cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Πόλεμος της Ιβηρικής Χερσονήσου
Η κατάσταση στην Ισπανία
Η Ισπανία ήταν σύμμαχος της Α΄ Γαλλικής Αυτοκρατορίας του Ναπολέοντα. Παρόλα αυτά, μετά την ήττα των Γάλλων στη ναυμαχία του Τραφάλγκαρ τον Οκτώβριο του 1805, η ισπανική αυλή θεωρούσε ότι δεν υπήρχε πλέον λόγος συμμαχίας με τη Γαλλία. Ο πρωθυπουργός Μανουέλ ντε Γοδόι, ευνοούμενος του Ισπανού βασιλιά, Καρόλου Δ΄, άρχισε να αναζητά τρόπους διαφυγής από τη συμμαχία με τη Γαλλία. Στο ξεκίνημα του Πολέμου του Δ΄ Συνασπισμού, που έθεσε ως κύριο αντίπαλο της Γαλλίας το Βασίλειο της Πρωσίας, ο Γοδόι εξέδωσε μια διακήρυξη που προφανώς αφορούσε και υπονοούσε τη Γαλλία, παρόλο που δεν καθοριζόταν σε αυτή κάποιος συγκεκριμένος εχθρός.
Μετά την αποφασιστική όμως νίκη των Γάλλων στη μάχη της Ιένας-Άουερστεντ, ο Γοδόι άμεσα απέσυρε τη διακήρυξή του. Παρόλα αυτά ήταν αργά για να αποτραπούν οι υποψίες του Ναπολέοντα ως προς τη διαγωγή της συμμάχου Ισπανίας. Από εκείνη τη στιγμή ο Ναπολέων άρχισε να σχεδιάζει τον τρόπο αντιμετώπισης της ασταθούς συμμάχου του σε κάποια στιγμή στο μέλλον. Στο μεταξύ, σκοπεύοντας αρχικώς να χρησιμοποιήσει όσο μπορούσε την Ισπανία προτού θέσει σε εφαρμογή τα τελικά του σχέδια γι' αυτή, ασκώντας πίεση ανάγκασε τον Γοδόι και τον Κάρολο Δ΄ να διαθέσουν μια ισπανική μεραρχία εκτός της χώρας, προς βοήθεια των Γάλλων στη Βόρεια Ευρώπη. Η "Μεραρχία του Βορρά", όπως έγινε γνωστή, πέρασε το χειμώνα του 1807-1808 στη Σουηδική Πομερανία, το Μεκλεμβούργο και πόλεις της παλαιάς Χανσεατικής Λίγκας, και στις αρχές του 1808 προήλασε στη Δανία.
Α΄ γαλλική εκστρατεία - εισβολή στην Πορτογαλία, 1807
Ανήσυχος ότι η Βρετανία θα επέμβει στην Πορτογαλία ή ότι οι Πορτογάλοι θα αντιστέκονταν, ο Ναπολέων αποφάσισε να επισπεύσει το χρονοδιάγραμμα της επικείμενης εισβολής στη χώρα, διατάσσοντας τον στρατηγό Ζυνό να κινηθεί σε μια απόσταση 193 χλμ. με το στρατό του δυτικά της πόλης Αλκάνταρα κατά μήκος της κοιλάδας του ποταμού Τάγου, εισβάλλοντας στην Πορτογαλία. Στις 19 Νοεμβρίου 1807, ο Ζυνό ξεκίνησε για τη Λισσαβώνα. Όσο άσχημοι ήταν οι δρόμοι από τη μεριά της Ισπανίας, τόσο πιο άσχημοι ακόμα ήταν στη μεριά της Πορτογαλίας, όντας απλώς ένα μονοπάτι διαμέσου μιας βραχώδους ερημικής περιοχής.
Εξεγέρσεις στην Ιβηρική
thumb|left|200px|Ο ανατραπείς βασιλέας της Ισπανίας [[Κάρολος Δ΄ της Ισπανίας|Κάρολος Δ΄]] Στα μέσα Μαρτίου 1808, με τη λεγόμενη Ανταρσία της Αρανχουέθ (17–19 Μαρτίου 1808), ο Γοδόι καθαιρέθηκε από πρωθυπουργός και ο Φερδινάνδος Ζ΄ ανέβηκε στο θρόνο της Ισπανίας μετά την ανατροπή του Καρόλου Δ΄. Μετά την επικράτηση της εξέγερσης, οι επιθέσεις στους οπαδούς του Γοδόι (γοδογίστας) ήταν συχνές, ενώ αναπτερώθηκαν οι ελπίδες του ισπανικού λαού για καλύτερες μέρες. Οι Γάλλοι όμως δεν αναγνώρισαν το νέο καθεστώς.
Η ενέργεια των Γάλλων να μην αναγνωρίσουν τον Φερδινάνδο Ζ΄ ως νόμιμο βασιλιά της Ισπανίας προκάλεσε στον ισπανικό λαό μεγάλη δυσαρέσκεια και προκάλεσε υποψίες ότι οι Γάλλοι σκόπευαν να αποκαταστήσουν τον Γοδόι στο αξίωμά του. Ο Γάλλος όμως αυτοκράτορας είχε κατά νου άλλα πράγματα και εκμεταλλεύθηκε την ευκαιρία που παρουσιάστηκε για να επεκτείνει την κατοχή του και στην Ισπανία μετά την Πορτογαλία, την οποία άλλωστε δεν θεωρούσε και αξιόπιστη σύμμαχο. Ειδικότερα, με το πρόσχημα επίλυσης της κρίσης, προσκάλεσε τόσο τον έκπτωτο Ισπανό μονάρχη Κάρολο Δ΄, όσο και τον νέο, Φερδινάνδο Ζ΄, στην πόλη Μπαγιόν για διαπραγματεύσεις. Καθώς και οι δύο φοβούνταν τη δύναμη της Γαλλίας, θεώρησαν σωστό να δεχθούν την πρόσκληση. Παρόλα αυτά, όταν έφτασαν στη Μπαγιόν, ο Ναπολέων τούς ανάγκασε να αποποιηθούν των δικαιωμάτων τους στο θρόνο της Ισπανίας, και να τον παραχωρήσουν σε αυτόν. Εφόσον πέτυχε το σκοπό του, ονόμασε στη συνέχεια τον αδελφό του Ιωσήφ Βοναπάρτη, "Βασιλέα της Ισπανίας". Το επεισόδιο αυτό έμεινε γνωστό στην ιστορία ως Οι Παραιτήσεις της Μπαγιόν. Ως αποτέλεσμα, και η Ισπανία πέρασε στην κατοχή των Γάλλων που ήλεγχαν τα πράγματα αρχικώς μέσω του λεγόμενου "Συμβουλίου της Αντιβασιλείας".
Ειδικότερα, όταν ο Φερδινάνδος Ζ΄ αποχώρησε για τη Μπαγιόν, είχε αφήσει πίσω μια δομή εξουσίας, υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση του "Συμβουλίου της Αντιβασιλείας". Υπό την προεδρία πλέον του θείου του Φερδινάνδου, ινφάντε (γιος Ισπανού μονάρχη) δον Αντόνιο, αυτό αποτελείτο από τους υπουργούς που είχε διορίσει ο Φερδινάνδος Ζ΄ για να προΐστανται των υπουργείων Εξωτερικών, Πολέμου, Οικονομικών, Ναυτικού, και Δικαιοσύνης, τα οποία από τον καιρό της βασιλείας του Καρόλου Γ΄ αποτελούσαν την καρδιά της ισπανικής διοίκησης. thumb|right|220px|Ο βασιλιάς της Ισπανίας [[Φερδινάνδος Ζ΄ της Ισπανίας|Φερδινάνδος Ζ΄]] Συνυπάρχουσες διοικητικές αρχές με τα υπουργεία ήταν το Συμβούλιο της Καστίλλης, το Συμβούλιο των Ινδιών, το Ναυαρχείο, το Θησαυροφυλάκιο, τα μοναστικά-στρατιωτικά τάγματα και τα ιεροδικεία.
Η Ισπανία είχε διαιρεθεί σε 32 επαρχίες, καθεμιά υπό τη διοίκηση ενός αξιωματούχου του υπουργείου Οικονομικών, που ήταν γνωστός ως ιντεντιέντε (δηλ. διοικητικός αξιωματούχος), και 14 στρατιωτικές διοικήσεις, καθεμιά υπό έναν αντιβασιλέα, στρατηγό κυβερνήτη ή στρατηγό διοικητή. Σε όλα τα υπουργεία τοποθετήθηκαν νέα πρόσωπα. Ο δον Πέδρο Αλκάνταρα, δούκας του Ινφαντάδο, παλαιός εχθρός του Μανουέλ ντε Γοδόι, διορίστηκε πρόεδρος του Συμβουλίου της Καστίλλης, και ο Γρεγόριο Γκαρσία δε λα Κουέστα Στρατηγός Κυβερνήτης της Παλαιάς Καστίλλης. Παρότι όμως κάποιοι αξιωματούχοι απομακρύνθηκαν από τις θέσεις τους λόγω της λαϊκής οργής, συνολικά το σύστημα παρέμεινε ίδιο.
