cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κεντραρχίδες
Στην οικογένεια αυτών των ψαριών κατατάσσονται οκτώ γένη ο "Ακάνθαρχος", (Acantharhus), ο " Αμβλωπλίτης", (Ambloplites), ο "Αρχοπλίτης", (Archoplites), ο "Εννεάκανθος", (Enneacanthus), ο "Κέντραρχος", (Centrarchus), ο "Λεπόμις", (Lepomis), ή "Λεπομίς", ο "Μικρόπτερος", (Micropterus), και ο "πομόμις", (Pomomis).
Ταξινόμηση
Η οικογένεια των Κεντραρχιδών ανήκει στην υπόταξη των Περκοειδών.
Πηγές
Κατηγορία:Οικογένειες ψαριών Κατηγορία:Περκόμορφα
Τζέιμς Τζόυς
Ο Τζέιμς Τζόυς ή Τζέιμς Τζόις    (αγγλικά: James Augustine Aloysius Joyce, 2 Φεβρουαρίου 1882 - 13 Ιανουαρίου 1941) ήταν Ιρλανδός συγγραφέας και ποιητής. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους λογοτέχνες του 20ού αιώνα, δημιουργός του μυθιστορήματος Οδυσσέας (1922) και Finnegans Wake (1939). Παρά την καταγωγή του, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εκτός Ιρλανδίας.
Βιογραφικά στοιχεία
Το 1898, ο Τζόυς γράφτηκε στο κολέγιο του Δουβλίνου University College Dublin όπου σπούδασε κυρίως αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά ενώ παράλληλα δραστηριοποιήθηκε στους θεατρικούς και λογοτεχνικούς κύκλους της πόλης. Το 1900 δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά κείμενο του, στην εφημερίδα Fortni και ακολούθησαν αρκετές δημοσιεύσεις κριτικών του. Θεωρείται επίσης πως ο ίδιος ολοκλήρωσε τουλάχιστον δύο θεατρικά έργα, τα οποία όμως δεν έχουν διασωθεί. Μετά την αποφοίτησή του από το κολέγιο, αποφάσισε να παρακολουθήσει μαθήματα στην Ιατρική σχολή του Δουβλίνου, ωστόσο ταξίδεψε στο Παρίσι όπου σύντομα εγκατέλειψε την ενασχόληση του με τις ιατρικές σπουδές. Το διάστημα από τις 11 Νοεμβρίου 1902 μέχρι τις 19 Νοεμβρίου 1903, δημοσιεύτηκαν συνολικά 23 κριτικές βιβλίων από τον Τζόυς, σε εφημερίδα του Δουβλίνου. αριστερά|thumb|100px|Άγαλμα του Τζόυς στο Δουβλίνο Τον Απρίλιο του 1903 επέστρεψε στο Δουβλίνο καθώς τού έγινε γνωστό πως η μητέρα του έπασχε από καρκίνο ενώ ο θάνατός της επήλθε λίγους μήνες αργότερα, γεγονός που επηρέασε βαθιά τον Τζόυς. Τον Ιανουάριο του 1904 ολοκλήρωσε το δοκίμιο A Portrait of the Artist (Το πορτρέτο του καλλιτέχνη), η δημοσίευση του οποίου όμως, απορρίφθηκε από το περιοδικό Dana. Παράλληλα, ξεκίνησε τη συγγραφή του μυθιστορήματος Στήβεν ο Ήρωας (Stephen Hero), έργο που αργότερα έμεινε ημιτελές. Την ίδια χρονιά, καταγράφεται η πρώτη γνωριμία του Τζόυς με την Νόρα Μπάρνακλ, την οποία ερωτεύτηκε και με την οποία αργότερα εγκατέλειψε την Ιρλανδία. Αρχικά εγκαταστάθηκαν στην Τεργέστη, όπου ο Τζόυς εργάστηκε ως δάσκαλος στη σχολή Berlitz. Στις 27 Ιουλίου του 1905, ο Τζόυς και η σύντροφός του απέκτησαν τον πρώτο τους γιο, Giorgio. Στην Τεργέστη, παρέμεινε για τα επόμενα δεκαπέντε περίπου χρόνια, με μία διακοπή ενός έτους, όταν τον Ιούλιο του 1906, εγκαταστάθηκαν με την οικογένεια του στην Ρώμη όπου εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος.
Το 1914 ο Τζόυς ξεκίνησε την συγγραφή του σημαντικότερου ίσως βιβλίου του, του Οδυσσέα. Κατά τη διάρκεια του Α' παγκοσμίου πολέμου έζησε στη Ζυρίχη, ενώ μετά τη λήξη του, μετακόμισε στο Παρίσι, έπειτα από πρόσκληση του ποιητή Έζρα Πάουντ, όπου και παρέμεινε για τα επόμενα είκοσι περίπου χρόνια. Το 1922 εκδόθηκε ο Οδυσσέας ενώ την ίδια περίπου περίοδο ο Τζόυς άρχισε την επεξεργασία του Finnegans Wake, αποσπάσματα του οποίου δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Transatlantic Review για πρώτη φορά το 1924. Η τελική επίσημη έκδοση του έργου χρονολογείται στα 1939, χάρη στις προσπάθειες των Maria και Eugene Jolas, που ενθάρυναν τον Τζόυς σχετικά με την ολοκλήρωση του έργου και παρά τις απογοητεύσεις του ιδίου εξαιτίας της αρχικής υποδοχής του.
Στις 14 Δεκεμβρίου του 1940, ο Τζόυς και η οικογένεια του εγκατέλειψαν το Παρίσι για τη Ζυρίχη, όπου ένα μήνα αργότερα πέθανε από πολύ προχωρημένο έλκος.
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς και ανανεωτές της σύγχρονης παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Δουβλινέζοι
Σε αυτή τη συλλογή διηγημάτων, ο Τζόυς αναλύει την κοινωνία του Δουβλίνου βασιζόμενος κυρίως στις εμπειρίες της νεότητάς του. Περιγράφει μια πόλη υπό το καθεστώς "παράλυσης" και με τους χαρακτήρες του, να αδυνατούν να ανακαλύψουν ένα νόημα στη ζωή τους. Στο διήγημα Αραβία, διαφαίνεται και η άρνηση του Τζόυς απέναντι στην Εκκλησία. Η συγγραφή του έργου ξεκίνησε το 1904, περίοδο κατά την οποία ο ίδιος εγκατέλειπε την Ιρλανδία και εκδόθηκε τελικά στην Αγγλία το 1914, έπειτα από αρκετές δυσκολίες.
Το Πορτραίτο του Καλλιτέχνη
Το μυθιστόρημα Το Πορτραίτο του καλλιτέχνη βασίστηκε στο ημιτελές έργο του Τζόυς Στήβεν ο ήρωας και θεωρείται προϊόν επανεπεξεργασίας του. Περιέχει κυρίως αυτοβιογραφικά στοιχεία και περιγράφει την διαδικασία εξέλιξης και ωρίμανσης του ήρωα του βιβλίου, που αποτελεί ουσιαστικά τον ίδιο τον συγγραφέα. Σε αυτό το έργο, διακρίνονται τεχνικά ή υφολογικά στοιχεία, που αργότερα θα αποτελέσουν χαρακτηριστικά συστατικά της λογοτεχνίας του Τζόυς. Η πρώτη έκδοση του βιβλίου έγινε στις 29 Δεκεμβρίου του 1916 στη Νέα Υόρκη και αργότερα εκδόθηκε στο Λονδίνο, στις 12 Φεβρουαρίου του 1917.
Οι εξόριστοι
Ο Τζόυς ενδιαφέρθηκε από αρκετά νεαρή ηλικία για το θέατρο αλλά οι Εξόριστοι (Exiles) αποτελούν το μοναδικό θεατρικό του έργο που εκδόθηκε (1918). Η περισσότερο πετυχημένη παράστασή του θεωρείται εκείνη του Χάρολντ Πίντερ το 1970 και 1971.
Οδυσσέας
Ο Οδυσσέας αποτελεί πιθανώς το δημοφιλέστερο έργο του Τζόυς καθώς επίσης και το πλέον αντιπροσωπευτικό του ύφους του. Η συγγραφή του άρχισε το 1914, ολοκληρώθηκε περίπου τον Οκτώβριο του 1921 και το βιβλίο εκδόθηκε το 1922, την ημέρα των γενεθλίων του Τζόυς, από το βιβλιοπωλείο Shakespeare and Company. Από το 1918, με τη βοήθεια του Έζρα Πάουντ, αποσπάσματα του Οδυσσέα είχαν αρχίσει να δημοσιεύονται στο περιοδικό The Little Review.
