cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια
Στην τηλεόραση
Το μυθιστόρημα διασκευάστηκε για την τηλεόραση με την τηλεοπτική σειρά Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια 14 επεισοδίων, την οποία μετέδωσε η ΕΡΤ το 1979. Η σκηνοθεσία είναι του Κώστα Αριστόπουλου και το σενάριο της Μαργαρίτας Λυμπεράκη. Εταιρεία παραγωγής η Positive. Οι ηθοποιοί που πρωταγωνιστούν είναι οι Κάτια Δανδουλάκη (Σαπφώ), Γιάννης Φέρτης (Λεωνής), Νικήτας Τσακίρογλου, Ειρήνη Ιγγλέση, Μαρία Μαρμαρινού, Τάνια Τσανακλίδου, Γιώργος Λουκάκης, Τιτίκα Βλαχοπούλου, Κώστας Τσιάνος, Χρήστος Βαλαβανίδης, Βασίλης Τσάγκλος, Κωνσταντίνος Τζούμας, Κώστας Δίπλαρος, Αντώνης Κατσαρής, Τάσος Περζικιανίδης, Γιώργος Κοτανίδης, Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, Γιάννης Αρμενίδης, Μαρία Παπαδομανωλάκη, Κώστας Μανδήλας, Γκέλυ Τριάντη, Ασπασία Διβόλη, Στρατής Καραλής, Χρίστος Παξός.
Πηγές
Δασκαλα με τα χρυσα ματια Δ
Slipknot
Οι Slipknot είναι αμερικάνικο Metal συγκρότημα από το Ντε Μόιν της Αϊόβα. Δημιουργήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 1995 από τους Πολ Γκρέι (μπάσο), Σον Κράχαν (κρουστά) και Τζόι Τζόρντισον (ντραμς). Μετά τον θάνατο του Πολ Γκρέι τον Μάιο του 2010 και την αποχώρηση του Joey Jordison το 2013, ο Σον Κράχαν παρέμεινε το μόνο ιδρυτικό μέλος.
Ιστορία
Οι συντελεστές του συγκροτήματος γνωρίστηκαν μέσω της τοπικής μουσικής σκηνής. Έτσι μπήκαν στο συγκρότημα οι γνωστοί τους Άντερς Κολσέφνι (τραγούδι) και Ντόνι Στιλ (κιθάρα). Λίγο μετά την συνεργασία τους, ο Γκρέι κάλεσε τον φίλο του Τζόι Τζόρντισον επειδή το συγκρότημα θέλησε να πειραματιστεί με έναν επιπλέον ήχο κρουστών. Τελικά ο Τζόρντισον συμμετείχε στο συγκρότημα ως κύριος ντράμερ εκτοπίζοντας τον Σον Κράχαν στα προσαρμοσμένα κρουστά. Επιπλέον, ο Άντερς συνέβαλε στα κρουστά παραμένοντας ο κύριος τραγουδιστής. Το συγκρότημα εγκαταστάθηκε στο υπόγειο του Άντερς για να “ανακαλύψει” τον ήχο του και να τον βελτιώσει. Αργότερα ζήτησαν από τον Τζος Μπρέιναρντ να συμμετέχει ως δεύτερος κιθαρίστας και τα μέλη έφτασαν τα 6. Το συγκρότημα ξεκίνησε τις πρόβες με το όνομα Meld. Συνεχίζοντας την εξέλιξη του, το συγκρότημα, μετά από πρόταση του Τζόρντισον, άλλαξε το όνομά του σε Slipknot (όπως και ένα από τα τραγούδια τους). Στα χρόνια που ακολούθησαν υπήρξαν πολλές αλλαγές για τους Slipknot, με τους Ντόνι Στιλ (κιθάρα), Άντερς Κολσέφνι (φωνητικά) και Τζος Μπρέιναρντ (κιθάρα) να αποχωρούν και με τους Σιντ Γουίλσον (σκρατς πικάπ), Κρις Φεν (κρουστά), Τζιμ Ρουτ (κιθάρα), Κρεγκ Τζόουνς (δειγματοληψία), Μικ Τόμσον (κιθάρα) και Κόρι Τέιλορ (φωνητικά) να συμπληρώνουν την τελική μορφή του εννεαμελούς συγκροτήματος. Κύρια γνωρίσματα των Slipknot είναι οι μάσκες και γενικά η εμφάνισή τους, το επιθετικό μουσικό τους στυλ και οι χαοτικές τους ζωντανές εμφανίσεις.
Το πρώτο album (1999-2001)
Το συγκρότημα κυκλοφόρησε το 1996 το EP Mate. Feed. Kill. Repeat, που περιείχε κάποια demo κομμάτια που είχαν ηχογραφήσει. Το πρώτο τους άλμπουμ Slipknot που κυκλοφόρησε στις 29 Ιουνίου του 1999, γνώρισε γρήγορα μεγάλη επιτυχία και έγινε διπλά πλατινένιο. Εκείνο το διάστημα, οι Slipknot συμμετείχαν σε πολλά φεστιβάλ ανά τον κόσμο για την προώθηση του album, συμπεριλαμβανομένων του Ozzfest, καθώς και των Rock Am Ring και Rock City στην Ευρώπη. Το album ξεχώρισε για τον γρήγορο ρυθμό του σε συνδυασμό με τα παθιασμένα φωνητικά του Τέιλορ, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή στην Heavy Metal σκηνή. Κατόπιν, οι Slipknot κυκλοφόρησαν τα πρώτα τους σινγκλ Wait And Bleed και Spit It Out. Παρά την ελάχιστη προώθησή τους από το τα ΜΜΕ, το συγκρότημα είχε ήδη αποκτήσει ακόλουθους ανά τον κόσμο, κυρίως μέσα από τις ζωντανές τους εμφανίσεις.
Ιowa (2001-2003) και πρώτη διακοπή
Οι Slipknot κυκλοφόρησαν το δεύτερο κατά σειρά album τους, με τίτλο Iowa στις 28 Αυγούστου του 2001, φτάνοντας στο νούμερο 3 στα Billboard album charts και στο νούμερο 1 στο UK album charts. Ξεχώρισε με τα τραγούδια People = Shit, My Plague και Left Behind
All Hope Is Gone και ο θάνατος του Gray (2008-2010)
Οι Slipknot κυκλοφόρησαν στις 20 Αυγούστου του 2008 με τίτλο All Hope Is Gone, το τέταρτο κατά σειρά album τους, το οποίο ανέβηκε στο νούμερο 1 στα Billboard albums charts. Το άλμπουμ ξεχώρισε με τα τραγούδια Psychosocial, Sulfur και Dead Memories. Το 2010, ενώ οι Slipknot σχεδίαζαν τα επόμενα σχέδιά τους, ο Πολ Γκρέι βρέθηκε νεκρός στις 24 Μαΐου του 2010 από υπερβολική δόση ναρκωτικών στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου, στο Έρμπαντεϊλ της Αϊόβα.
2010-2013
Οι Slipknot μετά από ένα μεγάλο διάλειμμα θρήνου για το θάνατο του Γκρέι επέστρεψαν στις ζωντανές εμφανίσεις και ετοίμασαν το 2013 το νέο τους album που ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του. Τον Δεκέμβριο του 2013 ο Τζόι Τζόρντισον φεύγει από το συγκρότημα. Η μπάντα αντικατέστησε τον Τζόι Τζόρντισον με τον Τζέι Γουάινμπεργκ, ενώ προσλήφθηκε ο Αλεσάντρο Βεντουρέλλα για την θέση του μπασίστα. Ωστόσο, δεν είναι κανονικά μέλη του συγκροτήματος.
.5: The Gray Chapter
2014-σήμερα
Στις 25 Σεπτεμβρίου 2016, το συγκρότημα πραγματοποίησε στο ετήσιο φεστιβάλ Knotfest, το οποίο άλλαξε για να συμπεριλάβει την Ozzfest φέτος. Πραγματοποίησαν το άλμπουμ της Iowa στο σύνολό του. Εν τω μεταξύ, Κράχαν έκανε το σκηνοθετικό ντεμπούτο του με την ταινία μεγάλου μήκους Officer Downe, βασισμένη σε ένα γραφικό μυθιστόρημα με το ίδιο όνομα και με πρωταγωνιστή τον Kim Coates. Το Νοέμβριο του 2016, ο Κράχαν αποκάλυψε κατά τη διάρκεια συνέντευξης με τον Rolling Stone ότι μαζί με τον συναδέλφο κιθαρίστα Τζιμ Ρουτ θα συνεργάζονταν το Φεβρουάριο του 2017 για να αρχίσουν να γράφουν νέο υλικό για ένα νέο άλμπουμ Slipknot επειδή "θέλουμε να γράψουμε". Δεν δόθηκε χρονοδιάγραμμα για το πότε θα κυκλοφορήσει το νέο άλμπουμ. η εικασία μεταξύ των οπαδών έχει προτείνει κάποια στιγμή το 2018, ωστόσο, ο Κόρι Τέιλορ έχει αρνηθεί την έκδοση του 2018 στο Twitter, υποδεικνύοντας ότι το έκτο album του Slipknot δεν μπορεί να κυκλοφορήσει μέχρι το 2019/2020. Τον Μάρτιο του 2017, ο Κράχαν επιβεβαίωσε ότι η μπάντα είχε αρχίσει να γράφει υλικό για ένα άλλο άλμπουμ.
