cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Βενέδικτος Ζαχαρίας
Σύμμαχος με τον Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγο
Ο Βενέδικτος Α΄ συνελήφθη από τους Βενετούς σε μάχη έξω από την Τύρο (1258). Συμμετείχε σε μία αποστολή της Γένοβας στην Αυλή του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου (1264)· η αποστολή απέτυχε, αλλά η γνωριμία του με τον Αυτοκράτορα του έφερε μεγάλα κέρδη. Ύστερα από 11 χρόνια συνεχών διαπραγματεύσεων, εμφανίστηκε ξανά στην Αυλή εκείνου στην Κωνσταντινούπολη με τον αδελφό του Εμμανουήλ (1275). Ο Βενέδικτος νυμφεύτηκε μία από τις αδελφές του αυτοκράτορα: σύμφωνα με τον Στούρτζα η σύζυγος του Βενέδικτου Α΄ ήταν κόρη του Μεγάλου Δομέστικου Ανδρόνικου Παλαιολόγου και της συζύγου του Θεοδώρας Παλαιολογίνας. Οι ημερομηνίες όμως της ηλικίας της δεν ταιριάζουν με τα υπόλοιπα αδέλφια της, έτσι ίσως να είναι μέλος ενός άλλου κλάδου της οικογένειας των Παλαιολόγων. Ο Εμμανουήλ απέκτησε τον έλεγχο των μεταλλείων της στυπτηρίας στη Φώκαια. Η παραχώρηση αυτή αποδείχτηκε εξαιρετικά κερδοφόρα για τον Εμμανουήλ σε τέτοιο βαθμό, που έπεισε τον Αυτοκράτορα να απαγορεύσει το εμπόριο στυπτηρίας από τη Μαύρη Θάλασσα, αν και αυτό βρισκόταν σε χέρια Γενουατών εμπόρων. Ο Βενέδικτος Α΄ απεστάλη από τον Αυτοκράτορα σαν πρέσβης στον Πέτρο Γ΄ της Αραγωνίας (1280 - 1282) για συνομιλίες μεταξύ των Βυζαντινών και των Αραγωνέζων. Οι διαπραγματεύσεις οδήγησαν σε συμμαχία. με αποτέλεσμα να ξεσπάσει ο Σικελικός Εσπερινός (1282) και η σφαγή των Ανδεγαυών στη Σικελία. Έτσι ο Κάρολος ο Ανδεγαυός έπαψε να αποτελεί απειλή για τη Ρωμανία.
Ναύαρχος της Γένοβας
thumb|right|250px|Γενεαλογικό δέντρο της Οικογένειας Ζαχαρία Ο Βενέδικτος επέστρεψε στη Γένοβα και διορίστηκε ναύαρχος (1284). Σαν αρχηγός του Γενοβέζικου στόλου συνέτριψε την Πίζα στη μάχη της Μελόρια (1284), καθώς διηύθυνε 20 γαλέρες χωριστά από τον κύριο στόλο της Γένοβας, που ήταν αρχικά αόρατες στους εχθρούς. Η αιφνίδια επίθεση είχε σαν αποτέλεσμα τη συντριβή του στόλου της Πίζας και στη συνέχεια του ναυτικού της.
Συμμετείχε με το Βασίλειο της Καστίλης στη νικηφόρα εκστρατεία εναντίον του Μαρόκου υπό τον Σάντσο Δ΄ της Καστίλης. Την ίδια εποχή εξυπηρέτησε τον Φίλιππο Δ΄ της Γαλλίας μπλοκάροντας τα Αγγλικά και Φλαμανδικά λιμάνια. Ο Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος, μπροστά στον κίνδυνο των Οθωμανών και των Βενετών, τον κάλεσε για βοήθεια. Ο Βενετός ναύαρχος Ρουτζέρο Μοροζίνι λεηλάτησε τη Φώκαια (1296). Διέπρεψε σε πολέμους και έδωσε μάχες με ανδρεία για την υπεράσπιση της Τρίπολης και της Πτολεμαΐδα της Κυρηναϊκής. Ήταν άσπονδος εχθρός των Μουσουλμάνων, ενώ κατανάλωσε τεράστια ποσά της κολοσσιαίας περιουσίας του για τη χρηματοδότηση των σχεδίων προς επανάκτηση των Αγίων Τόπων.
Κύριος της Χίου
Ο Γάλλος βασιλιάς Φίλιππος Δ΄ ο Ωραίος διόρισε τον Βενέδικτο Α΄ ναύαρχο (1302) και με την ιδιότητα αυτή κατέλαβε τη Χίο (1304), που βρισκόταν σε συνεχή απειλή από Τούρκους πειρατές. Έδωσε στην αρχή τη διακυβέρνηση του νησιού στον ανιψιό του Τεδίστιο. Την ίδια χρονιά κατέλαβε τη Σάμο και την Κω που είχαν ερημωθεί. Ο Αυτοκράτορας τον διόρισε κυβερνήτη της Χίου και του παραχώρησε το νησί για μια δεκαετία, υπό τον όρο να κυματίζει η σημαία της Αυτοκρατορίας. Ο Βενέδικτος Α΄ από τότε ανέλαβε τη διακυβέρνηση της Χίου, πήρε τον τίτλο του κυρίου, οχύρωσε τη πόλη και εκμεταλλεύτηκε τα μαστιχόδεντρα. Ο Τεδίστιος κατέλαβε τη Θάσο (1306), που ήταν καταφύγιο Ελλήνων πειρατών.
Χαλκιάδες Λάρισας
Οι Χαλκιάδες είναι οικισμός της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας, στην Περιφέρεια Θεσσαλίας. Διοικητικά ανήκει στην Κοινότητα Χαλκιάδων, της Δημοτικής Ενότητας Πολυδάμαντα και υπάγεται στον Δήμο Φαρσάλων.
Γενικές πληροφορίες
Οι Χαλκιάδες Λάρισας είναι ένα μικρό χωριό του Δήμου Φαρσάλων, στο Νομό Λάρισας, που βρίσκεται σε υψόμετρο 268 μέτρων. Έχει συνολικό πληθυσμό 368 κατοίκων, σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, οι οποίοι ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Βρίσκεται στην κοιλάδα του Πηνειού και απέχει 30 χιλιόμετρα από τη Λάρισα.
Μέχρι το 1927, η ονομασία του χωριού ήταν Καραδεμερτζή. Από το 1883 ως το 1912 ανήκε στο Δήμο Ευιδρίου και μέχρι το 1927 στην Κοινότητα Μπαϊρακλίου.
Αποτελείται από δύο συνοικισμούς, τους Άνω Χαλκιάδες που ο πληθυσμός του αποτελείται από απόγονους προσφύγων από την Καππαδοκία (συγκεκριμένα από τα χωριά Τασλίκ και Δήλα) και από τους Κάτω Χαλκιάδες που αποτελείται από τους ντόπιους κατοίκους.
Το όνομα το πήρε εξαιτίας του μεγάλου ποσοστού σιδεράδων (χαλκιάδες).
Στους Άνω Χαλκιάδες πραγματοποιείται πανηγύρι ανήμερα του Αγίου Γεωργίου στις 23 Απριλίου, ενώ στους Κάτω Χαλκιάδες του Αγίου Χαράλαμπους στις 10 Φεβρουαρίου.
Σερβοτουρκικοί πόλεμοι 1876-1878
μικρογραφία|Η μάχη της Αλέκσινατς το 1877 Οι Σερβοτουρκικοί πόλεμοι του 1876-1878 (σερβικά: Српско-турски ратови (1876—1878)) ή πόλεμος της ανεξαρτησίας, ήταν ένοπλη σύγκρουση μεταξύ του Πριγκιπάτου της Σερβίας και της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Επακόλουθο του πολέμου ήταν η ανεξαρτητοποίηση της Σερβίας και η δημιουργία του Βασιλείου της Σερβίας με την απελευθέρωση και προσάρτηση της νότιας Σερβίας και μεγάλων πόλεων όπως η Νις, η Πίροτ, η Λέσκοβατς και η Βράνιε.
Ο πόλεμος ανεξαρτησίας της Σερβίας από τους Οθωμανούς χωρίζεται σε δύο φάσεις, τον Α΄ Σερβοτουρκικό πόλεμο του 1876-1877 και στον Β΄ Σερβοτουρκικό πόλεμο του 1877-1878. Ο Α΄ πόλεμος κηρύχθηκε μετά την επιτυχημένη εξέγερση στη Βοσνία το 1875 αλλά δεν έφερε μεγάλα αποτελέσματα στο Πριγκιπάτο που παρέμεινε υποτελές της υψηλής πύλης. Με την παρότρυνση της Ρωσίας και τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1877-1878 την 1η Δεκεμβρίου του ίδιου έτους η Σερβία μπήκε εκ νέου σε πόλεμο με την Τουρκία.
