cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αμμωνία
Διαστρικός μηχανισμός παραγωγής αμμωνίας
Η διαστρική (σχετική) αφθονία της αμμωνίας έχει μετρηθεί με σε μια ποικιλία περιβαλλόντων. Η αναλογία συγκεντρώσεων [NH3]/[H2] εκτιμήθηκε στο εύρος 10-7 (στα μικρά σκοτεινά νεφελώματα ) - 10-5 (στον πυκνό πυρήνα του συμπλέγματος νεφελωμάτων Ωρίωνα ). Παρόλο που συνολικά έχουν προταθεί 18 «παραγωγικές οδοί», ο κύριος μηχανισμός σχηματισμού της διαστρικής αμμωνίας είναι η ακόλουθη χημική αντίδραση:
Η σταθερά ταχύτητας, k, αυτής της αντίδρασης εξαρτάται από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Στους 10 K (-263°C) είναι k = 5,2·10-6. Η σταθερά ταχύτητας της αντίδρασης υπολογίζεται από τον τύπο: Για μια κύρια αντίδραση σχηματισμού, οι σταθερές είναι a = 1,05·10-6 και B = -0,47. Θεωρώντας συγκέντρωση αμμωνιοκατιόντων [NH4+] = 3·10-7 και συγκέντρωση ηλεκτρονίων [e-] = 10-7, που είναι τυπικές για τα μοριακά νεφελώματα, η ταχύτητα σχηματισμού αμμωνίας υπολογίζεται (με τα αναφερόμενα δεδομένα και τύπους) σε υ = 1,6·10-9 cm-3·s-1 σε μοριακά νεφελώματα με συνολική (μοριακή) πυκνότητα 105 cm-3.
Μερικές άλλες πιθανές αντιδράσεις σχηματισμού διαστρικής αμμωνίας είναι οι ακόλουθες:
Διαστρικός μηχανισμός καταστροφής αμμωνίας
Υπάρχουν συνολικά 113 χημικές αντιδράσεις που προτάθηκαν ότι οδηγούν στην καταστροφή αμμωνίας στο διαστρικό διάστημα. Οι 39 από αυτές τοποθετούνται σε εκτεταμένους πίνακες χημείας μεταξύ χημικών ενώσεων άνθρακα, αζώτου και οξυγόνου. Μια επανεξέταση των άρθρων που αναφέρονται στη διαστρική αμμωνία συγκεντρώνει τους ακόλουθους κύριους μηχανισμούς διάσπασης διαστρικής αμμωνίας :
Οι σταθερές ταχύτητας των παραπάνω αντιδράσεων είναι 4,39·10-9 και 2,2·10-9, αντιστοίχως. Οι παραπάνω στοιχειομετρικές εξισώσεις έχουν ταχύτητες αντίδρασης 8,8·10-9 και 4,4·10-13, αντιστοίχως. Αυτοί οι υπολογισμοί θεωρήθηκαν με βάση τις παραπάνω αναφερόμενες σταθερές ταχύτητας, με αναλογίες συγκεντρώσεων [NH3]/[H2] = 10-5, [H3+]/[H2] = 2·10-5, [HCO+]/[H2] = 2·10-9, και συνολική (μοριακή) πυκνότητα 105 cm-3. Τα παραπάνω δεδομένα είναι τυπικά σε ψυχρά, πυκνά μοριακά νεφελώματα. Καθαρά, ανάμεσα σε αυτές τις δυο κύριες χημικές αντιδράσεις καταστροφής, η πρώτη είναι η κυρίαρχη αντίδραση καταστροφής διαστρικής αμμωνίας, αφού είναι περίπου 10.000 φορές ταχύτερη από τη δεύτερη. Αυτό οφείλεται, ουσιαστικά, στη σχετικά μεγαλύτερη αφθονία των ιόντων H3+ σε σύγκριση με την αντίστοιχη αφθονία των ιόντων HCO+.
Ανιχνεύσεις μεμονωμένων ραδιοτηλεσκοπίων
Παρατηρήσεις της διαστρικής αμμωνίας με ραδιοκύματα από το ραδιοτηλεσκόπιο Έφελσμπεργκ (Effelsberg 100-m Radio Telescope) αποκάλυψαν ότι η γραμμή αμμωνίας διαχωρίστηκε σε δύο συνιστώσες: μια κορυφή φόντου και έναν άγνωστο πυρήνα. Ο φόντος αντιστοιχεί σε περιοχές που προηγουμένως ανιχνεύθηκε μονοξείδιο του άνθρακα. Το (ραδιο)τηλεσκόπιο Χίλμπολτον (25 m Chilbolton telescope), στην Αγγλία, ανακάλυψε ραδιοϋπογραφές αμμωνίας σε περιοχές Η II, σε μέιζερς HNH2Ο και σε H-Η αντικείμενα, καθώς και σε άλλα αντικείμενα που σχετίζονται με το σχηματισμό αστέρων. Η σύγκριση του πλάτους γραμμής εκπομπής δείχνει ότι οι ταραχώδεις ή συστηματικές ταχύτητες δεν αυξάνονται στους κεντρικούς πυρήνες των μοριακών νεφελωμάτων.
Η ακτινοβολία μικροκυμάτων από την αμμωνία ανιχνεύθηκε σε αρκετά γαλακτικά αντικείμενα, που περιλαμβάνουν το W3(OH), το Ωρίων Α, το W43, το W51 και πέντε (5) πηγές στο κέντρο του Γαλαξία. Ο υψηλός ρυθμός ανίχνευσης δείχνει ότι η αμμωνία είναι ένα συνηθισμένο μόριο στο διαστρικό ενδιάμεσο και ότι οι περιοχές υψηλής (μοριακής) πυκνότητας είναι συνηθισμένες στο Γαλαξία.
Συμβολομετρικές ανιχνεύσεις
Οι ανιχνεύσεις αμμωνίας με πολύ μεγάλη διάταξη (ραδιοτηλεσκοπίων) (Very Large Array, VLA) σε επτά (7) πηγές με υψηλής ταχύτητας κινήσεις αερίων αποκάλυψαν συγκεντρώσεις (αμμωνίας σε περιοχές μικρότερες) από 0,1 Παρσέκ στο L1551, στο S140 και στον Κηφέα Α. Τρεις (3) ξεχωριστές συγκεντρώσεις (αμμωνίας) ανιχνεύθηκαν στον Κηφέα Α, μια από τις οποίες έχει ένα πολύ επίμηκες σχήμα. Πρέπει να παίζουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία διπολικής εκροής στην περιοχή.
Εξωγαλακτική αμμωνία παρατηρήθηκε χρησιμοποιώντας VLA στο IC 342. (Σχετικά) θερμό αέριο με θερμοκρασίες πάνω από 70 K (-203° C), στο οποίο οι αναλογίες γραμμών υπερύθρου αμμωνίας και μονοξειδίου του άνθρακα εμφανίζονται στενά συσχετιζόμενες με τις πιο εσωτερικές περιοχές των (γαλαξιακών) κέντρων. Αμμωνία επίσης παρατηρήθηκε με VLA σε ένα δείγμα τεσσάρων (4) γαλακτικών υπερσυμπυκνωμένων HII περιοχών: G9.62+0.19, G10.47+0.03, G29.96−0.02, και G31.41+0.31. Διαγνώσεις, με βάση τη θερμοκρασία και την πυκνότητα, συμπέραναν ότι τέτοιες συστάδες είναι πιθανό να αποτελούν περιοχές μαζικού σχηματισμού αστέρων σε μια πολύ πρώιμη φάση, πριν από την ανάπτυξη μιας υπερσυμπυκνωμένης HII περιοχής.
Ανιχνεύσεις υπερύθρου
Η απορρόφηση στα 2,98 μm, που οφείλεται στη στερεή αμμωνία, καταγράφηκε από διαστρικούς κόκκους στο Αντικείμενο Μπέκλιν-Νευγκαμπάουρ (interstellar grains in the Becklin-Neugebauer Object) και πιθανώς και στο NGC 2264-IR. Αυτές οι ανιχνεύσεις βοήθησαν να εξηγηθεί το φυσικό σχήμα των προηγουμένως φτωχά κατανοητών και σχετικών με την απορρόφηση από πάγο (φασματικές) γραμμές.
Το φάσμα από το δίσκο του (πλανήτη) Δία παρατηρήθηκε από το Ιπτάμενο Αστεροσκοπείο Κάιπερ (Kuiper Airborne Observatory), καλύπτοντας φασματικό εύρος από 100 - 300 cm-1. Η ανάλυση του φάσματος δίνει πληροφορίες σε γενικές ιδιότητες αέριας και στερεοποιημένης αμμωνίας.
Ένα σύνολο από 149 περιοχές σκοτεινών νεφελωμάτων εξερευνήθηκαν για ενδείξεις «πυκνών κέντρων» (dense cores), χρησιμοποιώντας (J,K) = (1,1) ως περιστροφική γραμμή αναστροφής της αμμωνίας. Γενικά, τα κέντρα αυτά δεν είναι σφαιρικά, ως προς το σχήμα, έχοντας αναλογίες ακτίνων που κυμαίνονται από 1,4 - 4,4. Επίσης βρέθηκε ότι τα κέντρα που περιέχουν αστέρες έχουν ευρύτερες γραμμές από τα κέντρα που δεν περιέχουν αστέρες.
