cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας
Συμφωνία με την κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη 1992
Το 1991 η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη προχώρησε σε συμφωνία με τον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο σχετικά με την κινητή και ακίνητη βασιλική περιουσία. Με την συμφωνία αυτή, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 2086/1992, το μεγαλύτερο μέρος της ακίνητης βασιλικής περιουσίας στην Ελλάδα εκχωρήθηκε σε ένα μη κερδοσκοπικό ίδρυμα με αντάλλαγμα την απόδοση στον βασιλιά των ανακτόρων του Τατοΐου και 4.000 στρεμάτων του κτήματος, την περάτωση των φορολογικών εκκρεμοτήτων και το δικαίωμα να εξαχθεί ένας μεγάλος αριθμός κινητών περιουσιακών στοιχείων από τη χώρα. Η σύμβαση δεν αφορούσε το Μον Ρεπό και το Πολυδένδρι, για τα οποία δεν υπήρχε καμία αναφορά. Ήδη τον Φεβρουάριο του 1991 ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος, με την άδεια της κυβέρνησης, είχε εξάγει στην Μεγάλη Βρετανία εννέα κοντέινερ με αντικείμενα από το Τατόι, μέρος των οποίων πουλήθηκε τα μετέπειτα χρόνια σε συλλέκτες και σε οίκους δημοπρασιών. Η μεταφορά των αντικειμένων αυτή χαρακτηρίστηκε από τον Σπυρίδωνα Μαρκεζίνη ως παράνομη καθώς τα περισσότερα από αυτά τα αντικείμενα αποτελούσαν εθνική περιουσία. Ο νόμος της κυβέρνησης Μητσοτάκη προκάλεσε την κατακραυγή της κοινής γνώμης και της αντιπολίτευσης και έχει κατακριθεί ως σκανδαλωδώς ευνοϊκός για τον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο. μικρογραφία|Ο Κωνσταντίνος το 2010
Ακύρωση συμφωνίας 1992 από την κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου
Το 1994 η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου ακύρωσε με τον νόμο 2215/1994 τη συμφωνία του 1992 και αφαίρεσε από τον Κωνσταντίνο την ακίνητη ιδιοκτησία του στην Ελλάδα καθώς και την ελληνική ιθαγένεια θεωρώντας ότι η βασιλική περιουσία είχε ήδη απαλλοτριωθεί με το νομικό διάταγμα της Χούντας των Συνταγματαρχών. Ο συγκεκριμένος νόμος αναγνώριζε ότι η απαλλοτρίωση της βασιλικής περιουσίας από τη Χούντα ήταν εξ αρχής νόμιμη και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά το 1974, οπότε και αποκαταστάθηκε η δημοκρατία, ενώ αποκαλούσε τον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο ως Κωνσταντίνο Γλύξμπουργκ ζητώντας παράλληλα από τα μέλη της οικογένειας να δηλώσουν ένα επίθετο στα ληξιαρχεία ως όρο για την επανάκτηση της ελληνικής ιθαγένειας. Ο νόμος αυτός έχει κατακριθεί για διάφορες νομικές αστοχίες.
Η τέως βασιλική οικογένεια προσέφυγε αρχικά στα πολιτικά δικαστήρια και εν συνεχεία στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Αν και αρχικά ο Άρειος Πάγος, με την υπ' αριθ. 1/1996 απόφαση της Ολομέλειας του, τον δικαίωσε κρίνοντας τον νόμο ως αντισυνταγματικό, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας με διάφορες αποφάσεις της έκρινε τις διατάξεις του νόμου συνταγματικές. Η διαφωνία μεταξύ των δύο ανωτάτων δικαστηρίων οδηγήθηκε στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, το οποίο συντάχθηκε με την άποψη του ΣτΕ περί συνταγματικότητας του νόμου επιλύοντας το ανακύπτον ζήτημα.
Προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
Στις 21 Οκτωβρίου 1994 ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος και οκτώ μέλη της τέως βασιλικής οικογένειας προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο ισχυριζόμενοι ότι παραβιάστηκε το ιδιοκτησιακό τους δικαίωμα με το να αφαιρεθεί η περιουσία χωρίς την καταβολή αποζημίωσης, ότι είχαν παραβιαστεί εξευτελιστική μεταχείριση με την εφαρμογή του ν. 2215/1994, και τις προϋποθέσεις που αυτός έθετε για την απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας, ότι είχε προσβληθεί η προσωπικότητά τους από το άρθρο 8 του προαναφερθέντος νόμου που επέβαλε την χρήση του επιθέτου «Γλύξμπουργκ» καθώς και ότι είχε παραβιαστεί το δικαίωμά τους σε δίκαιη δίκη από το άρθρο 6 του ίδιου νόμου. Την προσφυγή της τέως βασιλικής οικογένειας υπέγραφαν μεταξύ άλλων η Ρόζαλιν Χίγκινς, καθηγήτρια του LSE και μετέπειτα πρόεδρος του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, ο George Vedel, μέλος του Γαλλικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενώ το κύριο έργο της υπεράσπισης είχαν αναλάβει οι λόρδος Λέστερ και Nathene - Arnaouti συνεπικουρούμενοι από τους δικηγόρους Μπράβο και Απόστολο Γεωργιάδη.
Τον Οκτώβριο του 1998 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ως παραδεκτό λόγο το περιουσιακό σκέλος της προσφυγής απορρίπτοντας ως απαράδεκτα τα υπόλοιπα αιτήματά της. Παράλληλα η Επιτροπή απέρριψε ως απαράδεκτη την προσφυγή για τους περισσότερους αιτούντες πλην του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου, της πριγκίπισσας Ειρήνης και της πριγκίπισσας Αικατερίνης. Η υπόθεση παραπέμφθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ενώπιον του οποίου οι εκπρόσωπο του ελληνικού δημοσίου υποστήριξαν ότι, μεταξύ άλλων, ότι οι προσφεύγοντες δεν είχαν ποτέ καταβάλλει φόρους και άλλες οφειλές προς το Δημόσιο από κτήσεως της επίδικης περιουσίας, και ότι μεγάλο μέρος των εκτάσεων των επίμαχων κτημάτων ήταν δασικά και ως τέτοια είχαν μικρή εμπορική αξία, εξαιτίας των περιορισμένων δυνατοτήτων αξιοποίησής τους.
Το ΕΔΔΑ, τον Νοέμβριο του 2002, καταδίκασε το ελληνικό κράτος για την παραβίαση του πρώτου άρθρου του Πρώτου Πρωτοκόλλου επιδικάζοντας στους προσφεύγοντες το ποσό των 13,7 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 11 εκατομμύρια στον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο. Να σημειωθεί ότι η τέως βασιλική οικογένεια είχε προσφύγει ζητώντας σχεδόν 500 εκατομμύρια ευρώ ως αποζημίωση.
Το ποσό εισπράχθηκε από τη ΔΟΥ Αχαρνών, τον Μάρτιο του 2003. Το Ελληνικό Κράτος κατέβαλε αυτό το ποσό από τον προϋπολογισμό «φυσικών καταστροφών», θέλοντας να κάνει έναν πολιτικό υπαινιγμό, και εξέδωσε το σχετικό πιστωτικό εκκαθαριστικό από τη ΔΟΥ Αχαρνών ως κατά τόπο αρμόδια, με το σκεπτικό ότι τελευταίος τόπος διαμονής του Κωνσταντίνου στην Ελλάδα ήταν τα Ανάκτορα στο Τατόι. Ο Κωνσταντίνος, στη συνέχεια, αφού παρέλαβε μέσω πληρεξουσίου δικηγόρου το ποσό, ανήγγειλε τη δημιουργία του Ιδρύματος «Άννα - Μαρία» με έδρα το Λιχτενστάιν ως φορέα διάθεσης της αποζημίωσής του σε φιλανθρωπικούς σκοπούς. Μέχρι σήμερα όμως οι δραστηριότητες του ιδρύματος δεν έχουν γίνει γνωστές.
Το ζήτημα του ονόματος
Το 1994 η κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου ψήφισε τον νόμο 2215/1994, με τον οποίο αφαιρούσε το ελληνικό διαβατήριο και την ιθαγένεια του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου και των μελών της οικογένειάς του. Παράλληλα θεσπιζόταν ειδική διαδικασία απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας υπό την προϋπόθεση ότι αυτός, και τα μέλη της οικογένειάς του, θα αναγνώριζαν ανεπιφύλακτα το πολίτευμα της προεδρευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, ότι θα παραιτούνταν από την κατοχή οποιουδήποτε τίτλου και ότι θα δήλωναν ονοματεπώνυμο και όλα τα αναγκαία στοιχεία που απαιτούνταν για την εγγραφή τους στο δημοτολόγιο. Στον ίδιο νόμο ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος αναφερόταν ως «Κωνσταντίνος Γλύξμπουργκ». Ο ίδιος αρνήθηκε να επιλέξει επίθετο με την αιτιολογία ότι ποτέ δεν είχε ενώ απέρριπτε και το επίθετο «Γλύξμπουργκ». Επιφύλασσε, δε, για τον εαυτό του τον τίτλο του "Βασιλιά" και για τα παιδιά του τον τίτλο του πρίγκιπα.
