cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Βραζιλία
Διεθνείς Σχέσεις
Η Βραζιλία έχει ηγετική θέση στα πολιτικά και οικονομικά θέματα της Λατινικής Αμερικής. Παρ' όλα αυτά, κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα δεν της έχουν επιτρέψει να είναι μία παγκόσμια δύναμη. Από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και μέχρι το 1990, τόσο οι δημοκρατικές όσο και οι στρατιωτικές κυβερνήσεις της χώρας προσπάθησαν να επεκτείνουν την επιρροή της Βραζιλίας σε παγκόσμιο επίπεδο, εφαρμόζοντας μία κρατική πολιτική στη βιομηχανία και μία ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική. Πρόσφατα, η χώρα κατάφερε να ενδυναμώσει τους δεσμούς της με τις υπόλοιπες χώρες της Νότιας Αμερικής, υιοθετώντας πολυμερείς διπλωματικές σχέσεις μέσω των Ηνωμένων Εθνών και του Οργανισμού των Αμερικανικών Κρατών. Η σύγχρονη εξωτερική της πολιτική βασίζεται στη θέση της Βραζιλίας ως περιφερειακή δύναμη της Λατινικής Αμερικής, ως ηγετική θέση ανάμεσα στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς και ως βασική ανερχόμενη παγκόσμια δύναμη. Οι άξονες της πολιτικής περιλαμβάνουν την πολυμερή διπλωματία, την ειρηνική επίλυση διαφορών, και τη μη εμπλοκή στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών. Το σύνταγμα της Βραζιλίας καθορίζει επίσης ότι η χώρα πρέπει να αναζητά την οικονομική, πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική ολοκλήρωση με τα υπόλοιπα έθνη της Λατινικής Αμερικής.
Στρατός
thumb|Ζούγκλα Πεζικού στο σχηματισμό αμυντικού
Οι ένοπλες δυνάμεις της Βραζιλίας αποτελούνται από το στρατό ξηράς, το ναυτικό και την αεροπορία. Η στρατιωτική αστυνομία (Ομόσπονδη Στρατονομία) είναι μία συμπληρωματική δύναμη των ενόπλων δυνάμεων, κάτω από τις διαταγές του κυβερνήτη κάθε πολιτείας. Οι ένοπλες δυνάμεις της Βραζιλίας είναι οι μεγαλύτερες στη Λατινική Αμερική. Η πολεμική αεροπορία είναι η ισχυρότερη στη Λατινική Αμερική με περίπου 700 αεροσκάφη, ενώ το πολεμικό ναυτικό είναι αρμόδιο για ναυτικές επιχειρήσεις και την περιφρούρηση των χωρικών υδάτων. Ο στρατός αντίστοιχα είναι αρμόδιος για τις χερσαίες επιχειρήσεις με δυναμικό περίπου 190,000 στρατιωτών.
Διοικητικές υποδιαιρέσεις
thumb|left|300px|Χάρτης με τις διοικητικές υποδιαιρέσεις της Βραζιλίας σε περιοχές και ομόσπονδες πολιτείες Η Βραζιλία είναι, με βάση το σύνταγμά της, μία ομοσπονδιακή δημοκρατία, η οποία αποτελείται από συνολικά 26 ομόσπονδες πολιτείες (estados), μία ομοσπονδιακή περιοχή (distrito federal) όπου φιλοξενεί την πρωτεύουσα της ομοσπονδίας, Μπραζίλια, και τις πόλεις, δήμους και κοινότητες. Το σύνταγμα δεν επιτρέπει σε καμία από αυτές τις πολιτικές οντότητες να αποχωρήσει ή να αποσχιστεί από την ομοσπονδία.
Η χώρα διακρίνεται σε πέντε περιοχές (με βάση γεωγραφικά κριτήρια) και οι πολιτείες αναφέρονται ανά περιοχή:
Η Βραζιλία, ως ομόσπονδο κράτος, έχει παραχωρήσει στις πολιτείες σημαντική αυτονομία σε θέματα που αφορούν τη νομοθεσία, τη δημόσια τάξη και τη φορολογία. Κάθε πολιτεία έχει έναν κυβερνήτη (governador), ο οποίος εκλέγεται με ψηφοφορία, και το νομοθετικό σώμα της (assembléia legislativa). Επίσης, κάθε πολιτεία διαιρείται σε δήμους (municípios) με νομοθετικό συμβούλιο (câmara de vereadores) και τον δήμαρχο (prefeito). Οι δήμοι είναι αυτόνομοι και ιεραρχικά ανεξάρτητοι στο πλαίσιο του ομοσπονδιακού συντάγματος, τόσο από την ομοσπονδιακή όσο και από την πολιτειακή κυβέρνηση. Ένας δήμος μπορεί να εκτείνεται και να περιλαμβάνει διοικητικά και άλλες πόλεις (distritos) εκτός από την έδρα του, με μία ενιαία δημοτική εξουσία.
Πολιτείες
Οι ομόσπονδες πολιτείες (estados) της Βραζιλίας έχουν ιδρυθεί και οριοθετηθεί με βάση ιστορικά ή συμβατικά σύνορα στην πλειοψηφία τους, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις η οριοθέτηση ήταν αυθαίρετη. Οι πολιτείες έχουν το δικαίωμα από το σύνταγμα να διαχωρίσουν την επικράτειά τους σε νέες οντότητες ή να ενωθούν μεταξύ τους, με την έγκριση δημοψηφίσματος των κατοίκων τους. Οι αυτόνομες κυβερνήσεις τους έχουν τη δικιά τους φορολογία και εισπράττουν ακόμα μερίδιο από τα ομοσπονδιακά φορολογικά έσοδα. Με καθολική άμεση ψήφο εκλέγεται ο κυβερνήτης κάθε πολιτείας και το νομοθετικό της σώμα. Επίσης, κάθε πολιτεία έχει τη δικιά της ανεξάρτητη δικαστική αρχή. Παρά την ευρύτητα αυτού του συστήματος, οι πολιτείες δεν μπορούν να θεσπίσουν τους δικούς τους νόμους σε ορισμένα δίκαια, όπως για παράδειγμα το ποινικό και αστικό καθεστώς ψηφίζεται μόνο από το Εθνικό Κονγκρέσο και είναι ομοιόμορφο σε όλη τη χώρα.
Δήμοι
Οι δήμοι (municípios) έχουν τη δυνατότητα με βάση το σύνταγμα να διαχωριστούν σε νέους ή να ενωθούν μεταξύ τους, με απόφαση καθολικού δημοψηφίσματος των κατοίκων τους. Τα όρια των νέων δήμων όμως πρέπει να βρίσκονται μέσα στα όρια της αντίστοιχης πολιτείας στην οποία ανήκουν. Οι δήμοι έχουν αυτόνομες διοικήσεις, συλλέγουν τους αντίστοιχους φόρους και λαμβάνουν μερίδιο από την ομοσπονδιακή φορολογία και την πολιτειακή φορολόγηση. Έχουν δήμαρχο και νομοθετικό σώμα που εκλέγονται άμεσα από τους δημότες, αλλά δεν έχουν ξεχωριστή δικαστική αρχή. Ένα σύνολο δήμων μπορεί να αποτελέσει την επικράτεια δικαστικής εξουσίας, γνωστή με την ονομασία κομάρκα (comarca).
Η ομοσπονδιακή περιοχή
left|thumb|Άποψη της πόλης της Μπραζίλια, πρωτεύουσας της Βραζιλίας Η ομοσπονδιακή περιοχή (Distrito Federal) της Βραζιλίας αποτελεί μία οντότητα ανεξάρτητη από την πρωτεύουσα Μπραζίλια. Βρίσκεται στην περιοχή του Πλανάλτο Σεντράλ (planalto central) και διαιρείται διοικητικά σε 19 περιοχές. Η Μπραζίλια, έδρα της ομοσπονδιακής εξουσίας, είναι και η κύρια πόλη της περιοχής.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση μεταφέρθηκε στην έδρα της Μπραζίλια το 1960, και η ομοσπονδιακή περιοχή αποχωρίστηκε από την πολιτεία της Γκοϊάς και της Μίνας Ζεράις (Minas Gerais). Πριν από τη μεταφορά, η ομοσπονδιακή περιοχή ήταν ο δήμος του Ρίο ντε Τζανέιρο, πρώην πρωτεύουσα της Βραζιλίας. Μετά την ίδρυση της Μπραζίλια και τη μεταφορά της έδρας της ομοσπονδίας, ο δήμος του Ρίο ντε Τζανέριο μετονομάστηκε σε πολιτεία του Γκουαναμπάρα, η οποία και είχε ζωή από το 1960 ως το 1975, οπότε και ενσωματώθηκε στην πολιτεία του Ρίο ντε Τζανέιρο.