Ο Σερβικός στρατός πέτυχε αποφασιστικές νίκες όπως η Μάχη της Αλέκσινατς, η απελευθέρωση της Νις στις 28 Δεκεμβρίου 1877, οι μάχες γύρω από τα τουρκικά οχυρά στο Σαμάκοβ και το Σαμάκοβο το 1878. Η Σερβία κατέλαβε εδάφη της σημερινής Αλβανίας και Βουλγαρίας από τους Οθωμανούς τα οποία έχασε στο Συνέδριο του Βερολίνου όπου αναγνωρίστηκε η ανεξαρτησία της και καθορίστηκαν τα σύνορα της.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεμοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Σπυρίδων Αλεξανδράκος
Ο Σπυρίδων Αλεξανδράκος ήταν Έλληνας εθνικός ευεργέτης.
Βιογραφικά στοιχεία
Καταγόταν από τον Π. Κάμπο της Λακωνίας. Πέθανε το 1871.
Κληροδότησε την περιουσία του για να ιδρυθούν το Αλεξανδράκειο Νοσοκομείο και Πτωχοκομείο στην Καλαμάτα.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ευεργέτες
Κόμμα Ανεξαρτησίας Ηνωμένου Βασιλείου
Το Κόμμα Ανεξαρτησίας Ηνωμένου Βασιλείου (αγγλ: UK Independence Party (UKIP), ουαλ: Plaid Annibyniaeth y Deyrnas Unedig) είναι ένα ευρωσκεπτικιστικό κόμμα του Ηνωμένου Βασιλείου. Το κόμμα ιδρύθηκε πάνω στην ιδέα της εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά έχει μετατραπεί σε κόμμα με πλήρες μανιφέστο.
Ο αρχηγός του κόμματος, Νάιτζελ Φάρατζ, επανεξελέγη ως πρόεδρος του κόμματος το 2010, ενώ είχε επίσης διατελέσει πρόεδρος του κόμματος την περίοδο 2006–2009. Ο ίδιος επίσης είναι εκλεγμένος ευρωβουλευτής του κόμματος από το 1999 και ιδρυτικό μέλος του κόμματος αφού εγκατέλειψε το Συντηρητικό κόμμα το 1992 ύστερα από την υπογραφή της Συνθήκης του Μάαστριχτ από το τελευταίο.
Στις Ευρωεκλογές του 2009, το Κόμμα Ανεξαρτησίας κατέλαβε το 16,5% των ψήφων και 13 έδρες, καθιστώντας το ως το δεύτερο μεγαλύτερο βρετανικό κόμμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πίσω από το Συντηρητικό κόμμα και μπροστά από το Εργατικό κόμμα, ισοφαρίζοντάς το σε αριθμό εδρών. Στις εκλογές του 2010, το κόμμα κέρδισε συνολικά το 3,1% των ψήφων, αυξημένο κατά 0,9% από τις εκλογές του 2005. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2011, το κόμμα κέρδισε για πρώτη φορά στην ιστορία του την πλειοψηφία των εδρών σε δημοτικό συμβούλιο, στην πόλη Ράμσεϊ, καθώς και άλλους επτά στην Αγγλία και έναν στη Βόρεια Ιρλανδία.
Στις 9 Οκτωβρίου 2014, το Κόμμα Ανεξαρτησίας Ηνωμένου Βασιλείου απέκτησε τον πρώτο του βουλευτή στην Βουλή των Κοινοτήτων του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς ο βουλευτής Ντάγκλας Κάρσουελ, ο οποίος αποχώρησε από το Συντηρητικό Κόμμα προκειμένου να ενσωματωθεί στο Κόμμα Ανεξαρτησίας, κέρδισε την επαναληπτική εκλογή για την εκλογική περιφέρεια του Κλάκτον. Αργότερα, στις 20 Νοεμβρίου, ο Μαρκ Ρέκλες έγινε ο δεύτερος βουλευτής του κόμματος, κερδίζοντας επαναληπτική εκλογή για την εκλογική περιφέρεια του Ρότσεστερ εντ Στρούντ. Και οι δύο είχαν παραιτηθεί των βουλευτικών τους αξιωμάτων προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι επαναληπτικές εκλογές.
Το 2016 παραιτήθηκε ο αρχηγός του κόμματος Φάρατζ και την ίδια χρονιά εξελέγη η πρώτη γυναίκα στην ηγεσία του κόμματος, η Νταϊάν Τζέιμς.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πολιτικά κόμματα Ηνωμένου Βασιλείου Κατηγορία:Ευρωσκεπτικιστικά κόμματα στο Ηνωμένο Βασίλειο Κατηγορία:Συντηρητικά κόμματα
Έμελιν Πάνκχερστ
Η Έμελιν Πάνκχερστ (αγγλικά: Emmeline Pankhurst, το γένος Goulden, 15 Ιουλίου 1858 - 14 Ιουνίου 1928) ήταν Βρετανίδα πολιτική ακτιβίστρια και ηγέτης του βρετανικού κινήματος για τα δικαιώματα των γυναικών (σουφραζέτες) που αγωνίστηκε για να αποκτήσουν οι γυναίκες κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα και κυρίως το δικαίωμα της ψήφου. Το 1999, το περιοδικό Time, την κατέταξε ανάμεσα στα «Τα 100 σπουδαιότερα πρόσωπα του 20ου αιώνα», εξηγώντας ότι «σχημάτισε την ιδέα που έχουμε για την σύγχρονη γυναίκα και ταρακούνησε τόσο την κοινωνία προβάλλοντας καινούρια πρότυπα, που έκανε αδύνατη πλέον την επιστροφή στο παρελθόν». Από την άλλη, αρκετοί ήταν αυτοί που άσκησαν κριτική στις επιθετικές της τακτικές, με πολλούς ιστορικούς να λένε ότι δεν ήταν και τόσο αποτελεσματικές. Σε κάθε περίπτωση, το έργο της θεωρείται ζωτικής σημασίας στην κατοχύρωση του δικαιώματος ψήφου των γυναικών στη Βρετανία.
Μαζί με τον σύζυγό της ίδρυσαν το 1884 τον σύλλογο "Women's Franchise League" προωθώντας το δικαίωμα και των ανύπαντρων γυναικών να ψηφίζουν σε τοπικού επιπέδου εκλογές. (οι παντρεμένες γυναίκες απέκτησαν το δικαίωμα να ψηφίζουν το 1864) Μετά τη διάλυση της οργάνωσης, προσπάθησε να ενταχθεί στο αριστερίζον "Independent Labour Party"», και στο παράρτημα του Μάντσεστερ αλλά δεν έγινε δεκτή λόγω φύλου.
Το 1903, πέντε χρόνια μετά τον θάνατο του συζύγου της, η Πάνκχερστ ίδρυσε την «Πολιτική και Κοινωνική Ένωση Γυναικών» ( Women's Social and Political Union), μία οργάνωση αποτελούμενη μονάχα από γυναίκες, που υπεράσπιζε τις γυναίκες και είχε ως σλόγκαν το "deeds, not words" («πράξεις, όχι λόγια»). Η οργάνωση αυτή έγινε γνωστή για τις επιθετικές τακτικές που χρησιμοποιούσε: τα μέλη του έσπαζαν τζάμια και επιτίθονταν κατά των αστυνομικών. Η Πάνκχερστ και οι κόρες της,(επίσης ηγετικά μέλη του κινήματος) καθώς και άλλες ακτιβίστριες, συνελήφθησαν επανειλημμένως. Στις φυλακές συχνά κάνανε απεργίες πείνας, ενώ διεκδικούσαν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Αργότερα, και όταν την ηγεσία της οργάνωσης ανέλαβε η Κρίσταμπελ Πάνκχερστ οι τακτικές τους - καθώς ο ανταγωνισμός με την κυβέρνηση κορυφωνόταν έγιναν ακόμα πιο ριζοσπαστικές. Μέσα στις τακτικές του κινήματος πλέον ήταν και ο εμπρησμός και μερικές πιο μετριοπαθείς οργανισμοί άρχισαν να κατακρίνουν την ηγεσία της οικογένειας Πάνκχερστ. Το 1913, πολλοί εγκατέλειψαν την οργάνωση μέσα σε αυτούς και δύο μικρότερες κόρες της Πάνκχερστ, η Αντέλα και η Σίλβια.