Με την έλευση του Μάη του 1808, φήμες άρχισαν να διαδίδονται ότι το Συμβούλιο της Αντιβασιλείας δεχόταν πιέσεις από τους Γάλλους να στείλει τα τελευταία μέλη της βασιλικής οικογένειας στη γαλλική πόλη Μπαγιόν. thumb|left|200px|Ο Γάλλος στρατάρχης [[Ζοακίμ Μυρά]] Στις 2 Μαΐου, οι πολίτες της Μαδρίτης εξεγέρθηκαν εναντίον της γαλλικής κατοχής, σκοτώνοντας 150 γάλλους στρατιώτες πριν η εξέγερση κατασταλεί από την επίλεκτη γαλλική Αυτοκρατορική Φρουρά και το ιππικό των Μαμελούκων, αμφότερων υπό την ηγεσία του Ζοακίμ Μυρά, που εισέβαλε στην πόλη ποδοπατώντας στην κυριολεξία με τις ιππικές δυνάμεις του τους επαναστάτες. Την επόμενη μέρα, ο γαλλικός στρατός εκτέλεσε εκατοντάδες Μαδριλένους πολίτες ως τιμωρητική ανταπόδοση (οι εκτελέσεις αυτές αποτέλεσαν το θέμα του πίνακα του διάσημου ισπανού ζωγράφου Φρανθίσκο Γκόγια, Η 3η Μαΐου 1808). Παρόμοια αντίποινα έλαβαν χώρα και σε άλλες ισπανικές πόλεις και συνεχίστηκαν για μέρες, ενδυναμώνοντας το πνεύμα και τη διάθεση αντίστασης των ντόπιων. Ως αποτέλεσμα, νέες αυθόρμητες αιματηρές συγκρούσεις ξέσπασαν στο μεγαλύτερο μέρος της Ισπανίας.
Τοπικά οργανωμένες ανταρτικές ομάδες αγνοούσαν όλη αυτή την αναταραχή προετοιμαζόμενες σε άλλα μέρη της Ισπανίας. Σύμφωνα με τον Βρετανό ιστορικό Τζέημς Εσνταίηλ (James Esdaile) οι αντάρτες επιθυμούσαν τόσο την απαλλαγή από το παλαιό καθεστώς όσο και από τις ξένες δυνάμεις. Οι αντάρτες αυτοί δεν είχαν κανένα δισταγμό να σκοτώσουν αξιωματούχους που ήταν σκεπτικιστές σχετικά με το επαναστατικό τους πρόγραμμα.
Παρόλο που η ισπανική κυβέρνηση είχε αποδεχθεί την απόφαση του Ναπολέοντα για παραχωρήσει το θρόνο της Ισπανίας στον αδελφό του Ιωσήφ, ο ισπανικός λαός απέρριψε τα σχέδια του Γάλλου αυτοκράτορα και εξέφρασε την αντίθεσή του μέσω των τοπικών δημοτικών και επαρχιακών κυβερνήσεων. Ακολουθώντας τις παραδοσιακές ισπανικές πολιτικές θεωρίες, που πρέσβευαν ότι η μοναρχία ήταν ένα συμβόλαιο ανάμεσα στο μονάρχη και το λαό, οι τοπικές κυβερνήσεις ανταποκρίθηκαν στην κρίση μετασχηματίζοντας τον εαυτό τους σε ad hoc κυβερνητικά συμβούλια (juntes στα ισπανικά, χούντες, ενικός: junta, χούντα).
Το πρώτο κύμα εξεγέρσεων, που συνέβη χωρίς να υπάρχει γνώση ότι υπήρχε σε εξέλιξη κάποια άλλη εξέγερση στη χώρα, σημειώθηκε στις πόλεις Καρταχένα και Βαλένθια στις 23 Μαΐου. Ακολούθησαν οι πόλεις Σαραγόσα (Θαραγόθα στα ισπανικά) και Μούρθια στις 24 Μαΐου, και η επαρχία των Αστουριών στις 25 Μαΐου, η οποία εκδίωξε τον Γάλλο κυβερνήτη της και κήρυξε τον πόλεμο στον Γάλλο αυτοκράτορα. Μέσα σε βδομάδες, όλες οι ισπανικές επαρχίες ακολούθησαν, κηρύττοντας τον πόλεμο σε έναν πανίσχυρο εκείνη την εποχή Ναπολέοντα.
Στην Καρταχένα μοιράστηκαν στον κόσμο κόκκινου χρώματος κονκάρδες, παραδοσιακό σύμβολο της μοναρχίας των Βουρβώνων, η τοπική φρουρά υποστήριξε την εξέγερση, ενώ ο τοπικός κυβερνήτης και ο στρατιωτικός διοικητής συνελήφθησαν. Στη συνέχεια, εγκαθιδρύθηκε μια επαρχιακή χούντα (συμβούλιο), υπό την ηγεσία ενός διακεκριμένου ναυάρχου. Στη Σαραγόσα, όπου ο Χοσέ Παλαφόξ, ένας ταξίαρχος της επίλεκτης Βασιλικής Φρουράς, κρυβόταν έξω από την πόλη, οι πράκτορες των συνωμοτών ξεσήκωσαν το πλήθος, το οποίο τον κάλεσε ως αρχηγό του. Ο τοπικός κυβερνήτης φυλακίστηκε, ενώ ο Παλαφόξ ορίσθηκε ντε φάκτο κυβερνήτης της Σαραγόσας, καθώς και της Αραγωνίας. thumb|right|210px|Ο Ισπανός ταξίαρχος Χοσέ Παλαφόξ Ο Παλαφόξ δεν έχασε χρόνο, και χωρίς να κηρύξει τον πόλεμο στον Ναπολέοντα, μαζί με το μεγαλύτερο αδελφό του διεξήγαγαν μια σειρά επιθέσεων εναντίον των Γάλλων, οι οποίες οδήγησαν στην Α΄ Πολιορκία της Σαραγόσας (15 Ιουνίου - 14 Αυγούστου 1808). Οι περισσότερες κύριες πόλεις είχαν πλέον προσωρινές διοικήσεις ανάγκης, με εξαίρεση το Κάδιθ, όπου το δημοτικό συμβούλιο διατηρούσε την εξουσία, και τη Σαραγόσα, η οποία διοικείτο μόνο από τον Παλαφόξ. Σημειωτέον ότι οι προκύπτουσες χούντες (συμβούλια) αρνήθηκαν να προβούν σε αστική επανάσταση.
Η χειροτέρευση της στρατηγικής κατάστασης ανάγκασε τη Γαλλία να αυξήσει τις στρατιωτικές της δεσμεύσεις στη χώρα. Το Φεβρουάριο του 1808, ο Ναπολέων είχε καυχηθεί ότι 12.000 άνδρες αρκούσαν να κατακτήσουν την Ισπανία. Εντούτοις, την 1η Ιουνίου του ίδιου έτους, πάνω από 65.000 Γάλλοι στρατιώτες εισήλθαν στη χώρα για να ελέγξουν την κρίση. Ο κύριος γαλλικός στρατός των 80.000 ανδρών ήλεγχε ένα στενό διάδρομο στην κεντρική Ισπανία, από την Παμπλόνα και το Σαν Σεμπαστιάν στα βόρεια, μέχρι τη Μαδρίτη και το Τολέδο στα κεντρικά της χώρας. Στην πόλη της Μαδρίτης βρισκόταν ακόμη ένας γαλλικός στρατός 30.000 ανδρών υπό τον στρατάρχη Μπον-Αντριέν Ζαννό ντε Μονσέ. Το σώμα στρατού του Ζαν-Αντός Ζυνό βρισκόταν απομονωμένο στην Πορτογαλία, αποκλεισμένο από 480 χλμ. εχθρικής ενδοχώρας, αλλά μέσα σε λίγες μέρες από το ξέσπασμα της εξέγερσης, ήδη γαλλικές φάλαγγες στην Παλαιά Καστίλη, τη Νέα Καστίλη, την Αραγωνία και την Καταλωνία αναζητούσαν τις δυνάμεις των ανταρτών. thumb|left|220px|Ο Γάλλος στρατάρχης [[Ζαν Μπατίστ Μπεσσιέρ]] Ο Ναπολέων ανέμενε λαϊκές εξεγέρσεις, αλλά πίστευε ότι ο Ισπανικός Στρατός είτε θα παρέμενε ουδέτερος ή θα ετίθετο υπό την ηγεσία του. Επηρεασμένος και από τις αισιόδοξες αναφορές του Μυρά, θεωρούσε ότι οι εξεγέρσεις θα καταστέλλονταν και η Ισπανία θα γινόταν μια ειρηνική χώρα, αν ο αδελφός του διατηρούσε τον ισπανικό θρόνο και οι ταχύτατες γαλλικές φάλαγγες καταλάμβαναν και ειρήνευαν τις πόλεις της Ισπανίας. Επίσης, ο Ναπολέων δεν έτρεφε κανένα σεβασμό για τις αντίπαλες δυνάμεις των Ισπανών εθνοφρουρών, λόγω του αναιδούς, απείθαρχου, τραχύ χαρακτήρα των μελών τους. Επίσης, η 1η Στρατιά της Ισπανίας ήταν υποστελεχωμένη και αποτελείτο από κατώτερης ποιότητας στρατεύματα. Σύντομα, ο υποστράτηγος Πιερ Αντουάν, κόμης Ντυπόν ντε λ' Ετάν, οδήγησε ένα σώμα 24.430 ανδρών νότια προς τη Σεβίλλη και το Κάδιθ. Ο στρατάρχης Ζαν-Μπατίστ Μπεσσιέρ κινήθηκε στην Αραγωνία και την Παλαιά Καστίλη με ένα σώμα 25.000 ανδρών, με σκοπό την κατάληψη των πόλεων Σανταντέρ και Σαραγόσα. Ο στρατάρχης Μονσέ βάδισε εναντίον της Βαλένθια με 29.350 άνδρες, και ο αντιστράτηγος Γκιγιώμ Φιλιμπέρ Ντυέμ, επικεφαλής 12.710 ανδρών, εναντίον της Χιρόνα.
