cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Εβραϊκή γλώσσα
Κλασική Εβραϊκή
Μερικές φορές οι ανωτέρω φάσεις της ομιλουμένης Κλασικής Εβραϊκής διακρίνονται απλουστευτικά σε «Βιβλική Εβραϊκή» (περιλαμβάνοντας διάφορες διαλέκτους από τον 10ο αι. ως τον 2ο αι. π.Χ., καθώς και ορισμένα χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης) και «Μισναϊκή Εβραϊκή» (περιλαμβάνοντας διάφορες διαλέκτους από τον 3ο αι. π.Χ. ως τον 3ο αι. μ.Χ., καθώς και ορισμένα χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης). Σήμερα, εντούτοις, οι περισσότεροι Εβραίοι γλωσσολόγοι ταξινομούν την Εβραϊκή των κυλίνδρων της Νεκράς Θαλάσσης ως σύνολο διαλέκτων που προέκυψαν από την Ύστερη Βιβλική Εβραϊκή και εξελίχθηκαν στη Μισναϊκή Εβραϊκή, περιλαμβάνοντας έτσι στοιχεία από αυτές αλλά με σαφή διάκριση και από τις δύο. Κατά την έναρξη της Βυζαντινής περιόδου τον 4ο αι. μ.Χ., η Κλασική Εβραϊκή παύει πλέον να είναι ομιλουμένη γλώσσα, περίπου έναν αιώνα μετά την εμφάνιση του Μισνά, ευρισκόμενη προφανώς σε παρακμή ως συνέπεια του καταστροφικού πολέμου της Μπαρ Κοχβά κατά το 135 μ.Χ.
Ραββινική Εβραϊκή
Ο όρος Ραββινική Εβραϊκή αναφέρεται γενικά στις εβραϊκές διαλέκτους που περιέχονται στο Ταλμούδ, αν εξαιρέσουμε τις παραθέσεις από την Εβραϊκή Βίβλο. Οι διάλεκτοι αυτές συναποτελούν τη Μισναϊκή Εβραϊκή (ή Πρώιμη Ραββινική Εβραϊκή), η οποία ήταν ομιλουμένη γλώσσα, και την Ύστερη Ραββινική Εβραϊκή, η οποία ήταν γραφομένη γλώσσα.
Το πρωιμότερο τμήμα του Ταλμούδ είναι το Μισνά, το οποίο εμφανίστηκε κατά το 200 μ.Χ. και είναι γραμμένο σε πρώιμη Μισναϊκή διάλεκτο. Το Ταλμούδ περιλαμβάνει επιπρόσθετα την Τοσεφτά με κείμενα αυτής της διαλέκτου, η οποία συναντάται επίσης σε ορισμένους χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης. Θεωρείται ότι η Μισναϊκή Εβραϊκή υπήρξε μία από τις υποδιαιρέσεις της Κλασικής Εβραϊκής και ότι λειτούργησε ως ζωντανή γλώσσα στη γη του Ισραήλ.
Έναν περίπου αιώνα μετά την εμφάνιση του Μισνά, η Μισναϊκή Εβραϊκή περιέπεσε σε αχρησία ως ομιλουμένη γλώσσα. Το ύστερο τμήμα του Ταλμούδ, η Γκεμαρά, περιέχει σχόλια επί του Μισνά και της Τοσεφτά στην Αραμαϊκή. Παρ’ όλα αυτά, η Εβραϊκή επιβίωσε ως τελετουργική και γραφομένη γλώσσα με τη μορφή της ύστερης Ραββινικής Εβραϊκής, η οποία μερικές φορές συναντάται στο κείμενο της Γκεμαρά.
Στο παρελθόν πιστευόταν ότι η Ραββινική Εβραϊκή δεν ήταν εν χρήσει στον κοινό λαό, αλλά αποτελούσε λόγια κατασκευή υπό την επίδραση της Αραμαϊκής. Εντούτοις, αναγνωρίζεται πλέον γενικά ότι οι Ραββίνοι δεν χρησιμοποιούσαν μια λόγια γλωσσική μορφή, αλλά μια μορφή της Εβραϊκής που αναπτύχθηκε τους τελευταίους αιώνες π.Χ. Μια έγκυρη πηγή αιτιολογεί αυτή τη θέση ως εξής: «Το εν λόγω συμπέρασμα απορρέει από μελέτη της φύσεως της γλώσσας και από παραθέσεις των ραββινικών κειμένων για τη χρήση της από τους απλούς ανθρώπους. Η κοινή χρήση της αναμφίβολα υπόκειται στην παρουσία της τόσο στον Χαλκούν Κύλινδρο του Κουμράν όσο και σε μερικές επιστολές που ανάγονται στη Δεύτερη Ιουδαϊκή Εξέγερση (132-35 π.Χ.)».
Μεσαιωνική Εβραϊκή
thumb|250px|Ο Κώδικας Χαλεπίου (Aleppo): Εβραϊκή [[Αγία Γραφή|Βίβλος του 10ου αιώνα με μασοριτική σήμανση]]
Μετά το Ταλμούδ αναπτύχθηκαν διάφορες περιφερειακές γραπτές διάλεκτοι της Μεσαιωνικής Εβραϊκής. Η σπουδαιότερη είναι η Εβραϊκή της Τιβεριάδας ή Μασοριτική Εβραϊκή, μια τοπική διάλεκτος της Τιβεριάδας στη Γαλιλαία, η οποία αποτέλεσε το πρότυπο φωνηεντισμού της Εβραϊκής Βίβλου και, ως εκ τούτου, επέδρασε σε όλες τις άλλες περιφερειακές διαλέκτους της Εβραϊκής. Η Εβραϊκή της Τιβεριάδας μεταξύ 7ου και 10ου αι. μ.Χ. αποκαλείται μερικές φορές «Βιβλική Εβραϊκή», επειδή χρησιμοποιήθηκε για την εξακρίβωση της προφοράς τής Εβραϊκής Βίβλου. Εντούτοις, κανονικά θα πρέπει να διακρίνεται από την ιστορική Βιβλική Εβραϊκή του 6ου αι. π.Χ., η προφορά της οποίας αποτελεί αντικείμενο επανασυνθέσεως.
Η Εβραϊκή της Τιβεριάδας ενσωματώνει την αξιοσημείωτη λόγια μελέτη των Μασοριτών (από τη λ. masorah «παράδοση»), οι οποίοι προσέθεσαν φωνηεντικά και γραμματικά σημάδια στα εβραϊκά γράμματα, προκειμένου να διατηρήσουν τα πρωιμότερα χαρακτηριστικά της Εβραϊκής, που χρησιμοποιούνταν κατά την ψαλμωδία. Οι Μασορίτες κληρονόμησαν ένα Βιβλικό κείμενο, του οποίου τα γράμματα θεωρούνταν πολύ ιερά για να τροποποιηθούν και, επομένως, τα σημάδια τους τέθηκαν εντός και περί των γραμμάτων. Η συριακή γραφή, από την οποία προήλθε η αραβική, ανέπτυξε επίσης συστήματα φωνηεντικών σημείων την ίδια εποχή. Ο Κώδικας Χαλεπίου (Aleppo), Εβραϊκή Βίβλος με τα σημεία των Μασοριτών, γράφτηκε κατά τον 10ο αιώνα, πιθανώς στην Τιβεριάδα, και διατηρείται μέχρι σήμερα. Αποτελεί πιθανόν το σπουδαιότερο εβραϊκό χειρόγραφο που υπάρχει.
Η ανάγκη για διατύπωση επιστημονικών και φιλοσοφικών εννοιών από την Κλασική Ελληνική και τη Μεσαιωνική Αραβική οδήγησε τη Μεσαιωνική Εβραϊκή στον δανεισμό ορολογίας και γραμματικής από τις γλώσσες αυτές. Η Εβραϊκή αποτέλεσε επίσης γλώσσα επικοινωνίας μεταξύ Εβραίων από διαφορετικές χώρες, με κύριο σκοπό το διεθνές εμπόριο.
Σύγχρονη Εβραϊκή
Στη σύγχρονη περίοδο, από τον 19ο αιώνα και εξής, η γραπτώς παραδεδομένη Εβραϊκή αναβίωσε ως η ομιλουμένη γλώσσα του σύγχρονου Ισραήλ, η οποία αποκαλείται Νέα Εβραϊκή, Ισραηλινή Εβραϊκή, Σύγχρονη Εβραϊκή κ.τ.ό. Η Νέα Εβραϊκή εμφανίζει αρκετά χαρακτηριστικά της Σεφαραδίτικης Εβραϊκής λόγω της τοπικής Ιεροσολυμικής παράδοσης, αλλά έχει ενσωματώσει επίσης αρκετούς νεολογισμούς και δάνεια (συνήθως τεχνικούς όρους) από ευρωπαϊκές γλώσσες και (συχνά καθημερινούς) όρους από την Αραβική, προκειμένου να λειτουργεί ως σύγχρονη γλώσσα.
thumb|left|Μωυσής Μέντελσον
Σημαντική ώθηση στην προσπάθεια να επανέλθει η μελέτη τής Εβραϊκής ως σύγχρονης γλώσσας έδωσε το φιλοσοφικό κίνημα της Χασκαλά (Haskala «Διαφώτιση»), το οποίο έχει την αφετηρία του στο σύστημα ιδεών που παρουσίασε στη Γερμανία ο φιλόσοφος Μωυσής Μέντελσον (1729-1786). Στόχος του κινήματος ήταν η ευρύτερη ενσωμάτωση των Εβραίων στην κοινωνία, η οποία προϋπέθετε εκπαίδευση εκσυγχρονισμένη, που να επιτρέπει τη συμμετοχή τους στην επιστήμη και διεύρυνση της οικονομικής τους επιρροής.