Με τον ερχομό του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η Έμελιν και Κρίσταμπελ, σταμάτησαν τις επιθετικές πρακτικές τους και ξεκίνησαν να στηρίζουν τη βρετανική κυβέρνηση για να αντέξει στη "γερμανική απειλή". Οργάνωσαν τις γυναίκες ώστε να βοηθήσουν στην παραγωγή βιομηχανίας και ενθάρρυναν τους νέους άντρες να πολεμήσουν. Το 1918, ψηφίστηκε νόμος ότι όλοι οι άνδρες άνω των 21 ετών και οι γυναίκες άνω των 30 θα έχουν δικαίωμα ψήφου. Αυτή η ανακολουθία έγινε για να διασφαλιστεί ότι οι άντρες δεν θα γινόντουσαν μειονότητα ως ψηφοφόροι, καθώς οι θάνατοι ανδρών κατά τη διάρκεια του πολέμου ήταν πολυάριθμοι. Η οργάνωση της Πάνκχερστ πλέον άλλαξε ύφος και έγινε κόμμα, το οποίο αφοσιώθηκε στην ισότητα των δύο φίλων στη δημόσια ζωή. Στα ύστατα χρόνια της, φοβούμενη τους Μπολσεβίκους και την απειλή που θεώρησε ότι αντιπροσώπευαν εντάχτηκε στο Συντηρητικό Κόμμα. Το 1927, υπήρξε υποψήφια του κόμματος για το Στέπνι. Ωστόσο, στις 14 Ιουνίου του 1928, απεβίωσε, λίγες εβδομάδες πριν ψηφιστεί νόμος ότι πλέον όλες οι γυναίκες άνω των 21 ετών έχουν δικαίωμα ψήφου, νόμος που ψηφίστηκε στις 2 Ιουλίου του ίδιου έτους. Δύο χρόνια αργότερα τιμήθηκε με προτομή στο Λονδίνο, στο πάρκο Victoria Tower Gardens.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βρετανοί ακτιβιστές Κατηγορία:Δικαίωμα ψήφου γυναικών Κατηγορία:Βρετανοί φεμινιστές
Κροατική Δημοκρατική Ένωση
Η Κροατική Δημοκρατική Ένωση (κροατ. Hrvatska demokratska zajednica), περισσότερο γνωστή με το ακρωνύμιο HDZ, είναι ένα συντηρητικό πολιτικό κόμμα της Κροατίας και το κύριο κόμμα της κεντροδεξιάς στη χώρα. Είναι το ένα από τα δύο μεγάλα κόμματα της χώρας μαζί με το κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Κροατίας, ενώ είναι, αυτή τη στιγμή, το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στο Κοινοβούλιο της Κροατίας. Η Κροατική Δημοκρατική Ένωση βρέθηκε στην κυβέρνηση την περίοδο 1990-2000 και την περίοδο 2003-2011. Είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κροατικά πολιτικά κόμματα Κατηγορία:Συντηρητικά κόμματα
Ντάκα (αποσαφήνιση)
Η Ντάκα είναι η πρωτεύουσα του Μπαγκλαντές.
Ο όρος Ντάκα μπορεί επίσης να αναφέρεται σε:
Κατάλογος ποδοσφαιρικών σωματείων Ε.Π.Σ. Αθηνών
Αυτός είναι ένας κατάλογος ο οποίος εμπεριέχει τα ποδοσφαιρικά σωματεία της Ε.Π.Σ. Αθηνών.
Σημειώσεις
<references group="σ"/>
Περαιτέρω μελέτη
*
Παλαιολόγος Ζαχαρίας
Ο Παλαιολόγος Ζαχαρίας (ιταλικά: Paleologo Zaccaria, απεβ. 1314), με άγνωστο το μικρό του όνομα, από την Οικογένεια Ζαχαρία, υπήρξε ηγεμόνας της Χίου και της Παλαιάς και Νέας Φώκαιας τον 13ο-14ο αιώνα. Ήταν μικτής, γενουατικής και βυζαντινής, καταγωγής.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Γένουα, με καταγωγή από τον ισχυρή Γενουατική Οικογένεια Ζαχαρία ή di Castro ή di Castello, εκ της συνοικίας όπου ήταν το σπίτι τους. Ο Παλαιολόγος Ζαχαρίας ήταν πρωτότοκος γιος του Βενέδικτου Α΄, τον οποίο και διαδέχτηκε μετά το θάνατό του, και της συζύγου του Παλαιολογίνας, αδελφής του Αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄. Ο Παλαιολόγος Ζαχαρίας εγκαταστάθηκε στη Χίο και απαίτησε λόγο από τον εξάδελφό του Τεδίτσιο Ζαχαρία περί της πενταετούς διοίκησής του στη Φώκαια. Ο Τεδίτσιος απάντησε, αλλά ο Παλαιολόγος Ζαχαρίας δεν ευχαριστήθηκε και απέβαλε τον εξάδελφό του, διορίζοντας διοικητή της Φώκαιας τον Ανδριόλο Καττάνεο δέλλα Βόλτα, σύζυγο της αδελφής του Αιλιανής. Ο Παλαιολόγος Ζαχαρίας εξακολούθησε τις μεγάλες κερδοσκοπικές επιχειρήσεις του πατέρα του και απέκτησε άπειρα πλούτη. Διοίκησε τη Χίο μέχρι το 1314, οπότε πέθανε αφήνοντας δύο γιους, τον Μαρτίνο και Βενέδικτο Β΄, στους οποίους κληροδότησε τη Χίο. Ίσως όμως να είναι παιδιά του θείου του Νικολίνο Ζαχαρία. Πριν πεθάνει είχε εξασφαλίσει από τον Αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β΄ νέα επικύρωση της κυριαρχίας του στη Χίο και στην Παλαιά και Νέα Φώκαια για άλλα πέντε χρόνια.
Οικογένεια
Δεν γνωρίζουμε το όνομα της συζύγου του. Είχε τέκνα (ή ίσως ήταν τέκνα του θείου του Νικολό):
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οικογένεια Ζαχαρία Κατηγορία:Ηγεμόνες της Χίου Κατηγορία:Κύριοι Παλαιάς και Νέας Φώκαιας Παλαιολογος
Πανεπιστήμιο της Λειψίας
Το Πανεπιστήμιο της Λειψίας (Universität Leipzig) είναι το δεύτερο παλαιότερο πανεπιστήμιο σε συνεχή λειτουργία στην επικράτεια της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Το παλαιότερο είναι το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Τα πανεπιστήμια της Κολωνίας, Ερφούρτης και του Βίρτσμπουργκ, παρόλο που πρωτοϊδρύθηκαν πριν το Πανεπιστήμιο της Λειψίας, επανιδρύθηκαν μετά το πανεπιστήμιο της Λειψίας μετά από μακριά διακοπή της λειτουργίας τους. Η Alma mater lipsiensis έχει έναν προϋπολογισμό της τάξεως των 320.417 εκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται περί κρατικού πανεπιστημίου, αλλά, όπως πλέον όλα τα πανεπιστήμια της Γερμανίας, δε χρηματοδοτείται αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά και από διάφορες επιχορηγήσεις του ευρύτερου δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (45.196 εκατομμύρια ευρώ). Στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας έχουν σπουδάσει πολλοί Έλληνες διανοούμενοι.
Ίδρυση
Το πανεπιστήμιο είχε ως αρχικό πρότυπο ίδρυσής του το Πανεπιστήμιο της Πράγας, από το οποίο αποσύρθηκαν στη Λειψία τα μέλη της γερμανόφωνης σχολής μετά την κρίση Γιαν Χους και το Διάταγμα του Κουτνά Χόρα. Η ίδρυση του πανεπιστημίου της Λειψίας εγκρίθηκε από τον Πάπα Αλέξανδρο Η' στις 9 Σεπτεμβρίου 1409, και τελικά το πανεπιστήμιο άνοιξε στις 2 Δεκεμβρίου με πρώτο πρύτανη τον Γιόχαν Όττο φον Μύνστερμπεργκ.
Βιβλιοθήκη
Η πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη της Λειψίας ιδρύθηκε το 1543. Είναι μία από τις αρχαιότερες γερμανικές πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες και χρησιμοποιείται ως πηγή φιλολογικής έρευνας και γενικότερων πληροφοριών για το πανεπιστήμιο της Λειψίας και το ευρύτερο κοινό της περιοχής. Οι εκτεταμένες ιστορικές και ειδικές συλλογές του είναι αναγνωροισμένες σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Η βιβλιοθήκη συγκροτείται από το κεντρικό κτήριο "Bibliotheca Albertina" και σαράντα κλάδους κοντά στα αντίστοιχα ακαδημαϊκά ιδρύματα. Το συνολικό απόθεμα τις βιβλιοθήκης φθάνει τα 5 εκατομμύρια τόμους και περίπου 7.700 περιοδικές εκδόσεις. Οι συλλογές ποικίλλουν από σημαντικά μεσαιωνικά χειρόγραφα, παπύρους, αυτόγραφα, όστρακα και νομίσματα.
Campus
Το αστικό campus συντίθεται από αρκετές διαφορετικές τοποθεσίες. Το κεντρικό κτήριο στο κέντρο της Λειψίας κατασκευάστηκε το 2005. Τα σχέδια για το νέο κτήριο του πανεπιστημίου εκπόνησε ο ολλανδός αρχιτέκτονας Έρικ βαν Έγκεραατ. Το εκτιμώμενο συνολικό κόστος για το πρόγραμμα ανακατασκευών αναφέρεται ότι φθάνει στα 140 εκατομμύρια ευρώ. Το νέο κτήριο προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2009, εγκαίρως δηλαδή για τον εορτασμό των 600 χρόνων του πανεπιστημίου.
