cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ψαλμός
Ψαλτήρι: Είναι αρχαίο όργανο με χορδές των ανατολικών λαών που μοιάζει με την άρπα. Με αυτό έψαλλαν τους ψαλμούς. Επίσης Ψαλτήρι λέγεται το λειτουργικό βιβλίο που περιέχει τους 150 ψαλμούς και τις 9 ωδές. Είναι διαιρεμένο σε είκοσι καθίσματα, που το καθένα χωρίζεται σε τρεις στάσεις.
Τέλος, ψαλτήρι λέγεται ένα τμήμα του εγκέφαλου, τρίγωνο, κάτω από το μεσολόβιο. Το σημείο αυτό λέγεται και λύρα του Δαβίδ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Εκκλησιαστική υμνολογία Κατηγορία:Βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης
Γιουγκοσλαβική Αριστερά
Η Γιουγκοσλαβική Αριστερά ήταν πολιτικό κόμμα της Γιουγκοσλαβίας και της Σερβίας από το 1994 που ιδρύθηκε έως το 2003 που διαλύθηκε. Ιδρύθηκε σαν συνασπισμός 23 κομμάτων της αριστεράς με πρόεδρο τον Λιούμπισα Ρίστιτς και φυσικό ηγέτη την Μιριάνα Μάρκοβιτς σύζηγο του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Παρόλο που ήταν αριστερής ιδεολογίας στις τάξεις του είχε και οικολόγους αλλά και σοσλιαλδημοκράτες.
Στις βουλευτικές εκλογές του 2000 κέρδισε μόλις το 0,4% και έμεινε εκτός κοινοβούλιου. Στις εκλογές του 2003 κέρδισε το 0,09% των ψήφων.
Πηγές
Κατηγορία:Πολιτικά κόμματα της Σερβίας Κατηγορία:Πολιτικά κόμματα της Γιουγκοσλαβίας
Σιδηροδρομικός Σταθμός Ιτεών
Ιστορικά στοιχεία
Σε παρακείμενη θέση του σταθμού, επί της οδού Σουνίου προς τα Αναπηρικά Ιτεών, βρίσκονται τα ερείπια του εγκαταλελειμμένου κτίσματος της παλιάς σιδηροδρομικής στάσης Ιτεών της μετρικής γραμμής προς την Κυπαρισσία. Ο παλιός σταθμός λειτούργησε για πρώτη φορά στις 15 Δεκεμβρίου 1888. Άγνωστο πότε έπαψε να λειτουργεί. Επίσης, μέχρι το 1917 οι Ιτιές ήταν ο τερματικός σταθμός του τραμ Πατρών, όταν ο τροχιόδρομος καταργήθηκε, ωστόσο η γραμμή του τραμ τερμάτιζε επί της παραλιακής οδού (τότε: Οδός Ιτεών, νυν: Ακτή Δυμαίων), στο ύψος της νυν Πλατείας Ιτεών, ακολουθώντας άλλη χάραξη από αυτή της προϋπάρχουσας σιδηροδρομικής γραμμής.
Παραπομπές
Ιτεών Ιτεών
Κυβέρνηση του Καναδά
Στα καναδικά αγγλικά, ο όρος μπορεί να σημαίνει είτε το σύνολο των θεσμικών οργάνων, είτε ειδικά το Στέμμα-στο-Συμβούλιο (Crown-in-Council). Σε κάθε περίπτωση, το συλλογικό όργανο ορίστηκε από τη Συνομοσπονδία, μέσω της Συνταγματικής Πράξης του 1867, ως μια Ομοσπονδιακή Συνταγματική Μοναρχία, όπου το Καναδικό Στέμμα ενεργεί ως ο πυρήνας, ή το πιο βασικό δομικό στοιχείο, μιας κοινοβουλευτικής δημοκρατίας με τη μορφή του συστήματος Γουέστμινστερ. Το Στέμμα είναι συνεπώς το θεμέλιο της εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας της καναδικής κυβέρνησης. Περαιτέρω στοιχεία της μορφής διακυβέρνησης περιγράφονται στο υπόλοιπο του καναδικού συντάγματος, το οποίο περιλαμβάνει γραπτό καταστατικό, αποφάσεις δικαστηρίων και άγραφες συμβάσεις που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια αιώνων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολιτική του Καναδά
S/2003 J 23
Ο S/2003 J 23 έχει διάμετρο 2 χλμ. και περιστρέφεται γύρω από τον Δία σε μέση απόσταση 22.740.000 χιλιομέτρων, σε 700,538 ημέρες, με κλίση 149 μοιρών προς την εκλειπτική και με εκκεντρότητα 0,3931.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Φυσικοί δορυφόροι Δία
Σιδηροδρομικός Σταθμός Παραλίας
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Παραλίας είναι σιδηροδρομικός σταθμός στην Παραλία, κωμόπολη και προάστιο της Πάτρας. Ξεκίνησε τη λειτουργία του στις 29 Φεβρουαρίου 2020 και εξυπηρετείται από τα τοπικά τρένα ανάμεσα στην Πάτρα και την Κάτω Αχαΐα του Προαστιακού Σιδηροδρόμου Πάτρας. Εξυπηρετεί μεγάλο τμήμα του οικιστικού ιστού της Παραλίας Πάτρας, όπως λ.χ. τις Εργατικές Κατοικίες "Εύας", τις συνοικίες Μαραγκόπουλου, Χαραλαμπόπουλου κ.λπ., τμήμα της συνοικίας Κόκκινος Μύλος, τη συνοικία Φιλοθέη, την Κάτω Οβρυά, το Χαντζηλιάκο κ.ά.
Παραπομπές
Παραλία Παραλία
Τζων Τσαρντ
Ο Συνταγματάρχης Τζων Ράουζ Μέρριοτ Τσαρντ (John Rouse Merriott Chard, 21 Δεκεμβρίου 1847 – 1 Νοεμβρίου 1897) ήταν αξιωματικός του Βρετανικού Στρατού ο οποίος έλαβε το Σταυρό της Βικτωρίας για το ρόλο του στη Μάχη του Ρορκς Ντριφτ το 1879.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Πλύμουθ του Ντέβον της Αγγλίας και γονείς του ήταν ο Δρ. Γουίλλιαμ Γουήτον Τσαρντ και η Τζέιν Μπρίμακομπ. Είχε δύο αδελφούς: Τον Γουίλιαμ Γουήτον, αξιωματικό του πεζικού και τον Τσαρλς Έντουαρντ, κληρικό και πέντε αδελφές: την Σαρλότ Μαρία Χέρινγκ, τη Μαίρυ Τζαίην, την Τζαίην Μπρίμακομπ, τη Φλόρενς και τη Μάργκαρετ Έντιθ. Αφού ολοκλήρωσε τη στοιχειώδη εκπαίδευση του εισήχθη στη Βασιλική Στρατιωτική Ακαδημία του Γούλγουιτς, από την οποία αποφοίτησε και κατετάγη στο Βασιλικό Μηχανικό με το βαθμό του Υπολοχαγού στις 18 Ιουλίου 1868. Μετά από μετεκπαίδευση 2 ετών, υπηρέτησε αρχικά στις Βερμούδες (1870-1873) και στη Μάλτα (1873-1875), με κύριο αντικείμενο την κατασκευή οχυρωματικών έργων. Από το 1875 μέχρι το 1878 υπηρέτησε στην Αγγλία και με την έκρηξη του Πολέμου Βρετανίας - Ζουλού η μονάδα του διατάχθηκε να αναχωρήσει για τη Νότιο Αφρική.
Ο Πόλεμος των Ζουλού
Ο 5ος Λόχος του Βασιλικού Μηχανικού αναχώρησε από το Τσάθαμ στις 2 Δεκεμβρίου 1878 και κατέπλευσε στο Ντέρμπαν στις 4 Ιανουαρίου 1879. Η αποστολή του λόχου, του οποίου διοικητής ήταν ο Λοχαγός Γουώλτερ Παρκ Τζόουνς, ήταν να υποστηρίξει την κεντρική φάλαγγα εισβολής των Βρετανών στη χώρα των Ζουλού (3η φάλαγγα), ο πυρήνας της οποίας ήταν το 24ο Σύνταγμα Πεζικού. Η φάλαγγα αυτή, υπό την προσωπική διοίκηση του Υποστράτηγου Τσέλμσφορντ, Διοικητή των Βρετανικών Δυνάμεων, αφού συγκεντρώθηκε στην περιοχή του παλιού σταθμού του Ρορκς Ντριφτ, πέρασε τον ποταμό Μπάφαλο, το φυσικό σύνορο με τη χώρα των Ζουλού στις 11 Ιανουαρίου του 1879 και στρατοπέδευσε στην απέναντι όχθη. Ωστόσο, η καταστροφή μίας από τις γέφυρες είχε ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση του απρόσκοπτου εφοδιασμού της φάλαγγας και την ανάγκη επιδιόρθωσης της. Λόγω της έλλειψης μεταφορικών μέσων, ο 5ος Λόχος δεν μπορούσε να μετακινηθεί έγκαιρα ως σύνολο προς την περιοχή οπότε την αποστολή αυτή ανέλαβε ένα μικρό απόσπασμα με επικεφαλής τον Τσαρντ, ο οποίος έφτασε στο Ρορκς Ντριφτ στις 19 Ιανουαρίου.