Στον Οδυσσέα, ο Τζόυς χρησιμοποίησε σχεδόν όλες τις τεχνικές της μυθιστορηματικής πρακτικής, με πλήθος αναφορών στη δυτική λογοτεχνία, τη φιλοσοφία, τη μυθολογία και τη γλώσσα της μεσαιωνικής Ιρλανδίας και της αρχαίας Ελλάδας καθώς επίσης και στην Οδύσσεια του Ομήρου. Το έργο αποτελείται από συνολικά 18 κεφάλαια, μέσα στα οποία ο Τζόυς περιγράφει μία ημέρα από την ζωή του κεντρικού ήρωα. Αποτελεί ένα ιδιόρρυθμο οδοιπορικό στο Δουβλίνο, το οποίο λαμβάνει χώρα σε διάστημα μίας ημέρας.
Χαρακτηριστικό στοιχείο του μυθιστορήματος είναι η τεχνική του εσωτερικού μονολόγου που χρησιμοποιεί κατά κόρον ο Τζόυς προκειμένου να αναπτύξει λεπτομερώς τις σχέσεις που διαμορφώνονται μεταξύ των χαρακτήρων του έργου. Κάθε κεφάλαιο εμφανίζει διαφοροποίηση στο ύφος της αφήγησης ενώ συνδέεται επίσης με ένα συγκεκριμένο επεισόδιο της Ομηρικής Οδύσσειας. Ο ποιητής Τ.Σ Έλιοτ, σε μία κριτική του έγραψε για τον Οδυσσέα πως "αποτελεί τη σημαντικότερη έκφραση που θα μπορούσε να βρει η εποχή μας".
Μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο (Οδυσσέας ) και στο θέατρο, με διάρκεια πλέον των δεκαοκτώ ωρών.
Finnegans Wake
Ο Τζόυς ξεκίνησε τη συγγραφή του Finnegans Wake ( το Ξύπνημα του Φίνεγκαν) περίπου το 1923 αν και την εποχή εκείνη αναφερόταν ως Έργο εν προόδω. Το 1926 είχαν ολοκληρωθεί τα δύο πρώτα μέρη του βιβλίου και την ίδια χρονιά, οι Eugene και Maria Jolas, προσφέρθηκαν για την δημοσίευσή τους σε συνέχειες, στο περιοδικό transition. Τα επόμενα χρόνια, ο Τζόυς επιτάχυνε την συγγραφή του έργου ωστόσο διάφορα γεγονότα όπως ο θάνατος του πατέρα του (1930) ή προσωπικά προβλήματα υγείας, καθυστέρησαν την ολοκλήρωσή του.
Η αρχική υποδοχή του Finnegans Wake περιλάμβανε αρκετές αρνητικές κριτικές, ακόμα και από φίλους ή υποστηρικτές του έργου του, όπως ήταν ο Έζρα Πάουντ. Για το λόγο αυτό αρκετοί συγγραφείς όπως ο Σάμιουελ Μπέκετ υποστήριξαν το έργο μέσω κριτικών που δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά της εποχής. Ο Τζόυς αποφάσισε για τον τελικό τίτλο του έργου το 1929 ενώ τελικά το βιβλίο εκδόθηκε στις 4 Μαΐου του 1939.
Με το Finnegans Wake, ο Τζόυς εγκατέλειψε κάθε είδους σύμβαση σχετικά με την χάραξη μιας πλοκής ή την δημιουργία χαρακτήρων. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί είναι ιδιαίτερα περίπλοκη, προσομοιώνοντας κατά κάποιο τρόπο την συνειρμική ακολουθία ενός ονείρου. Χαρακτηριστικό στοιχείο αποτελούν ακόμα τα πολλά λογοπαίγνια που κατασκευάζει ο Τζόυς, σε διάφορες γλώσσες. Στο έργο αυτό, ο Τζόυς αποδομώντας καταλυτικά κάθε γνωστή μέχρι τότε γλωσσική σύμβαση, δημιούργησε μια γλώσσα προσωπική και συνάμα παγκόσμια, προσπάθησε να αποδώσει, μέσω των πολύσημων αναφορών του, τον πλούτο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Έργα του Τζόυς και ελληνικές μεταφράσεις
Η εργογραφία χωρίζεται στα δημοσιευμένα εν ζωή έργα (σημειώνεται η χρονολογία πρώτης έκδοσης σε τόμο) και στα μετά θάνατον δημοσιευμένα (η κατάταξη ακολουθεί τη χρονολογία γραφής, ακολούθως σημειώνεται η πρώτη έκδοση σε τόμο). Βιβλιογραφούνται μόνο αυτοτελείς μεταφράσεις ανά πρωτότυπο έργο σε χρονολογική σειρά. Οι ανατυπώσεις της ίδιας μετάφρασης από τον ίδιο εκδοτικό οίκο σημειώνονται στο ίδιο λήμμα.
Με αστερίσκο σημειώνονται οι προτιμητέες μεταφράσεις ως σύντομος οδηγός ανάγνωσης.
Η πρώτη γνωστή μετάφραση έργου του Τζέιμς Τζόυς εμφανίστηκε στο τεύχος Γενάρη-Φεβρουαρίου- Μαρτίου 1936 του περιοδικού 3ο Μάτι. Στο τεύχος αυτό ο Τάκης Παπατσώνης παρουσίασε μέρος από την αρχή του μονολόγου της κυρίας Μπλούμ (18ο Κεφάλαιο του Οδυσσέα). Η δεύτερη μετάφραση δημοσιεύεται στο πρώτο τεύχος του περιοδικού Κοχλίας και είναι πάλι από τον Οδυσσέα και είναι ένα σύντομο απόσπασμα από το 6ο Κεφάλαιο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιρλανδοί ποιητές Κατηγορία:Ιρλανδοί μυθιστοριογράφοι Κατηγορία:Ιρλανδοί διηγηματογράφοι Κατηγορία:Ιρλανδοί θεατρικοί συγγραφείς
Επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής
μικρογραφία|395x395εσ|Οι κύριες αιτίες και οι ευρείες επιπτώσεις της [[Υπερθέρμανση του πλανήτη|υπερθέρμανσης του πλανήτη και η κλιματική αλλαγή που προκύπτει. Ορισμένα αποτελέσματα αποτελούν μηχανισμούς ανατροφοδότησης που εντείνουν την κλιματική αλλαγή σε σημεία ανατροπής του κλίματος. ]] μικρογραφία|300x300εσ|Πιθανά μελλοντικά σενάρια για παγκόσμιες εκπομπές [[Αέρια του θερμοκηπίου|αερίων του θερμοκηπίου.]] μικρογραφία|300x300εσ|Ένας χάρτης προβλεπόμενης υπερθέρμανσης του πλανήτη προς τα τέλη του 21ου αιώνα. Στο μοντέλο HadCM3 για το κλίμα που χρησιμοποιείται, η μέση αύξηση της θερμοκρασίας είναι 3 °C. Σύμφωνα με την IPCC, η γη θα θερμανθεί κατά 1,1 έως 6,4 °C έως το 2100, ανάλογα με την ποσότητα των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την ακριβή ευαισθησία του κλίματος. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται αντιληπτές στο φυσικό περιβάλλον, στα οικοσυστήματα και στις ανθρώπινες κοινωνίες. H κλιματική αλλαγή προέρχεται από την υπερθέρμανση του πλανήτη που είναι η παρατηρούμενη και προβλεπόμενη τάση για υψηλότερη παγκόσμια μέση θερμοκρασία σε σύγκριση με τις προ-βιομηχανικές τιμές. Κάποιες από τις επιπτώσεις που προκύπτουν είναι η αύξηση της στάθμης της θάλασσας, η τήξη των πάγων, και η μεταβολή των κλιματικών ζωνών. Οι προβλεπόμενες και παρατηρούμενες αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αναφέρονται μερικές φορές ως η «καταστροφή του κλίματος».
Ενώ υπάρχει ευρεία συναίνεση σχετικά με τις αιτίες της υπερθέρμανσης του πλανήτη (κυρίως λόγω των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου), οι συνέπειές τους συζητούνται ευρέως. Ορισμένες συνέπειες αναμένονται μόνο στο μέλλον, αλλά πολλές είναι ήδη εμφανείς. Σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε το 2018, αναφέρθηκαν συνολικά 467 επιδράσεις των κλιματικών επιπτώσεων που επηρέαζουν την ανθρώπινη υγεία, το νερό, τα τρόφιμα, την οικονομία, τις υποδομές και την ασφάλεια. Η απειλή που δημιουργούν οι αρνητικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής θα αυξηθούν σημαντικά καθώς η κλιματική αλλαγή βρίσκεται σε εξέλιξη, ειδικά εάν δεν υλοποιηθούν γρήγορα και σαφή μέτρα προστασίας του κλίματος.
