cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ντέιρ ελ-Μπαχάρι
Ο ιδρυτής του Μέσου Βασιλείου της Αιγύπτου
Μετά το τέλος του Παλαιού Βασιλείου, στη διάρκεια της λεγόμενης 1ης Ενδιάμεσης Περιόδου, η Αίγυπτος βρισκόταν σε περίοδο κρίσης, εξαιτίας πιθανόν κάποιας κλιματικής αλλαγής η οποία έβλαψε την αγροτική παραγωγή προκαλώντας κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν αναταραχές και εντάσεις στο εσωτερικό της. Τότε δημιουργήθηκαν δύο ανταγωνιστικά κέντρα που το καθένα επεδίωκε να επικρατήσει έναντι του άλλου. Το ένα κέντρο ήταν η Ηρακλεόπολη στον βορρά (στην περιοχή της Κάτω Αιγύπτου) και το άλλο ήταν οι Θήβες στον νότο στην περιοχή της Άνω Αιγύπτου. Εκτός από τα εσωτερικά προβλήματα, στη διάρκεια της ίδιας μεταβατικής περιόδου, η Αίγυπτος είχε να αντιμετωπίσει ληστρικές επιδρομές από τις γειτονικές της περιοχές, τη Νουβία στο νότο και τη Λιβύη στα δυτικά της. Ο Μεντουχοτέπ Β΄ που βασίλευε στην Άνω Αίγυπτο με πρωτεύουσα τις Θήβες κατόρθωσε να αντιμετωπίσει τα εσωτερικά προβλήματα, αλλά και τους εξωτερικούς εχθρούς, επαναφέροντας την τάξη στο βασίλειο. Κατάφερε επίσης να ενώσει και πάλι την Άνω και την Κάτω Αίγυπτο εγκαινιάζοντας την εποχή του Μέσου Βασιλείου (2055 - 1650 π.Χ.), του οποίου είναι ο ιδρυτής. Με την κυριαρχία των Θηβών, η λατρεία του θεού Άμωνα και το ιερό του στις Θήβες, άρχισαν να αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στη θρησκευτική ζωή της Αιγύπτου.
Ο Ουίνλοκ, στη διάρκεια των ανασκαφικών ερευνών του στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι, ανακάλυψε στον λόφο επάνω από τον νεκρικό ναό του Μεντουχοτέπ, έναν λαξευτό ομαδικό τάφο 60 στρατιωτών (ΜΜΑ 507). Σύμφωνα με τον Ουίνλοκ οι στρατιώτες σκοτώθηκαν στη μάχη της Ηρακλεόπολης και ενταφιάστηκαν σε λινά σάβανα, διακοσμημένα με τη βασιλική δέλτο του φαραώ Μεντουχοτέπ Β'. Η αντίθετη άποψη υποστηρίζει ότι ο τάφος χρονολογείται στην εποχή του διαδόχου του Μεντουχοτέπ Β', του Σέσωστρη Α'.
Περιγραφή του Ναού του Μεντουχοτέπ Β΄
Το ταφικό μνημείο του Μεντουχοτέπ διαμορφωνόταν σε τρία επάλληλα επίπεδα και χαρακτηριζόταν από κιονοστοιχίες περιμετρικά, υπόστυλες αίθουσες και υπαίθριους χώρους. Στο κέντρο της βαθμιδωτής κατασκευής δέσποζε μία πυραμίδα. Η πρόσβαση γινόταν μέσω ράμπας. αριστερά|μικρογραφία| Ο νεκρικός ναός του Μεντουχοτέπ Β΄ στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι. Σχεδιαστική αναπαράσταση του Σουηδού Αιγυπτιολόγου Édouard Naville (1910). Το μνημείο συνδυάζει στοιχεία της αρχιτεκτονικής των Πυραμίδων του Παλαιού Βασιλείου και των λαξευτών τάφων της Άνω Αιγύπτου. Ένας υπόγειος διάδρομος οδηγούσε στον ταφικό θάλαμο του Μεντουχοτέπ, ο οποίος όμως βρέθηκε συλημένος.
Στο μνημείο αυτό για πρώτη φορά ο τάφος ενός Φαραώ ενώθηκε με τον νεκρικό ναό του, ο οποίος χτίζεται κοντά, αλλά παράλληλα είναι ανεξάρτητο κτίσμα. Αργότερα, στη διάρκεια του Νέου Βασιλείου, οι τάφοι των Φαραώ χτίζονται στους απομονωμένους λόφους της Κοιλάδας των Βασιλέων και είναι καλά κρυμμένοι μέσα σε υπόγειους θαλάμους που λαξεύονται στο έδαφος, ενώ οι νεκρικοί ναοί τους ανοικοδομούνται μακριά από τους τάφους, σε περίοπτο σημείο, κατά μήκος της πεδιάδας του Νείλου, στη Θηβαϊκή Νεκρόπολη. Το εντυπωσιακό πολυεπίπεδο μνημείο του Μεντουχοτέπ και ο σχεδιασμός του, ήταν μία εντελώς πρωτότυπη δημιουργία και δεν υπήρχε όμοιά του. Θα μπορούσε ίσως να συγκριθεί μόνο με τις Πυραμίδες του Παλαιού Βασιλείου.
Το νεκρικό συγκρότημα του Μεντουχοτέπ συνδεόταν στα ανατολικά του με έναν ναό ο οποίος βρισκόταν κάποτε στην Κοιλάδα του Νείλου. Η σύνδεση γινόταν μέσω ενός ανυψωμένου δρόμου που είχε μήκος 1,2 χλμ. Το κατώτερο επίπεδο του ναού είχε τη μορφή μίας τετράγωνης υπόστυλης αίθουσας με δύο παράλληλες σειρές διακοσμημένων οκταγωνικών κιόνων, περιμετρικά αυτής. Το ανώτερο επίπεδο είχε παρόμοια διαμόρφωση, αλλά με κεντρικό πυραμιδωτό πυρήνα που ήταν αφιερωμένος στο θεό Montu-Re. O κεντρικός πυρήνας περιβαλλόταν από μία υπόστυλη αίθουσα που βρισκόταν σε υψηλότερο επίπεδο και στηριζόταν περιμετρικά σε τριπλή σειρά κιονοστοιχιών. Ο Montu ήταν μία αρχέγονη θεότητα των Θηβών που τιμούσαν οι βασιλείς της 11ης Δυναστείας οι οποίοι πολέμησαν για την ενοποίηση της Αιγύπτου, μετά από την εποχή χάους και αναρχίας της 1ης Ενδιάμεσης Περιόδου, ενοποίηση που επιτεύχθηκε την εποχή του Μεντουχοτέπ Β΄. Η στέγη του ναού δεν αποκλείεται να ήταν επίπεδη με κεντρική επίστεψη από χωμάτινο τύμβο. Η οξυκόρυφη κατασκευή συμβόλιζε το "αρχέγονο όρος" που σχετιζόταν με τις αρχαίες αιγυπτιακές αντιλήψεις γύρω από τη δημιουργία του κόσμου.
Στο εσωτερικό του ταφικού μνημείου του Μεντουχοτέπ, εκτός από τον τάφο του ίδιου, βρέθηκαν επίσης χώροι λατρείας και λαξευτοί θαλαμοειδείς τάφοι για τις συζύγους και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του. Το δυτικό τμήμα του νεκρικού μνημείου ήταν αφιερωμένο στη λατρεία του θεοποιημένου βασιλιά. Σε αυτό εντοπίστηκε ένα μικρό ιερό με ένα λατρευτικό άγαλμά του. Αργότερα, το μικρό αυτό ιερό μετατράπηκε σε ναό του θεού Άμωνα - Ρα. εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|240x240εσ|Σχέδιο των τριών νεκρικών ναών του Ντέιρ ελ-Μπαχάρι: ο ναός του Μεντουχοτέπ Β' (αριστερά), της Χατσεψούτ (δεξιά) και του Τούθμωση Γ' (επάνω, ψηλά). Στο πίσω μέρος αυτού του χώρου, υπήρχε μία υπόστυλη αίθουσα με πολλές πυκνές σειρές λίθινων κιονοστοιχιών, διακοσμημένες με ανάγλυφες παραστάσεις που απεικόνιζαν πομπές πλοίων, σκηνές κυνηγιού κι άλλες από τα στρατιωτικά κατορθώματα του βασιλιά Μεντουχοτέπ.
To δυτικό τμήμα του ιερού χώρου ήταν λαξευμένο στις πλαγιές των ασβεστολιθικών λόφων. Εδώ βρισκόταν ο υπόγειος διάδρομος που οδηγούσε στον κυρίως τάφο του Φαραώ. εναλλ.=|μικρογραφία| Ο νεκρικός ναός του Μεντουχοτέπ Β΄ στο Deir el-Bahari, όπως φαίνεται από τους λόφους. |253x253px Στο ταφικό μνημείο του Μεντουχοτέπ βρέθηκαν επίσης αγάλματα του βασιλιά Σέσωστρη Α' (αγγλ. Senusret I) ενός από τους σημαντικούς διαδόχους, της 12ης Δυναστείας.
