cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Οίκος του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Σόντερμπουργκ
Ιστορία του Οίκου
Το 1627 απεβίωσε ο Αλέξανδρος και ο γιος του Ιωάννης Χριστιανός έλαβε το Φραντσχάγκεν, ο Αλέξανδρος Ερρίκος έγινε Καθολικός, ο Ερνέστος Γκύντερ το Αουγκούστενμπουργκ, ο Αύγουστος Φίλιππος το Μπεκ και ο Φίλιππος Λουδοβίκος το Βίζενμπουργκ. Με τον Ερνέστο Γκύντερ συνεχίστηκε ο Οίκος, ενώ με τον Αύγουστο Φίλιππο δημιουργήθηκε ο κλάδος του Γκλύξμπουργκ, στον οποίο ανήκουν οι βασιλείς της Δανίας, της Νορβηγίας, της Ελλάδας και ο Κάρολος, Πρίγκιπας της Ουαλίας.
Το 1668 το δουκάτο είχε υπέρογκα χρέη, τα οποία ο βασιλιάς της Δανίας εξόφλησε και το προσάρτησε.
Ορέστης Κολοζώφ
Ο Ορέστης Κολοζώφ (Αλεξανδρούπολη, 6 Ιουνίου 1940- Αθήνα, 8 Φεβρουαρίου 2014) ήταν Έλληνας πολιτικός, ηγετικό στέλεχος και βουλευτής του ΚΚΕ.
Βιογραφικό
Ο Ορέστης Κολοζώφ γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη στις 6 Ιουνίου 1940. Ο πατέρας του ήταν ο Γιώργος Κολοζώφ (απλή συνωνυμία με το παλιό στέλεχος του ΚΚΕ Γιώργο Κολοζώφ) και μητέρα του η Άννα Κολοζώφ. Τελείωσε το δημοτικό στην Αλεξανδρούπολη και αργότερα εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα, όπου τελείωσε το Γυμνάσιο το 1959. Από μαθητής ακόμα συμμετείχε στους αγώνες της αριστεράς. Το 1960 πήγε για πανεπιστημιακές σπουδές στην Ιταλία και σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο της Πίζας.
Εντάχθηκε στην ΕΔΑ το 1963 και το 1967 έγινε μέλος του ΚΚΕ. Το 1965 εξελέγη γενικός γραμματέας της Oμοσπονδίας Ελληνικών Φοιτητικών Συλλόγων Ιταλίας. Έλαβε μέρος στον αντιδικτατορικό αγώνα κατά της χούντας των συνταγματαρχών, ενόσω βρισκόταν στην Ιταλία.
Ο Κολοζώφ εξελέγη αναπληρωματικό μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ στο 9ο Συνέδριο και τακτικό της μέλος στο 10ο και 11ο Συνέδριο του ΚΚΕ. Στο 11ο και στο 12ο Συνέδριο εξελέγη αναπληρωματικό μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ. Από το 12ο μέχρι το 17ο Συνέδριο του Κόμματος διετέλεσε τακτικό μέλος του Πολιτικού Γραφείου. Στο 17ο Συνέδριο του κόμματος, το 2005, εξελέγη μόνο στην ΚΕ. Στο 18ο Συνέδριο του ΚΚΕ, τον Φεβρουάριο του 2009, δεν εξελέγη στην ΚΕ. Από το 1978 έως το 2005 υπήρξε υπεύθυνος του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων του ΚΚΕ.
Εξελέγη βουλευτής του ΚΚΕ στις εκλογές του 1993 στην εκλογική περιφέρεια Α΄ Αθηνών και το 1996 στη Β' Αθήνας.
Όταν διασπάστηκε το ΚΚΕ το 1968 ο Κολοζώφ συντάχθηκε με την ορθόδοξη πτέρυγα απέναντι στους αναθεωρητές του ΚΚΕ Εσωτερικού, όπως και στην περίοδο 1989 – 1991.
Ο Ορέστης Κολοζώφ πέθανε στην Αθήνα στις 8 Φεβρουαρίου 2014.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες κομμουνιστές Κατηγορία:Αντιδικτατορικός αγώνας Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΚΚΕ
Μη εγγεγραμμένοι (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)
Οι Μη εγγεγραμμένοι (συντομογραφία NI) είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που δεν εντάσσονται σε κάποια από τις αναγνωρισμένες πολιτικές ομάδες.
Οι ευρωβουλευτές που δεν εντάσσονται σε καμία πολιτική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μπορεί να εντάσσονται σε κάποιο εθνικό ή πανευρωπαϊκό κόμμα, ωστόσο, για να δημιουργηθεί μία πολιτική ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χρειάζονται τουλάχιστον 25 ευρωβουλευτές από επτά διαφορετικά κράτη-μέλη. Η συμμετοχή σε κάποια πολιτική ομάδα επιτρέπει τη λήψη επιχορηγήσεων και τη συμμετοχή σε επιτροπές, ωστόσο χρειάζεται να υπάρχει ιδεολογική συνοχή.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πολιτικές ομάδες Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Ιβάν Α΄ της Μόσχας
Ο Ιβάν Α΄ Ντανιήλοβιτς ο Πολυχρήματος, ρωσ.Ива́н I Дани́лович Калита́ (Καλιτά) (1 Νοεμβρίου 1288 - 31 Μαρτίου 1340) ήταν πρίγκιπας της Μόσχας (1325-40) και μεγάλος πρίγκιπας (veliki kniaz) του Βλαντίμιρ (1328-40) από τον Οίκο των Ρουρικιδών. Ήταν γιος του Δανιήλ της Μόσχας και της Μαρίας. Για την οικονομική άνθηση της εποχής, του προσδόθηκε το επίθετο ο πολυχρήματος (kalita).
Η ζωή του
Όταν απεβίωσε ο μεγαλύτερος αδελφός του Γιούρι το 1325, ο Ιβάν Α΄ ανέλαβε πρίγκιπας της Μόσχας. Επεζήτησε τον τίτλο του μεγάλου πρίγκιπα του Βλαντίμιρ, δηλ. να συλλέγει το φόρο υποτέλειας των Μογγόλων από όλα τα ρωσικά πριγκιπάτα. Αντίπαλοί του ήταν οι πρίγκιπες του Τβερ: ο Μιχαήλ και οι γιοί του Ντμίτρι και Αλεξάντρ, οι οποίοι πήραν τον τίτλο αλλά αργότερα δολοφονήθηκαν από τη Χρυσή Ορδή. Το 1328 ο χαν Οζμπέγκ απέδωσε τον τίτλο στον Ιβάν Α'.
Η ανάπτυξη του πριγκιπάτου της Μόσχας οφείλεται, κατά τον Ρώσο ιστορικό Κλιουτσέβσκι, στο ότι ήταν στη μέση του κράτους των Ρως, έτσι δεν ήταν εκτεθειμένο στις λεηλασίες των Μογγόλων (όπως το πριγκιπάτο του Ριαζάν) ή των Λιθουανών (όπως αυτό του Τβερ). Αυτή η σχετική ασφάλεια είχε φέρει εισροή ανθρώπων κουρασμένων από τις συνεχείς επιδομές, που εργαζόταν στη Μόσχα και πλήρωναν φόρους. Ακόμη, η Μόσχα ήταν στην εμπορική διαδρομή από το Νόβγοροντ προς τον Βόλγα. Επεδίωξε σκόπιμα την πολιτική της εγκατάστασης ατόμων στο πριγκιπάτο του με πρόσκληση σε ανθρώπους από άλλες περιοχές, είτε με την εξαγορά των αιχμαλώτων που έπαιρναν οι Μογγόλοι στις επιδρομές τους. Κατάφερε να εξαλείψει τους κλέφτες των εδαφών του, εξασφαλίζοντας το ταξίδι των εμπόρων. Αυτή η εσωτερική ειρήνη και τάξη, μαζί με την απουσία Μογγολικών επιδρομών, αναφέρεται από τα ρωσικά χρονικά ως "η μεγάλη ειρήνη, ησυχία και ανακούφιση της ρωσικής γης".
Κρατώντας την υπακοή του στους Μογγόλους, έκανε τη χώρα του πολύ πλούσια, γι' αυτό και τον αποκαλούσαν ο πολυχρήματος (kalita). Χρησιμοποίησε τον πλούτο του για να δανείζει γειτονικούς πρίγκιπες, που βυθιζόταν σταδιακά όλο και πιο πολύ στο χρέος, πράγμα που επέτρεψε στους διαδόχους του να προσαρτήσουν τις περιοχές τους. Ο λαός αποκαλούσε τον Ιβάν Α΄ "συλλέκτη των ρωσικών γαιών". Ακόμη αγόραζε γαίες γύρω από τη Μόσχα που οι πτωχοί ιδιοκτήτες τους πρόθυμα την πουλούσαν. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ένας αριθμός πόλεων και χωριών εντάχθηκαν στο πριγκιπάτο: το Ούγκλιχ (1323), το πριγκιπάτο του Μπελόζερο (1328-38), το πριγκιπάτο της Γαλικίας (1340). Η μεγαλύτερη επιτυχία του ωστόσο ήταν το ότι έπεισε τον χαν των Μογγόλων να διαδεχθεί τον Ιβάν Α΄, ως μεγάλος πρίγκιπας του Βλαντίμιρ, ο υιός του Συμεών. Από τότε σχεδόν πάντα ο τίτλος πήγαινε στους απογόνους του, τους πρίγκιπες της Μόσχας.
