cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μετακλασική εποχή
Ευρώπη
Στην Ανατολική Ευρώπη, η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μεταλαμπαδεύτηκε στην ονομαζόμενη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Με κυβέρνηση τους Χριστιανούς Ορθόδοξους αυτοκράτορες της Βυζαντινής Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησία ς εκχριστιάνισαν τους Ρως, που θεμελίωσαν τη σύγχρονη Ρωσία και την Ουκρανία. Το Βυζάντιο ευδοκίμησε ως ηγετική δύναμη και εμπορικό κέντρο στην περιοχή της μακεδονικής Αναγέννησης έως τον καιρό που επισκιάστηκε από ιταλικές πολιτείες και την Ισλαμική Οθωμανική Αυτοκρατορία περί τα τέλη του Μεσαίωνα. μικρογραφία|Μπομπολικό Κάστρο στην Πολωνία. Στη [[Μεσαίωνας|Μεσαιωνική Ευρώπη τα κάστρα ήταν συχνά το κέντρο της φεουδαρχικής εξουσίας.]] Μεταγενέστερα στην περίοδο, η δημιουργία του φεουδαρχικού συστήματος επέτρεπε μεγαλύτερου βαθμού στρατιωτική και γεωργική οργάνωση. Σταθερά επικράτησε αστικοποίηση στη βόρεια και τη δυτική Ευρώπη. Μετέπειτα εξελίξεις που καταφέρθηκαν με μανοριαλισμό και φεουδαρχία επέτυχαν την εξέλιξη στην ευημερούσα Μεσαιωνική Περίοδο. Μετά το 1000 μ.Χ. τα Χριστιανικά βασίλεια που είχαν προκύψει από τη Ρωμαϊκή παρακμή άλλαξαν δραματικά στον πολιτιστικό και κοινωνικό χαρακτήρα τους.
Παγόδα
Ετυμολογία
Μία προτεινόμενη ετυμολογία είναι ο νότιος κινεζικός όρος για τον πύργο με οκτώ γωνίες, στα Κινέζικα 八角塔. Η πρόταση ενισχύεται από το όνομα μιας διάσημης παγόδας που είδαν πολλοί από τους πρώτους Ευρωπαίους επισκέπτες στην Κίνα, τη «Πατσόου τα» (κινέζικα: 琶洲塔), στο αγκυροβόλιο Ουαμπόα ακριβώς νότια της Κουανγκτσόου. Μια άλλη προτεινόμενη ετυμολογία είναι από την περσική λέξη μπουτκάντα, από τις λέξεις μπουτ και κάντα .μικρογραφία|400x400εσ|Η παγόδα Κεκ Λοκ Σι έχει επιρροές βιρμανικού, ταϊλανδικού και κινεζικού ρυθμού. Μια ετυμολογία της λέξης είναι από την σιναλέζικη λέξη dāgaba, η οποία προέρχεται από το σανσκριτικό dhātugarbha ή τη λέξη της γλώσσας Πάλι dhātugabbha: «μήτρα λείψανου/αίθουσα» ή «ιερό σκήνωμα», δηλαδή μια στούπα.
Μετακλασική εποχή
Ευρώπη
Τη Μεσαιωνική περίοδο 1000 μ.Χ.-1300 μ.Χ. άνθισαν η Χριστιανική τέχνη και αρχιτεκτονική και οργανώθηκαν οι Σταυροφορίες με πρόθεση την ανάκτηση των Αγίων τόπων από τον έλεγχο των Μουσουλμάνων. Η επιρροή του αναδυόμενου έθνους-κράτους μετριαζόταν από το ιδανικό ενός διεθνούς Χριστιανικού κόσμου. Η σωστή συμπεριφορά καθορίστηκε με κανόνες και κώδικες της ιπποσύνης και της ευγενούς αγάπης, ενώ οι Σχολαστικοί φιλόσοφοι προσπάθησαν να συμβιβάσουν την πίστη και τη λογική. Η περίοδος οδήγησε σε Αναγέννηση και από τα τέλη του 16ου αιώνα ο ευρωπαϊκός ή Δυτικός Πολιτισμός μπήκαν στην Εποχή των Ανακαλύψεων.
Παγόδα
Ιστορία
Η προέλευση της παγόδας μπορεί να αναχθεί στην στούπα (3ο αιώνα π.Χ.).
Από την άλλη πλευρά, η στούπα αναδειχθεί ως ένα ξεχωριστό στυλ της αρχιτεκτονικής Νέβα του Νεπάλ και εξαπλώθηκε στη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ασία. Ο νεπαλέζος αρχιτέκτονας Αρανίκο επισκέφθηκε την Κίνα και μοιράστηκε τις ικανότητες του στην κατασκευή κτιρίων στούπας στην Κίνα.
Μετακλασική εποχή
Ευρώπη
Ο όρος "Μεσαίωνας" πρωτοεμφανίστηκε στα λατινικά κατά τον 15ο αιώνα και αντικατοπτρίζει την άποψη ότι αυτή η περίοδος ήταν μια απόκλιση από την πορεία της κλασικής μάθησης, και η επαναφορά στον ορθό δρόμο έγινε με την Αναγεννησιακή ευρυμάθεια.
Μέση Ανατολή
Η Αραβική χερσόνησος και οι περιβάλλουσες περιοχές της Μέσης και Εγγύς Ανατολή ς κινήθηκαν αρκετά κατά τη μετακλασική εποχή κύρια με την εξάπλωση του Ισλάμ και την εδραίωση της Αραβικής Αυτοκρατορίες.
Παγόδα
Ιστορία
Τα κτίρια αυτά (παγόδα, στούπα) διέπρεψαν ως βουδιστικά μνημεία που χρησιμοποιούταν για την απόθεση ιερών κειμηλίων.
Συμβολισμός
Η κινεζική εικονογραφία είναι αισθητή στις κινεζικές παγόδες, καθώς και σε άλλες αρχιτεκτονικές παγόδας της Ανατολικής Ασίας. Η εικόνα του Γκαουτάμα Βούδα στο αμπάγια μούντρα είναι επίσης αισθητή σε ορισμένες παγόδες. Η βουδιστική εικονογραφία μπορεί να παρατηρηθεί σε ολόκληρο το συμβολισμό της παγόδας.
Σε ένα άρθρο σχετικά με βουδιστικά στοιχεία της τέχνης της δυναστείας των Χαν, ο Γου Χουνγκ δείχνει ότι σε αυτούς τους τάφους, ο Βουδιστικός συμβολισμός είχε ενσωματωθεί τόσο καλά στις Κινεζικές παραδόσεις που είχε αναπτυχθεί ένα ξεχωριστό σύστημα συμβολισμού.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αρχιτεκτονική στο Βιετνάμ Κατηγορία:Πύργοι Κατηγορία:Βουδιστικοί ναοί
Μετακλασική εποχή
Μέση Ανατολή
αριστερά|μικρογραφία|Σασσανιδικές γραμμές άμυνας του 6ου αιώνα στο σημερινό [[Ντερμπέντ|Ντερμπέντ του Νταγκεστάν Ρωσίας. Προ της επέκτασης του Ισλάμ στην Περσία, οι Σασσανίδες της Περσίας με τη Ζωροαστρική θρησκεία έλεγχαν τη Μέση Ανατολή. ]] Τον 5ο αιώνα η Μέση Ανατολή χωρίστηκε σε αυτοκρατορίες και τις σφαίρες επιρροής τους. Οι δύο κύριες ήταν η Αυτοκρατορία των Σασσανιδών στην Περσία όπου βρίσκονται τώρα το Ιράν και το Ιράκ, και η Βυζαντινή Αυτοκρατορία στη Μικρά Ασία (τωρινή Τουρκία). Οι Βυζαντινοί και οι Σασσανίδες βρίσκονταν σε διαρκή εμπόλεμη κατάσταση, διαιωνίζοντας την αντιπαλότητα μεταξύ της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και της Περσικής Αυτοκρατορίας των προγενέστερων πεντακοσίων χρόνων. Οι διαμάχες ήταν αίτιο αμοιβαίας αποδυνάμωσης και άνοιξαν το δρόμο για μια νέα δύναμη. Εν τω μεταξύ, για τις νομαδικές φυλές Βεδουίνων της Αραβικής έρημου ήταν μία περίοδος φυλετικής σταθερότητας, μεγαλύτερης εμπορικής δικτύωσης και εξοικείωσης με τις Αβρααμικές ή μονοθεϊστικές θρησκείες. μικρογραφία|276x276εσ|Ανατομία αλόγου από τον 15ο αιώνα. Κατά την [[Χρυσή Εποχή του Ισλάμ έγιναν πρόοδοι στην ιατρική. Από τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης.]] Ο Βυζαντινό-Σασσανιδικός πόλεμος του 602-628 αποδυνάμωσε τις δύο αυτοκρατορίες, και μια νέα δύναμη μεγάλωσε στη Μέση Ανατολή με θρησκεία το Ισλάμ και ηγέτη τον Μωάμεθ της Μεδίνας. Κατόπιν σειράς από γρήγορες Μουσουλμανικές κατακτήσεις, ο στρατός Ρασιντούν με αρχηγό τον Χαλίφη και ικανούς στρατιωτικούς διοικητές, όπως ο Χαλίντ ιμπν αλ-Ουαλίντ, σάρωσαν τη Μέση Ανατολή, κατέκτησαν πάνω απ'το μισό της Βυζαντινής επικράτειας στους Αραβοβυζαντινούς πολέμους και ενσωμάτωσαν ολόκληρη την Περσία. Πρώτα τα Αραβικά Χαλιφάτα του Μεσαίωνα ένωσαν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή ως μια διακριτή περιοχή και ανέπτυξαν την κύρια εθνική ταυτότητα όπως υφίσταται τώρα. Σε αυτά περιλαμβάνονται το Χαλιφάτο Ρασιντούν, το Χαλιφάτο των Ομεϋαδών, το Χαλιφάτο των Αβασιδών και μεταγενέστερα η Αυτοκρατορία των Σελτζούκων στην Τουρκία. Με την έλευση του Ισλάμ από τον Μωάμεθ, η κουλτούρα της Μέσης Ανατολής μεταπήδησε στη Χρυσή Εποχή του ισλάμ, με θαυμαστά επιτεύγματα στην αρχιτεκτονική, ιστορική μελέτη των εξελίξεων στην επιστήμη και την τεχνολογία, και διαμόρφωση ενός ιδιαίτερου τρόπου ζωής. Οι Μουσουλμάνοι διέσωσαν και διέδωσαν τις ελληνικές προόδους σε ιατρική, άλγεβρα, γεωμετρία, αστρονομία, ανατομία και ηθική όπως αργότερα επέστρεψαν στη Δυτική Ευρώπη.
