μέλμπεκε. Ο φαν Μάντερ σε κάποια φάση του βίου του είχε γίνει Μεννονίτης (τμήμα του θρησκευτικού κινήματος των Αναβαπτιστών και αποτελούσε πιθανό στόχο των φανατικών. Στο Κόρτραϊκ έλαβε παραγγελία να ζωγραφίσει ένα τρίπτυχο, ενώ παράλληλα απέκτησε και δεύτερο γιο. Εγκατέλειψε, όμως, και το Κόρτραϊκ το 1582 λόγω επιδημίας πανώλους και για άλλους λόγους και εγκαταστάθηκε στη Μπρυζ. Εκεί συνεργάστηκε με τον ζωγράφο Πάουλ Βάιτς (Paul Weyts). Λόγω της απειλής των θρησκευτικών ταραχών αλλά και της πανώλους, ο φαν Μάντερ έφυγε με πλοίο με όλη του την οικογένεια και την πεθερά του και εγκαταστάθηκε στο Χάαρλεμ το 1583.
Εκεί εργάστηκε επί είκοσι έτη ύστερα από ανάθεση των πατέρων της πόλης του Χάαρλεμ στην καταγραφή των "δικών τους" έργων τέχνης. Η πόλη του Χάαρλεμ είχε κατασχέσει όλα τα καθολικά έργα τέχνης ύστερα από την satisfactie van Haarlem (Συνθήκη του Χάαρλεμ), που έδινε στους Καθολικούς ίδια δικαιώματα με τους Διαμαρτυρομένους και ανατράπηκε το 1578. ο φαν Μάντερ χρησιμοποίησε την εργασία που του είχαν αναθέσει για τη σύνθεση του Schilder-boeck. Ενώ βρισκόταν στο Χάαρλεμ συνέχισε να ζωγραφίζει, επικεντρώνοντας την ενέργειά του στο αγαπημένο του θέμα: τις ιστορικές αλληγορίες και, παράλληλα, διατηρούσε το δικό του εργαστήριο με πολλούς μαθητές, ανάμεσα στους οποίους ήταν ο γιος του Κάρελ φαν Μάντερ ο νεότερος και ο Φρανς Χαλς. Το 1603 αποσύρθηκε στο κάστρο του Σεφενμπέρχεν (Sevenbergen) στο Χέεμσκερκ (Heemskerk) για να επιμεληθεί το βιβλίο του, το οποίο εκδόθηκε το 1604. Απεβίωσε σύντομα μετά την έκδοσή του στο Άμστερνταμ σε ηλικία 58 ετών.
Οι μανιεριστές του Χάαρλεμ
Ο Κάρελ φαν Μάντερ, μαζί με τους Χέντρικ Χόλτσιους και Κορνέλις φαν Χάαρλεμ (Cornelis van Haarlem) ήταν οι ιδρυτές μιας "ακαδημίας μελέτης της μεταθανάτιας ζωής". Δεν είναι απολύτως σαφής η ενασχόληση της ακαδημίας αυτής, αλλά πιστεύεται ότι την αποτελούσε μια ανεπίσημη ομάδα συζητητών, που μπορεί να οργάνωναν μαθήματα σχεδίασης με ζωντανά μοντέλα. Υπάρχει επίσης η άποψη ότι η ακαδημία ήταν κυρίως λογοτεχνικής φύσεως.
