cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Φρατέρκουλα του Ατλαντικού
Στη στεριά
thumb|right|400px|Τυπικός οικότοπος της φρατέρκουλας του Ατλαντικού στην Ισλανδία Την άνοιξη, τα ενήλικα πουλιά επιστρέφουν στη στεριά, συνήθως στην αποικία στην οποία είχαν γεννηθεί. Άτομα που μετακινήθηκαν μετά την εκκόλαψη και απελευθερώθηκαν αλλού ως νεοσσοί, διαπιστώθηκε ότι ξαναγυρίζουν στο σημείο απελευθέρωσής τους. Τα πουλιά συγκεντρώνονται για λίγες ημέρες στη θάλασσα, σε μικρές ομάδες λίγο μακρύτερα από την ακτή, πριν επιστρέψουν στις θέσεις φωλιάσματος, στα βράχια. Κάθε μεγάλη αποικία από φρατέρκουλες του Ατλαντικού υποδιαιρείται σε υπο-αποικίες, που διαχωρίζονται μεταξύ τους από φυσικά εμπόδια, όπως συστάδες από φτέρες ή αγκαθωτούς θάμνους. Τα πουλιά που έρχονται πρώτα καταλαμβάνουν τις καλύτερες θέσεις, που είναι τα πυκνοσκαμμένα λαγούμια σε ολισθηρές πλαγιές ακριβώς επάνω από την άκρη του γκρεμού, εκεί όπου η απογείωση είναι πιο εύκολο να επιτευχθεί. Τα πουλιά που έρχονται καθυστερημένα στην αποικία, μπορεί να διαπιστώσουν ότι όλες οι καλές θέσεις έχουν ήδη καταληφθεί και να παραμείνουν στα «σύνορα», εκεί όμως όπου βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο θήρευσης. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα με τα νεότερα, υπο-ενήλικα (subadults) πτηνά που, μπορεί να έλθουν στην ξηρά έναν (1) μήνα ή περισσότερο μετά τα ώριμα πουλιά και δεν βρίσκουν καθόλου θέσεις φωλιάσματος. Δεν θα αναπαραχθούν μέχρι το επόμενο έτος, αν και έχει βρεθεί ότι, εάν το έδαφος που περιβάλλει την αποικία έχει μειωθεί σε επιφάνεια πριν φτάσουν αυτά τα άτομα, ο αριθμός των επιτυχώς αναπαραγόμενων ζευγαριών μπορεί να είναι αυξημένος.
Η κυριαρχία που θέλουν να επιβάλλουν φαίνεται από τη όρθια στάση, τα αναμαλλιασμένα φτερά στο στήθος και την ανορθωμένη ουρά, το υπερβολικά αργό βάδισμα, τις σπασμωδικές κινήσεις του κεφαλιού και την επίδειξη των χασμών τους. Αντίθετα, η υποταγή εκδηλώνεται με το κεφάλι κάτω, και την οριζοντίωση του σώματος, όταν περνάνε μπροστά από τα κυρίαρχα άτομα. Τα πουλιά συνήθως «κοινοποιούν» την πρόθεσή τους να απογειωθούν χαμηλώνοντας λίγο το σώμα τους πριν αρχίσουν να κατηφορίζουν την πλαγιά για να αποκτήσουν ταχύτητα. Εάν κάποιο πουλί απογειωθεί απροσδόκητα, πανικός μπορεί να εξαπλωθεί στην αποικία, με όλα τα πτηνά να απογειώνονται και να σχηματίζουν κυκλικά σμήνη πάνω από αυτήν.
Η αποικία είναι πιο «ζωντανή» το βράδυ, με τα πουλιά να κάθονται έξω από τα λαγούμια τους, πάνω στο γρασίδι ή να «κάνουν βόλτες». Στη συνέχεια, όταν πέσει η νύχτα, οι ορθοπλαγιές αδειάζουν, με τα πουλιά να κατευθύνονται στη θάλασσα για να κουρνιάσουν και, μάλιστα, συχνά προεπιλέγουν θέσεις ψαρέματος, έτοιμα για να τραφούν νωρίς το πρωί.
Αναπαραγωγή
thumb|right|400px|Ζευγάρι από φρατέρκουλες του Ατλαντικού στην περιοχή φωλιάσματος
Τα πουλιά είναι συνήθως μονογαμικά, αλλά αυτό είναι, περισσότερο, το αποτέλεσμα της επιστροφής στο ίδιο μέρος και όχι της πίστης στους συντρόφους τους. Δηλαδή, τα μέλη ενός ζευγαριού επανασυναντώνται στο ίδιο σημείο και -λογικά- επαναζευγαρώνουν!
Οι φρατέρκουλες του Ατλαντικού είναι τόσο δραστήριες στην εκσκαφή και επισκευή λαγουμιών που, οι ολισθηρές ορθοπλαγιές μπορεί να κινδυνεύσουν με κατάρρευση από τα πυκνά δίκτυα των σηράγγων. Οι κατασκευές αυτές προκαλούν την αποξήρανση του τυρφώδους χλοοτάπητα το καλοκαίρι, με τη βλάστηση να πεθαίνει και το ξερό χώμα να στροβιλίζεται μακριά από τον άνεμο. Μάλιστα, πράγματι κάποια λαγούμια καταρρέουν, αν και σε αυτό συμβάλλουν και οι άνθρωποι που, ηθελημένα ή -τις περισσότερες φορές- αθέλητα, βαδίζουν γρήγορα και άτσαλα στις περιοχές φωλιάσματος.
Έχοντας περάσει μοναχικά τον χειμώνα στον ωκεανό, δεν είναι σαφές αν το κάθε πουλί συναντά τον πρώην σύντροφό του στη θάλασσα, ή όταν επιστρέφουν στα εδάφη φωλιάσματος. Όταν βρεθούν εκεί, τα μέλη του ζευγαριού, σύντομα αρχίζουν να καθαρίζουν και να τακτοποιούν το λαγούμι. Συχνά, το ένα πουλί μένει έξω στην είσοδο, ενώ το άλλο σκάβει με το ράμφος και προωθεί με τα πόδια του τις ποσότητες χώματος, που... «λούζουν» αυτόν που στέκεται έξω. Μερικά πουλιά μαζεύουν βλαστούς και θραύσματα από ξερά χόρτα, για υλικά φωλιάσματος, ενώ άλλα δεν μπαίνουν καν στον κόπο. Μερικές φορές φέρνουν με το ράμφος τους μια αρμαθιά από υλικά στο λαγούμι, μόνο και μόνο για να τα ξαναβγάλουν στην επιφάνεια και να τα πετάξουν!
Εκτός από το κτίσιμο της φωλιάς, άλλος τρόπος με τον οποίο τα πουλιά «συσφίγγουν τη σχέση τους» είναι η ανταλλαγή ραμφισμών (billing). Αυτή είναι μια πρακτική κατά την οποία, τα μέλη του ζευγαριού προσεγγίζουν το ένα το άλλο, το καθένα κουνάει το κεφάλι του από τη μία πλευρά στην άλλη και, στη συνέχεια, χτυπάνε τα ράφη μεταξύ τους. Αυτό φαίνεται να είναι ένα σημαντικό στοιχείο του τελετουργικού ερωτοτροπίας, διότι συμβαίνει κατ' επανάληψιν, με τα πουλιά να συνεχίζουν να ανταλλάσουν ραμφισμούς, σε μικρότερο βαθμό, καθ’ όλη την περίοδο αναπαραγωγής.
Η φρατέρκουλα του Ατλαντικού γίνεται σεξουαλικά ώριμη σε ηλικία τεσσάρων έως πέντε ετών. Τα πουλιά φωλιάζουν κατά αποικίες, σκάβοντας λαγούμια σε χορταριασμένες ορθοπλαγιές ή επαναχρησιμοποιούν τα ήδη υφιστάμενα, ενώ μπορεί επίσης να φωλιάζουν σε ρωγμές ανάμεσα στους βράχους. Εύλογα, βρίσκονται σε ανταγωνισμό με άλλα πουλιά και θηλαστικά για τα λαγούμια. Έτσι, ένα πουλί μπορεί να σκάψει δική του τρύπα ή να μπει σε μιαν άλλη που έχει ανοιχτεί π.χ. από ένα κουνέλι και, χρησιμοποιώντας το ράμφος, να «ξεσπιτώσει» τον ιδιοκτήτη. Οι μύχοι (Puffinus puffinus) φωλιάζουν επίσης υπόγεια και, συχνά, μοιράζονται τον ίδιο χώρο με τις φρατέρκουλες, δραστηριότητα που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της ωοτοκίας.
