cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κέννυ Νταλγκλίς
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Λίβερπουλ Φ.Κ. Κατηγορία:Σκωτσέζοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Σκωτσέζοι προπονητές ποδοσφαίρου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σέλτικ Γλασκώβης Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Λίβερπουλ Φ.Κ. Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Μπλάκμπερν Ρόβερς Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Νιούκασλ Γιουνάιτεντ Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Σέλτικ Γλασκώβης Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Σκωτίας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1982 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1978 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1974 Κατηγορία:FIFA 100 Κατηγορία:Προπονητές της Πρέμιερ Λιγκ
Λα Τρινιτέ (Μαρτινίκα)
Το Λα Τρινιτέ (γαλλικά: La Trinité) είναι γαλλική κοινότητα στον υπερπόντιο νομό και περιοχή της Μαρτινίκας.
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Τρινιτεέν (γαλλικά: Trinitéens).
Γεωγραφία
Η Λα Τρινιτέ βρίσκεται κεντρο-ανατολικά της Μαρτινίκης και νοτιοανατολικά του Διαμερίσματος Λα Τρινιτέ. Βρίσκεται βορειοανατολικά της Λερό, νοτιοανατολικά της Σαιντ-Μαρί και βορειοδυτικά της Λα Ρομπέρ. Βρίσκεται συντεταγμένες 14.73333°N, -60.96667°W.
Μίμης Πλέσσας
Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 12 Οκτωβρίου του 1924 στην Αθήνα. Φοίτησε στο Λεόντειο Λύκειο και στη συνέχεια σπούδασε στη Φυσικομαθηματική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη συνέχεια πήγε στις ΗΠΑ για συνέχιση σπουδών. Σε πολύ μικρή ηλικία έγινε ο πρώτος σολίστ πιάνου στο τότε Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας. Το 1952, σε ηλικία 28 ετών, τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο μουσικής του Πανεπιστημίου της Μινεσότα και την επόμενη χρονιά κατετάγη πέμπτος πιανίστας στις ΗΠΑ. Το 1952 άρχισε επίσης την ενασχόληση του με τη σύνθεση και από το 1956 ως μαέστρος και συνθέτης.
Καριέρα
Η καλλιτεχνική και συνθετική του δραστηριότητα καλύπτει, τα τελευταία 50 χρόνια, όλους τους τομείς της μουσικής, στο θέατρο, τον κινηματογράφο, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Έχει συνεργαστεί με πληθώρα κορυφαίων τραγουδιστών, πολλούς από τους οποίους ανέδειξε μέσα από τα τραγούδια του. Ασχολήθηκε επίσης με τη σύνθεση μουσικής για ταινίες και θεατρικές παραστάσεις, έχοντας στο ενεργητικό του 104 ταινίες και 70 παραστάσεις. Έγραψε επίσης τη μουσική και τα τραγούδια για την τηλεοπτική σειρά Τα παιδιά της Νιόβης. Έχει διευθύνει πολλές από τις μεγαλύτερες ορχήστρες στον κόσμο, σε έργα του και διακρίθηκε αφενός για τη θεατρική του προσφορά στο Παρίσι το 1958, και για την κινηματογραφική του στο Εδιμβούργο και τις ΗΠΑ το 1964 και 1965 αντίστοιχα. Αυτών ακολούθησαν πάμπολλες διακρίσεις ελληνικές και ξένες.
Ο Μίμης Πλέσσας υπήρξε ο παραγωγός της ιστορικής ραδιοφωνικής εκπομπής Σε 30 δευτερόλεπτα που ήταν μια εκπομπή βράβευσης γνώσεων με διάφορα δώρα, (ραδιόφωνα και βιβλία), στη δεκαετία του 1960 - 1970. Συμμετείχε σε πλείστες διεθνείς και ελληνικές επιτροπές κρίσης καλλιτεχνικών γεγονότων. Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρίας Θεατρικών Συγγραφέων, της Εταιρίας Μουσικοσυνθετών Στιχουργών Ελλάδος, της ΕΡΓΗΜ (σύγχρονης μουσικής) και πολλών άλλων καλλιτεχνικών συλλόγων. Επίσης, ομιλεί αγγλικά και γαλλικά και είναι μόνιμος κάτοικος της Αθήνας.
Από το 2010 έχει αναγορευτεί επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών ενώ είναι και διδάκτωρ Χημείας του Πανεπιστημίου Κορνέλ των ΗΠΑ.
Είναι παντρεμένος με την Λουκίλα Καρρέρ, με την οποία απέκτησε μια κόρη το 1998. Γιος του από προηγούμενο γάμο του, είναι ο μουσικοσυνθέτης Αντώνης Πλέσσας (Τρεις Χάριτες).
Διακρίσεις
Ο Μίμης Πλέσσας έχει τιμηθεί επανειλημμένα τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Συνολικά έχει λάβει έξι διακρίσεις στην Ελλάδα (Αθήνα και Θεσσαλονίκη 1959, 1963, 1964 και 1967) και επτά διεθνείς διακρίσεις (Βαρκελώνη το 1960, Βαρσοβία το 1962, Βέλγιο το 1963, Ιταλία (Άλτο Μόντε) 1964, ΗΠΑ το 1965, Παρίσι το 1968 και Τόκιο το 1970). Έχει λάβει, επίσης, τόσο χρυσούς όσο και πλατινένιους δίσκους. Ενδεικτικά αναφέρονται:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες συνθέτες Κατηγορία:Έλληνες τραγουδοποιοί Κατηγορία:Έλληνες συνθέτες μουσικής ταινιών Κατηγορία:Βραβευμένοι με Αρίων
Δυτικός γορίλας
Ο δυτικός γορίλας (Gorilla gorilla) είναι το ένα από τα δύο είδη γορίλα που υπάρχουν στις μέρες μας. Δεν παρουσιάζει σημαντικές διάφορες εξωτερικά με τον ανατολικό γορίλα, εκτός από κάποιες διάφορες όσον αφορά το κρανίο και τα δόντια. Οι δυτικοί γορίλες ανήκουν στους ανθρωποειδείς πιθήκους, στην ίδια κατηγορία δηλαδή με τους ουρακοτάγκους και τους χιμπατζήδες.
Οι κύριες απειλές για αυτό το ζώο είναι η αποψίλωση των δασών και το κυνήγι για το κρέας και μέλη του σώματός τους, ενώ τα μικρά τους πωλούνται ως κατοικιδια,
Χαρακτήρας και συμπεριφορά
Παρά το άγριο παρουσιαστικό τους, οι γορίλες είναι φυλή συχνά ζώα και δεν επιτίθενται εκτός εάν απειληθούν. Τα αρσενικά, όταν αισθανθούν τον κίνδυνο, κραυγάζουν, χτυπούν το στήθος τους και σπάνε κλαδιά. Αν και φυτοφάγο, ο γοριλας έχει δυνατό δάγκωμα.
Οι γορίλες είναι κοινωνικά ζώα και ζουν σε μεγάλες ομάδες στα τροπικά Δύση της κεντρικής Αφρικης. Την ομάδα την καθοδηγεί ένα κυρίαρχο αρσενικό, ενώ τα υπόλοιπα μέλη της είναι νεαρά αρσενικά και θηλυκά με τα μικρά τους.
Γοριλας δυτικος
Ντάβιντ Μπεκ
Ο Ντάβιντ Μπεκ (David Beck ή Beek, 25 Μαΐου 1621 – 20 Δεκεμβρίου 1656), ήταν Ολλανδός ζωγράφος πορτρέτων της Ολλανδικής Χρυσής Εποχής.
Βιογραφία
αριστερά|μικρογραφία| Πορτρέτο της [[Χριστίνα της Σουηδίας|Βασίλισσας Χριστίνας της Σουηδίας]] Ο Μπεκ γεννήθηκε στο Ντελφτ και πήρε το όνομά του από τον θείο του, γνωστό ποιητή από το Άρνεμ. Ήταν γιος διευθυντή σχολείου στο Ντελφτ, όπου διδάχθηκε ζωγραφική από τον Μίχιελ φαν Μίρεφελντ, διακεκριμένο Ολλανδό προσωπογράφο. Στα τέλη του 1640 μετακόμισε στο Λονδίνο για να ενταχθεί στο εργαστήριο του Άντονι βαν Ντάικ ως μαθητής και βοηθός, αλλά είχε λίγο χρόνο να μάθει από τον ίδιο τον βαν Ντάικ, καθώς ο τελευταίος αρρώστησε και πέθανε το 1641. Ο Μπεκ είχε ελευθερία του χεριού και ετοιμότητα, ή μάλλον ταχύτητα εκτέλεσης, για την οποία ο βαν Ντάικ ήταν τόσο αξιοσημείωτος, σε τέτοιο βαθμό που όταν ο Κάρολος Α΄ της Αγγλίας παρατήρησε τον ταχύτατο τρόπο της ζωγραφικής του Μπεκ, αναφώνησε, «Μα τον Θεό! Μπεκ, πιστεύω ότι θα μπορούσες να ζωγραφίζεις ενώ ιππεύεις!" και του ζήτησε να διδάξει σχέδιο τους γιους.