Στα μέσα του 11ου αιώνα η αραβική κυριαρχία αιφνίδια έληξε με την εμφάνιση των Σελτζούκων Τούρκων, που μετανάστευαν από τα πάτρια εδάφη στην Τουρκία προς τα νότια στην Κεντρική Ασία. Κατέκτησαν την Περσία, το Ιράκ (κατοχή της Βαγδάτης το 1055 μ.Χ.), τη Συρία, την Παλαιστίνη και τη Χετζάζ. Ακολούθησε μια σειρά από εισβολές Δυτικών Ευρωπαίων Χριστιανών. Ο κατακερματισμός της Μέσης Ανατολής επέτρεψε σε κοινές Ευρωπαϊκές δυνάμεις, κύρια από την Αγγλία, τη Γαλλία και την αναδυόμενη Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία να εισβάλουν στην περιοχή. Το 1099 μ.Χ. οι ιππότες της Πρώτης Σταυροφορίας κατέλαβαν την Ιερουσαλήμ και ίδρυσαν το Βασίλειο της Ιερουσαλήμ, που επέζησε μέχρι το 1187 που ο Σαλαντίν ανακατέλαβε την πόλη. Μικρότερα φέουδα σταυροφόρων διατηρήθηκαν μέχρι το 1291 μ.Χ.. Στις αρχές του 13ου αιώνα ένα νέο κύμα εισβολέων, οι στρατιές της Μογγολικής Αυτοκρατορίας, σάρωσαν την περιοχή και το 1258 μ.Χ. κατόπιν Πολιορκίας κατέκτησαν τη Βαγδάτη και προχώρησαν νότια ως τα σύνορα της Αιγύπτου, σε μια πορεία που ονομάστηκε οι Μογγολικές κατακτήσεις. Το 1335 μ.Χ. οι Μογγόλοι τελικά υποχώρησαν, αλλά το χάος που ακολούθησε σε όλη την αυτοκρατορία εκτόπισε τους Σελτζούκους Τούρκους. Το 1401 μ.Χ. η περιοχή πλήγηκε από τις άγριες επιδρομές του Τουρκο-Μογγόλου Ταμερλάνου, και έκτοτε αναπτύχθηκαν και οι Οθωμάνοι Τούρκοι.
Αφρική
αριστερά|μικρογραφία|Ντζέν Ιππέας από τερακότα (13ου–15ου αιώνα), από την Αυτοκρατορία των Μάλι. Κατά τη μετακλασική εποχή, η Αφρική ήταν πολιτισμικά και πολιτικά επηρεασμένη από την εισαγωγή του Ισλάμ και τις αραβικές αυτοκρατορίες, ιδιαίτερα στο βορρά, την περιοχή του Σουδάν και την ανατολική ακτή. Αλλά η μεταστροφή δεν ήταν ολοκληρωτική ούτε ομοιογενής μεταξύ των διαφόρων περιοχών, και οι χαμηλού επιπέδου τάξεις ελάχιστα άλλαξαν τα πιστεύω τους. Προ της μετανάστευσης και των Μουσουλμανικών κατακτήσεων στην Αφρική η ήπειρος κατοικείτο από διακριτές κοινωνίες ποικίλων μεγεθών και περιπλοκότητας. Η διακυβέρνηση γινόταν από βασιλέα ή συμβούλιο γερόντων που έλεγχαν τους υπηκόους με κάποιους τρόπους. Οι περισσότερες λαϊκές θρησκείες ήταν πνευματικές και ανιμιστικές. Η Αφρική διακρινόταν πολιτισμικά σε Αφρική Σαχάρας (που περιλαμβάνει τη Βόρεια Αφρική και τη Σαχάρα) και την Υποσαχάρια Αφρική (τα πάντα στα νότια της Σαχάρας). Η υποσαχάρια Αφρική διακρίνεται περαιτέρω στο Σουδάν, που περιλαμβάνει τα πάντα στα βόρεια της Κεντρικής Αφρικής και τη Δυτική Αφρική. Η περιοχή νότια του Σουδάν κατοικείτο κύρια από τους Μπαντού που μιλούσαν τις γλώσσες Μπαντού.
Υποσαχάρια Αφρική
Μετά το 650 μ.Χ. η αστικοποίηση επεκτάθηκε για πρώτη φορά πέρα από τα αρχαία βασίλεια Αξούμ και Νουβία. Οι προ-αποικιακοί πολιτισμοί του Αφρικάνικου Πολιτισμού διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες βάσει θρησκείας. (1) Χριστιανικοί Πολιτισμοί στο Κέρας της Αφρικής (2) Ισλαμικοί Πολιτισμοί που σχηματίστηκαν στην κοιλάδα του Ποταμού Νίγηρα στη Δυτική Αφρική και στην ακτή της Ανατολικής Αφρικής και (3) οι Παραδοσιακές κοινωνίες που ήταν προσκολλημένες σε αφρικάνικες ιθαγενείς θρησκείες. Η Υποσαχάρια Αφρική ήταν μέρος δύο μεγάλων διακριτών εμπορικών δικτύων, με το υπερσαχάριο εμπόριο να συνδέει τη Δυτική με την Ανατολική Αφρική. Από τα τεράστια κέρδη του εμπορίου συστάθηκαν γηγενείς Αφρικανικές Ισλαμικές αυτοκρατορίες όπως η Γκάνα, το Μάλι και το Σονγκχάι. Τον 14ο αιώνα ο βασιλιάς του Μάλι, Μάνα Μασούα, ίσως ήταν ο πλουσιότερος άνθρωπος της εποχής του. Στο Μάλι η πόλη Τιμπουκτού ήταν ένα διεθνές επιστημονικό κέντρο και διάσημη σε όλο τον Ισλαμικό Κόσμο, ιδιαίτερα για το Πανεπιστήμιο του Σανκόρ. Η Ανατολική Αφρική ήταν μέρος του εμπορικού δικτύου του Ινδικού Ωκεανού που περιλάμβανε εξίσου Αραβικές Ισλαμικές πόλεις στην Ανατολική Ακτή της Αφρικής, όπως η Μομπάσα, και παραδοσιακές πόλεις, όπως τη Μεγάλη Ζιμπάμπουε που εξήγαγαν χρυσό, χαλκό και ελεφαντόδοντο στις αγορές της Μέσης Ανατολής, της Νότιας και Νοτιοανατολικής Ασίας.
Νότια Ασία
μικρογραφία|Ο Ναός Thanjuvur Peruvudayar (Μεγάλος Ναός) που κατασκευάστηκε από τον Ραχέντρα Κχόλα. Οι λέξεις "μεσαιωνική" ή "μετακλασική" δεν ταιριάζουν στην ιστορία της Νότιας Ασίας. Η ενότητα που ακολουθεί βασίζεται στον ορισμό του ιστορικού Στέιν Μπέρτον για τον 8ο-16ο αιώνα, και αποτελεί το χρονικό πλαίσιο της μετακλασικής εποχής και του Ευρωπαϊκού Μεσαίωνα.
Έως τον 13ο αιώνα δεν υπήρχαν λιγότερες από 20 - 40 διαφορετικές πολιτείες στην Ινδική Υποήπειρο που φιλοξενούσε ποικιλία πολιτισμών, γλωσσών, συστημάτων γραφής και θρησκείες. Στην αρχή της χρονικής περιόδου επικρατούσε ο Βουδισμός σε όλη την περιοχή και η βραχύβια Αυτοκρατορία των Πάλα στην Ινδο-Γαγγηική πεδιάδα υποστήριζε τη θέσπιση της πίστης. Άλλο ίδρυμα ήταν το Βουδιστικό Πανεπιστήμιο του Ναλάντα στο τωρινό Μπιχάρ Ινδίας που ως ακαδημαϊκό κέντρο έφερε τη διακριτή Νότια Ασία στην παγκόσμια πνευματική σκηνή. Η Κλασική Ινδία ήταν η μοναδική χώρα όπου εξορύσσονταν πολύτιμοι λίθοι προ της σύγχρονης εποχής και συστηματοποιήθηκε η οφθαλμολογική εγχείρηση. Άλλο επίτευγμα ήταν η εφεύρεση του παιχνιδιού Τσατουράνγκα που αργότερα εξήχθη στην Ευρώπη και εξελίχτηκε στο Σκάκι. Στη Νότια Ινδία, το Ινδουιστικό Βασίλειο των Τσόλα βρέθηκε σε υπεροχή με μια υπερπόντια αυτοκρατορία που έλεγχε μέρη των σημερινών Σρι Λάνκα, Μαλαισία και Ινδονησία, επιβλέποντας τα εδάφη και υποστηρίζοντας την εξάπλωση του Ινδουισμού στους ιθαγενείς. Τότε, οι γειτονικές περιοχές όπως το Αφγανιστάν, το Θιβέτ και η Νοτιοανατολική Ασία βρίσκονταν υπό την επιρροή της Νότιας Ασίας.
