cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αθλητικός Γυμναστικός Σύλλογος Αστέρας Τρίπολης
Οι αγώνες στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις
Την επόμενη χρονιά 2015–16 έχοντας εξασφαλίσει ξανά την παρουσία του στη φάση των ομίλων, η ομάδα κληρώθηκε στον 11ο όμιλο και αντιμετώπισε κατά σειρά τις Σπάρτα Πράγας, Σάλκε και ΑΠΟΕΛ, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση πίσω από τις δύο πρώτες, με 4 βαθμούς και μία νίκη, μία ισοπαλία και τέσσερις ήττες.
Πρώτος σκόρερ στην ιστορία του συλλόγου στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις είναι ο Αργεντινός Πάμπλο Μάτσα με 4 τέρματα.
Ποδοσφαιριστές
.
Επιτελεία
.
Προπονητές
.
Τμήμα γυναικείου ποδοσφαίρου
Η Εκτελεστική Επιτροπή της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας στις 31 Αυγούστου 2022 ενέκρινε ομόφωνα το αίτημα του Αστέρα Τρίπολης για τη δημιουργία γυναικείου τμήματος. Η ομάδα ξεκίνησε την πορεία της από το πρωτάθλημα της Β' Εθνικής Κατηγορίας αφού απορρόφησε το γυναικείο τμήμα ποδοσφαίρου του Άρη Τρίπολης που μόλις είχε κατακτήσει το πρωτάθλημα Γ' Εθνικής Κατηγορίας.
Σύνδεσμοι φιλάθλων
Οι ενεργοί οργανωμένοι σύνδεσμοι φιλάθλων σήμερα είναι οι εξής:
Σημειώσεις
<references group="σ"/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αστέρας Τρίπολης Κατηγορία:Αθλητικοί σύλλογοι Αρκαδίας Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1931 Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1931 Κατηγορία:Γυναικείες ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας
Καθεδρικός του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα
Ο Καθεδρικός ναός του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα (γαλικιανά: Catedral de Santiago de Compostela) είναι ο καθεδρικός ναός της αρχιεπισκοπής της πόλης Σαντιάγο ντε Κομποστέλα, η οποία έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO, στη Γαλικία της Ισπανίας. Ο καθεδρικός θεωρείται ο τόπος ταφής του απόστολου Ιακώβου, ενός από τους 12 απόστολους του Ιησού Χριστού. Ο καθεδρικός είναι ιστορικός τόπος προσκυνήματος στην Διαδρομή του Αγίου Ιακώβου από τις αρχές του Μεσαίωνα. Το κτίριο είναι μια ρωμανική κατασκευή με ύστερες γοτθικές και μπαρόκ προσθήκες. Είναι τόπος πολιτισμικού ενδιαφέροντος από το 1896.
Ιστορία
Το 997, η πρώιμη εκκλησία κάηκε ολοσχερών από τον Αλ-Μανσούρ Ιμπν Αμπί Ααμίρ (938-1002), διοικητή του στρατού του χαλίφη της Κόρδοβας. Ο Ανδαλουσιανός διοικητής συνοδεύτηκε στην επιδρομή του από τους υποτελείς σε αυτόν χριστιανούς άρχοντες, οι οποίοι έλαβαν μέρος των λαφύρων, όταν ο τάφος και τα λείψανα του αγίου Ιακώβου αφέθηκαν ανενόχλητα. Οι πύλες και οι καμπάνες μεταφέρθηκαν από τους χριστιανούς αιχμαλώτους στην Κόρδοβα, και προστέθηκαν στη Μεθκίτα. Όταν η πόλη κατελήφθη από τον Φερδινάνδο Γ΄ της Καστίλης το 1236, οι ίδιες πύλες και καμπάνες μεταφέρθηκαν στο Τολέδο και ενσωματώθηκαν στον καθεδρικό.
Η κατασκευή του σημερινού καθεδρικού ναού ξεκίνησε το 1075, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αλφόνσο ΣΤ΄ της Καστίλης (1040-1109) και της ηγεσίας του επισκόπου Ντιέγο Πελάεθ. Το κτίριο κατασκευάστηκε σύμφωνα με το ίδιο σχέδιο με την πλίθινη μοναστική εκκλησία του Σαιν Σερνάν στην Τουλούζη, πιθανότατα το σπουδαιότερο ρωμανικό κτίριο στη Γαλλία. Ήταν κτισμένο κυρίως από γρανίτη. Η κατασκευή του σταμάτησε αρκετές φορές και, σύμφωνα με το Liber Sancti Iacobi, η τελευταία πέτρα τοποθετήθηκε το 1122. Αλλά μέχρι τότε, η κατασκευή του καθεδρικού ναού δεν είχε τελειώσει. Ο καθεδρικός καθαγιάστηκε τον Απρίλιο του 1211, με την παρουσία του βασιλιά Αλφόνσο Θ΄ του Λεόν.
Σύμφωνα με τον Codex Calixtinus, οι αρχιτέκτονες ήταν «Μπερνάρντ ο πρεσβύτερος, ένας υπέροχος τεχνίτης», ο βοηθός του Ρομπέρτους Γκαλπερίνους και, πιθανότητα αργότερα, ο «Εστεμπάν, αρχηγός των εργασιών του καθεδρικού». Στο τελευταίο στάδιο, ο Μπερνάρντ ο νεότερος ολοκλήρωσε το κτίριο, ενώ ο Γκαλπερίνους ήταν υπεύθυνος του συντονισμού. Κατασκεύασε επίσης ένα μνημειώδες συντριβάνι μπροστά στη βόρεια πύλη το 1122.
Η εκκλησία έγινε επισκοπική έδρα το 1075 και, εξαιτία της αυξανόμενης σημασίας της ως τόπος προσκυνήματος, σύντομα έγινε έδρα αρχιεπισκοπής από τον πάπα Κάλλιστο Β΄ το 1120. Ένα πανεπιστήμιο προστέθηκε το 1495.
Ο Καθεδρικός επεκτάθηκε και εξωραΐστηκε με προσθήκες τον 16ο, 17ο και 18ο αιώνα.
Εξωτερικό του καθεδρικού
thumb|230px|left|Γενική άποψη του ναού Κάθε μία από τις προσόψεις μαζί με τις γειτονικές πλατείες αποτελούν μία εντυπωσιακή αστική πλατεία. Η μπαρόκ πρόσοψη στην πλατεία Ομπραδόιρο ολοκληρώθηκε από τον Φερνάνδο ντε Κάσας Νοβόα το 1740. Επίσης, μπαρόκ ρυθμού είναι η πρόσοψη Αθιμπετσαρία από τον Φέρρο Κααβέιρο και Φερνάνδεθ Σαρέλα, και τροποποιήθηκε αργότερα από τον Μπεντούρα Ροδρίγεθ. Η πρόσοψη Πραταρίας, κατασκευασμένη από τον αρχιμάστορα Εστεμπάν το 1103, και πιο σημαντική, η Πόρτικο ντε Γκλόρια, ένα πρώιμο έργο ρωμανικής γλυπτικής, ολοκληρώθηκαν από τον αρχιμάστορα Ματέο το 1188.
Πόρτικο ντα Γκλόρια
thumb|200px|Το Πόρτικο ντα Γκλόρια, 1889 Το Πόρτικο ντα Γκλόρια («Πύλη της Δόξας» στα γαλικιανά) του καθεδρικού του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα είναι μία ρωμανική πύλη από τον αρχιμάστορα Ματέο και το εργαστήριό του ύστερα από διαταγή του βασιλιά Φερδινάδου Β΄ του Λεόν. Για να γιορτάσει την ολοκλήρωσή της το 1188, η ημερομηνία λαξεύτηκε σε μία πέτρα στον καθεδρικό και τοποθετήθηκαν τα υπέρθυρα του πόρτικο. Η ολοκλήρωση όλου του τριμερούς έργου έγινε το 1211, όταν ο ναός καθαγιάστηκε παρουσία του βασιλιά Αλφόνσο Θ΄ του Λεόν.
Το πόρτικο έχει τρεις στρογγυλές αψίδες που αντιστοιχούν στα τρία κλίτη του ναού και υποστηρίζονται από χοντρούς κίονες με παραστάδες. Η κεντρική αψίδα, με διπλάσιο πλάτος απ' ότι οι άλλες δύο, έχει ένα τύμπανο και χωρίζεται από μία κεντρική κολόνα με απεικονίσεις του Αγίου Ιακώβου. Καθέτως, το κατώτερο τμήμα αποτελείται από τις βάσεις των κολονών, διακοσμημένες με φανταστικά ζώα, το μεσαίο τμήμα από κολώνες διακοσμημένες με αγάλματα των Αποστόλων και το ανώτερο τμήμα υποστηρίζει τις βάση των αψίδων που πλαισιώνουν τις τρεις πόρτες. Το γλυπτό έχει ως στόχο να λειτουργεί ως μία εικονογραφική αναπαράσταση των διαφόρων συμβόλων από το Βιβλίο της Αποκάλυψης και των βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης.
