cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Γαρδένια
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ερυθροδανοειδή Κατηγορία:Καλλωπιστικά φυτά Κατηγορία:Αρωματικά φυτά Κατηγορία:Άνθη Κατηγορία:Χλωρίδα της Ασίας Κατηγορία:Χλωρίδα της Αφρικής Κατηγορία:Θάμνοι
Βιργινάλι
thumb|right|220px|[[Γιοχάνες Βερμέερ, μάθημα μουσικής (1662-1665), Βασιλική συλλογή, Λονδίνο .]]
Το βιργινάλι ή βιργινάλιο, από την ονομασία του (λατ. Virgula, αγγλ. Virginal= Παρθένια), είναι ένα είδος Τσέμπαλου πληκτροφόρου και χορδόφωνου. thumb|right|220px|Φλαμανδικό βιργινάλι, [[Μουσείο της Μουσικής (Παρίσι)|Μουσείο της μουσικής, Παρίσι.]]
Υπήρξε ιδιαίτερα δημοφιλές στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια της όψιμης Αναγέννησης και στις αρχές του Μπαρόκ. Κίνησε το ενδιαφέρον και των ζωγράφων εκείνης της εποχής, ιδιαίτερα του Βερμέερ που απαθανάτισε μια σειρά σκηνών με κεντρικό θέμα το βιργινάλι.
Στους συνθέτες που έγραψαν για βιργινάλιο ή τα έργα τους ερμηνεύονται συχνά σε αυτό περιλαμβάνονται οι:
Υπουργείο Γεωργίας
Με το όνομα Υπουργείο Γεωργίας αναφέρονται κρατικοί οργανισμοί με αντικείμενο τη γεωργία.
Στην Ελλάδα:
Κοστούρινο
thumb|280px|Το χωριό Κοστούρινο του Βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας, εν έτει 1931 Το Κοστούρινο (σλαβ.: Костурино) είναι χωριό στον Δήμο Στρώμνιτσας της Βόρειας Μακεδονίας. Παλαιότερα ήταν μέρος του Δήμου Κούκλις.
Το χωριό και τα όρη γύρω του ήταν το σκηνικό της Μάχης του Κοστούρινο μεταξύ Βουλγάρων και Ιρλανδών τον Δεκέμβριο του 1915.
Δημογραφικά στοιχεία
Σύμφωνα με την απογραφή του 2002, το χωριό είχε συνολικά 1.280 κατοίκους. Οι εθνότητες του χωριού περιλαμβάνουν:
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά της Βόρειας Μακεδονίας
Σκεπαστό όρος
Το Σκεπαστό ή και Σκεπαστός είναι βουνό της Αχαΐας. Το υψηλότερο σημείο του βρίσκεται σε υψόμετρο 1.573 μέτρων.
Τοποθεσία
Ο κύριος όγκος του βουνού εκτείνεται στην ενδοχώρα της Αχαΐας, ανατολικά-βορειοανατολικά των χαμηλών βουνών Κρανιά και Ψηλή Ράχη καθώς και του φαραγγιού που σχηματίζει ο Μανεσαίικος ποταμός, βόρεια-βορειοδυτικά της κωμόπολης των Καλαβρύτων, δυτικά του Κερυνίτη ποταμού και του όρους Προφήτης Ηλίας, νότια του Κλωκού, και νοτιοδυτικά του Ρούσκιου.
Στις βόρειες παρυφές του βουνού και των παραφυάδων του βρίσκονται το χωριό Βάλτα και ο μικρός οικισμός Σπαρτινού, στις δυτικές οι Κορφές, οι Πετσάκοι, ο συνοικισμός Φαμελίτικα, το Δροσάτο και η Γουμένισσα, στις νότιες το ομώνυμο χωριό Σκεπαστό και ο οικισμός Αυλώνας.
Παλαιότερα εθεωρείτο διακλάδωση του Κερύνειου όρους, όπως και η κορυφή του "Αγίου Αθανασίου" πάνω από το χωριό Σκεπαστό (Βυσωκά) που ανήκει στον ευρύτερο ορεινό όγκο του βουνού. Σήμερα ωστόσο επικρατεί η άποψη ότι μόνο ο ορεινός όγκος Σκεπαστού – Προφήτη Ηλία επικαλείτο στην αρχαιότητα «Κερύνεια».
Σκάνδαλο Siemens στην Ελλάδα
thumb|right|300px|Λογότυπο της Siemens Το σκάνδαλο Siemens στην Ελλάδα είναι μια υπόθεση που αφορά σε ενδεχόμενο χρηματισμό Ελλήνων πολιτικών και στελεχών δημόσιων οργανισμών, όπως ο ΟΤΕ, από τη γερμανική εταιρεία Siemens, σχετιζόμενο με συμβάσεις προμήθειας υλικών, υπηρεσιών και συστημάτων στο Ελληνικό Δημόσιο. Η υπόθεση ερευνάται από το 2008, τόσο από την ελληνική Δικαιοσύνη, όσο και από μια εξεταστική επιτροπή του Ελληνικού Κοινοβουλίου, σε συνεργασία με τις γερμανικές δικαστικές αρχές του Μονάχου. Η δίκη για τα μαύρα ταμεία της Siemens ξεκίνησε στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων τον Φεβρουάριο του 2017, 11 χρόνια μετά την έναρξη της έρευνας στην Ελλάδα, με συνολικά 64 κατηγορούμενους, Έλληνες και Γερμανούς, μεταξύ των οποίων πρώην στελέχη της Siemens Ελλάδας, πρώην στελέχη της μητρικής εταιρίας αλλά και στελέχη του ΟΤΕ που φέρονται ως αποδέκτες μαύρου χρήματος.
Ελληνική Δικαιοσύνη
Από την πλευρά της ελληνικής Δικαιοσύνης, με την υπόθεση έχουν ασχοληθεί:
Εξεταστική επιτροπή
Τον Φεβρουάριο του 2010 συστάθηκε εξεταστική επιτροπή του ελληνικού Κοινοβουλίου, αποτελούμενη από 19 βουλευτές από όλα τα κόμματα. Πρόεδρος της επιτροπής είναι ο βουλευτής ΠΑΣΟΚ Σήφης Βαληράκης.
Οι εργασίες της επιτροπής παρατάθηκαν αρχικά ως τις 30 Ιουνίου 2010, καθώς "προκύπτουν ενδείξεις εμπλοκής πολιτικών προσώπων, αλλά και ευθύνες για τις δικαστικές αρχές". Μετά από άλλη μια παράταση, τελικά οι δραστηριότητες της Εξεταστικής Επιτροπής φαίνεται ότι θα λήξουν στα τέλη Σεπτεμβρίου 2010.
Μάρτυρες
Στην επιτροπή έχουν καταθέσει μέχρι στιγμής:
Στελέχη της Siemens
Τα χρήματα φαίνεται να διοχετεύτηκαν από κρυφά ταμεία της Siemens και μέσω υπεράκτιων (offshore) εταιρειών να έφταναν στους τελικούς αποδέκτες τους. Ο κύριος διαχειριστής των χρημάτων αυτών φαίνεται να είναι ο τότε διευθύνων σύμβουλος της Siemens Ελλάδος, Μιχάλης Χριστοφοράκος, καθώς και ο πρώην διευθυντής τηλεπικοινωνιών της Siemens Ελλάδος, Πρόδρομος Μαυρίδης.
Ο Χριστοφοράκος διέφυγε στη Γερμανία στις 15 Δεκεμβρίου 2007 και δικάστηκε από τη γερμανική Δικαιοσύνη, ενώ εντάλματα έκδοσής του στην Ελλάδα απορρίφθηκαν από τη γερμανική Δικαιοσύνη.
Αποδέκτες των χρημάτων
Μέχρι στιγμής τα παρακάτω πρόσωπα έχουν ομολογήσει τη λήψη χρημάτων από τα ταμεία της Siemens:
Συμβάσεις Siemens-Δημοσίου
Από τη δεκαετία του '90 ως σήμερα κάποιες από τις σημαντικότερες συμβάσεις μεταξύ Siemens Ελλάς και ελληνικού δημοσίου είναι οι παρακάτω:
Παραπομπές
Κατηγορία:Ελληνικά πολιτικά σκάνδαλα Κατηγορία:Ελληνογερμανικές σχέσεις Κατηγορία:2008 Siemens Κατηγορία:Πολυεθνικές εταιρείες
Μέτκοβιτς
Το Μέτκοβιτς (κροατικά: Metković) είναι πόλη της επαρχίας Ντουμπρόβνικ-Νέρετβα, στη νοτιοανατολική Κροατία. Είναι κτισμένο στις όχθες του ποταμού Νερέτβα, κοντά στα σύνορα με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Ο δήμος έχει 16.788 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, από τους οποίους οι 15.329 κατοίκους στην πόλη του Μέτκοβιτς.