Από το 1206 μ.Χ. με μια σειρά από Τουρκικές Ισλαμικές επιδρομές από βάσεις στα σημερινά Αφγανιστάν και Ιράν κατακτήθηκαν τεράστια τμήματα της Βόρειας Ινδίας, και ιδρύθηκε το Σουλτανάτο του Δελχί που παρέμεινε το υπέρτατο έως τον 16ο αιώνα. Από το Σουλτανάτο παραδόθηκε το Ισλάμ για πρώτη θρησκεία στους κατακτημένους πληθυσμούς. Οι παραδοσιακές θρησκείες πορίστηκαν διαφορετικά, ο Βουδισμός στη Νότια Ασία εξασθένησε και από πολλές περιοχές εξαφανίστηκε, αλλά ο Ινδουισμός επιβίωσε και ενισχύθηκε στις περιοχές των Μουσουλμανικών κατακτήσεων. Στο μακρινό Νότο το Βασίλειο της Βιτζαυαναγκάρα δεν συμπεριλαμβανόταν στις κατακτήσεις. Τον 16ο αιώνα άκμασε η νέα Ισλαμική Αυτοκρατορία των Μουγκάλ και οι πορτογάλοι έστησαν τα Ευρωπαϊκά εμπορικά πόστα.
Νοτιοανατολική Ασία
αριστερά|μικρογραφία|To [[Μπορομπουντούρ βρίσκεται στο Μεγκελάνγκ της Κεντρικής Ιάβας στην Ινδονησία. Κατασκευάστηκε τον 9ο αιώνα και είναι ο μεγαλύτερος Βουδιστικός Ναός στον κόσμο.]] Από τον 8ο αιώνα και μετά η Νοτιοανατολική Ασία ωφελήθηκε από το εμπόριο μεταξύ Νότιας και Ανατολικής Ασίας, και πολυάριθμα βασίλεια άκμασαν στην περιοχή όπου τα πλούτη διέρχονταν από τον Πορθμό της Μαλάκκα. Η Νοτιοανατολική Ασία είχε πολλές εξωτερικές επιρροές ενώ η Ινδία ήταν η μεγαλύτερη πηγή έμπνευσης στην περιοχή. Εξαιρετικά, λόγω κατάκτησης το βόρειο Βιετνάμ ήταν πολιτιστικά πλησιέστερα προς την Κίνα για αιώνες.
Από τον 3ο αιώνα π.Χ. το Βόρειο Βιετνάμ ήταν υποταγμένο στις Κινέζικες πολιτείες, με περιοδικά διαστήματα εξεγέρσεων. Η Κινεζική Κυριαρχία που διήρκεσε περί τα 1100 χρόνια διακρίνεται σε τρεις περιόδους. Το Βιετνάμ απέκτησε μακροχρόνια ανεξαρτησία κατά τον 10ο αιώνα, όταν η Κίνα διχάστηκε, αλλά διατήρησαν πολλά στοιχεία του κινέζικου πολιτισμού. Προς το τέλος της μετακλασικής εποχής η δυναστεία των Νγκουέν είχε τον έλεγχο της χώρας. Το Νότιο Βιετνάμ διοικούταν από το αρχαίο Ινδουιστικό Βασίλειο των Τσάμπα αλλά κατακτήθηκε από Βιετναμέζους εισβολείς.
Η εξάπλωση του Ινδουισμού, του Βουδισμού και του θαλάσσιου εμπορίου μεταξύ της Κίνας και της Νότιας Ασίας ευνόησαν την ανάπτυξη των πρώτων μεγάλων αυτοκρατοριών της Νοτιοανατολικής Ασίας. Η Αυτοκρατορία των Κχμερ από την Καμπότζη και των Σριβιτζάγια από την Ινδονησία κερδοφόρησαν από το θαλάσσιο εμπόριο. Τον 12ο αιώνα η πόλη Άνγκορ Θομ των Κχμερ ήταν από τις μεγαλύτερες του προ-σύγχρονου κόσμο. Ο Βασιλιάς Τζαγιαβάρμαν Β' έχτισε πάνω από εκατό νοσοκομεία στο βασίλειό του.
Ανατολική Ασία
Τον καιρό των δυναστείων Τάνγκ και Σόνγκ η Κίνα εκδήλωσε ενδιαφέρον για θέματα εξωτερικής πολιτικής. Κατά τους 7ο-10ο Τανγκ, η Κίνα επικεντρώθηκε στη διασφάλιση του Δρόμου του Μεταξιού αφού η διακίνηση αγαθών προς τα δυτικά ήταν σημαντικότατη για την οικονομία της χώρας. Διασφάλισαν επιτυχώς τα σύνορά τους προσαρτώντας τους νομάδες γείτονες, όπως οι Γκιοκτούρκοι, στον πολιτισμό τους.
Η Δυναστεία των Τανγκ επεκτάθηκε προς την Κεντρική Ασία και τιμήθηκε από το Ανατολικό Ιράν. Η έλευση έληξε κατόπιν πολέμων με το Χαλιφάτο των Ομεϋαδών και την ολέθρια Εξέγερση του Αν Λουσάν που προκάλεσαν εκατομμύρια θανάτους. αριστερά|μικρογραφία|Ιαπωνικός Βούδας. Γλυπτό από την Περίοδο Ασκούα. Μετά την κατάρρευση της δυναστείας των Τανγκ και τους ακόλουθους εμφύλιους πόλεμους, επανήλθε για δεύτερη φορά το Κινέζικο ενδιαφέρον για εξωτερικές σχέσεις. Οι Σόνγκ ήταν εξειδικευμένοι στο υπερπόντιο εμπόριο και ειρηνικά ανέπτυξαν ένα παραθαλάσσιο εμπορικό δίκτυο. Τα Κινεζικά εμπορικά πλοία έφτασαν ως την Ινδονησία, την Ινδία και την Αραβία. Η οικονομία της Νοτιοανατολικής Ασίας άκμασε από το εμπόριο με την Κίνα των Σόνγκ.
Mε έμφαση στην εμπορική και οικονομική ανάπτυξη, η Κίνα των Σόνγκ άρχισε να χρησιμοποιεί μηχανές για την παρασκευή αγαθών και κάρβουνο για πηγή ενέργειας. Οι εξελίξεις του 11ου-12ου αιώνα θεωρούνται πρώιμη βιομηχανική επανάσταση. Η οικονομική ανάπτυξη ήρθε με τίμημα στις στρατιωτικές υποθέσεις και οι Σόνγκ ήταν εκτεθειμένοι σε εισβολείς από το βορρά. Η Κίνα διχάστηκε όταν τα βόρεια εδάφη κατακτήθηκαν από τους Τζούρτσεν. Από το 1200μ.Χ. διακρίνονταν πέντε Κινέζικα βασίλεια που εκτείνονταν από το τωρινό Τουρκεστάν έως τη θάλασσα της Ιαπωνίας με συμπεριλαμβανόμενα τα Δυτικό Λιάο, Δυτικό Ξία, Τζίν, Νότιο Σόνγκ και Ντάλι. Επειδή τα κράτη αυτά είχαν σχέσεις ανταγωνισμού μεταξύ τους τελικά προσαρτήθηκαν όλα στην ανερχόμενη Μογγολική Αυτοκρατορία προ του 1279 μ.Χ..
Μετά από εβδομήντα χρόνια κατακτήσεων οι Μογγόλοι εγκαθίδρυσαν τη δυναστεία Γιούαν και προσάρτησαν την Κορέα· απέτυχαν να κατακτήσουν την Ιαπωνία. Οι Μογγόλοι κατακτητές κατέστησαν την Κίνα προσβάσιμη σε Ευρωπαίους περιηγητές όπως ο Μάρκο Πόλο. Η Μογγολική εποχή σύντομα κατέρρευσε από επιδημία χολέρας και λιμό. Μετά την επανάσταση του 1368 μ.Χ. η δυναστεία των Μινγκ έβαλε την Κίνα σε μια περίοδο ευημερίας και μικρών εξερευνήσεων στο εξωτερικό προτού απομονωθεί από τις παγκόσμιες υποθέσεις. Η Κορέα και η Ιαπωνία διατήρησαν τις σχέσεις τους με την Κίνα και τις άλλες Ασιατικές χώρες.
Ευρασία
Σε αυτήν την ενότητα εξηγούνται τα γεγονότα και οι τάσεις που επηρέασαν τη γεωγραφική περιοχή της Ευρασίας. Οι πολιτισμοί της περιοχής αν και ήταν διακριτοί ο ένας από τον άλλον εκτέθηκαν σε κοινές εμπειρίες.
Η Μογγολική Αυτοκρατορία
αριστερά|μικρογραφία|Έφιπποι στρατιώτες στον πόλεμο. Εικονογράφηση του Ρασίντ-αντ-Ντίν Γκαμι'ατ-ταγουαρίχ. Από το Ταμπρίζ, 14ος αιώνας Η Μογγολική Αυτοκρατορία του 13ου - 14ου αιώνα, ήταν η μεγαλύτερη γεωγραφικά αυτοκρατορία στην ιστορία. Με προέλευση τις στέπες της Κεντρικής Ασίας, η Μογγολική Αυτοκρατορία τελικά επεκτάθηκε από την Κεντρική Ευρώπη έως την Ιαπωνική θάλασσα, βόρεια έως τη Σιβηρία, ανατολικά και νότια έως την Ινδική υποήπειρο, την Ινδοκίνα και το Ιρανικό υψίπεδο και δυτικά εως το Λεβάντες και την Αραβία.
