cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Τούγια δυτική
Κατανομή
Η Thuja occidentalis είναι ενδημική στη Μανιτόμπα ανατολικά σε όλη την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών και μέχρι το Κεμπέκ, το Βέρμοντ, το Νιου Χάμσαϊρ, το Μέιν, την Νήσο του Πρίγκηπα Εδουάρδου, τη Νέα Βρουνσβίκη, και τη Νέα Σκωτία. Απομονωμένοι πληθυσμοί υπάρχουν στα νότια στην Μασαχουσέτη, το Κονέκτικατ, το Οχάιο, το Κεντάκι, το Τενεσσί, την Βόρεια Καρολίνα, την Πενσυλβάνια, το Μέριλαντ, την Βιρτζίνια και την Δυτική Βιρτζίνια.
Ονομασία και ταξονομία
Το είδος περιγράφηκε πρώτη φορά από τον Κάρολο Λινναίο το 1753, και το διώνυμο παραμένει. Κοινά ονόματα περιλαμβάνουν το White cedar (στο Ηνωμένο Βασίλειο), Yellow Cedar, Atlantic White Cedar, Swamp cedar, Cedrus Lycea, Eastern White Cedar, False White Cedar, Hackmatack, Lebensbaum, Thuia du Canada, Techny Arborvitae, American Arborvitae ή just Arborvitae, το τελευταίο κυρίως στο εμπόριο φυτών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το όνομα 'Arbor vitae' είναι στα Λατινικα το "δέντρο της ζωής" - λόγω των υποτιθέμενων φαρμακευτικών ιδιοτήτων των χυμών, του φλοιού και των κλαδιών της. παρά τα κοινά της ονόματα δεν ανήκει στο γένος του κέδρου, ούτε σχετίζεται με τον Αυστραλιανό Λευκό Κέδρο (Australian White cedar), την Melia azedarach.
Οικολογία
Η Thuja occidentalis αναπτύσσεται φυσικά σε υγρά δάση, ούσα συγκεκριμένα σε αφθονία σε βάλτους κωνοφόρων όπου άλλα μεγαλύτερα και ταχύτερα αναπτυσσόμενα δέντρα δεν μπορούν να συναγωνιστούν επιτυχώς. Επίσης συναντάται σε άλλες τοποθεσίες με μειωμένο ανταγωνισμό δέντρων όπως οι βράχοι. Αν και τρεχόντως δεν είναι καταγεγραμμένη ως απειλούμενη, οι πληθυσμοί άγριας Thuja occidentalis απειλούνται σε πολλές περιοχές από μεγάλους αριθμούς ελαφιών· τα ελάφια βρίσκουν το μαλακό αειθαλές φύλλωμα πολύ ελκυστική χειμερινή τροφή, και το απογυμνώνουν ραγδαία. Το μεγαλύτερο γνωστό δείγμα είναι ύψους 34 m και διαμέτρου 175 cm, στο Νησί Σάουθ Μανιτού στην Κομητεία Λήλαναου, Μίσιγκαν.
Χρήσεις
Ο βόρειος λευκός κέδρος χρησιμοποιείται εμπορικά για παραδοσιακούς φράκτες, στύλους, ξυλεία, στύλους, σανίδες και στην κατασκευή ξύλινων καμπίνων. Ο λευκός κέδρος είναι το προτιμητέο ξύλο για τα δομικά στοιχεία, όπως as ribs and planking, of birchbark canoes and the planking of wooden canoes.
The essential oil within the plant has been used for cleansers, disinfectants, hair preparations, insecticides, liniment, room sprays, και μαλακά σαπούνια. There are some reports that the Ojibwa made a soup from the inner bark of the soft twigs. Others have used the twigs to make teas to relieve constipation and headache.
Τον 19ο αιώνα η Τούγια ήταν σε κοινή χρήση ως as an externally applied tincture or ointment for the treatment of warts, ringworm and thrush. "An injection of the tincture into venereal warts is said to cause them to disappear."
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κυπαρισσοειδή Κατηγορία:Φαρμακευτικά φυτά Κατηγορία:Καλλωπιστικά δέντρα Κατηγορία:Χλωρίδα της Βόρειας Αμερικής
Μάρκβαρντ φον Σάλτσμπαχ
Συνελήφθη αιχμάλωτος τον Ιούλιο του 1384 από τον Βυτάουτας, Μεγάλο Δούκα της Λιθουανίας, έπειτα από την συμφιλίωση του Βυτάουτας με τον ξάδερφό του, Γιογκάιλα, στην διάρκεια του Λιθουανικού Εμφύλιου Πολέμου. Εκείνη την περίοδο, ο Μάρκβαρντ ήταν καστελλάνος του Νέου Μαρίενμπουργκ, Τευτονικού Κάστρου επί του Ποταμού Νεμάν. Ο Μάρκβαρντ κατέστη φίλος και στενός σύμβουλος του Βυτάουτας, ο οποίος τον απέστελλε σε διπλωματικές αποστολές, προκειμένου να συνάψει συμμαχία με τους Ιππότες όταν ακόμη ένας εμφύλιος πόλεμος ξέσπασε στη Λιθουανία το 1389. Ο Μάρκβαρντ ανέκτησε την ελευθερία του και επέστρεψε στους Ιππότες, όπου κατέστη καστελλάνος του Ράγκνιτ και έμπιστος εξειδικευμένος σύμβουλος επί των λιθουανικών υποθέσεων, λόγω της άριστης γνώσης του της λιθουανικής γλώσσας και των στενών του σχέσεων με την βασιλική αυλή.
Όταν ο Βυτάουτας στράφηκε κατά τω Ιπποτών, ο Μάρκβαρντ πολέμησε εναντίον της Λιθουανίας σε μια προσπάθεια κατάληψης της Σαμογιτίας. Ο Μάρκβαρντ βοήθησε στην διαπραγμάτευση ειρήνης στη Συνθήκη του Σαλύνας το 1398 και πέτυχε να ηγηθεί 1.600 ιππέων προς υποστήριξη του Βυτάουτας στη Μάχη του Ποταμού Βόρσκλα το 1399, εναντίον της Χρυσής Ορδής. Η μάχη έληξε με την συντριπτική ήττα των Λιθουανών, ενώ ο ίδιος ο Βυτάουτας μετά βίας διέφυγε ζωντανός. Από τις δυνάμεις των Τευτόνων, μόνον τρεις ιππότες πέτυχαν να διαφύγουν, μαζί με ορισμένους χαμηλόβαθμους στρατιώτες.
Πηγές
Κατηγορία:Τεύτονες Ιππότες Κατηγορία:Πρόσωπα της Μάχης του Γκρούνβαλντ Κατηγορία:Πρόσωπα του Κράτους του Τευτονικού Τάγματος Κατηγορία:Γερμανοί εκτελεσθέντες
1505
Η τρέχουσα σελίδα αφορά το έτος 1505 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Γιούκιο Νιναγκάβα
Ο Γιούκιο Νιναγκάβα (蜷川 幸雄, 15 Οκτωβρίου 1935 - 12 Μαΐου 2016) ήταν πολυβραβευμένος Ιάπωνας σκηνοθέτης, γνωστός ιδιαίτερα για τις σκηνοθεσίες του των σαιξπηρικών έργων και των αρχαίων ελληνικών τραγωδιών. Έχει σκηνοθετήσει το έργο Άμλετ σε οκτώ διαφορετικές εκδοχές και το έργο Οιδίπους Τύραννος σε τρεις διαφορετικές εκδοχές. Θεωρείται κορυφαία μορφή του ιαπωνικού, αλλά και του παγκόσμιου θεάτρου.
Απεβίωσε στο Τόκιο το 2016 από πνευμονία.
Θέατρο
Ο Γιούκιο Νιναγκάβα ξεκίνησε τη θεατρική του καριέρα ως ηθοποιός το 1955. Εργάστηκε ως ηθοποιός για δεκατέσσερα χρόνια, έως και το 1969, οπότε και σκηνοθέτησε το πρώτο του έργο, Shinjo afururu keihakusa του Kunio Shimizu. Το 1974 σκηνοθέτησε πρώτη φορά Σαίξπηρ, Ρωμαίος και Ιουλιέτα, και το 1976 πρώτη φορά αρχαία ελληνική τραγωδία, Οιδίπους Τύραννος του Σοφοκλή.
Πέρα από τα σαιξπηρικά έργα και τις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες, η τεράστια εργογραφία του Νιναγκάβα περιλαμβάνει πάρα πολλά έργα από το σύγχρονο παγκόσμιο θέατρο, όπως Πέερ Γκιντ του Ερρίκου Ίψεν, Ματωμένος Γάμος του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, Λεωφορείον ο Πόθος του Τένεσι Ουίλιαμς, Η όπερα της πεντάρας του Μπέρτολτ Μπρεχτ, Περιμένοντας τον Γκοντό του Σάμιουελ Μπέκετ, Ο Γλάρος του Αντόν Τσέχωφ και Καλιγούλας του Αλμπέρ Καμύ, αλλά και έργα της σύγχρονης ιαπωνικής δραματουργίας, όπως τα σύγχρονα έργα Νο του Γιούκιο Μισίμα. Επιπλέον, έχει σκηνοθετήσει και διασκευές έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας όπως Ο Κάφκα στην ακτή του Χαρούκι Μουρακάμι.