Δισκογραφία
Studio albums
Live
Videos και DVDs
Μέλη
Παρόν Πρώην
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Γκράμι Κατηγορία:Νικητές Kerrang! Awards Κατηγορία:Αμερικανικά groove metal συγκροτήματα Κατηγορία:Αμερικανικά nu metal συγκροτήματα Κατηγορία:Alternative metal συγκροτήματα
Peugeot 403
To Peugeot 403 ήταν ένα μεσαίο οικογενειακό αυτοκίνητο που παρήχθη από τη γαλλική αυτοκινητοβιομηχανία Peugeot, από τον Απρίλιο του 1955 έως τον Οκτώβριο του 1966. Συνολικά κατασκευάστηκαν 1.214.126 αντίτυπα σειράς 403. Υπήρξε το πρώτο μοντέλο στην ιστορία της εταιρείας που ξεπέρασε το 1 εκατομμύριο παραγόμενων μονάδων, εν μέρει λόγω και του πετρελαιοκινητήρα που ήταν διαθέσιμος στο μοντέλο από τον Οκτώβριο του 1959 και μετά. Έγινε έτσι και το πρώτο, χρονολογικά, μοντέλο της Peugeot που προσέφερε και κινητήρα πετρελαίου.
Κινητήρες
Κατά το εισαγωγή του, προσφερόταν μόνο με μια μεγαλύτερη εκδοχή του βενζινοκινητήρα 1.290 cm³ του Peugeot 203. Ειδικά στο 403 όμως, προκειμένου να επιτευχθεί επαρκής ισχύς για το πολύ μεγαλύτερο βάρος του αυτοκινήτου, ο κυβισμός του στο 403 είχε αυξηθεί στα 1.468 cm³, αποδίδοντας 65 hp στις 5.000 στροφές το λεπτό, ενώ ανήκε στην τότε γαλλική φορολογική τάξη 8CV, υποδηλώνοντας τους 8 φορολογήσιμους ίππους, καθώς CV = Cheval Vapeur, φορολογήσιμοι ίπποι.
Τον Οκτώβριο του 1959, προστέθηκε στην παλέτα του 403 ένας κινητήρας ντίζελ, κάτι σπάνιο για την τότε εποχή, ο οποίος ήταν κυβισμού 1.816 cm³, προσφέροντας έτσι αξιοσημείωτη οικονομία καυσίμου. Αρχικά διατέθηκε μόνο στο Peugeot 403 station wagon, αλλά 1 έτος μετά έγινε διαθέσιμος και στο 4-πορτο σεντάν. thumb|left|Ο κινητήρας ενός Peugeot 403.
Κατά την διακοπή του Peugeot 203, το 1960, ο κινητήρας βενζίνης 1.290 cm³ που προαναφέρθηκε, ισχύος 47 hp, προσφέρθηκε τελικά και στο 403, σε μια έκδοση γνωστή ως 403 Berline Luxe. Η φορολογία των αυτοκινήτων στη Γαλλία βασιζόταν τότε στον κυβισμό του κινητήρα, με αποτέλεσμα η μικρότερου κυβισμού έκδοση του 403 να εμπίπτει στην τότε φορολογική τάξη 7CV. Όλοι οι κινητήρες του 403 ήταν 4-κύλινδροι σε σειρά.
Κιβώτια ταχυτήτων
Η στάνταρ μετάδοση σε όλες τις εκδόσεις του 403 ήταν ένα 4-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο, το οποίο μάλιστα είχε συγχρονισμό σε όλες τις σχέσεις, κάτι ιδιαίτερα ασυνήθιστο και προηγμένο εν έτει 1955. Τον Οκτώβριο του 1957, στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Παρισιού, η Peugeot εισήγαγε για πρώτη φορά στο 403 και μια ημι-αυτόματη εκδοχή του κιβωτίου, με ηλεκτρομαγνητικό αυτόματο συμπλέκτη της εταιρείας Jaeger, με έξτρα χρέωση. Και τα δύο κιβώτια, είχαν το λεβιέ ταχυτήτων πάνω στην κολώνα του τιμονιού, στη δεξιά πλευρά της.
Εκδοχές αμαξώματος
Η στάνταρ και πιο γνωστή στο κοινό εκδοχή, ήταν 4-πορτο σεντάν, με την παραγωγή του να διαρκεί από τον Απρίλιο του 1955 έως τον Οκτώβριο του 1966. Από τον Σεπτέμβριο του 1956 έως τον Αύγουστο του 1967 παρήχθη και σε 2-πορτο pick-up, εκδοχή που αποσύρθηκε τελευταία από την παραγωγή.
Επίσης, από τον Σεπτέμβριο του 1956 έως τον Σεπτέμβριο του 1962 παρήχθη και σε δύο 5-πορτες εκδόσεις station wagon, με μακρύτερο μεταξόνιο κατά 24 εκατοστά, υπό τις ονομασίες Peugeot 403 Familiale και Peugeot 403 Commerciale. Το Familiale είχε στάνταρ 3-η σειρά καθισμάτων και διαφημιζόταν ως 7-θέσιο / 8-θέσιο. Αντιθέτως, το Commerciale είχε ένα κοινό 5-θέσιο σαλόνι. Όλα τα 403 station wagon έφεραν άκαμπτο πίσω άξονα και ηλιοροφή, ενώ στην έκδοση «Familiale» τα μπροστινά καθίσματα ρυθμίζονταν και στην κλίση της πλάτης τους. thumb|left|Το σαλόνι ενός Peugeot 403 cabriolet.
Ένα μήνα νωρίτερα, τον Αύγουστο του 1956, είχε μπει στην παραγωγή και κυκλοφορήσει στην αγορά και ένα 2-πορτο 403 cabriolet, με πολυτελές σαλόνι, το οποίο έφερε δέρμα υψηλής ποιότητας. Ωστόσο, η εμπορική τιμή του 403 καμπριολέ, εν έτει 1958, ήταν 80% υψηλότερη από αυτήν του εισαγωγικού «berline grand luxe» 403 sedan και για τον λόγο αυτό, μόλις 2.043 αντίτυπα του Peugeot 403 cabriolet παρήχθησαν. Τον Απρίλιο του 1960, η παραγωγή του 403 κάμπριο διακόπηκε, εν αναμονή της έκδοσης Peugeot 404 cabriolet, που τελικώς μπήκε στην παραγωγή τον Οκτώβριο του 1961.
Αντικατάσταση του 403
thumb|right|Peugeot 403 [[καμπριολέ του 1959 της σειράς Columbo, στα στούντιο της Universal Studios στο Λος Άντζελες, Καλιφόρνια, ΗΠΑ.]]
Το Peugeot 403 αντικαταστάθηκε επίσημα τον Μάιο του 1960, από το Peugeot 404. Ωστόσο, λόγω της άριστης αξιοπιστίας του για την τότε εποχή, το 403 παρέμεινε στην παραγωγή ως μία φθηνότερη εναλλακτική λύση, με την 4-πορτη εκδοχή σεντάν να κατασκευάζεται έως τον Νοέμβριο του 1966 και την 2-πορτη εκδοχή pick-up να διακόπτεται τελευταία στη σειρά τον Αύγουστο του 1967, όπως προαναφέρθηκε στην προηγούμενη ενότητα.
Φωτογραφίες
Ακολουθεί ένας κατάλογος φωτογραφιών όλων των εκδοχών αμαξώματος του 403.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Μοντέλα Peugeot Κατηγορία:Μεσαία αυτοκίνητα Κατηγορία:Γαλλικά αυτοκίνητα
Αεροδρόμιο Βαρσοβίας-Μόντλιν
Αναδιάρθρωση
Στη συνέχεια, ένα μεγάλο μέρος της αρχικής έκτασης του αεροδρομίου διατέθηκε ως κεφάλαιο σε εταιρεία περιορισμένης ευθύνης κοινής διαχείρισης, που δημιουργήθηκε για τη λειτουργία του μελλοντικού αεροδρομίου, την Ε.Π.Ε. Αεροδρομίο Μαζόβσε Βαρσοβίας-Μόντλιν (Port Lotniczy Mazowsze Warszawa-Modlin Sp. z.o.o.) Το αεροδρόμιο μετατράπηκε για πολιτική χρήση, πρωτίστως ως αντικάσταση του (πλέον) κλειστού τερματικού σταθμού Ετιούντα (Etiuda) για αερομεταφορείς χαμηλού κόστους στο κεντρικό αεροδρόμιο της Βαρσοβίας «Φρεντερίκ Σοπέν». Η ιδέα αυτή εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Πολλές προβλεπόμενες ημερομηνίες έναρξης είχαν χαθεί και επιχειρησιακά σχέδια με εκτεταμένες βελτιώσεις υποδομής, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου σταθμού επιβατών, είχαν προταθεί χωρίς πραγματική πρόοδο στην κατασκευή για κάποιο χρονικό διάστημα. Εκπονήθηκε επίσης περιβαλλοντική αξιολόγηση. Ένα χρονοδιάγραμμα, το οποίο ανακοινώθηκε το Φεβρουάριο του 2008, έδινε το άνοιγμα του αεροδρομίου στις αρχές του 2010. Στις 8 Φεβρουαρίου 2010, το αεροδρόμιο καταχωρήθηκε επισήμως ως πολιτικό αεροδρόμιο από την Αρχή της Πολωνικής Αεροπορίας (Urząd Lotnictwa Cywilnego).
