cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ταπισερί
Τεχνοτροπία "χίλια άνθη"
Τα φόντα χίλια άνθη έγιναν πολύ συνηθισμένα για τις εραλδικές ταπετσαρίες, οι οποίες ήταν ένας από τους πιο δημοφιλείς σχετικά μικρούς τύπους, συνήθως πιο ψηλές, παρά φαρδιοές. Αυτές συνήθως έδειχναν το οικόσημο του προστάτη στο κέντρο, με ένα ευρύ χωράφι με φυτά. Συχνά τα κρεμούσαν πίσω από εκείνον, όταν καθόταν στην πολιτεία ή όταν γευμάτιζε, και ήταν φτιαγμένο για ευγενείς, που δεν μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά τα τεράστια αφηγηματικά σύνολα, που αγόραζαν οι βασιλείς. Το Ανγκιάν ήταν ένα μικρότερο κέντρο υφαντικής, που φαίνεται να είχε ειδικευτεί σε αυτά. Οι παλαιότεροι τύποι εραλδικών ταπετσαριών είχαν συχνά επαναλαμβανόμενα στοιχεία της εραλδικής σε σχέδια.
Τοπίο
μικρογραφία| «Σεπτέμβριος», από το [[Les Chasses de Maximilien, 1531]] Μετά το 1520 περίπου, τα κορυφαία εργαστήρια απομακρύνθηκαν από το χίλια άνθη προς το νατουραλιστικό τοπίο, με όλα τα στοιχεία να έχουν μέγεθος σε μία σταθερή προοπτική κλίμακα. Οι ταπισερί των οποίων το κύριο περιεχόμενο ήταν το τοπίο και τα ζώα, είναι γνωστές ως θέματα verdure (από τα γαλλικά για την "πρασινάδα"). Αυτό το είδος έχει αλλοιωθεί περισσότερο από τα άλλα σε αλλαγές χρώματος, καθώς το πράσινο των ταπισερί είναι ιδιαίτερα επιρρεπές στο ξεθώριασμα, παρά το μπλε. Οι μικρότερες ταπισερί αυτού του τύπου παρέμειναν δημοφιλείς μέχρι τον 18ο αι. και είχαν το πλεονέκτημα, ότι τα εργαστήρια μπορούσαν να τις κατασκευάσουν χωρίς συγκεκριμένη παραγγελία και να τις διανείμουν σε όλη την Ευρώπη μέσω ενός δικτύου εμπόρων. Από το 1600 περίπου ακολούθησαν τις ευρύτερες τάσεις στην ευρωπαϊκή τοπογραφία και εκτυπώσεις χαρακτικών. Η Ούντερναρντε (στη Φλάνδρα) ειδικευόταν σε αυτά, αλλά παράγονταν σε πολλές πόλεις. Όπως και με τους πίνακες, η προσθήκη μίας ή δύο μορφών θα μπορούσε να ανεβάσει τέτοια κομμάτια σε μία απεικόνιση μίας ιστορίας από την κλασική μυθολογία ή σε ένα θέμα κυνηγιού.
Άφιξη αναγεννησιακής τεχνοτροπίας και θεμάτων
Οι υφαντές ταπισερί στην Ολλανδία είχαν γίνει πολύ άνετοι, όταν εργάζονταν με το γοτθικό ύφος από τα τέλη του 15ου αι. και άργησαν να δεχθούν τις αλλαγές τεχνοτροπίας της ιταλικής Αναγέννησης. Ίσως η πίεση από τους πελάτες για ταπετσαρίες τους ανάγκασε προς την κατεύθυνση αυτή. Οι εκτυπώσεις χαρακτικών επέτρεψαν να διαδοθούν ιταλικά σχέδια στο βορρά.
Ένα χαρακτηριστικό ιταλικό θέμα ήταν ο θρίαμβος τού Πετράρχη, που προήλθε από το ποίημα του κύκλου Οι θρίαμβοι (πριν από το 1374). Οι πρώτες καταγεγραμμένες ταπισερί ήταν: ένα σύνολο τριών τεμαχίων, που παρήγγειλε ο Φίλιππος Β΄ ο Τολμηρός δούκας της Βουργουνδίας από το Παρίσι το 1399. Επίσης ένα σύνολο φτιαγμένο στη δεκαετία του 1450 για τον Τζοβάννι των Μεδίκων, έναν κορυφαίο προστάτη της πιο πρόσφατης τεχνοτροπίας της Φλωρεντίας, χρησιμοποίησε χάρτινα σχέδια, που στάλθηκαν από την Ιταλία στους υφαντές των Κάτω Χωρών. Τα νέα θέματα ταίριαζαν στην τεχνοτροπία των ταπισερί, καθώς τα περισσότερα σχέδια περιελάμβαναν πλήθη από περίτεχνα ντυμένες φιγούρες και υπήρχαν ηθικά μηνύματα, που μπορούσαν να εξαχθούν.
16ος αιώνας
Στις αρχές του αιώνα κυριαρχούσαν τα Ύστερα Γοτθικά στυλ και και τα δύο πιο διάσημα σύνολα ταπισερί χίλια άνθη με θέμα τον "μονόκερω" κατασκευάστηκαν γύρω στο 1500, ίσως σε σχέδια από το Παρίσι: Η Κυρία και ο Μονόκερως (τώρα στο Παρίσι) και το κυνήγι τού Μονόκερω (τώρα στη Νέα Υόρκη). Το σύνολο τού πάπα Λέοντα για την Καπέλα Σιξτίνα, που σχεδιάστηκε από τον Ραφαήλ το 1515–16, σηματοδότησε την εισαγωγή τού πλήρους ιταλικού στυλ της Ακμής της Αναγέννησης στην ταπισερί και οι κορυφαίοι σχεδιαστές του βορρά προσπάθησαν τώρα να το υιοθετήσουν, κάτι που ήταν μάλλον ένας αγώνας γι' αυτούς. Η ευρεία διανομή εκτυπώσεων χαρακτικών σε όλη την Ευρώπη, τους έδωσε μία εύκολη διαδρομή, την οποία ακολούθησαν πολλοί. ΗΤα Κυνήγια του Μαξιμιλιανού ήταν μία σειρά από δώδεκα τεράστιες ταπισερί των Βρυξελλών, που σχεδιάστηκαν από τον Μπέρναρντ φαν Όρλεϋ τη δεκαετία του 1530 για τους Αψβούργους, και ήταν μία από τις πιο επιτυχημένες προσπάθειες για την επίτευξη ενός σύγχρονου αναγεννησιακού στυλ. Τεχνικά, οι ταπισερί των Βρυξελλών στο τελευταίο τέταρτο του 15ου αι. είχαν ήδη γίνει αρκετά εκλεπτυσμένες, ώστε να αρχίσουν να ενσωματώνουν πιο ψευδαισθησιακά στοιχεία, κάνοντας διάκριση μεταξύ διαφορετικών υφών στο θέμα τους και περιλαμβάνοντας πορτρέτα ατόμων (τώρα κυρίως αγνώστων) παρά γενικές μορφές.
Κατά τη διάρκεια του αιώνα οι ελαιογραφίες ως επί το πλείστον μετακινήθηκαν από μία ξύλινη επιφάνεια σε έναν καμβά, επιτρέποντας ένα πολύ μεγαλύτερο μέγεθος και άρχισαν να ανταγωνίζονται σοβαρά τις ταπισερί. Η αυθεντικότητα της πινελιάς του διδασκάλου που επέτρεπαν οι πίνακες ζωγραφικής, αλλά η ταπετσαρία όχι, εκτιμήθηκε από τους πιο εκλεπτυσμένους προστάτες, συμπεριλαμβανομένων των Αψβούργων. Ωστόσο, ο Κάρολος Ε΄ της Γερμανίας και ο Φίλιππος Β' της Ισπανίας συνέχισαν να ξοδεύουν τεράστια ποσά σε ταπισερί, πιστεύοντας προφανώς αυτή ως την πιο υπέροχη μορφή διακόσμησης και μία που διατηρεί τη συνέχεια με τους Βουργουνδούς προγόνους τους.
