cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Σύστημα φυλοκαθορισμού
Χρωμοσώματα φύλου XX/XY
Το σύστημα φυλοκαθορισμού XX/XY είναι το πιο οικείο, επειδή βρίσκεται στους ανθρώπους. Το σύστημα XX/XY βρίσκεται στα περισσότερα άλλα θηλαστικά, καθώς και σε μερικά έντομα. Σε αυτό το σύστημα, τα περισσότερα θηλυκά έχουν δύο φυλετικά χρωμοσώματα ίδιου είδους (XX), ενώ τα περισσότερα αρσενικά έχουν δύο ξεχωριστά φυλετικά χρωμοσώματα (XY). Τα φυλετικά χρωμοσώματα X και Y είναι διαφορετικά σε σχήμα και μέγεθος μεταξύ τους, αντίθετα με τα υπόλοιπα χρωμοσώματα (αυτοσώματα) και μερικές φορές ονομάζονται αλλοσώματα (allosomes). Σε κάποια είδη, όπως στους ανθρώπους, οι οργανισμοί παραμένουν φυλετικά αδιαφοροποίητοι για κάποιο χρόνο μετά τη δημιουργία τους· σε άλλα, όμως, όπως στις δροσόφιλα, η φυλετική διαφοροποίηση συμβαίνει μόλις το ωάριο γονιμοποιηθεί.
Φυλοκαθορισμός με βάση το Y
Μερικά είδη (συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων) έχουν ένα γονίδιο SRY στο χρωμόσωμα Y που καθορίζει την αρσενικότητα. Μέλη των ειδών με βάση το SRY μπορεί να έχουν σπάνιους χρωμοσωμικούς συνδυασμούς XY όπως XXY και να ζουν. Το ανθρώπινο φύλο καθορίζεται από την παρουσία ή την απουσία ενός χρωμοσώματος Y με λειτουργικό γονίδιο SRY. Μόλις το γονίδιο SRY ενεργοποιηθεί, τα κύτταρα δημιουργούν τεστοστερόνη και αντιμυλλέριο ορμόνη (anti-müllerian hormone) που τυπικά διασφαλίζει την ανάπτυξη ενός μοναδικού αρσενικού αναπαραγωγικού συστήματος. Στα τυπικά έμβρυα XX, τα κύτταρα εκκρίνουν οιστρογόνα, που οδηγούν το σώμα προς τον θηλυκό δρόμο.
Φυλοκαθορισμός με βάση το X
Μερικά είδη, όπως η Drosophila melanogaster (φρουτόμυγα), χρησιμοποιούν την παρουσία δύο χρωμοσωμάτων X στον καθορισμό της θηλυκότητας (femaleness). Είδη που χρησιμοποιούν τον αριθμό των χρωμοσωμάτων X για τον καθορισμό του φύλου δεν είναι βιώσιμα με επιπρόσθετο χρωμόσωμα X.
Άλλες παραλλαγές του φυλοκαθορισμού XX/XY
Μερικά ψάρια έχουν παραλλαγές του συστήματος φυλοκαθορισμού XY, αλλά και το κανονικό σύστημα. Παραδείγματος χάρη, ενώ έχουν μια μορφή XY, τα Xiphophorus nezahualcoyotl και τα X. milleri έχουν επίσης ένα δεύτερο χρωμόσωμα Y, γνωστό ως Y', που δημιουργεί θηλυκά XY' και αρσενικά YY'.
Τουλάχιστον ένα μονότρημα, ο πλατύποδας, παρουσιάζει ένα ιδιαίτερο σχήμα φυλοκαθορισμού που μοιάζει μερικώς με αυτό του ZW των πουλιών και του λείπει το γονίδιο SRY. Ο πλατύποδας έχει δέκα φυλετικά χρωμοσώματα· τα αρσενικά έχουν τη μορφή XYXYXYXYXY, ενώ τα θηλυκά έχουν δέκα X χρωμοσώματα. Αν και είναι ένα XY σύστημα, τα φυλετικά χρωμοσώματα του πλατύποδα μοιράζονται μη ομόλογα φυλετικά χρωμοσώματα με τα ευθήρια. Αντίθετα, ομόλογα φυλετικά χρωμοσώματα με τα ευθήρια βρίσκονται στο χρωμόσωμα 6 του πλατύποδα, που σημαίνει ότι τα φυλετικά χρωμοσώματα των ευθηρίων ήταν αυτοσώματα την εποχή που τα μονοτρήματα διασπάστηκαν από τα ευθήρια θηλαστικά (μαρσιποφόρα και ευθήρια θηλαστικά). Όμως, τα ομόλογα στο γονίδιο DMRT1 των πτηνών στα φυλετικά χρωμοσώματα X3 και X5 του πλατύποδα προτείνουν ότι το γονίδιο φυλοκαθορισμού του πλατύποδα είναι το ίδιο με αυτό που περιέχεται στον φυλοκαθορισμό των πτηνών. Πρέπει να διεξαχθεί περισσότερη έρευνα για να καθοριστεί το ακριβές γονίδιο φυλοκαθορισμού του πλατύποδα.
Χρωμοσώματα φύλου XX/X0
Σε αυτήν την παραλλαγή του συστήματος XY, τα θηλυκά έχουν δύο αντίγραφα του χρωμοσώματος φύλου (XX), αλλά τα αρσενικά έχουν μόνο ένα (X0). Το 0 δηλώνει την απουσία δεύτερου χρωμοσωματος φύλου. Γενικά σε αυτήν τη μέθοδο, το φύλο καθορίζεται από την ποσότητα των γονιδίων που εκφράζονται στα δύο χρωμοσώματα. Αυτό το σύστημα παρατηρείται σε έναν αριθμό εντόμων, συμπεριλαμβανομένων των ακρίδων και των γρύλων της τάξης των ορθοπτέρων και στις κατσαρίδες (τάξη βλαττοειδή). Σε ένα μικρό αριθμό θηλαστικών λείπει επίσης ένα χρωμόσωμα Y. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι ακανθώδεις αρουραίοι (Amami spiny rat (Tokudaia osimensis) και οι Tokunoshima spiny rat (Tokudaia tokunoshimensis)) καθώς και η κοινή μυγαλή (Sorex araneus), ένα είδος μυγαλής. Οι υπερκαυκασιανοί τυφλοπόντικες μίκρωτοι (Transcaucasian mole voles) (Ellobius lutescens) έχουν επίσης μια μορφή καθορισμού XO, στην οποία και στα δύο φύλα λείπει το δεύτερο χρωμόσωμα φύλου. Ο μηχανισμός φυλοκαθορισμού δεν είναι ακόμα κατανοητός.
Στο νηματώδες καινοραβδίτης ο κομψός (Caenorhabditis elegans) το αρσενικό είναι με ένα χρωμόσωμα φύλου (X0)· με ζεύγος χρωμοσωμάτων (XX) είναι το ερμαφρόδιτο. Το κύριο γονίδιο φύλου είναι το XOL, που κωδικοποιεί το XOL-1 και ελέγχει επίσης την έκφραση των γονιδίων TRA-2 και HER-1. Αυτά τα γονίδια μειώνουν και αυξάνουν αντίστοιχα την ενεργοποίηση του αρσενικού γονιδίου.