Η πλειοψηφία του πληθυσμού της ομοσπονδιακής περιοχής αποτελείται από ντόπιους εργάτες οι οποίοι και κατασκεύασαν την πρωτεύουσα, καθώς και υπαλλήλους της ομοσπονδιακής κυβέρνησης που μετοίκησαν στη νέα έδρα της. Η πρωτεύουσα έχει σχεδιαστεί κατάλληλα με χώρους οικίας, επιχειρήσεων, πάρκα τκλ. Οι δρόμοι ονομάζονται με γράμματα και αριθμούς με γεωγραφικό τρόπο. Αρχικά, η Μπραζίλια είχε σχεδιαστεί για να φιλοξενήσει μέχρι και 1 εκατομμύριο κατοίκους.
Ομοσπονδιακά εδάφη
Το σύνταγμα της Βραζιλίας προβλέπει την ύπαρξη και χωροθέτηση περιοχών, οι οποίες διοικούνται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και δεν έχουν την αυτονομία των πολιτειών. Σήμερα, δεν υπάρχουν κάποιες τέτοιες περιοχές. Το πρώτο ομοσπονδιακό έδαφος ήταν η σημερινή πολιτεία Άκρε το 1904, όταν αυτή η περιοχή παραχωρήθηκε από τη Βολιβία στη Βραζιλία. Το 1943, με την είσοδο της Βραζιλίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο πρόεδρος Βάργκας για στρατηγικούς λόγους απέσπασε έξι ακόμα μεθοριακές περιοχές από τις πολιτείες για να έχει την ομοσπονδιακή άμεση διοίκησή τους. Έτσι, οι περιοχές Αμαπά, Ρίο Μπράνκο, Γκουαπορέ, Πόντα Πορά, Ιγκουασού και το αρχιπέλαγος Φερνάντο ντε Νορόνια, έγιναν ομοσπονδιακές περιοχές.
Το 1946, δύο από τις επτά αυτές περιοχές καθαιρέθηκαν διοικητικά και ενσωματώθηκαν στις πρότερες πολιτείες τους. Η πολιτεία του Μάτο Γκρόσο απέκτησε την περιοχή Πόντα Πορά και το βόρειο τμήμα του Ιγκουάτσου, ενώ το κεντρικό Ιγκουάτσου δόθηκε στην πολιτεία Παρανά και το νότιο στην πολιτεία Σάντα Καταρίνα.
Οι υπόλοιπες περιοχές παρέμειναν κάτω από ομοσπονδιακή διοίκηση. Το 1956 η περιοχή Γκουαπορέ μετονομάστηκε σε Ροντόνια και το 1962 η περιοχή Ρίο Μπράνκο πήρε το όνομα Ροράιμα. Η περιοχή Άκρε έγινε ισότιμη πολιτεία το 1962, επίσης. Το 1988, με την ψήφιση του νέου συντάγματος, οι περιοχές Αμαπά, Ροντόνια και Ροράιμα έγιναν επίσης πολιτείες, ενώ το αρχιπέλαγος Φερνάντο ντε Νορόνια έγινε τμήμα της πολιτείας Περναμπούκο. Στις 11 Δεκεμβρίου 2011 έγινε δημοψήφισμα για τη διάσπαση της Παρά σε 3 πολιτείες, τη νέα Παρά, την Ταπατζός και την Καρατζάς. Αν είχε πραγματοποιηθεί, οι σημερινές πολιτείες θα ήταν 29.
Περιοχές της Βραζιλίας
thumb|250px|Χάρτης με τις γεωγραφικές περιοχές της Βραζιλίας Οι περιφέρειες της Βραζιλίας είναι απλά γεωγραφικές περιοχές και δεν έχουν πολιτική ή διοικητική σημασία, ή κάποιο ιδιαίτερο καθεστώς διακυβέρνησης. Αν και περιγράφονται νομικά στο σύνταγμα, οι περιοχές έχουν χρησιμότητα για στατιστικούς λόγους και για λόγους διασποράς ομοσπονδιακών κονδυλίων.
Η εθνική επικράτεια διαιρέθηκε το 1969 από το το Ινστιτούτο Γεωγραφίας και Στατιστικής της Βραζιλίας σε πέντε (5) περιοχές για δημογραφικούς λόγους. Αυτές είναι η βόρεια, η βορειοανατολική, η κεντροδυτική, η νοτιοανατολική και η νότια.
Η βόρεια περιοχή καλύπτει το 45% της συνολικής έκτασης της χώρας, αλλά έχει τον μικρότερο πληθυσμό. Με εξαίρεση το Μανάους με την αφορολόγητη εμπορική ζώνη, και την Μπελέμ, τη μεγαλύτερη μητροπολιτική περιοχή στο βορρά, είναι αποβιομηχανοποιημένη και υποανάπτυκτη. Το μεγαλύτερο μέρος της καλύπτει το τροπικό δάσος βροχής του Αμαζονίου και φιλοξενεί πολλές φυλές αυτοχθόνων ιθαγενών.
Η βορειοανατολική περιοχή φιλοξενεί περίπου το 30% του πληθυσμού της χώρας και είναι πολυπολιτισμική, με στοιχεία Πορτογάλων αποίκων, αυτόχθονων κατοίκων και Αφρικανών σκλάβων. Είναι επίσης η πιο φτωχή περιοχή της χώρας και υποφέρει από παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας. Οι μεγαλύτερες πόλεις είναι το Σαλβαντόρ, η Ρεσίφε και η Φορταλέζα.
Η κεντροδυτική περιοχή έχει χαμηλή δημογραφική πυκνότητα σε σχέση με τις υπόλοιπες, στην προτελευταία θέση πληθυσμιακά μετά τη βόρεια περιοχή. Μέρος της καλύπτεται από το μεγαλύτερο παγκόσμια υδροβιότοπο Παντανάλ, καθώς και τμήμα του τροπικού δάσους βροχής του Αμαζονίου στα βορειοδυτικά της. Το μεγαλύτερο τμήμα της καλύπτεται από τη Σεράντο, τη μεγαλύτερη έκταση σαβάνας στον κόσμο. Η περιοχή συνεισφέρει σημαντικά στην αγροτική παραγωγή της χώρας.
Η νοτιοανατολική περιοχή είναι η πλουσιότερη ως προς την οικονομική παραγωγή, καθώς επίσης έχει και τη μεγαλύτερη πυκνότητα πληθυσμού. Η περιοχή έχει μεγαλύτερο πληθυσμό από κάθε κράτος της Νότιας Αμερικής, εκτός της Βραζιλίας, και φιλοξενεί ορισμένες από τις μεγαλύτερες μητροπόλεις στον κόσμο, καθώς εκτείνεται ανάμεσα στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, το Σάο Πάολο, το Ρίο ντε Τζανέιρο και το Μπέλο Οριζόντε.
Οικονομία
thumb|250px|Θεριζοαλωνιστική μηχανή σε μια φυτεία ρυζιού στη Σάντα Καταρίνα. Η Βραζιλία είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας γεωργικών προϊόντων στον κόσμο Το ΑΕΠ της χώρας είναι 1,772 τρις $ (8η στον κόσμο, εκτίμηση 2015). Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι 8.669 $ (εκτίμηση 2015).
Δημογραφία
thumb|Η ανάπτυξη του πληθυσμού (1961-2003) από στοιχεία του FAOSTAT Ο πληθυσμός της χώρας είναι 213.317.639 κάτοικοι, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2021. Η απογραφή του 2010 έδειξε 190.755.799 κατοίκους. Ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού είναι 0,77% (εκτίμηση 2015). Ο αριθμός γεννήσεων είναι 14,46/1000 κατοίκους και θανάτων 6,58/1000 κατοίκους (εκτίμηση 2015). Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 75,9 χρόνια (72,4 χρόνια οι άνδρες και 79,4 οι γυναίκες).
thumb|Η παραλία Ιρασέμα στη [[Φορταλέζα. Η πλειοψηφία του πληθυσμού στη Βραζιλία βρίσκεται κατά μήκος των ακτών]]
Ο λαός της Βραζιλίας είναι ένα μείγμα πολλών φυλετικών και εθνικών ομάδων. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα αποτελέσματα δημογραφικής έρευνας, το 49,4% (περίπου 93 εκατομμύρια) του πληθυσμού είναι λευκοί, το 42,3% (περίπου 80 εκατομμύρια) είναι μιγάδες (γνωστοί και ως Πάρντο), το 7,4% (περίπου 13 εκατομμύρια) είναι μαύροι, ενώ το 0,5% (1 εκατ.) ασιατικής καταγωγής και το 0,4% (περίπου 520.000) αυτόχθονες ιθαγενείς. Οι περισσότεροι Βραζιλιάνοι έχουν απώτερη καταγωγή από τους ιθαγενείς κατοίκους της χώρας, τους πρώτους Πορτογάλους αποίκους και Αφρικανούς σκλάβους. Από το 1500 με την άφιξη των Πορτογάλων, η φυλετική σύνθεση αυτών των ομάδων είναι συνεχής. Μετά από σχεδόν τρεις αιώνες Πορτογαλικής εξουσίας, ενσωματώθηκαν στη Βραζιλία περισσότεροι από 700.000 Πορτογάλοι μέτοικοι και τουλάχιστον 4 εκατομμύρια Αφρικανοί σκλάβοι. Η χώρα έχει το μεγαλύτερο αριθμό ατόμων αφρικανικής καταγωγής εκτός Αφρικής.