Το Σεπτέμβριο του 2009, ανακοινώθηκε ότι έγιναν δεκτές προσφορές και ότι η χρηματοδότηση είχε εξασφαλιστεί από την Ε.Ε. για άνοιγμα το 2011, εγκαίρως για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου του 2012. Οι κατασκευαστικές εργασίες άρχισαν τελικά τον Οκτώβριο του 2010 και αναμένονταν να ολοκληρωθούν πριν από το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2012. Ωστόσο, η προθεσμία χάθηκε και, αντιθέτως, το αεροδρόμιο άρχισε να λειτουργεί τον Ιούλιο του 2012.
Ένας νέος σιδηροδρομικός δίαυλος 5χιλιομέτρων από την υπάρχουσα γραμμή Βαρσοβίας- Γκντίνια θα κατασκευαστεί με έναν υπόγειο σταθμό στο αεροδρόμιο, προσφέροντας, θεωρητικά, μετακίνηση διάρκειας 30 λεπτών στο κέντρο της Βαρσοβίας.
Αν και το πρώτο αεροσκάφος προοριζόταν να αναχωρήσει από το Μόντλιν στις 16 Ιουλίου 2012, το αεροδρόμιο εγκαινιάστηκε επίσημα την προηγούμενη ημέρα και η πρώτη πτήση επιβατών από τη Βουδαπέστη έφτασε στο αεροδρόμιο γύρω στις 17:30. Οι αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους Wizz Air και Ryanair άρχισαν να χρησιμοποιούν το αεροδρόμιο ως βάση τους.
Δυσκολίες και ανάπτυξη
Στις 22 Δεκεμβρίου 2012, ανακοινώθηκε ότι ο αεροδιάδρομος θα κλείσει για μεγάλα αεροσκάφη, όπως το Boeing 737 και το Airbus A320, για αόριστο χρονικό διάστημα για λόγους ασφαλείας. Η Ryanair επιβεβαίωσε την ημέρα του κλεισίματος του αεροδιαδρόμου ότι θα εκτρέψει όλα τα αεροσκάφη στο αεροδρόμιο της Βαρσοβίας «Φρεντερίκ Σοπέν» έως ότου επισκευαστεί ο αεροδιάδρομος. Η Wizz Air επιβεβαίωσε επίσης ότι θα δρομολογεί τις πτήσεις της προς το αεροδρόμιο «Φρεντερίκ Σοπέν» μέχρι να ξανανοίξει το Μόντλιν. Η επαναλειτουργία πραγματοποιήθηκε πάνω από έξι μήνες αργότερα στις 4 Ιουλίου 2013, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών κατασκευής του αεροδιαδρόμου. Στις 17 Ιουλίου 2013, η Wizz Air ανακοίνωσε ότι δεν θα επιστρέψει στο Μόντλιν παρά την επαναλειτουργία του, αλλά θα μείνει στο αεροδρόμιο της Βαρσοβίας «Φρεντερίκ Σοπέν». Η Ryanair επέστρεψε στο Μόντλιν στις 30 Σεπτεμβρίου 2013 και από τότε πρόσθεσε περισσότερες διαδρομές στο αρχικό της πρόγραμμα.
Στις 19 Σεπτεμβρίου 2013, το σύστημα προσγείωσης Κατηγορίας 1 ήταν επίσημα έτοιμο προς χρήση. Ταυτοχρόνως άρχισαν οι δοκιμές για το σύστημα προσγείωσης Κατηγορίας 2, το οποίο ήταν έτοιμο προς χρήση την 1η Μαΐου 2014.
Τον Οκτώβριο του 2015, το αεροδρόμιο καλωσόρισε τον συνολικά 5ο εκατομμύριο επιβάτη του. Το Δεκέμβριο του ίδιου έτους, εγκαινιάστηκε η αίθουσα αναμονής αεροδρομίου (lounge).
Από τα εγκαίνια του νέου αεροδρομίου, ο μοναδικός τρέχων χρήστης της, Ryanair, αύξησε το δίκτυο που εξυπηρετεί από το Μόντλιν σε 35 προορισμούς μέχρι τον Απρίλιο του 2016.
Τερματικός σταθμός
Το αεροδρόμιο διαθέτει ένα νέο, μονώροφο τερματικό κτίριο επιβατών, που περιλαμβάνει όλες τις εγκαταστάσεις αναχωρήσεων και αφίξεων, καθώς και ορισμένα καταστήματα. Η πίστα διαθέτει θέσεις για 10 αεροσκάφη και καθώς δεν υπάρχουν γέφυρες, χρησιμοποιούνται λεωφορεία ή γίνεται επιβίβαση με τα πόδια.
Αεροπορικές εταιρείες και προορισμοί
Οι ακόλουθες αεροπορικές εταιρείες πραγματοποιούν τακτικές προγραμματισμένες και τσάρτερ πτήσεις από και προς το Μόντλιν:
Στατιστική
μικρογραφία| Αίθουσα check-in.
Αεροπορικές υπηρεσίες
Οι υπηρεσίες τροφοδοσίας καυσίμου αεροσκάφους διαχειρίζονται από τη BGS.
Αυτοκίνητο
Το αεροδρόμιο βρίσκεται 35 χλμ. βορειοδυτικά της Βαρσοβίας, κοντά στην εθνική οδό 62, η οποία συνδέεται με τον αυτοκινητόδρομο S7 που οδηγεί στο κέντρο της Βαρσοβίας και το Γκντανσκ.
Τρένο
Το ίδιο το αεροδρόμιο δεν διαθέτει σιδηροδρομικό σταθμό, ωστόσο υπάρχουν συχνά δρομολόγια λεωφορείων προς το σιδηροδρομικό σταθμό Μόντλιν (απόσταση 4 χλμ.), όπου τοπικά ή υπεραστικά τρένα αναχωρούν προς τη Βαρσοβία έως και 62 φορές την ημέρα. 21 από αυτά τα δρομολόγια (κάθε 60 λεπτά) διατρέχουν μέσω του κεντρικού σταθμού προς το αεροδρόμιο «Φρεντερίκ Σοπέν», ενώ άλλα τερματίζουν στο σταθμό της Βαρσοβίας Ζαχόντνια. Από την άλλη κατεύθυνση, τα περισσότερα δρομολόγια τερματίζουν στο Μόντλιν, ενώ ορισμένα συνεχίζουν μέχρι το Ντζιαουντόβο.
Eξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στο Βοεβοδάτο Μασοβίας Κατηγορία:Αεροδρόμια στην Πολωνία
Κιτρέα η πλατύφυλλος
Η Κιτρέα η πλατύφυλλος (Citrus × latifolia), κοινώς το Περσικό μοσχολέμονο ή Περσικό λάιμ (Persian lime), επίσης γνωστό ως λεμόνι του Σιράζ (Shiraz Limoo) ή λάιμ Ταϊτής (Tahiti lime) ή το λάιμ του Bearss, είναι ένα εσπεριδοειδές.
Είναι ένα σχεδόν χωρίς αγκάθια δέντρο. Το Περσικό λάιμ είναι υβριδικής προέλευσης, πιθανότατα από τη διασταύρωση μεταξύ του Κey lime (Citrus aurantifolia) και είτε του λεμονιού (Citrus limon) είτε του κίτρου (Citrus medica).
Αν και υπάρχουν είδη εσπεριδοειδών που αναφέρονται ως μοσχολέμονα, το C. × latifolia είναι το πιο συχνά καλλιεργούμενο είδος μοσχολέμονου για εμπορική χρήση και αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μερίδιο των καρπών που πωλούνται ως λάιμ.
Προέλευση
Τα μοσχολέμονα προέρχονται από τη Μέση Ανατολή και για πρώτη φορά καλλιεργήθηκαν σε μεγάλη κλίμακα στην Περσία (σημερινό Ιράν)  και το νότιο Ιράκ.
Χρήσεις
Το Περσικό μοσχολέμονο είναι ευρέως διαθέσιμο και αποξηραμένο, καθώς με αυτή τη μορφή χρησιμοποιείται συχνά στην Περσική κουζίνα.
Εμπορευσιμότητα
Στην εμπορική γεωργία, τα πλεονεκτήματα του Περσικού μοσχολέμονου σε σύγκριση με το Μεξικάνικο μοσχολέμονο (Key lime) είναι:
Είναι λιγότερο όξινα από ό,τι τα Key lime και δεν έχουν την πίκρα που είναι χαρακτηριστική για το μοναδικό άρωμα στα Key lime.
