Γαλέρα
Ορισμός και ορολογία
Ο όρος γαλέρα προέρχεται από τη μεσαιωνική ελληνική λέξη «γαλέα», που αντιστοιχούσε σε μια μικρότερη έκδοση του δρόμωνα, που ήταν ο κύριος τύπος πολεμικών πλοίων του βυζαντινού ναυτικού. Η προέλευση αυτής της ελληνικής λέξης είναι ασαφής, αλλά θα μπορούσε ενδεχομένως να σχετίζεται με τη λέξη «γαλέος», που σημαίνει σκυλόψαρο - καρχαρίας. Αντίστοιχα, η ύπαρξη της λέξης galley στην αγγλική γλώσσα βεβαιώνεται από το 1300 (περίπου), και χρησιμοποιήθηκε στις περισσότερες Ευρωπαϊκές γλώσσες από το 1500 περίπου, αρχικά ως γενικός όρος για τα κωπήλατα πολεμικά πλοία, και από το Μεσαίωνα και μετά, πιο συγκεκριμένα για τα σκάφη Μεσογειακού στυλ, (πολεμικά και μη). Μόνο από τον 16ο αιώνα, ο όρος «γαλέρα» απέκτησε ενοποιημένη έννοια και αντίστοιχη χρήση. Πριν από αυτό το χρονικό σημείο, ιδιαίτερα στην αρχαιότητα, υπήρχε μια ευρεία ποικιλία όρων που χρησιμοποιούνταν ξεχωριστά για διαφορετικούς τύπους γαλέρας. Στη σύγχρονη ιστορική βιβλιογραφία, ο όρος «γαλέρα» μερικές φορές χρησιμοποιείται ως γενικός όρος για τα διάφορα είδη των κωπήλατων σκαφών, που είναι μεγαλύτερα από τις λέμβους, αν και ως «πραγματική» γαλέρα ορίζεται το πλοίο που ανήκει στην παράδοση της Μεσογείου. μικρογραφία|Η αγγλικής ναυπηγικής «γαλερο[[φρεγάτα» (galley-frigate) Charles Galley, που ναυπηγήθηκε το 1670. Δεν ήταν μια «αληθινή» γαλέρα, αλλά ο όρος «γαλέρα» έγινε μέρος του ονόματός της και του τύπου της, επειδή είχε και κώπες. ]] Οι αρχαίες γαλέρες ονομάζονταν ανάλογα με τον αριθμό των κουπιών τους, με τον αριθμό των στασιδιών των κωπηλατών ή με τον αριθμό των σειρών των κωπηλατών. Οι όροι που βασίζονται σε χρήση στις σύγχρονες γλώσσες είναι (διεθνώς) συνδυασμοί αρχαιοελληνικών ή και λατινικών λέξεων. Οι αρχαιότερες ελληνικές γαλέρες με μια σειρά κουπιά ονομαζόταν τριακόντορες, πεντηκόντορες και αργότερα και εκατόντορες. Αργότερα, όταν εμφανίστηκαν γαλέρες με περισσότερες από μια σειρά κουπιών, η ορολογία βασιζόταν σε ελληνικά ή λατινικά αριθμητικά προθέματα ακολουθούμενα από το επίθεμα «-ήρης» ή «-reme» (= κουπί). Η μονήρης (monoreme, στα λατινικά) είχε μια σειρά κωπηλάτες, η διήρης (bireme, στα λατινικά) είχε δύο (2) σειρές κωπηλάτες και μια τριήρης (trireme, στα λατινικά) είχε τρεις (3) σειρές κωπηλάτες. Από εκεί και πάνω, δεδομένου ότι ο μέγιστος αποτελεσματικός αριθμός σειρών κουπιών ανά σκάφος είναι τρία (3), κάθε επιπλέον σειρά κωπηλατών αναγκαστικά (πλέον) αντιστοιχούσε σε επιπλέον σειρά κωπηλατών στις ήδη υπάρχουσες σειρές κουπιών.΄Ετσι, αν και σύμφωνα με την κυριολεκτική σημασία της λέξης «πεντήρης» (quinquereme, στα λατινικά), αντιστοιχεί σε πέντε (5) σειρές κουπιών, αυτό στην πραγματικότητα δεν ίσχυε, αλλά υπήρχαν ορισμένες σειρές κουπιών που τις χειρίζονταν περισσότερες από μία (1) σειρές κωπηλατών. Υπήρχαν ως και πέντε (5) σειρές κωπηλατών σε μία σειρά κουπιών (στις ρωμαϊκές μονόκροτες πεντήρεις). Για μεγαλύτερη απλότητα, ορισμένοι σύγχρονοι μελετητές (ή και συγγραφείς γενικότερα) αναφέρουν τις γαλέρες αυτές ως «πεντάρια», «εξάρια», «οκτάρια», «ενδεκάρια» κ.τ.λ., αντί για τους σωστούς όρους «πεντήρεις», «εξήρεις», «οκτήρεις», «ενδεκήρεις», κ.τ.λ.. Οι γαλέρες με πάνω από έξι (6) - επτά (7) σειρές κωπηλατών δεν ήταν συνηθισμένες, αν και αναφέρονται τεκμηριωμένα ως και «τεσσαρακοντήρεις», δηλαδή με 40 σειρές κωπηλατών. Γενικά, κάθε γαλέρα με περισσότερες από τρεις (3) σειρές κωπηλατών αναφέρεται συχνά γενικά ως πολυήρης (polyreme, στα λατινικά).