Η βρετανική παρέμβαση
thumb|right|220px|Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας την περίοδο 31/3/1807 – 4/10/1809, Ουίλιαμ Κάβεντις-Μπέντινκ, δούκας του Πόρτλαντ Πέντε μέρες μετά την κήρυξη πολέμου στον Ναπολέοντα, το "Γενικό Συμβούλιο των Αστουριών" (Γενική Χούντα των Αστουριών) απέστειλε αντιπροσωπεία στο Λονδίνο απευθύνοντας έκκληση για βοήθεια, όπως έκαναν και άλλα συμβούλια (χούντες) από τη Γαλικία και τη Σεβίλλη. Παρότι δεν ζητούσε ειδικώς την αποστολή στρατευμάτων, η αποστολή ενός βρετανικού στρατού σύντομα βρέθηκε στη σκέψη της διοίκησης του Βρετανού πρωθυπουργού, Ουίλιαμ Κάβεντις-Μπέντινκ, δούκα του Πόρτλαντ. Μια αποστολή τριών Βρετανών αξιωματικών, υπό την αρχηγία ενός αντισυνταγματάρχη, έφτασε στην πόλη Χιχόν στις 27 Ιουνίου 1808 ώστε να εκτιμηθεί εκ του σύνεγγυς η κατάσταση από στρατιωτικής άποψης. Μετά τη νίκη των Ισπανών στη Μπαϊλέν, ο Βρετανός υπουργός Πολέμου και Αποικιών, Ρόμπερτ Στιούαρτ, υποκόμης Καστλερέι, απέστειλε μια δεύτερη αντιπροσωπεία, αυτή τη φορά υπό τον αντιστράτηγο σερ Τζέιμς Ληθ, που έφτασε στη Χιχόν στις 30 Αυγούστου 1808 για να διαπιστώσει πώς ο βορράς της Ισπανίας θα μπορούσε να ενισχυθεί καλύτερα ώστε να αποτρέψει τον Ναπολέοντα από το να στείλει περισσότερα στρατεύματα στην Ισπανία μέσω της βασκικής πόλης Ιρούν, και να απομονώσει τις γαλλικές δυνάμεις στη Μαδρίτη ή το Μπούργος. Ο Ληθ αργότερα, το Νοέμβριο 1808, θα ενσωματωνόταν στις δυνάμεις του αντιστράτηγου σερ Ντέιβιντ Μπαιρντ.
Τον Αύγουστο του 1808, ο Βρετανικός Στρατός, συμπεριλαμβανομένης της Βασιλικής Γερμανικής Λεγεώνας, αποβιβάστηκε στην Πορτογαλία υπό τη διοίκηση του αντιστράτηγου Άρθουρ Ουέλσλι (αργότερα δούκα του Ουέλινγκτον) και απώθησε τις γαλλικές δυνάμεις του υποστράτηγου Ανρί Φρανσουά Ντελαμπόρντ στη μάχη της Ρολίσα στις 17 Αυγούστου 1808, την ίδια στιγμή που η Πορτογαλική Στρατιά Επιτήρησης υπό τον υποστράτηγο Μπερναντίμ Φρέιρε ντε Αντράντε παρακολουθούσε στενά τη γαλλική μεραρχία του υποστράτηγου Λουί Ανρί Λουαζόν. Στις 21 Αυγούστου, ο Ουέλσλι, ο οποίος είχε στραφεί προς το στόμιο του ποταμού Μασέιρα για να προστατεύσει τις αποβιβαζόμενες ενισχύσεις, δέχθηκε επίθεση στο λόφο Βιμέιρο από τις δυνάμεις του Ζαν-Αντός Ζυνό. Η μάχη του Βιμέιρο αποτέλεσε την πρώτη περίπτωση στην οποία οι ναπολεόντειες επιθετικές τακτικές που συνδύαζαν αψιμαχίες, επίθεση κατά φάλαγγες και υποστηρικτικά πυρά πυροβολικού απέτυχαν ενάντια στο βρετανικό πεζικό και τις αμυντικές ικανότητες του Ουέλσλι. thumb|left|200px|Ο δον Πέδρο Κάρο υ Σουρένα, μαρκήσιος της Λα Ρομάνα, διοικητής της ισπανικής Μεραρχίας του Βορρά Θεωρούμενος πολύ νεαρός ακόμα για να διοικήσει τη βρετανική εκστρατευτική δύναμη στην Πορτογαλία, ο Ουέλσλι αντικαταστάθηκε αρχικώς από τον αντιστράτηγο σερ Χάρι Μπουρράρντ και αργότερα τον αντιστράτηγο σερ Χιου Νταλρύμπλ. Ο τελευταίος, με την αμφιλεγόμενη Συμφωνία της Σίντρα τον Αύγουστο 1808, προσέφερε στον Ζυνό ευνοϊκούς όρους εκεχειρίας, που επέτρεψαν την ανεμπόδιστη εκκένωση της Πορτογαλίας από τους Γάλλους με τη συνδρομή του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού. Στις αρχές Οκτωβίου 1808, μετά το σκάνδαλο που ξέσπασε στη Βρετανία για τη Συμφωνία της Σίντρα και την ανάκληση των Νταλρύμπλ, Μπουρράρντ και Ουέλσλι, ο αντιστράτηγος σερ Τζων Μουρ ανέλαβε τη διοίκηση της βρετανικής δύναμης των 30.000 ανδρών στην Πορτογαλία. Επιπλέον, ο αντιστράτηγος σερ Ντέιβιντ Μπαιρντ, ως διοικητής μιας εκστρατευτικής δύναμης ενισχύσεων, αποτελούμενης από 150 μεταγωγικά που μετέφεραν 12.000-13.000 άνδρες, απέπλευσε από το Φάλμουθ συνοδεία των πολεμικών πλοίων Λουδοβίκος, Αμελία, Αγωνιστής, και έφτασε στο λιμάνι της Λα Κορούνια στις 13 Οκτωβρίου.
Εντωμεταξύ, οι Βρετανοί είχαν προβεί ήδη σε μια σημαντική συνεισφορά προς τους Ισπανούς βοηθώντας στην επιστροφή περίπου 9.000 ανδρών από την ισπανική Μεραρχία του Βορρά, διοικητής της οποίας ήταν ο στρατηγός δον Πέδρο Κάρο υ Σουρέδα, μαρκήσιος της Λα Ρομάνα. Η εν λόγω μεραρχία, που στάθμευε τότε στη Δανία, είχε σταλεί στη Βόρεια Ευρώπη το 1807 για να βοηθήσει τη Μεγάλη Στρατιά του Ναπολέοντα, όταν η Ισπανία και η Γαλλία ήταν ακόμη σύμμαχες χώρες. Παρόλα αυτά, μαθαίνοντας ότι ο Ναπολέων είχε τοποθετήσει τον αδελφό του Ιωσήφ Βοναπάρτη στον ισπανικό θρόνο, ο μαρκήσιος της Λα Ρομάνα και οι αξιωματικοί του, μεταξύ των οποίων ο Τζόζεφ Ο΄ Ντόνελ (ιρλανδοϊσπανικής καταγωγής στρατηγός της Ισπανίας), διαπραγματεύτηκαν μυστικά με τους Βρετανούς ώστε ο Βρετανικός Στόλος της Βαλτικής να βοηθήσει στη μεταφορά της ισπανικής μεραρχίας πίσω στην Ισπανία. Τον Αύγουστο 1808, αφού κυρίευσαν δανέζικα λιμάνια και πλοία για να ανοίξουν δρόμο για τη συνάντησή τους με τη βρετανική ναυτική μοίρα του ναύαρχου Ρίτσαρντ Γκούντγουιν Κητς στη νήσο Λανγκελάνδη, όλα τα συντάγματα της μεραρχίας, εκτός τριών που δεν κατάφεραν να δραπετεύσουν, μεταφέρθηκαν στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας, πριν αποπλεύσουν πάλι για την ισπανική πόλη Σανταντέρ, όπου έφτασαν τον Οκτώβριο 1808.