Δίδαξε σχέδιο στον Κάρολο Β' της Αγγλίας και τους αδελφούς του Ιάκωβο Β' της Αγγλίας, και τον Ερρίκο Στιούαρτ, Δούκα του Γκλώστερ. Μετά το ξέσπασμα του αγγλικού εμφύλιου πολέμου που τελικά οδήγησε στην εκτέλεση του προστάτη του Καρόλου Α΄, ο Μπεκ έφυγε από την Αγγλία για να ταξιδέψει στις Αυλές της Ευρώπης. Το 1647, διορίστηκε ζωγράφος πορτρέτου και valet de chambre στη βασίλισσα Χριστίνα της Σουηδίας στη Στοκχόλμη, και ζωγράφιζε πορτρέτα των περισσότερων από τους ηγέτες της Ευρώπης για να κοσμήσει την πνακοθήκη της.
Η Χριστίνα τον έστειλε σε περιοδεία στις ευρωπαϊκές Αυλές, προφανώς και για πολιτικούς λόγους. Ενώ ήταν άρρωστος στη Γερμανία, θεωρήθηκε νεκρός και τον προετοιμαζαν για ταφή, αλλά ανέρρωσε και σταδιακά η υγεία του αποκαταστάθηκε. Μπήκε ξανά στην Αυλή της Χριστίνας στη Ρώμη το 1655, την ακολούθησε στη Γαλλία το 1656. Ζήτησε την άδειά της για να επισκεφθεί τους φίλους και την οικογένειά του στις Κάτω Χώρες, κάτι που σύμφωνα με την Άρνολντ Χαουμπράκεν ήταν αντίθετο με τις επιθυμίες της. Υπάρχει η υποψία ότι ο θάνατός του στη Χάγη την ίδια χρονιά οφείλεται σε δηλητηρίαση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ολλανδοί ζωγράφοι Κατηγορία:Ολλανδοί ζωγράφοι της Χρυσής Εποχής
Ούζο
μικρογραφία|299x299εσ Το ούζο είναι ποτό που παράγεται από την απόσταξη κυριως των υποπροϊόντων του κρασιού και πιο σπάνια σιτηρών και από το οινόπνευμα που προέρχεται από τα υποπροϊόντα κατεργασίας των ζαχαρότευτλων  (μελάσα). Τοποθετείται σε χάλκινα καζάνια και αρωματίζεται μέσω της διαδικασίας της απόσταξης με βότανα και καρπούς, με κυρίαρχο το γλυκάνισο που του δίνει αυτή τη χαρακτηριστική γεύση.
Παράγεται αποκλειστικά στην Ελλάδα, όπου και καταναλώνεται ευρέως, ενώ εξάγεται και στο εξωτερικό. Ανήκει στην κατηγορία των απεσταγμένων ανισούχων αλκοολούχων και οινοπνευματωδων ποτών. Ιδιαίτερα γνωστό είναι το ούζο που παράγεται στη Λέσβο. Ανισούχα ποτά συναντάμε και σε άλλες χώρες της Μεσογείου, όπως είναι το παστίς στη Γαλλία και η Σαμπούκα στην Ιταλία.
Ονομασία
Η προέλευση της ονομασίας του ούζου δεν είναι γνωστή με απόλυτη σιγουριά. Έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις για την προέλευση της λέξης ούζο. Οι απόψεις αυτές έχουν περισσότερο λαογραφικό χαρακτήρα χωρίς να υπάρχει κάποια επικρατέστερη.
Μια από τις θεωρίες είναι η εξής: Η Μασσαλία αποτέλεσε τον πρώτο προορισμό εξαγωγών της Ελλάδας. Στα κιβώτια που εξάγονταν, αναγραφόταν η φράση "uso di Massalia", δηλαδή "προς χρήση στη Μασσαλία". Λόγω της υψηλής ποιότητας των προϊόντων που εξάγονταν εκεί, η φράση αυτή έγινε συνώνυμη της καλής ποιότητας. Μια λαϊκή παράδοση του Τυρνάβου λέει ότι επί τουρκοκρατίας έφτασε εκεί ένας Οθωμανός γιατρός ο Σταυράκ Μπέης. Στην πόλη τότε συνήθιζαν να πίνουν ένα τοπικό ποτό που έμοιαζε με το ούζο. Ο Σταυράκ μπέης βρέθηκε κάποια μέρα στο σπίτι του πρόκριτου Αντώνη Μακρή με τον οποίο διατηρούσε φιλία. Τον συμβούλεψε να προσθέσει στην απόσταξη ένα ακόμη αρωματικό βότανο, το οποίο κι έκανε, δημιουργώντας το σημερινό ούζο. Ο Μακρής μόλις δοκίμασε το νέο απόσταγμα του άρεσε και φώναξε: «Μωρέ τί´ναι τούτο; Ούζο Μασσαλίας!», εννοώντας με τη φράση αυτή ότι ήταν εκλεκτής ποιότητας. Στη συνέχεια, η λέξη "Μασσαλία" έφυγε και έμεινε η λέξη uso=ούζο που στο εξής χαρακτήριζε το ποτό. Έτσι επικράτησε η ονομασία του.
Σύμφωνα με μία άλλη άποψη, η λέξη ούζο προέρχεται από το τούρκικο üzüm, το οποίο σημαίνει "τσαμπί σταφύλι" και "αφέψημα από σταφίδες". (βλ. Sir G. Clauson, An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, Oxford 1972, σελ. 288).
Αναγνωρισμένη Γεωγραφική Ένδειξη
Tο όνομα και η προέλευση του Ούζου προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ( ΓΕ - Γεωγραφική Ένδειξη), κάτι που σημαίνει ότι μόνο το ούζο που έχει παραχθεί στην Ελλάδα ή στην Κύπρο μπορεί να ταυτοποιηθεί με αυτήν την ονομασία. Στον ευρωπαϊκό κατάλογο αναγνωρισμένων γεωγραφικών ενδείξεων αλκοολούχων ποτών έχουν ενταχθεί το Ούζο Πλωμαρίου, Μυτιλήνης, Μακεδονίας, Θράκης και Καλαμάτας.
Πατρίδα του ούζου
Το νησί της Λέσβου και ειδικότερα το Πλωμάρι θεωρείται η πατρίδα του ούζου. Η περιοχή έχει μακρά παράδοση στην παραγωγή του Ούζου. Σε όλο το νησί παράγονται 12 διαφορετικά ούζα μεταξύ των οποίων το ούζο Πλωμαρίου, ούζο Βαρβαγιάννη κ.α. Η παραγωγή ούζου στη Λέσβο καλύπτει το 50% της συνολικής παραγωγής στην Ελλάδα. Εδώ, το Ούζο ξεκίνησε να παράγεται το 19ο αιώνα από ελληνικές οικογένειες και αποστάζεται μέχρι και σήμερα με τον ίδιο παραδοσιακό τρόπο. Το ούζο αγαπήθηκε από Έλληνες και ξένους και έχει χαρακτηριστεί το εθνικό ποτό της Ελλάδας.
Ιστορία
Οι απαρχές της ιστορίας του ούζου είναι άγνωστες. Εικάζεται ότι το ποτό παραγόταν σε παρόμοια μορφή από την αρχαιότητα ακόμα. Το σίγουρο πάντως είναι ότι ήδη ήταν γνωστό την περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Κατά την Οθωμανική περίοδο το ούζο ήταν διαδεδομένο στις περιοχές της σημερινής Τουρκίας, αλλά και σε περιοχές της Μέσης Ανατολής. Η παραγωγή του ούζου αυξήθηκε και εξαπλώθηκε τοπικά στην Ελλάδα μετά την ανεξαρτησία της χώρας από τους Οθωμανούς.
Παραγωγή
alt=άμβυκας|thumb|257x257px|Χάλκινος άμβυκας απόσταξης ούζου Το Ούζο προέρχεται από απόσταξη αλκοόλης γεωργικής προέλευσης (π.χ. όπως τα σιτηρά), παρουσία διάφορων αρωματικών βοτάνων (κορίανδρος, μάραθος, αστεροειδής γλυκάνισος, νυχάκι, ρίζα αγγελικής, κακουλές, κανέλα, μοσχοκάρυδο κ.ά.) με κυρίαρχο το γλυκάνισο.
Η απόσταξη γίνεται σε ειδικούς αποστακτήρες (καζάνια/άμβυκες), οι οποίοι είναι κατά παράδοση φτιαγμένοι από χαλκό.