Ιστορία
Στη θέση του χωριού Βιντ, κοντά στο Μέτκοβιτς, βρισκόταν η αρχαία πόλη Ναρώνα, σημαντικός εμπορικός σταθμός των Ρωμαίων, μετά την νίκη τους στου Ιλλυρικούς πολέμους επί της Δαορσώνας, πρωτεύουσας των Δαούρσιων, η οποία βρίσκεται κοντά στο σημερινό Στόλακ, στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Η πόλη συνέχιζε να ακμάζει μέχρι τον 3ο αιώνα μ.Χ., οπότε και άρχισε η εγκατάλειψή της, ιδίως μετά από ένα ισχυρό σεισμό τον 4ο αιώνα. Με την άφιξη των Σλαβονικών φυλών, η Ναρώνα εγκαταλείφθηκε και καλύφθηκε από υλικά που έφερε ο ποταμός Νερέτβα.
Η παλαιότερη αναφορά στο Μέτκοβιτς γίνεται σε έγγραφο του 1422, όπου αναφέρεται ως αγροτικό χωριό. Παρέμεινε έτσι μέχρι τον 19ο αιώνα, οπότε και οι Αυστριακοί άρχοντες της περιοχής έκτισαν στο Μέτκοβιτς ταχυδρομικό γραφείο και σχολείο και παράλληλα αυξήθηκε το εμπόριο με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, οδηγώντας την πόλη σε ακμή. Η πόλη ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, στο Σαντζάκι της Ερζεγοβίνης από το 1494 μέχρι το 1685 και στη συνέχεια πέρασε στην κατοχή της Δημοκρατίας της Βενετίας μέχρι το 1797, οπότε και πέρασε για σύντομο χρονικό διάστημα στους Γάλλους και το 1815 στους Αψβούργους. Η ανάπτυξή της συνέχισε και μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατά τη διάρκεια του Β΄ΠΠ η πόλη βομβαρδίστηκε από τις συμμαχικές δυνάμεις.
Παραπομπές
κατηγορία:Πόλεις της Κροατίας
Βιτάλε Καντιάνο
Ο Βιτάλε Καντιάνο (Ιταλικά : Vitale Candiano, πέθανε το 979), 24ος Δόγης της Βενετίας (978 - 979) και τελευταίος Δόγης από την Οικογένεια Καντιάνο ήταν γιος του 22ου δόγη Πιέτρο Δ΄ Καντιάνο από την πρώτη του σύζυγο Γιοβανίτσια Καντιάνο. Ο πατέρας του και ο μικρότερος ετεροθαλής αδελφός του Πιέτρο Ε΄ σκοτώθηκαν σε επανάσταση με εμπρησμό (976). Εξελέγη από την Συνέλευση Δόγης της Βενετίας αφού είχε δραπετεύσει στην Σαξονία όταν έγινε η επανάσταση εναντίον του πατέρα του, ο προκάτοχος του Πιέτρο Α΄ Ορσεόλο εγκατέλειψε την Βενετία για να γίνει μοναχός. Παραιτήθηκε ύστερα από 14 μήνες και τον διαδέχτηκε ο σύζυγος της ανιψιάς του. Η κόρη του Μαρία παντρεύτηκε τον Πιέτρο Β΄ Ορσεόλο.
Οι σχέσεις ανάμεσα στην Βενετία και την δύση ήταν άστατες, οι κάτοικοι της Βενετίας εξεγέρθηκαν και δολοφόνησαν τον Πιέτρο Δ΄ Καντιάνο που ήταν δεσποτικός ηγεμόνας αλλά τον υποστήριζε ο Όθων Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, με τον δεύτερο γάμο του απέκτησε δεσμούς με τον αυτοκράτορα και τον βασιλιά της Ιταλίας. Σε 14 μήνες μετά την εκλογή του ο Βιτάλε Καντιάνο παραιτήθηκε για λόγους υγείας, αποσύρθηκε στην μονή του Αγίου Ιλαρίωνος, πέθανε μόλις τέσσερις μέρες αργότερα και τάφηκε εκεί.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Δόγηδες της Βενετίας Κατηγορία:Οικογένεια Καντιάνο
Δομήνικος Θεοτοκόπουλος
Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (Ηράκλειο Κρήτης, 1 Οκτωβρίου 1541 – Τολέδο, 7 Απριλίου 1614), γνωστός επίσης με τo ισπανικό προσωνύμιο El Greco, που σημαίνει Ο Έλληνας, ήταν Κρητικός ζωγράφος, γλύπτης και αρχιτέκτονας της ισπανικής Αναγέννησης. Έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μακριά από την Ελλάδα, δημιουργώντας τα περισσότερα έργα του στην Ιταλία και στην Ισπανία. Εκπαιδεύτηκε αρχικά ως Αγιογράφος στο Ηράκλειο, που αποτελούσε τότε τμήμα της ενετικής επικράτειας, και αργότερα ταξίδεψε στη Βενετία. Στην Ιταλία επηρεάστηκε από τους μεγαλύτερους δασκάλους της ιταλικής τέχνης, όπως τον Τιντορέττο και τον Τιτσιάνο, του οποίου υπήρξε μαθητής, υιοθετώντας στοιχεία από τον μανιερισμό. Το 1577 εγκαταστάθηκε στο Τολέδο, όπου έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του και ολοκλήρωσε ορισμένα από τα πιο γνωστά έργα του.
Υφολογικά, η τεχνοτροπία του Ελ Γκρέκο θεωρείται έκφραση της Βενετικής Σχολής και του μανιερισμού όπως αυτός διαμορφώθηκε στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Παράλληλα χαρακτηρίζεται από προσωπικά στοιχεία, προϊόντα της τάσης του για πρωτοτυπία, τα οποία όμως δεν βρήκαν μιμητές στην εποχή του, γεγονός που δεν ευνόησε και τη συνέχειά τους. Η μπαρόκ τεχνοτροπία που εκτόπισε τον μανιερισμό, αλλά και τα αμέσως μεταγενέστερα καλλιτεχνικά ρεύματα που δεν αντιμετώπισαν ευμενώς το ύφος του και είχαν ως αποτέλεσμα να αγνοηθεί το έργο του Γκρέκο τους επόμενους αιώνες. Στη διάρκεια του 20ού αιώνα, αναγνωρίστηκε ως πρόδρομος της μοντέρνας τέχνης που αξιοποίησε στοιχεία της Ανατολικής και Δυτικής παράδοσης, και το έργο του επανεκτιμήθηκε, διατηρώντας μέχρι σήμερα δεσπόζουσα θέση ανάμεσα στους μείζονες ζωγράφους όλων των εποχών
Νεανικά χρόνια
Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος γεννήθηκε πιθανότατα το 1541 στον Χάνδακα, το σημερινό Ηράκλειο της Κρήτης, την εποχή της Βενετοκρατίας. Η ημερομηνία γέννησης του προκύπτει όχι από κάποιο επίσημο έγγραφο της εποχής αλλά με βάση μία ιδιόχειρη σημείωση του, σύμφωνα με την οποία το 1606 ήταν 65 ετών. Ο πατέρας του, Γεώργιος Θεοτοκόπουλος, ήταν φοροσυλλέκτης και έμπορος. Για τη μητέρα του δεν υπάρχουν πληροφορίες, ενώ άγνωστη παραμένει και η ταυτότητα μίας ενδεχόμενης πρώτης, Ελληνίδας συζύγου του. Είχε έναν μεγαλύτερο αδελφό, τον Μανούσο Θεοτοκόπουλο (1531-1604), ο οποίος ακολούθησε το επάγγελμα του πατέρα τους.
Ο Θεοτοκόπουλος εκπαιδεύτηκε ως Αγιογράφος, γεγονός που πιστοποιείται από ένα δημόσιο έγγραφο του 1563, ενώ θα πρέπει να μελέτησε από νεαρή ηλικία την αρχαία ελληνική και κλασική γραμματεία, κρίνοντας από την πλούσια βιβλιοθήκη που κληροδότησε μετά τον θάνατό του, ο υιός του. Το όνομα του πρώτου δασκάλου του δεν είναι γνωστό, αν και το όνομα του Ιωάννη Γριπιώτη (1516-1569) έχει προταθεί. Στην Κρήτη, που από το 1211 αποτελούσε μέρος της ενετικής επικράτειας, οι ζωγράφοι και οι αγιογράφοι συνδύαζαν το βυζαντινό ιδίωμα με τις Δυτικές επιρροές, φιλοτεχνώντας φορητές κυρίως εικόνες και διαμορφώνοντας τη λεγόμενη Κρητική Σχολή. Στον Χάνδακα εργάζονταν κατά τον 16ο αιώνα περίπου διακόσιοι ζωγράφοι, οργανωμένοι σε συντεχνίες σύμφωνα με τα ιταλικά πρότυπα. Ο Θεοτοκόπουλος εξοικειώθηκε από νωρίς με έργα καλλιτεχνών της Αναγέννησης που κυκλοφορούσαν στη βενετοκρατούμενη Κρήτη και από το 1563 εξασκούσε επίσημα το επάγγελμα του ζωγράφου. Η πληροφορία αυτή εκμαιεύεται από μία αναφορά στο όνομά του σε επίσημο έγγραφο της εποχής, στην οποία περιγράφεται ως δάσκαλος (maestro Domenigo). Μία από τις πρώτες πληροφορίες που διαθέτουμε για κάποιο έργο του προέρχεται επίσης από άλλο έγγραφο του 1566, σύμφωνα με το οποίο δόθηκε στον Θεοτοκόπουλο άδεια για να πουλήσει με λαχνό μία εικόνα που εκτιμήθηκε στα 70 δουκάτα, ποσό ιδιαίτερα σημαντικό για την εποχή και ειδικότερα για έναν νέο καλλιτέχνη.