Χρωμοσώματα φύλου ZW
Το σύστημα φυλοκαθορισμού ZW βρίσκεται σε πουλιά, σε μερικά ερπετά και μερικά έντομα και σε κάποιους άλλους οργανισμούς. Το σύστημα φυλοκαθορισμού ZW αντιστρέφεται συγκριτικά με το σύστημα XY: τα θηλυκά έχουν δύο διαφορετικά είδη χρωμοσωμάτων (ZW) και τα αρσενικά έχουν δύο χρωμοσώματα του ίδιου είδους (ZZ). Στα κοτόπουλα, αυτό βρέθηκε να εξαρτάται από την έκφραση του DMRT1. Στα πτηνά, τα γονίδια FET1 και ASW βρίσκονται στο χρωμόσωμα W για τα θηλυκά, παρόμοια με τον τρόπο που το χρωμόσωμα Y περιέχει το SRY. Όμως, δεν εξαρτώνται όλα τα είδη από το W για το φύλο τους. Παραδείγματος χάρη, υπάρχουν σκόροι και πεταλούδες που είναι ZW, αλλά έχουν βρεθεί θηλυκά με ZO, καθώς και θηλυκά με ZZW. Επίσης, ενώ τα θηλαστικά απενεργοποιούν ένα από τα πρόσθετα χρωμοσώματα τους X όταν είναι θηλυκά, φαίνεται ότι στην περίπτωση των λεπιδόπτερων, τα αρσενικά παράγουν δυο φορές την κανονική ποσότητα των ενζύμων, επειδή έχουν δύο χρωμοσώματα Z. Επειδή η χρήση του φυλοκαθορισμού του ZW ποικίλει, είναι ακόμα άγνωστο πώς ακριβώς τα περισσότερα είδη καθορίζουν το φύλο τους. However, reportedly, the silkworm Bombyx mori uses a single female-specific piRNA as the primary determiner of sex. Παρά τις ομοιότητες μεταξύ των συστημάτων ZW και XY, αυτά τα χρωμοσώματα φύλου εξελίχθηκαν ξεχωριστά. Στην περίπτωση των κοτόπουλων, το χρωμόσωμά τους Z μοιάζει περισσότερο με το ανθρώπινο αυτόσωμα 9. Το χρωμόσωμα Z των κοτόπουλων φαίνεται επίσης να συγγενεύει με το χρωμόσωμα X του πλατύποδα. Όταν ένα είδος ZW, όπως ο δράκος του Κομόντο, αναπαράγεται με παρθενογένεση, παράγονται συνήθως μόνο αρσενικά. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα απλοειδή ωάρια διπλασιάζουν τα χρωμοσώματά τους, παράγοντας ZZ ή WW. Τα ZZ γίνονται αρσενικά, αλλά τα WW δεν είναι βιώσιμα.
Χρωμοσώμα φύλου UV
Σε κάποια είδη βρυόφυτων και φυκιών, στο στάδιο των γαμετόφυτων (gametophyte) του κύκλου της ζωής τους, αντί να είναι ερμαφρόδιτα, εμφανίζονται ως ξεχωριστά αρσενικά ή θηλυκά άτομα που παράγουν αντίστοιχα αρσενικούς και θηλυκούς γαμέτες. Όταν συμβαίνει μείωση στη γενιά των σποριόφυτων (sporophyte) του κύκλου της ζωής τους, τα χρωμοσώματα φύλου γνωστά ως U και V ταξινομούνται σε σπόρια που φέρουν είτε το χρωμόσωμα U και οδηγούνται σε θηλυκά γαμετόφυτα, ή το χρωμόσωμα V και οδηγούνται σε αρσενικά γαμετόφυτα.
Απλοδιπλοειδία (Haplodiploidy)
Η απλοδιπλοειδία βρίσκεται σε έντομα που ανήκουν στα υμενόπτερα, όπως στα μυρμήγκια και τις μέλισσες. Αγονιμοποίητα ωάρια αναπτύσσονται σε απλοειδή άτομα, που είναι τα αρσενικά. Τα διπλοειδή (Diploid) άτομα είναι γενικά θηλυκά, αλλά μπορεί να είναι και στείρα αρσενικά. Τα αρσενικά δεν μπορούν να έχουν γιους ή πατέρες. Εάν μια βασίλισσα μέλισσα ζευγαρώσει με έναν κηφήνα, οι κόρες της μοιράζονται τα ¾ των γονιδίων τους μεταξύ τους και όχι το ½ όπως στα συστήματα XY και ZW. Αυτό μπορεί να είναι σημαντικό για την ανάπτυξη της ευκοινωνικότητας (eusociality), επειδή αυξάνει τη σπουδαιότητα της επιλογής συγγένειας (kin selection), αλλά αμφισβητείται. Τα περισσότερα θηλυκά στην τάξη των υμενοπτέρων μπορούν να αποφασίσουν το φύλο των απογόνων τους κρατώντας το σπέρμα που πήραν στη σπερματοθήκη (spermatheca) και είτε να το απελευθερώσουν στην σάλπιγγά τους, είτε όχι. Αυτό επιτρέπει σε αυτές να δημιουργήσουν περισσότερες εργάτριες, ανάλογα με την κατάσταση της αποικίας.
Θερμοκρασιακός καθορισμός φύλου (TSD) Temperature-dependent
Υπάρχουν πολλά άλλα είδη φυλοκαθορισμού. Σε μερικά είδη ερπετών, συμπεριλαμβανόμενων των αλιγατόρων, μερικών χελωνών και του σφηνόδοντος του στικτού (tuatara), το φύλο καθορίζεται από τη θερμοκρασία στην οποία επωάζεται το ωάριο κατά μια θερμοκρασιοευαίσθητη περίοδο. Δεν υπάρχουν παραδείγματα θερμοκρασιοεξαρτώμενου φυλοκαθορισμού (TSD) στα πτηνά. Παλιότερα είχε θεωρηθεί ότι οι μεγαποδίδες (Megapodes) εμφανίζουν αυτό το φαινόμενο, αλλά βρέθηκε ότι στην πραγματικότητα έχουν διαφορετικά ποσοστά θνησιμότητας για κάθε φύλο ανάλογα με τη θερμοκρασία. Για κάποια είδη με TSD, ο φυλοκαθορισμός επιτυγχάνεται με έκθεση σε διαφορετικές θερμοκρασίες, οπότε οι απόγονοι σε πιο υψηλές θερμοκρασίες να είναι ενός φύλου και σε πιο χαμηλές του άλλου φύλου. Αυτός ο τύπος TSD ονομάζεται Μορφή I. Για άλλα είδη που χρησιμοποιούν TSD, είναι η έκθεση σε θερμοκρασίες και στα δύο άκρα που καταλήγουν σε απογόνους ενός φύλου, ενώ η έκθεση σε μέτριες θερμοκρασίες καταλήγει σε απογόνους του αντίθετου φύλου, που ονομάζεται Μορφή II TSD. Οι συγκεκριμένες θερμοκρασίες που απαιτούνται για την παραγωγή κάθε φύλου είναι γνωστές ως θερμοκρασία θηλυκοπροώθησης (female-promoting) και θερμοκρασία αρσενοπροώθησης (male-promoting). Όταν η θερμοκρασία παραμένει κοντά στο κατώφλι κατά τη θερμοκρασιοευαίσθητη περίοδο, η αναλογία φύλων (sex ratio) ποικίλει μεταξύ των δύο φύλων. Τα πρότυπα θερμοκρασίας μερικών ειδών βασίζονται στο πότε δημιουργείται ένα συγκεκριμένο ένζυμο. Αυτά τα είδη που βασίζονται στη θερμοκρασία για το φυλοκαθορισμό τους δεν έχουν το γονίδιο SRY, αλλά έχουν άλλα γονίδια όπως τα DAX1, DMRT1 και SOX9 που εκφράζονται ή όχι ανάλογα με τη θερμοκρασία. Το φύλο μερικών ειδών, όπως η τιλάπια του Νείλου (Nile tilapia), αυστραλιανές σκινκίδες σαύρες (Australian skink lizard) και στις αγαμίδες, καθορίζεται αρχικά από τα χρωμοσώματα, αλλά μπορεί αργότερα να αλλαχθεί από τη θερμοκρασία επώασης.
Είναι άγνωστο πώς ακριβώς εξελίχθηκε ο θερμοκρασιοεξαρτώμενος φυλοκαθορισμός. Θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί μέσω ορισμένων φύλων που προσαρμόζονται σε συγκεκριμένες περιοχές που ταιριάζουν προς τις απαιτήσεις της θερμοκρασίας. Παραδείγματος χάρη, μια πιο ζεστή περιοχή μπορεί να είναι πιο κατάλληλη για φώλιασμα, έτσι αναπαράγονται περισσότερα θηλυκά και αυξάνεται το ποσοστό φωλιάσματος την επόμενη περίοδο. Ο περιβαλλοντικός φυλοκαθορισμός προηγήθηκε των γενετικά καθοριζόμενων συστημάτων των πτηνών και των θηλαστικών· θεωρείται ότι ο θερμοκρασιοεξαρτώμενος αμνιώτης είναι ο κοινός πρόγονος των αμνιωτών με φυλετικά χρωμοσώματα.
