Γιαν_φαν_ντερ_Χέιντεν
Νεκρές φύσεις
Ο Γιαν φαν ντερ Χέιντεν ζωγράφισε νεκρές φύσεις στην αρχή και στο τέλος της καριέρας του. Εννέα από τις νεκρές φύσεις του σώζονται. Μία από τις πρώτες χρονολογημένες νεκρές φύσεις του είναι η Νεκρή φύση με Βίβλο (υπογραφή και ημερομηνία 1664, Μαουριτσχάους). Αυτή και άλλες πρώιμες νεκρές φύσεις συνήθως απεικονίζουν μια Βίβλο και άλλα αντικείμενα σε ένα τραπέζι με ένα χαλί. αριστερά|μικρογραφία|313x313εσ| Νεκρή φύση με σφαίρα, βιβλία, γλυπτά και άλλα αντικείμενα Ένα παράδειγμα των πρώτων έργων του σε αυτό το είδος είναι η Νεκρή φύση με σφαίρα, βιβλία, γλυπτά και άλλα αντικείμενα (περίπου 1670, Ακαδημία Καλών Τεχνών Βιέννης). Αυτός ο πίνακας βρίσκεται σε μια μακρά παράδοση ολλανδικών πινάκων νεκρής φύσης που απεικονίζουν σύμβολα vanitas (ματαιοδοξία). Αυτά τα σύμβολα περιλαμβάνουν όχι μόνο κλεψύδρες, κρανία και κεριά που καπνίζουν, αλλά και χαρακτηριστικά επιστήμης και διανοητικής έρευνας που συγκεντρώνονται σε ένα ντουλάπι ερασιτεχνών συλλεκτών ή τη μελέτη ενός ανθρωπιστή λόγιου. Αυτή η παράδοση βρίσκεται επίσης στις σπάνιες νεκρές φύσεις του Ολλανδού ζωγράφου Χέρριτ Ντάου. οι οποίες θεωρούνται σημαντική επιρροή στις νεκρές φύσεις του φαν ντερ Χέιντεν. Η αλληγορική αυτοπροσωπογραφία του Ντάου σε εργαστήριο, που περιλαμβάνει στοιχεία νεκρής φύσης, έχει αναγνωριστεί ως σημαντική επιρροή σε αυτή τη σύνθεση. Συγκεκριμένα, όπως και στη σύνθεση του Ντάου, η σκηνή νεκρής φύσης του φαν ντερ Χέιντεν απεικονίζει ένα ευρύ φάσμα αντικειμένων καλλιτεχνικής αλλά και επιστημονικής φύσης. Αυτά τα αντικείμενα αναφέρονται στο πάθος των σύγχρονων μελετητών να συνθέτουν συλλογές από διάφορα αντικείμενα. Τα αντικείμενα στο Νεκρή φύση με σφαίρα, βιβλία, γλυπτά και άλλα αντικείμενα του φαν ντερ Χέιντεν επιλέχθηκαν προφανώς για να προκαλέσουν τις δύο πνευματικές ιδιότητες της ενεργού και της στοχαστικής ζωής. Η στοχαστική ζωή είναι η ζωή της τέχνης, της φιλοσοφίας και της θεολογίας, ενώ η ενεργή ζωή χαρακτηρίζεται από περιέργεια για τον έξω κόσμο και, ειδικότερα, το εμπόριο με τον Νέο Κόσμο στο οποίο η πατρίδα του φαν ντερ Χέιντεν συμμετείχε ενεργά. Αυτός ο κόσμος του εμπορίου αντιπροσωπεύεται στην υδρόγειο και στον άτλαντα, καθώς και στα εισαγόμενα προϊόντα όπως το κινέζικο μεταξωτό ύφασμα στο τραπέζι, το ιαπωνικό λακαρισμένο κουτί και το εξωτικό ζώο (ένα ιγκουάνα της Νότιας Αμερικής) που κρέμεται στο πίσω μέρος της σύνθεσης. Ο χάρτης στον οποίο είναι ανοιχτός ο άτλαντας είναι ένα σχέδιο των οχυρώσεων του Μπέρχεν οπ Ζόομ. Αυτές οι οχυρώσεις είχαν κατασκευαστεί κατά τη διάρκεια του ογδοηκονταετούς πολέμου με την Ισπανία και είχαν παίξει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη των πρώτων νικών κατά των ισπανικών στρατευμάτων. Αναφέρθηκαν έτσι στους ιδρυτικούς μύθους του έθνους. Ο φαν ντερ Χέιντεν μπορεί επίσης να επέλεξε αυτόν τον χάρτη ως αναφορά στις πρόσφατες εχθροπραξίες με τη Γαλλία. Ο ίδιος χάρτης περιλαμβάνεται και σε δύο από τις μεταγενέστερες νεκρές φύσεις του. Κάτω δεξιά του πίνακα υπάρχει μια μεγάλη Προτεσταντική Βίβλος ανοιχτή στο τέλος του Het Boeck der Psalmen ( Βιβλίο των Ψαλμών ) στο κεφάλαιο με τίτλο PROVERBIA / Spreuken / SALOMONIS ( Παροιμίες του Σολομώντα ). Είναι πιθανό ότι ο καλλιτέχνης σκόπευε να αναφερθεί στα μηνύματα στις Παροιμίες του Σολομώντα σχετικά με τη σοφία, την αυτοπειθαρχία και τη δικαιοσύνη καθώς και το μήνυμα vanitas, καθώς μια από τις Παροιμίες αναφέρει ότι μόνο η δικαιοσύνη μπορεί να σώσει από τον θάνατο. μικρογραφία|296x296εσ| Γωνία δωματίου με σπανιότητες Ο φαν ντερ Χέιντεν σταμάτησε να ζωγραφίζει νεκρές φύσεις γύρω στο 1670 για να επιστρέψει στο θέμα τα τελευταία δύο χρόνια της ζωής του. Τα μοτίβα, τα σχέδια και τα θέματα στις μεταγενέστερες νεκρές φύσεις του είναι ίδια με εκείνα των πρώιμων νεκρών φύσεων του, αλλά η εκτέλεσή τους είναι πολύ διαφορετική, πολύ πιο στεγνή.