Για το ζήτημα του επιθέτου ο ίδιος και τα μέλη του προσέφυγαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ισχυριζόμενοι ότι με τον ν. 2215/1994 τους επιβαλλόταν η χρήση του επιθέτου «Γλύξμπουργκ» καθώς και ότι σε κάθε περίπτωση η απαίτηση του νόμου να δηλώσουν επίθετο αποτελούσε αδικαιολόγητη ανάμιξη στον ιδιωτικό τους βίο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή της απέρριψε, κατά πλειοψηφία, το συγκεκριμένο σκέλος της προσφυγής ως αβάσιμο.
Ο ίδιος και τα μέλη της οικογένειάς του διέθεταν διπλωματικά διαβατήρια της Δανίας ως απόγονοι του Δανού βασιλιά Χριστιανού Θ΄ και ο ίδιος ταξίδευε με το ονοματεπώνυμο "Constantine de Grecia".
Μεταξύ μελών βασιλικών οικογενειών αποκαλείτο "Μεγαλειότατος" μια προσφώνηση με την οποία φαίνεται ότι και ο ίδιος ήθελε να του απευθύνονται. Αντίστοιχα, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή, η Διεθνής Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία και η Διεθνής Ένωση Μοντέρνου Πεντάθλου, τον αποκαλούσαν "Βασιλιά Κωνσταντίνο" και τον προσφωνούσαν ως Μεγαλειότατο (His Majesty).
Γάμος και οικογένεια
Την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 1964 εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν τους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας για να παρακολουθήσουν το γάμο του πιο νέου βασιλικού ζεύγους στον κόσμο: του 24χρονου Κωνσταντίνου και της 18χρονης Άννας-Μαρίας. Παρουσία όλης της Ιεράς Συνόδου, ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β΄ ευλόγησε τις βέρες των νεονύμφων προτού τις περάσει στα δάκτυλά τους η Φρειδερίκη, ενώ σε όλη τη διάρκεια του μυστηρίου δύο πρίγκιπες κρατούσαν τα αδαμαντοστόλιστα στέμματα πάνω από τον Κωνσταντίνο και την Άννα-Μαρία. Ερρίφθησαν από τον Λυκαβηττό 101 κανονιοβολισμοί και ακολούθησε πομπή με τους νεόνυμφους στο κέντρο της Αθήνας.
Το βασιλικό ζευγάρι απέκτησε δυο κόρες και τρεις γιους:
Ο Κωνσταντίνος είχε συγγενικούς δεσμούς με αρκετές βασιλικές οικογένειες της Ευρώπης. Ήταν δεύτερος εξάδελφος του Καρόλου Γ' του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς κοινός προπάππος τους ήταν ο  Γεώργιος Α' της Ελλάδος. Ο Χάραλντ Ε΄ της Νορβηγίας και ο Κάρολος ΙΣΤ΄ Γουσταύος της Σουηδίας ήταν τρίτα ξαδέλφια του. Ο Κωνσταντίνος Β΄ ήταν επίσης θείος του Βασιλιά Φιλίππου ΣΤ' της Ισπανίας, ο οποίος είναι γιος της αδελφής του, Βασίλισσας Σοφίας. Επιπλέον, η Βασίλισσα Μαργαρίτα της Δανίας είναι αδελφή της συζύγου του, της Άννας-Μαρίας.
Ο Κωνσταντίνος ήταν και ένας από τους αναδόχους του Διαδόχου του Βρετανικού Θρόνου, του Ουίλιαμ, Πρίγκιπα της Ουαλίας. Η βάπτιση έγινε στις 4 Αυγούστου του 1982 στα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.
Τελευταία χρόνια
Το 2013 επέστρεψε μόνιμα στην Ελλάδα, όπου και εγκαταστάθηκε σε εξοχική κατοικία στο Πόρτο Χέλι.
Το 2022, λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε εγκαταστάθηκε σε διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας. μικρογραφία|Τάφος του βασιλιά Κωνσταντίνου Β' της Ελλάδος στο Βασιλικό Νεκροταφείο Τατοΐου, με τα στεφάνια που
Θάνατος και κηδεία
Ο Κωνσταντίνος απεβίωσε στις 10 Ιανουαρίου 2023, σε ηλικία 82 ετών, στο Νοσοκομείο Υγεία της Αθήνας όπου νοσηλευόταν, αντιμετωπίζοντας σοβαρά προβλήματα υγείας.
Με απόφαση της κυβέρνησης, ο Κωνσταντίνος κηδεύτηκε ως ιδιώτης και χωρίς τιμές αρχηγού κράτους στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών ενώ η ταφή του έγινε δίπλα στους γονείς του στο βασιλικό κοιμητήριο Τατοΐου.
Με απόφαση της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής και της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής οι σημαίες στο Παναθηναϊκό Στάδιο και στα γραφεία των επιτροπών αυτών κυμάτιζαν μεσίστιες μέχρι και την κηδεία του ενώ το ίδιο συνέβη και στα βασιλικά ανάκτορα της Κοπεγχάγης με απόφαση της βασίλισσας Μαργαρίτας Β΄.
Την ημέρα της κηδείας, στις 16 Ιανουαρίου, χιλιάδες πολίτες προσκύνησαν την σορό του Κωνσταντίνου στο Παρεκκλήσιο του Αγίου Ελευθερίου στην πλατεία Μητροπόλεως, με το φέρετρο να είναι καλυμμένο με την ελληνική σημαία. Ακολούθησε η Νεκρώσιμος Ακολουθία στον κυρίως Μητροπολιτικό ναό χoροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου Β΄ και παρουσία 12 Μητροπολιτών της Ιεράς Συνόδου. Μετά το πέρας της ακολουθίας εκφώνησε επικήδειο λόγο ο γιος του Κωνσταντίνου Β' Παύλος.
Η κυβέρνηση εκπροσωπήθηκε από τον αντιπρόεδρό της Παναγιώτη Πικραμμένο και την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή εκπροσώπησε ο πρόεδρός της Σπύρος Καπράλος.
Στην κηδεία παρέστησαν πολλά μέλη βασιλικών δυναστειών. Συγκεκριμένα, από την Βασιλική Οικογένεια της Ισπανίας οι Βασιλείς Φίλιππος ΣΤ΄και Λετίθια, οι πρώην Βασιλείς Χουαν Κάρλος και Σοφία και οι ινφάντες Κριστίνα και Έλενα. Από την Δανική Βασιλική Οικογένεια, η Βασίλισσα Μαργαρίτα Β΄, η αδελφή της πριγκίπισσα Βενεδίκτη, ο Πρίγκιπας-Διάδοχος Φρειδερίκος και ο Πρίγκιπας Ιωακείμ. Από την Βασιλική Οικογένεια της Σουηδίας οι Βασιλείς Κάρολος ΙΣΤ΄ Γουσταύος και Σίλβια. Από την Βρετανική Βασιλική Οικογένεια, η Βασιλική πριγκίπισσα Άννα και η Λαίδη Γαβριέλλα Κίνγκστον, από την Νορβηγική Βασιλική Οικογένεια ο Πρίγκιπας-Διάδοχος Χάακον με την σύζυγό του  Μέτε-Μάριτ ενώ από την Βασιλική Οικογένεια της Ολλανδίας, οι Βασιλείς Γουλιέλμος-Αλέξανδρος και  Μαξίμη  με την πρώην Βασίλισσα Βεατρίκη. Παρέστησαν επίσης ο Μέγας Δούκας Ερρίκος του Λουξεμβούργου, οι Βασιλείς του Βελγίου Φίλιππος και Ματθίλδη, η Βασίλισσα Νουρ της Ιορδανίας με την πριγκίπισσα της Ιορδανίας Σαρβάθ, ο πρίγκιπας Αλβέρτος Β του Μονακό, η Μαρία Βλαδιμίροβνα της Ρωσίας, ο Συμεών Β της Βουλγαρίας, ο Αλέξανδρος Καρατζόρτζεβιτς και η Κατερίνα της Σερβίας, η τελευταία Αυτοκράτειρα του Ιράν Φαράχ Παχλαβί και ο πρίγκιπας Ράντου της Ρουμανίας.