Με το τέλος του 19ου αιώνα, η Βραζιλία άνοιξε τα σύνορά της στους μετανάστες και το αποτέλεσμα ήταν η εισροή ανθρώπων από περισσότερα από 60 έθνη. Περίπου 5 εκατομμύρια Ευρωπαίοι και Ασιάτες μετανάστες κατέφτασαν μεταξύ του 1870 και του 1953, η πλειοψηφία τους από την Ιταλία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και τη Γερμανία. Στις αρχές του 20ου αιώνα, υπήρχε αντίστοιχο ρεύμα από την Ιαπωνία και τη Μέση Ανατολή. Σήμερα, η διασπορά όλων αυτών των λαών στη Βραζιλία είναι σημαντική και έχει διαμορφώσει και τον εθνικό χαρακτήρα του συνολικού πληθυσμού. Η χώρα έχει το μεγαλύτερο πληθυσμό Ιταλικής προέλευσης εκτός Ιταλίας, με περισσότερους από 25 εκατομμύρια Ιταλικής καταγωγής Βραζιλιάνους, αλλά και το μεγαλύτερο πληθυσμό Ιαπωνικής καταγωγής εκτός Ιαπωνίας, με σχεδόν 1,6 εκατομμύριο Ιαπωνοβραζιλιάνους. Επίσης, το δεύτερο μεγαλύτερο πληθυσμό Γερμανικής καταγωγής κατοίκων εκτός Γερμανίας, μετά τις ΗΠΑ, με σχεδόν 12 εκατομμύρια Γερμανικής καταγωγής Βραζιλιάνους. Χαρακτηριστική παραμένει η φυλετική ανάμειξη, καθώς οι Βραζιλιάνοι είναι σε κάποιο βαθμό και Ευρωπαίοι, και Αφρικανοί, και αυτόχθονες. Το σύνολο του πληθυσμού παρουσιάζει ποικιλία φυλετικών τύπων και χαρακτηριστικών, χωρίς σαφείς εθνικές προελεύσεις.
Οι μεγαλύτερες μητροπολιτικές περιοχές της χώρες από άποψη πληθυσμού είναι το Σάο Πάολο, το Ρίο ντε Τζανέιρο, και το Μπέλο Οριζόντε, με περίπου 20, 11 και 4 εκατομμύρια κατοίκους, αντίστοιχα. Οι μεγαλύτερες πόλεις κάθε πολιτείας είναι και πρωτεύουσες, με εξαιρέσεις τη Βιτόρια στην πολιτεία του Εσπίριτο Σάντο και τη Φλοριανόπολις στην πολιτεία Σάντα Καταρίνα. Μεγάλες μητροπολιτικές περιοχές, χωρίς διοικητική έδρα, υπάρχουν στις πολιτείες Σάο Πάολο, Μίνας Ζέρας, Ρίο Γκράντε ντο Σουλ και Σάντα Καταρίνα.
Γλώσσες
Η επίσημη γλώσσα της Βραζιλίας είναι τα πορτογαλικά τα οποία ομιλούνται από όλο σχεδόν τον πληθυσμό και είναι η μόνη που χρησιμοποιείται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, στις επιχειρήσεις και στη διοίκηση. Η χώρα είναι η μόνη πορτογαλόφωνη της αμερικάνικης ηπείρου και θεωρεί τα πορτογαλικά εθνική ταυτότητα της χώρας. Η εκδοχή της γλώσσας στη Βραζιλία έχει τη δικιά της εξέλιξη επηρεασμένη από ινδιάνικες, αφρικανικές και άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες. Ως αποτέλεσμα η βραζιλιάνικη εκδοχή έχει φωνολογικές διαφορές από αυτήν της Πορτογαλίας. Το 2008, η Κοινότητα των χωρών της πορτογαλικής γλώσσας (CPLP) ήρθε σε συμφωνία στην ορθογραφική τυποποίηση της γλώσσας με στόχο την ελαχιστοποίηση των διαφορών των δύο εκδοχών.
Μειονοτικές γλώσσες ομιλούνται σε όλη τη χώρα. Η απογραφή του 2010 υπολόγισε ότι 305 ινδιάνικες εθνότητες της χώρας ομιλούν 274 διαφορετικές γλώσσες. Από τους ιθαγενείς από πέντε χρονών και άνω, 37,4% μιλάει μια ινδιάνικη γλώσσα και 76,9% πορτογαλικά.Υπάρχουν επίσης κοινότητες με ομιλητές γερμανικών και ιταλικών στον νότο της χώρας που είναι επηρεασμένες από την πορτογαλική.
Διακυβέρνηση
Το πολίτευμα της χώρας είναι Ομοσπονδιακή Προεδρική Δημοκρατία. Η ψηφοφορία είναι προαιρετική για όσες και όσους είναι ηλικίας 16-18 ετών και για τους υπερήλικες άνω των 70 ετών. Στην ηλικία των 18 ετών και άνω και μέχρι τα 70 είναι υποχρεωτική. Οι στρατεύσιμοι δεν ψηφίζουν.
Στις προεδρικές εκλογές του 2018 εξελέγη με ποσοστό 55,1% ο Ζαΐχ Μπολσονάρου, στον δεύτερο γύρο στις 31 Οκτωβρίου 2018. Αντιπρόεδρος ορκίστηκε ο Χάμιλτον Μουράο.
Οι Βουλευτικές εκλογές 2018 για την ανάδειξη των μελών του Κογκρέσου διεξήχθησαν στις 3 Οκτωβρίου 2018. Το Εθνικό Κογκρέσο αποτελείται από την Ομοσπονδιακή Βουλή και τη Γερουσία. Στις εκλογές αποφασίστηκαν οι έδρες 513 βουλευτών (όλα τα μέλη) και 54 επί συνόλου 81 εδρών στην Ομοσπονδιακή Γερουσία. Ο κυβερνών συνασπισμός Λουλίστα κατέλαβε τις περισσότερες έδρες και στα δύο σώματα (Βουλή και Γερουσία).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μερκοσούρ Κατηγορία:Ένωση Νοτιοαμερικανικών Κρατών Κατηγορία:Πρώην πορτογαλικές αποικίες
Σύμβολο μετοχής
Ένα σύμβολο μετοχής, κωδικός μετοχής ή χρηματιστηριακό σύμβολο είναι η συντομογραφία που χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει επακριβώς τις εισηγμένες στο χρηματιστήριο μετοχές ενός συγκεκριμένου αποθέματος σε μια συγκεκριμένη χρηματιστηριακή αγορά. Ένα σύμβολο μετοχής μπορεί να αποτελείται από γράμματα, αριθμούς ή ένα συνδυασμό και των δύο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χρηματοπιστωτικές αγορές
Ιαπωνισμός
Ως ιαπωνισμός (Japonisme), επίσης εξωτισμός αναφέρεται ήδη από το 1872 το ιδιαίτερο ρεύμα των εικαστικών τεχνών της Ανατολής, που επηρέασε τον Ιμπρεσιονισμό ως καλλιτεχνικό κίνημα στις αρχές του 19ου αι.
Οι απαρχές
Βάση για τη δημιουργία αυτού του κινήματος υπήρξαν οι εκτυπωμένες εικόνες που έφτασαν στη Γαλλία ως περιτυλίγματα εισαγόμενων αγαθών. Η τέχνη αυτών των εικόνων θεωρείται πως συνεισέφερε σημαντικά στη «στιγμιοτυπική» φύση της οπτικής γωνίας των μη συμβατικών συνθέσεων, που έγιναν χαρακτηριστικές του κινήματος στην πορεία του χρόνου.
Οι επιδράσεις
Ο ιαπωνισμός άσκησε σημαντικές αισθητικές επιρροές στην Ευρώπη του ύστερου 19ου αι., απελευθερώνοντας του καλλιτέχνες από τις ευρωπαϊκές αισθητικές συμβάσεις αν και θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι επιδράσεις υπήρξαν αμοιβαίες, όπως συμβαίνει με όλα τα ανοικτά πολιτισμικά συστήματα. Οι ισχυρότερες οι ευρωπαϊκές ιμπρεσιονιστικές στην Ιαπωνία καταγράφτηκαν στο Κίνημα του Ελεύθερου Σχεδίου (Τζιγιούκα Ουντό). Τόσο οι Ιάπωνες καλλιτέχνες όσο και οι δάσκαλοι της τέχνης ανταποκρίθηκαν θετικά σε δημιουργίες του Εντουάρ Μανέ, του Πολ Γκογκέν, του Βίνσεντ βαν Γκογκ, του Πιερ Ογκίστ Ρενουάρ του Ανρί Ματίς, του Πολ Σεζάν και του Ογκίστ Ροντέν. Τα περιοδικά της ίδιας περιόδου στην Ιαπωνία παρείχαν εκτενείς πληροφορίες για τον ευρωπαϊκό Ιμπρεσιονισμό και Μετα-Ιμπρεσιονισμό. Πολλοί νέοι καλλιτέχνες μελετούσαν στην Ευρώπη και επιστρέφοντας παρήγαγαν τα δικά τους έργα στο στιλ του Μοντερνισμού.