Το 1355, κατά τη διαμάχη με το Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας, έγινε επιδρομή στην πόλη του Τορζόκ και ο Ιβάν Α΄ σε αντίποινα έκαψε τις πόλεις Οζέσεν και Ριάσνα. Στις ημέρες του η πόλη της Μόσχας μεγάλωσε και η κατοικία του στο λόφο Μποροβίτσκι έγινε το κεντρικό μέρος, μάλιστα το 1339-40 έκτισε ένα νέο, μεγαλύτερο φρούριο από δρυ στο λόφο αυτόν. Τότε ξεκίνησε και η ανέγερση ξύλινων ή από λευκό λίθο κατασκευών στο Κρεμλίνο. Κτίσθηκε η εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (1326-27), του Αγ. Ιωάννη της Κλίμακος (1329), του Σωτήρος στο δάσος (bor) (1330) και ο καθεδρικός του Αρχαγγέλου Μιχαήλ (1333), όπου εθάπτοντο οι ηγεμόνες της Ρωσίας. Στην εποχή του ο Πέτρος, μητροπολίτης Βλαντίμιρ, μετέφερε την έδρα του στη Μόσχα.
Απεβίωσε το 1340 και ετάφη στον καθεδρικό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Στη διαθήκη του αναφέρεται για πρώτη φορά το "χρυσό στέμμα", που πρέπει να είναι το στέμμα του Μονομάχου, αυτό με το οποίο στέφονται οι ηγεμόνες της Ρωσίας. Τον διαδέχθηκε ο πρώτος γιός του Συμεών (1340-53) και έπειτα ο δεύτερος υιός του Ιβάν Β΄.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε πρώτα την Έλενα και είχε τέκνα:
Κατηγορία:Τσάροι της Αυτοκρατορίας της Ρωσίας Κατηγορία:Ρουρικίδες
Σώμα Παλαιομαρκίας
thumb|right|350px|Η εστία των Παλαιομαρκίων στην Χάλλε Το Σώμα Παλαιομαρκίας (γερμ. Corps Palaiomarchia) είναι φοιτητική ένωση με έδρα την Χάλλε. Τα μέλη της ονομάζονται και Παλαιομαρκίτες (γερμ. Altmärker).
Χρώματα
Τα χρώματα του σώματος είναι πορτοκαλί, λευκό και μελανό σε αργυρό πλαίσιο. Η νεολαία φοράει πορτοκαλί, λευκό, πορτοκαλί σε αργυρό πλαίσιο. Το κασκέτο είναι σε χρώμα πορτοκαλί.
Ιστορική αναδρομή
Το σώμα Παλαιομαρκίας ιδρύθηκε στις 28 Οκτωβρίου 1844. Το όνομα πορέρχεται από το αρχαίο ελληνικό «παλαιός» και το λατινικό «marchia». Ιδρύθηκε από φοιτητές του γυμνασίου της Στεντάλ. Απέκτησε δική του εστία το 1890.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Φοιτητικά και μαθητικά κινήματα στη Γερμανία
Άρειος Πάγος
Ο Άρειος Πάγος είναι το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης της Ελλάδας. Τα μέλη του, οι αρεοπαγίτες, εξετάζουν την ορθότητα της κάθε δικαστικής απόφασης, εξασφαλίζοντας με τις αποφάσεις τους την ενότητα της νομολογίας.
Σε περίπτωση μη σχηματισμού κυβέρνησης, κατά το Σύνταγμα της Ελλάδας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει τη διακριτική ευχέρεια να επιλέξει ανάμεσα στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου, για την ανάθεση σχηματισμού οικουμενικής κυβέρνησης όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής, έτσι ώστε να διενεργήσει εκλογές και να διαλύσει τη Βουλή.
Ιστορική αναδρομή
Το όνομα προήλθε από το ομώνυμο δικαστήριο στην Αρχαία Αθήνα και είναι είτε από τον θεό Άρη (που κατά την ελληνική μυθολογία δικάστηκε εκεί από τους Θεούς του Ολύμπου για τον φόνο του γιου του Ποσειδώνα Αλιρρόθιου), είτε από τις «Αρές Ερινύες» τις λεγόμενες και «Σεμνές» που ήταν χθόνιες θεότητες της τιμωρίας και της εκδίκησης. Ο Άρειος Πάγος ιδρύθηκε στις 16 Οκτωβρίου 1834 με βασιλικό διάταγμα και λειτούργησε ως το ανώτατο δικαστήριο του κράτους. Η πρώτη απόφαση του Αρείου Πάγου (1/1835) κρίθηκε και αποφασίσθηκε στις 30 Απριλίου 1835 και δημοσιεύθηκε την 1η Μαΐου 1835. Μέχρι το 1981, ο Άρειος Πάγος στεγαζόταν στο «Ιλίου Μέλαθρον» επί της Πανεπιστημίου όπου σήμερα στεγάζεται το νομισματικό μουσείο. Από τις 23 Φεβρουαρίου του 1981, μέχρι και σήμερα, στεγάζεται στο δικαστικό μέγαρο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, χτισμένο από τον αρχιτέκτονα Ιάσονα Ρίζο, στο χώρο που παλαιότερα βρίσκονταν οι φυλακές Αβέρωφ.
Οργάνωση
Τα μέλη του Αρείου Πάγου έχουν ισόβια θητεία, αποχωρούν δηλαδή μετά τα 67 έτη. Στον Άρειο Πάγο σήμερα υπηρετούν:
Οι εργασίες του Αρείου Πάγου οργανώνονται σε εννέα τμήματα, εκ των οποίων τα έξι είναι πολιτικά και ασχολούνται με υποθέσεις ιδιωτικού δικαίου (ενοχικού, εμπορικού, κληρονομικού, εμπράγματου, εργατικού κλπ.) και τα υπόλοιπα τρία ποινικά. Επίσης, ο Άρειος Πάγος λειτουργεί και σε Ολομέλεια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δικαστικές αρχές Κατηγορία:Δίκαιο στην Ελλάδα
Ζάλα Κράιλι & Γκάσπερ Σαντλ
Οι Ζάλα Κράιλι & Γκάσπερ Σαντλ (σωστή γραφή: Zala Kralj & Gašper Šantl) είναι ένα σλοβενικό μουσικό ντουέτο από το Μάριμπορ που αποτελείται από την τραγουδίστρια Ζάλα Κράιλι και τον πολυμουσικό Γκάσπερ Σαντλ. Το ντουέτο εκπροσώπησε τη Σλοβενία στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision 2019 με το τραγούδι "Sebi". Το τραγούδι προκρίθηκε στον τελικό, όπου ήρθε 15ο με 105 βαθμούς.
Το ντουέτο σχηματίστηκε το 2018, αφού η Κράιλι είχε αρχίσει να κάνει φωνητικά σε κάποια τραγούδια που είχε γράψει ο Σαντλ. Κυκλοφόρησαν τα singles "Valovi", "Baloni" και "S teboi" το 2018, πριν κυκλοφορήσουν το ντεμπούτο σινγκλ τους, το Štiri, τον Φεβρουάριο του 2019.
Επιπλέον ιστοσελίδες
Κατηγορία:Συμμετέχοντες στη Eurovision
Ένωση Σωματείων Πετοσφαίρισης Πελοποννήσου
Η Ένωση Σωματείων Πετοσφαίρισης Πελοποννήσου (επίσης γνωστή ως Ε.Σ.ΠΕ.Π.) είναι ο τοπικός οργανισμός που διατηρεί την εποπτεία του αθλήματος της πετοσφαίρισης στην Πελοπόννησο, την Κεφαλλονιά και τη Ζάκυνθο. Από την περίοδο 2011–12 υπάγονται και οι ομάδες της Ναυπάκτου που ανήκουν διοικητικά στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Είναι υπό τη δικαιοδοσία της Ελληνικής Ομοσπονδίας Πετοσφαίρισης (Ε.Ο.ΠΕ.). Διοργανώνει τοπικές διοργανώσεις ανδρών, γυναικών και μικρότερων ηλικιών.
Πρόεδροι
Οι διατελέσαντες Πρόεδροι είναι:
Καραύσιος
Ο Μάρκος Αυρήλιος Μαυσαίος Καραύσιος, λατιν.: Marcus Aurelius Mausaeus Carausius, (απεβ. το 293) ήταν στρατιωτικός διοικητής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας τον 3ο αι.. Ήταν ένας Μενάπιος από τη Βελγική Γαλατία, που σφετερίστηκε την εξουσία το 286, κατά τη διάρκεια της Καραυσικής Εξέγερσης, δηλώνοντας αυτοκράτορας στη Βρετανία και τη βόρεια Γαλατία (Imperium Britanniarum). Αυτό το έκανε μόνο 13 χρόνια μετά τον τερματισμό της Γαλλικής Αυτοκρατορίας τού Μπαταβιανού Πόστουμου το 273. Κράτησε την εξουσία για επτά χρόνια, διαμορφώνοντας το όνομα "υυτοκράτορας του Βορρά" για τον εαυτό του, πριν δολοφονηθεί από τον υπουργό οικονομικών του Αλέκτο.