Ο φαν Μάντερ επέφερε πολύ μεγάλη αλλαγή στην τέχνη της Ολλανδικής Δημοκρατίας όταν, το 1585, έδειξε στον φίλο του Χόλτσιους σχέδια του Μπαρτολομέους Σπράνγκερ, ο οποίος, εκείνη την εποχή, ήταν ο ηγέτης του μανιερισμού στον Βορρά. Βρισκόταν στην Πράγα, ως ζωγράφος της Αυλής του Αυτοκράτορα Ροδόλφου Β΄. Τα σχέδια αυτά είχαν αποφασιστική επίδραση στον Χόλτσιους, του οποίου το στυλ επηρεάστηκε έντονα από αυτά. Ο Χόλτσιους δημιούργησε χαρακτικά και σχέδια, τα οποία ήταν σημαντικά για τη διασπορά του στυλ του μανιερισμού. Η τριάδα Χόλτσιους - φαν Χάαρλεμ - φαν Μάντερ έγινε γνωστή ως "οι μανιεριστές του Χάαρλεμ" και καλλιτέχνες από άλλες πόλεις προσχώρησαν στο κίνημα. Η εικονογραφική τους γλώσσα χαρακτηριζόταν από ισχυρή επίγνωση του στυλ και η καλλιεργημένη κομψότητα. Προσέδιδαν στα έργα τους μια περίτεχνη αγχίνοια παρά νατουραλισμό. Είχαν, επίσης, προτίμηση απεικόνισης ρωμαλέων μυωδών ανδρών, βιαίου δράματος, αχαλίνωτης φαντασίας και ιδιαίτερο πλούτο στις λεπτομέρειες. Η διασπορά των χαρακτικών του Χόλτσιους πήγαινε χέρι με χέρι με τη νέα πρακτική της θεωρητικοποίησης της τέχνης, κάτι που ήταν καινούργιο κατά τον 16ο αιώνα μαι στην οποία ο Κάρελ φαν Μάντερ διαδραμάτισε πολύ σημαντικό ρόλο.
Στο σπίτι του τα βράδια δεχόταν εκκολαπτόμενους καλλιτέχνες για από κοινού δημιουργία σχεδίων και μελέτη της κλασικής μυθολογίας. Μετά το εικονοκλαστικό κίνημα των Καλβινιστών, τα θρησκευτικά θέματα είχαν ξεπεραστεί και τα μυθολογικά έγιναν δημοφιλή. Ωστόσο, λίγοι καλλιτέχνες ήταν σε θέση, από οικονομικής άποψης, να ταξιδέψουν στην Ιταλία, όπως είχε κάνει ο φαν Μάντερ. Σκοπός του, λοιπόν, ήταν να εκπαιδεύσει τους νέους ζωγράφους στις κατάλληλες καλλιτεχνικές τεχνικές. Ήταν σταθερός θιασώτης της ιεραρχίας των θεμάτων. Ήταν ακλόνητη η πεποίθησή του ότι μόνο μέσω κατάλληλης μελέτης των υπαρχόντων έργων ήταν δυνατή η κατανόηση οι αληθοφανείς, ως προς την πραγματική ζωή, της ιστορικής αλληγορίας.
Οι δικές του εργασίες περιλάμβαναν μανιεριστικά μυθολογικά θέματα, αλλά επίσης πορτρέτα και σκηνές της καθημερινότητας, επηρεασμένα από τις εργασίες του Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου, όπως η φιλανθρωπική αγορά (σήμερα στο μουσείο Ερμιτάζ. Δυστυχώς σχετικά λίγα έργα του έχουν διασωθεί.
Γραπτά
Ως συγγραφέας ο φαν Μάντερ εργάστηκε σε διάφορους τομείς: Δράμα, ποίηση, άσματα, βιογραφίες και θεωρία της τέχνης. Μετέφρασε, επίσης, κλασική λογοτεχνία. Η λογοτεχνική του παραγωγή ανακλά τις δύο πλευρές των πνευματικών του ενδιαφερόντων: Τον ανθρωπισμό της Αναγέννησης και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις ενός ευσεβούς μενοννίτη.. Οι πρώιμες εργασίες του ήταν βιβλικά έργα, τα οποία συνέγραψε ενώ βρισκόταν ακόμη στη Φλάνδρα. Αυτά δυστυχώς δεν έχουν διασωθεί. Τα πρώτα πνευματικά του έργα περιέχονται στο βιβλίο De Gulden Harpe, το οποίο εκδόθηκε το 1597. Αυτός ο τόμος ποίησης συνίσταται από μια μάλλον απεραντολόγο στιχουργία βιβλικών ιστοριών, που σκοπό είχαν να εξοικειώσουν τους αναγνώστες με τη βιβλική ορολογία. Το ύφος του διαμόρφωσε υπό την επίδραση της μετάφρασης (από τα γαλλικά) της κλασικής λογοτεχνίας, όπως η Ιλιάδα και, ιδιαίτερα, τα Βουκολικά και τα Γεωργικά του Βιργίλιου. Εγκατέλειψε το βαρύ ύφος των ρητόρων για χάρη των λεκτικών σχημάτων του Βιργίλιου στη συλλογή θρησκευτικών ασμάτων που εκδόθηκε το 1613, ύστερα από τον θάνατό του,, με τίτλο Bethlehem dat is het Broodhuys.