Κατά μήκος της δυτικής πλευράς του μεγάλου πλατώματος, στον όροφο, βρέθηκε μεγάλος αριθμός λατρευτικών αγαλμάτων και τάφοι διαφόρων βασιλισσών και πριγκιπισσών. Οι πριγκίπισσες αυτές ήταν ιέρειες της θεάς Άθωρ, μιας εκ των κυριoτέρων αιγυπτιακών θεοτήτων που σχετιζόταν με τις ταφικές πρακτικές και ιεροτελεστίες. Παρόλο που από την ταφή του βασιλιά Μεντουχοτέπ δεν έχουν σωθεί πολλά, αφού καταληστεύτηκε από τους τυμβωρύχους, θετικό στοιχείο αποτελεί ότι κατέστη δυνατό να επανακτηθούν έξι σαρκοφάγοι από τους τάφους των βασιλικών κυριών Ashayet, Henhenet, Kawit, Kemsit, Muyet και Sadhesix. Η κάθε σαρκοφάγος ήταν κατασκευασμένη από έξι πλάκες οι οποίες είχαν συναρμολογηθεί στις γωνίες με μεταλλικούς συνδέσμους. Οι σαρκοφάγοι φέρουν εγχάρακτες διακοσμητικές ανάγλυφες παραστάσεις. Ιδιαίτερα καλαίσθητο έργο είναι η σαρκοφάγος της Βασίλισσας Kawit που στεγάζεται στο Μουσείο Καΐρου.
Η πύλη Bab el-Hosan
Το 1900 ο Χάουαρντ Κάρτερ (Howard Carter) σκόνταψε τυχαία με το άλογό του επάνω στα ερείπια που έφραζαν την είσοδο ενός ορύγματος στον μεγάλο υπαίθριο χώρο της ανατολικής πλευράς, πριν από τη ράμπα εισόδου στο ναό. Η είσοδος αυτή ονομάζεται από τότε Bab el-Hosan, δηλαδή Πύλη του Ιππέα. Ανασκάπτοντας το σημείο αυτό οδηγήθηκε σε έναν υπόγειο διάδρομο που κατέληγε σε έναν ημιτελή τάφο ή κενοτάφιο όπου ανακάλυψε ένα άγαλμα του Φαραώ Μεντουχοτέπ Β΄, ένθρονου, λαξευμένο σε ψαμμιτόλιθο και επιχρωματισμένο με σκούρα χρωστική ουσία (το οποίο εικονίζεται παραπάνω). Ο Φαραώ φοράει το διπλό στέμμα της Άνω και Κάτω Αιγύπτου. εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|309x309px| Aνάγλυφη παράσταση από το νεκρικό ναό της Χατσεψούτ με σκηνή από την εμπορική αποστολή της Χατσεψούτ στη [[Γη του Πουντ. Εικονίζονται άνδρες που μεταφέρουν δέντρα από το Πουντ για να μεταφυτευθούν στην Αίγυπτο. ]]
[[Αρχείο:Osiride head of Hatshepsut 2.jpg|μικρογραφία| Η Χατσεψούτ. Κεφαλή από άγαλμα που βρέθηκε στο ναό της στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι. ]]
Νεκρικός Ναός της Χατσεψούτ
Ο νεκρικός ναός της Χατσεψούτ ανακαλύφθηκε στις ανασκαφές που διεξάγονταν στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι στα τέλη του 19ου αιώνα. Ονομάζεται Djeser-Djeseru που σημαίνει "το ιερότερο μέρος από όλα τα ιερά". Βρίσκεται δίπλα στο ναό του Μεντουχοτέπ Β΄, μέσα στις βραχώδεις παρειές των απόκρημνων ασβεστολιθικών λόφων οι οποίοι υψώνονται περίπου 300 μ. πάνω από τα μνημεία της περιοχής.
Η επιλογή της θέσης αυτής δεν έγινε τυχαία από τη Χατσεψούτ. Επιθυμία της ήταν να συνδεθεί το όνομά της με τον Μεντουχοτέπ Β΄, έναν από τους πλέον ένδοξους Φαραώ του Μέσου Βασιλείου. Το μνημείο διακοσμήθηκε κατά παραγγελία της με πάνω από 200 αγάλματα και διακοσμητικές παραστάσεις που απεικόνιζαν σκηνές από σημαντικά γεγονότα της ζωής της, όπως τη θεία γέννησή της, τη μεταφορά των οβελίσκων της και την εμπορική της αποστολή στο.
Ο ναός, χτισμένος κάτω από τον γκρεμό, ο οποίος υψώνεται επιβλητικά ακριβώς πίσω του, θεωρείται ένα από τα "ασύγκριτα μνημεία της αρχαίας Αιγύπτου".
Μία γυναίκα Φαραώ
Τον τίτλο του Φαραώ δεν συνηθιζόταν να φέρουν οι γυναίκες. Η Χατσεψούτ αποτέλεσε μία από τις σπάνιες αυτές εξαιρέσεις.
Η πρώτη γυναίκα της αρχαίας Αιγύπτου που στα σύγχρονα μνημεία παρουσιάζεται να κατέχει πλήρεις βασιλικές εξουσίες ήταν η Sobekneferu, της 12ης Δυναστείας. Η ίδια δεν έκρυψε ότι ήταν γυναίκα και στα αγάλματά της φορά τη γυναικεία ενδυμασία. Αντίθετα, η Χατσεψούτ σταδιακά στην εικονογραφία της υιοθέτησε ανδρικά χαρακτηριστικά.
Η περίοδος που βασίλεψε ήταν μεταξύ 1479-1458 π.Χ. Ήταν σύζυγος του Φαραώ Τούθμωση Β΄ (1492 - 1479 π.Χ.) και όταν ο ίδιος πέθανε, τον διαδέχτηκε ο γιός τους, Τούθμωσις Γ΄ (1479-1425 π.Χ.). Επειδή όμως ήταν ανήλικος συμβασίλευε μαζί με τη μητέρα του. Σταδιακά, απέκτησε και η ίδια τον τίτλο του Φαραώ. Όταν ο Τούθμωσις Γ΄ ενηλικιώθηκε και πάλι η Χατσεψούτ τον υποβίβαζε και δεν ήθελε να αφήσει τα σκήπτρα της εξουσίας. Μόνο μετά το θάνατό της μπόρεσε ο Τούθμωσις Γ΄ να αποκτήσει επίσημα την εξουσία ως Φαραώ. Η Χατσεψούτ υποστήριζε ψεύτικα ότι ο πραγματικός πατέρας της ήταν ο θεός Άμων και έτσι μπόρεσε να πείσει τους υπηκόους της ότι ήταν στην πραγματικότητα μία θεά που είχε κάθε δικαίωμα να κυβερνά. Στη διάρκεια της βασιλείας της χρησιμοποιούσε τα σύμβολα της φαραωνικής εξουσίας στις εικονογραφικές αναπαραστάσεις της. Φορούσε ανδρική ενδυμασία και τοποθετούσε στα πρόσωπο των αγαλμάτων της μέχρι και τη ανδρική γενειάδα. Για να εδραιώσει την εξουσία της στηρίχθηκε σε διάφορους νέους αξιωματούχους, που χαρίζοντάς τους προνόμια, κέρδιζε την ολοκληρωτική υποστήριξή τους. Ένας από αυτούς ήταν και ο Σενενμούτ (Senenmut), που αναφέρθηκε και παραπάνω, ο οποίος είχε αναλάβει την εποπτεία του οικοδομικού της προγράμματος. Η Χατσεψούτ, προόριζε την κόρη της τη Neferure ως διάδοχό της στον θρόνο. Ο Σενενμούτ είχε αναλάβει και την ανατροφή της Neferure. Τόσο σημαντική ήταν η θέση του Senenmut που η Βασίλισσα τον είχε τιμήσει προσφέροντάς του μία θέση στον νεκρικό ναό της για να ενταφιαστεί εκεί και εκείνος. Μετά τον θάνατο όμως της μικρής Neferure, o Senemut έχασε τα προνόμιά του. εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|215x215px| Κεφαλή της Χατσεψούτ (αριστερά) και ένα άγαλμά της (δεξιά), από το ναό της στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι. Όταν ο Τούθμωσις Γ΄ μετά τον θάνατό της έγινε Φαραώ, αφαίρεσε τα φαραωνικά σύμβολα εξουσίας από τα αγάλματα και τις υπόλοιπες εικονιστικές της παραστάσεις, όπως τον [[Ουραίος|ουραίο όφη, το διπλό στέμμα, το γένι και τα σκήπτρα της. ]] μικρογραφία| Ο ναός της Χατσεψούτ δίπλα στο ναό του Μεντουχοτέπ (αριστερά). Το σημαντικότερο οικοδομικό έργο της βασιλείας της.