Η επίδραση αυτών των ιδεών υπήρξε αξιοσημείωτη. Οι ακόλουθοι του κινήματος, γνωστοί ως μασκιλίμ «πεφωτισμένοι» (משכילים), συνέβαλαν στην αναβίωση της εβραϊκής γλώσσας και στην επέκταση της χρήσης της έξω από το λειτουργικό περιβάλλον. Οι «πεφωτισμένοι» προτιμούσαν να γράφουν στην Εβραϊκή αντί της κοινώς χρησιμοποιούμενης Γερμανοεβραϊκής (Γίντις), την οποία θεωρούσαν απλώς άλλη μία διάλεκτο της γερμανικής γλώσσας. Η εκκοσμίκευση στην οποία αποσκοπούσαν θα επιτυγχανόταν μόνο με τη χρήση της βιβλικής γλώσσας ως μέσου επικοινωνίας μεταξύ των εβραϊκών πληθυσμών.
Ως αποτέλεσμα, το 1793 εκδόθηκε από τους «πεφωτισμένους» στην Καινιξβέργη της Πρωσίας η πρώτη εφημερίδα στην εβραϊκή γλώσσα: המאסף χαμεασέφ «Ο συλλέκτης». Μέρος του εντύπου ήταν αφιερωμένο σε μεταφράσεις, στη σύγχρονη λογοτεχνία και φιλολογία, καθώς και σε ειδήσεις. Η έκδοση παρόμοιων εντύπων στη Βιέννη, αλλά και στη Ρωσία (παρά την επιφυλακτική στάση του παραδοσιακού Ιουδαϊσμού), έπαιξε σημαντικό ρόλο στην καλλιέργεια της Εβραϊκής ως σύγχρονης γλώσσας.
Εντούτοις, η αναβίωση της Εβραϊκής ως μητρικής γλώσσας έχει την αφετηρία της στις προσπάθειες του Ελιέζερ Μπεν-Γεχούντα (1858-1922, אליעזר בן–יהודה). Ο Μπεν-Γεχούντα εντάχθηκε στο εβραϊκό εθνικιστικό κίνημα και το 1881 μετανάστευσε στη Γη του Ισραήλ (eretz yisra'el), που τότε αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Παρακινούμενος από τα ιδανικά της ανανέωσης και της απόρριψης του τρόπου ζωής της Διασποράς (σε μικρά χωριά και κωμοπόλεις γνωστές ως στετλ-shtetl, πληθ. shtetlakh ), ο Μπεν-Γεχούντα έθεσε σκοπό να αναπτύξει τα μέσα για να καταστήσει τη γραπτή τελετουργική γλώσσα καθημερινή, ομιλουμένη γλώσσα.
Ωστόσο, το είδος της Εβραϊκής που επιδίωκε ακολουθούσε πρότυπα που είχαν αντικατασταθεί στην ανατολική Ευρώπη από διαφορετική γραμματική και ύφος, όπως φανερώνουν τα κείμενα του Αχάντ Χα-Αμ και άλλων. Οι οργανωτικές του προσπάθειες και η ανάμιξή του στην ίδρυση σχολείων και στη συγγραφή βιβλίων κατέστησαν τις ενέργειές του σχετικά με τη γλώσσα ένα σταδιακά ανερχόμενο κίνημα. Εντούτοις, μόνο μετά τη «Δεύτερη Επάνοδο» (aliyah, 1904-1914 ) κατόρθωσε πραγματικά η Εβραϊκή γλώσσα να εδραιωθεί στην Οθωμανική Παλαιστίνη, όταν επιχειρήσεις με υψηλό επίπεδο οργάνωσης συστάθηκαν από νεότερες ομάδες μεταναστών. Όταν η υπό βρετανική εντολή Παλαιστίνη αναγνώρισε την Εβραϊκή ως μία από τις τρεις επίσημες γλώσσες της χώρας (1922, μαζί με την Αγγλική και την Αραβική), το νέο επίσημο καθεστώς συνέβαλε στη διάχυσή της. Μια νεοσύστατη γλώσσα με γνήσια σημιτικό λεξιλόγιο και σύστημα γραφής, αλλά συχνά ευρωπαϊκή ως προς τη σύνταξη και τη μορφή, επρόκειτο να λάβει τη θέση της μεταξύ των σύγχρονων γλωσσών των εθνών.
Ορισμένοι θεώρησαν ότι το έργο του Μπεν-Γεχούντα υπήρξε βλάσφημο (δεδομένου ότι η Εβραϊκή ήταν η ιερή γλώσσα της Τορά και, ως εκ τούτου, μερικοί πίστευαν ότι δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιείται για να συζητούνται κοινά, καθημερινά ζητήματα), αλλά πολλοί αντιλήφθηκαν σύντομα την ανάγκη για κοινή γλώσσα μεταξύ των Εβραίων, οι οποίοι στις αρχές του 20ού αιώνα κατέφθαναν μαζικά στο Ισραήλ (προτού γίνει ανεξάρτητο κράτος) προερχόμενοι από διαφορετικές χώρες και μιλώντας διαφορετικές γλώσσες. Τότε ιδρύθηκε το «Συμβούλιο Εβραϊκής Γλώσσας», το οποίο αργότερα μετατράπηκε στην Ακαδημία για την Εβραϊκή γλώσσα, που υπάρχει μέχρι σήμερα. Αποτέλεσμα της εργασίας, τόσο της δικής του όσο και του Συμβουλίου, ήταν η έκδοση του λεξικού, που είναι γνωστό ως Το Πλήρες Λεξικό τής Αρχαίας και Σύγχρονης Εβραϊκής. Το έργο του Μπεν-Γεχούντα έπεσε σε γόνιμο έδαφος και στην αρχή του 20ού αιώνα η Εβραϊκή κέρδιζε ολοένα και περισσότερο έδαφος, για να καταστεί η κύρια γλώσσα του Εβραϊκού πληθυσμού στο οθωμανικό και, κατόπιν, υπό βρετανική εντολή Ισραήλ.
Η Εβραϊκή γλώσσα στη Σοβιετική Ένωση
Οι σοβιετικές αρχές θεωρούσαν την Εβραϊκή «αντιδραστική γλώσσα», επειδή συνδεόταν τόσο με τον Ιουδαϊσμό όσο και με τον Σιωνισμό. Ως αποτέλεσμα, ήδη από το 1919 η γλώσσα τέθηκε υπό επίσημη απαγόρευση από την Επιθεώρηση Εκπαιδεύσεως (Narkompros). Τα εβραϊκά βιβλία και οι εφημερίδες έπαψαν να εκδίδονται και κατασχέθηκαν από τις βιβλιοθήκες. Παρά τις διαμαρτυρίες στη Δύση, οι δάσκαλοι και οι σπουδαστές που επιχειρούσαν να σπουδάσουν την Εβραϊκή διαπομπεύονταν και καταδικάζονταν για «αντεπαναστατική» και κατόπιν για «αντισοβιετική» δράση.
Περιφερειακές εβραϊκές διάλεκτοι
Η Ασκεναζική Εβραϊκή εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως στις θρησκευτικές τελετές και μελέτες των Ασκενάζι Εβραίων στο Ισραήλ και στο εξωτερικό, ιδίως στην κοινότητα Χαρεντί. Έχει επηρεαστεί από τη γλώσσα Γίντις (Γερμανοεβραϊκή). Η Σεφαραδίτικη Εβραϊκή αποτελεί τη βάση της Στερεότυπης Εβραϊκής, αν και παραδοσιακά διαθέτει μεγαλύτερη κλίμακα φωνηέντων. Έχει επηρεαστεί από τη γλώσσα Λαντίνο.
Η Ανατολική Εβραϊκή (μιζραχί, δηλ. «αιγυπτιακή») αποτελεί στην πραγματικότητα ομάδα διαλέκτων (περιλαμβανομένης της διαλέκτου των Υεμενιτών), που ομιλούνται για τελετουργικό σκοπό από Εβραίους σε διάφορα μέρη του αραβικού και ισλαμικού κόσμου. Έχει πιθανώς υποστεί την επίδραση της Αραμαϊκής, αν και ορισμένοι γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι ανάγεται απευθείας στη Βιβλική Εβραϊκή και, επομένως, αντιπροσωπεύει τη γνήσια διάλεκτο της Εβραϊκής γλώσσας.
