cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Σερβία
Μεσαίωνας
Η Μάχη του Κοσσυφοπεδίου κατά της ανερχόμενης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1389 σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής και θεωρείται ως αρχή της πτώσης της Σερβικής Αυτοκρατορίας. Οι αρχοντικές οικογένειες Λαζάρεβιτς και Μπράνκοβιτς κυβέρνησαν το Δεσποτάτο της Σερβίας στη συνέχεια (το 15ο και 16ο αιώνα). Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το 1453 και την Πολιορκία του Βελιγραδίου (1456), το Δεσποτάτο της Σερβίας έπεσε το 1459 μετά την πολιορκία της προσωρινής πρωτεύουσάς της Σμεντέρεβο. Το 1455 η Κεντρική Σερβία είχε πλήρως κατακτηθεί από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Μετά την απώθηση οθωμανικών επιθέσεων για πάνω από 70 χρόνια το Βελιγράδι έπεσε τελικά το 1521, ανοίγοντας το δρόμο για την οθωμανική επέκταση στην Κεντρική Ευρώπη. Η Βοϊβοντίνα, ως μέρος της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων, αντιστάθηκε στην οθωμανική κυριαρχία μέχρι και τον 16ο αιώνα.
Οθωμανοί και Αψβούργοι
Σε όλα τα Σερβικά εδάφη νότια των ποταμών Δούναβη και Σάβου η αριστοκρατία εξαλείφθηκε και οι αγρότες έγιναν δουλοπάροικοι σε Οθωμανούς αφέντες, ενώ μεγάλο μέρος του κλήρου έφυγε ή περιορίστηκε στα απομονωμένα μοναστήρια. Σύμφωνα με το οθωμανικό σύστημα οι Σέρβοι, ως Χριστιανοί, θεωρήθηκαν κατώτερη τάξη ανθρώπων και υποβλήθηκαν σε βαριά φορολογία ενώ ένα μικρό μέρος του σερβικού πληθυσμού εξισλαμίστηκε. Οι Οθωμανοί κατάργησαν το Σερβικό Πατριαρχείο (1463), αλλά το επανίδρυσαν το 1557, παραχωρώντας περιορισμένη συνέχιση των σερβικών πολιτιστικών παραδόσεων στο εσωτερικό της αυτοκρατορίας.
Οταν οι Μεγάλες Σερβικές Μεταναστεύσεις ερήμωσαν το μεγαλύτερο μέρος της νότιας Σερβίας, οι Σέρβοι ζήτησαν καταφύγιο απέναντι από τον ποταμό Δούναβη στη Βοϊβοντίνα στα βόρεια και στις Μεθοριακές Επαρχίες (Κροατία-Σλαβονία των Αψβούργων) στα δυτικά, όπου τους χορηγήθηκαν δικαιώματα από το Αυστριακό στέμμα στο πλαίσιο μέτρων, όπως το Statuta Wallachorum του 1630. Το εκκλησιαστικό κέντρο των Σέρβων μετακινήθηκε επίσης προς τα βόρεια, στη Μητρόπολη του Σρέμσκι Καρλόβτσι, καθώς το Σερβικό Πατριαρχείο για μια ακόμη φορά και πάλι καταργήθηκε από τους Οθωμανούς το 1766. Μετά από αρκετά αιτήματα ο αυτοκράτορας Λεοπόλδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας χορήγησε επίσημα στους Σέρβους, που επιθυμούσαν να εγκαταλείψουν (τη Σερβία) το δικαίωμα να ζήσουν στην αυτόνομη επαρχία τους υπό το στέμμα του.
Μεταξύ 1718-1739 η Μοναρχία των Αψβούργων κατείχε την Κεντρική Σερβία και ίδρυσε το Βασίλειο της Σερβίας. Εκτός από τη Βοϊβοντίνα και το Βόρειο Βελιγράδι, που είχαν απορροφηθεί από την Αυτοκρατορία των Αψβούργων, η Κεντρική Σερβία κατελήφθη από τους Αψβούργους και πάλι μεταξύ 1686-1691 και 1788-1792.
Επανάσταση και ανεξαρτησία
Η επανάσταση της Σερβίας για την ανεξαρτησία της από την οθωμανική αυτοκρατορία διήρκεσε έντεκα χρόνια, από το 1804 έως το 1815. Η επανάσταση περιλαμβάνει δύο ξεχωριστές εξεγέρσεις, που κέρδισαν την αυτονομία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τελικά κατέληξαν στην πλήρη ανεξαρτησία (1835-1867). Κατά τη διάρκεια της Πρώτης Σερβικής Εξέγερσης, με επικεφαλής τον Δούκα Καραγιώργη Πέτροβιτς, η Σερβία ήταν ανεξάρτητη για σχεδόν μια δεκαετία πριν ο οθωμανικός στρατός μπορέσει να ανακαταλάβει τη χώρα. Λίγο αργότερα ξεκίνησε η Δεύτερη Σερβική Εξέγερση. Με επικεφαλής τον Μίλος Ομπρένοβιτς, τελείωσε το 1815 με έναν συμβιβασμό μεταξύ των Σέρβων επαναστατών και των Οθωμανικών αρχών. Ομοίως, η Σερβία ήταν μία από τις πρώτες χώρες των Βαλκανίων, όπου καταργήθηκε η φεουδαρχία. Η Σύμβαση του Άκερμαν το 1826, η Συνθήκη της Αδριανούπολης το 1829 και, τέλος, το Χαττ-ι-Σερίφ αναγνώρισε την αυτονομία της Σερβίας. Το πρώτο Σερβικό Σύνταγμα εγκρίθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 1835.
Μετά τις συγκρούσεις μεταξύ του Οθωμανικού στρατού και των Σέρβων στο Βελιγράδι το 1862 και υπό την πίεση των Μεγάλων Δυνάμεων το 1867 οι τελευταίοι Τούρκοι στρατιώτες εγκατέλειψαν το Πριγκιπάτο, καθιστώντας τη χώρα ντε φάκτο ανεξάρτητη. Θεσπίζοντας ένα νέο σύνταγμα χωρίς διαβούλευση με την Υψηλή Πύλη, οι Σέρβοι διπλωμάτες επιβεβαίωσαν την ντε φάκτο ανεξαρτησία της χώρας. Το 1876 η Σερβία κήρυξε τον πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ανακηρύσσοντας την ένωσή της με τη Βοσνία. upright|thumb|left|[[Μίλος Ομπρένοβιτς, ήταν Σέρβος επαναστάτης, Χριστιανός ορθόδοξος κατά το θρήσκευμα, Πρίγκιπας, ιδρυτής και Ηγεμόνας της νεότερης Σερβίας (1817-39, 1858-60), καθώς και της ομώνυμης βασιλικής δυναστείας της Σερβίας.]]
Η επίσημη ανεξαρτησία της χώρας αναγνωρίστηκε διεθνώς στο Συνέδριο του Βερολίνου το 1878, που τερμάτισε επίσημα τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο. Η συνθήκη αυτή, όμως, απαγόρευε στη Σερβία τη συνένωσή της με τη Βοσνία, με τη θέση της τελευταίας υπό Αυστροουγγρική κατοχή, παράλληλα με την κατάληψη του Σαντζακίου του Νόβι Παζάρ. Από 1815 έως το 1903 το Πριγκιπάτο της Σερβίας κυβερνήθηκε από τον Οίκο των Ομπρένοβιτς, με εξαίρεση τον Πρίγκιπα Αλέξανδρο Καραγεώργεβιτς μεταξύ 1842 και 1858. Το 1882 η Σερβία έγινε Βασίλειο, υπό τον Βασιλιά Μίλαν Α΄. Ο Οίκος των Καραγεώργεβιτς, απόγονος του επαναστάτη ηγέτη Καραγιώργη Πέτροβιτς, ανέλαβε την εξουσία το 1903 μετά το Πραξικόπημα του Μαΐου. Στον βορρά η επανάσταση του 1848 στην Αυστρία οδήγησε στην ίδρυση της αυτόνομης περιοχής της Σερβικής Βοϊβοντίνα. Το 1849 η περιοχή μετασχηματίστηκε σε Βοεβοδάτο Σερβίας και Βανάτο Τέμεσβαρ.
Στις αρχές του 20ου αιώνα το Βασίλειο της Σερβίας γνώρισε σημαντική πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη. Οι Γιόβαν Τσβίγιτς, Νίκολα Τέσλα, Μιχαήλο Πούπιν, Γιόσιφ Πάντσιτς και Μιλουτίν Μιλάνκοβιτς είναι μερικά από τα ονόματα με ιδιαίτερα σημαντική συμβολή στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.
