cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Χαρτονόμισμα
Φθορά
μικρογραφία|250x250εσ|Φθαρμένο χαρτονόμισμα αξίας 5 ευρώ. Παράλληλα με την προσπάθεια αποθάρρυνσης της παραχάραξης, η αντιμετώπιση της φθοράς των τραπεζογραμματίων, από την καθημερινή χρήση τους από τους συναλλασσόμενους, ήταν και είναι μία πρόκληση που καλείται και πάλι να αντιμετωπίσει η τεχνολογία.
Έτσι τα τραπεζογραμμάτια πρέπει να είναι ανθεκτικά στην τριβή και στα επανειλημμένα τσακίσματα, αλλά ταυτόχρονα να μην σχίζονται εύκολα, να μην συσσωρεύουν ρύπους και να μην αλλοιώνονται τα χρώματα τους, να είναι ανθεκτικά σε όσο το δυνατόν περισσότερα χημικά και να μην καταστρέφονται εάν εκτεθούν για μεγάλο διάστημα στο νερό, την υγρασία ή στην ηλιακή ακτινοβολία κ.τ.λ.
Οι προκλήσεις είναι πολλές και ακόμα περισσότερες οι λύσεις που χρησιμοποιήθηκαν για την αντιμετώπισή τους, τόσο στο παρελθόν, όσο και στην σύγχρονη εποχή. Τελικά και ανάλογα με τις πολιτικές του κάθε εκδότη επιλέγονται εκείνες που αντιμετωπίζουν τα προβλήματα αυτά σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό, χωρίς όμως να εκτοξεύουν το κόστος εκτύπωσης σε ύψη που να τις καθιστά ασύμφορες.
Τις τελευταίες δεκαετίες η αυξανόμενη χρήση πιστωτικών καρτών και οι μεταφορές κεφαλαίων με ηλεκτρονικό τρόπο μέσω του Διαδικτύου, των αυτόματων ταμιακών μηχανών ή άλλων τραπεζικών υπηρεσιών όπως η αυτόματη εξόφληση λογαριασμών, περιορίζουν την χρήση χαρτονομισμάτων τα οποία δεν περνούν τόσο τακτικά από χέρι σε χέρι ώστε να φθείρονται. Βέβαια οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και το πλαστικό χρήμα δεν επινοήθηκαν για να περιορίσουν την φθορά των χαρτονομισμάτων, αλλά και αυτός είναι ένας έμμεσος τρόπος που αυξάνει τον μέσο όρο ζωής τους.
Άλλη χρήση των χαρτονομισμάτων
Εκτός από την χρηστική πλευρά τους, τα χαρτονομίσματα χρησιμοποιήθηκαν και χρησιμοποιούνται και για λόγους διαφορετικούς από αυτούς για τους οποίους δημιουργήθηκαν. thumb|right|Χαρτονόμισμα που εξέδωσαν οι [[Ιαπωνία|Ιαπωνικές δυνάμεις κατοχής στις Φιλιππίνες κατά την διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου.]]
Κυβερνήσεις, απολυταρχικά ή δημοκρατικά καθεστώτα, μονάρχες, ακόμα και στρατιωτικές κατοχικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν τα χαρτονομίσματα κατά καιρούς για προπαγανδισμό.
Μέσα από αυτά τα έντυπα μικρών σχετικά διαστάσεων, τιμήθηκαν πρόσωπα όχι μόνο από τον πολιτικό, στρατιωτικό χώρο, αλλά και από την επιστήμη την τέχνη, τον αθλητισμό κτλ. Ένα παράδειγμα από την ελληνική πραγματικότητα είναι η αποτύπωση του Κολοκοτρώνη του Καποδίστρια, αλλά και του Παπανικολάου σε ελληνικά χαρτονομίσματα.
Αποτυπώθηκαν διάφορα γεγονότα εμπνευσμένα από την ιστορία του κάθε κράτους. Νικηφόρες μάχες οι οποίες άλλαξαν τον ρου της ιστορίας ενός έθνους είναι ένα πολύ συχνό θέμα.
Βασιλιάδες εδραίωσαν την μοναρχία ή την δυναστεία τους όπως γίνεται ακόμα και σήμερα όπου στα χαρτονομίσματα πολλών χωρών όπως η Μεγάλη Βρετανία απεικονίζεται ο εκάστοτε μονάρχης ή πριν την έλευση του ευρώ στα χαρτονομίσματα του Βελγίου, της Ολλανδίας, της Σουηδίας, κτλ. Ηγεμόνες και δικτάτορες προσπάθησαν να παγιώσουν την απολυταρχία τους όπως πολύ συχνά γίνεται και σήμερα σε πολλά αφρικανικά και όχι πολύ παλιά σε νοτιο-αμερικανικά καθεστώτα. Στρατιωτικές δυνάμεις κατοχής επιχείρησαν να ενδυναμώσουν την κυριαρχία τους και να διασπείρουν την προπαγάνδα τους όπως έκαναν κατά την διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου οι γερμανικές, ιταλικές και ιαπωνικές δυνάμεις κατοχής. Κυβερνήσεις προσπάθησαν να περάσουν τις πολιτικές τους όπως έκανε η Κίνα κατά διαδικασία της εκβιομηχάνισης της, ή κάποιες άλλες κυβερνήσεις όταν προωθούσαν την γεωργία, την αλιεία κτλ. στις χώρες τους.
Συλλεκτικά χαρτονομίσματα
thumb|left|Χαρτονόμισμα της πρώην [[Ανατολική Γερμανία|Ανατολικής Γερμανίας. Μετά την επανένωση της Γερμανίας το 1990 με την δυτική και την δημιουργία της ενιαίας Γερμανίας καταργήθηκε. Η αξία του είναι πλέον μόνο συλλεκτική.]] Στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων η αξία των χαρτονομισμάτων είναι ίση με την αναγραφόμενη σε αυτό (ονομαστική αξία). Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις των συλλεκτικών χαρτονομισμάτων, των ειδικών εκδόσεων, ή των χαρτονομισμάτων εκείνων που για κάποιο λόγο, τυχαίο ή όχι, έχουν κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Σε αυτές τις περιπτώσεις η αγορά προσδιορίσει μια άλλη αξία (εμπορική) η οποία μπορεί να είναι χαμηλότερη ή υψηλότερη από την ονομαστική ανάλογα με την σπανιότητά τους ή όχι. Οι παράγοντες που προσδιορίζουν την σπανιότητα και κατ’ επέκταση και την εμπορική τους αξία είναι πολλοί όπως παλαιότητα, η ακεραιότητα, η φήμη, η καλλιτεχνική αρτιότητα και πρωτίστως η προσφορά και η ζήτηση.
Διαφορετική συνήθως εμπορική αξία από την ονομαστική έχουν επίσης τα χαρτονομίσματα τα οποία έχουν αποσυρθεί από την αγορά. Ανά τους αιώνες πάντα υπήρχαν συλλέκτες μεταλλικών νομισμάτων και πολύ αργότερα χαρτονομισμάτων που διαμόρφωσαν μια ιδιαίτερη πολύ μεγάλη κοινότητα και την αντίστοιχη αγορά η οποία διαμόρφωνε και τις τιμές.
Ελληνικά χαρτονομίσματα
right|thumb|388x388px|Η δραχμή είναι νομισματική μονάδα, η οποία χρησιμοποιήθηκε από τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, αλλά και από το σύγχρονο ελληνικό κράτος ως το 2002, πριν από την έναρξη χρησιμοποίησης του ευρώ στην [[Ελλάδα.]] Στην Ελλάδα η εισαγωγή του χαρτονομίσματος έγινε για πρώτη φορά το 1841 με εκδόσεις της Εθνικής Τράπεζας. Αργότερα, εξέδωσαν χαρτονομίσματα η Ιονική τράπεζα, η Τράπεζα Κρήτης, η Τράπεζα Ηπειροθεσσαλίας και η Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ σε έκτακτες περιπτώσεις εξέδωσε χαρτονομίσματα (τα λεγόμενα κερματικά γραμμάτια) και το ίδιο το ελληνικό κράτος.