Άλλα συστήματα
Υπάρχουν και άλλα περιβαλλοντικά συστήματα φυλοκαθορισμού συμπεριλαμβανομένου των συστημάτων που εξαρτώνται από την τοποθεσία όπως φαίνεται από το θαλάσσιο σκουλήκι Bonellia viridis – οι προνύμφες γίνονται αρσενικά εάν έχουν φυσική επαφή με θηλυκό και θηλυκά εάν καταλήξουν στον γυμνό πυθμένα της θάλασσας. Αυτό προκαλείται από την παρουσία ενός χημικού που παράγεται από τα θηλυκά, τη μπονελίνη (bonellin). Μερικά είδη, όπως κάποια σαλιγκάρια, εμφανίζουν αλλαγή φύλου: τα ενήλικα ξεκινούν ως αρσενικά και έπειτα γίνονται θηλυκά. Στα τροπικά ψάρια-κλόουν (clown fish), το κυρίαρχο άτομο σε μια ομάδα γίνεται θηλυκό, ενώ όλα τα άλλα είναι αρσενικά και στον γαλαζιοκέφαλο γύλο (bluehead wrasses (Thalassoma bifasciatum)) συμβαίνει το αντίθετο. Μερικά είδη, όμως, δεν έχουν σύστημα φυλοκαθορισμού. Τε ερμαφρόδιτα είδη περιλαμβάνουν το κοινό σκουλήκι και συγκεκριμένα είδη σαλιγκαριών. Μερικά είδη ψαριών, ερπετών και εντόμων αναπαράγονται με παρθενογένεση και είναι θηλυκά συνολικά. Υπάρχουν μερικά ερπετά, όπως ο βόας ο συσφιγκτήρας (boa constrictor) και ο δράκος του Κομόντο που μπορούν να αναπαραχθούν και φυλετικά και αφυλετικά, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα συντρόφου.
Άλλα ασυνήθιστα συστήματα περιλαμβάνουν αυτά του πράσινου ξιφοφόρου (swordtail fish); της σκνίπας χειρονόμου (Chironomus); του πλατύποδα, που έχει 10 φυλετικά χρωμοσώματα, αλλά του λείπει το φυλοκαθοριστικό γονίδιο των θηλαστικών SRY, που σημαίνει ότι η διαδικασία του φυλοκαθορισμού παραμένει άγνωστη· ο νεανικός ερμαφροδιτισμός του ψαριού-ζέβρα (zebrafish), με άγνωστο έναυσμα· και του ψαριού πλατύ, που έχει χρωμοσώματα W, X και Y. Αυτό επιτρέπει θηλυκά WY, WX, ή XX και αρσενικά YY ή XY.
Καταγωγή των φυλετικών χρωμοσωμάτων
Η αποδεκτή υπόθεση της εξέλιξης των φυλετικών χρωμοσωμάτων XY και ZW είναι ότι εξελίχθηκαν ταυτόχρονα σε δύο διαφορετικούς κλάδους. Όμως, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις που προτείνουν ότι θα μπορούσαν να υπάρχουν μεταβάσεις μεταξύ ZW και XY, όπως στον Xiphophorus maculatus, που έχει και τα δύο συστήματα ZW και XY στον ίδιο πληθυσμό, παρά το γεγονός ότι τα ZW and XY έχουν διαφορετικές θέσεις γονιδίων. Ένα πρόσφατο θεωρητικό πρότυπο εμφανίζει την πιθανότητα μεταβάσεων φυλοκαθορισμού μεταξύ των συστημάτων XY/XX και ZZ/ZW και του περιβάλλοντος. Τα γονίδια του πλατύποδα υποστηρίζουν επίσης τον πιθανό εξελικτικό σύνδεσμο μεταξύ XY και ZW, επειδή έχουν το γονίδιο DMRT1 που έχουν τα πτηνά στα X χρωμοσώματά τους. Παρ' όλα αυτά, τα XY και ZW ακολουθούν μια παρόμοια οδό. Όλα τα φυλετικά χρωμοσώματα ξεκίνησαν αρχικά ως αυτοσώματα ενός αρχικού αμνιώτη που βασίζεται στη θερμοκρασία για τον προσδιορισμό του φύλου των απογόνων. Μετά τον αποχωρισμό των θηλαστικών, ο κλάδος διαιρέθηκε παραπέρα σε λεπιδοσαύρια (Lepidosauria) και αρχοσαυρόμορφα (Archosauromorpha). Αυτές οι δύο ομάδες εξέλιξαν το σύστημα ZW ανεξάρτητα, όπως αποδεικνύεται από την ύπαρξη διαφορετικών φυλετικών χρωμοσωμικών θέσεων. Στα θηλαστικά, ένα από τα αυτοσωματικά ζεύγη, τώρα το Y, μετάλλαξε το γονίδιό του SOX3 στο γονίδιο SRY, έτσι ώστε αυτό το χρωμόσωμα να δείχνει το φύλο. Μετά από αυτήν την μετάλλαξη το χρωμόσωμα που περιέχει το SRY αντιστράφηκε και δεν ήταν πια πλήρως ομόλογο με το αντίστοιχο του. Η περιοχή των X και Y χρωμοσωμάτων που είναι ακόμα ομόλογη μεταξύ τους είναι γνωστή ως ψευδοαυτοσωματική περιοχή (pseudoautosomal region). Όταν αντιστράφηκε, το χρωμόσωμα Y δεν μπόρεσε να διορθώσει επιβλαβείς μεταλλάξεις και συνεπώς το χρωμόσωμα Υ εκφυλίστηκε. Υπάρχουν κάποιες ανησυχίες ότι το χρωμόσωμα Y θα μικρύνει παραπέρα και θα σταματήσει να λειτουργεί σε δέκα εκατομμύρια χρόνια: αλλά το χρωμόσωμα Y έχει διατηρηθεί αυστηρά μετά την αρχική γρήγορη απώλεια γονιδίων του.
Υπάρχουν κάποια είδη, όπως το ψάρι μεντάκα (ιαπωνικό ρυζόψαρο) (medaka), που ανέπτυξε τα φυλετικά χρωμοσώματα ξεχωριστά· το χρωμόσωμά τους Y δεν αντιστράφηκε ποτέ και μπορεί ακόμα να ανταλλάξει γονίδια με το X. Αυτά τα είδη είναι ακόμα σε πρώιμη φάση εξέλιξης όσον αφορά τα φυλετικά τους χρωμοσώματα. Επειδή το Y δεν έχει εξειδικευμένα αρσενικά γονίδια και μπορεί να αλληλεπιδράσει με το X, μπορούν να σχηματιστούν θηλυκά XY και YY καθώς και αρσενικά XX.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Βιολογία του φύλου
Κάρολος Αρλιώτης
Ο Κάρολος Αρλιώτης (1895 - 16 Ιουλίου 1981) ήταν Έλληνας οικονομολόγος, τραπεζίτης και υπουργός στις υπηρεσιακές κυβερνήσεις Γεωργακόπουλου (1958), Δόβα (1961) και Πιπινέλη (1963).
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στην Κέρκυρα και σπούδασε οικονομικές επιστήμες στο Παρίσι. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα εντάχθηκε στο δυναμικό της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, όπου και ανέλαβε σημαντικές θέσεις. Το 1938 διορίστηκε γενικός γραμματέας της Κτηματικής Τράπεζας, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι και το 1942, οπότε και διορίστηκε πρόεδρος αυτής. Επίσης είχε διατελέσει πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Βασιλικού Εθνικού Ιδρύματος και πρώτος πρόεδρος της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης. Το 1979 εξέδωσε την Ιστορία της Εθνικής Κτηματικής Τράπεζας της Ελλάδος, για την οποία τιμήθηκε με το βραβείο Ακαδημίας τον Δεκέμβριο του 1980.
Στις υπηρεσιακές κυβερνήσεις Γεωργακόπουλου (1958), Δόβα (1961) και Πιπινέλη (1963) ανέλαβε υπουργός Συντονισμού. Υπήρξε ένας από τους πρώτους κατοίκους της Εκάλης. Το 1979 αυτός και η σύζυγός του, Λίλη, πραγματοποίησαν δύο δωρεές, 23 και 28 έργων αντίστοιχα, προς την Εθνική Πινακοθήκη.