Το καλό ούζο
Το να φτιαχτεί καλό Ούζο δεν είναι εύκολη υπόθεση. Υπάρχουν πολλές παράμετροι και προϋποθέσεις, οι βασικότερες εκ των οποίων είναι:
Εμφιάλωση
Το εμφιαλωμένο ούζο είναι σήμερα η μόνη νόμιμη μορφή διακίνησης του προϊόντος. Η εμφιάλωση αποκλείει το ενδεχόμενο νοθεύσεων, επικίνδυνων για την υγεία, ενώ προστατεύει το ούζο από εξωγενείς παράγοντες. Τέλος, το εμφιαλωμένο ούζο παράγεται στα πλαίσια όλων των ελέγχων που υφίσταται ένα επίσημο αποσταγματοποιείο.
Κατανάλωση
Το ούζο συνοδεύεται συνήθως από ποικιλία μεζέδων, όπως παστά, οστρακοειδή, μαλάκια, σαλάτες, ελιές, κ.ά. Σερβίρεται σε ψηλόλιγνα ποτήρια και προστίθεται σε αυτό δροσερό νερό ή/και πάγος. Ο ενδεδειγμένος τρόπος σερβιρίσματος είναι: Πρώτα η προσθήκη του ούζου στο ποτήρι, στη συνέχεια η προσθήκη κρύου νερού και στο τέλος, αν το επιθυμούμε, η προσθήκη του πάγου. Με τον τρόπο αυτό κρυώνει σταδιακά το ούζο, εξασφαλίζοντας καλύτερη απελευθέρωση των αρωμάτων του. Μετά την προσθήκη νερού το ούζο εμφανίζει χαρακτηριστικό γαλάκτωμα, που οφείλεται στο γλυκάνισο που περιέχει.
Μουσεία
Στην Ελλάδα λειτουργούν δύο Μουσεία Ούζου και τα δύο στην περιοχή του Πλωμαρίου. Το Μουσείου Ούζου της Ποτοποιίας Πλωμαρίου Ισιδώρου Αρβανίτου με την ονομασία «Ο Κόσμος του Ούζου» που ιδρύθηκε το 2015 και το Μουσείο Ούζου της Ποτοποιίας Βαρβαγιάννη που ιδρύθηκε το 1996.
Εξαγωγές
Το ούζο σήμερα εξάγεται σε πάνω από 40 χώρες παγκοσμίως με κυριότερη αγορά αυτή της Γερμανίας και αποτελεί έναν άξιο πρεσβευτή της Ελλάδας στο εξωτερικό.
Δείτε Επίσης
Κατηγορία:Ελληνική κουζίνα Κατηγορία:Κυπριακή κουζίνα Κατηγορία:Αλκοολούχα ποτά
Απολλώνιος ο Περγαίος
Ο Απολλώνιος ο Περγαίος (ή Περγεύς) υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες μαθηματικούς – γεωμέτρες και αστρονόμους της αλεξανδρινής εποχής. Γεννήθηκε περί το 260 π.Χ. (ή σύμφωνα με άλλους μελετητές περί το 246 με 221 π.Χ.), στην Πέργη της Παμφυλίας, μια πόλη κοντά στην Αττάλεια της Μ. Ασίας. Σπούδασε και δίδαξε στην Αλεξάνδρεια κοντά στους συνεχιστές του Ευκλείδη και συνέγραψε γύρω στα 21 έργα μαθηματικών, γεωμετρίας, αστρονομίας και μηχανικής, που χωρίζονταν σε υποκατηγορίες τόμων εκ των οποίων διασώθηκαν μόνο τέσσερα με γνωστότερο εξ’ αυτών το έργο «Κωνικά» το οποίο αποτελείται από 8 βιβλία.
Δίδαξε στο Μουσείο της Αλεξάνδρειας στην «Αίθουσα 5» εξ ου και του προσδόθηκε το προσωνύμιο Απολλώνιος ο Ε΄. Οι σύγχρονοι του έτρεφαν μεγάλο θαυμασμό για το έργο του, τόσον ώστε τόλμησε να ασκήσει κριτική σε έργα του Ευκλείδη και ενίοτε να προτείνει ριζικές τροποποιήσεις σε μερικά σημαντικά τμήματα των ευκλείδειων «Στοιχείων». Ο μαθηματικός – ιστορικός Πάππος ο Αλεξανδρινός (3ος αι. μ.Χ.) τον περιγράφει ως υπερόπτη στον χαρακτήρα αναφέροντας ότι υποτιμούσε τους άλλους γεωμέτρες, και ότι κατά πάσα πιθανότητα πυροδότησε εξ αφορμής αυτού τον Αρχιμήδη να αποστείλει δι´ αλληλογραφίας στον Ερατοσθένη, εκουσίως λαθεμένα θεωρήματα «για τον έλεγχο των γνώσεων εκείνων των καθηγητών του Μουσείου που θεωρούσαν τον εαυτό τους ως αυθεντίες». Εικάζεται ότι υπήρξε νεότερος του Αρχιμήδη σε ηλικία, γεγονός που προκύπτει απ’ το ότι ο Αρχιμήδης ονομάζει την παραβολή ως «ορθογωνίου κώνου τομή», ενώ από την Απολλωνίου και έπειτα εποχή καθιερώθηκαν οι νεότερες ορολογίες «παραβολή», «έλλειψη», «υπερβολή».
Επιστημονικό Έργο
Καταπιάστηκε με το Δήλιο πρόβλημα το οποίο και έλυσε με τη βοήθεια της τομής ενός κύκλου και μιας υπερβολής, καθώς επίσης έθεσε και επέλυσε το Απολλώνιο πρόβλημα στην αγνοουμένη πραγματεία του "Επαφαί". Στην Αστρονομία υπήρξε ο πρώτος θεωρητικός, υποστηρικτής κατά άλλους του γεωκεντρικού συστήματος και κατά τον Ιππόλυτο του ηλιοκεντρικού, καθώς επίσης και εισηγητής των «έκκεντρων κύκλων και επικύκλων», για την ερμηνεία των κινήσεων του ουρανού και των πλανητών κατά τρόπο σύμφωνο με τις παρατηρήσεις. Συνέταξε πίνακες για τη Σελήνη και υπολόγισε τον λόγο του μήκους του κύκλου προς τη διάμετρο του (τον αριθμό π) με μεγάλη προσέγγιση. Υπήρξε ο εφευρέτης και κατασκευαστής του πρώτου ηλιακού ρολογιού και υπολόγισε την απόσταση Γης - Σελήνης σε 50.000 στάδια. μικρογραφία|Παραβολική σχέση με περιοχές ενός τετραγώνου και ορθογωνίου παραλληλογράμμου, που ενέπνευσε τον Απολλώνιο να δώσει στην παραβολή το σημερινό της όνομα.
Κωνικά
Στο σημαντικότερο έργο του, Κωνικά (" Σχετικά με τις κωνικές τομές"), αφιερώθηκε σε διεξοδικές έρευνες για τις κωνικές τομές,, τον προσδιορισμό των ορίων και τα προβλήματα ελαχίστου-μεγίστου. Τα τρία πρώτα βιβλία του είναι αφιερωμένα στον μαθηματικό Ευδήμο, ενώ τα υπόλοιπα σε κάποιον Άτταλο, ο οποίος μάλλον δεν ταυτίζεται με τον βασιλιά. Απέδειξε ότι οι τέσσερις διαφορετικές κωνικές τομές (έλλειψη, κύκλος, παραβολή και υπερβολή), των οποίων τα ονόματα και τους ορισμούς εισήγαγε, προέρχονται από τον ίδιο γενικό τύπο κώνου. Σύμφωνα με τον Zeuthen ήταν ήδη εξοικειωμένος με την έννοια των συντεταγμένων. Ο Απολλώνιος έδωσε επίσης το όνομά του στον Απολλώνιο κύκλο, στο Απολλώνιο πρόβλημα και στο Απολλώνιο θεώρημα.
Στην αστρονομία, ο Απολλώνιος συνέβαλε στη θεωρία του επίκυκλου και απέδειξε τη σύνδεσή της με τη θεωρία του έκκεντρου. Έτσι εξήγησε την ανάδρομη κίνηση των πλανητών και την ακανόνιστη κίνηση της Σελήνης. Η μέθοδός του για τον υπολογισμό της "εξίσωσης του κέντρου" υιοθετήθηκε και αναπτύχθηκε μεταξύ άλλων από τον Ίππαρχο και τον Κλαύδιο Πτολεμαίο. Λέγεται επίσης ότι ανέπτυξε ένα βελτιωμένο ηλιακό ρολόι με ωριαίες γραμμές σε κωνικές τομές.