Από την 1η Ιανουαρίου 2002 και μετά όπως και σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης χρησιμοποιούνται τραπεζογραμμάτια του ευρώ. Έχουν εκδοθεί χαρτονομίσματα των 5, 10, 20, 50, 100, 200 και 500 Ευρώ με το χαρακτηριστικό γράμμα εμπρός από τον αριθμό κυκλοφορίας και με ειδικό κωδικό αριθμό στην κύρια πλευρά του κάθε χαρτονομίσματος. Το «Υ» είναι το χαρακτηριστικό των χαρτονομισμάτων που έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα, όπως π.χ. το «Χ» είναι το χαρακτηριστικό γράμμα της Γερμανίας και το «Τ» της Ιρλανδίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Νομισματολογία
2412 Βιλ
Φυσικά χαρακτηριστικά
Τα φυσικά χαρακτηριστικά του Βιλ είναι άγνωστα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι-πηγές
Βιλ
Reims-Cessna F406
Σχεδίαση και εξέλιξη
Το F406 Caravan II είναι δικινητήριο δεκατετραθέσιο μονοπλάνο, χαμηλής πτέρυγας, συμβατικής κατασκευής από αλουμίνιο και χάλυβα. Αποτελεί εξέλιξη του Cessna 404 με δύο κινητήρες Pratt & Whitney PT-6 και είναι παρόμοιο με το συμπιεζόμενης καμπίνας Cessna 441. Το αεροσκάφος πέταξε πρώτη φορά στις 22 Σεπτεμβρίου 1983 και βρίσκεται ακόμα σε παραγωγή.
Το F406 στοχεύει στη μεταφορά επιβατών και μικρών φορτίων καθώς και στην πολιτική και στρατιωτική επιτήρηση. Για την αύξηση της μεταφορικής του ικανότητας μπορεί να τοποθετηθεί ένα ατρακτίδιο φορτίου στο κάτω μέρος της ατράκτου. Παράλληλα υπάρχει η έκδοση θαλάσσιας επιτήρησης Surpolmar που φέρει επιπλέον εξοπλισμό, μεταξύ του οποίου και ραντάρ κάλυψης 360 μοιρών.
Παρόλο που οι δύο κινητήρων καθιστά ακριβότερες τις επιχειρήσεις σε σχέση με τα αντίστοιχα μονοκινητήρια αεροσκάφη όπως το Cessna 208 Caravan I, η ύπαρξη τους καθιστά το αεροσκάφος πιο αξιόπιστο, ειδικά όταν αυτό επιχειρεί πάνω από νερό.
Το Reims-Cessna F406 έχει επιλεγεί και χρησιμοποιείται επιχειρησιακά από το Ελληνικό Λιμενικό Σώμα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
F406 F406
2044 Βιρτ
Ο Βιρτ (Wirt) είναι ένας μικρός αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 13,013. Ανακαλύφθηκε το 1950 από τον Αμερικανό αστρονόμο Καρλ Βιρτάνεν, που παρατηρούσε από το Αστεροσκοπείο Λικ, στο Όρος Χάμιλτον της Καλιφόρνια, και πήρε το όνομά του από τη σύντμηση του ονόματος του Βιρτάνεν.
Αφήνοντας το Λας Βέγκας
Το Αφήνοντας το Λας Βέγκας (Leaving Las Vegas) είναι δραματική ταινία αμερικανικής παραγωγής του 1995 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Μάικ Φίγκις, βασισμένη στο ημι-αυτοβιογραφικό ομώνυμο μυθιστόρημα του 1990 του Τζον Ο΄Μπράιεν, ο οποίος αυτοκτόνησε αφού προηγουμένως είχε υπογράψει τα δικαιώματα μεταφοράς του μυθιστορήματος του. Πρωταγωνιστούν ο Νίκολας Κέιτζ, Ελίζαμπεθ Σου και ο Τζούλιαν Σαντς.
2044 Βιρτ
Φωτομετρικές παρατηρήσεις το 2005 επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ενός δορυφόρου διαμέτρου 2 χιλιομέτρων περίπου, με περίοδο περιφοράς περί τον Βιρτ 18,97 ωρών.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος του Βιρτ εκτιμάται σε 6,66 ± 0,6 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος του είναι άγνωστος, ενώ το γεωμετρικό άλβεδό του είναι 0,191 ± 0,038. Ο Βιρτ περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του μία φορά κάθε 3 ώρες 41 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα.
Αφήνοντας το Λας Βέγκας
Πλοκή
Ο Μπεν Σάντερσον είναι αλκοολικός σεναριογράφος του Χόλυγουντ που έχει χάσει τη δουλειά, την οικογένεια και τους φίλους του. Χωρίς να του μένει τίποτα για να ζήσει, κατευθύνεται προς το Λας Βέγκας για να πιει μέχρι θανάτου. Ένα πρωί, καθώς οδηγεί μεθυσμένος από το σπίτι του στο Λος Άντζελες μέχρι το Λας Βέγκας παραλίγο να χτυπήσει μια γυναίκα, τη Σέρα, η οποία γίνεται έξαλλη και απομακρύνεται.
2044 Βιρτ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Βιρτ
Αφήνοντας το Λας Βέγκας
Πλοκή
Τη δεύτερη μέρα του στο Λας Βέγκας, ο Μπεν ψάχνει να βρει τη Σέρα, και όταν την βρίσκει της προσφέρει 500 δολάρια για να έρθει στο δωμάτιό του για μια ώρα. Η Σέρα συμφωνεί, αλλά ο Μπεν της ξεκαθαρίζει ότι δεν θέλει να κάνει σεξ μαζί της. Αντ 'αυτού, μιλούν και αναπτύσσουν μια σχέση. Τότε η Σέρα καλεί τον Μπεν να μετακομίσει στο διαμέρισμά της και αυτός της δίνει εντολή να μην του ζητήσει ποτέ να σταματήσει να πίνει. Η Σέρα από την πλευρά της ζητά από τον Μπεν να μην επικρίνει το επάγγελμά της και εκείνος συμφωνεί.
Στην αρχή, το ζευγάρι είναι ευτυχισμένο, αλλά σύντομα απογοητεύεται με τη συμπεριφορά του άλλου. Η Σέρα παρακαλεί τον Μπεν να δει έναν γιατρό, κάτι που τον κάνει έξαλλο. Ενώ η Σέρα εργάζεται, ο Μπεν πηγαίνει σε ένα καζίνο και επιστρέφει με μια άλλη ιερόδουλη. Η Σέρα επιστρέφει για να τον βρει στο κρεβάτι της και πετάει τον Μπεν έξω. Λίγο αργότερα, η Σέρα προσεγγίζεται από τρεις φοιτητές στο Excalibur Hotel and Casino. Αρχικά απορρίπτει την προσφορά τους δηλώνοντας ότι «βγαίνει» μόνο μία τη φορά, αλλά τελικά δέχεται όταν της προσφέρεται μια μεγάλη αμοιβή. Όταν μπαίνει στο δωμάτιο του ξενοδοχείου τους, οι μαθητές αλλάζουν τη συμφωνία και απαιτούν πρωκτικό σεξ, το οποίο αρνείται. Όταν προσπαθεί να φύγει, αυτοί την βιάζουν ομαδικά.
Το επόμενο πρωί, η Σέρα εντοπίζεται από την σπιτονοικοκυρά της να επιστρέφει μελανιασμένη στο σπίτι της και την διώχνουν. Η Σέρα δέχεται ένα τηλεφώνημα από τον Μπεν, και τον επισκέπτεται με τους δυο τους να κάνουν έρωτα. Ο Μπεν πεθαίνει λίγο μετά. Αργότερα, η Σέρα εξηγεί στον θεραπευτή της ότι δέχτηκε τον Μπεν για αυτό που ήταν και τον αγαπούσε.
Κριτικές
Ο Λεόναρντ Κλάντι από το Variety στην κριτική του αναφέρει πως το Αφήνοντας το Λας Βέγκας ήταν «σίγουρα ανάμεσα σε μια ελάχιστη χούφτα ταινιών που έχουν μια αδιάκοπη άποψη για την εξάρτηση»..
Ο ιστότοπος ανασκόπησης κριτικών Rotten Tomatoes, δίνει βαθμολογία (Σεπτέμβριος 2021) θετικής έγκρισης 91% βασισμένες σε 53 κριτικές με μέσο όρο 7.66/10. Η κριτική συναίνεση του ιστότοπου αναφέρει: «Ο βραβευμένος με Όσκαρ Νίκολας Κέιτζ βρίσκει την ανθρωπιά στον χαρακτήρα του καθώς αιμορραγεί σε αυτό το απαράδεκτο, συναρπαστικά σκοτεινό πορτρέτο της καταστροφής». Στο Metacritic στην ταινία αποδίδεται μέσος όρος βαθμολογίας 82 στα 100, με βάση 23 κριτικές, υποδεικνύοντας «καθολική καταξίωση».