Παγκόσμιες περιοδείες
Στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών, ο Νιναγκάβα παρουσίασε το 1983 τη Μήδεια του Ευριπίδη στο Θέατρο Λυκαβηττού στην Αθήνα. Η παράσταση επαναλήφθηκε και την επόμενη χρονιά, 1984, στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, και αποτέλεσε την αρχή στις παγκόσμιες περιοδείες του ανά τον κόσμο.
Συγγραφή
Ο Νιναγκάβα έχει γράψει δώδεκα βιβλία σχετικά με το θέατρο, αλλά και ένα βιβλίο μαγειρικής.
Σημειώσεις
<references group="σημ." />
Βίντεο
Κατηγορία:Ιάπωνες σεναριογράφοι Κατηγορία:Ιάπωνες ηθοποιοί Κατηγορία:Συγγραφείς βιβλίων μαγειρικής Κατηγορία:Ιάπωνες δοκιμιογράφοι Κατηγορία:Ιάπωνες σκηνοθέτες κινηματογράφου
Ενιαίος χώρος πληρωμών σε ευρώ
Ο Ενιαίος χώρος πληρωμών σε ευρώ είναι πρωτοβουλία ολοκλήρωσης των πληρωμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την απλούστευση των τραπεζικών μεταβιβάσεων σε ευρώ. Μέχρι το 2020, υπήρχαν 36 μέλη στον Ενιαίο χώρο πληρωμών σε ευρώ, που αποτελείται από το 27 Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα τέσσερα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (Ισλανδία, Λίχτενσταϊν, Νορβηγία και Ελβετία), και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Some countries participate in the technical schemes: Ανδόρρα, Μονακό, Άγιος Μαρίνος, και Βατικανό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Συστήματα πληρωμών Κατηγορία:Τραπεζική στην Ευρωπαϊκή Ένωση Κατηγορία:Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος
Κουρνονσέκ
Το Κουρνονσέκ (γαλλικά: Cournonsec, οξιτανικά: Cornonsec) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Ερώ, στη διοικητική περιοχή της Οξιτανίας.
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Κουρνονσεκουά (γαλλικά: Cournonsécois).
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Ερώ
Μαθητική στολή
thumb|right|250px|Πρώτος από δεξιά ένας μαθητής του Γυμνασίου [[Καστοριάς το 1910 με παντελόνι γκολφ και καπέλο με τη κουκουβάγια ως σύμβολο σοφίας. (Φωτ. αρχείο Λεωνίδα Παπάζογλου)]] Η μαθητική στολή είναι ένα ειδικό ένδυμα - ένα σύνολο τυποποιημένων ρούχων - το οποίο χρησιμοποιείται σε εκπαιδευτικά ιδρύματα. Ιδιαίτερα και σήμερα όλα τα κολέγια της Οξφόρδης - περισσότερα από είκοσι - κάνουν χρήση της μαθητικής στολής. Χρησιμοποιείται συνήθως στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αρκετών χωρών (δείτε τον πίνακα με τις χώρες παρακάτω). Οι στολές των αγοριών συνήθως αποτελούνται από μαύρα μακριά ή κοντά παντελόνια και ανοιχτόχρωμα μπλουζάκια, τις περισσότερες φορές με γραβάτα. Των κοριτσιών από την άλλη διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή και από τα διάφορα σχολικά συστήματα, αλλά τυπικά περιλαμβάνουν ένα φόρεμα είτε με μπλουζάκι είτε με παντελόνες είτε με ποδιές. Ωστόσο κάποιες χώρες επιτρέπουν στα κορίτσια να φορούν παντελόνια. Η χρήση της ζακέτας και για τα δύο φύλα είναι συχνό,ειδικά σε χώρες όπου οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές. Ενώ κάποιες χώρες έχουν στολές που είναι ίδιες σε όλα τα σχολεία, κάποιες άλλες έχουν ξεχωριστή για το κάθε σχολείο, με διάφορα χρώματα και το σήμα του σχολείου.
Βενεζουέλα
Στη Βενεζουέλα όλοι οι μαθητές είναι υποχρεωμένοι να φορούν στολές βάσει σχετικού νόμου της χώρας που ορίζει ότι όλοι οι μαθητές σε όλες τις τάξεις και σε όλα τα σχολεία. Οι μαθητές των βρεφονηπιακών σταθμών συχνά αποκαλούνται κίτρινα μπλουζάκια από το χρώμα της στολής που φοράνε, ενώ οι μαθητές στα νηπιαγωγεία αποκαλούνται κόκκινα μπλουζάκια.
Βραζιλία
Τα ιδιωτικά σχολεία αναγκάζουν τους μαθητές τους να φορούν στολές, με μερικές εξαιρέσεις στο λύκειο. Τα δημόσια σχολεία συνήθως δεν αναγκάζουν τους μαθητές να φορούν στολές, λόγω του χαμηλού εισοδήματος του πληθυσμού τους, ωστόσο μπορεί να έχουν μία. Γενικά,οι στολές αποτελούνται από ένα μπλε παντελόνι και ένα άσπρο μπλουζάκι με το σύμβολο του σχολείου τυπωμένο ή κεντημένο πάνω του. Μερικά σχολεία επιβάλλουν ειδικά χρώματα στα παπούτσια, όπως το μαύρο ή το άσπρο. και σε μερικά λύκεια δίνουν την δυνατότητα στους μαθητές τους να φορούν τζιν. Τα σχολεία προσπαθούν να οριοθετήσουν τη χρήση άλλων τύπων ενδυμάτων ως μία προσπάθεια να μειώσουν τον καταναλωτισμό μεταξύ των μαθητών.
Δανία
Η πλειοψηφία των δημόσιων σχολείων στη Δανία δεν έχουν σχολικές στολές. Ωστόσο,οι ιστορικές σχολικές στολές παραμένουν στα δύο από τα πιο διάσημα οικοτροφεία της χώρας:Herlufsholm School και Soro Akademi.
Κούβα
Οι σχολικές στολές είναι συνηθισμένες στην Κούβα. Όλοι οι μαθητές ανεξαρτήτως ηλικίας ή φύλου φορούν σχολικές στολές με το χρώμα που υποδηλώνουν τον βαθμό του επιπέδου τους. Τα παιδιά φορούν επίσης κασκόλ σαν μέλη του κουβανικού οργανισμού πρωτοπόρων νέων.
Νιγηρία
Στη Νιγηρία οι μαθητές συνηθίζουν να φοράνε στολές.Επίσης υπάρχουν κάποια προγράμματα για να βοηθήσουν τις οικογένειες που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να τις αγοράσουν.Για παράδειγμα ο πρόεδρος του τοπικού συμβουλίου Ejigbo του τομέα της ανάπτυξης, LCDA, ο Kehinde Bamigbetan έχει μοιράσει 7.200 σχολικές στολές στους μαθητές εννέα σχολείων της περιφέρειάς του, με σκοπό να βοηθήσει την εκπαίδευση στην συνοικία Λάγκος.
Ελλάδα
Στην Ελλάδα το καπέλο βάσει νόμου του Υπουργείου Παιδείας καταργήθηκε το 1964 από Δημόσια Γυμνάσια και η μπλε ή μαύρη ποδιά των κοριτσιών με το άσπρο κολλάρο έκτοτε άρχισε να περιορίζεται με αποτέλεσμα να καταργηθεί και αυτή. Στις μέρες μας μόνον χάριν της ομοιομορφίας παρατηρούμε κάποιες ειδικές στολές στη τέλεση των παρελάσεων.