Ιστορία
Ο Καραύσιος ήταν ταπεινής καταγωγής, ένας Μενάπιος, που διακρίθηκε κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του Μαξιμιανού εναντίον των επαναστατών των Βαγαυδών στη βόρεια Γαλατία το 286. Αυτή η επιτυχία, και η προηγούμενη ενασχόλησή του ως πλοηγού, οδήγησαν στον διορισμό του ως διοικητή τού Classis Britannica, ενός στόλου που έδρευε στη Μάγχη, με την ευθύνη της εξάλειψης των Φράγκων και των Σαξόνων πειρατών, που έκαναν επιδρομές στις ακτές της Aρμορίκης και της Bελγικής. Ήταν ύποπτος ότι αρχικά επέτρεπε στους πειρατές να πραγματοποιήσουν επιδρομές και να μαζέψουν λάφυρα και μετά τους επιτίθετο και στη συνέχεια κρατούσε τον θησαυρό για τον εαυτό του, έτσι ο Μαξιμιανός διέταξε την εκτέλεσή του. Στα τέλη του 286 ή στις αρχές του 287 ο Καραύσιος έμαθε γι' αυτήν την πρόταση και απάντησε δηλώνοντας αυτοκράτορας στη Βρετανία και τη βόρεια Γαλατία. Οι δυνάμεις του περιελάμβαναν όχι μόνο τον στόλο του, ενισχυμένο από νέα πλοία, που είχε ναυπηγήσει και τις τρεις λεγεώνες που στάθμευαν στη Βρετανία, αλλά και μία λεγεώνα που είχε καταλάβει στη Γαλατία, μία σειρά από ξένες βοηθητικές μονάδες, μία εισφορά από γαλατικά εμπορικά πλοία και βάρβαρους μισθοφόρους που έλκονται από την προοπτική της λείας.
Ο Βρετανός ιστορικός και αρχαιολόγος Σέπαρντ Φρέρες αναρωτιέται, πώς ο Καραύσιος μπόρεσε να κερδίσει την υποστήριξη τού στρατού, όταν η διοίκησή του ήταν στη θάλασσα, και εικάζει ότι ίσως είχε εμπλακεί σε μία μη καταγεγραμμένη νίκη στη Βρετανία, που σχετιζόταν με την ανάληψη τού τίτλου Britannicus Maximus από τον Διοκλητιανό το 285, και σημάδια καταστροφής σε ρωμανο-βρετανικές πόλεις αυτή την εποχή. Ωστόσο η εκστρατεία κατά των Bαγαυδών ήταν προφανώς χερσαία και μπορεί να ήταν υπεύθυνη για τη δημοτικότητα του Καραύσιου στον στρατό. Ομοίως, εάν οι κατηγορίες για κλοπή είναι αληθινές, θα μπορούσε ίσως να είχε την οικονομική δυνατότητα να εξαγοράσει την πίστη τους.
Ο Μαξιμιανός προετοίμασε μία εισβολή στη Βρετανία το 288 ή το 289 για να τον εκδιώξει, αλλά απέτυχε. Έναν πανηγυρικό λόγο, που παραδόθηκε στον Κωνστάντιο Α΄ Χλωρό αποδίδει αυτή την αποτυχία σε κακές καιρικές συνθήκες, αλλά σημειώνει ότι ο Καραύσιος ισχυρίστηκε μία στρατιωτική νίκη. Ο Ευτρόπιος λέει ότι οι εχθροπραξίες ήταν μάταιες, χάρη στη στρατιωτική ικανότητα του Καραύσιου και συμφωνήθηκε η ειρήνη. Ο Καραύσιους άρχισε να ονειρεύεται προοπτική νομιμότητας και επίσημης αναγνώρισης.
Καραυσική προπαγάνδα στα νομίσματα: χαρακτήρας, αξιώσεις νομιμότητας, λογοτεχνικές αναφορές
Η νομισματοκοπία είναι η κύρια πηγή πληροφοριών για τον απατηλό αυτόν αυτοκράτορα. Τα νομίσματά του εκδόθηκαν από νομισματοκοπεία στο Λονδίνιο, Rotomagus (Ρουέν) και μία τρίτη τοποθεσία, πιθανώς την Colonia Claudia Victricensis (Colchester). Τα χρησιμοποίησε και για εκλεπτυσμένη προπαγάνδα. Εξέδωσε τα πρώτα σωστά αργυρά νομίσματα, που είχαν να εμφανιστούν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία για γενιές, γνωρίζοντας ότι τα καλής ποιότητας νομίσματα αποθησαύρισης θα ενίσχυαν τη νομιμότητά του και θα τον έκαναν να φαίνεται πιο επιτυχημένος από τον Διοκλητιανό και τον Μαξιμιανό.
Απεικόνιση της μορφής του στις κοπές
Τα αρχικές κοπές νομισμάτων τον δείχνουν τραχύ και σκληρό, ακόμη και σε καλά δείγματα κοπής. Η πρόθεση ήταν να απεικονιστεί έναν τραχύ και τραχύ άνδρα. Τα μετέπειτα νομίσματά του τον δείχνουν ως περιποιημένο και ευεργετικό.
Αξιώσεις αυτοκρατορικής νομιμότητας
Έκοψε νομίσματα, που έδειχναν τρία κεφάλια στην πίσω όψη αντί για το συνηθισμένο, και μία επιγραφή στην εμπρόσθια όψη, συμπεριλαμβανομένου τού PAX AVGGG, της ειρήνης των τριών Αυγούστων. Αυτό θα σήμαινε ότι αναγνωρίστηκε από τους άλλους δύο αυγουστους, τον Διοκλητιανό και τον Μαξιμιανό, αλλά τα δικά τους νομίσματα της εποχής διακηρύσσουν τις ιδιότητες μόνο δύο αυγούστων, PAX AVGG. Ο Καραύσιος είχε επίσης απεικονιστεί ως μέλος τού συλλόγου των αυτοκρατόρων της Τετραρχίας, εκδίδοντας νομίσματα με την επιγραφή CARAVSIVS ET FRATRES SVI, «Ο Καραύσιος και οι αδελφοί του» με πορτρέτα του με τον Διοκλητιανό και τον Μαξιμιανό.
Βιργίλιαν και άλλες λογοτεχνικές αναφορές
Ο Καραύσιος φαίνεται να έκανε έκκληση στη δυσαρέσκεια των ιθαγενών Βρετανών με τη ρωμαϊκή κυριαρχία. Εξέδωσε νομίσματα με επιγραφές όπως Restitutor Britanniae (Αποκαταστάτης της Βρετανίας) και Genius Britanniae (Πνεύμα της Βρετανίας). Μερικά από αυτά τα αργυρά νομίσματα φέρουν την επιγραφή Expectate veni, «Πολυαναμενόμενε έλα», που αναγνωρίζεται ότι παραπέμπει σε μεσσιανική αναφορά στην Αινειάδα από τον ποιητήΑυγούστου Βιργίλιο, γραμμένο περισσότερο από 300 χρόνια πριν.
Μερικά από τα αργυρά νομίσματα φέρουν τον μύθο RSR σε έξεργο (περιοχή σε ένα νόμισμα κάτω από την επιγραφή). Αυτό θεωρήθηκε μυστήριο για κάποιο διάστημα. Τρία καραυσιακά μετάλλια από κράμα χαλκού, που βρίσκονται τώρα στο Βρετανικό Μουσείο, έχουν επίσης σωθεί. Το ένα έχει την επιγραφή VICTOR CARAVSIUS AVG GERM MAX με RSR στο έξεργο. Το δεύτερο έχει την επιγραφή VICTOR CARAVSI AVG («Η νίκη τού Καραύσιου Αυγούστου») με το INPCDA στο έξεργο, και το τρίτο είναι πολύ κατεστραμμένο για να είναι ορατή μία επιγραφή στο έξεργο, αλλά φέρει την επιγραφή PACATOR ORBIS «Αυτός που φέρνει την ειρήνη στον κόσμο». Τα μετάλλια απεικονίζουν τον Καραύσιο με υπατική ενδυμασία και είναι περίπου 34-35 χλστ., ζυγίζουν π. 22 γραμ. Τα μετάλλια εμφανίστηκαν στην αγορά τον 20ό αιώνα και έφτασαν στο Βρετανικό Μουσείο το 1972, το 1967 (αυτό παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Μουσείο το 1931) και το 1997 αντίστοιχα. Όλα φέρουν ενδείξεις χημικής διάβρωσης, που προκύπτει από την ταφή κάποιου είδους, όπως φαίνεται από την παρούσα εμφάνισή τους.
Από το 1998 αυτές οι επιγραφές έχουν αναγνωριστεί ότι αντιπροσωπεύουν τον έκτο και τον έβδομο στίχο της Δ΄ Εκλογής τού Βιργίλιου, η οποία γράφει Redeunt Saturnia Regna, Iam Nova Progenies Caelo Demittitur Alto, που σημαίνει «Ο χρυσός αιώνας επέστρεψε, τώρα μια νέα γενιά κατέρχεται από τον άνω παράδεισο». Τα έργα τού Βιργίλιου, ή ούτως ή άλλως παραθέσεις από αυτά, ήταν επίκαιρα στη ρωμαϊκή λαϊκή κουλτούρα. Ο Σουητώνιος αναφέρει τρεις περιπτώσεις, στις οποίες αναφέρθηκαν οι στίχοι τού Βιργίλιου. Ο Κάσσιος Δίων αναφέρει μία περίπτωση ενός πραιτοριανού τριβούνου, που παραθέτει τον Βιργίλιο ως μέσο κριτικής στον Σεπτίμιο Σεβήρο, αφού μία επίθεση στη Χάτρα πήγε άσχημα το 199.