Βαλκανικοί Πόλεμοι, Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος και η Πρώτη Γιουγκοσλαβία
Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πολέμο ο Βαλκανικός Συνασπισμός νίκησε την Οθωμανική Αυτοκρατορία και κατέλαβε τα ευρωπαϊκά εδάφη της, γεγονός που επέτρεψε την εδαφική επέκταση στη Ράσκα και το Κοσσυφοπέδιο. Γρήγορα ακολούθησε ο Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος, όταν η Βουλγαρία στράφηκε κατά των πρώην συμμάχων της αλλά ηττήθηκε, με αποτέλεσμα τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου. Σε δύο χρόνια η Σερβία αύξησε την έκτασή της κατά 80% και τον πληθυσμό της κατά 50%, υπέστη όμως επίσης μεγάλες απώλειες τις παραμονές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με περίπου 20.000 νεκρούς. Η Αυστροουγγαρία ανησύχησε για την αυξανόμενη περιφερειακή δύναμη στα σύνορά της και το ενδεχόμενο να γίνει ο πόλος για την ενοποίηση όλων των Νότιων Σλάβων και οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών εντάθηκαν. thumb|[[Αλβανικός Γολγοθάς]] Η δολοφονία του Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου της Αυστρίας στις 28 Ιουνίου 1914 στο Σαράγεβο από το Γκαβρίλο Πρίντσιπ, μέλος της οργάνωσης «Νεαρά Βοσνία», έκανε την Αυστροουγγαρία να κηρύξει τον πόλεμο στη Σερβία. Προς υπεράσπιση της συμμάχου της Σερβίας η Ρωσία κινητοποίησε τα στρατεύματά της, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα η σύμμαχος της Αυστροουγγαρίας Γερμανία να κηρύξει τον πόλεμο στη Ρωσία. Τα αντίποινα της Αυστροουγγαρίας εναντίον της Σερβίας ενεργοποίησαν μια σειρά από στρατιωτικές συμμαχίες που πυροδότησαν μια αλυσιδωτή αντίδραση κηρύξεων πολέμου σε όλη την ήπειρο, οδηγώντας στο ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέσα σε ένα μήνα. Η Σερβία κέρδισε τις πρώτες μεγάλες μάχες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως η Μάχη του Τσερ και Μάχη του Κολούμπαρα - σημειώνοντας τις πρώτες Συμμαχικές νίκες εναντίον των Κεντρικών Δυνάμεων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. thumb|upright|left|[[Νικόλα Πάσιτς, Πρωθυπουργός κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.]]
Παρά την αρχική επιτυχία, τελικά καταβλήθηκε από τις Κεντρικές Δυνάμεις μετά την προσχώρηση σε αυτές της Βουλγαρίας, τον Σεπτέμβριο του 1915. Το μεγαλύτερο μέρος του στρατού της (150.000 στρατιώτες), ο Βασιλιάς, η κυβέρνηση, οι αρχιερείς, και αρκετοί άμαχοι υποχώρησαν εξόριστοι μέσω Αλβανίας (με τεράστιες απώλειες) στην ηπειρωτική Ελλάδα και την Κέρκυρα, και κατόπιν μεταφέρθηκαν με τρένα στη Θεσσαλονίκη, όπου ανασυντάχθηκαν στη Στρατιά της Ανατολής για να επιστρέψουν στο Μακεδονικό Μέτωπο. Το Σερβικό κομμάτι της Στρατιάς της Ανατολής, χαρακτηρισμένο ως «μικρή δύναμη της Αντάντ», με τον αγώνα του συνέβαλε αποφασιστικά στην απελευθέρωση της Σερβίας, στις 15 Σεπτεμβρίου του 1918, αλλά και στη γενικότερη νίκη των Συμμάχων στην περιοχή των Βαλκανίων εναντίον της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας και της Βουλγαρίας, το Νοέμβριο του 1918, ιδίως βοηθώντας τη Γαλλική δύναμη στη συνθηκολόγηση της τελευταίας.
Οι απώλειες της Σερβίας αντιπροσωπεύουν το 8% του συνόλου των στρατιωτικών θανάτων της Αντάντ. Το 58% (243.600) των στρατιωτών του Σερβικού στρατού έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο. Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων τοποθετείται περίπου στις 700.000, περισσότερο από το 16% του προπολεμικού πληθυσμού της Σερβίας και πλειοψηφία (57%) του συνολικού ανδρικού πληθυσμού της. Όταν κατέρρευσε η Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, η περιοχή της Σιρμίας ενώθηκε με τη Σερβία στις 24 Νοεμβρίου του 1918 και ακολούθησε το Βανάτο, Μπάτσκα και Μπαράνια την επόμενη ημέρα, φέρνοντας έτσι το σύνολο της Βοϊβοντίνα στο Σερβικό Βασίλειο. Στις 26 Νοεμβρίου του 1918 η Συνέλευση της Ποντγκόριτσα εκθρόνισε τον οίκο Πέτροβιτς-Νιέγκος και ένωσε το Μαυροβούνιο με τη Σερβία. Την 1η Δεκεμβρίου του 1918, στην Οικία Κρσμάνοβιτς της Τεράζιγιε (κεντρική πλατεία του Βελιγραδίου), ο Αντιβασιλέας της Σερβίας Αλέξανδρος ανακήρυξε το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων με βασιλιά τον Πέτρο Α΄ της Σερβίας. thumb|Μεγάλη Λαϊκή Συνέλευση των Σέρβων, και άλλων Σλάβων στο [[Βανάτο, Μπάτσκα και Μπαράνια (επαρχία), είσοδος της Βοϊβοντίνα στη Σερβία.]]
Τον βασιλιά Πέτρο διαδέχθηκε ο γιος του Αλέξανδρος τον Αύγουστο του 1921. Σέρβοι συγκεντρωτιστές και Κροάτες αυτονομιστές συγκρούονταν στο κοινοβούλιο και οι περισσότερες κυβερνήσεις ήταν εύθραυστες και βραχύβιες. Ο Νικόλα Πάσιτς, ένας συντηρητικός πρωθυπουργός, ήταν επικεφαλής ή κυριαρχούσε στις περισσότερες κυβερνήσεις μέχρι το θάνατό του. Ο βασιλιάς Αλέξανδρος άλλαξε το όνομα της χώρας σε Γιουγκοσλαβία και την εσωτερική διάρθρωση από 33 «όμπλαστ» σε 9 νέες μπανόβινες. Αποτέλεσμα της δικτατορίας του Αλεξάνδρου ήταν η περαιτέρω αποξένωση των μη Σέρβων από την ιδέα της ενότητας.
Ο Αλέξανδρος δολοφονήθηκε στη Μασσαλία, κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης το 1934 από το Βλάντο Τσερνοζέμσκι, μέλος της ΕΜΕΟ. Τον διαδέχθηκε ο ενδεκάχρονος γιος του Πέτρος Β΄ και ένα συμβούλιο αντιβασιλείας με επικεφαλής τον ξάδελφό του Πρίγκιπα Παύλο. Τον Αύγουστο του 1939 η Συμφωνία Τσβέτκοβιτς-Μάτσεκ δημιούργησε ένα αυτόνομο Βανάτο της Κροατίας ως λύση για τις κροατικές ανησυχίες.
Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος και η Δεύτερη Γιουγκοσλαβία
Το Αξονικό κράτος-μαριονέτα Ανεξάρτητο Κράτος της Κροατίας διέπραξε μεγάλης κλίμακας διώξεις και γενοκτονία Σέρβων, Εβραίων και Ρομά. Οι εκτιμήσεις του Μουσείου Μνήμης Ολοκαυτώματος των ΗΠΑ δείχνουν ότι 320.000 ως 340.000 Σέρβοι, κάτοικοι της Κροατίας, της Βοσνίας και της βόρειας Σερβίας δολοφονήθηκαν κατά την εκστρατεία γενοκτονίας των Ουστάσι. Τα παραπάνω στοιχεία υποστηρίζονται και από την «Εβραϊκή Εικονική Βιβλιοθήκη» (διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια). Επίσημες Γιουγκοσλαβικές πηγές εκτιμούσαν τα θύματα σε περισσότερα από 700.000, κυρίως Σέρβους. Το μνημείο στο Γιασένοβατς απαριθμεί μέχρι στιγμής 82.085 ονόματα που σκοτώθηκαν μόνο σε αυτό το στρατόπεδο συγκέντρωσης, από περίπου 100.000 εκτιμώμενα θύματα (75% των οποίων ήταν σερβικής καταγωγής). Από περίπου 1 εκατομμύριο θύματα σε όλη τη Γιουγκοσλαβία μέχρι το 1944, περίπου 250.000 ήταν πολίτες της Σερβίας διαφόρων εθνικοτήτων. thumb| Μητέρες με παιδιά στο κροατικό στρατόπεδο συγκέντρωσης Ustaše Stara Gradiška, ένα στρατόπεδο για Σέρβους και Εβραίους στο Ανεξάρτητο Κράτος της [[Κροατίας κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, μεταξύ 1942 και 1945]]
thumb|left|Η αρχή της μη ευθυγράμμισης ήταν ο πυρήνας της γιουγκοσλαβικής και αργότερα της σερβικής διπλωματίας. Η πρώτη Διάσκεψη Κορυφής για το Κίνημα των Αδεσμεύτων έλαβε χώρα στο Βελιγράδι τον Σεπτέμβριο του 1961
Ο ισχυρότερος και με τη μεγαλύτερη επιρροή πολιτικός της Σερβίας στην Τιτοϊκή Γιουγκοσλαβία ήταν ο Αλεξάνταρ Ράνκοβιτς, ένας από τους «τέσσερις μεγάλους» Γιουγκοσλάβους ηγέτες, μαζί με τον Τίτο, τον Έντβαρντ Καρντέλι και το Μίλοβαν Τζίλας. Ο Ράνκοβιτς αργότερα έχασε τη θέση του, λόγω των διαφωνιών σχετικά με τη νομενκλατούρα (ιθύνουσα γραφειοκρατία) του Κοσσυφοπεδίου και την ενότητα της Σερβίας. Η απόλυση του Ράνκοβιτς ήταν εξαιρετικά μη δημοφιλής μεταξύ των Σέρβων. Οι μεταρρυθμιστές υπέρ της αποκέντρωσης στη Γιουγκοσλαβία πέτυχαν στα τέλη της δεκαετίας του 1960 να επιβάλλουν ουσιαστική αποκέντρωση των εξουσιών, δημιουργώντας ουσιαστική αυτονομία στο Κοσσυφοπέδιο και τη Βοϊβοντίνα, και αναγνωρίζοντας Γιουγκοσλαβική Μουσουλμανική εθνικότητα. Αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων αυτών ήταν μια μαζική αναδιάρθρωση της νομενκλατούρας και της αστυνομίας του Κοσσυφοπεδίου, που μεταλλάχθηκαν από Σερβοκρατούμενες σε Αλβανοκρατούμενες μέσω και εκτελέσεων Σέρβων σε μια μεγάλη κλίμακα. Στους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου έγιναν περαιτέρω παραχωρήσεις ως απάντηση στην αναταραχή, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας του Πανεπιστημίου της Πρίστινας ως Αλβανόγλωσσου ιδρύματος. Αυτές οι αλλαγές προκάλεσαν ευρύτατο φόβο μεταξύ των Σέρβων ότι αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και πολιτική μετάβαση
Το 1989 ανήλθε στην εξουσία στη Σερβία ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Ο Μιλόσεβιτς είχε υποσχεθεί μείωση των εξουσιών των αυτόνομων επαρχιών του Κοσσυφοπεδίου και της Βοϊβοντίνα, όπου στη συνέχεια οι σύμμαχοί του ανέλαβαν την εξουσία, κατά την «αντιγραφειοκρατική επανάσταση». Αυτό πυροδότησε εντάσεις με την κομμουνιστική ηγεσία των άλλων δημοκρατιών και ξύπνησε τον εθνικισμό σε όλη τη χώρα, που τελικά οδήγησαν στη Διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, με τη Σλοβενία, την Κροατία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και τη Βόρεια Μακεδονία να ανακηρύσσουν την ανεξαρτησία τους. Η Σερβία και το Μαυροβούνιο παρέμειναν μαζί ως Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (ΟΔΓ). thumb|[[Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και εδάφη των Σερβικών αποσχιστικών κρατών Σερβική Δημοκρατία και Σερβική Δημοκρατία της Κράινα κατά τους Πολέμους της Γιουγκοσλαβίας (1991–95)]]
Στις 21 Μαΐου 2006 το Μαυροβούνιο πραγματοποίησε δημοψήφισμα για να αποφασιστεί αν θα τερματίσει την ένωσή του με τη Σερβία. Το αποτέλεσμα ήταν 55,4% υπέρ της ανεξαρτησίας, που μόλις πάνω από το 55% που απαιτείτο. Στις 5 Ιουνίου 2006 η Εθνοσυνέλευση της Σερβίας κήρυξε τη Σερβία νόμιμο διάδοχο της πρώην κρατικής ένωσης. Η επαρχία του Κοσσυφοπεδίου ανακήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της από τη Σερβία στις 17 Φεβρουαρίου 2008. Η Σερβία καταδίκασε αμέσως την ανακήρυξη και εξακολουθεί να αρνείται οποιαδήποτε κρατική υπόσταση στο Κοσσυφοπέδιο. Η ανακήρυξη έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις από τη διεθνή κοινότητα, με άλλους να την αποδέχονται ενώ άλλοι να καταδικάζουν τη μονομερή κίνηση. Στις Βρυξέλλες διεξάγονται στάσιμες συνομιλίες μεταξύ Σερβίας και Κοσσυφοπεδίου, με τη μεσολάβηση της ΕΕ.
Τον Απρίλιο του 2008 η Σερβία κλήθηκε να ενταχθεί στο πρόγραμμα Εντατικού Διαλόγου με το ΝΑΤΟ, παρά τη διπλωματική ρήξη με τη συμμαχία για το Κοσσυφοπέδιο. Η Σερβία υπέβαλε επίσημη αίτηση ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 22 Δεκεμβρίου 2009 και έλαβε καθεστώς υποψήφιας την 1η Μαρτίου του 2012, μετά από μια αναβολή τον Δεκέμβριο του 2011. Μετά τη θετική εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Ιούνιο του 2013, οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη στην ΕΕ ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2014.
Πολιτική
thumb|Koινοβούλιο της Σερβίας thumb|Νέο Παλάτι, [[Βελιγράδιο, Έδρα του Πρόεδρος της Σερβίας]]
Η Σερβία είναι ημιπροεδρική δημοκρατία. Απέκτησε ένα από τα πρώτα σύγχρονα συντάγματα στην Ευρώπη, το Σύνταγμα του 1835 (γνωστό ως «Σύνταγμα Σρετένιε (της Υπαπαντής)», που τότε θεωρήθηκε από τα πιο προοδευτικά και φιλελεύθερα συντάγματα του κόσμου. Από τότε έχουν υιοθετηθεί 10 διαφορετικά συντάγματα. Το σημερινό σύνταγμα εγκρίθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2006 στον απόηχο του δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας του Μαυροβουνίου που, κατά συνέπεια, αναβίωσε την ανεξαρτησία της ίδιας της Σερβίας. Το Συνταγματικό Δικαστήριο αποφαίνεται για θέματα που αφορούν το Σύνταγμα.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας (Πρεντσέντνικ Ρεπούμπλικε) είναι ο αρχηγός του κράτους, εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία για μια πενταετή θητεία και περιορίζεται από το Σύνταγμα με ανώτατο όριο δύο θητειών. Εκτός του ότι είναι ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, ο πρόεδρος έχει τη διαδικαστική υποχρέωση διορισμού του πρωθυπουργού με τη συγκατάθεση του κοινοβουλίου και κατευθύνει τις διευθυντήριες γραμμές στην εξωτερική πολιτική και στην άμυνα της χώρας ενώ την εσωτερική και οικονομική πολιτική την καθορίζει ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση. Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς είναι ο σημερινός πρόεδρος μετά τις προεδρικές εκλογές του 2017. Έδρα της προεδρίας είναι το Νόβι Ντβορ.
Η Κυβέρνηση (Βλάντα) αποτελείται από τον πρωθυπουργό και τους υπουργούς. Η Κυβέρνηση είναι υπεύθυνη να προτείνει τη νομοθεσίας και τον προϋπολογισμό, να εφαρμόζει τους νόμους και να κατευθύνει την εσωτερική και την οικονομική πολιτική.
Διεθνείς σχέσεις
Η Σερβία έχει συνάψει διπλωματικές σχέσεις με 188 κράτη μέλη του ΟΗΕ, την Αγία Έδρα, το Κυρίαρχο Στρατιωτικό Τάγμα της Μάλτας και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Σερβία έχει ένα δίκτυο 65 πρεσβειών και 23 προξενείων διεθνώς. Στη χώρα υπάρχουν 65 ξένες πρεσβείες και 5 προξενεία.
Η εξωτερική πολιτική της Σερβίας επικεντρώνεται στην επίτευξη του στρατηγικού στόχου της να γίνει κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Ξεκίνησε τη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ, με την υπογραφή της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, στις 29 Απριλίου 2008 και υπέβαλε επίσημη αίτηση ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 22 Δεκεμβρίου 2009. Έλαβε ένα πλήρες καθεστώς υποψήφιας την 1η Μαρτίου του 2012 και άρχισε τις ενταξιακές συνομιλίες στις 21 Ιανουαρίου 2014.
Η επαρχία του Κοσσυφοπεδίου ανακήρυξε την ανεξαρτησία της από τη Σερβία στις 17 Φεβρουαρίου 2008, η οποία προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις από τη διεθνή κοινότητα, με άλλους να την αποδέχονται ενώ άλλοι να καταδικάζουν τη μονομερή κίνηση. Η Σερβία, σε πρώτη φάση, ανακάλεσε τους πρεσβευτές της από κράτη που έχουν αναγνωρίσει το Κοσσυφοπέδιο, σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Ένοπλες δυνάμεις
thumb|left|[[Σερβικές Ένοπλες Δυνάμεις]] thumb|left|[[Mikoyan MiG-29|MiG-29 της Σερβικής Αεροπορίας]] Οι Σερβικές Ένοπλες Δυνάμεις υπάγονται στο Υπουργείο Άμυνας και αποτελούνται από τον Στρατό και την Αεροπορία. Αν και ηπειρωτική χώρα, η Σερβία διαθέτει ένα Ποτάμιο Στολίσκο, που περιπολεί στους ποταμούς Δούναβη, Σάβο και Τίσα. Ο Σέρβος Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου αναφέρεται Υπουργό Άμυνας ο οποίος με τη σειρά του αναφέρεται στον Πρόεδρο. Ο Αρχηγός του Επιτελείου διορίζεται από τον Πρόεδρο, που είναι αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων τις οποίες και διοικεί. Το 2012 ο αμυντικός προϋπολογισμός της Σερβίας ανερχόταν στο ποσό των 612 εκατομ. $ ή περίπου 1,6% του ΑΕΠ της χώρας.