Με δεδομένο πως στην εποχή του συνυπήρχαν στην Κρήτη Ορθόδοξοι και Καθολικοί, παραμένει αμφιλεγόμενο σε ποιο από τα δόγματα αυτά ανήκε η οικογένειά του. Θεωρείται πιθανότερο πως ήταν ορθόδοξη, εκδοχή που στηρίζεται σε μελέτες αρχειακών και νομικών εγγράφων, σύμφωνα με τις οποίες ένας θείος του ήταν ορθόδοξος ιερέας, ενώ το όνομα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου δεν καταγράφεται στα αρχεία των βαφτίσεων της Καθολικής Εκκλησίας στην Κρήτη. Διαφορετικές πηγές κάνουν επίσης λόγο για πιθανή καταγωγή του από καθολική οικογένεια. Ορισμένοι μελετητές εκτιμούν πως ο Θεοτοκόπουλος ασπάστηκε αργότερα το καθολικό δόγμα, λαμβάνοντας υπόψη τη διαθήκη του, στην οποία ανέφερε πως υπήρξε «πιστός Καθολικός». Η διαθήκη αυτή έχει αμφισβητηθεί, συνυπολογίζοντας την υποχρέωσή του να τη συντάξει σύμφωνα με τις επιταγές της Ιεράς Εξέτασης.
Ιταλία
Με δεδομένο πως η Κρήτη ανήκε στην επικράτεια της Δημοκρατίας της Βενετίας, ήταν φυσιολογική η εγκατάστασή του στη Βενετία για τη συνέχιση των σπουδών του. Η ακριβής χρονολογία άφιξής του δεν είναι γνωστή, ωστόσο εκτιμάται πως εγκατέλειψε την Κρήτη το 1567. Έζησε στη Βενετία περίπου μέχρι το 1570 επιχειρώντας να ακολουθήσει τα πρότυπα των καλλιτεχνών που κυριαρχούσαν στην καλλιτεχνική ζωή της πόλης, μεταξύ αυτών ο Τιτσιάνο και ο Τιντορέττο. Την ίδια περίοδο υιοθέτησε την τεχνική της ελαιογραφίας, ζωγραφίζοντας πλέον σε μουσαμά και εγκαταλείποντας το ξύλο. Ένα από τα έργα που αποτυπώνουν τη μετάβαση του Θεοτοκόπουλου από το Βυζαντινό στο Δυτικό ιδίωμα είναι το Τρίπτυχο της Μοντένα (π. 1560-1565), το οποίο περιλαμβάνει στοιχεία εμφανώς εμπνευσμένα από τα πρότυπα που κυριαρχούσαν στην Ιταλία, συνυφασμένα με θέματα επηρεασμένα από την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα.
left|thumb|Προσωπογραφία του Τζούλιο Κλόβιο, λάδι σε μουσαμά, 58x56 εκ., Νάπολη, [[Εθνικό Μουσείο Καποντιμόντε]] thumb|Τρίπτυχο της Μόντενα (κύρια όψη), περ. 1560-65, Τέμπερα σε ξύλο, 37 x 23,8 εκ. (μεσαίο φύλλο), 24 x 18 εκ. (πλάγια φύλλα), Μόντενα, Γκαλέρια Εστένσε. Το τρίπτυχο περιείχε στην κύρια όψη τρεις σκηνές, τη Στέψη του χριστιανού ιππότη, την Προσκύνηση των ποιμένων και τη Βάπτιση του Χριστού. Στην πίσω όψη ο Γκρέκο φιλοτέχνησε μία Άποψη του [[Σινά (όρος)|Όρους Σινά (παραλλαγή χαρακτικού του Giovanni Battista Fontana), τον Ευαγγελισμό και την Επίπληξη προς τον Αδάμ και την Εύα. Τα τοπία που ζωγράφισε πάνω στο ξύλο με φωτεινά χρώματα παραπέμπουν σε έργα των Βενετσιάνων Δασκάλων. ]] Το 1570 βρέθηκε στη Ρώμη, γεγονός που μας αποκαλύπτεται από σχετική επιστολή του ζωγράφου Τζούλιο Κλόβιο, μέσα από την οποία συστήνει τον Θεοτoκόπουλο στον προστάτη του, καρδινάλιο Αλεσάντρο Φαρνέζε, περιγράφοντάς τον ως έναν «νεαρό από τον Χάνδακα, μαθητή του Τιτσιάνο» και «σπάνιο ταλέντο στη ζωγραφική». Πιθανά προκειμένου να ανταποδώσει την εξυπηρέτηση, ο Ελ Γκρέκο δημιούργησε μία ημίσωμη προσωπογραφία του Κλόβιο, η οποία αποτελεί και την παλαιότερη προσωπογραφία του που διασώζεται μέχρι σήμερα. Στη Ρώμη, ο Θεοτοκόπουλος, όπως και άλλοι διακεκριμένοι ζωγράφοι, ήρθε αντιμέτωπος με τον σκληρό ανταγωνισμό που επικρατούσε την εποχή εκείνη, την ίδια στιγμή που δέσποζε η παρουσία του Τιτσιάνο και εξακολουθούσε να ασκεί επίδραση το έργο του Μιχαήλ Άγγελου, έξι χρόνια μετά τον θάνατό του. Η σχέση του Γκρέκο με το έργο του τελευταίου παραμένει αμφιλεγόμενη. Σύμφωνα με μία ανεκδοτολογική αναφορά που δεν επιβεβαιώνεται, πρότεινε στον πάπα Πίο Ε' να φιλοτεχνήσει πάνω στη Δευτέρα Παρουσία του Μιχαήλ Άγγελου, έργο με το οποίο είχε διακοσμήσει την Καπέλα Σιξτίνα. Όταν αργότερα του ζητήθηκε να εκφέρει την άποψή του για τον Μιχαήλ Άγγελο, ο Θεοτοκόπουλος απάντησε πως τον θεωρούσε έναν καλό άνθρωπο, ο οποίος όμως δεν γνώριζε να ζωγραφίζει. Ο Φρανθίσκο Πατσέκο επίσης αναφέρει δυσμενή σχόλια του Γκρέκο για τον Μιχαήλ Άγγελο, κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στο Τολέδο, λίγο πριν τον θάνατο του. Από την άλλη πλευρά, η επίδραση που του άσκησε θεωρείται δεδομένη. Οι προσωπογραφίες των Τιτσιάνο, Μιχαήλ Άγγελου, Κλόβιο και Ραφαήλ που φιλοτέχνησε στο έργο Η εκδίωξη των εμπόρων, έχουν ερμηνευτεί ως επιθυμία του να αποδώσει ένα φόρο τιμής σε αυτούς, αναγνωρίζοντας με τον τρόπο αυτό την αξία τους. Φαίνεται ωστόσο πως ο Γκρέκο έδειξε μεγαλύτερο ενδιαφέρον στον δυναμισμό του Κορέτζιο και την κομψότητα των έργων του Παρμιτζανίνο.
Στο Παλάτσο Φαρνέζε γνώρισε τον ουμανιστή βιβλιοθηκάριο του Φαρνέζε, Φούλβιο Ορσίνι, ο οποίος υπήρξε υποστηρικτής του Γκρέκο και στη συλλογή του βρέθηκαν αργότερα επτά έργα του. Δουλεύοντας στην υπηρεσία του Αλεσάντρο Φαρνέζε, δεν είχε σημαντικές ευκαιρίες να αναδείξει το ταλέντο του και ανέλαβε τελικά λίγες παραγγελίες. Το 1572 αποπέμφθηκε τελικά από το Παλάτσο Φαρνέζε, γεγονός που πιστοποιείται από μία επιστολή του Θεοτοκόπουλου, με ημερομηνία 6 Ιουλίου 1572, στην οποία διαμαρτύρεται για την άδικη εκδίωξή του από το παλάτι. Στις 18 Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς, κατέθεσε αίτηση για να γίνει μέλος της συντεχνίας ζωγράφων του Αγίου Λουκά, με το όνομα Domenico Greco, αποφασίζοντας προφανώς να ακολουθήσει σταδιοδρομία ανεξάρτητου και αυτόνομου καλλιτέχνη. Συνολικά, οι πίνακες που φιλοτέχνησε στην Ιταλία ακολούθησαν τα αναγεννησιακά πρότυπα του 16ου αιώνα στη Βενετία, ειδικότερα σε ότι αφορά την απόδοση του φωτός ή την έμφαση στο χρώμα, παραμερίζοντας το βυζαντινό ιδίωμα και υιοθετώντας μία διαφορετική τεχνική και στοιχεία του μανιερισμού.