Τα Περσικά μοσχολέμονα κυκλοφορούν στο εμπόριο κυρίως σε έξι μεγέθη, που είναι γνωστά ως τα 110-άρια, 150-άρια, 175-άρια, 200-άρια, 230-άρια και 250-άρια. Κάποτε, καλλιεργείτο κυρίως στη Φλόριντα στις ΗΠΑ και περιήλθε στο προσκήνιο όταν σύμφωνα με την American Pomological Society, οι οπωρώνες με τα Key lime εξοντώθηκαν εκεί το 1926, ύστερα από έναν κυκλώνα· ακολούθως, οι ίδιοι οπωρώνες με τα Περσικά μοσχολέμονα, καταστράφηκαν το 1992, από τον «Κυκλώνα Άντριου». Μεγάλος αριθμός Περσικών μοσχολέμονων καλλιεργούνται, επεξεργάζονται και εξάγονται κάθε χρόνο, κυρίως από το Μεξικό προς τις αγορές της Αμερικής, Ευρώπης και Ασίας.
Οι εισαγωγές των Περσικών μοσχολέμονων στις ΗΠΑ από το Μεξικό, διακινούνται κυρίως μέσω της Μακ Άλεν (McAllen), Τέξας.
Σημειώσεις
<div style=""> <references group="Σημ."/> <div style=""> <references group="Παρ. Σημ."/>
Παραπομπές
<div style="">
Εξωτερικοί σύνδεσμοι (στα Αγγλικά)
Κατηγορία:Κίτρος Κατηγορία:Υβριδικά φυτά
Μαρία Άννα της Αυστρίας (1804-1858)
Η Μαρία Άννα (γερμ. Marie Anne von Habsburg-Lorraine, 8 Ιουνίου 1804 - 28 Δεκεμβρίου 1858) από τον Οίκο των Αψβούργων-Λωρραίνης ήταν κόρη του Αρχιδούκα της Αυστρίας και Βασιλιά της Ουγγαρίας, Βοημίας & Γερμανίας.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Ανάκτορο Χόφμπουργκ στη Βιέννη. Το 1807 η μητέρα της απεβίωσε στην επόμενη γέννα της μαζί με το νεογέννητο. Λέγεται ότι η Μαρία Άννα είχε διανοητική υστέρηση, όπως και ο πρωτότοκος αδελφός της Φερδινάνδος Α΄ και ότι υπέφερε από σοβαρή παραμόρφωση προσώπου.
Αφού έζησε στο Ανάκτορο Σένμπρουν, μετακόμισε το 1835 στο Ανάκτορο Χέτσεντορφ, όπου έζησε την υπόλοιπη ζωή της, ώσπου απεβίωσε 54 ετών.
Τάφηκε στην Εκκλησία των Καπουτσίνων στη Βιέννη, ειδικότερα στην Αυτοκρατορική Κρύπτη. Αυτός ήταν ο τόπος ταφής των αδελφών της Μαρίας Λουίζας, Φερδινάνδου Α΄, Μαρίας Καρολίνας, Καρολίνας Λουδοβίκας, Ιωάννη Νεπόμουκ, Αμαλίας Θηρεσίας και Φραγκίσκου Καρόλου, των γονιών της και της προγιαγιάς της, Μαρίας Θηρεσίας.
Τζόσουα Ρέινολντς
Ο Τζόσουα Ρέινολντς (Reynolds Joshua, 1732-1792), ήταν Βρετανός, ένας από τους μεγαλύτερους προσωπογράφους του 18ου αιώνα. Προσπάθησε να αναδείξει και τη λάμψη των μεταγενέστερων ζωγράφων, όταν ανέλαβε την προεδρία της νεοσύστατης Βασιλικής Ακαδημίας καθώς και να αναδείξει την προσωπικότητα των θεμάτων του. Κατάφερε να αναβιβάσει τη τέχνη της ζωγραφικής στην Αγγλία, που μέχρι τότε δεν ήταν ανεβασμένη ιδιαίτερα. Ζωγράφισε αρκετά "καπρίτσια"
Γεννήθηκε στις 16 Ιουλίου 1732 στο Πλίμπτον του Ντεβονσάιρ, γιος του αιδεσιμότατου Σάμιουελ. Το 1740 πηγαίνει στο Λονδίνο για να μαθητεύσει στο ατελιέ του Τόμας Χάντσον. Τρία χρόνια μετά επιστρέφει στο Ντεβονσάιρ. Το 1749 επισκέπτεται τη Μαγιόρκα. Το 1752 εγκαθίσταται για δυο χρόνια στη Ρώμη, μετά επισκέπτεται κατά σειρά: Φλωρεντία, Βενετία, Παρίσι και μετά επιστρέφει πίσω στο Πλίμπτον.
Το 1755 καταξιώνεται ως προσωπογράφος στο Λονδίνο. Το 1760 επισκέπτεται το Λέστερ και τέσσερα χρόνια μετά ιδρύει το "ΤHE CLUB". Το 1768 εκλέγεται ως ο πρώτος πρόεδρος της, νεοσύστατης τότε, Βασιλικής Ακαδημίας (Βικτωριανή Εποχή) και πέντε χρόνια μετά Δήμαρχος στο Πλίμπτον. Το 1781 ταξιδεύει σε Ολλανδία και Γερμανία και τρία χρόνια μετά διορίζεται ζωγράφος της Βασιλικής Αυλής. Το 1789 χάνει το ένα του μάτι και δυο χρόνια μετά μένει τελείως τυφλός.
Το 1792 πεθαίνει από όγκο στο συκώτι, σε ηλικία εξήντα ετών.
Ως βοήθημα-πηγή γι' αυτό το άρθρο, χρησιμοποιηθήκανε περιληπτικότατα κάποιες φράσεις παρμένες από μια μονογραφία του, από τη σειρά ΜΕΓΑΛΟΙ ΖΩΓΡΑΦΟΙ της De Agostini. Μόνον επιγραμματικά και μόνο φράσεις απλές, χωρίς λεπτομέρειες12.
Σημειώσεις, παραπομπές
12. https://www.deagostini.com/uk/collections/art-gallery/
Κατηγορία:Βρετανοί ζωγράφοι
Θεμιστοκλής Χαριτάκης
Ο Θεμιστοκλής Χαριτάκης υπήρξε Έλληνας επιστήμονας του 20ού αιώνα.
Βιογραφία
Εργάστηκε στα Μεταλλεία Λαυρίου, της Μπρούμας και άλλα. Διορίστηκε στο Υπουργείο Συγκοινωνίας για λίγα χρόνια. Το 1929 εκλέχτηκε υφηγητής της εφαρμοσμένης πολιτικής οικονομίας στην Σχολή των οικονομικών και εμπορικών επιστημών. Ίδρυσε μαζί με άλλους την Ελληνική Εταιρεία Επιστημονικής Οργάνωσης της Εργασίας και έγραψε πολλές μελέτες επί του θέματος.
Απεβίωσε τον Ιούλιο του 1942.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες επιστήμονες Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του μηχανικού
Γεδεωνίτες
thumb|155px|right|To έμβλημα των Γεδεωνιτών Οι Γεδεωνίτες ή Φίλοι της Αγίας Γραφής (αγγλ.: Gideons International) είναι ένας υπερδογματικός χριστιανικός σύνδεσμος, που ιδρύθηκε το 1899 στο Ουισκόνσιν των ΗΠΑ και δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 180 χώρες. Η βασική δραστηριότητα τους είναι δωρεάν διανομή αντιτύπων της Καινής Διαθήκης και της Αγίας Γραφής, την οποία διαμοιράζουν σε πάνω από 80 γλώσσες. Συνηθίζουν να τοποθετούν ή να διανέμουν Βίβλους σε ξενοδοχεία, ξενώνες, νοσοκομεία, οίκους ευγηρίας, ποινικά ιδρύματα, στρατόπεδα, σχολεία και πανεπιστήμια. Το όνομά τους το έχουν πάρει από τον Γεδεών της Αγίας Γραφής.
thumb|185px|right|Γεδεωνίτης τοποθετεί μία Αγία Γραφή σε δωμάτιο ξενοδοχείου Στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται από τον Μάρτιο του 1953 με πρωτεργάτη τον Μιλτιάδη Αγγελάτο από την Ελεύθερη Ευαγγελική Εκκλησία και επεκτάθηκε ώστε και αλλά μέλη από διάφορες Εκκλησίες συμμετέχουν στο έργο αυτό. Αρχικά διαμοίραζαν αντίτυπα της Νεοελληνικής Μετάφρασης. Σήμερα διαμοιράζουν και άλλες σύγχρονες μεταφράσεις της Αγίας Γραφής.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χριστιανικές οργανώσεις Κατηγορία:Διεθνείς μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί
Δυτική Ευρώπη
alt=View of the earth from space|thumb|Βίντεο που λήφθηκε από το πλήρωμα Expedition 29 στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό σε ένα πέρασμα του πάνω από τη Δυτική Ευρώπη το [[2011.]] thumb|right|200px|Η Δυτική Ευρώπη (γαλάζιο) σύμφωνα με [[ΟΗΕ.]] thumb|right|200px|Η Δυτική Ευρώπη (γαλάζιο) σύμφωνα με το [[The World Factbook της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) των ΗΠΑ.]]