Βασιζόμενες παραδοσιακά στο μεγάλο αριθμό των κληρωτών οι Σερβικές Ένοπλες Δυνάμεις πέρασαν μια περίοδο συρρίκνωσης, αναδιάρθρωσης και επαγγελματικοποίησης. Η στρατιωτική θητεία καταργήθηκε την 1η Ιανουαρίου 2011. Οι Σερβικές Ενοπλες Δυνάμεις έχουν 28.000 στρατό εν ενεργεία, που συμπληρώνεται από «ενεργό εφεδρεία» που αριθμεί 20.000 μέλη και «παθητική εφεδρεία» με περίπου 170.000.
Η Σερβία συμμετέχει στο πρόγραμμα Σχέδιο Δράσης Μεμονωμένης Συνεργασίας του ΝΑΤΟ, αλλά δεν έχει δείξει καμία πρόθεση ένταξης στο ΝΑΤΟ στο εγγύς μέλλον, λόγω της σημαντικής λαϊκής απόρριψης, που προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από τους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς της Γιουγκοσλαβίας το 1999. Είναι παρατηρητής του Οργανισμού Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (διακυβερνητικής συμμαχίας της Ρωσίας και άλλων 5 πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών). Η χώρα υπέγραψε επίσης το Σύμφωνο Σταθερότητας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη (ουσιαστικά τις Βαλκανικές χώρες πλην Ελλάδας και Τουρκίας). Οι Σερβικές Ενοπλες Δυνάμεις συμμετάσχουν σε αρκετές πολυεθνικές ειρηνευτικές αποστολές, όπως στον Λίβανο, την Κύπρο, την Ακτή Ελεφαντοστού και τη Λιβερία. Η Σερβία είναι μια μεγάλος παραγωγός και εξαγωγέας στρατιωτικού εξοπλισμού στην περιοχή. Οι εξαγωγές αμυντικού υλικού ανήλθαν σε περίπου $ 250 εκατομμύρια το 2011, σε όλο τον κόσμο, κυρίως στη Μέση Ανατολή, την Αφρική, τη Νοτιοανατολική Ασία και τη Βόρεια Αμερική. Η αμυντική βιομηχανία έχει γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια και συνεχίζει να αυξάνεται σε ετήσια βάση.
Διοικητική διαίρεση
Η Σερβία είναι ενιαίο κράτος αποτελούμενο από δήμους/πόλεις, περιφέρειες και δύο αυτόνομες επαρχίες. Στη Σερβία, με εξαίρεση το Κοσσυφοπέδιο, υπάρχουν 138 δήμοι (οπστίνε) και 23 πόλεις (γκράντοβι), που αποτελούν τις βασικές μονάδες της τοπικής αυτοδιοίκησης. Εκτός από τους δήμους υπάρχουν 24 περιφέρειες (οκρούζι), με την Πόλη του Βελιγραδίου να αποτελεί πρόσθετη περιοχή. Εκτός από το Βελιγράδι, που έχει εκλεγμένη τοπική κυβέρνηση, οι περιφέρειες είναι περιφερειακά κέντρα της κρατικής εξουσίας και δεν έχουν δικές τους εξουσίες, αποτελώντας καθαρά διοικητικές διαιρέσεις. Η Σερβία έχει δύο αυτόνομες επαρχίες, τη Βοϊβοντίνα στα βόρεια, και το [Κοσσυφοπέδιο και Μετόχια στο νότο, ενώ η υπόλοιπη περιοχή, η «Κεντρική Σερβία», ποτέ δεν είχε δική της περιφερειακή εξουσία. Μετά τον Πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, οι ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ εισήλθαν στο Κοσσυφοπέδιο, σύμφωνα με το ψήφισμα 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Το 2008 το Κοσσυφοπέδιο ανακήρυξε την ανεξαρτησία του. Η κυβέρνηση της Σερβίας δεν αναγνωρίζει την ανακήρυξη, θεωρώντας την παράνομη και αθέμιτη.
thumb|Διακυβερνητικός Οργανισμός
Δημογραφία
thumb|Εθνοτικός χάρτης της Σερβίας, απογραφή 2011 (σε επίπεδο δήμου) Σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2023, η Σερβία (με εξαίρεση το Κοσσυφοπέδιο) είχε συνολικό πληθυσμό 6.641.197 και η πυκνότητα πληθυσμού είναι 88,7 κατοίκοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Η απογραφή δεν έγινε στο Κοσσυφοπέδιο, που έκανε τη δική του απογραφή, που αριθμούσε συνολικό πληθυσμό 1.739.825, εξαιρουμένου του κατοικούμενου από Σέρβους Βορείου Κοσσυφοπεδίου, καθώς οι Σέρβοι της εν λόγω περιοχής (περίπου 50.000) μποϊκόταραν την απογραφή.
Η Σερβία έχει υποστεί μια δημογραφική κρίση από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, με ποσοστό θανάτων που υπερβαίνει συνεχώς το ποσοστό γεννήσεων και συνολικό ποσοστό γονιμότητας 1,44 παιδιά ανά μητέρα, ένα από τα χαμηλότερα στον κόσμο. Η Σερβία έχει κατά συνέπεια ένα από τους πιο γερασμένους πληθυσμούς στον κόσμο, με μέσο όρο ηλικίας τα 42,2 χρόνια και ο πληθυσμός της συρρικνώνεται με ένα από τους ταχύτερους ρυθμούς στον κόσμο. Το ένα πέμπτο του συνόλου των νοικοκυριών αποτελείται από ένα μόνο άτομο και μόνο το ένα τέταρτο από τέσσερα ή περισσότερα άτομα. Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 75,9 χρόνια (73,5 χρόνια οι άνδρες και 78,3 οι γυναίκες).
Οι Σέρβοι με 5.988.150 είναι η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα στη Σερβία, αντιπροσωπεύοντας το 83% του συνολικού πληθυσμού (με εξαίρεση το Κοσσυφοπέδιο). Με πληθυσμό 253.899 οι Ούγγροι αποτελούν τη μεγαλύτερη εθνοτική μειονότητα στη Σερβία, συγκεντρωμένοι κυρίως στη βόρεια Βοϊβοντίνα και αντιπροσωπεύουν το 3,5% του πληθυσμού της χώρας (13% στη Βοϊβοντίνα). Ο πληθυσμός των Ρομά ανέρχεται σε 147.604 (2,1 %), σύμφωνα με την απογραφή του 2011, αλλά ανεπίσημες εκτιμήσεις τοποθετούν τον πραγματικό αριθμό τους μεταξύ 400.000 και 500.000. Οι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι με 145.278 (2 %) είναι συγκεντρωμένοι στη Ράσκα (Σαντζάκ), στα νοτιοδυτικά. Άλλες μειονοτικές ομάδες περιλαμβάνουν Κροάτες (0,8 %), Σλοβάκους (0,7 %), Αλβανούς, Μαυροβούνιους, Βλάχους, Ρουμάνους, Σλαβομακεδόνες και Βούλγαρους. Οι Κινέζοι, που υπολογίζονται σε περίπου 15.000, είναι η μόνη σημαντική μειονότητα μεταναστών. Η Βοϊβοντίνα έχει πολυεθνική και πολυπολιτισμική ταυτότητα. Υπάρχουν εκεί πάνω από 26 εθνοτικές ομάδες με έξι επίσημες γλώσσες.
Η πλειοψηφία του πληθυσμού, ή 59,4%, διαμένει σε αστικές περιοχές και 16,1% μόνο στο Βελιγράδι. Το Βελιγράδι είναι η μόνη πόλη με περισσότερους από ένα εκατομμύριο κατοίκους και υπάρχουν τέσσερις ακόμη με πάνω από 100.000 κατοίκους.
Θρησκεία
Το Σύνταγμα της Σερβίας επιτρέπει τη θρησκευτική ελευθερία. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί με 6.416.054 πιστούς αποτελούν το 89,4% του πληθυσμού της χώρας. Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η μεγαλύτερη και η παραδοσιακή εκκλησία της χώρας, πιστοί της οποίας είναι η συντριπτική πλειοψηφία των Σέρβων. Άλλες Ορθόδοξες Χριστιανικές κοινότητες στη Σερβία περιλαμβάνουν τους Μαυροβούνιους, τους Ρουμάνους, τους Βλάχους, τους Ρομά και τους Βούλγαρους.
Οι Ρωμαιοκαθολικοί αριθμούν 356.957 στη Σερβία, ή περίπου το 6% του πληθυσμού, κυρίως στη Βοϊβοντίνα (ειδικά το βόρειο τμήμα της), που έχει μειονοτικές εθνοτικές ομάδες, όπως οι Ούγγροι, οι Κροάτες, οι Μπούνιεβτσι (προερχόμενοι από την Ερζεγοβίνη), καθώς και μερικοί Σλοβάκοι και Τσέχοι.