Παρόντες στην κηδεία ήταν 8 βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου: 7 βουλευτές της ΝΔ- ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ο υπουργός Εσωτερικών Μάκης Βορίδης και οι Γιώργος Κουμουτσάκος, Μιλτιάδης Χρυσόμαλλης, Περικλής Μαντάς, Θανάσης Δαβάκης και Δημήτρης Βαρτζόπουλος-και ο ανεξάρτητος βουλευτής Κωνσταντίνος Μπογδάνος (Πατρι.Δ.Α.). Παρέστησαν επίσης η ευρωβουλευτής της ΝΔ και του ΕΛΚ Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου, οι πρώην βουλευτές Νίκος Νικολόπουλος, Γιώργος Καλαϊτζής και Δημήτρης Καμμένος, ο γνωστός δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος, η πρέσβης καλής θελήσεως της UNESCO  Μαριάννα Βαρδινογιάννη και άλλα δημόσια πρόσωπα.
Τιμητικές διακρίσεις
Ο Κωνσταντίνος υπήρξε πρόεδρος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής από το 1955 έως το 1964, μέλος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής από το 1963 έως και το 1974 και εν συνεχεία επίτιμο μέλος αυτής, επίτιμος πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας, επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ιστιοπλοΐας καθώς και επίτιμος πρόεδρος της Παγκόσμιας Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας μαζί με τον Βασιλιά της Νορβηγίας, Χάραλντ Ε΄.
Επιπλέον, ήταν πάτρονας και πρόεδρος του εκπαιδευτικού οργανισμού Round Square, ενός δικτύου 230 ιδιωτικών σχολείων σε 50 χώρες του κόσμου, και πάτρωνας του Gstaad Yacht Club, ενός Ιστιοπλοϊκού Ομίλου που εδρεύει στην Ελβετία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κωνσταντίνος Β Κωνσταντίνος Β Κωνσταντίνος Β Κ Κατηγορία:Τάγμα του Σωτήρος Κατηγορία:Μέλη Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της τοιχοσφαίρισης Κατηγορία:Βασιλείς της Ελλάδας Κωνσταντινος Β Κατηγορία:Πρόεδροι Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής * Κατηγορία:Πρίγκιπες της Δανίας
Ντάριο Φο
Ο Ντάριο Φο (Dario Fo, 24 Μαρτίου 1926 — 13 Οκτωβρίου 2016) ήταν Ιταλός θεατρικός συγγραφέας, ευθυμογράφος, ηθοποιός, θεατρικός σκηνοθέτης και συνθέτης. Πήρε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1997. Χρησιμοποιούσε τεχνικές της κομέντια ντελ' άρτε και συνεργαζόταν στενά με τη σύζυγό του, Φράνκα Ράμε.
Πρώτα χρόνια
Ο Φο γεννήθηκε στο Λεγκιούνο-Σαντζιάνο, στην επαρχία του Βαρέζε, κοντά στην ανατολική πλευρά της Λάγκο Ματζιόρε. Ο πατέρας του Φελίτσε ήταν διευθυντής των ιταλικών σιδηροδρόμων και η οικογένεια άλλαζε συχνά κατοικία λόγω των μεταθέσεων του. Ο Φελίτσε ήταν επίσης ερασιτέχνης ηθοποιός και σοσιαλιστής. Ο Ντάριο έμαθε την τέχνη της διήγησης απ' την γιαγιά του και από Λομβαρδούς ψαράδες και φυσητές γυαλιού.
Το 1940, μετακόμισε στο Μιλάνο για να σπουδάσει αρχιτεκτονική στη Brera Art Academy, αλλά ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος τού χάλασε τα σχέδια. Η οικογένειά του πήρε μέρος στην αντιφασιστικό αγώνα και λέγεται πως βοηθούσε τον πατέρα του να φυγαδεύει πρόσφυγες και στρατιώτες των Συμμάχων στην Ελβετία. Κοντά στο τέλος του πολέμου, ο Φο στρατολογήθηκε στο στρατό της Δημοκρατίας του Σαλό, αλλά δραπέτευσε και κατάφερε να κρυφτεί για το υπόλοιπο του πολέμου.
Μετά τον πόλεμο, συνέχισε τις σπουδές αρχιτεκτονικής στο Μιλάνο. Εκεί αναμείχθηκε με τα λεγόμενα μικρά θέατρα (teatri piccoli), στα οποία άρχισε να παρουσιάζει τους αυτοσχέδιους μονολόγους του. Το 1950 άρχισε να εργάζεται στο θέατρο του Φράνκο Παρέντι, και σταδιακά εγκατέλειψε την εργασία του ως βοηθός αρχιτέκτονα.
Η δεκαετία του '50 και η σχέση με τη Φράνκα Ράμε
Το 1951 ο Φο συναντάει τη Φράνκα Ράμε, γόνο θεατρικής οικογένειας, όταν δούλευαν μαζί στην παραγωγή της επιθεώρησης Εφτά ημέρες στο Μιλάνο. Μετά από λίγο καιρό, αρραβωνιάστηκαν. Τον ίδιο χρόνο προσκλήθηκε να παρουσιάσει τη ραδιοφωνική εκπομπή Κοκορίκο στη RAI, το εθνικό ραδιόφωνο της Ιταλίας. Έκανε 18 σατιρικούς μονολόγους όπου μετέτρεπε βιβλικές ιστορίες σε πολιτική σάτιρα. Οι αρχές, σκανδαλισμένες, ακύρωσαν την εκπομπή.
Το 1953 γράφει και σκηνοθετεί το σατιρικό έργο Δάχτυλο στο μάτι (Il dito nell'occhio). Μετά από αρχική επιτυχία, η κυβέρνηση και η εκκλησία αντιδρούν και εν συνεχεία η θεατρική ομάδα με δυσκολία έβρισκε θέατρο όπου μπορούσε να παίξει. Παρ' όλα αυτά, το έργο έτυχε θερμής υποδοχής απ' το κοινό.
Η Φράνκα Ράμε και ο Ντάριο Φο παντρεύτηκαν στις 24 Ιουνίου 1954. Ο Φο δούλευε στο Μικρό Θέατρο (Piccolo Teatro) στο Μιλάνο και παρόλο που η σάτιρά του υπέφερε όλο και πιο πολύ απ' τη λογοκρισία, συνέχιζε να παραμένει δημοφιλής.
Το 1955 ο Φο και η Ράμε δούλεψαν σε κινηματογραφικές παραγωγές στη Ρώμη. Ο Φο έγινε σεναριογράφος και δούλεψε σε πολλές παραγωγές, συμπεριλαμβανομένων και μερικών του Ντίνο ντε Λαουρέντις. Ο γιος τους Τζάκοπο, γεννήθηκε στις 31 Μαρτίου του ίδιου έτους. Η Ράμε δούλευε στο Τέατρο Στάμπιλε στο Μπολτσάνο. Το 1956 ο Φο κι η Ράμε έπαιξαν μαζί στην ταινία του Κάρλο Λιτσάνι, Ο περίεργος (Lo svitato). Κι άλλες ταινίες ακολούθησαν.
Το 1959 γυρίζουν στο Μιλάνο και ιδρύουν τη θεατρική ομάδα Ντάριο Φο—Φράνκα Ράμε. Ο Φο έγραφε σενάρια, έπαιζε, σκηνοθετούσε, και σχεδίαζε τα κουστούμια και τα σκηνικά. Η Ράμε ανάλαβε τις διοικητικές δουλειές. Η ομάδα έκανε πρεμιέρα στο Μικρό Θέατρο και μετά άρχισε, για πρώτη φορά, τις ετήσιες τουρνέ της σ' ολόκληρη την Ιταλία.
Η δεκαετία του '60 και η επιτυχία
Το 1962 γράφει και σκηνοθετεί την εκπομπή Καντσονίσιμα στη RAI. Ο Φο χρησιμοποιεί το σόου για να περιγράψει τη ζωή των απλών ανθρώπων και γρήγορα γίνεται επιτυχία. Ένα επεισόδιο για ένα δημοσιογράφο που σκοτώθηκε απ' τη Μαφία ενόχλησε τους πολιτικούς που είχε ως συνέπεια ο Φο και η Ράμε να λάβουν απειλές κατά της ζωής τους και να μπουν κάτω από αστυνομική προστασία. Φεύγουν απ' την εκπομπή όταν η RAI αρχίζει να λογοκρίνει το πρόγραμμα. Η ιταλική ένωση ηθοποιών καλεί τα μέλη της να αρνηθούν να τους αντικαταστήσουν. Απαγορεύεται η εμφάνισή τους στη RAI για τα επόμενα 15 χρόνια. Συνεχίζουν να παίζουν στο Οντεόν.
Το 1962 το έργο τους για τον Χριστόφορο Κολόμβο ενοχλεί ακροδεξιές ομάδες και προκαλεί βίαιες επιθέσεις. Το ιταλικό κομμουνιστικό κόμμα τούς προμηθεύει σωματοφύλακες.
Το La Signora e da buttare (1967) είχε σχόλια για τον πόλεμο του Βιετνάμ, τον Λη Χάρβεϊ Όσβαλντ και τη δολοφονία του Κένεντι. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ το θεώρησε ασέβεια προς τον πρόεδρο Τζόνσον, και ο Φο δεν μπορούσε να βγάλει αμερικανική βίζα για πολλά χρόνια μετά.