Η περίοδος ωοοτοκίας ξεκινά τον Απρίλιο στις πιο νότιες αποικίες, αλλά σπάνια συμβαίνει πριν από τον Ιούνιο στις βόρειες, π.χ. στη Γροιλανδία. Το θηλυκό γεννά ένα (1) μόνον αβγό κάθε χρόνο, αλλά αν αυτό χαθεί στις αρχές της περιόδου αναπαραγωγής, μπορεί να γεννήσει και δεύτερο. Σύγχρονη εναπόθεση αβγών παρατηρείται σε γειτνιάζοντα λαγούμια. Το αυγό είναι μεγάλο σε σχέση με το μέγεθος της μητέρας, με μέσες διαστάσεις 60,8 Χ 42,3 χιλιοστά, ενώ ζυγίζει περίπου 62-64 γραμμάρια, εκ των οποίων ποσοστό 7% είναι κέλυφος. Οι ευθύνες επώασης ανήκουν από κοινού και στους δύο γονείς. Ο καθένας διαθέτει δύο, ελεύθερες από φτερά, περιοχές επώασης (brood patches), όπου βελτιωμένη παροχή αίματος παρέχει αυξημένη θερμότητα για το αβγό. Κατά την επώαση μέσα στο σκοτεινό λαγούμι, μεγάλο μέρος του χρόνου τού γονέα περνάει με ύπνο και, μόνο περιστασιακά, βγαίνει από την τρύπα για να ξεσκονίσει τα φτερά του ή να κάνει μια σύντομη πτήση προς τη θάλασσα. Γενικά, πάντως, το αρσενικό ξοδεύει περισσότερο χρόνο για τη φύλαξη και την περιποίηση της φωλιάς, ενώ το θηλυκό έχει μεγαλύτερη συμμετοχή στην επώαση και σίτιση του νεοσσού. Ο χρόνος επώασης είναι περίπου 39-45 ημέρες. Έξω από τη φωλιά, η πρώτη ένδειξη ότι έχει πραγματοποιηθεί εκκόλαψη, είναι η άφιξη ενός ενήλικα με το ράμφος γεμάτο με ψάρια.
Για τις πρώτες -λίγες- ημέρες ο νεοσσός τροφοδοτείται ράμφος-με-ράμφος αλλά, αργότερα, τα ψάρια απλά αφήνονται στο δάπεδο της φωλιάς, δίπλα στον νεοσσό που τα καταπίνει ολόκληρα. Ο νεοσσός είναι φωλεόφυγος, καλύπτεται με μαύρο χνούδι, τα μάτια του είναι ανοικτά και μπορεί να σταθεί όρθιος μόλις εκκολαφθεί. Αρχικά ζυγίζει περίπου 42 γραμμάρια, αλλά αναπτύσσεται με ρυθμό 10 γραμμάρια την ημέρα. Ο ένας ή και οι δύο γονείς τον σιτίζουν, αλλά καθώς η όρεξή του αυξάνει σταδιακά, αφήνεται μόνος του για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, επειδή οι γονείς πρέπει να φέρνουν τροφή. Οι περιοχές κυνηγιού των γονέων, μπορεί να φθάνουν σε απόσταση μέχρι και 100 χιλιομέτρων, από τη θέση της φωλιάς αν και, όταν μεγαλώνουν τα μικρά τους, οι γονείς απομακρύνονται κατά το ήμισυ αυτής της απόστασης. Έχει παρατηρηθεί ότι, οι ενήλικες φέρνοντας ψάρια στους νεοσσούς τους, τείνουν να φθάνουν κατά ομάδες. Αυτό πιστεύεται ότι ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο κλεπτοπαρασιτισμού (kleptoparasitism) από τον στερκοράριο (Stercorarius parasiticus) που παρενοχλεί τις αρκτικές φρατέρκουλες μέχρι να αφήσουν να πέσουν οι ψαριές τους. Αλλά και η θήρευση των ίδιων των ενηλίκων από τον ληστόγλαρο (Catharacta skua) μειώνεται, επίσης, όταν πολλά πουλιά καταφθάνουν ταυτόχρονα.
Στα νησιά Σέτλαντ, τα χέλια της άμμου (Ammodytes marinus) αποτελούν τουλάχιστον το 90% της τροφής που δίνεται στους νεοσσούς. Διαπιστώθηκε ότι, στα χρόνια όπου η διαθεσιμότητα αυτών των χελιών ήταν χαμηλή, τα ποσοστά αναπαραγωγικής επιτυχίας μειώθηκαν, με πολλούς νεοσσούς να πεθαίνουν. Στη Νορβηγία η ρέγγα (Clupea harengus) είναι η βάση της διατροφής τους και, παρομοίως, όταν οι αριθμοί της φθίνουν, το ίδιο συμβαίνει και με τις φρατέρκουλες του Ατλαντικού. Στo Λαμπραντόρ του Καναδά, οι εκεί πληθυσμοί φάνηκαν πιο «ευέλικτοι» και, όταν η βασική λεία -ιχθείς Mallotus villosus- μειώθηκε σε διαθεσιμότητα, ήσαν σε θέση να αρκεστούν και σε άλλα είδη ψαριών. thumb|right|400px|Νεοσσός φρατέρκουλας του Ατλαντικού κοντά στη φωλιά Οι νεοσσοί πτερώνονται (fledge) στις 34 με 50 ημέρες, ανάλογα με την αφθονία τροφής. Σε χρονιές με έλλειψη ψαριών, ολόκληρη η αποικία μπορεί να παρουσιάσει επιμηκυμένη περίοδο πτέρωσης, αλλά το κανονικό εύρος της είναι 38 έως 44 ημέρες, διάστημα εντός του οποίου, τα νεαρά πουλιά θα έχουν φθάσει περίπου στο 75% του ώριμου σωματικού τους βάρους. Οι νεοσσοί σπάνια κάνουν την εμφάνισή τους έξω από τη φωλιά και, κάποια στιγμή αφήνουν τη φωλιά τους το βράδυ, όταν ο κίνδυνος θήρευσης είναι στο χαμηλότερο σημείο της. Στην αρχή περπατούν γρήγορα και τρέχουν προς τη θάλασσα, διότι δεν μπορούν ακόμη να πετάξουν σωστά. Όταν φτάσουν στο νερό, «κωπηλατούν» με τις πτέρυγές τους και, το πρωί, μπορεί να βρίσκονται μέχρι και τρία χιλιόμετρα μακριά από την ακτή. Δεν συναθροίζονται με άλλα άτομα του είδους τους και δεν θα επιστρέψουν στη στεριά, παρά μόνον `μετά από δύο ή τρία χρόνια.
Θηρευτές
Οι φρατέρκουλες του Ατλαντικού είναι, πιθανώς, πιο ασφαλείς στην ανοικτή θάλασσα. Εδώ οι κίνδυνοι είναι κάτω από το νερό και όχι από πάνω, γι’ αυτό και μερικές φορές βάζουν τα κεφάλια τους υποβρύχια για να ελέγξουν για τυχόν αρπακτικά ζώα. Οι φώκιες είναι γνωστό ότι σκοτώνουν τις φρατέρκουλες, όπως και τα μεγάλα ψάρια. Οι περισσότερες αποικίες τους βρίσκονται σε μικρά νησιά, και αυτό δεν είναι τυχαίο καθώς, έτσι, αποφεύγουν τη θήρευση από χερσαία θηλαστικά όπως αλεπούδες, αρουραίους, νυφίτσες, γάτες και σκύλους. Όταν έρχονται στη στεριά, τα πουλιά διατρέχουν κίνδυνο κυρίως από αρπακτικά πτηνά.
Πετρελαιοκηλίδες
Δεδομένου ότι η φρατέρκουλα του Ατλαντικού περνάει μεγάλο μέρος της ζωής της στην ανοικτή θάλασσα, είναι ευαίσθητη στις ανθρώπινες δραστηριότητες και τις επιπτώσεις τους, όπως είναι οι πετρελαιοκηλίδες. Το ρυπαρό πτέρωμα έχει μειωμένη μονωτική ικανότητα, κάνει το πουλί πιο ευάλωτο στις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας και με μικρότερη πλευστότητα στο νερό. Αυτό όμως είναι το λιγότερο διότι, πολλά πουλιά πεθαίνουν ενώ προσπαθούν να αφαιρέσουν το πετρέλαιο και έτσι εισπνέουν ή καταπίνουν τοξίνες. Αυτό οδηγεί σε φλεγμονή των αεραγωγών και του εντέρου και μακροπρόθεσμα, βλάβες στο συκώτι και τα νεφρά. Άλλη σοβαρή παρενέργεια είναι η απώλεια της αναπαραγωγικής επιτυχίας και βλάβες στην ανάπτυξη των εμβρύων.
Μια πετρελαιοκηλίδα που σχηματίζεται τον χειμώνα, όταν τα πουλιά είναι μακριά έξω στη θάλασσα, μπορεί να επηρεάσει περισσότερο τα παράκτια πουλιά των άλλων ειδών, διότι σύντομα «σπάζει» και διαχέεται από την ανατάραξη των κυμάτων. Όταν κάποια λαδωμένα πουλιά εκβράζονται στις παραλίες του Ατλαντικού, μόνο το 1,5% είναι φρατέρκουλες αλλά, στατιστικά, πολλά άλλα έχουν πεθάνει μακριά από την ξηρά. Μετά το ναυάγιο του πετρελαιοφόρου «Torrey Canyon» και την διαρροή πετρελαίου το 1967, μόνο μερικές νεκρές φρατέρκουλες του Ατλαντικού ανακτήθηκαν, αλλά ο αριθμός των πτηνών αναπαραγωγής στη Γαλλία, κατά το επόμενο έτος μειώθηκε κατά 16%.