To Schilder-boeck
Το βιβλίο του φαν Μάντερ περιέχει, επίσης, μια ερμηνεία των ιστοριών των "Μεταμορφώσεων" του Οβίδιου. Αυτό ο φαν Μάντερ ήθελε να χρησιμοποιηθεί ως βοήθημα σε καλλιτέχνες που ήθελαν να ζωγραφίσουν μυθολογικά θέματα και όχι θρησκευτικά. Ο συμβολισμός ήταν πολύ σημαντικός στη ζωγραφική εκείνης της εποχής και η χρήση των χαρακτήρων του Οβίδιου, σε συνδυασμό με τον κατάλληλο συμβολισμό, επέτρεπε στον μέλλοντα ζωγράφο να αφηγηθεί μια συγκεκριμένη ιστορία. Το τελευταίο κεφάλαιο του Schilder-boeck περιγράφει τη σημασία των ζώων και άλλων μορφών.
Το βιβλίο αυτό παραμένει η κύρια πηγή πληροφοριών για τους βορειοευρωπαίους ζωγράφους του 1400 και του 1500 και περιέχει πολύτιμες πληροφορίες και για τους Ιταλούς ζωγράφους της εποχής. Ο φαν Μάντερ ήταν ο πρώτος δυτικοευρωπαίος συγγραφέας που ανέφερε τις καινοτομίες του Καραβάτζιο, ενώ έγραψε εκτενώς για τον (τότε) σύγχρονο τρόπο απεικόνισης σκηνών από τοπία.
Κληρονομία
Ο φαν Μάντερ, όπως προαναφέρθηκε ήταν ο δάσκαλος του Φρανς Χαλς. Ο Χαλς δεν φαίνεται, ωστόσο, ότι συμμερίστηκε την άποψη του δασκάλου του ότι η υψηλότερη θέση στην ιεραρχία της θεματολογίας ήταν η απεικόνιση της ιστορίας, καθώς δημιούργησε, σχεδόν αποκλειστικά, μόνο πορτρέτα.
Το Schilder-Boeck εισήγαγε τους Ολλανδούς καλλιτέχνες στην ιταλική τέχνη και τους παρότρυνε να ταξιδεύουν, αν όχι να ακολουθούν τις οδηγίες που παρείχε το βιβλίο σχετικά με τις μεθόδους ζωγραφικής των Ιταλών καλλιτεχνών. Εκτός από τον γιο του και τον Χαλς, καταγεγραμμένοι μαθητές του ήταν οι Κορνέλις Ένγκελς (Cornelis Engelsz), Έφεραρντ Κράινς φαν ντερ Μάες (Everard Crynsz van der Maes), Γιάκομπ φαν Μούσχερ (Jacob van Musscher) ή Γιάκομπους Μάρτενς (ζωγράφος τοπίων και πατέρας του ζωγράφου Γιαν Μάρτσεν ντε Γιόνγκε (Jan Martszen de Jonge), ο Γιάκομπ Μάρτσεν (Jacob Martsen) (ζωγράφος καθημερινών σκηνών), ο Χέντρικ Χέρριτς Ποτ (Hendrik Gerritsz Pot) και ο Φροανσουά Βενάν (François Venant).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Φλαμανδοί ζωγράφοι Κατηγορία:Ζωγράφοι της Αναγέννησης Κατηγορία:Βέλγοι συγγραφείς Κατηγορία:Βέλγοι ποιητές Κατηγορία:Ιστορικοί της τέχνης Κατηγορία:Μανιεριστές ζωγράφοι Κατηγορία:Βιογράφοι Κατηγορία:Ολλανδοί ζωγράφοι της Χρυσής Εποχής
Πρωτάθλημα πετοσφαίρισης Α' εθνικής κατηγορίας ανδρών 1970-1971
Το πρωτάθλημα Ελλάδας πετοσφαίρισης ανδρών 1970-1971, ήταν το τρίτο πρωτάθλημα της Α' Εθνικής πετοσφαίρισης ανδρών. Πρωταθλητής αναδείχθηκε ο Παναθηναϊκός για έκτη φορά στην ιστορία του, και μάλιστα αήττητος.
