Ναυμαχία_της_Μεθώνης_(1500)
Ιστορικό
Ο Κωνσταντίνος Σάθας στο έργο του «Τουρκοκρατουμένη Ελλάς: Ιστορικόν δοκίμιον περί των προς αποτίναξιν του Οθωμανικού ζυγού επαναστάσεων του Ελληνικού Έθνους (1453-1821)», περιγράφοντας τη ναυμαχία της Μεθώνης,Κωνσταντίνος Σάθας, «Τουρκοκρατουμένη Ελλάς: ιστορικόν δοκίμιον περί των προς αποτίναξιν του Οθωμανικού ζυγού επαναστάσεων του Ελληνικού Έθνους (1453-1821)», υπό Κωνσταντίνου Ν. Σάθα. Εκ της Τυπογραφίας των τέκνων Ανδρέου Κορομηλά, Αθήνησι 1869, σελ. 61-62: [...] "Η Δημοκρατία ταχθείσα επί τω μηνύματι της αλώσεως της Ναυπάκτου ηθέλησεν ίνα ζητήση την ειρήνην, θαρρούσα εις τας υπέρ αυτής ενεργείας ευνοουμένων τινών του Βαϊαζίτου. Όθεν στείλασα πρέσβυν εις Κωνσταντινούπολιν εξητείτο την παράδοσιν της αδίκως κυριευθείσης Ναυπάκτου, την απελευθέρωσιν των φυλακισθέντων Ενετών υπηκόων, και επί τέλους την ειρήνην. Παρ' ελπίδα όμως ο σουλτάνος απεκρίθη, ότι αν αληθώς η Δημοκρατία επεθύμει την ειρήνην ευκόλως ηδύνατο να την απολαύση, παραχωρούσα αυτώ την Μεθώνην, Κορώνην, και Ναύπλιον. Ο Βαϊαζίτης επισπεύδων τον πόλεμον διέταξεν ίνα ριφθώσιν εις την θάλασσαν διακόσια πλοία, όλον δε το ιππικόν μεταβή εις Πελοπόννησον, αυτός δ' επιβάς του στόλου ανεχώρησεν εκ Κωνσταντινουπόλεως (17 Απριλίου 1500). Αλλά και οι Ενετοί άμα μαθόντες την απόφασιν του σουλτάνου μετά σπουδής διέταξαν την παντοειδή εφοδίασιν των εν Πελοποννήσω και τω Ιονίω πελάγει κτήσεών των. Το οθωμανικόν ιππικόν ελθόν εις Αργολίδα προσεπάθησεν ίνα καταλάβη τα πέριξ του Ναυπλίου, πλην μετά μεγάλων ζημιών εκδιωχθέν διετάχθη υπό του εν τω Αργολικώ κόλπω καταπλεύσαντος Βαϊαζίτου ίνα μεταβή εις Μεσσηνίαν. Εν τω σουλτανικώ συμβουλίω απεφασίσθη ίνα προ της πολιορκίας της Μεθώνης εκβιασθή η άλωσις της Πύλου (Junca), ως λίαν συντελούσης εις διευκόλυνσιν των κατά της Μεθώνης στρατιωτικών επιχειρήσεων. Αλλ' η εν τη πόλει αυτή ελληνοενετική φρουρά ηνάγκασε τους Τούρκους ίνα περιορισθώσιν εις την πολιορκίαν της Μεθώνης. Ο αρχιστράτηγος της Δημοκρατίας αναθαρρήσας εκ των δύο τούτων αποτυχιών των σουλτανικών όπλων απεφάσισεν ίνα μη περιορισθή αμυνόμενος, και απάρας εκ Πύλου μεθ' όλου του στόλου διευθύνετο προς την Μεθώνην• αλλά πριν πλησιάση ο εν τω νησιδρίω της Σαπιέντσας εστρατοπεδευμένος σουλτάνος διέταξεν ίνα εκατόν γαλέραι σπεύσωσιν εις απάντησίν του. Αιματωδεστάτη συνεκροτήθη ναυμαχία, και αμφότεροι επιδείξαντες θαυμάσια έργα ανδρίας και εμπειρίας επί πολύ διεφιλονείκησαν την νίκην, ήτις επί τέλους έκλινε προς τους Ενετούς. Τα οθωμανικά πλοία ήρχισαν ήδη να τρέπονται, ότε αιφνηδίως μεταβληθέντος του ανέμου οι φεύγοντες με αναπεπταμένα ιστία εφώρμησαν κατά του Ενετικού στόλου, μη δυναμένου να κινηθή ένεκα του εναντίου πνεύματος. Η ναυμαχία επί τέλους ανενεώθη μετά της αυτής μανίας, οι δε Οθωμανοί βυθίσαντες μίαν γαλέραν αιχμαλωτίσαντες ετέραν, και κακοποιήσαντες την ναυαρχίδα ηνάγκασαν τον στόλον της Δημοκρατίας να σωθή φεύγων εις Ζάκυνθον". [...] εκτιμά, ότι η ήττα αυτή του ενετικού στόλου και στη συνέχεια η πολιορκία και η κατάκτηση της πόλης της Μεθώνης από τους Οθωμανούς, είχε ως αποτέλεσμα ο Σουλτάνος Βαγιαζήτ Β΄ να γίνει κύριος και των άλλων μεσσηνιακών φρουρίων, αυτών της παλαιάς Πύλου (Junca) και της Κορώνης, τα οποία παραδόθηκαν από τους Ενετούς διοικητές τους αμαχητί.