cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Εκπαίδευση των Ελλήνων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία
Κριτική στο εκπαιδευτικό σύστημα -το επίπεδο σπουδών των μαθητών
Μέθοδοι, διδακτέα ύλη, προγράμματα σπουδών, άγνοια παιδαγωγικών μεθόδων και κανόνων, έλλειψη βιβλίων λειτουργούσαν υπονομευτικά για την εκπάιδευση. Αυτοσχέδιοι και αυτοδίδακτοι δάσκαλοι προσκολλημένοι στα τυπικά και στην παράδοση, σχολαστικισμός, επιμονή στις θεωρητικές επιστήμες και δυσπιστία στις θετικές, δεσποτισμός,οι ιδεολογικές αντιθέσεις μεταξύ των δασκάλων ήταν μερικά από τα μειονεκτήματα της εκπαίδευσης της περιόδου. Ο Νικόλαος Σοφιανός (16ος αι.) μας πληροφορεί πως οι μαθητές που φοιτούσαν στα κοινά σχολεία έφταναν μέχρι την εφηβεία μαθαίνοντας μόνο κολυβογραμματα, να γράφουν μόνο και να διαβάζουν, και οι περισσότεροι γεννειάζουν εις το σχολείον και ακόμη καν να καλαναρχούν ή να διαβάζουν καλά δεν προκόφτουν. Λόγω του χαμηλού επιπέδου των δασκάλων τα κείμενα που προορίζονταν για σπουδή ήταν ακατάληπτα. Ο έμπορος Δημήτριος Αθανασίου ασκεί κριτική σε σημειωμά του στον Λόγιο Ερμή στην απαρχαιωμένη μέθοδο διδασκαλίας του Κωνσταντίνου Μπαλανίδη σα να απευθυνόταν στον παππού ή τον προπάππου του. Οι ανορθογραφίες που εντοπίζονται συχνά σε κείμενα και επιστολές της εποχής, διαθήκες και συμβόλαια, αλλά και επιγραφές και ενθυμήσεις σε εξωκλήσια και μοναστήρια είναι μια ένδειξη αλλά όχι και απόδειξη της γενικής αγραμματοσύνης των κατοίκων μιας περιοχής. Ο Αθανάσιος Σταγειρίτης καυτηριάζει τους διδάσκοντες της Αθωνιάδας και συγκεκριμένα τον Νεόφυτο Καυσοκαλυβίτη διότι δεν ενθάρρυναν την εκμάθηση ξένων γλωσσών, αλλά αναλώνονταν στη διένεξη για τα κόλλυβα των μνημοσύνων. Ο λόγιος Δημήτριος Καταρτζής παρατηρούσε πως τα παιδιά υποχρεώνονταν να αναλώσουν μεγάλο μέρος του σχολικού τους χρόνου στην εκμάθηση της αρχαίας ελληνικής, μιας γλώσσας που ελάχιστες ανάγκες θα τους κάλυπτε. Ο Κυριάκος Καπετανάκης καλεί τους νέους της εποχής του να μιμηθούν τα γένη της Ευρώπης, τα οποία εξιχνιάζουσι την φύσιν και να μην κοιμώνται μέχρι θανάτου υπό τον τύφον του μακρού, του βραχέως και του διχρόνου τα οποία αποτελούν αντικείμενο υπεράσπισης ως ένα τι πατροπαράδοτον και μέγα κειμήλιον
Διδασκαλία των ξένων γλωσσών
Οι ξένες γλώσσες έχουν στην εκπαίδευση αρχικά ασθενείς υποδοχές. Η διδασκαλία των ξένων γλωσσών εισάγεται  στα προγράμματα των σχολείων στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα. Κυρίως διδάσκονταν την επίσημη γλώσσα της χώρας στην οποία έδρευε το σχολείο. Τα μεγάλα εμπορικά και κοσμοπολίτικα αστικά κέντρα της εποχής, όπως ήταν η Θεσσαλονίκη ή η Σμύρνη ήταν ευνοϊκά περιβάλλοντα για την εκμάθηση ξένων γλωσσών: ήταν τόποι δραστηριοποίησης δυτικών ιεραποστολών, προξενικών υπαλλήλων, δυτικών ιερωμένων, εμπόρων,περιηγητών οι οποίοι έναντι αμοιβής δίδασκαν ως οικοδιδάσκαλοι την μητρική τους γλώσσα σε κάθε πιθανό ενδιαφερόμενο. Οι λόγοι εκμάθησης των ξένων γλωσσών ήταν για την καλύτερη εξυπηρέτηση των εμπορικών συναλλαγών, η πραγματοποίηση σπουδών στο εξωτερικό, η ενημέρωση γύρω από τις εξελίξεις στις νεωτερικές επιστήμες και τη φιλοσοφία.
Μοναστηριακές σχολές
Σημαντικό μέρος των σχολείων λειτουργούσε σε μονές. Κορυφαία ήταν η Μονή Βατοπεδίου Αγίου Όρους, του Ιωάννη Θεολόγου στην Πάτμο. Τα μοναστηριακά σχολεία,κατά τον Σαρρή «[...] πιθανόν να είναι λίγα σε σχέση τουλάχιστον προς τον συνολικό αριθμό των μονών».
Ακόμη στην Ανατολική Μακεδονία η Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης κατά την εποχή της Επανάστασης του 1821 είχε καταστεί πνευματικό και εθνικό κέντρο και οι ηγούμενοί της είχαν στενή συνεργασία με τους ηγέτες της Επανάστασης στη Βόρεια Ελλάδα (Νικοτσάρας, Εμμανουήλ Παπάς). Μέχρι το 1843 λειτουργούσε σχολή στη μονή, ονομαζόμενη Των Κοινών Γραμμάτων ή Ελληνική Σχολή.
Ξένα σχολεία
Καθολικά σχολεία ιδρύονται σε πολλά νησιά του Αιγαίου, όπως στη Χίο και στη Νάξο. Η δράση τους επεκτείνεται τον 17ο αι. όπου τώρα εγκαθίστανται και καπουκίνοι: ιδρύουν σχολεία στη Χίο (1627), στη Σμύρνη και στη Νάξο (1628) στην Κωνσταντινούπολη το 1629 στη Σύρα και στην Άνδρο (1637), στο Κουσάντασι (1640), στο Νάυπλιο (1656), στην Αθήνα (1657) στη Μήλο (1661) κ.α. Στη Χίο στο σχολείο που συστήνουν οι Ιησουίτες φοιτούν 250 μαθητές, κατά το πλείστον ορθόδοξοι, που έθεσε στο περιθώριο το ορθόδοξο σχολείο κοντά στην μητρόπολη του Αγίου Βασιλείου των Πετροκοκκίνων. Η καθολική εκπαίδευση στα νησιά αντιμετώπισε την εχθρότητα των Ορθοδόξων, αλλά κυρίως των Τούρκων. Ενώ με τις διομολογήσεις που είχαν υπογραφεί από το 1535 μεταξύ της Υψηλής Πύλης και της Γαλλίας είχε παραχωρηθεί στους Καθολικούς το προνόμιο «να διδάσκουν στα σχολεία την χριστιανική διδασκαλία, χωρίς να μπορεί κάποιος να τους παρεμποδίζει ή να τους ενοχλεί», οι τοπικοί Τούρκοι διοικητές ζητούσαν χρήματα για τη λειτουργία των σχολείων, προκαλώντας την αφαίμαξη των τόσο των χριστιανών όσο και των Ιεραποστόλων. Αυτός ήταν και ο λόγος που δεν μπορούσαν να ιδρύσουν Εκπαιδευτικά Κολλέγια στην Τουρκική Ανατολή, «in partibus infidelium» (σε περιοχές απίστων) όπως έκαναν στην Δύση. Άλλο μεγάλο εμπόδιο ήταν η φτώχια, η οποία και πάλι προερχόταν από τη δυσβάστακτη φορολόγηση που επέβαλαν οι Τούρκοι. Τα παιδιά ήταν υποχρεωμένα να εργάζονται και εγκατέλειπαν το σχολείο από μικρή ηλικία.
Προδρομικές μορφές πανεπιστημίων
Η πιο προωθημένη απόπειρα για τη σύσταση Ανώτατου Εκπαιδευτηρίου εντοπίζεται στους κύκλους των αποδήμων Ζαγορίσιων στο Ιάσιο και συγκεκριμένα είναι ιδέα του Νεόφυτου Δούκα, οι πρωτοβουλίες του οποίου προς αυτήν την κατεύθυνση εντοπίζονται χρονικά μεταξύ 1813-1820. Σχεδιαζόταν η εγκατάστασή του ή στη μονή Αγίου Ιωάννη του Πρδρόμου στο Ρογοβό Τσεπέλοβου ή του Προφήτη Ηλία στή Βίτσα. Στην σχολή αυτή προβλεπόταν, εκτός από τα φιλολογικά και θεολογικά μαθήματα,η διδασκαλία των μαθηματικών, της φυσικής και της χημείας, και με την πάροδο του χρόνου, η διδασκαλία και άλλων επιστημών.