Περιγραφή του ναού της Χατσεψούτ
Παρόλο που η Χατσεψούτ για το χτίσιμο του δικού της ταφικού μνημείου είχε ως πρότυπο τον ναό του Μεντουχοτέπ, τα δύο οικοδομήματα παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές. Η Χατσεψούτ υιοθέτησε έναν επιμήκη συνδυασμό βαθμιδωτών πλατωμάτων με κιονοστοιχίες που διαφέρουν από τον κεντρικό καθ΄ ύψος άξονα που κυριαρχεί στον σχεδιασμό του ταφικού μνημείου του Μεντουχοτέπ, διαφορά η οποία πιθανώς να οφείλεται στο γεγονός ότι η ταφή της δεν βρισκόταν στο κέντρο του οικοδομήματος.
Το ναό διαμορφώνουν τρία βαθμιδωτά διαδοχικά πλατώματα υπόστυλων στοών, που φθάνουν συνολικά τα 30 μ. σε ύψος και συνδέονται μεταξύ τους με ράμπες. Το νεκρικό συγκρότημα συνδυάζει άριστα την αρχιτεκτονική, τη γλυπτική διακόσμηση και τη θέα, στοιχεία που το καθιστούν μοναδικό δημιούργημα.
Κάθε "όροφος" χαρακτηρίζεται από διπλές σειρές γωνιωδών στύλων. Εξαίρεση αποτελεί η βορειοδυτική γωνία του κεντρικού πλατώματος όπου, για την κατασκευή του ναού του Άνουβη, έχουν χρησιμοποιηθεί κιονοστοιχίες Πρωτο-Δωρικού (Αιγυπτιακού) ρυθμού. Οι ράμπες που συνδέουν τα πλατώματα ήταν κάποτε στολισμένες με δέντρα και άνθη. Η διαμόρφωση του ναού της Χατσεψούτ συμβαδίζει με το "κλασσικό" πρότυπο των Θηβών που συμπεριλαμβάνει εισόδου, κήπους, υπαίθρια αυλή, υπόστυλη αίθουσα, ταφικό ναΐσκο και ιερό.
Οι πύλες του ιερού του Άμωνα, το οποίο βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του νεκρικού συγκροτήματος της Χατσεψούτ, φέρουν ιερογλυφικές επιγραφές και είναι διακοσμημένες με έπαραστάσει επουέχουν θρησκευτικό - συμβολικό περιεχόμενο,και σύμβλα που σχείζονται μετιίς.
Στη νοτιοδυτική γωνία του κεντρικού πλατώματος υπάρχει ιερό αφιερωμένο στη θεά Άθωρ.
Η Χατσεψούτ στήριζε την εξουσία της στην υποτιθέμενη θεϊκή καταγωγή της. Ζωντάνεψε το ταφικό μνημείο της συνδυάζοντας σε αυτό τη μεταθανάτια λατρεία της με τη θεϊκή λατρεία. Στο Djeser-djeseru το βασικότερο ιερό ήταν αυτό του θεού Άμωνα. Ο κύριος ναός του Άμωνα βρισκόταν στο Καρνάκ των Θηβών, στην απέναντι, ανατολική, όχθη του Νείλου. Το ιερό του Άμωνα που βρισκόταν στο ταφικό συγκρότημα της Χατσεψούτ αποτελούσε το κεντρικό σημείο ολόκληρου του μνημείου. Μία φορά τον χρόνο, στη διάρκεια ιεροτελεστίας που ονομαζόταν "Η Όμορφη Γιορτή της Κοιλάδας" ("Beautiful Feast of the Valley"), το λατρευτικό άγαλμα του θεού μεταφερόταν από το Καρνάκ στο ναό της Χατσεψούτ. Η μεταφορά του γινόταν μέσω λέμβου που ήταν ειδικά διαμορφωμένη ως ιερό.
Ένα τμήμα του Djeser-djeseru καταστράφηκε στην αρχαιότητα εξαιτίας βράχων που αποκολλήθηκαν από τους λόφους πίσω του και κατέληξαν επάνω του. Όμως, παρά το γεγονός αυτό, ο ναός δεν καλύφθηκε ποτέ εντελώς από άμμο και ήταν εν μέρει ορατός. Τον 7ο αιώνα μ.Χ. επάνω στα ερείπια του ανώτερου πλατώματος κτίστηκε ένα Κοπτικό μοναστήρι από πλίνθους. Αιώνες αργότερα, τα ερείπια του μοναστηριού που είχε πια εγκαταλειφθεί, έγιναν έμπνευση για να ονομαστεί η περιοχή "Ντέιρ ελ-Μπαχάρι" που μεταφράζεται ως το Μοναστήρι της Θάλασσας ή το Μοναστήρι του Βορρά. αριστερά|μικρογραφία| Τα τεράστια αγάλματα με τα οποία η Χατσεψούτ στόλισε τις κιονοστοιχίες στον νεκρικό ναό της, την απεικόνιζαν ως [[Φαραώ. ]]
Ο γλυπτός διάκοσμος του ναού
Την περίοδο μεταξύ 1923-1931, στις ανασκαφές του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης που διηύθυνε ο αρχαιολόγος Χέρμπερτ Ουίνλοκ, στους ναούς του Ντέιρ ελ-Μπαχάρι, βρέθηκαν αμέτρητα θραύσματα από τα εντυπωσιακά ασβεστολιθικά γλυπτά που κοσμούσαν τον ναό της Χατσεψούτ, τα οποία ζύγιζαν τόνους. Πολλά από τα αγάλματα που βρέθηκαν την περίοδο αυτή αποτελούσαν οργανικό τμήμα της αρχιτεκτονικής του ναού. Οι υπερφυσικού μεγέθους μορφές της βασίλισσας διακοσμούσαν, στο ανώτερο πλάτωμα, τη στοά, προσκολλημένες στους στύλους ή βρίσκονταν τοποθετημένες μέσα σε κόγχες. Βρέθηκαν επίσης τμήματα γλυπτών από γρανίτη και ψαμμιτόλιθο που προέρχονταν από τις τεράστιες Σφίγγες και τα ελεύθερα αγάλματα της Φαραώ. Η αρχική θέση αυτών ήταν κατά μήκος της Πομπικής Οδού που συνέδεε το ναό της Χατσεψούτ με τον ιερό του Άμωνα. Ο γλυπτός διάκοσμος της Χατσεψούτ, καταστράφηκε από τον Τούθμωση Γ΄ μετά τον θάνατό της, όπως προαναφέρθηκε, σε μία προσπάθεια εδραίωσης της δικής του εξουσίας, έχοντας ζήσει για χρόνια στη σκιά της φιλόδοξης "συμβασιλέως" μητέρας του. Ορισμένα από τα αρχιτεκτονικά γλυπτά έχουν σήμερα επανατοποθετηθεί στην πρόσοψη του ναού, ενώ κάποιες Σφίγγες και ελεύθερα γλυπτά έχουν μοιραστεί μεταξύ της Υπηρεσίας Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων και του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης.
αριστερά|μικρογραφία|272x272εσ| Ο Τούθμωσις Γ΄ τη στιγμή που παγιδεύει τους εχθρούς της Αιγύπτου. Η παράσταση βρίσκεται στο [[Καρνάκ (Αίγυπτος)|Καρνάκ. ]]
Νεκρικός Ναός του Τούθμωσι Γ΄
Όταν πια εδραίωσε την εξουσία του προχώρησε στην καταστροφή όλων των αγαλμάτων της και γύρω από τους οβελίσκους που η ίδια είχε ανεγείρει, έκτισε έναν πλίνθινο τοίχο, ώστε να μην είναι πια ορατοί.
Βασιλικές και μη βασιλικές ταφές στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι
εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|Σχεδιαστική απεικόνιση της [[Νεκρόπολη των Θηβών|Νεκρόπολης των Θηβών με τους σημαντικότερους τάφους και τα νεκρικά μνημεία. Με καφετί χρώμα σημειώνεται η περιοχή των λόφων, με πράσινο η εύφορη ζώνη κατά μήκος του Νείλου και με κίτρινο η ενδιάμεση ερημική ζώνη της Κοιλάδας, όπου βρίσκονται οι τρεις νεκρικοί ναοί του Ντέιρ ελ-Μπαχάρι.]]
Η κρύπτη DB320 με τις μούμιες των Φαραώ
Στα νότια των νεκρικών ναών των Φαραώ Μεντουχοτέπ Β', Χατσεψούτ και Τούθμωση Γ', βρέθηκε μια βασιλική κρύπτη (DB320), στο εσωτερικό μίας κοιλότητας των βράχων η οποία δεν ήταν εύκολα ορατή (η θέση της κρύπτης φαίνεται και στην έγχρωμη σχεδιαστική απεικόνιση των Θηβών, με την ονομασία Rοyal Mummy Cache). Η κρύπτη περιείχε δεκάδες μούμιες βασιλέων, βασιλισσών και ευγενών, που μεταφέρθηκαν στο σημείο από την αρχική θέση ενταφιασμού τους, όπως για παράδειγμα από την Κοιλάδα των Βασιλέων. Η μεταφορά τους εκεί έγινε από ιερείς της 21ης Δυναστείας (γύρω στο 1000 π.Χ. περίπου) για να τους προφυλάξουν από τη βεβήλωση και την σύληση. Ο τάφος αυτός κατασκευάστηκε αρχικά ως ο ταφικός χώρος ιερέων της ίδιας Δυναστείας, πιθανότατα του Pinedjem II, ανώτατου ιερέα του Άμωνα. Στην κρύπτη βρέθηκαν οι μούμιες μερικών από τους σημαντικότερους Φαραώ όπως των Αχμόζε Α΄, Tούθμωση Γ', Αμένωφη Γ', Ακενατών, Σέτι Α' και Ραμσή Β'. Σε διαφορετικό θάλαμο της ίδιας κρύπτης ενταφιάστηκαν οι ιερείς της 21ης Δυναστείας Pinedjem I, Pinedjem II και Siamun. Στο Ντέιρ ελ-Μπάχρι βρέθηκε επίσης μία κρύπτη μεταγενέστερης περιόδου η οποία περιείχε 153 μούμιες ιερέων που μεταφέρθηκαν εκεί από το αρχικό σημείο ταφής τους.