Το απόσπασμα του μηχανικού χρειάστηκε μία ημέρα για να ολοκληρώσει με επιτυχία την αποστολή που του είχε ανατεθεί και η 3η φάλαγγα προέλασε και εγκαταστάθηκε στην Ισαντλουάνα, 10 χιλιόμετρα μακριά από το Ρορκς Ντριφτ, σύμφωνα με το σχέδιο. Την επομένη, ο Τσέλμσφορντ διέταξε τη 2η φάλαγγα του Συνταγματάρχη Άντονυ Ντάρνφορντ η οποία μόλις είχε φτάσει στο Ρορκς Ντριφτ, να συνενωθεί μαζί του στο στρατόπεδο της Ισαντλουάνα, 10 περίπου χιλιόμετρα από το Ρορκς Ντριφτ και ταυτόχρονα τον Τσαρντ να προωθήσει το απόσπασμα του στην Ισαντλουάνα, χωρίς όμως να διευκρινίζεται αν ήταν αναγκαία και η δική του παρουσία εκεί.
Στις 22 Ιανουαρίου 1879, ο Τσαρντ ζήτησε και πήρε την άδεια από τον επικεφαλής του σταθμού, Ταγματάρχη Χένρυ Σπώλντινγκ να μεταβεί στην Ισαντλουάνα για να διευκρινίσει το θέμα της παρουσίας του εκεί. Με την άφιξη του στο στρατόπεδο της Ισαντλουάνα, πληροφορήθηκε ότι θα προσκολλούσε το απόσπασμα του στην εκεί δύναμη και ότι ο ίδιος θα έπρεπε να επιστρέψει στο Ρορκς Ντριφτ για να οργανώσει οχυρωματικά έργα που θα κάλυπταν τις γέφυρες του Μπάφαλο.
Ο Τσαρντ βρισκόταν στις γέφυρες, όταν γύρω στις 12.30 μ.μ. άρχισαν να φτάνουν στην περιοχή οι πρώτοι φυγάδες που πανικόβλητοι άφηναν την πρώτη ιδέα για την καταστροφή της 3ης φάλαγγας της βρετανικής δύναμης στη Μάχη της Ισαντλουάνα. Όταν η σκληρή αλήθεια επιβεβαιώθηκε από τους Υπολοχαγούς Άντεντορφφ και Βέιν, μαζί με την πληροφορία ότι ένα ολόκληρο σύνταγμα (Ίμπι) των Ζουλού, δύναμης 3000 - 4000 ανδρών κινείτο προς το Ρορκς Ντριφτ, ο Τσαρντ επέστρεψε εσπευσμένα στον σταθμό. Εκεί, από κοινού με τον Μπρόμχεντ και με την καταλυτική παρέμβαση του Επιθεωρητή της Επιμελητείας Τζέιμς Ντάλτον, έλαβαν την απόφαση να μην εκθέσουν την ήδη μικρή δύναμη τους σε μία αργή ακάλυπτη υποχώρηση σε ανοιχτό έδαφος αλλά να παραμείνουν εκεί και να υπερασπιστούν τον σταθμό.
Η μάχη του Ρορκς Ντριφτ
Από τις 4.20 μ.μ. της 22ας Ιανουαρίου 1879 μέχρι τις 4.00 π.μ. της επομένης, υπό τη διοίκηση του Τ. Τσαρντ, οι 139 άνδρες της φρουράς του Ρορκς Ντριφτ απέκρουσαν με επιτυχία τις λυσσαλέες επιθέσεις 2 ίμπι των Ζουλού εναντίον τους και με την απώλεια μόνο 17 ανδρών, έθεσαν εκτός μάχης περίπου 850 Ζουλού. Στις 7.00 π.μ. της 23ης Ιανουαρίου 1879, οι υπερασπιστές του Ρορκς Ντριφτ διέκριναν τη φάλλαγα της δύναμης του Υποστράτηγου Τσέλμσφορντ που έσπευδε προς το σταθμό.
Μετά το Ρορκς Ντριφτ
Η δράση του Τσαρντ στη μάχη του Ρορκς Ντριφτ του απέφερε την άμεση προαγωγή επί του πεδίου της μάχης του σε Λοχαγό και σε Επίτιμο Ταγματάρχη. Ο Τσαρντ επέστρεψε στον 5ο Λόχο Μηχανικού και στα καθήκοντα του τρεις μέρες μετά τη μάχη και εργάστηκε σε όλα τα οχυρωματικά έργα της περιοχής ευθύνης του Λόχου. Όπως και πολλοί άλλοι συνάδελφοι του, προσεβλήθη από εντερικό πυρετό και νοσηλεύθηκε στο Λέιντυσμιθ από τις 17 Φεβρουαρίου μέχρι τις 26 Απριλίου 1879. Μετά την ανάρρωση του συμμετείχε στις προετοιμασίες της δεύτερης εισβολής στη χώρα των Ζουλού και ήταν παρών με τον 5ο Λόχο στη μάχη του Ουλούντι (4 Ιουλίου 1879), η οποία τερμάτισε τον πόλεμο Βρετανίας - Ζουλού. Στις 16 Ιουλίου 1879, στο Σαιντ Πωλ της χώρας των Ζουλού, ο νέος Διοικητής των Βρετανικών Δυνάμεων στη Νότιο Αφρική Σερ Γκάρνετ Γούλσλεϋ του απένειμε τον Σταυρό της Βικτωρίας. Το αιτιολογικό της δράσης του περιγράφηκε ως ακολούθως:
Ωστόσο, η φήμη που κέρδισε ο Τσαρντ από τη μάχη αυτή, η οποία λειτούργησε ως ένα ευεργετικό ψυχολογικό αντίβαρο στην καταστροφική ήττα της Ισαντλουάνα, είχε ως αποτέλεσμα την ανάδειξη του σε εθνικό ήρωα και, κατά την επιστροφή του στην Αγγλία, στις 2 Οκτωβρίου του 1879, επί του μεταγωγικού Αίγυπτος, τον υποδέχθηκαν ο Δούκας του Καίμπριτζ και ο Πρίγκηπας Αλβέρτος του Σαξ-Βαϊμάρης καθώς και πλήθος κόσμου, ενώ προσεκλήθη επισήμως και στα ανάκτορα. Κατά την επιστροφή του στη γενέτειρα του και κατά τη διάρκεια της άδειας του, έγινε αντικείμενο θερμών εκδηλώσεων και στις 12-14 Οκτωβρίου 1879,επεσκέφθη τη Βασίλισσα Βικτωρία στο Μπάλμοραλ.
Με το τέλος της αδείας του, ο Τσαρντ τοποθετήθηκε στο Ντέβονπορτ από το τέλος του Ιανουαρίου του 1880 μέχρι το Δεκέμβριο του 1881, οπότε και μετατέθηκε στην Κύπρο. Ο Τσαρντ παρέμεινε στην Κύπρο πάνω από πέντε χρόνια και επέστρεψε στην Αγγλία το Μάρτιο του 1887, έχοντας ήδη προαχθεί σε Ταγματάρχη στις 17 Ιουλίου 1886. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 1892 παρέμεινε στο Πρέστον και στη συνέχεια μετατέθηκε στο Απόσπασμα του Βασιλικού Μηχανικού στη Σιγκαπούρη το οποίο και διοίκησε ως  Αντισυνταγματάρχης από τις 8 Ιανουαρίου 1893 μέχρι τον Ιανουάριο του 1896. Τον Σεπτέμβριο του 1896 τοποθετήθηκε ως Διοικητής του Βασιλικού Μηχανικού στο Περθ της Σκωτίας. Προήχθη σε Συνταγματάρχη στις 8 Ιανουαρίου 1897.
Ασθένεια και θάνατος
Ο Τζων Τσαρντ δεν παντρεύτηκε ποτέ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βρετανοί στρατιωτικοί
Πετούνια (φυτό)
μικρογραφία|Petunia Axillaris ή Petunia Hybrida|302x302px
Πετούνια ή Petunia hybrida  είναι ετήσιο ή πολυετές ανθοφόρο φυτό. Περιλαμβάνει 30 με 40 είδη ποωδών φυτών που είναι ιθαγενή της Νότιας Αμερικής. Ανήκει στο γένος των αγγειόσπερμων δικότυλων φυτών, της οικογένειας των Σολανίδων (Solanaceae). Η οικογένεια αυτή περιλαμβάνει και άλλα γνώριμα στο ευρύ κοινό φυτά όπως η ντομάτα, η πατάτα , ο καπνός και άλλα .Το ύψος της φτάνει τα 15 με 40 εκατοστά με τις κρεμοκλαδείς ποικιλίες της να ξεπερνούν ακόμη και τα 60 εκατοστά. Τα φύλλα της είναι ωοειδή, μεγαλύτερα ή μικρότερα ανάλογα με την ποικιλία και χνουδωτά.