Η αμμωνία ανιχνεύθηκε στο Νεφέλωμα του Δράκοντα (Draco Nebula) και σε ένα (1) ή πιθανώς δύο (2) μοριακά νεφελώματα, που είναι σχετιζόμενα με υψηλού πλάτους γαλαξιακούς cirrus. Αυτό το εύρημα είναι σημαντικό επειδή πρέπει να αντιπροσωπεύει τις περιοχές «γέννησης» για τον Πληθυσμό I μεταλλικότητας τύπου B αστέρων στο γαλακτικό φωτοστέφανο που θα πρέπει να γεννούνται στο γαλαξιακό δίσκο.
Ιστορία
Οι Ρωμαίοι ονόμασαν sal ammoniacus (ελλ. μτφ.: «άλας αμμωνιακό») τα κοιτάσματα χλωριούχου αμμωνίου που συνέλεγαν κοντά στο Ναό του Άμμωνα, στην αρχαία Λιβύη, εξαιτίας της γειτνίασης των κοιτασμάτων αυτών με το ναό. (Αρκετά) άλατα του αμμωνίου είχαν γίνει γνωστά από τις πολύ πρώιμες εποχές. Έτσι, ο όρος hammoniacus sal εμφανίζεται σε γραπτά του Πλίνιου, παρόλο που (αυτός) ο γνωστός όρος δεν ήταν ταυτόσημος με τον πιο σύγχρονο όρο sal-ammoniac, που αναφέρεται ειδικά στο χλωριούχο αμμώνιο.
Με τη μορφή του sal-ammoniac (نشادر, nushadir), η αμμωνία ήταν σημαντική για τους Μουσουλμάνους αλχημιστές των αρχών του 8ου αιώνα. Η παλαιότερη (γνωστή) αναφορά έγινε από τον Πέρση χημικό και αλχημιστή Τζαμπίρ Ιμπν Χαγιάν (Jābir ibn Hayyān), και στους Ευρωπαίους αλχημιστές από το 13ο αιώνα (τουλάχιστον), αφού αναφέρθηκε από τον Αλβέρτο το Μέγα (Albertus Magnus). Χρησιμοποιούνταν ακόμα από τους βαφείς του Μεσαίωνα με τη μορφή της ουρίας που έχει υποστεί ζύμωση, για την αλλαγή του χρώματος σε φυτικής προέλευσης βαφές. Το 15ο αιώνα, ο Βασίλειος Βαλεντίνος (Basilius Valentinus) έδειξε ότι η αμμωνία μπορεί να ληφθεί με την επίδραση βάσης σε sal-ammoniac, δηλαδή σε χλωριούχο αμμώνιο. Αργότερα, όταν το sal-ammoniac λαμβανόταν με απόσταξη οπλών και κεράτων από βόδια, και εξουδετέρωση του έτσι παραγόμενου ανθρακικού αμμωνίου με υδροχλωρικό οξύ, η αμμωνία ονομάστηκε spirit of hartshorn (ελλ. κατά λέξη μτφ.: «πνεύμα της καρδιάς του κεράτου»).
Πριν την αρχή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η περισσότερη αμμωνία παράγονταν με ξηρή απόσταξη αζωτούχων φυτικών και ζωικών αποβλήτων, που συμπεριλάμβαναν κοπριά καμήλας, από τα οποία λαμβάνονταν νιτρώδες οξύ και νιτρώδη άλατα, τα οποία ανήγαγαν με χρήση υδρογόνου. Επιπρόσθετα παράγονταν με απόσταξη γαιάνθρακα, καθώς και με την αποσύνθεση αμμωνιακών αλάτων από υδροξείδια αλκαλίων (κυρίως από υδροξείδιο του νατρίου) ή και ασβεστόνερο (που περιέχει οξείδιο του ασβεστίου). Συνήθως, το άλας του αμμωνίου που χρησιμοποιούνταν ήταν το χλωριούχο αμμώνιο (sal-ammoniac, στα λατινικά) : Η διεργασία Χάμπερ-Μπος (Haber–Bosch process), για την παραγωγή αμμωνίας από το άζωτο του αέρα, αναπτύχθηκε το 1909 από τους Φριτς Χάμπερ (Fritz Haber) και Καρλ Μπος (Carl Bosch) και πατενταρίστηκε το 1910. Η πρώτη βιομηχανικής κλίμακας παραγωγή και χρήση αμμωνίας έγινε στη Γερμανία κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, επειδή οι Σύμμαχοι (Αντάντ) εφάρμοσαν εμπάργκο εναντίον της, απαγορεύοντας την εισαγωγή νιτρικού αμμωνίου από τη Χιλή. Η αμμωνία χρησιμοποιούνταν, με τη σειρά της, για την παραγωγή εκρηκτικών, για τις ανάγκες του πολέμου.
Πριν τη διαθεσιμότητα του (σχετικά) φθηνού φυσικού αερίου, το υδρογόνο που (επίσης) απαιτούσε η παραγωγή της αμμωνίας προέρχονταν από την ηλεκτρόλυση του νερού ή παράγονταν με τη χρήση της χλωραλκαλικής διεργασίας. Για ένα χρονικό διάστημα, η περισσότερη αμμωνία στην Ευρώπη παράγονταν κοντά στην υδροηλεκτρική μονάδα του Βέρμορκ (Vemork) της Νορβηγίας, με το υδρογόνο να παράγεται με ηλεκτρόλυση του νερού.
Σε διάλυμα
Τόσο η ίδια η αμμωνία όσο και τα αμμωνιακά άλατα μπορούν γρήγορα να ανιχνευθούν, ακόμη και σε πολύ ελάχιστα ίχνη, με την προσθήκη του διαλύματος Νεσλέρ (Nessler's solution), που ουσιαστικά είναι διάλυμα τετραϊωδοϋδραργυριούχου καλίου [K2(HgI4)], το οποίο (σε περίπτωση θετικής δοκιμής) δίνει διακριτό κίτρινο χρωματισμό. Η ποσότητα της αμμωνίας σε αμμωνιακά άλατα μπορεί να εκτιμηθεί ποσοτικά με συναπόσταξη των αλάτων μαζί με υδροξείδιο του νατρίου (NaOH) ή με υδροξείδιο του καλίου (KOH). Η αποστάζουσα αμμωνία μπορεί να προσδιοριστεί ποσοτικά με απορρόφησή της από γνωστό (δηλαδή τιτλοδοτιμένο) όγκο (διαλύματος) θειικού οξέος (H2SO4). Τελικά, η περίσσεια του θειικού οξέος προσδιορίζεται ογκομετρικά. Εναλλακτικά, η αμμωνία μπορεί να απορροφηθεί από υδροχλωρικό οξύ (HCl) και στη συνέχεια το σχηματιζόμενο χλωριούχο αμμώνιο καθιζάνει (με την προσθήκη εξαχλωροχρυσιούχου οξέος, H2PtCl6) με τη μορφή (κίτρινου ιζήματος) εξαχλωρολευκοχρυσιούχου αμμωνίου [(ΝΗ4)2PtCl6], (που τελικά προσδιορίζεται σταθμικά.)
Βιομηχανία
Η αμμωνία, μαζί με το θειϊκό οξύ (H2SO4), είναι τα χημικά προϊόντα με τον μεγαλύτερο όγκο (παγκόσμιας) βιομηχανικής παραγωγής. Ο λόγος είναι ότι η αμμωνία είναι η πρόδρομη ύλη για την παραγωγή (μεταξύ άλλων) νιτρικού οξέος (HNO3), αμμωνιακών και νιτρικών λιπασμάτων, καθώς και ουρίας. Επίσης, η αμμωνία και τα άλατά της έχουν ποικίλες εφαρμογές σε διάφορες βιομηχανίες, όπως βαφών, φαρμάκων, εκρηκτικών, τροφίμων, κ.ά..
Υπάρχουν δεκάδες πολλών χημικών μονάδων παραγωγής αμμωνίας, παγκοσμίως. Η παραγωγή της καταναλώνει περισσότερο από το 1% της (παγκόσμιας) ανθρωπογενούς παραγόμενης ενέργειας. Η παραγωγή αμμωνίας αποτελεί ένα σημαντικό ποσοστό της κατανάλωσης του παγκόσμιου ενεργειακού κεφαλαίου. Έρευνα αγοράς αναφέρει ότι η συνολική (παγκόσμια) παραγωγή αμμωνίας το 2012 ήταν 198 εκατομμύρια τόννοι και προβλέπεται ότι αυτή θα αυξηθεί κατά περίπου 35 εκατομμύρια τόννους ως το 2019. Η Κίνα κατέχει το 28,4% της παγκόσμιας παραγωγής, ακολουθεί η Ινδία, με το 8,6% της παγκόσμιας παραγωγής , ακολουθεί η Ρωσία της παγκόσμιας παραγωγής , με το 8,4% της παγκόσμιας παραγωγής και μετά οι ΗΠΑ, με το 8,2% της παγκόσμιας παραγωγής. Περίπου το 80% ή και περισσότερο ποσοστό της παγκόσμια βιομηχανικά παραγόμενης αμμωνίας χρησιμοποιείται από τις βιομηχανίες παραγωγής αγροτικών λιπασμάτων.