Τύμπανο
thumb|230px|left|Το τύμπανο του Παντοκράτορα Η διαρρύθμιση του τυμπάνου βασίζεται στην περιγραφή του Χριστού που κάνει ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής στην Αποκάλυψη (Κεφάλαιο 1.1 με 18). Στο κέντρο, παρουσιάζεται ο Παντοκράτορας, με την εικόνα του Μεγαλόπρεπου Χριστού, δείχνοντας τις πληγές στα χέρια και τα πόδια από την σταύρωση. Γύρω από τον Χριστό διακρίνονται οι τέσσερις Ευαγγελιστές: πάνω αριστερά ο άγιος Ιωάννης με τον αετό, κάτω αριστερά ο ευαγγελιστής Λουκάς με το βόδι, πάνω δεξιά ο άγιος Ματθαίος με το καπέλου του φοροσυλλέκτη και κάτω δεξιά ο Άγιος Μάρκος και το λιοντάρι.
Και στις δύο πλευρές των ευαγγελιστών, πίσω από τον Μάρκο και τον Λουκά, είναι τέσσερις άγγελοι, με τα όργανα των Παθών του Ιησού. Κάποια είναι, χωρίς όμως να τα αγγίζουν άμεσα, ο σταυρός και το στεφάνι από αγκάθια (αριστερά) και τη λόγχη και τα τέσσερα καρφιά (δεξιά), τα άλλα είναι η κολόνα στην οποία μαστιγώθηκε και το δοχείο που ένιψε τα χέρια του ο Πόντιος Πιλάτος. Πάνω από τα κεφάλια αυτών των αγγέλων, βρίσκονται δύο μεγάλες ομάδες των ψυχών των ευλογημένων, συνολικά 40. Γύρω από το κεντρικό τύμπανο κάθονται οι πρεσβύτεροι της αποκάλυψης, ο καθένας κρατώντας ένα μουσικό όργανο, καθώς ετοιμάζονται για μία συναυλία προς τιμήν του Θεού. thumb|140px|Ο απόστολος Ιάκωβος στον κεντρικό κίονα
Κεντρικός κίονας
Στο κεντρικό κίονα βρίσκεται η καθήμενη μορφή του αγίου Ιακώβου μια ράβδου του προσκυνητή, ως πολιούχου της βασιλικής. Ο άγιος Ιάκωβος εμφανίζεται με μία γραφή στην οποία είναι γραμμένο Misit em Dominus (ο Κύριος με έστειλε). Η κολόνα ακριβώς πάνω από το κεφάλι του έχει ένα κιονόκρανο το οποίο αναπαριστά τους πειρασμούς του Χριστού. Στις τρεις από τις πλευρές της, με κατεύθυνση προς το εσωτερικό του ναού, προσεύχονται δύο γονατισμένοι άγγελοι. Στα πόδια του αγίου βρίσκεται άλλο ένα κιονόκρανο με τα πρόσωπα της Αγίας Τριάδας. Κάτω από τον Απόστολο αναπαριστάται το δένδρο του Ιεσσαί, το όνομα το οποίο έδωσε ο Ιεσσαί, πατέρα του Δαβίδ, στο οικογενειακό δέντρο του Ιησού. Αυτή είναι η πρώτη φορά που αυτό το θέμα εμφανίζεται στην θρησκευτική εικονογραφία στην Ιβηρική Χερσόνησο. Η κολόνα στηρίζεται στη βάση της, όπου βρίσκεται μία μορφή με γενιάδα μέχρι το στήθος του (ίσως εικόνα του Νώε) και δύο λιοντάρια. Στη βάση της κεντρική κολόνας, στην κορυφή στην κατεύθυνση προς την κύρια Αγία Τράπεζα της Εκκλησίας, βρίσκεται η γονατιστή μορφή του ίδιου του αρχιμάστορα Ματέο, ο οποίος κρατάει μία πινακίδα που γράφει Architectus. Αυτή η εικόνα είναι ευρέως γνωστή ως «Santo dos croques», από μία αρχαία παράδοση των μαθητών να χτυπούν τα κεφάλια τους στη φιγούρα της σοφίας, μια παράδοση η οποία στη συνέχεια υιοθετήθηκε από τους προσκυνητές, αν και έχουν παρθεί μέτρα ώστε να περιοριστεί η πρόσβαση ώστε να σταματήσει η φθορά του έργου.
Παραστάδες
thumb|200px|left|Οι παραστάδες με τους Αποστόλους Στις κολόνες της κεντρικής πύλης και στις δύο πλευρικές πόρτες αναπαρίστανται απόστολοι, καθώς και προφήτες και άλλες μορφές, με την εικονογραφική τους απόδοση. Όλες στην κορυφή έχουν το δικό τους κιονόκρανο το οποίο αναπαριστά διαφορετικά ζώα και ανθρώπινα κεφάλια με μοτίβα φύλλων. Όλες οι μορφές είναι πολύχρωμες και με το όνομα των βιβλίων ή των γραφών που κρατούν στα χέρια τους.
Οι τέσσερις κίονες του πόρτικο στερεώνονται σε ισχυρά θεμέλια τα οποία αναπαριστούν διάφορες ομάδες ζώων και ανθρωπίνων κεφαλών με γενειάδες. Σύμφωνα με κάποιους συγγραφείς, είναι εικόνες δαιμόνων και συμβολίζουν το βάρος της δόξας (του πόρτικο σε αυτή την περίπτωση). Άλλες πηγές δίνουν μια αποκαλυπτική ερμηνεία, με πολέμους, λιμούς και θάνατο (που αναπαρίστανται από τα θηρία), καταστάσεις οι οποίες μπορεί μόνο να σωθούν από την ανθρώπινη νοημοσύνη (τα κεφάλια των γηραιότερων αντρών).
Πλευρικές πόρτες
thumb|230px|Η αψίδα της δυτικής πόρτας Η αψίδα της δεξιάς πόρτας αναπαριστά την Ημέρα της Κρίσης. Το διπλό τόξο της αψίδας χωρίζεται σε δύο ίσα τμήματα από δύο κεφάλια. Κάποιοι συγγραφείς ταυτοποιούν αυτές τις μορφές ως τον αρχάγγελο Μιχαήλ και το Χριστό, ενώ άλλοι το Χριστό-κριτή και έναν άγγελο, ενώ άλλες πηγές πιστεύουν ότι αναπαριστούν τον πατέρα Θεό και τον υιό Θεό. Στα δεξιά αυτών των κεφαλιών αναπαρίσταται η Κόλαση, με μορφές αγγέλων και τεράτων (δαιμόνων) που σύρουν και βασανίζουν τις ψυχές των καταδικασμένων. Στα αριστερά, ο Παράδεισος με τους εκλεκτούς, με μορφές αγγέλων με παιδιά που συμβολίζουν τις σωσμένες ψυχές.
Πρόσοψη του Ομπραδόιρο
thumb|220px|left|Νυκτερινή άποψη της πρόσοψης του Ομπραδόιρο Η πλατεία Ομπραδόριο μπροστά από την πρόσοψη έλκει την προσοχή στο εργαστήριο («workdoiro» στα γαλικιανά) των πελεκητών οι οποίοι δούλευαν στην πλατεία κατά τη διάρκεια της κατασκευής του καθεδρικούς. Για να προστατευθεί το Πόρτικο ντα Γκλόρια από την φθορά λόγω του καιρού, αυτή η πρόσοψη και οι πύργοι έχουν τροποποιηθεί αρκετές φορές από τον 16ο αιώνα. Τον 18ο αιώνα, αποφασίστηκε να κατασκευαστεί η σημερινή μπαρόκ πρόσοψη, σχεδιασμένη από τον Φερνάνδο ντε Κάσας Νοβόα. Έχει μεγάλα γυάλινα παράθυρα για να φωτίζουν την παλιά ρωμανική πρόσοψη και βρίσκεται ανάμεσα στον πύργο των καμπάνων και του οδοντωτού τροχού. Στη μέση είναι ο απόστολος Ιάκωβος και ένα επίπεδο από κάτω είναι οι δύο μαθητές του, Αναστάσιος και Θεόδωρος, όλοι ντυμένοι σαν προσκυνητές. Ανάμεσα, βρίσκεται το δοχείο (που αναπαριστά τον τάφο που βρέθηκε) και το αστέρι (που αναπαριστά τα φώτα που είδε ο ερημίτης Πελάγιος) ανάμεσα σε αγγέλους και σύννεφα. Ο πύργος στα δεξιά απεικονίζει τη Μαρία Σαλώμη, μητέρα του απόστολου Ιακώβου, και ο πύργος στα αριστερά τον πατέρα του, Ζεβεδαίο. Στο κιγκλίδωμα στην αριστερή πλευρά απεικονίζεται η αγία Σουζάννα και ο άγιος Ιωάννης και σε αυτό στα δεξιά απεικονίζεται η αγία Βαρβάρα και ο Ιάκωβος ο μικρός.