Σαρώνοντας την Ευρώπη στις δεκαετίες 1880 και 1890 άσκησε μεγάλη επίδραση σε καλλιτέχνες με τις οργανικές μορφές του, τις αναφορές του στον φυσικό κόσμο, με τα καθαρά σχέδια, εντελώς αντίθετα προς τον συρμό της εποχής, παρέχοντας αδιαμφισβήτητα νέα αισθητικά ερεθίσματα. Πέρα από το γεγονός ότι αυτές οι ιαπωνικές επιδράσεις υιοθετήθηκαν από αρχιτέκτονες όπως ο Εκτόρ Γκιμάρ και καλλιτέχνες όπως ο Εμίλ Γκαλέ και ο Τζέιμς Άμποτ ΜακΝίλ Ουίστλερ, επιχειρηματίες εκείνης της εποχής όπως ο Ζίγκφριντ Μπινγκ στο Παρίσι και o Άρθουρ Λέιζενμπαϊ Λίμπερτι στο Λονδίνο υιοθέτησαν την ιαπωνική διακοσμητική τέχνη στα καταστήματά τους.
Παραδείγματα στη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική
thumb|left|200px|Αρ Νουβό σταθμός του μετρό Αμπές (Abesses), Παρίσι. Σχεδιασμός Εκτόρ Γκιμάρ. Ο Εκτόρ Γκιμάρ ανέδειξε τις επιδράσεις του ιαπωνισμού στην αρχιτεκτονική της Αρ Νουβό κυρίως όταν ανέλαβε το έργο των εισόδων του παρισινού μετρό. Όπως φαίνεται στο σχεδιασμό της εισόδου, οι ευθείες και οι ορθές γωνίες είναι παντελώς απούσες. Είναι μια διακοσμητική τέχνη στην οποία εμπλέκονται ιαπωνικά και κλασικά στοιχεία, που εκφράζουν με τον καλύτερο τρόπο την απομάκρυνση από το παραδοσιακό. Είναι επίσης προφανές στην παρούσα είσοδο που επιλέχτηκε, αλλά και σε άλλα έργα του Γκιμάρ πως το «προσεκτικό φιλτράρισμα του φωτός περιγράφεται συχνά σε σχέση με το υπερκείμενο φως του ουρανού.
Όσον αφορά στη ζωγραφική, σαφείς επιδράσεις του «ιαπωνισμού» παρα­τηρούνται σε έναν εντελώς διαφορετικό εκπρόσωπο του μετα-Ιμπρεσιονισμού, τον Βίνσεντ βαν Γκογκ, που θεωρούσε την ιαπωνική τέχνη όχι απλά ένα είδος εξωτισμού, αλλά μια αισθητική ουτοπία στη σχέση της με τη φύση, ιδιαίτερα στην περίοδο της Αρλ. Στην προκειμένη περίπτωση αντιπροσω­πευτικό έργο με επιδράσεις της ιαπωνικής τέχνης είναι «Η Πόρνη Πολυτελείας (κατά τον Αιζέν) » [The Courtesan (after Eisen)], 1887, Λάδι σε καμβά, 105.5 X 60.5 cm, που βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο Van Gogh, στο Άμστερνταμ. Στο έργο είναι κάτι περισσότερο από εμφανές το ενδιαφέρον του Βαν Γκογκ για την Ιαπωνία και την τέχνη της. Το έργο του Βαν Γκογκ στηρίζεται επί της ουσίας σε ένα έργο του Ιάπωνα καλλιτέχνη Κεζάι Αιζέν, που είχε χρησιμοποιηθεί ως εξώφυλλο αρκετών τευχών του Paris Illustré (Εικονογραφημένο Παρίσι). Το βασικό έργο του Αιζέν είναι εδώ μεγαλύτερο από το πρωτότυπο και η μορφή είναι αποτυπωμένη σε πλαίσιο που θυμίζει τα ξύλινα χαρακτικά της ιαπωνικής τέχνης. Το κιμονό της θηλυκής μορφής είναι πολύχρωμο και αναδύεται μέσα από ένα χρυσό φόντο.
Το φόντο γύρω από τη μορφή είναι ένα υδάτινο τοπίο, στο οποίο διακρίνονται κρίνοι, καλάμια μπαμπού βατράχια και γερανοί, στοιχεία δανεισμένα από άλλες ιαπωνικές εικόνες. Είναι εμφανές ότι στον πίνακα αναπαρίσταται μια γκέισα, και είναι ενδεικτικός των πολλών πολιτισμικών επιδράσεων που δέχτηκε η Ευρώπη στη συγκεκριμένη περίοδο.
Σημειώσεις-παραπομπές
Κατηγορία:Καλλιτεχνικά ρεύματα Κατηγορία:Τέχνες στην Ευρώπη Κατηγορία:Ιαπωνικός πολιτισμός Κατηγορία:Μοντέρνα τέχνη Κατηγορία:Ιμπρεσιονισμός
Δίκη (μυθολογία)
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η Δίκη ήταν μία από τις Ώρες. Κατά τον Ησίοδο στη Θεογονία του ήταν κόρη του πατέρα των θεών και των ανθρώπων Δία και της Τιτανίδας Θέμιδας και αδερφή της Ειρήνης και της Ευνομίας. και η σύντροφος της ήταν η Αιδώς. Αποτελούσε την προσωποποίηση της έννοιας της δικαιοσύνης, όπως και η μητέρα της, καθώς και της ηθικής τάξης. Η Δίκη με την βοήθεια των Ερινύων επιτηρούσε τη διαφύλαξη της ηθικής τάξης και επέβαλλε τιμωρίες σε όσους προσπαθούσαν να την διασαλεύσουν. Στον μύθο του Πρωταγόρα δεν αναφέρεται ως θεότητα αλλά ως ηθική αρετή που κατανέμεται στους ανθρώπους. Απεικονιζόταν ως νεαρή, αδύνατη γυναίκα που κουβαλούσε μια ζυγαριά και φορούσε ένα δάφνινο στεφάνι στο κεφάλι. Συχνά ταυτιζόταν με την Αστραία, θεότητα της δικαιοσύνης και της αγνότητας, που συνδεόταν με τον αστερισμό της Παρθένου. Στον προς τιμήν της ορφικό ύμνο αναφέρεται ότι η Δίκη στέκεται δίπλα στον ιερό θρόνο του Δία, παρατηρεί το βίο των ανθρώπων και επεμβαίνει, όποτε χρειαστεί ως "δικαία τιμωρός κατά των αδίκων". Η αντίστοιχη θεά για τους Ρωμαίους ήταν η Γιουστίτια (Iustitia).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Θεότητες της ελληνικής μυθολογίας
Στάδιο Γιόχαν Κρόιφ
Το Στάδιο Γιόχαν Κρόιφ (καταλανικά: Estadi Johan Cruyff) είναι γήπεδο ποδοσφαίρου που χρησιμοποιεί η Μπαρτσελόνα, στο Σαν Ζοάν Ντεσπί της Επαρχίας της Βαρκελώνης στην Καταλονία της Ισπανίας, το οποίο βρίσκεται δίπλα στο Θιουτάτ Εσπορτίβα Ζοάν Γκαμπέρ, το προπονητικό κέντρο του συλλόγου και την ακαδημία νέων. Ονομάστηκε από τον Ολλανδό θρύλο του ποδοσφαίρου, Γιόχαν Κρόιφ.
Είναι γήπεδο κατηγορίας 3 της UEFA και χωρητικότητας 6.000 θεατών. Ως μέρος του σχεδίου Espai Barça, είναι η αντικατάσταση του Μίνι Εστάντι, το οποίο έχει προγραμματιστεί για κατεδάφιση μετά την κατασκευή του σταδίου.
thumb|Φωτογραφία του 2019
Ιστορία
Το Στάδιο Γιόχαν Κρόιφ ξεκίνησε να φτιάχνετε στις 14 Σεπτεμβρίου 2017 και ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2019. Άνοιξε στις 27 Αυγούστου 2019 με έναν φιλικό αγώνα μεταξύ των ομάδων κάτω των 19 ετών της Μπαρτσελόνα και του Άγιαξ. Ο αγώνας έληξε με σκορ 0-2 υπέρ του Άγιαξ. Στις 26 Αυγούστου 2019, μια ημέρα πριν από το επίσημο άνοιγμα του σταδίου στο κοινό, η Μπαρτσελόνα απέτισε φόρο τιμής στον Κρόιφ, αποκαλύπτοντας το άγαλμά του στο Καμπ Νόου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Στάδια ποδοσφαίρου στην Καταλωνία Κατηγορία:Μπαρτσελόνα Β (ποδόσφαιρο) Κατηγορία:Αθλητικές εγκαταστάσεις στη Βαρκελώνη Κατηγορία:Μπαρτσελόνα (ποδόσφαιρο) Κατηγορία:Γιόχαν Κρόιφ
Πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης Α1 εθνικής κατηγορίας ανδρών 2002-2003
Το πρωτάθλημα της περιόδου 2002-03 κατέκτησε ο Παναθηναϊκός για 24η φορά στην ιστορία του. Ο Παναθηναϊκός που τερμάτισε πρώτος και στην κανονική περίοδο του πρωταθλήματος επικράτησε στον τελικό των Play Off της ΑΕΚ με 3-1 νίκες. Οι ομάδες που υποβιβάστηκαν ήταν η Νήαρ Ηστ και η Ολύμπια Λάρισας.
