cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Φάνη Πάλλη - Πετραλιά
Αθλητικές δραστηριότητες
Το 2005 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή τίμησε τη Φάνη Πετραλιά με την ανώτατη τιμητική διάκριση της ΔΟΕ "Olympic Order". Η διάκριση δόθηκε από τον πρόεδρο της ΔΟΕ Ζακ Ρογκ και τον πρόεδρο της Συντονιστικής Επιτροπής της ΔΟΕ Ντένις Όσβαλντ, στην έδρα της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής. Επίσης, το 1992 η Γαλλική Ακαδημία Αθλητισμού απέδωσε στη Φάνη Πετραλιά βραβείο για την προσφορά της στον Αθλητισμό, και τη συμβολή της στη διοργάνωση των 11ων Μεσογειακών Αγώνων (από την θέση της Προέδρου της Οργανωτικής Επιτροπής), τη μεγαλύτερη αθλητική εκδήλωση που είχε φιλοξενήσει έως εκείνη την εποχή η Ελλάδα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες δικηγόροι Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Νέα Δημοκρατία Κατηγορία:Βουλευτές Β΄ Αθηνών Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Τουριστικής Ανάπτυξης Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κατηγορία:Έλληνες αναπληρωτές υπουργοί Πολιτισμού Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Αθλητισμού Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Υγείας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Φανη Κατηγορία:Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Τρανσυλβανία
Η Τρανσυλβανία (Ρουμανικά: Transilvania ή Ardeal, Ουγγρικά: Erdély, Γερμανικά : Siebenbürgen) είναι μια ιστορική και πολιτιστική περιοχή στην Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη, που περιλαμβάνει την κεντρική Ρουμανία. Στα ανατολικά και νότια το φυσικό της σύνορο είναι τα Καρπάθια Όρη και στα δυτικά τα Όρη Aπουσένι. Οι ευρύτεροι ορισμοί της Τρανσυλβανίας περιλαμβάνουν επίσης τις δυτικές και βορειοδυτικές περιοχές της Ρουμανίας Κρίσανα και Mαραμούρες και περιστασιακά το Βανάτο. Η ιστορική Τρανσυλβανία περιλαμβάνει επίσης μικρά τμήματα της γειτονικής Δυτικής Μολδαβίας και ακόμη και ένα μικρό τμήμα της νοτιοδυτικής γειτονικής Βουκοβίνας στα βορειοανατολικά της (που αποτελεί από την Περιφέρεια Σουτσεάβα).
Η Τρανσυλβανία είναι γνωστή για τα τοπία της των Καρπαθίων και την πλούσια ιστορία της, σε συνδυασμό με τον πολυπολιτισμικό της χαρακτήρα. Περιέχει επίσης τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ρουμανίας Κλουζ-Ναπόκα και άλλες πολύ καλά διατηρημένες μεσαιωνικές εμβληματικές πόλεις και κωμοπόλεις όπως το Μπρασόβ, το Σιμπίου, το Τίργκου Μούρες, η Άλμπα Ιούλια, το Mέντιας και η Σιγκισοάρα. Περιλαμβάνει επίσης αρκετά από τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO της Ρουμανίας, όπως τα Χωριά με οχυρωμένες εκκλησίες, το Ιστορικό Κέντρο της Σιγκισοάρα, τα Δακικά Φρούρια των Βουνών Oράστιε και το Πολιτιστικό Τοπίο Εξόρυξης Ρόσια Μοντάνα.
Ανήκε κατά σειρά στους Αγάθυρσους, στο Δακικό Βασίλειο (168 π.Χ.–106 μ.Χ.), στη Ρωμαϊκή Δακία (106–271), στους Γότθους, στην Αυτοκρατορία των Ούννων (4ος–5ος αι.), στο Βασίλειο των Γεπιδών (5ος –6ος αιώνας), στο Χαγανάτο των Αβάρων (6ος–9ος αι.), στους Σλάβους και την Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία του 9ου αιώνα. Στα τέλη του 9ου αιώνα στην Τρανσυλβανία έφτασαν και την κατέκτησαν οι Ούγγροι και τον 10ο αιώνα την κυβέρνησε η οικογένεια του Γκιούλα από επτά οπλαρχηγούς των Ούγγρων. Ο Βασιλιάς Στέφανος Α' της Ουγγαρίας επεδίωξε να κυβερνά όλα τα εδάφη που κυριαρχούνταν από Ούγγρους άρχοντες. Οδήγησε προσωπικά τον στρατό του εναντίον του θείου του από τη μητέρα του Γκιούλα Γ΄ και η Τρανσυλβανία έγινε τμήμα του Βασιλείου της Ουγγαρίας το 1002 και ανήκε στις Χώρες του Ουγγρικού Στέμματος από τότε μέχρι το 1918.
Μετά τη Μάχη του Μόχατς το 1526 ανήκε στο Ανατολικό Ουγγρικό Βασίλειο, από το οποίο προέκυψε το Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας το 1570 με τη Συνθήκη του Σπάγερ. Κατά το μεγαλύτερο μέρος του 16ου και 17ου αιώνα το πριγκιπάτο ήταν κράτος υποτελές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ωστόσο είχε διπλή επικυριαρχία (Οθωμανική και Αψβουργική).
Το 1690 η Μοναρχία των Αψβούργων απέκτησε την Τρανσυλβανία μέσω του Ουγγρικού Στέμματος. Μετά την αποτυχία της Εξέγερσης του Ράκοζι το 1711 ο έλεγχος των Αψβούργων στην Τρανσυλβανία παγιώθηκε και οι Ούγγροι πρίγκιπες της Τρανσυλβανίας αντικαταστάθηκαν με αυτοκρατορικούς κυβερνήτες των Αψβούργων. Κατά την Ουγγρική Επανάσταση του 1848 η Ουγγρική κυβέρνηση κήρυξε την ένωση με την Τρανσυλβανία με τους Απριλιωτικούς Νόμους του 1848. Μετά την αποτυχία της επανάστασης, το Σύνταγμα του Μαρτίου της Αυστρίας όρισε το Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας ως χωριστή χώρα του στέμματος πλήρως ανεξάρτητη από την Ουγγαρία. Το χωριστό καθεστώς της Τρανσυλβανίας έληξε με τον Αυστροουγγρικό Συμβιβασμό του 1867 και επανενσωματώθηκε στο Βασίλειο της Ουγγαρίας (Τρανσλεϊθανία) ως τμήμα της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Τρανσυλβανία προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Ρουμανίας με τη Συνθήκη του Τριανόν το 1920. Το 1940 η Βόρεια Τρανσυλβανία επεστράφη στην Ουγγαρία ως αποτέλεσμα του Πρώτου Διακανονισμού της Βιέννης, αλλά ανακτήθηκε από τη Ρουμανία μετά το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.
Ετυμολογία
Η Τρανσυλβανία αναφέρεται για πρώτη φορά σε έγγραφο στη Μεσαιωνική Λατινική του 1075 ως ultra silvam, που σημαίνει «πέρα από το δάσος». «Τρανσυλβανία», με ένα εναλλακτικό Λατινικό εμπρόθετο πρόθεμα, σημαίνει «στην άλλη πλευρά των δασών». Ούγγροι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι ο Μεσαιωνικός Λατινικός τύπος Ultrasylvania, στη συνέχεια Transylvania, ήταν άμεση μετάφραση του Ουγγρικού τύπου Erdő-elve. Αυτό χρησιμοποιείτο επίσης ως εναλλακτικό όνομα στα Γερμανικά überwald (13ος-14ος αιώνας) και στα Ουκρανικά Залісся (Ζαλίσγια).
Το Γερμανικό όνομα Siebenbürgen σημαίνει «επτά φρούρια», λόγω των επτά (Γερμανικών) πόλεων των Τρανσυλβανών Σαξόνων της περιοχής. Αυτή είναι επίσης η προέλευση του ονόματος της περιοχής σε άλλες γλώσσες, όπως στα Βουλγαρικά Седмиградско, στα Πολωνικά Siedmiogród και στα Ουκρανικά Семигород (Σεμιχορόντ).
Ο Ουγγρικός τύπος  Erdély αναφέρεται για πρώτη φορά στο Gesta Hungarorum (το πρώτο εκτενές ιστορικό χρονικό) του 12ου αιώνα ως Erdeuleu (στη σύγχρονη γραφή Erdőelü) ή «Erdő-elve». Η λέξη «Erdő» σημαίνει δάσος στα Ουγγρικά και η λέξη «Elve» υποδηλώνει μια περιοχή σχετική με αυτό, παρόμοια με την Ουγγρική ονομασία για τη Μουντένια («Havas-Elve», ή «χώρα μπροστά από τα χιονοσκεπή βουνά»). Τα Erdel, Erdil, Erdehstan, τα Τουρκικά ισοδύναμα, ή το Ρουμανικό «Ardeal» είναι επίσης δάνεια αυτού του τύπου, αν και το Ρουμανικό όνομα έχει μια ανταγωνιστική θεωρία, που περιγράφεται παρακάτω.
Η πρώτη γνωστή γραπτή εμφάνιση του Ρουμανικού ονόματος Ardeal εμφανίστηκε σε έγγραφο του 1432 ως Ardeliu. Το Ρουμανικό όνομα Ardeal προέρχεται από το Λατινικό ar, που σημαίνει «βραχώδες βουνό», ή arx, που σημαίνει «πέτρινο φρούριο» και το Ρουμανικό/Βλαχικό deal / dealuri / deli, που σημαίνει «λόφος/λόφοι».