Τα βιβλία 5 έως 8 των κωνικών τομών θεωρήθηκαν για πολύ καιρό χαμένα (και αρκετοί μαθηματικοί του 17ου αιώνα προσπάθησαν να τα βρουν). Στις αρχές του 18ου αιώνα έγιναν προσπάθειες ανακατασκευής τους (π.χ. από τον Φραγκίσκο Maurolicus), ώσπου βρέθηκε ένα αραβικό χειρόγραφο (μετάφραση των βιβλίων 5 έως 7 από τον Θαμπίτ ιμπν Κούρρα, με την επιμέλεια των αδελφών Μπανού Μούσα) στη Βιβλιοθήκη Ιατρική Λαυρεντζιάνα της Φλωρεντίας. Περιείχε τα βιβλία 5 έως 7, τα οποία θεωρούνταν χαμένα και των οποίων η μετάφραση δημοσιεύθηκε στη Φλωρεντία το 1661 από τους Τζιοβάνι Αλφόνσο Μπορέλι και Αβραάμ Εκτσελλένσις. Το βιβλίο 8 θεωρείται χαμένο, αλλά έχουν γίνει προσπάθειες ανακατασκευής του.
Τα βιβλία 1 έως 4 πραγματεύονται, ως εισαγωγή, τη στοιχειώδη θεωρία των κωνικών τομών, και μεγάλο μέρος του υλικού ήταν ήδη γνωστό στον Ευκλείδη (όπως γράφει ο ίδιος ο Απολλώνιος), αλλά το βιβλίο 3 περιέχει επίσης νέα αποτελέσματα. Φαίνεται ότι υπήρχαν προκαταρκτικές εκδόσεις των βιβλίων 1 και 2 τις οποίες κυκλοφόρησε ο Απολλώνιος και στις οποίες βασίζονται ορισμένα από τα σωζόμενα χειρόγραφα. Τα Βιβλία 5 έως 7 περιέχουν εντελώς νέο και κατά τα άλλα άγνωστο υλικό του Απολλώνιου, για παράδειγμα για τις κανονικές των κωνικών στο Βιβλίο 5, οι οποίες προβλέπουν τη μεταγενέστερη κατασκευή της εμπλοκής των κωνικών. Στην παρουσίασή του, ο Απολλώνιος ακολουθεί το ύφος των Στοιχείων του Ευκλείδη.
Ο Πάππος Αλεξανδρείας αναφέρει τους τίτλους άλλων έργων του Απολλώνιου. Από τον Πάππο, τον Πρόκλο και άλλους σώζονται μόνο αποσπάσματα, με εξαίρεση ένα αραβικό χειρόγραφο του De Rationis Sectione που χρονολογείται από τον 10ο αιώνα (άλλα αραβικά χειρόγραφα μπορεί να υπήρχαν σύμφωνα με τον Ibn al-Nadim, αλλά δεν σώζονται). Ο Πάππος αναφέρει επίσης τα De spatii sectione (τομή μιας επιφάνειας), De sectione determinata, De Tactionibus (για τις επαφές, ένα απολλώνιο πρόβλημα), De Inclinationibus (κλίσεις), De locis planis (επίπεδες θέσεις) , το καθένα σε δύο βιβλία. Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος μετέδωσε δύο διδάγματα που προέρχονται από ένα χαμένο αστρονομικό βιβλίο του Απολλώνιου.
Άλλα βιβλία του Απολλώνιου είναι γνωστά μόνο από τους τίτλους τους: ο Υψικλής αναφέρει ένα έργο στο οποίο ο Απολλώνιος συγκρίνει το δωδεκάεδρο και το εικοσάεδρο εγγεγραμμένο σε σφαίρα- ο Μαρίνος αναφέρει σε ένα σχόλιο στον Ευκλείδη ένα γενικό έργο του Απολλώνιου για τα θεμέλια των μαθηματικών (έννοια των αξιωμάτων, ορισμοί κ.λπ.)- σύμφωνα με τον Πρόκλο, έγραψε ένα βιβλίο για τους άρρητους αριθμούς και για την έλικα σε κύλινδρο. Έγραψε επίσης ένα βιβλίο για τα εστιακά κάτοπτρα και, σύμφωνα με τον Ευτόκιο, έδωσε σε ένα βιβλίο του καλύτερη προσέγγιση του π \pi από τον Αρχιμήδη.
Ο Ευτόκιος έγραψε ένα σχόλιο για τα τέσσερα πρώτα βιβλία των κωνικών τομών.
Επιρροές
Τα έργα του άσκησαν έντονη επιρροή σε μεταγενέστερους Έλληνες μελετητές και επιστήμονες όπως στον Πτολεμαίο, αλλά και της Δύσης όπως στους Francesco Maurolico (Φραγκίσκος Μαυρόλυκος), Johannes Kepler (Κέπλερ), Isaac Newton (Νεύτων) και René Descartes (Καρτέσιος). Ο Απολλώνιος στο "Κωνικά" αναπτύσσει περαιτέρω μια μέθοδο που είναι τόσο παρόμοια με την αναλυτική γεωμετρία, ώστε πιστεύεται κάποιες φορές πως με τις εργασίες του είχε προαναγγείλει και προβλέψει τις ιδέες του Καρτέσιου 1800 χρόνια νωρίτερα.
Κατάλογος Συγγραφικών Έργων
Διασώθηκαν τα εξής έργα του:
Πριγκιπάτο της Καταλωνίας
Το Πριγκιπάτο της Καταλωνίας (καταλανικά: Principat de Catalunya, οξιτανικά: Principautat de Catalonha) είναι ένα ιστορικό έδαφος και μεσαιωνική και πρώιμη σύγχρονη πολιτική οντότητα στη βορειοανατολική Ιβηρική Χερσόνησο, κυρίως στην Ισπανία, με ένα γειτονικό τμήμα, στη νότια Γαλλία. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του βρισκόταν σε δυναστική ένωση με το Βασίλειο της Αραγωνίας αποτελώντας από κοινού το Στέμμα της Αραγωνίας. Μεταξύ του 13ου και του 18ου αιώνα συνόρευε με το Βασίλειο της Αραγωνίας στη δύση, το Βασίλειο της Βαλένθια στον νότο, το Βασίλειο της Γαλλίας και τη φεουδαρχική κυριότητα της Ανδόρρας στα βόρεια, ενώ βρεχόταν από τη Μεσόγειο θάλασσα προς τα ανατολικά.
Η πρώτη αναφορά για την Καταλωνία και τους Καταλανούς εμφανίζεται στο Liber maiolichinus de gestis Pisanorum illustribus, ένα χρονικό της Πίζας (γράφτηκε μεταξύ 1117 και 1125) σχετικά με την κατάκτηση της Μινόρκας από μια κοινή δύναμη Ιταλών, Καταλανών, και Οξιτανών. Εκείνη την εποχή η Καταλωνία δεν υπήρχε ως πολιτική οντότητα, αν και με τη χρήση του όρου αυτού φαίνεται πως αναγνωρίζεται η Καταλωνία ως πολιτιστική ή γεωγραφική οντότητα.
Οι κομητείες που θα αποτελέσουν τελικά το Πριγκιπάτο της Καταλωνίας, ενώθηκαν σταδιακά υπό από την εξουσία του Κόμη της Βαρκελώνης. Το 1137, η Κομητεία της Βαρκελώνης και το Βασίλειο της Αραγωνίας ενώθηκαν κάτω από μια ενιαία δυναστεία, δημιουργώντας αυτό που οι σύγχρονοι ιστορικοί αποκαλούν το Στέμμα της Αραγωνίας, ωστόσο, η Αραγωνία και η Καταλωνία διατηρούσαν τη δική τους πολιτική δομή και νομικές παραδόσεις. Λόγω αυτών των νομικών διαφορών, αλλά και της χρήσης διαφορετικών γλωσσών — αραγωνικής και καταλανικής — κατέστη αναγκαία μια επίσημη αναγνώριση των καταλανικών κομητειών ως ξεχωριστή πολιτική οντότητα με τους δικούς του θεσμούς, νόμους και πολιτική κοινότητα.
Υπό τον Αλφόνσο τον Τροβαδούρο (βασίλεψε 1164-1196), η Καταλωνία θεωρείται για πρώτη φορά ως μια νομική οντότητα. Επίσης, ο όρος «Πριγκιπάτο της Καταλωνίας» δεν είχε χρησιμοποιηθεί νόμιμα μέχρι τον 14ο αιώνα, όταν εφαρμόστηκε στα εδάφη που εξουσιάζονταν από τα Δικαστήρια της Καταλωνίας.
Ο όρος «Πριγκιπάτο της Καταλωνίας» παρέμεινε σε χρήση μέχρι τη Δεύτερη ισπανική Δημοκρατία, όταν η χρήση του μειώθηκε λόγω της ιστορικής σχέσης με τη μοναρχία. Σήμερα, ο όρος «Πριγκιπάτο» χρησιμοποιείται κυρίως από τους Καταλανούς εθνικιστές όταν αναφέρονται στην Αυτόνομη Κοινότητα της Καταλωνίας, προς διαφοροποίηση από τις άλλες καταλανικές Χώρες.