Ο Γάλλος Αιγυπτιολόγος Γκαστόν Μασπερό ο οποίος ήταν ένα από τα πρόσωπα που συμμετείχαν στην ανακάλυψη και προστασία της βασιλικής κρύπτης DB320, στο έργο του "Les Momies Royales de Deir El-Bahari" (1889), περιγράφει αναλυτικά ποιες μούμιες βρέθηκαν στο εσωτερικό του μυστικού τάφου. Παρακάτω, γίνεται αναφορά στην ταινία "The Night of Counting the Years" η οποία έχει ως θέμα τη σημαντική ανακάλυψη της κρύπτης αυτής.3
Στην ευρύτερη περιοχή του Ντέιρ ελ-Μπαχάρι, στη Νεκρόπολη των Θηβών, έχουν αποκαλυφθεί ιδιωτικές ταφές που δεν ανήκουν σε βασιλείς και χρονολογούνται από την περίοδο του Μέσου Βασιλείου μέχρι και την εποχή της Πτολεμαϊκής Δυναστείας (332 - 32 π.Χ.). Υπάρχουν πολλές αξιόλογες περπτώσεις μη-βασιλικών ενταφιασμών στην περιοχή αυτή οι οποίες ανήκουν σε σημαντικούς αξιωματούχους των Φαραώ ή ευγενείς ή και σε πρόσωπα που δεν κατείχαν συγκριμένη υψηλή κοινωνική θέση. Εντοπίστηκαν στη θέση Sheikh Abd el-Qurna, στο Ελ-Ασασίφ και σε άλλες θέσεις. Πολλοί τάφοι βρέθηκαν κοντά στους νεκρικούς ναούς των Φαραώ.
Ο Τάφος του Μινμόζε και της Χενουταουί
O Μινμόζε ήταν Επιστάτης του Διπλού Σιτοβολώνα την περίοδο βασιλείας της Χατσεψούτ, υπεύθυνος για τη διαχείριση της αγροτικής παραγωγής. Στον νεκρικό ναό της Φαραώ, απεικονίζεται σε μία σκηνή μεταφοράς σε πλοίο δύο οβελίσκων για τον Τούθμωση Β΄. Αυτό είναι μία ένδειξη ότι ο Μινμόζε σχετίζεται με την ανέγερση των οβελίσκων αυτών, στην αρχή της βασιλείας της Χατσεψούτ. Επίσης, ο Μινμόζε εμφανίζεται σε αντικείμενα που προέρχονται από τον τάφο KV60 που ανήκε στην ευγενικής καταγωγής Sitre In, που υπήρξε η βασιλική τροφός της Χατσεψούτ και ενταφιάστηκε στην Κοιλάδα των Βασιλέων. Ο Μινμόζε είναι πιθανό να ενταφιάστηκε κοντά στο νεκρικό ναό της Χατσεψούτ στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι. Ο απλός λαξευτός θαλαμοειδής τάφος MMA 59 που έχει βρεθεί εκεί περιείχε ό,τι σώθηκε από μία λάρνακα η οποία ανήκε σε κάποιον που ονομαζόταν Μινμόζε. Ο τάφος αυτός είχε κατασυληθεί ήδη από την αρχαιότητα και επαναχρησιμοποιήθηκε κατά την περίοδο της 21ης Δυναστείας για να ενταφιαστεί η νεαρή ακόλουθος του Άμωνα, Χενουταουί (MMA 59).
Ο Τάφος του Νεφερκαουέτ στο Ελ-Ασασίφ
Όπως και ο τάφος του Μινμόζε που έχει τον κωδικό ΜΜΑ 59, έτσι και ο τάφος του Νεφερκαουέτ με κωδικό ΜΜΑ 729, βρίσκονται στο σχετικό κατάλογο των τάφων του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης, οι οποίοι ανασκάφηκαν από τον Χέρμπερτ Ουίνλοκ. Ο Νεφερκαουέτ ήταν γραφέας και αρχειοφύλακας την περίοδο της Δυναστείας των Τουθμωσιδών. Ο τάφος του βρίσκεται στο Ελ-Ασασίφ κοντά στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι και σε αυτόν ενταφιάστηκαν, εκτός από τον ίδιο, η σύζυγός του η Rennefer, ο γιος του ο Αmunemhet, η κόρη του η Ruiu και ο γαμπρός του ο Bakamun, που στις επιγραφές αναφέρεται ως Baki. Δίπλα στους τάφους αυτούς βρέθηκαν πέντε ακόμη ταφές, οι τέσσερις εξ αυτών παιδικές και μία ενήλικης γυναίκας. Ανήκαν σε φτωχούς συγγενείς ή υπηρέτες και είχαν ενταφιαστεί σε ξύλινες σαρκοφάγους, χωρίς όμως να έχουν μουμιοποιηθεί, όπως συνέβει με τον Νεφερκαουέτ και τα μέλη της οικογενείας του.
Ο Τάφος του Μεκετρέ (ΤΤ280)
μικρογραφία| Σχεδιαστική απεικόνιση της κάτοψης του Τάφου του Μεκετρέ (ΤΤ280) στο Σέιχ Αμπντ ελ-Κούρνα του Ντέιρ ελ-Μπαχάρι. αριστερά|μικρογραφία|177x177εσ| Ένα από τα ξύλινα ομοιώματα του τάφου ΤΤ280: δύο αγαλματίδια, κυνηγός που κρατά πάπιες και ψαράς που ετοιμάζεται να σκοτώσει ένα μεγάλο ψάρι με το καμάκι του, συνόδευαν τον Μεκετρέ στη μεταθανάτια ζωή. Η πρώτη περίπτωση σημαντικού μη - βασιλικού τάφου είναι αυτή του Μεκετρέ (TT280) στη θέση Σεΐχ Αμπντ ελ-Κούρνα του Ντέιρ ελ-Μπαχάρι. Ο Μεκετρέ ήταν θησαυροφύλακας και ανώτατος επιστάτης της βασιλικής περουσίας των Φαραώ Μεντουχοτέπ Β' και Μεντουχοτέπ Γ'. Ο τάφος του είχε συληθεί κατά την αρχαιότητα, αλλά ο Ουίνλοκ, το 1920, ανακάλυψε στο εσωτερικό του έναν ασύλητο θάλαμο που περιείχε αμέτρητα και διαφόρων ειδών ξύλινα πολύχρωμα ταφικά ομοιώματα, τα περισσότερα από τα οποία ήταν ομοιώματα ταφικών λεμβών. Στον ίδιο τάφο κατασκευάστηκε ένας μικρότερος ταφικός θάλαμος όπου ενταφιάστηκε ο Wah, ένας από τους πιστούς βοηθούς του Μεκετρέ. Όταν τα λινά υφάσματα που κάλυπταν τη μούμια του Wah αφαιρέθηκαν, αποκαλύφθηκαν τα κοσμήματά του, που τον συνόδευαν ως κτερίσματα, ανάμεσα σε αυτά το περίφημο ταφικό φυλακτό, ο ασημένιος σκαραβαίος του, ο οποίος φέρει επιγραφή με το όνομα του ίδιου, του άρχοντά του, Μεκετρέ, και επιγραφή που αναφέρει το αξίωμα που είχε ως "επιστάτης των αποθηκευτικών χώρων".
Ο Τάφος του Senenmut (TT71)
μικρογραφία|156x156εσ| Σχεδιαστική απεικόνιση του τάφου του Senenmut (TT71) στο Σέιχ Αμπντ ελ-Κούρνα του Ντέιρ ελ-Μπαχάρι, ο οποίος έχει κάτοψη σε σχήμα "ταυ" (Τ). Η δεύτερη σημαντική ταφή είναι του Σενεμούτ, του αξιωματούχου που είχε αναλάβει την επίβλεψη των εργασιών κατασκευής του νεκρικού ναού της Χατσεψούτ, αλλά και άλλων οικοδομικών έργων της, καθώς και τη διαπαιδαγώγηση της κόρης της, της Neferure. Λόγω της σημαντικής θέσης του στο παλάτι της Χατσεψούτ, του επετράπη να ταφεί κοντά στη βασίλισσα. Ο τάφος του - ΤΤ353 - ξεκίνησε να κατασκευάζεται κοντά στον βασιλικό ναό, αλλά δεν ολοκληρώθηκε. Είχε ιδιαίτερα μεγάλες διαστάσεις, με διαδρόμους μήκους 90μ. περίπου και ανάγλυφες διακοσμήσεις που μερικές παραμένουν ακόμη και μέχρι σήμερα άθικτες. Στον τάφο αυτό βρέθηκαν και επιγραφές με το όνομα του Senenmut.