Πηγές
Κατηγορία:Α εθνική κατηγορία πετοσφαίρισης ανδρών Κατηγορία:Πετοσφαίριση το 1970 Κατηγορία:Πετοσφαίριση το 1971
Parental Advisory
250px|μικρογραφία|Η ετικέτα
Η ετικέτα Parental Advisory (συντομογραφία PAL) είναι προειδοποιητική ετικέτα που εισήχθη από την Recording Industry Association of America (RIAA) το 1985 και υιοθετήθηκε από τη British Phonographic Industry το 2011. Χρησιμοποιείται σε δίσκους για αναγνώριση βωμολοχίας, με σκοπό να προειδοποιηθούν οι γονείς για υλικό δυνητικά ακατάλληλο για παιδιά. Η ετικέτα επικολλήθηκε για πρώτη φορά σε δίσκους 33 1/3rpm, CD και κασέτες, ενώ, χρησιμοποιείται επίσης σε ψηφιακά μέσα.
Το υλικό που φέρει την ετικέτα Parental Advisory κυκλοφορεί συχνά μαζί με μια λογοκεκριμένη έκδοση που αφαιρείται το αμφιλεγόμενο περιεχόμενο. Ωστόσο, η ετικέτα έχει περιγραφεί ως αναποτελεσματική στον περιορισμό του ακατάλληλου υλικού στο οποίο εκτίθεται το νεανικό κοινό.
Παραπομπές
Κατηγορία:Λογοκρισία Κατηγορία:Μουσική βιομηχανία
Σαν Λάτσαρο ντι Σάβενα
Το Σαν Λάτσαρο ντι Σάβενα (ιταλικά: San Lazzaro di Savena) είναι πόλη της βόρειας Ιταλίας. Βρίσκεται στην επαρχία της Μπολόνια και έχει πληθυσμό 30.754 κατοίκων (εκτίμηση 2008).
Επειδή απέχει μόνο 6 χιλιόμετρα από το κέντρο της Μπολόνια πολλοί το θεωρούν προάστιο της πόλης αυτής.
Γεωγραφία
Είναι ένας βασικά πεδινός δήμος που εκτείνεται μέχρι τους πρώτους λόφους των Απεννίνων Όρεων της Μπολόνια. Βρίσκεται σε υψόμετρο 62 μέτρων με ελάχιστο τα 40 μέτρα και μέγιστο τα 325. Ο δήμος διασχίζεται από τον ποταμό Σάβενα (Ιταλ. Savena), από τον οποίο παίρνει και εν μέρει το όνομα του και από τους χείμαρρους Ίντιτσε (Ιταλ. Idice) και Τζένα (Ιταλ. Zena). Οικιστικά είναι συνέχεια του δήμου της Μπολόνια, με τον οποίο χωρίζεται από τον ποταμό Σάβενα, και απέχει από αυτόν 6 περίπου χιλιόμετρα. Η συνολική έκταση του δήμου είναι 44,70 τ.χλμ. και οι γεωγραφικές του συντεταγμένες είναι: 44°28'7"32 N γεωγραφικό πλάτος και 11°24'54"00 E γεωγραφικό μήκος.