Η πρόσβαση στην είσοδο της προσοχής γίνεται με μία σκάλα. Η σκάλα κατασκευάστηκε τον 17ο αιώνα από τον Γκινές Μαρτίνες και είναι Αναγεννησιακού ρυθμού εμπνευσμένη από τον Τζάκομο Βινιόλα του Παλάτσο Φαρνέζε. Έχει σχήμα διαμαντιού με δύο ράμπες που περιβάλλουν την είσοδο στην παλιά ρωμανική κρύπτη του 12ου αιώνα από τον αρχιμάστορα Ματέρο, ευρέως γνωστή ως ο «Παλιός Καθεδρικός».
Ανάμεσα στο υπάρχον επίπεδο της πρόσοψης του Ομπραδόιρο και της παλιά ρωμανικής πύλης (Πόρτικο ντα Γκλόρια) βρίσκεται ο καλυμμένος νάρθηκας.
Η πρόσοψη αυτή έγινε σύμβολο του καθεδρικού και της πόλης του Σαντιάγο δε Κομποστέλα. Ως τέτοιο, είναι χαραγμένος στο πίσω τμήμα των ισπανικών νομισμάτων του ευρώ αξίας 1,2 και 5 λεπτών.
Νότια πρόσοψη ή ντας Πραταρίας
thumb|240px|Η πλατεία της ρωμανικής πρόσοψης ντας Πραταρίας Η πρόσοψη των ασημικών («Pratarías» στα γαλικιανά) είναι η νότια πρόσοψη του εγκάρσιου κλίτους του καθεδρικού ναού και είναι η μόνη ρωμανική πρόσοψη του καθεδρικού που διατηρείται μέχρι σήμερα. Κατασκευάστηκε ανάμεσα στο 1103 και το 1117 και στοιχεία από άλλα τμήματα του καθεδρικού προστέθηκαν τα επόμενα χρόνια. Η πλατεία ορίζεται από τον καθεδρικό και το μοναστήρι στις δύο πλευρές. Δίπλα στον καθεδρικό είναι η Κάσα ντο Καμπίδο.
Έχει δύο πόρτες εισόδου που έχουν φθαρεί με τόξα στις αψίδες και τύμπανα. Τα τόξα είναι συνδεδεμένα πάνω σε έντεκα κολώνες, τρεις από τις οποίες είναι από λευκό μάρμαρο (μέση και γωνίες) και το υπόλοιπο είναι από γρανίτη. Στο κέντρο βρίσκονται μορφές των 12 προφητών και των Αποστόλων. Πάνω στο τύμπανο είναι ένα μεγάλο διάζωμα που διαχωρίζεται από το ανώτερο σώμα με μία λωρίδα που υποστηρίζεται από γοτθικά φουρούσια. Σε αυτό το επίπεδο είναι δύο παράθυρα τα οποία είναι διακοσμημένα με ρωμανικά τόξα.
Στο κεντρικό διάζωμα είναι ο Χριστός, με διάφορους χαρακτήρες και σκηνές. Στα δεξιά, έξι μορφές ανήκουν στο εργαστήριο του αρχιμάστορα Ματέο και τοποθετήθηκαν στο τέλος του 19ου αιώνα. Η αρχική διάταξη των εικονογραφικών στοιχείων έχει διαψευσθεί καθώς τον 18ο αιώνα προστέθηκαν πολυάριθμες εικόνες από την πρόσοψη Αθιμπετσαρία. Το κεντρικό μενταγιόν δείχνει τον Αιώνιο Πατέρα (ή την Μεταμόρφωση) με ανοικτά χέρια και στην κορυφή της επιφάνειας είναι τέσσερις άγγελοι με σάλπιγγες που καλωσορίζουν την ημέρα της κρίσης.
Στο τύμπανο πάνω από την αριστερή πόρτα βρίσκεται ο Χριστός ο οποίος δελεάζεται από μία ομάδα δαιμόνων. Στα αριστερά είναι μία ημίγυμνη γυναίκα με ένα κρανίο στα χέρια της, η οποία μπορεί να ήταν η Έυα ή μια μοιχαλίδα. Αυτή η μορφή δεν προσεύχεται γονατιστή, αλλά κάθεται πάνω σε δύο λιοντάρια. Στις παραστάδες βρίσκονται ο άγιος Αντρέας και ο Μωϋσής. Στο αριστερό αντέρεισμα, ο βιβλικός βασιλιάς Δαβίδ κάθεται στον θρόνο του με τα πόδια του σταυρωμένα, να φαίνονται μέσα από το λεπτό ύφασμα των ρούχων του, να παίζει βιόλα, και προσωποποιεί τον θρίαμβο επί του κακού και είναι ένα εξαιρετικό έργο ρωμανικής τέχνης, φιλοτεχνημένο από τον αρχιμάστορα Εστεμπάν. Απεικονίζονται επίσης η δημιουργία του Αδάμ και η ευλογία του Ιησού. Πολλές από αυτές της μορφές προέρχονται από τη βόρεια ρωμανική πρόσοψη ή πρόσοψη «ντο Παραΐσο» (σημερινή πρόσοψη της «Αθιμπετσαρία») και τοποθετήθηκαν σε αυτήν την πρόσοψη τον 18ο αιώνα.
Στο τύμπανο της αριστερής πόρτας είναι αρκετές σκηνών από τα Πάθη του Χριστού και τα Δώρα των Μάγων. Σε μία από τις παραστάδες βρίσκεται η επιγραφή που μνημονεύει την τοποθέτηση του θεμέλιου λίθου: ERA / IC / XVI / V IDUS / JULLII
Η καταγραφή ακολουθεί το ρωμαϊκό ημερολόγιο, σύμφωνα με τον υπολογισμό της χρονολόγησης της Ισπανικής εποχής, που αντιστοιχεί στις 11 Ιουλίου 1078. Μία εικόνα, που δεν έχει ταυτοποιηθεί, απεικονίζει μια αλεπού να τρώει ένα λαγό και, απέναντί της, μία κακοντυμένη γυναίκα με ένα ζώο στα πόδια της, προέρχονται από αλλού. Πάνω στο τοίχο του πύργου «Μπερενγκέλα» υπάρχουν εικόνες που αντιπροσωπεύουν τη δημιουργία της Εύας, ο Χριστός σε ένα θρόνο και η θυσία του Ισάακ.
Βόρεια πρόσοψη ή ντα Αθιμπετσαρία
Στην κορυφή της πρόσοψης είναι ένα άγαλμα του αγίου Ιακώβου από τον 18ο αιώνα, με δύο βασιλείς στα πόδια του να προσκυνούν: ο Αλφόνσο Γ΄των Αστουριών και ο Ορδόνιο Β΄ του Λεόν. Στο κέντρο βρίσκεται το άγαλμα της Πίστης.
Ανατολική πρόσοψη ή ντα Κιντάνα
Η πρόσοψη του ναού που βλέπει προς την πλατεία« Κιντάνα» έχει δύο πύλες: την «Πόρτα Ρεάλ» (βασιλική πύλη) και την «Πόρτα Σάντα» (αγία πύλη). Η κατασκευή της «Πόρτα Ρεάλ», μπαρόκ ρυθμού, άρχισε υπό την καθοδήγηση του Χοσέ ντε Βέγα ι Βερδούγο και του Χοσέ ντε λα Πένια ντελ Τόρο το 1666 και ολοκληρώθηκε από τον Ντομίνγκο ντε Αντράδε το 1700, ο οποίος κατασκεύασε μερικές από τις κολόνες που εκτείνονται σε ύψος δύο ορόφων παραθύρων, ένα κιγκλίδωμα με μεγάλους οβελούς και ένα μικρό ιερό με ένα έφιππο άγαλμα του αποστόλου Ιακώβου (το οποίο έχει εξαφανιστεί), όμορφα διακοσμημένο με ομάδες φρούτων και μεγάλης κλίμακας στρατιωτικά τρόπαια. Οι βασιλιάδες της Ισπανίας εισέρχονταν στον ναό από αυτή την πόρτα, για αυτό και πήρε αυτό το όνομα, και στο υπέρθυρό της είναι το βασιλικό έμβλημα.
Η αποκαλούμενη «Ιερή Πύλη» (Πόρτα Σάντα) ή «Πύλη της Συγχώρησης» (Πόρτα ντε Περδόν) είναι η πλησιέστερη στις σκάλες και είναι συνήθως κλειστή με ένα φράκτη και ανοίγει μόνο στα χρόνια του Ιωβηλαίου (έτη στα οποία η ημέρα του Αγίου Ιακώβου πέφτει Κυριακή). Ήταν μία από τις εφτά ελάσσονες πύλες και ήταν αφιερωμένη στον άγιο Πελάγιο, του οποίου του μοναστήρι βρίσκεται ακριβώς απέναντι. Σε κόγχες σε αυτή την πόρτα περιέχουν την εικόνα του Ιακώβου και των μαθητών του Αθανασίου και Θεοδώρου στο πλάι. Στη βάση και στις πλευρές της πόρτας είναι τοποθετημένες εικοσιτέσσερις μορφές προφητών και αποστολών (συμπεριλαμβανομένου του απόστολου Ιακώβου) που πρόερχονται από το παλιά πέτρινη χορωδία του αρχιμάστορα Ματέο. Μέσα σε αυτή την πόρτα, διαμέσου μιας μικρής αυλής είναι αληθινή Ιερά Πύλη, η οποία εισέρχεται μέσα στο ιερό της εκκλησίας.