Παραπομπές
<References/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ταινίες του 1995 Κατηγορία:Αμερικανικές δραματικές ταινίες Κατηγορία:Αμερικανικές αισθηματικές ταινίες Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα Κατηγορία:Ταινίες με θέμα τον αλκοολισμό Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στο Λας Βέγκας Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στο Λας Βέγκας Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ηθοποιού (Δραματικές ταινίες) Κατηγορία:Ταινίες με θέμα την κατάθλιψη Κατηγορία:Ταινίες με θέμα την αυτοκτονία
Βάρκιζα Αττικής
μικρογραφία|Παραλία Βάρκιζας thumb|right|Άποψη της Βάρκιζας από τον κυματοθραύστη του λιμανιού. Η Βάρκιζα είναι συνοικία της Βάρης της περιφέρειας Αττικής, μέρος της Περιφερειακή Ενότητα Ανατολικής Αττικής. Το 1968 μετονομάστηκε σε Αλίανθο, ονομασία ωστόσο που δεν διατηρήθηκε. Ανήκει διοικητικά στον δήμο Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης. Είναι παραθαλάσσιος οικισμός της Αττικής και βρίσκεται 20 χιλιόμετρα νότια του κέντρου της Αθήνας. Είναι χτισμένη στα παράλια του Σαρωνικού, νοτίως των ορεινών απολήξεων του Υμηττού και αποτελεί διάσημο τουριστικό θέρετρο. Η τοποθεσία στην οποία απλώνεται ο οικισμός αποτελεί μία από τις ακριβότερες περιοχές στην Ελλάδα. Διοικητικά υπάγεται στην Περιφερειακή Ενότητα Νοτιοανατολικής Αττικής.
Είναι χτισμένη στα παράλια του Σαρωνικού κόλπου και αποτελεί διάσημο τουριστικό θέρετρο. Το τοπίο γύρω από τον οικισμό παραπέμπει σε κλασικό Αττικό τοπίο της υπαίθρου, με θαμνώδεις - βραχώδεις εκτάσεις, αλλά και πολλά πεύκα που απλώνουν τον ίσκιο τους στα γαλανά νερά του Σαρωνικού. Συγκοινωνιακά εξυπηρετείται από τις λεωφορειακές γραμμές 122 και 171 του ΟΑΣΑ
Διοικητικές μεταβολές
Ο οικισμός της Βάρκιζας αποσπάται από την Κοινότητα Βάρης τον Οκτώβριο του 1952, και αποτελεί για λίγους μήνες ως τον Ιανουάριο του 1953 έδρα της Κοινότητας της Βάρκιζας, οπότε και προσαρτάται πάλι στην Κοινότητα Βάρης. Το 1968 ο οικισμός μετονομάζεται σε Αλίανθο, ο οποίος καταργείται το 1981 προσαρτώμενος τον οικισμό Βάρη της Κοινότητος Βάρης, οπότε και επανέρχεται άτυπα η παλιά ονομασία, χωρίς ωστόσο από το 1968 να έχει επέρθει επίσημα επαναφορά της ονομασίας του οικισμού σε Βάρκιζα.
Περιγραφή
Απέχει περίπου δύο χιλιόμετρα νότια της Βάρης και 20 χλμ νότια της Αθήνας. Συνδέεται με το διεθνές αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος και της Αττικής Οδού μέσω της λεωφόρου Βάρης - Κορωπίου και συνδέεται το κέντρο της Αθήνας με τη λεωφόρο Ποσειδώνος (ΕΟ 91). Παλαιότερα η περιοχή καλύπτονταν από δασώδεις εκτάσεις από πεύκα και ελαιώνες, ενώ η Βάρκιζα ήταν αλιευτικός οικισμός. Μετά την δεκαετία του 1960, η περιοχή αναπτύχθηκε οικιστικά και ενσωματώθηκε αργότερα στην σημερινή πόλη της Βάρης. Η περιοχή έγινε ευρύτερα γνωστή το 1945 ως η τοποθεσία στην οποία συνάφθηκε μεταπολεμικά η Συμφωνία της Βάρκιζας.
Η Βάρκιζα υπήρξε αρχικά παραθεριστική περιοχή στην οποία σταδιακά αναπτύχθηκαν και ξενοδοχειακές μονάδες ενώ πλέον αποτελεί βασικό μέρος της Αθηναϊκής Ριβιέρας.
Τις τελευταίες δεκαετίες η Βάρκιζα έχει εξελιχθεί σε μια από τις ακριβότερες περιοχές των νοτίων προαστίων της Αττικής για αγορά κατοικίας.
Η πιο γνωστή και οργανωμένη παραλία της Βάρκιζας με χρυσή αμμουδιά και ρηχά νερά θεωρείται η πλαζ «Varkiza Resort Yabanaki» μέσα στην οποία υπάρχουν μεταξύ άλλων, αθλητικές εγκαταστάσεις, χώροι στάθμευσης, χώροι εστίασης, υγειονομικές εγκαταστάσεις, κλαμπ, δοκιμαστήρια, και ναυταθλητικές εγκαταστάσεις.
Πέρα από την Πλαζ η Βάρκιζα έχει και άλλες ωραίες παραλίες οι οποίες όμως είναι μη οργανωμένες όπως Οι Αλκυονίδες – Κανάρια, Η Ανατολική παραλία, Η Παραλία Island, Τα Λιμανάκια και Οι Σπηλιές κάτω από το Ribas ενώ διαθέτει και ένα πάρα πολύ ωραίο Λιμάνι όπου οι κάτοικοι το καλοκαίρι κάνουν την βόλτα τους.
Επίσης στη Βάρκιζα βρίσκεται και το εμβληματικό διεθνούς φήμης Νυχτερινό Κέντρο Island Club το οποίο έχουν επισκεφθεί προσωπικότητες όπως οι Meryl Streep, Valentino, Hugh Jackman, Tommy Hilfiger, Bruce Willis, Moby, Katia Mathiou,James Blunt, Zaz, Ethan Hawke, Princess Rosario, Pierce Brosnan. Επίσης δημοφιλές είναι το νυχτερινό κέντρο Ρίμπας, στη απομονωμένη τοποθεσία του οποίου ωστόσο οργανώνονται τις τελευταίες δεκαετίες παράνομες κούρσες ταχύτητας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης
Άννα (κόρη του Βόρι Α΄)
Η Άννα, βουλγαρ. Анна (9ος-10ος αι.) από τον Οίκο του Κρούμου ήταν πριγκίπισσα της Βουλγαρίας.
Βιογραφία
Ήταν η δεύτερη κόρη του Βόρι Α΄ κνιάζου (πρίγκιπα) της Βουλγαρίας και της δεύτερης συζύγου του Μαρίας. Έλαβε το όνομα της θείας της Άννας. Αδέλφια της ήταν ο κνιάζος Βλαντίμιρ (βασ. 889-893), ο τσάρος Συμεών Α΄ (βασ. 893-927), ο Γαβριήλ, ο Ιακώβ και η Ευπραξία.
Παντρεύτηκε τον ταρκάν Συμεών, μία προσωπικότητα με επιρροή στο Βουλγαρικό κράτος. Όπως και η μεγαλύτερη αδελφή της Ευπραξία, η Άννα έγινε αργότερα στη ζωή της μοναχή σε ένα μοναστήρι στην Πρέσλαβ, πρωτεύουσα της Βουλγαρίας. Η πλάκα στον τάφο της, που ανακαλύφθηκε το 1965 και είναι γραμμένη σε Παλαιά Βουλγαρικά και Μεσαιωνικά Ελληνικά, αποκαλύπτει ότι απεβίωσε ως μοναχή στις 9 Οκτωβρίου κάποιου έτους.
Η πίσω πλευρά της πλάκας έχει την προσωπογραφία μίας με ένα φαρδύ ένδυμα (μοναστικό ρούχο), που στο δεξί της χέρι κρατά σκήπτρο (είναι πριγκίπισσα) και με τα χέρια της δείχνει στις πλευρές της από ένα κτήριο με τρούλο και σταυρό επάνω του, σε κάθε πλευρά. Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η Άννα ήταν η κτήτωρ δύο εκκλησιών.
Πηγές
Κατηγορία:Δυναστεία του Κρούμου Κατηγορία:Βουλγάρες πριγκίπισσες
Επιστολή προς Ρωμαίους
Η Επιστολή προς Ρωμαίους είναι ένα από τα 27 βιβλία της Καινής Διαθήκης, γραμμένη από τον απόστολο Παύλο. Χρόνος συγγραφής θεωρείται το 56 μ.Χ..
Η επιστολή απευθύνεται στην εκκλησία της Ρώμης. Οι μελετητές της Αγίας Γραφής συμφωνούν πως ο σημαντικότερος σκοπός για τον οποίο ο Παύλος την έγραψε, ήταν για να εξηγήσει ότι η σωτηρία προσφέρεται μέσω του ευαγγελίου και της χάρης του Ιησού Χριστού. Είναι μακράν η μεγαλύτερη από τις επιστολές του Παύλου, και θεωρείται η πιο σημαντική θεολογική του κληρονομιά.