Η Μογγολική Αυτοκρατορία προέκυψε από την ενοποίηση των νομαδικών φυλών της πάτριας Μογγολίας υπό την ηγεσία του Τζένγκις Χαν, ο οποίος ανακηρύχθηκε κυβερνήτης όλων των Μογγόλων το 1206 μ.Χ.. Η αυτοκρατορία αναπτύχθηκε ταχύτατα τον καιρό της βασιλείας του και μετά των απογόνων του, που εισέβαλαν σε όλες τις γειτονικές περιοχές. Η τεράστια διηπειρωτική αυτοκρατορία που σύνδεε ανατολή και δύση με μία επιβλητική Μογγολική Ειρήνη επέτρεψε τη διακίνηση εμπόριου, τεχνολογιών, εμπορευμάτων και ιδεολογιών σε όλη την Ευρασία.
Η αυτοκρατορία άρχισε να διχάζεται από μάχες για τη διαδοχή, καθώς τα εγγόνια του Τζένγκις Χαν έπρεπε να αποφασίσουν αν κατάλληλος διάδοχος ήταν ο πρώτος γιος και αρχικός κληρονόμος Ογκεντέι, ή ένας από τους άλλους γιους, ο Τολούι, ο Τσαγκατάι ή ο Τζότσι. Μετά το θάνατο του Μόνγκε Χαν, τα αντίπαλα συμβούλια κουρουλτάι εξέλεξαν δύο διαφορετικούς διαδόχους ταυτόχρονα, τα αδέλφια Άρικ Μπούκα και Κουμπλάι Χαν, που πολέμησαν μεταξύ τους στον Τολουιδή Εμφύλιο Πόλεμο και αντιμετώπισαν τις προκλήσεις των απογόνων του Τζένγκις. Ο Κουμπλάι κατάφερε να πάρει την εξουσία, αλλά ακολούθησε εμφύλιος πόλεμος ενόσω ο Κουμπλάι επεδίωκε ανεπιτυχώς να ανακτήσει τον έλεγχο των οίκων Τσαγκατάι και Ογκεντέι. μικρογραφία|Επιστολή του μογγολικού-περσικού ιλχανάτου προς τη Γαλλία, 1305 μ.Χ. Το Κινέζικο στιλ σφραγίδας ήταν το επίσημο σύμβολο των Χάν και των αγγελιοφόρων τους.
Το 1260 μ.Χ. η Μάχη του Αιν Τζαλούτ σηματοδότησε τη φουσκονεριά των Μογγολικών κατακτήσεων και για πρώτη φορά αντιμετωπίστηκαν κατά μέτωπο και ηττήθηκαν. Οι Μογγόλοι πολλάκις εισέβαλαν στο Λεβάντες, για λίγο κατείχαν την περιοχή και έφτασαν ως τη Γάζα κατόπιν αποφασιστικής νίκης στη Μάχη του Γουάντι Αλ-Κζαζάνταρ το 1299 μ.Χ., αλλά τελικά αποσύρθηκαν λόγω γεωπολιτικών παραγόντων.
Μέχρι τον θάνατο του Κουμπλάι το 1294 μ.Χ., η Μογγολική Αυτοκρατορία είχε χωριστεί σε τέσσερα διακριτά χανάτα ή αυτοκρατορίες, με διαφορετικά ενδιαφέροντα και επιδιώξεις: η Χρυσή Ορδή στα βορειοδυτικά * το Χανάτο Τσαγκατάι στα δυτικά, τα Ιλχανάτο στα νοτιοδυτικά, και η δυναστεία Γιουαν στο σύγχρονο Πεκίνο. Το 1304 τα τρία δυτικά χανάτα αποδέχτηκαν για λίγο την ονομαστική επικυριαρχία της δυναστείας Γιουάν, αλλά τελικά ανατράπηκε από την Κινέζικη Χαν δυναστεία των Μινγκ το 1368 μ.Χ.. Οι άρχοντες Genghisid επέστρεψαν στα πάτρια εδάφη της Μογγολίας και συνέχισαν να κυβερνούν τη Βόρεια δυναστεία των Γιουάν. Όλα τα αρχικά Χανάτα των Μογγόλων είχαν καταρρεύσει έως το 1500 μ.Χ., αλλά οι μικρότεροι διάδοχοί τους παρέμειναν ανεξάρτητοι έως το 1700 μ.Χ.
Ο δρόμος του μεταξιού
Ο Δρόμος του μεταξιού ήταν μια Ευρασιατική εμπορική διαδρομή μέγιστης σημασίας για την παγκόσμια επικοινωνία και αλληλεπίδραση. Μέσω του δρόμου προωθήθηκαν πολιτιστικές ανταλλαγές * ενθαρρύνθηκε η εκμάθηση νέων γλωσσών, κινήθηκαν εμπορεύματα όπως το μετάξι, χρυσό και μπαχαρικά, διαδόθηκαν θρησκείες και ασθένειες. Για ορισμένους ιστορικούς, όπως ο Andre Gunder Frank, ο William Hardy McNeill, Τζέρι H. Bentley, και ο Μάρσαλ Hodgson ο Αφρο-Ευρασιατικός κόσμος ήταν στοιχειωδώς ενωμένος πολιτισμικά, και ο Δρόμος του Μεταξιού ήταν θεμελιώδης σε αυτή την ενότητα. Η μεγάλη εμπορική διαδρομή άρχισε με τη δυναστεία των Χαν της Κίνας, συνδέοντάς τη με τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και τις πλησιέστερες ή μεταξύ περιοχές. Τότε η Κεντρική Ασία εξήγαγε άλογα, μαλλί, και νεφρίτη προς την Κίνα με αντάλλαγμα το μετάξι της τελευταίας* οι Ρωμαίοι εισήγαγαν Κινέζικα αγαθά προσφέροντας κρασί σε αντάλλαγμα. Για τον Δρόμο του Μεταξιού υπήρξαν περίοδοι πτώσης και επανόδου στο εμπόριο από την Εποχή του Σιδήρου έως την Μετακλασική Εποχή. Κατόπιν μίας τέτοιας πτώσης, άνοιξε εκ νέου στην Κεντρική Ασία από τον Στρατηγό Μπαν Τσάο της Δυναστείας των Χαν κατά τον 1ου αιώνα.
Μέσω του Δρόμου του Μεταξιού διαδόθηκαν θρησκείες στην Αφρο-Ευρασία, οι Μουσουλμανικές διδασκαλίες από την Αραβία και την Περσία έφτασαν στην Ανατολική Ασία και ο βουδισμός εξαπλώθηκε από την Ινδία στην Κίνα και την Κεντρική Ασία. Σημαντική εξέλιξη στην ιστορία του Βουδισμού ήταν ο σχηματισμός της Σχολής Γανδάρα στις πόλεις της αρχαίας Τάξιλας και του Πεσαβάρ περί τα μέσα του 1ου αιώνα.
Η κοινή εμπορική διαδρομή των ηπείρων ήταν εν μέρει υπεύθυνη για την εξάπλωση επιδημικών ασθενειών. Η Πανούκλα του Ιουστινιανού προήλθε από την Ανατολική Ασία και το 542 μ.Χ. ξέσπασε επιδημία που αποδεκάτισε το Μεσογειακό πληθυσμό.
Είχε πολιτική σημασία επειδή γενικά οι Μουσουλμάνοι ηγεμόνες έκλειναν το Δρόμο του Μεταξιού για τους Χριστιανικούς Ευρωπαίους, τόσο που αποκόπτονταν οι σχέσεις τους με την Ασία για αιώνες. μικρογραφία|264x264εσ|Κινέζικη ταπετσαρία της εποχής των Σόνγκ. Το Κινέζικο Μετάξι ήταν περιζήτητο εμπόρευμα στη Δύση. Τον 13ο αιώνα κατόπιν των Μογγολικών κατακτήσεων η Κεντρική Ασία σταθεροποιήθηκε συγκριτικά με την Ρωμαϊκή Ειρήνη και ο Δρόμος του Μεταξιού άκμασε ξανά. Ένας Μουσουλμάνος ιστορικός υποστήριξε ότι η διαδρομή ήταν ειρηνική και ασφαλής. "(στην Κεντρική Ασία) υπάρχει τόση ειρήνη, που ένας άνθρωπος μπορεί να ταξίδεψει από την ανατέλλουσα γη έως τη γη του ηλιοβασιλέματος με μια χρυσή πιατέλα στο κεφάλι του και δεν θα γίνει θύμα βιαιοπραγίας." Ως εκ τούτου αναπτύχθηκαν το εμπόριο και οι επικοινωνίες μεταξύ των ηπείρων. Η παρασκευή προϊόντων, η τέχνη και η διανόηση άνθισαν και αναπτύχθηκαν κοσμοπολίτικες πόλεις για τους πλούσιους έμπορους.
Ωστόσο μέσω του Δρόμου εξαπλώθηκε η "Μαύρη πανώλη". Η βουβωνική πανώλη, προερχόμενη από την Κίνα, εξαπλώθηκε μέσω Μογγόλων πολεμιστών που με καταπέλτες εκτίνασσαν μολυσμένα πτώματα στις εχθρικές πόλεις της Κριμαίας. Η ασθένεια, που μεταδίδεται από ποντίκια, μεταφέρθηκε με εμπορικά πλοία που ταξίδευαν στη Μεσόγειο έως τη Σικελία και προκλήθηκε η επιδημία του 1347 μ.Χ.. Από τον 15ο αιώνα διακόπηκε η τακτική χρήση του Δρόμου, κύρια επειδή οι Ευρωπαίοι θαλασσοπόροι προτιμούσαν να πλέουν γύρω από το νότιο άκρο της Αφρικής προς τον Ινδικό Ωκεανό.