Η Δυτική Ευρώπη είναι γεωγραφικός όρος ο οποίος αναφέρεται σε τμήμα της ευρωπαϊκής ηπείρου, ενώ παράλληλα χρησιμοποιείται εκτενώς και για να περιγράψει μια ευρύτερη περιοχή σύμφωνα με γεωπολιτικά, πολιτιστικά και κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, και για αυτόν τον λόγο δεν υπάρχει συγκεκριμένος συμπεφωνημένος ορισμός για τα όρια της λεγόμενης Δυτικής Ευρώπης.
Σύμφωνα με τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) τα κράτη που συγκαταλέγονται στη δυτική Ευρώπη είναι: η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελβετία, το Λίχτενσταϊν, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία. Σύμφωνα με το The World Factbook στη δυτική Ευρώπη βρίσκονται: το Βέλγιο, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία, Βόρεια Ιρλανδία, Ουαλία, Σκωτία), η Ιρλανδία, η Ολλανδία.
Κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, χώρες της Δυτικής Ευρώπης θεωρούνταν από πολλούς αυτές που ήταν μέλη του ΝΑΤΟ, αψηφώντας σε αυτήν την περίπτωση τη στενή γεωγραφική έννοια του όρου και εστιάζοντας σε γεωπολιτικά, στρατιωτικά και κοινωνικοοικονομικά κριτήρια με βάση τη διάκριση με την αντίπερα μεριά την Ανατολική Ευρώπη. Βέβαια, πιο συγκεκριμένα και με πάγιο τρόπο οι δύο αυτές «πλευρές» ιστορικά ονομάζονται Δυτικό και Ανατολικό Μπλοκ αντίστοιχα.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Ευρώπη Κατηγορία:Περιοχές της Ευρώπης
Μερκούριος του Τραέττο
Ο Μερκούριος (λατινικά : Mercurius) ήταν βυζαντινός αξιωματούχος του Δουκάτου της Γκαέτα, δούκας της πόλης του Τραέττο, κατείχε και το αξίωμα του πρόξενου (Rector).
Ο Μερκούριος είναι γνωστός από δύο περγαμηνές που χρονολογούνται το 851 και το 862. Η πρώτη περγαμηνή αναφέρει ότι ήταν Δούκας στο Τραέττο την περίοδο επισκοπίας του Πάπα Λέων Δ΄. Η δεύτερη περγαμηνή δεν αναφέρει τον πάπα αλλά το πρόσωπο ταυτίζεται με αυτόν τον Μερκούριο και τον αναφέρει με το αξίωμα του Eminentisimo. Μαρτυρίες για πρόξενους και δούκες του Τραέττο εκείνη την εποχή δεν αναφέρουν ημερομηνία και είναι δύσκολο να ταυτιστούν.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κόμητες του Τραέττο Κατηγορία:Βυζαντινοί του 9ου αιώνα Κατηγορία:Βυζαντινοί πρόξενοι (τίτλος)
Άρα (ποταμός)
Ο Άρα (ισπανικά: Río Ara) είναι ένα ποτάμι στα βορειοανατολικά της Ισπανίας, στη νότια πλαγιά των Πυρηναίων, που πηγάζει στα νότια του ορεινού όγκου της Βινιαμάλα (Viñamala), ο οποίος υψώνεται στα 3.298 μ, ανάμεσα σε παγετώνες. Σύντομα συμβάλει με τον ποταμό Αράθας (Arazas), που πηγάζει στο Λας Σορόρες (Las Sorores), και περνά μέσα από μια κοιλάδα λαξεύοντας τους πάγους, την κοιλάδα της Ορδέσα. Η άνω λεκάνη του βρίσκεται στις παρυφές του Εθνικού Πάρκου της Ορδέσα και του Μόντε Περδίδο. Η άνω κοιλάδα του είναι ένα τυπικό παράδειγμα παγετωνικής κοιλάδας. Στην είσοδο του μακρού φαραγγιού της Χάνοβας (Jánovas) πρόκειται να κατασκευαστεί ένα φράγμα. Σήμερα τον κύριο πληθυσμό της κοιλάδας του Άρα αποτελεί η Βολτάνια. Εκβάλλει στον ποταμό Σίνκα στο ύψος της πόλης Αίνσα. thumb|left|Ο ποταμός Άρα στην κοιλάδα της Ορδέσα
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ποταμοί της Ισπανίας Κατηγορία:Αραγωνία
Εθνική Νότιας Αφρικής (ποδόσφαιρο ανδρών)
Η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Νότιας Αφρικής αντιπροσωπεύει τη Νότια Αφρική στις διεθνείς ποδοσφαιρικές διοργανώσεις. Τελεί υπό τον έλεγχο της Νοτιοαφρικανικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (SAFA).
Γήπεδο
Έδρα της ομάδας είναι το FNB Stadium στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Στατιστικά
Την πρώτη θέση όλων των εποχών σε συμμετοχές κατέχει ο Άαρον Μοκοένα, με 107 εμφανίσεις. Πρώτος σκόρερ όλων των εποχών είναι ο Μπένι ΜακΚάρθι, με 32 γκολ.
Κυανοβακτήρια
thumb|right|Κυανοβακτήρια Τα κυανοβακτήρια (Cyanobacteria) αποτελούν φωτοσυνθετικούς οργανισμούς που παλαιότερα κατά την κλασική ταξινόμηση φέρονταν με το όνομα «κυανοφύκη». Σήμερα θεωρούνται ιδιαίτερη συνομοταξία στην επικράτεια των Βακτηρίων. Τα κυανοβακτήρια αποτελούν ομάδα φωτοσυνθετικών προκαρυωτικών οργανισμών, που θεωρούνται ικανά σε οξυγονογενή ή οξυγονούχο φωτοσύνθεση.
Η αρχική τους ονομασία «κυανoφύκη» (blue-green algae στη διεθνή ορολογία) οφειλόταν κυρίως λόγω του χρώματος που παρουσίαζαν πολλά είδη εξ αυτών και που προερχόταν από την παρουσία της βιλιπρωτεΐνης που χαρακτηρίζει τις χρωστικές τόσο των οργανισμών αυτών όσο και των ερυθρών φυκών ή ροδοφύτων, και ειδικότερα της φυκοκυανίνης. Όλα τα μέλη της συνομοταξίας αυτής περιέχουν χλωροφύλλη α, εκτός από τα γένη Πρόχλωρον (Prochloron) και Προχλωροκόκκος (Prochlorococcus) που περιέχουν επίσης και χλωροφύλλη β.
Τα κυανοβακτήρια θεωρούνται ως πιθανοί πρώτοι οργανισμοί στη Γη οι οποίοι παρείχαν οξυγόνο με φωτοσύνθεση. Υπάρχουν αποδείξεις, από απολιθώματα του είδους αυτών, περί της ύπαρξής τους πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Το δε κυτταρικό τοίχωμα αυτών είναι ανάλογο με εκείνο των «αρνητικών κατά Gram» βακτηρίων, οι δε φωτεινές αντιδράσεις της φωτοσύνθεσης γίνονται μέσα στο σύστημα της θυλακοειδούς μεμβράνης του κυττάρου. Άλλες δομές του κυττάρου τους είναι διάφορα πολυφωσφορικά σωμάτια που παρατηρούνται σαν απόθεμα φωσφορικών αλάτων, καθώς και τα κενοτόπια που πληρούνται με αέριο και βοηθούν στη πλευστότητα αυτών. Μερικά δε εξ αυτών είναι μονοκύτταρα ενώ άλλα είναι νηματώδη. Αναπαράγονται είτε με ένωση είτε με θραυσματοποίηση.
Πολλές φορές συγκεντρώνονται σε μεγάλους αριθμούς κατόπιν υπερβολικής ανάπτυξης σε επιφάνειες λιμνών και υδατοδεξαμενών όπου διακρίνονται τακτικότερα σαν πράσινοι επιπλέοντες κόκκοι. Αυτές όμως οι μεγάλες συγκεντρώσεις μπορεί και να απελευθερώσουν τοξίνες, γνωστές ως κυανοτοξίνες.
Ιστορικά στοιχεία
Όλοι οι ωκεανογράφοι, περιβαλλοντολόγοι, γεωλόγοι και οι γεωχημικοί συμφωνούν ότι τα κυανοβακτήρια έχουν μια μεγάλη εξελικτική ιστορία και οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, καταλήγουν στο ότι η ιστορία αυτή επεκτείνεται τουλάχιστον 3500 εκατομμύρια χρόνια πριν. Ωστόσο μια θεωρία σχετικά με την πιθανή ύπαρξη κυανοβακτηρίων στον Άρη προκαλεί ακόμη περισσότερες ερωτήσεις όσον αφορά στην προέλευση τους. Οι Schopf και Walter (1982) έχουν χαρακτηρίσει την πρωτεροζωική περίοδο ως «Εποχή των Κυανοβακτηρίων», επειδή από εκείνη την περίοδο έχουν βρεθεί άφθονα κυανοβακτήρια σε απολιθωμένη μορφή. Επίσης, μερικές νηματοειδείς δομές που έχουν βρεθεί σε Πρωτοζωικά απολιθώματα έχουν εντυπωσιακή ομοιότητα με τα σύγχρονα νηματοειδή κυανοβακτήρια. Τέλος, ορισμένες δομές, που ήταν κατατεθημένες ευρέως τότε, φαίνεται ότι είναι αρκετά όμοιες με δομές κυανοβακτηρίων που παρουσιάζονται σε περιοχές σήμερα όπως το Shark Bay, στη δυτική Αυστραλία.