Σχεδόν κάθε μετανάστης στο Ισραήλ παροτρύνεται να υιοθετήσει ως καθημερινή γλώσσα τη Στερεότυπη Εβραϊκή (Standard Hebrew). Από φωνολογικής απόψεως, η εν λόγω «διάλεκτος» θα μπορούσε ακριβέστερα να περιγραφεί ως αμάλγαμα προφοράς, η οποία διατηρεί φωνηεντικούς ήχους της Σεφαραδίτικης Εβραϊκής και ορισμένους συμφωνικούς ήχους της Ασκεναζικής Εβραϊκής υπό την επίδραση της Γίντις (Γερμανοεβραϊκής). Σταθερό χαρακτηριστικό της αποτελεί η τάση για απλοποίηση των διαφορών προφοράς. Επί παραδείγματι, στην απλοποιητική αυτή τάση οφείλεται η συγχώνευση της Ασκεναζικής προφοράς /t/ και /s/ του ψιλού και δασέος ת στο απλό φώνημα /t/. Οι περισσότερες Σεφαραδίτικες και Ανατολικές διάλεκτοι έχουν κοινό αυτό το χαρακτηριστικό, αν και ορισμένες (όπως του Ιράκ και της Υεμένης) διαφοροποιούν την προφορά ως /t/ και /θ/.
Εντούτοις, στο Ισραήλ η αποκαλούμενη «Στερεότυπη Εβραϊκή» προφορά αντανακλά πολλές φορές την προέλευση ενός ομιλητή της Διασποράς μάλλον παρά τις συγκεκριμένες συστάσεις της Ακαδημίας τής Εβραϊκής γλώσσας. Ως εκ τούτου, περισσότεροι από τους μισούς ομιλητές προφέρουν το ר ως σταφυλικό παλλόμενο (όπως στη Γίντις και σε ορισμένες ποικιλίες της Γερμανικής) ή ως σταφυλικό τριβόμενο (όπως στη Γαλλική και σε άλλες ποικιλίες της Γερμανικής) παρά ως [r] (υπερωικό παλλόμενο), όπως στην Ισπανική. Η προφορά του συγκεκριμένου φωνήματος χρησιμοποιείται συχνά μεταξύ των Ισραηλινών ως σχιββωλέθ (šibboleth) ή κριτήριο για την εξακρίβωση της εθνικής προέλευσης των ξένων.
Επισημείωση: Ο όρος σχιββωλέθ / σιμπολέτ (εβρ. šibboléth, שבלת) σημαίνει «ρεύμα ποταμού» ή «στάχυ» και η προφορά του είναι δύσκολο να αποδοθεί με ελληνικούς χαρακτήρες. Σε δύο κώδικες της Μετάφρασης των Εβδομήκοντα (Septuaginta) η λέξη αυτή αποδίδεται αντιστοίχως «σύνθημα» και «στάχυς». Πρόκειται για μεταφορά τμήματος από την Εβραϊκή Βίβλο (Šophetím, Κριταί 12:6 ויאמרו לו אמר־נא שׁבלת ויאמר סבלת ולא יכין לדבר כן ויאחזו אותו וישׁחטוהו אל־מעברות הירדן ויפל בעת ההיא מאפרים ארבעים ושׁנים אלף׃ ), στο οποίο αναφέρεται ότι η προφορά της λέξεως χρησιμοποιήθηκε ως διακριτικό γνώρισμα των μελών τής φυλής Εφραΐμ (Εφραϊμίτες ή Εφραθίτες), που αδυνατούσαν να προφέρουν ως οπίσθιο γλωσσοφατνιακό τον φθόγγο [š], με αποτέλεσμα να προκύπτει η λέξη sibboléth (סבלת), η οποία σημαίνει «φορτίο». Ως εκ τούτου, η λέξη έφθασε να σημαίνει ―κυρίως στην εβραϊκή κοινότητα― «διακριτικό γνώρισμα, χαρακτηριστικό».
Συνύπαρξη με την Αραμαϊκή
Η Αραμαϊκή είναι γλώσσα του Βορειοδυτικού Σημιτικού κλάδου, όπως η Χαναανική. Το όνομά της προέρχεται πιθανώς από τη Βιβλική χώρα Aram Naharayím που σημαίνει «υψίπεδο μεταξύ δύο ποταμών» και συνήθως αναφέρεται στην Άνω Μεσοποταμία ή, κατ’ άλλη άποψη, σε αρχαία ονομασία της Συρίας. Διάφορες διάλεκτοι της Αραμαϊκής συνεξελίχθηκαν με την Εβραϊκή σε μεγάλο τμήμα της κοινής τους ιστορίας.
Η Αραμαϊκή ως διεθνής γλώσσα τής Μέσης Ανατολής
Η αραμαϊκή γραφή εξελίχθηκε με τη σειρά της από τη χαναανική γραφή, αλλά οι δύο γραφές παρουσίασαν αξιοσημείωτη απόκλιση. Κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ., η δάνεια αραμαϊκή γραφή αναπτύχθηκε στη διακριτή τετράγωνη εβραϊκή γραφή (γνωστή επίσης ως Ασσυριακή Γραφή, Ktav Ašuri), η οποία διασώζεται στους παπύρους της Νεκράς Θαλάσσης και είναι παρόμοια με τη γραφή που χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα.
Η Αραμαϊκή εκτοπίζει την Εβραϊκή ως ομιλουμένη γλώσσα
Κατά το πρώτο ήμισυ του 20ού αιώνα, οι λόγιοι κατέληξαν στη σχεδόν ομόφωνη άποψη ότι η Αραμαϊκή έγινε ομιλουμένη γλώσσα στη γη του Ισραήλ κατά την έναρξη της Ελληνιστικής περιόδου τον 4ο αιώνα π.Χ. και, ως συνέπεια, η Εβραϊκή έπαψε να λειτουργεί ως ομιλουμένη γλώσσα κατά την ίδια περίπου εποχή. Παρά ταύτα, κατά το δεύτερο ήμισυ του 20ού αιώνα, συσσωρευμένα αρχαιολογικά στοιχεία και κυρίως η γλωσσολογική ανάλυση των Χειρογράφων της Νεκράς Θαλάσσης έχουν μετριάσει την αρχική ομοφωνία. Φαίνεται ότι, παράλληλα με την Αραμαϊκή, η Εβραϊκή επίσης ήκμαζε ως ζωντανή ομιλουμένη γλώσσα μέχρι περίπου το τέλος της Ρωμαϊκής περιόδου. Κατόπιν άρχισε να χρησιμοποιείται ως γραπτή γλώσσα κατά τη Βυζαντινή περίοδο τον 4ο αιώνα μ.Χ.
Ο ακριβής ρόλος της Αραμαϊκής και της Εβραϊκής παραμένει αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης. Έχει προταθεί ένα τρίγλωσσο σενάριο για τη γη του Ισραήλ: Η Εβραϊκή λειτουργούσε ως η τοπική μητρική γλώσσα, η Αραμαϊκή ως διεθνής γλώσσα για την υπόλοιπη Μέση Ανατολή και τελικά η Ελληνική ως άλλη μία διεθνής γλώσσα για τις ανατολικές περιοχές τής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Είναι γνωστές κοινότητες Εβραίων (και μη), οι οποίοι μετανάστευσαν στην Ιουδαία από αυτές τις χώρες και εξακολουθούσαν να μιλούν Αραμαϊκά ή Ελληνικά.
Αν και η επιβίωση της Εβραϊκής ως ομιλουμένης γλώσσας ως την έναρξη της Βυζαντινής περιόδου είναι ευρέως γνωστή μεταξύ των Εβραίων γλωσσολόγων, παρατηρείται ένα κενό ως προς τη συνειδητοποίηση αυτού του σημείου από ορισμένους ιστορικούς, οι οποίοι δεν παραμένουν ενημερωμένοι σχετικά με τη γλωσσολογική έρευνα, αλλά βασίζονται σε πεπαλαιωμένες μελέτες. Παρά ταύτα, η ακαδημαϊκή γραμματεία αφήνει βαθμηδόν να διαφανεί η ζωτικότητα της Εβραϊκής. Ο λόγιος Elisha Qimron στο βιβλίο του The Hebrew of the Dead Sea Scrolls (1986) διαχωρίζει την Εβραϊκή της Νεκράς Θαλάσσης από τις διάφορες διαλέκτους της Βιβλικής Εβραϊκής, από τις οποίες προήλθε: «Το βιβλίο αυτό παρουσιάζει τις ιδιαιτερότητες των Εβραϊκών της Νεκράς Θαλάσσης, με έμφαση στις αποκλίσεις της από την κλασική Βιβλική Εβραϊκή» (σ. 15). Η πρώτη έκδοση του The Oxford Dictionary of the Christian Church (1958) ανέφερε ότι «η Εβραϊκή έπαψε να είναι ομιλουμένη γλώσσα κατά τον τέταρτο αιώνα π.Χ.», ενώ η τωρινή τρίτη έκδοση (1997) αναφέρει ότι η Εβραϊκή «εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται ως ομιλουμένη και γραπτή γλώσσα την περίοδο της Καινής Διαθήκης». Ο Miguel P. Fernandez στο έργο του An Introductory Grammar of Rabbinic Hebrew (Leiden 1997) υποστηρίζει: «Πιστεύεται γενικά ότι τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας, ειδικώς ο Χαλκούς Πάπυρος και οι επιστολές του Μπαρ Κοχβά, έχουν παράσχει σαφείς ενδείξεις του λαϊκού χαρακτήρα της Μισναϊκής Εβραϊκής». Οι Ισραηλινοί λόγιοι θεωρούν πλέον δεδομένο ότι η χρήση της Εβραϊκής ως ομιλουμένης γλώσσας αποτελεί χαρακτηριστικό της Ρωμαϊκής περιόδου του Ισραήλ.