Εκτός από τις σχολές και τα δι΄παφορα ιδρύματα, υπάρχουν αρκετά περιφερειακά σώματα στην υπηρεσία του πανεπιστημίου, όπως αρχεία και διοικητικά κτήρια, μουσείο μουσικών οργάνων και πανεπιστημιακή κλινική. Ο βοτανικός κήπος του πανεππιστημίου (Botanischer Garten) ιδρύθηκε το 1542 και είναι ο δεύτερος αρχαιότερος βοτανικός κήπος στην Ευρώπη.
Σχολές
Οι αρχικές τέσσερεις σχολές ήταν η Σχολή Τεχνών, θεολογίας, Ιατρικής και Νομικής. Σήμερα, το πανεπιστήμιο συντίθεται από τις παρακάτω 14 σχολές:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Λειψια Λειψια
Μεσαναγρός
Η Μεσαναγρός είναι οικισμός στην Ρόδο και τα Δωδεκάνησα.
Γενικά στοιχεία
Η Μεσαναγρός βρίσκεται στο κεντρικό και νότιο τμήμα του νησιού, κοντά στο όρος Σικάδι σε υψόμετρο 260 μέτρα και απέχει περίπου 80 χλμ. νοτιοδυτικά από την πόλη της Ρόδου. Η ονομασία του σημαίνει καλλιεργημένο, περιφραγμένο βυζαντινό μεγάλο αγρόκτημα. Είναι ένα χωριό κρυμμένο ανάμεσα στα βουνά. Μικρά σπίτια, δείγματα της λαϊκής αγροτικής αρχιτεκτονικής, αντιπροσωπεύουν την παράδοση του τόπου.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίσκεψη στην περιοχή Σκάλα του Αγίου Θωμά, ένα τοπίο με καταρράκτες, δάσος κωνοφόρων και πλούσια πανίδα και χλωρίδα. Το ανέβασμα στο ύψωμα Σταυρός δίνει τη δυνατότητα στον επισκέπτη να δει και τις δύο θάλασσες που βρέχουν τη νότια Ρόδο, από την ανατολική και τη δυτική πλευρά.
Διοικητικά - πληθυσμιακά στοιχεία
Αναφέρεται επίσημα το 1948 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι αποτελεί την κοινότητα Μεσαναγρού που υπάγεται στην δημοτική ενότητα Νοτίας Ρόδου του δήμου Ρόδου ενώ σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει 155 κατοίκους.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά της Ρόδου
Κατάλογος παραρτημάτων του Μαουτχάουζεν
Τα παραρτήματα είχαν δημιουργηθεί στις εξής θέσεις:
Πηγή
Mauthausen Memorial, Αυστρία
Μαουτχαουζεν Μαουτχαουζεν
Γρηγόριος Ρακιτζής
Ο Γρηγόριος Ρακιτζής (Σέρρες, 1834 - Πάτρα, 1906) ήταν Έλληνας εθνικός ευεργέτης.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στις Σέρρες, το  1834. Κληροδότησε στην κοινότητα Σερρών της πατρίδας του κτηματική περιουσία, με την οποία ανεγέρθη και συντηρείται το Γρηγορίειον Παρθεναγωγείον. Απεβίωσε το 1906 στην Πάτρα, και τάφηκε στην γενέτειρά του.
Οι Σέρρες τον τίμησαν, δίνοντας το όνομά του σε μία οδό στο κέντρο.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ευεργέτες
Γκοαλούντο Γκατ
δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ|Το Γκοαλάντα ΓκατΤο Γκοαλούντο Γκατ (επίσης Γκοαλάντα και Γκοαλόντο, βεγγαλικά: গোয়ালন্দঘাট) είναι μια μικρή πόλη και ποουρασάμπα στην υποεπαρχία Γκοαλανταγκάτ της επαρχίας Ρατζμπάρι στην Διαίρεση Ντάκα του Μπανγκλαντές. Υπάρχουν δύο σιδηροδρομικές διαβάσεις στο Γκοαλούντο Γκατ και το Γκοαλούντο Μπαζάρ. Η πόλη έχει έκταση 4.86 τ.χλμ. και πληθυσμό 22.000 κατοίκων (εκτίμηση 2001).
Ιστορική σημασία
Ο Σιδηρόδρομος της Ανατολικής Βεγγάλης άνοιξε την γραμμή από την Καλκούτα προς το Γκοαλούντο στη νότια όχθη του ποταμού Πάντμα το 1871. Το Γκοαλούντο ήταν για πολλά χρόνια σημαντικός συγκοινωνιακός κόμβος για τα ταξίδια στις ανατολικές περιοχές της Βεγγάλης και το Ασσάμ. Εδώ είναι μια σύντομη σχετικά με τη σημασία του Γκοαλούντο Γκατ στα προηγούμενα χρόνια: "Αν κάποιος πάει από την Καλκούτα στη Ντάκα το σιδηροδρομικό ταξίδι τελειώνει στο Γκοαλούντο και από εκεί στο Ναραγιανγκάντζ συνεχίζεται με ατμόπλοιο. Η βραδινή ταχυδρομική παράδοση από την Καλκούτα φτάνει στο Γκοαλούντο τις πρώτες πρωινές ώρες. Βρίσκεται στη διασταύρωση του Πάντμα, του Γάγγη και του Βραχμαπούτρα, και τα καθημερινά δρομολόγια των ατμόπλοιων το συνδέουν με τα σιδηροδρομικά συστήματα στο Ναραγιανγκάντζ και το Τσαντπούρ, και οι υπηρεσίες ατμόπλοιων το συνδέουν με το Μανταριπούρ, το Μπαρισάλ, το Σιλχέτ και το Κατσάρ. Υπάρχουν επίσης καθημερινά δρομολόγια από ατμόπλοια τον Πάντμα προς το Ντίγκα Γκατ, προς την Πάτνα στην εποχή της ξηρασίας, και το Μπουξάρ στις βροχές, και από τον Βραχμαπούτρα προς το Ντιμπρουγκάρ. Έτσι θα πρέπει να θεωρηθεί ότι το Γκοαλούντο καταλαμβάνει μια πολύ ισχυρή στρατηγική θέση στους υδατόδρομους της Βεγγάλης, μια θέση η οποία έχει γίνει πολύ ισχυρότερη από την ανάπτυξη των σιδηροδρόμων."
Ακόμη και μετά τη διαίρεση της Ινδίας το 1947, η Ταχεία της Ανατολικής Βεγγάλης συνέχισε μέχρι το 1964. Αυτή ήταν η τελευταία άμεση σύνδεση με την Καλκούτα. Η σιδηροδρομική σύνδεση του Γκοαλούντο Γκατ από τότε έχει χρησιμοποιηθεί μόνο για εσωτερικές μετακινήσεις στο Μπαγκλαντές.
Σενάρια αλλαγής
Οι λεωφορειακές/οδικές μετακινήσεις από τότε έχουν αποκτήσει πρωταρχική σημασία στο Μπαγκλαντές. Οι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν λεωφορεία για το ταξίδι από τη Ντάκα και άλλα μέρη προς το Μπεναπόλε και στη συνέχεια διασχίζουν τα σύνορα και φτάνουν στη Καλκούτα. Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα οι οδικές μεταφορές γίνονται χρησιμοποιώντας τη πορθμειακή γραμμή Νταουλάτντια-Πατούρια σε κοντινή απόσταση. Το πλοίο επίσης μεταφέρει υπεραστικά λεωφορεία σε όλο τον Πάντμα.
Τον Νοέμβριο του 2011, η Κυβέρνηση του Μπανγκλαντές κάλεσε διεθνείς προσφορές για την κατασκευή μιας δεύτερης γέφυρας στον Πάντμα που θα συνδέει την Πατούρια και τη Νταουλάτντια σε μια δημόσια-ιδιωτική εταιρική βάση, με κόστος 2 δισ. δολάρια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις του Μπανγκλαντές
Χριστιανική Αδελφότητα Νέων
thumb|150px|Λογότυπο της Παγκόσμιας Συμμαχίας (World Alliance), Αρχείο ΧΑΝ (YMCA), Γενεύη.
Η Χριστιανική Αδελφότητα Νέων (ΧΑΝ, αγγλικά: Young Men's Christian Association, YMCA) είναι μια παγκόσμια οργάνωση που εδρεύει στη Γενεύη της Ελβετίας, με περισσότερους από 57 εκατομμύρια δικαιούχους από 125 εθνικές οργανώσεις. Ιδρύθηκε στις 6 Ιουνίου του 1844 από τον Τζορτζ Ουίλιαμς στο Λονδίνο και έχει ως στόχο να θέσει τις χριστιανικές αρχές στην πράξη με την ανάπτυξη ενός υγιούς «σώματος, νου και πνεύματος». Αυτές οι τρεις αρχές αντικατοπτρίζονται από τις πλευρές του κόκκινου τριγώνου που αποτελεί κυρίαρχο στοιχείο των λογότυπων των κατά τόπους οργανώσεων ΧΑΝ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Νεολαία Κατηγορία:Χριστιανικές οργανώσεις Κατηγορία:Μη κυβερνητικές οργανώσεις Κατηγορία:Γενεύη Κατηγορία:Χριστιανικές ιεραποστολές
Δε Γκλιμπ
Η Δε Γκλιμπ (αγγλικά: The Glebe) είναι ένα χωριό των Μπαρμπάντος. Ανήκει στην ενορίας του Αγίου Γεωργίου.