Στον δήμο υπάγονται τα δημοτικά διαμερίσματα Βίλλα Μπιάνκα, Βίλλα Ρίτσι, Ίντιτσε, Κα ντε Μάντορλι, Κάζε Γκράντι, Καζέλλε, Καζέττε, Καστέλ ντει Μπρίττι, Καστίλια, Κολούνγκα, Κροάρα, Λα Καμπάνα, Λα Μούρα Σαν Κάρλο, Λα Φαμπρερία, Μάρτιρι ντι Πιτσοκάλβο, Μιράντολα, Μποργκατέλλα, Πιτσοκάλβο, Ποντιτσέλλα, Πούλτσε, Σαν Λάτζαρο, Σάντα Ρόζα,Τορτορέλλα Βέκια, Τσικόνια και Φαρνέτο. Συνορεύει με τους δήμους του Καστενάζο, της Μπολόνια, του Οτσάνο ντελλ'Εμίλια και του Πιανόρο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δήμοι της Μητροπολιτικής Πόλεως της Μπολόνια
Γουλιέλμος Γ΄ της Θουριγγίας
Ο Γουλιέλμος Γ΄ ο γενναίος, γερμ. Wilhelm III der tapfere (30 Απριλίου 1425 - 17 Σεπτεμβρίου 1482) από τον Οίκο των Βέττιν ήταν λάντγραβος της Θουριγγίας (1445-82) και διεκδικητής δούκας του Λουξεμβούργου (1457-69).
Βιογραφία
Ήταν ο τρίτος (επιζήσας) γιος του Φρειδερίκου Α΄ εκλέκτορα της Σαξονίας και της Αικατερίνης των Γουέλφων, κόρης του Ερρίκου Α΄ δούκα του Μπράουνσβαϊγκ-Βολφενμπύτελ.
Η σύζυγός του Άννα των Αψβούργων ήταν κόρη της Ελισάβετ των Λουξεμβούργου. Η τελευταία ήταν κόρη του Σιγισμόνδου της Γερμανίας και δούκα του Λουξεμβούργου, ο οποίος αθέτησε την πληρωμή ενός δανείου του και έτσι το δουκάτο πέρασε στην ανιψιά του Ελισάβετ, κόρη του αδελφού του Ιωάννη δούκα του Γκέρλιτς. Η κόρη του Σιγισμόνδου όμως διεκδίκησε το Λουξεμβούργο και το ίδιο συνέχισε και η κόρη της Άννα με τον Γουλιέλμο Γ΄.
Έκοψε αργυρά γκρόσεν, γνωστά ως "γκρόσεν με το κεφάλι του Ιουδαίου", διότι στη μία όψη είχαν το κεφάλι ενός άνδρα με μυτερό γένειο και εβραϊκό πίλο, που ο κόσμος νόμιζε ως Ιουδαίο.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1446 την Άννα των Αψβούργων, κόρη του Αλβέρτου Β΄ δούκα της Αυστρίας και βασιλιά της Βοημίας & Γερμανίας και είχε τέκνα:
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος των Βέττιν
Μονή Δούβιανης (Αργυρόκαστρο)
μικρογραφία|Η Μονή Δούβιανης Η Μονή Δούβιανης (Manastiri i Dhuvjanit), επίσης γνωστή και ως Μονή Αγίου Κηρύκου και Ιουλίττας (Manastiri i Shën Qirjakut dhe Julitës), είναι ένα βυζαντινό μοναστήρι που βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του χωριού Δούβιανη, στον Δήμο Δρόπολης της περιφέρειας Αργυροκάστρου στην Αλβανία, εντός των ορίων της ιστορικής περιοχής της Βορείου Ηπείρου.
Τοποθεσία
Το μοναστήρι βρίσκεται στην κοιλάδα του Δρίνου, στο χωριό Δούβιανη, στην περιοχή της Δρόπολης, και βρίσκεται ανάμεσα στις πόλεις του Αργυροκάστρου και Δελβίνου στη νότια Αλβανία. Είναι ένα από τα πολλά μοναστήρια που βρίσκονται στην κοιλάδα του Δρίνου.
Ιστορία
Το μοναστήρι παραδοσιακά χρονολογείται στον 6ο αιώνα, ωστόσο σε κάποιες σημειώσεις ενός πρώην μοναχού του μοναστηριού φαίνεται ότι το μοναστήρι χτίστηκε το 1089.
Αποκαταστάθηκε τη δεκαετία του 1960 και αναβαθμίστηκε σε πολιτιστικό μνημείο από την Αλβανική κυβέρνηση το 1963. Σήμερα είναι σχεδόν ερειπωμένο και από τα 3000 τετραγωνικά μέτρα του σώζετε μόνο το κεντρικό κτήριο με το εκκλησάκι.