Εκτός από τους ιστορικούς τρόπους παραγωγής της αμμωνίας, που περιγράφηκαν παραπάνω, στην ενότητα «Ιστορία», η σύνθεση αμμωνίας από υδρογόνο και άζωτο μπορεί επίσης να παράγει οικονομικά αμμωνία, χρησιμοποιώντας ως πηγή υδρογόνου το υδραέριο, δηλαδή αέριο μίγμα μονοξειδίου του άνθρακα και υδρογόνου. Εναλλακτικά, ως πηγή υδρογόνου χρησιμοποιήθηκε και η μέθοδος μετατόπισης υδραερίου, δηλαδή η αντίδραση μονοξειδίου του άνθρακα με υδρατμούς, που δίνει διοξείδιο του άνθρακα και υδρογόνο. Η διαβίβαση υδρατμών πάνω από ερυθροπυρωμένο κωκ, δίνει επίσης διοξείδιο του άνθρακα και υδρογόνο. Η απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα γίνεται με «έκπλυση» του αερίου μίγματος με νερό υπό πίεση 25 atm.
Οι σύγχρονες μονάδες παραγωγής αμμωνίας βασίζονται σε βιομηχανικής παραγωγής υδρογόνο που αντιδρά με ατμοσφαιρικό άζωτο:
Η μετατόπιση της χημικής ισορροπίας προς τα δεξιά, δηλαδή προς την παραγωγή της αμμωνίας, ευνοείται από την απομάκρυνση της παραγώμενης αμμωνίας, από την ελάττωση της θερμοκρασίας και από την αύξηση της πίεσης. Οι πιέσεις που χρησιμοποιούνται, ανάλογα με τη μέθοδο που εφαρμόζεται, κυμαίνονται από 100 μέχρι 1000 atm, ενώ οι θερμοκρασίες από 400 - 600°C. Οι παράγοντες που καθορίζουν την απόδοση της αμμωνίας, είναι η πίεση, η θερμοκρασία, ο καταλύτης, ο αντιδραστήρας και η παροχή του αντιδρώντος μίγματος.
Η πίεση στον καταλυτικό αντιδραστήρα παραγωγής αμμωνίας κυμαίνεται, ανάλογα με την εφαρμοζόμενη μέθοδο, από 100 μέχρι 1.000 atm. Συνήθως όμως εφαρμόζονται πιέσεις της τάξης των 300 Αtm, κυρίως επειδή εξισορροπούνται έτσι η απόδοση μετατροπής, το κόστος των υλικών κατασκευής του αντιδραστήρα, η δυναμικότητα της μονάδας παραγωγής αλλά και ο χρόνος ζωής του καταλύτη. Η επιλογή της πίεσης που θα εφαρμοσθεί, θα πρέπει να γίνει με βάση:
Επειδή η σύνθεση της αμμωνίας είναι εξώθερμη αντίδραση, ευνοείται σε σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες οι οποίες όμως έχουν το μειονέκτημα της μικρής ταχύτητας παραγωγής προϊόντος που είναι ανάλογη της αύξησης της θερμοκρασίας. Το πρόβλημα αυτό λύθηκε με την ανάπτυξη βελτιωμένων καταλυτών με βάση τα οξείδια του σιδήρου, όπως ο μαγνητίτης (Fe3O4) ή και απλά «ενεργοποιημένο» σίδηρο. Οι περισσότερες μέθοδοι παραγωγής αμμωνίας χρησιμοποιούν θερμοκρασίες 500 - 550°C. Υπάρχουν όμως μέθοδοι που χρησιμοποιούν θερμοκρασίες 400°C αλλά και 650°C.
Η θερμοκρασία επίσης πρέπει να επιλεγεί έτσι ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη δραστικότητα του καταλύτη στη χαμηλότερη δυνατή θερμοκρασία λειτουργίας του αντιδραστήρα. Ένας κρίσιμος παράγοντας στην περίπτωση αυτή είναι η ομαλοποίηση της θερμοκρασιακής κατανομής στα στρώματα του καταλύτη, δηλαδή το μην υπάρχει αισθητή διαφορά μεταξύ μέγιστης και ελάχιστης θερμοκρασίας των στρωμάτων και ελαχιστοποίηση της θερμοκρασιακής διαφοράς από στρώμα σε στρώμα στην κλίνη του καταλύτη. Η ρύθμιση των επιθυμητών θερμοκρασιών γίνεται με την τροφοδοσία νέων ποσοτήτων ψυχρού αερίου μίγματος Η2/Ν2 μέσα στον καταλυτικό αντιδραστήρα καθώς και με ανακυκλοφορία νερού μέσα από ελικοειδείς σωληνώσεις που υπάρχουν ανάμεσα στα στρώματα του καταλύτη.
Αυτή η διεργασία είναι γνωστή ως διεργασία Χάμπερ-Μπος :
Το υδρογόνο που απαιτείται για την παραγωγή αμμωνίας με την παραπάνω μέθοδο μπορεί επίσης να παραχθεί και με (προς το παρόν) λιγότερο οικονομικές μεθόδους, όπως η ηλεκτρόλυση του νερού ή και άλλες μεθόδους που είναι προς το παρόν μη πρακτικές για βιομηχανικής κλίμακας παραγωγή. Αν και όταν υπάρχει διαθέσιμη (σχετικά) φθηνή ηλεκτρική ενέργεια, όπως από υδροηλεκτρικές μονάδες ή άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αυτή η μέθοδος παραγωγής υδρογόνου για την παραγωγή αμμωνίας είναι πάντα εν δυνάμει εφαρμόσιμη.
Εργαστηριακές μέθοδοι
Στο εργαστήριο η αμμωνία μπορεί να παρασκευαστεί με τους εξής τρόπους:
Υγροποιημένη αμμωνία
Η υγροποιημένη αμμωνία διαθέτει ισχυρές ιονιστικές δυνάμεις που γίνονται φανερές από τον υψηλό δείκτη ε = 22, που διαθέτει. Ακόμη, η υγροποιημένη αμμωνία έχει υψηλή ενθαλπία εξάτμισης (23,35 kJ/mole, σε σύγκριση με την αντίστοιχη του νερού, που είναι 40,65 kJ/mole, του υγροποιημένου μεθανίου, που είναι 8,19 kJ/mole, και της υγροποιημένης φωσφίνης, που είναι 14,6 kJ/mole), οπότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εργαστήρια που βρίσκονται σε σκάφη χωρίς μόνωση, χωρίς επιπρόσθετη κατάψυξη.
Στερεή αμμωνία
Η κρυσταλλική συμμετρία της στερεάς αμμωνίας είναι κυβική, με σύμβολο Πίρσον (Pearson symbol) cP16, ομάδα διαστήματος (space group) P213 #198 και σταθερά κρυσταλλικού πλέγματος (lattice constant) 0,5125 nm.
Διαλύματα με αμμωνία
Η αμμωνία είναι αναμείξιμη με το νερό. Από ένα υδατικό της διάλυμα μπορεί να απομακρυνθεί με βρασμό. Τα υδατικά διαλύματα της αμμωνίας είναι βασικά. Το κορεσμένο σε αμμωνία υδατικό διάλυμα έχει πυκνότητα 0,880 g/cm³ και αυτό (δηλαδή το κορεσμένο υδατικό διάλυμα αμμωνίας) συχνά αναφέρεται ως «0,880 αμμωνία».
Δομή και ιδιότητες
Το μόριο της αμμωνίας έχει δομή τριγωνικής πυραμίδας, όπως προβλέπει η θεωρία σθένους - δεσμού (Valence shell electron pair repulsion theory, VSEPR theory) με πειραματικά επιβεβαιωμένη δεσμική γωνία 106,7°. Το κεντρικό άτομο του αζώτου έχει πέντε (5) ηλεκτρόνια στην εξωτερική του στιβάδα, στα οποία προστίθενται άλλα τρία, ένα από κάθε άτομο υδρογόνου. Αυτό δίνει ένα σύνολο οκτώ ηλεκτρονίων (δομή ευγενούς αερίου, συγκεκριμένα αυτή του νέον, για το άζωτο), δηλαδή τέσσερα ζεύγη ηλεκτρονίων. Αν τα ζεύγη αυτά ήταν όλα ισότιμα, όπως στο μόριο του μεθανίου, θα τακτοποιούνταν σε τετραεδρική μοριακή δομή και θα είχαμε δεσμική γωνία 109,5°. Στην αμμωνία, όμως, μόνο τα τρία (3) ζεύγη που προέρχονται από σ δεσμούς N - Η είναι ισότιμα μεταξύ τους, ενώ το ένα (1) είναι μονήρες ζεύγος του ίδιου του ατόμου του αζώτου. Γι' αυτό και η πειραματικά μετρημένη δεσμική γωνία στο μόριο της αμμωνίας αποκλίνει από την τετραεδρική και είναι 106,7°. Το μονήρες ζεύγος του ατόμου του αζώτου καθιστά την αμμωνία βάση, δηλαδή δέκτη πρωτονίων ή και δότη ζεύγους ηλεκτρονίων (βάση κατά Λιούις). Ακόμη, το μονήρες ζεύγος ηλεκτρονίων δίνει διπολική ροπή στο μόριο της αμμωνίας, κάνοντάς το πολικό. Αυτή η πολικότητα του μορίου της αμμωνίας, μαζί με την ικανότητά του να σχηματίζει δεσμούς υδρογόνου, τόσο με άλλα μόρια αμμωνίας, όσο και με μόρια νερού, καθιστούν την αμμωνία πολύ αναμείξιμη με το νερό. Η αμμωνία είναι μέτρια βασική. Ένα υδατικό διάλυμα αμμωνίας συγκέντρωσης 1 mole/lit έχει pH = 11,6. Αν προστεθεί σε αυτό αρκετό οξύ ώστε να γίνει το διάλυμα ουδέτερο (δηλαδή με pH = 7), το 99,4% των μορίων της αμμωνίας είναι πρωτονιομένα, σχηματίζοντας κατιόντα αμμωνίου (NH4+). Η θερμοκρασία και η αλατότητα του διαλύματος επίσης επηρεάζουν τη συγκέντρωση των NH4+. Το κατιόν αυτό έχει πλέον τετραεδρική δομή, όπως το ισοηλεκτρονικό του μόριο του μεθανίου.