Προέλευση
Όπως και στο μεγαλύτερο τμήμα των Μεσογειακών ακτών της Ιβηρικής Χερσονήσου, αποικίστηκε από τους Αρχαίους Έλληνες, οι οποίοι επέλεξαν να εγκατασταθούν στις Ρόσες. Τόσο οι Έλλήνες όπως και οι Καρχηδονίοι αλληλεπίδρασαν με τον κύριο Ιβηρικό πληθυσμό. Μετά την ήττα των Καρχηδονίων, το Τάρρακο έγινε μαζί με την υπόλοιπη Ισπανία, μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, μία από τις κύριες Ρωμαϊκές θέσεις στην Ιβηρική Χερσόνησο. αριστερά|μικρογραφία|Προέλευση της σύστασης της Κομητείας της Βαρκελώνης, του Claudi Lorenzale Οι Βησιγότθοι κυβέρνησαν μετά την κατάρρευση της Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορίας κοντά στα τέλη του 5ου αιώνα. Οι Μαυριτανοι της Αλ-'Ανταλους απέκτησαν τον έλεγχο στις αρχές του 8ου αιώνα, μετά την κατάκτηση του Βησιγοτθικού βασίλειου το 711-718. Μετά την ήττα των στρατευμάτων του Εμίρη Αμπντούλ Ραχμάν Αλ Ghafiqiwas στη Μάχη του Πουατιέ το 732, οι Φράγκοι σταδιακά απέκτησαν τον έλεγχο των πρώην Βησιγοτθικών εδαφών βόρεια των Πυρηναίων, τα οποία είχαν καταληφθεί από τους Μουσουλμάνους ή είχαν συμμαχήσει με αυτούς, εκεί που είναι σήμερα η Καταλωνία υπό γαλλική διοίκηση. Το 795, ο Καρλομάγνος δημιούργησε αυτό που έγινε γνωστό ως Ισπανική Μαρκιωνία, μια ουδέτερη ζώνη πέρα από την επαρχία της Σεπτιμανίας, αποτελούμενη από τοπικά ξεχωριστά μικρά βασίλεια, η οποία χρησίμευε ως ένα αμυντικό εμπόδιο μεταξύ των Ομεϋαδών της Αλ-'Ανταλους και του Φράγκικου Βασιλείου.
μικρογραφία|195x195εσ|Η [[Πετρονίλα της Αραγωνίας και ο Ραϋμόνδος Βερεγγάριος Δ΄, Κόμης της Βαρκελώνης, δυναστική ένωση του Στέμματος της Αραγωνίας.]]
Μία διακριτή καταλανική κουλτούρα άρχισε να αναπτύσσεται κατά τον Μεσαίωνα που απορρέει από μια σειρά από αυτά τα ασήμαντα βασίλεια, οργανωμένα ως μικρές κομητείες σε όλο το βόρειο τμήμα της Καταλωνίας. Οι κόμητες της Βαρκελώνης ήταν υποτελείς στους Φράγκους που ορίζονταν από τον Καρολίδη αυτοκράτορα έπειτα βασιλιά των Φράγκων, του οποίου ήταν υποτελείς φεουδάρχες (801-987). Κατά τη διάρκεια του 9ου αιώνα, ο Βιλφρέδος ο Τριχωτός, Κόμης της Βαρκελώνης, έκανε τον τίτλο του κληρονομικό και ίδρυσε τη δυναστεία του Οίκου της Βαρκελώνης, η οποία κυβέρνησε την Καταλωνία μέχρι τον θάνατο του Μαρτίνου Α´, του τελευταίου της μέλους, το 1410.
Το 987 ο κόμης Μπορέλλ Β´ δεν αναγνώρισε τον φράγκο βασιλιά Ούγο Καπέτο και η νέα του δυναστεία, έβγαλε τη Βαρκελώνη από τη Φραγκική δικαιοδοσία. Κατά την έναρξη του ενδέκατου αιώνα, οι καταλανικές κομητείες υπέστησαν μια σημαντική διαδικασία μεταβίβασης προς τον φεουδαλισμό.
Δυναστική ένωση
Το 1137 ο Ραϋμόνδος Βερεγγάριος Δ΄, Κόμης της Βαρκελώνης, παντρεύτηκε την Πετρονίλα της Αραγωνίας, ιδρύοντας τη δυναστική ένωση της Κομητείας της Βαρκελώνης και την ένωση των κτήσεων της με το Βασίλειο της Αραγωνίας, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το Στέμμα της Αραγωνίας. μικρογραφία|244x244εσ|Ο Ιάκωβος Α´ ο Κατακτητής Η Μάχη της Μουρέ (12 Σεπτεμβρίου 1213) και η αναπάντεχη ήττα του Βασιλιά Πέτρου της Αραγωνίας και των υποτελών του και συμμάχων του, των κομητών της Τουλούζης, του Comminges και του Φουά, είχε ως αποτέλεσμα την εξασθένιση των ισχυρών ανθρώπινων, πολιτιστικών και οικονομικών δεσμών που υφίστανται μεταξύ των αρχαίων εδαφών της Καταλωνίας και του Λανγκντόκ.
Κατά τη Συνθήκη της Corbeil το 1258, ο Ιάκωβος Α΄ της Αραγωνίας, απόγονος του Σουνιφρέδου και της Μπελό της Καρκασόν και ως εκ τούτου κληρονόμος του Οίκου της Βαρκελώνης, εγκατέλειψε τα οικογενειακά του δικαιώματα και τις κτήσεις του στο Λανγκντόκ και αναγνώρισε τον Καπέτο βασιλιά της Γαλλίας ως διάδοχο της Καρολίγγειας Δυναστείας. Σε αντάλλαγμα, ο βασιλιάς της Γαλλίας παραιτήθηκε επισήμως από την ονομαστική φεουδαρχική κυριότητα του σε όλες τις καταλανικές κομητείες. Αυτή η συνθήκη μετέτρεψε την de facto ανεξαρτησία των κομητειών της Καταλωνίας σε πλήρη de jure κατάσταση, όμως αυτό σήμανε τον αναπόφευκτο διαχωρισμό μεταξύ του λαού της Καταλωνίας και του Λανγκντόκ.
Ως παράκτια περιοχή μέσα στο Στέμμα της Αραγωνίας και με τον ολοένα και αυξανόμενο ρόλο του λιμανιού της Βαρκελώνης, η Καταλωνία έγινε το κύριο κέντρο της ναυτικής δύναμης του Στέμματος, βοηθώντας το να επεκτείνει την επιρροή του και τη δύναμη του μέσω της κατάκτησης και του μετέπειτα εμπορίου στη Βαλένθια, στις Βαλεαρίδες, στη Σαρδηνία και τη Σικελία.
Καταλανικά συντάγματα (1283-1716) και ο 15ος αιώνας
αριστερά|μικρογραφία|304x304εσ|Σύνταξη των καταλανικών Συνταγμάτων του 1702 Ταυτόχρονα, το Πριγκιπάτο της Καταλωνίας ανέπτυξε ένα πολύπλοκο θεσμικό και πολιτικό σύστημα που βασίζονταν στην έννοια του συμφώνου μεταξύ των κτημάτων του στέμματος και του βασιλιά. Οι νόμοι (που ονομάζονταν συντάγματα) έπρεπε να εγκριθούν από το Γενικό Δικαστήριο της Καταλωνίας, ένα από τα πρώτα κοινοβουλευτικά όργανα της Ευρώπης που απαγόρευσε στη βασιλική εξουσία να νομοθετεί μονομερώς (από το 1283). Τα πρώτα καταλανικά συντάγματα είναι αυτά των Καταλανικών Δικαστηρίων της Βαρκελώνης από το 1283. Τα τελευταία εκδόθηκαν από τα Δικαστήρια το 1705-1706, υπό την προεδρία του αμφισβητούμενου βασιλιά Κάρολου Γ΄. Οι συντάξεις των Συνταγμάτων και των άλλων δικαιωμάτων της Καταλωνίας ακολούθησαν τη Ρωμαϊκή παράδοση του Codex. Αυτά τα συντάγματα ανέπτυξαν μια προηγμένη συλλογή δικαιωμάτων για το σύνολο των πολιτών του Πριγκιπάτου και περιόρισαν την εξουσία των βασιλιάδων. μικρογραφία|Palau de la Generalitat, έδρα της της Γενικής Αντιπροσωπείας που βρίσκεται στη Βαρκελώνη Το Γενικό Δικαστήριο της Καταλωνίας, που χρονολογείται από τον 11ο αιώνα, είναι ένα από τα πρώτα κοινοβούλια στην ηπειρωτική Ευρώπη. Τα Δικαστήρια αποτελούνταν από τις τρεις οντότητες του βασιλείου και τελούσαν υπό την προεδρία του βασιλιά της Αραγωνίας. Το σημερινό Κοινοβούλιο της Καταλωνίας θεωρείται ο συμβολικός και ιστορικός διάδοχος αυτού του ιδρύματος.