Πηγές
Κατηγορία:Στολές Κατηγορία:Εκπαιδευτικά κοινωνικά ζητήματα
Κοινότητα Καλάμου
Με το όνομα Κοινότητα Καλάμου αναφέρονται δύο κοινότητες της Ελλάδας:
Φωτεινή Καστοριάς
Η Φωτεινή Καστοριάς είναι ορεινός οικισμός (υψόμ. 650μ., 184 κάτ). (2001) του νομού Καστοριάς. Βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νομού, ανατολικά της λίμνης της Καστοριάς και απέχει 17 χλμ. από την πόλη της Καστοριάς. Αναφέρεται το 1886 ως χωρίον έχοντος 900 χριστιανούς και φρέαρ. Στη απαρίθμηση του (1913) είναι έρημο και το 1918 αποτέλεσε οικισμό της κοινότητας Πολυκεράσου Καστοριάς. Το 1926 μετονομάζεται σε Φωτεινή και γίνεται καθαρά προσφυγικός οικισμός όπου εγκαταστάθηκαν 34 προσφυγικές οικογένειες, 94 άτομα. Πριν ενταχθεί στο Δήμο Καστοριάς ανήκε στο Δήμο Βιτσίου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Καστοριάς Κατηγορία:Δήμος Καστοριάς
Κλεάνθης Βικελίδης
Ο Κλεάνθης Βικελίδης (15 Σεπτεμβρίου 1915 - 4 Νοεμβρίου 1988) ήταν Έλληνας διεθνής ποδοσφαιριστής και προπονητής ποδοσφαίρου, ο οποίος αγωνίστηκε στον Άρη από το 1932 ως το 1949.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1915 στη Θεσσαλονίκη και έγινε γνωστός ως ποδοσφαιριστής του Άρη. Είχε άλλα 8 αδέλφια, από τα οποία τα 5 ήταν επίσης αθλητές του Άρη. Οι αδελφοί του Κώστας και Νικηφόρος ήταν μάλιστα συμπαίκτες του στον Άρη καθώς και στην Εθνική Ομάδα.
Άρης
Έπαιξε με τον Άρη για πρώτη φορά τη σεζόν 1931-32 και σταμάτησε το ποδόσφαιρο το 1949. Στην πολύ επιτυχημένη καριέρα του με τον Άρη κατέκτησε το πρωτάθλημα Ελλάδος του 1932 και του 1946, τα πρωταθλήματα Θεσσαλονίκης 1934, 1938, 1946 και 1949, το πρωτάθλημα Βορείου Ομίλου 1935 ενώ συμμετείχε με τον Άρη και στον τελικό του κυπέλλου του 1940. Στο πρωτάθλημα του 1946 αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ και οδήγησε τον Άρη στον τρίτο του τίτλο, όντας ο μεγάλος ηγέτης και πρωταγωνιστής της ομάδας.
Ένας τραυματισμός του στον φιλικό αγώνα με την Αυστριακή Βίνερ στις 19 Ιανουαρίου 1949, τον οδήγησε σε μήνες αποθεραπείας και στην τελική του αποχώρηση από τους αγωνιστικούς χώρους. Στην τελετή έναρξης του πρωταθλήματος Θεσσαλονίκης του 1949-50, πραγματοποίησε την τελευταία του παρουσία ως ποδοσφαιριστής του Άρη, όντας σημαιοφόρος του συλλόγου.
Εθνική Ελλάδος
Χρίστηκε επτά φορές διεθνής με την Εθνική Ελλάδας Ανδρών και σκόραρε πέντε φορές. Πρώτη του συμμετοχή στις 17 Μαΐου του 1936 στο Βουκουρέστι, όπου η Εθνική Ελλάδος ηττήθηκε με 5-2 από την αντίστοιχη της Ρουμανίας για το Βαλκανικό Κύπελλο, ενώ η τελευταία φορά που φόρεσε τη γαλανόλευκη φανέλα ήταν στις 23 Απριλίου του 1948 στο εντός έδρας φιλικό με την Τουρκία ως αρχηγός της Εθνικής Ελλάδος, όπου και σκόραρε το μοναδικό της τέρμα (1-3).
Προπονητική
Όταν σταμάτησε ως παίκτης, έγινε προπονητής και κάθισε στον πάγκο του Άρη (1953-54, 1957-59, 1961-62), του ΠΑΟΚ (1956-57), του Απόλλωνα Καλαμαριάς (1960-61), του Πιερικού (Β' εθνική το 1961-62) και της Νίκης Βόλου (1963-64).
Θάνατος
Απεβίωσε στις 4 Νοεμβρίου 1988. Από το 2004 το ποδοσφαιρικό γήπεδο του Άρη (μέχρι τότε γνωστό ως "Χαριλάου") φέρει το όνομά του.
Το προσωνύμιο του ήταν το Μακεδονικό Τάνκ λόγω της τρομερής δύναμης που έβγαζε στο παιχνίδι του.
Κύπελλο Ελλάδος
Γενικό Σύνολο Επίσημων Διοργανώσεων: 78 γκολ σε 135 αγώνες
(τα στοιχεία είναι ελλιπή)
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Έλληνες προπονητές ποδοσφαίρου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδος Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Άρη Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Άρη Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Απόλλων Καλαμαριάς Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Νίκης Βόλου Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Πιερικού Κατηγορία:Προπονητές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας Κατηγορία:Μακεδόνες
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Πήλινου Στόχου 1962
Το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Πήλινου Στόχου 1962 ήταν η 7η διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Πήλινου Στόχου, που διεξήχθη υπό την εποπτεία της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Αγωνιστικής Σκοποβολής (ISSF). Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στη Βηρυτό, στο Λίβανο. Διεξήχθησαν 6 αγωνίσματα, 4 ανδρών (2 ατομικά και 2 ομαδικά) και 2 γυναικών (ατομικά). Συμμετείχαν και χώρες εκτός της Ευρώπης όπως ο Λίβανος, οι Ηνωμένες Πολιτείες και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Στον πίνακα των μεταλλίων την πρώτη θέση κατέκτησε η Ιταλία με 2 χρυσά μετάλλια και 4 συνολικά. Η Ελλάδα κέρδισε τη δεύτερη θέση με 2 χρυσά μετάλλια. Την τρίτη θέση κατέκτησε η Γαλλία με 1 χρυσό μετάλλιο και 4 συνολικά.
Παραπομπές
1962 Κατηγορία:Αθλητισμός στο Λίβανο Κατηγορία:Βηρυτός Κατηγορία:Σκοποβολή το 1962
1506
Η τρέχουσα σελίδα αφορά το έτος 1506 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη Κατηγορία:16ος αιώνας
Μουλάς
Ο μουλάς (ملا, Molla, / Mollâ, Molla, মোল্লা) προέρχεται από την αραβική λέξη مَوْلَى mawlā, που σημαίνει "εφημέριος", "μάστερ" και "κηδεμόνας". Ωστόσο, χρησιμοποιείται διφορούμενα στο Κοράνι, και κάποιοι έχουν περιγράψει τη χρήση του ως θρησκευτικό τίτλο ως ακατάλληλη. Ο όρος μερικές φορές εφαρμόζεται σε Μουσουλμάνους, ανθρώπους μορφωμένους στην ισλαμική θεολογία και τον ιερό νόμο. Σε μεγάλα τμήματα του Μουσουλμανικού κόσμου, ιδιαίτερα στο Ιράν, το Πακιστάν, το Αζερμπαϊτζάν, το Αφγανιστάν, την Ανατολική Αραβία, την Τουρκία και τα Βαλκάνια, τη Κεντρική Ασία, το Κέρας της Αφρικής και τη Νότια Ασία, είναι το πιο συνηθισμένο όνομα σε ντόπιους μουσουλμάνους κληρικούς ή ηγέτες τζαμιών.
Κάλαμος Λευκάδας
Ο Κάλαμος (σπανιότερα η Κάλαμος), (24,964 τ. χλμ κάτ. 529, 2011), είναι μικρό νησί στο Ιόνιο Πέλαγος, σε πολύ κοντινή απόσταση από τη δυτική ακτή της Αιτωλοακαρνανίας.
Μουλάς
Ο τίτλος έχει επίσης χρησιμοποιηθεί σε ορισμένες κοινότητες Σεφαραδιτών Εβραίων για αναφορά στην κοινοτική ηγεσία, ιδιαίτερα τη θρησκευτική ηγεσία.
Κάλαμος Λευκάδας
Το νησί βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το χωριό Μύτικας της Αιτωλοακαρνανίας, αλλά παρά την κοντινή του απόσταση ανήκει διοικητικά στην περιφερειακή ενότητα Λευκάδας μαζί με άλλα μικρά νησιά της περιοχής. Είναι κυρίως ορεινό, η κορυφή μάλιστα του βουνού που δεσπόζει στο νησί φτάνει τα 745 μ. Η επικοινωνία με την ηπειρωτική χώρα γίνεται με καΐκια που εκτελούν δρομολόγια από και προς τον Μύτικα στην ακτή της Αιτωλοακαρνανίας. Το νησί φημίζεται για τις όμορφες παραλίες του και αρκετοί το επισκέπτονται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Μουλάς
Ο όρος μουλάς είναι πρωτίστως κατανοητός στον Μουσουλμανικό κόσμο ως δείγμα σεβασμού για το μορφωμένο άνθρωπο σε θρησκευτικά θέματα. δεξιά|μικρογραφία|Ένας μουλάς που προσεύχεται στο Ιμαμζαντέχ Χαμζάχ της Ταμπρίζ.