Το μόριο της αμμωνίας πραγματοποιεί αναστροφή του ατόμου του αζώτου σε θερμοκρασία δωματίου, όπως κατ' αναλογία συμβαίνει με μια ανοικτή ομπρέλα υπό την επίδραση ισχυρού ανέμου. Το ενεργειακό εμπόδιο γι' αυτήν την αναστροφή είναι 24,7 kJ/mol, που αντιστοιχεί σε συχνότητα συντονισμού 23,79 GHz, που είναι αντίστοιχη με ακτινοβολία μικροκυμάτων με μήκος κύματος 1.260 cm. Η απορρόφηση αυτή ήταν (ιστορικά) η πρώτη απορρόφηση στο φάσμα των μικροκυμάτων που παρατηρήθηκε.
Αμφολυτικές ιδιότητες
Ωστόσο, για παράδειγμα, η τελείως ξηρή αμμωνία δεν αντιδρά με το τελείως ξηρό υδροχλώριο. Η παρουσία (τουλάχιστον) υγρασίας είναι απαραίτητη για αυτές τις αντιδράσεις. Σε μια σχετικά συνηθισμένη επίδειξη, ανοίγονται φιάλες πυκνής αμμωνίας και πυκνού υδροχλωρικού οξέος, σε σχετικά μικρή απόσταση μεταξύ τους, οπότε σχηματίζονται κάπου ανάμεσα στα δοχεία «νέφη» χλωριούχου αμμωνίου, φαινομενικά από το τίποτε:
Τα άλατα που σχηματίζονται με αντίδραση αμμωνίας με οξέα είναι γνωστά ως «άλατα αμμωνίου» και περιέχουν το κατιόν αμμωνίου (NH4+).
Αν και η αμμωνία είναι γενικά γνωστή ως απλή βάση, μπορεί όμως επίσης να δράσει και ως εξαιρετικά ασθενές οξύ. Σε αυτήν την περίπτωση σχηματίζει «άλατα αμιδίου», που περιέχουν το ανιόν αμιδίου (NH2-). Αυτό συμβαίνει όταν αλκαλιμέταλλα αντιδρούν με υγροποιημένη αμμωνία. Για παράδειγμα, με λίθιο έχουμε την παραγωγή λιθιαμιδίου (LiNH2) :
Διάσταση
Όπως και το νερό, η αμμωνία υφίσταται μοριακό αυτοϊονισμό, που ονομάζεται διάσταση, σχηματίζοντας το συζυγές της οξύ και τη συζυγή της βάση:
Υπό συνηθισμένες συνθήκες, η αντίστοιχη σταθερά ισορροπίας είναι K = [NH4+][NH2-] = 10-30.
Καύση
Η αμμωνία δεν καίγεται γρήγορα ούτε υφίσταται καύση, παρά μόνο στα στενά όρια μειγμάτων καυσίμου - αέρα του εύρους 15 - 25% στον αέρα. Η καύση της αμμωνίας παράγει διάζωτο και νερό και είναι εξώθερμη:
Η τυπική μεταβολή της ενθαλπίας της αμμωνίας ΔH°c, εκφρασμένη ανά γραμμομόριο αμμωνίας και με συμπύκνωση του σχηματιζόμενου νερού, είναι -382,81 kJ/mole. Το διάζωτο (N2) είναι θερμοδυναμικό προϊόν της καύσης, καθώς όλα τα οξείδια του αζώτου είναι ασταθή, διασπώμενα σε διάζωτο και διοξυγόνο (O2). Τα οξείδια του αζώτου μπορούν να σχηματιστούν ως κινητικά προϊόντα της καύσης, με την παρουσία κατάλληλων καταλυτών, αντίδραση με μεγάλη βιομηχανική σημασία για την παραγωγή νιτρικού οξέος: Μια μεταγενέστερη αντίδραση οδηγεί στην παραγωγή διοξειδίου του αζώτου: Η καύση της αμμωνίας στον ατμοσφαιρικό αέρα είναι πολύ δύσκολη απουσία καταλύτη, όπως πλέγμα λευκοχρύσου ή θερμού τριοξειδίου του χρωμίου (Cr2O3), γιατί η θερμοκρασία της φλόγας είναι συνήθως μικρότερη από τη θερμοκρασία ανάφλεξης σε μίγμα αμμωνίας - αέρα. Το εύρος αναφλεξιμότητας της αμμωνίας στον αέρα ανέρχεται σε 16–25% .[
Σχηματισμός άλλων ενώσεων από αμμωνία
Στην οργανική χημεία η αμμωνία μπορεί να δράσει ως πυρηνόφιλο αντιδραστήριο σε αντιδράσεις υποκατάστασης. Οι (οργανικές πρωτοταγείς) αμίνες μπορούν να σχηματιστούν με αντίδραση αμμωνίας με αλκυλαλογονίδια, παρ' όλο που η παραγώμενη αμινομάδα (-NH2) είναι επίσης πυρηνόφιλη και γι' αυτό συμπαράγονται δευτεροταγείς, τριτοταγείς αμίνες (μέχρι και τεταρτοταγή αμμωνιακά άλατα) ως παραπροϊόντα : Μια περίσσεια αμμωνίας βοηθάει να ελαχιστοποιηθεί η πολλαπλή υποκατάσταση και εξουδετερώνει το παραγώνο υδραλογόνο (σε αλογονούχο αμμώνιο, NH4X). Η μεθαναμίνη παράγεται βιομηχανικά με αντίδραση αμμωνίας με χλωρομεθάνιο: Η επίδραση αμμωνίας σε 2-βρωμοπροπανικό οξύ παράγει αντίστοιχα ρακεμική αλανίνη, με απόδοση 70%: Η αιθανολαμίνη παράγεται με αντίδραση 1,3-προσθήκης με διάνοιξη δακτυλίου σε οξιράνιο: 44x44px|Οξιράνιο Η αντίδράση αυτή μερικές φορές αφήνεται να προχωρήσει παραπέρα (με επιπλέον ισοδύναμα οξιρανίου), παράγοντας διαιθανολαμίνη ή και τριαιθανολαμίνη: 44x44px|Οξιράνιο
και 44x44px|Οξιράνιο Αμίδια (RCONH2) μπορούν να παραχθούν μετά από αντίδραση αμμωνίας με παράγωγα καρβοξυλικών οξέων. Τα ακυλοχλωρίδια (RCOCl) είναι τα πιο δραστικά (για το σκοπό αυτό), αλλά απαιτούν περίσσεια αμμωνίας τουλάχιστον στο διπλάσιο, γιατί πρέπει να εξαυδετερώνεται παράλληλα το συμπαραγώμενο υδροχλώριο (γιατί αλλιώς υδρολύει τα παραγώμενα αμίδια): Οι εστέρες (RCO2R, όπου τα δύο R όχι απαραίτητα ίδια) και οι ανυδρίτες οξέων [RCO(O)COR] μπορούν επίσης να αντιδράσουν με την αμμωνία και να σχηματίσουν τα αντίστοιχα αμίδια:
και Όπου είναι απαραίτητο στην ονοματολογία αντικατάστασης (παραγώγων της αμμαωνίας), η IUPAC προτείνει να προτιμάται να χρησιμοποιείται η ονομασία «αζάνιο» και όχι η ονομασία «αμμωνία». Έτσι, η χλωραμίνη (NH2Cl) θα έπρεπε να ονομάζεται «χλωραζάνιο», αλλά πάντως σίγουρα όχι «χλωραμμωνία». Η πεντασθενής αμμωνία (NH5) είναι γνωστή ως «λ5-αμίνη» ή ως «υδρίδιο του αμμωνίου» (δομικά μπορεί να παραστεί και ως NH4+← :H-). Αυτή η ένωση βρίσκεται με τη μορφή κρυσταλλικού στερεού που είναι σταθερό μόνο υπό υψηλή πίεση, ενώ ξαναδιασπάται σε συνηθισμένη αμμωνία και διυδρογόνο, μόλις η πίεση επανέρθει κοντά στην κανονική (1 atm). Το υδρίδιο του αμμωνίου ερευνήθηκε ως πιθανό καύσιμο πυραύλων στερεών καυσίμων το 1966.
Εφαρμογές
Επειδή υγροποιείται εύκολα και έχει μεγάλη θερμότητα εξαέρωσης, χρησιμοποιήθηκε στα ψυγεία και για την παραγωγή πάγου. Αποτελεί δηλητήριο και μπορεί να προκαλέσει, όταν εισπνέεται, ακόμη και το θάνατο.