Σύμφωνα με μια μελέτη του Κέντρου Ανθεκτικότητας της Στοκχόλμης από το 2009, η οριακή τιμή που καθορίστηκε για την περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα έχει ήδη ξεπεραστεί κατά 11%, έτσι ώστε η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή να είναι το δεύτερο μεγαλύτερο παγκόσμιο οικολογικό πρόβλημα μετά την εξαφάνιση των ειδών.
Εκτός από τις αναμενόμενες αναστρέψιμες συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη, υπάρχουν στοιχεία ανατροπής στο κλιματικό σύστημα της γης. Η κλιματική αλλαγή συμβαίνει με ανησυχητικό ρυθμό: μελέτες που έγιναν από τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την αλλαγή του κλίματος (ΔΕΑΚ) δείχνουν ότι εκτιμάται ότι η θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά περίπου 1.4 με 5.5 βαθμούς Κελσίου μέσα στον επόμενο αιώνα. ​Όταν ξεπεραστεί μια συγκεκριμένη θερμοκρασία, ένα φαινόμενο ντόμινο μπορεί να τεθεί σε κίνηση, το οποίο επιταχύνεται και οδηγεί σε μια καυτή περίοδο που είναι εχθρική για την ανθρώπινη ζωή. Ωστόσο, διαφορετικά κλιματικά μοντέλα έχουν διαφορετικά αποτελέσματα ως προς τη θερμοκρασία στην οποία βρίσκεται αυτό το όριο. Μια μετανάλυση κατέληξε στο συμπέρασμα το 2018 ότι ο στόχος 2 βαθμών που τέθηκε στη Συμφωνία του Παρισιού ενδέχεται να μην είναι αρκετός για να αποτρέψει αυτό το φαινόμενο.
Tέλος, η οξίνιση των ωκεανών, η οποία είναι επίσης πολύ προβληματική από οικολογικής άποψης, δεν αντιμετωπίζεται και προκαλείται άμεσα από την αυξανόμενη αναλογία του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα.
Αναμενόμενο επίπεδο υπερθέρμανσης του πλανήτη
Ο βαθμός στον οποίο αυξάνεται η μέση θερμοκρασία κατά τη διάρκεια του 21ου αιώνα εξαρτάται κυρίως από την ποσότητα των αερίων του θερμοκηπίου που εκπέμπονται. Στην πέμπτη έκθεση αξιολόγησης, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC) υπέθεσε ότι η παγκόσμια μέση θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 1,5 έως 4,5 °C έως το 2100, ανάλογα με την περαιτέρω αύξηση των εκπομπών.
Οι αυξανόμενες μέσες θερμοκρασίες μετατοπίζουν το φάσμα της θερμοκρασίας. Ενώ τα ακραία φαινόμενα κρύου συμβαίνουν λιγότερο συχνά, είναι εξαιρετικά πιθανό να συμβαίνουν ακραία φαινόμενα ζέστης. Επί του παρόντος, τα κλιματικά μοντέλα περιγράφουν τις συνέπειες σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά μπορούν να κάνουν εκτιμήσεις με μεγάλη αβεβαιότητα σε περιφερειακό επίπεδο.
Το πόσο ισχυρές θα είναι οι αλλαγές εξαρτάται από το πόσο γρήγορα προχωρά η κλιματική αλλαγή. Εάν συμβεί σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, τόσο το κόστος οικονομικής προσαρμογής όσο και οι επιπτώσεις στη φύση θα γίνουν άμεσα αισθητά. Οι υπολογισμοί που πραγματοποιήθηκαν από τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος βασίζονται στην αναμενόμενη περαιτέρω ανάπτυξη των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για την παγκόσμια μέση αύξηση της στάθμης της θάλασσας, η οποία το 2007 ήταν 59 εκατοστά, εκτιμήθηκε σε 82 εκατοστά το 2014 και, σύμφωνα με την ειδική έκθεση του 2019 στα 110 εκατοστά. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι λογικό ότι οι καταιγίδες θα αυξηθούν στο εγγύς μέλλον και τα κύματα θα χτυπούν τις ακτές πιο συχνά. Αυτό που προηγουμένως ήταν μια πλημμύρα του αιώνα, θα συμβαίνει στο μέλλον κάθε χρόνο.
Στην έκθεση για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και την κλιματική αλλαγή, τα Ηνωμένα Έθνη ορίζουν συγκεκριμένες διαστάσεις μείωσης για τα αέρια θερμοκηπίου που βλάπτουν το κλίμα, καθώς εάν οι εκπομπές παραμένουν αμετάβλητες, η μέση θερμοκρασία της Γης μπορεί να αυξηθεί κατά 3,4 έως 3,9 βαθμούς Κελσίου έως τα τέλη του 21ου αιώνα. Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος του 1,5 βαθμού, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα πρέπει να μειωθούν κατά 7,6% ετησίως μεταξύ 2020 και 2030. Ο περιορισμός της θερμοκρασίας σε 2 βαθμούς Κελσίου θα απαιτούσε ετήσια μείωση αερίων του θερμοκηπίου 2,7%.
Περιβαλλοντικές επιπτώσεις
μικρογραφία|300x300εσ|Μερικές από τις προβλέψεις της αύξησης της θερμοκρασίας έως το 2100: Αύξηση μεταξύ 2 και 5 °C σε 100 χρόνια.
Σύμφωνα με την IPCC, από 29.436 σειρές δεδομένων παρατήρησης από 75 μελέτες που δείχνουν σημαντικές αλλαγές στα φυσικά ή βιολογικά συστήματα, το 89% δείχνει αλλαγές που συνάδουν με τις προσδοκίες για έναν θερμότερο κόσμο. Με πάνω από 28.000 αρχεία σχετικά με τις βιολογικές αλλαγές, η Ευρώπη σαφώς υπερεκπροσωπείται, αλλά το γεγονός ότι το 90% αυτών δείχνει μια αλλαγή που είναι συνεπής με την αύξηση της θερμοκρασίας καθιστά τα συμπεράσματα αξιόπιστα. Σε άλλες περιοχές και σε όλο τον κόσμο υπάρχουν σημαντικά λιγότερα σύνολα δεδομένων διαθέσιμα για τα φυσικά συστήματα, αλλά η συναίνεσή τους σχετικά με το ζήτημα της υπερθέρμανσης είναι επίσης πολύ υψηλή, από 88% έως 100%.
Βιοποικιλότητα
Οι εξαιρετικά αυξημένες συγκεντρώσεις CO2 και η ταχεία κλιματική αλλαγή ήταν σημαντικές αιτίες μαζικών εξαφανίσεων στην ιστορία της γης. Είναι πλέον πολύ πιθανό ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη θα επιταχύνει την εξαφάνιση ειδών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει στην έκτη μεγάλη εξαφάνιση των ειδών της Γης, γνωστή και ως η εξαφάνιση του Ανθρωπόκαινου ή του Ολόκαινου.
Ενώ οι προηγούμενες μαζικές αφανίσεις των ειδών οφείλονταν κυρίως από ηφαιστειακές εκρήξεις και πτώσεις μετεωριτών, αυτή η έκτη μεγάλη εξαφάνιση αποδίδεται στις ανθρώπινες συμπεριφορές. Έχουν καταβληθεί προσπάθειες, όπως η συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, σε μια προσπάθεια να σταματήσουν ή να μειωθούν οι επιπτώσεις μιας αυξανόμενης θερμοκρασίας ή τουλάχιστον να μειωθεί ο ρυθμός αύξησης της θερμοκρασίας. Ωστόσο, ακόμη και αν επιτευχθεί αυτός ο στόχος, το 19% των ειδών που συμπεριλαμβάνονται στην κόκκινη λίστα των απειλούμενων ειδών επηρεάζονται ήδη από την κλιματική αλλαγή. . Η Νότια Αμερική με 23% και η Αυστραλία με 14% είναι οι ηπείροι με το μεγαλύτερο ποσοστό απειλούμενων ειδών, για την Ευρώπη το ποσοστό είναι 6% και για τη Βόρεια Αμερική 5%. Εάν επιτευχθεί ο στόχος των δύο βαθμών, το ποσοστό θα μπορούσε να μειωθεί σε 5,2% παγκοσμίως. Σύμφωνα με την Εκτίμηση των Επιπτώσεων του Αρκτικού Κλίματος (ACIA) που έχει ανατεθεί από το Αρκτικό Συμβούλιο (διακυβερνητικό φόρουμ), η βιοποικιλότητα θα αυξηθεί σε πολλές πολικές περιοχές επειδή νέα είδη θα μεταναστεύσουν στην Αρκτική ως αποτέλεσμα της υπερθέρμανσης και ο συνολικός αριθμός των ειδών και η παραγωγικότητά τους θα αυξηθεί.