Κατάλογος σχολείων
thumb|right|250px|Τα ερείπια των προπυλαίων της Αθωνιάδος Ακαδημίας. Το 1804 η Αθωνιάδα διέκοψε οριστικά τη λειτουργία της. Υπάρχει μαρτυρία συγχρόνου της εποχής σύμφωνα με την οποία τα λαμπρά οικοδομήματά της ήταν έρημα και κατερειπωμένα.
Οικονομικοί πόροι
Για τα έξοδα συντήρησης και λειτουργίας των σχολείων δεν συμμετείχαν ούτε το επίσημο κράτος- αφού η Οθωμανική εξουσία δεν μεριμνούσε για την εκπαίδευση των μη μουσουλμάνων υπηκόων της-ούτε το Οικουμενικό Πατριαρχείο, επειδή αν και συνιστούσε τον μοναδικό επίσημο φορέα που είχε αναλάβει την ευθύνη της εκπαίδευσης των υπόδουλων Ελλήνων, για διάφορους λόγους αντιμετώπιζε οικονομική δυσπραγία. Η πρώτη κύρια πηγή ήταν οι δωρεές. Σημαντικά ποσά διατίθονταν από εύπορους Έλληνες της διασποράς και του εσωτερικού για την ίδρυση σχολείων στην γενέτειρά τους ή σε άλλες υπόδουλες περιοχές. Έτσι έχουμε τα μισά ελληνικά σχολεία μέσης και ανώτερης βαθμίδας να έχουν ιδρυθεί από δωρεές. Στην κατηγορία των δωρεών ανήκει η ακίνητη περιουσία-κυρίως καλλιεργήσιμες γαίες-για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών με την εκμίσθωση των γαιών. Στην κατηγορία των γαιών ανήκουν και τα διάφορα ποσά που κατά διαστήματα Έλληνες του εξωτερικού, ανώτεροι κληρικοί και αρκετοί Φαναριώτες ηγεμόνες παρέχονταν σε ετήσια βάση για τη μισθοδοσία δασκάλων, χορήγηση υποτροφιών, αγορά βιβλίων. Η δεύτερη πηγή οικονομικής ενίσχυσης ήταν η τοπική εκκλησία. Κλασιό παράδειγμα η Ελληνική Σχολή Λευκωσίας, που ήταν εξολοκλήρου οικονομικά υπαγώμενη στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, ενώ ειδικά μετά την αναδιοργάνωση του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, η Αρχιεπισκοπή αναλάμβανε και τα έξοδα οικοδόμιση των νέων κτηρίων της σχολής. Έπρεπε προηγουμένως να αναγνωριστούν τα σχολεία ως κοινά παιδευτήριαμέσω του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Σε αυτήν την περίπτωση οι τοπικοί μητροπολίτες παρείχαν τα έσοδα ενός ή περισσότερων ναών. Ανάλογη βοήθεια έδιναν και μοναστήρια πάντα σε σύμφωνη γνώμη με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπως συνέβη στη σχολή της Δημητσάνας, στη σχολή Ντέκα της Αθήνας και στη σχολή Γκιόνμα των Ιωαννίνων. Επίσης βοηθούσαν οικονομικά και Πατριαρχεία της Ανατολής, όπως των Ιεροσολύμων τη Σχολή Καστριώτη στην Καστοριά. Η τρίτη σημαντική πηγή χρηματοδότησης ήταν οι κοινότητες: με μορφή έκτακτων επιχορηγήσεων και τακτικής ενίσχυσης με την επιβολή ειδικού κοινοτικού φόρου ή δασμού σε συγκεκριμένα προϊόντα. Ο ρόλος των κοινοτήτων στα εκπαιδευτικά πράγματα αναπτύσσεται κυρίως στα τέλη του 18ου αιώνα και στις αρχές του 19ου όταν αρχίζει ένας λανθάνον ανταγωνισμός με την Εκκλησία. Οι παροικιακές κοινότητες του εξωτερικού με τη σειρά τους επέβαλαν ειδικούς φόρους και δασμούς για τη συντήρηση των σχολείων τους επειδή τα σχολεία ιδρύονταν από το συλλογικό όργανο που διοικούσε τις κοινότητες, τα έσοδα των ορθοδόξων ναών στις παροικίες δεν επαρκούσαν για τη συντήρησή τους, ενώ, οι επίσημες αρχές της χώρας υποδοχής τους δεν ενδιαφέρονταν να ενισχύσουν οικονομικά τα ελληνικά σχολεία. Η τέταρτη πηγή εσόδων ήταν οι διάφορες επαγγελματικές συσσωματώσεις (συντεχνίες) των βιοτεχνών ή των εμπόρων της πόλης που έδρευε το σχολείο. Κυρίως περιστασιακά ενίσχυαν τα σχολεία κι όχι επίσημα ή τακτικά. Μια πέμπτη πηγή εσόδων ήταν ο δανεισμός κεφαλαίων που διέθετε το σχολείο στην ελεύθερη αγορά με τόκο με σκοπό την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών τους.
Τα δίδακτρα
Τα δίδακτρα συνιστούσαν μια ακόμα πηγή εσόδων των σχολείων. Τα κατέβαλαν οι ευπορώτεροι αλλά γενικά ίσχυε η δωρεάν φοίτηση. Στα Τρίκαλα Κορινθίας είχε απαγορευθεί στον δάσκαλο να εισπράττει δίδακτρα και η διαφορά καλυπτόταν από ειδικές εισφορές των κατοίκων. Για τους αυτοσχέδιους δασκάλους λαϊκούς ή κληρικούς ίσχυαν αμοιβές σε είδος: σε διαθήκη που συντάσσει μια χήρα μητέρα το 1759 προνοεί για την αμοιβή του ιερέα-δασκάλου του παιδιού της, ένα ζωνάρι κρεμεζί ή δυο τζεκίνια. Όσον αφορά τα διδακτικά εγχειρίδια έχουμε μαρτυρίες πως οι γονείς των μαθητών έπρεπε να τα αγοράζουν.
Η διαχείριση των εσόδων των σχολείων
Οι επίτροποι επένδυαν τα χρήματα από τις δωρεές στην αγορά καλλιεργήσιμων γαιών τα οποία εκμίσθωναν σε ακτήμονες καλλιεργητές κατοχυρώνοντας τα κεφάλαια του σχολείου απέναντι στο ενδεχόμενο υποτίμησης του οθωμανικού νομίσματος και εξασφαλίζοντας ένα σταθερό εισόδημα. Παράλληλα τα διέθεταν τα κεφάλαια με μορφή δανείων εισπράττοντας τόκο. Υπήρχε όμως ο κίνδυνος για απώλειας των χρημάτων.
Αίτια παρακμής των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων
Η παρακμή ή η διακοπή της λειτουργίας των σχολείων οφειλόταν σε διάφορους λόγους: στην κακή διαχείριση των εσόδων των σχολείων, στην αύξηση των λειτουργικών τους εξόδων, σε δυσμενείς συγκυρίες (πόλεμοι, εξεγέρσεις, φυσικές καταστροφές) και σε καταχρήσεις. Οι παρουσιαζόμενες κατά καιρούς οικονομικές ανωμαλίες δεν ήταν αποτέλεσμα κακοδιαχείρισης ή αμέλειας. Στην περίπτωση της Αδελφότητας του Αγίου Νικολάου Βενετίας, η Βενετική Τράπεζα πρόβαλε εμπόδια στην αποστολή χρημάτων έξω από το κράτος και περνούσαν αρκετά χρόνια για να εγκριθεί από τις βενετικές αρχές μια διαθήκη. Όταν ο Ναπολέων Α΄ της Γαλλίας κατέλυσε την βενετική πολιτεία, τα χρήματα που ήταν κατατεθημένα στην τζέκα εξανεμίσθηκαν και η σχολή Σωτήρη στην Αθήνα έχασε τους κύριου πόρους της. Η Νέα Ακαδημία της Μοσχόπολης διακόπτει βίαια τη λειτουργία της όταν η πόλη εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους της ύστερα από επιδρομές αλβανικών πληθυσμών στα 1769, ενώ το κτίριο και η βιβλιοθήκη της σχολής καταστράφηκαν ολοσχερώς.