O Ουίνλοκ, που ανακάλυψε τον τάφο ΤΤ353, μετά την εύρεση του τάφου ΤΤ71, ο οποίος θεωρείται πως είναι και ο πιθανότερος χώρος ταφής του αξιωματούχου, υποστήριζε πως ο Senenmut, ξεκίνησε να κατασκευάζει τον τάφο ΤΤ353 στο βασιλικό συγκρότημα, "εγκαταλείποντας" τον αρχικό τάφο ΤΤ71 που είχε ήδη κτιστεί στο Σέιχ Αμπντ Ελ-Κούρνα. Ο θάνατος όμως της Neferure οδήγησε στον υποβιβασμό του Senenmut και χάνοντας το υψηλό του αξίωμα, ενταφιάστηκε τελικά στον πρώτο τάφο (ΤΤ71), ενώ ο ΤΤ353 παρέμεινε ημιτελής.
Ο τάφος ΤΤ71 έχει κάτοψη σε σχήμα Τ, εντυπωσιακές διαστάσεις και γραπτή διακόσμηση, και είναι βέβαιο ότι ξεχώριζε από τους υπόλοιπους λαξευτούς θαλαμοειδείς τάφους της περιοχής. Οι αποσπασματικά σωζόμενες ζωγραφικές παραστάσεις των τοίχων και της οροφής, ακολουθούν το εικονογραφικό πρότυπο των τάφων της εποχής. Απεικονίζονται σκηνές συμποσίου με τον νεκρό και την οικογένειά του, η εκφορά του νεκρού Senenmut ακολουθούμενη από πομπή προσφορών και ταφικών δώρων, η προετοιμασία του γεύματος προς τιμήν του νεκρού και το λεγόμενο "Ταξίδι προς την Άβυδο", όπου βρισκόταν ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα των αρχαίων Αιγυπτίων, ο ιερός τόπος όπου λατρευόταν ο θεός Όσιρης, και το ταξίδι αυτό συμβόλιζε το πέρασμα του νεκρού στη μεταθανάτια ζωή. Οι τοιχογραφίες αυτές αποτελούν εξαιρετικά δείγματα τέχνης της περιόδου και είναι έργα καλλιτεχνών του βασιλικού ανακτόρου. Στον τάφο ΤΤ71 σε ξεχωριστό θάλαμο, ενταφιάστηκαν και οι γονείς του Senenmut, o Ramose και η Χατνεφέρ (βλ. αγγλ. λήμμα Ramose and Hatnefer).
Και οι δύο τάφοι που συνδέονται με τον αρχιτέκτονα της Χατσεψούτ βανδαλίστηκαν και συλήθηκαν στην αρχαιότητα. Για αυτόν τον λόγο, ο Ουίνλοκ δεν βρήκε μούμια στον τάφο ΤΤ71, αλλά μια αποσπασματικά σωζόμενη σαρκοφάγο. Στον ταφικό θάλαμο της Χατνεφέρ και του Ramose βρέθηκαν τέσσερις σαρκοφάγοι που δεν είναι γνωστό σε ποιους ανήκαν.
Η Αραβική βραβευμένη ταινία "The Night of Counting the Years" (1969)
Η συναρπαστική αραβική ταινία " The Night of Counting the Years", (1969, ονομάζεται επίσης και "Η Μούμια") σε σενάριο και σκηνοθεσία του Shadi Abd Al-Salam, έχει ως θέμα της την αληθινή ιστορία της ανακάλυψης της βασιλικής κρύπτης DB320 στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι, το 1881. Είναι γυρισμένη στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι και τις γύρω περιοχές των αρχαίων Θηβών, με φόντο τα αρχαιολογικά μνημεία, τους ερημικούς λόφους και τον ποταμό Νείλο. Σε αυτήν μπορεί κανείς να δει σκηνές ακόμη και από την ίδια την κρύπτη και τις μούμιες που βρέθηκαν στο εσωτερικό της. Η ταινία θεωρείται ως μία από τις σημαντικότερες αιγυπτιακές ταινίες, αν όχι η πιο σημαντική. Έχει κερδίσει πολλά βραβεία σε διάφορα ευρωπαϊκά φεστιβάλ κινηματογράφου, όμως, δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό. εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|160x160εσ|Αρχαίες Θήβες και η Νεκρόπολή της: [[Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς|Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ η οποία ιδρύθηκε για την Προστασία της Παγκόσμιας Ειρήνης, το 1945.]]
Το Ντέιρ ελ-Μπαχάρι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ
μικρογραφία| Γκίζα: η [[Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας|Σφίγγα και η Πυραμίδα του Φαραώ Χεφρήνου (Khafre, 4η Δυναστεία). Τοποθεσία που προστατεύεται από την ΟΥΝΕΣΚΟ. ]] Η ΟΥΝΕΣΚΟ (Εκπαιδευτική Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών) ιδρύθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1945, ώρα 12:00΄, με βασικό στόχο την εδραίωση της Παγκόσμιας Ειρήνης.
Η Ελλάδα συμμετέχει στην ΟΥΝΕΣΚΟ από τις 4 Νοεμβρίου 1946.
Η Διεθνής Σύμβαση της ΟΥΝΕΣΚΟ που υπογράφηκε στο Παρίσι τον Νοέμβριο του 1972, αποτελεί ένα μεγάλο βήμα για την Προστασία των Μνημείων της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς, τα οποία πρέπει να διαφυλάσσονται για να κληρονομούνται στις επόμενες γενιές.
Οι Αρχαίες Θήβες και η Νεκρόπολή της, όπου ανήκει και το νεκροταφείο του Ντέιρ ελ-Μπαχάρι, αποτελούν τοποθεσία της ΟΥΝΕΣΚΟ από το 1979. Η συμφωνία ένταξης υπογράφηκε στο Κυβερνείο της Κένα. Οι Αρχαίες Θήβες και η Νεκρόπολη είναι μία περιοχή που καλύπτει τα κριτήρια Ι, ΙΙΙ, VI της κατηγορίας C - Πολιτισμοί. αριστερά|μικρογραφία|294x294εσ| Ο ναός του Ραμσή Β΄ στο [[Αμπού Σίμπελ|Άμπου Σίμπελ. Τον έκτισε μετά τις νικηφόρες εκστρατείες του στη Συροπαλαιστίνη. Μνημείο της ΟΥΝΕΣΚΟ. ]] Ένα μνημείο ή μία τοποθεσία για να συμπεριληφθεί στον Κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω κριτήρια:
I : να παριστάνει ένα αριστούργημα της ανθρώπινης δημιουργικής διάνοιας.
II : να δηλώνει σημαντική ανταλλαγή ανθρωπίνων αξιών σε μεγάλο χρονικό διάστημα ή μέσα σε μία πολιτιστική περιοχή του κόσμου που περιλαμβάνει εξελίξεις στην αρχιτεκτονική, στην τεχνολογία, στις μεγάλης σημασίας τέχνες, στον σχεδιασμό πόλεων ή στον σχεδιασμό τοπίων.
III : να αποτελεί μοναδική ή τουλάχιστον εξαιρετική μαρτυρία σε πολιτιστική παράδοση ή σε πολιτισμό που υπάρχει ή που έχει εξαφανιστεί.
IV : να είναι εξαιρετικό δείγμα κάποιου τύπου κτιρίου ή αρχιτεκτονικό ή τεχνολογικό συγκρότημα ή τοπίο που απεικονίζει σημαντικό στάδιο της ανθρώπινης ιστορίας.
V : να αποτελεί εξαιρετικό δείγμα παραδοσιακής ανθρώπινης εγκατάστασης ή χρήσης της γης που είναι αντιπροσωπευτική πολιτισμού (ή πολιτισμών), ειδικώς αν κατέστη ευάλωτη ή βρίσκεται κάτω από την επιρροή οριστικών και αμετάκλητων αλλαγών.
VI : να είναι κατευθείαν ή με τρόπο χειροπιαστό συνδεδεμένο με γεγονότα ή ζωντανές παραδόσεις, με ιδέες ή δοξασίες ή με καλλιτεχνικά ή πνευματικά έργα εξαιρετικής παγκόσμιας σημασίας.
Τα κριτήρια αναθεωρούνται τακτικά από την Επιτροπή της ΟΥΝΕΣΚΟ, ώστε να αντικατοπτρίζουν την ίδια την έννοια της Πολιτιστικής Κληρονομιάς που είναι μια έννοια ζωντανή και διαρκώς εξελίσσεται.
Οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς Παυσανίας, Στράβων και Διόδωρος Σικελιώτης περιέγραψαν τις Θήβες (Βασέτ) ως μία πόλη θαυμάτων και οι πλουσιότεροι κάτοικοι από την άλλη πλευρά της Μεσογείου διακινδύνευαν το ταξίδι μέχρι την Αίγυπτο για να θαυμάσουν τους μεγαλοπρεπείς ναούς, τους εντυπωσιακούς Κολοσσούς του Μέμνονα και την αχανή Νεκρόπολη στην Κοιλάδα των Βασιλέων. αριστερά|μικρογραφία| Το Ραμσείο (Ramesseum) στην περιοχή του Λούξορ. Είναι το ταφικό μνημείο του Φαραώ [[Ραμσής Β΄|Ραμσή Β΄. Αρχαιολογικός χώρος που προστατεύεται από την ΟΥΝΕΣΚΟ. ]] Το Λούξορ, στην ανατολική όχθη του Νείλου, όπου βρίσκονταν οι αρχαίες Θήβες, αποτελεί σήμερα το επιβλητικότερο υπαίθριο μουσείο του κόσμου. Ο Ναός του θεού Άμων-Ρα στο Καρνάκ, ο Ναός του Λούξορ και το Ραμσείο, οι Κολοσσοί του Μέμνονα, η Κοιλάδα των Βασιλέων και των Βασιλισσών και το Ντέιρ ελ-Μπαχάρι αποτελούν μερικά μόνο από τα μνημεία που μπορεί κανείς να θαυμάσει στη νότια ("Άνω") Αίγυπτο. μικρογραφία| Η Πυραμίδα του Φαραώ Χέοπα (Khufu) που ονομάζεται και [[Πυραμίδα του Χέοπα|Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας, έχει ύψος 150μ. περίπου και χρονολογείται στην 4η Δυναστεία του Παλαιού Βασιλείου, μεταξύ 2613 – 2494 π.Χ. Τοποθεσία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. ]] Στη βόρεια ("Κάτω") Αίγυπτο βρίσκεται μία ακόμη μοναδικής σημασίας για τον παγκόσμιο πολιτισμό τοποθεσία της ΟΥΝΕΣΚΟ, η θαυμαστή Μέμφιδα και η Νεκρόπολή της που περιλαμβάνει τις πεδιάδες με τις Πυραμίδες από την Γκίζα μέχρι το Ντασούρ . Η καταγραφή της περιοχής αυτής πραγματοποιήθηκε επίσης το 1979 και με τα ίδια κριτήρια C (I), (III), (VI). Η σχετική συμφωνία υπογράφηκε στο Κυβερνείο της Γκίζας.
Οι δύο παραπάνω τοποθεσίες της ΟΥΝΕΣΚΟ δεν είναι οι μοναδικές στην Αίγυπτο. Τα μνημεία της Νουβίας από το Άμπου Σίμπελ μέχρι τη νήσο Φίλαι συμπεριλήφθηκαν στον κατάλογο της ΟΥΝΕΣΚΟ το ίδιο έτος και με τα ίδια κριτήρια (1979, C - I,III,VI) σε συμφωνία που υπογράφηκε στο Κυβερνείο του Ασουάν. κέντρο|μικρογραφία|611x611εσ| Πανοραμική φωτογραφία της Κοιλάδας των Βασιλέων στη Νεκρόπολη των Θηβών. Τοποθεσία που προστατεύεται από την ΟΥΝΕΣΚΟ.
Τρομοκρατική επίθεση
Στις 17 Νοεμβρίου 1997, στη διάρκεια τρομοκρατικής επίθεσης που προκάλεσαν εξτρεμιστές Ισλαμιστές από το Al-Gama΄a al-Islamiya, στο Ντέιρ ελ-Μπαχάρι σκοτώθηκαν 58 ξένοι τουρίστες και 4 Αιγύπτιοι. Το θλιβερό αυτό γεγονός έμεινε γνωστό ως η Σφαγή του Λούξορ και αποτέλεσε πλήγμα για την οικονομία της περιοχής, καθώς μετά από αυτό σημειώθηκε μείωση των τουριστών που επισκέπτονταν το Deir el-Bahari για να θαυμάσουν τα μνημεία και τον αρχαίο Αιγυπτιακό πολιτισμό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στην Αίγυπτο Κατηγορία:Αρχαία Αίγυπτος Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Αφρική
Στάτιος
Ο Πόπλιος Παπίνιος Στάτιος (Publius Papinius Statius, περ. 45 – περ. 96 μ.Χ.) ήταν Ρωμαίος ποιητής της λεγόμενης «Αργυρής Εποχής» της λατινικής λογοτεχνίας.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Στάτιος γεννήθηκε στη Νάπολη και ήταν γιος μιας οικογένειας ελληνικής καταγωγής από την Καμπανία. Οι γονείς του ήταν φτωχοί αλλά όχι χωρίς διακρίσεις. Ο πατέρας του ποιητή δίδαξε με επιτυχία στη Νάπολη και στη Ρώμη, ανακηρυχθείς πολλές φορές νικητής στους ποιητικούς διαγωνισμούς που αποτελούσαν σημαντικό μέρος της ρωμαϊκής ψυχαγωγίας τα χρόνια της πρώιμης αυτοκρατορίας. Ο Στάτιος έλεγε δημόσια πως ο πατέρας του ήταν στην εποχή του ισάξιός του τόσο στον πεζό λόγο, όσο και στην ποίηση. Πιθανώς ο ποιητής είχε κληρονομήσει ένα μέτριο εισόδημα και επιπλέον έγραφε ποιήματα κατά παραγγελία για πλούσιους πελάτες (όπως οι Silvae i.1, 2, ii.7 και iii.4), αλλά δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι τα έσοδά του από αυτά ήταν ζωτικής σημασίας για αυτόν, παρά την ύπαρξη μιας τέτοιας αναφοράς στην έβδομη Σάτιρα του Γιουβενάλη.
Λίγα γεγονότα από τη ζωή του Στατίου είναι γνωστά. Από παιδί νικούσε σε ποιητικούς διαγωνισμούς, αρκετές φορές στη γενέτειρά του Νάπολη και τρεις φορές στην Άλμπα, όπου μάλιστα πήρε το έπαθλο (ένα χρυσό στέμμα) από το χέρι του ίδιου του αυτοκράτορα Δομιτιανού.
Στον μεγάλο διαγωνισμό του Καπιτωλίου (πιθανότατα στον τρίτο, του 94), ο Στάτιος απέτυχε να κερδίσει το επίζηλο στεφάνι από κλαδί βελανιδιάς. Χωρίς αμφιβολία, η ασυνήθιστη δημοτικότητα της Θηβαΐδας του τον είχε κάνει να θεωρεί τον εαυτό του ως τον κορυφαίο ποιητή της εποχής του, και όταν δεν μπόρεσε να επιβεβαίωσει μια τέτοια φήμη ενώπιον αντιπάλων από όλα τα μέρη της αυτοκρατορίας, θεώρησε την απόφαση των κριτών ως σημάδι πως η εποχή του είχε περάσει πια και αποσύρθηκε στη γενέτειρά του. Σώζεται το ποίημα με το οποίο απευθύνθηκε στη σύζυγό του σε αυτή την περίσταση (Silv. iii.5). Στο ποίημα αυτό υπάρχουν στοιχεία που υπαινίσσονται ότι ο Στάτιος υπέφερε από την απώλεια της εύνοιας του Αυτοκράτορα. Στον πρόλογο του τέταρτου βιβλίου των Silvae υπάρχει αναφορά σε «δυσφημιστές» που απεχθάνονταν το ύφος του, και αυτοί ίσως να είχαν επιτύχει να καθιερώσουν μία νέα μόδα στην ποίηση της αυτοκρατορικής αυλής. Αν έγινε κάτι τέτοιο, θα πρέπει να πείραξε πολύ τον Στάτιο.
Ο Στάτιος φαίνεται να απελάμβανε πολύ τον ρόλο του ποιητή της αυλής. Υμνεί τον Αυτοκράτορα όχι για να εξοφλήσει κάποιο χρέος, αλλά για να δημιουργήσει μια υποχρέωση. Η κολακεία του είναι εξίσου απομακρυσμένη από τον ευγενικό κι εξευμενιστικό τόνο του Κοϊντιλιανού, όσο και από τον άξεστο και έρποντα εξευτελισμό του Μαρτιάλη. Τη διακρίνει το μεγαλόπρεπο ύφος μιας φύσεως που η ίδια είναι υγιής και γενναιόδωρη, αλλά έχει αποδεχθεί το θέμα αυτό και αφήσει πίσω τους ενδοιασμούς. Σε μία από τις προεισαγωγικές επιστολές του, ο Στάτιος διακηρύσσει ότι ποτέ δεν δημοσίευσε κάποιο έργο του χωρίς πρώτα να επικαλεσθεί τη θεότητα του Αυτοκράτορα-θεού.
