Γλωσσικό_ζήτημα
20ός αιώνας
Ο μεγάλος φιλόλογος, Ιωάννης Σταματάκος, όντας συντηρητικός μάλλον παρά ακραίος υποστηρικτής της καθαρεύουσας, υπήρξε επί σειρά ετών εμπόδιο στον Τριανταφυλλίδη για την έδρα της γλωσσολογίας λόγω ακριβώς των επιλογών του δεύτερου υπέρ της δημοτικής. Αντιθέτως από τους άλλους διαξιφισμούς, οι οποίοι οδήγησαν σε χυδαίες προσωπικές επιθέσεις, των προαναφερθέντων προσώπων ο Σταματάκος σε μία εισηγητική έκθεση για την υποψηφιότητα του κ. Τριανταφυλλίδη τον επαίνεσε χαρακτηρίζοντάς τον διαπρεπή γλωσσολόγο, ιδιοφυή περί τη γλωσσική επιστήμη. Σημείωσε ότι δεν στερείται καλών, στο εξωτερικό, σπουδών ενώ υπήρξε και συγγραφέας πολλών και ποιοτικών πονημάτων. Η κύρια επιχειρηματολογία του Σταματάκου ήταν ότι «ἠδίκησεν αὐτὸς ἑαυτόν» καθώς αντί να ακολουθήσει τη λεωφόρο της αντικειμενικής και επιστημονικής έρευνας προτίμησε, με φανατισμό, «νὰ βαδίζῃ τὴν ἀτραπὸν αὐτὴν μέχρι τοῦ κρημνοῦ». Την άποψή του αυτή την αποδίδει ο Σταματάκος σε νεανική παραπλάνηση όπως χαρακτηριστικά ανέφερε και τον έψεγε διότι δι’ αυτών του των απόψεων (την αυτοκτονία κατά τον Σταματάκο) ζητεί και επιβράβευση, προφανώς διά της έδρας. Τη δημοτική ο Σταματάκος την ονόμαζε «ἀξίαν δι’ ὡρισμένους τομεῖς τῆς πνευματικῆς δράσεως καὶ δημιουργίας», ενώ προσέθετε ότι την ανέχεται και δεν οκνεί να χρησιμοποιεί στοιχεία της στις διάφορες αποδόσεις αρχαίων κειμένων. Τόνιζε την όλη θεωρία του δημοτικισμού ως σεβαστή και αξιοπρόσεκτη. Δυστυχώς, όπως αναφέρεται και κατωτέρω, εκείνα τα χρόνια η δημοτική χρησιμοποιήθηκε από πολιτικές παρατάξεις (βλ. Ε.Α.Μ.) και η χρήση της συνδέθηκε με πολιτικές (και όχι καθαρά εθνικές) ιδεολογίες. Γι’ αυτόν τον λόγο «ὁ Δημοτικισμὸς ἔγινε συνωμότης, ἐπαναστάτης και ἐτέθη ἐκτὸς Νόμου διὰ τὴν συνείδησιν τῶν Ἑλλήνων» σύμφωνα με την έκθεσή του. Η έκθεση αυτή συνεχίζει με την πεποίθηση ότι ο Τριανταφυλλίδης έπρεπε να προφυλάσσει ως κόρη οφθαλμού την παράδοση και να σέβεται «ὡς στοργικὴν μητέρα ἢ Πρεσβυτέραν ἀδελφὴν τὴν καθαρεύουσαν», υπό την οποία ο δημοτικισμός θα φροντιζόταν ως «χαϊδεμένο παιδί». Αντιθέτως εμφανίζεται ως μητροκτόνος, παιδοκτόνος κ.τ.τ. Τέλος σύμφωνα με τον Σταματάκο ο αγράμματος άνθρωπος του λαού στέλνει τα παιδιά του στο σχολείο για να γίνουν καλύτερα από αυτόν, κυρίως διά της γλώσσας, ενώ ο Δημοτικισμός τον επιστρέφει από το σχολείο χειρότερο απ’ ό,τι πριν, έχοντας ως σκοπό να «κρημνήσει» τη γλώσσα της παραδόσεως και ό,τι συνδέεται με το παρελθόν. Επίθεση εξαπολύει και μέσω της Ιστορικής γραμματικής του, όπου γράφει κατά της μάζας των «ἐπιπολαίως χαρακτηριζομένων ἀγραμμάτων» οι οποίοι κατ’ αυτόν θέλουν να κρημνίσουν τη γραμματική της αρχαίας Ελληνικής και της καθαρεύουσας». Συνεχίζοντας γράφει ότι αυτή η απέχθεια οφείλεται στην άγνοια λόγω του ότι όσο βαθύτερα κατανοεί κάποιος κάτι τόσο περισσότερο το αγαπά και ό,τι δεν καταλαβαίνει το αποστρέφεται. Απευθυνόταν εξίσου και στους μη επαρκώς καταρτισμένους φιλόλογους της εποχής του. Σε γενικές γραμμές η άποψη του Σταματάκου ήταν ότι οι μορφωμένοι του έθνους έπρεπε να δείξουν το δρόμο μέσω του οποίου άνθρωποι όλων των κοινωνικών τάξεων θα είχαν βαθιά γνώση της Ελληνικής γλώσσας, και κατά συνέπεια της κλασικής παιδείας. Αυτό όπως προαναφέρθηκε δεν σημαίνει ότι η δημοτική θα ξεριζωνόταν, αλλά θα είχε λόγο μόνο στην ποίηση, στα τραγούδια και γενικά δευτερεύοντα ρόλο στα πράγματα.