Καλλιέργεια
Η Πετούνια καλλιεργείται μέσω του σπόρου. Σπέρνεται σε θερμό σπορείο κατά τα τέλη του χειμώνα, ειδικότερα τον μήνα Φεβρουάριο και βλασταίνει σε 3 έως 20 ημέρες. Για ν' αναπτυχθεί χρειάζεται άφθονο ήλιο, θερμό κλίμα, καλά στραγγιζόμενο, πλούσιο και γόνιμο έδαφος. Η καλλιέργεια της Πετούνιας ευδοκιμεί και σε παραθαλάσσια μέρη.
Ανθοφορία
Ανθοφορεί κυρίως κατά την θερμή περίοδο, από τα τέλη της άνοιξης έως το φθινόπωρο, ενώ με ειδική φροντίδα η ανθοφορία μπορεί να διαρκέσει έως και τις αρχές του χειμώνα. Ανάλογα με την ποικιλία η Πετούνια ανθίζει από 9 έως 12 βδομάδες από την σπορά. Τα άνθη της πετούνιας έχουν μεγάλο μέγεθος. Είναι χοανοειδή (μοιάζουν με χωνιά με δαντελωτές άκρες), αρωματικά απλά ή διπλά με λαμπερά χρώματα, ένα ή δύο σε κάθε άνθος, σε καθαρές σειρές χρωμάτων ή ανάμικτα.
Αποχρώσεις Ανθέων
Υπάρχουν αποχρώσεις από άσπρο έως βαθύ μπλε και βαθύ κόκκινο, αλλά και απαλές αποχρώσεις του κίτρινου (πιο σπάνια). Τα άνθη είναι μονόχρωμα ή δίχρωμα. Στην δεύτερη περίπτωση, τα χρώματα μπορεί να σχηματίζουν αστέρι, να δημιουργούν διαφορετική περιφέρεια ή να είναι εντονότερα κατά μήκος των νευρώσεων των πετάλων.
Μέγεθος Ανθέων
Το μέγεθος τους είναι ανάλογο με την ομάδα που ανήκουν. Τα άνθη της ομάδας Grandiflora έχουν μεγάλο μέγεθος και η διάμετρος τους φτάνει τα 12 εκατοστά, της Floribunda φτάνει τα 8 εκατοστά και της Multiflora φτάνει τα 5 εκατοστά.
Πολλαπλασιασμός
Ο πολλαπλασιασμός της πραγματοποιείται σε σπορεία και μεταφυτεύεται όταν φανούν τα πρώτα φύλλα τα νεαρά φυτάρια φθάσουν το ύψος των 10 εκατοστών και αποκτήσουν 3 με 4 φύλλα. Μπορεί ο πολλαπλασιασμός τους να πραγματοποιηθεί και με μοσχεύματα, ιδιαίτερα στις ποικιλίες με διπλά άνθη που δεν δίνουν σπόρους. Χρησιμοποιούνται μοσχεύματα τρυφερών ή νέων βλαστών κατά την διάρκεια ολόκληρου του χρόνου, ειδικότερα όμως την άνοιξη από φυτά διατηρημένα σε θερμοκήπιο.
Ποικιλίες
Οι ποικιλίες της Πετούνιας, διακρίνονται σε ομάδες ανάλογα με το ύψος τους, τα μονά ή τα διπλά άνθη τους, το μέγεθος τους και τους χρωματισμούς τους.
Οι καλλιεργούμενες ποικιλίες της προήλθαν αποκλειστικά από υβριδισμό διαφόρων ειδών, τα οποία είναι:
Χρησιμότητα
Η Πετούνια είναι ένα φυτό με καλλωπιστική αξία. Χρησιμοποιείται σε ανθώνες στην πρώτη σειρά και σε βραχόκηπους. Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εδαφοκάλυψη, για τη δημιουργία κηλίδων, για φύτευση σε παρτέρια, για να γεφυρώσει και να δώσει συνέχεια σε διαφορετικά επίπεδα στο χώρο (λόγω της κρεμοκλαδούς της ανάπτυξης).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Στρυχνοειδή Κατηγορία:Άνθη Κατηγορία:Καλλωπιστικά φυτά
Ερυσίβη
Η Ερυσίβη είναι το κοινό όνομα ενός μύκητα του γένους Claviceps που παρασιτεί σε ορισμένα δημητριακά και χλόες. Στο τέλος του καλοκαιριού, ο μύκητας παίρνει μια χαρακτηριστική μορφή για να αντέξει στον χειμώνα και λέγεται «sclerotium», ή «ερυσίβη». Υπάρχουν περίπου 50 γνωστά είδη, τα περισσότερα προέρχονται από τροπικές περιοχές. Για την οικονομία σημαντικά είδη είναι το Claviceps purpurea (Κλαβίκεψ ο πορφυρός, παρασιτικό στις χλόες και τα δημητριακά), το C. fusiformis (στο κεχρί, και τη χλόη), το C. paspalipaspali (στη χλόη) και και το C. africana. Το C. purpurea προσβάλει διάφορα δημητριακά συμπεριλαμβανομένης της σίκαλης (ο πιο κοινός φορέας του), του σίτου και του κριθαριού. Έχει επιπτώσεις στη βρώμη, αν και σπάνια.
Υπάρχουν τρεις ποικιλίες του C. purpurea, που διαφέρουν στην ιδιομορφία των φορέων τους:
Κύκλος ζωής του μύκητα
Ο πυρήνας της ερυσίβης αναπτύσσεται με τη μόλυνση του άνθους της χλόης ή των δημητριακών από τον σπόρο του μύκητα Claviceps. Η διαδικασία της μόλυνσης ακολουθεί τον δρόμο της γύρης στην ωοθήκη του άνθους του φυτού κατά τη διάρκεια της επικονίασης. Ο μύκητας στην συνέχεια καταστρέφει την ωοθήκη και εγκαθίσταται στα αγγεία που κανονικά χρησιμεύουν για τη διατροφή του ωφέλιμου σπόρου.
Στο πρώτο στάδιο της μόλυνσης, η ερυσίβη παίρνει την μορφή λευκού μαλακού ιστού (που λέγεται sphacelia) και παράγει ένα ζαχαρώδες υγρό, το οποίο συχνά στάζει. Το υγρό αυτό περιέχει εκατομμύρια άφυλων σπόρων (κονίδια) που μεταφέρονται από τα έντομα μολύνοντας και άλλα φυτά. Αργότερα, η sphacelia μετατρέπεται σε ένα σκληρό ξηρό σωματίδιο, το σκληρώτιο (sclerotium), και παραμένει μέσα στο φλοιό του άνθους. Σε αυτή τη φάση, παράγονται αλκαλοειδή και λιπίδια που συγκεντρώνονται στο σκληρώτιο.
Όταν το sclerotium ωριμάσει και πέσει στο έδαφος, ο μύκητας παραμένει ανενεργός μέχρι οι κατάλληλοι όροι να προκαλέσουν την καρποφόρο φάση του (αρχή της άνοιξη, της περιόδου βροχής, κ.λπ.). Τότε βλασταίνει, διαμορφώνοντας έναν ή περισσότερους καρποφόρους οργανισμούς με κεφαλή και στύλο, ποικίλων αποχρώσεων μοιάζοντας με ένα μικροσκοπικό μανιτάρι. Στη κεφαλή διαμορφώνονται τα νηματοειδή σπόρια αναπαραγωγής, τα οποία και εκτινάσσονται τη ίδια εποχή που ανθίζουν οι αντίστοιχοι οικοδεσπότες.
thumb|Σιτάρι μολυσμένο από ερυσίβη (ο μαύρος σπόρος μέσα στο στάχυ).
Η μόλυνση από ερυσίβη προκαλεί μείωση της παραγωγής και της ποιότητας του καρπού των δημητριακών, ιδίως του σιταριού και του σανού. Επιπλέον, όταν το μολυσμένος σιτάρι ή ο σανός χρησιμοποιηθεί για τροφή, είτε στα ζώα είτε στους ανθρώπους μπορεί να προκαλέσει ένα παθολογικό σύνδρομο που αναλύεται στη συνέχεια.
Επίδραση στους ανθρώπους και τα ζώα
Η Ερυσίβη περιέχει σε υψηλή ποσότητα (μέχρι 2% της ξηράς μάζας) την ουσία εργοταμίνη (ergotamine), μια σύνθετη χημική ουσία. Η αλκαλοειδής αυτή ουσία αναπτύσσει ένα ευρύ φάσμα βιολογικών επιδράσεων εκτός άλλων στο κυκλοφορικό και νευρικό σύστημα.
Το παθολογικό σύνδρομο που παρατηρείται στους ανθρώπους ή τα ζώα που έχουν λάβει ερυσίβη, π.χ. μαζί με μολυσμένο σιτάρι είναι κοινώς γνωστό ως εργοτισμός ή "Φωτιά του αγίου Αντωνίου" και αναφέρεται με συμπτώματα, όπως δυνατές αισθήσεις φλόγωσης στα χέρια και στα πόδια.