Ο Φο έγινε διεθνώς διάσημος όταν το έργο του Οι Αρχάγγελοι δεν Παίζουν Φλίπερ παίχτηκε στο Ζάγκρεμπ (τότε στη Γιουγκοσλαβία).
Το 1968 ο Φο και η Ράμε ιδρύουν την θεατρική κολλεκτίβα Νέα Σκηνή (Associazione Nuova Scena) με κινούμενες σκηνές θεάτρου. Στο Μιλάνο μετέτρεψαν ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο σε θέατρο. . Απευθύνθηκαν στο ΚΚΙ για βοήθεια και πρόσβαση σε δημοτικά κέντρα και εργατικές ενώσεις. Τον Οκτώβριο του 1968 έκαναν περιοδεία με το τελευταίο έργο του Φο Grande pantomime con bandiere e pupazzi piccolo I medi ( Μεγάλη Παντομίμα με Σημαίες και Μικρές και Μεσαίες Μαριονέτες), αρχίζοντας από την Τσεζένα. Το έργο, που διαθέτει μάσκες αντί για χαρακτήρες – που αντιπροσωπεύουν το Κεφάλαιο, τη Βιομηχανική Συνομοσπονδία, τη Μεγαλοοικονομία, την Εκκλησία, το Λαό, Επαναστάτες και Αγρότες – ανάμεσά τους μια γιγαντιαία μαριονέτα, που αντιπροσωπεύει το φασισμό, που γεννά τους εκπροσώπους της Εκκλησίας, της μοναρχίας του Στρατού και της Βιομηχανίας.
Ο Ντάριο Φο αφαίρεσε τα δικαιώματα που απαιτούνταν για να παιχτούν τα έργα του στην Τσεχοσλοβακία μετά την συντριβή της Άνοιξης της Πράγας από δυνάμεις της συνθήκης της Βαρσοβίας σαν διαμαρτυρία, και αρνήθηκε να δεχτεί τη λογοκρισία που απαιτούσαν οι Σοβιετικοί λογοκριτές. Οι παραγωγές έργων του στο Ανατολικό μπλοκ σταμάτησαν.
Το 1969 παρουσίασε για πρώτη φορά το Μίστερο Μπούφο, ένα θεατρικό έργο μονολόγων βασισμένο στη μείξη μεσαιωνικών έργων και τοπικών προβλημάτων. Είχε επιτυχία και έκανε 5.000 παραστάσεις ακόμα και σε γήπεδα. Ο Μίστερο Μπούφο επηρέασε πολλούς νέους ηθοποιούς και συγγραφείς: μπορεί να θεωρηθεί σαν η ιδρυτική στιγμή αυτού που οι Ιταλοί αποκαλούν αφηγηματικό θέατρο teatro di narrazione, ένα είδος θεάτρου στο οποίο δεν υπάρχουν ηθοποιοί που παίζουν ένα δραματικό ρόλο, ένα θέατρο παρόμοιο με το λαϊκό παραμύθι. Οι πιο διάσημοι Ιταλοί παραμυθάδες είναι οι Μάρκο Παολίνι, Λάουρα Κουρίνο, Ασάνιο Σελεστίνι, Ντάβιντε Ένια και Αντρέα Κοζεντίνο.
Η δεκαετία του '70
Το 1970 ο Φο και η Ράμε άφησαν τη Νέα Σκηνή λόγω πολιτικών διαφορών. Ξεκίνησαν την τρίτη τους θεατρική ομάδα, Collettivo Teatrale La Comune.
Παρήγαγαν έργα (βασισμένα στον αυτοσχεδιασμό) για τα σύγχρονα προβλήματα με πολλές αναθεωρήσεις. Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού (1970) ασκούσε κριτική στην κατάχρηση εξουσίας του συστήματος δικαιοσύνης. Ο Φο το έγραψε μετά από μια τρομοκρατική επίθεση από ακροδεξιούς στην Εθνική Αγροτική Τράπεζα (Banca Nazionale dell'Agricoltura) στο Μιλάνο. Το Φενταγίν (1971) ήταν ένα θεατρικό έργο για την ασταθή κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη και οι ηθοποιοί αποτελούνταν από πραγματικά στελέχη της PLO. Από το 1971 ως το 1985, η θεατρική ομάδα δώρισε μέρος των εισπράξεών της για την υποστήριξη απεργιών του ιταλικών συνδικαλιστικών οργανώσεων.
Αργότερα τον ίδιο χρόνο, η ομάδα κατέλαβε ένα εγκαταλελειμμένο εμπορικό κτίριο στο κέντρο του Μιλάνο και το ονόμασε Παλατάκι Liberty (Ελευθερία) (Palazzina Liberty). Άνοιξαν το Σεπτέμβρη με το Λαϊκός Πόλεμος στη Χιλή (Guerra di popolo in Cile), ένα έργο για μια εξέγερση ενάντια στην χιλιανή στρατοκρατική κυβέρνηση. Γράφτηκε μετά το θάνατο του Σαλβαδόρ Αγιέντε. Ο Φο συνελήφθη όταν προσπάθησε να αποτρέψει την αστυνομία να σταματήσει την παράσταση. Το έργο του ''Δεν πληρώνω! Δεν πληρώνω!'' 1974 ήταν μια φάρσα για το κίνημα αυτοδιαχείρισης όπου γυναίκες (και άντρες) έπαιρναν ότι ήθελαν από την αγορά, πληρώνοντας μόνο ότι μπορούσαν. Το 1975 έγραψε το Φανφάνι ράπιτο (Fanfani rapito) προς υποστήριξη ενός δημοψηφίσματος υπέρ της νομιμοποίησης της έκτρωσης. Τον ίδιο χρόνο αυτός και η Ράμε επισκέφτηκαν την Κίνα. Το 1975 ο Φο προτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ για πρώτη φορά.
Το 1976 ο νέος διευθυντής της RAI προσκαλεί το Φο να κάνει ένα καινούριο πρόγραμμα, Το Θέατρο του Ντάριο (Il Teatro di Dario). Εντούτοις, όταν η δεύτερη έκδοση του Μίστερο Μπούφο παρουσιάζεται στην τηλεόραση το 1977, το Βατικανό το θεωρεί "βλάσφημο" και οι Ιταλοί ακροδεξιοί άρχισαν να γκρινιάζουν ξανά. Παρ' όλα αυτά, η Φράνκα Ράμε, έλαβε το βραβείο IDI σαν η καλύτερη τηλεοπτική ηθοποιός.
Το 1978 ο Φο κάνει την τρίτη έκδοση του Μίστερο Μπούφο. Ξαναγράφει και σκηνοθετεί το Η Ιστορία ενός Στρατιώτη (La storia di un soldato), βασισμένο σε μια όπερα του Στραβίνσκι. Αργότερα διασκευάζει, επίσης, όπερες του Ροσίνι. Γράφει κι ένα έργο για το θάνατο του Άλντο Μόρο, το οποίο ποτέ δεν παίχτηκε δημόσια.
Οι δεκαετίες '80 και '90 και το βραβείο Νόμπελ
Το 1980 ο Φο και η οικογένεια του βρίσκουν ένα νέο καταφύγιο, το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Αλκατράζ (Libera Universita di Alcatraz), στους λόφους κοντά στο Γκούμπιο και την Περούτζια. Αγόρασαν την κοιλάδα κομμάτι-κομμάτι. Το "καταφύγιο", επί του παρόντος, το διαχειρίζεται ο Τζάκοπο Φο.
Το 1989 έγραψε Γράμμα απ' την Κίνα (Lettera dalla Cina) σε διαμαρτυρία για τη σφαγή στην πλατεία Τιενανμέν. Τον ίδιο χρόνο ήταν ο πρώτος Ιταλός που σκηνοθέτησε στην Κομεντί Φρανσέζ (Comedie Francaise).
Το 1981 πήρε το βραβείο Σόννινγκ απ' το πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, το 1985 το βραβείο Premio Eduardo, το 1986 το βραβείο Όμπι στην Νέα Υόρκη και το 1987 το βραβείο Agro Dolce. Στις 9 Οκτωβρίου του 1997 τού απενεμήθη το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας.
Στα έργα του είχε ασκήσει κριτική, μεταξύ των άλλων, στην πολιτική της Καθολικής εκκλησίας για τις αμβλώσεις, τις πολιτικές δολοφονίες, το οργανωμένο έγκλημα, την πολιτική διαφθορά και το Μεσανατολικό. Τα έργα του συχνά βασίζονται στον αυτοσχεδιασμό, στο ύφος της commedia dell' arte. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 30 γλώσσες.