Ισπανία
thumb|Το Μαρτύριο του Αγίου Μαυρίκιου (1580-82), λάδι σε μουσαμά, 448x301 εκ., Εσκοριάλ, Μοναστηριακή Εκκλησία Αγίου Λαυρεντίου. Ο Άγιος Μαυρίκιος απεικονίζεται στον πίνακα δύο φορές, σε πρώτο πλάνο στραμμένος προς τον θεατή και στο αριστερό άκρο του πίνακα, δίπλα από την αποκεφαλισμένη μορφή.
Το 1577 καταγράφεται η παρουσία του Γκρέκο στην Ισπανία, χωρίς να διαθέτουμε πολλές πληροφορίες για τις δραστηριότητές του την περίοδο 1572-76 στην Ιταλία. Αρχικά εγκαταστάθηκε στη Μαδρίτη και αργότερα στο Τολέδο, πόλη που αποτελούσε τότε θρησκευτικό και πολιτικό κέντρο της Ισπανίας, με περίπου 62.000 κατοίκους το 1571. Εκεί δημιούργησε ορισμένα από τα πιο γνωστά έργα της ώριμης περιόδου του και γνώρισε την καθιέρωση. Στις πρώτες παραγγελίες που ανέλαβε ανήκαν τρία ρετάμπλ για την εκκλησία του Αγίου Δομήνικου και ο πίνακας Ο Διαμερισμός των Ιματίων του Χριστού (1577-79) που μεταφέρθηκε στο σκευοφυλάκιο του καθεδρικού ναού της πόλης. Συμμετείχε επίσης στο εικονογραφικό πρόγραμμα για το Ανάκτορο του Εσκοριάλ, το οποίο υπήρξε ενδεχομένως και ο κύριος λόγος για τον οποίο εγκαταστάθηκε στην Ισπανία, επιδιώκοντας να κερδίσει την εύνοια του βασιλιά. Ο Φίλιππος Β' της Ισπανίας επέλεξε αρχικά τον ζωγράφο Χουάν Φερνάντες δε Ναβαρέτε να διακοσμήσει την εκκλησία του Αγίου Λαυρεντίου, ωστόσο μετά τον θάνατό του, ανέθεσε το έργο στον Θεοτοκόπουλο. Εκείνος ολοκλήρωσε το έργο Το Μαρτύριο του Αγίου Μαυρίκιου (1580-82), το οποίο όμως δεν ικανοποίησε τον βασιλιά, με αποτέλεσμα να μην τοποθετηθεί στην εκκλησία του Εσκοριάλ, πιθανώς γιατί δεν ήταν συμβατός με το πνεύμα που επιζητούσε ο ίδιος να κυριαρχεί. Το γεγονός πως δεν κατάφερε να αποτελέσει μέλος τής βασιλικής αυλής, οδήγησε τελικά στη σύσφιξη των σχέσεών του με την πόλη του Τολέδου. Ο Παραβιθίνο τόνισε τη στενή σχέση του με την ισπανική πόλη, σε ένα σονέτο που συνέθεσε το 1614 προς τιμή του Θεοτοκόπουλου, όπου αναφέρει πως «ζωή πήρε από την Κρήτη και χρωστήρες, πιο ωραία πατρίδα βρήκε στο Τολέδο, απ' όπου ξεκινά την αιωνιότητα να κατακτήσει διά του θανάτου». Εκεί απέκτησε ένα γιο, τον Χόρχε Μανουέλ (Γεώργιος Εμμανουήλ), με τη Χερόνιμα ντε λας Κουέβας (Doña Jerónima de Las Cuevas). Συνεργάστηκε με αρκετούς παραγγελιοδότες, όπως τον μοναχό και καθηγητή ρητορικής Ορτένσιο Φέλιξ Παραβιθίνιο (1580-1633), τον νομομαθή Χερόνιμο δε Θεβάγιος (1562-1644) ή τον φίλο του και λόγιο της εποχής Αντόνιο δε Κοβαρούμπιας (1524-1602).
Το 1586, ο ιερέας της ενορίας του Αγίου Θωμά, του ανέθεσε την παραγγελία για τον πίνακα Η Ταφή του Κόμη Οργκάθ, που συνιστά μέχρι σήμερα ένα από τα δημοφιλέστερα έργα του. Στις σημαντικότερες παραγγελίες που ανέλαβε στο Τολέδο ανήκει επίσης ένα ρετάμπλ που φιλοτέχνησε για το Ίδρυμα της Doña María de Aragon στη Μαδρίτη, καθώς και η διακόσμηση του παρεκκλησίου του Αγίου Ιωσήφ (Capilla de San Jose), που προέβλεπε δύο θρησκευτικές συνθέσεις και δύο γλυπτά των Δαβίδ και Σολομώντα. Το εργαστήριο του γνώρισε μέγιστη ακμή κατά την περίοδο 1600-1607, ενώ συνεργάτης του υπήρξε από το 1597 και ο γιος του, το όνομα του οποίου αναφέρεται σε αρκετά έγγραφα της εποχής. Την περίοδο 1603-07, ο Χόρχε Μανουέλ ανέλαβε να φιλοτεχνήσει ορισμένα έργα που προορίζονταν για το νοσοκομείο Καριδάδ στο Ιγιέσκας, παραγγελία που οδήγησε τελικά σε μία οικονομική διαμάχη, καθώς οι παραγγελιοδότες δεν έμειναν ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα. Η τελευταία παραγγελία που ανέλαβε ο Θεοτοκόπουλος ήταν για το νοσοκομείο Ταβέρα του Τολέδου, για την οποία συνεργάστηκε με τον γιο του. Πέθανε στις 7 Απριλίου του 1614, πριν ολοκληρώσει το έργο και αρχικά θάφτηκε στην εκκλησία του Αγίου Δομήνικου στο Τολέδο. Το 1619, ο γιος του μετέφερε το λείψανό του στην εκκλησία του Σαν Τορκουάτο, η οποία αργότερα κατεδαφίστηκε με αποτέλεσμα να χαθεί το φέρετρό του. Στην απογραφή που συνέταξε ο γιος του μετά τον θάνατο του Γκρέκο, αναφέρονταν 143 ολοκληρωμένοι πίνακες, 45 γύψινα ή πήλινα προπλάσματα, 150 σχέδια, 30 σχέδια για ρετάμπλ καθώς και 200 χαρακτικά έργα.
Κρήτη και Ιταλία
thumb|Προσκύνηση των Μάγων, [[1568, Museo Soumaya, Πόλη του Μεξικού]] Στην πρώιμη δημιουργική περίοδο του Γκρέκο ανήκουν τα έργα που φιλοτέχνησε στην Κρήτη και στη Βενετία, για πολλά από τα οποία είναι δύσκολο να καθοριστεί αν ολοκληρώθηκαν στον Χάνδακα ή στην ιταλική πόλη. Η Κοίμηση της Θεοτόκου (π. 1567, Εκκλησία της Παναγίας των Ψαριανών), που ανακαλύφθηκε το 1983 στη Σύρο έχοντας μεταφερθεί εκεί πιθανότατα από Ψαριανούς εποίκους μετά την καταστροφή των Ψαρών, αποτελεί το πρώτο σωζόμενο έργο του με την υπογραφή του. Μαζί με τη φορητή εικόνα Ο ευαγγελιστής Λουκάς ζωγραφίζοντας την Παναγία (1560-67, Μουσείο Μπενάκη), αποτελούν σημαντική πηγή πληροφοριών για την τεχνοτροπία του νεαρού Θεοτοκόπουλου. Η τεχνική και το ύφος των εικόνων διαπνέονται από μεταβυζαντινά στοιχεία, χωρίς όμως να απουσιάζουν και πρωτότυπα χαρακτηριστικά, όπως η υποτυπώδης απόδοση της τρίτης διάστασης ή του προοπτικού βάθους και τα έντονα χρώματα. Τα μοτίβα της δυτικής τέχνης είναι περισσότερο εμφανή σε άλλα έργα της ίδιας περιόδου, όπως στην Προσκύνηση των Μάγων (1565-67, Μουσείο Μπενάκη) και κυρίως στο Τρίπτυχο της Μόντενα (1560-65, Galleria Estense).thumb|Η [[Κοίμηση της Θεοτόκου (Θεοτοκόπουλος)|Κοίμηση της Θεοτόκου των Ψαριανών, περ. 1567, τέμπερα σε ξύλο, 61,4x45 εκ., Ερμούπολη, Εκκλησία της Κοίμησης της Παναγίας.]]Στα τελευταία χρόνια παραμονής του στη Βενετία, ανήκει ο πίνακας Θεραπεία του Τυφλού (περ. 1565, Πινακοθήκη της Δρέσδης), έργο που χαρακτηρίζεται από την επίδραση του Τιντορέττο, ως προς τη διάταξη των μορφών αλλά και την απόδοση των κτιρίων που φαίνονται στο βάθος. Σε άλλα έργα, όπως ο Μυστικός Δείπνος (περ. 1568, Εθνική Πινακοθήκη Μπολόνια) είναι εμφανής η διάθεσή του να αναπαραστήσει με φυσικό τρόπο την κίνηση των σωμάτων και τη θέση τους στον χώρο.