Κτιριακές εγκαταστάσεις
Τα κοινά σχολεία στεγάζονταν όχι σε κάποιο ιδιαίτερο οίκημα αλλά σε ένα απλό δωμάτιο,εβρισκόμενο στον περίβολο μια εκκλησίας, στο γυναικωνίτη ή το νάρθηκα μιας εκκλησίας, σε ένα κελί μοναστηριού αλλά και στοεργαστήριο ενός επαγγελματία, ο οποίος εκτός από τη διδασκαλία του ασκούσε και την τέχνη του. Το κτιριακό πρόβλημα των σχολείων οφειλόταν στην ακηδία των Οθωμανικών αρχών και στην αδυναμία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Επίσης στη συνήθεια των πιο πολλών ευεργετών να δίνουν δωρεές που κάλυπταν τις ανάγκες για μισθοδοσία και υποτροφίες, όχι όμως για τη στέγαση και στα πενιχρά έσοδα των σχολείων. Οι ανάγκες που έπρεπε να καλυφθούν ως προς τη στέγαση αφορούσαν αίθουσες διδασκαλίας και χώρους στέγασης των δασκάλων ή των μαθητών που προέρχονταν από περιοχές μακριά από την έδρα του σχολείου. Μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα τα πιο πολλά σχολεία στεγάζονταν σε μισθωμένες οικίες κατάλληλα διαρρυθμισμένες. Αυτές περιλάμβαναν αίθουσα διδασκαλίας, διαμέρισμα του δασκάλου και μικρό αριθμό θαλάμων για τους οικότροφους μαθητές,που αν δεν επαρκούσαν μισθώνονταν κάποια γειτονική οικία ή ανεγείρονταν ιδιαίτερα κελλιά κοντά στο σχολείο. Από τα μέσα του 18ου αιώνα γίνεται συστηματική προσπάθεια για τη στέγασή τους κυρίως σε ιδιόκτητα κτήρια με τη συμβολή των κοινοτήτων και των εύπορων Ελλήνων του εξωτερικού. Τέτοιες περιπτώσεις έχουμε στη Νέα Ακαδημεία της Μοσχόπολης, της Αθωνιάδας σχολής του Αγίου Όρους, της Πατριαρχικής Σχολής, της Ακαδημίας των Κυδωνιών και του Γυμνασίου της Χίου,αλλά και της Ακαδημίας του Βουκουρεστίου που αργότερα έγινε Ηγεμονικό Μέγαρο. Τα σχολικά κτίρια αυτά ήταν πλήρη συγκροτήματα που περιελάμβαναν αίθουσες διδασκαλίες, διαμερίσματα για τη στέγαση του σχολάρχη και όλων ή μέρους του διδακτικού προσωπικού, θαλάμους για τη στέγαση οικοτρόφων, αίθουσα βιβλιοθήκης, εργαστήρια, κοινόχρηστους χώρους (μαγειρεία, αποθήκες, χώρους υγιεινής). Σε κάποιες περιπτώσεις υπήρχαν αίθουσα προσευχής με παρεκκλήσι (Γυμνάσιο Χίου), βοτανικός κήπος (Ακαδημία Κυδωνιών και Επιστημονικό Γυμνάσιο της Αθήνας), και τυπογραφείο (Γυμνάσιο Χίου, Ακαδημία Κυδωνιών). Πολλά εκπαιδευτήρια θύμιζαν κοινοβιακές μονές.
Το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των σχολείων-διοικητική διάρθρωση
Το χαρακτηριστικό του 19ου αι. στην εκπαίδευση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν η προσπάθεια για εκσυγχρονισμό και κεντρική οργάνωση της εκπαίδευσης από την κυβέρνηση. Οι πρώτες προσπάθειες που έγιναν από τη δεκαετία του 1830 συνάντησαν αντίδραση από τους ισλαμικούς κύκλους και τους γενιτσάρους. Σημείο καμπής ήταν το έτος 1856 οπότε άρχισε η θεσμοθέτηση μεταρρυθμίσεων, υπό την πίεση δυτικών δυνάμεων και μετά τη στρατιωτική ήττα στον Κριμαϊκό πόλεμο. Στις μεταρρυθμίσεις περιλαμβανόταν το δικαίωμα όλων των υπηκόων, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, να φοιτούν σε πολιτικά και στρατιωτικά σχολεία, καθώς και την κατοχύρωση του δικαιώματος κάθε θρησκευτικής κοινότητας να ιδρύει σχολεία υπό την εποπτεία του κράτους. Η οθωμανική εξουσία λοιπόν αναγνωρίζει στους Έλληνες το δικαίωμα στη δική τους παιδεία, αφενός στο πλαίσιο της αναγνώρισης των προνομίων που είχαν παραχωρηθεί στο Πατριαρχείο, αφετέρου στο πλαίσιο της εκκοσμίκευσης της παιδείας. Ο Πατριάρχης ορίζεται ως εγγυητής της υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων στο επίπεδο της εθνικής παιδείας. Το περιεχόμενο της ρωμέϊκης παιδείας καθορίζεται από το συμβούλιο συνιστάμενονον από πνευματικούς αρχηγούς και από μελη εκλεγμένα κοσμικά υπό την εποπτεία του Πατριάρχη και την επικύρωση από την οθωμανική επιτροπή. Το Πατριαρχείο είναι ο εντολοδόχος της Υψηλής Πύλης για την οργάνωση της εκπαίδευσης του ελληνορθόδοξου μιλέτ τόσο στο εκπαιδευτικό όσο και στο ιδεολογικό κομμάτι: συστήνει την  Επιτροπή εκκλησιαστική και πνευματική του Πατριαρχείου (το 1863 από τον Γρηγόριο ΣΤ΄) η οποία αργότερα ονομάζεται Κεντρική Εκπαιδευτική Πατριαρχική Επιτροπή. Το Πατριαρχείο θέτει ως κεφαλή του εκπαιδευτικού συστήματος τη Μεγάλη του Γένους Σχολή, η παιδεία των Ελλήνων εντάσσεται στη θρησκευτική ιεραρχία και το σχολικό σύστημα διαρθρώνεται γύρω από θρησκευτικούς θεσμούς. Έτσι παιδεία στις επαρχίες είναι στην αρμοδιότητα των μητροπολιτών. Από τα μέλη του κατά μητρόπολη Μικτού Εκκλησιαστικού Συμβουλίου εκλέγεται η τετραμελής εκπαιδευτική επιτροπή. Στους κανονισμούς της κάθε ελληνορθόδοξης κοινότητας προβλέπεται η ύπαρξη εκπαιδευτικής επιτροπής υπό την προεδρία του ιερέα.
Το Ελληνικό κράτος και η μέριμνα για την εκπαίδευση των αλύτρωτων
thumb|240px|Το κύριο κτήριο της Ευαγγελικής Σχολής λίγο πριν την Μικρασιατική Καταστροφή (1922). Σε θεσμικό επίπεδο ενίσχυε τους αποφοίτους των σχολείων: έτσι το 1862 οι απόφοιτοι της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης μπορούσαν να εισέρχονται χωρίς εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Δυσχέρειες λειτουργίας των σχολείων
Ενώ τα τουρκικά σχολεία όλων των βαθμίδων ήταν δημόσια και τα οικονομικά τους αντιμετωπίζονταν από το Κράτος, τα ελληνικά (και γενικά όλα τα μειονοτικά) ήταν ιδιωτικά και αυτοσυντηρούμενα και φορολογούνταν κατά μαθητή προς όφελος της δημόσιας εκπαίδευσης. Η μόνη φιλεκπαιδευτική χειρονομία που έχουμε είναι όταν δυο χρόνια μετά την επικράτηση τω Νεοτούρκων το νέο καθεστώς επιχορήγησε τις προκαταρκτικές σχολές των μη μουσουλμανικών Κοινοτήτων. Πράξη που υπέκρυπτε την επιδίωξη της Τουρκίας να θέσει υπό τον ουσιαστικό έλεγχο τα ελληνικά σχολεία παραβιάζοντας το προνομιακό καθεστώς του ελληνικού Πατριαρχείου.
Στην περιοχή Διδυμοτείχου, στα τέλη του 19ου αι., τα ελληνικά σχολεία, εκτός από τους περιορισμούς των Τουρκικών αρχών υπέστησαν και την επιθετικότητα των Βουλγάρων. Η αμέλεια και ιδιοτέλεια των κοινοτικών αρχών σε κάποιες περιπτώσεις ανέστειλε την ίδρυση και λειτουργία σχολείων. Αναφέρεται η περίπτωση του εμπόρου Αλέξανδρου Κουμπάρη ο οποίος το 1861 άφησε γενναίο κληροδότημα για τα σχολεία της ιδιαίτερης πατρίδας του της Μεσημβρίας, ωστόσο οι κοινοτικές αρχές δεν το αξιοποίησαν. Οι δυσκολίες στη μητρική γλώσσα και η ελληνική διγλωσσία των μαθητών σε περιοχές όπως η Καππαδοκία οι πειραματισμοί στο σύστημα διδασκαλίας -το αλληλοδιδακτικό δοκιμάστηκε σε κάποιες περιοχές χωρίς όμως θετικό αποτέλεσμα, οι έριδες και τα κόμματα στους κόλπους των κοινοτήτων και η δυσκολία των ξένων δασκάλων να προσαρμοσθούν στα ήθη, στη γλώσσα και στο χαρακτήρα των Ελλήνων του εσωτερικού της Μ. Ασίας. Οι φυσικές καταστροφές συχνά κατέστρεφαν το σχολικό δίκτυο: έτσι με το μεγάλο σεισμό του 1912 κατέρρευσαν πολλά σχολεία σε χωριά της Καλλιπόλεως και στα Γανόχωρα, και διδασκαλία γινόταν στο ύπαιθρο.