Προκειμένου να συλλέξουν γενικούς φόρους, τα Δικαστήρια του 1359 καθιέρωσαν μια μόνιμη αντιπροσωπεία από εκπρόσωπους, που ονομάζονταν Γενική Αντιπροσωπεία (στα καταλανικά: Diputació del General), αργότερα κυρίως γνωστή ως Ζενεραλιτάτ, και η οποία απέκτησε μια σημαντική πολιτική δύναμη κατά τη διάρκεια των επόμενων αιώνων.
Οι τομείς εξουσίας του αραγωνικού Στέμματος επλήγησαν σοβαρά από την πανδημία του «Μαύρου Θανάτου» και αργότερα από τις επιδημίες της πανούκλας. Μεταξύ των ετών 1347 και 1497 η Καταλωνία έχασε το 37% του πληθυσμού της.
Το 1410, ο Βασιλιάς Μαρτίνος Α´ πέθανε χωρίς να αφήσει απογόνους εν ζωή. Σύμφωνα με τον Συμβιβασμό του Κάσπε, Φερδινάνδος από την Καστιλιανικό Οίκο της Τραστάμαρα έλαβε το Στέμμα της Αραγωνίας, ως Φερδινάνδος Α´ της Αραγωνίας. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιωάννη Β´, κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις προκάλεσαν τον Καταλανικό Εμφύλιο Πόλεμο (1462-1472). Υπό τον γιο του, Φερδινάνδο Β´, εγκρίθηκε το Constitució de l'Observança (1481), που καθιέρωσε την υποβολή της βασιλικής εξουσίας στους νόμους που εγκρίθηκαν στα καταλανικά Δικαστήρια. Μετά από δεκαετίες συγκρούσεων, οι χωρικοί της Ρεμένσα (μια μορφή δουλοπαροικίας) απελευθερώθηκαν από την πλειονότητα των φεουδαρχικών καταχρήσεων από τη Sentencia Arbitral de Guadalupe (1486).
Η Καταλωνία κατά την πρώιμη σύγχρονη περίοδο
μικρογραφία|Η καταλανική Εξέγερση "Σώμα Αίματος" (7 Ιουνίου 1640) μικρογραφία|Η Μάχη του Montjuic (1641), μια αποφασιστική νίκη των Φράνκο-καταλανικών στρατευμάτων. αριστερά|μικρογραφία|201x201εσ|Ο Pau Claris, Πρόεδρος της η Ζενεραλιτάτ, κατά την καταλανική εξέγερση Ο γάμος της Ισαβέλλας της Καστίλης και του Φερδινάνδου Β´ της Αραγωνίας (1469) ενοποίησε τα δύο από τα τρία μεγάλα Χριστιανικά βασίλεια της Ιβηρικής χερσονήσου, ενώ το τρίτο, το Βασίλειο της Ναβάρρας, ενσωματώθηκε αργότερα έπειτα από την εισβολή του Φερδινανδου Β´ στο Βασκικό βασίλειο το 1512.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της έννοιας της Ισπανίας, η οποία ήταν ήδη παρούσα στο μυαλό αυτών των βασιλιάδων, που αποτελείται από τα πρώην Στέμματα της Αραγωνίας, της Καστίλης και της Ναβάρρας η οποία προσαρτήθηκε στην Καστίλη (το 1515). Το 1492, κατακτήθηκε το τελευταίο εναπομείναν τμήμα της Αλ-Άνταλους γύρω από τη Γρανάδα και ξεκίνησε η ισπανική κατάκτηση της Αμερικής. Η πολιτική εξουσία άρχισε να απομακρύνεται από την Αραγωνία προς την Καστίλλη και, στη συνέχεια, από την Καστίλλη προς την Ισπανική Αυτοκρατορία, η οποία ενεπλάκη συχνά σε πολέμους στην Ευρώπη όντας αγωνιζόμενη για την παγκόσμια κυριαρχία.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα η Καταλωνία, και μέρος του έπειτα Στέμματος της Αραγωνίας, συνέχισε να διατηρεί τους δικούς της νόμους και συντάγματα, αλλά αυτά σταδιακά διαβρώνονταν κατά τη διαδικασία της μετάβασης από ένα συμβατικό έδαφος προς μια κεντρική κυριαρχία κτήσεων και από τον αγώνα του βασιλιά να πάρει από τα εδάφη όσο το δυνατό περισσότερη εξουσία μέχρι που τελικά αυτά να καταργηθούν, ως αποτέλεσμα της ήττας στον Πόλεμο της ισπανικής Διαδοχής.
Κατά τους επόμενους δύο αιώνες η Καταλωνία ήταν γενικά στη χαμένη πλευρά μιας σειράς πολέμων που οδήγησαν σταθερά σε έναν μεγαλύτερο συγκεντρωτισμό της εξουσίας στην Ισπανία. Παρά το γεγονός αυτό, μεταξύ του 16ου και 18ου αιώνα, ο ρόλος της πολιτικής κοινότητας στις τοπικές υποθέσεις και η γενική κυβέρνησης της χώρας αυξήθηκαν, ενώ οι βασιλικές εξουσίες παρέμειναν σχετικά περιορισμένες, ειδικά μετά από τα δύο τελευταία Δικαστήρια (του 1701-1702 και του 1705-1706). Οι εντάσεις μεταξύ των συνταγματικών καταλανικών οργάνων και της σταδιακά όλο και πιο συγκεντρωτικής Μοναρχίας, μαζί με άλλους παράγοντες, όπως η οικονομική κρίση, η παρουσία στρατού και οι εξεγέρσεις αγροτών, προκάλεσαν διάφορες συγκρούσεις, όπως η Καταλανική Εξέγερση, που ονομάζεται επίσης «Πόλεμος των Θεριστών» (1640-1652), στα πλαίσια του Γαλλο-ισπανικού Πολέμου, στον οποίο η Καταλωνία, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Ζενεραλιτάτ, Pau Claris, κήρυξε την ίδια ως ανεξάρτητη δημοκρατία υπό γαλλική προστασία το 1641, και αργότερα και πάλι ως ένα πριγκιπάτο της Γαλλικής Μοναρχίας, ωστόσο οι Καταλανοί τελικά νικήθηκαν το 1652.
Το 1659, μετά τη Συνθήκη των Πυρηναίων, υπογεγραμμένη από τον Φίλιππο Δ´ της Ισπανίας, οι κομάρκες (κομητείες) των Roussillon, Petite, Vallespir και μέρος της Σερδάνια, τώρα γνωστή ως γαλλική Σερντάν, παραχωρήθηκαν στη Γαλλία. Τα πρόσφατα χρόνια, η περιοχή αυτή έχει γίνει γνωστή από τα εθνικιστικά πολιτικά κόμματα στην Καταλωνία ως Βόρεια Καταλωνία (Roussillon στα γαλλικά), μέρος των καταλανόφωνων περιοχών γνωστών ως καταλανικές Χώρες.
Στο τέλος του Πολέμου της ισπανικής Διαδοχής (στον οποίο οι Καταλανοί και ο στρατός τους, μαζί με τα άλλα βασίλεια του Στέμματος της Αραγωνίας, υποστήριξαν ανεπιτυχώς τη διεκδίκηση του θρόνου από τον Αρχιδούκα Κάρολο της Αυστρίας, ως Κάρολο Γ´ της Ισπανίας) ο νικητής του Οίκου των Βουρβόνων, Δούκας του Ανζού, πλέον Φίλιππος Ε΄ της Ισπανίας, κατέλαβε την πρωτεύουσα της Καταλωνίας στις 11 Σεπτεμβρίου 1714, ύστερα από μια μακρά πολιορκία, και το 1716 υπέγραψε τα διατάγματα Nueva Planta, με τα οποία καταργήθηκε το Στέμμα της Αραγωνίας και όλοι οι υπόλοιποι καταλανικοί θεσμοί και νόμοι (εκτός από το αστικό δίκαιο) και απαγορεύτηκε η χρήση της καταλανικής γλώσσας σε διοικητικό επίπεδο.
Μετά τα διατάγματα Nueva Planta
μικρογραφία|Πτώση της Βαρκελώνης, 11 Σεπτεμβρίου 1714 Αργά κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, παρά τη στρατιωτική κατοχή, η επιβολή νέας υψηλής φορολογίας και η πολιτική οικονομία του Οίκου των Βουρβόνων, η Καταλωνία υπό ισπανική διοίκηση (τώρα ως επαρχία) συνέχισε τη διαδικασία της πρωτο-εκβιομηχάνισης, σχετικά βοηθούμενη στα τέλη του αιώνα, από την απαρχή του ανοικτού εμπορίου προς την Αμερική και από τις προστατευτικές πολιτικές που θεσπίστηκαν από την ισπανική κυβέρνηση, ώστε να γίνει ένα κέντρο της Ισπανικής εκβιομηχάνισης. Έως σήμερα, παραμένει μία από τις πιο βιομηχανοποιημένες περιοχές της Ισπανίας, μαζί με τη Μαδρίτη και τη Χώρα των Βάσκων. Το 1834, με διάταγμα του υπουργού Javier de Burgos, όλη η Ισπανία οργανώθηκε σε επαρχίες, συμπεριλαμβανομένης της Καταλωνίας, η οποίο διαιρέθηκε σε τέσσερις επαρχίες χωρίς κοινή διοίκηση.