Ιστορικά ονόματα της Τρανσυλβανίας είναι:
Δακικά κράτη
Ο Ηρόδοτος δίνει μια περιγραφή των Αγάθυρσων, που ζούσαν στην Τρανσυλβανία κατά τον πέμπτο αιώνα π.Χ. Τους περιέγραψε ως έναν τρυφηλό λαό που του άρεσε να φοράει χρυσά στολίδια. Ο Ηρόδοτος ισχυρίστηκε επίσης ότι οι Αγάθυρσοι είχαν τις γυναίκες τους από κοινού, έτσι όλοι οι άνδρες ήταν αδέρφια.
Ένα βασίλειο της Δακίας υπήρχε τουλάχιστον στις αρχές του δεύτερου αιώνα π.Χ. υπό τον βασιλιά Oρόλη. Υπό τον Βυρεβίστα, το σημαντικότερο βασιλιά της Δακίας και σύγχρονο του Ιουλίου Καίσαρα, το βασίλειο έφτασε στη μέγιστη έκτασή του. Η περιοχή που αποτελεί σήμερα την Τρανσυλβανία ήταν το πολιτικό κέντρο της Δακίας.
Οι Δάκες αναφέρονται συχνά από τον Αύγουστο, σύμφωνα με τον οποίο αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν τη ρωμαϊκή κυριαρχία. Ωστόσο δεν υποτάχθηκαν και σε μεταγενέστερους χρόνους διέσχιζαν τον χειμώνα τον παγωμένο Δούναβη και λεηλατούσαν ρωμαϊκές πόλεις στην πρόσφατα αποκτηθείσα ρωμαϊκή επαρχία της Μοισίας.
Οι Δάκες έχτισαν αρκετές σημαντικές οχυρωμένες πόλεις, μεταξύ των οποίων η Σαρμιζεγετούσα (κοντά στη σημερινή Χουνεντοάρα). Χωρίζονταν σε δύο τάξεις: την αριστοκρατία (ταραβόστες) και τον απλό λαό (κομάτι).
Ρωμαιοδακικοί Πόλεμοι
Η επέκταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στα Βαλκάνια έφερε τους Δάκες σε ανοιχτή σύγκρουση με τη Ρώμη. Κατά τη βασιλεία του Δεκέβαλου οι Δάκες ενεπλάκησαν σε πολλούς πολέμους με τους Ρωμαίους από το 85 έως το 89 μ.Χ. Μετά από δύο ανατροπές οι Ρωμαίοι κέρδισαν πλεονέκτημα αλλά υποχρεώθηκαν να συνάψουν ειρήνη λόγω της ήττας του Δομιτιανού από τους Μαρκομάννους. Ο Δομιτιανός συμφώνησε να πληρώσει μεγάλα ποσά (οκτώ εκατομμύρια σηστέρτιους) ως ετήσιο φόρο υποτέλειας στους Δάκες για τη διατήρηση της ειρήνης. Το 101 ο αυτοκράτορας Τραϊανός ξεκίνησε μια εκστρατεία κατά των Δακών, που κατέληξε στην πολιορκία της Σαρμιζεγετούσα Ρέτζια και την κατάληψη μέρους της χώρας. Οι Ρωμαίοι επικράτησαν αλλά ο Δεκέβαλος παρέμεινε βασιλιάς σε ένα ρωμαϊκό προτεκτοράτο. Τρία χρόνια αργότερα οι Δάκες επαναστάτησαν και εξολόθρευσαν τα ρωμαϊκά στρατεύματα στη Δακία. Τότε ο Τραϊανός εξαπέλυσε γρήγορα μια νέα εκστρατεία εναντίον τους (105–106). Η Μάχη της Σαρμιζεγετούσα Ρέτζια έλαβε χώρα στις αρχές του καλοκαιριού του 106 με τη συμμετοχή των λεγεώνων II Adiutrix και IV Flavia Felix και ενός αποσπάσματος (vexillatio) της λεγεώνας VI Ferrata. Οι Δάκες απέκρουσαν την πρώτη επίθεση, αλλά οι σωλήνες ύδρευσης της Δακικής πρωτεύουσας καταστράφηκαν. Η πόλη πυρπολήθηκε, οι κίονες των ιερών αποκόπηκαν και το οχυρωματικό σύστημα καταστράφηκε, ωστόσο ο πόλεμος συνεχίστηκε. Με την προδοσία του Bάκιλη (έμπιστου του βασιλιά των Δακών), οι Ρωμαίοι βρήκαν τον θησαυρό του Δεκέβαλου στον ποταμό Στρέι (υπολογίζεται από τον Ζερόμ Καρκοπίνο ως 165.500 κιλά χρυσού και 331.000 κιλά αργύρου). Η τελευταία μάχη με τον στρατό του βασιλιά των Δακών έγινε στο Πορόλισουμ (Mόιγκραντ).
Ο πολιτισμός των Δακών ενθάρρυνε τους στρατιώτες τους να μη φοβούνται τον θάνατο και λέγεται ότι έφευγαν για τον πόλεμο πιο ευχάριστα από οποιοδήποτε άλλο ταξίδι. Στην υποχώρησή του στα βουνά τον Δεκέβαλο ακολούθησε το ρωμαϊκό ιππικό με επικεφαλής τον Τιβέριο Κλαύδιο Μάξιμο. Η Δακική θρησκεία του Zάλμοξι επέτρεπε την αυτοκτονία ως έσχατη λύση για όσους πονούσαν και δυστυχούσαν και οι Δάκες που άκουσαν την τελευταία ομιλία του Δεκέβαλου διαλύθηκαν και αυτοκτόνησαν. Μόνο ο βασιλιάς προσπάθησε να διαφύγει από τους Ρωμαίους, ελπίζοντας ότι θα μπορούσε να βρει στα βουνά και τα δάση τα μέσα για να συνεχίσει τον πόλεμο, αλλά το ρωμαϊκό ιππικό τον ακολούθησε από κοντά. Αφού μόλις διέφυγε τη σύλληψη ο Δεκέβαλος αυτοκτόνησε αυτοαποκεφαλιζόμενος με το σπαθί του (φαλξ).
Η ιστορία των Δακικών Πολέμων γράφτηκε από τον Δίωνα Κάσσιο και απεικονίζονται επίσης στη Στήλη του Τραϊανού στη Ρώμη.
Μετά τον πόλεμο μεγάλο μέρος της Δακίας συμπεριλαμβανομένης της Τρανσυλβανίας οργανώθηκε στη ρωμαϊκή επαρχία της Τραϊανής Δακίας.
Ρωμαϊκή Δακία
Οι Ρωμαίοι έφεραν τα περισσότερα στοιχεία του ρωμαϊκού πολιτισμού στην Τραϊανή Δακία.
Επιδίωξαν να αξιοποιήσουν τα ορυχεία χρυσού της επαρχίας και κατασκεύασαν δρόμους πρόσβασης και οχυρά (όπως το Aμπρουντ) για να τους προστατεύσουν. Η περιοχή ανέπτυξε ισχυρή υποδομή και οικονομία βασισμένη στη γεωργία, την κτηνοτροφία και τις εξορύξεις. Εποικοι από τη Θράκη, τη Μοισία, τη Μακεδονία, τη Γαλατία, τη Συρία και άλλες ρωμαϊκές επαρχίες μετεγκαταστάθηκαν για να κατοικήσουν τη χώρα, αναπτύσσοντας πόλεις όπως το Aπουλουμ (σημερινή Άλμπα Ιούλια) και η Ναπόκα (σημερινή Κλουζ-Ναπόκα) σε municipia και colonias.
Σύμφωνα με τον ιστορικό Ευτρόπιο στο Βιβλίο IX του Breviarum του το 271 Ρωμαίοι πολίτες από την Τραϊανή Δακία μετεγκαταστάθηκαν από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Αυρηλιανό πέρα από τον Δούναβη στη νεοσύστατη Αυρηλιανή Δακία, μέσα στην πρώην Ανω Μοισία.
Γότθοι
Πριν την αποχώρησή τους οι Ρωμαίοι διαπραγματεύτηκαν μια συμφωνία με τους Γότθους, σύμφωνα με την οποία η Δακία παρέμενε ρωμαϊκή επικράτεια και μερικές ρωμαϊκές προφυλακές παρέμειναν βόρεια του Δούναβη. Οι Θερβίγγοι, φυλή των Βησιγότθων, εγκαταστάθηκαν στο νότιο τμήμα της Τρανσυλβανίας και οι Οστρογότθοι στη στέπα του Πόντου και της Κασπίας.
Περί το 340 ο Ουλφίλας έφερε τον Αρειανισμό των Όμοιων στους Γότθους της σημερινής Τρανσυλβανίας και οι Βησιγότθοι (και άλλες γερμανικές φυλές) έγιναν Αρειανοί.
Η γοτθική παρουσία στην περιοχή της Τρανσυλβανίας ξεκινά από το δεύτερο μισό του 4ου αιώνα και διήρκεσε για μερικές δεκαετίες, τουλάχιστον μέχρι την εισβολή των Ούννων.