Το καλοκαίρι του 2006 οι κάτοικοι του χωριού ανακοίνωσαν ότι οι απόγονοι του πρώην ιερέα του χωριού, Παπά Βλάση, βρήκαν θαμμένη στον κήπο τους μια εικόνα. Το αντικείμενο, που περιγράφεται ως έμβλημα του μοναστηριού και χρονολογείται το 1819, φέρει τα ονόματα των 6 αγίων (Αγία Ιουλίττα, Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης, Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Άγιος Χαράλαμπος, Άγιος Ελευθέριος και Άγιος Πολύκαρπος). Οι κάτοικοι του χωριού προκειμένου να απουθεχθεί η κλοπή αυτού του πολύτιμου αντικειμένου κατά καιρούς αλλάζουν την θέση φύλαξής της.
Στις 5 Ιουνίου 2010, το μοναστήρι λεηλατήθηκε από αγνώστους. Εκλάπησαν ένας ξύλινος σταυρός, μερικές εικόνες, ένα ύφασμα με καλλιτεχνική και ιστορική αξία ενώ οι ληστές κατέστρεψαν και ορισμένα τμήματα από το ξυλόγλυπτο τέμπλο. Το ίδιο έχει συμβεί και στο παρελθόν, το 1997 όταν είχαν κλαπεί μερικές πολύ παλιές εικόνες και άλλα αντικείμενα αξίας. Σήμερα ο τρούλος, το καμπαναριό, η Αγία Τράπεζα και άλλα μέρη του μοναστηριού κινδυνεύουν με κατάρρευση. Μέχρι στηγμής το μοναστήρι το φροντίζει οικειοθελώς ο δουβιανήτης Σπύρος Παναγίωτης, συνταξιούχος δάσκαλος. μικρογραφία
Εκπαίδευση
Το 1777 στο μοναστήρι ιδρύθηκε ελληνικό σχολείο από τον Ορθόδοξο ιεραπόστολο Κοσμά τον Αιτωλό (1714 - 24 Αυγούστου 1779) όπου περιόδευσε στην περιοχή κηρύττοντας και προτρέποντας τον λαό να μάθει γράμματα. Αργότερα, το 1858 κάποιος ιερομόναχος του μοναστηριού ονόματι Γεράσιμος, ίδρυσε ένα παρθεναγωγείο από τα πρώτα του είδους του στην περιοχή και όχι μόνο, και μια σχολή κεντήματος δευτεροβάθμιας επιπέδου. Αυτά τα εκπαιδευτικά ιδρύματα λειτούργησαν συνεχώς μέχρι και το 1913, ενώ τα έξοδά τους καλύπτονταν από το ίδιο το μοναστήρι. Ο τελευταίος διευθυντής του σχολείου ήταν ο Κωνσταντίνος Ζέρρης.
βιβλιογραφικές αναφορές
Κατηγορία:Εκπαίδευση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία Κατηγορία:Μοναστήρια στην Αλβανία Κατηγορία:Χριστιανικά δόγματα Κατηγορία:Αλβανική Ορθόδοξη Εκκλησία Κατηγορία:Αξιοθέατα στη Βόρεια Ήπειρο
Chevrolet Task Force
Το Chevrolet Task Force ήταν μια σειρά από επαγγελματικά οχήματα που παράχθηκαν από την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία Chevrolet (μέλος του ομίλου της General Motors) από το 1955 μέχρι το 1962. Το φορτηγό αντικατέστησε την αρκετά επιτυχημένη σειρά Chevrolet Advance Design, η οποία σταμάτησε να παράγεται το 1955, αν και μερικές εκδόσεις της συνέχισαν για μερικά χρόνια ακόμα μαζί με το Task Force. Αν και το Task Force πούλησε καλά, δεν μπόρεσε ποτέ να φτάσει την δημοτικότητα του προκάτοχού του.
Ιστορία
Το μοντέλο ήταν το πρώτο που παράχθηκε με τον καινούριο V8 κινητήρα της Chevrolet, ο οποίος ήταν ο πρώτος V8 της Chevrolet από το 1919 και τοποθετήθηκε εξ αρχής και σε άλλα μοντέλα της General Motors. Επίσης άρχισε να προσφέρεται και η πληρέστερη σε εξοπλισμό έκδοση Cameo Carrier.