Το πρώτο θηλαστικό που έπεσε θύμα της κλιματικής αλλαγής και κηρύχθηκε εξαφανισμένος είναι ο αρουραίος Bramble Cay. Η επιστημονική συναίνεση στη Πέμπτη έκθεση αξιολόγησης της ΔΕΑΚ του 2014 αναφέρει τα παρακάτω: Μερικές προβλέψεις για το πώς θα επηρεαστεί η ζωή στη γη:
Η αύξηση της θερμοκρασίας θα επηρεάσει την ποσότητα των βροχοπτώσεων και συνεπώς την ποσότητα πόσιμου νερού που χρειάζονται τα ζώα για να επιβιώσουν. Αυτό θα επηρεάσει την ανάπτυξη των φυτών και την ερημοποίηση. Αυτό θα εξαπλωθεί περαιτέρω σε άλλα θέματα, συμπεριλαμβανομένης της υπερβόσκησης και της απώλειας της βιοποικιλότητας.
Επιδράσεις στους ωκεανούς
Οι ωκεανοί του κόσμου περιέχουν περίπου 50 φορές περισσότερο άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Ο ωκεανός δρα ως ο μεγάλος νεροχύτης διοξειδίου του άνθρακα και απορροφά περίπου το ένα τρίτο της ποσότητας διοξειδίου του άνθρακα που απελευθερώνεται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Στα ανώτερα στρώματα των ωκεανών, το CO2 δεσμεύεται εν μέρει από τη φωτοσύνθεση. Εάν οι ωκεανοί δεν διέλυαν το διοξείδιο του άνθρακα, η ατμοσφαιρική συγκέντρωσή του θα ήταν 55 ppm υψηλότερη, τουλάχιστον 435 ppm αντί για 380 ppm. Αν οι υπολογισμοί πραγματοποιηθούν για μια περίοδο αιώνων, οι ωκεανοί είναι σε θέση να απορροφήσουν έως και 90% των ανθρωπογενών εκπομπών CO2. Σε ένα σενάριο με τις εκπομπές να αυξάνονται απότομα κατά τη διάρκεια του 21ου αιώνα, το μερίδιο που απορροφάται μέσω αυτού του φαινομένου είναι μόλις 22%. Το απορροφούμενο μερίδιο αυξάνεται μόνο σε ένα σενάριο εκπομπών με αυστηρή προστασία του κλίματος.
Ηπειρωτικά ύδατα
Οι θερμοκρασίες του νερού που μετρώνται στην επιφάνεια των λιμνών σε όλο τον κόσμο αυξάνονται κατά 0,34 °C ανά δεκαετία, όπως επίσης και οι ρυθμοί εξάτμισης. Ερευνητές στο Ινστιτούτο του Βερολίνου για την οικολογία του γλυκού νερού και την εσωτερική αλιεία (IGB) δημοσίευσαν το 2017 στο περιοδικό Scientific Reports μελέτη, αφού αξιολόγησαν δορυφορικές εικόνες των περίπου 190 από τις μεγαλύτερες λίμνες του κόσμου, όπως η λίμνη Βαϊκάλη (Σιβηρία), η λίμνη Τιτικάκα (Περού / Βολιβία) και η Λίμνη Βικτώρια (Ανατολική Αφρική), ότι θα γίνουν πιο μπλε (χαμηλή περιεκτικότητα) ή πιο πράσινες (υψηλή περιεκτικότητα) στο μέλλον λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε σχέση με την περιεκτικότητα σε φυτοπλαγκτόν.
Χλωρίδα της Σαχάρας
μικρογραφία|300x300εσ|[[Θερμόαλη κυκλοφορία|Θερμόαλη κυκλοφορία.]] μικρογραφία|Στεπική λωρίδα [[Σαχέλ.]] Οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι η θερμόαλη κυκλοφορία του Ατλαντικού ενδέχεται να εξασθενήσει στο μέλλον, γεγονός που θα οδηγήσει σε έντονη θέρμανση του Κόλπου της Γουινέας. Αυτό θα έκανε τη στεπική λωρίδα Σαχέλ της Δυτικής Αφρικής να μετακινηθεί προς τη Βόρεια Σαχάρα. Η πρασινοποίηση αυτής της περιοχής είναι ένα από τα πιθανά αποτελέσματα της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Αυτή η διαδικασία στη Νότια Σαχάρα είναι ήδη αναγνωρίσιμη σε δορυφορικές εικόνες, αλλά είναι αναστρέψιμη στο μέλλον με τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Ωστόσο, οι προσομοιώσεις του κλίματος που πραγματοποιήθηκαν από τον NOAA χρησιμοποιώντας υπερσύγχρονα κλιματικά μοντέλα δείχνουν μείωση της βροχόπτωσης στη ζώνη Σαχέλ για τον 21ο αιώνα. Άλλα κλιματικά μοντέλα βλέπουν την υποβάθμιση του εδάφους και της βλάστησης ως την κύρια αιτία της αφυδάτωσης, ενώ η θέρμανση, η οποία αντιμετωπίζεται μεμονωμένα, λέγεται ότι θα έχει κυρίως θετική επίδραση στις βροχοπτώσεις.
Πολικά φύλλα πάγου
Η τήξη του θαλάσσιου πάγου αναμένεται να έχει συνέπειες για τη στάθμη της θάλασσας. Δεδομένου ότι ο θαλάσσιος πάγος αποτελείται από γλυκό νερό και έχει χαμηλότερη πυκνότητα, τόσο στην παγωμένη όσο και στην υγρή του κατάσταση, από το θαλασσινό νερό από κάτω του, η τήξη όλου του θαλάσσιου πάγου και τα πλωτά ράφια πάγου θα αυξήσουν την παγκόσμια στάθμη της θάλασσας κατά περίπου 4 εκ. Αντίθετα, η εικόνα για τον πάγο της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής είναι διαφορετική. Η πλήρης κατάρρευση ως το χειρότερο σενάριο θα είχε ως αποτέλεσμα, στην περίπτωση του πάγου της Γροιλανδίας, να αυξηθεί η στάθμη του νερού κατά 7 μέτρα, στην περίπτωση της Δυτικής Ανταρκτικής κατά 6 μέτρα. Η Ανατολική Ανταρκτική εξακολουθεί να θεωρείται σταθερή. Ωστόσο, απαιτείται περισσότερη έρευνα για να εκτιμηθεί η πιθανότητα εμφάνισης τέτοιας περίπτωσης. Τα διαθέσιμα μοντέλα δεν επιτρέπουν σαφή απάντηση ως προς αυτή την εξέλιξη. Σε κάθε περίπτωση, μία τέτοια τήξη θα πρέπει να διαρκέσει τουλάχιστον μερικές εκατοντάδες χρόνια πριν οι αναφερόμενες χερσαίες περιοχές να μην περιέχουν πάγο. Η ηλικία του φύλλου πάγου της Γροιλανδίας εκτιμάται ότι είναι τουλάχιστον 130.000 χρόνια, οπότε έχει αντέξει από τη θερμότερη φάση της ολόκαινου, του Ατλαντικού (6η - 3η χιλιετία π.Χ.).
Μεταξύ του 2011 και του 2014, συνολικά 503 ± 103 km³ πάγου χάθηκαν στην Αρκτική και την Ανταρκτική. Στη Γροιλανδία, η απώλεια πάγου έχει αυξηθεί δυόμισι φορές σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο 2003-2009 και έχει τριπλασιαστεί στη Δυτική Ανταρκτική.
Ακόμη και με την τρέχουσα τάση της αύξησης της θερμοκρασίας, αναμένεται σοβαρή ζημιά, ειδικά για τους πληθυσμούς άγριας ζωής στη βόρεια πολική περιοχή. Τα τελευταία χρόνια, οι επιπτώσεις που έχουν ήδη συμβεί σε πολικές αρκούδες έχουν αποτελέσει αντικείμενο αμφιλεγόμενης συζήτησης. Επειδή οι αρκούδες αυτές εξαρτώνται από τον θαλάσσιο πάγο - κυνηγούν φώκιες που ζουν στον πάγο και χρησιμοποιούν διαδρόμους πάγου για να μετακινούνται από τη μία περιοχή στην άλλη - θεωρείται απίθανο να επιβιώσουν ως είδος εάν υπάρχει πλήρης απώλεια του θαλάσσιου πάγου το καλοκαίρι. Από την άλλη πλευρά, χιλιάδες φώκιες σκοτώνονται κάθε χρόνο στον Καναδά, γεγονός που μειώνει σημαντικά την κύρια πηγή τροφής των πολικών αρκούδων. Τέλος, θα επηρεαστεί και ο τρόπος ζωής των Εσκιμώων, οι οποίοι εξαρτώνται από τις επιφάνειες πάγου για προσβασιμότητα και κυνήγι.