Ούννοι
Το 376 ένα νέο κύμα μεταναστών, οι Ούννοι, με επικεφαλής τον Ουλντίν νίκησαν και εκδίωξαν τους Βησιγότθους, εγκαθιστώντας το δικό τους αρχηγείο στην πρώην Τραϊανή Δακία. Ελπίζοντας να βρει καταφύγιο από τους Ούννους ο Φριτιγέρνης (ηγέτης των Βησιγότθων) έκανε έκκληση στον Ρωμαίο αυτοκράτορα Ουάλη το 376 να του επιτραπεί να εγκατασταθεί με τον λαό του στη νότια όχθη του Δούναβη. Ωστόσο ξέσπασε λιμός και η Ρώμη δεν μπόρεσε να τους προμηθεύσει με τρόφιμα ή γη. Ετσι οι Γότθοι επαναστάτησαν εναντίον των Ρωμαίων για αρκετά χρόνια. Οι Ούννοι πολέμησαν τους Αλανούς, τους Βάνδαλους και τους Κουάδους, αναγκάζοντάς τους να κατευθυνθούν προς τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Η Παννονία έγινε το κέντρο τους κατά την ακμή της βασιλείας του Αττίλα (435–453).
Χρονολογούμενα από το 425 έως το 455 τα ίχνη των Ούννων στην Τρανσυλβανία βρίσκονται στα πεδινά της κοιλάδας του Μούρες. Οι πιο σημαντικές μαρτυρίες της κυριαρχίας των Ούννων είναι δύο ξεχωριστές σειρές νομισμάτων που ανακαλύφθηκαν στο Σέμπες. Μεταξύ του 420 και του 455 οι Ούνοι πρίγκιπες και άρχοντες ίδρυσαν θερινές κατοικίες στην Τρανσυλβανία. Οι νεότερες ανακαλύψεις ενισχύουν τη θεωρία ότι υπήρχε πιο σοβαρή στρατιωτική παρουσία Ούννων στην Τρανσυλβανία.
Διάδοση του Χριστιανισμού
Σποραδικά αρχαιολογικά ευρήματα από τον 4ο αιώνα (Biertan Donarium, ένα πήλινο δοχείο με χριστιανικά σύμβολα από το Mόιγκραντ και ένα άλλο πήλινο δοχείο με μονόγραμμα Χι Ρο στον πυθμένα του από την Ουλπια Ταραϊάνα για παράδειγμα) δείχνουν μικρές χριστιανικές κοινότητες που απομονώθηκαν από την κύρια ομάδα.
Το Biertan Donarium βρέθηκε το 1775. Υπάρχουν δύο θεωρίες για την προέλευση αυτού του αντικειμένου. Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της θεωρίας της δακορουμανικής συνέχειας αυτό κατασκευάσθηκε από τον επιζώντα λατινόφωνο χριστιανικό πληθυσμό της Δακίας μετά την Υποχώρηση του Αυρηλιανού. Όσοι ιστορικοί είναι δύσπιστοι σχετικά με αυτό το αντικείμενο επισημαίνουν τις αμφίβολες συνθήκες αυτού του ευρήματος. Τονίζουν ότι δεν υπήρχαν ρωμαϊκοί οικισμοί ή χριστιανικές εκκλησίες κοντά στο Μπίερταν. Σύμφωνα με αυτούς αυτό το αντικείμενο κατασκευάστηκε στην Ακυληία της Βόρειας Ιταλίας κατά τον 4ο αιώνα και μεταφέρθηκε στην Τρανσυλβανία ως λάφυρα από Γότθους πολεμιστές ή από εμπορικές συναλλαγές. Το πιθανότερο είναι ότι το εύρημα από το Μπίερταν είναι προϊόν λεηλασίας στο Ιλλυρικό ή στην Παννονία ή στα Βαλκάνια οποτεδήποτε μεταξύ του τέταρτου και του έκτου αιώνα και αυτό το τεχνούργημα επαναχρησιμοποιήθηκε ως παγανιστικό αντικείμενο από τους νέους ιδιοκτήτες του. Αρχικά προοριζόταν να κρεμαστεί από καντήλι, αλλά οι διατρήσεις που έγιναν αργότερα δείχνουν ότι επαναχρησιμοποιήθηκε και στερεώθηκε κάπου για την αποθήκευση αγγείων ή άλλων αγαθών. Σύμφωνα με αυτή τη γνώμη ακόμη και η χρήση του για χριστιανικούς σκοπούς θα πρέπει να αμφισβητηθεί στο έδαφος της Τρανσυλβανίας.
Μόλις τον 5ο αιώνα γίνονται πιο διαδεδομένα τα τεχνουργήματα, τα περισσότερα με τη μορφή λυχναριών, χρυσών δαχτυλιδιών με εγκάρσιες τομές (από τον τάφο του Oμαχαρ στην Απαχίδα) και ενός σεντουκιού με χριστιανικά σύμβολα. Από τον 6ο αιώνα, συνδεδεμένα με το ιεραποστολικό έργο που υποστήριξε ο Ιουστινιανός Α´ και επιβεβαιωμένα για τη βυζαντινή τους προέλευση, τα λυχνάρια έγιναν ακόμη πιο συνηθισμένα, συνοδευόμενα από δύο φιαλίδια με την παράσταση του Αγίου Μηνά και πολλά καλούπια για περιδέραια σε σχήμα σταυρού.
Στο πλαίσιο του εκχριστιανισμού του Χαν Βόρι Α΄ και του βαπτίσματος των Βουλγάρων, εντοπίζεται στην περιοχή ο βυζαντινός τύπος εκκλησιαστικής οργάνωσης. Ο ιστορικός I. Μπάαν, συζητώντας την προέλευση της αρχιεπισκοπής Kάλοτσα, επεσήμανε ότι η ύπαρξη δύο αρχιεπισκοπών στις πρώτες ημέρες του Βασιλείου της Ουγγαρίας συνδέεται με παράλληλο έργο που ανέλαβαν ιεραπόστολοι τόσο από την Ανατολική όσο και από τη Δυτική εκκλησία. Ταυτίζει την αρχιεπισκοπή Kάλοτσα με την «αρχιεπισκοπή της Τουρκίας» και απαριθμεί στις υπαγόμενες σε αυτή τις επισκοπές Τρανσυλβανίας, Βανάτου και Τσέναντ. Η βάπτιση του Γκιούλα Β' στην Κωνσταντινούπολη και η συνοδεία του από τον επίσκοπο Ιερόθεο οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η επισκοπή Τρανσυλβανίας ιδρύθηκε πριν από το 1018. Με αυτό το σκεπτικό μια επισκοπή Τρανσυλβανίας, υπαγόμενη στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, θα μπορούσε να χρονολογηθεί την εποχή του Γκέζα. Το σκεπτικό του υποστηρίζεται από την ανακάλυψη το 2011 στην Άλμπα Ιούλια μιας εκκλησίας που χτίστηκε σύμφωνα με την ανατολική παράδοση και χρονολογείται μεταξύ του δεύτερου μισού του 10ου και του πρώτου μισού του 11ου αιώνα. Ενώ ήταν ηγεμόνας στο Βανάτο ο Αχτουμ (βαφτίστηκε στο Βίντιν), προς τα τέλη του 10ου αιώνα, λειτούργησε μοναστήρι Ορθόδοξων μοναχών στο Τσέναντ.
Γέπιδες
Μετά τον θάνατο του Αττίλα η αυτοκρατορία των Ούννων διαλύθηκε. Το 455 οι Γέπιδες (υπό τον βασιλιά Aρδάριχο) κατέκτησαν την Παννονία και εγκατάθηκαν για δύο αιώνες στην Τρανσυλβανία. Οι Γέπιδες εξασφάλισαν την κυριαρχία τους επιτιθέμενοι και λεηλατώντας τα εδάφη των γειτόνων τους και δημιουργώντας στρατιωτικές συνοριακές ζώνες, ενώ οι ίδιοι παρέμειναν στην ίδια την Τρανσυλβανία, περιβαλλόμενοι από δύσβατα εδάφη. Σε μια περίπτωση το 539 σε συνεργασία με τους Φράγκους διέσχισαν τον Δούναβη και κατέστρεψαν τη Μοισία, σκοτώνοντας τον magister millitum Κάλλουκο. Δεν ήταν τόσο τυχεροί με τους Οστρογότθους, που πρώτα κατατρόπωσαν τις ενωμένες δυνάμεις Γεπίδων, Σουαβών, Σκιρίων και Σαρματών στη Μάχη της Μπόλα και στη συνέχεια στη Μάχη του Σίρμιου. Ο βασιλιάς Θραυστίλας έχασε την πόλη και οι διάδοχοί του δεν κατάφεραν να την ανακαταλάβουν ακόμη και μετά τον θάνατο του Θεοδώριχου. Μετά από μακρά παρακμή οι Γέπιδες τελικά κατέρρευσαν υπό την κοινή εισβολή Αβάρων και Λομβαρδών το 567. Πολύ λίγα ίχνη τους (όπως νεκροταφεία στην περιοχή του Βανάτου) διασώθηκαν μετά το 600 και φαίνεται να αφομοιώθηκαν από την αυτοκρατορία των Αβάρων.