Γεωγραφία
Η Δε Γκλιμπ βρίσκεται νότια-κεντρικά του Μπαρμπάντος και κεντρο-δυτικά του Αγίου Γεωργίου. Βρίσκεται νότια της Ρόουανς, βορειοανατολικά της Φόστερ Χωλ, βόρεια της Δε Βάλλεϋ και νοτιοδυτικά της Γουόκερς Τέρρας.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Πόλεις του Μπαρμπάντος
Ροζ καπιταλισμός
μικρογραφία|[[Dublin Pride 2016 Διαμαρτυρία κατά του καπιταλισμού του ουράνιου τόξου.|εναλλ.=|260x260εσ]] Ροζ καπιταλισμός (ή καπιταλισμός ουράνιου τόξου ή γκέι καπιταλισμός ) είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγραφεί η ενσωμάτωση του κινήματος ΛΟΑΤ και του δικαιώματος της διαφορετικότητας όσον αφορά τον σεξουαλικό προσανατολισμό στην αγορά της οικονομίας και τον καπιταλισμό, ειδικά καθώς τέτοιου είδους ενσωμάτωση αφορά την αγορά των μελών της ΛΟΑΤ κοινότητας, των πληθυσμών του δυτικού κόσμου, των λευκών καθώς και ατόμων μεσαίας και ανώτερης κοινωνικής τάξης.
Αναλυτικότερα, ο όρος αναφέρεται στην ένταξη των μελών της ΛΟΑΤ κοινότητας στο καπιταλιστικό σύστημα, καθώς έχει πλέον και αυτή την απαραίτητη αγοραστική δύναμη (ροζ χρήματα) για να επικεντρώσει μια αγορά στο πρόσωπό της.
Ο όρος εξυπηρετεί ακόμα σε συζητήσεις αντικρουόμενων απόψεων για το κατά πόσο είναι αποδεκτή η σεξουαλική διαφορετικότητα και την ανάγκη να γίνει σύντομα αποδεκτή από όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, καθώς η αγορά αναζητεί μανιωδώς νέο αγοραστικό κοινό το οποίο έχει βρει σε ένα βαθμό στο πρόσωπο της ΛΟΑΤ κοινότητας.
Ιστορικό πλαίσιο
Σύμφωνα με ορισμένους μελετητές η ανάπτυξη του παγκόσμιου καπιταλισμού συμπίπτει σε κάποιο βαθμό με την ανάπτυξη του ροζ καπιταλισμού στον δυτικό κόσμο. Από ιστορικά στοιχεία προκύπτει το συμπέρασμα πως σεξουαλική ποικιλομορφία υπήρχε πάντα και οι διάφορες περίοδοι επιχειρησιακής ανάπτυξης που στοχεύουν στην γκέι κοινότητα μπορούν να διακριθούν ως εξής
Αρχικό στάδιο
μικρογραφία|288x288εσ|Berlin 1920 LGBT Eldorado Club Από τα τέλη του 19ου αιώνα έχουν εξαπλωθεί σε πόλεις της Ευρώπης και της Αμερικής μπαρ, καμπαρέ, πορνεία ακόμη και έντυπος τύπος που στοχεύει στην αγορά της ΛΟΑΤ κοινότητας. Μολονότι τα μέλη μιας τέτοιας κοινότητας διώκονταν δημοσίως, η δημιουργία αυτών των επιχειρήσεων μπορεί να θεωρηθεί μια πρώτη προσπάθεια απόκτησης δικαιωμάτων για τα άτομα της ΛΟΑΤ κοινότητας και συνέβη στο Βερολίνο της Γερμανίας τη δεκαετία του 1920.
Δεύτερη φάση
Μετά το τέλος του Β' παγκοσμίου πολέμου ο φασισμός επηρέασε την Δύση και την έστρεψε στην ομοφοβία. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου μολονότι η κατανάλωση ΛΟΑΤ προϊόντων και υπηρεσιών ήταν περιθωριακή, δημιουργήθηκαν ομόφυλες ενώσεις για να διεκδικήσουν μια θετικότερη ματιά απέναντι στην ομοφυλοφιλία από την πλευρά της ευρύτερης κοινωνίας. Ο σκοπός αυτός θα επιτυγχάνονταν μέσω συνεδριάσεων, δημοσιεύσεων, ή φιλανθρωπικών συγκεντρώσεων. Oι ομόφυλες αυτές ενώσεις εναντιώθηκαν σθεναρά στην προβολή των ομοφυλοφίλων ως διεστραμμένων και προβληματικών ατόμων.
Ενσωμάτωση των ΛΟΑΤ στην κοινωνία
μικρογραφία|244x244εσ|Stonewall Inn Το 1969 ένα κίνημα, αυτό τhw εξέγερσης του Στόουνγουολ, σηματοδοτεί την αρχή της "απελευθέρωσης" των ΛΟΑΤ. Η απελευθέρωση αυτή είχε ορισμένα χαρακτηριστικά ένα από τα οποία ήταν η δημόσια προβολή της ομοφυλοφιλίας και είχε ως στόχο την αποποινικοποίηση της. Το κίνημα δεν είχε τα προβλεπόμενα και θεμιτά αποτελέσματα καθώς οδήγησε σε αρνητική κοινωνική ανταπόκριση η οποία οφείλεται στην εμφάνιση και εξάπλωση του HIV/AIDS και η οποία με τη σειρά της οδήγησε στην ανάπτυξη ενός άλλου κινήματος, αυτό των queer, με στόχο την καταπολέμηση των φυλετικών διακρίσεων.
Στην δεκαετία του 1990 οι ομοφυλοφιλικές διακρίσεις γνώρισαν μια ύφεση και έτσι οι θέσεις εργασίες για άτομα που ανήκαν στην ΛΟΑΤ κοινότητα αυξήθηκαν. Αυτό οδήγησε με τη σειρά του στην αύξηση της αγοραστικής δύναμης αυτής της κοινότητας και στην κίνηση του ροζ χρήματος. Oι ομοφυλόφιλοι αποτελούσαν πλέον ένα μεγάλο μέρος της αγοραστικής δύναμης και αυτό οδήγησε στην ανάπτυξη μιας νέας τάσης, αυτή των dinkies (ένα ζευγάρι με δύο εισοδήματα και κανένα παιδί ).
Τέτοιου είδους διαδικασίες ιδιαίτερα δημοφιλείς σε γειτονιές ομοφυλοφίλων, παρείχαν κάποιου είδους κοινωνική ασφάλεια στα μέλη τους αλλά και προσιτές τιμές. Mε την ελάττωση του κοινωνικού στίγματος οι γειτονιές αυτές -οι οποίες χάρη στην ελάττωση αυτή έγιναν "trendy"- ακολούθησαν διαδικασία "εξευγενισμού".
Η αύξηση τιμών οδήγησε στην αποβολή του γκέι πληθυσμού που δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά τις νέες δαπάνες. Παράλληλα, αναπτύχθηκε μια πιο εξειδικευμένη αγορά γύρω από την κοινότητα των LGBTI. Η οποία εξυπηρετούσε με τα έσοδά της τις ανάγκες της ίδιας της κοινότητας LGBTI. Στους κώδικες δεοντολογίας διαφόρων εταιριών άρχισε να προστίθενται η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤ αλλά και χρηματοδοτούσαν εκδηλώσεις της κοινότητας. Πιθανόν, χωρίς την πολιτική νομιμότητα που προσφέρει το καπιταλιστικό μοντέλο κατανάλωσης ορισμένα πολιτικά και αστικά δικαιώματα να μην είχαν αποκτηθεί, η απόκτηση όμως αυτή έπληξε τα μέλη της κοινότητας των LGBT, καθώς τους ενσωμάτωσε σε ένα ετεροκανονικό καταναλωτικό πλαίσιο. Στην Ισπανία, ούτε ο επαναληπτικός προσδιορισμός της ομοφυλοφιλίας, ούτε και η διαδοχή του ομοφυλοφιλικού μοντέλου, έγιναν από το ενεργό ομοφυλοφιλικό κίνημα της εποχής, [...] Η διείσδυση του νέου μοντέλου πραγματοποιείται μέσω ιδιωτικών καναλιών: από επιχειρηματίες που παράγουν μιμητικά ομοφυλοφιλικούς θεσμούς που υπάρχουν ήδη σε άλλες χώρες[...] Η θεσμοθέτηση του ομοφυλοφιλικού σύμπαντος "συνεπάγεται αναζήτηση αποτελεσματικότητας και οικονομίας, ταυτόχρονα, μεγιστοποιώντας την αποτελεσματικότητα (εκφράζεται ποσοτικά στον αριθμό των συνεργατών και των οργανισμών) και ελαχιστοποιώντας το κόστος (χάσιμο χρόνου και απόρριψη προτάσεων)".
