Αμπχαζία
Μετασοβιετική περίοδος
Καθώς η Σοβιετική Ένωση άρχισε να διαλύεται στα τέλη της δεκαετίας του 1980, οι εθνοτικές εντάσεις αυξήθηκαν μεταξύ των Αμπχάζιων και των Γεωργιανών εξαιτίας των κινήσεων της Γεωργίας προς την ανεξαρτησία της. Πολλοί Αμπχάζιοι αντιτάχθηκαν σε αυτό, φοβούμενοι ότι μια ανεξάρτητη Γεωργία θα οδηγούσε νομοτελειακά στην εξάλειψη της αυτονομίας τους, και αντ' αυτού υποστήριξαν την εγκαθίδρυση της Αμπχαζίας ως ξεχωριστής σοβιετικής δημοκρατίας από μόνη της. Με την έναρξη της περεστρόικα, η ατζέντα των Αμπχάζιων εθνικιστών έγινε πιο ριζοσπαστική. Το 1988 άρχισαν να ζητούν την αποκατάσταση του προηγούμενου καθεστώτος της Ενωσιακής Δημοκρατίας της Αμπχαζίας, καθώς η υποταγή της Αμπχαζίας σε άλλη δημοκρατία της Ένωσης δεν θεωρήθηκε ότι έδινε αρκετές εγγυήσεις για την ανάπτυξή τους. Δικαιολόγησαν το αίτημά τους αναφερόμενοι στη λενινιστική παράδοση του δικαιώματος των εθνών στην αυτοδιάθεση, η οποία, όπως ισχυρίστηκαν, παραβιάστηκε όταν περιορίστηκε η κυριαρχία της Αμπχαζίας το 1931. Τον Ιούνιο του 1988, ένα μανιφέστο που υπεράσπιζε την ιδιαιτερότητα της Αμπχαζίας (γνωστό ως Επιστολή της Αμπχαζίας ) στάλθηκε στον σοβιετικό ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Η διαμάχη Γεωργίας-Αμπχαζίας έγινε βίαιη στις 16 Ιουλίου 1989 στο Σουχούμι. Πολλοί Γεωργιανοί σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν όταν προσπάθησαν να εγγραφούν στο αυτονομημένο Γεωργιανό τμήμα του τοπικού Αμπχάζιου Πανεπιστημίου. Μετά από αρκετές ημέρες βίας, τα σοβιετικά στρατεύματα αποκατέστησαν τελικά την τάξη στην πόλη. Τον Μάρτιο του 1990, η Γεωργία διακήρυξε την εθνική κυριαρχία της, ακυρώνοντας μονομερώς τις συνθήκες που είχε συνάψει η σοβιετική κυβέρνηση από το 1921 και ως εκ τούτου πλησίασε την ανακήρυξη της ανεξαρτησία της. Η Δημοκρατία της Γεωργίας μάλιστα μποϊκόταρε σθεναρά το πανενωσιακό δημοψήφισμα της 17ης Μαρτίου 1991 για την ανανέωση της Σοβιετικής Ένωσης που προκήρυξε ο Γκορμπατσόφ. Ωστόσο, το 52,3% του πληθυσμού της Αμπχαζίας (σχεδόν όλος ο εθνοτικά μη γεωργιανός πληθυσμός) συμμετείχε στο δημοψήφισμα και ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία (98,6%) υπέρ της διατήρησης της Σοβιετικής Ένωσης. Οι περισσότεροι μη Γεωργιανοί στην Αμπχαζία μποϊκόταραν αργότερα και το δημοψήφισμα της 31ης Μαρτίου για την ανεξαρτησία της Γεωργίας, το οποίο υποστηρίχθηκε από την τεράστια πλειοψηφία του πληθυσμού της Γεωργίας. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, η Γεωργία διακήρυξε την ανεξαρτησία της, στις 9 Απριλίου 1991, υπό τον πρώην Σοβιετικό αντιφρονούντα Ζβιάντ Γκαμσαχούρντια. Υπό την διακυβέρνηση του Γκαμσαχούρντια, η κατάσταση παρέμεινε σχετικά ήρεμη στην Αμπχαζία και σύντομα επετεύχθη συμφωνία ανακατανομής της εξουσίας μεταξύ των φατριών της Αμπχαζίας και της Γεωργίας, παρέχοντας μάλιστα στους Αμπχάζιους μια ορισμένη υπερεκπροσώπηση στο τοπικό νομοθετικό σώμα. Η διακυβέρνηση του Γκαμσαχούρντια αμφισβητήθηκε σύντομα από ένοπλες ομάδες της αντιπολίτευσης, υπό τη διοίκηση του Τενγκίζ Κιτοβάνι, που τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει τη χώρα με στρατιωτικό πραξικόπημα τον Ιανουάριο του 1992. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Σοβιετικής Ένωσης και αρχιτέκτονας της διάλυσης της ΕΣΣΔ Έντβαρντ Σεβαρντνάτζε έγινε επικεφαλής της χώρας του κράτους, κληρονομώντας μια κυβέρνηση που κυριαρχείτο από σκληροπυρηνικούς γεωργιανούς εθνικιστές. Τελικά, στις 21 Φεβρουαρίου 1992, το κυβερνόν στρατιωτικό συμβούλιο της Γεωργίας ανακοίνωσε ότι καταργούσε το σύνταγμα της σοβιετικής εποχής και αποκαθιστούσε το Σύνταγμα του 1921 της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γεωργίας. Πολλοί Αμπχάζιοι ερμήνευσαν αυτή την κίνηση ως εν τοις πράγμασι κατάργηση του αυτόνομου καθεστώτος τους, αν και το σύνταγμα του 1921 περιείχε μια διάταξη για την αυτονομία της περιοχής. Στις 23 Ιουλίου 1992, η φράξια της Αμπχαζίας στο Ανώτατο Συμβούλιο της Δημοκρατίας κήρυξε την ανεξαρτησία της περιοχής από τη Γεωργία, αν και τη σύνοδο μποϊκόταραν οι γεωργιανοί βουλευτές και η διακήρυξη αυτή δεν αναγνωρίστηκε από καμία άλλη χώρα. Η ηγεσία της Αμπχαζίας ξεκίνησε μια εκστρατεία εκδίωξης Γεωργιανών αξιωματούχων από τα γραφεία τους, μια διαδικασία που συνοδεύτηκε πολλές φορές και με βίαια μέσα. Εν τω μεταξύ, ο ηγέτης της Αμπχαζίας Βλάντισλαβ Αρτζίνμπα ενίσχυσε τους δεσμούς του με σκληροπυρηνικούς Ρώσους πολιτικούς και στρατιωτική ελίτ και δήλωσε έτοιμος για πόλεμο με τη Γεωργία.