Οι χρήσεις της αμμωνίας είναι πολλές. Υδατικό διάλυμα αμμωνίας χρησιμοποιείται σαν αντιδραστήριο στη Χημεία, στην Ιατρική και για επαλείψεις σε τσιμπήματα εντόμων (ιδιαίτερα των υμενοπτέρων). Ακόμη, χρησιμοποιήθηκε για εισπνοές, σε περιπτώσεις λιποθυμιών και μέθης, σαν αναλγητικό, αλλά και για τον καθαρισμό υφασμάτων, για την παρασκευή λιπασμάτων, σαν ψυκτικό σε ψυγεία και για παραγωγή πάγου. Επίσης για την παρασκευή νιτρικού οξέος και σόδας με την μέθοδο Solvay.
NGC 6285
thumb|right|275px|Οι γαλαξίες NGC 6285 (κάτω) και [[NGC 6286]] Ο NGC 6285 είναι σπειροειδής γαλαξίας στον αστερισμό Δράκοντα. Κατατάσσεται ως S0-a στο σχήμα μορφολογικής ταξινόμησης και τον ανακάλυψε ο Αμερικανός αστρονόμος Λιούις Α. Σουίφτ (Lewis A. Swift) το 1886. Ο NGC 6285 απέχει περίπου 285 εκατομμύρια έτη φωτός από το Ηλιακό Σύστημα. Μαζί με τον NGC 6286 σχηματίζουν ζεύγος αλληλεπιδρώντων γαλαξιών, που καταγράφεται στον Άτλαντα των ιδιόμορφων γαλαξιών ως Arp 293.
Μακί (Γαλλική Αντίσταση)
μικρογραφία|320x320εσ|Ομάδα Μακί σε επαφή με καναδικά στρατεύματα στην Λα Τρεζορερί ([[Πα-ντε-Καλαί), την παραμονή της επίθεσης στη Βουλώνη, στις 14 Αυγούστου 1944.]] Οι Μακί (Γαλλικά: Maquis) ήταν ομάδες ανταρτών της Γαλλικής Αντίστασης κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής της Γαλλίας στον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο. Αρχικά, απαρτίζονταν από νέους, ως επί το πλείστον της εργατικής τάξης, άνδρες που είχαν διαφύγει στα βουνά και στα δάση για να αποφύγουν την εγγραφή στην «Υποχρεωτική Υπηρεσία Εργασίας» της κυβέρνησης του Βισύ για την παροχή καταναγκαστικής εργασίας στη Γερμανία. Για να αποφύγουν τη σύλληψη και την απέλαση στη Γερμανία, οργανώθηκαν όλο και περισσότερο σε ενεργές ομάδες αντίστασης.
Οι μάχες των Μακί ήταν μόνο μία μορφή της Γαλλικής Αντίστασης.
Ονομασία
Ο όρος Μακί αναφέρεται σε μια μορφή μεσογειακής βλάστησης, ένα είδος πυκνού θάμνου που ονομάζεται μακί, και ακόμη περισσότερο στην κορσικανική έκφραση «πήρε το μακί» ("Piglia a machja"), που σημαίνει ότι κάποιος κατέφυγε στα δάση για να αποφύγει τις αρχές κατά τις διάφορες ένοπλες αντιστάσεις που έγιναν στην Κορσική καθ 'όλη τη διάρκεια της ιστορίας ή τις αντεκδικήσεις λόγω μιας βεντέτας.
Δράση
μικρογραφία|290x290εσ|Πρωτότυπη λεζάντα της φωτογραφίας: «Οι κόκκινοι Μακί στη Γαλλία.Σε μια δράση κατά των τρομοκρατών στη Γαλλία, συνελήφθησαν πολλοί κρατούμενοι. Μεταξύ αυτών είναι πολλοί εγκληματίες, δολοφόνοι, ληστές, σαμποτέρ τρένων κ.λπ. Κρατούνται από μέλη της [[Γαλλική Πολιτοφυλακή (Γαλλία του Βισύ)|Γαλλικής πολιτοφυλακής, η οποία μαζί με τους Γερμανούς στρατιώτες μάχεται εναντίον του Μπολσεβικισμού».]] Οι περισσότερες αντιστασιακές ομάδες Μακί έδρασαν στις ορεινές περιοχές της Βρετάνης, του Μασίφ Σαντράλ, των Άλπεων και της Νότιας Γαλλίας. Χρησιμοποιούσαν τεχνικές ανταρτοπόλεμου και έκαναν επιθέσεις στη Γαλλική πολιτοφυλακή και στα γερμανικά στρατεύματα κατοχής. Οι Μακί βοήθησαν συστηματικά στη διάσωση αεροπόρων των Συμμαχικών δυνάμεων των οποίων τα αεροπλάνα καταρρίφθηκαν, στη διάσωση Εβραίων και καταζητούμενων από το καθεστώς του Βισύ και τους Γερμανούς. Αυτή η μορφή αντίστασης ήταν πιο διαδεδομένη όπου το έδαφος προσφέρονταν, κυρίως στο νότο, στο κέντρο και στα ανατολικά της Γαλλίας, και γενικά οι αγωνιστές βασίζονταν στη συμπάθεια των τοπικών πληθυσμών, των απομονωμένων αγροκτημάτων και των μικρών χωριών.
Αποτελούσαν φυσικά μέρος της Γαλλικής Αντίστασης, και συνεργάζονταν με τις Γαλλικές Δυνάμεις Εσωτερικού (F.F.I.).
Οι ομάδες Μακί διαλύθηκαν από τον Σαρλ ντε Γκωλ όταν απελευθερώθηκε η Γαλλία: οι Γαλλικές Δυνάμεις Εσωτερικού (FFI) συγχωνεύτηκαν με τον γαλλικό στρατό.
Ζίβκο Ζίβκοβιτς
Ο Ζίβκο Ζίβκοβιτς (Živko Živković, σέρβικα κυριλλικά: Живко Живковић, 14 Απριλίου 1989) είναι Σέρβος επαγγελματίας ποδοσφαιριστής τερματοφύλακαςγια τον ΠΑΟΚ.
Μακί (Γαλλική Αντίσταση)
Εξοπλισμός
Παρόλο που ο Μακί χρησιμοποιούσαν ό,τι όπλα μπορούσαν να προμηθευτούν, οι ομάδες που συνεργάζονταν με την Ελεύθερη Γαλλία εφοδιάζονταν σε μεγάλο βαθμό από αεροπορικές ρίψεις όπλων και εκρηκτικών από τη Βρετανική SOE. Οι Μακί χρησιμοποιούσαν επίσης γερμανικά όπλα που κατάφερναν να αποσπάσουν καθ 'όλη τη διάρκεια της κατοχής, καθώς και όπλα της Γαλλικής πολιτοφυλακής, η οποία ήταν καλά εξοπλισμένη από το γαλλικό κράτος, και ήταν στόχος μαζικών ενεργειών όπου ήταν δυνατόν.
Εκτός από τον εξοπλισμό, όταν μια ομάδα Αντίστασης δεν είχε εξειδικευμένο στρατιωτικό προσωπικό στις τάξεις της (σπάνια), βασίζονταν επίσης στη βρετανική SAS και σε άλλες ειδικές μονάδες επιχειρήσεων για να τους διδάξουν πώς να χρησιμοποιούν εκρηκτικά και άλλες συσκευές.
Ζίβκο Ζίβκοβιτς
Παρτιζάν Βελιγραδίου
Αφού ξεκίνησε με το σύλλογο της πατρίδας του Σλομπόντα Ούζιτσε, ο Ζίβκοβιτς εντάχθηκε στις ακαδημίες νέων της Παρτιζάν το 2005. Στη συνέχεια προήχθη στην πρώτη ομάδα την άνοιξη του 2007, πριν υπογράψει το πρώτο επαγγελματικό συμβόλαιο με το σύλλογο την 1η Ιουνίου 2007, για πέντε χρόνια. Αρχικά, αγωνίστηκε ως δανεικός με την Τελεόπτικ, πριν επιστρέψει στην Παρτιζάν. Έκανε το επίσημο ντεμπούτο του για το σύλλογο σε μια νίκη με 5-1 για το πρωτάθλημα εναντίον της ΟΦΚ Βελιγραδίου, στις 8 Δεκεμβρίου 2007, ερχόμενος από τον πάγκο στη θέση του τραυματία Ντάρκο Μπόζοβιτς.
Το καλοκαίρι του 2008, για να κερδίσει περισσότερο χρόνο συμμετοχής και εμπειρία αγώνων, στάλθηκε δανεικός στη Μέταλατς Γκόρνι Μιλάνοβατς. Αμέσως έγινε ο τερματοφύλακας πρώτης επιλογής στην πρώτη του σεζόν στο σύλλογο, καθώς προβιβάστηκε στη Σερβική SuperLiga. Την επόμενη σεζόν, την πρώτη του συλλόγου στην κορυφαία κατηγορία, ο Ζίβκοβιτς έχασε μόνο 1 από τους 30 αγώνες, βοηθώντας την ομάδα του να αποφύγει την υποβιβασμό.