Εβραϊκές διάλεκτοι της Αραμαϊκής
Η διεθνής Αραμαϊκή γλώσσα διασπάστηκε σε ποικίλες περιφερειακές διαλέκτους. Στην ευρύτερη περιοχή του Ισραήλ αναπτύχθηκαν διάφορες διάλεκτοι της Παλαιάς Δυτικής Αραμαϊκής, περιλαμβανομένης της Παλαιάς Ιουδαιο-Αραμαϊκής διαλέκτου κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο. Ο ιστορικός Φλάβιος Ιώσηπος έγραψε αρχικώς το έργο του Περί του Ιουδαϊκού Πολέμου στην Παλαιά Ιουδαιο-Αραμαϊκή, αλλά αργότερα το μετέφρασε στην Ελληνιστική Κοινή, προκειμένου να το δημοσιεύσει για τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορική αυλή. Δυστυχώς, η αραμαϊκή μορφή αυτού του έργου δεν έχει διασωθεί.
Μετά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ και του Δεύτερου Ναού το 70 μ.Χ., οι Εβραίοι άρχισαν σταδιακά να διασκορπίζονται από την Ιερουσαλήμ προς ξένες χώρες, ιδίως μετά τον πόλεμο του Μπαρ Κοχβά (135 μ.Χ.), οπότε οι Ρωμαίοι μετέτρεψαν την Ιερουσαλήμ σε ειδωλολατρική πόλη ονόματι Aelia Capitolina.
Μετά τον πόλεμο του Μπαρ Κοχβά τον 2ο αιώνα μ.Χ., η Ιουδαιο-Αραμαϊκή διάλεκτος της Παλαιστίνης ουσιαστικά αναδύθηκε από την αφάνεια στα περίχωρα της Γαλιλαίας, με αποτέλεσμα να σχηματίσει μία από τις κύριες διαλέκτους τού δυτικού κλάδου της Μέσης Αραμαϊκής. Το Ταλμούδ της Ιερουσαλήμ (5ος αι.) καθώς και το Μιδράς Ραμπά (6ος – 12ος αι.) χρησιμοποίησαν την εν λόγω Ιουδαιο-Αραμαϊκή της Παλαιστίνης. Η διάλεκτος αυτή προφανώς επηρέασε την προφορά της Εβραϊκής τής Τιβεριάδας (8ος αι.), βάσει της οποίας τέθηκαν τα φωνηεντικά σημεία στην Εβραϊκή Βίβλο.
Εν τω μεταξύ το Βαβυλωνιακό Ταλμούδ (7ος αι.) χρησιμοποίησε τη Μέση Ιουδαιο-Αραμαϊκή της Βαβυλώνας, μια εβραϊκή διάλεκτο του ανατολικού κλάδου της Μέσης Αραμαϊκής. Επί αιώνες αυτή παρέμεινε η ομιλουμένη γλώσσα των Εβραίων της Μεσοποταμίας. Στην περιοχή του Κουρδιστάν υπάρχει μια σύγχρονη αραμαϊκή διάλεκτος, προερχόμενη από την Ιουδαιο-Αραμαϊκή, η οποία εξακολουθεί να ομιλείται από λίγες χιλιάδες Εβραίους (και μη), αν και έχει σαφώς υποχωρήσει προ της Αραβικής.
Η Εβραϊκή εξακολουθεί να ασκεί ισχυρή επίδραση σε όλες αυτές τις ποικίλες εβραϊκές διαλέκτους της Αραμαϊκής.
Συστηνόμενη Γλωσσολογική Βιβλιογραφία
Γραμματικές:
Λεξικά:
Ιστορία τής εβραϊκής γλώσσας:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Λεξικά
Σιμόεις
Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Σιμόεις είναι γνωστός ένας ποτάμιος θεός, γιος του Ωκεανού και της Τηθύος, ο οποίος αντιστοιχούσε σε ένα ποταμό της πεδιάδας της Τροίας. Ο Σιμόεις, ως θεός και ως ποταμός, αναφέρεται τόσο από τον Ησίοδο, όσο και στην Ιλιάδα (Δ 475, Ε 774, Μ 22). Στον Τρωικό Πόλεμο ο Σκάμανδρος καλεί σε βοήθεια τον Σιμόεντα για να εμποδίσει και αυτός με τα νερά του το στράτευμα του Αχιλλέως. Ο Σιμόεις είχε δύο κόρες: την Αστυόχη και την Ιερομνήμη. Από την Αστυόχη ο Σιμόεις έγινε ο παππούς του Τρώα, ενώ από την Ιερομνήμη, παππούς του Κάπυος.
Ως ποταμός, ο Σιμόεις πήγαζε από το όρος Ίδη, περνούσε βόρεια της Τροίας και λίγο πριν τη θάλασσα ενωνόταν με τον Σκάμανδρο.
Πηγές
Σιμοεις Σιμοεις Κατηγορία:Τρωάδα
Σιδηροδρομικός Σταθμός Άργους
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Άργους είναι σιδηροδρομικός σταθμός στο Άργος. Ο σταθμός άνοιξε το 1886 και έκλεισε για τα περισσότερα τρένα το 2010. Προς το παρόν, εξυπηρετείται από τρένα εκδρομικής λειτουργίας, ενώ παραμένει ανενεργός σε άλλα δρομολόγια.
Ιστορικό
Το νεοκλασσικό κτήριο του σταθμού κατασκευάστηκε το 1900, και μέχρι το 1960 αποτελούσε κέντρο μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων μεταξύ Άργους και Αθήνας. Το κτήριο είναι λιθόκτιστο, με τοξωτά ξύλινα παράθυρα και πόρτες. Το κτήριο είναι διώροφο, ενώ στο χώρο περιλαμβάνονται επίσης η κατοικία του σταθμάρχη και καφενείο. Αποτελεί δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής.
Παραπομπές
Αργος Αργος Αργος
Νούρια Εσπέρτ
Η Νούρια Εσπέρτ (Οσπιταλέτ ντε Λιοβρεγάτ, 11 Ιουνίου 1935) είναι Καταλανή ηθοποιός και σκηνοθέτης. Έχει εργαστεί τόσο στο θέατρο, όσο και στον κινηματογράφο, την όπερα και την τηλεόραση. Το 2016 έλαβε το βραβείο Πριγκίπισσα της Αστούριας των Καλών Τεχνών.
Στην ηλικία των δώδεκα εντάχθηκε για πρώτη φορά σε θεατρική εταιρεία, με τον πρώτο πρωταγωνιστικό της ρόλο να έρχεται το 1952 στη Μήδεια του Ευριπίδη. Στα είκοσι τέσσερά της ίδρυσε την θεατρική εταιρεία που φέρει το όνομά της μαζί με τον σύζυγό της. Έκτοτε θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές του καταλανικού και ισπανικού θεάτρου και τηλεόρασης, έχοντας παίξει σε έργα σε όλο τον κόσμο.
208 π.Χ.
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Αγία Αικατερίνη Αρκίτσας Φθιώτιδας
Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1981 και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Αρκίτσας του νομού Φθιώτιδας. Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αρκίτσας και προσαρτήθηκε στον δήμο Δαφνουσίων. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 αποσπάστηκε από τον δήμο Δαφνουσίων και προσαρτήθηκε στον δήμο Λοκρών.
Πηγές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Φθιώτιδας Κατηγορία:Δήμος Λοκρών
Ζακ Μπλοντώ
δεξιά|μικρογραφία| Χαραγμένο πορτρέτο του Καρδιναλίου Φεντερίκο Βισκόντι, 1681 Ο Ζακ Μπλοντώ (Jacques Blondeau, εναλλακτικά ονόματα: Jacomo Blondel, Hansje Blondeau, Jacobus Blondeau, Jean Jacques Blondeau, Jacques Blondel και ψευδώνυμο: Weyman, Αμβέρσα, 9 Μαΐου 1655 - Ρώμη, 1698) ήταν Φλαμανδός μπαρόκ χαράκτης που μετά την εκπαίδευσή του στην Αμβέρσα πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της σταδιοδρομίας του στην Ιταλία.