Aβαροι, Σλάβοι, Bούλγαροι
Το 568 οι Άβαροι, υπό τον Χαγάνο Μπαγιάν, ίδρυσαν μια αυτοκρατορία στη Λεκάνη των Καρπαθίων που διήρκεσε 250 χρόνια. Συγγενείς λαοί από την ανατολή έφτασαν στο Χαγανάτο των Αβάρων αρκετές φορές: γύρω στο 595 οι Κουτρίγουροι και στη συνέχεια γύρω στο 670 οι Ονόγουροι. Αυτή την περίοδο επετράπη στους Σλάβους να εγκατασταθούν εντός της Τρανσυλβανίας. Οι Άβαροι παρήκμασαν με την άνοδο της Φραγκικής Αυτοκρατορίας του Καρλομάγνου. Μετά από ένα πόλεμο μεταξύ του Χαγάνου και του Γιουγκούρρους από το 796 έως το 803 οι Άβαροι ηττήθηκαν. Οι Άβαροι της Τρανσυλβανίας υποτάχθηκαν στους Βούλγαρους υπό τον Χανο Κρουμο στις αρχές του ένατου αιώνα, μετά τον οποίο η περιοχή καταλήφθηκε εν μέρει από Σλάβους πρόσφυγες, που αναζητούσαν προστασία από τους Φράγκους. Αργότερα η Νότια Τρανσυλβανία καταλήφθηκε από την Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία. Η πτώση του Χαγανάτου των Αβάρων στις αρχές του 9ου αιώνα δεν σήμανε την εξαφάνιση του πληθυσμού τους, καθώς σύγχρονες γραπτές πηγές αναφέρουν επιζώσες ομάδες Αβάρων.
Ούγγροι
Οι Ούγγροι έφτασαν στη Λεκάνη των Καρπαθίων, σε μια γεωγραφικά ενιαία αλλά πολιτικά διαιρεμένη χώρα, αφού απέκτησαν ενδελεχή τοπική γνώση της περιοχής από τη δεκαετία του 860 και μετά. Μετά το τέλος του Χαγανάτου των Αβάρων (περίπου 822) οι Ανατολικοί Φράγκοι άσκησαν την επιρροή τους στην Υπερδουναβία, οι Βούλγαροι σε μικρό βαθμό στη Νότια Τρανσυλβανία και οι εσωτερικές περιοχές στέγασαν το σωζόμενο πληθυσμό των χωρίς κράτος Αβάρων. Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά στοιχεία ο πληθυσμός των Αβάρων επέζησε από την εποχή της Ουγγρικής κατάκτησης της λεκάνης των Καρπαθίων. Σε αυτό το κενό εξουσίας η ελίτ των Ούγγρων κατακτητών υιοθέτησε το σύστημα του πρώην Χαγανάτου των Αβάρων και δεν υπάρχουν ίχνη σφαγών και ομαδικών τάφων, πιστεύεται ότι ήταν μια ειρηνική μετάβαση για τους ντόπιους στη λεκάνη των Καρπαθίων.
Το 862 ο Πρίγκιπας Ραστισλάβος της Μοραβίας επαναστάτησε κατά των Φράγκων και αφού προσέλαβε στρατεύματα των Μαγυάρων, κέρδισε την ανεξαρτησία του. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ουγγρικά εκστρατευτικά στρατεύματα εισήλθαν στη Λεκάνη των Καρπαθίων. Το 862 ο Αρχιεπίσκοπος Χίνκμαρ της Ρενς καταγράφει την εκστρατεία των άγνωστων εχθρών που ονομάζονται «Ούνγκρι», δίνοντας την πρώτη αναφορά των Ούγγρων στη Δυτική Ευρώπη. Το 881 οι Ουγγρικές δυνάμεις πολέμησαν μαζί με τους Καμπάρ στη Λεκάνη της Βιέννης. Σύμφωνα με τον ιστορικό Γκέργκι Σάμπαντος και τον αρχαιολόγο Μίκλος Μπέλα Σέκε μια ομάδα Ούγγρων ζούσε ήδη στη Λεκάνη των Καρπαθίων εκείνη την εποχή, έτσι μπορούσαν να επέμβουν γρήγορα στα γεγονότα της Καρολίγειας Αυτοκρατορίας. Ο αριθμός των καταγεγραμμένων μαχών αυξήθηκε από τα τέλη του 9ου αιώνα. Στην ύστερη περίοδο των Αβάρων, ένα μέρος των Ούγγρων ήταν ήδη παρόν στη Λεκάνη των Καρπαθίων τον 9ο αιώνα, αυτό έχει υποστηριχθεί από γενετική και αρχαιολογική έρευνα, επειδή υπάρχουν τάφοι στους οποίους οι απόγονοι των Αβάρων είναι θαμμένοι με ουγγρικά ρούχα Ένα σημαντικό στοιχείο των Ούγγρων αυτής της εποχής των Αβάρων είναι ότι το ουγγρικό σύστημα των κομητειών του Βασιλιά Αγίου Στεφάνου Α' μπορεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα κέντρα εξουσίας που σχηματίστηκαν κατά την περίοδο των Αβάρων. Με βάση στοιχεία DNA οι Πρωτο-Ούγγροι αναμείχθηκαν με Σαρμάτες και Ούννους, αυτά τα τρία γενετικά συστατικά εμφανίζονται στους τάφους της ελίτ των Ούγγρων κατακτητών του 9ου αιώνα. Με βάση το DNA στους τάφους των Ούγγρων κατακτητών οι κατακτητές είχαν ανατολική καταγωγή, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία των Ούγγρων κατακτητών είχε ευρωπαϊκό γονιδίωμα. Τα νεκροταφεία των απλών Ούγγρων είχαν λιγότερα ασιατικά γονιδιώματα από τα νεκροταφεία της ουγγρικής ελίτ. Σύμφωνα με τα γενετικά στοιχεί, υπάρχει μια γενετική συνέχεια από την Εποχή του Χαλκού, μια συνεχής μετανάστευση των λαών της Στέπας από τα ανατολικά προς τη Λεκάνη των Καρπαθίων.
Οι Ούγγροι κατέλαβαν τη λεκάνη των Καρπαθίων με προσχεδιασμένο τρόπο, με συνεχείς μετακινήσεις μεταξύ 862-895. Σύμφωνα με την παράδοση του ενδέκατου αιώνα ο δρόμος που ακολούθησαν οι Ούγγροι υπό τον Πρίγκιπα Άλμος τους οδήγησε πρώτα στην Τρανσυλβανία το 895. Αυτό υποστηρίζεται από μια ρωσική παράδοση του ενδέκατου αιώνα ότι οι Ούγγροι μετακινήθηκαν στη Λεκάνη των Καρπαθίων μέσω του Κιέβου. Ο Πρίγκιπας Άλμος, ο ιερός ηγέτης του Μεγάλου Ουγγρικού Πριγκιπάτου πέθανε πριν φτάσει στην Παννονία, θυσιαζόμενος στην Τρανσυλβανία. Σύμφωνα με τον Ρουμάνο ιστορικό Φλορίν Κούρτα δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι οι Μαγυάροι διέσχισαν τα Ανατολικά Καρπάθια Όρη προς την Τρανσυλβανία.
Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της θεωρίας της Δακορωμαϊκής συνέχειας η Τρανσυλβανία κατοικείτο από Ρουμάνους την εποχή της Ουγγρικής κατάκτησης. Οι πολέμιοι αυτής της θεωρίας υποστηρίζουν ότι η Τρανσυλβανία ήταν αραιά κατοικημένη από λαούς σλαβικής και τουρκικούς καταγωγής και ότι η παρουσία Σλάβων επιβεβαιώνεται από την αρχαιολογία, αλλά κανένα χαρακτηριστικό ίχνος Ρουμάνων δεν υπήρχε στην Τρανσυλβανία την εποχή της ουγγρικής κατάκτησης.
Το έτος της κατάκτησης της Τρανσυλβανίας είναι άγνωστο, πάντως τα παλαιότερα μαγυαρικά τεχνουργήματα που βρέθηκαν στην περιοχή χρονολογούνται στο πρώτο μισό του 10ου αιώνα. Το πολύ χαρακτηριστικό γνώρισμα των Σιονγκ-νου και της Ευρώπης είναι οι μερικές ταφές αλόγων, σχεδόν σε όλους τους τάφους των Ούννων υπάρχουν μόνο υπολείμματα αλόγων. Εκτός των Ούννων μόνο οι Ούγγροι χρησιμοποιούσαν μερικές ταφές αλόγων. Αυτή η αρχαία παράδοση που κράτησε αιώνες, είναι εύκολα αναγνωρίσιμη στους τάφους των Ούννων και των Ούγγρων. Οι αρχαιολόγοι βρήκαν επίσης αυτό το είδος ταφής αλόγων στην Τρανσυλβανία. Κατά την κοινή έρευνα αρχαιολόγοι από τα Πανεπιστήμια του Σιμπίου (Ρουμανία) και Τύμπινγκεν (Γερμανία) ανέσκαψαν ένα από τα πιο σημαντικά ουγγρικά νεκροταφεία από την εποχή της ουγγρικής κατάκτησης κοντά στο Oρέστιε (Σάσβαρος στα ουγγρικά) το 2005. Σύμφωνα με τον Ρουμάνο αρχαιολόγο Μάριαν Τίπλιτς οι ανασκαμμένοι τάφοι αναφέρονται στη δεύτερη γενιά Ούγγρων κατακτητών και οι σκελετοί που βρέθηκαν εκεί είναι τα απομεινάρια της φυλής Γκιούλα. Ήταν ένας μόνιμος οικισμός, η θέση του οποίου, στην κορυφή ενός λόφου υποδηλώνει ότι ο στόχος των Ούγγρων ήταν να ελέγξει την κοιλάδα του Mούρες. Ένα νόμισμα που κόπηκε επί του Μπέρτολντ, Δούκα της Βαυαρίας (βασιλεία 938–947) που βρέθηκε κοντά στην Τούρντα δείχνει ότι οι Μαγυάροι της Τρανσυλβανίας συμμετείχαν σε δυτικές εκστρατείες. Αν και η ήττα τους στη Μάχη του Λέχφελντ το 955 τερμάτισε τις επιδρομές των Μαγυάρων κατά της δυτικής Ευρώπης, οι επιδρομές στη Βαλκανική Χερσόνησο συνεχίστηκαν μέχρι το 970. Γλωσσικά στοιχεία δείχνουν ότι μετά την κατάκτησή τους οι Μαγυάροι κληρονόμησαν τις τοπικές κοινωνικές δομές των κατακτημένων Σλάβων της Παννονίας; και στην Τρανσυλβανία υπήρξε επιμειξία μεταξύ της άρχουσας τάξης των Μαγυάρων και της σλαβικής ελίτ.