Κανονική Περίοδος
1 Αγ=Αγώνες, Ν=Νίκες, Η=Ήττες, ΠΥ=Πόντοι Υπέρ, ΠΚ=Πόντοι Κατά, ΔΠ=Διαφορά Πόντων
Ημιτελικοί (στις 2 νίκες)
Ο Παναθηναϊκός επικράτησε του Περιστερίου με 2−1 νίκες, ανατρέποντας τη σειρά, κάθως στον 1ο αγώνα μέσα στην έδρα του έχασε με 82−85. Αυτή η ήττα ήταν η τελευταία του Παναθηναϊκού μέσα στην έδρα του στη διαδικασία των πλέι οφ μέχρι την περίοδο 2013-14, οπότε έχασε ξανά στον τρίτο τελικό με 64-69 από τον Ολυμπιακό. Ενδιάμεσα μέτρησε 59 συνεχόμενες νίκες. . Η ΑΕΚ επικράτησε επίσης με 2−1 νίκες του Ολυμπιακού και προκρίθηκε στον τελικό όπου θα υπερασπιζόταν τον τίτλο της.
Τελικοί (στις 3 νίκες)
Ο Παναθηναϊκός επέστρεψε στο θρόνο του Πρωταθλητή, επικρατώντας της περυσινής πρωταθλήτριας, Α.Ε.Κ., με 3−1 νίκες. Στη σειρά του μικρού τελικού, το Περιστέρι έσπασε το πλεονέκτημα έδρας του Ολυμπιακού και κατέλαβε την 3η θέση.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Α1 εθνική κατηγορία καλαθοσφαίρισης ανδρών Πρωταθλημα Ελλαδος Α1 Ανδρων 2002 2003 Πρωταθλημα Ελλαδος Α1 Ανδρων 2002 2003
Μπέρκσαϊρ
Το Μπέρκσαϊρ (αγγλ. Berkshire) είναι μια κομητεία στη νότια Αγγλία. Αναφέρεται συχνά και ως "Βασιλική Κομητεία του Μπέρκσαϊρ" (Royal County of Berkshire) λόγω της παρουσίας της κατοικίας της βασιλικής οικογένειας του Ηνωμένου Βασιλείου στο Κάστρο του Ουίνδσορ στην κομητεία αυτή. Οι κάτοικοι δεν ξεπερνούν τις 812.000 ενώ η περιοχή συνορεύει με το Όξφορντσιρ, το Μπάκιγχαμσιρ, το Χάμπσιρ, το Σάρρεϋ, το Ουίλτσιρ και την Μείζονα Περιοχή του Λονδίνου.
Ιστορία
Σύμφωνα με τα χειρόγραφα του μοναχού Άσσερ (λατ. Asserius Menevensis) το Μπέρκσαϊρ πήρε το όνομά του από ένα μεγάλο δάσος που ονομαζόταν Bearroc (που πιστεύεται ότι είναι μια κελτική λέξη που σημαίνει "ορεινό").
Το Μπέρκσαϊρ υπήρξε το θέατρο μερικών αξιοσημείωτων μαχών στη διάρκεια της ιστορίας του, όπως η εκστρατεία του Αλφρέδου του Ουέσσεξ εναντίον των Δανών περιλαμβάνοντας τις μάχες του Ένγκλφιλντ, του Άσνταουν και του Ρέντινγκ.
Γεωγραφία
Το Μπέρκσαϊρ χωρίζεται σε δύο διακριτά τμήματα με όριο που βρίσκεται σχεδόν σε μια γραμμή Βορρά-Νότου από το κέντρο του Ρέντινγκ. Το ανατολικό τμήμα του βρίσκεται κυρίως στα νότια του ποταμού Τάμεση, το οποίο σχηματίζει το βόρειο σύνορο του νομού.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κομητείες της Αγγλίας
Ρούντολφ Βολφ
Βίος και επιστημονική συνεισφορά
Από το 1833 ο Βολφ, υιός προτεστάντη ιερέα, σπούδασε Φυσική και Αστρονομία στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, τη Βιέννη, το Βερολίνο και το Παρίσι. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του έγινε στα 1839 καθηγητής Φυσικής και Μαθηματικών στην πρακτική σχολή της Βέρνης, το 1844 υφηγητής και το 1847 Διευθυντής του Αστεροσκοπείου της Βέρνης και το 1853 αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης. Το διάστημα 1855-61 ήταν καθηγητής Μαθηματικών στο ανώτερο Γυμνάσιο στη Ζυρίχη. Επίσης ήταν καθηγητής Αστρονομίας στο Πολυτεχνείο της πόλης (το σημερινό ETH Ζυρίχης) και στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Επίσης ήταν επικεφαλής της βιβλιοθήκης του ETH Ζυρίχης. Διατήρησε αυτές τις θέσεις μέχρι τον θάνατό του.
Μία πολύ σημαντική συνεισφορά του ήταν ότι καθόρισε με ακρίβεια πως οι ηλιακές κηλίδες εμφανίζονται κάθε έντεκα περίπου χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων ο αριθμός τους κυμαίνεται. Το 1849 ανέπτυξε μέθοδο χάρη στην οποία είναι δυνατή η παρατήρηση της δραστηριότητας των ηλιακών κηλίδων, ενώ ήδη από το 1832 είχε ανακαλύψει πως η ημερήσια διακύμανση στις μαγνητικές βελόνες έχει σχέση με τον αριθμό των ηλιακών κηλίδων. Το 1852 ο ίδιος και άλλοι επιστήμονες ανεξάρτητα από αυτόν ανακάλυψαν πως ο κύκλος της δραστηριότητας των ηλιακών κηλίδων ταυτίζεται με αυτόν του γήινου μαγνητικού πεδίου. Οι παρατηρήσεις των ηλιακών κηλίδων που έκανε θεωρούνται οι παλαιότερες συνεχόμενες μέχρι τη σημερινή εποχή.
Ο Βολφ παρέδωσε το πλούσιο υλικό που είχε για το Σέλας στον φίλο του Χέρμαν Φριτς (Hermann Fritz), ο οποίος με τη σειρά του τα αξιοποίησε σαν βάση για το έργο του Verzeichnis beobachteter Polarlichter. Από τα δεδομένα αυτά προέκυψε ο παραλληλισμός ανάμεσα στον ηλιακό μαγνητισμό, τον γήινο μαγνητισμό και τη δραστηριότητα του σέλαος.
Ο Βολφ ασχολήθηκε επίσης με την Ιστορία της Επιστήμης. Δημοσίευσε μάλιστα βιβλία για την Ιστορία της Αστρονομίας και σε τέσσερις τόμους βιογραφίες σχετικές με την πολιτιστική ιστορία της Ελβετίας, τους οποίους και συμπλήρωσε με πολυάριθμα άρθρα σε περιοδικά. Επρόκειτο για ένα ιδιαίτερα ικανό και παραγωγικό συγγραφέα. Το έργο του Geschichte der Vermessungen in der Schweiz χρησιμοποιείται ως πηγή μέχρι της μέρες μας.
Την περίοδο 1861-93 διετέλεσε πρόεδρος της Γεωδαιτικής Επιτροπής της Ελβετίας και συμμετείχε σε νέα αποτύπωση ακριβείας του ελβετικού εδάφους. Θεωρείται επίσης πρωτοπόρος του κλάδου της μετεωρολογίας στη χώρα του και ήταν μέλος της Ελβετικής Μεωρολογικής Επιτροπής από την ίδρυσή της το 1861. Μάλιστα ήταν πρόεδρός της την περίοδο 1866-81 και πρώτος Διευθυντής του Κεντρικού Μετεωρολογικού Ινστιτούτου.
Το 1850 διεξήγαγε εκτεταμένη σειρά δοκιμών για το πρόβλημα της βελόνας Μπουφόν.
Ο Βολφ ήταν για 38 χρόνια (1856-1893) συντάκτης του Vierteljahresschrift der Naturforschende Gesellschaft in Zürich, ενώ στα 1841-54 ήταν γραμματέας της Εταιρείας Φυσικών Επιστημών της Βέρνης.