Βιογραφία
Έγινε μέλος των Bentvueghels, μιας ένωσης κυρίως Ολλανδών και Φλαμανδών καλλιτεχνών που εργάζονταν στη Ρώμη. Το ψευδώνυμό του στους Bentvueghels ήταν Weyman, που σημαίνει «άνθρωπος των λιβαδιών». Ο Μπλοντώ ήταν πολύ ενεργό μέλος της ομάδας και το όνομά του εμφανίζεται δύο φορές στην ιστορία των Bentvueghels. Έγραψε το όνομά του με κόκκινη κιμωλία σε μια από τις κόγχες της εκκλησίας της Santa Santa Costanza όπου συνήθιζαν να συγκεντρώνονται οι Bentvueghels: jacobus Blondeau / alias de weymyn. Το όνομά του εμφανίζεται επίσης σε μια λίστα με τα μέλη των Bentvueghels, τα οποία ήταν παρόντα στην υποδοχή των νέων μελών Άμπραχαμ Χενούλς, Φρανσουά Μενς (François Moens) και Πίτερ Φερμπρούγκεν του νεότερου. Η υποδοχή αυτή αναφέρεται επίσης από τον πρώιμο βιογράφο Άρνολντ Χαουμπράκεν.
Έργο
Πέρασε κάποιον χρόνο στη Φλωρεντία, όπου λέγεται ότι είχε δημιουργήσει πολλά χαρακτικά, μαζί με τον Άμπραχαμ Μπλούμερτ και τον Φρανσουά Σπίρρε (François Spierre) σύμφωνα με τις τοιχογραφίες του Πιέτρο ντα Κορτόνα στο Παλάτσο Πίττι.
Παραπομπές
Κατηγορία:Φλαμανδοί χαράκτες
Ιωακείμ Α΄
Ο Ιωακείμ Α΄ διετέλεσε Οικουμενικός Πατριάρχης δύο φορές: αρχικά την περίοδο 1498-1502 και κατόπιν το 1504.
Βιογραφικά στοιχεία
Πριν από την εκλογή του ήταν Μητροπολίτης Δράμας, νέος, όχι ιδιαίτερα μορφωμένος, αλλά ενάρετος και αγαπητός στον λαό.
Το φθινόπωρο του 1498 εξελέγη Πατριάρχης με την υποστήριξη του Κωνσταντίνου Β΄ της Γεωργίας, διαδεχόμενος τον Νήφωνα, ο οποίος είχε την στήριξη των ηγεμόνων της Βλαχίας. Ήταν λόγιος Πατριάρχης και διακρίθηκε για την προσφορά του στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Μετά την εκλογή του περιόδευσε σε διάφορες επαρχίες και το 1500 πήγε στην Ιβηρία (Γεωργία).
Χάρη στις ραδιουργίες του φιλόδοξου Μητροπολίτη Σηλυβρίας, υπέπεσε στη δυσμένεια του Σουλτάνου Βαγιαζήτ Β΄. Το 1502, όταν ο Σουλτάνος βρέθηκε στο προάστιο του Χρυσοκεράμου είδε ένα νέο κεραμοσκεπές κτίριο, και μόλις πληροφορήθηκε ότι ήταν χριστιανικός ναός που ανεγέρθηκε χωρίς την άδειά του, εξοργίστηκε και διέταξε την απομάκρυνση του Πατριάρχη Ιωακείμ.
Στο Θρόνο εκλήθη ο Νήφων Β΄, ο οποίος όμως δεν αποδέχτηκε την εκλογή του. Στις αρχές του 1503 εξελέγη Πατριάρχης ο Παχώμιος Α΄, αλλά στις αρχές του 1504 επανεξελέγη ο Ιωακείμ, καθώς κύκλοι προσκείμενοι σε αυτόν προσέφεραν στο Σουλτάνο μεγαλύτερο χαράτσι από αυτό που προσέφερε ο Μητροπολίτης Σηλυβρίας. Τη δεύτερη φορά παρέμεινε στο Θρόνο για μικρό διάστημα, κατά τη διάρκεια του οποίου ταξίδεψε βόρεια με σκοπό να αποκαταστήσει φιλικές σχέσεις με πολιτικούς του εχθρούς. Όμως, τόσο ο Ράντου Δ΄ της Βλαχίας, όσο και ο Μπογδάν Γ΄ ο Μονόφθαλμος της Μολδαβίας αρνήθηκαν να συμφιλιωθούν μαζί του.
Πέθανε την ίδια χρονιά (1504) κατά τη διάρκεια αυτών των περιοδειών του, στο Τιργκόβιστε ή στη Σιλίστρα και τον διαδέχτηκε εκ νέου ο Παχώμιος. Ετάφη στην Μονή Ντεάλου στο Τιργκόβιστε.
Πηγές
Ιωακειμ Α Κατηγορία:Μητροπολίτες Δράμας Κατηγορία:Επίσκοποι του 15ου αιώνα Κατηγορία:Επίσκοποι του 16ου αιώνα
Φρούριο της Καμενίτσας
Το Φρούριο της Καμενίτσας αναφέρεται Φράγκικο κτίσμα στο χωριό Καμενίτσα Αχαΐας, που δεν διασώζεται σήμερα. Βάση των ιστορικών περιγραφών   πιθανότατα βρισκόταν στο λόφο του προφήτη Ελισαίου και ήταν σε μικρή απόσταση από την θάλασσα όπου βρισκόταν και το μεσαιωνικό λιμάνι του οικισμού στην τοποθεσία Καμίνια.
Χτίστηκε άγνωστο πότε ακριβώς από τους Φράγκους του Πριγκιπάτου της Αχαΐας και ανήκε στην Αρχεπισκοπική Λατινική Βαρωνία της Πάτρας. Το 1364 αναφέρεται σε κατάλογο των φρουρίων που ανήκαν στον Λατίνο αρχιεπίσκοπο Πάτρας, ενώ το 1408 αναφέρεται μόνο πύργος. Το 1429 ο φρούραρχος του Ιωαννίκιος Βολότας το παράδωσε μαζί με τα κλειδιά του στον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, στις 3 Ιουνίου 1429 εκεί διανυκτέρευσαν ο Κωνσταντίνος με τον αδελφό του Θωμά. Το 1471 όταν η περιοχή πέρασε υπό Ενετική κατοχή αναφέρεται κατεστραμμένο.
Πηγές
Κατηγορία:Κάστρα της Αχαΐας Κατηγορία:Αρχεπισκοπική Λατινική Βαρωνία της Πάτρας Κατηγορία:Κάστρα του Πριγκιπάτου της Αχαΐας
Σιμόν Αρντέ
Ο Σιμόν Αρντέ (Simon Ardé, επίσης Simon Ardi, Symon van Antwerpen και ψευδώνυμο Tovenaer) (πιθανόν Αμβέρσα, 1594 - Ρώμη, 1638) ήταν Φλαμανδός μπαρόκ ζωγράφος που δραστηριοποιήθηκε στην Ιταλία για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του.
Βιογραφία
Τίποτα δεν είναι γνωστό για το παρελθόν και την εκπαίδευσή του. Βρισκόταν στη Ρώμη από το 1620 και ίσως από το 1617. Ήταν ένας από τους συνιδρυτές, το 1623, των Bentvueghels, ο οποίος ιδρύθηκε ως κοινωνικός σύλλογος κυρίως Ολλανδών και Φλαμανδών καλλιτεχνών που εργάζονταν στη Ρώμη. Το ψευδώνυμο που πήρε στους Bentvueghels, όπως συνηθιζόταν, ήταν «Tovenaer», που σημαίνει «μάγος». Το πορτρέτο του εμφανίζεται σε ένα από τα ανώνυμα σχέδια των μελών του Bentvueghels που δημιουργήθηκε γύρω στο 1623 και σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο Μπόιμανς - φαν Μπένινγκεν στο Ρότερνταμ. Το σχέδιο δείχνει τον Σιμόν Αρντέ να ρίχνει ποτό στα ποτήρια των άλλων μελών των Bentvueghels Ζαν Ντυκάμπ (Jean Ducamps), Πίτερ Χρουνεβέχεν και Γιόοστ Κάμπεν (Joost Campen). Κάτω από το πορτραίτο του ανγράφεται «Sijmon van Antwerpen Alias Den Tooveaner», το οποίο μεταφράζεται ως «Simon από την Αμβέρσα, γνωστός και ως μάγος». Αυτό είναι ένδειξη ότι ο Αρντέ ήταν πιθανότατα από την Αμβέρσα. Έμεινε στη Ρώμη μέχρι τον θάνατό του στις 22 Αυγούστου 1638.
Κανένα έργο του δεν είναι γνωστό να έχει διασωθεί.
Παραπομπές
Κατηγορία:Φλαμανδοί ζωγράφοι
Κύκλος έκλειψης
Συνθήκες έκλειψης
Οι εκλείψεις μπορεί να συμβούν όταν η Γη και η Σελήνη ευθυγραμμίζονται με τον Ήλιο και η σκιά του ενός σώματος που ρίχνεται από τον Ήλιο πέφτει στο άλλο. Έτσι στη Νέα Σελήνη, όταν η Σελήνη είναι σε συνδυασμό με τον Ήλιο, η Σελήνη μπορεί να περάσει μπροστά από τον Ήλιο όπως φαίνεται από μια στενή περιοχή στην επιφάνεια της Γης και να προκαλέσει ηλιακή έκλειψη. Στην Πανσέληνο, όταν η Σελήνη βρίσκεται σε αντίθεση με τον Ήλιο, η Σελήνη μπορεί να περάσει μέσα από τη σκιά της Γης και μια σεληνιακή έκλειψη είναι ορατή από το μισό βράδυ της Γης. Η σύζευξη και η αντίθεση της Σελήνης μαζί έχουν ένα ειδικό όνομα: Συζυγία ,λόγω της σημασίας αυτών των σεληνιακών φάσεων.
