Νικόλαος_Νταηλάκης
Η δράση του στο Μακεδονικό αγώνα
Στις αρχές Απριλίου, ο Νικόλαος Νταηλάκης επισκέφτηκε την Αθήνα μαζί με τους οπλίτες του Γ. Σεϊμενάκη, Μ. Σεϊμενάκη, Χ. Σταυρόπετρο, Γ. Πάτερο, Σ. Κλειδή και Γ. Κλάπα, ώστε να προμηθευτούν όπλα μάνλιχερ. Κατά την επιστροφή του σώματος, σημειώθηκε σύγκρουση με Οθωμανικό στρατιωτικό απόσπασμα στο Παλαιοχώρι Γρεβενών. Τελικά, το σώμα του Νικόλαου Νταηλάκη κατέφτασε στη Δάρδα (σήμερα στην Νότια Αλβανία), όπου ήλθε σε επαφή με την Εθνική Επιτροπή Κορυτσάς. Στη συνέχεια κατευθύνθηκε στην Πλιάσα Κορυτσάς, όπου ήταν έντονη η παρουσία Βουλγάρων και Ρουμάνων πρακτόρων. Στην περιοχή αυτή ο Νικόλαος Νταηλάκης με το σώμα του, κατάφερε να εξοντώσει τους κομιτατζήδες Κοτσκόνα και Νάστα. Στη συνέχεια, ανέλαβε να εντοπίσει και να εξοντώσει τις ομάδες των κομιτατζήδων Π. Κλιάσεφ και Ατ. Καρσάκωφ στα Κορέστια. Τους έστησε ενέδρα στη θέση Κορίνιτσα (στα σημερινά Ελληνοαλβανικά σύνορα), ανάμεσα στο Βερνίκι και τη Βέμπελη (Μοσχοχώρι), αλλά χωρίς επιτυχία. Στα τέλη Ιουνίου του 1905, ο Νικόλαος Νταηλάκης συγκρούστηκε με το σώμα του, με την ένοπλη ομάδα του κομιτατζή Γιοβάντσωφ και στη συνέχεια κατέφυγε στα Καστανοχώρια. Συναντήθηκε μετά από λίγες μέρες με τον οπλαρχηγό Φιλόλαο Πηχεών (Φιλώτα) στο Βογατσικό και κατόπιν με την Εθνική Επιτροπή της Χρούπιστας (Άργους Ορεστικού). Η Εθνική Επιτροπή της Χρούπιστας (Άργους Ορεστικού) του ανέθεσε να εξοντώσει το Βούλγαρο δάσκαλο του Σδραλτσίου (Αμπελοκήπων) Μπαμπούλη και τους δύο υποστηρικτές του. Τελικά, ο Νικόλαος Νταηλάκης δεν κατάφερε να συλλάβει τον Βούλγαρο δάσκαλο, αλλά εκτέλεσε τον έναν από τους δύο που είχαν κατονομαστεί ως υποστηρικτές του, στο Ασάνοβο (Μεσοχώρι). Η πράξη αυτή όμως, προκάλεσε τα αντίθετα αποτελέσματα, καθώς ο εκτελεσθείς ήταν ο πρόκριτος του Σδραλτσίου (Αμπελοκήπων) Κοσμάς, πράγμα που προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες των κατοίκων του Σδραλτσίου (Αμπελοκήπων). αριστερά|μικρογραφία|ΝΙκόλαος (Λάκης) Νταηλάκης Στα μέσα Ιουλίου του 1905 ο Νικόλαος Νταηλάκης με το σώμα του, συγκρούστηκε επιτυχώς με ένοπλη Αλβανική ομάδα, ενώ στα τέλη Αυγούστου του ίδιου έτους, συνεργαζόμενος με τους αξιωματικούς Σ. Δούκα (Μάλλιο), Π. Μάνο (Βέργα), Ι. Πούλακα και Γ. Σκαλίδη κατάφερε να τρέψει σε φυγή τα ενωμένα Βουλγαρικά σώματα, στην Οσνίτσανη (Καστανόφυτο) Καστανοχωρίων Καστοριάς. Στις αρχές Σεπτεμβρίου ο Νικόλαος Νταηλάκης επέστρεψε με το σώμα του στα Κορέστια και