17ος αιώνας
μικρογραφία| [[Μπαρόκ σχέδιο του γιάκομπ Γιόρντενς, Η δημιουργία του αλόγου, από μία σειρά με θέμα τον ίππο. Υφαντό από μαλλί, μετάξι, χρυσό και ασήμι, Βρυξέλλες, δεκαετία του 1650.]] Στις αρχές του 17ου αι. συνεχίστηκε η προτίμηση για ταπισερί από την ελίτ, αν και η ζωγραφική κέρδιζε σταθερά έδαφος. Οι Βρυξέλλες παρέμειναν το πιο σημαντικό κέντρο υφαντικής και ο Ρούμπενς, με έδρα την όχι πολύ μακριά Αμβέρσα, έφερε το μεγάλο μπαρόκ στυλ στο προσκήνιο, με τον Γιάκομπ Γιόρντενς και άλλους να σχεδιάζουν επίσης πολλά. Στις μεταγενέστερες γενιές σημαντικοί σχεδιαστές ήταν ο Γιούστους φαν Έγκμοντ (π. 1674), ο Λούντβιχ βαν Σόορ (π. 1702) και ο Γιαν φαν Όρλεϋ (π. 1735, ο τελευταίος μίας μακροχρόνιας δυναστείας). Τα εργαστήρια των Βρυξελλών μειώθηκαν κάπως στο δεύτερο μισό του αιώνα, καθώς οι μεγάλοι πίνακες του Φλαμανδικού μπαρόκ πήραν μέρος της αγοράς τους και ο γαλλικός ανταγωνισμός έσφιξε την εναπομείνασα θέση για ταπισερί.
Η Εργαστήριο Ταπισερί Μόρτλεϊκ έξω από το Λονδίνο ιδρύθηκε το 1619, με την ενθάρρυνση τού βασιλιά Καρόλου Α΄ της Αγγλίας, χρησιμοποιώντας Φλαμανδούς υφαντές στην αρχή, και στις δεκαετίες 1620 και 1630 παρήγαγαν μερικά από τα καλύτερης ποιότητας ταπισερί στην Ευρώπη. Το εργαστήριο των Μεδίκων στη Φλωρεντία συνεχίστηκε και από το 1630 προστέθηκε ένα στη Ρώμη, το οποίο ξεκίνησε ο καρδινάλιος Φραντσέσκο Μπαρμπερίνι με τον αναπόφευκτα εισαγόμενο Φλαμανδό διευθυντή. Τόσο τα εργαστήρια Mόρτλεϊκ, όσο και της Ρώμης, εξαφανίστηκαν γύρω στο τέλος του αιώνα. Στη Γερμανία ιδρύθηκαν εργαστήρια στο Μόναχο το 1604, και σε περίπου εννέα άλλες πόλεις μέχρι το τέλος του αιώνα, πολλά από τα οποία χρηματοδοτήθηκαν από τον τοπικό άρχοντα.
18ος αιώνας
αριστερά|μικρογραφία| Χάρτινο σχέδιο του [[Φρανθίσκο Γκόγια|Φρανθίθκο Γκόγια: το ομπρελίνο, 1777, Πράδο.]] Γύρω στις αρχές του αιώνα υπήρξε αυξημένο ενδιαφέρον για θέματα τοπίων, μερικά με σκηνές κυνηγιού, άλλα όμως έδειχναν θέματα του είδους της αγροτικής ζωής.
Λίγα νέα εργαστήρια ξεκίνησαν τον αιώνα, με κύρια εξαίρεση το Βασιλικό Εργαστήριο Ταπισερί στη Μαδρίτη. Αυτό ξεκίνησε το 1720, λίγο αφότου η Ισπανία έχασε τα εδάφη της στη Φλάνδρα βάσει της συνθήκης της Ουτρέχτης. Ο Φίλιππος Ε΄ της Ισπανίας έφερε τον Ιακώβ βαν ντερ Γκότεν και έξι από τους γιους του στη Μαδρίτη. Οι πιο γνωστές ταπετσαρίες είναι αυτές που σχεδίασε ο Φρανθίθκο Γκόγια από το 1775. Αυτά δείχνουν ως επί το πλείστον σκηνές εραστών ή κατοίκων που διασκεδάζουν. Τόσο τα χάρτινα σχέδιά του, όσο και οι ταπισερί που κατασκευάζονται από αυτά έχουν διασωθεί ως επί το πλείστον, με πολλά από τα χάρτινα σχέδια στο Πράδo και τις ταπισερί να εξακολουθούν να βρίσκονται στα βασιλικά ανάκτορα. Όπως και με τα χάρτινα σχέδια του Ραφαήλ για τις ταπισερί της Καπέλα Σιξτίνα, οι σύγχρονοι κριτικοί τείνουν να προτιμούν τα χάρτινα σχέδια. Τα χάρτινα έργα ήταν ιδιόκτητα από τον φαν ντερ Γκότενς και τους απογόνους του μέχρι το 1997, και το τελευταίο μέλος της οικογένειας παραιτήθηκε από την προεδρία το 2002. Εκτός από παύσεις κατά τη διάρκεια των πολέμων, τα χάρτινα έργα συνέχισαν να παράγουν ταπισερί.
Γύρω στα μέσα του αιώνα, η νέα τεχνοτροπία ροκοκό αποδείχθηκε πολύ αποτελεσματική στις ταπισερί, τώρα αρκετά μικρότερες από πριν. Ο Φρανσουά Μπουσέ παρήγαγε 45 χάρτινα σχέδια για τον Μπωβέ και στη συνέχεια μέχρι το 1753 ακολούθησε τον ζωγράφο Ζαν-Μπατίστ Ουντρύ ως καλλιτεχνικό διευθυντή στο Γκομπλέν. Το πιο γνωστό σύνολο του Oυντρύ ήταν Οι βουκολικές Απολαύσεις οκτώ δυνατά έργα που δημιουργήθηκαν από τη δεκαετία του 1720 και μετά σε πολλές επαναλήψεις.
19ος αιώνας
μικρογραφία|Η Επίτευξη, μία από τις [[Ταπετσαρίες του Αγίου Δισκοπότηρου|ταπισερί του Αγίου Δισκοπότηρου, Mόρρις & Σία., δεκαετία του 1890.]]
Τον 19ο αι., ο Γουίλιαμ Μόρις ανέστησε την τέχνη της ταπισερί σε μεσαιωνικό στυλ στο αβαείο Μέρτον. Η Μόρρις & Σία έφτιαξε επιτυχημένες σειρές ταπισερί για οικιακές και εκκλησιαστικές χρήσεις, με φιγούρες βασισμένες σε χάρτινα σχέδια του Έντουαρντ Μπερν-Τζόουνς. Το σύνολο των έξι ταπισερί του Αγίου Δισκοπότηρου της δεκαετίας του 1890, που επαναλήφθηκαν πολλές φορές, είναι οι μεγαλύτερες που κατασκεύασε και ίσως οι πιο επιτυχημένες.
Παραδοσιακές ταπετσαρίες κατασκευάζονται ακόμα στο εργαστήριο Γκομπελίν στο Παρίσι και στο βασιλικό εργαστήριο στη Μαδρίτη. Αυτά και μερικά άλλα παλαιά ευρωπαϊκά εργαστήρια επισκευάζουν και αποκαθιστούν επίσης παλαιές ταπετσαρίες. Το κύριο βρετανικό εργαστήριο βρίσκεται στο ανάκτορο Χάμπτον Κορτ, ένα τμήμα της Παρακαταθήκης Βασιλικής Συλλογής.
Εκτός Ευρώπης
μικρογραφία|360x360εσ|[[Ο θάνατος του Πολύδωρου|Το τέλος του Πολυδώρου, δεκαετία του 1620.]]
Το κινέζικο kesi είναι μία υφαντή ταπισερί, που συνήθως χρησιμοποιεί μετάξι σε μικρή κλίμακα σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές επιτοίχιες. Τα ρούχα για την Αυλή ήταν μία από τις κύριες χρήσεις. Η πυκνότητα των κόμπων είναι συνήθως πολύ υψηλή, με ένα φόρεμα της καλύτερης ποιότητας ίσως να απαιτεί τόση δουλειά, όσο μια πολύ μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ταπισερί. Αρχικά χρησιμοποιήθηκε για μικρά κομμάτια, συχνά με διακόσμηση ζώων, πτηνών και ανθέων, ή δράκους για αυτοκρατορικά ρούχα. Κατά τη δυναστεία των Μινγκ χρησιμοποιήθηκε για την αντιγραφή πινάκων.
Το τέλος του Πολυδώρου είναι ένα ασυνήθιστο σύνολο επτά μεγάλων ταπετσαριών, που κατασκευάστηκαν στην Κίνα για τον Πορτογάλο κυβερνήτη του Μακάο τη δεκαετία του 1620, συνδυάζοντας δυτικό και κινεζικό στυλ. Το μεγαλύτερο μέρος από τα κρεμαστά υφάσματα είναι κεντημένο, αλλά τα πρόσωπα και τα μέρη του δέρματος των μορφών είναι ζωγραφισμένα σε ένθετα κομμάτια από μεταξωτό σατέν, που αντανακλούν μία κινεζική τεχνική, η οποία χρησιμοποιείται συχνά για βουδιστικά πλαίσια, και τους μεγαλύτερους τύπους θάνγκα.
Τα κιλίμια και τα χαλιά Ναβάχο είναι επίσης είδη ταπισερί, με τα σχέδια και των δύο να περιορίζονται κυρίως σε γεωμετρικά σχέδια, παρόμοια με εκείνα άλλων τεχνικών ύφανσης χαλιών.