Η οικογένεια του Γκιούλα κυβέρνησε την Τρανσυλβανία από το 925 περίπου και μετά. Ο Γκιούλα Β' ήταν Ούγγρος Φύλαρχος στα μέσα του 10ου αιώνα. Πρωτεύουσά του ήταν το Γκιούλαφεχερβαρ (σημερινή Άλμπα Ιούλια στη Ρουμανία). Το ουγγρικό όνομα Γκιούλαφεχερβαρ σημαίνει «Λευκό Κάστρο της Γκιούλα», ενώ το ρουμανικό όνομα Άλμπα Ιούλια είναι η μετάφρασή του στη ρουμανική γλώσσα. Ο Γκιούλα Β' καταγόταν από μια οικογένεια της οποίας τα μέλη είχαν τον κληρονομικό τίτλο γκιούλα και ήταν ο δεύτερος στη σειρά μεταξύ των ηγετών του Ουγγρικού Μεγάλου Πριγκιπάτου. Ο Ιωάννης Σκυλίτζης διηγείται ότι γύρω στο 952 ο Γκιούλα Β' επισκέφτηκε την Κωνσταντινούπολη, όπου βαφτίστηκε και ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ζ΄ τον σήκωσε από την κολυμβήθρα. Ένας επίσκοπος ονόματι Ιερόθεος συνόδευσε τον Γκιούλα Β' κατά την επιστροφή του στην Ουγγαρία. Ο Ιερόθεος ήταν ο πρώτος επίσκοπος της Τρανσυλβανίας. Ο Γκιούλα Β' έχτισε στο Γκιούλαφεχερβαρ (σημερινή Άλμπα Ιούλια στη Ρουμανία) γύρω στο 950 την πρώτη εκκλησία της Τρανσυλβανίας, τα ερείπια της οποίας ανακαλύφθηκαν το 2011. Η Σάρολτ, κόρη του Γκιούλα Β' παντρεύτηκε τον Γκέζα, Μέγα Πρίγκιπα των Ούγγρων, γύρω στο 970. Ο γιος τους Βάικ γεννήθηκε γύρω στο 975 και ο έγινε ο πρώτος βασιλιάς της Ουγγαρίας το 1000 ως Βασιλιάς Στέφανος Α΄ της Ουγγαρίας.
Μεσαιωνικό Gesta Hungarorum
Οι εχθροί των Ούγγρων κατακτητών στο Gesta Hungarorum δεν αναφέρονται σε άλλες πρωτογενείς πηγές, κατά συνέπεια οι ιστορικοί αμφιβάλλουν αν ο Γκέλου, ο Γκλαντ και ο Μένουμορουτ ήταν ιστορικά πρόσωπα ή φανταστικές μορφές που δημιούργησε κάποιος Ανώνυμος. Ο Γκέλου (ουγγρικά: Gyalu, ρουμανικά: Gelu) είναι πρόσωπο στο Gesta Hungarorum (Λατινικά για Τα Εργα των Ούγγρων), μεσαιωνικό έργο που γράφτηκε από έναν συγγραφέα γνωστό ως "Ανώνυμο" της Ουγγρικής βασιλικής αυλής πιθανώς στο τέλος του αι. 12ος αιώνα (περίπου 300 χρόνια μετά την Ουγγρική κατάκτηση, που έγινε γύρω στο 895). Στο Gesta Hungarorum ο Γκέλου φέρεται να κυβέρνησε τμήμα της Τρανσυλβανίας και περιγράφεται ως «κάποιος Βλάχος» (quidam blacus) και «πρίγκιπας των Βλάχων» (ducem blacorum), που η χώρα του κατοικείτο από «Βλάχους και Σλάβους» (blasij et sclaui). Λέγεται ότι νικήθηκε από έναν από τους επτά Ούγγρους δούκες, τον Tέχετεμ(Tuhutum στα αρχικά λατινικά, γνωστό και ως Tέτενι). Οι Ούγγροι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι το όνομα Γκέλου δημιούργησε ο συγγραφέας από το όνομα του χωριού Γκιάλου (σημερινό Γκίλαου στη Ρουμανία), ενός χωριού της Τρανσυλβανίας στα ομώνυμα βουνά, όπου ο Γκέλου πέθανε σύμφωνα με το Gesta Hungarorum.
Ο Mένουμορουτ (ουγγρικά: Ménmarót) ήταν ο ηγεμόνας της χώρας μεταξύ των ποταμών Mούρες, Σόμες και Τίσα την εποχή της κατάκτησης της λεκάνης των Καρπαθίων από τους Ούγγρους γύρω στο 900. Σύμφωνα με το Gesta Hungarorum το δουκάτο του Mένουμορουτ κατοικούνταν κυρίως από Χάζαρους και Σέκελι και αναγνώριζε την επικυριαρχία του τότε κυβερνώντος Βυζαντινού Αυτοκράτορα. Σύμφωνα με τον Aνώνυμο ο Mένουμορουτ συμπεριφερόταν «αλαζονικά με βουλγαρική καρδιά».
Σύμφωνα με το Gesta Hungarorum οι Ούγγροι πολιόρκησαν και κατέλαβαν το φρούριο του Mένουμορουτ στην Μπιχάρια, κάτι που τον έκανε να ζητήσει συγγνώμη για τη συμπάθειά του προς τους Βούλγαρους και πρόσφερε την κόρη του σε γάμο στον Ζόλταν, γιο του Άρπαντ, του Μεγάλου Πρίγκιπα των Ούγγρων. Το χρονικό αναφέρει ότι ο Mένουμορουτ πέθανε χωρίς διάδοχο πριν από το 907 και άφησε ολόκληρο το βασίλειό του ειρηνικά στον γαμπρό του Ζόλταν.
Ο Aϊτονι ήταν ένας ηγεμόνας των αρχών του 11ου αιώνα στην περιοχή που τώρα είναι γνωστή ως Βανάτο. Σύμφωνα με το Gesta Hungarorum ήταν απόγονος του Γκλαντ. Φορολόγησε το αλάτι που μεταφερόταν στον Βασιλιά Στέφανο Α΄ της Ουγγαρίας μέσω του ποταμού Μούρες. Ο Ούγγρος βασιλιάς έστειλε τον Τσάναντ, πρώην γενικό διοικητή του Aϊτονι, εναντίον του επικεφαλής ενός μεγάλου βασιλικού στρατού. Ο Τσάναντ νίκησε και σκότωσε τον Aϊτονι και η κομητεία Τσάναντ και η ομώνυμη πρωτεύουσά της (σημερινό Τσέναντ στη Ρουμανία) πήραν το όνομά του.
Θεωρία της Δακορωμαϊκής συνέχειας
Υπάρχουν αντικρουόμενες θεωρίες σχετικά με το εάν οι Ρουμάνοι είναι ή όχι εκρωμαϊσμένος Δακικός πληθυσμός που, επιβιώνοντας των Μεγάλων μεταναστεύσεων, παρέμεινε στην Τρανσυλβανία μετά την αποχώρηση των Ρωμαίων.
Σέκελι
Οι Σέκελι έχουν ισχυριστεί ιστορικά καταγωγή από τους Ούννους του Αττίλα. Τα ουγγρικά μεσαιωνικά χρονικά αφηγούνται ότι μια ομάδα Ούννων παρέμεινε στην Τρανσυλβανία, ενώ αργότερα συμμάχησαν με τους Ούγγρους που ήρθαν και κατέκτησαν μαζί τη Λεκάνη των Καρπαθίων τον 9ο αιώνα. Αρκετά μεσαιωνικά ουγγρικά χρονικά ισχυρίζονται ότι ο λαός των Σέκελι κατάγονταν από τους Ούννους. Κατά τον Μεσαίωνα οι Σέκελι έπαιξαν ρόλο στην άμυνα του Βασιλείου της Ουγγαρίας κατά των Οθωμανών ως φρουροί των ανατολικών συνόρων. Ο Nικόλαους Ολάχους ανέφερε στο βιβλίο Hungaria et Athila το 1536 ότι «Οι Ούγγροι και οι Σέκελι μοιράζονται την ίδια γλώσσα, με τη διαφορά ότι οι δεύτεροι έχουν τις δικές τους λέξεις ειδικά για το έθνος τους».
Σάξονες
Τον 12ο και τον 13ο αιώνα οι περιοχές στα νότια και βορειοανατολικά εποικίστηκαν από Γερμανούς εποίκους γνωστούς ως Σάξονες. Η παράδοση υποστηρίζει ότι το Siebenbürgen, το γερμανικό όνομα για την Τρανσυλβανία, προέρχεται από τις επτά κύριες οχυρωμένες πόλεις που ιδρύθηκαν από αυτούς τους Σάξονες της Τρανσυλβανίας.