Εκπαίδευση και καθήκοντα
Στην ιδανική περίπτωση, ένας εκπαιδευμένος μουλάς θα πρέπει να σπουδάσει Ισλαμικές παραδόσεις (χαντίθ), και τον Ισλαμικό νόμο (φικχ). Αυτά τα στοιχεία περιλαμβάνουν συχνά την γνώση του κορανίου απέξω. Οι αγράμματοι χωρικοί συχνά μπορεί να ταξινομήσουν τους εγγράμματους μουσουλμάνους με λιγότερη ισλαμική εκπαίδευση ως μουλά ή θρησκευτικό κληρικό. Οι μουλάδες με διαφορετικά επίπεδα εκπαίδευσης οδηγούν προσευχές στα τζαμιά, παραδίδουν θρησκευτικά κηρύγματα και εκτελούν θρησκευτικές τελετές, όπως οι γεννήσεις και οι κηδείες. Συχνά διδάσκουν σε Ισλαμικό σχολείο, γνωστό ως μεντρεσές. Τρία είδη κειμένων εφαρμόζονται συχνότερα για την ερμηνεία ισλαμικών κειμένων (δηλαδή το Κοράνι, Χαντίθ, κ. λπ.) για τα θέματα της Σαρία, δηλαδή τον Ισλαμικό νόμο.
Οι μουλάδες εμπλέκονται συχνά στην πολιτική, αλλά μόνο πρόσφατα έχουν υπηρετήσει σε θέσεις εξουσίας, από τότε που οι Ισλαμιστές κατέλαβαν την εξουσία στο Ιράν το 1979. Στη Συρία, οι πολιτικά στρατευμένες ομάδες που υποστηρίζονται από τη Δύση έχουν ριζώσει. Οι Ταλιμπάν ήταν υπεύθυνοι για την επιβολή του Ισλαμισμού στο Αφγανιστάν.
Κάλαμος Λευκάδας
Ιστορία
Ωστόσο, οι πρώτες ενδείξεις κατοίκησης του νησιού ανάγονται στην Νεολιθική εποχή. Είναι βέβαιο ότι ο Κάλαμος κατοικούνταν επίσης στη Μυκηναϊκή και στην Κλασική περίοδο. Από τα Ελληνιστικά χρόνια το πέρασμα του στενού Καλάμου - Μύτικα αποκτά ιδιαίτερη στρατιωτική σημασία και εποπτεύεται αρχικά από ένα μικρό οχυρό κτισμένο στη κορυφή Ξυλόκαστρο και ένα σύστημα πύργων στον περιβάλλοντα χώρο.
Μουλάς
Χρήση
Ο όρος εφαρμόζεται πιο συχνά σε σιίτες κληρικούς καθώς οι Σιίτες Μουσουλμάνοι είναι η κυρίαρχη παράδοση στο Ιράν. Ωστόσο, ο όρος είναι πολύ κοινή στα Ουρντού που ομιλούνται στο Πακιστάν και χρησιμοποιείται σε όλη την Ινδική υποήπειρο για κάθε Μουσουλμάνο κληρικό, δηλαδή για Σουνίτες και Σιίτες. Οι μουσουλμάνοι κληρικοί στη Ρωσία και άλλες πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες αναφέρονται επίσης ως μουλάδες, ανεξάρτητα από το αν είναι Σουνίτες ή σιίτες.
Ο όρος έχει επίσης χρησιμοποιηθεί μεταξύ Πέρσες Εβραίους, Εβραίους της Μπουχάρα, Εβραίους του Αφγανιστάν και άλλους Εβραίους της Κεντρικής Ασίας για να αναφερθεί στη κοινοτική θρησκευτική και/ή κοσμική ηγεσία. Στο Καϊφένγκ της Κίνας, η ιστορική εβραϊκή κοινότητα που διαχειριζόταν τη συναγωγή ονομαζόταν "μουλάδες".
Κάλαμος Λευκάδας
Ιστορία
Η εποπτεία του στενού οργανώνεται καλύτερα, όταν στα ύστερα Ρωμαϊκά χρόνια κτίζεται ένα ισχυρό κάστρο χαμηλότερα, ανάμεσα στους οικισμούς Κάλαμο και Επισκοπή. Στο περιθώριο των συγκρούσεων, η πειρατεία αποτελούσε ένα μόνιμο πρόβλημα στην περιοχή, ιδιαίτερα σε εποχές απώλειας του κρατικού ελέγχου, όπως κατά την εποχή της πτώσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλλά και κατά τον 16ο και 18ο αι. Στο μεγαλύτερο μέρος του 18ου αι. κυριαρχούν οι Βενετοί, ενώ η οικονομία του Καλάμου ελέγχεται από την οικογένεια Δελλαδέτσιμα που εισπράττει το φόρο της δεκάτης. Ακολουθούν στο τέλος του αιώνα οι Ρώσοι και το 1807 το νησί περιέρχεται στους Γάλλους.
Μουλάς
Χρήση
Έξω από την Ανατολική Αραβία, η οποία έχει μακρά Σιιτική παράδοση και πολλές Σιιτικές μειονότητες, ο όρος χρησιμοποιείται σπάνια σε άλλες αραβόφωνες περιοχές όπου το πλησιέστερο ισοδύναμο είναι ο σέιχ (υπονοώντας την επίσημη Ισλαμική εκπαίδευση), ο ιμάμης (ηγέτης της προσευχής, δεν πρέπει να συγχέεται με τους ιμάμηδες των σιιτών), ή ο ουλεμάς ("φιλόλογος", πληθυντικός ʿulamāʾ). Στο Σουνιτικό κόσμο, η έννοια του "κληρικού" είναι περιορισμένης χρησιμότητας. Ως αρχή του θρησκευτικού συστήματος είναι αρκετά αποκεντρωμένη.
Κάλαμος Λευκάδας
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Νομός Λευκάδας Κατηγορία:Χωριά της Λευκάδας
Μουλάς
Χρήση
Μερικές φορές χρησιμοποιείται σε υποτιμητική και χιουμοριστική μορφή για να κοροϊδέψει γνωστικιστά θρησκευτικές άνδρες.
Ιράν
Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, ο όρος μουλάς χρησιμοποιήθηκε στα Ιρανικά χάουζα (σεμινάρια) για να αναφερθείτε στους χαμηλόβαθμους κληρικούς, που ειδικεύονταν στο να λένε ιστορίες της Ασούρα παρά να διδάσκουν ή να εκδίδουν φετφάδες. Σήμερα, ο όρος χρησιμοποιείται μερικές φορές ως μειωτικός όρος για κάθε κληρικό του Ισλάμ. Τα τελευταία χρόνια, τουλάχιστον ανάμεσα σε Σιίτες κληρικούς, ο όρος ρουχανί (πνευματικός) έχει προωθηθεί ως μια εναλλακτική λύση για τους μουλάδες και αχούντ, χωρίς υποτιμητική χροιά.
Ενδυμασία
δεξιά|μικρογραφία|Οι Χοτζατολεσλάμ Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί, Αγιατολάχ [[Ρουχολάχ Χομεϊνί και ο Πρωθυπουργός του Ιράν Μεχντί Μπαζαργκάν.]] Στο Ιράν το συνηθισμένο φόρεμα του μουλά είναι ένα τουρμπάνι ( ammāme), ένα μακρύ παλτό με μανίκια και κουμπιά, παρόμοιο με το ράσο ( qabā), και ένα μακρύ φόρεμα ή μανδύα, ανοιχτό στο μπροστινό μέρος ( abā). Το αμπά παράγεται συνήθως από καφέ μαλλί ή από μαύρη μουσελίνα. Είναι αμάνικο, αλλά έχει τρύπες μέσα από τις οποίες μπαίνουν τα χέρια. Το τουρμπάνι είναι συνήθως λευκό, αλλά εκείνοι που ισχυρίζονται κάθοδο από τον Προφήτη Μωάμεθ φορούν παραδοσιακά ένα μαύρο τουρμπάνι.
Παραπομπές
<references group="" responsive="0">
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ισλαμικοί θρησκευτικοί τίτλοι και βαθμοί
Εισαγωγή στη γενική σχετικότητα
thumb|Υψηλής ακρίβειας δοκιμή της γενικής σχετικότητας από το διαστημικό όχημα [[Cassini (καλλιτεχνική αναπαράσταση): Τα ραδιοσήματα που αποστέλλονται μεταξύ της Γης και του οχήματος (πράσινο κύμα) καθυστερούν από τη στρέβλωση του χωροχρόνου (μπλε γραμμές) λόγω της μάζας του Ήλιου.]]
Η γενική σχετικότητα είναι μια θεωρία της βαρύτητας που αναπτύχθηκε από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν (Albert Einstein) μεταξύ 1907 και 1915. Σύμφωνα με τη γενική σχετικότητα, η παρατηρούμενη βαρυτική επίδραση μεταξύ μαζών είναι αποτέλεσμα της στρέβλωσης του χωροχρόνου που τις περιβάλλει.
Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, ο νόμος της παγκόσμιας έλξης του Νεύτωνα είχε γίνει δεκτός για περισσότερα από διακόσια χρόνια ως μια έγκυρη περιγραφή της βαρυτικής δύναμης μεταξύ μαζών. Στο μοντέλο του Νεύτωνα, η βαρύτητα είναι το αποτέλεσμα μιας ελκτικής δύναμης μεταξύ αντικειμένων με μεγάλη μάζα. Παρά το γεγονός ότι ακόμα και ο Νεύτωνας ήταν προβληματισμένος από την άγνωστη φύση αυτής της δύναμης, το βασικό πλαίσιο ήταν εξαιρετικά επιτυχές στην περιγραφή της κίνησης.
Τα πειράματα και οι παρατηρήσεις δείχνουν ότι η περιγραφή του Αϊνστάιν για τη βαρύτητα, εξηγεί διάφορα αποτελέσματα τα οποία είναι ανεξήγητα από το νόμο του Νεύτωνα, όπως λεπτομερειακές ανωμαλίες στις τροχιές του Ερμή και άλλων πλανητών. Η γενική σχετικότητα προβλέπει επίσης καινοτόμες συνέπειες της βαρύτητας, όπως τα κύματα βαρύτητας, βαρυτικό εστιασμό και την επίδραση της βαρύτητας στο χρόνο, γνωστή ως βαρυτική διαστολή του χρόνου. Πολλές από αυτές τις προβλέψεις έχουν επιβεβαιωθεί πειραματικά, ενώ άλλοι αποτελούν αντικείμενο της εν εξελίξει έρευνας. Για παράδειγμα, αν και υπάρχουν έμμεσες ενδείξεις για τα βαρυτικά κύματα, άμεση απόδειξη της ύπαρξής τους εξακολουθούν να αναζητούνται από αρκετές ομάδες επιστημόνων σε πειράματα όπως τα προγράμματα LIGO και GEO 600.
Αρχοντία της Ζαχλουμίας
Η Αρχοντία ή Αρχοντάτο της Ζαχλουμίας ήταν διοικητική διαίρεση, κατώτερη από το Θέμα, της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στην σημερινή Σερβία. Διοικητής ήταν ο "Άρχοντας" ο οποίος στην συγκεκριμένη περίπτωση ήταν γηγενής, ντόπιος, αριστοκράτης.
Το αρχοντάτο δημιουργήθηκε μετά το 1018 και την ανακατάληψη της περιοχής από τους βυζαντινούς και τον Βασίλειο Β΄, ο οποίος αντί να δημιουργήσει Θέματα διατήρησε τα κρατίδια που κατέλαβε και τα ενέταξε στην αυτοκρατορία σαν αρχοντάτα. Γνωστός άρχοντας ήταν ο Λιούτοβιντ, μέχρι το 1043 η περιοχή είχε καταληφθεί από την Σερβική Αυτοκρατορία.
Το Αρχοντάτο καταλάμβανε την περιοχή από το Ραούσιον έως τον ποταμό Οροντίο, από εκεί έως την περιοχή των Παγανών και ορεινά στην περιοχή των Χρωβάτιων. Μεγαλύτερα χωριά, κάστρα κατοικούμενα, της Ζαχλουμίας ήταν το Σταγνόν, το Ισσλή, το Μοκισκρίκ, το Γαλουμαήνικ, και το Δορισκίκ. Στη Ζαχλουμία βρισκόταν το όρος Μπόσνα και ο ομώνυμος ποταμός, μάλιστα στο όρος βρίσκονταν δύο κάστρα, το Βόνα και το Χλούμ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αρχοντάτα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας Αρχονιτα της Ζαχλουμιας Αρχοντια της Ζαχλουμιας Κατηγορία:11ος αιώνας στη Σερβία‎ Κατηγορία:Βυζαντινή Σερβία
Εισαγωγή στη γενική σχετικότητα
Παρά το γεγονός ότι η γενική σχετικότητα δεν είναι η μόνη σχετικιστική θεωρία της βαρύτητας, είναι η απλούστερη τέτοια θεωρία που είναι συνεπής με τα πειραματικά δεδομένα. Παρ 'όλα αυτά, μια σειρά από αναπάντητα ερωτήματα παραμένουν, το πιο θεμελιώδες από τα οποία είναι το πώς η γενική σχετικότητα μπορεί να συμβιβαστεί με τους νόμους της κβαντικής φυσικής για να παράγουν μία πλήρη και αυτο-συνεπή θεωρία κβαντικής βαρύτητας.
Από την ειδική στη γενική σχετικότητα
Αρκετοί φυσικοί, συμπεριλαμβανομένου του Αϊνστάιν, έψαξε για μια θεωρία που θα συμβιβάσει το νόμο της βαρύτητας του Νεύτωνα και την ειδική θεωρία της σχετικότητας. Μόνο η θεωρία του Αϊνστάιν αποδείχθηκε να είναι συνεπής με τα πειράματα και παρατηρήσεις. Για να κατανοήσει κάποιος τις βασικές ιδέες της θεωρίας, είναι διδακτικό να ακολουθήσει το σκεπτικό του Αϊνστάιν μεταξύ 1907 και 1915, από το απλό του πείραμα σκέψης που συμπεριλαμβάνει ένα παρατηρητή σε ελεύθερη πτώση, μέχρι την πλήρη γεωμετρική θεωρία της βαρύτητας.
Αρχή της ισοδυναμίας
Το πείραμα σκέψης ήταν το εξής: ένα άτομο που βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση μέσα σε ένα ασανσέρ βιώνει την έλλειψη βάρους, ενώ τα αντικείμενα είτε επιπλέουν ακίνητα ή παρασύρονται με σταθερή σχετική ταχύτητα. Δεδομένου ότι τα πάντα στο ασανσέρ πέφτουν μαζί, καμία βαρυτική επίδραση δε μπορεί να παρατηρηθεί. Με τον τρόπο αυτό, οι εμπειρίες που βιώνει ένας παρατηρητής σε ελεύθερη πτώση δεν έχουν διαφορά από εκείνες ενός παρατηρητή στο βαθύ διάστημα, μακριά από οποιαδήποτε σημαντική πηγή βαρύτητας. Οι εν λόγω παρατηρητές είναι οι "προνομιούχοι" (αδρανειακοί) παρατηρητές που ο Αϊνστάιν περιέγραψε στη θεωρία του για την ειδική σχετικότητα: παρατηρητές για τους οποίους το φως ταξιδεύει σε ευθείες γραμμές με σταθερή ταχύτητα.
Βαρύτητα και επιτάχυνση
thumb|right|250px|Μπάλα πέφτει στο πάτωμα σε ένα επιταχυνόμενο πύραυλο (αριστερά) και στη Γη (δεξιά) Οι περισσότερες επιδράσεις της βαρύτητας εξαφανίζονται σε ελεύθερη πτώση, αλλά τα αποτελέσματα που φαίνονται τα ίδια με εκείνα της βαρύτητας μπορεί να παράγονται από ένα επιταχυνόμενο πλαίσιο αναφοράς. Ένας παρατηρητής σε ένα κλειστό δωμάτιο δεν μπορεί να πει ποια από τα παρακάτω είναι αληθές:
Αντίθετα, οι τυχόν επιπτώσεις που παρατηρήθηκαν σε ένα επιταχυνόμενο σύστημα αναφοράς πρέπει επίσης να παρατηρηθούν σε ένα βαρυτικό πεδίο αντίστοιχης δύναμης. Αυτή η αρχή επέτρεψε τον Αϊνστάιν να προβλέψει αρκετά νέα αποτελέσματα της βαρύτητας το 1907, όπως εξηγείται και στην επόμενη ενότητα.
Ένας παρατηρητής σε ένα επιταχυνόμενο σύστημα αναφοράς πρέπει να εισάγει αυτό που οι φυσικοί αποκαλούν φανταστικές δυνάμεις (ή ψευδοδυνάμεις) για να τεκμηριώσει την επιτάχυνση στην οποία υπόκειται και τα αντικείμενα γύρω του. Ένα παράδειγμα που έχει ήδη αναφερθεί, είναι η δύναμη που πιέζει τον οδηγό ενός επιταχυνόμενου αυτοκινήτου στο κάθισμά του. Άλλο ένα είναι η δύναμη που μπορεί να νιώσει κάποιος με το μάζεμα και τέντωμα των χεριών εάν προσπαθήσει να γυρίσει γύρω γύρω σαν σβούρα. Η κύρια διορατική εικόνα του Αϊνστάιν ήταν ότι η σταθερή και γνωστή έλξη του βαρυτικού πεδίου της Γης, είναι ουσιαστικά το ίδιο με αυτές τις φανταστικές δυνάμεις. Το φαινομενικό μέγεθος των φανταστικών δυνάμεων εμφανίζεται πάντα να είναι ανάλογο προς τη μάζα του κάθε αντικειμένου στο οποίο ενεργούν. Για παράδειγμα, το κάθισμα του οδηγού ασκεί ακριβώς τόση δύναμη ώστε να επιταχυνθεί ο οδηγός με τον ίδιο ρυθμό όπως και το αυτοκίνητο. Κατ 'αναλογία, ο Αϊνστάιν πρότεινε ότι ένα αντικείμενο σε ένα βαρυτικό πεδίο θα πρέπει να αισθάνεται μια βαρυτική δύναμη ανάλογη με τη μάζα του, όπως ενσωματώνεται στο νόμο της βαρύτητας του Νεύτωνα.