Μια έκλειψη δεν συμβαίνει σε κάθε νέα ή πανσέληνο, επειδή το επίπεδο της τροχιάς της Σελήνης γύρω από τη Γη έχει κλίση σε σχέση με το επίπεδο της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο (η εκλειπτική): έτσι όπως φαίνεται από το Γη, όταν η Σελήνη είναι πιο κοντά στον Ήλιο (νέα σελήνη) ή σε μεγαλύτερη απόσταση (πανσέληνος), τα τρία σώματα συνήθως δεν βρίσκονται ακριβώς στην ίδια γραμμή.
Αυτή η κλίση είναι κατά μέσο όρο περίπου 5 ° 9 ′, πολύ μεγαλύτερη από την φαινομενική μέση διάμετρο του Ήλιου (32 ′ 2 ″), τη Σελήνη όπως φαίνεται από την επιφάνεια της Γης ακριβώς κάτω από τη Σελήνη (31 ′ 37 ″) και τη σκιά της Γης στη μέση σεληνιακή απόσταση (1 ° 23 ′).
Επομένως, στα περισσότερα νέα φεγγάρια η Γη περνά πολύ μακριά βόρεια ή νότια της σεληνιακής σκιάς, και το πολύ πλήρες φεγγάρι η Σελήνη χάνει τη σκιά της Γης. Επίσης, στις περισσότερες ηλιακές εκλείψεις, η φαινομενική γωνιακή διάμετρος της Σελήνης δεν επαρκεί για να αποκρύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο, εκτός εάν η Σελήνη είναι κοντά στο περίγυρό της, δηλαδή πιο κοντά στη Γη και προφανώς μεγαλύτερη από τον μέσο όρο. Σε κάθε περίπτωση, η ευθυγράμμιση πρέπει να είναι σχεδόν τέλεια για να προκαλέσει έκλειψη.
Μια έκλειψη μπορεί να συμβεί μόνο όταν η Σελήνη είναι κοντά στο επίπεδο της τροχιάς της Γης, δηλαδή όταν το εκλειπτικό πλάτος της είναι μικρό. Αυτό συμβαίνει όταν η Σελήνη βρίσκεται κοντά σε έναν από τους δύο κόμβους της τροχιάς της στην εκλειπτική κατά τη στιγμή της συζυγίας. Φυσικά, για να δημιουργηθεί μια έκλειψη, ο Ήλιος πρέπει επίσης να βρίσκεται κοντά σε έναν κόμβο εκείνη τη στιγμή: τον ίδιο κόμβο για μια ηλιακή έκλειψη ή τον αντίθετο κόμβο για μια σεληνιακή έκλειψη.
Επανάληψη
Μπορεί να εμφανιστούν έως και τρεις εκλείψεις κατά τη διάρκεια μιας σεζόν έκλειψης, μια περίοδος ενός ή δύο μηνών που συμβαίνει δύο φορές το χρόνο, περίπου όταν ο Ήλιος βρίσκεται κοντά στους κόμβους της τροχιάς της Σελήνης.
Μια έκλειψη δεν συμβαίνει κάθε μήνα, επειδή ένας μήνας μετά την έκλειψη έχει αλλάξει η σχετική γεωμετρία του Ήλιου, της Σελήνης και της Γης.
Όπως φαίνεται από τη Γη, ο χρόνος που χρειάζεται για να επιστρέψει η Σελήνη σε έναν κόμβο, ο δρακόνιος μήνας, είναι μικρότερος από τον χρόνο που χρειάζεται για να επιστρέψει η Σελήνη στο ίδιο εκλειπτικό μήκος με τον Ήλιο: τον συνοδικό μήνα. Ο κύριος λόγος είναι ότι κατά τη διάρκεια του χρόνου που η Σελήνη έχει ολοκληρώσει μια τροχιά γύρω από τη Γη, η Γη (και η Σελήνη) έχουν ολοκληρώσει περίπου το 1⁄13 της τροχιάς τους γύρω από τον Ήλιο: η Σελήνη πρέπει να το αντισταθμίσει για να ελάτε πάλι σε συνδυασμό ή αντιπολίτευση με τον Ήλιο. Δεύτερον, οι τροχιακοί κόμβοι της Σελήνης προεξέχουν προς τα δυτικά σε εκλειπτικό μήκος, ολοκληρώνοντας έναν πλήρη κύκλο σε περίπου 18,60 χρόνια, οπότε ένας δρακόνιος μήνας είναι μικρότερος από έναν πλευρικό μήνα. Συνολικά, η διαφορά στην περίοδο μεταξύ του συνοδικού και του δρακόντου μήνα είναι σχεδόν 2 1⁄3 ημέρες. Ομοίως, όπως φαίνεται από τη Γη, ο Ήλιος περνά και τους δύο κόμβους καθώς κινείται κατά μήκος της εκλειπτικής διαδρομής του. Η περίοδος για να επιστρέψει ο Ήλιος σε έναν κόμβο ονομάζεται έκλειψη ή δρακόνιος χρόνος: περίπου 346.6201 μέρες, που είναι περίπου 1⁄20 έτος μικρότερο από την Πλευρική χρονιά λόγω της υποχώρησης των κόμβων.
Εάν μια ηλιακή έκλειψη εμφανιστεί σε ένα νέο φεγγάρι, το οποίο πρέπει να βρίσκεται κοντά σε έναν κόμβο, τότε στην επόμενη πανσέληνο η Σελήνη είναι ήδη περισσότερο από μια ημέρα πέρα από τον αντίθετο κόμβο της, και μπορεί ή δεν μπορεί να χάσει τη σκιά της Γης. Μέχρι το επόμενο νέο φεγγάρι βρίσκεται ακόμη πιο μπροστά από τον κόμβο, οπότε είναι λιγότερο πιθανό να υπάρξει ηλιακή έκλειψη κάπου στη Γη. Μέχρι τον επόμενο μήνα, σίγουρα δεν θα υπάρξει εκδήλωση.
Ωστόσο, περίπου 5 ή 6 σελήνια αργότερα η νέα σελήνη θα πέσει κοντά στον αντίθετο κόμβο. Εκείνη την εποχή (μισό έτος έκλειψης) ο Ήλιος θα έχει μετακινηθεί και στον αντίθετο κόμβο, οπότε οι συνθήκες θα είναι και πάλι κατάλληλες για μία ή περισσότερες εκλείψεις.
Περιοδικότητα
Αυτές είναι ακόμη μάλλον ασαφείς προβλέψεις. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι εάν μια έκλειψη συνέβη κάποια στιγμή, τότε θα υπάρξει μια έκλειψη και πάλι S συνδιακή μήνες αργότερα, εάν αυτό το διάστημα είναι επίσης Δ δρακόνικοι μήνες, όπου το D είναι ακέραιος αριθμός (επιστροφή στον ίδιο κόμβο) ή ακέραιος αριθμός + ½ (επιστροφή στον αντίθετο κόμβο). Έτσι, ένας κύκλος έκλειψης είναι οποιαδήποτε περίοδος P για την οποία ισχύει περίπου:
Λαμβάνοντας υπόψη μια έκλειψη, τότε πιθανότατα θα υπάρχει μια άλλη έκλειψη μετά από κάθε περίοδο P. Αυτό παραμένει αλήθεια για περιορισμένο χρονικό διάστημα, επειδή η σχέση είναι μόνο κατά προσέγγιση.
Ένα άλλο πράγμα που πρέπει να λάβετε υπόψη είναι ότι η κίνηση της Σελήνης δεν είναι ένας τέλειος κύκλος. Η τροχιά του είναι σαφώς ελλειπτική, οπότε η σεληνιακή απόσταση από τη Γη ποικίλλει καθ 'όλη τη διάρκεια του σεληνιακού κύκλου. Αυτή η μεταβαλλόμενη απόσταση αλλάζει την φαινομενική διάμετρο της Σελήνης και επομένως επηρεάζει τις πιθανότητες, τη διάρκεια και τον τύπο (μερική, δακτυλιοειδής, συνολική, μικτή) έκλειψης. Αυτή η τροχιακή περίοδος ονομάζεται ανωμαλιστικός μήνας και μαζί με τον συνοδικό μήνα προκαλείται ο λεγόμενος «κύκλος πανσελήνου» περίπου 14 σεληνιακών χρονών και εμφανίσεων πλήρων (και νέων) φεγγαριών. Η Σελήνη κινείται γρηγορότερα όταν είναι πιο κοντά στη Γη (κοντά στο περίγυρο) και πιο αργή όταν είναι κοντά στο απόγειο (πιο απομακρυσμένη απόσταση), αλλάζοντας περιοδικά το χρονοδιάγραμμα των συζυγιών έως και ± 14 ώρες (σε σχέση με τον μέσο χρόνο τους) και αλλάζει η φαινόμενη σεληνιακή διάμετρος γωνίας περίπου ± 6%. Ένας κύκλος έκλειψης πρέπει να περιλαμβάνει σχεδόν έναν ακέραιο αριθμό ανωμαλιών μηνών για να έχει καλή απόδοση στην πρόβλεψη των εκλείψεων.