Η μαροκινή Χαντίρα είναι μία χειροποίητη ταπισερί φτιαγμένη από γυναίκες Βερβερίνων στον Μέσο Άτλαντα ως μέρος της προίκας ενός κοριτσιού. Αυτή η κρεμώδης ταπετσαρία με παγιέτες διαθέτει κεντήματα και παγιέτες με καθρέφτη, που πιστεύεται ότι αποκρούουν το κακό μάτι και φέρνουν baraka, μαροκινή λέξη για την καλή τύχη και την ευημερία. Η ταπισερί φοριέται από τη νύφη ως κάλυμμα την ημέρα τού γάμου της, πριν τη χρησιμοποιήσει ως ριχτάρι στην κρεβατοκάμαρα του γάμου της.
Σύγχρονη ταπισερί
αριστερά|μικρογραφία|Tαπισερί με τον Χριστό εν δόξη 1962, [[Καθεδρικός ναός του Κόβεντρι|καθεδρικός του Κόβεντρυ, ύψους 23 μ. Σχεδιασμένη από τον Γκράχαμ Σάδερλαντ και υφασμένη από τους αδελφούς Πιντόν, Φελετέν, Γαλλία.]]
Αυτό που διακρίνει το σύγχρονο πεδίο από την προ του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ιστορία του, είναι η επικράτηση του καλλιτέχνη ως υφαντή στο σύγχρονο μέσο. Αυτή η τάση έχει τις ρίζες της στη Γαλλία κατά τη δεκαετία του 1950, όπου ένας από τους «σχεδιογράφους» για τα στούντιο ταπισερί Ωμπυσσόν, ο Ζαν Λουρσά πρωτοστάτησε στην αναβίωση του μέσου, απλοποιώντας την επιλογή χρωμάτων, απλοποιώντας έτσι την παραγωγή και οργανώνοντας μία σειρά από Διετής εκθέσεις, που πραγματοποιούνται στη Λωζάνη της Ελβετίας. Το πολωνικό έργο που υποβλήθηκε στην πρώτη Μπιενάλε, που άνοιξε το 1962, ήταν αρκετά πρωτότυπο. Τα παραδοσιακά εργαστήρια στην Πολωνία είχαν καταρρεύσει ως αποτέλεσμα του πολέμου. Επίσης, τα εφόδια τέχνης γενικά ήταν δύσκολο να αποκτηθούν. Πολλοί Πολωνοί καλλιτέχνες είχαν μάθει να υφαίνουν ως μέρος της εκπαίδευσής τους σε σχολές τέχνης και άρχισαν να δημιουργούν εξαιρετικά ατομικιστικά έργα, χρησιμοποιώντας ασυνήθιστα υλικά, όπως γιούτα και σιζάλ. Με κάθε Μπιενάλε, η δημοτικότητα των έργων που επικεντρώνονται στην εξερεύνηση καινοτόμων κατασκευών από μία μεγάλη ποικιλία ινών, αντηχούσε σε όλο τον κόσμο.
Υπήρχαν πολλοί υφαντές στις προπολεμικές Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ποτέ δεν υπήρχε ένα παρατεταμένο σύστημα εργαστηρίων για την παραγωγή ταπισερί. Ως εκ τούτου, οι υφαντές στην Αμερική ήταν κυρίως αυτοδίδακτοι και επέλεξαν να σχεδιάσουν, αλλά και να υφαίνουν την τέχνη τους. Μέσα από αυτές τις εκθέσεις της Λωζάνης, Αμερικανοί καλλιτέχνες/υφαντές και άλλοι σε χώρες σε όλο τον κόσμο ενθουσιάστηκαν με την πολωνική τάση προς τις πειραματικές μορφές. Καθ' όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 σχεδόν όλοι οι υφαντουργοί είχαν εξερευνήσει κάποιους τρόπους και τα υλικά που ήταν της μόδας εκείνη την εποχή. Εκείνο που αυτό το κίνημα συνέβαλε στο πρόσφατα συνειδητοποιημένο πεδίο της υφαντικής τέχνης, που ονομάζεται "σύγχρονη ταπετσαρία", ήταν η επιλογή για εργασία με διαφορετική υφή, με ποικιλία υλικών και με την ελευθερία για ατομικότητα στο σχεδιασμό.
Στη δεκαετία του 1980 έγινε σαφές, ότι η διαδικασία ύφανσης ταπετσαρίας με υφάδι είχε ένα άλλο όφελος, αυτό της σταθερότητας. Οι καλλιτέχνες που επέλεξαν την ταπετσαρία ως μέσο τους, ανέπτυξαν ένα ευρύ φάσμα προσωπικής έκφρασης, στυλ και θεματολογίας, που υποκινήθηκε και τροφοδοτήθηκε από ένα διεθνές κίνημα για την αναβίωση και την ανανέωση των ταπητουργικών παραδόσεων από όλο τον κόσμο. Ο ανταγωνισμός για παραγγελίες και η επέκταση των εκθεσιακών χώρων ήταν ουσιαστικοί παράγοντες, για τον τρόπο με τον οποίο οι καλλιτέχνες καθόρισαν και επέτυχαν τους στόχους τους.
αριστερά|μικρογραφία|Το Μπουκέτο, του [[Μαρκ Σεν Σανς|Mαρκ Σαιν-Σαν, 1951.]]
Μεγάλο μέρος της ώθησης στη δεκαετία του 1980 για την εργασία σε αυτήν την πιο παραδοσιακή διαδικασία προήλθε από την Περιοχή του Κόλπου στη Βόρεια Καλιφόρνια όπου, είκοσι χρόνια νωρίτερα, ο Mαρκ Άνταμς, ένας εκλεκτικός καλλιτέχνης, είχε δύο εκθέσεις με σχέδια ταπισερί. Συνέχισε να σχεδιάζει πολλές μεγάλες ταπισερί για τοπικά κτίρια. Ο Χαλ Πέιντερ, ένας άλλος πολύ σεβαστός καλλιτέχνης στην περιοχή, έγινε παραγωγικός καλλιτέχνης ταπισερί κατά τη διάρκεια της δεκαετίας, υφαίνοντας τα δικά του σχέδια. Ήταν ένας από τους κύριους καλλιτέχνες, που «...δημιούργησαν την ατμόσφαιρα, η οποία βοήθησε στη γέννηση της δεύτερης φάσης του σύγχρονου κινήματος της κλωστοϋφαντουργίας: τα υφάσματα ως τέχνη, δηλ. την αναγνώριση ότι τα υφάσματα δεν χρειαζόταν πλέον να είναι χρηστικά ή λειτουργικά, αλλά να χρησιμεύουν ως εσωτερική διακόσμηση."
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 πολλοί καλλιτέχνες δεσμεύτηκαν να γίνουν πιο επαγγελματίες και συχνά αυτό σήμαινε να ταξιδέψουν, για να παρακολουθήσουν τα σπάνια εκπαιδευτικά προγράμματα, που προσφέρονται από νεοσύστατα ατελιέ, όπως το San Francisco Tapestry Workshop, ή σε μακρινά ιδρύματα που προσδιόρισαν, ότι ταιριάζουν στις ανάγκες τους. Αυτό το φαινόμενο συνέβαινε στην Ευρώπη και την Αυστραλία καθώς και στη Βόρεια Αμερική.
Οι ευκαιρίες για συμμετοχή σε εκθέσεις ταπισερί με κριτική επιτροπή άρχισαν να συμβαίνουν από το 1986, κυρίως επειδή η American Tapestry Alliance (ATA), που ιδρύθηκε το 1982, διοργάνωσε διετές εκθέσεις με κριτική επιτροπή ξεκινώντας το 1986. Οι μπιενάλε είχαν προγραμματιστεί να συμπέσουν με τα συνέδρια της Συντεχνίας Handweavers ή της Αμερικής "Convergence". Η νέα δυνατότητα να δει κανείς τη δουλειά άλλων καλλιτεχνών ταπισερί και η ικανότητα να παρατηρεί, πώς μπορεί να πάει το δικό του έργο σε τέτοιους χώρους, αύξησε βαθιά την ευαισθητοποίηση μίας κοινότητας καλλιτεχνών με το ίδιο σκεπτικό. Δημιουργήθηκαν περιφερειακές ομάδες για την παραγωγή εκθεμάτων και την ανταλλαγή πληροφοριών.