Ο Μαρτιάλης και ο Στάτιος ήταν αναμφίβολα οι κυρίαρχοι ανάμεσα στους αυτοκρατορικούς κόλακες. Ο ένας ήταν ο μοναδικός σοβαρός αντίζηλος του άλλου. Το πιο ακραίο ίσως δείγμα κολακείας του Στατίου είναι το ποίημα «Η κόμη του Φλαβίου Εαρινού», του ευνοούμενου του Δομιτιανού (Silv. 3.4), ένα από τα πιο αποκρουστικά παραδείγματα αληθινού ποιητικού ταλέντου που βεβηλώνεται για προσωπικές επιδιώξεις. `Ολες οι ενδείξεις συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι ο Στάτιος δεν επεβίωσε του αυτοκράτορά του — ότι στην πραγματικότητα πέθανε λίγο καιρό αφότου εγκατέλειψε τη Ρώμη για να εγκατασταθεί στη Νάπολη. Πέρα από τον αυτοκράτορα και τα «τσιράκια» του, οι φιλίες του Στατίου με άνδρες υψηλά ιστάμενους φαίνεται ότι διατηρούνταν στο επίπεδο του «ίσος προς ίσους». Υπήρξε καθαρά ο ποιητής της κοσμικής κοινωνίας της εποχής του, όσο και ο ποιητής της αυτοκρατορικής αυλής.
Το έργο του
Ως ποιητής, ο Στάτιος υπερέχει σε πολλές πλευρές συγκρινόμενος με τους περισσότερους της εποχής του. Γεννήθηκε με εξαιρετικό ταλέντο και η ποιητική του έκφραση είναι, με όλες της τις αδυναμίες, πλουσιότερη γενικά και λιγότερο πιεσμένη από τον μέσο όρο της «Αργυρής Εποχής» της λατινικής ποιητικής παραγωγής. Οι καλύτερες στιγμές του Στατίου είναι οι περιστασιακοί του στίχοι, οι Silvae, που διαθέτουν τον δικό τους χαρακτήρα και χάρη. Ο τίτλος υποδήλωνε στίχους που συντέθηκαν γρήγορα πάνω σε θέματα της καθημερινότητας.
Ο Στάτιος υπερηφανευόταν για τη δύναμη του αυτοσχεδιασμού του, και δεν φαίνεται απίστευτο το κατόρθωμά του που περιγράφει ο Οράτιος, ότι δηλαδή υπαγόρευσε 200 στίχους σε μία ώρα ενώ στεκόταν στο ένα του πόδι. Ο αυτοσχεδιασμός έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως στην ύστερη Αρχαία Ελλάδα, όπως υποδείχνει ο λόγος του Κικέρωνα για τον ποιητή Αρχία, και οι ποιητικοί διαγωνισμοί που συνηθίζονταν στην πρώιμη αυτοκρατορική περίοδο της Ρώμης συνέτειναν πολύ στη διέγερση αυτής της ικανότητας. Σε αυτή τη συνήθεια οι Silvae οφείλουν τη σχετική τους φρεσκάδα και ελευθερία, μαζί με τη χαλαρή υφή τους και την ανισότητά τους. Αποτελούνται από 32 ποιήματα συγκεντρωμένα σε 5 βιβλία, το καθένα από τα οποία περιέχει μία αφιέρωση υπό τη μορφή «επιστολής». Από τους σχεδόν 4.000 στίχους των ποιημάτων των 5 αυτών βιβλίων, πάνω από τα 5/6 είναι εξάμετροι. Τέσσερα ποιήματα (που περιέχουν περί τους 450 στίχους) είναι γραμμένα σε ενδεκασύλλαβο μέτρο, το «μικρό μέτρο του Κάτουλλου», ενώ υπάρχει μία Αλκαϊκή ωδή και μία Σαπφική.
Τα θέματα των Silvae
Υπάρχει μεγάλη ποικιλία στη θεματολογία των ποιημάτων: 5 ποιήματα στοχεύουν στην κολακεία του αυτοκράτορα και των ευνοουμένων του, 6 είναι θρήνοι για νεκρούς ή παρηγορητικά προς τους επιζώντες συγγενείς.
Υπάρχουν συχνά τάσεις για μια σχεδόν σύγχρονη οικειότητα σε αυτούς τους στίχους και ο άτεκνος Στάτιος έχει εδώ κι εκεί αγγίξει τη χάρη της παιδικής ηλικίας. Το ένα από τα «επικήδεια» (epicedia), αυτό για την Πρίσκιλλα, τη σύζυγο του Αβασκάνθου, απελεύθερου του Δομιτιανού, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για την εικόνα των επίσημων δραστηριοτήτων ενός ανώτερου κρατικού αξιωματούχου που παρουσιάζει.
Μία άλλη ομάδα των Silvae δίνει γραφικές περιγραφές των επαύλεων και των κήπων των φίλων του ποιητή. Σε αυτές έχουμε μία ζωηρή αναπαράσταση του περιβάλλοντος στο οποίο ζούσαν οι μεγαλόσχημοι της πρώιμης αυτοκρατορίας όταν πήγαιναν διακοπές.
Τα υπόλοιπα ποιήματα των Silvae, οι συγχαρητήριες επιφωνήσεις προς φίλους και τα χιουμοριστικά κομμάτια, δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Στο ποίημα Kalendae decembres δίνεται μία κτυπητή περιγραφή των δώρων και της ψυχαγωγίας που προσέφερε ο αυτοκράτορας στον ρωμαϊκό πληθυσμό κατά την εορτή Σατουρνάλια.
Η γενέθλια ωδή του Στατίου προς τιμή του ποιητή Λουκανού διαθέτει, πέρα από τις συνηθισμένες υπερβολές, πολλούς δυνατούς στίχους και δείχνει μεγάλη εκτίμηση προς τους προγενέστερους Λατίνους ποιητές. Η ωδή καταλήγει με μια μεγαλόπρεπη εικόνα: το πνεύμα του Λουκανού υψώνεται μετά τον θάνατό του πάνω στις φτερούγες της δόξας σε χώρους όπου μόνο δυνατές ψυχές μπορούν να ανέλθουν. Από εκεί επιθεωρεί περιφρονητικά τη γη ή ανακλίνει στα Ηλύσια, όταν δεν εξερευνά τον Τάρταρο και ακούει τους θρήνους των ενόχων, τηρώντας τον Νέρωνα, χλομό από την αγωνία καθώς ο εκδικητής πυρσός της μητέρας του αστράφτει μπροστά στα μάτια του. Είναι αξιοσημείωτο πόσο ο Νέρων είχε παραμερισθεί από την αναγνώριση υπό της αυλής της αυτοκρατορικής διαδοχής, έτσι ώστε ο νέος αυτοκράτορας δεν προσβαλλόταν όταν ο «αρχικόλακάς» του μεταχειριζόταν με ασέβεια το όνομα του προκατόχου του.
Επικά ποιήματα
Τα επικά ποιήματα του Στατίου δεν έχαιραν παραδοσιακά της ίδιας εκτιμήσεως από τους φιλολόγους, καθώς σε αυτά ο ποιητής καταφεύγει σε λογοτεχνικές κοινοτοπίες και υψηλό βαθμό μιμητισμού, αλλά αξίζουν μελέτη σε πολλές τους πλευρές. Είναι ο καρπός μακράς και επίπονης προσπάθειας.
Η Θηβαΐδα (λατινικά: Thebais) χρειάσθηκε κατά τον ποιητή 12 χρόνια για τη δημιουργία της, εκτείνεται σε 12 βιβλία και έχει ως θέμα την παλαιά μυθολογία των Θηβών — τον θανάσιμο αγώνα των Θηβαίων αδελφών. Η Θηβαΐδα είναι το μόνο ρωμαϊκό επικό ποίημα που σώζεται ολόκληρο. Σώζεται επίσης ένα απόσπασμα από την Αχιλληίδα (ένα βιβλίο και μέρος ενός δεύτερου), «ένα πιο ποικιλόμορφο και χαρίεν έργο από ό,τι θα μπορούσε να φαντασθεί ένας αναγνώστης της Θηβαΐδας, ίσως η πλέον ελκυστική προσέγγιση στον μιμητικό και επαγγελματία ποιητή.»
Το καλύτερο κείμενο που έχουμε για αμφότερα τα έπη προέρχεται από το χειρόγραφο του 9ου αιώνα Codex Puteaneus του Αββαείου του Corbie, σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας (BN 8051).
Ο Στάτιος χειρίζεται τα θέματά του με θάρρος και ελευθερία που έρχονται σε ευχάριστη αντίθεση με τη δειλή προσκόλληση στην παράδοση του Σιλίου και τον άκαμπτο σχολαστικισμό του Φλάκκου. Το λεξιλόγιο του Στατίου είναι εμφανώς πλούσιο και ο ποιητής δείχνει τόλμη, συχνά με επιτυχία, στη χρήση των λέξεων και των μεταφορών. Ταυτόχρονα όμως καταφεύγει σε ορισμένα λογοτεχνικά «κόλπα» με ενοχλητική συχνότητα, ιδίως στην παρήχηση και τον μυθολογικό υπαινιγμό, του οποίου γίνεται κακή χρήση: Τα πιο γνωστά πρόσωπα και τόποι περιγράφονται με επίθετα ή περιφράσεις που αντλούνται από κάποια απόμακρη σύνδεση με τη μυθολογία, έτσι ώστε κάποια χωρία να είναι τόσο δυσνόητα όσο και ο Ηράκλειτος.