Απεβίωσε στην Αθήνα το 1981 και κηδεύτηκε στις 17 Ιουλίου από τον ιερό ναό του Πρώτου Νεκροταφείου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Συντονισμού Κατηγορία:Έλληνες οικονομολόγοι Κατηγορία:Έλληνες τραπεζίτες
Θρασύβουλος Α. Ζαΐμης
Γεννήθηκε στην Αθήνα και ήταν πρωτότοκος γιος του Ασημάκη Ζαΐμη και της Λουκίας Νέγρη. Από την πλευρά του πατέρα του καταγόταν από σπουδαία οικογένεια των Καλαβρύτων και ήταν εγγονός του Θρασύβουλου Ζαΐμη ενώ από την πλευρά της μητέρας του από τις οικογένειες Νέγρη και Υψηλάντη. Ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία και φοίτησε στη Σχολή Ευελπίδων. Έλαβε μέρος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την Μικρασιατική Εκστρατεία καθώς και στον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940. Ανακλήθηκε στην ενεργό δράση το 1944 και το 1951 προήχθη σε αντιστράτηγο αναλαμβάνοντας παράλληλα γενικός επιθεωρητής στρατού. Παραιτήθηκε από το στράτευμα το 1954. Διετέλεσε επίσης διευθυντής Πυροβολικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού.
Απεβίωσε στην Αθήνα.
Πηγές
Κατηγορία:Οικογένεια Ζαΐμη Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του πεζικού
Επιτροπή Γυναικών για τους Πρόσφυγες
Η Επιτροπή Γυναικών για τους Πρόσφυγες είναι μια μη κυβερνητική οργάνωση, που έχει ως στόχο τη βελτίωση της ζωής και την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών, των παιδιών και των νέων που εκτοπίστηκαν από συγκρούσεις ή κρίσεις. Ιδρύθηκε το 1989 από τη Νορβηγίδα ηθοποιό και σκηνοθέτη Liv Ullmann και άλλους, και αποτελούσε μέρος της Διεθνούς Επιτροπής Διάσωσης (IRC) μέχρι το 2014.
Η οργάνωση επιδιώκει να εντοπίσει κρίσιμα προβλήματα που επηρεάζουν τις εκτοπισμένες γυναίκες, τα παιδιά και τους νέους. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα κενά στη σωτήρια φροντίδα αναπαραγωγικής υγείας, η έλλειψη αξιοπρεπών μέσων διαβίωσης για τους πρόσφυγες και, στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μεταχείριση των ανθρώπων που ζητούν άσυλο. Η Επιτροπή Γυναικών για τους Πρόσφυγες τεκμηριώνει τις βέλτιστες πρακτικές, προτείνει λύσεις και αναπτύσσει καινοτόμα εργαλεία για τη βελτίωση του τρόπου παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας σε προσφυγικά περιβάλλοντα. Στο Καπιτώλιο, στα Ηνωμένα Έθνη και με ανθρωπιστικές οργανώσεις, κυβερνήσεις και δωρητές, η οργάνωση πιέζει για βελτιώσεις στην πολιτική και την πρακτική για τους πρόσφυγες.
Ιστορία
Η οργάνωση ιδρύθηκε το 1989 από την ηθοποιό Liv Ullmann, την Catherine O'Neill και αρκετούς άλλους, αφού επισκέφθηκαν το Πακιστάν, την Ταϊλάνδη και άλλα κράτη. Η εμπειρία τους σε αυτά τα έθνη τις οδήγησε στο να πιστέψουν ότι χρειαζόταν μια επίσημη οργάνωση για την παροχή βοήθειας σε γυναίκες και οικογένειες που εκτοπίστηκαν από συνθήκες όπως ο πόλεμος. Εκείνη την εποχή, παρατήρησαν ότι "το σύστημα διοικούνταν από άνδρες και ήταν προσανατολισμένο στη φροντίδα των ανδρών". Δημιούργησαν την Επιτροπή Γυναικών για τις Γυναίκες και τα Παιδιά Πρόσφυγες, προβλέποντας ότι η οργάνωση θα λειτουργούσε υπό την ομπρέλα της Διεθνούς Επιτροπής Διάσωσης.
Οικονομική ενδυνάμωση και αυτοδυναμία
Η Επιτροπή Γυναικών Προσφύγων εργάζεται για να διασφαλίσει ότι τα ανθρωπιστικά προγράμματα παρέχουν στις γυναίκες και τους νέους πρόσφυγες πρόσβαση σε ευκαιρίες παροχής βοήθειας σε μετρητά και να τις βοηθήσουν να κερδίσουν με ασφάλεια τα προς το ζην. Αυτό, με τη σειρά του, αυξάνει την αυτοδυναμία και την ανθεκτικότητα των προσφύγων.
Φύλο και κοινωνική ένταξη
Η Επιτροπή Γυναικών για τους Πρόσφυγες προωθεί την πλήρη ένταξη παραδοσιακά περιθωριοποιημένων ομάδων, όπως οι γυναίκες πρόσφυγες, τα άτομα με αναπηρία, η κοινότητα LGBTQI και τα έφηβα κορίτσια, στον εντοπισμό λύσεων και στο σχεδιασμό προγραμμάτων που ανταποκρίνονται στις μοναδικές τους ανάγκες και αξιοποιούν τις δυνατότητές τους.
Δικαιώματα και δικαιοσύνη
Η Επιτροπή Γυναικών Προσφύγων καθιστά τις κυβερνήσεις υπόλογες για τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών και των παιδιών, ώστε να μπορούν να βρουν ασφάλεια, να έχουν πρόσβαση στη δικαιοσύνη και να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.
Σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία
Η Επιτροπή Γυναικών Προσφύγων εργάζεται για την προστασία των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων όλων των προσφύγων και για να διασφαλίσει ότι οι σωτήριες υπηρεσίες υγείας είναι διαθέσιμες από την έναρξη μιας έκτακτης ανάγκης μέχρι την ανάκαμψη.
Σεξουαλική και έμφυλη βία
Η Επιτροπή Γυναικών Προσφύγων εργάζεται για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της σεξουαλικής και έμφυλης βίας, συμβάλλοντας στη διασφάλιση της πρόσβασης των προσφύγων σε κρίσιμες υπηρεσίες, όπως η εκπαίδευση, οι ευκαιρίες εργασίας και η φροντίδα σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Συνεργάζεται και συνεργάζεται με τοπικές οργανώσεις και τη διεθνή ανθρωπιστική κοινότητα για τη βελτίωση της ασφάλειας και των υπηρεσιών.
Έφηβα κορίτσια
Η Επιτροπή Γυναικών για τους Πρόσφυγες αντιμετωπίζει τις κρίσιμες ανάγκες των εφήβων κοριτσιών σε περιβάλλοντα κρίσης, προκειμένου να διασφαλίσει ότι παραμένουν ασφαλείς και ότι πραγματοποιούν θετικές αλλαγές στη ζωή τους. Εντοπίζει και προωθεί τρόπους με τους οποίους τα κορίτσια μπορούν να προστατεύουν τον εαυτό τους, να έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, να ολοκληρώνουν το σχολείο, να αναπτύσσουν ηγετικές δεξιότητες και να θεωρούνται πολύτιμο μέλος των οικογενειών και των κοινοτήτων τους.
Γυναίκες, ειρήνη και ασφάλεια
Η Επιτροπή Γυναικών για τους Πρόσφυγες εργάζεται για την πλήρη εφαρμογή της ατζέντας για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια στον ΟΗΕ. Αναλαμβάνει τη συνηγορία για να διασφαλίσει ότι ο ΟΗΕ και τα μέλη του υποστηρίζουν και αναγνωρίζουν το έργο των γυναικών, οι οποίες αποτελούν τους άξονες των κοινοτήτων τους και των οποίων η συμβολή είναι καθοριστική για να επανέλθουν οι χώρες τους στην πορεία προς την ειρήνη και την ασφάλεια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αναφορές
Πλέι-Οφ NBA 1950
Τα πλέι-οφ του 1950 ήταν το τουρνουά που ακολούθησε την ολοκλήρωση της κανονικής περιόδου στην εναρκτήρια σεζόν του NBA. Το τουρνουά ολοκληρώθηκε με τους Μινεάπολις Λέικερς να επικρατούν των Σίρακιουζ Νάσιοναλς με 4-2 νίκες στους τελικούς της διοργάνωσης και να κατακτούν το τρόπαιο του πρωταθλητή για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά (είχε προηγηθεί η επικράτησή τους και στους τελικούς του BAA το 1949).