Μετάλλια από κράμα χαλκού υπήρχαν ήδη στο σύγχρονο ρεπερτόριο της αυτοκρατορικής ρωμαϊκής νομισματοκοπίας, επομένως η παραγωγή τού Καραύσιου δεν πρέπει να θεωρείται εξαιρετική. Ο Νουμεριανός (283-4) και ο αδελφός του Καρίνος (283-285) εξέδιδαν μετάλλια από κράμα χαλκού παρόμοιου μεγέθους και βάρους με αυτά του Καραύσιου, που συχνά απεικονίζουν τις τρεις Monetae (θεές του νομισματοκοπείου). Ένας άλλος απεικονίζει τον Nουμεριανό με υπατική ενδυμασία και στην πίσω όψη τον ίδιο και τον πατέρα του Κάρο σε ένα τέθριππο, που σύρεται από τη Νίκη με την επιγραφή TRIVNF. QVADOR, «ο θρίαμβος επί της φυλής Quadi», και είναι σαφώς παρόμοιο σε τεχνοτροπία με το μετάλλιο INPCDA τού Καραύσιου.
Αν και η αναφορά τού Βιργίλιου μπορεί να φαίνεται αξιοσημείωτη στο πλαίσιο της Ρωμαϊκής Βρετανίας τού τέλους του 3ου αι., είναι προφανές από άλλη σύγχρονη βιβλιογραφία, ότι το νομιμοποιητικό καθεστώς της Τετραρχίας χρησιμοποιούσε Βιργιλιανούς υπαινιγμούς και αναφορές στην προπαγάνδα του και ισχυριζόταν ότι είχε αποκαταστήσει μία Χρυσή Εποχή. «Η εξουσία τού Κρόνου σε μία χρυσή εποχή είναι λογοτεχνικός κοινός τόπος... όπως και η συσχέτιση της βασιλείας οποιουδήποτε αυτοκράτορα με αυτό».
Ένας αυτοκρατορικός πανηγυρικός προς τον Μαξιμιανό δηλώνει «Πράγματι, όπως είναι γεγονός, εκείνοι οι χρυσοί αιώνες που κάποτε άκμασαν για λίγο στη βασιλεία του Κρόνου, τώρα ξαναγεννιούνται υπό την αέναη καθοδήγηση τού Δία και τού Ηρακλή». Ο Λακτάντιος, ένας χριστιανός συγγραφέας της εποχής και αντίπαλος των Τετραρχών, κάνει μία σειρά απαξιωτικών αναφορών στους Τετράρχες και στις Κρονικές αξιώσεις τους, οι οποίες φαίνεται να αποτελούν διάψευση της επίσημης προπαγάνδας.
Ο Καρούσιος ισχυριζόταν ότι αντιπροσωπεύει μία αναβίωση των παραδοσιακών ρωμαϊκών αρετών και των μεγάλων παραδόσεων της Αυτοκρατορίας, όπως καθιερώθηκαν από τον Αύγουστο στις τελευταίες δεκαετίες του 1ου αι. π.Χ., όχι στη Ρώμη, αλλά στη Βρετανία. Ωστόσο, φαίνεται να έχει υιοθετήσει ένα θέμα προπαγάνδας που ήταν ήδη επίκαιρο στην Τετραρχική δημοσιότητα, που αντιστοιχεί στη χρήση παρόμοιων λογοτεχνικών νύξεων.
Υπάρχει μία εναλλακτική σχολή σκέψης, που υποστηρίζει ότι τα μετάλλια πρέπει να είναι κομμάτια φαντασίας του 18ου αι. με βάση ότι τέτοιες απόκρυφες λογοτεχνικές νύξεις θα ήταν πολύ σκοτεινές για τον Καραύσιους και τον στρατό του. Αυτό το επιχείρημα υποστηρίζει ότι ο αρχαιολόγος Γουίλιαμ Στάκλεϋ ή κάποιος σαν αυτόν βρήκε το RSR στα αργυρά νομίσματα τού Καραύσιου και σημείωσε, ότι αυτό ταίριαζε με το Redeunt Saturnia Regna (RSR) τού 6ου στίχου της Δ΄ Εκλογής. Εμπνευσμένα από αυτή τη μνεία, τα μετάλλια δημιουργήθηκαν με βάση τον επόμενο στίχο της Εκλογής να περιλαμβάνεται σε ένα από αυτά. Τα κεντρικά σημεία αυτού τού επιχειρήματος είναι, ότι ο Στάκλεϋ είχε δημοσιεύσει ένα λεπτομερές βιβλίο για τον Καραύσιο και τα νομίσματά του και ότι τα μετάλλια δεν έχουν γνωστή προέλευση. Ωστόσο, αυτό το δημοσιευμένο επιχείρημα δεν προσφέρει κανένα στοιχείο, για να υποστηρίξει τη συμμετοχή ή τα κίνητρα τού Στάκλεϋ (καθώς ο Στάκλεϋ δεν αναφέρει ποτέ τα μετάλλια ή άλλη -από τον Βιργίλιο εμπνεόμενη- επέκταση των νομισμάτων με RSR, που είναι γνωστά σε αυτόν), ούτε περιλαμβάνει συζήτηση για τα λογοτεχνικά στοιχεία των σύγχρονων πανηγυρικών ή οποιωνδήποτε από τις επιστημονικές δημοσιεύσεις που τους αφορούν, ή εξηγηγεί γιατί τα μετάλλια με βάση την παρούσα εμφάνισή τους φαίνεται να έχουν θαφτεί και γιατί ήταν άγνωστα μέχρι το 1931, όταν το INPCDA μεταφέρθηκε για πρώτη φορά στο Βρετανικό Μουσείο.
Καραυσικός έλεγχος και οχυρώσεις
Ένα ορόσημο από το Κάρλις με το όνομά του υποδηλώνει, ότι ολόκληρη η Ρωμαϊκή Βρετανία ήταν στα χέρια του Καραύσιου. Η επιγραφή γράφει (οι αγκύλες περιέχουν συμπληρώσεις) "IMP[eratori] C[aesari] M[arco] | AVR[elio] MAVS[aeo] | CARAVSIO P[io] F[elici] | INVICTO AVG[usto], αυτό μεταφράζεται "για τον Αυτοκράτορα Καίσαρα Μάρκο Αυρήλιο Μαυσαίο Καραύσιο Ευσεβή Ευτυχή Ανίκητο Αύγουστο". Ο τίτλος υποδηλώνει, ότι θεωρούσε τον εαυτό του ίσο με τους ανώτερους αυτοκράτορες της Τετραρχίας (αυγούστους), παρά με τους υφισταμένους τους κατώτερους αυτοκράτορες (καίσαρες). Το ορόσημο επαναχρησιμοποιήθηκε περίπου το 306, θάβοντας την πρώτη επιγραφή και προσθέτοντας μία νέα στο άλλο άκρο, που μεταφράζεται ως «Για τον Φλάβιο Βαλέριο Κωνσταντίνο, τον ευγενέστατο Καίσαρα» και αναφέρεται στον Μάρκο Φλάβιο Βαλέριο Κωνστάντιο Α΄ Ηράκλειο Αύγουστο (Χλωρό). Κάποιο ακόμη κείμενο στην πέτρα, πιθανώς συνέχεια της επιγραφής τού Καραυσίου μετά από ένα κενό, επειδή έχει τον ίδιο προσανατολισμό, αφαιρέθηκε πελεκώντας την, πιθανώς όταν η πέτρα επαναχρησιμοποιήθηκε. Τα ίχνη που απομένουν, υποδηλώνουν ότι περιελάμβανε (μεταφρ.) «...τον Αυτοκράτορα. . ."
Φειδιππίδης
Ο Φειδιππίδης ή Φιλιππίδης (περ. 530 π.Χ. – 12 Σεπτεμβρίου 490 π.Χ.) ήταν Αρχαίος Αθηναίος δρομέας.
Καραύσιος
Καραυσικός έλεγχος και οχυρώσεις
Έχει επίσης προταθεί ότι ο Καραύσιους μπορεί να ήταν υπεύθυνος για τη σειρά οχυρώσεων και στις δύο πλευρές της Μάγχης, γνωστή ως Σαξονική Ακτή.
Φειδιππίδης
Ιστορικά στοιχεία
αριστερά|μικρογραφία|433x433px Στάλθηκε από τους Αθηναίους στην Σπάρτη για να ζητήσει τη βοήθεια των Λακεδαιμονίων λίγο πριν τη Μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.). Διέτρεξε την απόσταση (μεγαλύτερη των 200 χιλιομέτρων) σε δύο ημέρες, πράγμα που θεωρήθηκε άθλος. Κατά την επιστροφή του στην Αθήνα, είπε στους συμπολίτες του ότι η νίκη θα ήταν με το μέρος τους, όπως του είχε φανερώσει ο Πάνας. Στο κατόρθωμα του Φειδιππίδη οφείλεται πιθανώς η καθιέρωση του δόλιχου δρόμου ως ολυμπιακού αγωνίσματος.