Τα συμπτώματα αυτά προέρχονται από τα αλκαλοειδή που προκαλούν την συστολή των αγγείων του αίματος, οδηγώντας μερικές φορές σε γάγγραινα και την νέκρωση των άκρων λόγω της σοβαρά περιορισμένης κυκλοφορίας αίματος. Τα αλκαλοειδή της ερυσίβης μπορούν επίσης να προκαλέσουν παραισθήσεις συνοδευόμενες από παράλογη συμπεριφορά, σπασμούς ακόμα και τον θάνατο. Επίσης παρατηρούνται ισχυρές συστολές του γυναικείου οργάνου της μήτρας, αλλά και ναυτία, ή και την έλλειψη συναίσθησης (λιποθυμία). Γι' αυτό τον λόγο στο παρελθόν, την ερυσίβη την χρησιμοποιούσαν για να προκαλέσουν αμβλώσεις ή για να σταματήσουν τη μητρική αιμορραγία μετά από τον τοκετό.
Ιστορικές αναδρομές
Η επίδραση της ερυσίβης περιγράφηκε αρχικά γύρω στο 1800 ως επιδημία ανθρώπων και ζώων, αλλά η σύνδεση με τον μύκητα δεν ήταν γνωστή.
Η Linda R. Caporael υπέθεσε το 1976 ότι τα συμπτώματα υστερίας σε γυναίκες νεαρής ηλικίας στο Σάλεμ το 1692, που έπειτα βασανίστηκαν επειδή κατηγορήθηκαν ότι ήταν μάγισσες, ήταν αποτέλεσμα της κατανάλωσης μολυσμένης σίκαλης που περιείχε ερυσίβη.
Ο κυκεώνας, το ποτό που έπιναν οι συμμετέχοντες στα αρχαία ελληνικά Ελευσίνια μυστήρια, μπορεί να είχε την παραισθησιογόνα επίδρασή του εξαιτίας αυτού του μύκητα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μύκητες
Спорынья
Σελίνι της Σομαλιλάνδης
Κέρματα
Κατ' όνομα 1 σελλίνι της Σομαλιλάνδης υποδιαιρείται σε 100 σεντς (cents), όμως κέρματα που είναι σε αξία των cents ποτέ δεν έχουν κυκλοφορήσει, λόγω της χαμηλής αξίας που έχει το 1 σελλίνι. Το κέρμα με τη χαμηλότερη αξία είναι αυτό του 1 σελλινιού, του 1994 που κόπηκε σε αγγλικό νομισματοκοπείο. Το 2002 κυκλοφόρησαν κέρματα των 2 και 5 σελλινιών, που έφεραν απεικονίσεις του Ρίτσαρντ Φράνσις Μπάρτον και ενός πετεινού, αντίστοιχα. Κάποια άλλα κέρματα που κυκλοφόρησαν στη Σομαλιλάνδη είναι το κέρμα των 10 σελλινιών, που απεικονίζει έναν πίθηκο, αυτό των 20 σελινιών με έναν σκύλο και αυτό των 1.000 σελλινιών με τον Μπάρτον. Η πίσω όψη του κέρματος των 1.000 σελλινιών έχει το εξής λάθος: αντί να απεικονίζει το εθνόσημο της Σομαλιλάνδης, έχει επάνω το εθνόσημο της Σομαλίας.
Τραπεζογραμμάτια
thumb|σημειώσεις σελίνια της Σομαλιλάνδης. Τυπώθηκαν χαρτονομίσματα σε αξίες των 5, 10, 20, 50, 100 και 500 σελλινιών. Η πιο πρόσφατη ονομαστική αξία που τυπώθηκε είναι τα 500 σελλίνια το 2005. Άλλες ημερομηνίες της σειράς είναι και τα έτη 1994, 1996, 1999 και 2002.
Συνάλλαγμα
Με βάση τα στοιχεία του Νοεμβρίου του 2000 η ισοτιμία του σελλινιού έναντι του αμερικανικού δολαρίου είναι 4.550 σελλίνια προς 1 Δολάριο των ΗΠΑ. Η ανεπίσημη ισοτιμία της περιόδου εκείνης κυμαινόταν από 4.000 ως 5.000 σελλίνια ανά 1 δολάριο.
Η επίσημη ισοτιμία της Κεντρικής Τράπεζας της Σομαλιλάνδης είναι τα 6.000 σελλίνια προς 1 αμερικανικό δολάριο.
Παραπομπές
Σελλινι Σελλινι
Λυσενκοϊσμός
Ο Λυσενκοϊσμός (Ρωσικά: Лысенковщина, lysenkovshchina) ήταν μια πολιτική εκστρατεία κατά της γενετικής και της γεωργίας που βασιζόταν στην ψευδοεπιστημονική έρευνα του Τροφίμ Λυσένκο, τους οπαδούς του και τις σοβιετικές αρχές. Ο Λυσένκο διετέλεσε διευθυντής της Πανεπιστημιακής Ακαδημίας Αγροτικών Επιστημών "Λένιν" της Σοβιετικής Ένωσης. Ο λυσενκοϊσμός ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και τελείωσε επίσημα με την αποσταλινοποίηση το 1964. Ο όρος λυσενκοϊσμός μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί μεταφορικά για να περιγράψει τη χειραγώγηση ή τη στρέβλωση της επιστημονικής διαδικασίας ως έναν τρόπο να φτάσει κανείς σε ένα προκαθορισμένο συμπέρασμα, όπως υπαγορεύεται από μια ιδεολογική μεροληψία, συχνά σχετιζόμενη με κοινωνικούς ή πολιτικούς στόχους. Σύγχρονες βιολογικές προσεγγίσεις ανοίγουν ξανά το θέμα που άνοιξε ο Λυσένκο.
Οι ψευδο-επιστημονικές ιδέες του λυσενκοϊσμού βασίστηκαν σε Λαμαρκιανές έννοιες της κληρονομικότητας των επίκτητων χαρακτηριστικών. Η θεωρία του Λυσένκο απέρριψε την έννοια της κληρονομικότητας του Μέντελ και την έννοια του "γονιδίου", ενώ απομακρύνθηκε από τη δαρβινική εξελικτική θεωρία με την απόρριψη της φυσικής επιλογής. Η επιστημονικά εσφαλμένη θεωρία του βιολόγου, αγρονόμου και πρώην χωρικού Τροφίμ Ντενίσοβιτς Λυσένκο ότι τα κληρονομικά χαρακτηριστικά των φυτών αποκτώνται από επιρροές του περιβάλλοντος, έπαιξε κεντρικό ρόλο. Οι υποστηρικτές ισχυρίστηκαν ψευδώς ότι ανακάλυψαν, μεταξύ πολλών άλλων, ότι η σίκαλη θα μπορούσε να μετατραπεί σε σιτάρι και το σιτάρι σε κριθάρι, ότι τα ζιζάνια θα μπορούσαν να μετατραπούν αυθόρμητα σε κόκκους τροφής και ότι η "φυσική συνεργασία" παρατηρήθηκε στη φύση σε αντίθεση με τη "φυσική επιλογή". Ο λυσενκοϊσμός υποσχέθηκε εξαιρετικές εξελίξεις στην αναπαραγωγή και στη γεωργία, που δεν προέκυψαν ποτέ, ενώ τα "πειράματα" του Λυσένκο, μολονότι αποτελούσαν παταγώδη αποτυχία, ανακοινώνονταν ως τεράστια επιτεύγματα.
Ο Ιωσήφ Στάλιν υποστήριξε την εκστρατεία. Περισσότεροι από 3.000 βιολόγοι φυλακίστηκαν, απολύθηκαν ή εκτελέστηκαν στο πλαίσιο εκστρατείας που υποκινήθηκε από τον Λυσένκο για την καταστολή των επιστημονικών του αντιπάλων. Ο πρόεδρος της Γεωργικής Ακαδημίας Νικολάι Βανίλοφ στάλθηκε στη φυλακή και πέθανε εκεί, ενώ η επιστημονική έρευνα στον τομέα της γενετικής καταστράφηκε αποτελεσματικά μέχρι τον θάνατο του Στάλιν το 1953. Η έρευνα και η διδασκαλία στους τομείς της νευροφυσιολογίας, της κυτταρικής βιολογίας και πολλών άλλων βιολογικών κλάδων επηρεάστηκε επίσης αρνητικά ή απαγορεύτηκε.
Ο όρος σήμερα χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τον έλεγχο της Επιστήμης από την Πολιτική. Κατά τη διάρκεια εκείνης της εποχής στην Σοβιετική Ένωση οι επιστήμονες μπορούσαν να διεξάγουν έρευνες μόνο υπό τον απόλυτο έλεγχο του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Πηγές
Ζορές Μεντβέντεφ, Η Άνοδος και η Πτώση του Λυσένκο (οι συνέπειες του δογματισμού στην Επιστήμη) — Πρόλογος: Ζακ Μονό, μτφρ. Δανάη Μυλωνάκη, έκδ. Ράππα, Αθήνα 1971.