Χρονική αξία του χρήματος
Η έκφραση χρονική αξία του χρήματος χρησιμοποιείται στα οικονομικά διότι η αξία μιας δεδομένης ποσότητας χρήματος μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια του χρόνου. Για παράδειγμα, αν αγοράσουμε ένα ομόλογο διάρκειας ενός έτους σε ονομαστική αξία 100 ευρώ και επιτόκιο 4% τότε δεν έχουμε πλέον αυτά τα 100 ευρώ σήμερα αλλά θα έχουμε 104 ευρώ σε ένα χρόνο. Επομένως 100 ευρώ είναι η σημερινή προεξοφλημένη αξία των «104 ευρώ σε ένα χρόνο». Ομοίως, η παρούσα αξία ενός ποσού π.χ. 100 ευρώ σε ένα χρόνο θα είναι ίση με την αγοραστική αξία που θα έχει αυτό το ποσό σε ένα χρόνο, π.χ. για ετήσιο πληθωρισμό 4% θα είναι 100/1,04=96 ευρώ και 15 λεπτά.
Η έννοια της χρονικής αξίας του χρήματος είναι δηλαδή συνδεδεμένη με την έννοια του τόκου (ή του πληθωρισμού) και αυτού που οι οικονομολόγοι ονομάζουν κόστος ευκαιρίας του χρήματος.
Βασικές μεταβλητές που χρησιμοποιούνται στη μελέτη και την επίλυση των προβλημάτων για τη χρονική αξία του χρήματος είναι το κεφάλαιο, ο χρόνος, ο τόκος και το επιτόκιο.
Το άθροισμα C+I, που προκύπτει από την ενσωμάτωση του τόκου I στο κεφάλαιο C λέγεται τελική αξία ή μελλοντική αξία του κεφαλαίου και συμβολίζεται με FV (future value). Η ενσωμάτωση του τόκου στο κεφάλαιο από το οποίο προέκυψε λέγεται κεφαλαιοποίηση. Υπάρχουν δύο συστήματα κεφαλαιοποίησης σε ευρεία χρήση, ανάλογα με το πότε προκύπτει η ενσωμάτωση του τόκου στο κεφάλαιο :
Απλή κεφαλαιοποίηση ή απλός τόκος (simple interest) είναι εκείνο το σύστημα στο οποίο ο τόκος ενσωματώνεται στο κεφάλαιο μόνο στο τέλος του χρονικού διαστήματος που το κεφάλαιο έχει επενδυθεί.
Σύνθετη κεφαλαιοποίηση ή ανατοκισμός (compound interest) ονομάζεται το σύστημα στο οποίο ο τόκος κεφαλαιοποιείται στο τέλος κάθε χρονικής περιόδου στην οποία υποδιαιρείται το χρονικό διάστημα επένδυσης.
Απλός τόκος
Οι βασικές μεταβλητές που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του απλού τόκου είναι το αρχικό κεφάλαιο, η παρούσα αξία, ο χρόνος και το επιτόκιο.
Ο απλός τόκος δίνεται από τη σχέση:
Όταν το επιτόκιο εκφράζεται σε ετήσια βάση και ο χρόνος του δανείου σε μήνες, τότε είναι απαραίτητη η μετατροπή των μηνών σε κλάσμα του έτους, έτσι ώστε να χρησιμοποιηθεί ο προηγούμενος τύπος.
Το άθροισμα του αρχικού κεφαλαίου και του τόκου ονομάζεται τελική αξία, συμβολίζεται με S και δίνεται από τη σχέση:
Τελική αξία
Τελική αξία ή μελλοντική αξία ( terminal value or future value ) είναι η αξία που θα έχει στο μέλλον ένα χρηματικό ποσό το οποίο θα επενδύεται σήμερα. Η τελική αξία δίνεται από τον τύπο:
Ο συντελεστής ( 1 + i )^t ονομάζεται συντελεστής ανατοκισμού ( compound factor ).
Παρούσα αξία
Παρούσα αξία ( present value ) είναι η αξία που έχει σήμερα ένα συγκεκριμένο ποσό που θα δοθεί  σε μία ορισμένη ημερομηνία στο μέλλον. Η παρούσα αξία μπορεί να καθοριστεί και ως το αρχικό κεφάλαιο το οποίο θα έχει τελική αξία ένα συγκεκριμένο ποσό σε μια ορισμένη μελλοντική ημερομηνία.
Η παρούσα αξία μιας μελλοντικής χρηματοροής C υπολογίζεται σύμφωνα με τον τύπο:
Ο συντελεστής (1+i)^t ονομάζεται συντελεστής προεξόφλησης ή αναγωγής σε παρούσα αξία ( discount factor ).
Ράντες
Μία ακολουθία χρηματικών ποσών ( εισροών ή εκροών ) που λήγουν ( εισπράττονται ή πληρώνονται ) σε ισαπέχουσες μεταξύ τους χρονικές στιγμές ονομάζεται ράντα ή σειρά πληρωμών. Κάθε χρηματικό ποσό λέγεται όρος της ράντας. Οι ράντες διακρίνονται σε σταθερές, όταν οι όροι τους είναι ίσοι μεταξύ τους, και σε μη σταθερές, όταν οι όροι τους δεν είναι ίσοι (π.χ. οι όροι αυξάνουν κατά ένα σταθερό ποσό ή με ένα σταθερό ρυθμό). Διακρίνονται, επίσης, σε πρόσκαιρες, όταν αρχίζουν και τελειώνουν μέσα σε συγκεκριμένο χρόνο, και σε διηνεκείς, όταν το πλήθος των όρων τους τείνει στο άπειρο. Τέλος, διακρίνουμε και τις ράντες ζωής ή τις τυχαίες ράντες, στις οποίες το πλήθος των όρων τους εξαρτάται από τη διάρκεια ζωής ενός ανθρώπου ή μίας μονάδας ανθρώπου. Εάν οι όροι της ράντας λήγουν στο τέλος κάθε χρονικού διαστήματος ( περιόδου ), η ράντα λέγεται ληξιπρόθεσμη. Εάν οι όροι λήγουν στην αρχή κάθε περιόδου, η ράντα λέγεται προκαταβλητέα. Όπως είναι προφανές, ο αριθμός κατηγοριών ραντών είναι μεγάλος διότι μία ράντα μπορεί να έχει οποιοδήποτε συνδυασμό των ανωτέρω χαρακτηριστικών. Ιδιαίτερα χρήσιμη για σκοπούς ανάλυσης των ραντών, είναι η περίπτωση που ο όρος μιας σταθερής ράντας είναι ένα ευρώ, οπότε η ράντα λέγεται μοναδιαία. Το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε με μία ράντα είναι ο υπολογισμός της αξίας της σε κάποιο συγκεκριμένο χρόνο. Συνήθως, υπολογίζουμε την παρούσα αξία της ράντας, δηλαδή την αξία της στον χρόνο της έναρξης, και την τελική αξία της ράντας, δηλαδή την αξία της στον χρόνο της λήξης. Στην αντιμετώπιση ορισμένων προβλημάτων είναι απαραίτητο να υπολογίσουμε επίσης την αξία μιας ράντας σε κάποιο χρόνο που είναι είτε προγενέστερος είτε μεταγενέστερος του χρόνου έναρξής της.
Άμεσες, σταθερές, πρόσκαιρες και ληξιπρόθεσμες ράντες (ordinary annuity)
Η κατηγορία αυτή ραντών αποτελεί την πλέον συνήθη περίπτωση ραντών που χρησιμοποιείται στα οικονομικά μαθηματικά και την αξιολόγηση επενδύσεων.
Παρούσα αξία
Η παρούσα αξία μίας μοναδιαίας, άμεσης, σταθερής, πρόσκαιρης και ληξιπρόθεσμης ράντας διάρκειας t περιόδους και επιτόκιο i σταθερό για τη διάρκεια ζωής της ράντας δίνεται από τον τύπο:
Η παρούσα αξία, PV, ράντας, αυτών των χαρακτηριστικών, με όρο P ευρώ ανά περίοδο ισούται με:
Τελική αξία
Η τελική αξία, S_{ti}, μια μοναδιαίας, άμεσης, σταθερής, πρόσκαιρης και ληξιπρόθεσμης ράντας, διάρκειας t περιόδους και επιτόκιο i σταθερό για τη διάρκεια ζωής της ράντας δίνεται από τον τύπο:
Αντίστοιχα η τελική αξία, FV, ράντας, αυτών των χαρακτηριστικών και με όρο P ευρώ ανά περίοδο ισούται με:
Άμεσες, σταθερές, πρόσκαιρες και προκαταβλητές ράντες (annuity due)
Η περίπτωση αυτή των ραντών αφορά περιπτώσεις που ο όρος της ράντας καταβάλλεται στην αρχή μιας περιόδου.