Οι Μουσουλμάνοι, με 222.282 ή 3% του πληθυσμού, αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη θρησκευτική ομάδα. Το Ισλάμ έχει ιστορικά έντονη παρουσία στις νότιες περιοχές της Σερβίας, κυρίως στη νότια Ράσκα. Οι Βόσνιοι είναι η μεγαλύτερη ισλαμική κοινότητα στη Σερβία. Εκτιμάται ότι περί το ένα τρίτο των Ρομά της χώρας είναι Μουσουλμάνοι.
Υπάρχουν μόνο 578 Εβραίοι το θρήσκευμα στη Σερβία. Άθεοι ήταν 80.053 ή 1,1% του πληθυσμού και επιπλέον 4.070 δηλώθηκαν ως αγνωστικιστές.
Γλώσσα
thumb|Επιγραφές στη [[σερβική γλώσσα, ουγγρική και κροατικά γλώσσα στην πολυεθνική Σουμπότιτσα, στη βόρεια Σερβία]] Επίσημη γλώσσα είναι η Σερβική, μια τυποποιημένη μορφή της Σερβοκροατικής, μητρική του 88% του πληθυσμού. Η Σερβική είναι η μόνη πραγματικά δίγραφη ευρωπαϊκή γλώσσα, χρησιμοποιώντας τόσο το Κυριλλικό όσο και το Λατινικό αλφάβητο. Η Σερβική Κυριλλική ορίζεται στο Σύνταγμα ως η «επίσημη γραφή», σε σύγκριση με το καθεστώς της Λατινικής «γραφής σε επίσημη χρήση». Επινοήθηκε το 1814 από το Σέρβο φιλόλογο Βουκ Κάρατζιτς, που δημιούργησε το αλφάβητο με φθογγική αρχές. Ερευνα από το 2014 έδειξε ότι το 47% του σερβικού πληθυσμού ευνοεί το Λατινικό αλφάβητο, το 36% το Κυριλλικό και το 17% δεν έχει καμία προτίμηση.
Αναγνωρισμένες μειονοτικές γλώσσες είναι: η Ουγγρική, η Σλοβακική, η Αλβανική, η Ρουμανική, η Βουλγαρική και η Ρουθηνική, καθώς και οι άλλες τυποποιημένες μορφές της Σερβοκροατικής: Βοσνιακή και Κροατική. Όλες αυτές οι γλώσσες είναι σε επίσημη χρήση σε δήμους ή πόλεις, όπου η αντίστοιχη εθνοτική μειονότητα υπερβαίνει το 15% του συνολικού πληθυσμού. Στη Βοϊβοντίνα η επαρχιακή διοίκηση χρησιμοποιεί, εκτός της Σερβικής, πέντε ακόμη γλώσσες (Ουγγρική, Σλοβακική, Κροατική, Ρουμανική και Ρουθηνική).
Οικονομία
Η Σερβία έχει μια αναδυόμενη οικονομία της αγοράς στην κατηγορία ανώτερου-μεσαίου εισοδήματος. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το Σερβικό ονομαστικό ΑΕΠ το 2015 εκτιμάται επίσημα σε 36,56 δισ. $ ή $ 5.102 κατά κεφαλή, ενώ του ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης ήταν 97,27 δισ. $ ή $ 13.577 κατά κεφαλή. Στη οικονομία επικρατούν οι υπηρεσίες που αντιπροσωπεύουν το 60,3% του ΑΕΠ, ακολουθούμενες από τη βιομηχανία με 31,8% του ΑΕΠ και τη γεωργία με 7,9% του ΑΕΠ. Επίσημο νόμισμα της Σερβίας είναι το Σερβικό δηνάριο. Το Χρηματιστήριο του Βελιγραδίου είναι το μόνο της χώρας, με κεφαλαιοποίηση των 8,65 δισ. $ (τον Αύγουστο του 2014) και κύριο δείκτη τον BELEX15, που αντιπροσωπεύει 15 μετοχές. thumb|Η έδρα της NIS στο [[Νόβι Σαντ]]
Η οικονομία έχει επηρεαστεί από την παγκόσμια οικονομική κρίση. Μετά από οκτώ χρόνια ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης (μέσος όρος 4,45% ανά έτος) η Σερβία εισήλθε στην ύφεση το 2009 με αρνητική ανάπτυξη -3% και πάλι το 2012 με -1,5%. Καθώς η κυβέρνηση αντιμετώπιζε τις επιπτώσεις της κρίσης το δημόσιο χρέος διπλασιάστηκε μέσα σε 4 χρόνια: από την προ της κρίσης επίπεδα του 29,2% σε 63,8% του ΑΕΠ. Το ενεργό εργατικό δυναμικό το 2014 ανερχόταν σε 1.703.000, εκ των οποίων το 59,6% απασχολείτο στον τομέα των υπηρεσιών, το 23,9% στον τομέα της γεωργίας και 16,5% στη βιομηχανία. Ο μέσος μηνιαίος καθαρός μισθός στον Ιούνιο του 2014 ήταν 44.883 δηνάρια (US $ 528.50). Η ανεργία παραμένει οξύ πρόβλημα, με ποσοστό 17,9% το 2015.
Από το 2000 η ​​Σερβία έχει προσελκύσει πάνω από $ 25 δισ. σε άμεσες ξένες επενδύσεις. Εταιρείες μπλου-τσιπ με επενδύσεις στη Σερβία είναι οι FIAT, Siemens, Bosch, Philip Morris, Michelin, Coca-Cola, Carlsberg και άλλες. Στον τομέα της ενέργειας έχουν κάνει μεγάλες επενδύσεις οι Ρωσικοί ενεργειακοί γίγαντες Gazprom και Lukoil.
Η Σερβία έχει αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο: οι εισαγωγές υπερβαίνουν τις εξαγωγές κατά 28,9%. Οι εξαγωγές της Σερβίας, ωστόσο, σημείωσαν σταθερή αύξηση τη διετία 2011-2013 φθάνοντας τα 14,61 δισ. $ το 2013. Η χώρα έχει συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με τις χώρες της ΕΖΕΣ και της ΚΕΣΕΕ, προτιμησιακό εμπορικό καθεστώς με την Ευρωπαϊκή Ένωση, Γενικευμένο Σύστημα Προτιμήσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες και μεμονωμένες συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με τη Ρωσία, τη Λευκορωσία, το Καζακστάν και την Τουρκία.
Αγροτική οικονομία
thumb|Περίπου 60 % του εδάφους της Σερβίας είναι καλλιεργήσιμο. Σπαρμένοι αγροί στη Μπάτσκα Η Σερβία έχει πολύ ευνοϊκές φυσικές συνθήκες (έδαφος και κλίμα) για ποικιλία γεωργικών προϊόντων. Έχει 50.560 τετ. χλμ. γεωργικής γης (7 στρέμματα ανά κάτοικο), εκ των οποίων 32.940 καλλιεργήσιμης γης (4,5 στρέμματα ανά κάτοικο). Το 2013 η Σερβία εξήγαγε γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα αξίας 2,8 δισ. $, και η αναλογία εξαγωγών-εισαγωγών ήταν 180%. Οι γεωργικές εξαγωγές αποτελούν το ένα πέμπτο του συνόλου των εξαγωγών της Σερβίας στην παγκόσμια αγορά. Η Σερβία είναι ένας από τους μεγαλύτερος προμηθευτές κατεψυγμένων φρούτων στην ΕΕ (1η στη γαλλική αγορά και 2η στη γερμανική). Η γεωργική παραγωγή είναι σημαντικότερη στη Βοϊβοντίνα, στην εύφορη πεδιάδα της Παννονίας. Άλλες γεωργικές περιοχές είναι οι Μάτσβα, Πομοράβλιε, Τάμναβα, Ράσινα και Γιαμπλάνιτσα. Από την αγροτική παραγωγή το 70% είναι από τον τομέα των καλλιεργειών και το 30% από την κτηνοτροφία. Η Σερβία είναι πρώτη στον κόσμο στην παραγωγή δαμάσκηνων (582.485 τόνοι, με δεύτερη την Κίνα), η δεύτερη σε σμέουρα (89.602 τόνοι) και επίσης σημαντικός παραγωγός καλαμποκιού (6,48 εκατομμύρια τόνοι, 32η στον κόσμο) και σιταριού (2,07 εκατομμύρια τόνοι, 35η στον κόσμο). Άλλα σημαντικά γεωργικά προϊόντα είναι: ηλίανθος, ζαχαρότευτλα, σόγια, πατάτες, μήλα, χοιρινό κρέας, βόειο κρέας, τα πουλερικά και γαλακτοκομικά.
Στη Σερβία υπάρχουν 560 τετ. χλμ. αμπελώνων, που παράγουν περίπου 230 εκατομμύρια λίτρα κρασιού ετησίως. Οι πιο γνωστές περιοχές αμπελοκαλλιέργειας βρίσκονται στη Βοϊβοντίνα και στη Σουμάντιγια.