Η επιθυμία πολλών καλλιτεχνών για μεγαλύτερη αλληλεπίδραση κλιμακώθηκε ως ένα διεθνές συμπόσιο ταπισερί στη Μελβούρνη της Αυστραλίας το 1988, που οδήγησε σε έναν δεύτερο οργανισμό αφοσιωμένο στην ταπισερί, το International Tapestry Network (ITNET). Στόχος του ήταν να συνδέσει Αμερικανούς καλλιτέχνες ταπισερί με την αναπτυσσόμενη διεθνή κοινότητα. Τα περιοδικά διακόπηκαν το 1997, καθώς η ψηφιακή επικοινωνία έγινε πιο χρήσιμο εργαλείο για αλληλεπιδράσεις. Καθώς ο κόσμος έχει περάσει στην ψηφιακή εποχή, οι καλλιτέχνες ταπισερί σε όλο τον κόσμο συνεχίζουν να μοιράζονται και να εμπνέουν ο ένας τη δουλειά του άλλου.
δεξιά|μικρογραφία|Ένας τυπικός αργαλειός για χειροποίητη ύφανση μικρότερων ταπισερί, που χρησιμοποιείται ακόμη στη Σκανδιναβία.
Μέχρι τη νέα χιλιετία, ωστόσο, είχαν εμφανιστεί ρήγματα μέσα στο πεδίο. Πολλά πανεπιστήμια που είχαν προηγουμένως ισχυρά εξαρτήματα ύφανσης στα τμήματα τέχνης τους, όπως το κρατικό πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο, δεν πρόσφεραν πλέον την ύφανση ως επιλογή, καθώς έστρεψαν την εστίασή τους σε μηχανογραφημένο εξοπλισμό. Μία κύρια αιτία για την απόρριψη της πρακτικής ήταν το γεγονός, ότι μόνο ένας μαθητής μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον εξοπλισμό κατά τη διάρκεια ενός έργου, ενώ στα περισσότερα μέσα, όπως ζωγραφική ή κεραμικά, τα καβαλέτα ή οι τροχοί κεραμικής χρησιμοποιούνται από πολλούς μαθητές σε μία ημέρα. Σε όλο τον κόσμο, άνθρωποι από όλους τους διαφορετικούς πολιτισμούς άρχισαν να υιοθετούν αυτές τις μορφές διακόσμησης για επαγγελματική και προσωπική χρήση.
Ταυτόχρονα, το «fiber art» είχε γίνει ένα από τα πιο δημοφιλή μέσα στα καλλιτεχνικά τους προγράμματα. Οι νέοι καλλιτέχνες ενδιαφέρθηκαν να εξερευνήσουν ένα ευρύτερο φάσμα διαδικασιών, για τη δημιουργία τέχνης μέσω των υλικών που ταξινομούνται ως ίνες. Αυτή η στροφή σε πιο πολυμέσα και γλυπτικές μορφές και η επιθυμία να παράγουν έργα πιο γρήγορα, είχαν ως αποτέλεσμα να ωθήσουν τους σύγχρονους καλλιτέχνες ταπισερί εντός και εκτός των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων να σκεφτούν, πώς θα μπορούσαν να συμβαδίσουν, προκειμένου να διατηρήσουν την ύπαρξη στη μορφή τέχνης τους.
Η Σούζαν Άιβερσον, καθηγήτρια στη Σχολή Τεχνών στο Πανεπιστήμιο της Κοινοπολιτείας της Βιρτζίνια, εξηγεί τους λόγους της:"Ήρθα στην ταπισερί μετά από αρκετά χρόνια εξερεύνησης πολύπλοκων υφαντών. Λάτρεψα την ταπισερί λόγω της απλότητάς της, των απλών ιδιοτήτων της. Μου επέτρεψε να ερευνήσω τη μορφή ή την εικόνα ή την υφή και είχε τη δομική ακεραιότητα, για να κρατήσει τη δική του μορφή. Μου άρεσε η ουσιαστική ποιότητα μίας ταπισερί υφασμένης με βαριές κλωστές: η ποιότητα του αντικειμένου της."Ένας άλλος εξέχων καλλιτέχνης, η Joan Baxter, δηλώνει:"Το πάθος μου για την ταπισερί έφτασε ξαφνικά την πρώτη μέρα της εισαγωγής μου σε αυτήν, τον πρώτο μου χρόνο στο ECA [Edinburgh College of Art. ] Δεν θυμάμαι να είχα σκεφτεί ποτέ συνειδητά την ταπισερί πριν από εκείνη την ημέρα, αλλά κατά κάποιο τρόπο ήξερα, ότι τελικά θα ήμουν πολύ καλή σε αυτό. Από εκείνη την ημέρα μπόρεσα να ανοίξω έναν ίσιο δρόμο όλο και βαθύτερα στην ταπισερί, μέσα από τις σπουδές μου στη Σκωτία και την Πολωνία, τα 8 χρόνια μου ως υφάντριας σε στούντιο στην Αγγλία και την Αυστραλία και από το 1987 ως ανεξάρτητη καλλιτέχνης ταπισερί. Το απαιτητικό δημιουργικό ήθος τού τμήματος ταπητουργίας μού έδωσε την αυτοπεποίθηση, το κίνητρο και την αυτοπειθαρχία που χρειαζόμουν για να μετακομίσω στον κόσμο ως επαγγελματίας ταπητουργός και καλλιτέχνης. Αυτό που με ενέπνευσε περισσότερο ως νεαρή φοιτήτρια ήταν, ότι οι δάσκαλοί μου στο τμήμα ασκούνταν όλοι, εκθέτοντας καλλιτέχνες που αλληλεπιδρούν θετικά με αυτό, που τότε ήταν ένα διεθνές κίνημα τέχνης αιχμής."Ο Archie Brennan, τώρα στην έκτη δεκαετία της υφαντικής του, λέει για την ταπισερί:"Πριν από 500 χρόνια ήταν ήδη εξαιρετικά εξελιγμένο στην ανάπτυξή του: αισθητικά, τεχνικά και σε ποικιλία σκοπών. Σήμερα, η έλλειψη καθορισμένου σκοπού, η σπανιότητά του, μου δίνει την ευκαιρία να αναζητήσω νέους ρόλους, να επεκτείνω την ιστορική του γλώσσα και, επάνω απ' όλα, να κυριαρχήσω στην ψυχαναγκαστική, δημιουργική μου ορμή. Το 1967 πήρα μία επίσημη απόφαση να απομακρυνθώ από το αναπτυσσόμενο και συναρπαστικό κίνημα των τεχνών των ινών και να επικεντρωθώ ξανά στον μακροχρόνιο γραφικό εικαστικό ρόλο της υφαντής ταπισερί."Στα μέσα του 20ού αι., νέες μορφές τέχνης ταπισερί αναπτύχθηκαν από παιδιά στο Κέντρο Τέχνης Ramses Wissa Wassef στη Χαράνια της Αιγύπτου.
Ζακάρ ταπετσαρίες, χρώμα και ανθρώπινο μάτι
Ο όρος ταπισερί χρησιμοποιείται επίσης για να περιγράψει υφάσματα με υφάδι, που κατασκευάζονται σε αργαλειούς Ζακάρ. Πριν από τη δεκαετία του 1990, τα υφάσματα ταπισερί παραπετασμάτων και οι αναπαραγωγές των διάσημων ταπισερί του Μεσαίωνα είχαν παραχθεί χρησιμοποιώντας τεχνικές Ζακάρ, αλλά πιο πρόσφατα, καλλιτέχνες όπως οι Chuck Close, Patrick Lichty και το εργαστήριο Magnolia Editions προσάρμοσαν την ηλεκτρονική διαδικασία Ζακάρ στην παραγωγή καλών τεχνών. Συνήθως, οι ταπετσαρίες μεταφράζονται από το αρχικό σχέδιο μέσω μίας διαδικασίας, που μοιάζει με βαφή με αριθμούς: ένα χάρτινο σχέδιο χωρίζεται σε περιοχές, καθεμία από τις οποίες έχει ένα συμπαγές χρώμα με βάση μία τυπική παλέτα. Ωστόσο, στην ύφανση Ζακάρ, η επαναλαμβανόμενη σειρά από πολύχρωμα νήματα στημονιού και υφαδιού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία χρωμάτων που αναμειγνύονται οπτικά, δηλαδή το ανθρώπινο μάτι αντιλαμβάνεται τον συνδυασμό αποχρώσεων των νημάτων ως ένα μόνο χρώμα.
Αυτή η μέθοδος μπορεί να παρομοιαστεί με τον πουαντιγισμό, ο οποίος προήλθε από ανακαλύψεις, που έγιναν παρατηρώντας τη δηιουργία ταπισερί. Η εμφάνιση του στυλ τον 19ο αι. μπορεί να ανιχνευθεί στην επιρροή του Mισέλ-Εζέν Σεβρέλ, ενός Γάλλου χημικού, υπεύθυνου για την ανάπτυξη της χρωματικής παλέτας των πρωταρχικών και ενδιάμεσων αποχρώσεων. Ο Σεβρέλ εργάστηκε ως διευθυντής των έργων βαφής στα ταπισερί Λε Γκομπλέν στο Παρίσι, όπου παρατήρησε, ότι το αντιληπτό χρώμα ενός συγκεκριμένου νήματος επηρεαζόταν από τα γύρω νήματα του, ένα φαινόμενο που ονόμασε «ταυτόχρονη αντίθεση». Το έργο του Σεβρέλ ήταν μία συνέχεια των θεωριών τού χρώματος, που είχαν επεξεργαστεί οι Λεονάρντο ντα Βίντσι και Γκαίτε. Με τη σειρά του, το έργο του επηρέασε τους ζωγράφους, συμπεριλαμβανομένων των Eζέν Ντελακρουα και Ζορζ-Πιέρ Σερά.