Μονοξείδιο του διχλωρίου
Το μονοξείδιο του διχλωρίου (αγγλ. dichlorine monoxide) είναι ανόργανη δυαδική χημική ένωση με μοριακό τύπο Cl2O. Πρωτοσυντέθηκε το 1834 από τον Αντουάν Ζερόμ Μπαλάρ, που έπειτα, μαζί με τον Ζοζέφ Λουί Γκαι-Λυσάκ, καθόρισαν τη σύνθεσή του. Σε παλαιότερη βιβλιογραφία αναφέρονταν ως «μονοξείδιο του χλωρίου», αλλά η ονομασία αυτή (πλέον) αποφεύγεται γιατί προκαλεί σύγχυση με το χημικό είδος ClO, στο οποίο αντιστοιχεί ορθότερα η ονομασία αυτή (μονοξείδιο του χλωρίου).
Το χημικά καθαρό μονοξείδιο του διχλωρίου, στις «κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος», δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση 1 atm, είναι καφεκίτρινο αέριο με χαρακτηριστική οσμή που θυμίζει (στοιχειακό) χλώριο. Είναι διαλυτό τόσο στο νερό, όσο και σε οργανικούς διαλύτες.
Σε θερμοκρασίες κάτω των 2 °C, είναι χρυσοκόκκινο υγρό.
Παραγωγή
Η παλαιότερη μέθοδος σύνθεσης μονοξειδίου του διχλωρίου ήταν η επίδραση αερίου (στοιχειακού) χλωρίου σε οξείδιο του υδραργύρου (HgO):
Μια ασφαλέστερη και πιο βολική μέθοδος παραγωγής οξειδίου του διχλωρίου είναι η αντίδραση μεταξύ χλωρίου (Cl2) και ενύδρου ανθρακικού νατρίου (Na2CO3), στους 20-30°C:
Η δεύτερη αντίδραση πραγματοποιείται και χωρίς την παρουσία νερού, αλλά τότε χρειάζεται θέρμανση στους 150-250°C και το μονοξείδιο του χλωρίου είναι ασταθές σε τέτοιες θερμοκρασίες. Γι' αυτό πρέπει να αφαιρείται συνεχώς, για να αποφευχθεί η θερμική διάσπασή του:
Χημική συμπεριφορά
Αυθόρμητα αποσυντίθεται αργά:
Το μονοξείδιο του διχλωρίου είναι πολύ ευδιάλυτο στο νερό, γιατί σε αυτό υφίσταται χημική ισορροπία με το υποχλωριώδες οξύ. Η ταχύτητα υδρόλυσής του, ωστόσο, είναι αρκετά μικρή ώστε επιτρέπει την εκχύλιση του μονοξειδίου του διχλωρίου με οργανικούς διαλύτες, όπως ο τετραχλωράνθρακας (CCl4), αλλά η σταθερά χημικής ισορροπίας (K0°C = 3,55·10-3 lit/mole) τελικά ευνοεί το σχηματισμό υποχλωριώδους οξέος:
Παρόλ' αυτά, προτάθηκε ότι το μονοξείδιο του διχλωρίου ίσως να είναι το ενεργό χημικό είδος στις χημικές αντιδράσεις του υποχλωριώδους οξέος με αλκένια και αρωματικές ενώσεις, καθώς επίσης και κατά τη χλωρίωση του πόσιμου νερού.
Συναυλία
Συναυλία είναι η εκτέλεση μπροστά σε ακροατήριο ενόργανης ή φωνητικής μουσικής ή και των δύο μαζί, με ορισμένο πρόγραμμα κάθε φορά. Όταν πρόκειται για συναυλία ενός μόνο σολίστ, λέγεται Ρεσιτάλ.
Μονοξείδιο του διχλωρίου
Αντιδράσεις με ανόργανες ενώσεις
Το μονοξείδιο του διχλωρίου αντιδρά με χλωρίδια μετάλλων, με αποτέλεσμα το σχηματισμό ασυνήθιστων οξυχλωρίδιων και (στοιχειακού) χλωρίου:. Παραδείγματα:
Συναυλία
Οι συναυλίες, ανάλογα με τη μουσική που εκτελείται διακρίνονται σε συμφωνικές γενικά (δηλαδή συναυλίες ορχήστρας), συναυλίες κλασικής μουσικής και όπερας, ποπ και ροκ συναυλίες (που κυρίως διεξάγονται σε στάδια), θρησκευτικές (που κυρίως παίρνουν μέρος σε ναούς), μουσικές δωματίου (τρίο, κουαρτέτο κλπ.) ,ελαφράς μουσικής, κ.ά.
Μονοξείδιο του διχλωρίου
Αντιδράσεις με ανόργανες ενώσεις
Παρόμοιες αντιδράσεις έχουν παρατηρηθεί και με κάποια ανόργανα χλωρίδια μεταλλοειδών ή και αμετάλλων. Παραδείγματα:
Συναυλία
Μερικοί ερμηνευτές ή συγκροτήματα κάνουν πολύ περίτεχνες και ακριβές συναυλίες. Για να δημιουργήσουν μια αξέχαστη και συναρπαστική ατμόσφαιρα και να αυξήσουν το θέαμα προς το κοινό, οι εκτελεστές συχνά περιλαμβάνουν πρόσθετους τρόπους ψυχαγωγίας. Αυτοί μπορεί να είναι περίτεχνος φωτισμός σκηνής , ηλεκτρονικές εικόνες μέσω του συστήματος (IMAG) και / ή προ-ηχογραφημένων βίντεο, ηχητικά εφέ, έργα τέχνης ή άλλες στημένες φάσεις, διάφορα ειδικά εφέ, όπως θεατρικό καπνό, ομίχλη και πυροτεχνήματα, εκκεντρικά και πρωτότυπα κοστούμια και σκηνικά. Μερικοί τραγουδιστές, ιδιαίτερα της ποπ μουσικής, περιλαμβάνουν χορό από τους ερμηνευτές και back-up χορευτές. Ερμηνευτές γνωστοί για την συμπερίληψη αυτών των στοιχείων στις παραστάσεις τους είναι: ο Μάικλ Τζάκσον, η Μαντόνα, οι U2, οι Rolling Stones, η Σερ, οι Pink Floyd, ο Άλις Κούπερ , οι Iron Maiden , οι Daft Punk , η Lady Gaga , ο Ζαν Μισέλ Ζαρ, οι KISS, οι Metallica, η Μπιγιονσέ, οι Aerosmith, ο Ρόμπι Ουίλιαμς, η Σακίρα, η Ριάννα, η Μπρίτνεϊ Σπίαρς, η Τίνα Τέρνερ, ο Ντέιβιντ Μπάουι, ο Prince και οι Scorpions.
Μονοξείδιο του διχλωρίου
Αντιδράσεις με οργανικές ενώσεις
Το μονοξείδιο του διχλωρίου είναι πολύ αποτελεσματικό χλωριωτικό μέσο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χλωρίωση τόσο των πλευρικών αλυσίδων, όσο και των ίδιων των δακτυλίων απενεργοποιημένων αρωματικών ενώσεων. Αν επιδράσει σε ενώσεις με ενεργοποιημένους αρωματικούς δακτυλίους, όπως οι φαινόλες και οι αρυλαιθέρες, δίνει κυρίως παράγωγα με χλωριωμένους δακτυλίους. Όπως προαναφέρθηκε παραπάνω, το μονοξείδιο του διχλωρίου ίσως να είναι το ενεργό χημικό είδος στις χημικές αντιδράσεις του υποχλωριώδους οξέος με αλκένια και αρωματικές ενώσεις.
Συναυλία
Περιοδεία συναυλιών
Είναι μία περιήγηση για σειρά συναυλιών από έναν καλλιτέχνη ή ομάδα καλλιτεχνών σε διάφορες πόλεις ή τοποθεσίες. Όταν επρόκειτο για παγκόσμια περιοδεία αυτή αφορά διάφορες πόλεις, χώρες και ηπείρους. Το όνομα της περιοδείας αλλάζει σε διαφορετικές περιοδείες από τον ίδιο καλλιτέχνη και συνήθως συνδέει κάθε περιοδεία με ένα συγκεκριμένο άλμπουμ (για παράδειγμα: Iron Maiden  The Book of Souls Tour). Ειδικά στο δημοφιλές μουσικό κόσμο της παγκόσμιας μουσικής βιομηχανίας και των διεθνών καλλιτεχνών, οι περιοδείες παρακολουθούνται από εκατοντάδες χιλιάδες ή και πάνω από εκατομμύριο κοινού, μπορεί να διαρκέσουν για αρκετούς μήνες ή ακόμη και πάνω από χρόνο, και θα αποφέρουν μεγάλα έσοδα από τα εισιτήρια. Η πιο εμπορική περιοδεία όλων των εποχών είναι η 360 Tour των U2 με έσοδα 736.137.344 εκατομμύρια δολάρια. Η δεύτερη πιο επιτυχημένη περιοδεία όλων των εποχών είναι η Bigger Bang Tour των Rolling Stones η οποία απέφερε 558.000.000 εκατομμύρια δολάρια και η τρίτη πιο εμπορική περιοδεία όλων των εποχών και πρώτη από γυναίκα καλλιτέχνη είναι η Sticky & Sweet Tour της Μαντόνα με έσοδα μόνο από τα εισιτήρια 408.000.000 εκατομμύρια δολάρια.