Παρούσα αξία
Αποδεικνύεται εύκολα ότι η παρούσα αξία, μιας μοναδιαίας, άμεσης, σταθερής, πρόσκαιρης και προκταβλητέας ράντας, διάρκειας t περιόδους και επιτόκιο i σταθερό για τη διάρκεια ζωής της ράντας ισούται με την προεξοφλημένη αξία της αντίστοιχης ληξιπρόθεσμης ράντας. Η παρούσα αξία της προκαταβλητέας ράντας λοιπόν, δίνεται από τον τύπο:
Προφανώς η παρούσα αξία, PV, ράντας αυτών των χαρακτηριστικών και με όρο P ευρώ ανά περίοδο ισούται με:
Τελική αξία
Η τελική αξία μιας μοναδιαίας, άμεσης, σταθερής, πρόσκαιρης και προκαταβλητέας ράντας, διάρκειας t περιόδους και επιτόκιο i σταθερό για τη διάρκεια ζωής της ράντας κατ' αντιστοιχία με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, δίνεται από τον τύπο:
Αντίστοιχα, η τελική αξία, FV, ράντας αυτών των χαρακτηριστικών και με όρο P ευρώ ανά περίοδο ισούται με:
Παράδειγμα 1: Απλός τόκος
Να βρεθεί ο τόκος κεφαλαίου 100.000 ευρώ, το οποίο τοκίστηκε με ετήσιο επιτόκιο 12% για 8 μήνες.
Θα χρησιμοποιήσουμε τον τύπο:
Παράδειγμα 2: Ανατοκισμός - Τελική αξία
''Ο κ.Σταύρου αγόρασε μία τηλεόραση και θα την εξοφλήσει σε 4 τριμηνιαίες δόσεις των 45 ευρώ έκαστη. Η πρώτη δόση καταβάλλεται με την αγορά της τηλεόρασης. Αν το επιτόκιο είναι 3% το τρίμηνο, ποια είναι η τελική αξία των δόσεων που θα πληρώσει ο κ.Σταύρου;''
Θα χρησιμοποιήσουμε τον τύπο:
Η τελική αξία των δόσεων δίνεται από την εξίσωση:
ευρώ
Ο εκθέτης στην παραπάνω εξίσωση αναφέρεται στο χρόνο που μένει μέχρι τη λήξη της υποχρέωσης. Δεδομένου ότι οι δόσεις πληρώνονται συνήθως στο τέλος του τριμήνου, είναι προφανές ότι μετά την πρώτη δόση μένουν τρία τρίμηνα μέχρι τη λήξη, μετά τη δεύτερη δύο και μετά την τελευταία μηδέν.
Παράδειγμα 3: Ανατοκισμός - Παρούσα αξία
''Ο κ.Λάμπρου υποσχέθηκε στο παιδί του ότι τα επόμενα χρόνια θα του δωρίσει 1.000, 1.500 και 2.000 ευρώ το πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο έτος αντίστοιχα. Το ποσό θα καταβάλλεται στο τέλος κάθε έτους. Αν το επιτόκιο ανέρχεται σε 4% ετησίως, ποια είναι η παρούσα αξία του δώρου;''
Θα χρησιμοποιήσουμε τον τύπο:
Η παρούσα αξία των πληρωμών του κ.Λάμπρου προς το παιδί του δίνεται από την εξίσωση:
ευρώ
Όπως φαίνεται και από το παραπάνω παράδειγμα, η παρούσα αξία μιας σειράς χρηματικών ροών είναι πάντοτε μικρότερη του αθροίσματος τους.
Παράδειγμα 4: Ράντες - Παρούσα αξία
Θα χρησιμοποιήσουμε τους τύπους:
Η αξία της αντίστοιχης μοναδιαίας ράντας είναι:
άρα η παρούσα αξία των δόσεων αυτών ανέρχεται σε:
ευρώ
Ταλαμόνε
Το Ταλαμόνε (ιταλικά: Talamone, ετρουσκικά: Tlamu, αρχαία ελληνικά: Τελαμών, λατινικα: Telamon) (απαντά και Τελαμόνε), είναι πόλη της Τοσκάνης, στην δυτική ακτή της κεντρικής Ιταλίας, και αποτελεί κοινότητα του δήμου του Ορμπετέλο, της επαρχίας του Γκροσέτο. Σύμφωνα με την παράδοση την πόλη Τελαμών ίδρυσε ο Τελαμώνας κατά την επιστροφή του μετά την Αργοναυτική εκστρατεία.
Χρονική αξία του χρήματος
Παράδειγμα 5: Ράντες - Τελική αξία
Ποια είναι η τελική αξία 20 δόσεων των 80 ευρώ έκαστη που πληρώνονται στο τέλος κάθε χρονιάς όταν το επιτόκιο είναι 7%;
Ταλαμόνε
Το Ταλαμόνε προσεγγίζεται εύκολα μέσω της Via Aurelia, και απέχει περίπου 25 χιλιόμετρα από το Γκροσσέτο και 10 χιλιόμετρα από το Ορμπετέλο.
Γεωγραφία
Το χωριό βρίσκεται σε ένα βραχώδες ακρωτήριο στο νοτιότερο όριο του φυσικού πάρκου Maremma, σε κυρίαρχη θέση κατά την ακτή στο δρόμο για την πόλη Μόντε Αρτσεντάριο (Monte Argentario).
Χρονική αξία του χρήματος
Παράδειγμα 5: Ράντες - Τελική αξία
Θα χρησιμοποιήσουμε τους τύπους:
Ταλαμόνε
Γεωγραφία
Η περιοχή διακρίνεται για την παρουσία πανίδας χαρακτηριστικής της Μεσογείου, και για τις μεγάλες παραλίες με άμμο, κατάφυτες με πεύκα.
Χρονική αξία του χρήματος
Παράδειγμα 5: Ράντες - Τελική αξία
Η αξία της αντίστοιχης μοναδιαίας ράντας είναι:
Ταλαμόνε
Ιστορία
Στην τοποθεσία υπήρχε αρχαία πόλη κατά την ετρουσκική περίοδο, η οποία και είδε την αποφασιστική μάχη του Τελαμώνα το 225 π.Χ. μεταξύ των Ρωμαίων και των Κελτικών ορδών που κατευθύνονταν στη Ρώμη.
Χρονική αξία του χρήματος
Παράδειγμα 5: Ράντες - Τελική αξία
άρα η τελική αξία των δόσεων αυτών ανέρχεται σε:
ευρώ
Ταλαμόνε
Ιστορία
Το Ταλαμόνε όπως και το Ορμπετέλο δεν άφησαν ιστορικά ίχνη μέχρι τον ύστερο Μεσαίωνα, και ομοίως πέρασαν στην κατοχή (μεταξύ άλλων) της οικογένειας Aldobrandeschi και της Δημοκρατίας της Σιένα, μέχρι το 1559 όταν η περιοχή παραχωρήθηκε στην Ισπανία και αποτέλεσε μέρος του Κράτους των Πρεζίντι (Presidi).
Χρονική αξία του χρήματος
Συνεχής ανατοκισμός (continuous compounding)
Τα επιτόκια, μερικές φορές, μετατρέπονται στο επιτόκιο συνεχούς ανατοκισμού επειδή ο συνεχής ανατοκισμός είναι καταλληλότερος (π.χ. ευκολότερα διαφοροποιημένος). Κάθε ένας από τους παραπάνω τύπους μπορεί να επαναδιατυπωθεί στο συνεχή ανατοκισμό. Για παράδειγμα, η παρούσα αξία στη στιγμή 0 μιας μελλοντικής πληρωμής, την περίοδο t μπορεί να επαναδιατυπωθεί με τον ακόλουθο τρόπο, όπου e είναι η βάση του φυσικού λογαρίθμου και το r το συνεχές επιτόκιο:
Ταλαμόνε
Ιστορία
Το λιμάνι της πόλης αποτέλεσε σταθμό κατά τη διάρκεια της αποστολής του Νέλσονα στην Αίγυπτο το 1798, ενώ και ο ίδιος ο Ναπολέων το αναφέρει ως "Tagliamon στην ακτή της Τοσκάνης". Το όνομα της πόλης είναι επίσης συνδεδεμένο με τον Τζουζέπε Γκαριμπάλντι και την Εκστρατεία των Χιλίων το 1860. Στον δρόμο προς τη Σικελία, σταμάτησε εκεί για να ανεφοδιαστεί σε νερό και όπλα.
Χρονική αξία του χρήματος
Συνεχής ανατοκισμός (continuous compounding)
Ένας βασικός λόγος που χρησιμοποιούμε το συνεχή ανατοκισμό είναι για να απλοποιήσουμε την ανάλυση των ποικίλων επιτοκίων προεξόφλησης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χρηματοοικονομικά Κατηγορία:Χρήμα Κατηγορία:Αναλογιστική επιστήμη
Ταλαμόνε
Κουλτούρα
Η τοπική παραλία του Ταλαμόνε έχει γίνει πολύ δημοφιλής για το σπορ kitesurfing.