Καμπαναριά
Οι αρχικοί πύργοι βρίσκονταν μέσα στην κύρια πρόσοψη του καθεδρικού και ήταν ρωμανικοί. Αποκαλούνται «Τόρρε ντας Καμπάς», ο οποίος βρίσκεται στην πλευρά του Επιστυλίου (δεξιά) και «Τόρρε ντα Καρράκα», στην πλευρά του Ευαγγελίου (αριστερή). Και οι δύο έχουν ύψος 75-80 μέτρα.
Το πρώτο τμήμα του πύργου κατασκευάστηκε τον 12ο αιώνα, αλλά έγιναν αρκετές τροποποιήσεις τον 15ο αιώνα και ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΑ΄ της Γαλλίας δώρησε το 1483 τις δύο μεγαλύτερες από τις δεκατρείς καμπάνες.
Εξαιτίας μιας κλίσης που παρατηρήθηκε στην κατασκευή ανάμεσα στον 16ο και τον 17ο αιώνα, οι πύργοι ενισχύθηκαν με ογκόλιθους ανάμεσα στο 1667 και το 1670. Ο Χοσέ ντε λα Πένια κατασκεύασε το δωμάτιο στο οποίο βρίσκονταν οι καμπάνες σε μπαρόκ ρυθμό και ολοκληρώθηκε από τον Δομίνγκο ντε Ανδράδε. Η αρχιτεκτονική των πύργο επηρεάζει σημαντικά την προοπτική, με τις κάθετες γραμμές και τα αλλεπάλληλα πατώματα.
Ο βόρειος πύργος («ντεα Καρράκα») βρίσκεται στα αριστερά της πρόσοψης του Ομπραδόιρο, και κατασκευάστηκε - όπως και ο άλλος πύργος - στην αντίθετη πλευρά από τον προηγούμενο πύργο της ρωμανικής περιόδου. Σχεδιάστηκε από τον Φερνάνδο ντε Κάσας Νοβόα το 1738, και μιμείται τον «Τόρρε ντας Κάμπας» του Πένια ντελ Τόρο και Ντομίγκο ντε Αντράδε του 17ου αιώνα. Οι μπαρόκ διακοσμήσεις περιλαμβάνουν όλα τα είδη διακόσμησης και δημιούργησαν μια κοινή αρχιτεκτονική σε όλη την πρόσοψη.
Πύργος του Ρολογιού
Ο πύργος του Ρολογιού, γνωστός επίσης ως «Τόρρε ντα Τριντάδε» ή του Μπερενγέλα, βρίσκεται στη γωνία των πλατειών Πραταρίας και Κιντάνα. Παραδοσιακά, η κατασκευή του θεωρείται ότι ξεκίνησε το 1316, ύστερα από αίτημα του αρχιεπισκόπου Ροδρίγο ντε Παδρόν ως αμυντικός πύργος. Μετά το θάνατό του, ο διάδοχός του αρχιεπίσκοπος Μπερενγέλ ντε Λανδότε, συνέχισε να εργάζεται σε αυτό, αν και κάποιοι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι αυτές οι ημερομηνίες μπορεί να μην είναι σωστές. Όταν έγινε ο αρχιμάστορας του καθεδρικού, ο Ντομίγκο ντε Αντράδε συνέχισε την κατασκευή του, με την ανέγερση δύο ακόμη ορόφων ανάμεσα στο 1676 και το 1680. Η χρήση των διαφόρων κατασκευών κατάφερε να δημιουργήσει ένα αρμονικό και διακοσμητικό σχέδιο με πυραμοειδές σχήμα και ένα φανό στο τελικό του σημείο (μέσα υπάρχουν τέσσερις λάμπες που είναι συνεχώς αναμμένες). Έχει ύψος 75 μέτρα.
Το 1833 τοποθετήθηκε ένα ρολόι σε κάθε μία από τις τέσσερις πλευρές του πύργου, έργο του Αντρές Αντέλο. Ώς τμήμα του μηχανισμού του διαθέτει δύο καμπάνες, μία για να σημαίνει τις ώρες, που αποκαλείται Μπερενγέλα, και μία μικρότερη που σημαίνει τα τέταρτα. Αυτές οι δύο χυτεύτηκαν το 1729 από τον Γκουέμες Σαμπέδρο, και έχέι διάμετρο 255 εκ. και ύψος 215 εκ και ζυγίζει περίπου 9600 κιλά, και διάμετρο 147 εκ, ύψος 150 εκ και βάρος 1.839 κιλά, αντίστοιχα. Και οι δύο καμπάνες ράγισαν, με αποτέλεσμα να αντικατασταθούν. Τα τωρινά αντίγραφα χυτεύτηκαν στο Άστεν (Ολλανδία) το 1989 και τοποθετήθηκαν στον καθεδρικό τον Φεβρουάριο του 1990.
Εσωτερικό
Ο καθεδρικός έχει μήκος 97 μέτρα και ύψος 22. Διατηρεί το αρχικό θολωτό σε σχήματος βαρελιού σταυροειδές ρωμανικό εσωτερικό. Αποτελείται από ένα κλίτος, δύο πλευρικούς διαδρόμους, ένα ευρύ εγκάρσιο κλίτος και μια χορωδία με ακτινωτά παρεκκλήσια. Σε σύγκριση με άλλες σημαντικές εκκλησίες, το εσωτερικό αυτού του καθεδρικού δίνει μία λιτή πρώτη εντύπωση μέχρι που κάποιος προχωρά περισσότερο και βλέπει το μεγαλοπρεπές όργανο και την πληθωρικότητα της χορωδίας. Αυτός ο καθεδρικός είναι ο μεγαλύτερος ρωμανικός ναός στην Ισπανία και ένας από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη.
Το κλίτος με τη βαρελοειδή οροφή και τους διαδρόμους με τους γοτθικούς διαδρόμους, αποτελείται από έντεκα τμήματα, ενώ το ευρύ εγκάρσιο κλίτος από έξι. Κάθε ομάδα κιόνων περιλαμβάνει επίσης ημι-κολόνες, τρεις από τις οποίες φέρουν την οροφή των πλευρικών διαδρόμων και το στήριγμα των αψιδωτών οροφών, ενώ η τέταρτη φτάνει μέχρι τη βάση της οροφής.
Κρύπτη
thumb|200px|Η κρύπτη Η κρύπτη, κάτω από την κύρια αγία Τράπεζα, παρουσιάζει τη δομή της εκκλησίας του 9ου αιώνα. Αυτός είναι ο τελικός προορισμός των προσκυνητών. Η κρύπτη στεγάζει τα λείψανα του αποστόλου Ιακωβού και δύο από τους μαθητές του, του αγίου Θεόδωρου και του αγίου Αθανασίου. Η ασημένια λειψανοθήκη (από τον Χοσέ Λοσάδα, 1886), τοποθετήθηκε στην κρύπτη στο τέλος του 19ου αιώνα, μετά την πιστοποίηση των λειψάνων από τον πάπα Λέοντα ΙΓ΄ το 1884.
Με την πάροδο του χρόνου, ο τόπος ταφής του αγίου είχε σχεδόν ξεχαστεί. Εξαιτίας των τακτικών επιδρομών Ολλανδών και Βρετανών, τα λείψανα μεταφέρθηκαν το 1589 από τη θέση του κάτω από την αγία Τράπεζα σε ασφαλέστερη τοποθεσία. Ανακαλύφθηκαν ξανά τον Ιανουάριο του 1879.
Μποταφουμέιρο
Το «Μποταφουμέιρο» είναι ένα τεράστιο θυμιατό φτιαγμένο από ορείχαλκο και άργυρο. Δημιουργήθηκε το 1851 από τον Χοσέ Λοσάδα. Το θυμιατό του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα είναι το μεγαλύτερο θυμιατό στο κόσμο, με βάρος 80 κιλά και ύψος 1,6 μέτρα. Συνήθως εκτίθεται στη βιβλιοθήκη του ναού, αλλά σε συγκεκριμένες πολύ ιερές μέρες, προσαρτάται σε ένα μηχανισμό με τροχαλίες στο κέντρο της εκκλησίας, γεμάτο με 40 κιλά κάρβουνο και λιβάνι. Τις ημέρες του ιωβηλαίου, οχτώ tiraboleiros τραβούν τα σκοινιά και το Μποταφουμέιρο κινείται μέχρι που φτάνει σχεδόν μέχρι την οροφή του κλίτους, διαγράφοντας τόξο 65 μέτρων και φτάνει σε ύψος τα 21 μέτρα. Η μέγιστη ταχύτητα που αποκτά είναι περίπου 70 χλμ/ώρα. Για να φτάσει στο μέγιστο ύψος, πρέπει να ολοκληρώσει 17 ταλαντώσεις
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Σαντιαγο ντε Κομποστελα Κατηγορία:Σαντιάγο ντε Κομποστέλα Σαντιαγο ντε Κομποστελα
Λευκορωσική γλώσσα
Η Λευκορωσική γλώσσα είναι μια από τις Σλαβικές γλώσσες, η επίσημη γλώσσα της Λευκορωσίας. Γραπτά μνημεία με λευκορωσικά χαρακτηριστικά εμφανίζονται από τον 13ο αιώνα. Επειδή για πολύ καιρό η Λευκορωσία ήταν μέρος του μεγάλου πριγκηπάτου της Λιθουανίας και έπειτα της Πολωνο-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας υπάρχουν πολλά προβλήματα στον καθορισμό της προέλευσής της.