Ιστορία
Στην αρχαιότητα συναυλία σήμαινε το τραγούδι με συνοδεία αυλού ή άλλου οργάνου (κιθάρα, λύρα κ.ά.), ή συνδυασμό ορισμένων οργάνων. Μεταφορικά σήμαινε θρήνο πολλών ατόμων μαζί ή κοινό πένθος. Επίσης σήμαινε τη συζυγική συμβίωση. Από την εποχή της βυζαντινής και κλασικής μουσικής άρχισε να παίρνει τη σημερινή της σημασία ενώ η τελική της μορφή διαμορφώθηκε από τους καλλιτέχνες της Δυτικής Ευρώπης και της Αμερικής αποτελώντας βασικό τρόπο ψυχαγωγίας του δυτικού κόσμου.
Χώροι διεξαγωγής συναυλιών
Οι μουσικές συγκεντρώσεις στα παλιά χρόνια γίνονταν μόνο στις εκκλησίες όπου το κοινό παρακολουθούσε δωρεάν την εκτέλεση ορισμένων συνθέσεων. Συναυλίες δίνονταν και στις αυλές των βασιλιάδων και των πριγκίπων μπροστά σε ορισμένο κοινό. Στη σύγχρονη εποχή οι συναυλίες δίνονται κυρίως σε στάδια, μέγαρα μουσικής και θέατρα με αγορά εισιτηρίου για την είσοδο στο χώρο και επίδειξη αυτού πριν την έναρξη της συναυλίας. Από την Αναγέννηση κυρίως, δημιουργήθηκαν οι διάφορες "Ακαδημίες" για μουσική - ιδιαίτερα στην Ιταλία - όχι με την έννοια του σχολείου αλλά του μουσικού σωματείου, που τα μέλη του παρακολουθούσαν την εκτέλεση διάφορων μουσικών έργων. Τέτοιες Ακαδημίες υπήρχαν στο Παρίσι (1570), στο Λονδίνο ("Ακαδημία παλιάς μουσικής" 1710-1792). Παράλληλα με τις Ακαδημίες υπήρχαν και μουσικές ιδιωτικές λέσχες. Η πρώτη δημόσια συναυλία με εισιτήριο - σύμφωνα με τους ιστορικούς της μουσικής - δόθηκε στο Λονδίνο το 1672 στο σπίτι του βιολιστή και συνθέτη Τζον Μπάνιστερ όπου είχε συγκεντρώσει ένα μικρό συγκρότημα εκτελεστών. Η τιμή του εισιτήριου ήταν ένα σελίνι και "ό,τι άλλο είχαν ευχαρίστηση".
Από το τέλος του 18ου αιώνα αρχίζει η συστηματική οργάνωση συναυλιών από περιοδεύοντες δεξιοτέχνες στα μεγαλύτερα μουσικά κέντρα του κόσμου. Την ίδια αυτή εποχή ιδρύθηκαν και οι "όμιλοι τραγουδιού" ή "όμιλοι χορωδίας" που οργάνωναν δημόσιες συναυλίες.
Μετά την επιτυχία που σημείωσε στη Γαλλία το Concert Spirituel του Φιλιντόρ ακολούθησε η ίδρυση πολλών εταιρειών συναυλιών σε όλο τον κόσμο όπως η εταιρεία "Τονκίνστλερ" της Βιέννης (1772), "Γκεβαντχάους" της Λειψίας (1781), Βασιλική Φιλαρμονική Εταιρεία του Λονδίνου (1813), Κονσέρ Κολόν των Παρισίων (1874), Εταιρεία συναυλιών του Ωδείου του Παρισιού (1828), Εταιρεία νέων συναυλιών (Λαμουρέ) (1880) κ.ά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μουσική εκτέλεση Κατηγορία:Συναυλίες
Μονοξείδιο του διχλωρίου
Φωτοχημικές αντιδράσεις
Το μονοξείδιο του διχλωρίου μπορεί να υποστεί φωτόλυση, σχηματίζοντας τελικά διοξυγόνο (O2) και διχλώριο (Cl2). Η διεργασία αυτή βασίζεται κυρίως σε αντιδράσεις ελευθέρων ριζών, με την ακαριαία φωτόλυση να δείχνει ότι η υποχλωριώδης ρίζα (ClO•) ίσως να είναι το κομβικό ενδιάμεσο:
Ασφάλεια
Το μονοξείδιο του διχλωρίου είναι εκρηκτικό, παρόλο που υπάρχει έλλειψη σε σύγχρονη μελέτη πάνω σε αυτήν τη του τη συμπεριφορά. Σε θερμοκρασία δωματίου, μείγματα με οξυγόνο μπορούν να πυροδοτηθούν με ηλεκτρικό σπινθήρα όταν περιέχουν τουλάχιστον 23,5 % Cl2O, που είναι εξαιρετικά υψηλό ελάχιστο όριο έκρηξης. Το μονοξείδιο του χλωρίου εκρήγνυται όταν θερμαίνεται. Υπάρχουν αντικρουόμενες αναφορές εκρήξεων σε περίπτωση έκθεσης σε έντονο φωτισμό. Θέρμανση πάνω από τους 120°C, ή απλά απότομος ρυθμός θέρμανσης σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, επίσης φαίνεται να οδηγούν σε εκρήξεις. Το υγροποιημένο μονοξείδιο του διχλωρίου αναφέρθηκε ότι είναι ευαίσθητο στην κρούση.
Το μονοξείδιο του χλωρίου εκρήγνυται όταν θερμαίνεται. Επομένως, κατατάσσεται στο επίπεδο 3 στην κλίμακα αστάθειας της ονοματολογίας NFPA 7042.
Εφαρμογές
Το μονοξείδιο του χλωρίου χρησιμοποιήθηκε για τη χλωρίωση πισίνων, τη λεύκανση ξύλου και ως βιοκτόνο.
Αναφορές και σημειώσεις
Κατηγορία:Ανόργανες ενώσεις χλωρίου Κατηγορία:Ασταθείς ενώσεις Κατηγορία:Οξείδια Κατηγορία:Οξειδάνια
Ρεζά Σαχ
Ο Ρεζά Σαχ Παχλαβί (περσικά:رضا شاه پهلوی‎) ήταν Ιρανός αξιωματικός, πολιτικός και πρώτος Σάχης του Οίκου των Παχλαβί στο Αυτοκρατορικό Κράτος του Ιράν. Βασίλευσε από τις 15 Δεκεμβρίου 1925 μέχρι την παραίτησή του στις 16 Σεπτεμβρίου 1941, κατά την αγγλοσοβιετική εισβολή στο Ιράν. Ο Ρεζά Σαχ εισήγαγε πολλές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις κατά τη βασιλεία του, βάζοντας τα θεμέλια του σύγχρονου ιρανικού κράτους. Για αυτό τον λόγο, θεωρείται ως ένας από τους ιδρυτές του σύγχρονου Ιράν.
Σε ηλικία 14 ετών ξεκίνησε την στρατιωτική του καριέρα, εντασσόμενος στην Περσική Ταξιαρχία των Κοζάκων. Το 1911 προήχθη σε Υπολοχαγό, ενώ μέχρι το 1912 είχε ανέλθει στο βαθμό του Λοχαγού και μέχρι το 1915 του Συνταγματάρχη. Τον Φεβρουάριο του 1921, ως επικεφαλής ολόκληρης της Ταξιαρχίας των Κοζάκων, που έδρευε στο Καζβίν, κινήθηκε προς την Τεχεράνη, την οποία κατέλαβε. Αφού αντικατέστησε την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό, ο ίδιος έγινε Αρχηγός του Στρατού Ξηράς και Υπουργός Πολέμου.
Δύο χρόνια μετά το περσικό πραξικόπημα του 1921, με επικεφαλής τον Σεγέντ Ζιαντίν Ταμπαταμπάι, ο Ρεζά Παχλαβί έγινε πρωθυπουργός του Ιράν, έχοντας την υποστήριξη της Εθνοσυνέλευσης του Ιράν. Το 1925, με απόφαση της συντακτικής Εθνοσυνέλευσης του Ιράν, ο Ρεζά ονομάστηκε Σάχης του Ιράν, ανατρέποντας τον Αχμάντ Σαχ Κατζάρ. Η επιλογή του Ρεζά Παχλαβί έγινε κατόπιν τροποποίησης του συντάγματος του Ιράν του 1906. Η δυναστεία που καθιερώθηκε κατείχε την εξουσία μέχρι την ανατροπή της το 1979, κατά τη διάρκεια της Ιρανικής Επανάστασης.