Κατάλογος διάσημων ταπισερί
μικρογραφία|Ο Άγιος Αντέλφος δίνει ρούχα στους φτωχούς, μέρος της ταπισερί του Βίου και των Θαυμάτων του Αγίου Αντέλφου, π. 1510 ([[Église Saint-Pierre-et-Saint-Paul, Neuwiller-lès-Saverne|Εκκλησία Σαιν-Πιέρ-ε-Σαιν-Πωλ, Nεβιλέρ-λε-Σαβέρν).]] μικρογραφία| Ταπισερί με το μονόγραμμα "S.A." του βασιλιά [[Σιγισμούνδος Β΄ Αύγουστος της Πολωνίας|Σιγισμούνδου Β΄ Αυγούστου της Πολωνίας & Λιθουανίας, Βρυξέλλες, π. 1555. Μέρος των διάσημων ταπισερί των Γιαγκελόνων, γνωστές και ως ταπισερί τού Βάβελ ή αρράς του Βάβελ.]]
μικρογραφία|Η θριαμβευτική είσοδος του Κωνσταντίνου στη Ρώμη, από [[Η Ιστορία του Κωνσταντίνου|την Ιστορία του Κωνσταντίνου, σχεδιασμένη από τους Πέτερ-Πάουλ Ρούμπενς και Πιέτρο ντα Κορτόνα, 1622.]]
Βέντατ Μουρίτσι
Ο Βέντατ Μουρίτσι (Vedat Muriqi, ορθή προφορά: Βεντάτ Μουρίκι, γεννήθηκε 24 Απριλίου 1994) είναι Κοσοβάρος ποδοσφαιριστής που αγωνίζεται ως κεντρικός επιθετικός στην ισπανική Ρεάλ Μαγιόρκα. Είναι κάτοχος του ρεκόρ διεθνών τερμάτων της Εθνικής Κοσόβου με 23 γκολ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοσοβάροι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Κοσσυφοπεδίου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Αλβανίας Κ21 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΚΦ Λιρία Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΚΦ Τεούτα Ντούρες Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΚΣ Μπέσα Καβάγια Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Γκιρεσούνσπορ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Γκεντσλερμπιρλιγκί Σπορ Κουλουμπού Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ρίζεσπορ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φενερμπαχτσέ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Τουρκίας Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Τουρκία Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Λάτσιο Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σέριε Α Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ιταλία Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ρεάλ Μαγιόρκα Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ισπανία Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Λίζα Έντελσταϊν
Η Λίζα Έντελσταϊν (Lisa Edelstein ; 21 Μαΐου 1966) είναι Αμερικανίδα ηθοποιός και θεατρική συγγραφέας. Είναι γνωστή από τον ρόλο της ως Dr. Lisa Cuddy στην ιατρική δραματική σειρά του Fox House. Από το 2014 έως το 2018, πρωταγωνίστησε ως Abby McCarthy στην σειρά Girlfriends' Guide to Divorce.
Οικονομία της Ισπανίας
Η οικονομία της Ισπανίας είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη οικονομία της αγοράς. Είναι η δέκατη έκτη μεγαλύτερη στον κόσμο ως προς το ονομαστικό ΑΕΠ και η έκτη μεγαλύτερη στην Ευρώπη. Η Ισπανία είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ευρωζώνης, καθώς και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Το 2021, η Ισπανία ήταν ο εικοστός μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο και ο δέκατος έκτος μεγαλύτερος εισαγωγέας. Η Ισπανία κατατάσσεται στην 27η θέση στον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και στην 37η θέση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από την Παγκόσμια Τράπεζα. Σύμφωνα με το Economist το 2005, η Ισπανία είχε τη 10η υψηλότερη ποιότητα ζωής στον κόσμο. Μερικοί από τους κύριους τομείς οικονομικής δραστηριότητας είναι η αυτοκινητοβιομηχανία, η ιατρική τεχνολογία, τα χημικά, η ναυπηγική βιομηχανία, ο τουρισμός και η κλωστοϋφαντουργία.
Μετά την οικονομική κρίση του 2007–2008, η ισπανική οικονομία βυθίστηκε σε ύφεση, εισερχόμενη σε έναν κύκλο αρνητικών μακροοικονομικών επιδόσεων. Σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ και των ΗΠΑ, η ισπανική οικονομία εισήλθε σε ύφεση αργότερα (η οικονομία εξακολουθούσε να αναπτύσσεται μέχρι το 2008), αλλά παρέμεινε εκεί περισσότερο. Η οικονομική άνθηση της δεκαετίας του 2000 αντιστράφηκε, αφήνοντας πάνω από το ένα τέταρτο του ισπανικού εργατικού δυναμικού άνεργο μέχρι το 2012. Σε συγκεντρωτικούς όρους, το ισπανικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε σχεδόν κατά 9% κατά την περίοδο 2009–2013. Η οικονομική κατάσταση άρχισε να βελτιώνεται το 2013-2014. Μέχρι τότε, η χώρα κατάφερε να αντιστρέψει το εμπορικό έλλειμμα ρεκόρ που είχε δημιουργηθεί κατά τα χρόνια της ανάπτυξης. Πέτυχε εμπορικό πλεόνασμα το 2013, μετά από τρεις δεκαετίες εμπορικού ελλείμματος. , το οποίο συνέχισε να ενισχύεται κατά το 2014 και το 2015.
Το 2015, το ισπανικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά ποσοστό 3,2%, που δεν παρατηρήθηκε από το 2007, το τελευταίο έτος πριν από την παγκόσμια οικονομική κρίση. Αυτός ο ρυθμός ανάπτυξης ήταν ο υψηλότερος μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ εκείνο το έτος. Σε μόλις δύο χρόνια (2014–2015), η ισπανική οικονομία ανέκαμψε το 85% του ΑΕΠ που χάθηκε κατά την ύφεση 2009–2013. Αυτή η επιτυχία οδήγησε ορισμένους διεθνείς αναλυτές να αναφέρουν την τρέχουσα ανάκαμψη της Ισπανίας ως βιτρίνα των προσπαθειών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ισχυρή αύξηση του ΑΕΠ καταγράφηκε και το 2016, με τη χώρα να αναπτύσσεται δύο φορές ταχύτερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Από αυτή την άποψη, η ισπανική οικονομία προβλεπόταν να παραμείνει η μεγαλύτερη οικονομία με τις καλύτερες επιδόσεις στην ευρωζώνη το 2017. Το ποσοστό ανεργίας στην Ισπανία μειώθηκε σημαντικά από το 2013 έως το 2017. Το πραγματικό ποσοστό ανεργίας είναι πολύ χαμηλότερο, καθώς υπολογίζεται ότι εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονται στην αδήλωτη αγορά, άτομα που θεωρούνται άνεργοι ή ανενεργοί αλλά εξακολουθούν να εργάζονται. Αν και οι εκτιμήσεις για την κρυφή οικονομία ποικίλλουν, το πραγματικό ισπανικό ΑΕΠ μπορεί να είναι περίπου 20% μεγαλύτερο καθώς εκτιμάται ότι η παραοικονομία της Ισπανίας κινείται ετησίως κατά 190 δισεκατομμύρια ευρώ. Μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών υψηλού εισοδήματος, μόνο η Ιταλία και η Ελλάδα εκτιμάται ότι έχουν μεγαλύτερες υπόγειες οικονομίες από την Ισπανία. Επομένως, η Ισπανία μπορεί να έχει υψηλότερη αγοραστική δύναμη καθώς και μικρότερο συντελεστή τζίνι από ό,τι φαίνεται στους επίσημους αριθμούς. Το 2012, η ισπανική κυβέρνηση ζήτησε επίσημα πίστωση από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας για την αναδιάρθρωση του τραπεζικού της τομέα ενόψει της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Ο ESM ενέκρινε βοήθεια έως και 100 δισεκατομμύρια ευρώ, αν και, τελικά, η Ισπανία πήρε μόνο 41,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Το πρόγραμμα του ESM έληξε με την πλήρη αποπληρωμή της πίστωσης που είχε αναληφθεί, δεκαοκτώ μήνες αργότερα.