Αν και παρουσίασε ανάπτυξη κατά του 16ο και 17ο αιώνα, το 1696 απαγορεύτηκε και κυρίαρχη γραπτή γλώσσα στα λευκορωσικά εδάφη καθιερώθηκε η πολωνική. Μόνο το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα καθιερώθηκε σταδιακά η λευκορωσική πρότυπη γλώσσα βασισμένη στη λαϊκή, ομιλούμενη γλώσσα.
Το πρώτο μισό του 19ου αιώνα έχουμε τις πρώτες συλλογές λευκορωσικού φολκλόρ και τα πρώτα έργα γραπτής λογοτεχνίας. Το Λεξικό της Λευκορωσικής του Ι. Ι. Νόσοβιτς εκδόθηκε και βραβεύθηκε από την Ακαδημία της Πετρούπολης Μόνο μετά την επανάσταση του 1905 τέθηκε ζήτημα πρότυπης λευκορωσικής. Πρωταγωνιστές στην αναγέννηση της γλώσσας υπήρξαν οι ποιητές: οι Γιάνκα Κουπάλα, Μαξίμ Ανταμόβις-Μπογκντανόβιτς, και Γιακούμπ Κόλας. Παράλληλα στις αρχές του 20 ου αιώνα ο Λευκορώσσος γλωσσολόγος Ευθήμ Φιοντόροβιτς Κάρσκη επιχειρεί την πρώτη περιγραφή των ήχων και της γραμματικής της λευκορωσικής.
Αλφάβητο
Η βάση του αλφάβητου της λευκορωσικής γλώσσας είναι το Κυριλλικό αλφάβητο. Έχει συνολικά 32 γράμματα, τα οποία είναι:
μικρογραφία|Το Λευκορωσικό [[πληκτρολόγιο]] Παράλληλα με το Κυριλλικό, έχει αναπτυχθεί και ένα σύστημα γραφής που βασίζεται στο Λατινικό Αλφάβητο. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα το Λατινικό σύστημα γραφής χρησιμοποιούνταν σχεδόν ισάξια με το Κυριλλικό. Ωστόσο, μετά τη δημιουργία της Σοβιετικής Ένωσης στην οποία η Λευκορωσία συμμετείχε, το Κυριλλικό αλφάβητο έγινε το μόνο επίσημο σύστημα γραφής. Μετά την ανεξαρτητοποίηση της Λευκορωσίας (το 1991), έγιναν προσπάθειες για επαναχρησιμοποίηση του Λατινικού αλφαβήτου, οι οποίες όμως δεν καρποφόρησαν. Ένα προτεινόμενο Λατινικό αλφάβητο είναι το εξής: Άλλα συστήματα γραφής που χρησιμοποιήθηκαν για να αποδώσουν τη Λευκορωσική περιλαμβάνουν ένα προσαρμοσμένο Αραβικό αλφάβητο καθώς και ένα Εβραϊκό αλφάβητο, που χρησιμοποιήθηκε κυρίως από την Εβραϊκή κοινότητα της Λευκορωσίας.
Ιστορία
Η Λευκορωσική γλώσσα έχει μία πολύ στενή ιστορική σχέση με τόσο με τη Ρωσική, όσο και με την Ουκρανική γλώσσα. Η γλώσσα άρχισε να διακρίνεται από τον 13ο αιώνα, όταν η Λευκορωσία ήταν μέρος του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας. Τα κείμενα που άρχισαν να γράφονται στη Λευκορωσική γράφονταν με το Κυριλλικό αλφάβητο, αφού ήταν και η γραφή που χρησιμοποιούσε η Ορθόδοξη Εκκλησία. Η πρώτη αυτή μορφή της Λευκορωσικής γλώσσας, ονομάστηκε ως «Παλιά Λευκορωσική γλώσσα». Κατά τη διάρκεια των χρόνων και ιδιαίτερα από τον 16ο αιώνα και μετά, η Λευκορωσική λογοτεχνία άρχισε να αποδεσμεύεται από το Εκκλησιαστική παράδοση και να αναπτύσσει νέες τεχνικές, παρόμοιες με αυτές που αναπτύσσονταν τότε και στη Δυτική Ευρώπη. Την ίδια περίοδο πρωτοεμφανίστηκε και η χρήση του Λατινικού αλφαβήτου για την απόδοση της Λευκορωσικής γλώσσας. Ακολούθησε μία δύσκολη περίοδος πολέμων κατά την οποία τα Λευκορωσικά περιθωριοποιήθηκαν. Μάλιστα το 1710 επίσημη γλώσσα της περιοχής έγιναν τα Πολωνικά, αλλά παρόλα αυτά τα Λευκορωσικά συνέχισαν να μιλιούνται. Κατά τον 19ο αιώνα τα Λευκορωσικά έλαβαν τη σημερινή τους μορφή.
Τα Λευκορωσικά σήμερα
μικρογραφία|Ένας ομιλητής των Λευκορωσικών Σήμερα τα Λευκορωσικά αποτελούν επίσημη γλώσσα της Λευκορωσίας, και γενικώς θεωρείται ως η εθνική γλώσσα των Λευκορώσων, αλλά παρόλα αυτά δεν αποτελούν την πρώτη γλώσσα στη χώρα. Στη Λευκορωσία ομιλείται συντριπτικά περισσότερο η ρωσική γλώσσα, η οποία είναι και η δεύτερη επίσημη γλώσσα του κράτους. Σύμφωνα με έρευνες μόνο το 23% των πολιτών της Λευκορωσίας ξέρει να μιλάει και να γράφει σχετικά καλά τη Λευκορωσική γλώσσα, ενώ λιγότερο από το 10% του πληθυσμού τη χρησιμοποιεί τακτικά στο σπίτι του. Τα ρωσικά προηγούνται με διαφορά, αφού είναι η γλώσσα που μιλάει το 70% του πληθυσμού. Ακόμα, η κυβέρνηση δεν έχει οργανώσει κάποιο αξιόλογο πρόγραμμα προώθησης της Λευκορωσικής γλώσσας μεταξύ των κατοίκων, ιδίως των νέων,αφού τα Λευκορωσικά ομιλούνται κυρίως από τα γηραιότερα σε ηλικία άτομα. Στα σχολεία διδάσκονται ως επί το πλείστον τα ρωσικά, ενώ σε γενικές γραμμές, στην τηλεόραση και στην πολιτική δεν ομιλούνται τα Λευκορωσικά. Σήμερα, η Ουνέσκο κατατάσσει τα Λευκορωσικά στις ευάλωτες/απειλούμενες γλώσσες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ανατολικές σλαβικές γλώσσες Γλωσσα Κατηγορία:Γλώσσες της Πολωνίας
Φερνάντο Τόρες
Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 27 Μαρτίου του 1984 στη Φουενλαμπράδα της Μαδρίτης και από πολύ μικρός ασχολήθηκε με το ποδόσφαιρο. Στην πρώτη του ομάδα, με το όνομα Parque 84, εντάχθηκε στην ηλικία των πέντε ετών.
Ξεκίνησε την επαγγελματική καριέρα του στην Ατλέτικο Μαδρίτης, όπου πραγματοποίησε την πρώτη του εμφάνιση το 2001. Με την Ατλέτικο πέτυχε συνολικά 75 γκολ σε 174 συμμετοχές στο ισπανικό πρωτάθλημα (Πριμέρα Ντιβιζιόν). Επίσης έπαιξε για δύο αγωνιστικές περιόδους στη δεύτερη κατηγορία, με 40 συμμετοχές και 7 γκολ. Το 2007 μετακινήθηκε στη Λίβερπουλ. Το 2003 πρωτοκλήθηκε στην Εθνική Ισπανίας. Έλαβε μέρος στο Euro 2004, στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2006 και στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2008. Του δόθηκε το παρατσούκλι El Niño ("Το Παιδί").
Ο Τόρρες σκόραρε το μοναδικό γκολ του τελικού με αντίπαλο τη Γερμανία, που χάρισε το τρόπαιο στους "φούριας ρόχας" με 1-0. To 2010 κατέκτησε με την ομάδα της Ισπανίας και το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010, που διεξήχθη στη Νότια Αφρική.