Επιστήμη
αριστερά|μικρογραφία|Δυτικός και Άραβας ασκούνται στη γεωμετρία. Χειρόγραφο του 15ου αιώνα Η Μετακλασική Επιστήμη για τους ακαδημαϊκούς περιλαμβάνει τη Μεσαιωνική Ευρωπαϊκή και Ισλαμική Επιστήμη όπως αλληλεπίδρασαν. Η Επιστήμη της Ανατολικής Ευρασίας, ιδιαίτερα η Κινέζικη διαδόθηκε δυτικά από τους Άραβες μέσω πολέμου και εμπορίου. Ο Ισλαμικός Κόσμος αξιοποίησε ιατρικές γνώσεις από τη Νότια Ασία.
Στο Δυτικό κόσμο και την Ισλαμική αυτοκρατορία δόθηκε έμφαση στη διατήρηση των ορθολογιστικών ελληνικών παραδοσιακών προσωπικοτήτων όπως του Αριστοτέλη. Οι Ισλαμικοί Επιστήμονες διατήρησαν γνώσεις από την Αρχαιότητα και προγενέστερα ελληνικά επιτεύγματα. Η Κλασική Ευρωπαϊκή Επιστήμη επέστρεψε στα Χριστιανικά Βασίλεια με εμπειρίες από τις Σταυροφορίες.
Λογοτεχνία και Τέχνες
μικρογραφία|Εικονογράφηση από το [[Η ιστορία του Γκέντζι|Παραμύθι του Γκέντζι, το πρώτο μυθιστόρημα του κόσμου από τον 12ο αιώνα.]] Στην Ευρασία υπήρχαν τέσσερις μεγάλες πολιτιστικές ομάδες με διακριτούς πολιτισμούς, λογοτεχνία και τέχνες, η Ευρώπη, η Μέση Ανατολή, η Νότια Ασία και η Ανατολική Ασία. Η Νοτιοανατολική Ασία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως πέμπτη κατηγορία, αλλά μάλλον καλύπτεται από τη Νότια και την Ανατολική Ασία. Σε όλους τους πολιτισμούς της Μετακλασικής εποχής υπήρχαν ποίηση, δράμα και πεζογραφία. Έως τον 19ο αιώνα η ποίηση ήταν η κύρια μορφή λογοτεχνικής έκφρασης. Στη Μέση Ανατολή, τη Νότια Ασία, την Ευρώπη και την Κίνα μεγάλα ποιητικά έργα περιλάμβαναν μεταφορική χρήση του λόγου. Όπως, τα Σανσκριτικά Σακουντάλα, οι αραβικές Χίλιες και μία νύχτες, το αρχαίο αγγλικό Beowulf  τα έργα του Κινέζου Του Φου. Στην Ιαπωνία η πεζογραφία άκμασε περισσότερο από αλλού και η Ιστορία του Γκέντζι ήταν το πρώτο παγκόσμια ρεαλιστικό μυθιστόρημα που γράφτηκε τον 9ο αιώνα.
Μουσικά, στις περισσότερες περιοχές του κόσμου προτιμούνταν οι μελωδίες από την αρμονία. Τον 14ο-15ο αιώνα στη Μεσαιωνική Ευρώπη αναπτύχθηκε η αρμονική μουσική ως μορφή θρησκευτικής μουσικής (εκκλησιαστική) που αποδόθηκε ως κοσμική μουσική. Στη μουσική της Νότιας Ασίας και Μέσης Ανατολής χρησιμοποιούνταν μικροτόνοι ενώ η μουσική της Ανατολικής Ασίας παρουσίαζε ομοιότητες με την Ευρωπαϊκή Μουσική και γινόταν χρήση πεντατονικής κλίμακας.
Η Αμερική
Η Μετακλασική εποχή της Αμερικής χρονικά ορίζεται διαφορετικά από την Αφρο-Ευρασία. Καθώς η πρόοδος του πολιτισμού της Μεσοαμερικής και των Άνδεων δεν συμβάδισε με του Παλαιού Κόσμου, ούτε είχαν τον ίδιο ρυθμό ανάπτυξης, η έναρξη της μετακλασικής Εποχής προσεγγίζεται περί το τέλος του μεσαίωνα στην Αφρο-Ευρασία. Στο παρόν άρθρο ιστορούνται γεγονότα από το Κλασικό Στάδιο που διήρκεσε την περίοδο 400 μ.Χ.- 1400 μ.Χ. και ακολουθήθηκε από το Μετακλασικό Στάδιο.
Βόρεια Αμερική
Σε ηπειρωτικό επίπεδο δεν υπήρχε ενιαίο εμπορικό δίκτυο ή επικοινωνία. Με το εμπόριο μεταξύ Μεσοαμερικής και βόρειων περιοχών διαδόθηκαν και γεωργικές τεχνολογίες. Πολλοί σημαντικοί πολιτισμοί αναπτύχθηκαν ανεξάρτητα και αυτόνομα.
Σκανδιναβική Αποίκηση και Πολικές Περιοχές
μικρογραφία|Αποκατάσταση Σκανδιναβικής περιοχής στο l'anse aux Meadows.Μολονότι δεν υπήρχαν τακτικές επαφές μεταξύ της Αμερικής και του Παλαιού Κόσμου οι Βίκινγκς εξερεύνησαν και αποίκισαν τη Γροιλανδία και τον Καναδά από το 1000 μ.Χ. Οι οικισμοί τους δεν επέζησαν τους Μεσαιωνικούς Χρόνους. Εκτός της Σκανδιναβίας η Αμερική περιγράφηκε ως ένα απομακρυσμένο νησί ή ως Βόρειος Πόλο ς.
Την περίοδο 980 μ.Χ.-1450μ.Χ. οι Σκανδιναβοί αποίκισαν τη Γροιλανδία. Έφτασαν στη νότια Γροιλανδία προ των Ινουίτ το 13ο αιώνα και ίσως αλληλεπίδρασαν. Η περιοχή ήταν πολύτιμη για το εμπόριο χαυλιόδοντων από θαλάσσιους ίππους. Κατά τη Μικρή Εποχή Παγετώνων οι αποικίες εξαφανίστηκαν. Η Γροιλανδία απωλέσθη από τους Ευρωπαίους μέχρι το Δανικό Αποικισμός του 18ο αιώνα.
Η Σκανδιναβοί ταξίδεψαν και αποικίσαν νότιες περιοχές στη Νέα Γη του Καναδά όπως το l'Αnse aux Meadows τις οποίες ονόμασαν Βίνλαντ. Η αποικία διατηρήθηκε για είκοσι χρόνια και δε συμμετείχε σε μετάδοση ασθενειών ή τεχνολογίας στα Πρώτα Έθνη. Για τους Σκανδιναβούς η Βινλάντ ήταν γνωστή για τα άφθονα αμπέλια που έδιναν εξαιρετικό κρασί. Η αποικία απέτυχε λόγω της διαρκούς βιαιότητας της φυλής ιθαγενών Μπεοθούκ στους οποίους αναφέρονταν ως Σκράελινγκ.
Οι Σκανδιναβοί ίσως συνέχισαν να επισκέπτονται τις περιοχές του σημερινιού Καναδά μετά τις πρώτες αποστολές τους εκεί. Σε διασωθέντα αρχεία από τη Μεσαιωνική Ισλανδία αναφέρονται σποραδικά ταξίδια σε μια γη που ονομάζεται Μάρκλαντ και ίσως πρόκειται για την ακτή του Λαμπραντόρ στον Καναδά περί το 1347 που προσφέρεται για συλλογή ξυλείας περισσότερο από ότι η αποψιλωμένη Γροιλανδία.