Υπερθέρμανση του πλανήτη
thumb|right|400px|Φρατέρκουλα του Ατλαντικού εν πτήσει Η υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να έχει επιπτώσεις και στις πληθυσμούς των θαλασσοπουλιών στον βόρειο Ατλαντικό. Η πιο σημαντική συνιστώσα μπορεί να είναι η αύξηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας, η οποία, ωστόσο, μπορεί να έχει οφέλη για ορισμένες αποικίες της φρατέρκουλας του Ατλαντικού. Η αναπαραγωγική επιτυχία εξαρτάται από την ύπαρξη άφθονης τροφής κατά τη στιγμή μέγιστης ζήτησης, όταν δηλαδή μεγαλώνουν οι νεοσσοί. Στη βόρεια Νορβηγία το κύριο θήραμα για τους νεοσσούς είναι οι νεαρές ρέγγες. Η επιτυχής αναπαραγωγή και ο αριθμός των προνυμφών κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους εξαρτάται από τη θερμοκρασία του νερού, η οποία ελέγχει την αφθονία του πλαγκτόν που, με τη σειρά του, επηρεάζει την ανάπτυξη και την επιβίωση της ρέγγας του πρώτου έτους, που εκμεταλλεύονται οι φρατέρκουλες, για να κλείσει έτσι ο κύκλος.
Στο Μέιν, από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η αλλαγή των πληθυσμών των ψαριών οφείλεται σε αλλαγές στη θερμοκρασία της θάλασσας και έχει κατηγορηθεί για την έλλειψη διαθεσιμότητας της ρέγγας, που είναι η βασική διατροφή των φρατερκουλών στην περιοχή. Μερικά ενήλικα πουλιά αδυνάτισαν υπερβολικά και πέθαναν. Άλλα, αναγκάστηκαν να τροφοδοτήσουν τη φωλιά με ψάρια του είδους Peprilus triacanthus, αλλά αυτά αποδείχθηκαν συχνά πολύ μεγάλα για να τα καταπιούν οι νεοσσοί, με αποτέλεσμα να πεθάνουν από την πείνα.
Τουρισμός
Οι αποικίες αναπαραγωγής των φρατερκουλών του Ατλαντικού αποτελούν ενδιαφέρον θέαμα τόσο για τους παρατηρητές πουλιών όσο και για τους τουρίστες. Τέσσερις χιλιάδες άτομα φωλιάζουν κάθε χρόνο στα νησιά που βρίσκονται στα ανοικτά των ακτών του Μέιν, και οι επισκέπτες μπορούν να τα δουν από εκδρομικά καραβάκια που λειτουργούν τους καλοκαιρινούς μήνες. Υπάρχει ένα εξειδικευμένο Κέντρο Επισκεπτών στο Ρόκλαντ (Rockland), το οποίο παρέχει πληροφορίες για τα πουλιά και τη ζωή τους. Στην Ισλανδία, η παρατήρηση των πτηνών είναι, επίσης, μια ατραξιόν και περιηγήσεις με βάρκα είναι διαθέσιμες.
Κυνήγι
Οι φρατέρκουλες του Ατλαντικού έχουν κυνηγηθεί από τον άνθρωπο, από αμνημονεύτων χρόνων. Οι παράκτιες κοινότητες και οι κάτοικοι των νησιών με λίγους φυσικούς πόρους στη διάθεσή τους, χρησιμοποίησαν τα πουλιά ως πηγή τροφής στα βράχια και τις ακτές. Εκτός από το κρέας, τα φτερά τους χρησιμοποιήθηκαν για να γεμίζονται κλινοσκεπάσματα. Αλλά και τα αβγά τους καταναλώνονταν, αν και όχι στον ίδιο βαθμό όπως εκείνα ορισμένων άλλων θαλάσσιων πτηνών, διότι είναι πιο δύσκολο να εξαχθούν από τη φωλιά. Στις περισσότερες χώρες, οι φρατέρκουλες του Ατλαντικού προστατεύονται πλέον από τη νομοθεσία, και στις χώρες όπου το κυνήγι εξακολουθεί να επιτρέπεται, αυστηροί νόμοι εμποδίζουν την υπερθήρευση. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα εξακολουθούν να αλιεύονται και να καταναλώνονται στην Ισλανδία και τις Νήσους Φερόες, αλλά έχουν υπάρξει εκκλήσεις για πλήρη απαγόρευση του κυνηγιού τους στην Ισλανδία, λόγω της ανησυχίας για τον συρρικνούμενο αριθμό τους.
Κατάσταση πληθυσμού
Παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των πτηνών φαίνεται να μειώνεται, η μείωση αυτή δεν περνάει το όριο για να θεωρηθεί ότι το είδος πρέπει να περάσει στην κατηγορία «Τρωτά» (VU), γι’ αυτό και η IUCN το κατατάσσει στα «Ελαχίστης Ανησυχίας» (LC).
Ορισμένες από τις αιτίες της μείωσης του πληθυσμού μπορεί να είναι η αυξημένη θήρευση από γλάρους και ληστόγλαρους, η εισαγωγή αρουραίων, γάτων, σκύλων και αλεπούδων σε κάποια νησιά που χρησιμοποιούνται για φώλιασμα, η μόλυνση από τοξικά κατάλοιπα, ο πνιγμός σε δίχτυα αλιείας, η μείωση της διαθεσιμότητας τροφής και η κλιματική αλλαγή. Σε μερικές περιπτώσεις η μείωση του τοπικού πληθυσμού ήταν εκκωφαντική, όπως στο βρετανικό νησί Λάντι (Lundy), όπου ο αριθμός των φρατερκουλών του Ατλαντικού μειώθηκε από 3.500 ζευγάρια το 1939, σε 10 ζεύγη το 2000. Αυτό οφειλόταν κυρίως στους αρουραίους που είχαν πολλαπλασιαστεί στο νησί και έτρωγαν αυγά και νεοσσούς. Μετά την εξάλειψη των αρουραίων, ελπίζεται ότι ο πληθυσμός θα ανακάμψει, και το 2005, ένα νεαρό άτομο πιστεύεται ότι ήταν ο πρώτος νεοσσός στο νησί, εδώ και τριάντα χρόνια.
Από την άλλη πλευρά, οι αριθμοί του είδους αυξήθηκαν σημαντικά στα τέλη του 20ού αιώνα στη Βόρεια Θάλασσα, συμπεριλαμβανομένων των νησιών Μέι (May) και Φέιρν (Farne) του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου οι αριθμοί είχαν αυξηθεί κατά περίπου 10% ετησίως. Στην αναπαραγωγική περίοδο του 2013, περίπου 40.000 ζευγάρια είχαν καταγραφεί στα Φέιρν, μια μικρή αύξηση σε σχέση με την απογραφή του 2008.
Τους μεγαλύτερους καταγεγραμμένους αναπαραγωγικούς πληθυσμούς στην Ευρώπη, διαθέτει η Ισλανδία με 2,5 εκατομμύρια αναπαραγωγικά ζευγάρια. http://www.icenews.is/2011/11/01/outright-puffin-hunting-ban-suggested-in-face-of-population-crisis/ Αυτό σημαίνει ότι η φρατέρκουλα του Ατλαντικού αποτελεί το πιο πολυπληθές πτηνό στο συγκεκριμένο νησιωτικό κράτος. Αυτό, όμως, μόνο τυχαίο δεν είναι, διότι στα νησιά Βέστμαν (Vestmannaeyjar) της χώρας, όπου αναπαράγεται ο μισός πληθυσμός της Ισλανδίας, τα πουλιά είχαν σχεδόν εξαφανιστεί γύρω στο 1900 και τέθηκε σε εφαρμογή απαγόρευση του κηνυγιού για τριάντα χρόνια (!). Όταν οι αριθμοί ανέκαμψαν, μια διαφορετική μέθοδος θήρας χρησιμοποιήθηκε, και τώρα το κυνήγι διατηρείται σε ένα βιώσιμο επίπεδο για το είδος. Ωστόσο, περαιτέρω απαγόρευση του κυνηγιού για το σύνολο της Ισλανδίας πραγματοποιήθηκε το 2011, αν και η προσωρινή μείωση που καταγράφηκε, οφειλόταν στην ανεπάρκεια τροφής και όχι στην υπερθήρευση. http://www.icenews.is/2011/11/01/outright-puffin-hunting-ban-suggested-in-face-of-population-crisis/
Κουλτούρα
thumb|right|250px|Γραμματόσημο των νησιών Φερόες, του 1978 Η φρατέρκουλα του Ατλαντικού είναι το επίσημο σύμβολο στις επαρχίες της Νέας Γης και του Λαμπραντόρ, του Καναδά. Ο νορβηγικός δήμος Værøy την έχει απεικονίσει, επίσης, στον θυρεό του.