Η υστεροφημία του παραμένει αμφιλεγόμενη μέχρι σήμερα. Οι υπερασπιστές του ισχυρίζονται ότι ήταν μια ουσιαστική δύναμη εκσυγχρονισμού και επανένωσης για το Ιράν, ενώ οι επικριτές του ισχυρίζονται ότι η βασιλεία του ήταν συχνά δεσποτική, αποτυγχάνοντας να εκσυγχρονίσει τον μεγάλο αγροτικό πληθυσμό του Ιράν. Επιπλέον, η επιμονή του στον εθνικισμό και τον πολιτιστικό ενωτισμό, μαζί με την αναγκαστική αποδημία και την αποκέντρωση, είχε ως αποτέλεσμα την καταστολή διάφορων εθνικών και κοινωνικών ομάδων. Αν και ο ίδιος ήταν μαζανικής καταγωγής, η διακυβέρνησή του εφάρμοσε μια μεγάλη πολιτική εκπερσισμού, προσπαθώντας να δημιουργήσει ένα ενιαίο και ομοιογενές έθνος, παρόμοιο με την Τουρκία του Μουσταφά Κεμάλ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μονάρχες της Ασίας Κατηγορία:Δυναστεία των Παχλαβί
Πιερ Ντελίν
Ο Πιερ Ρενέ Βισκόντ Ντελίν (γαλλικά: Pierre Deligne, γεννήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 1944) είναι Βέλγος μαθηματικός. Είναι ευρέως γνωστός για την εργασία του πάνω στις εικασίες Weil, που οδήγησε σε μια πλήρη απόδειξη το 1973. Είναι νικητής του Βραβείου Άμπελ του 2013, του Βραβείου Βολφ του 2008, του Βραβείου Κράφορντ του 1988 και του Μεταλλίου Φιλντς του 1978.
Βιβλιογραφία
Ο Πιερ Ντελίν αποφοίτησε από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών το 1966, αφού πέρασε ένα χρόνο στην Ecole normale supérieure το 1965-1966. Κατέθεσε την πρώτη του διδακτορική διατριβή το 1968 στις Βρυξέλλες. Από το 1968 έως το 1984, ήταν μέλος του Institut des hautes études scientifiques, όπου παρακολούθησε τα σεμινάρια του Αλεξάντερ Γκρότεντικ, που αποκάλεσε "δάσκαλό του ".
Το 1972 υπέβαλε τη διδακτορική του διατριβή στο Πανεπιστήμιο Paris-Sud. Από το 1984 ήταν καθηγητής στο Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών του Πρίνστον.
Δημοσίευσε σημαντικό έργο σε πολλούς τομείς των μαθηματικών, όπως η εικασία Hodge, οι σπονδυλωτές μορφές, οι εικασίες Langlands και η θεωρία αναπαραστάσεων.
Μαυροβούνιο
Το Μαυροβούνιο (μαυροβουνιακά: Црна Гора / Crna Gora) είναι χώρα στη νοτιοανατολική Ευρώπη, όπου αποτελεί ανεξάρτητο κράτος από το 2006, με πληθυσμό 617.683 κατοίκους σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2021. Έχει ακτές στην Αδριατική θάλασσα στα νοτιοδυτικά και συνορεύει με την Κροατία στα δυτικά, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη στα βορειοδυτικά, τη Σερβία στα ανατολικά και την Αλβανία στα νότια. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της είναι η Ποντγκόριτσα, ενώ η Τσέτινιε (Κετίγνη) λογίζεται ως συμπρωτεύουσα και χαρακτηρίζεται ως Prijestonica, που σημαίνει η πρώην «Βασιλική Πρωτεύουσα».
Πιερ Ντελίν
Βιβλιογραφία
Ο Πιερ Ντελίν είναι διάσημος για τη συμβολή του στη θεωρία αριθμών, την αλγεβρική γεωμετρία και τη θεωρία αναπαραστάσεων. Του απονεμήθηκε το μετάλλιο Φιλντς το 1978 για το έργο του στις σπονδυλωτές μορφές και την εικασία του Βάιλ.
Μαυροβούνιο
Τον 9ο αιώνα υπήρχαν τρία σλαβικά πριγκιπάτα στο έδαφος του Μαυροβουνίου: η Ντούκλια, που αντιστοιχεί περίπου στο νότιο μισό, η Τραβουνία στα δυτικά και η Ράσκα στα βόρεια. Το 1042 μ.Χ. ο Άρχων Στέφαν Βόισλαβ ηγήθηκε μιας επανάστασης που είχε ως αποτέλεσμα την ανεξαρτησία της Ντούκλια και την εγκαθίδρυση της δυναστείας Βοϊσλάβλιεβιτς. Η Ντούκλια έφθασε στη μεγαλύτερη ακμή της υπό τον γιο του Βόισλαβ Μιχαήλο (1046-81).
Η χώρα έγινε τμήμα της ομοσπονδίας Σερβίας-Μαυροβουνίου, διαδόχου κράτους της Γιουγκοσλαβίας. Δημοψήφισμα που διεξήχθη στις 21 Μαΐου 2006 είχε ως αποτέλεσμα (με 55,4% των ψήφων) την ανεξαρτητοποίηση του Μαυροβουνίου από τη συνομοσπονδία με τη Σερβία, κάτι που αποδέχθηκε και η ίδια. Η χώρα έγινε επισήμως ανεξάρτητη στις 3 Ιουνίου 2006 και το 192ο μέλος του ΟΗΕ στις 28 Ιουνίου 2006. Στις 11 Μαΐου του 2007 έγινε επίσης το 47ο μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης. Από τις 29 Ιουνίου του 2012, το Μαυροβούνιο βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πιερ Ντελίν
Βιβλιογραφία
Το 1972, ο Πιερ Ντελίν απέδειξε την εικασία Weil, ένα σημαντικό αποτέλεσμα της αλγεβρικής γεωμετρίας, το οποίο δημιουργεί μια σύνδεση μεταξύ των γεωμετρικών ιδιοτήτων μιας αλγεβρικής ποικιλίας και των αριθμών των σημείων αυτής της ποικιλίας σε πεπερασμένα πεδία. Η εικασία αυτή διατυπώθηκε το 1949 από τον André Weil και θεωρήθηκε τότε ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα στη θεωρία αριθμών.
Μαυροβούνιο
Το 80% περίπου του πληθυσμού αυτοπροσδιορίζεται ως Μαυροβούνιοι και Σέρβοι, το 5% Αλβανοί ενώ το υπόλοιπο 15% είναι Σλάβοι μουσουλμάνοι που κατοικούν στην περιοχή Σαντζάκ, η οποία βρίσκεται μισή στο Μαυροβούνιο και μισή στη Σερβία.
Επισκόπηση
Το Μαυροβούνιο ήταν μέχρι το 1910 ανεξάρτητο πριγκηπάτο. Στην περίοδο 1910 - 1918 μετετράπη σε βασίλειο ώσπου ενσωματώθηκε στο Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας. Στη Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας 1945 - 1992 το Μαυροβούνιο υπήρξε ως σοσιαλιστική συνιστώσα. Μετά τις ανεξαρτοποιήσεις των υπόλοιπων σοσιαλιστικών δημοκρατιών (Σλοβενία, Κροατία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη και Βόρεια Μακεδονία) αποτέλεσε μέλος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας με τη Σερβία.
Πιερ Ντελίν
Βιβλιογραφία
Ο Πιερ Ντελίν εργάστηκε επίσης πάνω στη θεωρία απεικόνισης αλγεβρικών ομάδων, ιδίως στις εικασίες του Λάνγκλαντς για ομάδες GL(n) πάνω σε ένα τοπικό πεδίο.
Μαυροβούνιο
Επισκόπηση
Στις 4 Φεβρουαρίου του 2003 η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, έπειτα από μία συμφωνία, μετασχηματίστηκε στην ομοσπονδία Σερβίας και Μαυροβουνίου. Η ομοσπονδία αυτή, διαλύθηκε τον Ιούνιο του 2006 με την ανεξαρτητοποίηση του Μαυροβουνίου ύστερα από δημοψήφισμα. Νομικά διάδοχο κράτος της Ένωσης Σερβίας και Μαυροβουνίου είναι η Σερβία. Μακροπρόθεσμα σκοπεύεται η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πιερ Ντελίν
Βιβλιογραφία
Το έργο του υπήρξε θεμελιώδες για την ανάπτυξη αυτών των πεδίων και τον καθιστά έναν από τους πιο σημαντικούς μαθηματικούς της γενιάς του.
Χειρόγραφες επιστολές
Ο Ντελίν έγραψε πολλές χειρόγραφες επιστολές σε άλλους μαθηματικούς τη δεκαετία του 1970. Αυτές περιλαμβάνουν:
Παραπομπές
Κατηγορία:Μαθηματικοί αναλυτές Κατηγορία:Βέλγοι μαθηματικοί Κατηγορία:Μαθηματικοί του 20ού αιώνα Κατηγορία:Μαθηματικοί του 21ου αιώνα Κατηγορία:Βραβευμένοι με Μετάλλιο Φιλντς
Μαυροβούνιο
Από την εγκατάσταση των Σλάβων στα Βαλκάνια ως την οθωμανική κυριαρχία (7ος αι.-1499)
Αποτελώντας μέρος της ρωμαϊκής επαρχίας Praevalis το σημερινό Μαυροβούνιο, στους Βυζαντινούς χρόνους θα ονομαστεί Διόκλεια από την ομώνυμη πόλη της περιοχής και από τον 11ο αιώνα Ζέτα από τον ομώνυμο ποταμό της περιοχής.