Οι πρώτοι Γερμανοί έποικοι που κάλεσε ο Γκέζα Β΄ γύρω στο 1160 ήρθαν από τη Ρηνανία και ίδρυσαν τα χωριά τους μεταξύ των ποταμών Ολτ και Kούκουλε. Την ίδια περίπου εποχή βόρεια από αυτούς Γερμανοί «φιλοξενούμενοι» (hospites) έφτασαν στα βασιλικά κτήματα στη Ράντνα και στο Μπέστερτσε. Ο εποικισμός οργανώθηκε από τους Gräves (γερμανικά) ή geréb (ουγγρικά). Μερικοί Geréb έλαβαν δικαστικά, διοικητικά και στρατιωτικά αξιώματα, που αργότερα έγιναν κληρονομικά.
Ήδη τον 13ο αιώνα η Τρανσυλβανική Σαξονία ήταν χωρισμένη σε τμήματα που αντικατόπτριζαν τους Σέκελι. Οι βάσεις της Τρανσυλβανικής Γερμανικής διοίκησης τέθηκε από τον Ανδρέα Β' στο «Andreanum» του το 1224. Κατάργησε την εποπτεία του βοεβόδα και ανέθεσε αυτό το αξίωμα (που αποκαλείτο πλέον «βασιλικός δικαστής» (királybíró) από τότε) στον ispán του Szeben. Τα δημοτικά προνόμια που επέτρεπαν τις τοπικές εκλογές ιερέων και δικαστών, που έλαβαν οι σαξονικές πόλεις και τα χωριά, έγιναν γνωστά ως «ελευθερία του Szeben» (szebeni szabadság). Η περιοχή του ποταμού Μπέστερτσε απέκτησε επίσης την "ελευθερία του Szeben" από το 1366 και μετά. Οι Σάξονες έπρεπε μόνο να πληρώνουν φόρο στον βασιλιά. Αυτό γινόταν κάθε χρόνο την Ημέρα του Αγίου Μαρτίνου, στις 11 Νοεμβρίου. Επιπλέον 500 Γερμανοί σιδερόφρακτοι στρατιώτες στρατολογήθηκαν στον Ουγγρικό στρατό. Τη στρατολόγηση και την εκπαίδευση διαχειριζόταν ο κόμης των Σαξόνων, ο δεύτερος πιο ισχυρός άρχοντας των Σαξόνων στην αποικία.
Καθώς η κοινωνία εξελισσόταν η μεσαία τάξη των Σαξόνων ξεχώρισε από τους geréb που αφομοιώθηκαν σε μεγάλο βαθμό στην ουγγρική αριστοκρατία. Οι πλέον χωρίς ηγέτες Σάξονες έγιναν είτε τεχνίτες είτε ανεξάρτητοι αγρότες. Οι αγορές όπου πουλούσαν τα προϊόντα τους έγιναν πόλεις. Προέκυψε επίσης μια νέα τάξη, οι έμποροι. Οι πόλεις τους απέκτησαν το δικαίωμα να φορολογούν τα φορτία, που περιείχαν ακριβά αγαθά από την Ανατολή. Καθώς οι Σάξονες προτιμούσαν τώρα να προσλαμβάνουν μισθοφόρους αντί να στρατολογούν από τους δικούς τους, τη θέση του κόμη, που τώρα λειτουργούσε περισσότερο για τα οικονομικά, ανέλαβε ο δήμαρχος του Szeben, που επιλεγόταν από ένα δημοτικό συμβούλιο 12 ατόμων που προέρχονταν από ένα συμβούλιο 100 ατόμων. Έτσι οι πιο ισχυροί αξιωματούχοι της σαξονικής κοινωνίας ήταν ο βασιλικός δικαστής και ο δήμαρχος, και οι δύο από το Szeben.
Η εκκλησία της Τρανσυλβανικής Σαξονίας ήταν πολύ διχασμένη. Ορισμένες κομητείες στο νότιο τμήμα ήταν προσαρτημένες στην επισκοπή του Σέμπεν, άλλες σε εκείνη του Γκιούλαφεχερβαρ.
Τεύτονες Ιππότες
Η γερμανική επιρροή έγινε πιο έντονη όταν το 1211 ο Βασιλιάς Ανδρέας Β΄ της Ουγγαρίας κάλεσε τους Τεύτονες Ιππότες να προστατεύσουν την Τρανσυλβανία στην Μπούρτενλαντ από τους Κουμάνους. Οταν το τάγμα εδραίωσε τον έλεγχό του στην περιοχή και τον επέκτεινε πέρα από την Τρανσυλβανία χωρίς την άδειά του, ο Ανδρέας έδιωξε τους Ιππότες το 1225.
«Βοεβοδάτο» (τέλη 12ου-13ος αιώνας)
Η διοίκηση στην Τρανσυλβανία ήταν στα χέρια ενός βοεβόδα, διορισμένου από τον βασιλιά (η λέξη Βοεβόδας, ή βοϊεβόδας, πρωτοεμφανίστηκε το 1193). Πριν από αυτό για τον αρχηγό της Κομητείας Άλμπα χρησιμοποιείτο ο όρος ίσπαν. Η Τρανσυλβανία περιήλθε υπό την κυριαρχία των βοεβόδων μετά το 1263, όταν καταργήθηκαν τα καθήκοντα των κομήτων του Σόλνοκ (ΝτόμποκαDoboka) και της Άλμπα. Ο βοεβόδος έλεγχε επτά κομητάτους. Σύμφωνα με το Chronicon Pictum ο πρώτος βοεβόδας της Τρανσυλβανίας ήταν ο Ζόλταν της Τρανσυλβανίας, το ίδιο πρόσωπο με τον Ζόλτα, προπάππου του Αγίου Στεφάνου. Αυτό αμφισβητείται από τους σύγχρονους ιστορικούς, καθώς τον Μεσαίωνα ένα άτομο δεν μπορούσε να ζήσει τόσο πολύ και να είναι σε θέση να κατέχει μια τόσο σημαντική θέση. Ωστόσο δεν αμφισβητείται ότι ο Ζόλταν ήταν συγγενής του βασιλιά, ίσως αδελφός του.
Mογγολικές εισβολές
Το 1241 η Τρανσυλβανία υπέφερε κατά τη διάρκεια της εισβολής των Μογγόλων στην Ευρώπη. Ο Γκουγιούκ Χαν εισέβαλε στην Τρανσυλβανία από το Πέρασμα Οιτουζ, ενώ ο Σούμπουταϊ επιτέθηκε στον νότο από το Πέρασμα Μεχέντια προς την Oρσοβα. Ενώ ο Σούμπουταϊ προχωρούσε προς τα βόρεια για να συναντήσει τον Μπατού Χαν, ο Γκουγιούκ επιτέθηκε στο Χέρμανστατ/Νάγκισεμπεν (Σιμπίου) για να εμποδίσει τους ευγενείς της Τρανσυλβανίας να βοηθήσουν τον Βασιλιά Μπέλα Δ΄ της Ουγγαρίας. Το Μπέστερτσε, το Kόλοσβαρ και η περιοχή της Τρανσυλβανικής Πεδιάδας λεηλατήθηκαν από τους Μογγόλους, όπως και τα ορυχεία αργύρου του Ούγγρου βασιλιά στην Óραντνα. Μια ξεχωριστή μογγολική δύναμη συνέτριψε τους δυτικούς Κουμάνους κοντά στον [[Σερέτης (ποταμός)|ποταμό Σερέτη στα Καρπάθια και εξολόθρευσε την Κουμανική επισκοπή του Μίλκοβ. Οι εκτιμήσεις για τη μείωση του πληθυσμού στην Τρανσυλβανία λόγω της εισβολής των Μογγόλων κυμαίνονται από 15 έως 50 τοις εκατό.
Οι Κουμάνοι ασπάστηκαν τον Ρωμαιοκαθολικισμό και μετά την ήττα τους από τους Μογγόλους αναζήτησαν καταφύγιο στην κεντρική Ουγγαρία. Η Ελισάβετ η Κουμάνα (1244–1290), γνωστή ως Eρσεμπετ στα ουγγρικά, Κουμάνα πριγκίπισσα, παντρεύτηκε τον Στέφανο Ε΄ της Ουγγαρίας το 1254.
Το 1285 ο Nογκάι Χαν με τον Tαλαμπούγκα ηγήθηκε της εισβολής στην Ουγγαρία. Ο Ταλαμούγκα οδήγησε στρατό στη βόρεια Ουγγαρία, αλλά τον σταμάτησε το βαρύ χιόνι στα Καρπάθια. ηττήθηκε κοντά στην Πέστη από τον βασιλικό στρατό του Λαδίσλαου Δ' και υποχωρώντας έπεσε σε ενέδρα των Σέκελι. Ο στρατός του Ταλαμούγκα λεηλάτησε την Τρανσυλβανία. πόλεις όπως το Ρέγκιν, το Μπρασόβ και η Μπίστριτσα. Ωστόσο οι εισβολείς υπέφεραν από έλλειψη τροφής, όντας επίσης αντιμέτωποι με την αντίσταση των ντόπιων Σέκελι, Ρουμάνων και Σαξόνων.