Φυσικές συνέπειες
thumb|left|200px|Η βαρυτική μετατόπιση προς το ερυθρό του κύματος φωτός καθώς αυτό κινείται αντίθετα προς το βαρυτικό πεδίο (που προκαλείται από το κίτρινο αστέρι παρακάτω)
Το 1907, ο Αϊνστάιν ήταν ακόμα οκτώ χρόνια μακριά από την ολοκλήρωση της γενικής θεωρίας της σχετικότητας. Παρ 'όλα αυτά, ήταν σε θέση να κάνει μια σειρά από καινοτόμες, ελέγξιμες προβλέψεις που βασίστηκαν στο σημείο εκκίνησης του για την ανάπτυξη της νέας θεωρίας του: Την αρχή της ισοδυναμίας.
Το πρώτο νέο αποτέλεσμα είναι η βαρυτική μετατόπιση συχνότητας του φωτός. Θεωρήστε δύο παρατηρητές πάνω σε έναν επιταχυνόμενο διαστημόπλοιο. Σε ένα τέτοιο όχημα, υπάρχει μια φυσική έννοια του "πάνω" και του "κάτω": Η κατεύθυνση στην οποία το όχημα επιταχύνει είναι "πάνω" και μη προσκολλημένα αντικείμενα επιταχύνονται προς την αντίθετη κατεύθυνση, πέφτοντας "προς τα κάτω". Ας υποθέσουμε ότι ένας από τους παρατηρητές είναι "πιο ψηλά" από τον άλλο. Όταν ο κατώτερος παρατηρητής στέλνει ένα φωτεινό σήμα στον υψηλότερο παρατηρητή, η επιτάχυνση αναγκάζει το φως να μετατοπιστεί προς το ερυθρό (κόκκινο), όπως μπορεί να υπολογιστεί από την ειδική σχετικότητα. Ο δεύτερος παρατηρητής θα μετρήσει μια χαμηλότερη συχνότητα για το φως από την πρώτο. Αντίθετα, το φως που αποστέλλεται από τον πάνω παρατηρητή στον κάτω είναι μετατοπισμένο προς το κυανό (μπλε), δηλαδή, μετατοπίζεται προς υψηλότερες συχνότητες. Ο Αϊνστάιν υποστήριξε ότι αυτές οι μετατοπίσεις συχνότητας θα πρέπει επίσης να παρατηρηθούν σε ένα βαρυτικό πεδίο. Αυτό απεικονίζεται στο σχήμα στα αριστερά, το οποίο δείχνει ένα κύμα φωτός που σταδιακά μετατοπίζεται προς το ερυθρό όπως αυτό προχωράει προς τα πάνω αντίθετα της επιτάχυνσης της βαρύτητας. Αυτό το αποτέλεσμα έχει επιβεβαιωθεί πειραματικά, όπως περιγράφεται παρακάτω.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι για κάθε παρατηρητή, δεν υπάρχουν παρατηρήσιμες μεταβολές της ροής του χρόνου για γεγονότα ή διαδικασίες που βρίσκονται σε κατάσταση ηρεμίας στο δικό του σύστημα αναφοράς. Π.χ. αυγά που βράζουν πέντε λεπτά όπως χρονομετρούνται από το ρολόι του κάθε παρατηρητή έχουν την ίδια συνοχή. Όταν ένας χρόνος περνάει σε κάθε ρολόι, ο κάθε παρατηρητής μεγαλώνει κατά την ίδια ποσότητα. Εν ολίγοις, κάθε ρολόι είναι σε τέλεια συμφωνία με όλες τις διαδικασίες που συμβαίνουν στο άμεσο περιβάλλον του. Μόνο όταν τα ρολόγια συγκριθούν μεταξύ διαφορετικών παρατηρητών, μπορεί κανείς να παρατηρήσει ότι ο χρόνος κυλάει πιο αργά για τον κατώτερο παρατηρητή από ότι για τον ανώτερο. Αυτό το αποτέλεσμα είναι πολύ μικρό, αλλά έχει επίσης επιβεβαιωθεί πειραματικά σε πολλαπλά πειράματα, όπως περιγράφεται παρακάτω.
Κατά παρόμοιο τρόπο, ο Αϊνστάιν προέβλεψε την βαρυτική εκτροπή του φωτός: μέσα σε ένα βαρυτικό πεδίο, το φως εκτρέπεται ακολουθώντας το καμπύλο τμήμα του χωροχρόνου. Ποσοτικά, τα αποτελέσματά του διέφεραν από τη θεωρία κατά δύο φορές. Η σωστή προέλευση της θεωρίας απαιτεί μια πιο ολοκληρωμένη διατύπωση της θεωρίας της γενικής σχετικότητας, όχι μόνο της αρχής της ισοδυναμίας.
Παλιρροιακά φαινόμενα
thumb|150px|Δύο σώματα που πέφτουν συγκλίνοντας προς το κέντρο της Γης επιταχύνουν το ένα προς το άλλο καθώς πέφτουν Η ισοδυναμία μεταξύ βαρυτικών και αδρανειακών φαινομένων δεν αποτελεί μια πλήρη θεωρία της βαρύτητας. Όταν πρόκειται για την εξήγηση της βαρύτητας κοντά στην δική μας θέση στην επιφάνεια της Γης, προσφέρει μια κατάλληλη εξήγηση, σημειώνοντας ότι το σύστημα αναφοράς μας δεν είναι σε ελεύθερη πτώση έτσι ώστε να αναμένονται φανταστικές δυνάμεις. Αλλά ένα πλαίσιο αναφοράς που είναι σε ελεύθερη πτώση στη μία πλευρά της Γης, δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί οι άνθρωποι στην αντίθετη πλευρά της Γης αισθάνονται μια βαρυτική έλξη στην αντίθετη κατεύθυνση.
Μια πιο βασική εκδήλωση του ίδιου αποτελέσματος περιλαμβάνει δύο σώματα που πέφτουν δίπλα-δίπλα προς τη Γη. Σε ένα σύστημα αναφοράς που είναι σε ελεύθερη πτώση παραπλεύρως με αυτά τα σώματα, φαίνονται να αιωρούνται χωρίς βάρος, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Αυτά τα σώματα φορείς δεν πέφτουν ακριβώς στην ίδια κατεύθυνση, αλλά προς ένα μοναδικό σημείο στο χώρο: το κέντρο της βαρύτητας της Γης. Συνεπώς, υπάρχει μία συνιστώσα της κίνησης του κάθε σώματος προς το άλλο (βλέπε σχήμα. Σε ένα μικρό περιβάλλον, όπως σε ένα ανελκυστήρα που είναι σε ελεύθερη πτώση, αυτή η σχετική επιτάχυνση είναι αμελητέα, ενώ για skydivers (αλεξιπτωτιστές) στις αντίθετες πλευρές της Γης, η επίδραση είναι μεγάλη. Αυτές οι διαφορές στις δυνάμεις είναι επίσης υπεύθυνες για τις παλίρροιες στους ωκεανούς της Γης, έτσι ο όρος "παλιρροιακή επίδραση" χρησιμοποιείται για το φαινόμενο αυτό.
Η ισοδυναμία μεταξύ αδράνειας και βαρύτητας δεν μπορεί να εξηγήσει παλιρροιακά φαινόμενα. Δεν μπορεί να εξηγήσει διακυμάνσεις στο βαρυτικό πεδίο. Για αυτό το λόγο, είναι απαραίτητη μια θεωρία η οποία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η ύλη (όπως η μεγάλη μάζα της Γης) επηρεάζει την αδρανειακό περιβάλλον γύρω από αυτή.
Από την επιτάχυνση στη γεωμετρία
Στη διερεύνηση της ισοδυναμίας της βαρύτητας και της επιτάχυνσης καθώς επίσης και στο το ρόλο των παλιρροιακών δυνάμεων, ο Αϊνστάιν ανακάλυψε πολλές αναλογίες με τη γεωμετρία επιφανειών. Ένα παράδειγμα είναι η μετάβαση από ένα αδρανειακό σύστημα αναφοράς (στο οποίο ελεύθερα σωματίδια κινούνται κατά μήκος ευθειών σε σταθερές ταχύτητες) σε ένα περιστρεφόμενο σύστημα αναφοράς (στο οποίο επιπλέον όροι που αντιστοιχούν σε εικονικές δυνάμεις πρέπει να εισαχθούν προκειμένου να εξηγήθεί η κίνηση των σωματιδίων). Αυτό είναι ανάλογο με τη μετάβαση από ένα καρτεσιανό σύστημα συντεταγμένων (στο οποίο οι γραμμές συντεταγμένων είναι ευθείες γραμμές) σε ένα καμπυλόγραμμο σύστημα συντεταγμένων (όπου δεν είναι απαραίτητο οι γραμμές συντεταγμένων να είναι ευθείες).