Κάποια νησιά έχουν πάρει το όνομά τους από το πουλί. Το νησί Λάντι (Lundy) στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει αντλήσει την ονομασία του από τη σκανδιναβική λέξη lund-ey «νησί-φρατέρκουλα». Το νησί είχε εκδόσει δικά του νομίσματα και, το 1929, δικά του γραμματόσημα με την εικόνα του πουλιού. Άλλες χώρες ή εξαρτήσεις που έχουν απεικονίσει κατά καιρούς τη φρατέρκουλα του Ατλαντικού στα γραμματόσημά τους είναι ο Καναδάς, οι Φερόες, η Γαλλία, το Γιβραλτάρ, τα νησιά Γκέρνσεϊ στη Μάγχη, η Ισλανδία, η Ιρλανδία, η Νήσος του Μαν, η Νορβηγία, η Πορτογαλία, η Ρωσία, η Σλοβενία, το Σαιν Πιερ και Μικελόν και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η LPO, ένας γαλλικός οργανισμός βιοποικιλότητας με επίκεντρο την προστασία των πτηνών, χρησιμοποιεί ένα ζευγάρι φρατέρκουλας του Ατλαντικού ως έμβλημά της.
Σημειώσεις
i. Σύμφωνα με αυτά που αναφέρονται στην ονοματολογία του είδους (βλ. Ονοματολογία), δεν είναι δυνατή η μονολεκτική απόδοση της λατινικής λέξης fratercula στην ελληνική γλώσσα, ούτε και κάποιος ευρέως αποδεκτός ελληνικός όρος για τη -λόγια- ονομασία του γένους. Ως εκ τούτου ο όρος fratercula μεταφράζεται ως έχει από τα λατινικά, ως φρατέρκουλα ή φρατερκούλη.
Πηγές
Κατηγορία:Αλκίδες Κατηγορία:Πανίδα της Αρκτικής
Τομ Κλάνσυ
Ο Τομ Κλάνσυ (Thomas Leo "Tom" Clancy, Jr., 12 Απριλίου 1947 - 1 Οκτωβρίου 2013) ήταν Αμερικανός συγγραφέας επιτυχημένων πολιτικών θρίλερ, ιδιαίτερα γνωστός για τα ψυχροπολεμικά σενάριά τους, γεμάτα με τεχνικές λεπτομέρειες κατασκοπείας και πολεμικής ιστορίας. Το όνομά του χρησιμοποιείται επίσης σαν εμπορικό σήμα (μάρκα) σε παρόμοια βιβλία γραμμένα από άλλους συγγραφείς, καθώς και σε βιντεοπαιχνίδια.
Αν και ορισμένοι κριτικοί θεωρούν τα κείμενα του Κλάνσυ απλά, γεγονός είναι ότι πολλά από τα βιβλία του είναι παγκόσμιες εκδοτικές επιτυχίες. Οπαδοί του Κλάνσυ θεωρούν πολύ καλά τα περίπλοκα σενάρια, την προσοχή στη λεπτομέρεια και την ακρίβεια σε τεχνικά σημεία και σε στρατιωτικά αλλά και σε θέματα κατασκοπείας.Στο βιβλίο του Executive Orders που εκδόθηκε το 1997 περιγράφει ένα αεροπλάνο να πέφτει στο Πεντάγωνο και σε ένα απο τα παιχνίδια Ghost Recon περιγράφεται μία μικρής κλίμακας σύγκρουση ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γεωργία το 2008 η οποία και συνέβη.
Ο Κλάνσυ είναι ένας από τους δυο συγγραφείς που πούλησαν δυο εκατομμύρια αντίγραφα στην πρώτη τους έκδοση στη δεκατία του 1990. Το βιβλίο του Clear and Present Danger που εκδόθηκε το 1989 είχε 1.625.544 πωλήσεις σε σκληρό εξώφυλλο (hardcover), κάνοντάς το την πρώτη νουβέλα σε πωλήσεις στη δεκαετία του 1980.
Ο Τομ Κλάνσυ γεννήθηκε στις 12 Απριλίου 1947, στην Κομητεία της Βαλτιμόρης (Baltimore County) της πολιτείας Μέριλαντ των ΗΠΑ. Σπούδασε Αγγλική Λογοτεχνία στο Loyola College της Βαλτιμόρης, από όπου αποφοίτησε το 1969. Ο ίδιος σχολίασε σε συνέντευξή του, ότι σπούδασε Αγγλική Λογοτεχνία γιατί "δεν ήμουν αρκετά έξυπνος για να σπουδάσω φυσική". Πριν αρχίσει τη λογοτεχνική του καριέρα, είχε μια ανεξάρτητη ασφαλιστική εταιρεία.
Έχει κάνει δυο γάμους, το 1970 (χώρισε το 1998) και το 1999. Έχει τέσσερα παιδιά.
Τέσσερα από τα βιβλία του έχουν γίνει επιτυχημένες ταινίες με ηθοποιούς όπως ο Άλεκ Μπάλντουιν, ο Χάρισον Φορντ και ο Μπεν Άφλεκ, στο ρόλο του κύριου χαρακτήρα των βιβλίων του Κλάνσυ, Τζακ Ράϊαν. Έχει γίνει γνωστό ότι ακόμη ένα βιβλίο του,το Rainbow Six θα γυριστεί σε ταινία.
Τα βιβλία του Τόμ Κλάνσυ
Η χρονολογική σειρά με την οποία αναφέρονται τα βιβλία, αφορά το σενάριο. Η ημερομηνία έκδοσης του κάθε βιβλίου αναφέρεται σε παρένθεση.
Τα βιβλία με το όνομα του Τομ Κλάνσυ
Τα παρακάτω βιβλία έχουν γραφεί από συγγραφείς οι οποίοι είτε συνεργάστηκαν με τον Κλάνσυ, ή απλώς χρησιμοποίησαν και χρησιμοποιούν την ίδια θεματολογία.
Βιβλία NetForce
Για μεγάλους
Βιντεοπαιχνίδια
Το 1996, ο Κλάνσυ δημιούργησε την εταιρεία παραγωγής βιντεοπαιχνιδιών Red Storm Entertainment η οποία έχει κυκλοφορήσει αρκετά παιχνίδια με το όνομά του. Η εταιρεία αργότερα εξαγοράστηκε από την Ubisoft Entertainment η οποία συνεχίζει να χρησιμοποιεί το όνομα του Κλάνσυ. Τα παιχνίδια περιλαμβάνουν τα:
και είναι βασισμένα στα ομώνυμα βιβλία του Κλάνσυ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί μυθιστοριογράφοι Κ
Πληθικότητα του συνεχούς
Οι πραγματικοί αριθμοί \mathbb R είναι πιο πολλοί από τους φυσικούς αριθμούς \mathbb N. Επιπλέον,το \mathbb R έχει το ίδιο πλήθος στοιχείων με το δυναμοσυνολο του \mathbb N. Συμβολικά, αν η πληθικότητα του \mathbb N συμβολίζεται ως \aleph_0, η πληθικότητα του συνεχούς είναι Αυτό αποδεικνύεται από τον Georg Cantor το 1874 με μη-υπολογιστική απόδειξη (με σχήματα), μέρος της πρωτοποριακής μελέτης των διαφόρων απείρων, και αργότερα πιο απλά το διαγώνιο επιχείρημά του. Ο Cantor όρισε την πληθικότητα όσον αφορά τις αμφιμονοσήμαντες συναρτήσεις: δύο σύνολα έχουν την ίδια πληθικότητα, αν και μόνο αν υπάρχει μια αμφιμονοσήμαντη συνάρτηση μεταξύ τους.
Μεταξύ δύο οποιοδήποτε πραγματικών αριθμών α < β, ανεξάρτητα από το πόσο κοντά είναι ο ένας στον άλλον, πάντα υπάρχουν άπειρα πολλοί άλλοι πραγματικοί αριθμοί, και ο Cantor έδειξε ότι είναι τόσοι όσοι  περιέχονται σε ολόκληρο το σύνολο των πραγματικών αριθμών. Με άλλα λόγια, το ανοικτό διάστημα (α,β) είναι ισάριθμο με το \mathbb R. Αυτό επίσης ισχύει και για πολλά άλλα άπειρα σύνολα, όπως σε κάθε n-διάστατο Ευκλείδειο χώρο \mathbb R^n (βλ χώρο  καμπύλης). Αυτό είναι, Ο μικρότερος άπειρος καρδινάλιος αριθμός είναι ο \aleph_0 (εβραικό γράμμα -μηδέν). Ο δεύτερος μικρότερος είναι ο \aleph_1 (εβραικό γράμμα-ένα). Από την υπόθεση του συνεχούς, η οποία υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν σύνολα των οποίων η πληθικότητα είναι αυστηρά μεταξύ του \aleph_0 και του \mathfrak c,συνεπάγεται ότι .