Η αθλητική κληρονομιά
Στα νεότερα χρόνια, σε ανάμνηση του δρόμου του Φειδιππίδη, καθιερώθηκε το Σπάρταθλον, αγώνας υπερμαραθωνίου δρόμου 245,3 χιλιομέτρων από την Αθήνα προς τη Σπάρτη. Επίσης, προς τιμή του έχει τελεστεί από ελάχιστους αθλητές ο «Φειδιππίδειος δρόμος», που περιλαμβάνει τη διαδρομή Αθήνα-Σπάρτη-Αθήνα-Μαραθώνας. Μία παράδοση, που όμως δεν μαρτυρείται από τις αρχαίες πηγές, ταυτίζει τον Φειδιππίδη με τον οπλίτη εκείνον που έφερε στους Αθηναίους την είδηση τής περιφανούς νίκης του στρατού τους επί των Περσών στον Μαραθώνα. Θεωρήθηκε έτσι ο δρομέας προς τιμήν του οποίου καθιερώθηκε ο Μαραθώνιος.
Καραύσιος
293 μ.Χ.: το τέλος της κυριαρχίας του Καραύσιου
Τον Απρίλιο του 2010 ένας μεγάλος θησαυρός με περισσότερα από 52.500 ρωμαϊκά νομίσματα ανακαλύφθηκε σε ένα χωράφι κοντά στο Φρομ, στο Σόμερσετ. Για τα 766 από αυτά τα νομίσματα προσδιορίστηκε, ότι είχαν παραχθεί κατά τη διάρκεια της βασιλείας τού Καραύσιου, από τα οποία μόνο τα 5 ήταν αργυρά δηνάρια. Αυτό το εύρημα ισοδυναμεί περίπου με την αμοιβή τεσσάρων ετών για έναν Ρωμαίο λεγεωνάριο, αλλά η παρουσία μεταγενέστερων εκδόσεων νομισμάτων υποδηλώνει, ότι το σύνολο αποθησαυρίστηκε μόνο μετά το τέλος του Καραούσιου.
Στο μεσαιωνικό θρύλο
Στο έργο τού Τζέφρεϋ τού Μόνμαουθ Ιστορία των βασιλέων της Βρετανίας (1136), ο Καράυσιος είναι ένας Βρετανός ταπεινής καταγωγής, ο οποίος με το θάρρος του πείθει τη Ρωμαϊκή Σύγκλητο να τού δώσει την αρχηγία ενός στόλου, για να υπερασπιστεί τη Βρετανία από την επίθεση βαρβάρων. Ωστόσο μόλις τού δίδεται ο στόλος, πλέει γύρω από τη Βρετανία, προκαλώντας αναταραχές και συγκεντρώνει στρατό εναντίον τού Βασιανού, δηλ. τού Καρακάλλα, εδώ βασιλιά της Βρετανίας. Ο Καραύσιος νικά τον Βασσιανό πείθοντας τους Πίκτες συμμάχους του να τον εγκαταλείψουν, με αντάλλαγμα παραχωρήσεις γης στη Σκωτία και αυτοπροσδιορίζεται ως βασιλιάς. Ακούγοντας την προδοσία του Καραύσιου, οι Ρωμαίοι στέλνουν τον Αλεκτό στη Βρετανία με τρεις λεγεώνες. Ο Αλεκτός νικά τον Καραύσιο, τον σκοτώνει και τίθεται στη θέση τού βασιλιά.
Φειδιππίδης
Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο
Ο Ηρόδοτος (5ος αι. π.Χ.) αναφέρει τη διαδρομή του Φειδιππίδη από την Αθήνα στη Σπάρτη Ηρόδοτος. μικρογραφία|414x414px|“Ο Στρατιώτης του Μαραθώνα” γλυπτό του Jean-pierre Cortot (Γάλλος, 1787-1843), Μουσείο του Λούβρου.
Καραύσιος
Στο μεσαιωνικό θρύλο
Ο Έκτωρ Βοέκε αργότερα βασίστηκε επάνω σε αυτό, για να κάνει τον "Καράντιο" έναν Σκωτσέζο πρίγκιπα, εξόριστο λόγο της υποψίας συμμετοχής στη δολοφονία τού αδελφού του, ο οποίος εισήλθε στη ρωμαϊκή υπηρεσία περνώντας τον εαυτό του ως κοινός, και αργότερα συμμάχησε με τον ανιψιό του, βασιλιά Κράθλινθο κατά των Ρωμαίων.
Φειδιππίδης
Σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες
Χωρίς αναφορά στη μαραθώνια διαδρομή. Ο Πλούταρχος, 500 χρόνια αργότερα (1ος αι. μ.Χ.) κάνει την πρώτη αναφορά στον μαραθωνοδρόμο για τον οποίο λέει ότι ο Ηρακλείδης ο Ποντικός ονομαζόταν Θέρσιππος ο Ερχιεύς αλλά οι περισσότεροι έλεγαν ότι ονομαζόταν Ευκλής. Ο Λουκιανός 100 χρόνια αργότερα (2ος αι. μ.Χ.) αναφέρει τον μαραθωνοδρόμο ως Φιλιππίδη. Οι μεταγενέστερες αναφορές στο συμβάν του μαραθώνιου δρόμου είναι πιθανώς αναξιόπιστες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχαίοι Αθηναίοι Κατηγορία:Πρωταγωνιστές των Περσικών Πολέμων Κατηγορία:Έλληνες μαραθωνοδρόμοι Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες δρομείς Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες ήρωες
Καραύσιος
Στη μυθοπλασία
Η δολοφονία του Καραύσιου είναι κεντρικό θέμα στο μυθιστόρημα της Ρόζμαρι Σάτκλιφ τού 1957, The Silver Branch.
Eξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ρωμαίοι σφετεριστές
Μόναχο
Το Μόναχο (γερμανικά: München) είναι πόλη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και πρωτεύουσα του oμόσπονδου κρατιδίου της Βαυαρίας. Είναι χτισμένη στις όχθες του Ίζαρ, ενός από τους μεγαλύτερους παραποτάμους του επάνω ρου του Δούναβη. Μετά το Βερολίνο και το Αμβούργο είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Γερμανίας σε πληθυσμό και αποτελεί σημαντικό κόμβο συγκοινωνιών, οδικών, σιδηροδρομικών και εναέριων μεταφορών. Είναι, επίσης, φημισμένο ευρωπαϊκό εμπορικό κέντρο, καθώς και μεγάλο βιομηχανικό και πολιτιστικό κέντρο, με τα δύο καλύτερα και πιο φημισμένα πανεπιστήμια της Γερμανίας, το Πανεπιστήμιο του Μονάχου και το Πολυτεχνείο του Μονάχου, μουσεία και άλλα πολλά ανώτερα καλλιτεχνικά ιδρύματα.
Η πόλη είναι ένα σημαντικό κέντρο τέχνης, τεχνολογίας, χρηματοδότησης, εκδόσεων, πολιτισμού, καινοτομίας, εκπαίδευσης, επιχειρήσεων και τουρισμού στη Γερμανία και την Ευρώπη και παρέχει υψηλού επιπέδου ποιότητα ζωής, φθάνοντας πρώτη στη Γερμανία και τέταρτη παγκοσμίως (2015, έρευνα Mercer). Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ερευνών για την Παγκοσμιοποίηση και την Παγκόσμια Κατάταξη, το Μόναχο θεωρείται μια πόλη άλφα-κόσμου από το 2015.
Το όνομα της πόλης προέρχεται από τον παλαιό / μεσαίο γερμανικό όρο Munichen, που σημαίνει "από τους μοναχούς". Προέρχεται από τους μοναχούς της τάξης των Βενεδικτίνων, οι οποίοι έφτιαξαν ένα μοναστήρι στον τόπο που αργότερα έγινε η παλιά πόλη του Μονάχου, εξ ου και ο μοναχός που απεικονίζεται στο οικόσημο της πόλης. Το Μόναχο αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 1158. Το Καθολικό Μόναχο ήταν πολιτιστικό προπύργιο της Αντεστραμμένης Μεταρρύθμισης και πολιτικό σημείο απόκλισης κατά τη διάρκεια του Τριαντάχρονου Πολέμου, αλλά παρέμεινε φυσικά ανέγγιχτο παρά την κατοχή των Προτεσταντών Σουηδών. Μετά την ίδρυση της Βαυαρίας κυριαρχικό βασίλειο το 1806, έγινε ένα μεγάλο ευρωπαϊκό κέντρο τέχνης, αρχιτεκτονικής, πολιτισμού και επιστήμης. Το 1918, κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Επανάστασης, το αρχηγείο του Βίτελσμπαχ, το οποίο κυβερνούσε τη Βαυαρία από το 1180, αναγκάστηκε να παραιτηθεί από το Μόναχο, όπου δημιουργήθηκε μια βραχύβια σοσιαλιστική δημοκρατία.