Το 2006, ο Φο ήταν υποψήφιος για δήμαρχος του Μιλάνο, της πιο σημαντικής, οικονομικά πόλης της Ιταλίας. Ο Φο, που πήρε πάνω απ' το 20% των ψήφων, υποστηριζόταν από την Κομμουνιστική Επανίδρυση.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιταλοί θεατρικοί συγγραφείς Κατηγορία:Ιταλοί σκηνοθέτες Κατηγορία:Ιταλοί καλλιτέχνες Κατηγορία:Ραδιοφωνικοί συγγραφείς Κατηγορία:Ραδιοφωνικοί παραγωγοί Κατηγορία:Κομέντια ντελ άρτε Κατηγορία:Ιταλοί Νομπελίστες Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Λογοτεχνίας Κατηγορία:Ιταλοί άνδρες ηθοποιοί θεάτρου
Έρενφρητ Β΄
Ο Έρενφρητ Β΄, γερμ. Erenfred II (απεβ. π. 970) από τον Οίκο των Ετσονιδών ήταν κόμης του Μπόννγκαου, Κέλνταχγκαου, Τσύλπιχγκαου.
Βιογραφία
Ήταν γιος του Έμπερχαρτ Α΄ κόμη του Μπόννγκαου, Κέλνταχγκαου, Τσύλπιχγκαου.
Έγινε κόμης του Κέλνταχγκαου, του Τσύλπιχγκαου (942), του Μπόννγκαου (945) του Χάτουαριεργκαου (947) του Τούμπαλγκαου (948) και του Χούμπελρατ (950). Επίσης της Βελγικής κομητείας Χουύ και επίτροπος (vogt) του αββαείου Στάβελοτ.
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Ετσονιδών
Σάμιουελ Μπέκετ
Ο Σάμιουελ Μπέκετ (αγγλ.: Samuel Barclay Beckett, 13 Απριλίου 1906 – 22 Δεκεμβρίου 1989) ήταν Ιρλανδός λογοτέχνης, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Το έργο του είναι βασικά μινιμαλιστικό, και σύμφωνα με ορισμένους ερμηνευτές, βαθιά απαισιόδοξο για την ανθρώπινη φύση. Η απαισιοδοξία αυτή αντανακλάται από την εκτενή και περίεργη αίσθηση του χιούμορ στο έργο του, καθώς και από το γεγονός ότι η περιγραφή των εμποδίων στην ανθρώπινη ζωή εξυπηρετεί την επιθυμία του Μπέκετ να δείξει ότι το ταξίδι είναι που αξίζει, παρά τις δυσκολίες του.
Το 1969, τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, ενώ το 1984 εκλέχθηκε επικεφαλής της Aosdána, ένωσης ανθρώπων των Καλών Τεχνών της Ιρλανδίας.
Σπουδές και ακαδημαϊκή θέση
Ο Μπέκετ σπούδασε γαλλικά, ιταλικά και αγγλικά στο Τρίνιτι Κόλετζ στο Δουβλίνο από το 1923 έως το 1927. Αφού πήρε το πτυχίο του, δίδαξε για μικρό χρονικό διάστημα στο Campbell College του Μπέλφαστ κι έπειτα διορίστηκε ως καθηγητής αγγλικών στην École Normale Supérieure στο Παρίσι, όπου και γνωρίστηκε με τον γνωστό Ιρλανδό συγγραφέα Τζέιμς Τζόις. Η γνωριμία αυτή επηρέασε έκδηλα τον νεαρό Μπέκετ, ο οποίος βοηθούσε τον Τζόις στο έργο του, όπως στην έρευνα για το βιβλίο του γνωστό με τον τίτλο Finnegans Wake. Το 1929, ο Μπέκετ δημοσίευσε το πρώτο του έργο, ένα κριτικό δοκίμιο με τίτλο ''Dante...Bruno. Vico..Joyce''. Τον επόμενο χρόνο, κέρδισε ένα μικρό λογοτεχνικό έπαθλο με το ποίημα «Whoroscope», εμπνευσμένο από μια βιογραφία του Ρενέ Ντεκάρτ που έτυχε να διαβάζει εκείνη την περίοδο.
To 1930, ο Μπέκετ επέστρεψε ως λέκτορας στο Τρίνιτι Κόλετζ, ωστόσο σύντομα απογοητεύτηκε από το ακαδημαϊκό του λειτούργημα. Την απέχθειά του αυτή την εξέφρασε με ένα τέχνασμα που έκανε στη Modern Language Society του Δουβλίνου, διαβάζοντας στα γαλλικά ένα σοβαρό επιστημονικό άρθρο του συγγραφέα Jean du Chas, ιδρυτή του κινήματος του Συγκεντρωτισμού. Τόσο ο συγγραφέας όσο και το κίνημά του ήταν δημιουργήματα της φαντασίας του Μπέκετ, που με αυτό τον τρόπο ήθελε να κοροϊδέψει τους σχολαστικούς. Ο Μπέκετ παραιτήθηκε από τη θέση αυτή το 1931 και ξεκίνησε να ταξιδεύει στην Ευρώπη. Στο Λονδίνο, εξέδωσε μια κριτική μελέτη για τον Γάλλο συγγραφέα Μαρσέλ Προυστ. Ένα χρόνο αργότερα, έγραψε το πρώτο του βιβλίο με τίτλο Dream of Fair to Middling Women, το οποίο εγκατέλειψε μετά τις απορρίψεις αρκετών εκδοτών (εκδόθηκε τελικά το 1993). Μετά από άλλα ταξίδια, όπως στη Γερμανία, όπου δήλωσε απέχθεια για τη δράση των Ναζί, βρέθηκε στο Παρίσι. Εκεί, τον Ιανουάριο του 1938, έγινε απόπειρα δολοφονίας εναντίον του, καθώς αρνιόταν τις ανήθικες προτάσεις ενός περιβόητου μαστροπού της πόλης. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του στο νοσοκομείο, γνώρισε την Suzanne Deschevaux-Dumesnil, με την οποία θα διατηρούσε μια μακροχρόνια σχέση που θα κρατούσε σχεδόν 50 χρόνια.
Β' Παγκόσμιος Πόλεμος
Κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ο Μπέκετ συμμετείχε στη Γαλλική Αντίσταση, δουλεύοντας ως αγγελιαφόρος, και τα επόμενα δυο χρόνια αρκετές φορές διακινδύνευσε να συλληφθεί από την Γκεστάπο.
Ο Μπέκετ τιμήθηκε με το Μετάλλιο Αντίστασης και το Σταυρό του πολέμου από τη γαλλική κυβέρνηση για τη δράση του κατά της γερμανικής κατοχής, ωστόσο μέχρι το τέλος της ζωής του αναφερόταν με μετριοφροσύνη στο έργο του αυτό.
Θεατρικά έργα και δημοσιότητα
Το 1945, ο Μπέκετ επέστρεψε στο Δουβλίνο, όπου και είχε μια αποκάλυψη για τη μελλοντική λογοτεχνική του πορεία, γεγονός που αργότερα παρουσιάστηκε στο έργο του 1958 Krapp's Last Tape, όπου πολλοί σχολιαστές ταύτισαν τον Μπέκετ με τον Krapp, ο οποίος σε όλο το έργο ακούει μια κασέτα που ηχογράφησε παλαιότερα και σε ένα σημείο αναφέρει: ...σαφές τελικά σε εμένα πως το σκοτάδι που πάντα πάλευα να κατανικήσω είναι στην πραγματικότητα ο καλύτερός μου σύμμαχος...
Ο Μπέκετ είναι περισσότερο γνωστός για το έργο του Περιμένοντας τον Γκοντό, το οποίο γράφτηκε αρχικά στα γαλλικά, όπως και τα περισσότερα έργα του Μπέκετ μετά το 1947. Το έργο δημοσιεύτηκε το 1952 και παρουσιάστηκε στο θέατρο για πρώτη φορά το 1953. Στο Παρίσι, έκανε δημοφιλή και αμφιλεγόμενη επιτυχία, ενώ στο Λονδίνο το 1955 αρχικά το υποδέχτηκαν με αρνητικές κριτικές, ενώ παίχτηκε με επιτυχία και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η επιτυχία αυτή άνοιξε στον Μπέκετ το δρόμο για μια σταδιοδρομία στο θέατρο με επιτυχημένα έργα όπως: Endgame, Krapp's Last Tape, Happy Days και Play. Οι συνεχείς επιτυχίες των θεατρικών του έργων του άνοιξαν την καριέρα και του θεατρικού σκηνοθέτη.
Το 1961, σε μια μυστική τελετή στην Αγγλία, ο Μπέκετ παντρεύτηκε τη Σουζάν, κυρίως για λόγους που σχετίζονταν με το γαλλικό κληρονομικό δίκαιο.
Βραβείο Νόμπελ
thumb|right|Ο τάφος του Σάμιουελ Μπέκετ στο κοιμητήριο του Μονπαρνάς Η Σουζάν πέθανε στις 17 Ιουλίου 1989, ενώ ο Μπέκετ πέθανε στις 22 Δεκεμβρίου του ίδιου χρόνου. Έπασχε από εμφύσημα και πιθανότατα από τη νόσο του Πάρκινσον.