Μια βαθύτερη αναλογία συσχετίζει τις παλιρροιακές δυνάμεις με μια ιδιότητα των επιφανειών που ονομάζεται καμπυλότητα. Για βαρυτικά πεδία, η απουσία ή η παρουσία παλιρροιακών δυνάμεων καθορίζει αν η επιρροή της βαρύτητας μπορεί να εξαλειφθεί με την επιλογή ενός συστήματος αναφοράς σε ελεύθερη πτώση. Ομοίως, η απουσία ή παρουσία καμπυλότητας καθορίζει αν μια επιφάνεια είναι ισοδύναμη με ένα επίπεδο. Το καλοκαίρι του 1912 εμπνευσμένος από αυτές τις αναλογίες, ο Αϊνστάιν έψαξε για μια γεωμετρική διαμόρφωση της βαρύτητας.
Τα στοιχειώδη αντικείμενα της γεωμετρίας - σημεία, γραμμές, τρίγωνα - κλασικά ορίζονται στο τρισδιάστατο χώρο ή σε δισδιάστατες επιφάνειες. Το 1907, ο μαθηματικός Hermann Minkowski (ο οποίος ήταν πρώην καθηγητής μαθηματικών του Αϊνστάιν στο Ελβετικό Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο) εισήγαγε μια γεωμετρική διαμόρφωση της ειδικής σχετικότητας του Αϊνστάιν στο οποίο η γεωμετρία περιλαμβάνει όχι μόνο χώρο, αλλά και χρόνο. Ο βασική ιδεά αυτής της νέας γεωμετρίας είναι ο τετραδιάστατος χωροχρόνος. Οι τροχιές των κινούμενων σωμάτων είναι καμπύλες στο χωροχρόνο. Οι τροχιές των κινούμενων σωμάτων που κινούνται με σταθερή ταχύτητα χωρίς να αλλάξουν κατεύθυνση αντιστοιχούν σε ευθείες γραμμές.
Για επιφάνειες, η γενίκευση από τη γεωμετρία του επιπέδου - μια επίπεδη επιφάνεια - σε εκείνη μιας γενικής κυρτής επιφάνειας είχε περιγραφεί στις αρχές του 19ου αιώνα από τον Καρλ Φρίντριχ Γκάους (Carl Friedrich Gauss). Η περιγραφή αυτή είχε με τη σειρά της γενικευτεί σε χώρους υψηλότερων διαστάσεων σε ένα μαθηματικό φορμαλισμό που εισήγαγε ο Μπέρναρντ Ρίμαν (Bernhard Riemann) στη δεκαετία του 1850. Με τη βοήθεια της Γεωμετρίας του Riemann, ο Αϊνστάιν διατύπωσε μια γεωμετρική περιγραφή της βαρύτητας στην οποία ο χωροχρόνος Μινκόφσκι (Minkowski) έχει αντικατασταθεί από τον στρεβλωμένο και καμπύλο χωροχρόνο, ακριβώς όπως και οι καμπύλες επιφάνειες αποτελούν μια γενίκευση των απλών επίπεδων επιφάνειες.
Αφού είχε συνειδητοποιήσει την ισχύ αυτής της γεωμετρικής αναλογίας,ο Αιστάιν χρειάστηκε τρία επιπλέον χρόνια για να βρει τον ακρογωνιαίο λίθο που έλειπε από τη θεωρία του: οι εξισώσεις που περιγράφουν πώς η ύλη επηρεάζει την καμπυλότητα του χωροχρόνου. Έχοντας διατυπώσει αυτές που είναι τώρα γνωστές ως εξισώσεις του Αϊνστάιν (ή ακριβέστερα, εξισώσεις πεδίου βαρύτητας), παρουσίασε τη νέα του θεωρία της βαρύτητας σε αρκετές συνεδρίες της Πρωσικής Ακαδημίας Επιστημών στα τέλη του 1915.
Ανίχνευση του Βαρυτικού πεδίου
Μια απλή αναλογία είναι η εξής: Στη Γεωδαισία, την επιστήμη της μέτρησης του μεγέθους και το σχήματος της Γης, μία γεωδαισιακή καμπύλη είναι η συντομότερη διαδρομή μεταξύ δύο σημείων στην επιφάνεια της Γης. Προσεγγιστικά, μια τέτοια διαδρομή είναι ένα τμήμα ενός μεγάλου κύκλου, όπως μια γραμμή γεωγραφικού μήκους (μεσημβρινός) ή ο ισημερινός. Αυτές οι διαδρομές σίγουρα δεν είναι ευθείες, απλά επειδή πρέπει να ακολουθούν την καμπυλότητα της επιφάνειας της Γης. Αλλά είναι τόσο ευθείες όσο είναι δυνατόν, εφόσον υπόκεινται σε αυτόν τον περιορισμό.
Οι ιδιότητες των γεωδαισιακών διαφέρουν από εκείνες των ευθειών γραμμών. Για παράδειγμα, σε ένα επίπεδο οι παράλληλες γραμμές ποτέ δεν τέμνονται, αλλά αυτό δεν ισχύει για γεωδαισιακές στην επιφάνεια της Γης: για παράδειγμα, οι γραμμές του γεωγραφικού μήκους είναι παράλληλες στον ισημερινό, αλλά τέμνονται στους πόλους. Ανάλογα, οι καθολικές γραμμές των σωματιδίων δοκιμής σε ελεύθερη πτώση είναι γεωδαισιακές χωροχρόνου, οι πιο ευθείες κατά το δυνατόν γραμμές στο χωροχρόνο. Αλλά ακόμα υπάρχουν κρίσιμες διαφορές μεταξύ αυτών και των πραγματικά ευθειών γραμμών που μπορούν να εντοπιστούν στο χωροχρόνο μηδενικής βαρύτητας της ειδικής σχετικότητας. Στην ειδική σχετικότητα, παράλληλες γεωδαισιακές παραμένουν παράλληλες. Σε ένα βαρυτικό πεδίο με παλιρροιακές επιδράσεις, γενικά, αυτό δε θα είναι η περίπτωση. Αν για παράδειγμα δύο σώματα είναι αρχικά σε μεταξύ τους, αλλά στη συνέχεια ρίχνονται στο πεδίο βαρύτητας της Γης, θα κινηθούν το ένα προς το άλλο καθώς πέφτουν προς το κέντρο της Γης.
Σε σύγκριση με τους πλανήτες και άλλα αστρονομικά σώματα, τα αντικείμενα της καθημερινής ζωής (άνθρωποι, αυτοκίνητα, σπίτια, ακόμη και τα βουνά) έχουν μικρή μάζα. Όσον αφορά αυτά τα αντικείμενα, οι νόμοι που διέπουν τη συμπεριφορά των σωματιδίων δοκιμής είναι επαρκείς για να περιγράψουν το τι συμβαίνει. Συγκεκριμένα, προκειμένου να εκτραπεί ένα σωματίδιο δοκιμής από τη γεωδαιτική πορεία του, μία εξωτερική δύναμη πρέπει να ασκηθεί. Ένα άτομο που κάθεται σε μια καρέκλα τείνει να ακολουθήσει μια γεωδαισιακή, που είναι η ελεύθερη πτώση προς το κέντρο της Γης. Αλλά η καρέκλα εφαρμόζει μια εξωτερική δύναμη προς τα πάνω εμποδίζοντας το άτομο να πέσει. Με αυτόν τον τρόπο, η γενική σχετικότητα εξηγεί την καθημερινή εμπειρία της βαρύτητας πάνω στην επιφάνεια της Γης όχι σαν προς τα κάτω έλξη μιας βαρυτικής δύναμης, αλλά σαν προς τα πάνω ώθηση των εξωτερικών δυνάμεων. Αυτές οι δυνάμεις εκτρέπουν όλα τα σώματα που εδράζονται στην επιφάνεια της Γης από τις γεωδαιτικές που διαφορετικά θα ακολουθούσαν. Για υλικά αντικείμενα των οποίων η δικιά τους βαρυτική επίδραση δεν μπορεί να αγνοηθεί, οι νόμοι της κίνησης είναι κάπως πιο περίπλοκοι από ότι για τα σωματίδια δοκιμών, αν και παραμένει αληθές ότι ο χωροχρόνος λέει στην ύλη πώς να κινηθεί.
Κουρνοντεράλ
Το Κουρνοντεράλ (γαλλικά: Cournonterral, οξιτανικά: Cornonterralh) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Ερώ, στη διοικητική περιοχή της Οξιτανίας.