Το 2008 ήταν ένα από τα μέρη γυρίσματος της ταινίας του Τζέιμς Μποντ Quantum of Solace.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Τοσκάνης Κατηγορία:Ετρούσκοι
Ελίν Πελίν
Ο Ελίν Πελίν, (βουλγ. Елин Пелин, 1878- 3 Δεκεμβρίου 1949), πραγματικό όνομα Ντιμιτάρ Ιβάνοφ Στογιάνοφ (βουλγ. Димитър Иванов Стоянов), ήταν δημοφιλής Βούλγαρος συγγραφέας, ο οποίος θεωρείται από τους καλύτερους διηγηματογράφους που περιγράφουν τη ζωή της βουλγαρικής επαρχίας και των Βουλγάρων αγροτών. Η πόλη Νοβοσέλτσι μετονομάστηκε το 1950 σε Ελίν Πελίν προς τιμήν του.
Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1878 στο χωριό Μπαΐλοβο κοντά στη Σόφια. Εκεί έζησε τα παιδικά του χρόνια, και η ζωή του χωριού διαμόρφωσε όλη τη μετέπειτα λογοτεχνική του δημιουργία. . Τελείωσε το δημοτικό στο Μπαΐλοβο, τις δυο πρώτες τάξεις του γυμνασίου στη Ζλάτιτσα, δυο τάξεις στη Παναγιούριστα αλλά δεν κατάφερε να τελειώσει την πέμπτη γυμνασίου στη Σόφια. Στη συνέχεια, επηρεασμένος από το κίνημα των Ναρόντνικων, όπως πολλοί νέοι που είχαν καταφέρει να αποκτήσουν κάποια μόρφωση, επέστρεψε στο χωριό του όπου εργάστηκε ως δάσκαλος για ένα χρόνο το 1895-1896. Εκείνη την περίοδο ξεκίνησε η συγγραφική του παραγωγή έχοντας στόχο να εμπλουτιστεί το φτωχό υλικό που υπήρχε διαθέσιμο για τους δασκάλους για την εκπαίδευση των ενηλίκων αναλφάβητων χωρικών. Αργότερα προσπάθησε να συνεχίσει την εκπαίδευση του στο Σίλβεν, όπου αποβλήθηκε από το σχολείο και παράλληλε απέτυχε να εισαχθεί στη σχολή καλών τεχνών στη Σόφια. Επέστρεψε για δύο χρόνια στο χωριό του, που θα αποδεικνύονταν καθοριστικά για την έμπνευση στο έργο του.
μικρογραφία|Ο Ελίν Πελίν τη δεκαετία του '20
Ήταν γνωστός ως φανατικός καπνιστής στα καφενεία της Σόφιας και μάλιστα για το ότι χρησιμοποιούσε τον καπνό για να του φέρει έμπνευση. Για αυτό και μια από τις συλλογές διηγημάτων του, την ονόμασε η Στάχτη των τσιγάρων μου.
Το Μάιο του 1949, λίγους μήνες πριν το θάνατό του, προσκλήθηκε από τη Βουλγαρική Εταιρεία Συγγραφέων να δώσει μια διάλεξη στην οποία αναφέρθηκε στον ανθρωπισμό στη λογοτεχνία και άσκησε κριτική στην κρατική πολιτική για τη λογοτεχνία του σοσιαλιστικού ρεαλισμού που επιθυμούσε οι συγγραφείς να επισκεφτούν τα εργοστάσια για να γνωρίσουν την εργατική τάξη, θεωρώντας ότι ήταν αδύνατο οι διανοούμενοι να γνωρίσουν τους εργάτες μόνο μέσα από την εργασία τους.
Έργο
Ο Ελίν Πελίν έγραψε μυθιστορήματα και διηγήματα, στα οποία φανερώνεται το πραγματικό του ταλέντο. Τα πρώτα του διηγήματα δημοσιεύτηκαν το 1895. Γράφοντας έργα που απευθύνονταν στους δασκάλους της επαρχίας έγινε πολύ σύντομα γνωστός και αγαπητός στους κύκλους των Ναρόντνικων δασκάλων. Στις περισσότερες ιστορίες αναφέρεται στις κοινωνικές δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι αγροτικοί πληθυσμοί. Ο ίδιος ο Ελίν Πελίν στα μετέπειτα χρόνια δεν είχε σε μεγάλη εκτίμηση τα πρώτα του αυτά έργα και δεν τα συμπεριελάμβανε στις συλλογικές εκδόσεις των έργων του. Τα καλύτερα έργα του δημοσιεύτηκαν πριν τον Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος αλλά την περίοδο του μεσοπολέμου ήταν που το έργο του απέκτησε τη μεγαλύτερη επιρροή. Στα χρόνια του μεσοπολέμου έγραψε αρκετές ιστορίες για παιδιά και θεωρούταν ο σημαντικότερος παιδικός συγγραφέας.
Το έργο του έχει ως θέμα τη ζωή των αγροτών της Βουλγαρίας, την οποία είχε και ο ίδιος ζήσει και για την οποία έτρεφε μια μεγάλη αγάπη. Έγραψε μυθιστορήματα και διηγήματα, τα οποία φανερώνουν το πραγματικό του ταλέντο. Στο έργο του αναφέρεται στις επιρροές της πόλης που διαβρώνουν την παραδοσιακή ζωή του χωριού, είτε μέσω κατοίκων πόλεων που επισκέπτονται το χωριό, είτε μέσω χωρικών που έχουν ζήσει στην πόλη. Χρησιμοποιεί τη διάλεκτο της επαρχίας της Σόφιας, δίνοντας έτσι στα διηγήματά του περισσότερη αυθεντικότητα.
Τα έργα του χαρακτηρίζονταν ως ρεαλιστικά καθώς είχε ο ίδιος βιώσει την εμπειρία της αγροτικής ζωής, αν και ο ίδιος δε θεωρούσε τον εαυτό του ρεαλιστή. Αρκετοί από τους χαρακτήρες των έργων του αντιπροσωπεύουν πραγματικά πρόσωπα που είχε γνωρίσει ο συγγραφέας και σε ορισμένα διηγήματα εμφανίζονται και αυτοβιογραφικά στοιχεία.
Το πιο γνωστό του έργο, οι Γέρακες (Гераците), δημοσιεύτηκε το 1911 και έχει ως θέμα τη διάβρωση των παραδοσιακών αξιών της οικογένειας του χωριού εξαιτίας του μοντερνισμού που έρχεται από την πόλη, μέσω της κατάρρευσης της πλούσιας οικογένειας των Γέρακ εξαιτίας των οικονομικών διαφορών ανάμεσα στους γιους. Η ιστορία μεταφέρθηκε το 1958 και στον κινηματογράφο.
Έργα του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, όπως στα Αγγλικά, Γερμανικά, Ελληνικά κ.α.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βούλγαροι λογοτέχνες Κατηγορία:Βούλγαροι διηγηματογράφοι
Μαχανίδας
Ο Μαχανίδας (... - 207 π.Χ.) ήταν τύραννος της αρχαίας Σπάρτης από το 211 π.Χ. έως το 207 π.Χ.
Μετά το θάνατο του Λυκούργου το 211 ανέλαβε επίτροπος του ανήλικου γιου του Πέλοπα. Αναδιοργάνωσε και αύξησε το στρατό της Σπάρτης και με την υποστήριξη του στρατού επέβαλε απολυταρχικό καθεστώς, χωρίς να καταλύσει τους παλαιούς θεσμούς. Στον Α' Μακεδονικό πόλεμο, ο Μαχανίδας ήταν με το πλευρό των Αχαιών κατά του Φίλιππου Ε΄. Το 209 π.Χ., επιτέθηκε και κατέλαβε την Τεγέα, και το 208 π.Χ. επιτέθηκε στο Άργος κατά τη διάρκεια της ολυμπιακής ειρήνης, παραβιάζοντας την. Νικήθηκε στη μάχη της Μαντίνειας το καλοκαίρι του 207 π.Χ. από τον Φιλοποίμενα, ο οποίος και τον φόνευσε. Ο Φιλοποίμην, αφού τον σκότωσε, έκοψε το κεφάλι του Μαχανίδα και το περιέφερε σαν τρόπαιο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βασιλείς της αρχαίας Σπάρτης
Αστροναύτης
thumb|250px|Ο αστροναύτης [[Μπρους Μακάντλες αιωρείται χωρίς πρόσδεση στο κενό του διαστήματος έξω από το διαστημικό λεωφορείο Τσάλεντζερ το 1984.]]
Αστροναύτης ονομάζεται ένας άνθρωπος που έχει εκπαιδευθεί στα πλαίσια ενός διαστημικού προγράμματος έτσι ώστε να κυβερνά ή να οδηγεί ένα διαστημόπλοιο ή διαστημικό σταθμό, ή απλώς να αποτελεί μέλος του πληρώματος του.