Αριθμητικές τιμές
Αυτά είναι τα μήκη των διαφόρων τύπων μηνών όπως συζητήθηκε παραπάνω (σύμφωνα με το σεληνιακό ephemeris ELP 2000-85, που ισχύει για την εποχή J2000.0:
Σημειώστε ότι υπάρχουν τρία κύρια κινούμενα σημεία: ο Ήλιος, η Σελήνη και ο (ανερχόμενος) κόμβος. και ότι υπάρχουν τρεις κύριες περίοδοι, όταν κάθε ένα από τα τρία πιθανά ζεύγη κινούμενων σημείων συναντιούνται μεταξύ τους: ο συνοδικός μήνας όταν η Σελήνη επιστρέφει στον Ήλιο, ο δρακόνιος μήνας όταν η Σελήνη επιστρέφει στον κόμβο και το έτος έκλειψης όταν ο Ήλιος επιστρέφει στον κόμβο. Αυτές οι τρεις αμφίδρομες σχέσεις δεν είναι ανεξάρτητες (δηλαδή τόσο ο συνοδικός μήνας όσο και το έτος έκλειψης εξαρτώνται από την φαινομενική κίνηση του Ήλιου, τόσο ο δρακόνιος μήνας όσο και το έτος έκλειψης εξαρτώνται από την κίνηση των κόμβων), και μάλιστα το έτος έκλειψης μπορεί να περιγραφεί ως η περίοδος ρυθμού των συνοδικών και δρακόνων μηνών (δηλαδή η περίοδος της διαφοράς μεταξύ των συνοδικών και δρακόνων μηνών) · στον τύπο:
Οι κύκλοι έκλειψης έχουν μια περίοδο κατά την οποία ένας ορισμένος αριθμός συνοδικών μηνών ισούται στενά με έναν ακέραιο ή μισό ακέραιο αριθμό δρακόνικων μηνών: μία τέτοια περίοδο μετά από μια έκλειψη, πραγματοποιείται μια αναζωογόνηση (νέα σελήνη ή πανσέληνος) ξανά κοντά σε έναν κόμβο του Η τροχιά της Σελήνης στην εκλειπτική και μια έκλειψη μπορεί να εμφανιστεί ξανά. Ωστόσο, οι συνοδικοί και δρακόνιοι μήνες είναι ασύγκριτοι: η αναλογία τους δεν είναι ακέραιος αριθμός. Πρέπει να προσεγγίσουμε αυτήν την αναλογία με κοινά κλάσματα: οι αριθμητές και οι παρονομαστές, στη συνέχεια, δίνουν τα πολλαπλάσια των δύο περιόδων - δρακικούς και συνοδικούς μήνες - που (περίπου) καλύπτουν το ίδιο χρονικό διάστημα, αντιπροσωπεύοντας έναν κύκλο έκλειψης.
Αυτά τα κλάσματα μπορούν να βρεθούν με τη μέθοδο των συνεχιζόμενων κλασμάτων: αυτή η αριθμητική τεχνική παρέχει μια σειρά προοδευτικά καλύτερων προσεγγίσεων οποιασδήποτε πραγματικής αριθμητικής τιμής με κατάλληλα κλάσματα.
Επειδή μπορεί να υπάρχει έκλειψη κάθε μισό δρακόνικο μήνα, πρέπει να βρούμε προσεγγίσεις για τον αριθμό των μισών δρακονικών μηνών ανά συνοδικό μήνα: οπότε η αναλογία στόχου προς προσέγγιση είναι: SM / (DM / 2) = 29.530588853 / (27.212220817 / 2) = 2.170391682
Κύκλοι έκλειψης
Αυτός ο πίνακας συνοψίζει τα χαρακτηριστικά διαφόρων κύκλων έκλειψης και μπορεί να υπολογιστεί από τα αριθμητικά αποτελέσματα των προηγούμενων παραγράφων. βλ. Meeus (1997) Ch.9. Περισσότερες λεπτομέρειες δίνονται στα παρακάτω σχόλια και αρκετοί αξιοσημείωτοι κύκλοι έχουν τις δικές τους σελίδες.
Σάρος και σειρές ίνεξ
Οποιαδήποτε έκλειψη μπορεί να αντιστοιχιστεί σε μια δεδομένη σειρά σάρων και σειρών ίνεξ. Το έτος μιας ηλιακής έκλειψης (στο Γρηγοριανό ημερολόγιο) στη συνέχεια δίνεται περίπου από:
έτος = 28,945 × αριθμός της σειράς Σάρος + 18.030 × αριθμός της σειράς ίνεξ - 2882.55 Όταν αυτό είναι μεγαλύτερο από 1, το ακέραιο μέρος δίνει το έτος μ.Χ., αλλά όταν είναι αρνητικό το έτος π.Χ λαμβάνεται παίρνοντας το ακέραιο μέρος και προσθέτοντας 2. Για παράδειγμα, η έκλειψη στη σειρά σάρος μηδέν και η σειρά μέσα του 2884 π.Χ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Εκλείψεις Κατηγορία:Χρόνος στην αστρονομία
Δισκογραφία των BTS
Το Νοτιοκορεάτικο αντρικό συγκρότημα BTS έχει κυκλοφορήσει έξι στούντιο άλμπουμ (εκ των οποίων ένα επανεκδόθηκε υπό διαφορετικό τίτλο), τέσσερεις συλλογές, πέντε EPs, και είκοσι δύο σινγκλ.
Το συγκρότημα έκανε το ντεμπούτο του στη Νότια Κορέα στις 13 Ιουνίου του 2013, με το σινγκλ άλμπουμ ''2 Cool for Skool. Έκαναν την επιστροφή τους το Σεπτέμβριο του 2013 με ένα EP, το O!RUL8,2?''. Το Φεβρουάριο του 2014, οι BTS κυκλοφόρησαν το δεύτερό τους EP, το ''Skool Luv Affair. Αυτό σηματοδότησε την πρώτη κατάταξη ενός άλμπουμ τους στο Billboard ''World Albums, και στο Ιαπωνικό Oricon Albums Chart. Η ανανεωμένη έκδοση του άλμπουμ, Skool Luv Affair Special Addition κυκλοφόρησε το Μάιο του 2014.
Οι BTS κυκλοφόρησαν το πρώτο τους στούντιο άλμπουμ, το Dark & Wild τον Αϋγουστο του 2014. Ήταν το πρώτο άλμπουμ τους που εμφανίστηκε στο Αμερικάνικο τσαρτ Top Heartseekers. Για να κλείσουν το 2014, οι BTS έκαναν το Ιαπωνικό τους ντεμπούτο το Δεκέμβριο του 2014 με το πρώτο τους Ιαπωνικό στούντιο άλμπουμ, το Wake Up. Όλα τους τα Ιαπωνικά σινγκλ—το "No More Dream" που κυκλοφόρησε στις 4 Ιουνίου, το "Boy in Luv" που κυκλοφόρησε στις 16 Ιουλίου, και το "Danger" που κυκλοφόρησε στις 19 Νοεμβρίου—κατάφεραν να μπουν στο τοπ 10 του Oricon Albums Chart όπως και στο Japan Hot 100.
Το τρίτο EP του συγκροτήματος, το The Most Beautiful Moment in Life, Part 1, κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2015. Το lead σινγκλ, "I Need U", έφτασε στο τοπ 5 του Gaon Digital Chart, όπως και στο νούμερο 4 στα Billboard World Digital Songs chart. Οι BTS έκαναν την επιστροφή τους με το τέταρτο EP τους, The Most Beautiful Moment in Life, Part 2, το Νοέμβριο του 2015. Για πρώτη φορά, το συγκρότημα μπήκε στο Billboard 200 στη θέση 171 με το EP. Ήταν επίσης πρώτο στο Billboard Top Heartseekers και τα World Albums για 4 εβδομάδες, το περισσότερο από ένα Νοτιοκορεατικό καλλιτέχνη. Η πρώτη τους συλλογή, το The Most Beautiful Moment in Life: Young Forever κυκλοφόρησε τον Μάιο του 2016.
Το Σεπτέμβριο του 2016, οι BTS κυκλοφόρησαν το δεύτερο Ιαπωνικό τους στούντιο άλμπουμ, με τίτλο Youth, πουλώντας πάνω από 44,000 αντίτυπα την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του. Έγινε το πρώτο στούντιο άλμπουμ του συγκροτήματος που έφτασε στην κορυφή τόσο στο ημερήσιο όσο και το εβδομαδιαίο τσαρτ των άλμπουμ του Oricon. Το Ιαπωνικό σινγκλ με τίτλο "For You" που κυκλοφόρησε στις 17 Ιουνίου του 2015 έγινε το πρώτο νούμερο ένα χιτ του συγκροτήματος στην Ιαπωνία, φτάνοντας στην κορυφή του Oricon και του Japan Hot 100. Το επόμενο Ιαπωνικό τους σινγκλ, το "I Need U", που κυκλοφόρησε στις 8 Δεκεμβριου του 2015, έκανε το ντεμπούτο του στο νούμερο ένα στο τσαρτ του Oricon. Το αμέσως επόμενο Ιαπωνικό σινγκλ, το "Run", κυκλοφόρησε στις 15 Μαρτίου του 2016. Για να κλείσει το 2016, το συγκρότημα κυκλοφόρησε το δεύτερο στούντιο άλμπουμ τους, το Wings τον Οκτώβριο του 2016. Έκανε ντεμπούτο στο νούμερο 26 του Billboard 200, κάνοντάς το εκείνη τη χρονική περίοδο το Κορεατικό άλμπουμ με την υψηλότερη θέση στο τσαρτ. Η ανανεωμένη έκδοση του άλμπουμ, το You Never Walk Alone, κυκλοφόρησε το Φεβρουάριο του 2016.