Μακί (Γαλλική Αντίσταση)
Εξοπλισμός
Ήδη από το 1943, οι Βρετανοί έστειλαν στους Μακί πράκτορες, όπλα και πυρομαχικά μέσω των Επιχειρήσεων Ειδικών Αποστολών (SOE) που δημιουργήθηκαν το 1940 από τον Ουίστον Τσώρτσιλ. Οι Αμερικανοί, μέσω του Γραφείου Στρατηγικών Υπηρεσιών (OSS), έστελναν επίσης πράκτορες στη Γαλλία, σε συνεργασία με τη SOE.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιστορία της Γαλλίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Ζίβκο Ζίβκοβιτς
Παρτιζάν Βελιγραδίου
Το καλοκαίρι του 2010, επέστρεψε στην Παρτιζάν, με την προοπτική να είναι ο εφεδρικός τερματοφύλακα, πίσω από το Ράντισα Ίλιτς. Αποχώρησε από την 18μελή ομάδα, αφού ο Βλάντιμιρ Στοΐκοβιτς εντάχθηκε στο σύλλογο στα τέλη Αυγούστου του 2010. Τελικά, είχε μόλις μία συμμετοχή στο πρωτάθλημα και μία στο κύπελλο για τη σεζόν 2010-11. Το καλοκαίρι του 2011, πήγε πάλι δανεικός στη Μέταλατς Γκόρνι Μιλάνοβατς, έχοντας 13 συμμετοχές στο πρωτάθλημα τη σεζόν 2011-12.
Αφού έφυγε για δεύτερη φορά από τη Γκόρνι Μιλάνοβατς, ο Ζίβκοβιτς ξεκίνησε τη σεζόν 2012-13 στη Τελεόπτικ, προτού επιστρέψει στην Παρτιζάν τον Οκτώβριο του 2012, ως αντικατάσταση του τραυματία Βλάντιμιρ Στοΐκοβιτς. Κατέγραψε μία συμμετοχής πρωταθλήματος μέχρι το τέλος της σεζόν, καθώς ο σύλλογος κέρδισε τον έκτο συνεχόμενο τίτλο του πρωταθλήματος. Την επόμενη σεζόν, έκανε το ντεμπούτο του σε διοργάνωση της ΟΥΕΦΑ, μπαίνοντας ως αλλαγή στη θέση του τραυματία Μίλαν Λούκατς, στον επαναληπτικό αγώνα του τρίτου προκριματικού γύρου του Τσάμπιονς Λιγκ εναντίον της Λουντογκόρετς, στις 6 Αυγούστου 2013. Κατάφερε να έχει τέσσερις συμμετοχές στο πρωτάθλημα της σεζόν 2013-14.
Το φθινόπωρο του 2014, ήταν ακόμα ο εφεδρικός τερματοφύλακας πίσω από το Μίλαν Λούκατς. Εμφανίστηκε μόνο στον πρώτο γύρο του Κυπέλλου Σερβίας, διατηρώντας μία καθαρή εστία σε μία εκτός έδρας νίκη με 1-0 επί της Μπεζάνιγια στις 24 Σεπτεμβρίου 2014. Ωστόσο, κέρδισε μία θέση στο βασικό σχήμα στην αρχή της ανοιξιάτικης περιόδου, γίνοντας γρήγορα ένα αναντικατάστατο μέλος της ομάδας. Συνέχισε να παίζει τακτικά το φθινόπωρο του 2015, αλλά απομακρύνθηκε από το βασικό σχήμα μετά την άφιξη του νέου προπονητή Ιβάν Τόμιτς.
Ξάνθη
Στις 10 Ιουνίου 2016, ανακοινώθηκε ότι ο Ζίβκοβιτς υπέγραψε επίσημα με τη Ξάνθη. Έπαιξε και στα 90 λεπτά σε όλους τους 30 αγώνες της ομάδας του τη σεζόν 2016-17, δεχόμενος μόνο 25 γκολ. Την επόμενη σεζόν (2017-18), παρέμεινε ο βασικός τερματοφύλακας της Ξάνθης, δεχόμενος 29 γκολ σε 29 αγώνες.
ΠΑΟΚ
Στις 29 Ιουνίου 2019 ανακοινώθηκε από τον ΠΑΟΚ ως τερματοφύλακας με συμβόλαιο 2 ετών. Στην ομάδα της Θεσσαλονίκης ξεκίνησε σε πολλά παιχνίδια βασικός, μοιράζοντας τη θέση με τον έτερο τερματοφύλακα της ομάδας Αλέξανδρο Πασχαλάκη. Στο φινάλε της δεύτερης σεζόν του με τον ΠΑΟΚ (2020-2021), έφτασε στην κατάκτηση του κυπέλλου, με τον Δικέφαλο του Βορρά, να επικρατεί στον τελικό με 2-1 επί του ΟΣΦΠ. Ο ίδιος δεν αγωνίστηκε, αποτελώντας τον αναπληρωματικό τερματοφύλακα της ομάδας.
Διεθνής σταδιοδρομία
Εκπροσώπησε τη Σερβία και Μαυροβούνιο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα U17 του 2006, μαζί με τους συμπαίκτες του, Στέβαν Γιόβετιτς και Νίκολα Γκούλαν. Στη συνέχεια, εκπροσώπησε τη Σερβία U19 στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα U19 του 2007. Εν τω μεταξύ, έκανε το ντεμπούτο του για την Εθνική Σερβίας U21 σε μία νίκη με 6-2 επί της Κύπρου U21 στις 15 Μαΐου 2007. Ήταν επίσης μέλος της ομάδας που συμμετείχε στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα U21 του 2009. Προηγουμένως, εκπροσώπησε τη Σερβία U20 σε ένα διεθνές φιλικό τουρνουά στο Κατάρ.
Στις 30 Μαΐου 2015, μετά τις συνεχείς εμφανίσεις του σε συλλογικό επίπεδο, έλαβε την πρώτη κλήση του για την Εθνική Σερβίας. Ήταν αχρησιμοποίητος αναπληρωματικός σε ένα φιλικό αγώνα εναντίον του Αζερμπαϊτζάν στις 7 Ιουνίου, καθώς και σε έναν αγώνα για την προκριματική φάση του Euro 2016 εναντίον της Δανίας στις 13 Ιουνίου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Σέρβοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές από τη Σερβία και Μαυροβούνιο Κατηγορία:Τερματοφύλακες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Σερβίας Κ21 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παρτιζάν Βελιγραδίου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σουπερλίγκα Σερβίας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΦΚ Τελεόπτικ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΦΚ Μέταλατς Γκόρνι Μιλανόβατς Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Α.Ο. Ξάνθη Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ελλάδα Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΠΑΟΚ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πρώτης Κατηγορίας Σερβίας
The 1st Album (άλμπουμ)
Το 1st Album είναι το ντεμπούτο άλμπουμ του γερμανικού ντουέτου Modern Talking, που κυκλοφόρησε την 1η Απριλίου 1985 από τη Hansa Records. Το άλμπουμ έφτασε στο Νο.1 στη Γερμανία στις 27 Μαΐου 1985, περνώντας τέσσερις εβδομάδες στην κορυφή του chart και 18 εβδομάδες στο top 10. Τελικά πιστοποιήθηκε ως πλατινένιο από την Bundesverband Musikindustrie (BVMI), δηλώνοντας αποστολές άνω των 500.000 αντιτύπων στη Γερμανία.
Singles
Το άλμπουμ δημιούργησε δύο single. Το βασικό, "You're My Heart, You're My Soul", βρέθηκε στην κορυφή των τσαρτ στη Γερμανία (όπου ήταν τέσσερις εβδομάδες στην κορυφή), την Αυστρία, την Ελβετία και το Βέλγιο, ενώ μπήκε στην πρώτη πεντάδα στη Γαλλία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία. Το δεύτερο single, "You Can Win If You Want", έφτασε στο Νο.1 στη Γερμανία και την Αυστρία, στο νούμερο δύο στην Ελβετία και στο Βέλγιο και στο top 10 στη Γαλλία και την Ολλανδία. Και τα δύο single πέτυχαν το καθεστώς πωλήσεων χρυσού στη Γερμανία, έχοντας το καθένα πουλήσει πάνω από 250.000 μονάδες.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Ισπανικά (es) Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Γερμανικά (de) Κατηγορία:Άλμπουμ του 1985 Κατηγορία:Δισκογραφία των Modern Talking
Πατρίκ Μπαρύλ
Βιογραφία
Ξεκίνησε την ενασχόλησή του με το ποδόσφαιρο από τα τμήματα υποδομής της Πουατιέ ΦΚ. Καθώς το ταλέντο του είχε εντοπιστεί, το 1994, εντάχθηκε στα τμήματα υποδομής της ΑΣ Κάννες.
Το 1999, μεταγράφηκε στην ΡΚ Λανς, με την οποία και αγωνίστηκε για πρώτη φορά στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Έχοντας παραχωρηθεί ως δανεικός στην ΟΖΚ Νις στην διάρκεια της σεζόν 2002-2003, ήταν, τελικώς, για λογαριασμό της τελευταίας που αποχώρησε από την Λανς το 2007.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γάλλοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΑΣ Κάννες Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΡΚ Λανς Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΟΖΚ Νις Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΡΦΚ Τουρναί
Ντάνι Μπόιλ
Ο Ντάνι Μπόιλ (Daniel Francis "Danny" Boyle, 20 Οκτωβρίου 1956) είναι Άγγλος σκηνοθέτης και παραγωγός του κινηματογράφου, βραβευμένος με BAFTA, Oscar και Χρυσή Σφαίρα.