Σύστημα διεξαγωγής
Το NBA δημιουργήθηκε το 1949 από τη συγχώνευση δύο επαγγελματικών πρωταθλημάτων μπάσκετ, του BAA και του NBL. Μόνο για την πρώτη σεζόν του NBA, οι ομάδες χωρίστηκαν σε τρεις κατηγορίες: Δυτική, Κεντρική και Ανατολική. Σε κάθε κατηγορία, οι τέσσερις κορυφαίες ομάδες της βαθμολογίας στην κανονική περίοδο πήραν την πρόκριση για τα πλέι-οφ, όπου ο πρώτος αντιμετώπισε τον τέταρτο και ο δεύτερος τον τρίτο στις δύο νίκες. Οι νικητές πήραν την πρόκριση για τους τελικούς των κατηγοριών, όπου και εκεί χρειάστηκαν δύο νίκες για να προκύψουν οι πρωταθλητές.
Οι τρεις πρωταθλητές διεκδίκησαν τον τίτλο του NBA. Στα ημιτελικά, σημαντικό ρόλο έπαιξαν τα αποτελέσματά των ομάδων από την κανονική περίοδο. Έτσι, οι Σίρακιουζ Νάσιοναλς πήραν άνευ αγώνων την πρόκριση για τους τελικούς λόγω καλύτερου συντελεστή νικών-ηττών, ενώ οι Μινεάπολις Λέικερς και οι Άντερσον Πάκερς χρειάστηκε να λύσουν τις διαφορές τους σε μεταξύ τους σειρά παιχνιδιών για το δεύτερο εισιτήριο. Την πρόκριση από αυτό το ζευγάρι πήραν οι Λέικερς, οι οποίοι στους τελικούς επικράτησαν και των Νάσιοναλς με 4-2 νίκες και κατέκτησαν τον τίτλο.
Το τουρνουά διεξήχθη το διάστημα 20 Μαρτίου-23 Απριλίου 1950, με τους Λέικερς να παίζουν συνολικά 13 παιχνίδια σε 34 ημέρες.
Ημιτελικοί Δυτικής κατηγορίας
(1) Ιντιανάπολις Ολύμπιανς vs. (4) Σιμπόιγκαν Ρεντ Σκινς:
(2) Άντερσον Πάκερς vs. (3) Τρι-Σίτις Μπλάκχοκς:
Ημιτελικοί Κεντρικής κατηγορίας
(1) Μινεάπολις Λέικερς vs. (4) Σικάγο Σταγκς:
(2) Ρότσεστερ Ρόγιαλς vs. (3) Φορτ Γουέιν Πίστονς:
Ημιτελικοί Ανατολικής κατηγορίας
(1) Σίρακιουζ Νάσιοναλς vs. (4) Φιλαδέλφεια Ουόριορς:
Τελικοί Δυτικής κατηγορίας
(1) Ιντιανάπολις Ολύμπιανς vs. (2) Άντερσον Πάκερς:
Τελικοί Κεντρικής κατηγορίας
(1) Μινεάπολις Λέικερς vs. (3) Φορτ Γουέιν Πίστονς:
Τελικοί NBA
(1) Σίρακιουζ Νάσιοναλς vs. (2) Μινεάπολις Λέικερς:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
1950 Πλει-Οφ
Καραβισιάνοι
Οι Καραβισιάνοι αποτελούσαν το βασικό ναυτικό σώμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας περίπου από τον 7ο μέχρι τον 8ο αιώνα, μέχρι τη δημιουργία των ναυτικών θεμάτων όπως το Θέμα Κιβυρραιωτών. Κατά μία άλλη λιγότερη αποδεκτή εκδοχή προήλθε από το Quaestura exercitus του Ιουστινιανού Α΄.
Πρώτη μνεία γίνεται τον 7ο αιώνα επί βασιλείας Κωνσταντίνου Δ΄. Ο πρώτος "στρατηγός καράβων" αναφέρεται ο Σισίννιος στα «Θαύματα του Αγίου Δημητρίου» και στη σωτήρια επέμβαση του στόλου κατά την πολιορκία της Θεσσαλονίκης (en) από τους Σλάβους. Ο στόλος πιστεύεται από κάποιους σύγχρονους ερευνητές ότι δεν είχε εδαφική επικράτεια ούτε μόνιμο λιμάνι αλλά στάθμευε όπου το χρειαζόταν η αυτοκρατορία, και από άλλους ότι είχε έδρα στην Παμφυλία, Κάλυμνο και Ρόδο ακόμα και στη Σάμο.
Οι Καραβισιάνοι είχαν εν πολλοίς την ίδια διάρθρωση με τα χερσαία θέματα, με επικεφαλής έναν «στρατηγό των καράβων/των πλωιμάτων», γι΄αυτό αναφέρεται και σαν στρατηγίδα ή στρατηγάτο. Παρότι συχνά αναφέρεται και ως Θέμα Καραβισιάνων, η ονομασία αυτή είναι λανθασμένη, καθώς οι Καραβισιάνοι ήταν καθαρά στρατιωτική διοίκηση και δεν αντιστοιχούσαν σε διοικητική διαίρεση όπως τα θέματα.
Ο στόλος των Καραβισιάνων χρησιμοποιήθηκε κατά των Αράβων τον 8ο αιώνα αλλά μετά τη στάση του στρατηγού του στόλου Ιωάννη το 715 αναφέρεται διαίρεση του στόλου σε μικρότερους, όπως των Κιβυρραιωτών που αναφέρονται για πρώτη φορά σαν ξεχωριστός στόλος αυτή τη χρονιά.
Γνωστοί διοικητές αναφέρονται οι :
Παραπομπές
Κατηγορία:Βυζαντινό ναυτικό
Κέντρο Ηλείας
Το Κέντρο είναι μικρός παραλίμνιος οικισμός της Ηλείας και βρίσκεται κτισμένος σε υψόμετρο περίπου 60-90 μέτρων στις δυτικές όχθες του φράγματος Πηνειού, στην περιοχή του υπερχειλιστή του φράγματος και εγγύς των λοιπών εγκαταστάσεών του. Βρίσκεται σε απόσταση περίπου 21 χιλιομέτρων βορειοανατολικά της πόλης της Αμαλιάδας (μέσω Ρουπακίου), 50 χιλιόμετρα βόρεια του Πύργου (μέσω Αμαλιάδας) και περίπου 66,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Πάτρας (μέσω Βάρδας). Ο πληθυσμός του, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, είναι 462 μόνιμοι κάτοικοι.
Διοικητική εξέλιξη
Αναγνωρίστηκε ως οικισμός την 20η Απριλίου 1835 με την ονομασία Ιμαμτσαούση και υπήχθη στον τότε δήμο Πηνειίων Αχαιοήλιδος. Με το ΦΕΚ 256Α της 28ης Αυγούστου 1912, και την κατάργηση των δήμων, υπήχθη στην τότε Κοινότητα Βελανιδίου. Με το ΦΕΚ 130Α της 12ης Ιουνίου 1919 αποσπάστηκε από την Κοινότητα Βελανιδίου και υπήχθη στην νεοσυσταθείσα Κοινότητα Ιμαμτσαούση (μετέπειτα Κέντρου) της οποίας αποτέλεσε την έδρα μέχρι την κατάργηση των κοινοτήτων και την επαναθέσπιση των δήμων σύμφωνα με το «Σχέδιο Καποδίστριας». Επί της διοικητικής μεταρρύθμισης «Καποδίστριας» αποτελούσε οικισμό και έδρα του Δημοτικού διαμερίσματος Κέντρου του Δήμου Αμαλιάδος. Σήμερα αποτελεί οικισμό και έδρα της Τοπικής Κοινότητας Κέντρου του «καλλικρατικού» δήμου Ήλιδας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Ηλείας Κατηγορία:Δήμος Αμαλιάδας Κατηγορία:Δήμος Ήλιδας
Γανόδερμα
Το Γανόδερμα το λαμπερό (Ganoderma lucidum) είναι λευκός βασιδιομύκητας (basidiomycete macrofungus), που ανήκει στην οικογένεια μυκήτων Polyporacea. Έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως ως «το μανιτάρι της αθανασίας» στην Κίνα, την Ιαπωνία, την Κορέα και άλλες ασιατικές χώρες εδώ και 2000 χρόνια.