Ιστορία
δεξιά|μικρογραφία|305x305εσ|Πραγματικό κατά κεφαλήν ανάπτυξης του ΑΕΠ Κατά τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, η Ισπανία γνώρισε μια επιταχυνόμενη αύξηση του βιομηχανικού εργατικού δυναμικού και του αστικού πληθυσμού της. Η οικονομία έγινε λιγότερο αγροτική καθώς η διαδικασία της αστικοποίησης εξαπλώθηκε μετά το 1910. Ο μεγαλύτερος τομέας ήταν ακόμη η γεωργία, αλλά σημείωσε μείωση, μαζί με την αλιεία, σε σχέση με το μερίδιο του ενεργού πληθυσμού που ασχολείται με τη δραστηριότητα. Ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος τομέας εκείνη την εποχή ήταν οι υπηρεσίες.
Όταν η Ισπανία προσχώρησε στην ΕΟΚ το 1986, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της ήταν περίπου 72% του μέσου όρου των μελών της.
Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990, η συντηρητική κυβέρνηση του πρώην πρωθυπουργού Χοσέ Μαρία Αθνάρ είχε εργαστεί με επιτυχία για να γίνει δεκτή στην ομάδα των χωρών που εντάχθηκαν στο ευρώ το 1999.
Η στροφή προς την ανάπτυξη κατά την περίοδο 1997-2007 παρήγαγε μια φούσκα ακινήτων που τροφοδοτήθηκε από ιστορικά χαμηλά επιτόκια, τεράστια επιτόκια ξένων επενδύσεων (κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η Ισπανία είχε γίνει η αγαπημένη των άλλων ευρωπαϊκών επενδυτικών τραπεζών) και μια τεράστια αύξηση της μετανάστευσης. Στο αποκορύφωμά της το 2007, οι κατασκευές είχαν επεκταθεί στο 15% του συνολικού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) της χώρας και στο 12% της συνολικής απασχόλησης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι εισροές κεφαλαίων στην Ισπανία -συμπεριλαμβανομένων των βραχυπρόθεσμων κερδοσκοπικών επενδύσεων- χρηματοδότησαν ένα μεγάλο εμπορικό έλλειμμα.
Η αξιοσημείωτη πρόοδος συνεχίστηκε μέχρι τις αρχές του 2008, όταν η παγκόσμια οικονομική κρίση έσκασε τη φούσκα των ακινήτων της Ισπανίας.
Μια πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε εκτιμήσει ότι η Ισπανία θα εισέλθει στην παγκόσμια ύφεση στα τέλη της δεκαετίας του 2000 μέχρι το τέλος του 2008. Τότε, ο υπουργός Οικονομίας της Ισπανίας φέρεται να δήλωσε: Η Ισπανία αντιμετωπίζει τη βαθύτερη ύφεση της εδώ και μισό αιώνα. Η ισπανική κυβέρνηση προέβλεψε ότι το ποσοστό ανεργίας θα αυξηθεί στο 16% το 2009. Η σχολή επιχειρήσεων ΕΣΑΔΕ προέβλεψε ποσοστό 20%. Μέχρι το 2017, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ισπανίας είχε υποχωρήσει στο 95% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, 2008-2012
Η Ισπανία συνέχισε την πορεία της οικονομικής ανάπτυξης όταν το κυβερνών κόμμα άλλαξε το 2004, επιτυχάνοντας ισχυρή αύξηση του ΑΕΠ κατά την πρώτη θητεία του πρωθυπουργού Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο, παρόλο που κάποια προβλήματα στην ισπανική οικονομία γίνονταν εμφανή. Σύμφωνα με τους Financial Times, το ταχέως αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα της Ισπανίας είχε φτάσει το 10% του ΑΕΠ της χώρας μέχρι το καλοκαίρι του 2008, την απώλεια ανταγωνιστικότητας έναντι των κύριων εμπορικών εταίρων της και, επίσης, ως μέρος των τελευταίων, ένας ρυθμός πληθωρισμού που ήταν παραδοσιακά υψηλότερος από εκείνον των Ευρωπαίων εταίρων της, που τότε επηρεαζόταν ιδιαίτερα από τις αυξήσεις των τιμών των κατοικιών κατά 150% από το 1998 και το αυξανόμενο οικογενειακό χρέος (115%) που σχετιζόταν κυρίως με την άνθηση των ισπανικών ακινήτων και την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου.
Τον Απρίλιο του 2008, η επίσημη πρόβλεψη της ισπανικής κυβέρνησης για την αύξηση του ΑΕΠ ήταν 2,3%, αλλά αναθεωρήθηκε προς τα κάτω από το ισπανικό Υπουργείο Οικονομίας σε 1,6%. Μελέτες από τους περισσότερους ανεξάρτητους οικονομολόγους υπολόγισαν ότι το ποσοστό είχε πέσει στο 0,8%, κάτω από το ισχυρό 3% συν το ΑΕΠ των ετήσιων ρυθμών ανάπτυξης κατά τη δεκαετία 1997-2007. Κατά το τρίτο τρίμηνο του 2008 το εθνικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια. Τον Φεβρουάριο του 2009, επιβεβαιώθηκε ότι η Ισπανία, μαζί με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, είχε εισέλθει επίσημα σε ύφεση.
Τον Ιούλιο του 2009, το ΔΝΤ αναθεώρησε προς τα κάτω τις εκτιμήσεις για τη συρρίκνωση της Ισπανίας το 2009, στο μείον 4% του ΑΕΠ για το έτος (κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο του μείον 4,6%. ) Εκτίμησε μια περαιτέρω συρρίκνωση 0,8% της ισπανικής οικονομίας για το 2010. Το 2011 το έλλειμμα έφτασε στο υψηλό του 8,5%. Για το 2016 ο στόχος του ελλείμματος της κυβέρνησης ήταν περίπου 4%, υποχωρώντας στο 2,9% για το 2017. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε 3,9% για το 2016 και 2,5% για το 2017.
Έκρηξη και κατάρρευση ακινήτων, 2003–2014
Η υιοθέτηση του ευρώ το 2002 είχε μειώσει τα μακροπρόθεσμα επιτόκια, προκαλώντας μια άνοδο των στεγαστικών δανείων που υπερτετραπλασιάστηκαν από το 2000 στην κορυφή του 2010. Η ανάπτυξη στην ισπανική αγορά ακινήτων, η οποία είχε ξεκινήσει το 1997, επιταχύνθηκε και μέσα σε λίγα χρόνια εξελίχθηκε σε φούσκα ακινήτων, που χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από περιφερειακές τράπεζες, γνωστές ως "Cajas", οι οποίες είναι περιφερειακά ταμιευτήρια υπό την επίβλεψη περιφερειακών κυβερνήσεων, και τροφοδοτείται από τα ιστορικά χαμηλά επιτόκια και τη μαζική αύξηση της μετανάστευσης. Τροφοδοτώντας αυτή την τάση, η ισπανική οικονομία πιστώθηκε ότι απέφυγε τον ουσιαστικό μηδενικό ρυθμό ανάπτυξης ορισμένων από τους μεγαλύτερους εταίρους της στην ΕΕ τους μήνες πριν από την παγκόσμια Μεγάλη Ύφεση.
Κατά τη διάρκεια της πενταετίας που έληξε το 2005, η οικονομία της Ισπανίας είχε δημιουργήσει περισσότερες από τις μισές νέες θέσεις εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην κορυφή της έκρηξης των ακινήτων της, η Ισπανία έχτιζε περισσότερα σπίτια από τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο μαζί. Οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 71% μεταξύ 2003 και 2008, παράλληλα με την πιστωτική έκρηξη.
Η φούσκα έσκασε το 2008, προκαλώντας την κατάρρευση των μεγάλων τομέων που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τις κατασκευές της Ισπανίας, προκαλώντας μαζικές απολύσεις και την κατάρρευση της εγχώριας ζήτησης για αγαθά και υπηρεσίες. Η ανεργία εκτοξεύτηκε.
Στην αρχή, οι τράπεζες και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες της Ισπανίας απέφυγαν την πρώιμη κρίση των διεθνών ομολόγων τους. Ωστόσο, καθώς η ύφεση βαθύνωνε και οι τιμές των ακινήτων μειώθηκαν, οι αυξανόμενες επισφαλείς απαιτήσεις των μικρότερων περιφερειακών ταμιευτηρίων, των « cajas», ανάγκασαν την παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας και της κυβέρνησης της Ισπανίας μέσω ενός προγράμματος σταθεροποίησης και εξυγίανσης, αναλαμβάνοντας ή ενοποιώντας τις περιφερειακές «cajas» και τελικά έλαβε ένα πρόγραμμα διάσωσης τραπεζών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το 2012 που στόχευε ειδικά για τις τραπεζικές δραστηριότητες και ειδικότερα την « cajas».