Εξάπλωση κυανοβακτηρίων
Τα κυανοβακτήρια εντοπίζονται σε ένα ευρύ φάσμα περιβαλλόντων. Αυτό αποδίδεται στον ιδιαίτερο μεταβολισμό, που προσδίδει στα κυανοβακτήρια την ικανότητα να μεταβαίνουν γρήγορα από μια λειτουργία σε μια άλλη. Πιο συγκεκριμένα εντοπίζονται σε λίμνες του γλυκού νερού, σε υπεράλμυρα νερά, σε θαλάσσια ύδατα συμπεριλαμβανομένων και των ωκεανών, σε ορυζώνες και ως βενθικοί οργανισμοί σε παράκτια ιζήματα. Επιπλέον, συναντώνται σε εδάφη, ερήμους, σπηλιές και πολλά άλλα περιβάλλοντα. Επίσης, τα κυανοβακτήρια είναι γνωστά ως συμβιωτικοί οργανισμοί, όπως για παράδειγμα στο θαλάσσιο διάτομο Rhizosolenia, στις ρίζες του γένους Cycas και στα φύλλα του γένους Azolla.
Συμβίωση κυανοβακτηρίων με άλλους οργανισμούς
Οι συμβιωτικές σχέσεις των κυανοβακτηρίων με άλλους οργανισμούς αποτελούν μια από τις αρχαιότερες αλληλεπιδράσεις και είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες τόσο σε υδρόβια όσο και σε χερσαία περιβάλλοντα. Στους οργανισμούς με τους οποίους συμβιούν τα κυανοβακτήρια περιλαμβάνονται μύκητες, φυτά και ζώα. Στην πλειονότητα αυτών των σχέσεων, τα κυανοβακτήρια παρέχουν στον ξενιστή άζωτο μέσω της ικανότητας τους για αζωτοδέσμευση, επιτρέποντας του να ζει σε περιβάλλοντα φτωχά σε άζωτο. Παράλληλα, τα κυανοβακτήρια επιτρέπουν στους μη φωτοσυνθετικούς ξενιστές τους να εκμεταλλεύονται την ηλιακή ενέργεια, καλύπτοντας μέρος των ενεργειακών τους αναγκών, μέσω της φωτοσυνθετικής τους δραστηριότητας. Ακόμη, προσφέρουν προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και παράγουν μια ποικιλία βιοδραστικών ουσιών (αντιβιοτικά και αντιοξειδωτικά) συμμετέχοντας στη χημική άμυνα και προστασία του ξενιστή. Τα οφέλη που λαμβάνουν τα κυανοβακτήρια από τους ξενιστές τους περιλαμβάνουν ένα σταθερό υπόστρωμα, προστατευμένο από τις ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες και τη θήρευση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ξενιστής μπορεί να παρέχει άνθρακα στα κυανοβακτήρια που φιλοξενεί, τα περισσότερα από τα οποία αν και είναι φωτοαυτότροφοι οργανισμοί, μπορούν να ζήσουν και σαν προαιρετικά ετερότροφοι, γεγονός που τους δίνει τη δυνατότητα να ζουν σε περιοχές του ξενιστή όπως οι ρίζες των φυτών όπου δεν φτάνει το φως. Σε αυτή την περίπτωση, ο φωτοσυνθετικός ξενιστής τους καλύπτει εξολοκλήρου τις απαιτήσεις τους σε άνθρακα. Πολλές από τις συμβιωτικές σχέσεις που σχηματίζουν τα κυανοβακτήρια, αποτελούν σημαντικές πηγές αζώτου για το οικοσύστημα. Συμβιωτικά κυανοβακτήρια έχουν εντοπιστεί στις παρακάτω κατηγορίες οργανισμών: Τέλος, συμβιωτικά κυανοβακτήρια έχουν καταγραφεί σε μακροφύκη, τρηματοφόρα, ακτινόζωα, κωδωνοειδή, ευγλείνες και ισόποδα.
Ανθίσεις κυανοβακτηρίων
Οι μαζικές συναθροίσεις των κυανοβακτηρίων είναι γνωστές με τον όρο «ανθίσεις του νερού» water blooms και χαρακτηρίζονται τόσο από πυκνό αριθμό κυττάρων διασκορπισμένων στο νερό όσο και από το σχηματισμό στρωμάτων ακαθαρσιών στην επιφάνεια. Ορισμένα κυανοβακτήρια παράγουν κατά τη φυσιολογική τους ανάπτυξη χαρακτηριστικές οσμές. Η παρουσία των οσμηρών ουσιών, ωστόσο, δε σχετίζεται απαραίτητα με τοξικότητα και μπορεί να λαμβάνονται ως ένα προειδοποιητικό σήμα για την ύπαρξη των κυανοβακτηρίων. Ενώ οι συναθροίσεις των κυανοβακτηρίων προκαλούνται συνήθως από πλαγκτικά είδη σε ευτροφικά ύδατα, βενθικά στρώματα σε ολιγοτροφικά νερά είναι επίσης δυνατό να προκαλέσουν προβλήματα. Οι επιβλαβείς ανθήσεις των κυανοβακτηρίων ονομάζονται CyanoHABs και αποτελούν έναν από τους πιο εμφανείς μικροβιακούς κινδύνους για την ποιότητα των υδάτων των γλυκών και θαλάσσιων οικοσυστημάτων, την παροχή πόσιμου νερού, την άρδευση, την αλιεία και την αναψυχή. Ο κίνδυνος αυτός προκύπτει από την παραγωγή επιβλαβών δευτερογενών μεταβολιτών που ονομάζονται κυανοτοξίνες και περιλαμβάνουν τις μικροκυστίνες, σαξιτοξίνες κτλ. Εμβαθύνοντας, έρευνες δείχνουν ότι, οι αστικές, οι γεωργικές και οι βιομηχανικές δραστηριότητες που σχετίζονται με τον αυξημένο παγκόσμιο ανθρώπινο πληθυσμό, έχουν προωθήσει την ανακατανομή των θρεπτικών συστατικών. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε φαινόμενα ευτροφισμού τα οποία διεγείρουν τα CyanoHABs.
Κυανοβακτήρια στους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες
Οι επιβλαβείς πληθυσμιακές εκρήξεις βακτηρίων έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Στην Ελλάδα, το θερμό Μεσογειακό κλίμα, ευνοεί την ανάπτυξη κυανοβακτηρίων, ιδίως τους θερμούς μήνες του χρόνου. Η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη συντελεί στη δημιουργία ιδανικών συνθηκών για απότομες πληθυσμιακές αυξήσεις δυνητικά τοξικών κυανοβακτηρίων, καθώς και την επικράτηση των τοξικών έναντι των μη τοξικών στελεχών.
Το εμφιαλωμένο νερό μπορεί να προέρχεται από φυσικούς υδροφόρους ορίζοντες, πηγές, λιώσιμο παγετώνων καθώς και δημόσιες προμήθειες νερού. Σε κάθε περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος μόλυνσης με μικροκυστίνες και απαιτείται συνεχής παρακολούθηση των υδάτων για τον εντοπισμό τους. Για να χαρακτηριστεί το εμφιαλωμένο νερό ως φυσικό μεταλλικό, η μόνη επεξεργασία που επιτρέπεται να υποστεί είναι το φιλτράρισμα, το οποίο, αν και συγκρατεί το μεγαλύτερο ποσοστό των μικροφυκών, μπορεί να επιτρέπει σε πιθανές τοξίνες που έχουν παραχθεί από αυτά, να περάσουν στο τελικό προϊόν. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει νομοθεσία για την παρακολούθηση των υπόγειων υδάτων. Ωστόσο, μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα και περιλάμβανε τον δειγματικό έλεγχο τόσο εμφιαλωμένου νερού όσο και υπογείων υδάτων για κυανοβακτήρια, εντόπισε μια αποικία σε ένα εκ των δειγμάτων εμφιαλωμένου νερού. Η πηγή της μόλυνσης ωστόσο δεν εντοπίστηκε, επομένως, το ενδεχόμενο επιμόλυνσης μέσω του αέρα, κατά τη διαδικασία της εμφιάλωσης, δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Το εύρημα αυτό, αν και δεν είναι αρκετό για την απόδειξη άμεσου κινδύνου, αλλά εγείρει ερωτήματα για το αν θα πρέπει να νομοθετηθεί πρόγραμμα ελέγχου των υπόγειων υδάτων.