Γεννήθηκε στην Αγγλία και είναι γνωστός για ταινίες όπως τα Trainspotting, Slumdog Millionaire (για την οποία κέρδισε σημαντικά βραβεία, ανάμεσά τους και το Όσκαρ Σκηνοθεσίας), 127 Ώρες, 28 Μέρες Μετά, Steve Jobs, Sunshine και Yesterday.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Σκηνοθεσίας Κατηγορία:Βραβευμένοι με BAFTA Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας Κατηγορία:Άγγλοι παραγωγοί ταινιών Κατηγορία:Άγγλοι σκηνοθέτες κινηματογράφου
Ξανθινουρία
Η ξανθινουρία είναι μια γενετική διαταραχή που απορρυθμίζει τον μεταβολισμό των πουρινών. Σε άτομα που πάσχουν από ξανθινουρία παρουσιάζεται έλλειψη, ανεπάρκεια ή δυσλειτουργία του ενζύμου ξανθινοξειδάση (οξειδάση της ξανθίνης) που μετατρέπει τα παράγωγα των πουρινών ξανθίνη και υποξανθίνη σε ουρικό οξύ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη συσσώρευση ξανθίνης στο αίμα και στα ούρα, την εναπόθεση κρυστάλλων ξανθίνης στους μύες και τον σχηματισμό λίθων ξανθίνης στους νεφρούς ή στην ουροδόχο κύστη.
Δεν υφίσταται συγκεκριμένη θεραπεία πέρα από την αυξημένη κατανάλωση υγρών για να αποφεύγεται ο σχηματισμός αδιάλυτων κρυστάλλων ξανθίνης στα ούρα, καθώς και την μειωμένη κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε πουρίνες (π.χ. κρέας, ψάρια, οστρακοειδή) και σε παράγωγα της ξανθίνης (π.χ. καφές, τσάι, μπύρα, σοκολάτα).
Παραπομπές
Κατηγορία:Γενετικές διαταραχές Κατηγορία:Μεταβολισμός
Χουβράτης
Προέλευση
Στο Κατάλογο ονομάτων των Βουλγάρων χάνων ο Χουβράτης αναφέρεται ως Κουρτ (Коуртъ), ότι είναι μέλος της φυλής Ντούλο και βασιλεύει για 60 χρόνια έχοντας διαδεχθεί τον Γκόστουν την φυλής Ερμί.
Ιστορία
Ο Κουμπράτ πέρασε την πρώιμη ζωή του στο αυτοκρατορικό παλάτι της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στην Κωνσταντινούπολη. Καθώς ο βυζαντινός ιστορικός του 7ου αιώνα, ο Ιωάννης του Νικίου, αφηγείται::
"Αυτό το έργο ασχολείται με τον Χουβράτο, αρχηγό των Ούνων, τον ανιψιό του Οργκάνα, ο οποίος βαφτίστηκε στην πόλη της Κωνσταντινούπολης και εντάχθηκε στη χριστιανική κοινότητα την παιδική του ηλικία και μεγάλωσε στο αυτοκρατορικό παλάτι. Και ανάμεσα σ΄αυτόν και τον ηλικιωμένο Ηράκλειο μεγάλωσε η αγάπη και η ειρήνη και μετά το θάνατο του Ηρακλείου είχε δείξει την αγάπη του στους γιους του και στη σύζυγό του Μαρτίνα λόγω της καλοσύνης του Ηρακλείου που του είχε δείξει. Και αφού βαφτίστηκε με ζωογόνο βάπτισμα, ξεπέρασε όλους τους βαρβάρους και τους θεούς μέσω της Αρετής του Αγίου Βαπτίσματος. Τώρα αγγίζοντάς τον λέγεται ότι υποστήριζε τα συμφέροντα των παιδιών του Ηρακλείου και αντιτάχτηκε σε αυτά του Κωνσταντίνου Γ΄."
Το αν ήταν παιδί ή νεαρός ενήλικας κατά τη διάρκεια της ζωής του στην Κωνσταντινούπολη είναι ασαφές. Ο ακριβής χρόνος αυτού του γεγονότος είναι επίσης άγνωστη, αλλά κατά πάσα πιθανότητα συνέπεσε με τη βασιλεία του αυτοκράτορα Ηρακλείου (610-641). Η βάπτιση του Οργκάνα στον Χριστιανισμό τοποθετείται γύρω στο 619 μ.Χ.. Φαίνεται ότι ο νεαρός Χουβράτης ήταν μέρος του προκαθορισμένου συνασπισμού, που ξεκίνησε από τον Ηράκλειο ή τον Οργκάνα, εναντίον της Σασσανιδοαβαρικής συμμαχίας. Αυτό συμπίπτει με άλλες συμμαχίες του Ηρακλείου με λαούς της στέπας, όλες προς το συμφέρον της σωτηρίας της Κωνσταντινούπολης.
Σύμφωνα με τον Νικηφόρο Α΄, ο Χουβράτης ανέθεσε στους πέντε γιους του (Μπατμπαγιάν, Κοτράγκ, Ασπαρούχ, δύο άλλοι που δεν αναφέρονται προσδιορίζονται να είναι ο Κουμπέρ και ο Αλτσέκ) να «μην χωριστούν ποτέ από τον τόπο κατοικίας τους ο ένας από τον άλλο, έτσι ώστε να είναι σύμφωνοι ο ένας με τον άλλον και η δύναμή τους να ευδοκιμεί». Ωστόσο, η χαλαρή φυλετική ένωση έσπασε κάτω από εσωτερικές εντάσεις και κυρίως από την πίεση των Χαζάρων από την Ανατολή.
Θάνατος του Χουβράτη
Ο Χουβράτης αναφέρεται στον Κατάλογο ονομάτων των Βουλγάρων χάνων, σύμφωνα με την οποία η γέννησή του έχει δοθεί στο βουλγαρικό ημερολόγιο το σημάδι του βοδιού (σέγκορ βέτσεμ). Λέει επίσης ότι η εξουσία του ήταν 60 χρόνια. Εννοείται ότι υποθέτοντας τη διάρκεια ζωής εννοείται, αυτό θα έβαζε το θάνατό του το 653 ή το 665 μ.Χ. Επομένως, η ημερομηνία του θανάτου του Χουβράτη σύμφωνα με ιστορικές και αρχαιολογικές πηγές τοποθετείται μεταξύ του 650 και του 665 μ.Χ.. Αντίστοιχα η γέννησή του θα μπορούσε να ήταν μεταξύ του 590 και του 615 εάν η θεωρία του Σόμογκι είναι σωστή.
Κληρονομιά
Ο λοφίσκος Κουμπράτ στην νήσο Λίβινγκστον στις νότιες Νήσους Σέτλαντ στην Ανταρκτική ονομάζεται προς τιμήν του Χουβράτη της Μεγάλης Βουλγαρίας.
Ο Χουβράτης απεικονίστηκε από τον Βασίλ Μιχαΐλοφ στη βουλγαρική ταινία Ασπαρούχ του 1981, σε σκηνοθεσία του Λούντμιλ Στάικοφ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τσάροι της Βουλγαρίας Κατηγορία:Χριστιανοί μονάρχες
Αδέλα της Καμπανίας
Ήταν κόρη του κόμη της Καμπανίας Θεοβάλδου Β΄ και της Ματθίλδης της Καρινθίας. Με τον Λουδοβίκο Ζ΄ έκανε τον πολυπόθητο διάδοχο Φίλιππο Β΄.
Η ζωή της
Έπαιξε ενεργό ρόλο στην πολιτική ζωή του βασιλείου με τους αδελφούς της Ερρίκο Α΄ της Καμπανίας, Θεοβάλδο Ε΄ του Μπλουά και Γουλιέλμο αρχιεπίσκοπο Ρεμς.
Τα αδέλφια της Ερρίκος και Θεοβάλδος παντρεύτηκαν κόρες του Λουδοβίκου ΣΤ΄ της Γαλλίας από την πρώτη σύζυγο του Ελεονώρα της Ακουιτανίας. Αυτή και οι αδελφοί της απειλήθηκαν να χάσουν την θέση τους από την διάδοχο του Αρτουά, Ισαβέλλα του Αινώ, που παντρεύτηκε τον γιο της Αδέλας, Φίλιππο. Η Αδέλα σχημάτισε συμμαχία με τον Ούγο Γ΄ της Βουργουνδίας και τον Φίλιππο της Φλάνδρας, προσπαθώντας να προκαλέσουν το ενδιαφέρον του Φρειδερίκου Βαρβαρόσσα. Οι σχέσεις της Ισαβέλλας με τον Φίλιππο ήταν τόσο κακές που απειλούνταν με χωρισμό.
Η δύναμη της μειώθηκε με την άνοδο του Φιλίππου στον θρόνο (1180) και διετέλεσε αντιβασίλισσα (1190) με την απουσία του Φιλίππου στην Γ΄ Σταυροφορία. Με την επιστροφή του μπήκε ξανά υπό την σκιά του και συμμετείχε στην ίδρυση πολλών μοναστηριών.