Ελληνικές θεατρικές παραστάσεις
[https://query.wikidata.org/embed.html#SELECT%20DISTINCT%20%28%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20as%20%3F%CE%BA%CF%89%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82_%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%CF%82%29%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7Label%20%3F%CF%83%CE%B5%CE%B6%CF%8C%CE%BDLabel%20%3F%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%AF%CE%B1Label%20%3F%CE%B8%CE%AF%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%82Label%20%3F%CF%83%CE%BA%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CE%B8%CE%AD%CF%84%CE%B7%CF%82Label%20%3F%CF%80%CF%81%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%AD%CF%81%CE%B1%20%0AWHERE%20%7B%0A%20%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP31%20wd%3AQ7777570%3B%0A%20%20%20%20wdt%3AP50%20wd%3AQ37327%3B%0A%20%20%20%20wdt%3AP495%20wd%3AQ41.%0A%20%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22%5BAUTO_LANGUAGE%5D%2Cel%22.%20%7D%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP2348%20%3F%CF%83%CE%B5%CE%B6%CF%8C%CE%BD.%20%7D%0A%20%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP1191%20%3F%CF%80%CF%81%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%AD%CF%81%CE%B1.%20%7D%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP276%20%3F%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%AF%CE%B1.%20%7D%0A%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20FILTER%20NOT%20EXISTS%20%7B%3F%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%AF%CE%B1%20wdt%3AP31%20wd%3AQ194428.%20%7D%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP272%20%3F%CE%B8%CE%AF%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%82.%20%7D%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP57%20%3F%CF%83%CE%BA%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CE%B8%CE%AD%CF%84%CE%B7%CF%82.%20%7D%0A%7D%0A%20%20ORDER%20BY%20ASC%20%28%3F%CF%83%CE%B5%CE%B6%CF%8C%CE%BDLabel%29%20%28%3F%CF%80%CF%81%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%AD%CF%81%CE%B1%29%0A Κατάλογος ελληνικών θεατρικών παραστάσεων που βασίστηκαν σε έργα του Σ. Μπέκετ].
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Θέατρο του Παραλόγου
Δεινόσαυροι
Οι δεινόσαυροι ήταν σπονδυλωτά ζώα που κυριάρχησαν στο γήινο οικοσύστημα για περίπου 165 εκατομμύρια χρόνια. Πρωτοεμφανίστηκαν πριν 230 εκατομμύρια χρόνια. Στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου πριν 65 εκατομμύρια χρόνια, οι δεινόσαυροι εξαφανίστηκαν, πράγμα που σήμανε το τέλος της κυριαρχίας τους στον πλανήτη. Τα σημερινά πτηνά είναι άμεσοι απόγονοι των θηριόποδων δεινοσαύρων, και κατα συνέπεια θεωρούνται ως η μόνη ομάδα δεινοσαύρων που επέζησε.
Από τότε που ανακαλύφθηκε ο πρώτος δεινόσαυρος, τον 19ο αιώνα, απολιθωμένοι σκελετοί δεινοσαύρων έχουν γίνει σημαντικό θέαμα σε μουσεία όλου του κόσμου, ενώ συνολικά οι παλαιοντολόγοι έχουν ανακαλύψει περισσότερα από 500 διαφορετικά γένη δεινοσαύρων. Οι δεινόσαυροι έχουν γίνει μέρος του παγκόσμιου πολιτισμού και παραμένουν σταθερά δημοφιλείς, ειδικά στα παιδιά. Έχουν εμφανιστεί σε μυθιστορήματα, σε ταινίες όπως το Τζουράσικ Παρκ και σε κόμικ, ενώ οι νέες ανακαλύψεις σχετικά με δεινόσαυρους καλύπτονται τακτικά από τα ΜΜΕ.
Ο όρος δεινόσαυρος χρησιμοποιείται μερικές φορές ανεπίσημα για να περιγράψει άλλα προϊστορικά ερπετά, όπως τον πελικόσαυρο διμετρόδοντα, τον πτερόσαυρο και τον υδρόβιο ιχθυόσαυρο, τους πλησιόσαυρους και τους μοσάσαυρους, αν και πρακτικά κανένας από αυτούς δεν ήταν δεινόσαυρος.
Ορισμός
Σήμερα, με βάση τη φυλογενετική, ως δεινόσαυροι ορίζονται ως μία ομάδα που αποτελείται από τον τρικεράτοπα, τα πτηνά, τους πιο πρόσφατους κοινούς τους προγόνους και όλους τους απογόνους. Ένας άλλος ορισμός είναι πως στους δεινοσαύρους ανήκουν οι πιο πρόσφατοι κοινοί απόγονοι του ιγουανόδοντα και του μεγαλόσαυρου. Άρα και από τους δύο ορισμούς συνάγεται το συμπέρασμα ότι Δεινοσαύρια = Ορνιθίσχια + Σαυρίσχια, που συμπεριλαμβάνει τα θηριόποδα (δίποδα σαρκοφάγα, πτηνά), αγκυλόσαυρους, ορνιθόποδα και τα σαυροποδόμορφα.
Οι δεινόσαυροι ήταν εξαιρετικά πολυποίκιλοι. Αυτή η ποικιλία συνίσταται στο γεγονός ότι έχουν ανακαλυφθεί 500 γένη δεινοσαύρων, με τον αριθμό αυτών που αναμένεται να ανακαλυφθούν στα πετρώματα να είναι περίπου 1850 γένη και τον συνολικό αριθμό γενών να είναι 3400. Μέχρι το Σεπτέμβριο του 2008 είχαν αναγνωριστεί 1050 διαφοετικά είδη. Υπήρχαν χορτοφάγοι, σαρκοφάγοι και λίγοι παμφάγοι. Κάποιοι δεινόσαυροι ήταν δίποδοι ενώ άλλοι τετράποδοι, και άλλοι, όπως ο αμμόσαυρος και ο ιγουανόδοντας, αν και τετράποδοι κατά βάση, μπορούσαν να περπατήσουν εύκολα στα δύο πόδια σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Ανεξάρτητα από τον τύπο σώματος, σχεδόν όλοι οι γνωστοί δεινόσαυροι προσαρμόστηκαν ικανοποιητικά κυρίως σε χερσαίους αλλά και σε υδρόβιους βιότοπους.
Άλλα κοινά ανατομικά χαρακτηριστικά
Οι επιστήμονες γενικά συμφωνούν ότι ποικίλα άλλα ανατομικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα μοιράζονταν μεταξύ των περισσότερων δεινοσαύρων. Αυτά περιλαμβάνουν μπροστινά άκρα κοντύτερα και ελαφρύτερα από τα οπίσθια άκρα, έναν ασυνήθιστο δευτεροβάθμιο ουρανίσκο, που επέτρεπε στους δεινόσαυρους να τρώνε και να αναπνέουν ταυτόχρονα, έναν σχετικά ευθύ μηρό με κατευθυνόμενο μηριαία κεφαλή, δύο ζεύγη οπών στη κροταφική περιοχή του κρανίου (δηλαδή ένα διάψιδο κρανίο), οπίσθιος-υπόδειξη των αγκώνων στα μπροστινά άκρα και μπροστινά τείνοντα γόνατα στα οπίσθια άκρα.
Η κοινή ρύθμιση των ισχίων που περιγράφηκε πιο πάνω επέτρεπε την κάθετη θέση, στην οποία τα οπίσθια άκρα τοποθετούνταν άμεσα κάτω από το σώμα ή ήταν «κρεμαστά». Αυτή η θέση είναι όπως αυτή των περισσότερων θηλαστικών σήμερα, αλλά αντίθετη από αυτή άλλων ερπετών, τα οποία επιτρέπουν λιγότερο κάθετη στάση και τα άκρα εξέχουν προς τα έξω. Η κάθετη δράση των άκρων στους δεινόσαυρους επέτρεψε την αποδοτικότερη και γρηγορότερη μετακίνηση, έναντι της πιο αδέξιας και πιο αργής μετακίνησης άλλων «ξαπλωμένων» ερπετών. Επέτρεψε επίσης σε πολλούς τύπους δεινοσαύρων να γίνουν δίποδοι.