Η εισβολή του Ναπολέοντα στην Ισπανία το 1808
thumb|right|200px|Ο Ισπανός αντιστράτηγος Χοακίν Μπλαίηκ υ Χόγιες Εξαιτίας των διαβρωτικών κοινωνικών και πολιτικών εντάσεων που προκλήθηκαν από την εξέγερση, η κοινωνική δομή της ισπανικής κοινωνίας εκφυλίστηκε, οι Ισπανοί πατριώτες ήταν διχασμένοι μεταξύ τους σε κάθε ζήτημα και η πολεμική τους προσπάθεια υπέφερε. Με την πτώση της ισπανικής μοναρχίας, η καθεστωτική εξουσία περιήλθε στις τοπικές χούντες, που παρενέβαιναν σε στρατιωτικά θέματα, υποσκάπτοντας την κεντρική κυβέρνηση που σχηματιζόταν τότε στη Μαδρίτη, και οι οποίες αποδείχθηκαν το ίδιο επικίνδυνες η μία στην άλλη, όσο ήταν και απέναντι στους Γάλλους. Σύμφωνα με τον Βρετανό ιστορικό Ντέιβιντ Τσάντλερ (1934-2004): Τα επιμέρους συμφέροντα των επαρχιακών αντιπροσώπων έκαναν το πρόσχημα της κεντρικής κυβέρνησης να μοιάζει με παρωδία. Την ίδια στιγμή ο βρετανικός στρατός στην Πορτογαλία παρέμενε ακινητοποιημένος λόγω λογιστικής φύσεως προβλημάτων και διαμαχών σε διοικητικά θέματα. Μήνες απραξίας πέρασαν στο μέτωπο του πολέμου, τη στιγμή που μια αποφασιστική κίνηση από τους διαιρεμένους Ισπανούς πατριώτες θα μπορούσε να καθορίσει όλη την πορεία του πολέμου. Οι Γάλλοι τον Ιούνιο, κάθε άλλο παρά κατακτητές της Ισπανίας, είχαν τα μετόπισθέν τους στα Πυρηναία, με βασικά στηρίγματα τις περιοχές Ναβάρρα και Καταλωνία. Τον Οκτώβριο 1808, η γαλλική δύναμη στην Ισπανία, συμπεριλαμβανομένων των διάφορων τοπικών φρουρών, αριθμούσε περίπου 75.000 άνδρες, οι οποίοι ήταν αντιμέτωποι με 86.000 Ισπανούς στρατιώτες, καθώς και 35.000 Βρετανούς στρατιώτες που βρίσκονταν καθ΄οδόν. thumb|left|200px|Ο Γάλλος στρατάρχης Φρανσουά Ζοζέφ Λεφέβρ Καμία επίθεση δεν ήταν επικείμενη. Η "Ανώτατη Κεντρική Χούντα" αύξησε την ισχύ της από την πολιτική σύγχυση που ακολούθησε την αποπομπή του Οίκου των Βουρβώνων, οδηγώντας σε περισσότερη αναταραχή, καθώς δεν υπήρχε κεντρική κυβέρνηση, και οι περισσότερες χούντες (συμβούλια) δεν αναγνώριζαν τον υπεροπτικό ισχυρισμό αντιπροσώπευσης της μοναρχίας που θα διεκδικούσε μια κεντρική χούντα. Η "Χούντα της Σεβίλλης" μάλιστα διεκδίκησε την εξουσία πάνω στην υπερπόντια ισπανική αυτοκρατορία εξαιτίας του ιστορικού ρόλου της επαρχίας ως το αποκλειστικό οικονομικό κέντρο της αυτοκρατορίας. Αντιλαμβανόμενες όμως εν καιρώ ότι η ενότητα ήταν απαραίτητη για το συντονισμό των προσπαθειών εναντίον των Γάλλων και τη λήψη της βρετανικής βοήθειας, αρκετές Ανώτατες Χούντες - στις περιοχές Μούρθια, Βαλένθια, Σεβίλλη, Καστίλλη και Λεόν - απηύθυναν κάλεσμα για το σχηματισμό μιας κεντρικής χούντας.
Μετά από διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις χούντες και το Συμβούλιο της Καστίλλης, το οποίο υποστήριζε τον Ιωσήφ Α΄, μια "Ανώτατη Κεντρική και Κυβερνητική Χούντα της Ισπανίας και των Ινδιών" συγκλήθηκε στην πόλη Αρανχουέθ στις 25 Σεπτεμβρίου 1808, υπό την προεδρία του κόμη της Φλορινταμπλάνκα. Όπως είχε συμφωνηθεί κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, η ανώτατη αυτή χούντα αποτελείτο από δύο αντιπροσώπους ανά περιοχή, εκλεγμένους από τις αντίστοιχες χούντες των πρωτευουσών των βασιλείων της Ιβηρικής Χερσονήσου που συναποτελούσαν την Ισπανική Μοναρχία. Από την αρχή, η χούντα αυτή απέρριψε την ιδέα εγκαθίδρυσης του θεσμού της αντιβασιλείας, που θα συνεπαγόταν τη συγκέντρωση της εκτελεστικής εξουσίας σε ένα μικρό αριθμό προσώπων, αξιώνοντας αυτό το ρόλο για τον εαυτό της, με όλο το κύρος που έφερε. Έχοντας δε το ρόλο αναπλήρωσης του απόντα βασιλέα και της βασιλικής κυβέρνησης, κάλεσε αντιπροσώπους από τις επαρχίες της Ιβηρικής και από τις υπερπόντιες ισπανικές κτήσεις, για να συγκληθούν σ' ένα "Έκτακτο και Γενικό Κορτές (Εθνοσυνέλευση, Βουλή) του Ισπανικού Έθνους", το οποίο ονομάστηκε έτσι διότι θα αποτελούσε το μόνο νομοθετικό σώμα για ολόκληρη την αυτοκρατορία, καθώς και το σώμα εκείνο που θα συνέτασσε ένα σύνταγμα για αυτή.
Μετά την ήττα και παράδοση του 2ου γαλλικού Σώματος Στρατού Επιτήρησης της Γιρόνδης του υποστράτηγου Πιερ Αντουάν Ντυπόν ντε Λ' Ετάν στον Ισπανικό Στρατό της Ανδαλουσίας, υπό τους στρατηγούς Καστάνιος και Ρέντινγκ, κοντά στο ισπανικό χωριό Μπαϊλέν (στη σημερινή επαρχία της Χαέν) δίπλα στον ποταμό Γουαδαλκιβίρ, και την απώλεια της Πορτογαλίας, ο Ναπολέων πείστηκε πλέον για τον κίνδυνο που αντιμετώπιζε στην Ισπανία. Ενοχλημένος από τα νέα της Συμφωνίας της Σίντρα τον Αύγουστο του 1808, δήλωσε: ''Διαπιστώνω ότι όλοι έχασαν το μυαλό τους μετά την αχρεία συνθηκολόγηση της Μπαϊλέν. Αντιλαμβάνομαι ότι πρέπει να πάω εκεί ο ίδιος ώστε να βάλω τη μηχανή ξανά σε λειτουργία''. thumb|right|220px|Ο Γάλλος στρατηγός του ιππικού Αντουάν Σαρλ Λουί, κόμης Λασάλ Ενώ οι σύμμαχοι προήλαυναν αργά, η στρατολογία από τις εσχατιές της Γαλλικής Αυτοκρατορίας έφερε επιπλέον 100.000 βετεράνους της Μεγάλης Στρατιάς στην Ισπανία, υπό την ηγεσία του ίδιου του Ναπολέοντα και των στραταρχών του. Με τη γαλλική Στρατιά της Ισπανίας να αριθμεί πλέον συνολικά 278.670 άνδρες και να βρίσκεται παραταγμένη στον ποταμό Έβρο, απέναντι σε 80.000 απειροπόλεμα και αποδιοργανωμένα ισπανικά στρατεύματα, ο Γάλλος αυτοκράτορας ανακοίνωσε στους ισπανούς απεσταλμένους ότι: ''Βρίσκομαι εδώ με τους στρατιώτες που νίκησαν στο Άουστερλιτς, την Ιένα, το Άιλαου. Ποιός μπορεί να τούς αντισταθεί; Σίγουρα όχι τα δυστυχή ισπανικά στρατεύματα που δεν ξέρουν να πολεμούν. Θα κατακτήσω την Ισπανία σε δύο μήνες και θ' αποκτήσω τα δικαιώματα του κατακτητή''. Ο Ναπολέων οδήγησε τους Γάλλους σε μια ευφυέστατη επίθεση που κατέληξε σε μαζική διπλή περικύκλωση των ισπανικών γραμμών. Η επίθεση ξεκίνησε το Νοέμβριο του 1808 και περιγράφηκε ως μια χιονοστιβάδα φωτιάς και ατσαλιού.
Η εκστρατεία της Λα Κορούνια
thumb|right|210px|Ο Βρετανός αντιστράτηγος σερ Τζων Μουρ Το Νοέμβριο 1808, ο Βρετανικός Στρατός υπό τον αντιστράτηγο σερ Τζων Μουρ προήλαυνε στην Ισπανία έχοντας διαταγές να βοηθήσει τα ισπανικά στρατεύματα στη μάχη τους εναντίον των δυνάμεων του Ναπολέοντα. Ο Μουρ έλαβε απεγνωσμένες εκκλήσεις από τον Βρετανό πρέσβη Τζων Χούκαμ Φρερ και την Κεντρική Χούντα να βοηθήσει τους Ισπανούς πατριώτες. Παρόλα αυτά, οι δυνάμεις του Μουρ διασκορπίστηκαν και η δυνατότητά του να αναλάβει δράση παρέμεινε περιορισμένη. Ενώ ο κύριος στρατός υπό τον ίδιο είχε φτάσει στη Σαλαμάνκα, μέχρι τις 28 Νοεμβρίου 1808 κανένα τμήμα του στρατού του αντιστράτηγου σερ Ντέιβιντ Μπαιρντ δεν είχε περάσει την περιοχή της πόλης Αστόργα στο βορρά, ενώ ο υποστράτηγος σερ Τζων Χόουπ βρισκόταν ακόμη 110 χλμ. ανατολικότερα με ολόκληρο το ιππικό και το πυροβολικό του στρατού του Μουρ. Ο κύριος στρατός ενισχύθηκε τελικώς από το τμήμα του Χόουπ στις 3 Δεκεμβρίου, όταν ο Μουρ έλαβε τα νέα ότι οι ισπανικές δυνάμεις είχαν ήδη υποστεί αρκετές ήττες. Κατόπιν αυτού, θεώρησε ότι για να αποφύγει την καταστροφή έπρεπε να υποχωρήσει πίσω στην Πορτογαλία. Μάλιστα, γράμματα του Γάλλου στρατάρχη Μπερτιέ της 10ης Δεκεμβρίου 1808 και μία αναφορά της 28ης του ίδιου μήνα, έδειχναν ότι και οι δύο πλευρές γνώριζαν ότι οι σύμμαχοι είχαν ηττηθεί και ότι οι Βρετανοί ετοιμάζονταν να υποχωρήσουν.