Μη-μετρήσιμο
Ο Georg Cantor εισήγαγε την έννοια της πληθικότητας  για να συγκρίνει τα μεγέθη των άπειρων σύνολων.Έδειξε περίφημα ότι το σύνολο των πραγματικών αριθμών είναι αμέτρητα άπειρο, δηλαδή το  να είναι αυστηρά μεγαλύτερο από την των, \aleph_0: Με άλλα λόγια, υπάρχουν αυστηρά περισσότεροι πραγματικοί αριθμοί από ότι ακέραιοι.Ο Cantor απέδειξε αυτή η δήλωση με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Δείτε την πρώτη μη υπολογιστική του Cantor και το διαγώνιο επιχείρημά του.
Οι καρδινάλιος ισότητες
Μια παραλλαγή του διαγωνίου επιχειρήματος του Cantor μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποδειχθεί το θεώρημα του Cantor,το οποίο αναφέρει ότι η πληθικότητα του κάθε συνόλου είναι αυστηρά μικρότερη από το δυναμοσύνολο, δηλαδή |A| < 2undefined, και έτσι το δυναμοσύνολο P(N) των φυσικών αριθμών N είναι μη μετρήσιμο. Στην πραγματικότητα, μπορεί να αποδειχθεί ότι η πληθικότητα του P(N) είναι ίση με : Από το θεώρημα του Cantor-Bernstein-Scroeder συμπεραίνουμε ότι (Μια διαφορετική απόδειξη του   δίνεται στο διαγώνιο επιχείρημα του Cantor.Η απόδειξη αυτή κατασκευάσει μια αμφιμονοσήμαντη αντιστοιχία από το {0,1} N με τον R.)
Η καρδινάλιος ισότητα  μπορεί να αποδειχθεί με τη χρήση καρδινάλιου αριθμητικής: Με τη χρήση των κανόνων της καρδινάλιου αριθμητικής κάποιος μπορεί επίσης να δείξει ότι όπου n είναι οποιαδήποτε πεπερασμένη καρδινάλιος ≥ 2, και όπου  είναι η πληθικότητα του δυναμοσυνόλου του R, και .
Εναλλακτική εξήγηση για  {\mathfrak c} = 2^{\aleph_0}
Κάθε πραγματικός αριθμός έχει τουλάχιστον μια άπειρη δεκαδική επέκταση. Για παράδειγμα, (Αυτό ισχύει ακόμα και όταν η επέκταση επαναλαμβάνεται, όπως στα πρώτα δύο παραδείγματα.) Σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ο αριθμός των ψηφίων είναι πεπερασμένος, δεδομένου ότι μπορεί να τεθεί σε ένα-προς-ένα αντιστοιχία με το σύνολο των φυσικών αριθμών Ν.Το γεγονός αυτό καθιστά λογικό να μιλήσουμε για (για παράδειγμα) το πρώτο, το ένα εκατοστό, ή το εκατομμυριοστό ψηφίο π. Δεδομένου ότι οι φυσικοί αριθμοί έχουν πληθικότητα Νο, κάθε πραγματικός αριθμός έχει Νο ψηφία στην επέκτασή του.
Δεδομένου ότι κάθε πραγματικός αριθμός μπορεί να χωριστεί σε ένα ακέραιο μέρος και ένα δεκαδικό κλάσμα, παίρνουμε όταν Από την άλλη πλευρά,αν έχουμε  στο \{3, 7\} και θεωρούν ότι τα δεκαδικά κλάσματα περιέχουν μόνο 3 ή 7 είναι μόνο ένα μέρος των πραγματικών αριθμών, τότε θα έχουμε κι έτσι
Αριθμοί του Beth
Η ακολουθία των αριθμών beth ορίζεται από τον καθορισμό και . Ετσιτο  είναι ο δεύτερος αριθμός του beth,ο πρώτος-beth: Ο τρίτος αριθμός του beth, δεύτερος-beth, είναι ο καρδινάλιος του δυναμοσυνόλου R (δηλαδή το σύνολο όλων των υποσυνόλων της πραγματικής γραμμής):
Η υπόθεση του συνεχούς
Η περίφημη υπόθεση του συνεχούς ισχυρίζεται ότι το  είναι επίσης ο δεύτερος  εβραικός αριθμός \aleph_1. Με άλλα λόγια, η υπόθεση του συνεχούς δηλώνει ότι δεν υπάρχει σύνολο A\, του οποίου η πληθικότητα βρίσκεται αυστηρά μεταξύ \aleph_0 και Αυτή η δήλωση είναι τώρα γνωστό ότι είναι ανεξάρτητη από τα αξιώματα της θεωρίας συνόλων του Zermelo-Fraenkel με το αξίωμα της επιλογής (ZFC). Δηλαδή, τόσο η υπόθεση και η άρνηση της είναι συνεπείς με αυτά τα αξιώματα. Στην πραγματικότητα, για κάθε μη μηδενικό φυσικό αριθμό n, η ισότητα = \aleph_n είναι ανεξάρτητη του ZFC (στην περίπτωση που n=1 είναι η υπόθεση του συνεχούς).Το ίδιο ισχύει και για τους άλλους εβραικούς αριθμούς, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις, η ισότητα μπορεί να αποκλειστεί από το θεώρημα König με το σκεπτικό της ομοτελικότητας,  παράδειγμα,  Συγκεκριμένα,το  μπορεί να είναι είτε \aleph_1 είτε, όπου το \omega_1 είναι η πρώτη μη αριθμήσιμη τακτική, κι έτσι μπορεί να είναι είτε μια διάδοχος καρδινάλιος είτε ένα όριο καρδιναλίου, και είτε ένας κανονικός καρδινάλιος ή μια μοναδική καρδινάλιος.
Ορισμός του πληθάριθμου του συνεχούς
Πάρα πολλά σύνολα βασισμένα στα μαθηματικά έχουν πληθάριθμο ίσο με . Κάποια κοινά παραδείγματα είναι τα ακόλουθα: [0,1]) . . Εξ'ορισμού ένα  μπορεί μοναδικά να εκφραστεί ως
Σύνολα με μεγαλύτερη πληθυκότητα
Σύνολα με πληθικότητα μεγαλύτερη από  περιλαμβάνει:
References
Αυτό το άρθρο ενσωματώνει υλικό από την πληθικότητα του συνεχούς στο PlanetMath, το οποίο είναι υπό την άδεια Creative Commons Attributuion/Share-Alike License.
Κατηγορία:Θεωρία συνόλων
Βασίλειο της Κροατίας (Αψβούργοι)
thumb|right|250px|Χάρτης του Βασιλείου το 1848 (σκούρο κόκκινο) Το Βασίλειο της Κροατίας (κροατικά : Hrvatska Kraljevina) ήταν ένα κρατίδιο συστατική χώρα της Αυστριακής Αυτοκρατορίας, διοικητική διαίρεση της μοναρχίας των Αψβούργων. Πρωτεύουσα ήταν η πόλη του Ζάγκρεμπ, περιελάμβανε εδάφη βορειοδυτικά της σημερινής Κροατίας. Το 1868 συγχωνεύθηκε με το Βασίλειο της Σλαβονίας στο νεοσύστατο Βασίλειο της Κροατίας και Σλαβονίας.
Ιστορία
Μετά τη Μάχη του Μοχάτς το 1527 οι Κροάτες ευγενείς της Ουγγαρίας αποφάσισαν την επικυριαρχία του αυστριακού βασιλιά Φερδινάδου Α΄ των Αψβούργων. Τον 16ο και 17ο αιώνα το Βασίλειο της Κροατίας είχε μειωθεί σημαντικά σε εδάφη και είχε περιοριστεί σε μια στενή λωρίδα εδάφους κατά μήκος του τμήματος των συνόρων των Αψβούργων με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Μετά την Συνθήκη του Κάρλοβιτς το 1699 η Αυστρία των Αψβούργων επέκτεινε το έδαφός της στις περιοχές που συνόρευαν με τους Οθωμανούς και δημιούργησαν το Βασίλειο της Σλαβονίας και στρατιωτικές περιοχές. Το Βασίλειο της Σλαβονίας στη συνέχεια ενώνεται με το Βασίλειο της Κροατίας, αλλά διατήρησε το καθεστώς της βασιλείας, ενώ οι στρατιωτικές περιοχές που δημιουργήθηκαν στα εδάφη τους υπάγονταν απευθείας στις αρχές της Βιέννης. Το βασίλειο της Σλαβονίας το 1849 διαχωρίζεται από την Κροατία και ορίζεται ως ένα ξεχωριστό στέμμα έως το 1868 που θα ενωθούν πάλι.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μεσαιωνική Σερβία Κατηγορία:Μεσαιωνική Κροατία Κατηγορία:Συστατικά μέλη της Αυστριακής αυτοκρατορίας Κατηγορία:Πρώην κράτη των Βαλκανίων
Λεονέλ Φερνάντες
Ο Λεονέλ Φερνάντες (Leonel Antonio Fernández Reyna, 1953-) είναι πολιτικός από τη Δομινικανή Δημοκρατία και πρόεδρος της χώρας δύο φορές, από το 1996 ως το 2000 και από το 2004 ως το 2012. Από τον Ιανουάριο του 2016 είναι πρόεδρος του Ιδρύματος EU-LAC.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1953 και έζησε τα παιδικά του χρόνια μαζί με την οικογένειά του σε συνοικία της Νέας Υόρκης. . Ανήκει στο Δομινικανό Κόμμα Απελευθέρωσης (PLD). Ο Φερνάντες έγραψε πολλά βιβλία, με οικονομικά και πολιτικά θέματα.