Μέγεθος
Ενώ τα στοιχεία είναι ελλιπή, είναι σαφές ότι, ως ομάδα, οι δεινόσαυροι ήταν μεγαλόσωμοι. Ακόμη και για τα πρότυπα των δεινοσαύρων, ο σαυρόπους ήταν γιγαντιαίος. Επί μεγάλο χρονικό διάστημα της εποχής των δεινοσαύρων, τα μικρότερα σαυρόποδα ήταν μεγαλύτερα από οτιδήποτε άλλο στον βιότοπό τους, και ο μεγαλύτερος ήταν, σε μέγεθος, πιο ογκώδης από οτιδήποτε άλλο έχει περπατήσει ποτέ στη Γη. Γιγαντιαία προϊστορικά θηλαστικά όπως το ινδρικοθήριο και το κολομβιανό μαμούθ επισκιάστηκαν από τον γιγαντιαίο σαυρόποδα, και μόνο ελάχιστα σύγχρονα υδρόβια ζώα τους πλησιάζουν σε μέγεθος - κυρίως η γαλάζια φάλαινα, η οποία φθάνει μέχρι τα 190.000 κιλά (209 τόνοι) και 33,5 μ. σε μήκος. Ο μεγαλύτερος δεινόσαυρος ήταν ο βραχιόσαυρος(30μ. μήκος-16μ. ύψος)
Συμπεριφορά
Οι ερμηνείες της συμπεριφοράς των δεινοσαύρων είναι γενικά βασισμένες στη στάση που βρέθηκαν τα απολιθώματα τους στον βιότοπο που ζούσαν, σε προσομοιώσεις υπολογιστών για την εμβιομηχανική τους και των συγκρίσεων με τα σύγχρονα ζώα σε παρόμοιες περιβαλλοντικές συνθήκες. Υπό αυτήν τη μορφή, η τρέχουσα κατανόηση της συμπεριφοράς των δεινοσαύρων στηρίζεται σε υποθέσεις, και θα παραμείνει πιθανώς αμφισβητούμενη για το εγγύς μέλλον. Εντούτοις, υπάρχει γενική συμφωνία ότι μερικές συμπεριφορές που είναι κοινές στους κροκόδειλους και τα πουλιά (τους πιο στενούς ζωντανούς συγγενείς των δεινοσαύρων), είναι επίσης κοινές μεταξύ των δεινοσαύρων.
Τα πρώτα άμεσα στοιχεία της συμπεριφοράς περί βοσκής, ήταν η ανακάλυψη το 1878 31 δεινοσαύρων τύπου ιγουανόδοντα που χάθηκαν μαζί σε ένα βαθύ, πλημμυρισμένο φαράγγι στο Μπέρνισσαρτ του Βελγίου. Παρόμοιοι μαζικοί θάνατοι και ίχνη υποδεικνύουν ότι η συμπεριφορά των κοπαδιών ήταν κοινή σε πολλά είδη δεινοσαύρων. Τα ίχνη των εκατοντάδων ή ακόμα και χιλιάδων χορτοφάγων δείχνουν ότι οι χανροσαυρίδες μπορεί να μετακινούνταν σε μεγάλα κοπάδια, όπως ο αμερικανικός βίσονας ή η αφρικανική αντιλόπη. Χνάρια σαυρόποδων δείχνουν ότι αυτά τα ζώα ταξίδευαν κατά ομάδες που αποτελούνται από διάφορα διαφορετικά είδη, τουλάχιστον στην Οξφόρδη της Αγγλίας και άλλα κρατούσαν τα μικρά τους στη μέση του κοπαδιού για προστασία σύμφωνα με τα χνάρια που βρέθηκαν στο αγρόκτημα του Ντάβενπορτ στο Τέξας. Οι δεινόσαυροι μπορεί να συναθροίζονταν σε κοπάδια για προστασία, για μεταναστευτικούς λόγους ή για να παρέχουν προστασία στα μικρά τους.
Η ανακάλυψη του Τζακ Χόρνερ το 1978 μιας μαιασαύρας («καλής μητέρας») δεινόσαυρου που είχε τη φωλιά της στη Μοντάνα έδειξε ότι η γονική φροντίδα συνεχίζονταν πολύ μετά από τη γέννηση μεταξύ των ορνιθόποδων. Υπάρχουν, επίσης, στοιχεία ότι άλλοι δεινόσαυροι της κρητιδικής περιόδου, όπως ο παταγονικός σαυρόποδας σαλτόσαυρος (ανακάλυψη του 1997), είχαν παρόμοιες συμπεριφορές και ότι τα ζώα συναθροίζονταν στις τεράστιες αποικίες όπως εκείνες των πιγκουίνων. Ο μογγολικός μανιράπτορας οβιράπτορας ανακαλύφθηκε σε θέση επώασης παρόμοια με των σημερινών κοτόπουλων το 1993, το οποίο μπορεί να σημαίνει ότι ήταν καλυμμένος με ένα στρώμα μόνωσης φτερών που κρατούσε τα αυγά ζεστά. Ίχνη έχουν επίσης επιβεβαιώσει τη γονική συμπεριφορά μεταξύ των σαυρόποδων και ορνιθόποδων από το νησί Σκάι στη βορειοδυτική Σκωτία. Αυγά και φωλιές έχουν βρεθεί για τις περισσότερες σημαντικές ομάδες δεινοσαύρων, και φαίνεται πιθανό ότι οι δεινόσαυροι επικοινωνούσαν με τα μικρά τους κατά τρόπο παρόμοιο με τα σύγχρονα πτηνά και τους κροκοδείλους.
Τα λοφία και τα διακοσμητικά στοιχεία μερικών δεινοσαύρων, όπως των μαργκινοσεφάλων, θερόποδων και των λαμπεοσαυρίνων, μπορεί να ήταν πάρα πολύ εύθραυστα για να χρησιμοποιηθούν για την ενεργό άμυνα, οπότε είναι πιθανό να χρησιμοποιούνταν για τις σεξουαλικές ή επιθετικές επιδείξεις, αν και λίγα είναι γνωστά για το ζευγάρωμα και την υπεράσπιση «προσωπικού» εδάφους των δεινοσαύρων. Η φύση της επικοινωνίας των δεινοσαύρων παραμένει επίσης αινιγματική και είναι ένας ενεργός τομέας της έρευνας. Παραδείγματος χάριν, τα πρόσφατα στοιχεία προτείνουν ότι τα κοίλα λοφία των λαμπεοσαυρίνων μπορεί να λειτουργούσαν σαν αίθουσες αντήχησης για ένα ευρύ φάσμα ήχων-φωνών.
Από την σκοπιά της συμπεριφοράς, ένα από τα πολυτιμότερα απολιθώματα δεινοσαύρων ανακαλύφθηκε στη έρημο Γκόμπι το 1971. Περιελάμβανε έναν βελοσιράπτορα επιτιθέμενο σε ένα πρωτοκεράπτορα, αποδεικνύοντας ότι οι δεινόσαυροι πράγματι επιτίθονταν και έτρωγαν ο ένας στον άλλο. Ενώ η κανιβαλιστική συμπεριφορά μεταξύ των θεροπόδων δεν είναι καμία έκπληξη, αυτό επίσης επιβεβαιώθηκε από σημάδια δοντιών στη Μαδαγασκάρη το 2003.
Κωνσταντίνος Φαρμακίδης
Ο Κωνσταντίνος Φαρμακίδης (1903 - 1972) ήταν Έλληνας δικηγόρος με συμμετοχή στην αντίσταση κατά τη διάρκεια της κατοχής.
Δεινόσαυροι
Συμπεριφορά
Φαίνεται να υπήρχαν λίγοι αναρριχώμενοι δεινόσαυροι. Αυτό είναι κάπως εκπληκτικό, όταν συγκρίνεται με την πιο πρόσφατη διάδοση των μαστοφόρων στην καινοζωική περίοδο, η οποία περιελάμβανε πολλά είδη αυτών των τύπων. Ως προς τον τρόπο με τον οποίο τα ζώα κινούνταν, η επιστήμη της εμβιομηχανικής έχει παράσχει αρκετές διευκρινίσεις επί του θέματος. Παραδείγματος χάριν, οι μελέτες των δυνάμεων που ασκούνται από τους μύες και τη βαρύτητα της σκελετικής δομής των δεινοσαύρων δείχνουν πόσο γρήγορα οι δεινόσαυροι θα μπορούσαν να τρέξουν, εάν ο διπλόδοκος θα μπορούσε να δημιουργήσει ηχητικές εκρήξεις μέσω απότομων κτυπημάτων της ουράς του, εάν ο γιγαντιαίοι θερόποδες έπρεπε να επιβραδύνουν, όταν ορμούσαν για τροφή, ώστε να αποφύγουν τους μοιραίους τραυματισμούς και εάν οι σαυρόποδες μπορούσαν να επιπλέουν στο νερό.
Κωνσταντίνος Φαρμακίδης
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στην Πάτρα και ήταν γιος του νομικού συμβούλου του Κράτους, Ιωάννη Φαρμακίδη, και της Αναστασίας Μάρκου, κόρης του Δημητρίου Μάρκου, δικηγόρου και βουλευτού Αχαϊας των Φιλελευθέρων και αδελφής των Ανδρέα Μάρκου, δικηγόρου και πολιτικού, και Ιωάννη Μάρκου, δικηγόρου και προέδρου του δικηγορικού Συλλόγου Πατρών. Σπούδασε νομικά, υπηρέτησε ως αξιωματικός της Στρατιωτικής δικαιοσύνης (1922-1927) και εργάσθηκε ως δικηγόρος στην Πάτρα (1928-1969). Κατά τη διάρκεια της κατοχής διώχθηκε από του Γερμανούς και υπήρξε μέλος της αντιστασιακής οργάνωσης "Κόδρος" του Παναγιώτη (Τάκη) Λυκουρέζου.