-Το γκέι μοντέλο .Ροζ κοινωνία. Π. 82-84
Παραπομπές
Κατηγορία:ΛΟΑΤ ιστορία Κατηγορία:Δικαιώματα ΛΟΑΤ Κατηγορία:ΛΟΑΤ πολιτισμός Κατηγορία:Καπιταλισμός Κατηγορία:Αντικαπιταλισμός Κατηγορία:Queer
Γεώργιος Παπανδρέου (ιστορικός)
Γεννήθηκε στο Σκούπι Καλαβρύτων αλλά έζησε τα παιδικά του χρόνια στον Πύργο όπου και αποφοίτησε το σχολαρχείο. Σπούδασε φιλοσοφία στην Αθήνα και στη συνέχεια δίδαξε σε πολλά σχολεία, όπως στο Γυμνάσιο Χαλκίδας και το Γυμνάσιο Καλαβρύτων, ενώ ήταν πολλά χρόνια γυμνασιάρχης στο Α' Γυμνάσιο Πύργου. Το 1886 έγινε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Αθηνών χάρη στην μελέτη του «περί της αρχαίας Ψωφίδος». Το 1896 ανακηρύχθηκε υφηγητής της γλωσσολογίας με τη διατριβή «περί της των Ηλείων διαλέκτου». Το 1924 εξέδωσε το βιβλίο «Η Ηλεία διά μέσου των αιώνων». Το 1901 δημοσιεύει άρθρα του στην εφημερίδα Πελοπόννησος.
Απεβίωσε στις 26 Ιουλίου του 1940 στο Μαρούσι.
Παρθενώνας
Ο Παρθενώνας είναι ναός ο οποίος κατασκευάστηκε προς τιμήν της θεάς Αθηνάς, προστάτιδας της πόλης της Αθήνας. Υπήρξε το αποτέλεσμα της συνεργασίας σημαντικών αρχιτέκτων και γλυπτών στα μέσα του 5ου π.Χ. αιώνα. Η εποχή της κατασκευής του συνταυτίζεται με τα φιλόδοξα επεκτατικά σχέδια της Αθήνας και της πολιτικής κύρους που ακολούθησε έναντι των συμμάχων της κατά την περίοδο της Αθηναϊκής Ηγεμονίας στην Αρχαία Ελλάδα. Οι αρχιτέκτονες του Παρθενώνα ήταν ο Ικτίνος και ο Καλλικράτης. Από την περίοδο της Ύστερης Αρχαιότητας και ύστερα, ο ναός βανδαλίστηκε και αργότερα μετατράπηκε σε χριστιανική εκκλησία, σε ισλαμικό τέμενος και μετά την Ελληνική Επανάσταση ολόκληρος ο λόφος χαρακτηρίστηκε ως αρχαιολογικός χώρος και τους επόμενους δύο αιώνες εκτεταμένες και ποικίλες εργασίες αναστήλωσης, αποκατάστασης και συντήρησης πραγματοποιήθηκαν και εξακολουθούν να λαμβάνουν χώρα.
Ετυμολογία
Η αρχαιοελληνική λέξη παρθενών σήμαινε το διαμέρισμα/δωμάτιο ανύπαντρης γυναίκας (παρθένου) σε μια κατοικία. Στην περίπτωση του Παρθενώνα φαίνεται να χρησιμοποιήθηκε αρχικά μόνο για ένα δωμάτιο του ναού. Αποτελεί θέμα συζήτησης για το ποιο δωμάτιο επρόκειτο και πως αυτό απέκτησε το όνομα του. Το Ελληνο-Αγγλικό λεξικό των Λίντελ-Σκοτ-Τζόουνς (Liddell–Scott–Jones Greek–English Lexicon) αναφέρει πως αυτό το δωμάτιο βρισκόταν στο δυτικό σηκό του Παρθενώνα. Ο Ζαμαουρί Γκριν (Jamauri D. Green) υποστηρίζει πως ο Παρθενώνας ήταν ο χώρος στον οποίο φορούσαν το πέπλο στο άγαλμα της Αθηνάς από τα αρρηφόρια, μια ομάδα τεσσάρων κοριτσιών που επιλεγόταν για να υπηρετήσουν τη πόλη τους κάθε χρόνο, κατά τη διάρκεια των Παναθηναίων. Ο Κρίστοφερ Πέλινγκ (Christopher Pelling) ισχυρίζεται πως η Αθηνά Παρθένος ίσως να αποτελούσε μια ξεχωριστή λατρεία της Αθηνάς, στενά συνδεδεμένη, αν και όχι ταυτόσημη, με αυτή της Αθηνάς Πολιάδας. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, η ονομασία του Παρθενώνα, σημαίνει «ναός της παρθένου θεάς» και αναφέρεται στη λατρεία της Αθηνάς Παρθένου που συνδεόταν με το ναό. Ο χαρακτηρισμός παρθένος, του οποίου η προέλευση δεν είναι ξεκάθαρη, σημαίνει «αγνή και ανύπαντρη γυναίκα» και χρησιμοποιούνταν κυρίως για την Άρτεμη, τη θεά των άγριων ζώων, του κυνηγιού, της φύσης, και για την Αθηνά, τη θεά της στρατηγικής και της τακτικής, της χειροτεχνίας και της πρακτικής εξάσκησης. Επίσης, έχει προταθεί πως το όνομα του ναού προέρχεται από τις παρθένους, των οποίων η θυσία εξασφάλισε την ασφάλεια της πόλης.
Η πρώτη πηγή στην οποία ολόκληρο το κτίριο χαρακτηρίζεται ως Παρθενώνας είναι κείμενο του ρήτορα Δημοσθένη, του 4ου αιώνα π.Χ. Σε έγγραφα του 5ου αιώνα π.Χ. το κτίσμα αναφερόταν ως «ο ναός». Οι αρχιτέκτονες Ικτίνος και Καλλικράτης φαίνεται πως αναφερόταν στο κτίριο με την ονομασία «Εκατόμπεδος» στη χαμένη τους πραγματεία για την Αθηναϊκή αρχιτεκτονική, και κατά τη διάρκεια του 4ου αιώνα και έπειτα, το κτίριο αναφέρεται ως «Εκατόμπεδος» ή «Εκατόμπεδον» καθώς και ως «Παρθενώνας». Τον 1ο αιώνα μ.Χ. ο Πλούταρχος αναφέρθηκε στο κτίριο χρησιμοποιώντας την ονομασία «Εκατόμπεδος Παρθενών».
Μιας και ο Παρθενώνας ήταν αφιερωμένος στην Αθηνά, μερικές φορές αναφερόταν ως Ναός της Μινέρβας, το Ρωμαϊκό όνομα για την Αθηνά, κυρίως κατά τον 19ο αιώνα.
Το μνημείο
Ο Παρθενώνας αποτελεί το λαμπρότερο μνημείο της Αθηναϊκής πολιτείας και τον κολοφώνα του δωρικού ρυθμού. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 448/7 π.Χ. και τα εγκαίνια έγιναν το 438 π.Χ. στα Μεγάλα Παναθήναια, ενώ ο γλυπτός διάκοσμος περατώθηκε το 433/2 π.Χ. Σύμφωνα με τις πηγές, οι αρχιτέκτονες που εργάστηκαν ήταν ο Ικτίνος, ο Καλλικράτης και πιθανόν ο Φειδίας, που είχε και την ευθύνη του γλυπτού διάκοσμου. Είναι ένας από τους λίγους ολομάρμαρους ελληνικούς ναούς και ο μόνος δωρικός με ανάγλυφες όλες του τις μετόπες. Πολλά τμήματα του γλυπτού διακόσμου, του επιστυλίου και των φατνωμάτων της οροφής έφεραν γραπτό διάκοσμο με κόκκινο, μπλε και χρυσό χρώμα. Χρησιμοποιήθηκε πεντελικό μάρμαρο, εκτός από το στυλοβάτη, ο οποίος κατασκευάστηκε από ασβεστόλιθο. Το πτερό είχε 8 κίονες κατά πλάτος και 17 κατά μήκος. Η τοποθέτηση των κιόνων είναι ασυνήθιστα πυκνή με αναλογία διαμέτρου κίονα και μετακιονίου διαστήματος 1:2,25 (πρβλ. την αναλογία 1: 2,32 στο ναό του Δία στην Ολυμπία και 1:2,65 στο ναό της Αφαίας στην Αίγινα). Στις στενές πλευρές υπήρχε και δεύτερη σειρά 6 κιόνων που δημιουργούσε την ψευδαίσθηση δίπτερου ναού. Μια άλλη ιδιομορφία ήταν η ύπαρξη ζωφόρου που περιέτρεχε το σηκό σε όλο του το μήκος και αποτελεί ίσως την πιο φανερή από τις ιωνικές επιδράσεις. Οι μετόπες της ανατολικής πλευράς απεικονίζουν τη Γιγαντομαχία. Στην δυτική παριστάνεται Αμαζονομαχία, στη νότια Κενταυρομαχία και στη βόρεια σκηνές από τον Τρωικό πόλεμο.