Το Γανόδερμα Λούτσιντουμ χρησιμοποιείται στην Μυκοθεραπεία ενώ, παράλληλα, αποτελεί ένα από τα πιο ευρέως μελετημένα μανιτάρια.
Προσαρμογόνο βότανο
Τα προσαρμογόνα βότανα παρέχουν αυτό ακριβώς που χρειάζεται το σώμα εκείνη τη στιγμή. Για παράδειγμα, ένα προσαρμογόνο βότανο κατάλληλο για την αρτηριακή πίεση μειώνει τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης σε υπερτασικούς, ενώ μπορεί επίσης να αυξήσει τη χαμηλή πίεση του αίματος. Ομοίως, ένα προσαρμογόνο βότανο κατάλληλο για την αντιμετώπιση των επιπέδων της χοληστερόλης, μπορεί να αυξήσει την καλή χοληστερόλη (HDL-C), χωρίς να αυξήσει και την κακή (LDL-C).
Το Ganoderma Lucidum έχει λανθασμένα χαρακτηριστεί προσαρμογόνο βότανο. Το Ganoderma Lucidum, δεν είναι βότανο μιας και ανήκει στο βασίλειο των μυκήτων, όπως και η κατηγορία προσαρμογόνα βότανα δεν έχει αρκετή επιστημονική βιβλιογραφία που να υποστηρίζει τις ιδιότητές της.
Δραστικά συστατικά
Αποτελείται κυρίως από τριτερπενοειδή (γανοντερικό οξύ, λουσιντεμικό οξύ, μεθυλο-γανοντερικό οξύ), πολυσακχαρίτες (GLP-(L) 1, GLP-(L) 2), νουκλεοτίδια, στερόλες (εργοστερόλη, υπεροξείδιο εργοστερόλης κ.α.), στεροειδή, λιπαρά οξέα, πρωτεΐνες / πεπτίδια και ιχνοστοιχεία. Μελέτες έδειξαν ότι οι υδατοδιαλυτοί πολυσακχαρίτες και ειδικά οι β-D-γλυκάνες είναι τα πιο δραστικά συστατικά.
Το υπεροξείδιο της δισμουτάσης (Superoxide Dismutase ή SOD) είναι ένα σημαντικό δραστικό συστατικό που περιέχει το βότανο Γανόδερμα. Το SOD είναι ένα ένζυμο που βρίσκεται στον άνθρωπο και σε άλλα ζώα. Δρα μετατρέποντας τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου σε μοριακό οξυγόνο ή σε υπεροξείδιο του υδρογόνου.
Καρκίνος
Το Γανόδερμα Λούσιντουμ αποτελεί ένα από τα πιο ευρέως μελετημένα φαρμακευτικά μανιτάρια και ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών δείχνει ότι αποτελεί μία δυνητική πηγή αντικαρκινικών παραγόντων.
Το 2012, πιλοτική μελέτη σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού που υποβάλλονται σε ορμονοθεραπεία, έδειξε ότι το μανιτάρι Γανόδερμα Λούσιντουμ ίσως δρα ευεργετικά στην σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση και στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Επιπρόσθετα, παρατηρήθηκαν βελτιώσεις στην συναισθηματική λειτουργία των ασθενών, το οποίο υποδηλώνει ότι το Γανόδερμα Λούτσιντουμ έχει μία θέση στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης σε ασθενείς που η θεραπεία με τα παραδοσιακά αντικαταθλιπτικά δεν είναι εφικτή.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αγαρικομύκητες
ഗാനോഡര്‍മ
Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων
Η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων είναι μια διεθνής ημέρα που διοργανώνεται κάθε χρόνο στις 20 Ιουνίου από τα Ηνωμένα Έθνη. Σκοπός της είναι να γιορτάσει και να τιμήσει τους πρόσφυγες από όλο τον κόσμο. Η ημέρα καθιερώθηκε για πρώτη φορά στις 20 Ιουνίου 2001, σε αναγνώριση της 50ής επετείου της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων.
Στόχος της εκδήλωσης είναι να αναγνωριστεί η δύναμη των προσφύγων που εγκατέλειψαν τις συγκρούσεις και τις διώξεις της χώρας τους με την ελπίδα να βρουν καταφύγιο και να ζήσουν μια καλύτερη ζωή. Η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων οικοδομεί την έννοια της κατανόησης για τη δύσκολη θέση τους, η οποία δείχνει την ανθεκτικότητα και το θάρρος κάποιου στην ανοικοδόμηση του μέλλοντός του.
Η ημέρα θεωρείται ως μια ευκαιρία για όλους να βιώσουν, να κατανοήσουν και να γιορτάσουν "την πλούσια ποικιλομορφία" των κοινοτήτων των προσφύγων. Εκδηλώσεις όπως θέατρο, χορός, ταινίες και μουσική έχουν ως στόχο να επιτρέψουν σε οργανώσεις της κοινότητας των προσφύγων, εθελοντικές και θεσμοθετημένες οργανώσεις, τοπικά συμβούλια και σχολεία να φιλοξενήσουν εκδηλώσεις κατά τη διάρκεια της εβδομάδας προκειμένου να τιμήσουν τον σκοπό.
Η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων γιορτάζεται επίσης μέσω της Παγκόσμιας Εβδομάδας Προσφύγων και έχει σχεδιαστεί για να προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία στους αιτούντες άσυλο και τους πρόσφυγες να γίνουν αντιληπτοί, να ακουστούν και να εκτιμηθούν από την κοινότητα στην οποία ζουν.
Υπόβαθρο
Ο πρόσφυγας είναι ένα άτομο που εγκαταλείπει τη χώρα του λόγω των συνεπειών του πολέμου, των διώξεων και της βίας που έχει αντιμετωπίσει στην πατρίδα του. Επιχειρώντας τη διαδικασία της διέλευσης των διεθνών συνόρων, ορισμένοι πρόσφυγες συχνά αφήνουν τα πάντα πίσω τους μεταφέροντας μόνο τα ελάχιστα ρούχα και υπάρχοντα, με σκοπό να βρουν ασφάλεια και καταφύγιο σε μια άλλη χώρα.
Η Σύμβαση του 1951 για τους Πρόσφυγες αναγνωρίζει ως πρόσφυγα ένα άτομο που δεν μπορεί να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του λόγω του βάσιμου φόβου ότι θα πληγεί λόγω της φυλής του, της θρησκείας του, της συμμετοχής του σε μια κοινωνική ομάδα ή σε διαφορετικές πολιτικές απόψεις.
Επιπτώσεις στον κόσμο
Οι πρόσφυγες διαδραματίζουν ρόλο στην υφήλιο, καθώς όταν τοποθετούνται σε θέση να έχουν πρόσβαση στις νόμιμες ευκαιρίες απασχόλησης στη χώρα υποδοχής τους, είναι σε θέση να αξιοποιήσουν τις γνώσεις τους για να βοηθήσουν στην κάλυψη του κενού της αγοράς εργασίας μιας χώρας. Αυτές οι εντάξεις στην κοινωνία δημιουργούν μια πιο διαφορετική κουλτούρα και πολυπολιτισμικότητα, η οποία παρέχει στην κοινότητα την ευκαιρία να μαθαίνει ο ένας από τον άλλον.