Πριν υποχωρήσει όμως, ο Μουρ έλαβε πληροφορίες ότι το σώμα στρατού των 16.000 ανδρών του στρατάρχη Σουλτ βρισκόταν διασκορπισμένο και απομονωμένο στο χωριό Καρριόν ντε λος Κόντες και ότι οι Γάλλοι δεν γνώριζαν τη θέση του βρετανικού στρατού. Έτσι, ξεκίνησε στις 15 Δεκεμβρίου την προέλαση ενάντια στους Γάλλους που βρίσκονταν κοντά στη Μαδρίτη ελπίζοντας να αποκόψει και νικήσει τον Σουλτ και να αναγκάσει τις υπόλοιπες δυνάμεις του Ναπολέοντα ν' αλλάξουν κατεύθυνση. Στις 20 Δεκεμβρίου, ο Μουρ ένωσε τις δυνάμεις του με αυτές του Μπαιρντ, που προήλαυνε από τη Λα Κορούνια, και η δύναμή του έφτασε τους 23.500 πεζούς, 2.400 ιππείς και 60 πυροβόλα. Ξεκίνησε την επίθεση με μια επιτυχή επιδρομή του ιππικού του αντιστράτηγου Χένρυ Πάτζετ στους γαλλικούς θύλακες στην πόλη Σαχαγούν στις 21 Δεκεμβρίου. Ο Μουρ απέτυχε να ακολουθήσει επιτιθέμενος ενάντια στον ξαφνιασμένο Σουλτ, καθυστερώντας για δύο ημέρες, επιτρέποντας έτσι στον Σουλτ να συγκεντρώσει τους άνδρες του. Την ίδια ώρα που οι διαταγές για προέλαση είχαν αποσταλεί, κατέφθασαν δραματικά νέα από τα νότια ότι μάζες γαλλικών στρατευμάτων ξεχύνονταν από τη Σιέρρα ντε Γουαδαρράμα στις πεδιάδες της Παλαιάς Καστίλλης. Ο Ναπολέων είχε ανακαλύψει την παρουσία του βρετανικού στρατού και κατευθυνόταν βόρεια για να τον εξολοθρεύσει. Νέες διαταγές απεστάλησαν και οι βρετανικές δυνάμεις οπισθοχώρησαν, κατευθυνόμενες προς την ακτή. Η υπηρεσία πληροφοριών του Μουρ λάμβανε τις πληροφορίες της για τις εχθρικές θέσεις και προθέσεις κυρίως μέσω των συλλήψεων μεγάλου αριθμού Γάλλων αγγελιοφόρων από τους Ισπανούς αντάρτες. thumb|left|300px|Η επέλαση των Βρετανών [[Ουσάροι|ουσάρων στη μάχη του Μπεναβέντε]]
Ακόμα κι αν ο καιρός είχε υπάρξει ιδανικός, ο Μουρ βρισκόταν τόσο βόρεια που μια γαλλική δύναμη ερχόμενη από τη Μαδρίτη δεν θα μπορούσε να τον αποκόψει και απομονώσει. Η μόνη ευκαιρία του Ναπολέοντα ήταν να αιφνιδιάσει τον αντίπαλό του, αλλά ο Μουρ έχοντας αντιληφθεί τον κίνδυνο αυτό υποχώρησε αμέσως στα δυτικά. Ο Βρετανός αντιστράτηγος είχε ζητήσει τα μεταγωγικά πλοία για το στρατό του να σταλούν, από τη Λισσαβώνα όπου αυτά βρίσκονταν, να τον συναντήσουν στη Λα Κορούνια. Τη στιγμή εκείνη, τυχόν σθεναρή δράση από το Σουλτ θα είχε επιβραδύνει τις δυνάμεις του Μουρ αρκετά ώστε να μπορέσουν οι δυνάμεις του Ναπολέοντα να τού κλείσουν την οδό διαφυγής, αλλά ο Γάλλος στρατάρχης ανέμενε για ενισχύσεις από το Μπούργος, ενώ καθυστέρησε επίσης και από μια καταρρακτώδη βροχή. Παρόλο που ο Ισπανός στρατηγός Κάρο υ Σουρένα, μαρκήσιος της Λα Ρομάνα, προσπάθησε να καλύψει την υποχώρηση του Μουρ, ηττήθηκε από το Σουλτ στη μάχη της Μανσίγια. Η υποχώρηση του Μουρ σημαδεύτηκε από κατάρρευση της πειθαρχίας σε πολλά συντάγματα και προσωρινή διακοπή της πορείας του στρατού από ανυπότακτες ενέργειες της οπισθοφυλακής. Οι δυνάμεις ιππικού του αντιστράτηγου Χένρι Πάτζετ νίκησαν και αιχμαλώτισαν τον Γάλλο υποστράτηγο Σαρλ Λεφέβρ-Ντενουέτ στη μάχη ιππικού του Μπεναβέντε, με τον Ναπολέοντα να παρακολουθεί από απόσταση, ενώ μια άλλη μικρή νίκη προσωρινής ανακούφισης σημείωσαν οι Βρετανοί στη μάχη του Κακαμπέλος, στην οποία ο δραστήριος και ικανός Γάλλος ταξίαρχος του ιππικού Ωγκύστ Φρανσουά-Μαρί Κολμπέρ σκοτώθηκε από εξαιρετικά μακρινή βολή βρετανού τυφεκιοφόρου. thumb|right|250px|Ο Βρετανός αντιστράτηγος του ιππικού Χένρυ Πάτζετ, όταν ήταν διοικητής (συνταγματάρχης) του 7ου Ελαφρού Συντάγματος Δραγώνων, στα 1807
Β΄ γαλλική εκστρατεία στην Πορτογαλία, 1808-1809
Επισήμως, ο στρατάρχης Σουλτ είχε 40.000 άνδρες στη διάθεσή του, αλλά μετά τη δύσκολη εκστρατεία στη Γαλικία χιλιάδες στρατιωτών ήταν άρρωστοι, ως εκ τούτου κατόρθωσε να συγκεντρώσει μόλις 40.000 ικανούς για υπηρεσία άνδρες. Παρότι όμως αντιμετώπισε και άλλες δυσχέρειες, όπως στον τομέα του εξοπλισμού των στρατιωτών του, καθώς και χρόνια έλλειψη ίππων και μεταφορικών μέσων, επέμεινε στο σκοπό του. Κατέλαβε τη ναυτική βάση της Φερρόλ στις 26 Ιανουαρίου 1809, καταλαμβάνοντας οκτώ πολεμικά πλοία της γραμμής, τρεις φρεγάτες και συλλαμβάνοντας αρκετές χιλιάδες αιχμαλώτων. Μεγαλύτερης δε αξίας ήταν τα τεράστια αποθέματα στρατιωτικού εξοπλισμού που πέρασαν στα χέρια του, μεταξύ αυτών και 20.000 μουσκέτα Μπράουν-Μπες, γεγονός που τον βοήθησε ν΄ αναπληρώσει τις ανεπάρκειες του στρατού του και να προχωρήσει στη σχεδιασθείσα εισβολή στην Πορτογαλία. thumb|left|200px|Ο Γάλλος στρατάρχης [[Ζαν Σουλτ]] Το Μάρτιο 1809, ο Σουλτ ξεκίνησε τη δεύτερη εισβολή στην Πορτογαλία μέσω του βόρειου διαδρόμου. Οι δυνάμεις του αντιμετώπιζαν 12.000 άνδρες οργανωμένους σε συντάγματα γραμμής, δυνάμεις εθνοφρουράς, καθώς και βοηθητικά στρατεύματα από την επαρχία Τρας-ος-Μόντες. Υπό τη διοίκηση του Πορτογάλου αντιστράτηγου Φρανσίσκο ντα Σιλβέιρα, οι δυνάμεις αυτές γρήγορα υποχώρησαν εν μέσω αναταραχής και έλλειψης τάξης, και μέσα σε δύο ημέρες από τη στιγμή που διέσχισε τα σύνορα, ο Σουλτ είχε καταλάβει το φρούριο της πόλης Τσάβες στη βόρεια Πορτογαλία. Κινούμενοι κυκλικά δυτικά, οι Γάλλοι αντιμετώπισαν 25.000 ανέτοιμους και απείθαρχους Πορτογάλους. Ενώ περίμεναν να φτάσει ο στρατός του Σουλτ, οι άνδρες της Πορτογαλικής Εθνοφρουράς λυντσάρισαν τον ίδιο τον διοικητή τους, αντιστράτηγο Μπερναντίμ Φρέιρα ντε Αντράντε, όταν τούς διέταξε να υποχωρήσουν.