Η ζωφόρος
thumb|right|508x508px|Τμήματα της ζωφόρου του Παρθενώνα που αφαιρέθηκαν από το Λόρδο Έλγιν. Η ζωφόρος απεικονίζει την πομπή των Παναθηναίων, την πιο μεγάλη θρησκευτική γιορτή των Αθηνών. Είχε 160 μέτρα μήκος και σχεδόν ένα μέτρο πλάτος. Υπάρχουν ενδείξεις πως η ζωφόρος ολοκληρώθηκε αφού οι λίθοι που την αποτελούσαν είχαν υψωθεί στο κτίριο. Αν και η ζωφόρος λαξεύτηκε από ένα μεγάλο αριθμό τεχνιτών, το συνολικό σχέδιο είχε εκπονηθεί από ένα μόνο καλλιτέχνη. Το όνομα αυτό δεν είναι γνωστό αλλά υποθέτουμε πως είναι ο Φειδίας ή ένας από τους μαθητές του. Το θέμα της ζωφόρου είναι πρωτοποριακό, γιατί δεν διηγείται ένα μυθολογικό αλλά ένα πραγματικό γεγονός. Είναι η στιγμή της πομπής και της παράδοσης του πέπλου από τον λαό της Αθήνας στη προστάτιδα θεά Αθηνά. Στη δυτική πλευρά της ζωφόρου φαίνεται η ετοιμασία στον Κεραμεικό. Στην ανατολική πλευρά, όπου ήταν και η είσοδος του ναού παριστάνονταν η Αθηνά, ο Ζευς, η Ήρα και άλλοι θεοί, που ήρθαν να πάρουν μέρος στην πομπή και ανάμεσά τους εμφανίζεται παιδί που παραδίδει στον ιερέα τον πέπλο. Την σύνταξη, την πορεία και το τέρμα εκπροσωπούν 400 μορφές ανθρώπων και θεών, 200 μορφές ζώων, όπως πρόβατα, βόδια και άλογα. Η μεγάλη ποικιλία των παρισταμένων, η θελκτική σεμνότητα των παρθένων, η ελεύθερη και αβίαστη στάση των συνδιαλεγομένων ανδρών, η ζωηρότητα των αλόγων, η δύναμη των δυστροπούντων βοδιών και τέλος η χάρη όλων των μορφών και των κινήσεων καθιστούν τη ζωφόρο, όχι μόνο αυθεντική ταινία της θρησκευτικής πομπής των Παναθηναίων και διαρκές μνημείο της δόξας των Αθηνών αλλά και αριστουργηματικό έργο του μεγάλου καλλιτέχνη του Παρθενώνα.
Στη δυτική πλευρά της ζωφόρου, που απεικονίζονται οι σκηνές προετοιμασίας, υπάρχει μία πλάκα, στην οποία υπάρχει μόνο ένας άνθρωπος και ένα άλογο. Τα χαρακτηριστικά τους είναι εξαιρετικά λεπτομερή και πιστεύεται ότι η πλάκα αυτή είναι έργο του ίδιου του Φειδία.
Στη βόρεια πλευρά παρουσιάζονται μορφές όπως οι αποβάτες, οι μουσικοί, οι σκαφηφόροι, οι θαλλοφόροι, οι κανηφόροι και οι υδριαφόροι.
thumb|left|Κάτοψη του Παρθενώνα.
Στο εσωτερικό υπήρχε δίτονη (διώροφη) δωρική κιονοστοιχία σχήματος «Π», που δημιουργούσε ένα υπερώο, από το οποίο οι επισκέπτες μπορούσαν να θαυμάσουν από διάφορα σημεία το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς. Στον οπισθόδομο φυλασσόταν ο θησαυρός, δηλαδή τα πολύτιμα αφιερώματα της Αθηνάς. Η οροφή του στηριζόταν σε τέσσερις ιωνικούς κίονες. Η στέγη ολόκληρου του ναού, μαζί με τους στρωτήρες, τους καλυπτήρες και τα ακροκέραμα, ήταν μαρμάρινη, αλλά στηριζόταν σε μεγάλες ξύλινες δοκούς.
Ο Παρθενώνας παρουσιάζει τέλεια αρμονικές αναλογίες μέχρι την παραμικρή του λεπτομέρεια· μολονότι ο ναός αυτός ήταν μεγαλύτερος από τους άλλους δωρικούς ναούς της εποχής του (με 8x17 κίονες, αντί για 6x13 που συνηθίζονταν τον 5ο αι. π.Χ.), οι αναλογίες του ήταν τόσο αρμονικές, ώστε να του προσδίδουν εκπληκτική ομοιογένεια μορφής, μνημειώδη μεγαλοπρέπεια και πρωτοφανή χάρη σε σύγκριση με τους πιο βαρείς δωρικούς προκατόχους του.
Στη φήμη του ναού συνέτειναν και οι ασύλληπτες εκλεπτύνσεις, οι αδιόρατες αποκλίσεις από την κατακόρυφο και την οριζόντια κατεύθυνση και οι αρμονικές αναλογίες. Ο στυλοβάτης παρουσίαζε ελαφρά τυμπανοειδή καμπύλωση, οι ραδινοί κίονες απέκλιναν από την κατακόρυφο προς το κέντρο του ναού και η συνολική σχεδίαση ήταν πυραμιδοειδής. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχανόταν μία κίνηση προς τα μέσα και προς τα πάνω που μετέτρεπε τον Παρθενώνα σε ένα παλλόμενο οργανικό σύνολο. Η ένταση των κιόνων (ένα ανεπαίσθητο «φούσκωμα» στο μεσαίο τμήμα τους) απέδιδε οπτικά το γεγονός ότι οι κίονες σήκωναν μεγάλο βάρος. Οι αναρίθμητες αυτές λεπτότητες σχεδιάστηκαν με μεγαλοφυή τρόπο και εκτελέστηκαν με μαθηματική ακρίβεια.
Ο Παρθενώνας στην ιστορία
Η ιστορική πορεία του Παρθενώνα ακολουθεί εκείνη της Ακρόπολης ως σύνολο, αν και οι περισσότερες μαρτυρίες επικεντρώνονται στο επιβλητικό κεντρικό μνημείο. Ναός της Αθηνάς πάνω στην Ακρόπολη αναφέρεται ήδη από τον Όμηρο τον 8ο αι. π.Χ. Ο παλιότερος αρχαιολογικά βεβαιωμένος ναός είναι ένας πώρινος ναός της Αθηνάς Πολιάδος, του οποίου τα θεμέλια βρέθηκαν ανάμεσα στο Ερέχθειο και το μεταγενέστερο Παρθενώνα και είναι σήμερα σκεπασμένα. Αυτός ο ναός χρονολογείται το αργότερο γύρω στο 525 π.Χ. Υπάρχει όμως και η άποψη ότι τότε επισκευάστηκε μόνο η ανωδομή του και ότι τα ίδια τα θεμέλια ανήκουν σε πρωιμότερη φάση, γύρω στο 570 π.Χ. Αυτός ο ναός καταστράφηκε το 480 π.Χ. από τους Πέρσες. Το 454 π.Χ. όμως μεταφέρθηκε στο σηκό αυτού του ναού το ταμείο της Αθηναϊκής Συμμαχίας από τη Δήλο, άρα θα πρέπει να ήταν επισκευασμένος και να λειτουργούσε. Το οριστικό τέλος αυτού του ναού δεν είναι γνωστό. Αναφορές στις πηγές ερμηνεύονται ως ενδείξεις ότι ήταν ακόμα σε χρήση το 406/5 π.Χ. Ο Παυσανίας πάντως δεν τον αναφέρει στην περιγραφή του της Ακρόπολης το 2ο αι. μ.Χ.
Σύμφωνα με μια αμφισβητούμενη θεωρία, ένας ναός της Αθηνάς Παρθένου στη θέση του κλασικού Παρθενώνα συνυπήρχε με το ναό της Αθηνάς Πολιάδος ήδη από το 560 π.Χ. περίπου (ο λεγόμενος εκατόμπεδος ή Urparthenon). Σε κάθε περίπτωση,αμέσως μετά τη μάχη του Μαραθώνα αρχίζει να χτίζεται ο Παρθενώνας (Προπαρθενών Ι) το 490 π.Χ., έμεινε όμως ημιτελής, μέχρι το ύψος μερικών σπονδύλων των κιόνων του. Το 480-479 π.Χ. καταστρέφεται από τους Πέρσες μαζί με τα άλλα μνημεία της Ακρόπολης. Μετά την επιστροφή των Αθηναίων στην πόλη, οι σπόνδυλοι του κατεστραμμένου ναού χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικό υλικό στο βόρειο τείχος της Ακρόπολης, όπου είναι μέχρι σήμερα ορατοί από το βράχο από την πλευρά της οδού Αθηνάς και το Μοναστηράκι.