Πρόεδρος
Εξελέγη για πρώτη φορά το 1996, στον δεύτερο γύρο, με 51,2% και ορκίστηκε πρόεδρος στις 16 Αυγούστου 1996. Στις 16 Μαΐου 2004 εξελέγη ξανά, έπειτα από τετραετή διακυβέρνηση από τον Ιπόλιτο Μεχία. Ορκίστηκε ξανά πρόεδρος στις 16 Αυγούστου 2004.
Ο Φερνάντες κέρδισε ξανά τις προεδρικές εκλογές στις 16 Μαΐου του 2008 με ποσοστό 53,22% έναντι 41,1% για τον ηγέτη του Επαναστατικού Κόμματος της Δομινικανής Δημοκρατίας, Μιγκέλ Βάργκας Μαλντονάδο. Σύμφων αμε οικονομικούς αναλυτές, στη διάρκεια της τελευταίας προεδρίας του, η κατάσταση της οικονομίας στη χώρα του επιδεινώθηκε.
Παραπομπές
Φερναντες
Μαργαρίτα Β΄ της Δανίας
Σήμερα είναι η μοναδική βασίλισσα με χρέη ανώτατου άρχοντα στον κόσμο, μετά τον θάνατο της Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου. Είναι πλέον η μακροβιότερη μονάρχης στην Ευρώπη.
Πρώιμα χρόνια
Η Μαργαρίτα Αλεξανδρινή Θόρχιλντουρ Ίνγκριντ γεννήθηκε στις 16 Απριλίου 1940 στα Ανάκτορα Αμάλιενμποργκ της Κοπεγχάγης ως πρώτο παιδί του μετέπειτα Φρειδερίκου Θ΄ και της Ίνγκριντ της Σουηδίας. Ο πατέρας της ήταν ο πρωτότοκος γιος του τότε Χριστιανού Ι΄, ενώ η μητέρα της ήταν η τότε μοναχοκόρη του μετέπειτα Γουσταύου ΣΤ΄ Αδόλφου της Σουηδίας. Η γέννησή της έγινε μόλις μία εβδομάδα μετά την εισβολή της Ναζιστικής Γερμανίας στη Δανία, η οποία συνέβη στις 9 Απριλίου 1940.
Βαπτίστηκε στις 14 Μαΐου 1940 στην Εκκλησία του Χόλμεν της Κοπεγχάγης. Ανάδοχοι της Πριγκίπισσας ήταν ο προπάππος της Γουσταύος Ε΄ της Σουηδίας, ο προπάππος της Αρθούρος, Δούκας του Κόννωτ & Στράδερν, ο πάππος της Χριστιανός Ι΄, ο πάππος της Γουσταύος ΣΤ΄ Αδόλφος της Σουηδίας, ο θείος της Κνουτ της Δανίας, ο θείος της Γουσταύος Αδόλφος και ο εξάδελφός της Άξελ.
Ονομάστηκε Μαργαρίτα για να τιμηθεί η γιαγιά της Μαργαρίτα του Κόννωτ, Αλεξανδρινή για τη γιαγιά της Αλεξανδρινή του Μεκλεμβούργου-Σβερίν και Ίνγκριντ για τη μητέρα της. Η Μαργαρίτα, καθώς ήταν μέχρι το 1944 Πριγκίπισσα και της Ισλανδίας, της δόθηκε και το ισλανδικό όνομα Θόρχιλντουρ.
Όταν η Μαργαρίτα ήταν τεσσάρων χρονών, το 1944, γεννήθηκε η πρώτη της αδελφή Βενεδίκτη. Η Βενεδίκτη αργότερα, παντρεύτηκε τον Ριχάρδο του Σάιν-Βίτγκενσταϊν-Μπέρλεμπουργκ, με τον οποίο ζει στη Γερμανία. Η δεύτερη αδελφή της Άννα Μαρία γεννήθηκε το 1946 και παντρεύτηκε τον τότε Κωνσταντίνο Β΄ της Ελλάδας.
Διάδοχος του θρόνου
Κατά την περίοδο της γέννησής της, μόνο άνδρες μπορούσαν να ανέβουν στο θρόνο της Δανίας, λόγω των αλλαγών στη νομοθεσία που θεσπίστηκε τη δεκαετία του 1850, όταν ο Οίκος του Γκλύξμπουργκ επιλέχθηκε για τη διαδοχή. Δεδομένου ότι δεν είχε αδέλφια, θεωρήθηκε ότι ο θείος της Κνουτ της Δανίας μια ημέρα θα αναλάβει το θρόνο.
Λίγο μετά την άνοδο του πατέρα της στο θρόνο και αφού είχε γίνει σαφές ότι η Βασίλισσα Ίνγκριντ δεν θα έκανε άλλα παιδιά, θα ξεκινήσει διαδικασία αλλαγής του συντάγματος, προκειμένου να μπορεί η Μαργαρίτα να γίνει διάδοχος του θρόνου. Σημαντικό ρόλο σε αυτή την αναθεώρηση έπαιξε η δημοτικότητα του Φρειδερίκου Θ΄ και των κορών του, αλλά και η αναβάθμιση του ρόλου των γυναικών στην καθημερινή ζωή της Δανίας και παγκοσμίως. Η πρόταση αναθεώρησης, αφού πέρασε από δύο κοινοβούλια, επικυρώθηκε στη συνέχεια με δημοψήφισμα, που διεξήχθη στις 27 Μαρτίου 1953. Οι νέες διατάξεις του συντάγματος για τη διαδοχή επέτρεπαν πλέον την άνοδο γυναίκας στο θρόνο, σε περίπτωση που εκείνη δεν είχε άνδρα αδερφό, κάνοντας έτσι τη Μαργαρίτα διάδοχο του πατέρα της.
Στα δέκατα όγδοα γενέθλιά της, στις 16 Απριλίου 1958, η Μαργαρίτα έλαβε μια θέση στο Κρατικό Συμβούλιο της Δανίας. Στη συνέχεια προήδρευε σε συνεδριάσεις του Συμβουλίου, όταν ο Βασιλιάς απουσίαζε.
Το 1960 ταξίδεψε μαζί με τις πριγκίπισσες της Σουηδίας και της Νορβηγίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου πραγματοποίησαν επίσκεψη στο Λος Άντζελες, στα στούντιο της κινηματογραφικής εταιρείας Paramount Pictures, ενώ συναντήθηκαν με αρκετές διασημότητες, όπως ο Ντιν Μάρτιν, ο Τζέρρυ Λιούις και ο Έλβις Πρίσλεϋ.
Εκπαίδευση
Η Μαργαρίτα ολοκλήρωσε τη βασική εκπαίδευσή της σε ιδιωτικό σχολείο της Κοπεγχάγης, από το οποίο αποφοίτησε το 1959. Έπειτα πέρασε ένα χρόνο σε οικοτροφείο θηλέων στο Χάμπσαϊρ της Αγγλίας και κατά τη διάρκεια τού 1960-1961 σπούδασε προϊστορική αρχαιολογία στο Κολλέγιο Γκίρτον του Κέιμπριτζ. Μεταξύ των ετών 1961 και 1962 σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο του Άαρχους της Δανίας, το 1963 παρακολούθησε μαθήματα στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού και το 1965 στη Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου. Στο Λονδίνο έγινε φίλος της Εταιρείας Αρχαιοδιφών.
Η Βασίλισσα Μαργαρίτα μιλάει άπταιστα Δανικά, Γαλλικά, Αγγλικά, Σουηδικά και Γερμανικά, ενώ έχει και μία μικρή γνώση της Φεροϊκής γλώσσας.
Γάμος
Η Μαργαρίτα γέννησε το πρώτο της παιδί στις 26 Μαΐου 1968. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Δανός Βασιλιάς ονομάζεται είτε Φρειδερίκος είτε Χριστιανός. Έτσι, η Μαργαρίτα, συνεχίζοντας την παράδοση, ονόμασε τον πρώτο γιο της Φρειδερίκο. Το δεύτερο παιδί της γεννήθηκε στις 7 Ιουνίου 1969 και ονομάστηκε Ιωακείμ.
Άνοδος στο θρόνο
Λίγο μετά το διάγγελμά του για το νέο έτος 1972, ο Βασιλιάς Φρειδερίκος Θ΄ αρρώστησε. Με το θάνατό του 14 ημέρες αργότερα, στις 14 Ιανουαρίου 1972, η Μαργαρίτα τον διαδέχθηκε στο θρόνο, ως η πρώτη γυναίκα μονάρχης της Δανίας, σύμφωνα με τον νέο νόμο διαδοχής. Ανακηρύχθηκε Βασίλισσα στις 15 Ιανουαρίου από τον Πρωθυπουργό της Δανίας στα Ανάκτορα του Κρίστιανσμποργκ.