Βόρειες Περιοχές
αριστερά|μικρογραφία|133x133εσ|Τέχνη των πολιτισμών του Μισισιπή Στις βόρειες περιοχές της Βόρειας Αμερικής άκμασαν κοινωνίες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών και αγροτών. Οι Αμερικάνικες φυλές ιθαγενών διακρίνονταν από τα χαρακτηριστικά τους* ενδεικτικά οι πολιτισμοί του Μισισσίπη και των Αρχαίων Πουέμπλοανς ήταν περίπλοκες φυλαρχίες. Άλλα έθνη από περιοχές των σύγχρονων βόρειων ΗΠΑ και Καναδά υστερούσαν σε δόμηση και τεχνολογική πρόοδο. Περί το 500 μ.Χ. οι Αμερικανοί ιθαγενείς άρχισαν να αντικαθιστούν με τόξα και βέλη τα δόρατα για το κυνήγι και τον πόλεμο. Η τεχνολογική πρόοδος δεν ήταν ομοιογενής. Τον 12ο αιώνα ευρέως προτιμήθηκε το Καλαμποκι για βασική καλλιέργεια στις Ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες και παρέμεινε βασική τροφή έως την Κολομβιανή Ανταλλαγή. μικρογραφία|133x133px|Λιθοδομή από το Μέσα Βέρντε στο Εθνικό Πάρκο του Κολοράντο, ΗΠΑ Στις Ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες οι ποταμοί ήταν μέσα εμπορίου και επικοινωνίας. Το Καχόκια που βρίσκεται στο σύγχρονο Ιλινόι των ΗΠΑ ήταν αντιπροσωπευτικό μνημείο των πολιτισμών του Μισσισσίππη. Ευρήματα από την αρχαιολογική περιοχή Ανάχωμα Μοναχών δείχνουν ότι μετά το 1000 μ.Χ. ο πληθυσμός αυξήθηκε με εκθετικούς ρυθμούς επειδή κατασκευάστηκαν σημαντικά γεωργικά εργαλεία και πολιτιστικά αξιοθέατα. Περί το 1350 μ.Χ. το Καχόκια εγκαταλείφθηκε, ίσως εξαιτίας περιβαλλοντικών παραγόντων. Την ίδια περίοδο οι Αρχαίοι Πουέμπλοανς κατασκεύασαν κτιριακά συγκροτήματα στην περιοχή Φαράγγι Τσάκο στο Νέο Μεξικό. Κάθε οίκος είχε χωρητικότητα 600 κατοίκων και ήταν η μοναδική προ-Κολομβιανή περιοχή των ΗΠΑ που χτίστηκαν πεζοδρόμια. Στα κεραμικά παρουσιάζονταν περίπλοκες κοινωνίες και οι γαλοπούλες έγιναν οικόσιτες. Περί το 1150 μ.Χ. τα κτίρια εγκαταλείφθηκαν ίσως λόγω μεγάλης ξηρασίας. Κτίσματα των Πουέμπλο βρέθηκαν και στις Νοτιοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά πολλές κοινωνίες ιθαγενών παράκμασαν και δεν είχαν ανακάμψει πλήρως κατά την άφιξη των Ευρωπαίων Εξερευνητών.
Μεσοαμερική
αριστερά|μικρογραφία|Ατλαντικά αγάλματα των Τολτέκων στην περιοχή Τούλα. Ο πολιτισμός των Τολτέκων ενέπνευσε τους μεταγενέστερους [[Αζτέκοι|Αζτέκους.]] Στην αρχή της μετακλασικής περιόδου η πόλη του Τεοτιουακάν βρισκόταν στο ζενίθ και με πληθυσμό 125.000 άτομα το 450 μ.Χ. ήταν η έκτη μεγαλύτερη πόλη παγκόσμια. Οι κάτοικοι κατασκεύασαν την Πυραμίδα του Ήλιου, που είναι η τρίτη μεγαλύτερη πυραμίδα παγκόσμια, προσανατολισμένη σύμφωνα με αστρονομικά γεγονότα. Αιφνίδια τον 6ο-7ο αιώνα η πόλη μίκρυνε ίσως λόγω καταστροφών που προκλήθηκαν από ακραία καιρικά φαινόμενα των 535μ.Χ.-536 μ.Χ.. Φαίνεται πως μεγάλα τμήματα της πόλης κάηκαν, ίσως κατά τη διάρκεια τοπικής επανάστασης, αλλά ενέπνευσε όλους τους μεταγενέστερους πολιτισμούς της περιοχής. Ακολούθησε η Κλασική Εποχή του Πολιτισμού των Μάγια με δεκάδες πόλεις-κράτη στο Γιουκατάν και τη σύγχρονη Γουατεμάλα. Ενδεικτική πόλη ήταν Τσιτσέν Ιτζά που ανταγωνίστηκε τους γείτονες της ως προς την ισχύ οικονομικής επιρροής. Η ανώτερη κάστα των Μάγια ήταν ιερείς με γνώσεις αστρονομίας, μαθηματικών και γραφής. Οι Μάγια ανέπτυξαν την έννοια του μηδενός και το ημερολόγιο 365 ημερών. Από το 900 μ.Χ. πολλές πόλεις των Μάγια παράκμασαν λόγω περιόδου ξηρασίας. μικρογραφία|197x197εσ|Η Αφαίμαξη Αζτέκων είναι θυσία καρδιάς που γίνεται από τους ιερείς, από το Codex της Τουδέλας, 16ος αιώνας. Η Αυτοκρατορία των Τολτέκων προήλθε από τον ομώνυμο πολιτισμό και ήταν γνωστοί ως σοφοί και αγαθοεργοί ηγέτες. Ο ιερέας-βασιλιάς Τσε Ακάτλ Τοπιλτζαίν καταδίκασε τις ανθρωποθυσίες. Το 947 μ.Χ. κατόπιν του θανάτου του ακολούθησαν εμφύλιες διαμάχες θρησκευτικού χαρακτήρα μεταξύ των υποστηρικτών του και των αντιπάλων τους. Για τους σύγχρονους ιστορικούς είναι αμφισβητήσιμη η δύναμη επιρροής των Τολτέκων και ίσως πολλές από τις ιστορίες για αυτούς να είναι μύθοι των μεταγενέστερων Αζτέκων.
Περί το 1300 μία μικρή ομάδα βίαιων, θρησκευόμενων ιθαγενών που ονομάζονταν Αζτέκοι άρχισαν μικρές επιδρομές στην περιοχή. Τελικά επικαλέστηκαν στοιχεία του πολιτισμού των Τολτέκων που διαδέχτηκαν, αυξήθηκαν σε αριθμό και κατέκτησαν μεγάλες εκτάσεις γης. Οι κατακτητές χαρακτηρίστηκαν από τη χρήση πολιτικής τρομοκρατίας που απαιτούσε ανθρωποθυσίες από τον υποταγμένο πληθυσμό, ταπεινά και εξαναγκαστικά. Η πλειονότητα της Μεσοαμερικανικής περιφέρειας υποτάχθηκε στην Αυτοκρατορία των Αζτέκων. Οι Μάγια της Χερσόνησου Γιουκατάν διατήρησαν την ανεξαρτησία τους αλλά τελικά παράκμασαν.
Το 1430 μ.Χ. το Τενοτστιτλάν κατόπιν συμμαχίας με άλλες πόλεις που μιλούσαν τη Ναχουάτλικη γλώσσα - το Τεξκοκο και το Τλακοπαν ανασχημάτισαν την Αυτοκρατορία των Αζτέκων ως Τριπλή Συμμαχία. Προέκυψε ένα σύστημα απόδοσης τιμής με το Τενοτστιτλάν στο κέντρο. Τον 16ο αιώνα οι "πόλεμοι λουλουδιών" μεταξύ των Αζτέκων και αντίπαλων πόλεων όπως η Τλαξκάλα συνεχίστηκαν για τουλάχιστο πενήντα χρόνια.
Νότια Αμερική
Ο Νότιοαμερικάνικος πολιτισμός ήταν συγκεντρωμένος στην περιοχή των Άνδεων από το 2,500 π.Χ. Ανατολικά των Άνδεων οι ιθαγενείς ήταν γενικά ημινομάδες. Ευρήματα στην Κοιλάδα του Αμαζονίου υποδεικνύουν πληθυσμό πέντε εκατομμυρίων ατόμων πρό-επαφής και περίπλοκες κοινωνίες. Ηπειρωτικά, αγροτικές κοινωνίες από την Κολομβία και την Αργεντινή είχαν σταθερή πρόοδο έως την επαφή με Ευρωπαίους.
Περιοχή Των Άνδεων
αριστερά|μικρογραφία|238x238εσ|Ο Ναός του Ήλιου στο Μάτσου Πίτσου του Περού. Από την αρχαιότητα στην Περιοχή των Άνδεων είχαν αναπτύχθεί πολιτισμοί ανεξάρτητοι από εξωτερικές επιρροές, όπως της Μεσοαμερικής. Κατά τη μετακλασική εποχή οι πολιτιστικοί κύκλοι συνεχίστηκαν μέχρι την Ισπανική Επαφή. Από τις κοινωνίες τους έλειπε το συνάλλαγμα, ένα σύστημα γραφής και η αξιοποίηση ζώων έλξης του Παλαιού Κόσμου. Εναλλακτικά, ανέπτυξαν το σύστημα επικοινωνίας για αποστολή μηνυμάτων με κουίπου, χρησιμοποίησαν τα Λλάμα ως ζώα έλξης για μεταφορά μικρών φορτίων και η οικονομία τους βασίστηκε σε αμοιβαίες ανταλλαγές. Οι Κοινωνίες τους περιλάμβαναν αυστηρές κοινωνικές ιεραρχίες και οικονομική αναδιανομή του πλούτου από την άρχουσα τάξη.
Τον 15ο αιώνα οι Ίνκας επεκτάθηκαν και προσάρτησαν όλα τα έθνη της περιοχής. Με αρχηγό τον βασιλιά θεό-ήλιου Σάπα Ίνκα σταδιακά κατέκτησαν το Περού και έχτισαν την κοινωνία τους στις Άνδεις. Οι Ίνκας μιλούσαν τη Γλώσσα Κέτσουα και χρησιμοποιούσαν άβακες για μαθηματικούς υπολογισμούς. Το μεγαλοπρεπές οικοδόμημα Μάτσου Πίτσου στο Κούσκο είναι πασίγνωστο. Η αυτοκρατορία αναπτύχθηκε ταχέως βόρεια προς το Εκουαδόρ και νότια προς την κεντρική Χιλή. Στα βόρεια της αυτοκρατορίας παρέμειναν ανεξάρτητοι οι Ταιρόνα και Μούσικα που ασχολούνταν με γεωργία και μεταλλουργία χρυσού.