Στις 31 Ιανουαρίου του 2011, λίγο πριν το τέλος της χειμερινής μεταγραφικής περιόδου, η ομάδα της Τσέλσι ανακοίνωσε την απόκτηση του Τόρρες από τη Λίβερπουλ έναντι ποσού 58 εκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που αποτέλεσε την ακριβότερη μεταγραφή στην ως τότε ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου. Πραγματοποίησε αναποτελεσματικό επιθετικά ξεκίνημα στο λονδρέζικο σύλλογο, αφού συμπλήρωσε 903 λεπτά χωρίς γκολ, μέχρι που σκόραρε σε αγώνα απέναντι στη Γουέστ Χαμ. Σημείωσε ένα ακόμη κρίσιμο τέρμα εναντίον της Μπαρτσελόνα, όταν πέρασε ως αλλαγή του Ντρογκμπά στον δεύτερο ημιτελικό του Τσάμπιονς Λιγκ στο Καμπ Νόου, όπου στο 90ο λεπτό ισοφάρισε σε 2-2, αφήνοντας εκτός τελικού την ομάδα του συμπατριώτη του Πεπ Γκουαρντιόλα. Μέχρι το τέλος της σεζόν 2011-12 είχε κερδίσει το πρώτο -της Τσέλσι, αλλά και της καριέρας του- τρόπαιο ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ 2011-12, καθώς και το Κύπελλο Αγγλίας.
Η Τσέλσι στις 29 Αυγούστου 2014 ανακοίνωσε τη συμφωνία με τη Μίλαν για τον δανεισμό του Φερνάντο Τόρρες. Ο Τόρρες αποκτήθηκε για να καλύψει το κενό που άφησε στη Μίλαν η φυγή του Μάριο Μπαλοτέλλι. Μετά το πρώτο εξάμηνο η Μίλαν προχώρησε στην αγορά του παίκτη, δανείζοντάς τον άμεσα στην πρώην ομάδα του, Ατλέτικο Μαδρίτης, ως το 2016. Το καλοκαίρι του 2016 η Ατλέτικο προχώρησε στην αγορά του παίκτη. Ο Τόρρες πέτυχε το 100ο του γκολ με τη φανέλα της Ατλέτικο στις 6 Φεβρουαρίου 2016 στη νίκη με 3-1 επί της Ειμπάρ. Στις 16 Μαΐου 2018 ο Τόρρες συμμετείχε στον τελικό του Γιουρόπα Λιγκ και την κατάκτηση του τροπαίου από την Ατλέτικο Μαδρίτης μετά τη νίκη με 3-0 επί της Μαρσέιγ. Τον Ιούλιο του 2018 ο Φερνάντο Τόρες υπέγραψε στην ιαπωνική Σάγκαν Τόσου, όπου αγωνίστηκε για μια σεζόν.
Τίτλοι και διακρίσεις
thumb|right|150px|Ο Τόρες με τη φανέλα της Τσέλσι
Συλλογικές
Ατλέτικο Μαδρίτης
Τσέλσι
Εθνική Ισπανίας
Ατομικές
Ο Τόρες βρίσκεται στην 9η θέση στην ψηφοφορία των οπαδών της Λίβερπουλ "100 players who shook the KOP", κάτι το οποίο αποδεικνύει την αδυναμία που είχαν σε εκείνον οι οπαδοί των "Ρέντς".
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ισπανοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ατλέτικο Μαδρίτης Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Λίβερπουλ Φ.Κ. Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Τσέλσι ΦΚ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ισπανίας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 2010 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2012 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2008 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 2006 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2004 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πρέμιερ Λιγκ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κυπέλλου Συνομοσπονδιών FIFA 2009 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κυπέλλου Συνομοσπονδιών FIFA 2013 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ισπανίας Κ15 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ισπανίας Κ16 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ισπανίας Κ17 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ισπανίας Κ18 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ισπανίας Κ19 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ισπανίας Κ21 Κατηγορία:Παίκτες νικητές ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ Κατηγορία:FIFA Century Club Κατηγορία:Παίκτες νικητές ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ Κατηγορία:Παίκτες νικητές Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου FIFA Κατηγορία:Παίκτες νικητές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου
Παλάου
Η Δημοκρατία του Παλάου βρίσκεται στο δυτικό Ειρηνικό ωκεανό και περιλαμβάνει περισσότερα από 200 νησιά του αρχιπελάγους των Καρολίνων νήσων. Το Παλάου όπως και τα υπόλοιπα νησιά της Μικρονησίας αποικήθηκαν αρχικά από τους Ισπανούς από τους οποίους πουλήθηκαν στους Γερμανούς το 1899. Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η περιοχή καταλήφθηκε από τους Ιάπωνες. Από το 1945 τον έλεγχο των νησιών ανέλαβαν οι Η.Π.Α. μέχρι το 1994 οπότε και το Παλάου έγινε ανεξάρτητο κράτος σε ελεύθερη σύνδεση με τις Η.Π.Α. Πρωτεύουσα της χώρας από το 2006 είναι η Νγκερουλμούντ. Η οικονομία του Παλάου βασίζεται κυρίως στην αλιεία και την αμερικανική βοήθεια που λαμβάνει η χώρα.
Ιστορία
Το αρχιπέλαγος είναι επίσης γνωστό με την ονομασία Μαύρα Νησιά. Τα νησιά αυτά είχαν ως πληθυσμό Νέγρους ή Πυγμαίους μέχρι τον 12ο αιώνα. Ο νεότερος πληθυσμός, κρίνοντας από την γλώσσα, προέρχεται από τα νησιά Σούντα, μέρος των Νοτιοδυτικών νησιών, ένα νησί σε απόσταση 600 χιλιομέτρων από το κεντρικό νησί των Παλάου. Ανακαλύφθηκε από τους Ευρωπαίους νωρίτερα από το 1522, όταν το Τρινιντάντ, το πλοίο του Φερδινάρδου Μαγγελάνου, παρατήρησε δύο μικρά νησιά που τα ονόμασε San Juan. Οι Βρετανοί έμποροι έγιναν μόνιμοι επισκέπτες του αρχιπελάγους το 18ου αιώνα και κατά την διάρκεια του 19ου αιώνα τα νησιά κατέληξαν στην Ισπανία. Εξαιτίας της ήττας των Ισπανών στον Αμερικανο-Ισπανικό πόλεμο, η Ισπανία πούλησε τα Παλάου και το μεγαλύτερο μέρος από τα νησιά Καρολίνα στους Γερμανούς το 1899. Το 1914 ο έλεγχος πέρασε στην Ιαπωνία και κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου τα νησιά κατέλαβαν οι ΗΠΑ.
Γεωγραφία
thumb|right|250px|Χάρτης της Δημοκρατίας του Παλάου Το Παλάου αποτελείται από μια συστάδα νησιών των Καρολίνων Νήσων. Η αλυσίδα νησιών περιλαμβάνει περίπου 200 ατόλλες και τα μεγαλύτερα σε πληθυσμό νησιά είναι τα Ανγκάουρ, Μπαμπελνταόμπ, Κορόρ και Πελελίου. Περίπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού ζουν στο Κορόρ, όπου βρίσκεται και το μεγαλύτερο υψόμετρο (στα 628 μ.). Τα νησιά των Βράχων ή και Νησιά των Πλωτών Κήπων, 200 περίπου τον αριθμό, είναι ακατοίκητα και βρίσκονται στα δυτικά. Εκεί απαντάται η απειλούμενη με εξαφάνιση θαλάσσια αγελάδα. Στη χώρα ανήκουν και τα έξι απομακρυσμένα νησιά που είναι γνωστά ως Νοτιοδυτικά Νησιά και τα οποία απαρτίζουν τις Πολιτείες του Χατοχομπέι και Σονσορόλ.
Κλίμα
thumb|Παραλία στη Μελεκέοκ Το κλίμα στο Παλάου είναι τροπικό όλο το χρόνο, με τη μέση θερμοκρασία να είναι 27 βαθμοί Κελσίου όλο το χρόνο. Οι βροχοπτώσεις μπορεί να συμβούν όλο το χρόνο και φθάνουν τα 3.800 χιλιοστά κατά μέσο όρο ετησίως. Η περίοδος των βροχών διαρκεί από το Μάιο ως το Νοέμβριο και από τον Ιούνιο ως το Δεκέμβριο είναι η περίοδος των τυφώνων. Αναφορικά με τη βλάστηση, το μεγαλύτερο μέρος της χώρας καλύπτεται από τροπικά δάση, ωστόσο υπάρχουν και σαβάνες, όπως επίσης και μαγκρόβιοι σχηματισμοί.
Φυσικό περιβάλλον
thumb|Το κέντρο της Κορόρ Η αλιεία με τη χρήση δυναμίτη απειλεί μερικά οικοσυστήματα στα νησιά. Στο θαλάσσιο χώρο του Παλάου ζουν πολλά είδη ζώων, όπως γιγάντια δίθυρα μαλάκια, θαλάσσιες αγελάδες, κροκόδειλοι του αλμυρού νερού, μέδουσες και πολλά είδη ψαριών. Σε ένα από τα κυριότερα προβλήματα έχει εξελιχθεί η ανεπάρκεια καθαρού νερού και η συσσώρευση τοξικών αποβλήτων από τα λιπάσματα και τα εντομοκτόνα. Σημαντικά περιβαλλοντικά ζητήματα είναι και οι συχνοί σεισμοί, η ηφαιστειακή δραστηριότητα και οι τροπικές καταιγίδες.