Στη δεκαετία του 1920, το Μόναχο έγινε έδρα πολλών πολιτικών φατριών, μεταξύ των οποίων και η NSDAP. Η πρώτη απόπειρα του ναζιστικού κινήματος να αναλάβει τη γερμανική κυβέρνηση το 1923 με το Πραξικόπημα της μπυραρίας σταμάτησε η βαυαρική αστυνομία στο Μόναχο με πυροβολισμούς. Μετά την άνοδο της εξουσίας των Ναζί, το Μόναχο ανακηρύχθηκε "Πρωτεύουσα της Κίνησης". Κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, το Μόναχο βομβαρδίστηκε βαριά και πάνω από το 50% ολόκληρης της πόλης και μέχρι το 90% του ιστορικού κέντρου καταστράφηκαν. Μετά το τέλος της μεταπολεμικής αμερικανικής κατοχής το 1949, σημειώθηκε μεγάλη αύξηση του πληθυσμού και της οικονομικής δύναμης κατά τα χρόνια της Wirtschaftswunder ή «οικονομικού θαύματος». Σε αντίθεση με πολλές άλλες γερμανικές πόλεις οι οποίες βομβαρδίστηκαν και καταστράφηκαν βαριά, το Μόναχο αποκατέστησε το μεγαλύτερο μέρος της παραδοσιακής πόλης και φιλοξένησε τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972. Η δεκαετία του 1980 έφερε έντονη οικονομική ανάπτυξη, βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και επιστημονικά ιδρύματα και αύξηση του πληθυσμού. Η πόλη φιλοξενεί μεγάλες εταιρείες όπως η BMW, η Siemens, η MAN, η Linde, η Allianz και η MunichRE.
Το Μόναχο φιλοξενεί πολλά πανεπιστήμια, μουσεία και θέατρα. Τα πολυάριθμα αρχιτεκτονικά του αξιοθέατα, οι αθλητικές εκδηλώσεις, οι εκθέσεις και το ετήσιο Oktoberfest προσελκύουν αξιοσημείωτο τουρισμό. Το Μόναχο είναι μια από τις πιο ευημερούσες και ταχύτερα αναπτυσσόμενες πόλεις της Γερμανίας. Αποτελεί κορυφαίο προορισμό για τη μετανάστευση και την εκπατρισμένη περιοχή, παρά το γεγονός ότι είναι ο δήμος με τη μεγαλύτερη πυκνότητα πληθυσμού στη Γερμανία (4.500 άτομα ανά τ.χλμ.). Στο Μόναχο φιλοξενούνται περισσότεροι από 530.000 άνθρωποι ξένων προσώπων, που αποτελούν το 37,7% του πληθυσμού τους.
Ιστορία
Οι απαρχές του Μονάχου (Οίκου των Μοναχών) ανάγονται στο μοναστήρι των Βενεδικτίνων της Τέγκερνζεε (8ος αι.). Ο Ερρίκος ο Λέων, δούκας της Βαυαρίας, ίδρυσε την πόλη το 1158, όταν παραχώρησε στους μοναχούς το δικαίωμα λειτουργίας αγοράς. Το 1255 το Μόναχο έγινε έδρα του οίκου των Βίττελσμπαχ και για περισσότερα από 700 χρόνια η μοίρα του υπήρξε συνδεδεμένη με τη συγκεκριμένη οικογένεια. Στις αρχές του 14ου αιώνα ο αυτοκράτορας Λουδοβίκος Δ', ο αποκαλούμενος Βαυαρός, επεξέτεινε την πόλη ως τα όρια που διατήρησε μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα. Υπό τον Μαξιμιλιανό Α' (1597-1651) γνώρισε μεγάλη άνθηση, που διακόπηκε από το ξέσπασμα του Τριακονταετούς πολέμου. Το 1643 καταλήφθηκε από τους Σουηδούς υπό τον Γουσταύο Αδόλφο, ενώ το 1634 μια επιδημία πανώλης εξολόθρευσε το 1/3 του πληθυσμού του. Ο Λουδοβίκος Α', βασιλιάς της Βαυαρίας από το 1825 ως το 1848, ρύθμισε το σχεδιασμό και δημιούργησε το σύγχρονο Μόναχο.
Ο 19ος αιώνας υπήρξε περίοδος μεγάλης ανάπτυξης. Οι Προτεστάντες απέκτησαν για πρώτη φορά πολιτικά διακαιώματα σε μια αμιγώς Ρωμαιοκαθολική πόλη, ενώ η πολιτιστική ακτινοβολία του Μονάχου στην Ευρώπη ενισχύθηκε ιδιαίτερα με την υποστήριξη του Λουδοβίκου Β' προς το συνθέτη Ρίχαρντ Βάγκνερ, γεγονός που ξαναζωντάνεψε τη φήμη του, ως πόλη της μουσικής και του θεάτρου. Η εξουσία της δυναστείας των Βίττελσμπαχ τερματίστηκε με την παραίτηση του Λουδοβίκου Γ', το Νοέμβριο του 1918, ενώ μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο η πόλη έγινε θέατρο έντονης πολιτικής δραστηριότητας. Εκεί ο Αδόλφος Χίτλερ προσχώρησε στο Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα και αργότερα έγινε ηγέτης του.
Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο το Μόναχο υπέστη σφοδρούς βομβαρδισμούς, αλλά σήμερα οι περισσότερες ζημιές έχουν αποκατασταθεί. Επίσης, στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου Ludwig-Maximilians Universitat München, έδρασε ένα αντικαθεστωτικό κίνημα - από τον Ιούνιο 1942 έως τον Φεβρουάριο 1943 - αποτελούμενο από φοιτητές του Μονάχου με την ονομασία Λευκό Ρόδο (Die Weisse Rose), το οποίο προσπαθούσε, μέσω προκηρύξεων, να αφυπνίσει το λαό απέναντι στη στρατηγική και στην ιδεολογία του Εθνικοσοσιαλισμού. Οι κυριότεροι συντελεστές του κινήματος ήταν ο Χανς Σολ (Hans Scholl) και η αδελφή του Σοφία Σολ (Sophie Magdalena Scholl), από την πόλη του Ουλμ (Ulm), τους οποίους συνέλαβαν οι αρχές και τους οδήγησαν στη γκιλοτίνα ύστερα από δίκη με σαφή εθνικοσοσιαλιστικό χαρακτήρα και δίχως αντικειμενικότητα. Σήμερα έχει ανεγερθεί μνημείο για τον αγώνα τους στο κέντρο του Μονάχου και η πλατεία έμπροσθεν του κεντρικού κτιριακού συγκροτήματος του Πανεπιστημίου έχει λάβει προς τιμήν τους το όνομά τους(Πλατεία Αδελφών Σολ-Geschwister Scholl Platz).
Η Συμφωνία του Μονάχου
thumb|1x1px|Φραουενκιρχε
Στις 30 Σεπτεμβρίου 1938 υπογράφηκε η Συμφωνία του Μονάχου. Πρόκειται για τη συμφωνία μεταξύ Γερμανίας, Μ. Βρετανίας, Γαλλίας και Ιταλίας που επέτρεψε στη Γερμανία να προσαρτήσει τη Σουδητία (Δυτική Τσεχοσλοβακία). Αφορμή ήταν η ύπαρξη 3.000.0000 ατόμων γερμανικής καταγωγής, τα οποία κατοικούσαν στη Σουδητία, περιοχής που υπαγόταν στην Τσεχοσλοβακία. Τον Μάιο του 1938 έγινε γνωστό ότι ο Χίτλερ και οι στρατηγοί του σχεδίαζαν την κατάληψη της Τσεχοσλοβακίας. Καμία από τις Δυτικές Ευρωπαϊκές χώρες εκείνη την περίοδο δεν επιζητούσε ούτε και ήθελε μια ρήξη με τη Γερμανία, που θα μπορούσε να οδηγήσει και σε πόλεμο. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Νέβιλ Τσάμπερλεν, καθώς δεν ήθελε την κατάληψη της Τσεχοσλοβακίας από τη Γερμανία, προσπάθησε με διπλωματικό τρόπο να πείσει τον Χίτλερ να αναβάλει τα σχέδια του, και με τη συνεργασία και του Γάλλου πρωθυπουργού Νταλαντιέ προετοίμασε κοινή πρόταση, σύμφωνα με την οποία όλες οι περιοχές που είχαν πληθυσμό άνω του 50% Σουδητών Γερμανών θα επιστρέφονταν στη Γερμανία. Οι Τσεχοσλοβάκοι παρέμειναν (αναγκαστικά) αμέτοχοι και εν συνεχεία η Τσεχοσλοβακική κυβέρνηση απέρριψε την πρόταση, αλλά αργότερα υποχρεώθηκε να τη δεχτεί βεβιασμένα στις 21 Σεπτεμβρίου. Στις 22 Σεπτεμβρίου όμως, όταν ο Τσάμπερλεν φθάνει στη Γερμανία και συναντά τον Χίτλερ, καταλαβαίνει ότι έχουν αυξηθεί οι απαιτήσεις του. Πλέον, ο Χίτλερ θέλει να καταλάβει τη Σουδητία και ζητά από τους κατοίκους να έχουν εκκενώσει την περιοχή έως την 1 Οκτωβρίου. Η πρόταση του Χίτλερ απορρίπτεται από την Τσεχοσλοβακία, τη Γαλλία και τη Βρετανία. Σε μία τελευταία προσπάθεια να εκτονωθεί η ήδη τεταμένη κατάσταση, καθώς η Τσεχοσλοβακία έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ο Τσάμπερλεν προτείνει τη σύγκληση τετραμελούς διάσκεψης με σκοπό το διακανονισμό του θέματος. Ο Χίτλερ συμφωνεί και στις 29 Σεπτεμβρίου ο Τσάμπερλεν, ο Νταλαντιέ, ο Χίτλερ και ο Ιταλός δικτάτορας Μουσολίνι συναντώνται στο Μόναχο. Το σχέδιο επίλυσης που προτάθηκε ήταν όμοιο με αυτό που είχε προταθεί στη συνάντηση του Μπαντ Γκόντεσμπεργκ στις 22 Σεπτεμβρίου, αργότερα θα γίνει γνωστό ότι το όλο σχέδιο ήταν δημιούργημα του Γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών και όχι της Ιταλίας, όπως παρουσιάστηκε στην αρχή. Σύμφωνα με τη συμφωνία ο γερμανικός στρατός θα ολοκλήρωνε την κατάληψη της Σουδητίας ως τις 10 Οκτωβρίου και ακολούθως μια διεθνής επιτροπή θα αποφάσιζε για το μέλλον των υπόλοιπων αμφισβητούμενων περιοχών. Η «έντιμη ειρήνη» όπως χαρακτηριστικά υποστήριζε ο Τσάμπερλεν ότι πέτυχε, αποδείχτηκε εξαιρετικά ασταθής καθώς τον επόμενο χρόνο ο Χίτλερ προσάρτησε το υπόλοιπο τμήμα της Τσεχοσλοβακίας και στη συνέχεια επέσπευσε την έκρηξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου εισβάλλοντας στην Πολωνία. Η Συμφωνία του Μονάχου, ενώ τους πρώτους μήνες της υπογραφής της έγινε δεκτή με ενθουσιασμό, έπειτα αποτέλεσε αντικείμενο κατακραυγής εξαιτίας της αναποτελεσματικότητάς της, της αποτυχίας της να κατευνάσει τα επεκτατικά ολοκληρωτικά κράτη καθώς και για το γεγονός ότι οι Δυτικές Δημοκρατίες έχασαν την αξιοπιστία τους υποκύπτοντας στις αξιώσεις των δύο δικτατόρων (Χίτλερ και Μουσολίνι).