Εισαγωγή στη γενική σχετικότητα
Πηγές της βαρύτητας
Στην περιγραφή της βαρύτητας από το Νεύτωνα, η βαρυτική δύναμη προκαλείται από την ύλη. Ακριβέστερα, προκαλείται από μια ειδική ιδιότητα των υλικών αντικειμένων: τη μάζα τους. Στη θεωρία του Αϊνστάιν και στις σχετικές θεωρίες της βαρύτητας, η καμπυλότητα σε κάθε σημείο του χωροχρόνου προκαλείται επίσης από οποιαδήποτε ύλη είναι παρούσα. Εδώ επίσης, η μάζα είναι μια ιδιότητα κλειδί για τον προσδιορισμό της βαρυτικής επίδρασης της ύλης. Αλλά σε μια σχετικιστική θεωρία της βαρύτητας, η μάζα δεν μπορεί να είναι η μόνη πηγή της βαρύτητας. Η σχετικότητα συνδέει τη μάζα με την ενέργεια και την ενέργεια με την ορμή.
Κουρνοντεράλ
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Κουρνοντεραλαί (γαλλικά: Cournonterralais).
Εισαγωγή στη γενική σχετικότητα
Πηγές της βαρύτητας
Η ισοδυναμία μεταξύ μάζας και ενέργειας, όπως αυτή εκφράζεται από τον τύπο E = mc2, είναι η πιο διάσημη συνέπεια της ειδικής σχετικότητας. Στην σχετικότητα, η μάζα και η ενέργεια είναι δύο διαφορετικοί τρόποι περιγραφής μιας φυσικής ποσότητας (υλοενέργεια). Εάν ένα φυσικό σύστημα έχει ενέργεια, έχει επίσης και την αντίστοιχη μάζα, και αντιστρόφως. Ειδικότερα, όλες οι ιδιότητες ενός σώματος που σχετίζονται με την ενέργεια, όπως η θερμοκρασία ή η ενέργεια σύνδεσης συστημάτων όπως πυρήνες ή μόρια, συμβάλλουν στην μάζα αυτού του σώματος και συνεπώς ενεργούν ως πηγές βαρύτητας.
Κουρνοντεράλ
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Ερώ
Εισαγωγή στη γενική σχετικότητα
Πηγές της βαρύτητας
Στην ειδική σχετικότητα, η ενέργεια συνδέεται στενά με την ορμή. Ακριβώς όπως ο χώρος και ο χρόνος σε αυτή τη θεωρία, είναι διαφορετικές πτυχές μιας πιο ολοκληρωμένης οντότητας με την ονομασία χωροχρόνος, η ενέργεια και η ορμή είναι απλώς διαφορετικές πτυχές μιας ενοποιημένης τετραδιάστατης ποσότητας που οι φυσικοί αποκαλούν τετρα-ορμή. Συνεπώς, εάν η ενέργεια είναι μία πηγή βαρύτητας, τότε και η ορμή πρέπει να είναι επίσης μια πηγή. Το ίδιο ισχύει και για ποσότητες που έχουν άμεση σχέση με την ενέργεια και την ορμή, δηλαδή την εσωτερική πίεση και την ένταση. Συνολικά, στη γενική σχετικότητα ως πηγές βαρύτητας λειτουργούν η μάζα, η ενέργεια, η ορμή, η πίεση και η ένταση. Αυτές ευθύνονται για το γεγονός ότι η ύλη λέει στο χωροχρόνο πώς να καμπυλωθεί. Στη μαθηματική διατύπωση της θεωρίας, όλες αυτές οι ποσότητες δεν είναι παρά πτυχές μιας γενικότερης φυσικής ποσότητας που ονομάζεται τανυστής ενέργειας-ορμής.
Εξισώσεις του Αϊνστάιν
thumb|Αποστάσεις που αντιστοιχούν σε 30 βαθμούς διαφορά γεωγραφικού μήκους, σε διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη Οι εξισώσεις του Αϊνστάιν είναι το επίκεντρο της γενικής σχετικότητας. Παρέχουν μια ακριβή διατύπωση της σχέσης μεταξύ της γεωμετρίας του χωροχρόνου και των ιδιοτήτων της ύλης, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα των μαθηματικών. Πιο συγκεκριμένα, αυτές διαμορφώνονται με τη χρήση των εννοιών της γεωμετρίας Riemann, στην οποία οι γεωμετρικές ιδιότητες ενός χώρου (ή χωροχρόνου) περιγράφονται από μία ποσότητα που ονομάζεται μετρική. Η μετρική κωδικοποιεί τις πληροφορίες που απαιτούνται για τον υπολογισμό των βασικών γεωμετρικών εννοιών της απόστασης και της γωνίας σε ένα καμπύλο χώρο (ή χωροχρόνο).
Μια σφαιρική επιφάνεια όπως αυτή της Γης παρέχει ένα απλό παράδειγμα. Η θέση οποιουδήποτε σημείου πάνω στην επιφάνεια μπορεί να περιγραφεί με δύο συντεταγμένες: το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος. Σε αντίθεση με τις καρτεσιανές συντεταγμένες του επιπέδου, οι διαφορές συντεταγμένων δεν είναι οι ίδιες με τις αποστάσεις στην επιφάνεια, όπως φαίνεται στο σχήμα δεξιά: για κάποιον στον ισημερινό που κινείται 30 μοίρες γεωγραφικού μήκους δυτικά (μωβ γραμμή) αντιστοιχεί σε μια απόσταση περίπου 3.300 χιλιόμετρα (2.100 mi). Από την άλλη πλευρά, κάποιος σε γεωγραφικό πλάτος 55 μοιρών, που κινείται 30 μοίρες γεωγραφικού μήκους δυτικά (μπλε γραμμή) καλύπτει μια απόσταση περίπου 1.900 χιλιόμετρα (1.200 mi). Οι συντεταγμένες συνεπώς δεν παρέχουν αρκετές πληροφορίες για να περιγράψουν τη γεωμετρία μιας σφαιρικής επιφάνειας, πόσο μάλλον τη γεωμετρία ενός πιο περίπλοκου χώρου ή χωροχρόνου. Οι εν λόγω πληροφορίες είναι ακριβώς αυτό που κωδικοποιείται στη μετρική, η οποία είναι μια συνάρτηση που ορίζεται σε κάθε σημείο της επιφάνειας (ή χώρου, ή χωροχρόνου) και συσχετίζει διαφορές συντεταγμένων με διαφορές στην απόσταση. Όλες οι άλλες ποσότητες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον στη γεωμετρία, όπως το μήκος μιας οποιασδήποτε δεδομένης καμπύλης ή η γωνία στην οποία δύο καμπύλες συναντιούνται, μπορεί να υπολογιστεί από αυτή τη μετρική συνάρτηση.
Η μετρική συνάρτηση και ο ρυθμός μεταβολής της από σημείο σε σημείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ορίσει μια γεωμετρική ποσότητα που ονομάζεται τανυστής καμπυλότητας Riemann, ο οποίος περιγράφει πώς ακριβώς ο χώρος (ή χωροχρόνος) είναι καμπυλωμένος σε κάθε σημείο. Στη γενική σχετικότητα, η μετρική και ο τανυστής καμπυλότητας Riemann είναι ποσότητες που ορίζονται σε κάθε σημείο στον χωροχρόνο. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, το περιεχόμενο ύλης του χωροχρόνου ορίζει μια άλλη ποσότητα, τον τανυστή ενέργειας-ορμής T, και την αρχή ότι "ο χωροχρόνος λέει στην ύλη πώς να κινηθεί, και η ύλη λέει στον χωροχρόνο πώς να καμπυλωθεί" εννοώντας ότι οι ποσότητες αυτές πρέπει να συνδέονται η μία με την άλλη.Ο Einstein διατύπωσε αυτή τη σχέση με χρήση του τανυστή καμπυλότητας Riemann και της μετρικής για να ορίσει μια άλλη γεωμετρική ποσότητα G, που σήμερα ονομάζεται τανυστής Einstein, η οποία περιγράφει μερικές πτυχές του τρόπου με τον οποίο ο χωροχρόνος καμπυλώνεται. Η εξίσωση του Einstein δηλώνει στη συνέχεια ότι:
δηλαδή, μέχρι ένα σταθερό πολλαπλάσιο, η ποσότητα G (η οποία μετρά καμπυλότητα) εξισώνεται με την ποσότητα Τ (η οποία μετρά περιεχόμενο ύλης). Οι σταθερές που περιλαμβάνονται σε αυτήν την εξίσωση, αντικατοπτρίζουν τις διαφορετικές θεωρίες που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία της: ο αριθμός π είναι μία από τις βασικές σταθερές της γεωμετρίας, G είναι η βαρυτική σταθερά που είναι ήδη παρούσα στη νευτώνεια βαρύτητα, και c είναι η ταχύτητα του φωτός, η σταθερά-κλειδί στην ειδική σχετικότητα.