Ιστορία
Στις 4 Δεκεμβρίου 2000, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών με το ψήφισμα 55/76 αναγνώρισε ότι, από το 2001 και μετά, η 20ή Ιουνίου θα εορτάζεται ως Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων. Το ψήφισμα έβλεπε ότι το 2001 ήταν η 50ή επέτειος της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων. Η Σύμβαση είχε τιμήσει τους πρόσφυγες για να τιμήσει, να ευαισθητοποιήσει και να ζητήσει υποστήριξη σε όσους πλήττονται σε όλο τον κόσμο.
Η Αφρικανική Ημέρα Προσφύγων είχε εορταστεί επίσημα σε αρκετές χώρες πριν από το 2000. Ο ΟΗΕ σημείωσε ότι ο Οργανισμός Αφρικανικής Ενότητας (ΟΑΕ) είχε συμφωνήσει να συμπέσει η Διεθνής Ημέρα Προσφύγων με την Ημέρα Αφρικανών Προσφύγων στις 20 Ιουνίου.
Το 1967, τα Ηνωμένα Έθνη είχαν επεκτείνει τον αριθμό των ανθρώπων που θα μπορούσαν να υποβάλουν αίτηση για το καθεστώς του πρόσφυγα λόγω των πράξεων της Σύμβασης του 1951, η οποία είχε ορίσει τον πρόσφυγα ως άτομο ή πρόσωπο που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τα σπίτια του εξαιτίας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό έγινε γνωστό ως Πρωτόκολλο του 1967. Το τότε πρωτόκολλο είχε καταργήσει τους χρονικούς περιορισμούς και τους γεωγραφικούς ορισμούς του τι σήμαινε να είναι κανείς πρόσφυγας.
Η δράση των Ηνωμένων Εθνών - Η Γενική Συνέλευση
Ως ένας από τους έξι κύριους πυρήνες των Ηνωμένων Εθνών[13], η Γενική Συνέλευση είναι υπεύθυνη για τη χάραξη της κύριας πολιτικής και την εκπροσώπηση των θεμάτων σε όλο τον κόσμο. Κατά την πεντηκοστή επέτειο του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών υπήρξε ένα ψήφισμα το οποίο επιτυγχάνεται από τη Γενική Συνέλευση ειδικά για την εξυπηρέτηση των προσφύγων και την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων :
Σύμβαση και πρωτόκολλο σχετικά με το καθεστώς των προσφύγω
Το καθεστώς του πρόσφυγα υπογραμμίζει επίσης ότι η σύμβαση θα περιλαμβάνει μια σειρά από εγγυήσεις για την απέλαση των προσφύγων. Αναφέρεται ότι μέσω των αρχών και των δικαιωμάτων αυτών των προσφύγων όπου δεν υπάρχουν παρεκκλίσεις που μπορούν να γίνουν. Περιγράφει αυτή την ιδέα ότι ένας πρόσφυγας θα απελαθεί ή θα επιστρέψει παρά τη θέλησή του σε μια χώρα όπου αισθάνεται ότι απειλείται η ζωή του.
Η σύμβαση ενοποιεί προηγούμενες διεθνείς πράξεις που αφορούν επίσης τους πρόσφυγες και θα έχει ως στόχο να παρέχει την πιο ολοκληρωμένη κωδικοποίηση των δικαιωμάτων των προσφύγων σε διεθνές επίπεδο. Πρόκειται για μια σύμβαση που βασίζεται στο καθεστώς και στα δικαιώματα και τελικά στηρίζεται σε μια σειρά θεμελιωδών αρχών, κυρίως στους ρόλους της μη διάκρισης, της μη τιμωρίας και της μη επαναπροώθησης.
Η σύμβαση θέτει τελικά τον νόμο όπου πρέπει να τηρούνται τα βασικά ελάχιστα πρότυπα για τη μεταχείριση των προσφύγων, με την επιφύλαξη των κρατών που παρέχουν ευνοϊκότερη μεταχείριση. Αυτό σημαίνει ότι οι πρόσφυγες έχουν δικαίωμα πρόσβασης στα δικαστήρια, στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, στην εργασία και στην παροχή εγγράφων, συμπεριλαμβανομένου του ταξιδιωτικού εγγράφου πρόσφυγα σε μορφή διαβατηρίου.
Αιδούοι
Οι Αιδούοι ή Αίδουοι ήταν γαλατικός λαός της Gallia Lugdunensis, ο οποίος κατοικούσε την γεωγραφική περιοχή που βρισκόταν μεταξύ του Αράρ (Σον) και του Λίγηρα (Λουάρ), στη σημερινή Γαλλία. Τα εδάφη τους συγκέντρωναν το μεγαλύτερο μέρος των σημερινών νομών της Σον-ε-Λουάρ, της Κοτ-ντ'Ορ και της Νιέβρ.
Γεωγραφία
Η πατρίδα των Αιδούων περιγράφεται μέσω αναφορών γι'αυτούς από αρχαίους συγγραφείς. Το ανώτερο τμήμα του Λίγηρα αποτελούσε τα δυτικά τους σύνορα, χωρίζοντάς τους από τους Βιτούριγες. Ο Σον αποτελούσε τα ανατολικά τους σύνορα, χωρίζοντάς τους από τους Σηκουανούς. Οι Σηκουανοί δεν κατοικούσαν στην περιοχή όπου ο ποταμός Ντουμπ ενωνόταν με τον Σον και στην πορεία με τον Ροδανό, καθώς ο Καίσαρας αναφέρει οι Ελβέτιοι, μετά το πέρασμά τους δια μέσω της Οροσειράς του Ζυρά και του νοτίου τμήματος του Ροδανού, το οποίο ανήκε στους Σηκουανούς, λεηλάτησαν τα εδάφη των Αιδούων. Οι συνθήκες αυτές εξηγούν μια διαφαινόμενη αντίφαση με τα κείμενα του Στράβωνα, ο οποίος σε μια πρόταση αναφέρει ότι οι Αιδούοι κατοικούσαν στην περιοχή μεταξύ της Σον και του Ντουμπ, και στην επόμενη, ότι οι Σηκουανοί κατοικούσαν κατά μήκος της Σον (στο ανατολικό τμήμα). Και οι δύο αυτές αναφορές είναι αληθείς, με τους πρώτους να κατοικούν στο νότο, ενώ τους δεύτερους στο βορρά.
Ιστορία
thumb|[[Γαλλικό δηνάριο|Δηνάριο των Αιδούων, 1ος αιώνας π.Χ., 1940mg. Hotel de la Monnaie.]] Σύμφωνα με τον Λίβιο (v. 34), πήραν μέρος στην εκστρατεία του Μπελοβέσου στην Ιταλία κατά τον 6ο αιώνα π.Χ.
Πριν από την εποχή του Καίσαρα είχαν δηλώσει πίστη στους Ρωμαίους, ενώ είχαν τιμηθεί με τον τίτλο των αδελφών και συγγενών των Ρωμαίων. Όταν οι Σηκουανοί, παντοτινοί εχθροί τους, με την βοήθεια ενός Γερμανού φυλάρχου με το όνομα Αριόβιστος νίκησαν και κατέσφαξαν τους Αιδούους στη Μάχη της Μαγετοβρίγης, οι Αιδούοι απέστειλαν τον Διβινάκιο, τον δρυίδη, στην Ρώμη για να ζητήσει βοήθεια από τη Σύγκλητο. Όμως η αποστολή του στέφτηκε με αποτυχία.
Με την άφιξή του στην Γαλατία (58 π.Χ.), ο Καίσαρας απεκατέστησε την ανεξαρτησία τους. Πάραυτα, οι Αιδούοι προσχώρησαν στην σύμπραξη των Γαλατών ενάντια στον Καίσαρα (B. G. vii. 42), όμως μετά την συνθηκολόγηση του Βερκινγκετόριγα στην Αλεσία ορκίστηκαν εκ νέου πίστη στην Ρώμη. Ο Αύγουστος γκρέμισε την παλιά τους πρωτεύουσα Βίβρακτα στο Όρος Μπεβραί, και την αντικατέστησε με μια νέα πόλη με κατά το ήμισυ ρωμαϊκή και κατά το ήμισυ γαλατική ονομασία, το Αυγουστόδουνο (Augustodunum) (το σημερινό Ωτάν).