Υποχώρηση των παγετώνων
μικρογραφία|300x300εσ|Στο σχήμα είναι εμφανές το σαφώς αρνητικό [[ισορροπία μάζας των παγετώνων|ισοζύγιο μάζας των παγετώνων από το 1960.]] Η μείωση των ορεινών παγετώνων συνδέεται στενά με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και με συνέπειες για την παροχή πόσιμου νερού και τα τοπικά οικοσυστήματα, η οποία ξεκίνησε τον 19ο αιώνα και έχει επιταχυνθεί σημαντικά από τότε.
Οι παγετώνες είναι πολύ αργές δομές, πράγμα που σημαίνει ότι επηρεάζονται λιγότερο από μεμονωμένες καιρικές συνθήκες από ό,τι από τις μακροπρόθεσμες κλιματικές αλλαγές. Ως εκ τούτου, στο σύνολό τους, είναι ένας καλός δείκτης των μακροπρόθεσμων τάσεων θερμοκρασίας, στις οποίες είναι πολύ πιο ευαίσθητες. Το 83% όλων των παγετώνων συρρικνώθηκε μεταξύ του 1970 και του 2004, και ο μέσος ρυθμός υποχώρησης όλων των παγετώνων ήταν 0,31 μ. ετησίως. Το ισοζύγιο μάζας των παγκόσμιων παγετώνων ήταν σαφώς αρνητική ως αποτέλεσμα αυτής της μείωσης από το 1960.
Οι παγετώνες απορροφούν νερό με τη μορφή πάγου το χειμώνα. Το καλοκαίρι το εκπέμπουν σε ποτάμια ως λιωμένα νερά. Λόγω της συνεχούς τήξης των παγετώνων από το τέλος της Μικρής Εποχής των Παγετώνων, η ποσότητα του νερού που μεταφέρθηκε από τα ποτάμια αυξήθηκε, ειδικά το καλοκαίρι. Η πρόσθετη ποσότητα νερού που απελευθερώθηκε από τους παγετώνες των Ιμαλαΐων οδήγησε σε αύξηση της γεωργικής παραγωγικότητας στη βόρεια Ινδία. Στην αντίθετη περίπτωση, η επέκταση του παγετώνα Καρακορούμ, λόγω των περιφερειακά μειωμένων θερμοκρασιών το καλοκαίρι από το 1961, οδήγησε σε μείωση κατά 20% της ποσότητας νερού στους ποταμούς Χούνζα και Σιόκ το καλοκαίρι.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της IPCC, ο όγκος των παγετώνων του βόρειου ημισφαιρίου θα μειωθεί κατά μέσο όρο 60% έως το 2050. Κατά το δεύτερο μισό του 21ου αιώνα, θα χρειαστεί συνεπώς περισσότερη και αποτελεσματικότερη διαχείριση των υδάτων για την αντιστάθμιση της φθίνουσας θερινής ποσότητας νερού στα ποτάμια. Διαφορετικά, η μείωση της διαθέσιμης ποσότητας νερού θα μειώσει σημαντικά τη γεωργική παραγωγή σε ορισμένες περιοχές.
Αλλαγή των εποχών
Μία από τις ήδη ορατές συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι η χρονική μετατόπιση των εποχών με κλιματολογικούς όρους (όχι αστρονομικούς). Ανάλογα με την περιοχή, η άνοιξη ξεκινά σχεδόν δύο εβδομάδες νωρίτερα, όπως φαίνεται, για παράδειγμα, από τη μεταναστευτική συμπεριφορά των αποδημητικών πουλιών. Μια μελέτη της συμπεριφοράς 130 ειδών ζώων έδειξε μια μέση μεταβολή της εποχικής συμπεριφοράς 3,2 ημερών ανά δεκαετία. Ζώα που ζουν βόρεια του 45ου παραλλήλου (περίπου στο ύψος του Τορίνου στη βόρεια Ιταλία) έδειξαν ακόμη και απόκλιση 4,4 ημερών ανά δεκαετία.
Οι φαινολογικές παρατηρήσεις στα φυτά δείχνουν επίσης φαινόμενα κλιματικής αλλαγής. Κατά μέσο όρο, τα φύλλα ξεδιπλώνονται και ανθίζουν πιο νωρίς κατά 2,4–3,1 ημέρες ανά δεκαετία στην Ευρώπη και κατά 1,2–2,0 ημέρες ανά δεκαετία στη Βόρεια Αμερική. Ο ετήσιος κύκλος της περιεκτικότητας σε διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, ο οποίος στο βόρειο ημισφαίριο φτάνει στο μέγιστο το χειμώνα, επιβεβαιώνει επίσης την πρόωρη άνοιξη. Η μείωση στο ελάχιστο του καλοκαιριού σημειώθηκε ήδη 7 ημέρες νωρίτερα από το 1960 στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Μια συνέπεια για την πανίδα είναι η αλλαγή των οικείων ρυθμών της. Για ορισμένα είδη πουλιών που μελετήθηκαν, όπως ο καλόγερος, διαπιστώθηκε ότι τα νεαρά του αγωνίζονταν όλο και περισσότερο με προβλήματα διατροφής. Δεδομένου ότι ο κύκλος ζωής ενός είδους κάμπιας που χρησιμεύει ως η κύρια πηγή τροφής για τα πουλιά αυτά είχε μετακινηθεί μπροστά στο χρόνο, τα πουλιά μπορούσαν να ακολουθήσουν μόνο μερικώς τη συμπεριφορά αναπαραγωγής τους, κι έτσι τα νεαρά έχαναν μια σημαντική πηγή τροφής.
Η μεγαλύτερη περίοδος βλάστησης αυξάνει την εξάτμιση μέσω της ανάπτυξης των φυτών, η οποία με τη σειρά της μπορεί να προωθήσει τις καλοκαιρινές ξηρασίες. Επιπλέον, παρατηρείται καθυστέρηση στις φθινοπωρινές φάσεις, ορατή από τις κορυφές των φύλλων που αλλάζουν χρώμα. Ωστόσο, αυτές οι αλλαγές ποικίλλουν ευρύτερα και δεν είναι τόσο έντονες όσο αυτές των φάσεων της άνοιξης. Στην Ευρώπη, ο χρόνος αποχρωματισμού του φυλλώματος έχει καθυστερήσει κατά 0,3-1,6 ημέρες ανά δεκαετία τα τελευταία 30 χρόνια. Συνολικά, η καλλιεργητική περίοδος έχει επιμηκυνθεί έως και 3,6 ημέρες ανά δεκαετία τις τελευταίες τρεις έως πέντε δεκαετίες.
Αλλαγή στα επίπεδα βροχόπτωσης: Ξηρασία και πλημμύρες
Η υπερθέρμανση του πλανήτη οδηγεί σε μια αλλαγή της κατανομής και της ποσότητας της βροχής. Η βροχόπτωση πέφτει σε διαφορετικά διαστήματα από ό, τι συνήθως στο παρελθόν ή ανακατανέμεται κατά τη διάρκεια των εποχών. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται από βροχοπτώσεις, όπως πλημμύρες ή ξηρασίες, μπορούν επίσης να αυξηθούν ή να μειωθούν σε μια Γη που θερμαίνεται.
Κατά τη χαρτογράφηση τάσεων μεγάλης κλίμακας για το ύψος της βροχόπτωσης από το 1900, υπάρχουν σαφείς περιφερειακές διαφορές. Ο Καναδάς, η Βόρεια Ευρώπη, οι Δυτικές Ινδίες και η Ανατολική Αυστραλία ειδικότερα έχουν περισσότερες βροχοπτώσεις, ενώ μειώσεις έως και 50% έχουν μετρηθεί ιδιαίτερα στη Δυτική και στην Ανατολική Αφρική και στη Δυτική Λατινική Αμερική. Σε σύγκριση με το 1980, σύμφωνα με μια πρότυπη μελέτη, η Ανατολική Αφρική θα παρουσιάσει περαιτέρω μείωση έως το 2050, όπως και η Κεντρική Αμερική και μια μεγάλη περιοχή που εκτείνεται από τη Νέα Ζηλανδία μέσω της Αυστραλίας και της Νέας Γουινέας έως την Ιαπωνία. Αντίθετα, αναμένεται σημαντική αύξηση για τα ανατολικά της Γροιλανδίας, για τμήματα της Λατινικής Αμερικής και της Δυτικής Αφρικής και ειδικά για τον Ειρηνικό Ωκεανό.