έδρασε στο Βερνίκι, στη Βέμπελη (Μοσχοχώρι) και στη Βίγλιστα έως τα τέλη του 1905, κατά των ένοπλων ομάδων του Μήτρο Βλάχο, του Π. Κλιάσεφ, του Ατ. Καρσάκωφ, καθώς και των Τουρκαλβανών Φουάτ μπέη, Τσερκίζ μπέη, Τεφίκ Αράπη και Ιουσέν μπέη. Ο Ιουσέν μπέης της Βίγλιστας ήταν στενός συνεργάτης του Β. Τσακαλάρωφ. Το Δεκέμβριο του 1905, ο Νικόλαος Νταηλάκης διέλυσε το σώμα του Ρουμανίζοντα Νάκου Λιάου, που συνεργάζονταν με Βούλγαρους κομιτατζήδες. Η πολύπλευρη δράση του Νικόλαου Νταηλάκη προκάλεσε τη μήνη των Οθωμανικών αρχών, καθώς και των εκπροσώπων των Βουλγαρικών, Ρουμανικών και Αλβανικών συμφερόντων στην περιοχή, που προσπάθησαν πολλές φορές ανεπιτυχώς, να τον εξοντώσουν. Τον Ιούλιο του 1906, ο Νικόλαος Νταηλάκης πήρε οδηγία από το Κέντρο Μοναστηρίου να συναντήσει τον Γ. Τσόντο (Βάρδα) στη Μονή Αγίας Τριάδας Πισοδερίου. Πλησιάζοντας όμως στον τόπο συνάντησης, ο Νικόλαος Νταηλάκης πληροφορήθηκε ότι τα σώματα του Γ. Τσόντου (Βάρδα), του Γ. Σκαλίδη και του οπλαρχηγού Γεώργιου Κολίτση είχαν συγκρουστεί με Οθωμανικό απόσπασμα και πως ένας κομιτατζής (συνεργάτης των Π. Κλιάσεφ και Μήτρο Βλάχο) κατάφερε να συλλάβει με τέχνασμα 4 Έλληνες Μακεδονομάχους. Προκειμένου να τους απελευθερώσει τότε, έστειλε επιστολή στο Μήτρο Βλάχο απειλώντας να κάψει τη Βέμπελη (Μοσχοχώρι). Προσπάθησε μάλιστα να πραγματοποιήσει την απειλή του, αλλά εμποδίστηκε από Οθωμανικό απόσπασμα που είχε ειδοποιηθεί. Τότε, στράφηκε προς τα μέλη του Βουλγαρικού Κομιτάτου στο Βερνίκι και τη Βίγλιστα, και αφού τους συνέλαβε και τους ανέκρινε, τους εκτέλεσε, εκτός από δύο. Η πράξη του αυτή προκάλεσε τη γενική κινητοποίηση του Βουλγάρων και Αλβανών οπλαρχηγών. Τελικά, κατάφερε να συναντηθεί με τον Γ. Τσόντο (Βάρδα) στο Πισοδέρι, όπου του διηγήθηκε τα γεγονότα και μαζί κατέστρωσαν την Ελληνική δράση στην περιοχή Κορυτσάς, όπου ο Νικόλαος Νταηλάκης έδρασε έως το φθινόπωρο του 1907 παρά τη δίωξή του από τις Οθωμανικές αρχές. Το Νοέμβριο του 1907 μετέβη στην Αθήνα για δεύτερη φορά, προκειμένου να προμηθευτεί οπλισμό. Με την επιστροφή του στη Μακεδονία ανέλαβε να εξοντώσει τον Ρουμανίζοντα Τσακαμάκα, ο οποίος εκτός των άλλων ενεργειών του, ήταν αυτός που είχε ειδοποιήσει τον Οθωμανικό στρατό για την παρουσία του Παύλου Μελά στη Στάτιστα το 1904. Τελικά, ο Νικόλαος Νταηλάκης συνελήφθη από τις Οθωμανικές αρχές και φυλακίστηκε. Απελευθερώθηκε τον Ιούλιο του 1908 με την επανάσταση των Νεοτούρκων, όταν δόθηκε γενική αμνηστία.