Ωκεανία
μικρογραφία|Μικρονησιακός χάρτης πλοήγησης των ΠολυνήσιωνΗ Ωκεανία είναι απόμερη περιοχή που αναπτύχθηκε ανεξάρτητα από την Αφρο-Ευρασία και την Αμερική. Στη μετακλασική Αυστραλία, ελάχιστα άλλαξαν οι κοινωνίες των Αβοριγίνων και των Μελανήσιων που προήλθαν από περιοχές της Αφρική ς περί το 50.000 π.Χ.και είχαν επαφή μόνο με Ινδονήσιους αλιείς. Οι Πολυνήσιοι και οι Μικρονήσιοι προήλθαν από το Ταϊβάν και τη Νοτιοανατολική Ασία από όπου μετανάστευσαν μέσω του Ειρηνικού Ωκεανού περί το 3000-1500 π.Χ.
Κατά τη μετακλασική εποχή οι Μικρονήσιοι και οι Πολυνήσιοι έχτισαν ορισμένες πόλεις όπως οι Ναν Μαντόλ και Μου'α. Περί το 1200μ.Χ. η Αυτοκρατορία Του'ι Τόνγκα είχε αυξημένη δύναμη επιρροής σε όλα τα νησιά του Νότιου Ειρηνικού, και περιγράφηκε από τους ακαδημαϊκούς ως θαλασσοκρατούμενη φυλαρχία που αξιοποίησε εμπορικά δίκτυα για να ενισχύσει τη συγκεντρωτική εξουσία της βασιλικής πρωτεύουσας. Οι Πολυνήσιοι με κανό καγιάκ ανακάλυψαν και αποίκισαν μερικά από τα τελευταία ακατοίκητα νησιά της γης, τη Χαβάη, τη Νέα Ζηλανδία και το Νησί του Πάσχα. Σε προφορικές παραδόσεις αναφέρεται ότι ο πλοηγός Ουι-τε-Ρανγκιόρα ανακάλυψε παγόβουνα στο Νότιο Ωκεανό. Σε θέματα εξερεύνησης και αποίκησης οι Πολυνήσιοι δεν κινήθηκαν τυχαία αλλά εφάρμοσαν γνώσεις ανέμων και υδατικών ρευμάτων για να φτάσουν στους προορισμούς τους. αριστερά|μικρογραφία|To Hale Keawe είναι αναπαλαιωμένο Χέιαου στη [[Χαβάη των ΗΠΑ, που χρησιμοποιούταν ως ιερός ναός και θυσιαστήριο. Τα αγάλματα απεικονίζουν παραδοσιακούς θεούς.]]Υποτέθηκε Προ-Κολομβιανή επαφή μεταξύ Πολυνήσιων και Νοτιοαμερικάνων που παραμένει αβέβαιη και αμφισβητήσιμη. Στους Νήσους Κουκ βρέθηκαν νοτιοαμερικάνικες γλυκοπατάτες από το 1000μ.Χ. αλλά δεν συνεπάγεται απαραίτητα ανθρώπινη διαμεσολάβηση. Στο Περού βρέθηκαν Πολυνησιακά κοτόπουλα που χρονολογούνται από τον 14ο-15ο αιώνα, αλλά τελικά ίσως τα κοτόπουλα να προήλθαν από την Ευρασία. Οι γλωσσολόγοι τεκμηρίωσαν γλωσσικές ομοιότητες για ορισμένες λέξεις όπως το τσεκούρι και τη γλυκοπατάτα. μικρογραφία|Αυθεντικό Γουάκα των Μαορί, που χρησιμοποιείται για πόλεμο και πλοήγηση στη [[Νέα Ζηλανδία. ]]Στα νησιά εγκαταστάθηκαν Πολυνησιακές ομάδες διακριτές μεταξύ τους, όπως οι Μαορί της Νέας Ζηλανδίας, η Χαβάη και οι Νήσοι Εταιρείας. Τα Πολυνησιακά οικοσυστήματα ήταν περιορισμένα περιβάλλοντα και οι ανθρώπινοι οικισμοί με την πάροδο του χρόνου προκάλεσαν μαζική εξαφάνιση τοπικών ειδών φυτών και ζώων, όπως το Μοα που κυνηγήθηκε, ενώ υπερπληθύστηκαν οι Πολυνησιακοί αρουραίοι. Το Νησί του Πάσχα καταστράφηκε οικολογικά από τον πληθυσμό του και διατηρήθηκαν μόνο τα Αγάλματα του Νησιού. Άλλες ομάδες αποίκων προσαρμόστηκαν καλύτερα στα οικοσυστήματα των νησιών τους όπως οι Μοριόρι των Νησιών Τσάταμ.
Τον 16ο-17ο αιώνα οι Ευρωπαίοι ταξιδιώτες επισκέφτηκαν πολλά Νησιά του Ειρηνικού, αλλά οι περισσότερες περιοχές της Ωκεανίας δεν αποικήθηκαν παρά μόνο κατόπιν των ταξιδιών του Βρετανού εξερευνητή Τζέιμς Κουκ περί το 1780μ.Χ.
Το Τέλος της Περιόδου
Προς το τέλος της μετακλασικής εποχής και του 15ου αιώνα, πολλές από τις καθιερωμένες αυτοκρατορίες της περιόδου παράκμασαν. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία σύντομα επισκιάστηκε από Ιταλικές πόλεις-κράτη της Μεσογείου, όπως η Βενετία και η Γένοβα, και τους Οθωμανούς Τούρκους. Οι Βυζαντινοί αντιμετώπισαν επανειλημμένες επιθέσεις από τις ανατολικές και δυτικές δυνάμεις κατά την Τέταρτη Σταυροφορία, και εξασθένησαν περαιτέρω έως την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς Τούρκους το 1453.
Η μεγαλύτερες αλλαγές σχετίζονταν με εμπόριο και τεχνολογία. Η παρακμή των Βυζαντινών είχε επιπτώσεις τη διακοπή των χερσαίων διαδρομών μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Η παραδοσιακή παντοδυναμία του Νομαδισμού στην Ευρασία είχε ύφεση και η Μογγολική Ειρήνη που επέτρεπε αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών έπαψε να υφίσταται. Από τον 14ο αιώνα η Κίνα των Μινγκ απέφυγε την εμπλοκή σε επεκτάσεις και καινοτομίες με εσωστρέφεια που τηρήθηκε μέχρι την Βιομηχανική Επανάσταση. Η Νότια και η Δυτική Ασία κατακτήθηκαν από τις Αυτοκρατορίες με Μπαρούτι που αξιοποίησαν επιτεύγματα της στρατιωτικής τεχνολογίας αλλά έκλεισαν το Δρόμο του Μεταξιού. Οι Ευρωπαίοι - ιδιαίτερα το Βασίλειο της Πορτογαλίας και αρκετοί ιταλοί εξερευνητές – σχεδίαζαν να αντικαταστήσουν τα χερσαία ταξίδια με θαλάσσια ταξίδια, και αρχικά απλώς αναζητούσαν νέες διαδρομές προς γνωστούς προορισμούς.Το 1498 ο Πορτογάλος εξερευνητής Βάσκο Ντε Γκάμα ταξίδεψε στην Ινδία μέσω θαλάσσης περιπλέοντας την Αφρική γύρω από το Ακρωτηρι της Καλής Ελπίδας. Η Ινδία και οι Αφρικανικές ακτές ήταν ήδη γνωστές στους Ευρωπαίους αλλά έως τότε δεν είχε επιχειρηθεί μεγάλη εμπορική αποστολή. Κατόπιν προόδων στη ναυσιπλοΐα η Πορτογαλία θα εξελισσόταν σε μια παγκόσμια αποικιακή αυτοκρατορία αρχίζοντας με την κατάκτηση της Μαλάκκα Μαλαισία ς το 1511.
Άλλοι ερευνητές όπως ο Ισπανικής χορηγίας Ιταλός Χριστόφορος Κολόμβος σχεδίαζε εμπορικά ταξίδια μέσω ανεξερεύνητων διαδρομών στα δυτικά της Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή ανακάλυψη της Αμερικής το 1492 οδήγησε στην Κολομβιανή ανταλλαγή και την παγκοσμιοποίηση. Το 1521 ο Ισπανός εξερευνητής Φερδινάνδος Μαγγελάνος πραγματοποίησε τον πρώτο γνωστό περίπλου της Γης. Η υπερωκεάνια διακίνηση εμπορευμάτων και ασθενειών σύνδεσε τον κόσμο άνευ προηγουμένου και άρχισε η σύγχρονη ιστορία.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Παγκόσμια ιστορία Κατηγορία:Μεσαίωνας Κατηγορία:Ιστορικές περίοδοι Κατηγορία:Πολιτισμοί
Κεμπλεχουσεϊνλί
Το Κεμπλεχουσεϊνλί (επίσης, Κελμπαχουσεϊνλί, αζερικά: Kəbləhüseynli) είναι ένα χωριό στο δήμο Χιντιριστάν της επαρχίας Αγκντάμ του Αζερμπαϊτζάν. Βρίσκεται στο βορειοδυτικό μέρος της χώρας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κατοικημένες περιοχές στην Επαρχία Αγκντάμ
Βασίλης Γρηγοριάδης (επιθετικός)
Ο Βασίλης Γρηγοριάδης ήταν Έλληνας ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν στην θέση του επιθετικού και έγινε γνωστός ως αθλητής του Απόλλωνα Αθηνών, ενώ αγωνίστηκε για μία σεζόν στον Άρη Θεσσαλονίκης, κατά την οποία αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του ελληνικού πρωταθλήματος.