Όταν το 2002 αξιολογήθηκαν αρκετές χιλιάδες χρονοσειρές διαφορετικών κλιματικών δεικτών, προέκυψε ότι ο αριθμός των ημερών με ιδιαίτερα έντονη βροχόπτωση έχει αυξηθεί σημαντικά. Οι έντονες βροχές στη Μεγάλη Βρετανία σχεδόν διπλασιάστηκαν κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Κι ενώ το 7-8% της χειμερινής βροχόπτωσης ήταν στην κατηγορία των ισχυρών βροχοπτώσεων τη δεκαετία του 1960, το ποσοστό αυτό ήταν ήδη περίπου 15% τη δεκαετία του 1995. Οι χερσαίες περιοχές που έχουν πληγεί από ακραίες καιρικές συνθήκες έχουν επίσης αυξηθεί σημαντικά από το 1950, ακόμη και αν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τμήματα της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής. Οι άνθρωποι στην Αφρική είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι σε ακραία γεγονότα, καθώς υπάρχει μόνο ένα ανεπαρκώς ανεπτυγμένο σύστημα μετεωρολογικής παρακολούθησης, το οποίο συχνά οδηγεί σε καθυστερημένες και ανακριβείς πληροφορίες.
Έχει καταγραφεί ότι ο κύκλος του νερού της Γης αυξήθηκε κατά 4% μεταξύ 1950 και 2000. Με κάθε βαθμό θέρμανσης, ο κύκλος του νερού επιταχύνεται κατά περίπου 8%, γεγονός που αλλάζει τα πρότυπα καθίζησης και επιδεινώνει τις ανισορροπίες στην παγκόσμια παροχή νερού. Αυτό οδηγεί σε περισσότερη ξηρασία σε ήδη άγονες περιοχές και στην αύξηση των πλημμυρών σε περιοχές που είναι ήδη πλούσιες σε νερό.
Τέλος, από τη μελέτη 195 ποταμών καταγράφηκε αύξηση των πλημμυρών για 27 από αυτά, μείωση για 31, αλλά χωρίς σαφή τάση για τους υπόλοιπους 137. Αυτό που έχει παρατηρηθεί είναι ότι έχει καθιερωθεί μια παγκόσμια τάση για αύξηση των ιδιαίτερα σοβαρών πλημμυρών κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Αυτή η τάση είναι συνεπής με τις αναμενόμενες επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη και προβλέπεται να επιδεινωθεί τον 21ο αιώνα. Παράλληλα, οι ανθρώπινες παρεμβάσεις σε ποτάμια μπορούν επίσης να έχουν σημαντική επίδραση στη συχνότητα και στη σοβαρότητα των πλημμυρών και η αύξηση των οικισμών κοντά στους ποταμούς θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τις ζημίες που προκαλούνται από τις πλημμύρες.
Μεταβολή των κλιματικών ζωνών
Για κάθε βαθμό Κελσίου της υπερθέρμανσης του πλανήτη, αναμένεται αλλαγή στις κλιματικές ζώνες των 100–200 χλμ. προς τα βόρεια. Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2015, η υπερθέρμανση του πλανήτη μετατόπισε τις κλιματικές ζώνες σε θερμότερα, ξηρότερα κλίματα για το 5,7% της παγκόσμιας Γης κατά την περίοδο 1950-2010.
κέντρο|με-πλαίσιο|Μεταβολή των κλιματικών ζωνών σύμφωνα με το χειρότερο σενάριο (A1FI) της IPCC: +2,4 έως 6,4 °C έως το 2100 λόγω της έντονης οικονομικής και πληθυσμιακής αύξησης με εντατική κατανάλωση ορυκτής ενέργειας, από το 2050 μείωση των εκπομπών μέσω της χρήσης εναλλακτικών μορφών ενέργειας. Οι 13 κλιματικές ζώνες που εμφανίζονται προέκυψαν από την απλοποίηση της αποτελεσματικής [[Κλιματική ταξινόμηση Κέππεν|κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν-Γκάιγκερ.
{{legend|Cyan|Κλίμα πάγου - πολικό άνυδρο (επίσης σε ψηλά βουνά)}} {{legend|Plum|Κλίμα τούνδρας - υποπολικό άνυδρο (επίσης σε ψηλά βουνά)}} {{legend|#00b4b4|Κλίμα χιονιού - κρύο εύκρατα υγρό (επίσης στα βουνά)}} {{legend|Green|Μεικτό δασικό κλίμα - δροσερό μέτρια υγρό (επίσης σε χαμηλές οροσειρές)}} {{legend|Lightgreen|Φυλλοβόλο δασικό κλίμα - δροσερό εύκρατο ή υποτροπικό υγρό (επίσης σε χαμηλές οροσειρές)}} {{legend|Yellow|Κλίμα στέπας - δροσερό εύκρατο ή υποτροπικό ημιάνυδρο}} {{legend|#eae7cb|Έρημο κλίμα - δροσερό εύκρατο ή υποτροπικό άνυδρο}} {{legend|Dodgerblue|Κλίμα δάσους δάφνης - υποτροπικό υγρό (επίσης στα βουνά)}} {{legend|Lightpink|Μεσογειακό κλίμα - υποτροπικό ημιάνυδρο (επίσης στα βουνά)}} {{legend|Orange|Κλίμα ξηρού δάσους - υποτροπικό ή τροπικό μέτρια υγρό}} {{legend|#ee6655|Κλίμα θαμνώδους γης - υποτροπικό ή τροπικό ημίξηρο}} {{legend|#cc9922|Κλίμα σαβάνας - τροπικό, μέτρια υγρό}} {{legend|#225533|Κλίμα τροπικού δάσους - τροπικό υγρό}} ]]Οι κίνδυνοι για τα οικοσυστήματα σε μια θερμαινόμενη Γη αλλάζουν σημαντικά με την έκταση και το ρυθμό περαιτέρω αύξησης της θερμοκρασίας. Κάτω από τη θέρμανση του 1 °C, οι κίνδυνοι είναι συγκριτικά χαμηλοί, αλλά δεν μπορούν να παραμεληθούν για τα ευάλωτα οικοσυστήματα. Μεταξύ 1 °C και 2 °C αύξησης της θερμοκρασίας υπάρχουν μερικές φορές σημαντικοί κίνδυνοι σε περιφερειακό επίπεδο. Η θέρμανση άνω των 2 °C ενέχει τεράστιους κινδύνους για την εξαφάνιση πολλών ειδών ζώων και φυτών των οποίων οι βιότοποι δεν πληρούν πλέον τις απαιτήσεις τους. Αυτά τα είδη εκτοπίζονται ή μπορούν να εξαφανιστούν εάν δεν μπορούν να ακολουθήσουν τις γεωγραφικά μεταβαλλόμενες κλιματολογικές ζώνες. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη χλωρίδα. Άλλα είδη μπορούν να πολλαπλασιαστούν περισσότερο λόγω των αλλαγών των συνθηκών. Επιπλέον, εάν η θερμοκρασία αυξηθεί πάνω από 2 °C, υπάρχει ακόμη και η απειλή κατάρρευσης των οικοσυστημάτων, αυξημένη πείνα, προβλήματα επάρκειας νερού και περαιτέρω κοινωνικοοικονομικές ζημίες, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Όσο μεγαλύτερες είναι οι περιοχές μετάβασης μεταξύ των οριοθετούμενων μεγάλων οικοτόπων, τόσο χαμηλότερες θα είναι οι επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών. Οι ακόλουθες αλλαγές προβλέπονται για τις μεμονωμένες κλιματικές ζώνες:
Μια πρότυπη μελέτη που δημοσιεύθηκε στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας των Επιστημών (PNAS) το 2007 δείχνει δραστικές συνέπειες για τα έμβια όντα σε όλες τις κλιματικές ζώνες του κόσμου υπό τις συνθήκες της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Από βιολογική άποψη, οι τροπικές περιοχές είναι πιθανό να επηρεαστούν περισσότερο, διότι ιστορικά μέχρι στιγμής έχουν εκτεθεί στις λιγότερες διακυμάνσεις. Επομένως, η προσαρμοστικότητά τους χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά χαμηλή. Μέχρι το 2100, έως και το 39% της παγκόσμιας Γης απειλείται με την εμφάνιση εντελώς νέων τύπων κλίματος, ειδικά στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές, ακολουθούμενες από τις πολικές περιοχές και τα βουνά. Τα προηγούμενα κλίματα θα μπορούσαν να εξαφανιστούν έως και στο 48% της έκτασης και να αντικατασταθούν από άλλα.