Λογοκρισία βιβλίων και εντύπων
[[File:Karagioz and Hacivat, 1877.jpg|thumb|Γελοιογραφία του Καραγκιόζη και του Χατζιαβάτη, σάτυρα της λογοκρισίας στην Οθωμ. Αυτορκατορία στα τέλη του 19ου αιώνα.
Χατζ. (δεξιά): Τί είναι αυτές οι αλυσίδες;
Καραγκιόζης: Τις λένε "ελευθερία μέσα στα όρια του νόμου". Πηγή: Εφημερίδα “Hayâl”, Φεβρ. 1877 ]] Στα τέλη του 19ου αιώνα, παρά την έκδοση του "Χάτι Χουμαγιούν" που τυπικά προέβλεπε την ελευθερία στη θρησκεία και την εκπαίδευση όλων των υπηκόων και όλων των θρησκειών, εφαρμόστηκε αυστηρή λογοκρισία στα χριστιανικά βιβλία και έντυπα, θρησκευτικά ή μη. Η αναφορά του Βρετανού πρέσβη στην Κωνσταντινούπολη Ph. Currie περιέχει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη λογοκρισία και τις απαγορεύσεις που ίσχυαν για την εισαγωγή βιβλίων στην Οθωμ. Αυτοκρατορία ώστε "στερούσαν τους χριστιανούς της Τουρκίας από τα συνήθη μέσα με τα οποία θα διατηρούσαν την επαφή με την εξέλιξη της γνώσης". Κλασσικοί συγγραφείς όπως ο Σαίξπηρ, ο Μπάυρον και ο Μίλτον, και η υψηλή λογοτεχνία κάθε γλώσσας δεν εγκρίνονταν. Ένας Βρετανός αναφέρει ότι σε ολόκληρη την Κωνσταντινούπολη δεν μπορούσε να βρεί ένα βιβλίο του Δάντη ή του Σαίξπηρ (L. Maccas, σ. 58), Καμία ιστορία, εγκυκλοπαίδεια, εργασία στη μεταφυσική, θεολογία ή σχολιασμός της Βίβλου δεν περνούσε τη λογοκρισία ώστε να εισαχθεί στην Τουρκία. Αν κάποιος δάσκαλος κατάφερνε να εισάγει λαθραία τέτοια βιβλία ή να κατέχει κάποια υποτυπώδη βιβλιοθήκη, αργά ή γρήγορα γινόταν αντιληπτός από πληρωμένους κατασκόπους και καταδικαζόταν για το "έγκλημα". Περισσότερο αυστηρή ήταν η λογοκρισία επί της έκδοσης βιβλίων στο εσωτερικό της Αυτοκρατορίας με κατασχέσεις και καταστροφές βιβλίων. Άρθρα που περιείχαν περικοπές από το Ευαγγέλιο απαγορεύονταν με την αιτιολογία ότι είναι ακατάλληλα για τους απλούς ανθρώπους ή επειδή περιείχαν απαγορευμένες λέξεις τις οποίες δεν μπορούσε να αλλάξει ο εκδότης γιατί προέρχονταν από τη Βίβλο. Για παράδειγμα, μια αναφορά στην "έγερση εκ νεκρών" δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί γιατί γινόταν παρερμηνεία της "έγερσης". Απαγορεύονταν και αποσπάσματα της Βίβλου που περιείχαν λέξεις όπως Δίωξη, κουράγιο, ελευθερία, ισχύς, δικαιώματα, ενότητα, ισότητα, αστήρ, βασιλεύς, ανάκτορο, όπλα, αιματοχυσία, τυραννία, ήρωας κτλ. Όταν θρησκευτικά κείμενα μεταφράζονταν στα τουρκικά, δεν μπορούσαν να περιέχουν εκφράσεις ή λέξεις όπως, "Θεία Χάρις", «Ευαγγέλιο» («Καλά Νέα») και «Απόστολος» (τουρκ. «ρασούλ») με τη λογική ότι ο Θεός των χριστιανών δεν είναι αληθινός και επομένως δεν μπορεί να χορηγεί "Χάρη" ή "Καλά Νέα" ή να έχει "Αποστόλους". Οι οδηγίες για "αντίσταση κατά της αμαρτίας" ερμηνεύονταν ως "αντίσταση κατά της κυβέρνησης".
Οι πρώτοι σύγχρονης μορφής νόμοι ελέγχου του τύπου εκδόθηκαν το 1857, οπότε οι Οθωμανοί υπήκοοι έπρεπε να ζητούν άδειες από το Υπουργείο Παιδείας και του Υπ. Αστυνομίας για να κάνουν μια έκδοση. Η λογοκρισία έγινε αυστηρότερη με την έκδοση μιας απόφασης το 1876, όπου για πρώτη φορά μνημονεύονται οι «λαθραίες  εκδόσεις». Ένα από τα πρώτα θύματα των νόμων περί τύπου ήταν ο Έλληνας Θεόδωρος Κασάπης που εξέδιδε μια σατυρική εφημερίδα σε τουρκική και ελληνική γλώσσα. Λέγεται όμως ότι το σημαντικότερο αδίκημά του ήταν η μετάφραση στα οθωμανικά τουρκικά του  “Φιλάργυρου” του Μολιέρου με τον τίτλο «Pinti Hamit” (Χαμίτ ο Φιλάργυρος) που θεωρήθηκε ότι προσβάλλει το βασιλικό όνομα. Στις απαγορεύσεις περιλαμβάνονταν όχι μόνο επιστημονικά βιβλία και έντυπα,  αλλά και λέξεις όπως σύνταγμα, κοινοβούλιο, βόμβα, δυναμίτις, δικτάτορας, αναρχισμός, μηδενισμός, ελεύθερος, σοσιαλισμός, Δαρβινισμός, δημοκράτης κ.ά. Όταν χρειαζόταν να μεταφραστούν τέτοιες λέξεις στα λεξικά, γίνονταν παραπλανητικές μεταφράσεις. Π.χ. στην έκδοση του 1901 του Γαλλο-Τουρκικού λεξικού του Semseddin Sami, η λέξη revolution μεταφράζεται ως «Η περιστροφή των ουρανίων σωμάτων …». Στα παραδείγματα απαγορευμένων βιβλίων περιλαμβάνονται και το γαλλικό «Λεξικό της Καθολικής Θεολογίας» (1899) και το «Εγχειρίδιο των τεχνητών μελών» του George Mark (1905). Μέσα σ’ αυτή την παράνοια – όπως χαρακτηρίζεται από συγγραφείς – πολλοί δημόσιοι υπάλληλοι και απλοί  πολίτες έσπευδαν να καταγγείλουν οποιονδήποτε ώστε να αποκτήσουν την εύνοια του σουλτάνου. Υπό την απειλή των απαγορεύσεων, βιβλία και έντυπα εισάγονταν λαθραία, κρυμμένα μέσα σε άλλα υλικά, τυπωμένα σε πολύ λεπτό χαρτί ώστε να μην καταλαμβάνουν μεγάλο όγκο. Στο καθεστώς των Νεοτούρκων, ενώ επιφανειακά φαίνεται να επικράτησε ελευθερία του τύπου με άνθιση των εκδόσεων, στην πράξη έγινε ένας μετασχηματισμός του συστήματος λογοκρισίας του Αβδούλ Χαμίτ, το οποίο πέρασε στην αρμοδιότητα ενός απρόσωπου μηχανισμού του κράτους και όπου η προστατευόμενη έννοια ήταν όχι πλέον ο σουλτάνος αλλά το κράτος. Για να αποτραπεί η μυστική έκδοση και κυκλοφορία εντύπων υπήρχαν - μεταξύ άλλων - διατάξεις που απαγόρευαν στα τυπογραφεία  να κλειδώνουν τις πόρτες και να έχουν διόδους διαφυγής. Μέσα στις λίστες των ύποπτων εντύπων, κορυφαία θέση είχαν τα Ελληνικά και Αραβικά  εθνικιστικά έντυπα, καθώς και τα ισλαμιστικά και τα αντίθετα προς την «Επιτροπή Ενότητας και Προόδου». Από τους Νεότουρκους το έντυπο θεωρήθηκε ένα μέσον ιδιαίτερα επικίνδυνο για τις κατώτερες τάξεις.