Πολιτισμός
Το Μόναχο από παλιά υπήρξε καλλιτεχνικό κέντρο. Η μουσική, ιδιαίτερα η όπερα, έχει γνωρίσει μεγάλη άνθηση. Εκτός από την Κρατική Όπερα της Βαυαρίας, τη Φιλαρμονική του Μονάχου και άλλες ορχήστρες, λειτουργούν η Κρατική Δραματική Σκηνή της Βαυαρίας και πάρα πολλά ιδιωτικά θέατρα. Στις κυριότερες βιβλιοθήκες του συγκαταλέγονται η Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, η Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη και η επιστημονική βιβλιοθήκη του Γερμανικού Μουσείου. Υπάρχουν επίσης αρκετά σημαντικά μουσεία και πινακοθήκες τέχνης όπως η Παλαιά Πινακοθήκη (Alte Pinakothek), η Νέα Πινακοθήκη (Neue Pinakothek), η Νέα Κρατική Πινακοθήκη (Staatsgalerie), η Γλυπτοθήκη (Glyptothek) και το Εθνικό Βαυαρικό Μουσείο.
Αρχιτεκτονική
Η πόλη έχει ένα εκλεκτικό μείγμα ιστορικής και σύγχρονης αρχιτεκτονικής, διότι ανακατασκευάστηκαν ιστορικά κτίρια που καταστράφηκαν στον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο και δημιουργήθηκαν νέα ορόσημα. Μια έρευνα από το Κέντρο Αειφορικών Προορισμών της Εταιρείας για τον Εθνικό Γεωγραφικό Ταξιδιώτη επέλεξε πάνω από 100 ιστορικούς προορισμούς σε όλο τον κόσμο και κατέταξε το 30ο Μόναχο.
Κέντρο της πόλης
μικρογραφία|247x247εσ|Το νέο Δημαρχείο της πόλης και η πλατεία [[Marienplatz]] Στο κέντρο της πόλης βρίσκεται η πλατεία Marienplatz - μια μεγάλη ανοιχτή πλατεία με το όνομα Mariensäule, μια μαριναία στήλη στο κέντρο της - με το παλιό και το νέο Δημαρχείο. Ο πύργος του περιέχει το Rathaus-Glockenspiel. Τρεις πύλες της κατεστραμμένης μεσαιωνικής οχύρωσης επιβιώνουν - ο Isartor στα ανατολικά, ο Sendlinger Tor στο νότο και ο Karlstor στα δυτικά της κεντρικής πόλης. Το Karlstor οδηγεί στο Stachus, ένα μεγάλο τετράγωνο που κυριαρχείται από το Justizpalast (Palace of Justice) και ένα σιντριβάνι.
Το Peterskirche κοντά στο Marienplatz είναι η παλαιότερη εκκλησία της κεντρικής πόλης. Κατασκευάστηκε αρχικά κατά τη διάρκεια της ρωμανικής περιόδου και αποτέλεσε το επίκεντρο της πρώιμης μοναστικής εγκατάστασης στο Μόναχο πριν από την επίσημη ίδρυση της πόλης το 1158. Κοντά στην εκκλησία του Αγίου Πέτρου η γοτθική εκκλησία Heiliggeistkirche μετατράπηκε σε μπαρόκ από το 1724 και μετά, και κοιτάζει προς τα κάτω τη Viktualienmarkt, τη δημοφιλέστερη αγορά του Μονάχου.
Το Frauenkirche είναι το πιο διάσημο κτίριο στο κέντρο της πόλης και χρησιμεύει ως ο καθεδρικός ναός της Αρχιεπισκοπής του Μονάχου και του Freising. Το κοντινό Michaelskirche είναι η μεγαλύτερη αναγεννησιακή εκκλησία βόρεια των Άλπεων, ενώ η Theatinerkirche είναι μια βασιλική στο ιταλικό high baroque, η οποία είχε σημαντική επίδραση στη νότια γερμανική μπαρόκ αρχιτεκτονική. Ο θόλος του κυριαρχεί στην πλατεία Odeonsplatz. Άλλες μπαρόκ εκκλησίες στην κεντρική πόλη που αξίζουν μια παράκαμψη είναι το Bürgersaalkirche, το Dreifaltigkeitskirche, η Αγία Άννα Damenstiftskirche και η Αγία Άννα ιμ Lehel, η πρώτη εκκλησία ροκοκό στη Βαυαρία. Το Asamkirche ήταν προικισμένο και χτισμένο από τους αδελφούς Asam, πρωτοπόρους καλλιτέχνες της περιόδου του ροκοκό.
Το μεγάλο συγκρότημα παλατιών του Residenz (που ξεκίνησε το 1385) στην άκρη της παλιάς πόλης του Μονάχου, το μεγαλύτερο αστικό παλάτι της Γερμανίας, κατατάσσεται στα σημαντικότερα μουσεία της Ευρώπης για εσωτερική διακόσμηση. Έχοντας υποβληθεί σε πολλές επεκτάσεις, περιέχει επίσης το θησαυροφυλάκιο και το υπέροχο ροκκόκο Θέατρο Cuvilliés. Δίπλα στην Residenz η νεοκλασική όπερα, ανεγέρθηκε το Εθνικό Θέατρο. Ανάμεσα στα μπαρόκ και τα νεοκλασικά αρχοντικά που εξακολουθούν να υπάρχουν στο Μόναχο είναι το Palais Porcia, το Palais Preysing, το Palais Holnstein και το Prinz-Carl-Palais. Όλα τα αρχοντικά βρίσκονται κοντά στο Residenz, όπως και το Alte Hof, ένα μεσαιωνικό κάστρο και πρώτη κατοικία των δούκων του Wittelsbach στο Μόναχο.
Το Lehel, ένα αστικό κομμάτι ανατολικά του Altstadt, χαρακτηρίζεται από αμέτρητα καλά διατηρημένα (και μερικά άριστα ανακατασκευασμένα) αρχοντικά, δίνοντας μια εντυπωσιακή εντύπωση του «παλιού Μόναχου» έξω από τις κύριες τουριστικές διαδρομές. Ο Άγιος Λουκάς είναι η μεγαλύτερη προτεσταντική εκκλησία στο Μόναχο.
Η εσωτερική πόλη έχει αναδημιουργηθεί στον εικονικό κόσμο της Second Life και μπορεί να επισκεφθεί για μια εικονική περιήγηση.
Βασικές λεωφόροι και πλατείες
μικρογραφία|250x250εσ|To [[Maximilianeum]] Τέσσερις μεγάλες βασιλικές λεωφόροι του 19ου αιώνα με υπέροχα επίσημα κτίρια συνδέουν την κεντρική πόλη του Μονάχου με τα τότε προάστιά της:
Η νεοκλασική Briennerstrasse, ξεκινώντας από το Odeonsplatz στο βόρειο περιθώριο της παλιάς πόλης κοντά στο Residenz, εκτείνεται από τα ανατολικά προς τα δυτικά και ανοίγει στην εντυπωσιακή Königsplatz, σχεδιασμένη με το "δωρικό" Propyläen, το "ιωνικό" Glyptothek και το "Corinthian" Κρατικό Μουσείο Κλασικής Τέχνης, στο πίσω μέρος της Μονής του Αγίου Boniface, ανεγέρθηκε. Η περιοχή γύρω από το Königsplatz φιλοξενεί την Kunstareal, τη γκαλερί του Μονάχου και την περιοχή του μουσείου (όπως περιγράφεται παρακάτω).