Κωνσταντίνος Σάθας, «Τουρκοκρατουμένη Ελλάς: ιστορικόν δοκίμιον περί των προς αποτίναξιν του Οθωμανικού ζυγού επαναστάσεων του Ελληνικού Έθνους (1453-1821)», υπό Κωνσταντίνου Ν. Σάθα. Εκ της Τυπογραφίας των τέκνων Ανδρέου Κορομηλά, Αθήνησι 1869, σελ. 62-63: [...] "Ο σουλτανικός στόλος είχε περιφράξει δια διπλής σειράς πλοίων τον λιμένα της Μεθώνης, ην στενώς επολιόρκει και ο στρατός δια ξηράς. Μετά πολυήμερον και αδιάκοπον βομβαρδισμόν διετάχθη η έφοδος, η δ' εμπροσθοφυλακή του Βαϊαζίτου μετά τοσαύτης μανίας και αταξίας εξώρμησεν, ώστε αι πρώται αυτής φάλαγγες κατπατήθησαν υπό των επομένων, οίτινες πατούντες επί σωρών εκ νεκρών και τραυματιών ανέβησαν εις το ανοιχθέν ρήγμα του φρουρίου. Πλην η φρουρά καρτερικώτατα αντιστάσα ηνάγκασε τους εφορμήσαντας ίνα μετά μεγάλων ζημιών οπισθοχωρήσωσι. Ενώ ταύτα ελάμβανον χώραν ο Ενετός ναύαρχος διατριβών εν Ζακύνθω επεσκεύαζεν εν σπουδή τον παθόντα στόλον• πλην έχων υπ' όψιν και το ακροσφαλές της θέσεως των εν Μεθώνη δι' έλλειψιν επικουρίας, εξέλεξε τους καλλιτέρους κατεργοκύρας του στόλου, διατάξας αυτοίς ίνα παραλαβόντες παν το αναγκαίουν εις πολιορκουμένην πόλιν δράμωσιν εις Μεθώνιν. (1 = Ούτοι δε ήσαν οι εξής: Βαλέριος Μαρκέλλος, Ιωάννης Μαρής, Πέτρος Βενετσιάνος, Αλέξανδρος Γότης και Φραγκίσκος Χερβούρχης Κερκυραίοι, Ιάκωβος Βαρβεσινιάνος και Γριόνης Κρης. Spandugino, commentari, σελ. 77). Οι ατρόμητοι ούτοι αποφασίσαντες ίνα προκινδυνεύσωσιν υπέρ της σωτηρίας της πόλεως κατώρθωσαν ίνα διέλθωσιν αβλαβεί εν μέσω του εχθρικού στόλου, και αγκυροβολήσωσιν εντός του λιμένος της πόλεως. Αλλ' η έλευσις αυτών υπήρξεν μία εκ των κυρυωτέρων αιτιών της παραδόσεως• διότι οι πολιορκούμενοι έξαλλοι γενόμενοι απί τη εμφανίσει της επικουρίας έδραμον εις προϋπάντησιν αυτής και αφρόνως εγκατέλιπον τας θέσεις των. Τούτο παρατηρήσας ο εχθρός διέταξεν αμέσως γενικήν έφοδον, καθ' ην κατελήφθη το τείχος και η πόλις (1= Ο πρώτος επί του τείχους αναβάς γιανίτσαρος διωρίσθη υπό του Βαϊαζίτου φλαμποριάρης sandjac μετ' ετησίου επιχορηγήσεως 80,000 δουκάτων, αυτόθι, σελ. 77), σφαγέντων των ανθισταμένων. Οι περισωθέντες των πολιτών θέντες πυρ εις την ξυλώδη ύλην της πόλεως κατέφυγον εντός του φρουρίου, πλην τούτο παρώξυνεν έτι μάλλον την λύσσαν των νικητών, οίτηνες επί πολλάς ώρας έσφαζον άνευ διακρίσεως φύλου και ηλικίας. Ο διοικητής, ο επίσκοπος, οι αξιωματικοί, και πλέον του τρίτου των κατοίκων διήλθον εν στόματι μαχαίρας (2 = Laugier, VIII, σελ. 108.). Την 10 Αυγούστου 1500 ο Βαϊαζίτης γενόμενος κύριος της Μεθώνης ηθέλησεν ίνα ευχαριστήση τον θεόν επί τη νίκη εντός χριστιανικού ναού• επί τούτω δε εισελθών εις την πόλιν και παρατηρήσας από της γεφύρας το βάθος της τάφρου είπε «δια την ανδρίαν του βεηλέρβεη Σινάν πασά, και την ορμητικήν έφοδον των γιανιτσάρων, ο θεός μοι έδωκε την πόλιν ταύτην». (3= Spandugino, σελ. 77-78.). Μετά τούτο ο σουλτάνος έστειλε κατά της πύλου και Κορώνης στρατόν υπό διαφόρους σωματάρχας, οίτινες προσελθόντες απήγγειλαν, ότι ει μεν παρεδίδοντο προ της πολιορκίας ήθελον αξιωθή συνθηκών ωφελίμων, ει δε προέκρινον να δεχθώσι την δύναμιν ήθελον άπαντες αποθάνει εν στόματι μαχαίρας. Εις την εμφάνισιν του σουλτανικού στρατού ο Ενετός διοικητής της Πύλου Κάρολος Κονταρίνης παρέδωκε την πόλιν (15 Αυγούστου). Το δε παράδειγμα αυτής ηκολούθησε και η Κορώνη". [...]