Την περίοδο της παραμονής του στη Ρώμη, ο Γκρέκο εξασφάλισε την αναγνώρισή του κυρίως μέσα από το είδος της προσωπογραφίας, στο οποίο ξεχωρίζουν τα πορτρέτα που φιλοτέχνησε για τον Τζούλιο Κλόβιο (Εθνικό Μουσείο Καποντιμόντε, Νάπολη) και τον στρατιωτικό Βιτσέντζο Αναστάζι (Συλλογή Frick, Νέα Υόρκη). Ο πρώτος απεικονίζεται σε μία ημίσωμη σύνθεση, ενώ ο δεύτερος σε όρθια στάση, ντυμένος με την πανοπλία του, σε μία σύνθεση που προαναγγέλλει τα μεταγενέστερα έργα του Βελάσκεθ. Παράλληλα, ο Γκρέκο στράφηκε σε πιο φιλόδοξες συνθέσεις, με χαρακτηριστικό δείγμα την Εκδίωξη των εμπόρων από τον ναό (1570-75, Ινστιτούτο Καλών Τεχνών Μινεάπολης). Πιθανότατα την ίδια περίοδο χρονολογείται και το έργο El soplón (Αγόρι που ανάβει κερί, π. 1570, Μουσείο Καποντιμόντε), που διακρίνεται για το πρωτότυπο θέμα του, το οποίο υπήρξε μάλλον ασυνήθιστο την εποχή εκείνη. Πιθανότατα, ο Θεοτοκόπουλος εμπνεύστηκε το έργο διαβάζοντας μία αναφορά στη Φυσική Ιστορία του Πλίνιου, σύμφωνα με την οποία ο ζωγράφος Αντίφιλος είχε επεξεργαστεί το ίδιο θέμα.
Τολέδο
Διασώζονται μόλις τρεις τοπιογραφίες του Γκρέκο, οι δύο από τις οποίες απεικονίζουν το Τολέδο. Ο πίνακας Άποψη του Τολέδου (1595-99, Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης) φανερώνει τη χαρακτηριστική τάση του να μην εστιάζει τόσο στην ακρίβεια της τοπιογραφίας όσο στη δραματοποίησή της. Ο Γκρέκο επέλεξε να απεικονίσει μόνο το ανατολικό τμήμα της πόλης, ενώ δεν δίστασε να τροποποιήσει τη θέση κτιρίων της, προκειμένου να ικανοποιήσει τις ανάγκες του στη σύνθεση. Το έργο Άποψη και χάρτης του Τολέδου (1610-14, Σπίτι και Μουσείο Γκρέκο) χαρακτηρίζεται επίσης ως μία περισσότερο συμβολική παρά πιστή απεικόνιση της ισπανικής πόλης. Σύμφωνα με μία επιγραφή που χάραξε ο ίδιος στον πίνακα, ζωγράφισε το νοσοκομείο του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή πάνω σε ένα σύννεφο, σε πρώτο πλάνο, προκειμένου να φαίνεται καλύτερα.
Μεταθανάτια φήμη
thumb|left|Προσωπογραφία του Χόρχε Μανουέλ Θεοτοκόπουλου, 1600-5, λάδι σε μουσαμά, 74 x 51,5 εκ., Σεβίλλη, Μουσείο Καλών Τεχνών. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, το έργο του εκτιμήθηκε και προωθήθηκε περισσότερο από τους λόγιους, ουμανιστές και διανοούμενους και λιγότερο από το καλλιτεχνικό κατεστημένο. Αργότερα, αγνοήθηκε για μία περίοδο περίπου τετρακοσίων ετών. Δεν υπήρξαν μιμητές του, καθώς μόνο ο γιος του φρόντισε για την αναπαραγωγή ορισμένων από τις πιο γνωστές συνθέσεις του. Στη διάρκεια του 16ου και 17ου αιώνα, ο Γκρέκο τοποθετείτο στην Ιταλική σχολή, έχοντας τη φήμη ενός ζωγράφου με τάσεις εκκεντρικότητας, στην προσπάθειά του να πρωτοτυπήσει, αλλά και με περιφρόνηση απέναντι στους καθιερωμένους κανόνες. Για αρκετούς ιστορικούς, η τέχνη του Γκρέκο συνδέθηκε με το πνεύμα της Αντιμεταρρύθμισης, θεώρηση που συγκρούεται ή συμπληρώνεται με άλλες ερμηνείες, κυρίως Ελλήνων μελετητών του, που τονίζουν τη σημασία των βυζαντινών στοιχείων στην τέχνη του. Άλλοι ερευνητές, με βάση τις γραπτές σημειώσεις του Γκρέκο, τονίζουν περισσότερο την εικόνα ενός ζωγράφου με φιλοσοφικές αναζητήσεις (συνδεόμενο ειδικότερα με τις νεοπλατωνικές ιδέες), αποκομμένος από τα θρησκευτικά ζητήματα της εποχής και απασχολούμενος κυρίως με αισθητικά προβλήματα, σε σχέση με τη διερεύνηση και απόδοση του φυσικού κόσμου μέσα από τη ζωγραφική.
Η τέχνη του Θεοτοκόπουλου ήταν αρκετά προσωπική και αυτόνομη, έτσι ώστε να μην ευνοηθεί η «συνέχειά» της, ενώ καθοριστικό ρόλο σε αυτό διαδραμάτισε και η νέα μπαρόκ τεχνοτροπία που εκτόπισε τον μανιερισμό του 16ου αιώνα, με αποτέλεσμα το έργο του Γκρέκο να είναι ελάχιστα γνωστό κατά την περίοδο του μπαρόκ. Στη διάρκεια του 17ου αιώνα, υπό την άνθιση του κλασικισμού, και στις αρχές του 18ου, οι πίνακές του θεωρούνταν «υπερβολικοί» και «επιτηδευμένοι», ενώ η εκκεντρικότητά του συχνά ταυτίστηκε με ενδεχόμενη «παραφροσύνη». Αργότερα, κατά την περίοδο του ρομαντισμού, τα έργα του επανεξετάστηκαν. Για τον Γάλλο ποιητή Θεόφιλο Γκωτιέ – έναν από τους πρώτους που εξέφρασαν θαυμασμό για το ύστερο έργο του Γκρέκο – θεωρήθηκε πρόγονος του ρομαντικού κινήματος στην αναζήτηση του παράδοξου ή του ακραίου. Οι κριτικοί τέχνης Ζακαρί Αστρύκ και Πολ Λεφόρ, συνέβαλαν επίσης στην προώθηση ενός νέου ενδιαφέροντος για τον Θεοτοκόπουλο, την ίδια στιγμή που Ισπανοί ζωγράφοι στο Παρίσι υιοθετούσαν την τεχνοτροπία του. Από τους πρωταγωνιστές αυτής της τάσης υπήρξε ο Ιγνάσιο Θουλοάγα (1870-1945), καλλιτέχνης βασκικής καταγωγής, ο οποίος αντέγραφε έργα του Γκρέκο που βρίσκονταν στο Πράδο. Στην Ισπανία, εκπρόσωποι του ιμπρεσιονισμού και του συμβολισμού, ανανέωσαν το ενδιαφέρον για το έργο του Γκρέκο, το οποίο ερμήνευσαν ως προδρομικό εκείνου του Βελάσκεθ.
Το 1908 ολοκληρώθηκε ο πρώτος αναλυτικός κατάλογος έργων του, από τον Ισπανό ιστορικό τέχνης Μανουέλ Μπαρτολομέ Κοσίο. Με την άνθιση του εξπρεσιονισμού κατά τις αρχές του 20ού αιώνα, το έργο του Γκρέκο θεωρήθηκε προδρομικό του ρεύματος αυτού και σταδιακά επανεξετάστηκε αποκτώντας τελικά την εξέχουσα θέση που διατηρεί ως σήμερα στην ιστορία της τέχνης. Ο ιστορικός και κριτικός τέχνης Ιούλιος Μάγιερ-Γκρέφε, κατέγραψε τις εντυπώσεις του από το έργο του Γκρέκο, κατά την επίσκεψή του στην Ισπανία το 1909, αναγνωρίζοντας σε αυτό μοντέρνα στοιχεία. Την ίδια αντίληψη εξέφρασε και ο κριτικός Ρότζερ Φράι, θεωρώντας τον Γκρέκο «όχι μόνο μοντέρνο, αλλά αρκετά βήματα μπροστά». Στις αρχές του 20ου αιώνα, υποστηρίχθηκε πως το ύφος που χαρακτηρίζει τα έργα της ύστερης περιόδου του ήταν αποτέλεσμα αστιγματισμού από τον οποίο έπασχε, άποψη που είναι μάλλον εσφαλμένη.
Επίδραση στον 20ό αιώνα
thumb|[[Το άνοιγμα της Πέμπτης Σφραγίδας|Η Πέμπτη Σφραγίδα της Αποκαλύψεως (1608-14, λάδι σε μουσαμά, 222,3 x 193 εκ., Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο. Ο Γκρέκο δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τον πίνακα, που προοριζόταν για το νοσοκομείο Ταβέρα. Μοτίβα του έργου χρησιμοποιήθηκαν αργότερα από τον Πικάσο για τον πίνακα Δεσποινίδες της Αβινιόν .]]