Στις 27 Μαρτίου παρόλα αυτά, οι ισπανικές δυνάμεις νίκησαν τους Γάλλους στο Βίγο, ενώ τα γαλλικά στρατεύματα στην πόλη Μαρίν και στην επαρχία Ποντεβέντρα γενικότερα αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν στο Σαντιάγο δε Κομποστέλα υπό το φόβο υπερφαλάγγισής τους. Ο πυρήνας της ισπανικής δύναμης που πολιόρκησε το Βίγο αποτελείτο από μια μεραρχία νεοσυλλέκτων με την ονομασία Μεραρχία της Μίνιο (η Μίνιο είναι δήμος της Γαλικίας, στην επαρχία Λα Κορούνια). Οι ισπανικές δυνάμεις στη συνέχεια ανέλαβαν την πρωτοβουλία και οι περισσότερες πόλεις στην επαρχία της Ποντεβέντρα ανακαταλήφθηκαν. Το Φεβρουάριο 1809, ο Ελβετός στρατηγός Τέοντορ φον Ρέντινκ κινήθηκε με ένα αναδιοργανωμένο ισπανικό στράτευμα εναντίον του δεξιού πλευρού του αντίστοιχου γαλλικού, και μετά από δραστήρια προέλαση συγκρούστηκε με τους Γάλλους του υποστράτηγου Γκουβιόν Σαιν-Συρ στη μάχη της Βαλλς (πόλη στην Καταλωνία), όπου οι δυνάμεις του ηττήθηκαν και ο ίδιος ποδοπατήθηκε και τραυματίστηκε κατά την επέλαση ενάντια στο γαλλικό ιππικό, πεθαίνοντας έντεκα ημέρες αργότερα.
Πτώση της "Κεντρικής Χούντας"
Με την Πορτογαλία ασφαλισμένη, ο αντιστράτηγος Ουέλσλι προχώρησε στην Ισπανία για να ενωθεί με τις δυνάμεις του Ισπανού στρατηγού Γκαρσία δε λα Κουέστα. Η συνδυασμένη αυτή συμμαχική δύναμη ετοιμάστηκε για επίθεση στο γαλλικό 1ο Σώμα Στρατού του στρατάρχη Βικτόρ-Περρέν στην Ταλαβέρα στις 23 Ιουλίου 1809. Ο Γκαρσία δε λα Κουέστα ήταν απρόθυμος να συμφωνήσει, αλλά πείστηκε να προχωρήσει την επόμενη μέρα. Η καθυστέρηση αυτή έδωσε στους Γάλλους χρόνο να αποσυρθούν. Ο Ισπανός στρατηγός έστειλε το στρατό του να καταδιώξει τις δυνάμεις του Βικτόρ-Περρέν, βρέθηκε όμως αντιμέτωπος με ολόκληρο το γαλλικό στρατό στη Νέα Καστίλλη, με τον Βικτόρ-Περρέν ενισχυμένο με τις γαλλικές φρουρές του Τολέδου και της Μαδρίτης. Οι Ισπανοί αναγκάστηκαν τότε να υποχωρήσουν, υπό την κάλυψη δύο βρετανικών μεραρχιών που είχαν προωθηθεί για το σκοπό αυτό. left|thumb|200px|Ο Ισπανός συνταγματάρχης Πάμπλο Μορίγιο, αργότερα Στρατηγός Κυβερνήτης της [[Βενεζουέλας]]
Ο υποστράτηγος Μαρσάν υποχώρησε βόρεια στην πόλη Τόρο στον ποταμό Δούρο, όπου έφτασε και ενώθηκε μαζί του ο υποστράτηγος Φρανσουά Ετιέν ντε Κελλερμάν με 1.500 πεζούς οργανωμένους σε τρία τάγματα και μια μεραρχία 3.000 δραγώνων. Ο Κελλερμάν ανέλαβε την ηγεσία της ενωμένης γαλλικής δύναμης και βάδισε κατά μήκος του άνω ρου του ποταμού Δούρου, διασχίζοντας τον και περνώντας στη νότια όχθη του στο ύψος της πόλης Τορδεσίγιας. Ενισχυμένος από τις δυνάμεις του ταξίαρχου Νικολάς Γκοντινό, ο Κελλερμάν προκάλεσε τις ισπανικές δυνάμεις του δούκα του Πάρκε βαδίζοντας προς τη Σαλαμάνκα. Ο δούκας του Πάρκε εγκατέλειψε τη Σαλαμάνκα και υποχώρησε στα νότια. Στο μεταξύ, οι αντάρτες στην επαρχία της Λεόν αύξησαν τη δραστηριότητά τους. Ο Κελλερμάν άφησε το 4ο Σώμα ως φρουρά στη Σαλαμάνκα και επέστρεψε στην επαρχία της Λεόν για να καταστείλει την εκεί εξέγερση.
Το καθεστώς του Ιωσήφ Βοναπάρτη
thumb|right|220px|Ο βασιλιάς της Ισπανίας [[Ιωσήφ Βοναπάρτης|Ιωσήφ Α΄]] Ο Ιωσήφ Βοναπάρτης επαναπαύτηκε ασκώντας την εξουσία μέσω της σωζόμενης διοικητικής μηχανής του παλαιού καθεστώτος, ενώ έδωσε αρμοδιότητες σε τοπικές κυβερνήσεις σε πολλές επαρχίες, στελεχωμένες με βασιλικούς επιτρόπους. Μετά από πολλή προετοιμασία και δημόσια συζήτηση, στις 2 Ιουλίου 1809 η Ισπανία διαιρέθηκε σε 38 νέες επαρχίες, καθεμία υπό έναν ιντεντιέντε (αξιωματούχος) διορισμένο από τον βασιλιά Ιωσήφ, και στις 17 Απριλίου 1810 οι επαρχίες αυτές μεταβλήθηκαν σε γαλλικού διοικητικού στυλ περιφέρειες και υποπεριφέρειες. Με ονομασία από την εκάστοτε κύρια πόλη τους παρά από τα κυρίαρχα γεωγραφικά χαρακτηριστικά τους, όπως συνέβαινε έως τότε, οι νέες εδαφικές διοικητικές διαιρέσεις, σχεδόν ίσες σε μέγεθος, είχαν μικρή σχέση με κάποια ιστορική διοικητική μονάδα. Παραταύτα, διατηρήθηκαν τα ιστορικά ονόματα πολλών παλαιών επαρχιών στο νέο διοικητικό σχήμα, γεγονός που αποτέλεσε σημαντική παραχώρηση των Γάλλων.
Η Προκήρυξη του κόμη του Μοντάρκο, Χουάν Φρανθίσκο δε λος Έρος υ λα Ερράν, στις 25 Μαρτίου 1812, περιέγραφε την κυβέρνηση στο Κάδιθ ως: ''άτιμη και παράνομη κυβέρνηση ... αποτελούμενη από τα "απόβλητα" της Ισπανίας, εξαρτώμενη από τις ιδιοτροπίες ενός αδαούς όχλου, κυριαρχούμενης από τη βρετανική επιρροή, η οποία δεν κατείχε παρά μόνο εκείνο το έδαφος της φυλακής όπου έδρευε ... που έχει εξαπατήσει τους άφρονες Ισπανούς που υποτάχθηκαν στην τυραννία της, υποσχόμενή τους μια απατηλή ελευθερία.''
Υπό την απειλή της τιμωρίας δήμευσης της ιδιοκτησίας, η διαφυγή στην "Πατριωτική Ζώνη" (εδάφη που ελέγχονταν από τους Ισπανούς πατριώτες) δεν αποτελούσε πρακτική δυνατότητα, παρά μόνο για τους αξιωματούχους με εξασφαλισμένη θέση στην ισπανική κυβερνητική υπηρεσία, ή για νεαρούς άνδρες χωρίς οικογενειακές υποχρεώσεις, προσανατολισμένους στο χτίσιμο καριέρας. Συνεπώς, οι Γάλλοι διέθεταν ένα μέσο ελέγχου και επιβολής επί των ισπανικών ιδιοκτητριών τάξεων. Οι εν λόγω τάξεις, ενώ αρνούνταν να υπηρετήσουν υπό τους Γάλλους (σε κάποιες περιπτώσεις και ως κατάσκοποι ή αγγελιοφόροι), αποδέχθηκαν την παρουσία των κατοχικών δυνάμεων και προχωρούσαν περιστασιακά στη σύναψη δεσμών φιλίας με αυτές. Ο Φρανθίσκο Γκόγια, που παρέμεινε στη Μαδρίτη καθόλη τη διάρκεια της γαλλικής κατοχής, ζωγράφισε το πορτραίτο του Ιωσήφ Βοναπάρτη και κατέγραψε τον πόλεμο σε μια σειρά 82 πινάκων ζωγραφικής με το συλλογικό τίτλο Οι Καταστροφές του Πολέμου. Για πολλούς Γάλλους αξιωματικούς, η ζωή μπορούσε να είναι άνετη. Ενδεικτικά, ο Γερμανός Χάινριχ φον Μπραντ - ένας αξιωματικός σε κάποιο από τα πολωνικά συντάγματα των δυνάμεων του Ναπολέοντα που είχε σταθμεύσει στην Αραγωνία μετά την πτώση της Σαραγόσας - έλεγε ότι οι Γάλλοι: δεν ήταν τόσο μισητοί όσο έχει λεχθεί από τότε.
Οι συνέπειες
Ο πόλεμος και η επανάσταση εναντίον του Ναπολέοντα οδήγησαν σε σημαντικές για την εποχή συνταγματικές μεταρρυθμίσεις αλλά και σε οικονομικό και κοινωνικό πλήγμα την Ισπανία και την Πορτογαλία και σημάδεψαν μία περίοδο κοινωνικής αναταραχής, πολιτικής αστάθειας και οικονομικής στασιμότητας. Ακραίοι εμφύλιοι πόλεμοι μεταξύ φιλελεύθερων και απολυταρχικών φατριών κράτησαν στην Ιβηρική μέχρι και το 1850. Οι αναταραχές και οι επαναστάσεις οδήγησαν στην ανεξαρτητοποίηση των περισσότερων ισπανικών αποικιών στην Αμερική καθώς και την ανεξαρτητοποίηση της Βραζιλίας από την Πορτογαλία.