Δασικές πυρκαγιές
Οι δασικές πυρκαγιές που δεν έχουν προκληθεί από τον άνθρωπο είναι φυσικές διεργασίες που συμβαίνουν ακανόνιστα και αναλαμβάνουν σημαντικές λειτουργίες στο δασικό οικοσύστημα. Λόγω του είδους της χρήσης των δασών και της καταστολής των μεγάλων πυρκαγιών κατά τον 19ο και τον 20ο αιώνα, σε πολλά δάση, ειδικά στις ΗΠΑ, η ποσότητα της βιομάζας του ξύλου στο δάσος έχει αυξηθεί. Εάν ξεσπάσει πυρκαγιά, αυτό οδηγεί σε βαρύτερες και ανεξέλεγκτες πυρκαγιές, όχι σπάνια με θανάτους και υψηλές υλικές ζημιές. Η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι επίσης πιθανό να συμβάλει στην αύξηση της συχνότητας των δασικών πυρκαγιών. Για παράδειγμα, στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξε μια αύξηση στον αριθμό, τη σοβαρότητα και τη διάρκεια των δασικών πυρκαγιών στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Αυτή η αύξηση σημειώθηκε σε περιοχές σχετικά ανέγγιχτες από τη αξιοποίηση των δασών, και σχετίζεται στενά με τις παρατηρούμενες αυξανόμενες θερμοκρασίες την άνοιξη και το καλοκαίρι και μια νωρίτερη χιονόπτωση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κλιματική αλλαγή
1966 Τριστάνος
Ο Τριστάνος (Tristan) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 14,031. Ανακαλύφθηκε το 1960 από τον Ολλανδοαμερικανό αστρονόμο Τομ Γκέρελς, που παρατηρούσε από το Αστεροσκοπείο του Πάλομαρ, καθώς και από το ζεύγος Ολλανδών αστρονόμων Κορνέλις Γιοχάνες βαν Χούτεν και Ίνγκριντ βαν Χούτεν-Γκρένεβελντ, και πήρε το όνομά του από τον ήρωα του ομώνυμου μεσαιωνικού θρύλου.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Τα φυσικά χαρακτηριστικά του Τριστάνου είναι άγνωστα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Τριστανος
Ντάρεμ (Βόρεια Καρολίνα)
Το Ντάρεμ (αγγλικά: Durham, North Carolina) είναι πόλη στην αμερικανική πολιτεία της Βόρειας Καρολίνας και η έδρα της κομητείας Ντάρεμ. Μικρά τμήματα των ορίων της πόλης εκτείνονται στην Κομητεία Όραντζ και στην Κομητεία Γουέικ. Με πληθυσμό 283.506 κατοίκων στην απογραφή του 2020, το Ντάρεμ είναι η 4η πολυπληθέστερη πόλη στη Βόρεια Καρολίνα και η 74η πολυπληθέστερη πόλη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πόλη βρίσκεται στο κεντροανατολικό τμήμα της περιοχής του Πίντμοντ κατά μήκος του ποταμού Ήνο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Βόρειας Καρολίνας
Πελαγαίος
«Πελαγαίος» είναι αρχαία ελληνική θρησκευτική επίκληση του θεού Ποσειδώνα. Απαντάται και «Πελάγιος», το δε θηλυκό του, «Πελαγαία» και «Πελαγία», ήταν θρησκευτική επίκληση τριών θεοτήτων της θεάς Αφροδίτη, της Ίσιδας στην αρχαία Αίγυπτο, και ακόμη της Σελήνης. Από τις επικλήσεις αυτές και οι τέσσερις παραπάνω θεότητες ονομάζονταν από τους αρχαίους και «Πελάγιες θεότητες».
Σήμερα με το όνομα «Πελαγία» φέρονται και τιμώνται τρεις Άγιες της Ορθόδοξης και Καθολικής Εκκλησίας, καθώς και πλήθος τοπωνυμιών, με κοινό χαρακτηριστικό ότι όλα είναι παραθαλάσσια. Αλλά και με το όνομα «Πελάγιος» φέρονται δύο Άγιοι και δύο Πάπες.
Στο όνομα αυτό παρατηρούνται έντονα σχέσεις Ελληνικής μυθολογίας και Χριστιανισμού.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Αρχαίες θρησκευτικές επικλήσεις
Παρεκκλήσιο Βασιλέως Όθωνος
Το Παρεκκλήσιο του Βασιλέως Όθωνος (στα γερμανικά: König-Otto-Kapelle) στο Κίφερσφελντεν της Βαυαρίας, είναι Καθολικό παρεκκλήσιο ανεγερθέν μεταξύ του 1834 και του 1836 για τον εορτασμό της αναχώρησης του Όθωνα της Βαυαρίας για την Ελλάδα, λίγο καιρό έπειτα από την εκλογή του στον θρόνο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χριστιανικοί ναοί στη Γερμανία
Οικογένεια Σκληρού
Οι Σκληροί (Εν. Σκληρός, θηλ. Σκλήραινα) ήταν βυζαντινή οικογένεια με αρμενική καταγωγή. Γενέτειρά τους ήταν είτε η Μικρά Αρμενία ή το Θέμα Σεβαστείας. Μέλη της οικογένειας ανέδειξαν πολλούς πολιτικούς και στρατιωτικούς στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Πρώτο γνωστό μέλος της οικογένειας αναφέρεται τον 9ο αιώνα, το μικρό του όνομα δεν έχει διασωθεί, και ήταν στρατηγός του Θέματος Πελοποννήσου.
Γνωστά μέλη της οικογένειας είναι οι:
Πηγές
Σκληρου
Νόμπελ (κρατήρας)
Ο Νόμπελ είναι κρατήρας πρόσκρουσης διαμέτρου 48 χλμ., ο οποίος βρίσκεται στην αθέατη από τη Γη πλευρά της Σελήνης. Βρίσκεται στο βόρειο όριο πελώριας περιοχής που καλύπτεται από τα ejecta που περιβάλουν την Ανατολική Θάλασσα (Mare Orientale). Στα νότια του σε μικρή απόσταση είναι ο μεγαλύτερων διαστάσεων κρατήρας Elvey και στα δυτικά-νοτιοδυτικά του ο κρατήρας Pease.
Το σχήμα του Νόμπελ είναι κυκλικό και το χείλος του έχει σημάδια διάβρωσης. Τρεις μικροί κρατήρες επικαλύπτουν το βόρειο χείλος. Το εσωτερικό είναι σχετικά επίπεδο και καλύπτεται από πολυάριθμους μικροσοπικούς κρατήρες.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Κρατήρες Σελήνης
Ρόμπερτ Μπάκλεϊ
Η Ρόμπερτ Ερλ Μπάκλεϊ (Αγγλικά: Robert Earl Buckley, γεννημένος 2 Μαΐου του 1981), είναι Αμερικανός ηθοποιός και μοντέλο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Φωτομοντέλα Κατηγορία:Αμερικανοί μοντέλα Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Έκδικος (Λακεδαιμόνιος)
Ο Έκδικος ήταν Λακεδαιμόνιος που στάλθηκε με οκτώ πλοία στη Ρόδο το 391 π.Χ. για να πολεμήσει τους δημοκρατικούς. Όταν έφτασε στην Κνίδο συνειδητοποίησε ότι οι εχθρικές δυνάμεις ήταν διπλάσιες από τις δικές του και προτίμησε να μείνει άπρακτος. Οι Λακεδαιμόνιοι όταν το έμαθαν έστειλαν τον Τελευτία με μεγαλύτερο στρατό για να τον ενισχύσουν.
Πηγές
Κατηγορία:Αρχαίοι Σπαρτιάτες
Ιστορική σημασιολογία
Ως ιστορική σημασιολογία (αγγλ. historical semantics, γαλλ. sémantique historique, γερμ. historische Bedeutungslehre) ορίζεται ο γλωσσολογικός κλάδος που μελετά το φαινόμενο της σημασιολογικής μεταβολής (αγγλ. semantic change, γαλλ. changement sémantique, γερμ. Bedeutungswandel), δηλ. τις αλλαγές σημασίας που υφίστανται τόσο οι λέξεις όσο και τα λεξιλογικά πεδία ή σύνολα κατά τον ρου τού χρόνου.