Βιομηχανία
thumb|Το [[Fiat 500L, συναρμολογημένο στο εργοστάσιο FAS (Fiat Automobili Srbija) στο Κραγκούγιεβατς]] Η βιομηχανία είναι ο τομέας της οικονομίας που επλήγη περισσότερο από την επιβολή κυρώσεων και το εμπορικό εμπάργκο των Ηνωμένων Εθνών και τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ τη δεκαετία του 1990 και τη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς τη δεκαετία του 2000. Η βιομηχανική παραγωγή συρρικνώθηκε δραματικά: το 2013 ήταν ακόμη μόνο το μισό εκείνης του 1989. Κύριοι βιομηχανικοί τομείς είναι: αυτοκινήτων, ορυχείων, μη σιδηρούχων μετάλλων, επεξεργασίας τροφίμων, ηλεκτρονικών ειδών, φαρμακευτικών προϊόντων και ρούχων.
Στην αυτοκινητοβιομηχανία (με επικεφαλής τη FIAT) δεσπόζει το σύμπλεγμα που βρίσκεται στο Κραγκούγιεβατς και τη γύρω περιοχή και συμβάλλει στος εξαγωγές με περίπου $ 2 δισ. εξορυκτική βιομηχανία της Σερβίας είναι συγκριτικά ισχυρή: Η Σερβία είναι ο 18ος μεγαλύτερος παραγωγός άνθρακα στον κόσμο (7ος στην Ευρώπη), που προέρχεται από μεγάλα αποθέματα στις λεκάνες Koλούμπαρα και Kόστολατς. Είναι επίσης ο 23ος μεγαλύτερος παγκοσμίως (3ος στην Ευρώπη) παραγωγός χαλκού, που εξορύσσεται από την RTB Bor, μεγάλη εγχώρια εταιρεία εξόρυξης χαλκού, ενώ σημαντική εξόρυξη χρυσού έχει αναπτυχθεί γύρω από το Μάζντανπεκ. Η Σερβία κατασκευάζει έξυπνα κινητά Intel ονομάζονται «Tesla smartphone».
Η βιομηχανία τροφίμων είναι ονομαστή τόσο σε περιφερειακό όσο και σε διεθνές επίπεδο και αποτελεί ένα από τα ισχυρά σημεία της οικονομίας. Μερικές από τις διεθνείς φίρμες έχουν εγκαταστήσει μονάδες παραγωγής στη Σερβία: η PepsiCo και η Nestlé στον τομέα επεξεργασίας τροφίμων, η Coca-Cola (Βελιγράδι), η Heineken (Nόβι Σαντ) και η Carlsberg (Μπάτσκα Παλάνκα) στη βιομηχανία ποτών και η Nordzucker στη βιομηχανία ζάχαρης. Η βιομηχανία ειδών ένδυσης και κλωστοϋφαντουργίας έχει αυξηθεί πολύ τα τελευταία χρόνια με σημαντικές επενδύσεις από ξένες εταιρείες: Benneton στη Νις, Geox στη Βράνιε, Calzedonia στο Σόμπορ, Falke στο Λέσκοβατς και άλλες. Η βιομηχανία ηλεκτρονικών ειδών της Σεβίας κορυφώθηκε τη δεκαετία του 1980 και σήμερα είναι μόνο το ένα τρίτο από αυτό που ήταν τότε, αλλά έχει γνωρίσει κάποια ανάκαμψη την τελευταία δεκαετία με επενδύσεις εταιρειών όπως η Siemens (ανεμογεννήτριες) στη Σουμπότιτσα, η Panasonic (συσκευές φωτισμού) σε Σβίλαζνατς και η Gorenje (ηλεκτρικές οικιακές συσκευές) στο Βάλιεβο. Η φαρμακευτική βιομηχανία της Σερβίας περιλαμβάνει 20 κατασκευαστές γενόσημων φαρμάκων, εκ των οποίων η Hemofarm στο Βρσατς και η Galenika στο Βελιγράδι αντιπροσωπεύουν το 80% του όγκου παραγωγής. Η εγχώρια παραγωγή καλύπτει πάνω από το 60% της τοπικής ζήτησης.
Ενέργεια
thumb|Ο Υδροηλεκτρικός Σταθμός Ι στις [[Σιδηρές πύλες|Σιδηρές Πύλες]] Ο τομέας της ενέργειας είναι από τους μεγαλύτερους και σημαντικότερους για την οικονομία της χώρας. Η Σερβία είναι καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας και εισαγωγέας των βασικών καυσίμων (όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο).
Η Σερβία έχει αφθονία ενός φυσικού και σχετικά σημαντικού καυσίμου (άνθρακας), αλλά όχι επαρκή από τα άλλα (πετρέλαιο και φυσικό αέριο). Τα αποδεδειγμένα αποθέματα λιγνίτη της Σερβίας των 5,5 δισ. τόνων είναι τα 5α μεγαλύτερα στον κόσμο (δεύτερα στην Ευρώπη, μετά τη Γερμανία). Ο άνθρακας βρίσκεται σε δύο μεγάλες εναποθέσεις: Κολύμπαρα (4 δισ. τόνοι αποθεμάτων) και Kόστολατς (1,5 δισ. τόνοι). Αν και είναι μικροί σε παγκόσμια κλίμακα, οι πόροι πετρελαίου και φυσικού αερίου της Σερβίας (77.400 εκατομμύρια τόννοι και 48.100 εκατομμύρια κυβικά μέτρα αντίστοιχα) έχουν κάποια περιφερειακή σημασία, δεδομένου ότι είναι οι μεγαλύτεροι στην περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας, καθώς και των Βαλκανίων (εκτός της Ρουμανίας). Σχεδόν το 90% του πετρελαίου και του φυσικού αέριου που έχει ανακαλύφθεί πρέπει να βρίσκεται στο Βανάτο και αυτά τα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι από τα μεγαλύτερα στη λεκάνη της Παννονίας, αλλά μεσαία σε ευρωπαϊκή κλίμακα.
Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας το 2012 στη Σερβία ήταν 36,06 δισ. κιλοβατώρες (KWh), ενώ η τελική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ανήλθε σε 35,5 δισ. κιλοβατώρες (KWh). [208] Το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται προέρχεται από θερμικές μονάδες ισχύος (72,7% του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας) και σε μικρότερο βαθμό από εγκαταστάσεις υδροηλεκτρικής ισχύος (27,3%). Υπάρχουν 6 λιγνιτικές που θερμοηλεκτρικές μονάδες, με εγκατεστημένη ισχύ 3.936 MW, μεγαλύτερες από τις οποίες είναι η 1.502 MW-Nikola Tesla 1 και η 1.160 MW-Nikola Tesla 2, και οι δύο στο Ομπρένοβατς. Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των 9 μονάδων υδροηλεκτρικής ισχύος είναι 2.831 MW, μεγαλύτερη από τις οποίες είναι η Τζέρνταπ 1 με ισχύ 1.026 MW. Εκτός από αυτά, υπάρχουν θερμοηλεκτρικά εργοστάσια που λειτουργούν με μαζούτ και φυσικό αέριο, με εγκατεστημένη ισχύ 353 MW. Το σύνολο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συγκεντρώνεται στην Elektroprivreda Srbije (EPS), δημόσια επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας.
Μεταφορές
thumb|[[Διεθνές Αεροδρόμιο Νίκολα Τέσλα|Αεροδρόμιο Βελιγραδίου Νίκολα Τέσλα]] thumb|[[Σιδηρόδρομοι Σερβίας, τρένο στη σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας που συνδέει τις δύο μεγάλες πόλεις της Σερβίας, το Βελιγράδι και το Νόβι Σαντ]]
Η Σερβία κατέχει στρατηγική θέση για τις μεταφοράς αφού η ραχοκοκαλιά της χώρας, η Κοιλάδα του Μοράβα, αποτελεί μακράν τον ευκολότερο χερσαίο δρόμο από την ηπειρωτική Ευρώπη προς τη Μικρά Ασία και την Εγγύς Ανατολή.
Το οδικό δίκτυο δέχεται το μεγαλύτερο μέρος της κυκλοφορίας στη χώρα. Το συνολικό μήκος του οδικού δικτύου είναι 40.845 χιλιόμετρα, εκ των οποίων 1.372 χιλιόμετρα είναι «Κατηγορίας 1α» (δηλαδή μεγάλες εθνικές οδοί, συμπεριλαμβανομένων 675 χιλιόμετρα αυτοκινητοδρόμων), 4.153 «Κατηγορίας 1β», 11.540 «Κατηγορίας 2» (περιφερειακές οδοί) και 23.780 «δημοτικοί δρόμοι». Το οδικό δίκτυο, εκτός από το μεγαλύτερο μέρος του «Κατηγορίας 1α», είναι συγκριτικά χαμηλότερης ποιότητας για τα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα, λόγω της έλλειψης οικονομικών πόρων για τη συντήρησή του τα τελευταία 20 χρόνια.