Διαβίωση κυανοβακτηρίων στο σκοτάδι
Η διαβίωση των κυανοβακτηρίων στη βαθιά υπόγεια επιφάνεια, περιβάλλον απουσίας φωτός, λαμβάνει αυξανόμενο ενδιαφέρον παρά τους περιορισμούς που φέρει ως προς την έρευνα του, κυρίως λόγω του υψηλού κόστους και της τεχνικής δυσκολίας ανάκτησης ακέραιων δειγμάτων, καθώς και η ετερογένεια και η έκταση αυτών των οικοσυστημάτων. Η παρουσία των κυανοβακτηρίων σε βαθιά υπόγεια περιβάλλοντα έγινε πρόσφατα γνωστή, με λίγες ωστόσο έρευνες να εστιάζουν στον τρόπο επιβίωσης και παραγωγής ενέργειας ή στην προέλευση αυτών των μικροοργανισμών.
Στην απουσία φωτός απενεργοποιείται η φωτοσυνθετική συσκευή των κυανοβακτηρίων. Οι μικροοργανισμοί αποκτούν την ενέργεια τους μέσω της σύνδεσης της οξείδωσης υδρογόνου με τη μείωση των διαφόρων αποδεκτών ηλεκτρονίων.
Ταξινόμηση
Έχουν γνωστοποιηθεί περίπου 2000 είδη κυανοβακτηρίων τα οποία μπορούν να χωριστούν σε 150 γένη. Επειδή πολλά κυανοβακτήρια στερούνται ευδιάκριτων μορφολογικών χαρακτηριστικών, η ταξινόμηση τους είναι ιδιαίτερα δύσκολη και διαρκώς αναδιατάσσεται. Οι σύγχρονες οικολογικές μελέτες, η ηλεκτρονική μικροσκοπία, καθώς και οι μοριακές τεχνικές έχουν επηρεάσει τη γνώση σχετικά με την ποικιλομορφία των κυανοβακτηρίων. Στο εγχειρίδιο Bergey’s Manual of systematic Bacteriology η ταξινόμηση των κυανοβακτηρίων γίνεται σε πέντε υποκατηγορίες, οι οποίες αντιστοιχούν στην ταξινομική ομάδα Τάξη και είναι οι ακόλουθες : α)Τάξη Chroococcales, στην οποία συμπεριλαμβάνονται μονοκύτταρα κυανοβακτήρια που αναπαράγονται με απλή διχοτόμηση, β)Τάξη Pleurocapsales , στην οποία εμπεριέχονται μονοκύτταρα κυανοβακτήρια που αναπαράγονται με πολλαπλή διχοτόμηση, γ)Τάξη Oscillatoriales , δ) Τάξη Nostocales και ε) Τάξη Stigonematales. Οι τρεις τελευταίες Τάξεις περιέχουν τα νηματοειδή κυανοβακτήρια.
Βιοτεχνολογία και εφαρμογές
Τα τελευταία χρόνια τα κυανοβακτήρια θεωρούνται σημαντικά ως πλούσια πηγή βιοδραστικών συστατικών. Αυτά τα συστατικά περιλαμβάνουν αντιβακτηριακούς ,αντιμυκητιασικούς, αντι-ιικούς , αντικαρκινικούς και ανοσοκατασταλτικούς παράγοντες. Έχει βρεθεί ότι μερικά κυανοβακτήρια συσσωρεύουν ενδοκυτταρικά PHA’s (polyhydroxyalkanoates), που αποτελούν πολυεστέρες με συγκρίσιμες ιδιότητες σε αυτές του πολυαιθυλενίου και του πολυπροπυλενίου. Αυτά τα βιοδιασπώμενα πλαστικά θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν σε ορισμένα πεδία τα θερμοπλαστικά που είναι παράγωγα του πετρελαίου. Πρόσφατη έρευνα κατέδειξε ότι τα κυανοβακτήρια είναι πιθανό να χρησιμοποιηθούν  για τον καθαρισμό ιζημάτων και λυμάτων που έχουν μολυνθεί με πετρέλαιο. Επιπλέον, παρουσιάζουν κι άλλες βιοτεχνολογικές εφαρμογές που αφορούν σε πιθανές χρήσεις σε υδατοκαλλιέργειες , τρόφιμα, καύσιμα, λιπάσματα, χρωστικές ουσίες και στην παραγωγή δευτερογενών μεταβολιτών συμπεριλαμβανομένων τοξινών, βιταμινών, ενζύμων και φαρμακευτικών παρασκευασμάτων.
Συνθετική Βιολογία για την παραγωγή βιοπροϊόντων
Τα κυανοβακτήρια έχουν την ικανότητα παραγωγής βιομορίων που διεγείρουν το εμπορικό και επιστημονικό ενδιαφέρον του ανθρώπου. Η ικανότητα αυτή οφείλεται κυρίως στην δυνατότητα που έχουν να μετατρέπουν ανόργανα στοιχεία, όπως για παράδειγμα διοξείδιο του άνθρακα (CO2), νιτρικά και φωσφορικά ιόντα ή ιχνοστοιχεία σε βιομάζα και οργανικούς μεταβολίτες. Έχει αναφερθεί ότι στο δυναμικό παραγωγής τους συμπεριλαμβάνονται περίπου 1100 μεταβολίτες του δευτερογενούς μεταβολισμού όπως τερπένια, καροτενοειδή, αλκαλοειδή, λιπίδια με αντικαρκινικές, αντιμικροβιακές, αντιικές ιδιότητες κ.α. Εκτός από την καλλιέργεια φυσικών στελεχών και έπειτα την συγκομιδή της βιομάζας για περαιτέρω αξιοποίηση, καλλιεργούνται ήδη και γενετικά τροποποιημένα στελέχη για μαζική παραγωγή βιοκαυσίμων, τερπερνοειδών, λιπαρών οξέων και σακχάρων. Πιο συγκεκριμένα, τα στελέχη Synechocystis sp. PCC 6803, Synechococcus sp. PCC 7002 και Synechococcus elongatus PCC 7942 αποτελούν αντικείμενα μελέτης αρκετών πειραμάτων γενετικής μηχανικής με σκοπό μαζικότερη και ποιοτικότερη παραγωγή βιοπροϊόντων. Επιπλέον, χρησιμοποιούνται ευρέως ως «οργανισμοί-μοντέλα» για τη διερεύνηση της φωτοσύνθεσης, της αζωτοδέσμευσης και άλλων μεταβολικών μονοπατιών με πιθανή βιομηχανική χρηστικότητα.
Προϊόντα συνθετικής βιολογίας κυανοβακτηρίων
Τα προϊόντα που προκύπτουν από μεθόδους συνθετικής βιολογίας διακρίνονται σε υψηλής, μέτριας και χαμηλής αξίας. Λόγω της σχετικής ευκολίας των κυανοβακτηρίων να τροποποιούνται σε γενετικό επίπεδο, θεωρούνται η βασική πηγή για την παραγωγή βιοκαυσίμων 4ης γενιάς. Ακόμη, υπό υλοποίηση σε εργαστηριακό περιβάλλον (Proterro, J. Craig Venter Institute κ.ά.) βρίσκεται η δημιουργία γενετικά τροποποιημένων κυανοβακτηρίων με ενισχυμένο μεταβολισμό για απευθείας παραγωγή και απελευθέρωση υδρογόνου, αλκοολών και αναλόγων πετρελαίου με στόχο την αποφυγή κοστοβόρων διαδικασιών που περιλαμβάνει η συγκομιδή της βιομάζας και η επεξεργασία της. Αύξηση στην παραγωγή αιθανόλης σε τίτλους έως και 5.5 g/L χρησιμοποιώντας μεθόδους συνθετικής βιολογίας παρατηρήθηκε από τους Gao et al. (2012) και μέσω του σχεδίου DEMA (Direct Ethanol from Microalgae) δρομολογούνται περαιτέρω μελέτες για μείωση του κόστους παραγωγής ενώ διερευνάται το ενδεχόμενο παραγωγής και άλλων μεγαλύτερης αξίας αλκοολών από στελέχη Synechococcus (1-βουτανόλη, ισοπροπανόλη, βουτανοδιόλη). Επιπλέον, επιτυχημένες πειραματικές προσπάθειες έχουν διεξαχθεί σε κύτταρα του στελέχους Synechocystis sp. PCC 6803 με αποτέλεσμα την μεγιστοποίηση παραγωγής ελεύθερων λιπαρών οξέων ενώ με τη σύνθεση και ενσωμάτωση ενός συστήματος κυτταρικής λύσης από τους Liu & Curtis (2009) κατέστη δυνατή η απελευθέρωση συσσωρευμένων λιπιδίων εντός του κύτταρου. Τέλος, σχετικά με το ενδεχόμενο αύξησης του ποσού υδρογόνου που μπορεί να παραχθεί από νηματοειδή κυανοβακτήρια με ετεροκύτια, η προσέγγιση που προτείνει η συνθετική βιολογία περιλαμβάνει την ανάπτυξη συστημάτων που εμπεριέχουν την εισαγωγή στα κυανοβακτήρια αλληλουχιών υδρογενασών άλλων μικροοργανισμών. Τέλος, έντονη ερευνητική και βιομηχανική δραστηριότητα παρατηρείται και στη βελτίωση παραγωγής τερπενίων για φαρμακευτικούς κυρίως σκοπούς.