Ο Στάτιος στη νεότερη λογοτεχνία
Ο κορυφαίος κλασικός Ιταλός ποιητής Δάντης αναφέρει τον Στάτιο στο έργο του De vulgari eloquentia μαζί με τους Οβίδιο, Βιργίλιο and Λουκανό ως τους 4 regulati poetae (ii, vi, 7). Κυρίως όμως στη Θεία Κωμωδία του Δάντη ο συγγραφέας και ο Βιργίλιος ως ήρωες του έργου συναντιούνται με τον Στάτιο καθώς αφήνουν το πέμπτο επίπεδο (των φιλάργυρων και των ασώτων) και εισέρχονται στο έκτο (των λαίμαργων). Η λύτρωση του Στατίου ακούγεται στην Ωδή 20 (το βουνό τρέμει), οπότε στην Ωδή 21 ακολουθεί τους Δάντη και Βιργίλιο. Ταξιδεύει μαζί τους στο Καθαρτήριο όρος και μένει με τον Δάντη αφού ο Βιργίλιος έχει επιστρέψει στην Κόλαση. Ο Στάτιος αναφέρεται για τελευταία φορά στην Ωδή 33, πράγμα που τον καθιστά έναν από τα επί μακρότερο αναφερόμενα πρόσωπα του έργου, τέταρτο μετά τους Δάντη, Βιργίλιο και Βεατρίκη. Δεν αναφέρεται στην ενότητα του Παραδείσου, παρότι θα πρέπει να ανεβαίνει εκεί, όπως ο Δάντης. Ο Δάντης ισχυρίζεται ότι ο Στάτιος είχε μυστικά ασπασθεί τον Χριστιανισμό ως αποτέλεσμα της αναγνώσεως έργων του Βιργιλίου. Αυτό το γεγονός δεν καταγράφεται σε κάποια ιστορική πηγή.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Στατιος
Προθόωνας
Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Προθόωνας (Προθόων) είναι γνωστός ένας Τρώας πολεμιστής, που έλαβε μέρος στον Τρωικό Πόλεμο και σκοτώθηκε σε αυτόν μαζί με τον συμπολεμιστή του Περιφήτη από τον Τεύκρο, όπως αναφέρεται στην Ιλιάδα του Ομήρου (ραψωδία Ξ, στίχος 515).
Σαιντ-Μαρί-λα-Μερ
Το Σαιντ-Μαρί-λα-Μερ (γαλλικά: Sainte-Marie-la-Mer, καταλανικά: Santa Maria la Mar) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό των Ανατολικών Πυρηναίων, στη διοικητική περιοχή της Οξιτανίας.
Προθόωνας
Πηγές
Προθοωνας
Σαιντ-Μαρί-λα-Μερ
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Σαιν-Μαρινουά (γαλλικά: Saint-Marinois).
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες των Ανατολικών Πυρηναίων
Χεσεντερλί
Παραπομπές
Κατηγορία:Κατοικημένες περιοχές στην Επαρχία Γκορανμπόι
Αλεξάντερ Σοκούροφ
Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1951 στο χωριό Podorvikha της ΕΣΣΔ. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Gorky και μεταπτυχιακές σπουδές στη σκηνοθεσία στο VGIK State Cinema School. Είναι επικριτής της κυβέρνησης του Βλαντίμιρ Πούτιν και γι' αυτόν τον λόγο πολλές από τις ταινίες του δεν είναι ρώσικες παραγωγές.
Σκηνοθέτης
Με τη συστατική επιστολή του μεγάλου Ρώσου σκηνοθέτη Αντρέι Ταρκόφσκι, ο Σοκούροφ προσλαμβάνεται το 1980 στα στούντιο της Lenfilm και ξεκινά η καριέρα του. Έχει γυρίσει ταινίες μεγάλου μήκους, μικρού μήκους και ντοκιμαντέρ.
Στις ταινίες του πραγματεύεται την εξουσία, τα ανθρώπινα πάθη και τις αδυναμίες. Τα θέματα αυτά αποτυπώνονται ιδιαιτέρως στην τετραλογία της εξουσίας, η οποία αποτελείται από τις εξής ταινίες: Μολώχ, Φάουστ, Ταύρος και Ο ήλιος.
Το 2011 βραβεύτηκε με τον Χρυσό Λέοντα για την ταινία Φάουστ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ρώσοι σκηνοθέτες κινηματογράφου Κατηγορία:Σοβιετικοί σκηνοθέτες κινηματογράφου
Αλισκιρένη
Η Αλισκιρένη είναι το πρώτο σε μια κατηγορία φαρμάκων που ονομάζονται άμεσοι αναστολείς ρενίνης. Χρησιμοποιείται για την ιδιοπαθή υπέρταση. Αν και χρησιμοποιείται για την υψηλή αρτηριακή πίεση, άλλα καλύτερα μελετημένα φάρμακα συνιστώνται συνήθως εξαιτίας ανησυχιών για υψηλότερες παρενέργειες και λιγότερες ενδείξεις οφέλους.
Ως αποτέλεσμα, το 2012:
Η Αλισκιρένη αναπτύχθηκε από κοινού από τις ελβετικές φαρμακευτικές εταιρείες Novartis και Speedel.
Ιατρικές χρήσεις
Χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση της υψηλής αρτηριακής πίεσης (υπέρτασης), συνήθως όμως συνιστώνται άλλα καλύτερα μελετημένα φάρμακα. Το ακαδημαϊκό περιοδικό Prescrire έχει δηλώσει ότι η αλισκιρένη είναι δυνητικά περισσότερο επιβλαβής παρά ωφέλιμη και, ως εκ τούτου, την κατατάσσει ως φάρμακο προς αποφυγή (από το 2014).
Μηχανισμός δράσης
Η αλισκιρένη είναι ανταγωνιστής της ρενίνης. Η ρενίνη, το πρώτο ένζυμο στο σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης, παίζει ρόλο στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης. Διασπά το αγγειοτενσινογόνο σε αγγειοτενσίνη Ι, η οποία με τη σειρά της μετατρέπεται από το μετατρεπτικό ένζυμο της αγγειοτενσίνης (ΜΕΑ) σε αγγειοτενσίνη II. Η αγγειοτενσίνη II έχει τόσο άμεσες όσο και έμμεσες επιδράσεις στην αρτηριακή πίεση. Προκαλεί άμεσα συστολή των λείων μυών των αρτηριών, οδηγώντας σε αγγειοσυστολή και αυξημένη αρτηριακή πίεση. Η αγγειοτενσίνη ΙΙ διεγείρει επίσης την παραγωγή αλδοστερόνης από τον φλοιό των επινεφριδίων, η οποία αναγκάζει τα σωληνάρια των νεφρών να αυξάνουν την επαναρρόφηση του νατρίου, με το νερό να ακολουθεί, αυξάνοντας έτσι τον όγκο του πλάσματος και συνεπώς την αρτηριακή πίεση. Η αλισκιρένη συνδέεται με τη θέση δέσμευσης S3bp της ρενίνης, απαραίτητη για τη δράση της. Η δέσμευση σε αυτόν τον θύλακα αποτρέπει τη μετατροπή του αγγειοτενσινογόνου σε αγγειοτενσίνη Ι. Η αλισκιρένη είναι επίσης διαθέσιμη ως θεραπεία συνδυασμού με υδροχλωροθειαζίδη.
Χημεία
Η χημική ονομασία για την αλισκιρένη είναι (2 S,4S,5S,7S)-5-αμινο-N-(2-καρβαμοϋλ-2-μεθυλπροπυλ)-4-υδροξυ-2-ισοπροπυλ-7-[4-μεθοξυ-3- (3-μεθοξυπροποξυ)βενζυλ]-8-μεθυλενοναμίδιο.
Το σκεπτικό για το σχεδιασμό
Πολλά φάρμακα ελέγχουν την αρτηριακή πίεση παρεμβαίνοντας στην αγγειοτενσίνη ή την αλδοστερόνη. Ωστόσο, όταν αυτά τα φάρμακα χρησιμοποιούνται χρόνια, το σώμα αυξάνει την παραγωγή ρενίνης, η οποία ανεβάζει ξανά την αρτηριακή πίεση. Ως εκ τούτου, οι φαρμακολόγοι έχουν αναζητήσει ένα φάρμακο για την άμεση αναστολή της ρενίνης. Η αλισκιρένη είναι το πρώτο φάρμακο που το κάνει.
Φιλελεύθερη–Εθνική Συμμαχία
Η Φιλελεύθερη–Εθνική Συμμαχία (Liberal–National Coalition), κοινώς γνωστή ως Κοαλίσιον (Coalition), είναι μια κεντροδεξιά συμμαχία δύο μεγάλων συντηρητικών κομμάτων στην Αυστραλία: το Φιλελεύθερο Κόμμα και το Εθνικό Κόμμα.