Το 1288 ο αρχιεπίσκοπος του Στριγόνιου Λοδομέριος, η σημαντικότερη καθολική εκκλησιαστική προσωπικότητα της Ουγγαρίας, έγραψε μια επιστολή «προς Ούγγρους, Σάξονες, Σέκελι και Ρουμάνους ευγενείς από τις κομητείες Σίμπιου και Μπόρσα της Τρανσυλβανίας''», με σοβαρές κατηγορίες κατά του Βασιλιά Λαδίσλαου Δ΄ και απαιτώντας από αυτούς να μην υπακούουν πλέον στον ηγεμόνα και να προσφέρουν στρατιωτική βοήθεια εναντίον του.
Tεκμηριωμένη ρουμανική παρουσία
Τα παλαιότερα σωζόμενα έγγραφα από την Τρανσυλβανία, που χρονολογούνται από τον 12ο και τον 13ο αιώνα, κάνουν παροδικές αναφορές τόσο σε Ούγγρους όσο και σε Βλάχους.
Η πρώτη εμφάνιση ενός ρουμανικού ονόματος (Ola) στην Ουγγαρία εμφανίζεται σε ένα χάρτη του 1258. Οι πρώτες γραπτές πηγές ρουμανικών οικισμών χρονολογούνται από τον 13ο αιώνα και ο πρώτος αναφερόμενος ρουμανικός δήμος ήταν το Oλάχτελουκ (1283) στην κομητεία Μπίχαρ. Η «χώρα των Βλάχων» (Terram Blacorum) εμφανίζεται στο Φάγκαραςαι η περιοχή της αναφέρεται με το όνομα «Ολάχη» το 1285.
Το 1293 ο Ανδρέας ζήτησε με ένα διάταγμα την καταμέτρηση των οικογενειών "Olacos" (Βλάχων) στην Ουγγαρία για να τις μετεγκαταστήσει στο "predium" (κτήμα) του, που ονομαζόταν Σέκες. Αριθμούσαν σύμφωνα με εκτιμήσεις 3600 οικογένειες (περίπου 17.000 άτομα).
To δίκαιο των Βλάχων
To δίκαιο των Βλάχων ήταν ένα σύνολο νόμων που ρύθμιζε τον τρόπο ζωής και της γεωργίας των λαών της Κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων που ασκούσαν τη μετακινούμενη κτηνοτροφία. Είχε επίσης εισαχθεί στο Βασίλειο της Ουγγαρίας, επηρεάζοντας έτσι την Τρανσυλβανία. Χωριά με το βλάχικο δίκαιο εμφανίστηκαν στο Βασίλειο της Ουγγαρίας μεταξύ 13ου και 16ου αιώνα.
Σε αντίθεση με την ονομασία αυτού του δικαίου δεν το εφάρμοζαν μόνο οι Ρουμάνοι (Βλάχοι), αλλά και άλλοι λαοί, κυρίως οι Ρουθήνιοι. Το βλάχικο δίκαιο συνδέεται στενά με τον θεσμό του κνεζ. Ο κνεζ ήταν ο κληρονομικός ηγέτης των βλάχικών κοινοτήτων, κυρίως στο μεσαιωνικό Βασίλειο της Ουγγαρίας. Επίσημα έγγραφα, γραμμένα στα λατινικά, χρησιμοποιούσαν πολλαπλούς όρους όταν ανέφεραν τους Βλάχους ηγέτες (ή οπλαρχηγούς) στο Βασίλειο της Ουγγαρίας τον 13ο και τον 14ο αιώνα. Υπήρχαν κνεζ με 300 οικογένειες, αλλά και με μόλις τέσσερις ή πέντε. Αρχικά εγκαταστάθηκαν κοντά σε υπάρχοντα χωριά, αλλά από τα μέσα του 14ου αιώνα ίδρυσαν και ανεξάρτητους οικισμούς. Αυτοί οι άνθρωποι είχαν το δικό τους εθιμικό δίκαιο, βάση του οποίου ήταν η υποχρέωση να δίνουν στον ιδιοκτήτη ορισμένο αριθμό ζώων κάθε χρόνο. Αυτό τον τρόπο ζωής υιοθέτησε και ένα μέρος του πληθυσμού των Ρουθήνιων της σημερινής Υπερκαρπαθίας από τον 14ο αιώνα.
Σύστημα εξουσίας: οι «τάξεις» (12ος-14ος αιώνας)
Οι τρεις πιο σημαντικοί αξιωματούχοι του 14ου αιώνα ήταν ο βοεβόδος, ο Επίσκοπος της Τρανσυλβανίας και ο Ηγούμενος του Αββαείου (στα περίχωρα του σημερινού Κλουζ-Ναπόκα).
Η Τρανσυλβανία οργανώθηκε σύμφωνα με το σύστημα των τάξεων. Οι τάξεις της ήταν προνομιούχες ομάδες (η κεντρική εξουσία αναγνώριζε κάποιες συλλογικές ελευθερίες), με κοινωνικοοικονομική και πολιτική δύναμη, οργανωμένες επίσης με εθνοτικά κριτήρια. Όπως και στο υπόλοιπο Ουγγρικό Βασίλειο η πρώτη τάξη ήταν η αριστοκρατία (λαϊκή και εκκλησιαστική) εθνοτικά ετερογενής, αλλά υφίσταται ομογενοποίηση γύρω από τον ουγγρικό πυρήνα της. Το έγγραφο που παραχωρούσε προνόμια στην αριστοκρατία ήταν το Χρυσόβουλο του 1222, που εκδόθηκε από τον Βασιλιά Ανδρέα Β'. Οι άλλες τάξεις ήταν οι Σάξονες, οι Σέκελι και οι Ρουμάνοι, όλες με εθνογλωσσική βάση. Στους Σάξονες, που είχαν εγκατασταθεί στη νότια Τρανσυλβανία τον 12ο και τον 13ο αιώνα, παραχωρήθηκαν προνόμια το 1224 με το Diploma Andreanum. Στους Σέκελι και στους Ρουμάνους παραχωρήθηκαν μερικά προνόμια. Ενώ οι Σέκελι εδραίωσαν τα προνόμιά τους, επεκτείνοντάς τα σε ολόκληρη την εθνοτική τους ομάδα, οι Ρουμάνοι δυσκολεύτηκαν να διατηρήσουν τα προνόμιά τους σε ορισμένες περιοχές (terrae Vlachorum ή areaus Valachicales) και έχασαν την περιουσία τους. Ωστόσο όταν ο βασιλιάς (ή ο βοεβόδος) συγκαλούσε τη γενική συνέλευση της Τρανσυλβανίας (\\congregatio\\) κατά τον 13ο και τον 14ο αιώνα συμμετείχαν οι τέσσερις τάξεις: ευγενείς, Σάξονες, Σέκελι και Ρουμάνοι (Universis nobilibus, Saxonibus, Syculis et Olachis in partibus Transiluanis).
Υστερος Μεσαίωνας
Ο Βασιλιάς Λουδοβίκος Α' έστειλε τον Aνδρέα Λάκφι, Κόμη των Σέκελι να εισβάλει στα εδάφη της Χρυσής Ορδής σε αντίποινα για τις προηγούμενε επιδρομές και λεηλασίες των Τατάρων στην Τρανσυλβανία και το Σέπεσεγκ. Ο Λάκφι και ο στρατός του από κυρίως πολεμιστές Σέκελι νίκησαν έναν μεγάλο στρατό των Τατάρων στις 2 Φεβρουαρίου 1345. Η Χρυσή Ορδή απωθήθηκε πίσω από τον ποταμό Δνείστερο και στη συνέχεια ο έλεγχος της Χρυσής Ορδής στην περιοχή μεταξύ των Ανατολικών Καρπαθίων και της Μαύρης Θάλασσας αποδυναμώθηκε.
Απώλεια των προνομίων των Ρουμάνων (1366-19ος αιώνας)
Σύμφωνα με τον Ρουμάνο ιστορικό Ποπ οι Ρουμάνοι δεν είχαν πλέον το δικαίωμα να συμμετέχουν στην πολιτική εξουσία, περιοριζόμενοι σταδιακά στο καθεστώς των αγροτών. Οι πλούσιοι Ρουμάνοι, οι Ρουμάνοι ευγενείς, οι Ρουμάνοι ιππότες και γαιοκτήμονες, για να διατηρήσουν τα δικαιώματά τους και να συνεχίσουν να έχουν εξουσία, προσηλυτίστηκαν στον καθολικισμό και υιοθέτησαν τα ουγγρικά έθιμα. Τον 16ο αιώνα η αριστοκρατία γίνεται συνώνυμη με την ουγγρικότητα. Οι Ρουμάνοι ευγενείς που διατηρήθηκαν και συμμετείχαν στην εξουσία αποσχίστηκαν από τη μάζα του λαού τους, τον οποίο και έπαψαν να εκπροσωπούν.