Εκτός από τους ιστορικούς της τέχνης και τους μελετητές του έργου του, σημαντικό ρόλο στην επανεξέταση του διαδραμάτισαν επίσης ζωγράφοι του 20ου αιώνα, μέσα από το έργο τους. Ο Πωλ Σεζάν, πρόδρομος του κυβισμού, υπήρξε ένας από τους πρώτους καλλιτέχνες που υιοθέτησε κοινά στοιχεία με τον Θεοτοκόπουλο, όπως η επιμήκυνση των μορφών. Το έργο του Πάμπλο Πικάσο χαρακτηρίζεται επίσης από αρκετές αναφορές στον Γκρέκο, τον «πατέρα του» στη ζωγραφική όπως ο ίδιος τόνιζε. Ορισμένα σχέδια και πίνακες της πρώιμης περιόδου του, μιμούνται το ιδίωμα του Θεοτοκόπουλου, ενώ ιδιαίτερα εμφανής είναι η επίδραση του κατά την «μπλε περίοδο» του Πικάσο. Ο πίνακας Η ταφή του Κασαχέμας (1901, Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Παρισιού) του Ισπανού ζωγράφου είναι εμπνευσμένος από την Ταφή του Κόμη Οργκάθ, ενώ και οι Δεσποινίδες της Αβινιόν (1907, MoMA) αντλούν μοτίβα από τον πίνακα Η Πέμπτη Σφραγίδα της Αποκαλύψεως του Γκρέκο. Κατά τη δεκαετία του 1940, όταν ο Πικάσο ολοκλήρωσε μία σειρά πινάκων που αποτελούσαν παραλλαγές γνωστών έργων, φιλοτέχνησε επίσης την Προσωπογραφία ζωγράφου (1950, Συλλογή Άντζελα Ρόζενγκαρτ), έργο που αποτελεί τη δική του εκδοχή για την Προσωπογραφία του Χόρχε Μανουέλ Θεοτοκόπουλου (1600-05) του Γκρέκο.
Για τους εξπρεσιονιστές, σημείο επαφής με τον Γκρέκο αποτέλεσαν οι επιμήκεις μορφές του, ενώ ο Φραντς Μαρκ έγραψε για το «μεγαλείο αυτού του μεγάλου δασκάλου», το οποίο θεωρούσε συνδεδεμένο με τις ιδέες της ομάδας του Γαλάζιου Καβαλάρη. Επίδραση από τον Γκρέκο δέχθηκε επίσης ο Τζάκσον Πόλοκ (1912-56), ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, κυρίως στα πρώιμα έργα του. Μέχρι το 1943, ο Πόλοκ είχε ολοκληρώσει περισσότερα από 60 σχέδια ζωγραφικής βασισμένα σε συνθέσεις του Γκρέκο, ενώ γνωρίζουμε πως διέθετε στη συλλογή του αναπαραγωγές έργων του, καθώς και τρία βιβλία για τον Έλληνα ζωγράφο. Η προσωπικότητα και το έργο του Θεοτοκόπουλο ενέπνευσαν επίσης φυσιογνωμίες της λογοτεχνίας. Ο ποιητής Ράινερ Μαρία Ρίλκε ήρθε σε επαφή με το έργο του κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του στην Ισπανία το 1912, ενώ τα ποιήματά του Himmelfahrt Mariae I-II θεωρούνται βασισμένα στην Άμωμη Σύλληψη (1607-13, Μουσείο Σάντα Κρουθ) του Γκρέκο. Ο Νίκος Καζαντζάκης, στο αυτοβιογραφικό του έργο Αναφορά στον Γκρέκο, επίσης εξέφρασε με το δικό του τρόπο τον θαυμασμό που έτρεφε για το έργο του.
Το 2014 ανακηρύχθηκε έτος Ελ Γκρέκο στην Ισπανία. Ο Χάρης Φεραίος στο κείμενό του 2014-΄Ετος Ελ Γκρέκο, στο Φιλελεύθερο (4 Ιανουαρίου 2014) ασχολείται με το θέμα και ειδικά με τη «γλώσσα» των χεριών αναφερόμενος σε πίνακες του ζωγράφου.
Η Ελλάδα τον τίμησε και αυτή, κηρύσσοντας το 2014 έτος Ελ Γκρέκο και παρουσιάστηκαν τρεις εκθέσεις στην Αθήνα: Τέχνη και κοινωνία στην Κρήτη, τα χρόνια του Θεοτοκόπουλου στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, Η ναυμαχία της Ναυπάκτου και ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και Ο φιλικός κύκλος του Γκρέκο στο Τολέδο στο Μουσείο Μπενάκη.
Σημειώσεις
ii) Οι περισσότεροι μελετητές θεωρούν πως ο Χάνδακας υπήρξε ο τόπος γέννησής του.   . Κατά μια άλλη εκδοχή καταγόταν από το Φόδελε, που τότε ανήκε στο διαμέρισμα Ρεθύμνου. Βασικός υποστηρικτής αυτής της θεωρίας ήταν ο Αχιλλέας Κύρου, πρόκειται όμως για μύθο που είχε αρχικά καλλιεργηθεί από Ισπανούς μελετητές των αρχών του 20ου αιώνα και βασιζόταν κατά κύριο λόγο στην άγνοια της Κρητικής του περιόδου, συγχέοντας μεταξύ άλλων το γεγονός πως κάποιος Λεωνίδας Θεοτόκης έζησε στο Φόδελε. Θεωρείται εξάλλου λιγότερο πιθανό η αστική οικογένεια των Θεοτοκόπουλων να έζησε σε ένα μικρό χωριό της Κρήτης.
iii) Σύμφωνα με την απογραφή των υπαρχόντων του, όπως συντάχθηκε από τον γιο του, Χόρχε Μανουέλ, ο Θεοτοκόπουλος διέθετε 27 ελληνικά βιβλία φιλοσοφίας, λογοτεχνίας και θρησκευτικού περιεχομένου, 67 ιταλικά βιβλία, 17 ισπανικά βιβλία, καθώς και 19 βιβλία αρχιτεκτονικής.
iv) Σύμφωνα με έρευνα σε αρχειακά έγγραφα, ο Θεοτοκόπουλος παρέμεινε στον Χάνδακα τουλάχιστον μέχρι τις 26 Δεκεμβρίου του 1566, καθώς τότε χρονολογείται έγγραφο που αναφέρει πως του δόθηκε άδεια για την πώληση του πίνακα Η Βάφτιση του Χριστού, η αξία του οποίου εκτιμήθηκε στα 70 δουκάτα από δύο καθιερωμένους καλλιτέχνες, ένας εκ των οποίων ήταν ο Γεώργιος Κλόντζας. Από άλλη επιστολή, που χρονολογείται στις 18 Αυγούστου 1568 και αναφέρει πως ο Θεοτοκόπουλος έστειλε σχέδια στον Κρητικό χαρτογράφο Γεώργιο Σιδέρη (ή Καλαποδά), θεωρείται δεδομένο πως βρισκόταν την εποχή εκείνη στη Βενετία.
v) Ο χρονικογράφος Χοσέ δε Σιγουένθα κατέγραψε την πορεία των εργασιών στο Εσκοριάλ και τις απαιτήσεις του Φιλίππου Β', γράφοντας: «Οι άγιοι πρέπει να είναι έτσι ζωγραφισμένοι ώστε βλέποντάς τους ο πιστός να έχει τη διάθεση να προσευχηθεί». Για το έργο του Γκρέκο σχολίασε ειδικότερα: «Το έργο δεν ικανοποίησε τη Μεγαλειότητά Του. Δεν είναι παράδοξο, αφού λίγοι ήταν αυτοί που τους άρεσε, παρόλο ότι η καλλιτεχνική αξία του έργου και του ζωγράφου δεν αμφισβητούνται».
vi) Ο Γκρέκο δεν παντρεύτηκε τη Χερόνιμα ντε λας Κουέβας, ωστόσο αναγνώρισε τον Χόρχε Μανουέλ και συμπεριέλαβε την ίδια στη διαθήκη του. Πιστεύεται ότι η επιλογή του να μην παντρευτεί ίσως να οφείλεται στην εμπειρία ενός αποτυχημένου γάμου στη διάρκεια των νεανικών του χρόνων.
vii) Τα γραπτά κείμενα του Θεοτοκόπουλου για τη ζωγραφική ή την αρχιτεκτονική δεν δημοσιεύτηκαν και τα χειρόγραφά του δεν διασώζονται. Οι ιδέες του πάνω σε αισθητικά ζητήματα είναι γνωστές κυρίως μέσα από τα ιδιόχειρα σχόλιά του στην έκδοση των Βίων του Τζόρτζιο Βαζάρι και αντανακλούν τις θεωρίες του μανιερισμού. Ο Γκρέκο εκφράζει ειρωνικά τις αντιδράσεις του στις εκτιμήσεις και τους ισχυρισμούς της κριτικής της τέχνης τής εποχής του, επιδεικνύοντας παράλληλα βαθιά γνώση για την ιταλική ζωγραφική.
viii) Η άποψη περί αστιγματισμού του Γκρέκο έχει υποστηριχθεί από μελετητές του έργου του και ιστορικούς της τέχνης. Σύμφωνα με τον καθηγητή Stuart Anstis του τμήματος Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, ακόμα και αν έπασχε από αστιγματισμό, «θα προσαρμοζόταν και οι μορφές του, φιλοτεχνημένες είτε από μνήμης είτε ζωντανά, θα είχαν φυσιολογικές διαστάσεις. Οι επιμήκεις μορφές του ήταν καλλιτεχνική έκφραση και όχι σύμπτωμα της όρασής του». Από τον πίνακα Άποψη και χάρτης του Τολέδο (1610-14, Μουσείο Γκρέκο Τολέδου), που ανήκει επίσης στα έργα τής τελευταίας περιόδου του, προκύπτει επίσης πως η όρασή του δεν ήταν ασθενής ή προβληματική.
Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ
Κατηγορία:Έλληνες ζωγράφοι Κατηγορία:Έλληνες αγιογράφοι Κατηγορία:Έλληνες Ρωμαιοκαθολικοί Κατηγορία:Κρητική Σχολή Κατηγορία:Μανιεριστές ζωγράφοι
Η Ταβέρνα της Τζαμάικα
Υπόθεση
Στα τέλη του 18ου αιώνα μια νεαρή Ιρλανδέζα φτάνει στην Κορνουάλη για να βρει τη θεία της, της οποίας ο άντρας της έχει μια ταβέρνα στην παραλία. Η ταβέρνα αυτή όμως είναι άντρο εγκληματιών και ληστών οι οποίοι προκαλούν στην περιοχή πολλά ναυάγια προκειμένου να τα ληστέψουν. Επικεφαλής της συμμορίας είναι ο ειρηνοδίκης. Η κοπέλα απάγεται, μα στο τέλος επεμβαίνουν οι αρχές και ειρηνοδίκης πέφτει από ένα κατάρτι και σκοτώνεται.
Παρατηρήσεις
Πρόκειται για την τελευταία αγγλική ταινία του σκηνοθέτη. Ο ηθοποιός Τσαρλς Λότον, επειδή ήθελε να φτιάξει τον δικό του ρόλο, έφερε τον Τζ. Μπ. Πρίστλεϊ για να γράψει επιπλέον διαλόγους.
Πηγές
Κατηγορία:Βρετανικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες του 1939 Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Άλφρεντ Χίτσκοκ Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε βρετανικά μυθιστορήματα Κατηγορία:Βρετανικές περιπετειώδεις ταινίες Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Βρετανικές ασπρόμαυρες ταινίες Κατηγορία:Ταινίες σε παραγωγή Έριχ Πόμερ
Γεώργιος Χ. Καρτάλης
Ο Γεώργιος Καρτάλης ήταν Έλληνας πολιτικός.
Βιογραφικά στοιχεία
Ήταν γιος του Χατζηαντώνη Καρτάλη και καταγόταν από πλούσια οικογένεια εμπόρων. Αδέρφια του ήταν οι Ιωάννης και Αριστείδης Καρτάλης. Το 1881 εξελέγη δήμαρχος Παγασών (Βόλου), θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1891 κερδίζοντας στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα δύο εκλογές. Εξελέγη βουλευτής Βόλου στις εκλογές του 1892.
Ήταν παντρεμένος και είχε αποκτήσει δύο παιδιά: τον Αντώνιο και τον Κωνσταντίνο (Κωστή) Καρτάλη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμαρχοι Βόλου Κατηγορία:Βουλευτές Βόλου Κατηγορία:Οικογένεια Καρτάλη
1794
Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1794 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Κουστοδία των Αγίων Τόπων
Η παρουσία των Φραγκισκανών στους Αγίους Τόπους χρονολογείται από το 1217 με τον Αδελφό Ελία ντα Κορτόνα ως Θρησκευτικό Λειτουργό. Το 1229, οι αδελφοί διέθεταν ένα μικρό οίκημα κοντά στον πέμπτο σταθμό της Via Dolorosa. Το 1272, ο Σουλτάνος Μπαϊμπάρς της Αιγύπτου έδωσε άδεια στους Φραγκισκανούς να εγκατασταθούν στο Δειπνητήριο επί του Όρους Σιών. Η Κουστοδία, στην συνέχεια, έγινε γνωστή ως "Φύλακας του Όρους Σιών της Ιερουσαλήμ". Εγκατεστημένη από το 1309 στην Βηθλεέμ και τον Πανάγιο Τάφο μαζί με τους Κανονικούς Μοναχούς, το 1342 ανακηρύχτηκε επισήμως ως Κουστοδία των Αγίων Τόπων εις όνομα της Καθολικής Εκκλησίας μέσω των Παπικών βούλων Gratiam agimus και Nuper charissimae του Πάπα Κλήμη ΣΤ΄.
Μετά την πτώση του Βασιλείου της Ιερουσαλήμ το 1291, ο τίτλος του Λατίνου Πατριάρχη Ιεροσολύμων παραχωρήθηκε ex officio στην τοπική έδρα της Κουστοδίας στην Ρώμη, ενώ οι τελευταία συνέχισε την δράση της στους Αγίους Τόπους, συμπεριλαμβανομένης της επιτήρησης των χρησμών ιπποτών του Τάγματος του Παναγίου Τάφου κατά την περίοδο μεταξύ 1342-1489, έως ότου το αξίωμα του Μέγα Μάγιστρου παραχωρήθηκε στον Πάπα. Μετά την παλινόρθωση του Λατινικού Πατριαρχείου Ιεροσολύμων ως ενεργή επισκοπική έδρα το 1847, ο Πατριάρχης έφερε, πλέον, επιπλέον τον τίτλο του εκκλησιαστικού ηγέτη του τάγματος, τελικώς εκτοπίζοντας την Κουστοδία των Αγίων Τόπων ως Μέγα Προσευχητή του Τάγματος του Παναγίου Τάφου.
Η Κουστοδία των Αγίων Τόπων έχει επανειλημμένα εκφράσει την ανησυχία της αναφορικά με την επιβίωση των Χριστιανών στους Αγίους Τόπους, συμπεριλαμβανομένης της τεταμένης κατάστασης για τους Χριστιανούς στο υπόλοιπο της Μέσης Ανατολής.
Ιωάννης Σούτσος (αποσαφήνιση)
Με το ονοματεπώνυμο 'Ιωάννης Σούτσος μπορεί να αναφέρονται τα εξής πρόσωπα:
Ταμπλό αυτοκινήτου
thumb|right|300px|Το ταμπλό μιας [[Bentley Continental GT|Bentley Continental GTC της σεζόν του 2007.]] thumb|right|300px|Το ταμπλό μιας [[Jaguar XJ (X350) Sovereign (X350) του 2006.]]
Το ταμπλό σε ένα αυτοκίνητο είναι ένα πλαίσιο το οποίο βρίσκεται κάτω από το παρμπρίζ και περιέχει πίνακες και δείκτες, όπως το ταχύμετρο, το στροφόμετρο, τον χιλιομετρητή, τον ημερήσιο χιλιομετρητή, τον μετρητή της στάθμης καυσίμων και το θερμόμετρο νερού στο ψυγείο. Μία από τις απαιτήσεις αυξημένης ασφάλειας της δεκαετίας του 1970 ήταν η διαδεδομένη υιοθέτηση των ταμπλό με πολλά όργανα και ενδείξεις
Τι περιέχει το ταμπλό
thumb|right|300px|Τα βασικά όργανα και ενδείξεις ενός αυτοκινήτου. Εδώ φαίνεται ο πίνακας οργάνων μιας [[BMW E46 330Ci Sport Convertible (2000 – 2005). Προσέξτε τον δείκτη οικονομίας καυσίμου στο κάτω μέρος του στροφομέτρου, ένα γνωστό στοιχείο στα κοντέρ των μοντέλων της BMW.]]
Τα σημαντικότερα στοιχεία που βρίσκονται στο ταμπλό είναι το τιμόνι και τα όργανα ενδείξεων. Ο πίνακας οργάνων περιέχει τους μετρητές οργάνων και συγκεκριμένα το ταχύμετρο, το στροφόμετρο, τον χιλιομετρητή, τον ημερήσιο χιλιομετρητή και το μετρητή καυσίμων. Κάποιοι κατασκευαστές επίσης (ιδίως η BMW και η Mercedes-Benz), τοποθετούν και δείκτη οικονομίας καυσίμου (fuel economy gauge), οι οποίοι δείχνουν κάθε στιγμή την στιγμιαία κατανάλωση καυσίμου.
Μέχρι τη δεκαετία του 1970, ορισμένα μοντέλα διέθεταν και αμπερόμετρο, για την απεικόνιση της κατάστασης του συστήματος ηλεκτρικής φόρτωσης, το οποίο μετά αντικαταστάθηκε από το βολτόμετρο. Επιπλέον, ορισμένοι πίνακες οργάνων μπορεί να διαθέτουν και δείκτη πίεσης λαδιού ή πολύ σπάνια ακόμα και θερμόμετρο λαδιού.