Κρίση χρέους του ευρώ, 2010-2012
μικρογραφία| Η Ισπανία είναι μέρος μιας νομισματικής ένωσης, της [[Ευρωζώνη|Ευρωζώνης (σκούρο μπλε) και της ενιαίας αγοράς της ΕΕ.]] Πολλοί οικονομολόγοι συνέστησαν μια σειρά πολιτικών για τον έλεγχο του αυξανόμενου δημόσιου χρέους που προκαλείται από την υφεσιακή κατάρρευση των φορολογικών εσόδων, συνδυάζοντας δραστικά μέτρα λιτότητας με υψηλότερους φόρους. Ορισμένοι ανώτεροι Γερμανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έφτασαν στο σημείο να πουν ότι τα προγράμματα διάσωσης έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να περιλαμβάνουν σκληρές κυρώσεις σε αποδέκτες βοήθειας της ΕΕ, όπως η Ελλάδα. Έχει σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός της ισπανικής κυβέρνησης ήταν πλεονασματικός τα χρόνια αμέσως πριν από την παγκόσμια οικονομική κρίση και ότι το χρέος της δεν θεωρήθηκε υπερβολικό.
Στις αρχές του 2010, το δημόσιο χρέος της Ισπανίας ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν ακόμη μικρότερο από αυτό της Βρετανίας, της Γαλλίας ή της Γερμανίας. Ωστόσο, οι σχολιαστές επεσήμαναν ότι η ανάκαμψη της Ισπανίας ήταν εύθραυστη, ότι το δημόσιο χρέος αυξανόταν γρήγορα, ότι οι προβληματικές περιφερειακές τράπεζες μπορεί να χρειαστούν μεγάλα προγράμματα διάσωσης, οι προοπτικές ανάπτυξης ήταν φτωχές και ως εκ τούτου περιορίζουν τα έσοδα και ότι η κεντρική κυβέρνηση έχει περιορισμένο έλεγχο στις δαπάνες των περιφερειακών κυβερνήσεις. Στο πλαίσιο της δομής των επιμερισμένων κυβερνητικών αρμοδιοτήτων που έχει εξελιχθεί από το 1975, πολλές ευθύνες για τις δαπάνες είχαν επιστρέψει στις περιφέρειες. Η κεντρική κυβέρνηση βρέθηκε στη δύσκολη θέση να προσπαθήσει να κερδίσει υποστήριξη για αντιδημοφιλείς περικοπές δαπανών από τις απερίσκεπτες περιφερειακές κυβερνήσεις.
Στις 23 Μαΐου 2010, η κυβέρνηση ανακοίνωσε περαιτέρω μέτρα λιτότητας, παγιώνοντας τα φιλόδοξα σχέδια που ανακοινώθηκαν τον Ιανουάριο.
Από τον Σεπτέμβριο του 2011, οι ισπανικές τράπεζες κατέχουν υψηλό ρεκόρ ύψους 142 δισεκατομμυρίων ευρώ ισπανικών εθνικών ομολόγων. Οι δημοπρασίες ομολόγων του Δεκεμβρίου 2011 είναι πολύ πιθανό να καλυφθούν σύμφωνα με την JPMorgan Chase.
Μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2012, οι ισπανικές τράπεζες είχαν τη δυνατότητα να αναφέρουν περιουσιακά στοιχεία που σχετίζονται με ακίνητα σε υψηλότερες μη αγοραίες τιμές από τις ρυθμιστικές αρχές. Οι επενδυτές που αγόρασαν σε τέτοιες τράπεζες πρέπει να γνωρίζουν. Οι ισπανικές κατοικίες δεν μπορούν να πωληθούν στη λογιστική αξία της γης αφού είναι κενές για μια περίοδο ετών.
Κρίση απασχόλησης (2008 - σήμερα)
μικρογραφία|Οι πολυκατοικίες Torres de la Casería de Ossio στο Σαν Φερνάντο ολοκληρώθηκαν το 2007. Η κατάρρευση της ισπανικής οικοδομικής έκρηξης συνέβαλε σημαντικά στο ρεκόρ της ανεργίας. Αφού ολοκλήρωσε μεγάλες βελτιώσεις κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990 και κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000, η Ισπανία πέτυχε το 2007 το χαμηλό ποσοστό ανεργίας της, περίπου στο 8%, με μερικές περιφέρειες στα πρόθυρα της πλήρους απασχόλησης. Στη συνέχεια, η Ισπανία υπέστη σοβαρή οπισθοδρόμηση από τον Οκτώβριο του 2008, όταν είδε το ποσοστό της ανεργίας να εκτινάσσεται στα επίπεδα του 1996. Κατά την περίοδο Οκτώβριος 2007 – Οκτώβριος 2008 η αύξηση της ανεργίας ξεπέρασε αυτή των προηγούμενων οικονομικών κρίσεων, συμπεριλαμβανομένης αυτής του 1993. Ειδικότερα, κατά τον μήνα Οκτώβριο του 2008, η Ισπανία σημείωσε τη χειρότερη άνοδο της ανεργίας που έχει καταγραφεί ποτέ. Παρόλο που το τεράστιο μέγεθος της παραοικονομίας της Ισπανίας συγκαλύπτει σε κάποιο βαθμό την πραγματική κατάσταση, η απασχόληση υπήρξε μια μακροπρόθεσμη αδυναμία της ισπανικής οικονομίας. Μέχρι το 2014 το ποσοστό διαρθρωτικής ανεργίας υπολογιζόταν στο 18%. Μέχρι τον Ιούλιο του 2009, είχε χάσει 1,2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε ένα χρόνο. Οι υπερμεγέθεις βιομηχανίες που σχετίζονται με τα κτίρια και τη στέγαση συνέβαλαν σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση του αριθμού της ανεργίας. Από το 2009 χιλιάδες εγκατεστημένοι μετανάστες άρχισαν να φεύγουν, αν και ορισμένοι διατήρησαν τη διαμονή τους στην Ισπανία λόγω των κακών συνθηκών στη χώρα καταγωγής τους. Συνολικά, στις αρχές του 2013 η Ισπανία έφτασε σε ένα άνευ προηγουμένου ρεκόρ ανεργίας στο 27%.
Τον Μάιο του 2012 μια ριζική εργασιακή μεταρρύθμιση οδήγησε σε μια πιο ευέλικτη αγορά εργασίας, διευκολύνοντας τις απολύσεις με σκοπό την ενίσχυση της εταιρικής εμπιστοσύνης.
Νεανική κρίση
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Ισπανία γνώρισε μια περίοδο οικονομικής κρίσης ως αποτέλεσμα ενός μεγαλύτερου, πανευρωπαϊκού οικονομικού επεισοδίου που οδήγησε σε αύξηση των ποσοστών ανεργίας. Πολλοί νέοι ενήλικες στην Ισπανία βρέθηκαν παγιδευμένοι σε έναν κύκλο προσωρινών θέσεων εργασίας, που είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας δευτερεύουσας τάξης εργαζομένων μέσω μειωμένων μισθών, σταθερότητας εργασίας και ευκαιριών ανέλιξης. Ως αποτέλεσμα, πολλοί Ισπανοί, κυρίως άγαμοι νεαροί ενήλικες, μετανάστευσαν σε άλλες χώρες για να αναζητήσουν ευκαιρίες εργασίας και να βελτιώσουν το επίπεδο ζωής τους, που άφησε μόνο έναν μικρό αριθμό νεαρών ενηλίκων κάτω από το όριο της φτώχειας στην Ισπανία. Η Ισπανία γνώρισε άλλη μια οικονομική κρίση κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000, η οποία προκάλεσε επίσης αύξηση των Ισπανών πολιτών που μετανάστευσαν σε γειτονικές χώρες με μεγαλύτερη σταθερότητα εργασίας και καλύτερη οικονομική κατάσταση.
Η ανεργία των νέων παραμένει ανησυχητικό φαινομένο στην Ισπανία, προκαλώντας προτάσεις για προγράμματα για την αγορά εργασίας και βοήθεια για την αναζήτηση εργασίας, όπως η αντιστοίχιση των δεξιοτήτων των νέων με τις επιχειρήσεις. Αυτό θα βελτίωνε την εξασθενημένη αγορά εργασίας των νέων της Ισπανίας και τη μετάβαση από το σχολείο στην εργασία, καθώς οι νέοι δυσκολεύονται να βρουν μακροχρόνια απασχόληση.