Η εκπαίδευση των κοριτσιών
Σε πολλές τουρκοκρατούμενες περιοχές η πλειοψηφία των γυναικών παραμένουν αναλφάβητες: όπως στην Κρήτη (μεταξύ 1822-1866) Εξαιτίας της μακρόχρονης απουσίας των ανδρών (εποχιακές εργασίες κλπ) συνειδητοποιήθηκε η ανάγκη ίδρυσης παρθεναγωγείων, αφού οι γυναίκες επωμίζονταν αποκλειστικά την διαπαιδαγώγηση των παιδιών. Το 1836 πρωτοφοιτούν κορίτσια στο αλληλοδιδακτικό σχολείο αγοριών Ρεθύμνης και το 1845 ιδρύεται η πρώτη αλληλοδιδακτική σχολή κοριτσιών Ρεθύμνης, αλλά με καταβολή διδάκτρων κάτι που δείχνει ότι η εκπαίδευση αφορούσε τα κορίτσια των μεσαίων και ανώτερων στρωμάτων. Πάντως μέχρι το 1900 μόνο το 3,5% των Κρησσών γνώριζε γραφή και ανάγνωση Για την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών των κοριτσιών έρχονται αρωγοί οι ξένες αποστολές, οι Αμερικανοί στη Σμύρνη ιδρύουν το πρώτο σχολείο θηλέων(1829). Μέχρι το 1833 είχε 700 μαθήτριες,δηλαδή 80-90 μαθήτριες το χρόνο. Στην Κωνσταντινούπολη λειτουργεί το Ζάππειον Παρθεναγωγείον από το 1875 και το οποίο έχει στενή σχέση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Το τελευταίο φιλοδοξεί να το καταστήσει τη μεγάλη του γένους σχολή όσον αφορά την προσφορά των δασκάλων του έθνους.
Ξένα σχολεία
Πολλά ξένα σχολεία λειτουργούν στα μεγάλα αστικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στη Θεσσαλονίκη υπάρχει η Γερμανική Σχολή στην οποία από τους 175 μαθητές οι 21 είναι Έλληνες και οι 50 Εβραίοι, 54 Ελληνορθόδοξοι. Στη Σμύρνη επίσης Έλληνες φοιτούν σε ξένα σχολεία της πόλης: στο Γερμανικό οικοτροφείο θηλέων. Σημαντική είναι και η δράση των Αμερικανών: στα 1829 ιδρύεται ελληνικό σχολείο θηλέων στην Σμύρνη του Josiah Brewer, ενώ την ίδια χρονιά στην Κωνσταντινούπολη από τον William Goodell. Με ταχύτατους ρυθμούς δημιουργούνται σχολεία, στη Σμύρνη ως τα τέλη του 1832 ιδρύονται τρία και στην ευρύτερη Κωνσταντινούπολη τριάντα ελληνικά με 2.000 μαθητές. Ακολουθούν το Λανκαστεριανό σύστημα διδάσκοντας ανάγνωση, γραμματική, γεωγραφία,παλαιά και νέα ελληνική γλώσσα, ιταλικά, αγγλικά, και εργόχειρο. Οι ιεραπόστολοι παραδίδουν ιδιαίτερα μαθήματα αγγλικών
Διοργανώσεις Ε.Π.Σ. Ηπείρου 1956–57
Την περίοδο 1956-57 η ΕΠΣ Ηπείρου διοργάνωσε πρωτάθλημα Ηπείρου.
Α κατηγορία
Το πρωτάθλημα διεξήχθη σε ενιαίο όμιλο.Υποβιβάστηκαν 4 ομάδες.Με βάση την βαθμολογία αναδείχθηκαν και οι πρωταθλητές πόλεων. Ο Αβέρωφ δεν κατέβηκε στον αγώνα με τον Ατρόμητο και μηδενίστηκε
Προβλήματα πρωταθλήματος
Η ΕΠΣΗΠ ως ένωση Β κατηγορίας,ήταν υποχρεωμένη από την σεζόν 1955-56 να έχει 2 κατηγορίες.Κάτι τέτοιο δεν έγινε και υπήρξε κίνδυνος να υποβιβαστεί σε ένωση Γ κατηγορίας.Μετά από άδεια της ΕΠΟ διοργανώθηκε το πρωτάθλημα της περιόδου 1956-57 σε ενιαίο όμιλο.Με το τέλος του πρωταθλήματος υπήρξε υποβιβασμός ομάδων για να δημιουργηθούν οι 2 κατηγορίες από την σεζόν 1957-58.
Παρότι το πρωτάθλημα είχε 18 αγωνιστικές,η διάρκεια του ήταν πολύ μεγαλύτερη.Το πρωτάθλημα ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 1956 και ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 1957.Η κάθε αγωνιστική δεν είχε σταθερά 5 αγώνες αλλά λιγότερους.Στο πρωτάθλημα υπήρξαν αρκετές αναβολές αγώνων εξαιτίας του κυπέλλου Ελλάδος,μικτών ομάδων,καιρικών συνθηκών,εξετάσεων μαθητών,γιορτών Χριστουγέννων και Πάσχα.Αναβολές υπήρξαν σε περιπτώσεις που τα γήπεδα των ομάδων φιλοξενούσαν άλλες εκδηλώσεις τις μέρες των αγώνων.Για την ολοκλήρωση του πρωταθλήματος χρειάστηκε να δώσει η ΕΠΟ παράταση της αγωνιστικής σεζόν τον Ιούλιο του 1957.Θέματα υπήρξαν και με τις ενστάσεις των ομάδων για διάφορα παιχνίδια.
Οι ομάδες ήταν αναγκασμένες να επικεντρωθούν στο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα.Αποτέλεσμα αυτού ήταν να περιορίσουν άλλες αθλητικές δραστηριότητες εκτός ποδοσφαίρου.
Η ΕΠΣΗΠ ήταν αναγκασμένη να ζητά διαιτητές από την Αθήνα,αφού δεν υπήρχαν διαιτητές από την ίδια.Αυτό δημιουργούσε κυρίως οικονομικά προβλήματα στις ομάδες αφού τα έξοδα διαιτησίας ήταν μεγάλα.Το καλοκαίρι του 1957 δημιουργήθηκε για πρώτη φόρα σχολή διαιτησίας από την ΕΠΣΗΠ.Οι πρώτοι διαιτητές ήταν από τα Γιάννινα και άρχισαν να σφυρίζουν ελάχιστους αγώνες προς το τέλος της σεζόν.
Πηγές
Κατηγορία:Διοργανώσεις Ένωσης Ποδοσφαιρικών Σωματείων Ηπείρου Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1956-1957
Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο
thumb|right|280px|Το μέγαρο του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου Το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο (Ν.Α.Τ.) είναι ο πρωτογενής ασφαλιστικός φορέας και αποτελούσε το βασικό ίδρυμα κοινωνικής προστασίας των Ελλήνων ναυτικών. Είναι ο αρχαιότερος οργανισμός κοινωνικής ασφάλισης τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρώπης.
Ιδρύθηκε με τον Νόμο ΧΛΘ του 1861 μετά από προσωπική παρέμβαση της βασίλισσας Αμαλίας που οραματίσθηκε ένα πρωτοποριακό για τα τότε δεδομένα εθνικό φορέα ασφάλισης για τους Έλληνες ναυτικούς.
Αποτελεί ΝΠΔΔ και τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων με κύριο σκοπό την ασφάλιση των εργαζομένων στη θάλασσα. Πόροι του Ιδρύματος αποτελούν κυρίως οι ασφαλιστικές εισφορές των πλοιοκτητών και των ναυτικών (κατά ποσοστό επί των αποδοχών τους) οι οποίες και καταβάλλονταν στο νόμισμα πληρωμής των ναυτικών, καθώς και από άλλες περιορισμένες όμως πηγές (π.χ. έκδοση αδειών αλιείας, ρυμουλκών, άρση ναυαγίων κλπ).
Η ασφάλιση που παρέχεται από το ΝΑΤ είναι τόσο η παροχή κύριας όσο και επικουρικής σύνταξης. Η επικουρική σύνταξη νομοθετήθηκε με τον Ν. 1482 του 1984. Στο ΝΑΤ ασφαλίζονται τόσο οι ίδιοι οι ναυτικοί (που λαμβάνουν σύνταξη λόγω γήρατος, ή ανικανότητας ή ατυχήματος και υπό προϋποθέσεις επικουρική σύνταξη) όσο και οι οικογένειές τους (που λαμβάνουν σύνταξη στη περίπτωση θανάτου του ναυτικού).
Στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΝΑΤ μετέχουν ο Διοικητής, εκπρόσωποι των πλοιοκτητών και των ναυτικών, ακθώς και ειδικός σύμβουλοι περί τα ασφαλιστικά. Επίσης, συμμετέχει εκπρόσωπος των εργαζομένων.