Στις 5 Νοεμβρίου του 2005 ο Πρόεδρος του Παλάου, Τόμι Ρεμενγκεσάου, ανέλαβε πρωτοβουλία για τη διάσωση του περιβάλλοντος των νησιών, την οποία ονόμασε «Πρόκληση για τη Μικρονησία». Με βάση αυτήν, θα προστατευτεί το 30 τοις εκατό των ακτών και το 20% της δασικής έκτασης ως το έτος 2020. Εκτός από το Παλάου, στην πρωτοβουλία λαμβάνουν μέρος τα Νησιά Μάρσαλ και οι Ομόσπονδες Πολιτείες Μικρονησίας, καθώς επίσης τα αμερικανικά εδάφη Γκουάμ και Βόρειες Μαριάνες.
Τον Ιανουάριο του 2020 τέθηκε σε ισχύ στο Παλάου νομοθεσία με την οποία απαγορεύτηκε η χρήση της αντηλιακής κρέμας με κοινά συστατικά, προκειμένου να προστατευτούν τα κοράλλια και η θαλάσσια ζωή.
Πληθυσμός & Δημογραφία
Ο πληθυσμός των Παλάου είναι 17.614 κάτοικοι, σύμφωνα με την απογραφή του 2020 εκ των οποίων το 70% είναι ιθαγενείς, οι οποίοι προέρχονται από ανάμειξη Μαλαισιανών, Μικρονησίων και Αυστραλών προγόνων τους. Πολύ κάτοικοι των νησιών έχουν προγόνους από την Ασία. Ο μέσος ετήσιος ρυθμός πληθυσμιακής αύξησης ήταν 0,38% το 2021. Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2021 τα 74,38 χρόνια (71,19 χρόνια οι άνδρες και 77,75 οι γυναίκες)
Πόλεις
Το 70% των κατοίκων ζει στις πόλεις. Κυριότερα αστικά κέντρα είναι η Κορόρ, οικονομικό κέντρο, λιμάνι και έδρα αεροδρομίου, που ήταν πρωτεύουσα ως το 2006 και η Νγκερουλμούντ, σημερινή πρωτεύουσα του νησιωτικού κράτους, ευρισκόμενη στο νησί Μπαμπελτουάπ. Ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα στις 7 Οκτωβρίου του 2006.
Γλώσσα
Με εξαίρεση τη Σονσορόλ, σε όλες τις πολιτείες επίσημη γλώσσα είναι η παλάου. Στη Σονσορόλ μιλούν αγγλικά και τη γλώσσα Σονσορόλ, ενώ στην Ανγκάουρ μιλούν αγγλικά, γιαπωνέζικα και την τοπική γλώσσα ανγκάουρ. Επίσης, στο Παλάου ομιλώνται και η φιλιππινέζικη, η κινεζική και αρκετές άλλες γλώσσες της Ασίας και των νησιών των Καρολίνων. Η γλώσσα Τανγκαλόγκ, που δεν είναι επίσημη, είναι η τέταρτη περισσότερο ομιλούμενη στη χώρα.
Θρησκεία
Τα τρία τέταρτα του πληθυσμού είναι Χριστιανοί (Ρωμαιοκαθολικοί και Προτεστάντες), ενώ περίπου 9% είναι οι οπαδοί της τοπικής θρησκείας Μοντεκνγκέι (μείγμα από χριστιανικά στοιχεία, παραδοσιακές θρησκείες του Παλάου και από το να λένε την τύχη). Επίσης, η αρχαία θρησκεία του Παλάου είναι αρκετά δημοφιλής. Σύμφωνα με την απογραφή του 2005 το 49,4% του συνολικού πληθυσμού είναι Ρωμαιοκαθολικοί, 21,3% Προτεστάντες, 8,7% οι Μοντεκνγκέι (Modekngei) και το 5,3% είναι Αντβεντιστές της Έβδομης Ημέρας. Επίσης, υπάρχουν 82 Μάρτυρες του Ιεχωβά και 447 Μορμόνοι της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών.
Διακυβέρνηση
Το πολίτευμα του Παλάου είναι Προεδρική Δημοκρατία. Η χώρα υιοθέτησε νέο Σύνταγμα την 1η Ιανουαρίου του 1981.Ήταν το πρώτο Σύνταγμα για αποπυρηνικοποίηση στον κόσμο. Με βάση αυτό, το αμερικανικό κράτος υποχρεώθηκε να πληρώνει οικονομική βοήθεια για 15 χρόνια, σε αντάλλαγμα για την ανεμπόδιστη χρήση των στρατιωτικών βάσεων του Παλάου από το στρατό των ΗΠΑ. Έγινε ανεξάρτητη δημοκρατία την πρώτη Οκτωβρίου του 1994 και το 185ο μέλος του ΟΗΕ στις 15 Δεκεμβρίου του 1994. Αρχηγός Κράτους είναι ο εκάστοτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία για τετραετή θητεία. Η νομοθετική εξουσία ασκείται από τη Γερουσία, αποτελούμενη από 9 μέλη, και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, την οποία συναποτελούν 16 μέλη. Τα μέλη τόσο της Βουλής όσο και της Γερουσίας εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία για θητεία 4 ετών. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Στις 6 Νοεμβρίου του 2012 πρόεδρος εξελέγη ο Τόμι Ρεμενγκεσάου, με ποσοστό 58% έναντι 42% για τον Τζόνσον Τοριμπιόνγκ, πρόεδρο την περίοδο 2009-13. Ο Ρεμενγκεσάου επανεξελέγη το 2016. Στις εκλογές του 2020 νέος πρόεδρος εξελέγη ο Σουρέιντζελ Γουίπς.
Διοικητική διαίρεση
thumb|Οι 16 πολιτείες του Παλάου Το Παλάου διαιρείται διοικητικά σε 16 πολιτείες (ως το 1984 ονομάζονταν δήμοι). Τα ακατοίκητα νησιά Ροκ (Rock Islands) ιστορικά αποτελούν τμήμα της πολιτείας του Κορόρ.
Διεθνείς σχέσεις
Το Παλάου είναι ανεξάρτητο κράτος από το 1994 και τον ίδιο χρόνο έγινε μέλος του ΟΗΕ. έχει συνάψει διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊβάν το 1999. Στο Παλάου έχουν πρεσβείες η Δημοκρατία της Κίνας (Ταϊβάν), η Ιαπωνία, οι Φιλιππίνες και οι ΗΠΑ. Το Παλάου έχει πρεσβείες στις Φιλιππίνες, στην Ταϊβάν, στην Ιαπωνία και στις ΗΠΑ. Το 2008 η χώρα σύναψε προξενικούς δεσμούς με το Ισραήλ. .
Οικονομία
Βασική πηγή εσόδων για το Παλάου είναι ο τουρισμός. Η ανάπτυξη του τουρισμού έχει αρχίσει μετά την ανεξαρτησία της χώρας και συνίσταται κυρίως σε δραστηριότητες των επισκεπτών, όπως υποβρύχιο ψάρεμα και καταδύσεις. Η γεωργική παραγωγή, όπως επίσης και η αλιεία, στη θαλάσσια ζώνη που ελέγχεται από τη χώρα, συμβάλλουν και αυτές στην οικονομική ανάπτυξη. Επίσης, λειτουργούν ελάχιστες βιομηχανικές μονάδες, κυρίως ρούχων. Η Γερουσία ενέκρινε νομοσχέδιο με βάση το οποίο το Παλάου έγινε υπεράκτιο οικονομικό κέντρο. Το 2001 εγκρίθηκαν οι πρώτοι νόμοι για τις τραπεζικές συναλλαγές και για το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος. Το ΑΕΠ κατά κεφαλήν είναι ένα από τα μεγαλύτερα για τις χώρες του Ειρηνικού Ωκεανού και υπολογίστηκε στα 8.100 δολάρια ετησίως κατά μέσο όρο (2008). Νόμισμα της χώρας είναι το Δολάριο ΗΠΑ.
Επικοινωνίες και μεταφορές
Το οδικό δίκτυο εκτείνεται στα 61 χιλιόμετρα. εκ των οποίων σχεδόν τα μισά είναι ασφαλτοστρωμένα, ενώ απουσιάζουν οι σιδηρόδρομοι. Το όριο ταχύτητας είναι τα 40 χιλιόμετρα την ώρα. Στο Κορόρ κυκλοφορούν ταξί, χωρίς ταξίμετρο και μόνο εκεί είναι διαθέσιμα λεωφορεία. Οι αεροπορικές συγκοινωνίες (με πτήσεις για Γκουάμ και Μανίλα) εξυπηρετούνται από τρία αεροδρόμια, με το σημαντικότερο από αυτά (διεθνές) να βρίσκεται στην Ααράι, κοντά στο Κορόρ. Τα ταξίδια από νησί σε νησί γίνονται με ιδιωτικά πλεούμενα. Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.