Η Σερβία έχει 3.819 χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών, εκ των οποίων 1.279 είναι με ηλεκτροκίνηση και 283 με διπλή γραμμή. Μεγαλύτερος σιδηροδρομικός κόμβος είναι το Βελιγράδι (και σε μικρότερο βαθμό η Νις), ενώ οι πιο σημαντικές γραμμές είναι: Βελιγράδι-Μπαρ (Μαυροβούνιο), Βελιγράδι-Ζάγκρεμπ (Κροατία) / Βελιγράδι-Νις-Σόφια (Βουλγαρία) (τμήμα του Πανευρωπαϊκού Διαδρόμου Χ), Βελιγράδι-Σουμπότιτσα-Βουδαπέστη (Ουγγαρία) και Νις-Θεσσαλονίκη (Ελλάδα). Αν και ακόμα σημαντικός τρόπος εμπορευματικών μεταφορών, οι σιδηρόδρομοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενα προβλήματα με τη συντήρηση της υποδομής και τη μείωση των ταχυτήτων. Όλες οι υπηρεσίες σιδηροδρομικών μεταφορών γίνονται από τη δημόσια εταιρεία των Σερβικών Σιδηροδρόμων. Υπάρχουν μόνο δύο διεθνή αεροδρόμια με τακτική επιβατικές πτήσεις. Το Αεροδρόμιο Βελιγραδίου Νίκολα Τέσλα που εξυπηρέτησε 4.770.000 επιβάτες το 2015 και είναι κομβικό σημείο του εθνικού αερομεταφορέα Air Serbia, που μετέφερε περίπου 2.550.000 επιβάτες το 2015 και το «Αεροδρόμιο της Νις Κωνσταντίνος ο Μέγας» εξυπηρετεί κυρίως αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους.
Η Σερβία έχει αναπτυγμένες εσωτερικές πλωτές μεταφορές, δεδομένου ότι υπάρχουν 1.716 χιλιόμετρα εσωτερικών πλωτών οδών (1.043 χιλιόμετρα πλωτών ποταμών και 673 χιλιόμετρα πλωτών καναλιών), που σχεδόν όλα βρίσκονται στο βόρειο τρίτο της χώρας. Η σημαντικότερη εσωτερική πλωτή οδός είναι ο Δούναβης (τμήμα του Πανευρωπαϊκού Διαδρόμου VII). Άλλοι πλωτοί ποταμοί είναι οι Σάβος, Τίσα, Μπέγκα και Τίμις, που συνδέουν τη Σερβία με τη Βόρεια και τη Δυτική Ευρώπη μέσω του Καναλιού Ρήνου-Μάιν-Δούναβη και της Βόρειας Θάλασσας, με την Ανατολική Ευρώπη μέσω των Τίσα, Μπέγκα, Δούναβη και της Μαύρης Θάλασσας και με τη Νότια Ευρώπη μέσω του ποταμού Σάβου. Περισσότεροι από 2,1 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων μεταφέρθηκαν στα ποτάμια και τις διώρυγες της Σερβίας το 2011, ενώ τα μεγαλύτερα ποτάμια λιμάνια είναι τα Βελιγράδι, Νόβι Σαντ, Πάντσεβο, Σμεντέρεβο, Πράχοβο και Σάμπατς.
Τουρισμός
Η Σερβία δεν είναι μαζικός τουριστικός προορισμός, αλλά παρ' όλα αυτά έχει ένα ευρύ φάσμα τουριστικών προϊόντων. Το 2015 συνολικά πάνω από 2,4 εκατομμύρια τουρίστες καταγράφηκαν σε καταλύματα, εκ των οποίων περίπου 1,1 εκατομμύρια ήταν ξένοι. Τα έσοδα σε ξένο συνάλλαγμα από τον τουρισμό υπολογίστηκαν σε 1,14 δισ. $. Ο τουρισμός στη Σερβία είναι επίσημα αναγνωρισμένος ως πρωταρχικός τομέας για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Αντιπροσώπευε περίπου το 6% του ΑΕΠ το 2015 και απασχολεί περίπου 75.000 άτομα, περίπου το 3% του εργατικού δυναμικού της χώρας. Τα τελευταία χρόνια η Σερβία σημείωσε σημαντική αύξηση του αριθμού των ξένων τουριστών (περίπου 10-15% αύξηση ανά έτος).
Ολιγοήμεροι προορισμοί
Βελιγράδι thumb|right|Οδός Κνεζ Μιχαήλοβα Το Βελιγράδι είναι μια ιδιαίτερη πρωτεύουσα για μια εξερεύνηση του Σαββατοκύριακου. Ένα συναρπαστικό μείγμα πλούσιας και ποικίλης ιστορίας, πολιτισμού, αρχιτεκτονικής και αστικού πνεύματος. Μερικές από τις πιο ελκυστικές περιοχές του, το Φρούριο του Βελιγραδίου - το παλαιότερο πολιτιστικό και ιστορικό μνημείο, η Σκαντάρλιγια-μποέμ συνοικία στο κέντρο της πόλης, η Οδός Κνεζ Μιχαήλοβα, τα Παλιά και τα Νέα Ανάκτορα, το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο, η Εκκλησία του Αγίου Σάββα, το Ζεμούν και πολλά άλλα, κάνουν το Βελιγράδι πολιτιστικό κέντρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. thumb|left|Εκκλησία Ρούζιτσα Η συμβολή του Σάβου και του Δούναβη είναι μια φυσική όαση στην καρδιά μιας σύγχρονης πόλης, αυτό το σπουδαίο σημείο, δίπλα στο μνημείο του Νικητή, παρέχει την πιο όμορφη θέα του Βελιγραδίου. Οι όχθες του ποταμού δεν κοιμούνται ποτέ: σε εστιατόρια εν πλω και καφετέριες οι επισκέπτες μπορούν να πάρουν ένα φλιτζάνι καφέ, να φάνε σπεσιαλιτέ ψαριών, να ακούσουν μουσική και να διασκεδάσουν. Το Ζεμούν είναι ρομαντικό και ποιητικό με τα στενά πλακόστρωτα δρομάκια, το δρόμο δίπλα στο Δούναβη, τις πλωτές καφετέριες και το διάσημο Πύργο Γκάρντος.
Νέο επίκεντρο της αστικής κουλτούρας, της ψυχαγωγίας και του λαϊφστάιλ είναι η Σαβαμάλα, με μοντέρνα εστιατόρια, κλαμπ, μπαρ και γκαλερί. Η σύγχρονη σκηνή του ντιζάιν έχει πολλά δημοφιλή σημεία: Belgrade Design District, KC Grad, Mikser House, Supermarket Concept Store και αστικές εμπορικές περιοχές, που συνεχώς προσελκύουν τη διεθνή προσοχή με τοπικά προϊόντα και μάρκες ντιζάιν. Το Βελιγράδι περπατιέται πολύ εύκολα: όλα τα σημαντικά για ένα σαββατοκύριακο στην πόλη βρίσκονται σε κοντινή απόσταση με τα πόδια και επιπλέον αξιοθέατα βλέπονται εύκολα με οργανωμένες περιηγήσεις.
Nόβι Σαντ thumb|right|Κεντρική πλατεία του Nόβι Σαντ thumb|Το Φρούριο Πετροβαραζντίν κατά το Φεστιβάλ ΕΧΙΤ Η πόλη του Νόβι Σαντ έχει την αναγκαία ποικιλομορφία ενός σύγχρονου τουριστικού κέντρου, που έχει στόχο και τη δυνατότητα να μπει στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Βρίσκεται στο Δούναβη, στη διασταύρωση των σημαντικότερων δρόμων, κοντά στην οροσειρά Φρούσκα Γκόρα με 17 πολιτιστικά και ιστορικά σημαντικά μοναστήρια, και περιβάλλεται από αγροκτήματα χαρακτηριστικά της Βοϊβοντίνα. Επιπλέον υπάρχουν το 17ου αιώνα Φρούριο Πετροβαραζντίν, το ελκυστικό κέντρο της παλιάς πόλης, πολλά μουσεία, η περίφημη Εκθεση του Νόβι Σαντ καθώς και πολλά παγκοσμίου φήμης φεστιβάλ και εκδηλώσεις. thumb|left|Φρούριο Πετροβαραζντίν Το Φρούριο Πετροβαραζντίν, που καλύπτει μια έκταση 1220 στρεμμάτων και χτίστηκε το 17ο και 18ο αιώνα, αποτελεί πολιτιστικό-ιστορικό μνημείο. Μέσα στο φρούριο βρίσκεταιτο Μουσείο της Πόλης του Νόβι Σαντ, η Ακαδημία Τεχνών, το Αστεροσκοπείο καθώς και τα Αρχεία της πόλης και εδώ, παραδοσιακά, το μήνα Ιούλιο λαμβάνει χώρα το Μουσικό Φεστιβάλ ΕΧΙΤ, που έχει ανακηρυχθεί το καλύτερο στην Ευρώπη.