Περιορισμοί τής ιστορικής σημασιολογίας
Ο κλάδος τής ιστορικής σημασιολογίας, παρ’ ότι τείνει να έλκει αμέσως το ενδιαφέρον τού ευρύτερου κοινού, αποτελεί έναν από τους λιγότερο καλλιεργημένους τομείς στη σύγχρονη ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία. Ενώ οι προσεγγίσεις τής πραγματολογίας και της γνωσιακής γλωσσολογίας φαίνεται τώρα να τροφοδοτούν εκ νέου την έρευνα, η παρουσίαση ενός προτύπου ή συνόλου αρχών που θα περιγράφει και θα ταξινομεί τους διαύλους μεταβολής σημασίας εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο. Ως εκ τούτου, δεν προξενεί απορία ότι μερικοί μελετητές καταλήγουν να συμφωνήσουν με το συμπέρασμα του Beekes, ο οποίος υποστήριξε ότι η εν λόγω μελέτη «δεν προσφέρει καμιά ικανοποίηση στον συγκριτικό γλωσσολόγο· πρέπει να παραδεχθούμε ότι ως τώρα κανείς δεν έχει βρει μια πραγματικά ικανοποιητική μέθοδο προσέγγισης αυτών των θεμάτων». Στη σύγχρονη γλωσσολογία, ενώ εξακολουθούν να ερευνώνται οι τάσεις ή κανονικότητες των σημασιολογικών αλλαγών, περισσότερη έμφαση δίδεται πλέον στην ερμηνεία τους και στην προσκόμιση παράλληλων διαγλωσσικών στοιχείων, που να τις επιβεβαιώνουν.
Ορισμένες αιτίες που συνέβαλαν στην ακαθοριστία των αλλαγών σημασίας —και φαίνεται να είναι εγγενή στοιχεία τους— είναι οι ακόλουθες:
Αιτίες των σημασιολογικών μεταβολών
Κορυφαία συμβολή στην εξέταση αυτής της πλευράς των σημασιολογικών μεταβολών υπήρξε το άρθρο τού Γάλλου γλωσσολόγου Antoine Meillet “Comment les mots changent de sens” (Πώς οι λέξεις αλλάζουν σημασία), το οποίο δημοσιεύθηκε το 1921 και αποτελεί τη βάση στην οποία στηρίχθηκαν έκτοτε όλες οι σχετικές πραγματείες. Σε αυτό το άρθρο ο Meillet διακρίνει τρεις αιτίες σημασιολογικών μεταβολών, οι οποίες εμπλουτίστηκαν συν τω χρόνω με στοιχεία από τα πορίσματα της γλωσσολογικής ανάλυσης:
• Δομικές (structurelles): Οι ενδογλωσσικές αιτίες οφείλονται στη δομή τής γλώσσας και στην εγγενή διαφορά μεταξύ φωνημάτων / μορφημάτων και σημασιών. Ο περιορισμένος αριθμός φωνημάτων / μορφημάτων μιας γλώσσας καθιστά, ως συνέπεια, περιορισμένο και τον αριθμό δυνητικών στοιχείων τού γλωσσικού περιβάλλοντος. Από την άλλη πλευρά, δεν υπάρχει περιορισμός περιβάλλοντος ως προς τις σημασίες, πράγμα που κατ’ ουσίαν συνεπάγεται άπειρες δυνατότητες επαφής. Επιπλέον, επειδή οι λέξεις εντάσσονται σε πεδία σημασιών, τα μέλη ενός τέτοιου πεδίου αναμφισβήτητα αλληλεπιδρούν, αν και με τρόπο που γίνεται αισθητός στο λεξιλόγιο μόνον όταν η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί.
Αξιοσημείωτοι δομικοί μηχανισμοί που συντελούν στη μεταβολή σημασίας είναι η γραμματικοποίηση [grammaticalisation] και η επανανάλυση [reanalysis], οι οποίοι μελετώνται αυτοτελώς στη σύγχρονη γλωσσολογία.
Παράδειγμα
1967 Μέντσελ
μικρογραφία|Τρισδιάστατο μοντέλο του 1967 Μέντσελ Ο Μέντσελ (Menzel) είναι ένας αστεροειδής που περιφέρεται στην εσωτερική περιοχή της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών και έχει απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 12,168. Ανακαλύφθηκε το 1905 από τον Γερμανό αστρονόμο Μαξ Βολφ, που παρατηρούσε από τη Χαϊδελβέργη, και πήρε το όνομά του προς τιμή του Αμερικανού αστρονόμου Ντόναλντ Χάουαρντ Μέντσελ.
Ιστορική σημασιολογία
Αιτίες των σημασιολογικών μεταβολών
• Αναφορικές (referentielles): Πρόκειται για τις αλλαγές που αφορούν στο αντικείμενο αναφοράς, δηλ. στα ίδια τα πράγματα και, επομένως, στον υλικό πολιτισμό. Οι μεταβολές των υλικών αντικειμένων συμβαδίζουν με την ανάπτυξη, την τεχνολογική πρόοδο ή την εξέλιξη. Ωστόσο, συνήθως η γλώσσα αργεί να παρακολουθήσει αυτές τις αλλαγές, διότι εφαρμόζει την αρχή τής οικονομίας και, αντί να επινοεί νέα λεξήματα για κάθε αντικείμενο, επεκτείνει το σημασιολογικό πεδίο των ήδη υπαρχόντων. Τη σπουδαιότητα της συνεξέτασης λέξεων και αντικειμένων αναφοράς έφερε στην επιφάνεια την πρώτη δεκαετία τού 20ού αιώνα ο γλωσσικός και εθνογραφικός κλάδος «Λέξεις και Πράγματα» (Wörter und Sachen), ο οποίος έστρεψε την προσοχή στην παρακολούθηση του περιβάλλοντος εμφανίσεως μιας λέξης και έδειξε ότι η ιστορία της πρέπει να συμπεριλαμβάνει οπωσδήποτε την ιστορία τού πράγματος.
1967 Μέντσελ
Φυσικά χαρακτηριστικά
Τα κυρίως φυσικά χαρακτηριστικά του Μέντσελ είναι άγνωστα. Ο Μέντσελ περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του μία φορά κάθε 2 ώρες και 50,1 λεπτά, μία γρήγορη περιστροφή.
Ιστορική σημασιολογία
Αιτίες των σημασιολογικών μεταβολών
Παραδείγματα
1967 Μέντσελ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Μεντσελ
Ιστορική σημασιολογία
Αιτίες των σημασιολογικών μεταβολών
• Κοινωνικές (sociales): Εφόσον οι σχέσεις μεταξύ των μελών και των ομάδων μιας κοινωνίας αλλάζουν, οι μεταβολές αυτές καταλήγουν να αποτυπώνονται στο λεξιλόγιο. Ο καθορισμός των κοινωνικών ομάδων που χρησιμοποιούν μια λέξη και η αντίληψή τους για το λεξιλογικό πεδίο στο οποίο ανήκει βαθμηδόν επηρεάζουν τις σημασίες τής λέξεως. Αξιοσημείωτα στοιχεία που συμβάλλουν σε αυτές τις μεταβολές είναι το ύφος και το κύρος ενός όρου, καθώς και η εξειδίκευση της χρήσης του από συγκεκριμένες ομάδες (λ.χ. ειδικό επαγγελματικό λεξιλόγιο).
Ιδιαίτερα συχνή περίπτωση σημασιολογικής αλλαγής με κοινωνική αιτιολόγηση αποτελεί ο δανεισμός από γλώσσα ή κοινωνιόλεκτο υψηλότερου κύρους. Όταν μια γλώσσα ή κοινωνιόλεκτος κύρους χρησιμοποιείται εκ παραλλήλου με τη μητρική, ο ομιλητής τείνει να υιοθετεί όρους τού υψηλότερου στρώματος για το επίσημο λεξιλόγιο. Οι αντίστοιχοι όροι τής μητρικής γλώσσας, εφόσον δεν περιπέσουν σε αχρηστία, συχνά διατηρούνται με περιορισμένη σημασία στο καθημερινό λεξιλόγιο.
ΕΦΑΡΜΟΓΗ: Η γλωσσική επαφή τής Αγγλικής με γλώσσες που ομιλήθηκαν στις Βρετανικές Νήσους εξηγεί τα λεξιλογικά στρώματα που συναντούμε στη σύγχρονη Αγγλική, καθώς και πολλές μεταβολές σημασίας. Η Αγγλοσαξονική απώθησε την Κελτική, η οποία άφησε λίγα λεξιλογικά κατάλοιπα, αλλά εμπλουτίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τη γαλλογενή γλώσσα των Νορμανδών, οι οποίοι αποτέλεσαν την ανώτερη τάξη αυλικών και υπαλλήλων. Ως εκ τούτου, πλήθος λέξεων από τη Γαλλική και τη Μεσαιωνική Λατινική εισήλθαν στην Αγγλική απαρτίζοντας ένα ιδιαίτερο γλωσσικό επίστρωμα (superstratum) σε αυτήν και περιορίζοντας τον αγγλοσαξονικό ή τον σκανδιναβικό όρο σε σημασίες τής καθημερινότητας ή στη βασική λέξη τού πεδίου.