Πρόγονοι
Κατηγορία:Βασίλισσες και Αυτοκράτειρες της Γαλλίας Κατηγορία:Οίκος του Μπλουά Κατηγορία:Βασιλομήτωρ
Το πιθάρι
Ο τίτλος Το πιθάρι μπορεί να αναφέρεται:
Του Ιμπραήμ Φορουζές
Κάρολος της Βουργουνδίας
Ο Κάρολος ο Ριψοκίνδυνος (γαλλ. Charles le Téméraire, 10 Νοεμβρίου 1433 - 5 Ιανουαρίου 1477) από τον Οίκο των Βαλουά ήταν δούκας της Βουργουνδίας, κόμης της Βουργουνδίας, της Φλάνδρας, του Αινώ και του Αρτουά (1467 - 1477). Ήταν γιος και διάδοχος του δούκα Φιλίππου Γ΄ του Καλού και της Ισαβέλλας των Αβίς, κόρης τού Ιωάννη Α΄ της Πορτογαλίας. Ο Κάρολος ήταν ο τελευταίος άρρηνν δούκας της Βουργουνδίας από τον Οίκο των Βαλουά. Την εποχή που ήταν ακόμα διάδοχος, είχε τον τίτλο του κόμη του Σαρολέ· μετά τον θάνατο του πατέρα του οικειοποιήθηκε όλους τους τίτλου,ς ανάμεσά τους και του μεγάλου δούκα της Δύσης.
Οικογένεια
Από μικρός έδειχνε μεγάλο ενδιαφέρον τόσο στην μελέτη, όσο και στις πολεμικές ασκήσεις. . Η Αυλή του πατέρα του ήταν η πιο φημισμένη σε ολόκληρη την Ευρώπη σαν κέντρο τεχνών και εμπορίου· ο Φίλιππος κατόρθωσε να ενώσει όλες τις επαρχιακές περιοχές σε ένα κράτος· την ίδια πολιτική συνέχισε και ο Κάρολος. Νυμφεύτηκε στον πρώτο γάμο του την Αικατερίνη των Βαλουά, κόρη του Καρόλου Ζ΄ της Γαλλίας. Η πρώτη σύζυγός του ήταν 5 χρόνια μεγαλύτερη από τον ίδιο τον Κάρολο· αυτή απεβίωσε 18 ετών, χωρίς να αποκτήσουν παιδιά (1446).
Αυτή έγινε αργότερα διάδοχος των κτήσεων του πατέρα της· η δεύτερη σύζυγός του πέθανε το 1465. Είχε καλές οικογενειακές σχέσεις με τον κουνιάδο του δελφίνο Λουδοβίκο, στον οποίο πρόσφερε άσυλο, όταν εκείνος βρισκόταν σε σύγκρουση με τον πατέρα του (1456), αλλά όταν έγινε βασιλιάς ως Λουδοβίκος ΙΑ΄ της Γαλλίας συνέχισε την ίδια πολιτική με τον Κάρολο Ζ΄. Ο Κάρολος έβλεπε με φόβο την αγορά πόλεων από το Λουδοβίκο ΙΑ΄, τις οποίες ο πατέρας εκείνου βασιλιάς Κάρολος Ζ΄ είχε παραχωρήσει στον δικό του πατέρα Φίλιππο Γ΄ με την Συνθήκη του Αρράς (1435). Όταν ο πατέρας του Φίλιππος Γ΄ αρρώστησε και τού επέτρεψε να ασκήσει εξουσία, ο Κάρολος άρχισε μακρά διαμάχη με τον Λουδοβίκο ΙΑ΄.
Του προσφέρθηκε ως τρίτη σύζυγος η κόρη του Λουδοβίκου ΙΑ΄, η Άννα του Μπωζέ, αλλά ο ίδιος προτίμησε να νυμφευτεί τη Μαργαρίτα της Υόρκης, κόρη του Ριχάρδου δούκα της Υόρκης, παραβιάζοντας τη Συνθήκη του Αρράς. Ο νέος γάμος εορτάστηκε πανηγυρικά το καλοκαίρι του 1468 στη Μπρυζ. Το ζεύγος δεν απέκτησε παιδιά· η νέα του σύζυγος είχε μία θετή κόρη, τη Μαρία. Η Μαργαρίτα επέζησε τού συζύγου της και πήρε τον τίτλο της δούκισσας της Βουργουνδίας, σε αντίθεση με τις δυο πρώτες συζύγους του, που απεβίωσαν πριν ο Κάρολος διαδεχτεί τον πατέρα του, παραμένοντας αυτές μόνο με τον τίτλο της κόμισσας του Σαρολέ.
Άνοδος στην εξουσία, κατακτήσεις, φιλοδοξίες
thumb|right|Ο Κάρολος ο Ισχυρός μικρό παιδί, με τον πατέρα του Φίλιππο τον Καλό.
Τον Απρίλιο του 1465 ο Φίλιππος παρέδωσε την εξουσία στον Κάρολο, που συνέχισε το καλοκαίρι τον πόλεμο κατά του Λουδοβίκου ΙΑ΄. Ο Κάρολος τραυματίστηκε στην Μάχη του Μοντλερί (Ιούλιος 1465)· αυτό δεν απέτρεψε ούτε τον βασιλιά να ξαναμπεί στο Παρίσι, ούτε στον Κάρολο να εγγυηθεί μία αποφασιστική νίκη. Ο δούκας επέτυχε στις 4 Οκτωβρίου 1465 πιέζοντας τον Λουδοβίκο ΙΑ΄ να υπογράψει την Συνθήκη του Κονφλάν, σύμφωνα με την οποία απέκτησε τις κομητείες της Βουλώνης, του Γκιν και πολλές άλλες περιοχές. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, η σύζυγός του Ισαβέλλα απεβίωσε αιφνίδια· αυτό επέτρεψε σαν μέρος των διαπραγματεύσεων με τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΑ΄ να συμφωνηθεί ο γάμος του με την μικρή κόρη τού βασιλιά Άννα, με προίκα την Καμπανία και το Ποντιέ. Η επανάσταση της Λιέγης ενάντια στον πατέρα του, τον κουνιάδο του Λουδοβίκο των Βουρβόνων επίσκοπο της Λιέγης και η επιθυμία του να τιμωρήσει την πόλη Ντινάν έστρεψε το ενδιαφέρον του στις Γαλλικές υποθέσεις. Το Ντινάν είχε διαδώσει ψευδή φήμη ότι ο Κάρολος σκοτώθηκε στη μάχη του Μοντλερί, καίγοντας ένα ομοίωμά του και ότι ο ίδιος είναι ο μνόθος γιος της Ισαβέλλας και του Ιωάννη του Έινσμπουργκ, πρώην επισκόπου Λιέγης που απεβίωσε το 1455.
Ο Κάρολος εξοργισμένος για την προσβολή στην μητέρα του, βάδισε τον Αύγουστο του 1466 κατά του Ντινάν, με επιθυμία να κυριεύσει την πόλη και να σφαγιάσει όλους τους κατοίκους της, αλλά συνθηκολόγησε με τον επίσκοπο της Λιέγης. Μετά το τέλος τού πατέρα του (1467), νέες εχθρότητες άρχισαν με τον επίσκοπο της Λιέγης· ο Κάρολος τον νίκησε και εισήλθε στην πόλη γκρεμίζοντας τα τείχη. Ανήσυχος για τις επιτυχίες του νέου δούκα, ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΑ΄ ζήτησε συνάντηση με τον Κάρολο. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ο Κάρολος πληροφορήθηκε για νέα επανάσταση στην επισκοπή της Λιέγης, την οποία είχε υποκινήσει ο ίδιος ο βασιλιάς. Μετά από τέσσερις ημέρες διαπραγματεύσεων ήρθε σε συμφωνία με τον Λουδοβίκο ΙΑ΄, υπό τον όρο ότι θα τον υποστηρίξει στην κατάπνιξη της εξέγερσης. Η πόλη τελικά κυριεύθηκε με σφαγή των κατοίκων της, χωρίς την επέμβαση του Λουδοβίκου ΙΑ΄.
Στη λήξη της ετήσιας ειρήνης μετά την Συνθήκη του Περόν, ο βασιλιάς κατηγόρησε τον Κάρολο για προδοσία, καλώντας τον να εμφανιστεί στο Κοινοβούλιο και κυριεύοντας μερικές πόλεις του (1471). Ο δούκας απάντησε συγκεντρώνοντας μεγάλο στρατό με την άλωση την Νελ και την σφαγή όλων των κατοίκων της, απέτυχε όμως να κυριεύσει το Μπωβέ και επέστρεψε χωρίς να έχει επιτύχει ικανοποιητικά αποτελέσματα. Οι στόχοι του Καρόλου δεν ήταν τόσο η μεγαλοπρέπεια και η πολυτέλεια της αυλής του, κάτι που ήταν στόχος του πατέρα του, αλλά η πολιτική και στρατιωτική οργάνωση του δουκάτου: δημιούργησε ισχυρό, πειθαρχημένο στρατό με Άγγλους και Γάλλους μισθοφόρους. Δεν έχασε ποτέ την ευκαιρία να επεκτείνει τη δύναμή του· ο αρχιδούκας Σιγισμούνδος της Αυστρίας τού πώλησε το Φερέτ και την Αλσατία (1469). Ο γαμπρός του Εδουάρδος Δ΄ της Αγγλίας, που ανατράπηκε από τους ευγενείς του τον Οκτώβριο του 1470 βρήκε καταφύγιο σε αυτόν· τον επόμενο Μάρτιο με Βουργουνδική υποστήριξη ο Εδουάρδος Δ΄ επανήλθε στον Αγγλικό θρόνο.
Η πτώση και το τέλος του
thumb|right|Κάρολος ο Ισχυρός, προσωπογραφία του [[Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς.]]