Η αρχιτεκτονική της πόλης αντιπροσωπεύει ένα μείγμα πολλών διαφορετικών ρυθμών. thumb|right|Φεστιβάλ EXIT Το παλαιότερο σπίτι «Στο Ασπρο Λιοντάρι» χτίστηκε λίγο πριν το 1740. Οι δρόμοι της πόλης διαθέτουν πολλά ωραία μέγαρα από τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα: «Τανουρτζίτσεβα», «Μενράτοβα», «Βάτικαν», «Κλάζνοβα», κ.α. καθώς και θρησκευτική αρχιτεκτονική διαφόρων δογμάτων.
Η Φρούσκα Γκόρα με το εθνικό πάρκο της περίπου 250 τετ. χλμ., όπου βρίσκονται 17 Ορθόδοξα μοναστήρια (που ιδρύθηκαν από το 15ο ως το 18ο αιώνα ως ευσεβή κληροδοτήματα των Σέρβων δεσποτών), με δασωμένες εκτάσεις, σπάνια φυτό και άγρια ζωή, φυσικά καταφύγια, πολλές λίμνες (14 συνολικά), ορεινά μονοπάτια (περίπου 800 χιλιόμετρα σηματοδοτημένα μονοπάτια), γεμάτη ορειβατικά καταφύγιο και με ένα ξενοδοχείο, βρίσκεται εν μέρει στην περιφέρεια του Νόβι Σαντ και αποτελεί έναν από τους πιο ευχάριστους τουριστικούς προορισμούς στις χαλαρωτικές περιοχές περιοχές του Δούναβη.
Νις thumb|left|Ο Πύργος των Κρανίων της Νις Η πόλη της Νις, στα νοτιοανατολικά της Σερβίας, είναι μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Ευρώπης και είναι επί αιώνες σημαντική γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Δύο χιλιετίες πριν είχε χρησιμοποιηθεί ως σύνδεσμος μεταξύ του σημερινού Βελιγραδίου και της Κωνσταντινούπολης. Από ιστορική άποψη είναι πιο γνωστή ως η γενέτειρα του Ρωμαίου αυτοκράτορα Μεγάλου Κωνσταντίνου.
Στην καρδιά της πόλης είναι το Φρούριο της Νις. Αυτό το οικοδόμημα του 18ου αιώνα βρίσκεται κατά μήκος της ακτής του Ποταμού Νίσαβα, πάνω στα ερείπια της αρχαίας ρωμαϊκής στρατιωτικής στρατόπεδο της Ναϊσσού. Το κάστρο χτίστηκε κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας (1386 - 1878) και θεωρείται ένα από τα πιο όμορφα οικοδομήματα στην περιοχή των Βαλκανίων. Χρησιμοποιήθηκε ως οπλοστάσιο, χαμάμ (λουτρό) και φυλακή. Μεγάλο μέρος του αρχικού κτιρίου στέκεται ακόμα. Πρόκειται για ένα ελεύθερο αξιοθέατο. όπου οι άνθρωποι είναι ευπρόσδεκτοι να περπατήσουν στα μονοπάτια και να δουν τις υπόλοιπες κατασκευές στο εσωτερικό του, όπου υπάρχουν εστιατόρια, πωλητές παγωτών και σκηνές, όπου πραγματοποιούνται κάθε χρόνο τον Αύγουστοτα τα κύρια προγράμματα του Τζαζ Φεστιβάλ της Πόλης της Νις.
Η μποέμ συνοικία της Νις είναι το «Καζαντζίσκο σοκάτσε», που σημαίνει «Δρόμος των Γανωματάδων» ή «Δρόμος των Χαλκωματάδων», και βρίσκεται στην παλιά πόλη, σε ένα δρόμο που ήταν γεμάτος με εργαστήρια χειροτεχνίας. Σήμερα αποτελεί μια φιλική προς τους πεζούς ζώνη εστιατορίων και καφέ. Πολλά από τα κτίρια εδώ χρονολογούνται από την Τουρκοκρατία.
Σουμπότιτσα thumb|left|Η Πλατεία της Σουμπότιτσα Η πόλη της Σουμπότιτσα βρίσκεται στα βόρεια της Δημοκρατίας της Σερβίας, κατά μήκος των κύριων ευρωπαϊκών διαδρόμους και ανάμεσα σε δυο ποταμούς, το Δούναβη και τον Τίσα. Πλούσιο κεφάλαιο πολιτιστικής κληρονομιάς, πλούσια διακοσμημένα κτίρια, πολυπολιτισμικό πνεύμα και ευρωπαϊκή γοητεία - αυτά είναι τα χαρακτηριστικά που κάνουν αυτή την πόλη ξεχωριστή. Η Σουμπότιτσα είναι γνωστή για τη χαλαρή ατμόσφαιρα, το καλό φαγητό και την ποιότητα των κρασιών της. Φεστιβάλ, εκδηλώσεις, συναυλίες, ζωντανή πολιτιστική ζωή όλο το χρόνο είναι ένας ακόμη λόγος να επισκεφθεί κανείς την πόλη. Μαζί με αυτά η Σουμπότιτσα προσφέρει πολλά ενδιαφέροντα μέρη για ξεκούραση και αναψυχή, για δραστηριότητες γύρω από τις λίμνες, σε αγροκτήματα με άλογα, αγροικίες, σε δάση και περιοχές κυνηγιού. thumb|right|Λίμνη Πάλιτς
Η λίμνη Πάλιτς και ο ομώνυμος οικισμός είναι 8 χιλιόμετρα ανατολικά της Σουμπότιτσα. Εξαιρετικές εγκαταστάσεις από τις αρχές του 20ου αιώνα: ο Πύργος του Νερού, η Μεγάλη Βεράντα, το Λίντο των Γυναικών και το Μουσικό Περίπτερο, το υπέροχο πάρκο, η γνωστό λίμνη, η ειρήνη και η ησυχία κάνουν το Πάλιτς ιδανικό χώρο για ξεκούραση και χαλάρωση. Σήμερα το Πάλιτς διαθέτει ξενοδοχεία υψηλής κατηγορίας, ανακαινισμένες πολυτελείς και άνετες βίλες στο λεγόμενο «στυλ Πάλιτς», πολλά καταλύματα και πανσιόν. Εξαιρετικά εστιατόρια και καφέ, χώροι αθλητισμού και ψυχαγωγίας, τρεις οργανωμένες παραλίες, μια θερμική πισίνα, ένας ζωολογικό κήπος, ποδηλατόδρομοι, μονοπάτια, ένα σύνολο πολύπλευρων εκδηλώσεων, δυναμική πολιτιστική ζωή και δυνατότητες ψυχαγωγίας αποτελούν τη συνολική προσφορά του Τουριστικού Κέντρου του Πάλιτς.
Βρσατς thumb|left|Καθεδρικός των Μαρτύρων στο Βρσατς Το Βρσατς, μια πόλη 40.000 κατοίκων, είναι μια από τις παλαιότερες και ωραιότερες πόλεις στη Βοϊβοντίνα. Βρίσκεται στο άκρο της Πεδιάδας της Παννονίας, στις πλαγιές του Ορους Βρσατς, μόλις 14 χιλιόμετρα από τα ρουμανικά σύνορα. Η ιστορία, ο πολιτισμός και η παράδοση του Βρσατς είναι στενά συνδεδεμένα με την κουλτούρα του κρασιού και αυτός είναι ο κύριος λόγος να έρθει κανείς στο «Δρόμο του Κρασιού».
Στο Βρσατς μην παραλείψετε να επισκεφθείτε: το Επισκοπικό Μέγαρο και το Δημαρχείο του 18ου αιώνα, τον Καθολικό Καθεδρικό Ναό «Αγ. Γεράρδου» του 1863, την Ορθόδοξη Εκκλησία του Αγίου Νικολάου του 1785, τον Πύργο του Βρσατς του 14ου αιώνα, το μουσείο κλπ. Πρέπει επίσης να επισκεφθείτε το περίφημο θέατρο «Στέριγια». Μπορείτε επίσης να αποδράσετε στην πράσινη όαση στο κεντρικό πάρκο, που είναι το παλαιότερο στη Βοϊβοντίνα και χρονολογείται από το 1797. Ιδανικό μέρος για ένα διάλειμμα είναι η πλατεία του Βρσατς, γεμάτη καφετέριες, με σημαντικό μείγμα διαφόρων αρχιτεκτονικών ρυθμών του 18ου και του 19ου αιώνα.
Το Βρσατς περιβάλλεται από βουνά που φέρνουν δροσερό ​​αέρα. Πάνω από 17.500 στρέμματα αμπελώνων είναι φυτεμένα στις πλαγιές του Ορους Βρσατς. Η εταιρεία «Vršacki Vinogradi» (Αμπελώνες Βρσατς) είναι ανοικτή για την περιήγηση στα πιο ευρύχωρα κελάρια κρασιού της Κεντρικής Ευρώπης. Κοντά από τα χωριά Γκουντούριτσα και Βελίκο Σρέντιστε διατηρούν την παράδοση του κρασιού και πολλά σπίτια έχουν ιδιωτικά οινοποιεία. Η περιήγηση του «Δρόμου του Κρασιού» προσφέρει γευσιγνωσία και επισκέψεις σε οινοποιεία. Για επισκέπτες εραστές της περιπέτειας προσφέρεται πανοραμική πτήση με μια από τις καλύτερες Ακαδημίες Πτήσεων στην Ευρώπη.