Η κορυφή ενός ταμπλό περιέχει συνήθως τους ομιλητές για το ακουστικό σύστημα και τις διεξόδους για το σύστημα θέρμανσης και κλιματισμού (Α/C). Στα πιο σύγχρονα μοντέλα τοποθετούνται στο κέντρο του ταμπλό και συστήματα πλοήγησης αυτοκινήτου (automotive navigation systems).
Ασφάλεια
Τα λεγόμενα «μαξιλαρωτά ταμπλό» (padded dashboards) επινοήθηκαν τη δεκαετία του 1940 από τον πρωτοπόρο σε ζητήμα ασφάλειας αυτοκινήτου Claire L. Straith. Ωστόσο, μόλις τη δεκαετία του 1970 άρχισαν να διαδίδονται. Σήμερα όλα τα ταμπλό αποτελούνται από αφρώδες παραμορφώσιμο πλαστικό, συνήθως αφρό πολυουρεθάνης με ικανότητα απορρόφησης ενέργειας, μειώνοντας έτσι την πιθανότητα τραυματισμού σε τυχόν πρόσκρουση. Παράλληλα, οι επιφάνειες των ταμπλό καλύπτονται από πολυβινυλοχλωρίδιο (polyvinyl chloride / PVC) ή και από δέρμα στα αυτοκίνητα πολυτελείας.
Στα σύγχρονα τιμόνια, ο αερόσακος οδηγού είναι διπλωμένος κάτω από το κάλυμμα του τιμονιού, που εξωτερικά μοιάζει σαν «καπάκι» το οποίο οριοθετείται από ένα «χάραγμα» στην περιφέρειά του, ώστε το καπάκι να μπορεί να ανοίξει για να βγει ο αερόσακος.
Παρομοίως, στα πρώτα μοντέλα με αερόσακο συνοδηγού, υπήρχε ένα εμφανές ορθογώνιο καπάκι στο πάνω μέρος του ταμπλό μπροστά από τον συνοδηγό. Σε πολλά νεότερα μοντέλα, ωστόσο, ο αερόσακος συνοδηγού ανοίγει και βγαίνει μέσα από μία στενή λωρίδα κατά μήκος του ταμπλό, η οποία έχει ενσωματωθεί στο συνολικό ντιζάιν, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ορατό χάραγμα που να οριοθετεί εμφανές καπάκι.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Τεχνολογία οχημάτων Κατηγορία:Αυτοκίνητο
Συμπύκνωμα Μπόζε-Αϊνστάιν
δεξιά|μικρογραφία|238px|Διανομή ταχυτήτων (τρεις εικόνες) για ένα αέριο από άτομα [[ρουβίδιο|ρουβιδίου, επιβεβαιώνοντας την ανακάλυψη μια νέας φάσης της ύλης, του συμπυκνώματος Bose-Einstein. Αριστερά: Λίγο πριν την εμφάνιση του συμπυκνώματος Bose–Einstein. Κέντρο: Λίγο μετά την εμφάνιση του συμπυκνώματος Bose–Einstein. Δεξιά: μετά την περαιτέρω εξάτμιση, αφήνοντας ένα δείγμα σχεδόν καθαρού συμπυκνώματος. Από την εργασία των Cornell και Carl Wieman που τους χάρισε το Νόμπελ ]]
Το συμπύκνωμα Μπόζε-Αϊνστάιν (Bose-Einstein Condensate, BEC) είναι η κατάσταση της ύλης, που δημιουργείται όταν μποζόνια περιοριστούν από ένα εξωτερικό δυναμικό και ψυχθούν σε θερμοκρασίες πολύ κοντά στο απόλυτο μηδέν (0 Κ). Σε τέτοιες συνθήκες υψηλής ψύξης, ένα σημαντικό ποσοστό των ατόμων (μποζονίων) βρίσκονται στη θεμελιώδη κατάσταση του εξωτερικού δυναμικού, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται κβαντικά φαινόμενα στο μακροσκοπικό αυτό επίπεδο.
Η πρόβλεψη για τη δημιουργία του συμπυκνώματος έγινε πρώτη φορά από τον Σατέντραναθ Μπόους το 1925. Χρειάστηκαν 70 χρόνια για να πραγματοποιηθεί η συμπύκνωση ΒΕC, το 1995, από τους Έρικ Κορνέλ και Καρλ Βίμαν στο Εργαστήριο NIST του Πανεπιστημίου Μπόλντερ στο Κολοράντο, ψύχοντας άτομα Ρουβιδίου στους 170° nanoKelvin. Μοιράστηκαν το βραβείο Νόμπελ 2001 μαζί με τον Βόλφγκανγκ Κέτερλε (Wolfgang Ketterle) του MIT για την ανακάλυψή τους.
Περιγραφή
Τα συμπυκνώματα είναι ρευστά σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες, που παρουσιάζουν ιδιότητες οι οποίες δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητές, όπως η υπερρευστότητα και η υπεραγωγιμότητα. Τα φαινόμενα αυτά είναι κβαντικής φύσης και οφείλονται στο ότι τα ρευστά αυτά βρίσκονται στην κατάσταση ελάχιστης ενέργειας, από την οποία δε μπορούν να μεταβούν σε κατάσταση χαμηλότερης ενέργειας. Τέτοιο φαινόμενο είναι και η ΒΕC.
Θεωρία
Η στατιστική κατανομή των μποζονίων που βρίσκονται στην θεμελιώδη τους κατάσταση, περιγράφεται από την στατιστική Bose-Einstein. Κάτω από μια κρίσιμη θερμοκρασία, σημαντικός αριθμός μποζονίων θα βρεθούν στη θεμελιώδη τους κατάσταση. Η θερμοκρασία αυτή, για αδρανές αέριο στις 3 διαστάσεις χωρίς εσωτερικούς βαθμούς ελευθερίας, είναι:
όπου: <dl><dd> </dd></dl>
Η υπόθεση του Αϊνστάιν
Έστω ένας αριθμός Ν σωματιδίων που δεν αντιδρούν μεταξύ τους και βρίσκονται σε μία από τις 2 διαθέσιμες κβαντικές καταστάσεις και. Αν οι δυο αυτές καταστάσεις έχουν την ίδια ενέργεια, τότε έχουν την ίδια πιθανότητα.
Ο αριθμός των διαφορετικών καταστάσεων του συστήματος είναι. Σχεδόν τα μισά σωματίδια στον πληθυσμό επομένως είναι στην κατάσταση και τα υπόλοιπα στην. Αν όμως τα σωματίδια είναι μη-διακρίσιμα (όπως είναι τα μποζόνια), υπάρχουν μόνο N+1 διαφορετικές καταστάσεις του συστήματος, Κ σωματίδια στην κατάσταση και Ν-Κ στην κατάσταση.
Ας υποθέσουμε τώρα ότι η κατάσταση έχει μεγαλύτερη ενέργεια από την  κατά Ε. Στη θερμοκρασία Τ ένα σωματίδιο θα έχει μικρότερη πιθανότητα να είναι στην κατάσταση κατά. Στην περίπτωση που είναι διακριτά τα σωματίδια, η κατανομή τους θα τείνει ελαφρά προς την κατάσταση δεν θα είναι πλέον μοιρασμένα ίσα τα σωματίδια στις δύο καταστάσεις. Στην περίπτωση μη-διακριτών σωματιδίων, δεν υπάρχει απαίτηση για ισοκατανομή, οπότε το πιο πιθανό είναι όλα τα σωματίδια να πέσουν στην ενεργειακή κατάσταση.
Σε αυτή την περίπτωση, για κάθε Κ υπάρχει μία κατάσταση που έχει τη δική της πιθανότητα:
Για μεγάλα Ν, η σταθερά κανονικοποίησης C = (1-p).
Η αναμενόμενη τιμή συνολικού αριθμού σωματιδίων στην θεμελιώδη κατάσταση είναι το όριο είναι ίσο με. Για μεγάλο Ν, πλησιάζει μια σταθερά. Αυτή θα είναι ένα μικρό ποσοστό του συνολικού αριθμού σωματιδίων. Επομένως, όσο μικρή και αν είναι η ενεργειακή διαφορά, πάντα μια συλλογή αρκετών μποζονίων σε θερμική ισορροπία θα καταλαμβάνουν τη θεμελιώδη στάθμη και πολύ λίγα θα βρίσκονται σε διεγερμένες στάθμες.
Στην περίπτωση που έχουμε νέφος σωματιδίων με διαφορετικές ορμές, αν ο αριθμός των σωματιδίων είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των διαθέσιμων ενεργειακά καταστάσεων, ο αριθμός αυτός των καταστάσεων μειώνεται, όσο αυξάνεται ο αριθμός των σωματιδίων. Αν η πυκνότητα γίνει μεγαλύτερη από κάποια τιμή, περισσότερα από 1 σωματίδια θα καταλάβουν την ίδια κβαντική κατάσταση. Από αυτή την τιμή και άνω, κάθε καινούριο σωματίδιο θα καταλαμβάνει την θεμελιώδη στάθμη.
Η θερμοκρασία μετάπτωσης είναι: όπου:
Αναφορές
Κατηγορία:Φυσική συμπυκνωμένης ύλης Κατηγορία:Κατάσταση της ύλης Κατηγορία:Άλμπερτ Αϊνστάιν