Στο πρώτο διάγγελμά της προς το λαό, η Μαργαρίτα Β΄, είπε: "Ο αγαπημένος μου πατέρας, ο Βασιλιάς μας, είναι νεκρός. Η αποστολή που έφερε εις πέρας ο πατέρας μου για σχεδόν 25 χρόνια, τώρα εναπόκειται στους ώμους μου. Προσεύχομαι στο Θεό να μου δώσει βοήθεια και δύναμη να συνεχίσω τη βαριά κληρονομιά. Είθε η εμπιστοσύνη που δόθηκε στον πατέρα μου να δοθεί επίσης και σε εμένα."
Συνταγματικός ρόλος
Τα κύρια καθήκοντα της Βασίλισσας είναι να εκπροσωπεί το Βασίλειο στο εξωτερικό και να αποτελεί μια ενωτική φιγούρα στο εσωτερικό. Δέχεται σε ακρόαση τους ξένους πρεσβευτές και βραβεύει με τιμητικές διακρίσεις και μετάλλια εξέχουσες προσωπικότητες. Συμμετέχει σε εκθέσεις, επετείους, εγκαίνια έργων και άλλα.
Ως ένα μη εκλεγμένο δημόσιο πρόσωπο, η Βασίλισσα δεν αναμειγνύεται με πολιτικά και κομματικά θέματα. Παρά το γεγονός ότι έχει το δικαίωμα του εκλέγειν, εκείνη επιλέγει να μην το εξασκεί, ώστε να αποφεύγεται η σύνδεσή της με κάποιο πολιτικό κόμμα.
Όταν μετά από εκλογές δεν είναι δυνατόν να σχηματιστεί κυβέρνηση πλειοψηφίας, η Βασίλισσα έχει υποχρέωση να σχηματίσει ένα συμβούλιο με εκπροσώπους των εκλεγμένων πολιτικών κομμάτων, ώστε να σχηματιστεί κυβέρνηση συνεργασίας ή κυβέρνηση με κοινοβουλευτική στήριξη από άλλα κόμματα.
Όταν σχηματίζεται μία νέα κυβέρνηση, αυτή θα πρέπει να ορκιστεί ενώπιον της Βασίλισσας. Έπειτα οι νόμοι που ψηφίζονται από το κοινοβούλιο, θα πρέπει να επικυρωθούν με Βασιλικά Διατάγματα. Στην πράξη, όμως, η Βασίλισσα δεν έχει νομοθετικές εξουσίες.
Η Βασίλισσα, πέρα από τα καθήκοντά της στη Δανία, είναι επίσης Συνταγματάρχης του Βασιλικού Συντάγματος Πεζικού της Ουαλίας, ένα σύνταγμα πεζικού του Βρετανικού Στρατού, που δίνεται κατά παράδοση στην οικογένειά της.
Ρουμπινένιο Ιωβηλαίο
Στις 14 Ιανουαρίου 2012 η Μαργαρίτα Β΄ γιόρτασε το Ρουμπινένιο Ιωβηλαίο της, την 40η δηλαδή επέτειο από την άνοδό της στο θρόνο. Οι εκδηλώσεις για τον εορτασμό περιλάμβαναν τηλεοπτικές συνεντεύξεις, περιοδείες, δεξιώσεις και δημόσιες συγκεντρώσεις.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ηγέτες εν ενεργεία Δανία Κατηγορία:Τάγμα της Περικνημίδας Μαργαρίτα Β Κατηγορία:Τάγμα του Σωτήρος Κατηγορία:Προτεστάντες μονάρχες Κατηγορία:Πριγκίπισσες της Δανίας
Experience (άλμπουμ των Prodigy)
Το Experience (εναλλακτικά: "The Prodigy Experience") είναι ο πρώτος δίσκος του αγγλικού συγκροτήματος ηλεκτρονικής μουσικής, The Prodigy. Κυκλοφόρησε στις 28 Σεπτεμβρίου του 1992, από την ανεξάρτητη βρετανική δισκογραφική εταιρία XL Recordings. Έβγαλε πέντε singles ("Charly", "Everybody in the place", "Fire/Jericho", "Οut of space" και "Wind it up"). Πέρα από τον Liam Howlett, ο οποίος έγραψε και συνέθεσε όλα τα τραγούδια, στο άλμπουμ συμμετέχει και ο Maxim Reality, στα φωνητικά του "Death of the Prodigy Dancers (live)", ενώ το μέχρι τότε μέλος της μπάντας, η χορεύτρια Sharky, αποχώρησε.
Τον Ιούνιο του 2001, στο Ηνωμένο Βασίλειο κυκλοφόρησε η εκτεταμένη εκδοχή του άλμπουμ, περιλαμβανομένου ενός επιπλέον δίσκου με ρεμίξ και B-sides. Κυκλοφόρησε ξανά στο Ηνωμένο Βασίλειο επτά χρόνια μετά, στις 4 Αυγούστου του 2008, με τον τίτλο Experience: Expanded. Ο δίσκος είχε χρυσό εξώφυλλο, ενώ επίσης περιείχε και δύο επιπλέον τραγούδια.
Υποδοχή
Το Experience δέχτηκε γενικά καλές κριτικές. Ο μουσικός οδηγός AllMusic έδωσε στο άλμπουμ 5/5 αστέρια, λέγοντας πως οι Prodigy "ήταν στην κορυφή της καριέρας τους ήδη από το πρώτο τους άλμπουμ" τονίζοντας ότι "σχεδόν κάθε τραγούδι ακούγεται σαν υποψήφιο κορυφαίο στα charts". Το μουσικό περιοδικό Spin του έδωσε 9/10 αστέρια, το Record Collector 4/5 αστέρια, το βρετανικό περιοδικό Q 3/5 αστέρια, ενώ το αμερικάνικο περιοδικό Entertainment Weekly του έδωσε B. Επίσης, το μουσικό site Sputnikmusic το χαρακτήρισε "κλασσικό", δίνοντάς του 5/5 αστέρια, και τέλος η online μουσική κοινότητα Rateyourmusic του έδωσε 3.55/5. Τέλος, βρέθηκε στη 12η θέση του UK Albums Chart τον Οκτώβρη του 1992.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Άλμπουμ του 1992 Κατηγορία:Άλμπουμ των Prodigy
Λιβινιάκ-λε-Ω
Το Λιβινιάκ-λε-Ω (γαλλικά: Livinhac-le-Haut, οξιτανικά: Livinhac lo Nalt) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Αβερόν, στη διοικητική περιοχή της Οξιτανίας.
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Λιβινιακουά (γαλλικά: Livinhacois).
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Αβερόν
Μιχάλης Αναματερός
Ο Μιχάλης Αναματερός (1910 - 1944) ήταν Έλληνας ποδοσφαιριστής.
Γεννήθηκε το 1910 στην Αθήνα. Ξεκίνησε το ποδόσφαιρο με τα χρώματα του Ηρακλή Αθηνών. Το 1935 πήρε μεταγραφή στον Ολυμπιακό. Στη διάρκεια της Κατοχής προσχώρησε στην Αντίσταση και σκοτώθηκε το 1944 στην Πλατεία Ομόνοιας.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ολυμπιακού Πειραιώς Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Ιωάννης Γούναρης
Αγώνας για την αναγνώριση της θυσίας του
Η δράση του αυτή αναγνωρίστηκε από διάσημους οπλαρχηγούς. Ο Γ. Κουντουριώτης ως ένδειξη ευγνωμοσύνης, του έδωσε αποδεικτικό έγγραφο που διέταζε τη Διοίκηση να τον αποζημιώσει χρηματικά για τη θυσία του. Εξουθενωμένος πνευματικά από την εκτέλεση της οικογενείας του, διεκδικούσε καθημερινά για δύο μήνες από το Υπουργείο Οικονομίας, την ανταμοιβή του, χωρίς αποτέλεσμα. Στις 2 Οκτωβρίου 1824, έστειλε ο ίδιος διαμαρτυρία για την αδιαφορία της Γενικής Γραμματείας. Στις 14 Αυγούστου 1930, η Γραμματεία των Στρατιωτικών, του έδωσε 120 φοίνικες, προκειμένου να ανακουφιστεί από την οικονομική εξαθλίωση στην οποία είχε περιέλθει, παρά τη διαταγή του προέδρου Κουντουριώτη η οποία του απέδιδε 1500 γρόσια.
Μοναχισμός και τελευταία χρόνια
To 1833, κατέφυγε στο Μεσολόγγι, στην Ιερά Μονή Παναγίας Ελεούσας της Αιτωλοακαρνανίας. Ανακαίνισε το μοναστήρι και εκάρη μοναχός, αποφεύγοντας την επαφή με τον κόσμο. Μέχρι το 1837 είχε λησμονηθεί από το Νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος. Μετά την εγκαθίδρυση της βασιλείας στην Ελλάδα, παρουσιάσθηκε μαζί με άλλους οπλαρχηγούς στον Βασιλιά Όθωνα, ο οποίος εισακούγοντας την επιθυμία του, παρέδωσε στη Μονή Παναγίας Ελεούσας μια μικρή έκταση γης για την υποδοχή των προσκυνητών, ως ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τον Ιωάννη Γούναρη. Η ασκητική του ζωή κράτησε δέκα χρόνια. Για πολλούς ιστοριογράφους, η ζωή του τελειώνει στη Μονή. Παρόλα αυτά, υπάρχουν αναφορές στο όνομα του σε αυθεντικές μαρτυρίες, που αποδεικνύουν την μετέπειτα κοσμική πορεία του.