Αμέσως μετά ο Κίμων ανέθεσε την κατασκευή ενός δεύτερου Παρθενώνα στον αρχιτέκτονα Καλλικράτη (Προπαρθενών ΙΙ). Και αυτό το εγχείρημα όμως έμεινε ημιτελές με το θάνατο του Κίμωνα το 450 π.Χ. Το 447/6 π.Χ. αρχίζει σύμφωνα με τις πηγές η λατόμευση μαρμάρου για ένα νέο, μεγαλύτερο Παρθενώνα, αυτόν που θα ολοκληρωθεί τελικά στα πλαίσια του οικοδομικού προγράμματος του Περικλή για την Αθήνα.
Ο Παρθενώνας διατηρήθηκε άθικτος έως και τους Μακεδονικούς χρόνους. Επιπλέον, μετά τον Γρανικό, στον Παρθενώνα αναρτήθηκαν ως τρόπαια χρυσές ασπίδες, λάφυρα της νίκης του Αλέξανδρου. Οι πρώτες καταστροφές έγιναν επί Λάχαρη, τον οποίο όρισε τύραννο των Αθηνών ο Κάσσανδρος, σύμφωνα με την αφήγηση του Παυσανία. Αυτός απέσπασε τις ασπίδες από τον Παρθενώνα, το χρυσάφι και τα κοσμήματα από το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς. Καταστροφές υπέστη και ο οπισθόδομος του ναού, όταν τον χρησιμοποίησε ως προσωπικό του κατάλυμα ο Δημήτριος ο Πολιορκητής.
Στους Ρωμαϊκούς χρόνους δεν καταγράφονται αλλαγές στον Παρθενώνα, που συνεχίζει να διατηρεί αναλλοίωτη τη φυσιογνωμία και την αίγλη του ακόμη και στους μεταχριστιανικούς αιώνες, παρόλο που επί εποχής Ιουστινιανού η πομπή των Παναθηναίων δεν ανέβαινε πια στον Παρθενώνα και είχε απαγορευθεί από το χριστιανικό Βυζάντιο πλέον κάθε ελληνική λατρεία δημόσια ή ιδιωτική ως ειδωλολατρική, σύμφωνα με το Λατίνο ρήτορα Κλαύδιο Μαμερτίνο του 4ου αιώνα.
Βυζαντινή/χριστιανική περίοδος
Επί Φραγκοκρατίας ο περί τον Παρθενώνα χώρος γίνεται τόπος ενδιαίτησης του πρώτου Φράγκου άρχοντα των Αθηνών, Όθωνα ντε λα Ρος, ενώ η Ακρόπολη γίνεται η έδρα της φραγκικής βαρωνίας και το κέντρο του ιστορικού βίου της πόλης, σε σημείο που η Αθήνα είναι γνωστή πλέον ως Castellum Athenarum. Ο Παρθενώνας αποδίδεται στη Ρωμαϊκή εκκλησία και γίνεται ναός Λατινικός, τιμώμενος στο όνομα της Θεοτόκου. Στη Νοτιοδυτική γωνία προστέθηκε ένα κωδωνοστάσιο, που επί Τουρκοκρατίας έγινε μιναρές. Επί Ενετοκρατίας δεν παρατηρήθηκαν και δεν καταγράφτηκαν αλλαγές στο μνημείο.
Από τις αφηγήσεις μεταγενέστερων περιηγητών, όπως ο Ιταλός νοτάριος Νικόλαος Μαρτόνης που επισκέφθηκε την Ακρόπολη το 1395 ή ο Κυριακός Αγκωνίτης που ταξίδεψε το 1436 στην Αθήνα, έχουμε δύο περιγραφές του χριστιανικού Παρθενώνα. Ο πρώτος εκφραστής της μεσαιωνικής ιδεολογίας απορεί πως είναι δυνατόν να έχει χτιστεί ένα τόσο μεγάλο κτήριο ενώ ο δεύτερος, εκπρόσωπος της Ιταλικής Αναγέννησης, επικεντρώνεται στην ομορφιά των αρχαίων μνημείων.
Επί Τουρκοκρατίας, η Ακρόπολη έπεσε στα χέρια των Τούρκων το 1458, οπότε και την επισκέφθηκε ο Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής. Ο ιερός βράχος έμεινε πλέον γνωστός με το όνομα Ατίνα Καλεσί, δηλαδή φρούριο των Αθηνών. Κατά τον 17ο αιώνα ο Παρθενώνας είναι πλέον τζαμί και έχει μιναρέ, που καταστράφηκε το 1687. Τζαμί, ωστόσο που δεν πληρούσε τις προδιαγραφές της ισλαμικής θρησκείας και για αυτό δεν έγινε ποτέ λατρευτικό τέμενος των Μωαμεθανών.
Βενετοτουρκικοί πόλεμοι
Κατά την εκστρατεία του Φραγκίσκου Μοροζίνι κατά των Αθηνών το 1687, ο Παρθενώνας υπέστη και το μεγαλύτερο πλήγμα το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου, όταν οβίδα τίναξε την πυριτιδαποθήκη που είχε εγκαταστήσει ο Αλή αγάς, διοικητής του φρουρίου στον ναό.
Τόμας Μπρους
Το μεγαλύτερο τμήμα του ναού προς την ανατολική του πλευρά κατέρρευσε. Έκτοτε και μέχρι να παραδοθεί το μνημείο στην αρχαιολογία και το νέο ελληνικό κράτος τη δεκαετία του 1830, απογυμνώθηκε συστηματικά από τον Τόμας Μπρούς στις αρχές του 19ου αιώνα, ο οποίος απέκοψε με πριονισμό και αποκόλληση ένα μεγάλο αριθμό γλυπτών και μαρμάρων κατά την περίοδο 1801 με 1803, και είναι αξιοσημείωτο πως τα γλυπτά παραλίγο να χανόταν για πάντα καθώς το πλοίο που τα μετέφερε στην Αγγλία βούλιαξε έξω από τα Κύθηρα, με τα κιβώτια να ανασύρονται με την βοήθεια δυτών από την Κάλυμνο. Επιστρέφοντας στην Αγγλία, ο Μπρούς εν τέλει τα περισσότερα από αυτά πούλησε στο Βρετανικό Μουσείο όπου βρίσκονται έως και σήμερα. Υπάρχουν και γλυπτά που κατέληξαν στο Λούβρο στο Παρίσι, καθώς και στην Κοπεγχάγη και αλλού, ενώ στο νέο μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα έχουν τοποθετηθεί πάνω από τα μισά, και λίγα παραμένουν στο ίδιο το κτίσμα. Από το 1983 η ελληνική κυβέρνηση, ξεκινώντας μέσω της τότε υπουργού πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, έχει ξεκινήσει εκστρατεία για την μόνιμη επιστροφή των γλυπτών στην Ελλάδα. Το Βρετανικό Μουσείο αρνείται σταθερά την επιστροφή των γλυπτών, ενώ οι διαδοχικές κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου δεν είναι πρόθυμες να εξαναγκάσουν το μουσείο για την επιστροφή τους (καθώς ισχυρίζονται πως θα χρειαζόταν να δημιουργηθεί νέα νομοθεσία), ωστόσο οι προσπάθειες της επιστροφής συνεχίζονται.
Άλλες
Το κτήριο υπέστη επίσης σημαντικές καταστροφές κατά την περίοδο της ελληνικής επανάστασης του 1821 και την πολιορκία του βράχου από τον Κιουταχή Μπέη.
Σημασίες και συμβολισμοί του μνημείου
Ο Παρθενώνας είναι ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα μνημεία του κόσμου. Κατά την επικρατούσα άποψη, το σύγχρονο ενδιαφέρον για το μνημείο εμφανίστηκε κατά τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό του 18ου αιώνα, και θαυμάζεται ως σύμβολο παγκόσμιων και διαρκών αξιών αριστείας, δημοκρατίας, τέχνης κ.ά. Στην Ελλάδα έχει επίσης ιδιαίτερη θέση μέσα στο εθνικό συναίσθημα, τόσο το ίδιο το μνημείο όσο και τα γλυπτά που έχουν απομακρυνθεί από αυτό και εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο. Σύμφωνα με το Κέντρο για την παγκόσμια Κληρονομιά της UNESCO, ο Παρθενώνας ως τμήμα του ευρύτερου μνημειακού συμπλέγματος έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο των μνημείων της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς από τις 11 Σεπτεμβρίου 1987. Ωστόσο, δεν είναι η τυπική πρόσθεση σε έναν κατάλογο εκείνη που κάνει τον Παρθενώνα τμήμα της πολιτισμικής κληρονομιάς. Ως υλικό εγχείρημα είναι η πλέον αξιόπιστη μαρτυρία ενός προηγμένου τεχνολογικά και αισθητικά πολιτισμού, που έχει επηρεάσει σημαντικά την ανάπτυξη του σύγχρονου Δυτικού κόσμου.