Κατηγορία:Ναπολεόντειοι Πόλεμοι
Κονιά Πάφου
Τα Κονιά είναι κοινότητα της επαρχίας Πάφου στην Κύπρο. Βρίσκεται 3 χλμ ανατολικά της Πάφου και σε υψόμετρο 190 μέτρων, στα βορειοδυτικά συνορεύει με το χωριό Αναβαργός και τον Δήμο Πάφου, την Άρμου στα βορειοανατολικά, τη Μαραθούντα στα ανατολικά και τη Γεροσκήπου στο νότο. Η Κονιά αποτελεί σήμερα ουσιαστικά προάστιο της Πάφου.
Ονομασία
Για το όνομα του χωριού Κονιά που δεν είναι ελληνικό υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη ότι ονομάστηκε έτσι κατά την φραγκοκρατία από Φράγκους που ήρθαν εδώ από το χωριό Konyak της Γαλλίας. Ή ονομάστηκε έτσι από τους Οθωμανούς όταν ήρθαν εδώ κάτοικοι από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας και έδωσαν το ίδιο όνομα στα τούρκικα Konya.
Ιστορία
Το χωριό αναφέρεται ότι υπήρχε τον μεσαίωνα, το αναφέρει και ο Λεόντιος Μαχαιράς. Έχει σχολείο από το 1868.
Πολιτισμός
Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιάκωβο, γνωστό είναι και το ξωκκλήσι των Αγίων πέντε. Στο χωριό βρίσκεται η Βιομηχανική Ζώνη Κονιών.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες της Επαρχίας Πάφου
Λε Τρυέλ
Το Λε Τρυέλ (γαλλικά: Le Truel, οξιτανικά: Lo Truèlh) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Αβερόν, στη διοικητική περιοχή της Οξιτανίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κοινότητες του Αβερόν
Βασίλης Νικολαΐδης
Ο Βασίλης Νικολαΐδης (19 Ιουνίου 1954) είναι Έλληνας τραγουδοποιός.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στην Αθήνα, σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και εργάζεται ως δικηγόρος. Πρωτοεμφανίστηκε στην ευρύτερη ελληνική μουσική σκηνή το 1981 στους Αγώνες ελληνικού τραγουδιού Κέρκυρας, που διοργάνωσε ο Μάνος Χατζιδάκις. Ο Βασίλης Νικολαΐδης ήταν ναύτης όταν δέχτηκε κάποιο απόγευμα, που ήταν με εξόδου στο σπίτι του, τηλεφώνημα από τον Μάνο Χατζιδάκι ο οποίος τον ενημέρωσε πως τα τραγούδια που έστειλε για συμμετοχή στους πρώτους Αγώνες της Κέρκυρας ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις της κριτικής επιτροπής. Τα τραγούδια «Οδός Σανταρόζα» και «Δωμάτιο Χρωματιστό» ξεχώρισαν και βραβεύθηκαν.
Δισκογραφία
Τα τραγούδια Οδός Σανταρόζα και Δωμάτιο Χρωματιστό συμπεριλήφθηκαν στη συλλογή των πρώτων αγώνων της Κέρκυρας (1981). Ως στιχουργός είχε συνεργασία σε ημιμόνιμη βάση με τους Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω, και μία με την Πασπαλά σε μουσική Στάμου Σέμση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες άνδρες τραγουδιστές Κατηγορία:Έλληνες στιχουργοί
Πολ Όρνντορφ
Ο Πολ Παρλέτ Όρνντορφ, Jr. (γεννημένος στις 29 Οκτωβρίου 1949-12 Ιουλίου 2021) ήταν Αμερικανός πρώην επαγγελματίας παλαιστής και εκπαιδευτής παλαιστών.
Διακρίσεις
Στην 20ετή καριέρα του, ο Όρνντορφ κατέκτησε αρκετούς τίτλους. Συνολικά κέρδισε 19 πρωταθλήματα, ατομικά και ομαδικά. Το 2005 τιμήθηκε για την προσφορά του στον χώρο της επαγγελματικής πάλης, με την εισαγωγή του στο WWE Hall of Fame.
Απεβίωσε σε ηλικία 71 ετών 12 Ιουλίου 2021
Πέιπους (λίμνη)
Η λίμνη Πέιπους ή Λίμνη Πέιπσι-Πίχκβα, (εσθονικά: Peipsi järv, Pihkva järv), (ρωσικά: Псковско-Чудское озеро, Чудско-Псковское озеро), (γερμανικά: Peipussee) είναι η μεγαλύτερη υπερεθνική και η τέταρτη μεγαλύτερη λίμνη γλυκού νερού στην Ευρώπη , στα σύνορα μεταξύ της Εσθονίας και Ρωσίας.
Η λίμνη είναι η 5η σε μέγεθος στην Ευρώπη μετά τη λίμνη Λάντογκα και την Ονέγκα στη Ρωσία βορείως της Αγίας Πετρούπολης, τη λίμνη Βένερν στη Σουηδία και τη λίμνη Σάιμαα (Saimaa) στη Φινλανδία.
Η λίμνη Πέιπους είναι απόγονος μιας μεγαλύτερης μάζας νερού που υπήρχε στην περιοχή αυτή κατά την εποχή των παγετώνων. Καλύπτει 3.500 τ.χλμ., και έχει μέσο όρο βάθους τα 7 μέτρα, με το βαθύτερο σημείο να είναι τα 15 μέτρα. Η λίμνη έχει πολλά νησιά και αποτελείται από 3 μέρη:
Η λίμνη χρησιμοποιείται ως τόπος αναψυχής και ψαρέματος, έχει όμως υποστεί κάποιες περιβαλλοντικές καταστροφές από την εποχή της Σοβιετικής αγροτικής εκμετάλλευσης. Περίπου τριάντα ποταμοί και υδάτινα ρεύματα εκβάλλουν στη λίμνη, με μεγαλύτερους τους Βελίκαγια (Velikaya) και Εμάγιεγκι (Emajõgi). Η λίμνη αποστραγγίζεται από τον ποταμό Νάρβα.
Το 1242 αποτέλεσε το πεδίο για τη Μάχη της λίμνης Πέιπους (γνωστή στη Ρωσία και ως η Μάχη των Πάγων) μεταξύ των Τευτόνων Ιπποτών και των ρώσων του Νόβγκοροντ υπό τον Αλέξανδρο Νιέφσκι.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Λίμνες της Εσθονίας Κατηγορία:Λίμνες της Ρωσίας
Βαμπρ-λ'Αμπεΐ
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Βαμπραί (γαλλικά: Vabrais).
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Αβερόν
Σεμπάστιαν Μύνστερ
Ο Σεμπάστιαν Μύνστερ (γερμανικά: Sebastian Münster) (20 Ιανουαρίου 1488 – 26 Μαΐου 1552) ήταν Γερμανός χαρτογράφος και κοσμογράφος. Ήταν επίσης Χριστιανός Εβραϊστής λόγιος που δίδαξε ως καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας. Το γνωστό έργο του, ο εξαιρετικά ακριβής παγκόσμιος χάρτης Cosmographia, πούλησε καλά και τυπώθηκε σε 24 εκδόσεις. Η επιρροή του διαδόθηκε ευρέως από μια παραγωγή ξυλογραφιών που δημιουργήθηκαν από διάφορους καλλιτέχνες.
Βιογραφία
αριστερά|μικρογραφία|220x220εσ| Η Cosmographia του Σεμπάστιαν Μύνστερ Ο Μύνστερ γεννήθηκε στο Ίνγκελχαϊμ αμ Ράιν, κοντά στο Μάιντς. Οι γονείς του και οι άλλοι πρόγονοί του ήταν αγρότες.
Το 1505, μπήκε στο Τάγμα των Φραγκισκανών. Τέσσερα χρόνια αργότερα, μπήκε σε ένα μοναστήρι όπου έγινε μαθητής του Κόνραντ Πέλικαν για πέντε χρόνια. Ο Μύνστερ ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Τύμπινγκεν το 1518. Ο μεταπτυχιακός του σύμβουλος ήταν ο Γιοχάνες Στέφλερ. μικρογραφία| Tabula Novarum Insularum, 1540 Άφησε τους Φραγκισκανούς για τη Λουθηρανική Εκκλησία για να δεχτεί μια θέση στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας, στο οποίο κυριαρχούσε η Μεταρρυθμισμένη Εκκλησία το 1529. Είχε από καιρό ενδιαφέρον για τον Λουθηρανισμό και κατά τη διάρκεια του γερμανικού Πολέμου των Χωρικών, ως μοναχός, είχε δεχτεί επανειλημμένες επιθέσεις. Καθηγητής της εβραϊκής γλώσσας και μαθητής του Ελίας Λεβίτα, επιμελήθηκε την Εβραϊκή Βίβλο (2 τόμοι, Βασιλεία, 1534–1535), συνοδευόμενη από μια λατινική μετάφραση και μεγάλο αριθμό σχολιασμών. Ήταν ο πρώτος Γερμανός που δημιούργησε μια έκδοση της Εβραϊκής Βίβλου.