Προβλήματα ασφάλειας οικοσυστημάτων
Η γενετική τροποποίηση κυανοβακτηριακών στελεχών με μεθόδους συνθετικής βιολογίας, ενέχει τον κίνδυνο διαρροής τροποποιημένων κυττάρων στο φυσικό περιβάλλον σε κάποιο από τα στάδια της καλλιέργειας ή των πειραματικών διεργασιών. Ένα τέτοιο γεγονός θα μπορούσε να προκαλέσει την αποσταθεροποίηση του εκάστοτε οικοσυστήματος, ευνοώντας την επικράτηση των τροποποιημένων στελεχών εις βάρος των φυσικών πληθυσμών και αλληλεπιδρώντας μαζί τους μέσω οριζόντιας μεταφοράς γονιδίων. Για να αποφευχθούν αντίστοιχες απειλές της ποικιλότητας του φυτοπλαγκτού στο φυσικό περιβάλλον, έχουν αναπτυχθεί μηχανισμοί - διακόπτες ικανοί να ενσωματώνονται στο γονιδίωμα των τροποποιημένων στελεχών με στόχο να προκαλούν προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο σε συνθήκες εκτός καλλιέργειας. Πιο συγκεκριμένα, οι μηχανισμοί αυτοί έχουν την δυνατότητα να προκαλούν το θάνατο του τροποποιημένου κυττάρου είτε ενεργά, με τη δράση πρωτεϊνών που αποδιατάσουν το RNA ή καταστρέφουν το DNA, την κυτταρική μεμβράνη ή το κυτταρικό τοίχωμα, είτε παθητικά, με την βιωσιμότητα των συνθετικά τροποποιημένων κυττάρων να εξαρτάται από κάποια χημική ένωση που παρέχεται στο μέσο καλλιέργειας αλλά είναι σπάνια στο φυσικό περιβάλλον.
Φαρμακολογικές και τοξικολογικές ιδιότητες
Τα κυανοβακτήρια παράγουν ποικίλες βιολογικά και χημικά δραστικές ενώσεις αρκετές από τις οποίες έχουν μελετηθεί εκτενώς. Αυτοί οι μεταβολίτες μπορεί να παρουσιάζουν ηπατοτοξικές, νευροτοξικές ή κυτταροτοξικές ιδιότητες και συνήθως είναι κυκλικά πεπτίδια, λιποπεπτίδια, λιπαρά οξέα, αλκαλοειδή και σακχαρίτες. Η βιοσύνθεσή τους πραγματοποιείται κυρίως κατά την άνθιση των κυανοβακτηρίων και είναι συνήθως πεπτίδια που δε συντίθενται στα ριβοσώματα. Παρόλα αυτά ο μηχανισμός βιοσύνθεσης πολλών παραμένει άγνωστος. Οι ενεργότητες που μπορεί να εμφανίζουν οι τοξικοί μεταβολίτες είναι: παρέμβαση στη μεταγωγή σήματος είτε ενεργοποιώντας ή αποφράσσοντας κανάλια νατρίου είτε στοχεύοντας πρωτεΐνες σηματοδότησης, διάσπαση πρωτεϊνών του κυτταροσκελετού επάγοντας έτσι απόπτωση, αναστολή μεμβρανικών υποδοχέων, μεταφορέων, πρωτεασών σερίνης κλπ. Οι μεταβολίτες των θαλάσσιων κυανοβακτηρίων παρουσιάζουν ενδιαφέρον στη φαρμακολογία λόγω των ιδιοτήτων τους να ελέγχουν την ανάπτυξη καρκινικών κυτταρικών σειρών και παθογόνων μικροοργανισμών (βακτήρια, ιοί, μύκητες, πρωτόζωα)
Αντικαρκινικές ιδιότητες των κυανοβακτηρίων
Τα κυανοβακτήρια αποτελούν μια αρχέγονη εξελικτική γραμμή των βακτηρίων. Στην πορεία της εξέλιξης τους, ως μικροοοργανισμοί, φαίνεται ότι απέκτησαν την δυνατότητα παραγωγής τοξινών, γνωστές ως κυανοτοξίνες αλλά και άλλων μεταβολιτών, οι οποίοι επιδρούν σε άλλους οργανισμούς με αρνητικό κυρίως τρόπο. Οι οργανισμοί αυτοί μπορεί είτε να είναι θηρευτές είτε άλλα μικροφύκη. Πολλοί παράγοντες από αυτούς θα μπορούσαν δυνητικά να χρησιμοποιηθούν στην φαρμακευτική αντιμετώπιση του καρκίνου. Ο όρος «καρκίνος» χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ομάδα ασθενειών στις οποίες παρατηρείται ο ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός μιας ομάδας κυττάρων. Η έρευνα για την θεραπεία του καρκίνου διεξάγεται σε μεγάλη κλίμακα καθώς είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα υγείας στις ανεπτυγμένες χώρες. Βιοδραστικοί μεταβολίτες των κυανοβακτηρίων με κυτταροτοξική δράση θα μπορούσαν να συμβάλλουν καθοριστικά στην αντιμετώπιση αυτής της νόσου.
Οι κυανοτοξίνες ως αντικαρκινικοί παράγοντες
Παρόλο που οι κυανοτοξίνες ως τοξικοί παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν διάφορες διαταραχές σε τόσο μεμονωμένους οργανισμούς όσο και σε ολόκληρα οικοσυστήματα, θεωρούνται επίσης μια πιθανή πηγή φυσικών κυτταροτοξικών ενώσεων με αντικαρκινική δράση. Αναλυτικότερα, από φαρμακολογική άποψη τα κυανοβακτηριακά κυκλοπεπτίδια που περιλαμβάνουν τις μικροκυστίνες και τις νοντουλαρίνες είναι σταθερά υδρόφιλα μόρια τα οποία αδυνατούν να διαπεράσουν τον φραγμό της κυτταρικής μεμβράνης των ζωικών κυττάρων. Ως εκ τούτου, προκαλούν την κυτταροτοξική τους δράση αφού μεταφερθούν στο εσωτερικό των κυττάρων μέσω ειδικών διαμεμβρανικών μεταφορέων γνωστών ως OATPs (Organic Anion Transporting Polypeptides). Η βιολογική τους δράση περιλαμβάνει την παρεμπόδιση της δραστηριότητας των φωσφατασών PP1 και PP2, και αύξηση της ενδοκυτταρικής συγκέντρωσης των ελεύθερων ριζών οξυγόνου (ROS) μέσω εξάντλησης της αντιοξειδωτικής γλουταθειόνης. Η αυξημένη γονιδιακή έκφραση των μεταφορέων OATPs σε διάφορους τύπους καρκίνου αποτελεί μια ενδιαφέρουσα προοπτική για την στοχευμένη και ελεγχόμενη χορήγηση των μικροκυστινών για την θεραπεία του καρκίνου.
Δευτερογενείς μεταβολίτες των κυανοβακτηρίων με αντικαρκινική δράση
Ενώ οι αρχικές ερευνητικές δραστηριότητες προσανατολίζονταν στην παραγωγή τοξικών παραγόντων, σήμερα είναι πλέον γνωστό πως κάθε κυανοβακτηριακό στέλεχος έχει τη δυνατότητα παραγωγής δευτερογενών μεταβολιτών με μοναδικά δομικά και χημικά χαρακτηριστικά. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται πεπτίδια μικρού μοριακού βάρους  γραμμικά ή κυκλικά τα οποία παρουσιάζουν μια εξέχουσας σημασίας δομική ποικιλότητα. Μέχρι σήμερα τα πιο γνωστά κυανοβακτήρια που έχουν αναγνωριστεί για την ικανότητα να παράγουν δευτερογενείς μεταβολίτες με αντικαρκινική δράση ανήκουν στα γένη Anabaena, Oscillatoria, Microcystis, Nodularia, Cylindrospermopsis, και Lyngbya. Αναλυτικότερα, έχουν βρεθεί περίπου 100 βιοδραστικές ενώσεις από τα κυανοβακτήρια οι οποίες παρουσιάζουν αντικαρκινική δράση. Κυανοβακτήρια με δυνατότητα παραγωγής μεταβολιτών με αντικαρκινική δράση έχουν εντοπισθεί και στην Ελλάδα. Πιο συγκεκριμένα, τα στελέχη Jaaginema TAU-MAC 0110 and 0210 παρουσίασαν εντυπωσιακή αναστολή της ανάπτυξης στις κυτταρικές σειρές HuH-7 και Vero. Το γεγονός αυτό αποδόθηκε στην παρεμπόδιση της σωστής λειτουργίας της ακτίνης καθώς τα κύτταρα παρουσίασαν ανωμαλίες στο σχήμα τους καθώς και σχηματισμό ακανόνιστων προεκβολών στην μεμβράνη. Η αποκόλληση τους από την εξωκυττάρια μήτρα συνδέθηκε με το φαινόμενο της απόπτωσης. Ακόμη ήταν εμφανής ο σχηματισμός πολλαπλών λιποειδών σωματιδίων.