Σε διάφορες περιπτώσεις κατά το πρώτο τρίτο του 20ου αιώνα, η Καταλωνία κέρδισε και έχασε διάφορους βαθμούς αυτονομίας, επαναφέροντας, μετά την ανακήρυξη της Δεύτερης ισπανικής Δημοκρατίας το 1931, τη Ζενεραλιτάτ ως θεσμό αυτοδιοίκησης, αλλά όπως και στις περισσότερες περιφέρειες της Ισπανίας, η καταλανική αυτονομία και ο πολιτισμός, συντρίφτηκαν σε έναν άνευ προηγουμένου βαθμό, μετά την ήττα της Δεύτερης ισπανικής Δημοκρατίας (που ιδρύθηκε το 1931) στον ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο (1936-1939) η οποία έφερε τον Φρανσίσκο Φράνκο στην εξουσία. Η δημόσια χρήση της καταλανικής γλώσσας απαγορεύτηκε εκ νέου, ύστερα από μια σύντομη περίοδο της γενικής ανάκαμψης.
Η εποχή του Φράνκο τελείωσε με τον θάνατο του Φράνκο το 1975, στην επακόλουθη ισπανική μετάβαση προς τη δημοκρατία, η Καταλωνία ανάκτησε πολιτική και πολιτιστική αυτονομία. Έγινε μία από τις αυτόνομες κοινότητες της Ισπανίας. Σε σύγκριση, η «Βόρεια Καταλωνία» στη Γαλλία δεν έχει καμία αυτονομία.
Όργανα
δεξιά|μικρογραφία|273x273εσ|Τα Καταλανικά Δικαστήρια (κοινοβούλιο), τον 15ο αιώνα, των οποίων προεδρεύει ο [[Φερδινάνδος Β΄ της Αραγωνίας|Φερδινάνδος Β´ της Αραγωνίας]] δεξιά|μικρογραφία|190x190εσ|Σφραγίδα της Γενικής Αντιπροσωπείας ή της Ζενεραλιτάτ της Καταλωνίας, με τον [[Άγιος Γεώργιος|Άγιο Γεώργιο, προστάτη του ιδρύματος.]]
Σύμβολα
Ως Κράτος υπό βασιλική κυριαρχία, η Καταλωνία, όπως και οι άλλες πολιτικές οντότητες της περιόδου, δεν είχε δική του σημαία ή έμβλημα με τη σύγχρονη έννοια. Ωστόσο, πολλά από τα βασιλικά και άλλα σύμβολα χρησιμοποιήθηκαν προκειμένου να προσδιορίσει το Πριγκιπάτο και τα θεσμικά του όργανα.
Ο όρος «Πριγκιπάτο»
Οι κόμητες της Βαρκελώνης συχνά θεωρούνταν princeps ή primus inter pares ("πρώτοι μεταξύ ίσων") από τους άλλους κόμητες της ισπανικής Μαρκιωνίας, τόσο λόγω της στρατιωτικής και της οικονομικής τους ισχύος, όσο και λόγω της υπεροχής της Βαρκελώνης συγκριτικά με τις άλλες πόλεις.
Έτσι, ο Κόμης της Βαρκελώνης, Ραϋμόνδος Βερεγγάριος Α´ αποκαλούνταν «Πρίγκιπας της Βαρκελώνης, Κόμης της Ζιρόνας και Μαρκήσιος της Οσόνας» (princeps Barchinonensis, comes Gerundensis, marchio Ausonensis) σε Πράξη Αφιέρωσης από τον Καθεδρικό ναό της Βαρκελώνης (το 1058). Υπάρχουν επίσης αρκετές αναφορές για τον Πρίγκιπα σε διάφορα σημεία των Παραδόσεων της Βαρκελώνης, τη συλλογή των νόμων με τους οποίους κυβερνιόταν η κομητεία από τις αρχές του 11ου αιώνα. Η Παράδοση #64 αποκαλεί principatus την ομάδα των κομητειών που αποτελούσαν αυτές της Βαρκελώνης, της Ζιρόνας και της Οσόνας, όλες υπό την εξουσία του κόμη της Βαρκελώνης.
Η πρώτη αναφορά στο Principatus Cathaloniae βρίσκεται στη σύγκληση των Δικαστηρίων στην Περπινιάν, το 1350, υπό την προεδρία του βασιλιά Πέτρου Δ´ της Αραγωνίας και Γ´ της Βαρκελώνης. Σκοπός της ήταν να δείξει ότι τα εδάφη που τελούσαν υπό τους νόμους που προέκυπταν από αυτά τα Δικαστήρια δεν ήταν ένα βασίλειο, αλλά η προέκταση της επικράτειας υπό την εξουσία του Κόμη της Βαρκελώνης, ο οποίος ήταν επίσης ο βασιλιάς της Αραγωνίας, όπως φαίνεται στο «Actas de las cortes generales de la Corona de Aragón 1362-1363». Ωστόσο, φαίνεται πως υπάρχει μια παλαιότερη αναφορά, σε ένα πιο ανεπίσημο πλαίσιο, στα χρονικά του Ραμόν Μουντανέ.
Καθώς ο Κόμης της Βαρκελώνης και τα Δικαστήρια πρόσθεταν περισσότερες κομητείες υπό τη δικαιοδοσία τους, όπως η Κομητεία του Ουρζέλ, το όνομα «Καταλωνία», η οποία αποτελείται από διάφορες κομητείες με διαφορετικά ονόματα συμπεριλαμβανομένου της Κομητεία της Βαρκελώνης, χρησιμοποιήθηκε για το σύνολο των κομητειών αυτών. Οι όροι Καταλωνία και Καταλανοί συχνά χρησιμοποιούνταν για να αναφερθούν στην επικράτεια στη Βορειοανατολική Ισπανία και δυτική Μεσογειακή Γαλλία, καθώς και στους κατοίκους της, και όχι μόνο στην κομητεία της Βαρκελώνης, τουλάχιστον από τις αρχές του 12ου αιώνα, όπως δείχνουν οι πρώτες καταγραφές αυτών των ονομάτων στο Liber Maiolichinus (γύρω στο 1117-1125).
Το 1931, το Ρεπουμπλικανικό κίνημα ευνόησε την εγκατάλειψη των όρων αυτών, διότι σχετίζονταν ιστορικά με τη μοναρχία.
Η ονομασία «Πριγκιπάτο της Καταλωνίας» αφθονεί σε ιστορική τεκμηρίωση που αναφέρεται στην Καταλωνία από τα μέσα του δέκατου τέταρτου αιώνα μέχρι στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που διεξάγεται τις τελευταίες δεκαετίες, θεωρείται ότι ήταν κατά το δεύτερο μισό του δωδέκατου αιώνα όταν οι καταλανικές κομητείες σχημάτισαν μια ενιαία και συνεκτική πολιτική οντότητα που αποκαλούταν «Καταλωνία», παρόλο που η δικαιοδοσία σε αυτή ήταν χωρισμένη. Αυτό συνέβη επειδή οι κόμητες της Βαρκελώνης έγιναν από τη μία κυρίαρχοι στην πλειονότητα των καταλανικών κομητειών και από την άλλη βασιλείς της Αραγωνίας, πράγμα που τους βοήθησε να κυριαρχήσουν επί των υπόλοιπων αυτόνομων καταλανικών κομητών (του Παλιάρς, του Ουρζέλ και της Ενπούριες), σε περίπτωση που αυτοί δεν ήταν φεουδαρχικά υποτελείς τους, ενώ επίσης, ενσωμάτωσαν στον εκτεταμένο τομέα τους και τα Ισλαμικά εδάφη της Τορτόζας και της Λιέιδα. Από τον δέκατο τρίτο αιώνα, για μια πολιτική οντότητα που προκύπτει από αυτή τη διαδικασία, επανειλημμένα αναφερόταν ο όρος «βασίλειο» ως ένα μεσαιωνικό κράτος, δηλαδή τη μοναρχική κυβέρνηση πολιτικού καθεστώς του δημοσίου τομέα.