Παρότι ο όρος αφορά γενικά επαγγελματίες ταξιδιώτες του διαστήματος, όλο και συχνότερα χρησιμοποιείται για να περιγράψει οποιονδήποτε ταξιδεύει στο διάστημα, όπως επιστήμονες, δημοσιογράφους, πολιτικούς και τουρίστες. Επιπλέον, σύγχυση δημιουργείται καθώς οι πρώην Σοβιετικοί και σήμερα Ρώσοι αστροναύτες αποκαλούνται συνήθως «κοσμοναύτες», και πιο πρόσφατα, από κάποια διεθνή ΜΜΕ οι Κινέζοι του κινεζικού διαστημικού προγράμματος «ταϊκοναύτες».
Μέχρι το 2002 οι αστροναύτες στηρίζονταν οικονομικά και εκπαιδεύονταν αποκλειστικά από κυβερνήσεις και κρατικές διαστημικές υπηρεσίες, είτε στρατιωτικές, είτε πολιτικές. Με την υποτροχιακή πτήση του ιδιωτικού SpaceShipOne το 2004, μία νέα κατηγορία αστροναύτη αναφέρεται: ο «εμπορικός αστροναύτης» (commercial astronaut).
Ορισμός
Τα κριτήρια για το τι συνιστά επανδρωμένη διαστημική πτήση ποικίλλουν. Η Διεθνής Αεροναυτική Ομοσπονδία (Fédération Aéronautique Internationale, FAI) στον κώδικα αστροναυτικής της αναγνωρίζει μόνο πτήσεις που ανεβαίνουν πάνω από τα 100 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ στις ΗΠΑ σε όσους ανθρώπους ταξιδέψουν σε υψόμετρο μεγαλύτερο από 50 μίλια (80,5 χιλιόμετρα) απονέμεται το «σήμα του αστροναύτη» (Astronaut Badge).
Μέχρι τις 20 Ιουνίου 2011 συνολικά 523 άνθρωποι από 38 διαφορετικές χώρες έχουν φθάσει σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 100 χλμ., από τους οποίους οι 520 τέθηκαν σε χαμηλή περιγήινη τροχιά ή πήγαν ακόμα μακρύτερα... Πιο συγκεκριμένα, 24 έχουν ταξιδέψει είτε σε σεληνιακή τροχιά, είτε στην επιφάνεια της Σελήνης. Τρεις μόνο από αυτούς το έκαναν δύο φορές: οι Τζιμ Λόβελ, Τζων Γουάτς Γιανγκ και Γιουτζήν Σέρναν. Αν το όριο του διαστήματος τεθεί στα 50 μίλια, τότε μέχρι τις 20 Ιουνίου 2011 έχουν φθάσει στο διάστημα 529 άνθρωποι.
Μέχρι το 2008 ο άνθρωπος με τον μεγαλύτερο συνολικό χρόνο στο διάστημα είναι ο Ρώσος Σεργκέι Κρικάλεφ, που έχει περάσει εκεί 803 ημέρες, 9 ώρες και 39 λεπτά, ή 2,2 έτη. Η Πέγκυ Χουίτσον έχει το αντίστοιχο «ρεκόρ» για γυναίκα: 377 ημέρες.
Ορολογία
Ο όρος «αστροναύτης», που χρησιμοποιείται στις περισσότερες δυτικές γλώσσες (ως astronaut κ.λπ.), προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις ἄστρον (= αστέρι) και ναύτης. Η πρώτη γνωστή χρήση του όρου με τη σημερινή του έννοια θεωρείται ότι βρίσκεται στο διήγημα του Νηλ Τζόουνς "The Death's Head Meteor" το 1930.
Οι Ρώσοι
Κατά σύμβαση, ένας αστροναύτης της Ρωσικής Διαστημικής Υπηρεσίας ή της Σοβιετικής προκατόχου της ονομάζεται cosmonaut (κοσμοναύτης) στα αγγλικά κείμενα, από τη ρωσική λέξη космонавт, που χρησιμοποιήθηκε από την αρχή στη Ρωσία για να περιγράψει κάποιον που εργάζεται στο διάστημα έξω από την ατμόσφαιρα της Γης ή έναν ταξιδιώτη του διαστήματος. Με τη σειρά της, αυτή η λέξη προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις κόσμος (το Σύμπαν) και ναύτης.
Ο Σοβιετικός πιλότος Γιούρι Γκαγκάριν υπήρξε ο πρώτος κοσμοναύτης — και ο πρώτος άνθρωπος — που βρέθηκε στο διάστημα. Η Βαλεντίνα Τερεσκόβα, μία Ρωσίδα εργάτρια και αλεξιπτωτίστρια, ήταν η πρώτη γυναίκα στο διάστημα.
Οι Κινέζοι
Τα επίσημα κείμενα στην αγγλική γλώσσα που εκδίδονται από την κινεζική κυβέρνηση χρησιμοποιούν τον όρο astronaut, και τα κείμενα στη ρωσική γλώσσα το космонавт («κοσμοναύτης»). Στα επίσημα κείμενα στην κινεζική γλώσσα χρησιμοποιούνται από παλιά οι όροι yǔhángyuán (宇航员), δηλαδή «προσωπικό που πλέει στο Σύμπαν», στη θέση του «κοσμοναύτης» και hángtiānyuán (航天员), δηλαδή «προσωπικό που πλέει στον ουρανό», στη θέση του «αστροναύτης». Επίσης, η φράση tàikōng rén (太空人, «διαστημάνθρωπος») συναντάται συχνά στην Ταϊβάν και στο Χονγκ Κονγκ.
Η λέξη «ταϊκοναύτης» (taikonaut) χρησιμοποιείται από κάποια αγγλόφωνα διεθνή ΜΜΕ για τους αστροναύτες του κινεζικού διαστημικού προγράμματος. Η λέξη έχει περιληφθεί σε δύο αγγλικά λεξικά, μεταξύ των οποίων και της Οξφόρδης, που τη χαρακτηρίζει «υβρίδιο του κινεζικού όρου taikong (= διάστημα) και της ελληνικής λέξεως ναύτης. Ο όρος γνώρισε δημοσιότητα το 2003, όταν η Κίνα εκτόξευσε τον πρώτο της αστροναύτη, τον Γιανγκ Λιβέι, στο διάστημα με το σκάφος Shenzhou 5 και χρησιμοποιείται στην αγγλόγλωσση έκδοση της μεγάλης κινεζικής εφημερίδας Λαϊκή Ημερησία από την αρχή του κινεζικού διαστημικού προγράμματος. Το πότε πρωτοχρησιμοποιήθηκε είναι αβέβαιο, πάντως τον Μάιο 1998 ο Chiew Lee Yih από τη Μαλαισία τον ανέφερε σε newsgroups.
Και άλλες παραλλαγές
Με την έναρξη του διαστημικού τουρισμού η NASA και η Ρωσική Διαστημική Υπηρεσία συμφώνησαν να καθιερώσουν τον όρο «συμμετέχων σε διαστημική πτήση» ("spaceflight participant") προκειμένου να ξεχωρίσουν αυτούς τους ταξιδιώτες του διαστήματος από τους «επαγγελματίες» αστροναύτες» σε αποστολές που διοργανώνουν αυτές οι δύο υπηρεσίες.
Παρά το ότι κανένα άλλο κράτος εκτός από τη Ρωσία (και την πρώην ΕΣΣΔ), τις ΗΠΑ και την Κίνα δεν έχει εκτοξεύσει επανδρωμένο σκάφος στο διάστημα, αρκετές άλλες χώρες έχουν στείλει πολίτες τους στο διάστημα σε συνεργασία με κάποιο από αυτά τα κράτη. Κάποιες φορές έχουν χρησιμοποιηθεί οι λέξεις:
Ορόσημα στην ανθρώπινη παρουσία στο διάστημα
Ο Άλαν Σέπαρντ έγινε ο πρώτος Αμερικανός και δεύτερος άνθρωπος στο διάστημα στις 5 Μαΐου 1961, εκτελώντας μία υποτροχιακή πτήση μόλις 15 λεπτών. Η πρώτη Αμερικανίδα στο διάστημα ήταν η Σάλι Ράιντ επί του διαστημικού λεωφορείου Τσάλεντζερ στις 18 Ιουνίου 1983. Το 1992 η Μέι Τζέμισον έγινε η πρώτη Αφροαμερικανίδα γυναίκα που ταξίδεψε στο διάστημα, με την 47η πτήση διαστημικού λεωφορείου.
Τον Απρίλιο 1985 ο Τέιλορ Γουάνγκ έγινε ο πρώτος Κινέζος (αλλά όχι και ο πρώτος Ασιάτης, βλ. παρακάτω) στο διάστημα, ενώ στις 15 Οκτωβρίου 2003 ο Γιανγκ Λιβέι έγινε ο πρώτος αστροναύτης σε κινεζική διαστημική αποστολή.