Το Μάιο του 2017, το συγκρότημα κυκλοφόρησε το έβδομο Ιαπωνικό τους σινγκλ το "Chi, Ase, Namida" (血、汗、涙), το οποίο έγινε η πρώτη τους κυκλοφορία που πιστοποιήθηκε ως Πλατινένιο από το RIAJ. Το 5ο EP των BTS, το Love Yourself: Her, κυκλοφόρησε το Σεπτέμβριο του 2017. Το EP έκανε ντεμπούτο στο νούμερο επτά του Αμερικάνικου Billboard 200 με 31,000 album equivalent units, κάνοντάς το το K-pop άλμπουμ με την υψηλότερη θέση στο τσαρτ και τη μεγαλύτερη εβδομάδα πωλήσεων για ένα K-pop άλμπουμ μέχρι σήμερα. Το Δεκέμβριο του 2017, οι BTS κυκλοφόρησαν το όγδοο Ιαπωνικό τους σινγκλ, "MIC Drop/DNA/Crystal Snow", πουλώντας πάνω από 500,000 αντίτυπα μέσα σε ένα μήνα κάνοντάς τους το μοναδικό ξένο καλλιτέχνη που έχει πιστοποιηθεί Διπλά Πλατινένιος από το RIAJ το 2017.
Το τρίο Ιαπωνικό τους στούντιο άλμπουμ, το Face Yourself, κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2018. Έκανε ντεμπούτο στο νούμερο 43 του Billboard 200 με 12,000 album-equivalent units, κάνοντάς το το Ιαπωνικό άλμπουμ με την τρίτη μεγαλύτερη θέση στο τσαρτ όλων των εποχών. Μόνο ένα μήνα αργότερα, έγινε το πρώτο τους Ιαπωνικό άλμπουμ που πιστοποιήθηκε ως Πλατινένιο από το RIAJ, πουλώντας πάνω από 250,000 αντίτυπα εντός του χρόνου αυτού. Στις 27 Μαΐου 2018, το τρίτο Κορεατικό στούντιο άλμπουμ των BTS, το Love Yourself: Tear, το οποίο κυκλοφόρησε στις 18 Μαΐου, έκανε ντεμπούμε στο νούμερο ένα του Αμερικάνικου Billboard 200, κάνοντάς το το άλμπουμ του συγκροτήματος με την υψηλότερη θέση στην αγορά της Δύσης, όπως και το πρώτο K-pop άλμπουμ που βρέθηκε πρώτο στα Αμερικάνικα άλμπουμ τσαρτ και στην υψηλότερη θέση για έναν Ασιάτη καλλιτέχνη.
Αναφορές
Κατηγορία:Δισκογραφία
Κλέφτικο τραγούδι
Τα κλέφτικα τραγούδια ως διακριτό είδος των επικών δημοτικών τραγουδιών πήραν το όνομά τους από το περιεχόμενο των στίχων τους. Σε ό,τι αφορά στον ελλαδικό χώρο τα κλέφτικα τραγούδια είναι δημιουργήματα μιας συγκεκριμένης περιόδου της Τουρκοκρατίας μετά τον 16ο αιώνα και στα θέματά τους διαφαίνεται η επαναστατική δράση των κλεφτών και των αρματολών. Στους στίχους εγκωμιάζεται η ζωή, τα κατορθώματα, η νικηφόρα μάχη ή ο ένδοξος θάνατός τους. Μολονότι αναφέρονται σε ιστορικά γεγο­νότα, δεν περιλαμβάνουν ακριβή διήγηση, ούτε προσήλωση σε συγκε­κριμένα πρόσωπα. Εδώ οι ήρωες, σε αντίθεση από τα ακριτικά, δεν έχουν υπερφυσικές ικανότητες και είναι απλοί θνητοί. Στα ολιγόστιχα λιτά, χωρίς εξηγήσεις και περιγραφές περιστατικών, κλέφτικα τραγούδια η μετάβαση από την μια εικόνα στην άλλη γίνεται γρήγορα. Σε όλα σχεδόν απαντάται ζωντανός διάλογος μεταξύ προ­σώπων, ενώ ενίοτε, όταν δεν υπάρχει δεύτερο πρόσωπο, ο δημιουργός εισάγει μια συμβατική εικόνα, ένα πουλί με ανθρώπινη λαλιά, μια κόρη, προκειμένου να παραχθεί ο διάλογος.
Γεωγραφική κατανομή
Αποτελεί γεγονός ότι σε επαρχίες της Στερεάς Ελλάδας, της Ηπείρου, της Θεσσαλίας, της δυτικής Μακεδονίας και της κεντρικής Μακεδονίας και ιδίως στις ορεινές και δυσπρόσιτες περι­οχές διαμορφώθηκε τους τελευταίους αιώνες της οθωμανικής αυτοκρατορίας ένα ιδιαίτερο σύστημα δημόσιας ασφάλειας, οργανωμένο σε τοπικό επίπεδο. Έτσι, η προστασία ενός αριθμού γειτονικών κοινοτήτων παραχωρείτο από τις οθωμανικές αρχές σε μιαν ομάδα τοπικών ενόπλων, των αρματολών. Αυτοί επιφορτίζονταν με το έργο αντιμετώπισης άλλων ομάδων τοπικών ενόπλων των κλεφτών, που με την παράνομη ένοπλη δράση τους, στοιχειοθετημένη από λεηλασίες, καταστροφές σοδειάς, ζωοκλοπές κ.ά., έθεταν σε κίνδυνο τη ζωή και την περιουσία των κατοίκων.
Αφηγήσεις
Στα κλέφτικα τραγούδια αποτυπώνονται στιγμές από τη δράση των ομάδων αυτών. Πρόκειται κυρίως για περιστατικά ένοπλης αντιπαράθεσης κλέφτικων ομάδων με αρματολικές, αλλά και όψεις από τη ζωή τους γενικότερα. Επιπλέον σε αυτά εκβάλλουν συστήματα αξιών, στάσεις ζωής και πολιτισμικές πρακτικές που ανα­πτύσσονται ιδιαίτερα στον αγροτικό χώρο και τους ορεσίβιους. Από αυτή την άποψη τα κλέφτικα συνιστούν πολιτισμική παραγωγή μιας ιστορικά και κοινωνικά προσ­διορισμένης κοινωνικής πραγματικότητας: των ορεινών αγροτικών και ποιμε­νικών κοινοτήτων του ηπειρωτικού χώρου της νότιας Βαλκανικής κατά τον 18ο αιώνα.
Ωστόσο, οι ένοπλες αυτές ομάδες περιβλήθηκαν με μυθοποιητική διάσταση και ανάχθηκαν σε εθνικούς μύθους, ως τεκμήρια για τη διαρκή αντίσταση του ελληνικού έθνους ενάντια στους Οθωμανούς. Συνεπώς, οι λαογραφικές αναλύσεις για το κλέφτικο τραγούδι και την εξέχουσα θέση του στο οικοδόμημα της ελληνικής λαο­γραφίας, δεν αντλούν τεκμήρια ούτε από την κειμενική ανάλυση, ούτε από άλλες συναφείς ιστορικές μαρτυρίες. Γίνεται αντιληπτό ότι εφόσον ο γραπτός λόγος ήταν το μέσο έκφρασης και επικοινωνίας των διευθυντικών τάξεων και της νόμιμης κοινω­νίας -είτε το κοινωνικό σώμα που παρήγαγε το κλέφτικο τραγούδι ήταν οι κλέφτες, δηλαδή τα λησταντάρτικα σώματα που δρούσαν σε ολόκληρη τη Βαλκανική και την Εγγύς Ανατολή, είτε οι αρματολοί- συμπεραίνεται ότι έγινε όχημα έκφρασης ιδεο­λογιών της συγκεκριμένης εποχής.
Οι δεσπόζουσες αντιθέσεις που αναπτύσσονται στους διάλογους των κλέφτικων τραγουδιών είναι μεταξύ πλούσιων κατά φτωχών ή κυρίων κατά δούλων, γαιοκτημόνων κατά μικροκαλλιεργητών, αρχόντων κατά ραγιάδων, εντέλει της κοινότητας κατά του ατόμου.
[…]Εγώ ραγιάς δε γένομαι, Τούρκους δεν προσκυνάω, Δεν προσκυνώ τους άρχοντες και τους κοτζαμπασήδες, Μον’ καρτερώ την άνοιξη[…]