Βραβεύσεις και τιμητικές διακρίσεις
Το 1864 έγινε μέλος της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας και το 1885 της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών. Η Εταιρεία Φυσικών Επιστημών του Έμντεν τον ανακήρυξε επίτιμο μέλος το 1870, ενώ το 1852 έγινε επίτιμος διδάκτορας στη Βέρνη.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ελβετοί αστρονόμοι Κατηγορία:Αστρονόμοι του 19ου αιώνα Κατηγορία:Ελβετοί μαθηματικοί Κατηγορία:Μαθηματικοί του 19ου αιώνα
Αραβικό αλφάβητο
Το αραβικό αλφάβητο χρησιμοποιείται για τη γραφή της αραβικής γλώσσας. Αποτελείται από 28 γράμματα, από τα οποία μόνο τα 3 είναι φωνήεντα και μάλιστα όλα μακρά, ενώ όλα τα υπόλοιπα γράμματα είναι σύμφωνα. Η γραφή είναι επισεσυρμένη και στην τυπωμένη και στη χειρόγραφη μορφή της. Τα κείμενα γράφονται πάντοτε από τα δεξιά προς τα αριστερά.
Το αραβικό αλφάβητο χρησιμοποιείται στη Βόρεια Αφρική, στο Κέρας της Αφρικής και στη Μέση Ανατολή.
Ιστορία
μικρογραφία|281x281εσ|Εξέλιξη της [[Αραβική καλλιγραφία|αραβικής καλλιγραφίας. (1) Αρχές του 9ου αιώνα χωρίς τελείες και σημεία στίξης (2) και (3) κατά τον ύστερο 9ο αιώνα και τον 10ο αιώνα το χαλιφάτο των Αββασιδών χρησιμοποιούσε κόκκινες τελείες ως ένδειξη παρουσίας διαφορετικού βραχέως φωνήεντος. Αργότερα χρησιμοποιήθηκε και ένα συμπληρωματικό σύστημα με μαύρες τελείες για να διαφοροποιεί μεταξύ παρομοίων λέξεων. (4) κατά τον 11ο αιώνα, οι τελείες άλλαξαν σε σχήματα που μοιάζουν με τα γράμματα ώστε να μεταφράφονται τα αντίστοιχα μακρά φωνήεντα. Αυτό είναι και το σύστημα που χρησιμοποιείται στη σύγχρονη αραβική γραφή. ]]
Το αραβικό αλφάβητο έχει τις ρίζες του στο αλφάβητο των Ναβαταίων, το οποίο χρησιμοποιούνταν για την γραφή της Αραμαϊκής γλώσσας. Το πρώτο γνωστό κείμενο γραμμένο με αραβικούς χαρακτήρες είναι μια επιγραφή που χρονολογείται στον 4ο αιώνα από την περιοχή του Τζαμπάλ Ραμ, 50 χλμ. ανατολικά της Άκαμπα στην Ιορδανία, και η πρώτη που αναφέρει ημερομηνία είναι μια επιγραφή του 6ου αιώνα (512) που βρέθηκε στο Ζεμπέντ της Συρίας. Ωστόσο γενικά το επιγραφικό υλικό στην αραβική γραφή είναι εξαιρετικά σπάνιο, καθώς είναι γνωστές μόνο 5 επιγραφές.
Αργότερα εισήχθη η χρήση τελειών πάνω και κάτω από τα γράμματα για την υποβοήθηση της ανάγνωσης τους, με το πρώτο γνωστό κείμενο που κάνει χρήση αυτής της τεχνικής να είναι αραβικός πάπυρος που βρέθηκε στην Αίγυπτο (PERF 558), και χρονολογείται το 643. Κατά τον ύστερο 7ο αιώνα, εμφανίστηκαν και τα σύμβολα των φωνηέντων, τα οποία αρχικά σημειώνονταν με κόκκινες τελείες. Το πρώτο έντυπο βιβλίο με αραβικούς χαρακτήρες, φέρεται να εκδόθηκε το 1514 και ήταν ένα βιβλίο προσευχών το οποίο προορίζονταν για τις χριστιανικές κοινότητες στις αραβικές χώρες. Οι πρώτες αραβικές γραμματοσειρές σχεδιάστηκαν τον 16ο αιώνα από τον Γάλλο χαράκτη Ρομπέρ Γκρανζόν (Robert Granjon), ενώ ο εκδοτικός οίκος των Μεδίκων συνέχισε τις εκδόσεις χριστιανικών βιβλίων στα αραβικά κατά το υπόλοιπο του αιώνα. Η τυπογραφία στη Μέση Ανατολή εμφανίστηκε αρχικά από Μαρωνίτες μοναχούς στο όρος του Λιβάνου, οι οποίοι χρησιμοποίησαν τυπογραφική μηχανή μεταγράφοντας τα αραβικά στο συριακό αλφάβητο. Η πρώτη τυπογραφική μηχανή η οποία υποστήριζε αραβικούς χαρακτήρες, φέρεται πως δημιουργήθηκε από τον μελκίτη ελληνοκαθολικό μοναχό Αμπντάλα Ζαχίρ (عبد الله زاخر‎) στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη στην πόλη Ντουρ Ελ Σουέιρ (ضهور الشوير) επίσης στο όρος του Λιβάνου, με το πρώτο βιβλίο να εκτυπώνεται το 1734, και η μηχανή να χρησιμοποιείται έως και το 1899.
Αλφαβητική σειρά
Στο αραβικό αλφάβητο χρησιμοποιούνται δύο βασικές σειρές:
Σημείωση: στις παραπάνω σειρές, τα γράμματα διαβάζονται από τα δεξιά προς τα αριστερά, δηλαδή κατά τον αραβικό τρόπο γραφής.
Μορφές γραμμάτων
Από τα σύμφωνα, 22 γράφονται διαφορετικά, ανάλογα με τη θέση τους στην αρχή, τη μέση ή το τέλος της λέξης. Έτσι διακρίνονται τέσσερεις μορφές του ίδιου γράμματος: η αρχική, η μέση, η τελική και η μεμονωμένη. Ωστόσο, 6 σύμφωνα ( و ز ر ذ د ا ) δεν έχουν μέση μορφή και η αρχική μορφή τους ταυτίζεται με τη μεμονωμένη.
<!--αμετάφραστο κείμενο
-->
Βραχέα φωνήεντα
Τα βραχέα φωνήεντα (α, ε, ι, ο, ου) υποδηλώνονται με κάποια πνεύματα, τα οποία τοποθετούνται πάνω ή κάτω από τα σύμφωνα με φωνήεν ή πάνω ή κάτω από τα μακρά φωνήεντα. Συνήθως τα πνεύματα δεν χρησιμοποιούνται στο γραπτό λόγο, πέρα από ειδικές περιπτώσεις όπως στο Κοράνι και στη στοιχειώδη εκπαίδευση, ιδιαίτερα σε σχολικά βιβλία γραμματικής.
Μακρά φωνήεντα
Για την πλήρη προφορά των αραβικών κειμένων, που βρέθηκαν σε κείμενα όπως το Κοράνι, το μακρό ā που ακολουθεί σύμφωνο, εκτός του hamzah, είναι γραμμένο με ένα μικρό σημάδι (fatḥah) ανάλογα με το σύμφωνο και ένα ’alif μετά από αυτό. Το μακρό ī είναι γραμμένο όπως το σημάδι για το βραχύ i (kasrah) και ένα yā’, και το μακρό ū όπως το σημάδι για το βραχύ u (ḍammah) και ένα wāw. Εν συντομία, ᵃa = ā, ⁱy = ī και ᵘw = ū. Το μακρό ā που ακολουθεί το σύμφωνο hamzah μπορεί να εμφανίζεται ως ’alif maddah ή ελεύθερα ως hamzah που το ακολουθεί ένα ’alif.
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τα φωνήεντα τοποθετημένα πάνω ή κάτω από ένα διακεκομμένο κύκλο σε αντικατάσταση ενός πρωτογενούς γράμματος συμφώνου ή ενός σημαδιού shaddah. Για λόγους σαφήνειας στον πίνακα, τα πρωτογενή γράμματα στα αριστερά χρησιμοποιούνται για να χαρακτηρίσουν τα μακρά φωνήεντα που εμφανίζονται μόνο στην απομονωμένη μορφή τους. Παρακαλώ σημειώστε ότι κατά το πλείστον συμφώνων στη σύνδεση από αριστερά με τα ’alif, wāw και yā’, γραμμένα στη συνέχεια με μεσαία ή την τελική τους μορφή. Επιπλέον, το γράμμα yā’ στην τελευταία γραμμή μπορεί να συνδεθεί με το γράμμα στα αριστερά του, και στη συνέχεια χρησιμοποιεί ένα μεσαίο ή την αρχική του μορφή. Χρησιμοποιήστε τον πίνακα των πρωτογενών γραμμάτων για να δείτε την πραγματική τους χάραξη και την ένταξή τους σε τύπους.
Επιπρόσθετα, όταν μεταγράφονται ονόματα και δάνειες λέξεις, οι αραβόφωνοι γράφουν όλα τα φωνήεντα ως μακρά (ā με ا ’alif, ē και ī με ي ya’, και ō και ū με و wāw), προσεγγίζοντας την έννοια του πλήρους αλφαβήτου.