Το 1437 Ούγγροι και Ρουμάνοι αγρότες, οι κατώτεροι ευγενείς και οι αστοί του ΚόλοζβαρK (Κλάουζενμπουργκ, σημερινό Κλουζ), υπό τον Ανταλ Νάγκι της Βούδας, ξεσηκώθηκαν ενάντια στους φεουδάρχες τους και ανακήρυξαν τη δική τους τάξη (universitas hungarorum et valachorum, «η τάξη των Ούγγρων και των Ρουμάνων "). Για να καταστείλουν την εξέγερση της υυγγρικής αριστοκρατίας στην Τρανσυλβανία, οι Σάξονες αστοί και οι Σέκελι σχημάτισαν την Unio Trium Nationum (Ένωση των Τριών Εθνών), μια συμμαχία αμοιβαίας βοήθειας ενάντια στους αγρότες, δεσμευόμενοι να υπερασπιστούν τα προνόμιά τους ενάντια σε οποιαδήποτε εξουσία εκτός από αυτή του βασιλιά της Ουγγαρίας. Το 1438 η εξέγερση συνετρίβη. Από το 1438 και μετά το πολιτικό σύστημα βασίστηκε στην Unio Trium Nationum και η κοινωνία ελεγχόταν από αυτές τις τρεις τάξεις: τους ευγενείς (κυρίως Ούγγρους), τους Σέκελι και τους Σάξονες αστούς. Αυτές οι τάξεις ωστόσο εξέφραζαν περισσότερο κοινωνικό και θρησκευτικό παρά εθνοτικό διαχωρισμό. Στρεφόμενη κατά των αγροτών η Ένωση περιόρισε τον αριθμό των τάξεων (εξαιρουμένων των Ορθοδόξων από την πολιτική και κοινωνική ζωή στην Τρανσυλβανία): «Τα προνόμια ορίζουν το καθεστώς των τριών αναγνωρισμένων εθνών –των Ούγγρων, των Σέκελι και των Σαξόνων– και των τεσσάρων εκκλησιών – Λουθηρανικής, Καλβινιστικής, Ουνιταριανικής και Καθολικής. Ο αποκλεισμός αφορούσε τη ρουμανική κοινότητα και την Ορθόδοξη Εκκλησία της, μια κοινότητα που αποτελούσε τουλάχιστον το 50% του πληθυσμού στα μέσα του δέκατου όγδοου αιώνα».
Oθωμανική απειλή και Ιωάννης Ουνυάδης
Μετά από έναν παραπλανητικό ελιγμό του Σουλτάνο Μουράτ Β΄ ήταν σαφές ότι ο στόχος των Οθωμανών δεν ήταν να εδραιώσουν την επιρροή τους στα Βαλκάνια και να εκφοβίσουν τους Ούγγρους, αλλά να κατακτήσουν την Ουγγαρία.
Βασικό πρόσωπο στην Τρανσυλβανία αυτή την εποχή ήταν ο Ιωάννης Ουνυάδης (περ. 1387 ή 1400–1456). Στον Ουνυάδη δόθηκαν μια σειρά από κτήματα (που τον έκαναν ένας από τους κορυφαίους γαιοκτήμονες στην ιστορία της Ουγγαρίας) και μια θέση στο βασιλικό συμβούλιο για τις υπηρεσίες του στον Σιγισμούνδο του Λουξεμβούργου. Αφού υποστήριξε την υποψηφιότητα του Βλαδίσλαου Γ' της Πολωνίας για τον ουγγρικό θρόνο, ανταμείφθηκε το 1440 με τη διοίκηση του φρουρίου του Νάντονφεχερβαρ (Βελιγράδι) και το βοεβοδάτο της Τρανσυλβανίας (με τον συμβοεβόδα του Μίκλος Ούλιακι). Τα μετέπειτα στρατιωτικά του κατορθώματα (θεωρείται ένας από τους κορυφαίους στρατηγούς του Μεσαίωνα) κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας του απέφεραν περαιτέρω το καθεστώς του αντιβασιλέα της Ουγγαρίας το 1446 και την παπική αναγνώριση ως Πρίγκιπα της Τρανσυλβανίας το 1448.
Ο Σουλτάνος Μουράτ Β΄ κήρυξε μια επιδρομή στην Τρανσυλβανία και ο Ιωάννης Ουνυάδης νίκησε τον Οθωμανικό στρατό στη Μάχη του Χέρμανσταντ το 1442. Ο Ιωάννης Ουνυάδηςκαι οι 15.000 άνδρες του νίκησαν τον στρατό των 80.000 ανδρών του Μπεγκλέρ Μπέη Σεχαμπεντίν στο Zάικανι (σημερινό Ζέικανι), κοντά στις Σιδηρές Πύλες του ποταμού Δούναβη το 1442. Η Μάχη του Μπρόντφελντ ήταν η μεγαλύτερη σύγκρουση που διεξήχθη στην Τρανσυλβανία μέχρι εκείνη την εποχή στο πλαίσιο των Οθωμανοουγγρικών Πολέμων και που έλαβε χώρα το 1479 επί της βασιλείας του Ματθία Κορβίνου. Ο Ουγγρικός στρατός νίκησε έναν Οθωμανικό στρατό που υπερτερούσε σε αριθμό και οι απώλειες των Οθωμανών ήταν εξαιρετικά υψηλές. Η μάχη ήταν η πιο σημαντική νίκη για τους Ούγγρους ενάντια στους Οθωμανούς επιδρομείς, και ως αποτέλεσμα, οι Οθωμανοί δεν επιτέθηκαν στη νότια Ουγγαρία και την Τρανσυλβανία για πολλά χρόνια μετά.
Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας
Όταν ο κύριος Ουγγρικός στρατός και ο Βασιλιάς Λουδοβίκος Β΄ των Γιαγκελλόνων εξοντώθηκαν από τους Οθωμανούς στη Μάχη του Μόχατς το 1526, ο Ιωάννης Ζαπόλυα—βοεβόδος της Τρανσυλβανίας που αντιτάχθηκε στην άνοδο του Φερδινάνδου της Αυστρίας (αργότερα Αυτοκράτορα Φερδινάνδου Α') στον ουγγρικό θρόνο— εκμεταλλεύτηκε τη στρατιωτικής του δύναμη. Όταν εξελέγη βασιλιάς της Ουγγαρίας ως ο Ιωάννης Α', ένα άλλο κόμμα αναγνώρισε τον Φερδινάνδο. Στη σύγκρουση που ακολούθησε ο Ζαπόλυα υποστηρίχθηκε από τον Σουλτάνο Σουλεϊμάν Α', που (μετά τον θάνατο του Ζαπόλυα το 1540) κατέλαβε την κεντρική Ουγγαρία για να προστατεύσει τον γιο του Ζαπόλυα Ιωάννη Β΄. Ο Ιωάννης Ζαπόλυα ίδρυσε το Ανατολικό Ουγγρικό Βασίλειο (1538–1570), από το οποίο προέκυψε το Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας. Το πριγκιπάτο δημιουργήθηκε μετά την υπογραφή της Συνθήκης του Σπάγιερ το 1570 από τον Βασιλιά Ιωάννη Β' και τον Αυτοκράτορα Μαξιμιλίαμο Β', έτσι ο Ιωάννης Σιγισμούνδος Ζαπόλυα, Βασιλιάς της Ανατολικής Ουγγαρίας, έγινε ο πρώτος Πρίγκιπας της Τρανσυλβανίας. Σύμφωνα με τη συνθήκη το Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας παρέμεινε ονομαστικά τμήμα του Βασιλείου της Ουγγαρίας κατά την έννοια του δημοσίου δικαίου. Η Συνθήκη του Σπάγιερ τόνιζε με πολύ εμφατικό τρόπο ότι οι κτήσεις του Ιωάννη Σιγισμούνδου ανήκαν στο Ιερό Στέμμα της Ουγγαρίας και δεν του επιτρεπόταν να τις αποξενώσει από αυτό.
Οι Αψβούργοι έλεγχαν τη Βασιλική Ουγγαρία, που περιλάμβανε κομητείες κατά μήκος των συνόρων με την Αυστρία, την Άνω Ουγγαρία και ορισμένες της βορειοδυτικής Κροατίας. Οι Οθωμανοί προσάρτησαν την κεντρική και νότια Ουγγαρία. Η Τρανσυλβανία έγινε ημιανεξάρτητο κράτος υπό την Οθωμανική Αυτοκρατορία (το Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας), όπου οι Ούγγροι πρίγκιπες  που πλήρωναν φόρο υποτέλειας στους Τούρκους απολάμβαναν σχετική αυτονομία και η αυστριακή και η τουρκική επιρροή συναγωνίζονταν για την υπεροχή για σχεδόν δύο αιώνες. Ήταν πλέον πέρα από την εμβέλεια της Καθολικής θρησκευτικής εξουσίας, επιτρέποντας στο Λουθηρανικό και το Καλβινιστικό κήρυγμα να ανθίσουν. Το 1563 ο Τζόρτζιο Μπλαντράτα διορίστηκε γιατρός της αυλής. Οι ριζοσπαστικές θρησκευτικές του ιδέες επηρέασαν τον νεαρό Βασιλιά Ιωάννη Β' και τον Καλβινιστή επίσκοπο Φραγκίσκο Δαυίδ, προσηλυτίζοντας τελικά και τους δύο στον Ουνιταριανισμό. Ο Φραγκίσκος Δαυίδ υπερίσχυσε του καλβινιστή Πέτρου Μέλιους το 1568 σε μια δημόσια συζήτηση, με αποτέλεσμα την ατομική ελευθερία της θρησκευτικής έκφρασης σύμφωνα με το Διάταγμα της Tούρντα (η πρώτη τέτοια νομική εγγύηση θρησκευτικής ελευθερίας στη χριστιανική Ευρώπη). Λουθηρανοί, Καλβινιστές, Ουνίτες και Ρωμαιοκαθολικοί έτυχαν προστασία, ενώ η πλειοψηφία της Ορθόδοξης Εκκλησίας ήταν ανεκτή.