Το 2017 με την ίδρυση του e-ΕΦΚΑ το ΝΑΤ συνεχίζει να λειτουργεί αυτόνομα καταρχήν για τις μη ασφαλιστικές του αρμοδιότητες καθώς και για τον υπολογισμό και είσπραξη των ασφαλιστικών εισφορών των ναυτικών για τις συντάξεις και λοιπές παροχές που καταβάλει πλέον ο e-ΕΦΚΑ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ναυτική εργασία Κατηγορία:Δημόσιοι ασφαλιστικοί οργανισμοί της Ελλάδας
Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών
Ως επακόλουθο της προγραμματισμένης απόσυρσης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάστηκε σε σχέδια για την έξοδο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EBA) από το Ηνωμένο Βασίλειο, προκειμένου να διατηρηθεί στα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ. Οι μελλοντικές κατοικίες θεωρούνται για τον οργανισμό ήταν στις Βρυξέλλες, Δουβλίνο, τη Φρανκφούρτη, το Λουξεμβούργο, το Παρίσι, την Πράγα, τη Βιέννη και Βαρσοβία. Στο τέλος, το Παρίσι επελέγη με κλήρωση για να στεγάσει την ΕΒΑ στις 18:40 CET τη Δευτέρα 20 Νοεμβρίου 2017.
Επιγραμματικά
Η ΕΑΤ έχει την εξουσία να παρακάμπτει τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές εάν δεν ρυθμίζει σωστά τις τράπεζες τους. Η ΕΑΤ είναι σε θέση να αποτρέψει το ρυθμιστικό αρμπιτράζ και πρέπει να επιτρέψει στις τράπεζες να ανταγωνίζονται δίκαια σε ολόκληρη την ΕΕ. Η ΕΑΑ θα αποτρέψει τον αγώνα δρόμου προς τα κάτω, επειδή οι τράπεζες που είναι εγκατεστημένες σε δικαιοδοσίες με λιγότερη ρύθμιση δεν θα έχουν πλέον ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε σύγκριση με τις τράπεζες που εδρεύουν σε δικαιοδοσίες με περισσότερους κανονισμούς, καθώς όλες οι τράπεζες θα πρέπει πλέον να συμμορφώνονται με το υψηλότερο πανευρωπαϊκό πρότυπο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Pages with unreviewed translations Κατηγορία:Τραπεζική στην Ευρώπη Κατηγορία:Ευρωζώνη Κατηγορία:Τραπεζική στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Αγία Τριάδα Αργολίδος
Η Αγία Τριάδα ( Παλαιά ονομασία: Μέρμπακα) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας Μιδέας, του δήμου Ναυπλιέων, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Αργολίδας, στην περιφέρεια Πελοποννήσου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Ναυπλίας του νομού Αργολίδος, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοποννήσου.
Μέχρι το 1954 η επίσημη ονομασία του χωριού ήταν Μέρμπακας (ο) ή Μέρμπακα (το) για τους ντόπιους. https://argolikivivliothiki.gr/2010/06/15/%CE%BC%CE%AD%CF%81%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%BA%CE%B1-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%AC%CE%B4%CE%B1-%CE%B1%CF%81%CE%B3%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1%CF%82/
Γεωγραφία
Η Αγία Τριάδα είναι μεγάλο πεδινό χωριό στον κάμπο της κεντρικής Αργολίδας, περιτριγυρισμένο από πορτοκαλεώνες. Είναι σημαντικός οδικός κόμβος πάνω στις επαρχιακές οδούς προς Ναύπλιο, Μυκήνες και Άργος. Η τοπική κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός πεδινός οικισμός με έκταση 4,095 χμ² (2011) και σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 30. Απέχει 7 χλμ. περίπου Α. του Άργους και 10 χλμ. Β. του Ναυπλίου.
Ονομασία
Ο Γερμανός αρχαιολόγος και μελετητής των βυζαντινών εκκλησιών της Ακροναυπλίας Άντολφ Στρουκ (Adolf Struck), ερμήνευσε το παλαιότερο τοπωνύμιο του οικισμού, Μέρμπακας, συνδέοντάς το με το όνομα του Λατίνου επισκόπου Κορίνθου Μέρμπεκε (Wilhelm von Meerbeke, 1277-1282).
Βέβαια, για την ονομασία Μέρμπακας, υπάρχουν κι άλλες θεωρίες με επικρατέστερη την προαναφερθείσα. Στα Γ.Α.Κ. και στο Τμήμα Χειρογράφων της Εθνικής Βιβλιοθήκης υπάρχουν έγγραφα που αναφέρουν το χωριό και ως Ομέρμπακα, Ομέρμβακα και Μέρβακα. Σύμφωνα με κάποια άποψη η ονομασία του χωριού προέρχεται από το τούρκικο όνομα Ομέρ Αγά. Στο βιβλίο του Μιχ. Λαμπρυνίδη «Η Ναυπλία», γίνεται αναφορά σε κάποιον «Αμπάρμπεκυ» (ή «Ομάρ Μπακύ»), ο οποίος ήταν κάποιος ονομαστός τούρκος στρατηγός, που έκτισε πύργο στο Άργος. Τέλος, σύμφωνα με τους γηραιότερους κατοίκους του χωριού η λέξη θα πρέπει να θεωρηθεί αρβανίτικη. Στην περίπτωση αυτή το πρώτο μισό (δηλ. το «μερ-») σημαίνει «πάρε», και το δεύτερο (δηλ. το «-μπάκα») σημαίνει «κοιλιά». Θεωρούμενο μαζί θα σημαίνει κατά λέξη «πάρε κοιλιά», δηλ. μεταφορικά «εύφορη τοποθεσία».
Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ως Μέρμπακας Ο οικισμός αναφέρεται ήδη από το 1834 και ανήκε στον νομό Αργολίδος και Κορινθίας. Το 1899 πέρασε στον νομό Αργολίδος και το 1909 ξανά στον νομό Αργολίδος και Κορινθίας. Το 1949 υπήχθη στον νομό Αργολίδος και, το 1954, μετονομάστηκε σε Αγία Παρασκευή.
Ως Αγία Παρασκευή
(Πηγή: )
Ιστορικά στοιχεία
Κατά την δεύτερη περίοδο της βενετοκρατίας (1685-1715), σύμφωνα με το κατάστιχο Φαντέικ (Vandeyk, 1688), η εκκλησία Κοίμησης της Θεοτόκου (βλ. αξιοθέατα), μαζί με το εκκλησάκι του Αγίου Θεοδοσίου, είχαν παραχωρηθεί από τον Φραγκίσκο Μοροζίνη στον επίσκοπο Ρεθύμνης Αθανάσιο Χορτάτση, ο οποίος είχε εγκατασταθεί στην Πελοπόννησο μετά την πτώση της Κρήτης, το 1699. Ωστόσο, στα χρόνια της τουρκοκρατίας, καθώς και στα πρώτα χρόνια της Επανάστασης τα κτήματα της εκκλησίας ανήκαν στους κατοίκους της περιοχής. Το χωριό αναφέρεται στα «Απομνημονεύματα» του Μακρυγιάννη.
Οι κάτοικοι έλαβαν μέρος και στους δύο μεγάλους πολέμους του 20ού αιώνα, με αρκετούς μάλιστα νεκρούς στις μάχες. Τα ονόματά τους παρουσιάζονται σε εδική στήλη, στην πλατεία του χωριού.
Πηγές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Αργολίδας Κατηγορία:Δήμος Ναυπλιέων Δήμος Μιδέας
Ζώπυρος (αποσαφήνιση)
Η ονομασία Ζώπυρος μπορεί να αναφέρεται στα παρακάτω άτομα:
Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλιν (ταινία 1945)
Η ταινία Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλιν (αγγλ. A Tree Grows in Brooklyn), γνωστή και ως Χαμένα νιάτα, είναι δράμα παραγωγής 1945, σε σκηνοθεσία Ελία Καζάν. Η ταινία αποτελεί κινηματογραφική διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος που έγραψε το 1943 η Μπέτι Σμιθ. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι οι Ντόροθι ΜακΓκουάιαρ, Τζόαν Μπλόντελ, Τζέιμς Νταν, Λόιντ Νόλαν και στο ρόλο της Φράνσι η μικρή Πέγκι Αν Γκάρνερ. Η ταινία έλαβε δυο βραβεία Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου για τον Τζέιμς Νταν.
Το 2010 η ταινία επελέγη από τη Βιβλιοθήκη του Αμερικάνικου Κογκρέσου ως τμήμα του Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου ως πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική.