Πηγές
Κατηγορία:Αγιορείτες Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821
833
Η τρέχουσα σελίδα αφορά το έτος 833 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Γιδοβύζι
Το Γιδοβύζι είναι νυκτόβιο πτηνό της οικογενείας των Αιγοθηλιδών, που απαντά και στον ελλαδικό χώρο. Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι Caprimulgus europaeus και περιλαμβάνει 6 υποείδη.
Στην Ελλάδα απαντά το υποείδος Caprimulgus europaeus meridionalis Ε. Hartert, 1896, αλλά κατά τη μετανάστευση πιθανόν να υπάρχει ανάμιξη πληθυσμών με το Caprimulgus europaeus europaeus Linnaeus, 1758.
Ονοματολογία
Η επιστημονική ονομασία του γένους Caprimulgus, αλλά και του γένους Aegotheles της Ωκεανίας, μεταφράζονται στα ελληνικά με την ίδια ακριβώς λέξη: Αιγοθήλης. Άλλωστε, η πρώτη ονομασία είναι το αντίστοιχο της δεύτερης, μόνο που είναι λατινική: căprĭmulgus, i, m. caper-mulgeo και, σημαίνει «αυτός που θηλάζει την αίγα (κατσίκα)» παλαιότατη ονομασία βασισμένη στις ανθρώπινες δοξασίες (βλ. Κουλτούρα).
Με τη συγκεκριμένη, όμως, μετάφραση προκύπτει το εξής πρόβλημα: δεν υπάρχει τρόπος να διαχωριστούν τα 2 γένη ονοματολογικά στην ελληνική γλώσσα, δηλαδή η ονομασία Αιγοθήλης σημαίνει τόσο το γένος Caprimulgus όσο και το Aegotheles. Κανονικά, η λέξη Αιγοθήλης πρέπει να είναι η απόδοση μόνο του όρου Aegotheles, οπότε το πρόβλημα μεταφέρεται στην απόδοση του Caprimulgus, με την τεχνητή λέξη «Καπρίμουλγος» να είναι μάλλον αδόκιμη και υπερβολική.
Στην ελληνική βιβλιογραφία, επειδή τα δύο γένη είναι γεωγραφικά απομακρυσμένα μεταξύ τους, έχει επικρατήσει -λανθασμένα- η απόδοση του Caprimulgus με το Aιγοθήλης, αλλά με την υποσημείωση «στον ευρωπαϊκό ή ελλαδικό χώρο». . Αντίθετα, η απόδοση των δύο αντίστοιχων οικογενειών Caprimulgidae και Aegothelidae, μπορεί κάλλιστα να γίνει με τους όρους Καπριμουλγίδες και Αιγοθηλίδες, αλλά το πρόβλημα με τα γένη παραμένει.
Στο παρόν λήμμα, δεν υφίσταται πρόβλημα απόδοσης του γένους, λόγω της χρήσης της κοινής ονομασίας Γιδοβύζι, η δε απόδοση της ονομασίας των οικογενειών μπορεί να λυθεί με την παράθεση των όρων Καπριμουλγίδες και Αιγοθηλίδες, δίπλα στα λήμματα (βλ. και Ταξινομοπλαίσιο).
Η αγγλική του ονομασία Nightjar έχει «ηχητική» ετυμολογία και προέρχεται από το χαρακτηριστικό τριλιστό κάλεσμα του πουλιού, που ακούγεται κατά τη διάρκεια της νύχτας (βλ. Φωνή).
Γεωγραφική κατανομή υποειδών
thumb|left|200px|Γεωγραφική εξάπλωση του Caprimulgus europaeus. Πορτοκαλί: καλοκαιρινές περιοχές αναπαραγωγής Μπλε: περιοχές διαχείμασης  Μπλε στίξεις: πιθανές περιοχές διαχείμασης
Το Caprimulgus europaeus είναι αποκλειστικά είδος του Παλαιού Κόσμου και το μοναδικό που απαντά στην Ευρώπη. Είναι πλήρως μεταναστευτικό και έρχεται στην ήπειρο, μόνο για να αναπαραχθεί κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ενώ η διαχείμαση όλων των υποειδών πραγματοποιείται στην Αφρική εκτός από ένα υποείδος που διαχειμάζει τόσο στην Αφρική όσο και στην ινδική υποήπειρο.
Η φθινοπωρινή μετανάστευση για τις περιοχές διαχείμασης ξεκινάει από τον Ιούλιο (Αύγουστο για το ευρωπαϊκό υποείδος) και, ήδη μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου (Σεπτεμβρίου για το ευρωπαϊκό υποείδος), τα περισσότερα πουλιά έχουν αναχωρήσει. Η εαρινή επιστροφή στα εδάφη αναπαραγωγής αρχίζει στα μέσα Απριλίου και έχει ολοκληρωθεί μέχρι το δεύτερο δεκαήμερο του Μαΐου.
Τυχαίοι, περιπλανώμενοι επισκέπτες έχουν αναφερθεί μεταξύ άλλων από την Ισλανδία και τις Φερόες, τη Γκάνα, τη Σιέρρα Λεόνε και τις Σεϋχέλλες.
Στην Ελλάδα, το γιδοβύζι είναι καλοκαιρινός αναπαραγόμενος επισκέπτης, αλλά διέρχονται και άτομα που είναι μεταναστευτικά.
Πηγές:
(σημ. με έντονα γράμματα το υποείδος που απαντά στην Ελλάδα)
Βιότοπος
Το γιδοβύζι προτιμάει τα ξηρά, ζεστά, ανοικτά τοπία με επαρκή ποσότητα εντόμων κατά τις νυχτερινές πτήσεις. Στην Ευρώπη, οι προτιμώμενοι οικότοποι περιλαμβάνουν ερεικώνες, αμμώδη πευκοδάση με μεγάλα ξέφωτα και περιοχές με πτεριδόφυτα. Εμφανίζεται επίσης, ιδιαίτερα στη νότια και νοτιοανατολική Ευρώπη, σε βραχώδεις, αμμώδεις ανοικτούς χώρους με μακί και, μερικές φορές σε αμμοθίνες με χαμηλή βλάστηση. Στην κεντρική Ευρώπη δείχνει προτίμηση σε πιο υποβαθμισμένα περιβάλλοντα, όπως ζώνες στρατιωτικής εκπαίδευσης ή εγκαταλελειμμένα ορυχεία. Στη βόρεια Αφρική, οι εκεί πληθυσμοί προτιμούν βραχώδεις, με αραιούς θάμνους, περιοχές. Κλειστές, δασικές περιοχές, γενικά αποφεύγονται από όλα τα υποείδη, όπως και τα καθαρά ερημικά τοπία, εκτός από το υποείδος C. e plumipes, που μπορεί να απαντά στις περιφερειακές περιοχές της ερήμου Γκόμπι. Σε γενικές γραμμές, το είδος αγαπάει τα ζεστά σημεία των πεδινών περιοχών, αλλά κάτω από ευνοϊκές συνθήκες τροφής, μπορεί να αναπαράγεται σε υποαλπικά τοπία. Στην Ασία, τα εκεί υποείδη μπορεί να απαντούν πάνω από τα 3000 μέτρα, ενώ στις περιοχές διαχείμασης, ακόμη και στα όρια της γραμμής-χιόνος στα 5000 μέτρα, περίπου.
Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις για τις περιοχές αναπαραγωγής, το γιδοβύζι δεν αποφεύγει τους ανθρώπους. Μάλιστα, οι περιφερειακοί μικροί οικισμοί με ελαφρή κτηνοτροφία και η επακόλουθη προσέλκυση εντόμων, αποτελούν αρκετές φορές ιδανική λύση.
Στην Ελλάδα απαντά συνήθως στις παρυφές των δασών, ανοικτές θαμνώδεις περιοχές με διάσπαρτα δένδρα και ημιερημικές τοποθεσίες.
Μορφολογία
thumb| right |300px|Ενήλικο γιδοβύζι στη θέση κουρνιάσματος Το γιδοβύζι ανήκει σε μία μεγάλη τάξη πτηνών που περιλαμβάνει μερικά από τα πιο «περίεργα» μέλη του ιπτάμενου κόσμου, αν και το συγκεκριμένο είδος δεν ανήκει στις πιο ακραίες περιπτώσεις. Πάντως, τα ιδιόμορφα χαρακτηριστικά του, οι συνήθειες και η φωνή του, το κάνουν εύκολα αναγνωρίσιμο στην παρατήρηση πεδίου, αν και είναι ευκολότερο να το ακούσει κάποιος παρά να το δει.