Οι Σέρβοι θα εγκατασταθούν στην περιοχή τον 7ο αιώνα. Η Διόκλεια θα αποτελέσει έναν από τους δύο πυρήνες συγκρότησης του μεσαιωνικού Σερβικού κράτους. Ο 11ος αιώνας ήταν η περίοδος ακμής του: γνώρισε εδαφική επέκταση, η επισκοπή στο Αντίβαρη γίνεται αρχιεπισκοπή (1067) και ο ηγεμόνας Μιχαήλ Βοϊσλάβος στέφεται βασιλιάς από παπικό εκπρόσωπο. Ο γιος του, Κωνσταντίνος Βοδινός, συμμετείχε στη Βουλγαρική εξέγερση του 1072 και αυτοανακηρύχθηκε τσάρος της Βουλγαρίας στην πόλη Πριζρένη. Όταν η εξέγερση κατεστάλη αιχμαλωτίστηκε κι εξορίστηκε στην Αντιόχεια. Με τη βοήθεια των Βενετών δραπέτευσε και γύρισε για να κυβερνήσει τη χώρα του. Η πολιτική του ήταν αντιβυζαντινή: εδαφικές επεκτάσεις (προσαρτά Ρασκία και Βοσνία, στενές σχέσεις με τη Ρώμη, μη ανάμειξη σε Νορμανδοβυζαντινή σύγκρουση). Τη δεκαετία του 1090 αιχμαλωτίζεται για δεύτερη φορά. Από τότε η Ζέτα περιέρχεται σε παρακμή και λόγω ενδοδυναστικής διαμάχης.
Οι Νεμανίδες ηγεμόνες της Ρασκίας θα προσαρτήσουν οριστικά τη Διοκλεία/Ζετα όπου εγκατέστησαν τοποτηρητές. Μετά τον θάνατο του Στέφανου Δουσάν το 1355 εκδηλώθηκαν διάφορες αποσχιστικές τάσεις πολυδιασπάσθηκε το κράτος σε διάφορα ανεξάρτητα πριγκηπάτα. Το 1360 η Ζέτα πολιορκήθηκε από την οικογένεια των Balšici. Θα κυβερνήσουν μέχρι το 1421 και κατέκτησαν την πόλη Πριζρένη, τη Βοσνία κι ένα μεγάλο μέρος της Αλβανίας. Η εμφάνιση του Τουρκικού κινδύνου στη Βαλκανική θα τους κάνει να προσεγγίσουν τη Βενετία και να τους παραχωρήσουν το Δυρράχιο και τα Σκόδρα. Με τον θάνατο και του τελευταίου εκπροσώπου των Balšici την περιοχή διεκδίκησαν οι Βενετοί και ο Σέρβος δεσπότης Στέφαν Λαζάρεβιτς. Η περιοχή στο παραλιακό της μέρος θα περιέλθει στους Βενετούς και η ενδοχώρα σε κλάδο της οικογένειας των Balšici. Η οικογένεια των Crnojevic θα πρωταγωνιστήσει στις τελευταίες προσπάθειες για να μην κατακτηθεί το Μαυροβούνιο από τους Τούρκους, άλλοτε συμμαχώντας με τους Βενετούς κι άλλοτε με τον στρατό του Σκεντέρμπεη. Παρά τις εφήμερες επιτυχίες τους τελικά το 1499 το Μαυροβούνιο έγινε Οθωμανικό και έγινε μέρος του σαντζακίου της Σκόδρας.
Το Μαυροβούνιο υπό Οθωμανική κατοχή
Η γεωγραφική απομόνωση και το ορεινό ανάγλυφό της, ήταν οι δύο κύριες αιτίες για την αδυναμία επιβολής άμεσου ελέγχου εκ μέρους της Οθωμανικής εξουσίας. Υπαγόμενο στον πασά της Σκόρδας δεν του παρείχε τις προϋποθέσεις για οικονομική εκμετάλλευση: έχοντας πρωτόγονη οικονομική (ασχολούνταν με την κτηνοτροφία, το κυνήγι και τις ληστείες ), αλλά και κοινωνική οργάνωση ήταν μια επαρχία αρκετά φτωχή. Οι δεσμοί οι οποίοι ένωναν τους κατοίκους ήταν βασισμένοι στις γενιές και τα φύλα. Οι προεστοί που εκλέγονταν από τους ίδιους ρύθμιζαν θέματα κληρονομιών και δικαιοσύνης. Η φυλετική οργάνωση θα αποτελέσει όμως και το μειονέκτημα των κατοίκων αφού αποτελεί πηγή εσωτερικών ερίδων. Έτσι, ενώ από το 1505 δημιουργούν μετά από εξέγερση ξεχωριστό σαντζάκι και εξασφαλίζουν φορολογικές ελαφρύνσεις, πάλι περιέρχονται στον πιο στενό Οθωμανικό έλεγχο. Ρόλο καθοδηγητικό θα αναλάβει ο μητροπολίτης Ζέτας με έδρα τη μονή της Κετίγγης, ο οποίος εκτός από εκκλησιαστικός ηγέτης θα είναι και πολιτικός. Από τα τέλη του 17ου αιώνα το αξίωμά του γίνεται κληρονομικό και σε συνδυασμό με το ότι ήταν ντόπιος κι όχι αλλοεθνής διορισμένος από τον Σουλτάνο ή το Φανάρι, ενίσχυε αυτήν την ανεξαρτησία των Μαυροβούνιων. Ο πρώτος επίσκοπος που το καθιέρωσε ήταν ο Ντανίλο Α΄ Πέτροβιτς-Νιέγκος (1697-1735). Ενδεικτικό αυτής της χειραφέτησης τους ήταν οι αλλεπάλληλες νίκες τους καθ'όλο τον 17ο αιώνα σε βάρος των Οθωμανών: 1603,1612,1613, 1623, 1624, 1687, 1690. Προσεγγίζουν τη Βενετία η οποία εκπροσωπείται με αξιωματούχο της στο Μαυροβούνιο. Με τον Ντανίλο Α΄ Πέτροβιτς-Νιέγκος η οικογένεια των Πέτροβιτς-Νιέγκος θα κυβερνήσει μέχρι το 1918.
Στη διάρκεια του 18ου αιώνα θα προσεγγίσει ευρωπαϊκές δυνάμεις όπως την Αυστρία και τη Ρωσία. Όταν εκδηλώθηκε ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος (1710–1711) θα ζήτησε η Ρωσία αρωγούς στα Βαλκάνια κι ένα εξ αυτών θα είναι οι Μαυροβούνιοι. Με τη συμμετοχή τους λειτούργησαν σαν αντιπερισπασμός σε μέρος των δυνάμεών των Τούρκων. Αυτό θα προκαλέσει σκληρά αντίποινα σε βάρος τους. Ο Ντανίλο Α΄ Πέτροβιτς-Νιέγκος θα προσφύγει στη Ρωσία για να ζητήσει βοήθεια για τις προκληθείσες καταστροφές. Την έντονη ρωσοφιλία θέλησε να εκμεταλλευτεί και πέτυχε να ανέλθει στην εξουσία του Μαυροβουνίου ένας τυχοδιώκτης ο επονομαζόμενος Στέφανος ο Μικρός, ο οποίος στα 1767 εμφανίστηκε ως καταδιωγμένος τσάρος Πέτρος Γ' σύζυγος της Αικατερίνης Β΄. θα κυβερνήσει το Μαυροβούνιο από τα 1767 έως τα 1773 Στα επιτεύγματα της διακυβέρνησής του θα είναι η εξάλειψη της βεντέτας Στις αρχές του 19ου αιώνα ο επίσκοπος Πέτρος Α΄(1782-1830) θα προωθήσει τον εκσυγχρονισμό του δικαίου της χώρας του με την έκδοση του πρώτου, γραπτού, Γενικού νομικού κώδικα και την αναμόρφωση της δικαιοσύνης. Θα εξασφαλίσει την εκκλησιαστική αναγνώρισή του από τη Ρωσική Εκκλησία και το Φανάρι. Το 1788 με 1791 στα πλαίσια του Αυστροτουρκικού πολέμου λαμβάνει το μέρος της Αυστρίας προσδοκώντας οφέλη: την αναγνώριση της πολιτικής ανεξαρτησίας από τους Αυστριακούς. Όμως στην Αυστροτουρκική συνθήκη που ακολούθησε του πολέμου δόθηκε στους Μαυροβούνιους μόνο αμνηστία για τη συμμετοχή τους. Το 1796 κερδίζουν τους Τούρκους και κατορθώνουν να επεκτείνουν τα σύνορά τους βορειοανατολικά και βόρεια. Η νίκη αυτή σήμανε το τέλος της τουρκικής επικυριαρχίας στο Μαυροβούνιο. Ο αναβαθμισμένος ρόλος του Μαυροβουνίου στις εξελίξεις της εποχής αποτυπώνεται στην εμπλοκή του στους Ναπολεόντειους Πολέμους παίρνοντας το μέρος των Άγγλων και των Ρώσων κατά των Γάλλων.