Δημοσίευσε περισσότερες από μία εβραϊκή γραμματική και ήταν ο πρώτος που ετοίμασε μια Grammatica Chaldaica (Βασιλεία, 1527). Τα λεξικογραφικά του έργα περιελάμβαναν το Dictionarium Chaldaicum (1527) και το Dictionarium trilingue για λατινικά, ελληνικά και εβραϊκά το 1530
Κυκλοφόρησε το Mappa Europae (Χάρτης της Ευρώπης) το 1536. Το 1537, δημοσίευσε μια ραβινική μετάφραση του Ευαγγελίου του Ματθαίου στα εβραϊκά, την οποία είχε λάβει από την Ισπανούς Κονβέρσους. Το 1540, δημοσίευσε μια λατινική έκδοση του Γεωγραφική Υφήγησις του Πτολεμαίου με εικονογραφήσεις. Η έκδοση του 1550 περιέχει πόλεις, πορτρέτα και φορεσιές. Αυτές οι εκδόσεις, που τυπώθηκαν στη Γερμανία, είναι οι πιο αξιόλογες αυτού του έργου. Άλλα γραπτά που ακολούθησαν είναι η Horologiographia (πραγματεία για την κατασκευή ηλιακών ρολογιών, Βασιλεία, 1531) και το Organum Uranicum (πραγματεία για τις κινήσεις των πλανητών, 1536). μικρογραφία| Novae lnsulae XXVI Nova Tabula (1552) Το Cosmographia του το 1544 ήταν η παλαιότερη περιγραφή του κόσμου στη γερμανική γλώσσα. Είχε πολυάριθμες εκδόσεις σε διάφορες γλώσσες, όπως λατινικά, γαλλικά, ιταλικά, αγγλικά, ακόμη και τσέχικα. Το Cosmographia ήταν ένα από τα πιο επιτυχημένα και δημοφιλή έργα του 16ου αιώνα. Πέρασε από 24 εκδόσεις σε 100 χρόνια. Αυτή η επιτυχία οφειλόταν στις συναρπαστικές ξυλογραφίες (μερικές από τους Χανς Χόλμπαϊν το νεότερο, Ουρς Γκραφ, και Χανς Ρούντολφ Μάνουελ Ντόιτς), επιπλέον του ότι ήταν το πρώτο που εισήγαγε «ξεχωριστούς χάρτες για καθεμία από τις τέσσερις ηπείρους που ήταν γνωστές τότε – Αμερική, Αφρική, Ασία και Ευρώπη». Ήταν το πιο σημαντικό για την αναβίωση της γεωγραφίας στην Ευρώπη του 16ου αιώνα. Η τελευταία γερμανική έκδοση κυκλοφόρησε το 1628, πολύ μετά τον θάνατό του.
Ο Μύνστερ ήταν επίσης γνωστός ως μεταφραστής της Εβραϊκής Βίβλου (Hebraica Biblia). Η έκδοσή του εκδόθηκε σε δύο τόμους (1546) στη Βασιλεία. Ο πρώτος τόμος περιέχει τα βιβλία από τη Γένεσις έως τους 2 Βασιλιάδες, ακολουθώντας τη σειρά των μασοριτικών κωδίκων. Ο δεύτερος τόμος περιέχει τους προφήτες (μείζων και ελάσσων), τους ψαλμούς, τον Ιώβ, την παροιμία, τον Δανιήλ, τα Χρονικά και τους Πέντε Χειρογράφους (Το Άσμα των Ασμάτων, Ρουθ, Θρήνοι, Εκκλησιαστής και Εσθήρ).
Το Rudimenta Mathematica του δημοσιεύτηκε στη Βασιλεία το 1551.
Εικόνες
Αρκετοί ελαιογραφίες, ξυλογραφίες και χαλκογραφίες απεικονίζουν τον Σεμπάστιαν Μύνστερ, από τους Χανς Χόλντμπεϊν (Βασιλεία, περ. 1530), Βίλεμ ντε Χάεν (1615), ως πρύτανης του Πανεπιστημίου της Βασιλείας (από τον Κρίστοφ Άμπεργκερ, 1547) και στον χαρτονόμισμα των 100 γερμανικών μάρκων, όπως χρησιμοποιήθηκε από το 1962 έως το 1991.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανοί χαρτογράφοι Κατηγορία:Γερμανοί μεταφραστές Κατηγορία:Γερμανοί γεωγράφοι Κατηγορία:Γερμανοί θεολόγοι Κατηγορία:Χριστιανοί Εβραϊστές
Αρταξέρξης Δ΄ της Περσίας
Ο Αρταξέρξης Δ’ της Περσίας ή Αρταξέρξης Άρσης ήταν ο προτελευταίος μεγάλος βασιλιάς της Περσίας από τη δυναστεία των Αχαιμενιδών μεταξύ 338 και 336 π.χ. μικρότερος γιος και διάδοχος του βασιλιά της Περσίας Αρταξέρξη Γ΄. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Άρσης. Ως μικρότερος γιος δεν βρισκόταν στα σχέδια του πατέρα του για τη διαδοχή ωστόσο τοποθετήθηκε βασιλιάς από τον ισχυρό άντρα της αυτοκρατορίας Βαγώα που δηλητηρίασε τον πατέρα του. Στο σύντομο διάστημα της βασιλείας του ήταν άβουλο όργανο στα χέρια του Βαγώα ενώ καταγράφονται μονάχα μερικές εχθροπραξίες στα δυτικά με τον βασιλιά της Μακεδονίας Φίλιππο Β’. Οι ευγενείς έντονα δυσαρεστημένοι με τον Βαγώα έπεισαν τον Αρταξέρξη Δ’ να τον δολοφονήσει. Ο Βαγώας έμαθε τα σχέδια του και πρόλαβε να δηλητηριάσει ο ίδιος τον Αρταξέρξη. Ο ισχυρός Βαγώας τοποθέτησε στη συνέχεια βασιλιά της Περσίας τον 2ο ξάδελφο του Άρση, τον ικανό Δαρείο Γ’ γνωστό αντίπαλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και τελευταίου βασιλιά της Περσίας από τη δυναστεία των Αχαιμενιδών.
Κατηγορία:Πέρσες βασιλείς Κατηγορία:Δυναστεία των Αχαιμενιδών Κατηγορία:Φαραώ της 31ης Αιγυπτιακής Δυναστείας
Έμπειρα συστήματα
Στην τεχνητή νοημοσύνη, ένα έμπειρο σύστημα είναι ένα υπολογιστικό σύστημα το οποίο μιμείται την ικανότητα ενός εμπειρογνώμονα στη λήψη αποφάσεων. Τα έμπειρα συστήματα σχεδιάστηκαν για να λύνουν πολύπλοκα προβλήματα συλλογιζόμενα με βάση τη διαθέσιμη γνώση σε ένα πεδίο, όπως κάνει ένας εμπειρογνώμονας, και όχι εκτελώντας μία ακριβή διαδικασία επίλυσης την οποία έχει προδιαγράψει ένας προγραμματιστής, όπως στην περίπτωση του συμβατικού προγραμματισμού υπολογιστών. Τα πρώτα έμπειρα συστήματα δημιουργήθηκαν τη δεκαετία του 1970 και έπειτα αναπτύχθηκαν ραγδαία τη δεκαετία του 1980. Τα έμπειρα συστήματα ήταν ανάμεσα στις πρώτες πραγματικά επιτυχημένες μορφές του λογισμικού της ΤΝ.
Ένα έμπειρο σύστημα έχει μοναδική δομή, διαφορετική από τα παραδοσιακά προγράμματα. Διαιρείται σε δύο μέρη, το ένα σταθερό, ανεξάρτητο από το έμπειρο σύστημα: η μηχανή εξαγωγής συμπερασμάτων, και το άλλο μεταβλητό: η βάση γνώσης. Για να τρέξει ένα έμπειρο σύστημα, η μηχανή σκέφτεται λογικά στηριζόμενη στη βάση γνώσης όπως ο άνθρωπος. . Τη δεκαετία του 1980 εμφανίστηκε ένα τρίτο μέρος: ένα περιβάλλον διαλόγου (interface) για να συνδιαλέγεται με τους χρήστες. Αυτή η ικανότητα να έρχεται σε επαφή με τους χρήστες ονομάστηκε αργότερα επικοινωνιακή.
Βάση κανόνα ή βάση γνώσης
Στην τεχνολογία των έμπειρων συστημάτων, η βάση γνώσης είναι εκφρασμένη σε κανόνες φυσικής γλώσσας "ΑΝ ... ΤΟΤΕ ..." Για παράδειγμα:
Αυτή η διατύπωση έχει το πλεονέκτημα της ομιλίας σε καθημερινή γλώσσα κάτι που είναι πολύ σπάνιο στην Επιστήμη υπολογιστών (ένα κλασσικό πρόγραμμα είναι κωδικοποιημένο). Οι κανόνες εκφράζουν τη γνώση που μπορεί να αξιοποιηθεί από τα έμπειρα συστήματα. Υπάρχουν κι άλλοι τύποι κανόνων, οι οποίοι δεν είναι σε καθημερινή γλώσσα, αλλά είναι κατανοητοί μόνο από τους επιστήμονες των υπολογιστών. Κάθε στυλ κανόνα είναι προσαρμοσμένο σε ένα στυλ μηχανής. Το όλο πρόβλημα των εμπείρων συστημάτων είναι να συλλέξει αυτή τη γνώση, συνήθως ανεπαίσθητα από τους ειδικούς. Υπάρχουν μέθοδοι αλλά οι περισσότερες είναι χρησιμοποιήσιμες μόνο από τους επιστήμονες των υπολογιστών.