Δεινόσαυροι
Η εξέλιξη των δεινοσαύρων
Οι δεινόσαυροι αποτελούν απόκλιση από τους προγόνους τους αρχόσαυρους, που έγινε 230 εκατομμύρια έτη περίπου πριν, κατά τη διάρκεια του μέσου με τέλους της τριαδικής περιόδου, κατά προσέγγιση 20 εκατομμύρια έτη αφότου το περμικο-Τριασσικό γεγονός εξάλειψε κατ' εκτίμηση 95 τοις εκατό όλης της ζωής στη Γη. Ραδιοχρονολόγηση των απολιθωμάτων από πρόωρα είδη Ηωραπτόρων καθιερώνουν την παρουσία τους στα απολιθώματα. Παλαιοντολόγοι θεωρούν ότι ο Εοράπτορας μπορεί να είναι ο κοινός πρόγονος όλων των δεινοσαύρων. Εάν αυτό ισχύει, τα γνωρίσματά του υποδεικνύουν ότι οι πρώτοι δεινόσαυροι πρέπει να ήταν μικροί και δίποδοι κυνηγοί.
Κωνσταντίνος Φαρμακίδης
Βιογραφικά στοιχεία
Διετέλεσε δημοτικός σύμβουλος (1934-1967) και πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Πατρέων (1955-1957 και 1964-1967). Το 1945 διετέλεσε μέλος της εννιαμελούς διοικούσας επιτροπής του Δήμου Πατρέων. Στις εκλογές του 1964 κατήλθε ως ανεξάρτητος υποψήφιος για τον δημαρχιακό θώκο συγκεντρώνοντας 28,10% και καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση. Λόγω της τότε νομοθεσίας, σύμφωνα με την οποία ο δήμαρχος εκλεγόταν από το δημοτικό συμβούλιο, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εκλογή του δημάρχου. Αρχικά προθυμοποιήθηκε να υποστηρίξει τον αρχηγό της αντιπολίτευσης, Θρασύβουλο Κωνσταντίνου, μετά, όμως, τον αιφνίδιο θάνατο του τελευταίου, και την παραίτηση του Βέτσου (νικητής των εκλογών), υποστήριξε για τον δημαρχιακό θώκο, τον Θεόδωρο Άννινο, τον 6ο κατά σειρά, δημοτικό σύμβουλο της παράταξης Βέτσου, που εξελέγη και τελικώς δήμαρχος Πατρέων.
Δεινόσαυροι
Η εξέλιξη των δεινοσαύρων
Επίσης, μεταξύ των πρώτων δεινοσαύρων ήταν ο πρωτόγονος Λαγόσουχος. Ο Σαλτόποδας, που ήταν μόλις μεγαλύτερος από ένα ανθρώπινο χέρι, εμφανίστηκε ελαφρώς αργότερα. Οι πρώτοι πρωτόγονοι δεινόσαυροι διαφοροποιήθηκαν γρήγορα μέσω του υπολοίπου της τριαδικής περιόδου. Τα είδη των δεινοσαύρων εξέλιξαν γρήγορα εξειδικευμένα χαρακτηριστικά γνωρίσματα και μια σειρά μεγεθών που μπορούσαν να εκμεταλλευτούν σχεδόν κάθε επίγειο βιότοπο. Κατά τη διάρκεια της περιόδου υπεροχής των δεινοσαύρων, που κάλυψε τις μετέπειτα Ιουράσια και κρητιδική περίοδο, σχεδόν κάθε γνωστό ζώο εδάφους μεγαλύτερο από 1 μέτρο στο μήκος, ήταν δεινόσαυρος.
Κωνσταντίνος Φαρμακίδης
Βιογραφικά στοιχεία
Υπήρξε, επίσης, πρόξενος στην Πάτρα, της Ρουμανίας (1937-1940) και της Δανίας από το 1953 μέχρι το θανατό του.
Δεινόσαυροι
Η εξέλιξη των δεινοσαύρων
Το γεγονός της εξάλειψής τους, που συνέβη το κρητιδικό - τριτογενές, πριν περίπου 65 εκατομμύρια έτη, στο τέλος της κρητιδικής περιόδου, προκάλεσε την εξάλειψη όλων των ειδών δεινοσαύρων εκτός από το είδος που είχε εξελίξει ήδη τα πρώτα πτηνά. Άλλα διάψιδα είδη, σχετικά με τους δεινόσαυρους, επίσης επέζησαν του γεγονότος. Τα αίτια της εξαφάνισης των δεινοσαύρων παραμένουν ακόμη αδιευκρίνιστα.
Κωνσταντίνος Φαρμακίδης
Βιογραφικά στοιχεία
Ήταν παντρεμένος με την Ευγενία Γαβριηλίδου με την οποία απέκτησε δύο παιδιά: τον Ιωάννη, νομικό και τραπεζίτη, και τον Δημήτριο, δικηγόρο.
Δεινόσαυροι
Ταξινόμηση
Οι δεινόσαυροι (συμπεριλαμβανομένων των πτηνών) είναι αρχόσαυροι, όπως τα σύγχρονα κροκοδείλια. Τα διάψιδα κρανία τους έχουν δύο ανοίγματα, που ονομάζονται κροταφικά ανοίγματα, και βρίσκονται εκεί όπου οι μύες συνδέουν το σαγόνι, και ένα πρόσθετο άνοιγμα μπροστά από τα μάτια. Ανατομικά, οι δεινόσαυροι έχουν πολλά άλλα χαρακτηριστικά των αρχόσαυρων, συμπεριλαμβανομένων των δοντιών που αναπτύσσονται όχι ως άμεση προέκταση των γνάθων. Στο πλαίσιο της ομάδας των αρχόσαυρων, οι δεινόσαυροι διαφοροποιούνται πιο σημαντικά στο βηματισμό τους. Τα πόδια των δινοσαύρρων επεκτείνονται άμεσα κάτω από το σώμα, ενώ τα πόδια των σαυρών και τα κροκοδείλια πλάγια από την κάθε πλευρά.
Κωνσταντίνος Φαρμακίδης
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες δικηγόροι Κατηγορία:Έλληνες αντιστασιακοί Κατηγορία:Έλληνες πολιτικοί
Δεινόσαυροι
Ταξινόμηση
Συλλογικά, οι δεινόσαυροι θεωρούνται συνήθως ως υπερτάξη ή μη ταξινομημένος κλάδος. Χωρίζονται σε δύο τάξεις, τα σαυρίσχια και τα ορνιθίσχια, ανάλογα με τη δομή της λεκάνης. Τα σαυρίσχια περιλαμβάνουν τις κατηγορίες που μοιράζονται έναν πιο πρόσφατο κοινό πρόγονο με τα πουλιά από ό, τι με τα ορνιθίσχια, ενώ τα Ορνιθίσχια περιλαμβάνουν όλα τα είδη που μοιράζονται ένα πιο πρόσφατο κοινό πρόγονο με τον τρικεράτωπα από ό, τι με τα σαυρίσχια. Τα σαυρίσχια («με λεκάνη σαύρας») διατήρησαν τη δομή του ισχίου των προγόνων τους, με ένα ηβικό κόκκαλο να κατευθύνεται προς τα εμπρός. Αυτή η βασική μορφή τροποποιήθηκε με περιστροφή προς τα πίσω από το ηβικό οστό και σε διαφορετικό βαθμό σε διάφορες ομάδες (Ερρεράσαυρος, θεριζινοαυρίδες, δρομεοσαυρίδες, και τα πουλιά ). Τα σαυρίσχια περιλαμβάνει τα θηριόποδα (δίποδα και κυρίως σαρκοφάγα, εκτός από τα πουλιά) και τα σαυτόμορφα (τετράποδα φυτοφάγα με μακρύ λαιμό).
Αντίθετα, τα ορνιθίσχια («με λεκάνη πουλιού») είχαν μια λεκάνη που επιφανειακά έμοιαζε λεκάνη ενός πουλιού: το ηβικό οστό ήταν προσανατολισμένο να πίσωδείχνει). Σε αντίθεση με τα πουλιά, το ηβικό οστό των ορνιθίσχιων επίσης είχαν συνήθως επιπλέον προς τα εμπρός που δείχνει τη διαδικασία. Τα ορνιθίσχια περιλαμβάνουν μια ποικιλία από τα φυτοφάγα. (Σημείωση:. Οι όροι «σαύρισχιοι» και «ορνιθίσχιοι» είναι παραπλανητικοί - τα πουλιά εξελίχθηκαν από τους δεινόσαυρους με «ισχία σαύρας»)