Υπόθεση
Στις αρχές του 20ού αιώνα, στη φτωχική συνοικία του Μπρούκλιν, η δεκατριάχρονη Φράνσι (Πέγκι Ανν Γκάρνερ), κόρη του ιρλανδικής καταγωγής Τζόνι Νόλαν (Τζέιμς Νταν) και της Κέιτι Νόλαν (Ντόροθι ΜακΓκουάιαρ), ονειρεύεται να τελειώσει το σχολείο και να γίνει συγγραφέας, αλλά η οικονομική κατάσταση της οικογένειάς της καθιστά δύσβατη την πορεία της προς τη μόρφωση και την ολοκλήρωση. Ο πατέρας της, που εργάζεται ως σερβιτόρος, ακτινοβολεί καλοσύνη όπου κι αν βρεθεί, η ζωή όμως δεν πραγματοποίησε τα όνειρά του και τον έκανε αλκοολικό. Η μητέρα της παντρεύτηκε τον Τζόνι γεμάτη ελπίδα για ένα λαμπρό μέλλον και έχει καταλήξει να καθαρίζει σκάλες για να συντηρήσει την οικογένειά της. Η πάροδος του χρόνου έχει σκληρύνει την Κέιτι, η οποία φέρεται με αυστηρότητα στα παιδιά της σε αντίθεση με τους μαλακούς τρόπους του καλόκαρδου Τζόνι. Όταν η Κέιτι ανακοινώνει στον Τζόνι ότι πρόκειται να αποκτήσει και τρίτο παιδί η υλοποίηση των ονείρων της Φράνσι συναντά εμπόδια καθώς θα πρέπει να σταματήσει το σχολείο για να δουλέψει και να βοηθήσει στη συντήρηση του σπιτιού. Έτσι ο Τζόνι κάνει την ύστατη προσπάθεια για να βοηθήσει το σπίτι του και να βοηθήσει την κόρη του να τελειώσει το σχολείο.
Πληροφορίες Παραγωγής
Η ταινία που σηματοδότησε το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Ελία Καζάν στον κινηματογράφο βασίζεται στο μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλιν. Η μεταφορά του μυθιστορήματος της Σμιθ, αποτελούσε φιλόδοξο εγχείρημα για πολλές κινηματογραφικές εταιρίες κι ο Ντάρυλ Ζάνουκ της 20th Century Fox πλήρωσε 55.000 δολάρια για να κατοχυρώσει τα δικαιώματα του έργου. Έχοντας πλέον τα δικαιώματα για τη μεταφορά της ταινίας στη μεγάλη οθόνη ανέθεσε τη σκηνοθεσία στον μέχρι τότε θεατρικό σκηνοθέτη και μέλλοντα συνιδρυτή του Actor's Studio Ηλία Καζάν. Η διανομή των ρόλων αποτέλεσε δύσκολο εγχείρημα τόσο για τον παραγωγό όσο και για τον σκηνοθέτη καθώς υπήρξαν πολλοί ηθοποιοί που ενδιαφέρονταν να συμμετάσχουν στην ταινία. Μερικά από τα ονόματα που αναφέρθηκαν για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους ήταν εκείνα των Τζιν Τίρνεϊ, Μαίρη Άντερσον και Τζίνι Κρέιν για το ρόλο της Κέιτι και Φιλ Ρέγκαν και Φρεντ ΜακΜάρεϊ για τον ρόλο του Τζόνι. Οι ρόλοι τελικά κατέληξαν στην Τζιν Τίρνεϊ και τον Τζέιμς Νταν, αλλά η Τίρνεϊ έμεινε έγκυος και τη θέση της πήρε η Ντόροθι ΜακΓκουάιαρ που ξανασυνεργάστηκε με τον Καζάν το 1947 στο βραβευμένο με Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας Συμφωνία Κυρίων (Gentleman's Agreement). Υπεύθυνος για τους διαλόγους της ταινίας ήταν ο σκηνοθέτης Νίκολας Ρέι, ενώ ο Άλφρεντ Νιούμαν επιμελήθηκε την μουσική της επένδυση. Αφού ξεκίνησαν τα γυρίσματα οι υπεύθυνοι της 20th Century Fox έμειναν ευχαριστημένοι από τα πρώτα δείγματα της ταινίας και πρότειναν στον Καζάν να ξαναγυρίσουν ολόκληρη την ταινία με χρώμα, αλλά ο σκηνοθέτης αρνήθηκε.
Η ταινία πραγματεύεται τα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου, με επίκεντρο την πορεία της μικρής Φράνσι προς την ωριμότητα.
Βραβεία
Η ταινία έκανε τεράστια επιτυχία και προτάθηκε για δυο βραβεία Όσκαρ καταφέρνοντας να αποσπάσει το Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του Τζέιμς Νταν στο ρόλο του καλόκαρδου μεθύστακα Τζόνι. Η ερμηνεία της μικρής Πέγκι Αν Γκάρνερ έλαβε τιμητικό βραβείο Οσκαρ για την καλύτερη ερμηνεία από νεαρή ηθοποιό.
Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ) Βράβευση:
Υποψηφιότητα:
Επανεκτελέση
Η ταινία γυρίστηκε ξανά το 1974 για λογαριασμό της τηλεόρασης με πρωταγωνιστές τους Κλιφ Ρόμπερτσον και Κάρολ Μπέικερ.
Εθνικό Πάρκο του Ρίο Αμπισέο
Άγρια ζωή
Ένα είδος μαϊμούς, η Oreonax flavicauda που προηγουμένως θεωρούνταν εξαφανισμένη, είναι γνωστό ότι ζει στο πάρκο και φαίνεται να είναι ενδημικοί στην περιοχή. Αυτό οφειλόταν κυρίως στο γεγονός ότι ο τομέας αυτός διατήρησε την κατάσταση του εθνικού πάρκου και κατατάχθηκε στον κατάλογο των τόπων παγκόσμιας κληρονομιάς το 1983.
Μερικά σπάνια/απειλούμενα ζώα που το πάρκο περιλαμβάνει:
Παραπομπές
Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς Κατηγορία:Περού
Τζόαν Άλεν
Η Τζόαν Άλεν (Joan Allen, γενν. 20 Αυγούστου 1956) είναι Αμερικανίδα ηθοποιός. Έχει εργαστεί στον χώρο του θεάτρου, της τηλεόρασης και του κινηματογράφου κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων της καριέρας της και έλαβε αναγνώριση για το ντεμπούτο της στο Μπρόντγουεϊ στο έργο Burn This κερδίζοντας Βραβείο Τόνι Καλύτερης Ηθοποιού το 1988.
Έχει λάβει τρεις υποψηφιότητες για Όσκαρ. Ήταν υποψήφια για Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου για τις ταινίες Νίξον (Nixon, 1995) και Οι Μάγισσες του Σάλεμ  (The Crucible, 1996) και για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για την ταινία Η Αντιπρόεδρος (The Contender, 2000).
Άλλες ταινίες στις οποίες έχει εμφανιστεί είναι: Η Πέγκυ Σου Παντρεύτηκε (Peggy Sue Got Married, 1986), Τάκερ: Ο Ανθρωπος και το Όνειρό του (Tucker: The Man and His Dream, 1988), Οργισμένα Χρόνια (In Country, 1989), Η Παγοθύελλα (The Ice Storm, 1996), Αδίστακτα/Πρόσωπα (Face/Off, 1997), Pleasantville (1998), Το Ημερολόγιο (The Notebook, 2004), Στη Σκιά των Κατασκόπων (The Bourne Supremacy, 2004), Το Τελεσίγραφο του Μπορν (The Bourne Ultimatum, 2007), Κούρσα Θανάτου (Death Race, 2008) και Η Κληρονομιά του Μπορν (The Bourne Legacy, 2012).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Νικητές βραβείου Tony Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί φωνής
Καθεδρικός Ναός του Παλέρμο
Ο Καθεδρικός του Παλέρμο είναι ο καθεδρικός ναός της Ρωμαιο-Καθολικής Αρχιεπισκοπής του Παλέρμο κι βρίσκεται στην πόλη του Παλέρμο της Σικελίας. Είναι αφιερωμένος στην Ανάληψη της Παρθένου Μαρίας. Το αρχιτεκτονικό σύνολο χαρακτηρίζεται από διαφορετικούς ρυθμούς, καθώς κατά τη μακρά ιστορία του γινόταν προσθήκες, μεταβολές και επιδιορθώσεις· η τελευταία επέμβαση έγινε τον 18ο αι.
Ιστορία
Τον 6ο αι. ο πάπας Γρηγόριος Α΄ οικοδόμησε εδώ μία βασιλική. Τον 9ο αι. οι Σαρακηνοί κατέλαβαν την πόλη και μετέτρεψαν τη βασιλική σε τζαμί. Όταν οι Νορμανδοί κατέλαβαν τη Σικελία, ο Βάλτερ Οφάμιλ (Βάλτερ του Μύλου), Αγγλο-Νορμανδός αρχιεπίσκοπος του Παλέρμο και υπουργός του Γουλιέλμου Β΄ της Σικελίας, έκτισε στη θέση του τζαμιού το 1185 τον τωρινό ναό. Το μεσαιωνικό αρχικό οικοδόμημα ήταν βασιλική, που τα τρία κλίτη της απέληγαν ανατολικά σε τρία ημιθόλια, αλλά από αυτά μόνο λίγα αρχιτεκτονικά στοιχεία επέζησαν ως την εποχή μας. Το 1191 απεβίωσε ο Βάλτερ και τάφηκε σε σαρκοφάγο στην κρύπτη του ναού.