ΜΜΕ
Αναφορικά με τα ΜΜΕ, στο Παλάου υπάρχει 1 τηλεοπτικός και κάποιοι ραδιοφωνικοί σταθμοί. Το 2001 λειτουργούσαν 6 ραδιοφωνικοί σταθμοί. Η τηλεπικοινωνιακή εταιρεία Palau National Communications Company έχει την αρμοδιότητα για τις συνδέσεις τηλεφωνικών γραμμών. Το 2001 ήταν σε χρήση 6.600 τηλεφωνικές συνδέσεις. Η εταιρεία που αποτελεί πάροχο Διαδικτύου είναι η PalauNet.
Εκπαίδευση
Εκτός από τα σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, στο Παλάου λειτουργεί και ένα εκπαιδευτήριο ανώτερης εκπαίδευσης. Είναι το ανεξάρτητο Κολέγιο της κοινότητας του Παλάου (Palau Community College). Ιδρύθηκε το 1927, όταν το Παλάου βρισκόταν ακόμα υπό ιαπωνική κατοχή. Η φοίτηση σε αυτό διαρκεί δύο έτη.
Πολιτισμός και αξιοθέατα
Στο νησί Νγκαρχελόνγκ έχουν ανακαλυφθεί τα παλαιότερα πολιτιστικά μνημεία του κράτους. Πρόκειται για μονολιθικά μνημεία και λίθινα προσωπεία, τα οποία δημιούργησαν οι πρώτοι κάτοικοι των νησιών. Ο πολιτισμός αυτός περιβάλλεται από μυστήριο. Εντυπωσιακά κτήρια είναι και τα λίθινα και ξύλινα μπάι, που είναι ο χώρος όπου συναντώνται οι ντόπιοι. Τα οικήματα αυτά έχουν στέγες από σχοινιά. Στις ζωγραφικές διακοσμήσεις των προσόψεών τους αναπαρίστανται σκηνές από τη ναυτική ζωή των νησιών. Στην Κορόρ λειτουργεί μία μικρή δημόσια βιβλιοθήκη, που περιλαμβάνει 17.000 τίτλους βιβλίων. Στην ίδια πόλη βρίσκεται και το Εθνικό Μουσείο του Παλάου (Belau National Museum), που ιδρύθηκε το 1973.Το 1983 τυπώθηκαν τα πρώτα γραμματόσημα του νησιού. .
Αξιοθέατα
Τα νησιά αποτελούν τουριστικό προορισμό, καθώς προσφέρονται για καταδύσεις και σε αυτά ζουν σπάνια είδη της θαλάσσιας πανίδας. Τα Νησιά των Βράχων προσφέρουν τις παραλίες με τη λευκή άμμο και σε αρκετές άλλες περιοχές υπάρχουν υπόγεια σπήλαια και ύφαλοι. Ειδικά για τις καταδύσεις, υπάρχουν τόσα πολλά ιδανικά για το άθλημα μέρη στα νησιά, ώστε το Παλάου ανακηρύχθηκε Κορυφαίο Υποθαλάσσιο Θαύμα στον Κόσμο, από επιστήμονες και δύτες της ερευνητικής ομάδας CEDAM.
Μουσική παράδοση
Η ιδιαίτερη μουσική παράδοση του Παλάου οφείλεται κυρίως στα αυτοσχέδια όργανα, τα οποία είναι κρουστά που κατασκευάζονται από ξύλο και πνευστά από κέλυφος. Η μικρονησιακή παράδοση είναι πρώτιστα φωνητική και μόνο προφορική. Τα άσματα έχουν κυρίως τελετουργικό χαρακτήρα και συνοδεύονται από χορό. Η σημερινή μουσική είναι επηρεασμένη από την Ιαπωνία, την Αμερική και την Ευρώπη. Η σύγχρονη ποπ μουσική στη χώρα αποτελεί κράμα των παραπάνω επιρροών.
Αθλητισμός
thumb|Η ολυμπιακή ομάδα του Παλάου στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου, το 2008 Αθλητές του Παλάου έλαβαν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες την τελευταία δεκαετία. Η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της χώρας δεν είναι μέλος της FIFA, είναι όμως μέλος της OFC. Το 1998 στο Παλάου διεξήχθησαν οι Μικρονησιακοί Αγώνες.
Αναφορές στα ΜΜΕ
Η κινηματογραφική ταινία του 1968 «Κόλαση στον Ειρηνικό» (Ηell in the Pacific) γυρίστηκε στα Νησιά των Βράχων (Rock Islands) του Παλάου. Στη χώρα επίσης γυρίστηκε το ριάλιτι της αμερικανικής τηλεόρασης Survivor: Palau, που προβλήθηκε από το Φεβρουάριο ως το Μάιο του 2005 και το Survivor: Micronesia, που προβλήθηκε από το Φεβρουάριο ως τις 11 Μαΐου του 2008. Στα νησιά γίνεται μνεία στο τραγούδι «Orinoco Flow» της Ιρλανδέζας καλλιτέχνιδας Enya.
Ιστορία
thumb|Κυβερνητικό κτήριο στη Μελεκέοκ Τα αρχαιολογικά ευρήματα που ανακαλύφθηκαν στο νησί Νγκαρχελόνγκ αποδεικνύουν ότι τα νησιά κατοικήθηκαν από διάφορες εθνοτικές ομάδες πριν από σχεδόν 3.000 χρόνια. Στα μέσα του 16ου αιώνα το Παλάου επισκέφθηκαν Ευρωπαίοι θαλασσοπόροι. Το ισπανικό ενδιαφέρον για τα νησιά κορυφώθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, με αποτέλεσμα το 1886 να προσαρτηθούν στην Ισπανία. Ωστόσο, το 1889 οι Ισπανοί πούλησαν τα νησιά στους Γερμανούς. Αποτέλεσμα ήταν να γίνουν μία από τις γερμανικές αποικίες στον Ειρηνικό, όπως ήταν και τα Νησιά Μάρσαλ. Από το 1914 ως το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο τα νησιά τελούσαν υπό ιαπωνική κατοχή. Στη συνέχεια καταλήφθηκαν από τον αμερικανικό στρατό (1944) τέθηκαν υπό αμερικανική κηδεμονία, με εντολή των Ηνωμένων Εθνών. Στα μέσα της δεκαετίας του 1960 έγιναν οι πρώτες ενέργειες για μια μορφή αυτοδιοίκησης και λίγο αργότερα συστάθηκε ειδική επιτροπή για το ζήτημα αυτό. Το 1979 εγκρίθηκε με 92% υπέρ ένα νέο Σύνταγμα, έπειτα από δημοψήφισμα στις 7 Σεπτεμβρίου και το 1981 τα νησιά έγιναν δημοκρατία. Ακολούθησαν αλλεπάλληλα δημοψηφίσματα, που δεν μπόρεσαν να τερματίσουν το καθεστώς εξαρτημένου εδάφους από τις ΗΠΑ, μέχρι το 1993. Στο 8ο δημοψήφισμα, το 1993 έγινε δεκτή η τροπολογία του Συντάγματος, με βάση την οποία το καθεστώς του Παλάου άλλαζε. Παρά τις αντιθέσεις από την Αντιπολίτευση, η χώρα κήρυξε την ανεξαρτησία της την 1η Οκτωβρίου του 1994.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μικρονησία Κατηγορία:Πρώην Ιαπωνικές αποικίες
Παππούδες
μικρογραφία|δεξιά|200px|Παππούς και εγγονός, από τον πίνακα Ο Κακός Εγγονός του [[Γεώργιος Ιακωβίδης|Γεώργιου Ιακωβίδη.]] Οι παππούδες, που συνήθως χωρίζονται σε παππού και γιαγιά, είναι οι γονείς του πατέρα ή της μητέρας ενός ατόμου. Κάθε ζωντανός οργανισμός έχει μέχρι τέσσερις γενετικούς παππούδες, οκτώ γενετικούς προ-παππούδες, δεκαέξι γενετικούς προ προ-παππούδες και γιαγιάδες, τριάντα δύο γενετικούς προ-προ-προ-παππούδες και γιαγιάδες κλπ. Τα τελευταία 30 χιλιάδες χρόνια ο αριθμός των ατόμων που πρόλαβαν τους παππούδες τους εν ζωή αυξήθηκε. Δεν είναι γνωστό το τι προκάλεσε αυτήν την αύξηση στη μακροζωία αλλά σε μεγάλο βαθμό έχει ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της ιατρικής τεχνολογίας και του βιοτικού επιπέδου, αλλά πιστεύεται γενικά ότι μια βασική συνέπεια των τριών γενεών που ζούσαν μαζί ήταν η διατήρηση πληροφοριών που διαφορετικά θα μπορούσαν να χαθούν. Ένα παράδειγμα αυτής της σημαντικής πληροφορίας θα μπορούσε να ήταν το πού να βρει νερό σε περιόδους ξηρασίας.