Ανάκαμψη της απασχόλησης
Η μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας ξεκίνησε μια τάση διαδοχικών θετικών ρεκόρ απασχόλησης. Μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2014, η ισπανική οικονομία είχε αντιστρέψει την αρνητική της τάση και άρχισε να δημιουργεί θέσεις εργασίας για πρώτη φορά από το 2008 Η αντιστροφή του δεύτερου τριμήνου ήταν ξαφνική και εξαιρετική, δεδομένου ότι ο αριθμός των θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν σημείωσε ένα απόλυτο θετικό ρεκόρ, δεδομένου ότι τέτοιες τριμηνιαίες στατιστικές για την απασχόληση διατηρούνται το 1964. Η εργασιακή μεταρρύθμιση φάνηκε να παίζει σημαντικό ρόλο. Ένα από τα στοιχεία που αναφέρθηκαν ήταν ότι η Ισπανία είχε αρχίσει να δημιουργεί θέσεις εργασίας με χαμηλότερους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ από ό,τι πριν: στους προηγούμενους κύκλους, η απασχόληση αυξήθηκε όταν η ανάπτυξη έφτασε στο 2%, αυτή τη φορά το κέρδος ήρθε κατά τη διάρκεια ενός έτους όπου το ΑΕΠ είχε αυξηθεί μόλις κατά 1,2%.
Η μεγαλύτερη από την αναμενόμενη αύξηση του ΑΕΠ άνοιξε το δρόμο για περαιτέρω μείωση του ποσοστού ανεργίας. Από το 2014 η Ισπανία καταγράφει σταθερή ετήσια πτώση του επίσημου αριθμού ανεργίας. Κατά τη διάρκεια του 2016, η ανεργία στην Ισπανία γνώρισε τη μεγαλύτερη πτώση που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Μέχρι το τέλος εκείνου του έτους, η Ισπανία είχε ανακτήσει 1,7 εκατομμύρια από τις περισσότερες από 3,5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας που χάθηκαν κατά τη διάρκεια της ύφεσης. Μέχρι το τέταρτο τρίμηνο του 2016 η ισπανική ανεργία μειώθηκε στο 18,6%, το χαμηλότερο ποσοστό των τελευταίων επτά ετών. Τον Απρίλιο του 2017 η χώρα κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση των αιτούντων επίδομα ανεργίας για έναν μόνο μήνα σε ολόκληρη την ιστορική πορεία μέχρι σήμερα. Η δημιουργία θέσεων εργασίας συνέχισε να επιταχύνεται. Από αυτή την άποψη, ο Μάιος του 2017 ήταν ο καλύτερος Μάιος μέχρι σήμερα όσον αφορά τις ασφάλειες κοινωνικής ασφάλισης, δεδομένου ότι αυτό το ρεκόρ ξεκίνησε το 2001 και κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα οι αιτήσεις ανεργίας έπεσαν στο χαμηλότερο ποσοστό από τον Ιούνιο του 2009.
Το δεύτερο τρίμηνο του 2017, η ανεργία μειώθηκε στο 17%, κάτω από τα 4 εκατομμύρια για πρώτη φορά από το 2008, με τη χώρα να βιώνει τη μεγαλύτερη τριμηνιαία μείωση της ανεργίας που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα (η πορεία ξεκινά το 1964). Το 2018, στο 14,6% το ποσοστό ανεργίας δεν ξεπέρασε το όριο του 15% για πρώτη φορά από το 2008 που ξεκίνησε η κρίση.
Από το 2017, συνδικάτα, αριστερά και κεντροαριστερά κόμματα επέκριναν και ήθελαν την απόσυρση της εργασιακής μεταρρύθμισης, με το σκεπτικό ότι γέρνει υπερβολικά την ισορροπία δυνάμεων προς τους εργοδότες. Εξάλλου, τα περισσότερα νέα συμβόλαια είναι προσωρινά.
Το 2019, η σοσιαλιστική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ αύξησε τον κατώτατο μισθό κατά 22% σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τις προσλήψεις και να ενθαρρύνει τις δαπάνες. Μέλη της αντιπολίτευσης υποστήριξαν ότι αυτή η αύξηση από 858 ευρώ σε 1050 ευρώ το μήνα θα επηρέαζε αρνητικά 1,2 εκατ. εργαζόμενους λόγω της αδυναμίας των εργοδοτών τους να καλύψουν την προαναφερθείσα αύξηση.
Μείωση κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οι εισφορές κεφαλαίων από την ΕΕ, οι οποίες είχαν συμβάλει σημαντικά στην οικονομική ενδυνάμωση της Ισπανίας από την ένταξη στην ΕΟΚ, έχουν μειωθεί σημαντικά από το 1990 λόγω της οικονομικής τυποποίησης σε σχέση με άλλες χώρες και των επιπτώσεων της διεύρυνσης της ΕΕ. Από τη μία πλευρά, τα γεωργικά κονδύλια από την Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΚΓΠ) κατανέμονται πλέον σε περισσότερες χώρες. Από την άλλη πλευρά, με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2004 και το 2007, οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες εντάχθηκαν στην ΕΕ, μειώνοντας το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα (ή κατά κεφαλήν ΑΕΠ), έτσι ώστε οι ισπανικές περιοχές που θεωρούνταν σχετικά μικρότερες αναπτύχθηκε, έγινε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ή και πάνω από αυτόν. Η Ισπανία έγινε σταδιακά καθαρός συνεισφέρων κεφαλαίων για λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες της Ένωσης σε αντίθεση με τη λήψη κεφαλαίων.
Οικονομική ανάκαμψη (2014–2020)
Κατά τη διάρκεια της οικονομικής ύφεσης, η Ισπανία μείωσε σημαντικά τις εισαγωγές, αύξησε τις εξαγωγές και συνέχισε να προσελκύει αυξανόμενο αριθμό τουριστών. Ως αποτέλεσμα, μετά από τρεις δεκαετίες εμπορικού ελλείμματος, η χώρα πέτυχε το 2013 εμπορικό πλεόνασμα το οποίο ενισχύθηκε το 2014 και το 2015
Με αύξηση 3,2% το 2015, η αύξηση του ισπανικού ΑΕΠ ήταν η υψηλότερη μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ εκείνο το έτος. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια (2014–2015) η ισπανική οικονομία είχε ανακτήσει το 85% του ΑΕΠ που έχασε κατά την ύφεση του 2009-2013, γεγονός που έκανε ορισμένους διεθνείς αναλυτές να αναφέρουν την τρέχουσα ανάκαμψη της Ισπανίας ως βιτρίνα των προσπαθειών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2016 η ισπανική οικονομία είχε συσσωρεύσει 12 συνεχόμενα τρίμηνα ανάπτυξης, καταφέρνοντας να ξεπερνά σταθερά την υπόλοιπη ζώνη του ευρώ. Αυτή η ανάπτυξη συνεχίστηκε, με την ισπανική οικονομία να ξεπερνά τις προσδοκίες και να αναπτύσσεται 3,2% το 2016, σχεδόν δύο φορές ταχύτερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Ένας από τους κύριους μοχλούς της οικονομικής ανάκαμψης ήταν το διεθνές εμπόριο, που με τη σειρά του πυροδοτήθηκε από τα δραματικά κέρδη στην παραγωγικότητα της εργασίας. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν, από περίπου 25% (2008) σε 33% του ΑΕΠ (2016) λόγω εσωτερικής υποτίμησης (ο μισθός της χώρας μειώθηκε στο μισό την περίοδο 2008-2016), αναζήτησης νέων αγορών και πρόσφατης ήπιας ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η ισπανική οικονομία είχε προβλεφθεί να παραμείνει η μεγαλύτερη οικονομία με τις καλύτερες επιδόσεις στην ευρωζώνη το 2017 και το δεύτερο τρίμηνο του 2017 η Ισπανία είχε ανακτήσει όλο το ΑΕΠ που έχασε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, υπερβαίνοντας για πρώτη φορά το επίπεδο παραγωγής που είχε επιτευχθεί το 2008.
Μέχρι το 2017, μετά από αρκετούς μήνες ανόδου των τιμών, οι ιδιοκτήτες κατοικιών που είχαν ενοικιάσει κατά τη διάρκεια της οικονομικής ύφεσης είχαν αρχίσει να επαναφέρουν τα ακίνητά τους στην αγορά πωλήσεων. Από αυτή την άποψη, οι πωλήσεις κατοικιών αναμένεται να επανέλθουν το 2017 στα επίπεδα της προ κρίσης (2008). Συνολικά, η ισπανική αγορά ακινήτων γνώριζε μια νέα άνθηση, αυτή τη φορά στον τομέα των ενοικίων. Από 50 επαρχίες και σε σύγκριση με τον Μάιο του 2007, το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής έχει καταγράψει υψηλότερα επίπεδα ενοικίων σε 48 επαρχίες, με τις 10 πιο πυκνοκατοικημένες να συσσωρεύουν πληθωρισμό ενοικίων μεταξύ 5% και 15% από το 2007. Το φαινόμενο είναι πιο ορατό σε μεγάλες πόλεις όπως η Βαρκελώνη ή η Μαδρίτη, οι οποίες βλέπουν νέες μέσες τιμές ρεκόρ, που τροφοδοτούνται εν μέρει από τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις σε τουρίστες.