Το επάνω μέρος των δύο γωνιαίων πύργων φτιάχτηκε τον 14ο και 15ο αι. Κατά την πρώιμη Αναγέννηση φτιάχτηκε το νότιο προστώο, που τροποποιήθηκε το διάστημα 1781-1801 σε νεοκλασικό ρυθμό με την επίβλεψη του Φερντινάνντο Φούγκα. Κατά την περίοδο αυτή καταστράφηκε η εικόνα του βωμού (retable) του Αντονέλλο Γκατζίνι, που ήταν διακοσμημένη με αγάλματα, ανάγλυφα και μία διακοσμητική ζώνη· τα γλυπτά μεταφέρθηκαν σε διαφορετικά μέρη της βασιλικής. Ο Φούγκα πρόσθεσε έναν μεγάλο τρούλο στο κεντρικό κλίτος και μικρότερους στο πλαϊνά κλίτη.
Το εξωτερικό του ναού
Η κύρια είσοδος είναι η νότια, από την πλατεία: το προστώο έχει μία γοτθική πύλη, που επάνω της, σε μία εσοχή, βρίσκεται το πολύτιμο άγαλμα της Παναγίας του 15ου αι. Η δυτική είσοδος είναι επί της οδού Ματτέο Μπονέλλι και διαμορφώθηκε τον 14ο και 15ο αι. και έχει εκατέρωθεν δύο πύργους. Στο έναντι μέρος της οδού είναι το κωδωναστάσιο, που βρίσκεται μεταξύ των κτηρίων του αρχιεπισκοπικού μεγάρου. Δύο αψίδες, που στο επάνω μέρος τους έχουν οριζόντια, ευθύγραμμη απόληξη, συνδέουν την δυτική πρόσοψη του ναού με το έναντι κωδωνοστάσιο. Αυτό είναι ένας τετράγωνος πύργος, που στο επάνω του μέρος επιστέφεται από μικρές στοές και μικρότερα καμπαναριά.
Η νότια πλευρά έχει σειρά πυργίσκων και ένα ευρύ προστώο, την τωρινή είσοδο, σε ρυθμό γοτθικό-καταλανικό, με τρεις αψίδες του 1465 και μπροστά της εκτείνεται μία πλατεία. Η πρώτη αριστερά κολόνα του προστώου φέρει επιγραφή από το Κοράνι, που σημαίνει ότι ανήκε στην πρότερη βασιλική, που μετατράπηκε σε τζαμί. Η σκαλιστή πύλη εκτελέστηκε το 1426-30 από τον Αντόνιο Γκαμμπάρα, ενώ τα μεγαλειώδη ξύλινα πορτόφυλλα του 1432 είναι του Φραντσέσκο Μιράνντα. Τα ψηφιδωτά του 13ου ι. παριστούν τη Μαντόννα, ενώ τα δύο επιτοίχια μνημεία, έργα των αρχών του 18ου αι., παριστούν τον Κάρολο Ε΄ των Βουρβόνων της Σικελίας και τον Βίκτορα Αμεδαίο Β΄ των Σαβοΐας της Σαρδηνίας· ο τελευταίος στέφθηκε εδώ με τη σύζυγό του Άννα Μαία της Ορλεάνης το 1713.
Το κύριο κλίτος φέρει εξωτερικά στους τοίχους, επάνω από τη σειρά των παραθύρων, μία διακοσμητική ταινία, μετά ένα περίτεχνο γείσο και τέλος η στέγη απολήγει σε μικρές πολεμίστρες, όλα του αρχικού κτηρίου του 12ου αι. Το πιο νέο τμήμα του κτηρίου είναι η νότια πλευρά με το προστώο του 16ου αι., έργο του Αντονέλλο Γκατζίνι.
Το εσωτερικό
Η κάτοψη είναι ένας σταυρός με ένα κύριο κλίτος (nave) και δύο πλαϊνά (aisles)· το κύριο χωρίζεται από τα πλαϊνά κλίτη με πεσσούς. Στα παρεκκλήσια του δεξιού κλίτους υπάρχουν οι βασιλικοί τάφοι: του Ρογήρου Β΄ των Ωτβίλ της Σικελίας· της κόρης του Κωνσταντίας Α΄ της Σικελίας, του συζύγου της Ερρίκου ΣΤ΄ των Χοενστάουφεν της Γερμανίας, του γιου τους Φρειδερίκου Β΄ της Σικελίας & Γερμανίας· της εγγονής του τελευταίου Κωνσταντίας Β΄ της Σικελίας και του τρισεγγονού της Πέτρου Β΄ της Σικελίας. Οι δύο πρώτοι τάφοι ήρθαν εδώ από την αρχική τους θέση στον καθεδρικό ναό της Τσεφαλού.
Το ιερό του αριστερού κλίτους είναι διακοσμημένο με ημιπολύτιμους λίθους και λάπις λάζουλι. Στο κεντρικό κλίτος, το ιερό βήμα (πρεσβυτέριο) είναι αφιερωμένο στην Αγ. Ροζαλία, προστάτιδα του Παλέρμο. Αυτό περικλείεται από ένα πλούσια διακοσμημένο κιγκλίδωμα και περιέχει κειμήλια και μία αργυρή υδρία του 17ου αι., που είναι αντικείμενο ιδιαίτερης λατρείας.
Αξιόλογα εκθέματα
Αξιόλογα είναι τα ξυλόγλυπτα έδρανα της χορωδίας (χώρου μπροστά στο ιερό βήμα), έργο του 1466 σε γοτθικό-καταλανικό ρυθμό. Επίσης ό,τι απέμεινε από τη μαρμάρινη εικόνα του βωμού (retable) του Γκατζίνι, που μετακινήθηκε από τη θέση της κατά τις ανακαινίσεις του 18ου αι. Ακόμη πολύτιμα είναι: το άγαλμα της Μαντόνας με το Παιδί του 1469 (έργο του Φραντσέσκο Λουράνα και των μαθητών του) η πολύχχρωμη Σταύρωση του 13ου αι. του Μανφρέντι Κιαραμόντε, η λεκάνη αγίου ύδατος στον τέταρτο πεσσό του Ντομένικο Γκατζίνι και η Μαντόνα ντελλα Σκάλα του Αντονέλλο Γκατζίνι στον βωμό του νέου Σκευοφυλακίου. Το παρεκκλήσιο των Λειψάνων περιέχει οστά της Αγ. Χριστίνας, της Αγ. Νίνφας, του Αγ. Κοσμά, της Αγ. Αγάθης και του Αγ. Μαξιμιλιανού, πρώτου προστάτη αγίου του Παλέρμο.
Το Θησαυροφυλάκιο περιέχει κύπελλα κοινωνίας, άμφια, αρτοφόρια, ένα προσευχητάριο του 14ου αι. και το διάσημο στέμμα της Κωνσταντίας της Αραγωνίας, συζύγου του Φρειδερίκου Β΄ της Γερμανίας & Σικελίας, που βρέθηκε μέσα στον τάφο της.
Το ηλιόμετρο
Ο καθεδρικός έχει στο δάπεδο σχεδιασμένο έναν μεσημβρινό, που μπορεί να θεωρηθεί πρώιμος τύπος ηλιομέτρου. Όμοια με αυτό φτιάχτηκαν τον 17ο και 18ο αι. σε ναούς της Ιταλίας. Αυτό εδώ φτιάχτηκε το 1801 από τον Τζουζέππε Πιάτσι διευθυντή του Αστεροσκοπείου του Παλέρμο, τον διάσημο αστρονόμο που είχε ανακαλύψει τον πρώτο αστεροειδή, τη Δήμητρα. Ο μηχανισμός ήταν ευρηματικά απλός: μία μικρότατη οπή σε έναν από τους μικρούς τρούλους του νότιου κλίτους πρόβαλλε την εικόνα του ηλίου στο δάπεδο. Εκεί ο μεσημβρινός ήταν σχεδιασμένος με μία μπρούτζινη γραμμή με διεύθυνση βορρά-νότου. Κάθε μεσημέρι (στις 12:00) η εικόνα του ηλίου περνά από τη γραμμή αυτή του δαπέδου. Κάθε ημέρα περνά από διαφορετικό σημείο της· τα άκρα της γραμμής ορίζουν το θερινό και χειμερινό ηλιοστάσιο. Γύρω από τη γραμμή είναι σχεδιασμένα τα διάφορα ζώδια.
Ο σκοπός του ηλιομέτρου είναι ο προσδιορισμός της ώρας της ημέρας και της ημερομηνίας του έτους. Για τον υπολογισμό της ώρας να έχουμε υπόψη, ότι στη Σικελία αυτή την εποχή ίσχυε η βυζαντινή ώρα: η ημέρα ξεκινά με την ανατολή του ηλίου (που είναι σε διαφορετική στιγμή κάθε ημέρα). Έτσι η ώρα είναι διαφορετική για τόπους σε διαφορετικό μεσημβρινό. Επίσης το ηλιόμετρο έδειχνε την εαρινή ισημερία, που είναι η αφετηρία για τον υπολογισμό του Πάσχα.