Καριέρα με τον Άρη
Ο Γρηγοριάδης μεταγράφηκε στον Άρη το καλοκαίρι του 1948 από τον Απόλλωνα Αθηνών. Την σεζόν 1948-49, αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του Άρη και του πανελλήνιου πρωταθλήματος, πετυχαίνοντας δύο τέρματα στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος Θεσσαλονίκης στη νίκη των "κίτρινων" κατά του Απόλλωνα Καλαμαριάς. Στην συνέχεια, δεν πήρε χρόνο συμμετοχής, αφού την θέση του σέντερ-φορ κάλυπτε ο Κλεάνθης Βικελίδης, ο οποίος όμως τραυματίστηκε στις 19 Ιανουαρίου 1949, στην φιλική ήττα του Άρη από την αυστριακή Βίννερ με 2-3. Ο Γρηγοριάδης πήρε την θέση του και σκόραρε το πρώτο γκολ των "κίτρινων".
Για το υπόλοιπο της σεζόν, αγωνίστηκε ως βασικός επιθετικός της ομάδας του, σκοράροντας άλλες επτά φορές για το τοπικό πρωτάθλημα και οδηγώντας τον Άρη στην κατάκτηση του πρωταθλήματος Θεσσαλονίκης, με αποκορύφωμα το χατ-τρικ που πέτυχε κατά του Μέγα Αλέξανδρου στη νίκη του Άρη με 10-2 στις 19 Ιουνίου.
Στον πρώτο αγώνα για την τελική φάση του πανελλήνιου πρωταθλήματος, ο Άρης αναδείχθηκε ισόπαλος με τον Ολυμπιακό στην Θεσσαλονίκη με σκορ 4-4, έχοντας τον Γρηγοριάδη να πετυχαίνει τρία τέρματα. Ο ίδιος, πέτυχε το γκολ των "κίτρινων" στην ήττα με 4-1 από τους "ερυθρόλευκους" έντεκα ημέρες αργότερα και έπαιξε για τελευταία φορά με τον Άρη στον αγώνα κατά του Παναθηναϊκού στις 17 Ιουλίου 1949, ματς το οποίο διακόπηκε λόγω της διαμαρτυρίας των ποδοσφαιριστών του Άρη στο γκολ της ισοφάρισης των "πράσινων". Η ομάδα της Θεσσαλονίκης αγωνίστηκε, κυρίως, με αναπληρωματικούς ποδοσφαιριστές στον τελευταίο αγώνα του ομίλου με τον Παναθηναϊκό, διαμαρτυρόμενος για τα γεγονότα του προηγούμενου ματς.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Άρη Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Απόλλων Σμύρνης Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Μπιριντσί Γιουζμπασιλί
Το Μπιριντσί Γιουζμπασιλί (επίσης, Μπιριντσί Γιουζμπασλί, Γιουζμπασλί, και Γιουζμπασιλί Πέρβιγιε) είναι ένα χωριό της επαρχίας Αγκντάμ του βορειοδυτικού Αζερμπαϊτζάν. Το χωριό αποτελεί μέρος του δήμου Χιντιριστάν.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κατοικημένες περιοχές στην Επαρχία Αγκντάμ
Δομήνικος Βερίλλης
Ο Βερίλλης Δομήνικος είναι Έλληνας πολιτικός, ο οποίος διετέλεσε Δήμαρχος Καρδίτσας από τον Ιανουάριο του 2007 έως τον Δεκέμβριο του 2010. Στις εκλογές του 2019 ήταν υποψήφιος βουλευτής στην εκλογική περιφέρεια Καρδίτσας με τον ΣΥΡΙΖΑ χωρίς όμως να επιτύχει να εκλεγεί.
Βιογραφικά στοιχεία
Σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στο Τμήμα Μηχανολόγων και Ηλεκτρολόγων Μηχανικών. Ως φοιτητής ασχολήθηκε ενεργά με τα κοινά διατελώντας επί 5 χρόνια μέλος στο Φοιτητικό Διοικητικό Συμβούλιο των Μηχανολόγων Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Α.Π.Θ.
Πολιτική σταδιοδρομία
Εξελέγη για πρώτη φορά Νομαρχιακός Σύμβουλος στο Νομό Καρδίτσας την περίοδο 1995-1998 και διετέλεσε Αντινομάρχης Έργων (1997). Από το 1999 εως το 2006 εκλέγονταν Δημοτικός Σύμβουλος στο Δήμο Καρδίτσας (1999-2002, 2003-2006). Στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2006 εξελέγη Δήμαρχος Καρδίτσας, όπου και διετέλεσε από τον Ιανουάριου του 2007 εως τον Δεκέμβριο του 2010. Την περίοδο από το 2011 εώς το 2014 ήταν Δημοτικός Σύμβουλος στον καποδιστριακό Δήμο Καρδίτσας και Γενικός Γραμματέας της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Θεσσαλίας.
Κατα την πολιτική του σταδιοδρομία διετέλεσε επίσης Πρόεδρος της Νομαρχιακής Επιτροπής του Τεχνικού Επιμελητηρίου Καρδίτσας και του Πανελληνίου Συλλόγου Τεχνικών Υπουργείου Εσωτερικών και των Τεχνικών Υπηρεσιών Δήμων & Κοινοτήτων της χώρας. Υπήρξε επίσης ήταν μέλος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ Κεντρικής και Δυτικής Θεσσαλίας, του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Θεσσαλίας και της Πανελλήνιας Αντιπροσωπείας ΕΜΔΥΔΑΣ.
Πολιτιστική δραστηριότητα
Στα κοινωνικά δρώμενα είναι ενεργός ιδρύοντας τους Συλλόγους Φίλων Ιστορίας Νομού Καρδίτσας και Φίλων Σιδηροδρόμου Καρδίτσας, όπου διατελεί Πρόεδρος των Συλλόγων. Ταυτόχρονα, είναι μέλος της Ένωσης Επιστημόνων του Νομού Καρδίτσας και του Φυσιολατρικού Ομίλου Καρδίτσας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Η ιστοσελίδα του Βερίλλη Δομήνικου
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμαρχοι Καρδίτσας
Πρωτόγραμμα
Το πρωτόγραμμα ή αρχίγραμμα είναι ένα γράμμα στην αρχή μιας λέξης, ενός κεφαλαίου, ή μιας παραγράφου που είναι μεγαλύτερο από το υπόλοιπο κείμενο και συνήθως καλλιγραφικό. Το πρωτόγραμμα έκανε την εμφάνιση του από τα χειρόγραφα κείμενα και βιβλία αλλά διατηρήθηκε στη συνέχεια και με την ανάπτυξη της τυπογραφίας. Αξίζει να επισημάνουμε ότι ακόμα και σήμερα υπάρχουν εφημερίδες που κάνουν χρήση του πρωτογράμματος.Τα πρωτογράμματα στα έντυπα βιβλία αποτελούν, στην ουσία, συνέχεια της κωδικογραφικής παράδοσης, καθώς πρωτογράμματα διαφόρων μεγεθών και σχεδιαστικού ύφους μικρογράφονταν στην αρχή των κεφαλαίων και παραγράφων. Η παράδοση αυτή πέρασε και στο έντυπο, αρχικά μάλιστα τα πρωτογράμματα δεν ήταν τυπωμένα, αλλά στη θέση τους υπήρχε κενό, το οποίο στη συνέχεια έπρεπε να συμπληρωθεί από τους μικρογράφους. Από την τελευταία δεκαετία του 15ου αιώνα όμως, διάσημοι τυπογραφικοί οίκοι, της Βενετίας κυρίως, εμπλούτισαν την κάσα των τυπογραφικών στοιχείων τους όχι μόνο με διαφόρων μεγεθών και σχεδιασμού πρωτογράμματα, αλλά και με άλλο παρεμφερές διακοσμητικό υλικό, όπως επίτιτλα και κοσμήματα, που εκτυπώνονταν στο τέλος κεφαλαίων ή ως δηλωτικά της αλλαγής παραγράφων.
Χρήση στη Βυζαντινή εποχή
Για τη διακόσμηση των χειρογράφων, τη σχεδίαση των κοσμημάτων, και την καλλιγράφηση των πρωτογραμμάτων, οι καλλιτέχνες γραφείς, χρησιμοποιούσαν κόκκινη μελάνη προκειμένου να τραβήξουν την προσοχή του αναγνώστη. Το πορφυρό ήταν κόκκινο χρώμα που παρασκευαζόταν από το κοχύλι πορφύρα. Το χρώμα αυτό ήταν εξαιρετικά ακριβό και το χρησιμοποιούσαν στα αυτοκρατορικά βιβλιογραφικά εργαστήρια για πολύτιμα χειρόγραφα.Η χρήση του χρυσού γινόταν σε εξαιρετικές περιπτώσεις για τη γραφή των τίτλων και των πρωτογραμμάτων.
Κατηγορία:Εκδόσεις Κατηγορία:Σχεδιασμός βιβλίων Κατηγορία:Τυπογραφία
Αλίσια Κιζ
Το "As i am" κυκλοφόρησε το 2007, δημιουργώντας το "No One" ένα νούμερο ένα single σύμφωνα με το Hot 100, το οποίο πούλησε 5 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και κέρδισε τρία επιπλέον βραβεία Grammy. Το "Element of Freedom" κυκλοφόρησε το 2009, καθιστώντας το πρώτο της άλμπουμ στο Ηνωμένο Βασίλειο και πωλώντας 4 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως. H Alicia Keys συνεργάστηκε επιπλέον με τον Jay Z για το "Empire State of Mind" ως το τέταρτο νούμερο ένα της single και κέρδισαν το βραβείο Best Rap / Sung Collaboration το 2010. Το "Girl on Fire" κυκλοφόρησε το 2012 ως το πέμπτο άλμπουμ του Billboard 200. Το δεύτερο live άλμπουμ της, VH1 Storytellers κυκλοφόρησε το 2013 και έγινε το έβδομο R & B / Hip-Hop κορυφαίο άλμπουμ