Αριθμητικά σύμβολα
Στα αραβικά κείμενα υπάρχουν δύο βασικά είδη αριθμητικών συμβόλων: τα δυτικά αραβικά και τα ανατολικά αραβικά. Στο μεγαλύτερο μέρος της σημερινής Βόρειας Αφρικής, χρησιμοποιούνται τα συνήθη δυτικά αριθμητικά. Όπως και στα δυτικά αραβικά αριθμητικά σύμβολα, έτσι και τα ανατολικά οι μονάδες τοποθετούνται στο άκρο δεξιά και οι υψηλότερες αξίες προς τα αριστερά.
Γράμματα ως αριθμητικά σύμβολα
Επιπρόσθετα, τα γράμματα του αλφαβήτου μπορούν να χρησιμοποιηθούν και αυτά ως αριθμητικά σύμβολα. Η χρήση αυτή βασίζεται στην αλφαβητική σειρά ’abjadī. Έτσι, أ ’alif είναι το 1, ب bā’ είναι το 2, ج jīm είναι το 3, κ.ο.κ. μέχρι το ي yā’ = 10, ك kāf = 20, ل lām = 30, …, ر rā’ = 200, …, غ ghayn = 1.000.
Στέφανος, εκλεγμένος Πάπας
Ο Στέφανος (μερικές φορές γνωστός ως Στέφανος Β΄, 23 Μαρτίου 752 – 26 Μαρτίου 752) εξελέγη Πάπας αλλά ποτέ δεν ανέλαβε το αξίωμά του: Πέθανε τρεις ημέρες μετά την εκλογή του και δεν χειροτονήθηκε ποτέ στο αξίωμα του Πάπα. Μερικές λίστες ακόμη περιλαμβάνουν το όνομά του. Το Βατικανό ενέκρινε την πρόσθεσή του στη λίστα των Παπών το 16ο αιώνα, αλλά αφαιρέθηκε το 1961. Δεν θεωρείται πλέον Πάπας από την Καθολική Εκκλησία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πάπες
Επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου
αριστερά|μικρογραφία|222x222εσ|[[Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού (αναπαράσταση σε μοντέλο)]]αριστερά|μικρογραφία|213x213εσ|[[Άγαλμα του Ολυμπίου Διός|Άγαλμα Ολυμπίου Διός (ζωγραφική αναπαράσταση)]]αριστερά|μικρογραφία|219x219εσ|[[Κολοσσός της Ρόδου (ζωγραφιά).]]
αριστερά|μικρογραφία|167x167εσ|[[Κρεμαστοί κήποι της Βαβυλώνας (ζωγραφιά)]]
αριστερά|μικρογραφία|168x168εσ|[[Φάρος της Αλεξάνδρειας (ψηφιδωτό του 13ου αιώνα).]]
Τα επτά θαύματα του κόσμου (αρχαία ελληνικά: τὰ ἑπτὰ θεάματα τῆς οἰκουμένης) είναι σημαντικά μνημεία, που καταγράφηκαν ως μεγαλουργήματα της εποχής ή αλλιώς «θαύματα» κατά την Αρχαιότητα. Εμπνευστής του καταλόγου αυτού πολλές φορές θεωρείται (αρκετά αυθαίρετα) ο Αντίπατρος ο Σιδώνιος, ένας Έλληνας (άλλοτε θεωρείται ελληνόφωνος σημιτικής καταγωγής, ίσως Σύριος) συγγραφέας και ποιητής του 2ου αιώνα π.Χ., ο οποίος επισκέφτηκε όλα τα μνημεία και συνέταξε τον κατάλογο (έχει διατυπωθεί και η άποψη, ότι συντάκτης του ποιήματος μπορεί να ήταν στην πραγματικότητα ο Αντίπατρος από τη Θεσσαλονίκη, και όχι αυτός από τη Σιδώνα ). Ο κατάλογος αποτελείται από επτά σπουδαία έργα που βρίσκονται στην περιοχή γύρω από τη Μεσόγειο.
Οι πρώτοι καθεαυτό κατάλογοι των σπουδαιότερων παγκοσμίως θεαμάτων που άξιζε κανείς να επισκεφτεί άρχισαν να συντάσσονται μετά την κατάκτηση της Ανατολής - στην Ελληνιστική περίοδο.
Ο σύγχρονος κατάλογος των Επτά θαυμάτων του Αρχαίου κόσμου.
Κατά τον 17ο αιώνα στην Ορθόδοξη Ανατολική Ευρώπη ακόμη γίνεται αναφορά στα δημιουργήματα του πρωταρχικού καταλόγου του Αντιπάτρου της Σιδώνας και του Φίλωνος Μηχανικού από το Βυζάντιο. Έτσι, ο Μολδαβός (ελληνικής καταγωγής) επιστήμονας εκείνης της εποχής, ο Νικόλαος Σπαθάριος, έγραψε σε ένα από τα έργα του:
Τον ίδιο αιώνα ένας γνωστός ποιητής της εποχής εκείνης στη Ρωσία, ο Ρώσος Συμεών του Πόλοτσκ, έγραφε σε στίχους αφιερωμένους στο φρεσκοχτισμένο για τον βασιλιά Αλέξιο Ρομανώφ παλάτι στο Κολόμενσκ, λίγο κάτω από τη Μόσχα:
Τη σύγχρονη λίστα του "κανόνα" των Επτά θαυμάτων της Αρχαιότητας τη δημιούργησε ο Αυστριακός αρχιτέκτων της εποχής του Μπαρόκ, ο Γιόχαν Μπέρνχαρντ Φίσερ φον Έρλαχ, όταν το 1721 δημοσίευσε στη Βιέννη (το έργο επαναδημοσιεύτηκε το 1725 στη Λειψία) το έργο "Entwurff einer historischen Architectur" (δηλ. "Περιγραφή της ιστορίας της Αρχιτεκτονικής"), το οποίο κόσμησε (στο βιβλίο Πρώτο του έργου) με τις φανταστικές αναπαραστάσεις των γνωστών σήμερα Επτά θαυμάτων της Αρχαιότητας. Το έργο αυτό περιείχε, στο πρώτο του βιβλίο (όπου και βρίσκουμε τα Επτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου), τις απεικονίσεις με περιγραφές των εξής Αρχαίων έργων, με τη σειρά:
Ωστόσο, θα πρέπει να τονιστεί ότι πολλές φορές θεωρείται, ότι η ίδια ακριβώς λίστα μας παρουσιάζεται πολύ πριν και συγκεκριμένα ήδη από τον 16ο αιώνα (περί το 1572), όταν ο Ολλανδός ζωγράφος της λεγόμενης "Βόρειας Αναγέννησης", ο Μάαρτεν φαν Χέιμσκερκ, είχε δημιουργήσει (πρώτος αναβιώνοντας μετά από πολλούς αιώνες το καλλιτεχνικό ενδιαφέρον για τα Επτά θαύματα του Αρχαίου κόσμου) την σειρά προσχεδίων σε έργα χαρακτικής, που πολλές φορές αποκαλείται σήμερα "Τα Επτά θαύματα του (Αρχαίου) κόσμου" (αν και στην πραγματικότητα θα πρέπει να ονομαστεί "Τα Οκτώ θαύματα του (Αρχαίου) κόσμου", όπως γίνεται στην αντίστοιχη παρουσίαση των χαρακτικών του Philip Galle στο Βρετανικό Μουσείο). Από τα έργα αυτά του Μάαρτεν φαν Χέιμσκερκ έως σήμερα έχουν σωθεί τα τέσσερα προσχέδια, τα οποία είναι μοιρασμένα ανάμεσα στο Μουσείο του Λούβρου και στο Courtauld Institute του Λονδίνου. Αργότερα, χρησιμοποιώντας αυτά τα προσχέδια ένας άλλος Ολλανδός καλλιτέχνης της "Βόρειας Αναγέννησης", ο Φίλιπ Γκάλε, δημιούργησε τα αντίστοιχα έργα χαρακτικής. Φυσικά, η σειρά αυτή περιείχε και ένα όγδοο έργο - "Τα Τείχη της Βαβυλώνας" ή ίσως ένα άλλο - "Το Κολοσσαίο της Ρώμης", που πολλές φορές παραλείπονται (ενώ στην ίδια λίστα παραλείπονται "Οι Κρεμαστοί Κήποι της Βαβυλώνας").