Η Σοβιετική `Ενωση, μέσα από το πρόγραμμα «Ιντερκόσμος», επέτρεπε σε αστροναύτες από άλλες χώρες να πετούν με τις διαστημικές της αποστολές. Για παράδειγμα, ο Τσεχοσλοβάκος Βλαντιμίρ Ρέμεκ ήταν ο πρώτος αστροναύτης από χώρα άλλη πλην των ΗΠΑ και ΕΣΣΔ που ταξίδεψε στο διάστημα. Αυτή η πτήση έγινε το 1978, πάνω σε ένα πύραυλο Σογιούζ-U. Μερικές άλλες «πρωτιές» του «Ιντερκόσμος» είναι:
Με τον μεγαλύτερο αριθμό θέσεων που ήταν διαθέσιμες στο διαστημικό λεωφορείο, οι ΗΠΑ άρχισαν και αυτές να δέχονται ξένους αστροναύτες: Το 1983 ο Δυτικογερμανός Ουλφ Μέρμπολντ έγινε ο πρώτος αστροναύτης που πέταξε στο διάστημα μέσα σε ένα σκάφος των ΗΠΑ ενώ δεν ήταν Αμερικανός πολίτης. Το επόμενο έτος ο Μαρκ Γκαρνώ έγινε ο πρώτος από τους 8 Καναδούς που έχουν πετάξει (μέχρι το 2010) στο διάστημα. Το 2002 ο Μαρκ Σάτλγουορθ έγινε ο πρώτος πολίτης αφρικανικής χώρας που πέταξε στο διάστημα. Το 2003 ο Ιλάν Ραμόν έγινε ο πρώτος Ισραηλινός στο διάστημα, παρότι σκοτώθηκε κατά την επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα, στο δυστύχημα του διαστημικού λεωφορείου Κολούμπια.
Ηλικίες
Ο νεότερος άνθρωπος που έχει πετάξει μέχρι σήμερα στο διάστημα είναι ο Γκερμάν Τιτόφ, ο οποίος ήταν 25 ετών όταν ταξίδεψε με το Βοστόκ 2 (ο Τιτόφ ήταν επίσης ο πρώτος αστροναύτης που έπαθε τη λεγόμενη ασθένεια του διαστήματος).
Ο μεγαλύτερος σε ηλικία άνθρωπος που έχει πετάξει μέχρι σήμερα στο διάστημα είναι ο Τζων Γκλεν, που ήταν 77 ετών όταν ταξίδεψε με το διαστημικό λεωφορείο.
Διάρκειες πτήσεων και αποστάσεις
Η μεγαλύτερη συνεχής παραμονή στο διάστημα μέχρι στιγμής είναι 438 ημέρες, επίδοση που σημείωσε ο Ρώσος Βαλερί Πολιακόφ. Οι αστροναύτες με τις περισσότερες ξεχωριστές πτήσεις ως το 2006 ήταν οι Τζέρι Λ. Ρος και Φράνκλιν Τσανγκ-Ντίας, με επτά πτήσεις στο διάστημα ο καθένας. Η μεγαλύτερη απόσταση από τη Γη στην οποία έχει ταξιδέψει άνθρωπος είναι 401.056,0 χιλιόμετρα, και επιτεύχθηκε όταν οι Τζιμ Λόβελ, Τζακ Σουίγκερτ και Φρεντ Χάιζ βρέθηκαν πάνω από την αόρατη από τη Γη πλευρά της Σεληνης κατά τη διάρκεια της αποστολής Απόλλων 13, τον Απρίλιο του 1970.
Ιδιώτες αστροναύτες
Ο πρώτος άνθρωπος που πέταξε πάνω από τα όρια της ατμόσφαιρας με 100% ιδιωτική χρηματοδότηση ήταν ο Μάικ Μέλβιλ, κυβερνώντας την υποτροχιακή πτήση 15P του SpaceShipOne: ήταν ένας πιλότος δοκιμών που είχε προσληφθεί από την εταιρεία Scaled Composites και δεν πλήρωσε ο ίδιος για την πτήση, ώστε δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί «διαστημικός τουρίστας». Επτά τέτοιοι τουρίστες έχουν πληρώσει μέχρι σήμερα για να πετάξουν στο διάστημα:
Εκπαίδευση
Οι πρώτοι αστροναύτες της NASA επιλέχθηκαν για εκπαίδευση το 1959. Στις αρχές των διαστημικών προγραμμάτων, οι ιδιότητες του πιλότου δοκιμών στρατιωτικών αεριωθούμενων αεροσκαφών και του πτυχιούχου μηχανικού αναφέρονταν συχνά ως προαπαιτούμενες για επιλογή ως αστροναύτη από τη NASA, παρότι ούτε ο Τζων Γκλεν, ούτε ο Σκοτ Κάρπεντερ είχαν πανεπιστημιακού επιπέδου τίτλο σπουδών την εποχή της επιλογής τους. Η επιλογή πάντως περιοριζόταν αρχικώς στους πιλότους της πολεμικής αεροπορίας, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην ΕΣΣΔ, και ειδικότερα στους πιλότους αεριωθούμενων μαχητικών.
Μετά την επιλογή τους, οι σημερινοί επίδοξοι αστροναύτες υφίστανται πολύμηνη εκπαίδευση (20 μηνών στην περίπτωση της NASA), η οποία περιλαμβάνει πολλές διαφορετικές δεξιότητες, μέχρι και εκπαίδευση για εργασία έξω από το σκάφος. Οι συνθήκες έλλειψης βαρύτητας προσομοιώνονται με εργασία μέσα σε νερό, καθώς και με παραβολικές πτήσεις με αεροπλάνα: γνωστό είναι το παρατσούκλι "vomit comet" που δόθηκε σε αυτά από Αμερικανούς εκπαιδευόμενους για ευνόητους λόγους. Οι αστροναύτες πρέπει επίσης να συμπληρώσουν έναν αριθμό ωρών πτήσεως σε αεριωθούμενα υψηλών επιδόσεων, όπως το T-38 Talon.
Κίνδυνοι υγείας από τα διαστημικά ταξίδια
Οι αστροναύτες διατρέχουν ποικίλους κινδύνους για την υγεία τους κατά τη διάρκεια των διαστημικών ταξιδιών τους, όπως ασθένεια αποσυμπίεσης, βαροτραύμα, ανοσοανεπάρκειες, απώλεια μυικού και οστικού ιστού, διαταραχές ύπνου, καθώς και από τις επιπτώσεις που έχει η έκθεση σε ραδιενεργό ακτινοβολία. Μια ποικιλία από μεγάλης κλίμακας ιατρικές μελέτες διεξάγονται πάνω στους αστροναύτες στο διάστημα για την αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων, στις ΗΠΑ από το National Space and Biomedical Research Institute (NSBRI). Οι πρωτοποριακές τεχνικές που αναπτύσσονται μπορεί να έχουν χρησιμότητα και πάνω στη Γη, όπως στην περίπτωση της Μελέτης Διαγνωστικών Υπερήχων σε Μικροβαρύτητα (Advanced Diagnostic Ultrasound in Microgravity Study), όπου αστροναύτες (μεταξύ των οποίων οι πρώην διοικητές του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού Ληρόυ Τσιάο και Γκενάντι Παντάλκα) εκτελούν σαρώσεις με υπέρηχους υπό την καθοδήγηση ειδικών από τη Γη για τη διάγνωση και την πιθανή θεραπεία εκατοντάδων καταστάσεων στο διάστημα: Οι τεχνικές αυτής της μελέτης εφαρμόζονται σήμερα σε τραυματισμούς αθλητών και σε εξετάσεις υπερήχων από μη ειδικούς χειριστές σε μαθητές και πιθανώς στο μέλλον σε επείγουσες καταστάσεις στη Γη, στις οποίες η πρόσβαση σε ειδικό ιατρό είναι δύσκολη έως αδύνατη, π.χ. σε μικρά νησιά.
Τίτλοι και διακριτικά
Στη NASA, όσοι ολοκληρώνουν με επιτυχία την εκπαίδευση παίρνουν από μία ασημένια καρφίτσα-διακριτικό. Μετά την επιστροφή τους από το πρώτο τους διαστημικό ταξίδι παίρνουν μία χρυσή καρφίτσα. Οι Αμερικανοί αστροναύτες που αποτελούν στρατιωτικό προσωπικό λαμβάνουν ένα ειδικό σήμα, γνωστό ως Astronaut Badge, μετά τη συμμετοχή τους σε διαστημική πτήση.
Θάνατοι
Δεκαοκτώ αστροναύτες (14 άνδρες και 4 γυναίκες) έχουν χάσει τη ζωή τους κατά τη διάρκεια διαστημικών πτήσεων (τεσσάρων τον αριθμό). Κατά εθνικότητα, οι 13 είναι Αμερικανοί, οι 4 Ρώσοι (Σοβιετικοί) και ο 1 Ισραηλινός.