Εντούτοις, εδραιώθηκε επίσημα αυτή η ονομασία, επειδή, για διάφορους ιστορικούς λόγους, οι ηγεμόνες του Βασιλείου της Αραγωνίας δεν χρησιμοποιούσαν ποτέ τον τίτλο του «Βασιλιά της Καταλωνίας». Στο σημείο αυτό είναι όπου έρχεται η χρήση του όρου «πριγκιπάτο», αφού τουλάχιστον από τον δωδέκατο αιώνα, η λέξη ήταν συνώνυμο του συνολικού όρου «βασίλειο», το οποίο αναφερόταν γενικά σε πολιτικές οντότητες που κατηγοριοποιούν ιστοριογραφικά την έκφραση «Μεσαιωνικά Κράτη». Ωστόσο, δεν ήταν πριν τον δέκατο τέταρτο αιώνα και συγκεκριμένα από το 1350 και έπειτα, όταν μέσα από το έργο του Πέτρου Γ´ της Αραγωνίας, το Πριγκιπάτο της Καταλωνίας έγινε ένα επίσημο και δημοφιλές όνομα. Αυτή η πολιτική οντότητα ήταν μέρος κάποιων σύνθετων μοναρχιών ή δυναστικών συνενώσεων ως το Στέμμα της Αραγωνίας, η ισπανική Μοναρχία και το Βασίλειο της Γαλλίας (1641-1652), επί ίσοις όροις με άλλες πολιτικές κοινότητες της ίδιας εποχής, ή εξωτερικά σε σχέση με τέτοιες μεγάλες αυτοκρατορίες, όπως ήταν και τα βασίλεια της Καστίλης, της Αραγωνίας, της Βαλένθια, της Αγγλίας ή το Δουκάτο του Μιλάνου, για να αναφέρουμε μερικά.
Με την καταστροφή του καταλανικού Κράτους δια της βίας, ως αποτέλεσμα του Πολέμου της ισπανικής Διαδοχής (1705-1714), τα εδάφη που προσαρτώνται στην Καστίλλη γίνονται μια επαρχία ενός νέου και πιο ενοποιημένου Βασιλείου των Βουρβόνων της Ισπανίας, αλλά το «πριγκιπάτο» συνέχισε να αποτελεί την ονομασία της περιοχής, όπως μάρτυρα το Διάταγμα των Νέων Εγκαταστάσεων, που δημιούργησε το Βασιλικό Κοινό του Πριγκιπάτου της Καταλωνίας το 1716. Η κατάσταση αυτή παρέμεινε μέχρι που το Βασίλειο της Ισπανίας είχε διαμορφωθεί μόνιμα, παρά τους πολλούς Καρλικούς Πολέμους, σε ένα φιλελεύθερο κράτος το 1833, όταν ο Γραμματέας Javier de Burgos εξάλειψε την επαρχία του Πριγκιπάτου της Καταλωνίας, διαιρώντας την επικράτεια σε τέσσερις επαρχίες που εξακολουθούν έως σήμερα να υφίστανται. Έτσι ο όρος εξαφανίστηκε από τη διοικητική και πολιτική πραγματικότητα της χώρας.
Ούτε το Καταστατικό της Αυτονομίας της Καταλωνίας, ούτε το ισπανικό Σύνταγμα, ούτε το γαλλικό Σύνταγμα αναφέρουν αυτή την ονομασία, που όμως είναι αρκετά δημοφιλής μεταξύ των Καταλανών εθνικιστών και των υποστηρικτών της ανεξαρτησίας, παρά το γεγονός πως οι περισσότεροι από αυτούς είναι ρεπουμπλικάνοι.
Γλώσσα
μικρογραφία|Σε γκρι χρώμα, εδάφη όπου ομιλούνται τα καταλανικά. Η Καταλωνία αποτελεί τον αρχικό πυρήνα όπου ομιλούνται τα καταλανικά. Η καταλανική γλώσσα μοιράζεται κοινά χαρακτηριστικά με τις λατινογενείς γλώσσες της Ιβερίας και της Γαλλο-λατινογενείς γλώσσες της νότιας Γαλλίας, ενώ θεωρείται από μια μειοψηφία των γλωσσολόγων ως Ιβηρο-Ρομανική γλώσσα (την ομάδα που περιλαμβάνει και τα ισπανικά), και από την πλειοψηφία τους ως Γαλατορομανική γλώσσα, όπως η γαλλική ή η Οξιτανική από την οποία τα καταλανικά διαφοροποιήθηκαν μεταξύ του 11ου και του 14ου αιώνα.
Τα Καταλανικά είναι μία από τις τρεις επίσημες γλώσσες της αυτόνομης κοινότητας της Καταλωνίας, όπως δηλώνεται στο Καταλανικό Καθεστώς Αυτονομίας. Οι άλλες δύο είναι τα ισπανικά και τα οξιτανικά στην αρανική τους διάλεκτο. Τα καταλανικά δεν έχουν καμία επίσημη αναγνώριση στη «Βόρεια Καταλωνία».
Τα Καταλανικά έχουν επίσημο καθεστώς αναγνώρισης παράλληλα με τα ισπανικά στις Βαλεαρίδες Νήσους και στη Βαλενθιανική Χώρα (που ονομάζονται Βαλενθιανικά), καθώς και τα Αλγκερικά καταλανικά μαζί με τα ιταλικά στην πόλη Αλγκέρο ενώ στην Ανδόρρα είναι αναγνωρισμένα ως η μόνη επίσημη γλώσσα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Στέμμα της Αραγωνίας Κατηγορία:Πρώην κράτη της Ευρώπης Κατηγορία:Πρώην πριγκιπάτα Κατηγορία:Ιστορία της Καταλωνίας Κατηγορία:Μεσαιωνική Ισπανία
Ανεξάρτητα Βραβεία Spirit του 2014
Τα Ανεξάρτητα Βραβεία Spirit για το 2014 απονεμήθηκαν στις 21 Φεβρουαρίου 2015. Η ανακοίνωση των υποψηφιοτήτων έγινε στο Θέατρο Κόντακ των ΗΠΑ στις 30 Νοεμβρίου 2014. Στην 30ή απονομή του 2015 ξεχώρισε η ταινία Birdman ή Η Απρόσμενη Αρετή της Αφέλειας του Αλεχάντρο Γκονσάλες Ινιάριτου.
Νικητές και υποψήφιοι
Οι νικητές παρατίθενται με έντονους χαρακτήρες.
Καλύτερη ταινία
Birdman ή Η Απρόσμενη Αρετή της Αφέλειας
Καλύτερη ταινία σε πρώτη συμμετοχή
Νυχτερινός Ανταποκριτής
Βραβείο Τζον Κασαβέτη
Land Ho!
Πρώτου αντρικού εόλου
Μάικλ Κίτον – Birdman ή Η Απρόσμενη Αρετή της Αφέλειας
Πρώτου γυναικείου ρόλου
Τζούλιαν Μουρ – Still Alice: Κάθε Στιγμή Μετράει
Δευτέρου ανδρικού ρόλου
Τζ. Κ. Σίμονς – Χωρίς Μέτρο
Δευτέρου γυναικείου ρόλου
Πατρίσια Αρκέτ – Boyhood
Καλύτερου σκηνοθέτη
Ρίτσαρντ Λίνκλεϊτερ – Boyhood
Καλύτερου σεναρίου
Νταν Τζιλρόι – Νυχτερινός Ανταποκριτής
Καλύτερου αρχικού σεναρίου
Τζάστιν Σίμιεν – Dear White People
Καλύτερης διεύθυνσης φωτογραφίας
Εμάνουελ Λουμπέζκι – Birdman ή Η Απρόσμενη Αρετή της Αφέλειας
Καλύτερης ξένης ταινίας
Ida (Πολωνία) – Πάβελ Παβλικόφσκι
Καλύτερου ντοκιμαντέρ
Citizenfour – Λόρα Πόιτρας
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
2014
Έφεσος
thumb|right|250px|Το αρχαίο θέατρο της Εφέσου, όπως είναι σήμερα Η Έφεσος ήταν μία από τις σημαντικότερες ιωνικές πόλεις της Μικράς Ασίας, σχεδόν στα παράλια του Αιγαίου. Ήταν χτισμένη παρά τον μυχό του Καΰστριου κόλπου, ανατολικά-βορειοανατολικά της Σάμου.
Τοπογραφία
Η αρχαία Έφεσος (ο σημερινός αρχαιολογικός χώρος) κατά την αρχαιότητα ήταν πολύ πλησίον της θάλασσας, λεγόμενη μάλιστα και «θαλασσοθέα», πλην όμως οι συνεχείς προσχώσεις του ποταμού Καΰστρου ανάγκαζε τους κατοίκους κατά μακρά διαστήματα να μετακινούν τους οικισμούς του δυτικότερα. Παρά ταύτα η αρχαία πόλη οικοδομήθηκε στις χαμηλές πλαγιές των λόφων Κορησός και Πρίων οπού στη συνέχεια αυτών εκτεινόταν η εύφορη πεδιάδα της Εφέσσου το λεγόμενο Εφέσιο πεδίο. Ο ναός της Εφεσίας Αρτέμιδος βρισκόταν ακριβώς στη πεδιάδα αυτή απέχοντας 1 μίλι (δέκα στάδια) από την πόλη. Η δε γονιμότητα της πεδιάδας της Εφέσου καθώς και η θέση της πόλης της Θαλασσοθέας σε κομβικό σημείο της φυσικής οδού επικοινωνίας της θάλασσας του Αιγαίου με τη μικρασιατική ενδοχώρα συνέβαλαν κατά μέγιστο λόγο στην ακμή της πόλης.