Η νεο-γοτθική Maximilianstraße ξεκινά από τον Max-Joseph-Platz, όπου βρίσκονται το Residenz και το Εθνικό Θέατρο και εκτείνεται από δυτικά προς ανατολικά. Η λεωφόρος πλαισιώνεται από περίτεχνα δομημένα νεο-γοτθικά κτίρια που φιλοξενούν, μεταξύ άλλων, το Schauspielhaus, το κτίριο της κυβέρνησης της επαρχίας της Άνω Βαυαρίας και το Μουσείο Εθνολογίας. Αφού διασχίσει τον ποταμό Isar, η λεωφόρος περιβάλλει το Maximilianeum, το σπίτι του κοινοβουλίου του κράτους. Το δυτικό τμήμα της Maximilianstraße είναι γνωστό για τα καταστήματα σχεδιαστών, πολυτελείς μπουτίκ, καταστήματα κοσμημάτων και ένα από τα σημαντικότερα ξενοδοχεία πέντε αστέρων του Μονάχου, το Hotel Vier Jahreszeiten.
Η Prinzregentenstrasse τρέχει παράλληλα με τη Maximilianstraße και ξεκινά από το Prinz-Carl-Palais. Πολλά μουσεία βρίσκονται στη λεωφόρο, όπως το Haus der Kunst, το Εθνικό Μουσείο της Βαυαρίας και το Schackgalerie. Η λεωφόρος διασχίζει το Isar και περιβάλλει το μνημείο Friedensengel, περνώντας στη συνέχεια το Villa Stuck και το παλιό διαμέρισμα του Χίτλερ. Το Prinzregententheater βρίσκεται στην Prinzregentenplatz, στα ανατολικά.
Άλλοι δήμοι
Στο Fasangarten βρίσκεται η πρώην McGraw Kaserne, μια πρώην στρατιωτική βάση των ΗΠΑ, κοντά στη φυλακή Stadelheim.
Πάρκα
Το Μόναχο είναι μια πυκνοκατοικημένη πόλη, αλλά εξακολουθεί να προσφέρει πολλά δημόσια πάρκα. Το Englischer Garten, κοντά στο κέντρο της πόλης και καλύπτει έκταση 3,7 τ.χλμ. (μεγαλύτερο από το Σέντραλ Παρκ στη Νέα Υόρκη), είναι ένα από τα μεγαλύτερα αστικά δημόσια πάρκα στον κόσμο. Περιέχει μια περίφημη περιοχή γυμνιστών, πολυάριθμες διαδρομές ποδηλασίας και τζόκινγκ, καθώς και μονοπάτια για τη διαδρομή. Θεωρείται ο «πράσινος πνεύμονας» του Μονάχου και ένα από τα καλύτερα αγαπημένα χαρακτηριστικά της πόλης. Σχεδιάστηκε και σχεδιάστηκε από τον Benjamin Thompson, Count of Rumford, τόσο για ευχαρίστηση όσο και για χώρο εργασίας για τους περιπλανώμενους και τους άστεγους της πόλης. Σήμερα είναι εξ ολοκλήρου ένα πάρκο, το νότιο μισό του οποίου κυριαρχείται από ευρύχωρα και εξαιρετικά καλά διατηρημένα ανοιχτά μέρη, λόφους, μνημεία και παραλίες (κατά μήκος των ποταμών Eisbach και Schwabinger Bach), που γεμίζουν το καλοκαίρι. Αντίθετα, το λιγότερο ανεπτυγμένο βόρειο τμήμα του είναι πολύ πιο ήσυχο, ειδυλλιακό και φυσικό, μερικές φορές να μοιάζει με ένα φυσικό προστατευόμενο περιβάλλον περισσότερο από ένα αστικό δημόσιο πάρκο: έχει πολλά παλιά δένδρα, παχύρρευστο δάσος, ρέματα, κρυμμένα λιβάδια και είναι με πολλά ρομαντικά μονοπάτια. Πολλά Biergartens μπορούν να βρεθούν και στα δύο μέρη του Englischer Garten, το πιο γνωστό που βρίσκεται στην κινεζική παγόδα.
Άλλοι μεγάλοι χώροι πρασίνου είναι το σύγχρονο Olympiapark, το Westpark και τα πάρκα του παλατιού Nymphenburg (με το Botanischer Garten München-Nymphenburg στα βόρεια) και το παλάτι Schleissheim. Το παλαιότερο πάρκο της πόλης είναι το Hofgarten, κοντά στο Residenz, που χρονολογείται από τον 16ο αιώνα. Το γνωστότερο για το μεγαλύτερο beergarden στην πόλη είναι το πρώην βασιλικό Hirschgarten, που ιδρύθηκε το 1780 για ελάφια, τα οποία εξακολουθούν να ζουν εκεί.
Ο ζωολογικός κήπος της πόλης είναι το Tierpark Hellabrunn κοντά στο νησί Flaucher στο Isar στα νότια της πόλης. Ένα άλλο αξιοσημείωτο πάρκο είναι το Ostpark που βρίσκεται στον αυτοκινητόδρομο Ramersdorf-Perlach, ο οποίος στεγάζει επίσης το Michaelibad, το μεγαλύτερο aquapark στο Μόναχο.
Αξιοθέατα
thumb|220px|Frauenkirche και Δημαρχείο (δεξιά) thumb|220px|Παλάτι Νίμφενμπουργκ thumb|220px|Βασιλικά ανάκτορα (Residenz) thumb|Οικία σε στιλ [[Αρ Νουβό στην Άινμιλερστρασε (Ainmillerstr. 22). Το μέγαρο στον αριθμό 22 της οδού Άινμιλερ ήταν η πρώτη αριστοκρατική κατοικία του Μονάχου σε ρυθμό Αρ Νουβό (Γιούγκεντστιλ). Το σχεδίασαν οι Ερνστ Χάιγκερ και Χένρι Χέλμπιχ το 1899-1900. Η πρόσοψη κοσμείται με φυτικά διακοσμητικά μοτίβα, αλλά και με σχέδια που απηχούν τα μοτίβα της Κλασικής αρχαιότητας]]
Στο κέντρο του Μονάχου οι αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εναλλάσσονται, ενώ παράλληλα η καθεμιά από τις πέντε περιοχές του χαρακτηρίζεται από τη δική της ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Στη Μαρίενπλατς και την Παλαιά Πόλη έχουν αφήσει τα αποτυπώματά τους οι αρχιτεκτονικοί ρυθμοί του παρελθόντος. Αυτό είναι το κυρίως ιστορικό κέντρο της πόλης και η κατεξοχήν τουριστική περιοχή της. Κατά μήκος του ποταμού Ίζαρ, εκτεταμένες πράσινες εκτάσεις πλαισιώνονται από τις μεγάλες λεωφόρους και τις αστικές ζώνες που δημιουργήθηκαν τον 19ο αιώνα. Οι μεγάλες λεωφόροι Ludwigstrasse/Leopoldstrasse χαρακτηρίζουν το βόρειο τμήμα της πόλης, όπου βρίσκονται οι γραφικές περιοχλες του Σβάμπινγκ και του Αγγλικού Κήπου. Το Μάξφορστατ, στα βορειοανατολικά, φιλοξενεί, μεταξύ άλλων, μουσεία και πινακοθήκες.
Οικονομία
μικρογραφία|338x338εσ|Ο [[πύργος HypoVereinsbank]] Το Μόναχο έχει την ισχυρότερη οικονομία οποιασδήποτε γερμανικής πόλης και το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας (3,0% τον Ιούνιο του 2014) οποιασδήποτε γερμανικής πόλης με περισσότερα από ένα εκατομμύριο κατοίκους (οι άλλοι είναι το Βερολίνο, το Αμβούργο και η Κολωνία). Η πόλη είναι επίσης το οικονομικό κέντρο της νότιας Γερμανίας. Η πρωτοβουλία «Νέα Κοινωνική Αγορά της Αγοράς» και το περιοδικό WirtschaftsWoche (Business Weekly) έδωσαν στο Μόναχο την κορυφαία βαθμολογία στη συγκριτική έρευνα για τρίτη φορά τον Ιούνιο του 2006. Το Μόναχο κατέκτησε την κατάταξη του περιοδικού Capital in Φεβρουαρίου 2005 για τις οικονομικές προοπτικές μεταξύ 2002 και 2011 σε 60 γερμανικές πόλεις.
Το Μόναχο είναι ένα οικονομικό κέντρο και μια παγκόσμια πόλη και κατέχει τα κεντρικά γραφεία της Siemens AG (ηλεκτρονική), BMW (αυτοκίνητο), MAN AG (κατασκευαστής φορτηγών, μηχανική), Linde (αέρια), Allianz (ασφάλιση), Munich Re ), και Rohde & Schwarz (ηλεκτρονική). Μεταξύ των γερμανικών πόλεων με περισσότερους από 500.000 κατοίκους, η αγοραστική δύναμη είναι η υψηλότερη στο Μόναχο (26.648 € ανά κάτοικο) από το 2007. Το 2006, οι εργαζόμενοι του Μονάχου παρουσίασαν μέση ωριαία αμοιβή 18,62 ευρώ (περίπου 20 δολάρια).