Συνολικά, αυτά τα έργα των δυο περιείχαν τις πλάκες με την εξής αρίθμηση:
Είναι όμως εμφανής η διαφορά από τη λίστα του Έρλαχ που ήδη έχει τονιστεί πιο πάνω. Ο Ρον Σπρονκ θεωρεί πιθανό ο Μάαρτεν φαν Χέιμσκερκ να χρησιμοποίησε κατά τη δημιουργία των προσχεδίων του τη λίστα των Επτά θαυμάτων του Αρχαίου κόσμου του Ισπανού ουμανιστή Πέδρο Μέξια, που εκείνος είχε εκδώσει στο έργο του με τον τίτλο "Silva de varia leccion". Ωστόσο, θα πρέπει να τονιστεί ότι στη λίστα του Μέξια όχι μόνο τα έργα παρουσιάζονταν με διαφορετική σειρά αρίθμησης από ότι αναφερόταν στα χαρακτικά του Μάαρτεν φαν Χέιμσκερκ (συγκεκριμένα, ο Μέξια ανέφερε τα Επτά θαύματα με την εξής σειρά: ο Φάρος της Αλεξάνδρειας, τα Τείχη της Βαβυλώνας, ο Κολοσσός της Ρόδου, οι Πυραμίδες της Αιγύπτου, το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού, ο Ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο, το Άγαλμα του Δία στην Ολυμπία), αλλά και από αυτήν έλειπε και το Κολοσσαίο της Ρώμης. Η παρουσία αυτού του τελευταίου εξηγείται από τον Ρον Σπρονκ με την επίσκεψη του Μάαρτεν φαν Χέιμσκερκ στη Ρώμη to 1532 - 1536, όπου αυτός μπόρεσε ο ίδιος να δει ό,τι είχε απομείνει από αυτό το μνημείο, και να το εκτιμήσει δεόντως (ήδη τότε είχε φτιάξει το αυτοπορτραίτο του, με φόντο το Κολοσσαίο).
Σημαντική αναφορά στα αρχαία Θαύματα του κόσμου σήμερα συχνά θεωρείται το δασύλιο των θαυμάτων (ο λεγόμενος κήπος των τεράτων), στο Μπομαρζό, στην επαρχία του Βιτέρμπο στο βόρειο Λάτιο της Ιταλίας, που δημιούργησε λίγο μετά τα μέσα του 16ου αιώνα ο απόστρατος Ιταλός στρατιωτικός Πιέρ Φραντσέσκο Βιτσίνο Ορσίνο. Το έργο θεωρείται δημιουργία του φίλου του, του διανοούμενου Πίρρο Λιγκόριο. Πρόκειται για τρομακτική απεικόνιση φανταστικών ή ημιφανταστικών αντικειμένων, όπως τις αντιλαμβάνονταν ορισμένοι διανοούμενοι στην Ιταλία του 16ου αιώνα. Το στυλ της δημιουργίας αυτής είναι ο μανιερισμός. Σήμερα ακόμα γίνεται πολλές φορές αναφορά σε αυτή την "τρομακτική" υπόσταση και έννοια των Θαυμάτων του Αρχαίου κόσμου (συχνά υπό το πρίσμα των έργων στον κήπο των τεράτων) σε καλλιτεχνικές δημιουργίες, και ακόμα και σε κινηματογραφικά έργα (π. χ. η ταινία Meridian έχει γυριστεί εν μέρει στο σκηνικό του κήπου των τεράτων με σκοπό τη δημιουργία ενός τρομακτικού κλίματος).
Θα πρέπει ίσως να τονιστεί, ότι ο σύγχρονος κανόνας των Επτά θαυμάτων του Αρχαίου κόσμου δεν εμφανίζεται υπό ακριβώς την ίδια μορφή σε κανέναν από τους αρχαίους ή μεσαιωνικούς καταλόγους των Επτά θαυμάτων του κόσμου (αν και τα έργα που αναφέρει οπωσδήποτε υπάρχουν σε διαφόρους καταλόγους). Παρακάτω κατατάσσονται τα Επτά θαύματα του σύγχρονου κανόνα, κατά χρονολογική σειρά από το αρχαιότερο προς το νεότερο. Από όλα τα παραπάνω μεγαλουργήματα - θαύματα της αρχιτεκτονικής και της γλυπτικής, το μόνο που κατάφερε να διασωθεί μέχρι σήμερα είναι η πυραμίδα του Χέοπα στην Αίγυπτο, η οποία ήταν και το παλαιότερο εκ των μνημείων. Το δημιούργημα με τη μικρότερη διάρκεια ζωής ήταν ο Κολοσσός της Ρόδου, καθώς καταστράφηκε μόλις 58 χρόνια μετά την κατασκευή του εξαιτίας ενός καταστροφικού σεισμού, που έπληξε το νησί εκείνη την περίοδο (και επομένως, οι κατάλογοι που περιέχουν αυτό το έργο δεν μπορεί να είναι μεταγενέστεροι της εποχής που το μνημείο αυτό συνέχιζε να υπάρχει).μικρογραφία|Προσχέδιο του [[Μάαρτεν φαν Χέιμσκερκ σε έργο χαρακτικής της σειράς "Τα οκτώ θαύματα του κόσμου". Πλάκα υπ'αριθμόν VII ("Τα Τείχη της Βαβυλωνας" - κατά την πρωτότυπη επιγραφή του καλλιτέχνη "Βabylonis muri"). Περί το 1572.|201x201εσ]]
Αρχαίοι και Μεσαιωνικοί κατάλογοι των Επτά θαυμάτων του κόσμου.
Ο Αντίπατρος εκ Σιδώνος (τέλη 2ου με αρχές 1ου αι. π. Χ.) είχε γράψει ένα επίγραμμα, στο οποίο αρίθμησε τα εξής Επτά θαύματα (ουσιαστικά επαναλάμβανε τη λίστα του Φίλωνα Βυζαντίου, εν συντομία):
Ανάλογη (αν και δυσανάγνωστη σε μεγάλο της μέρος) λίστα πρέπει να παρέχει, περίπου την ίδια εποχή, και το Ελληνιστικό κείμενο Laterculi Alexandrini, όπως αυτό ονομάστηκε από τον Ντιλς, και το οποίο βρέθηκε σε έναν πάπυρο που χρονολογείται στον 1ο αιώνα π. Χ. Εδώ η λίστα των "Επτά θεαμάτων" είχε ως εξής :thumb|250px|Η λεγόμενη σειρά "Τα Επτά θαύματα του Αρχαίου κόσμου", έργο του [[Μάαρτεν φαν Χέιμσκερκ που χρονολογείται το 1572. Σύγχρονο κολλάζ από επτά διαφορετικά έργα (τα περισσότερα έχουν τεχνητά χρωματιστεί).|εναλλ.=|αριστερά]] Δηλαδή, λαμβάνοντας υπ'όψιν την αποσπασματικότητα του κειμένου, έχουμε εδώ την αναφορά των:
Σε συριακό απόσπασμα του ιστορικού Διοκλή της Ελληνιστικής περιόδου, το Καπιτώλιο ονομάζεται "ένα από τα θαύματα όλης της γης".
Ο Διόδωρος Σικελιώτης ("Ιστορική Βιβλιοθήκη" Α' 63, 2, ΙΗ' 4, 5 ) αναφέρει ως ένα από τα επτά πιο φημισμένα έργα του κόσμου τη μεγάλη πυραμίδα (που κατά τον ίδιο έφτιαξε ο φαραώ Χέμμις, ο οποίος αντιστοιχεί στον Χέοπα του Ηροδότου), και σε άλλο σημείο (Β' 11, 4-5 ) - τον οβελίσκο στη Βαβυλώνα, έργο που δημιούργησε η Σεμίραμις (ίσως πρόκειται για περιγραφή του σπουδαίου ζιγκουράτ της Βαβυλώνας (του Ετεμενάνκι) ως ενός χαμηλού οβελίσκου).
Ο Ψευδο-Υγίνος είχε την εξής λίστα (που αργότερα την επαναλαμβάνει, ακολουθώντας ακριβώς την ίδια σειρά, ο Κασσιόδωρος (ο οποίος έδρασε γύρω στο 490-530 μ. Χ.) στο "Variae" VII 15, 4 ):
μικρογραφία|"Το [[Κολοσσαίο|Κολοσσαίο της Ρώμης". Πίνακας του Λουί ντε Κωλλερύ, βασισμένος σε έργο χαρακτικής του Philip Galle του 1572, που είχε ως προσχέδιο το σχέδιο του Μάαρτεν φαν Χέιμσκερκ της σειράς "Τα οκτώ θαύματα του κόσμου" (πλάκα υπ'αριθμόν VIII).|εναλλ.=]]Ο Στράβων ("Γεωγραφικά") αναφέρεται ως σε θαύματα (αν και αυτός μιλάει περί "τῶν ἑπτὰ θεαμάτων" - όπως και ο Φίλων Βυζάντιος) σε Κολοσσό (ΙΔ' 2, 5), Μαυσωλείο (ΙΔ' 2, 16 ), τείχη Βαβυλώνας (ΙΣτ' 1, 5) , κρεμάστους κήπους της Βαβυλώνας (ΙΣτ' 1, 5). Ενώ φαίνεται να θεωρεί τις δύο από τις Πυραμίδες της Αιγύπτου (προφανώς τις πυραμίδες του Χέοπα και του Χεφρήνου) ως δύο ξεχωριστά μεταξύ τους θαύματα (ΙΖ' 1, 33).
Επίσης ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος ανέφερε αναρίθμητα (εκατοντάδες) θαυμαστά έργα γλυπτικής. Επίσης στο έργο του ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος ανέφερε άλλα πολλά έργα ζωγραφικής.