Η GMC ονόμασε το μοντέλο "Blue Chip".
Τα 2 οχήματα διαφοροποιήθηκαν από της μηχανές και τους εσωτερικούς χώρους. Η Chevrolet χρησιμοποίησε κινητήρες Chevrolet και η GMC χρησιμοποίησε εξακύλινδρες μηχανές GMC και Pontiac V8 μηχανές (Oldsmobile V8 μηχανές στα βαρέα φορτηγά).
Το νέο αμάξωμα διέθετε το πρώτο περιτυλιγμένο παρμπρίζ της βιομηχανίας φορτηγών, και προαιρετικό πίσω παρμπρίζ για μοντέλα καμπίνας Deluxe. Οι προβολείς ενσωματώθηκαν στα φτερά. Η καμπίνα έγινε ψηλότερη και τα σκαλοπάτια της καμπίνας αντικατέστησαν τις σανίδες κύλισης των προηγούμενων μοντέλων.
Θορν
Το γράμμα Þ (θορν) είναι γράμμα που υπάρχει στο αλφάβητο των Παλαιών Αγγλικών (αγγλοσαξωνικοί ρούνοι), το Γοτθικό αλφάβητο, τα Παλαιό Νορβηγικό αλφάβητο και τα Ισλανδικά αλφάβητα, καθώς και σε ορισμένες διαλέκτους της Μέσης Αγγλικής. Χρησιμοποιούνταν επίσης στην μεσαιωνική Σκανδιναβία, μέχρι να αντικατασταθεί με τον δίφθογκο Th.
Chevrolet Task Force
Ιστορία
Ένα «σκαλοπάτι» μεταξύ της καμπίνας και του πίσω φτερού βοηθούσε την πρόσβαση σε αντικείμενα μέσα στην καρότσα. Τα επανασχεδιασμένα φτερά καρότσας μεταφέρθηκαν μέσω του αμαξώματος της επόμενης γενιάς και συνέχιζαν να παράγονται μέχρι το 1966.
Θορν
Ο ήχος του αντιστοιχεί στο φώνημα [θ].
Chevrolet Task Force
Ιστορία
Η παραγωγή του μοντέλου έληξε οριστικά το 1962, αν και η General Motors είχε κυκλοφορήσει τα καινούρια της επαγγελματικά οχήματα Chevrolet C/K ήδη από το 1959, για τη σεζόν (model year) του 1960.
Θορν
Στα παλαιά αγγλικά ούτε η προφορά ούτε η ορθογραφία δεν ήταν απόλυτα ορισμένη.
Το ðæt 〈ð〉 δάεθ-δεθ πολλές φορές έπαιρνε την θέση του Þ (θορν) κι επίσης υπήρχε σύγχυση όχι μόνο ορθογραφική αλλά και στη προφορά.
Η σημερινή προσέγγιση είναι η επιλογή του Þ (θορν) ως θ σε επίσημη ανάγνωση παλαιοαγγλικού κειμένου, επίσης το 〈ð〉 δάετ-δετ διαβάζεται σήμερα σαν "δ". Αυτό δεν ακυρώνει το γεγονός ότι παλαιότερα υπήρχε σύγχυση.
Υπάρχουν γραπτά αυθεντικά κείμενα αλλά και διασωσμένες ηχογραφήσεις Άγγλων επαρχιωτών υπερηλίκων που συγχέουν αυτούς τους φθόγγους ηχητικά σε κάποιες λέξεις.
Το  Insular 〈ᵹ〉 ίνσ[χ]ιουλαρ είναι το αντίστοιχο του σύγχρονου "g" και δεν έχει καμία σχέση με το δάετ-δετ.
Κατηγορία:Λατινικό αλφάβητο
Λουομένη (Γεώργιος Βρούτος)
thumb|right|250px|Φωτογραφία της Λουομένης από το περιοδικό [[Εστία (περιοδικό)|Εστία του 1894]] Η λουομένη είναι γλυπτό νεοκλασικής τέχνης και έργο του Γεωργίου Βρούτου.