Το 21, στη διάρκεια της βασιλείας του Τιβέριου, επαναστάτησαν υπό την καθοδήγηση του Ιουλίου Σακροβίρου, και κατέλαβαν το Αυγουστόδουνο, όμως σύντομα εξουδετερώθηκαν από τον Γάιο Σίλιο (Τάκιτος Ann. iii. 43-46). Οι Αιδούοι ήταν οι πρώτοι από τους Γαλάτες που έλαβαν από τον αυτοκράτορα Κλαύδιο τη διάκριση του jus honorum, με αποτέλεσμα να γίνουν οι πρώτοι από τους Γαλάτες με δικαίωμα εκλογής στη Ρωμαϊκή Σύγκλητο.
Η αγόρευση του Ευμένιου, στην οποία αιτούνταν το εκ νέου άνοιγμα των σχολείων στη γενέτειρά του Αυγουστόδουνο, δείχνει ότι η ευρύτερη περιοχή βρισκόταν σε παρακμή. Ο ανώτατος άρχοντας των Αιδούων την εποχή του Καίσαρα ονομαζόταν Βεργόβρετος (σύμφωνα με τον Μόμσεν, "judgment-worker"), ο οποίος εκλεγόταν για ετήσια θητεία, διέθετε εξουσία ζωής και θανάτου, όμως του είχαν τεθεί ορισμένα όρια στις αρμοδιότητές του που αποτελούσαν και "κόκκινη γραμμή". Ορισμένες clientes, ή μικρές κοινότητες, εξαρτώνταν επίσης υπό τον έλεγχο των Αιδούων.
Θεωρείται πιθανό ότι οι Αιδούοι υιοθέτησαν μεγάλο αριθμό χαρακτηριστικών της ρωμαϊκής διοίκησης, όπως την εκλογή δικαστικών και άλλων διοικητικών φορέων. Όμως, μπορεί και να αποτελεί μια απλή, λογική, εξέλιξη του δικού τους πολιτικού συστήματος. Πιστεύεται ότι και άλλες φυλές Κελτών, όπως οι Ρήμοι και οι Βαϊοκάσσοι, επίσης εξέλεγαν τους αρχηγούς τους.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Γαλατικοί λαοί
Αλεχάντρο Κασόνα
Ο Αλεχάντρο Κασόνα (Alejandro Casona, 1903-1965) ήταν Ισπανός θεατρικός συγγραφέας και ποιητής, ο οποίος ανήκει στην γενιά του '27. Μετά την άνοδο του Φράνκο αναγκάστηκε να φύγει από την Ισπανία και πήγε στο Μπουένος Άιρες, όπου έζησε μέχρι την επιστροφή του στην Ισπανία το 1962.
Ελληνικές θεατρικές παραστάσεις
Ελληνικές θεατρικές παραστάσεις των έργων του Κασόνα
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ισπανοί θεατρικοί συγγραφείς Κατηγορία:Ισπανοί ποιητές
Επίκουρος
Ο Επίκουρος του Νεοκλέους ο Γαργήττιος (Σάμος, 341 π.Χ. – Αθήνα, 270 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος. Ίδρυσε δική του φιλοσοφική σχολή, τον Κήπο του Επίκουρου, η οποία θεωρείται από τις πιο γνωστές σχολές της ελληνικής φιλοσοφίας.
Η Επικούρεια Φιλοσοφία
Κατά την Ελληνιστική εποχή, την περίοδο δηλαδή που αρχίζει με τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου (323 π.Χ.) και τελειώνει συμβατικά με τη ναυμαχία του Ακτίου, το 31 π.Χ., κυρίαρχη θέση στην αρχαία φιλοσοφία κατέχουν οι σχολές των Στωικών και των Επικούρειων, παράλληλα βέβαια με εκείνες των Πλατωνικών, Αριστοτελικών, Σκεπτικιστών, Κυνικών κ.ά.
Η φιλοσοφία του Επίκουρου συγκροτείται στο σχήμα Κανονικό - Φυσικό - Ηθικό.
Το Κανονικό ορίζεται ως η μέθοδος που οδηγεί στην αντίληψη και εξήγηση του περιβάλλοντος κόσμου και του ίδιου του ανθρώπου. Στηρίζεται στις αισθήσεις, στις προλήψεις, στα πάθη (την ηδονή και τον πόνο) και τις φανταστικές επιβολές της διάνοιας. Αυτά αποτελούν για τους επικούρειους τα μοναδικά και αξιόπιστα κριτήρια της Αλήθειας.
''"Εν τοίνυν τῷ Κανόνι λέγων ἐστὶν ὁ Ἐπίκουρος κριτήρια τῆς ἀληθείας εἶναι τὰς αἰσθήσεις καὶ προλήψεις καὶ τὰ πάθη, οἱ δ' Ἐπικούρειοι καὶ τὰς φανταστικὰς ἐπιβολὰς τῆς διανοίας". (Διογένης Λαέρτιος- Βίος Επίκουρου)''
Με τα κριτήρια της Αλήθειας ο άνθρωπος μπορεί να αντιληφθεί και να εξηγήσει με τον λογισμό τα περί της Φύσεως πράγματα. Με τον Κανόνα ο Επίκουρος ανέπτυξε το Φυσικό μέρος της φιλοσοφίας του. Εξήγησε, λοιπόν, τη λειτουργία και τα αίτια της ύλης, των φυσικών φαινομένων, της γης, του ουρανού, των αστέρων, αλλά και του χώρου, του χρόνου, και βέβαια των όντων.
Η επικούρεια φυσική φιλοσοφία χαρακτηρίζεται από τα παρακάτω:
α. Ατομικότητα: η ύπαρξη των ατόμων πρωτοαναφέρεται στη Δημοκρίτεια φιλοσοφία. Ο Επίκουρος θεωρούσε, όμως, ότι τα άτομα έχουν βάρος και εισήγαγε την παρέγκλιση από την ευθεία πορεία τους, που επιτρέπει τη σύγκρουσή τους και συνεπώς τη δημιουργία των κόσμων. Η ύλη είναι σύζευξη ατόμων και κενού.
β. Παρέγκλισις: είναι η τυχαία κίνηση των ατόμων του Επίκουρου από τροχιά σε τροχιά, που δημιουργεί και την ποικιλότητα στη φύση.
γ. Τυχαιότητα: η επικούρεια φιλοσοφία άφηνε ανοιχτό το φαινόμενο της τυχαιότητας, σε αντίθεση με τα αιτιοκρατικά και τελεολογικά αιτήματα των Πλατωνιστών και Αριστοτελικών και τη χρήση της «αναγκαιότητος» του Δημόκριτου.
δ. Υλισμός: θεωρεί υλική ακόμη και την ψυχή.
Η διατύπωση της Ηθικής Φιλοσοφίας του Επίκουρου στηρίζεται στον Κανόνα και τη Φυσική. Όπως λέει ο ίδιος στην Κύρια Δόξα XII.(12):
Ο Επίκουρος και η θεωρία του στρέφονται σε έναν ηθικολογικό χαρακτήρα της φιλοσοφίας. Στόχος του ήταν η αναζήτηση των αιτιών της ανθρώπινης δυστυχίας και των εσφαλμένων δοξασιών που την προκαλούν, όπως για παράδειγμα η δεισιδαιμονία, ώστε να υπάρξει η αντιπρόταση για την προοπτική μιας ευχάριστης ζωής (ΖΗΝ ΗΔΕΩΣ), που για την επίτευξή της ο Επίκουρος προσέφερε ξεκάθαρες φιλοσοφικές συμβουλές. Το ζην ηδέως επιτυγχάνεται με την απουσία του πόνου και φόβου και με τη βίωση μιας ζωής αυτάρκους, περιβαλλόμενης από φίλους.
Ο Επίκουρος δίδαξε ότι η ηδονή (ή αλλιώς ευχαρίστηση) και ο πόνος είναι το μέτρο για το τι πρέπει να προτιμούμε και τι να αποφεύγουμε. Μια ηδονή, για τον Επίκουρο, είναι ηθικώς θεμιτή και πρέπει να την επιδιώκουμε, εφόσον αποτελεί μέσο διασφάλισης της κορυφαίας ηδονικής κατάστασης, που δεν είναι άλλη από την ψυχική μας ηρεμία. Ακόμα και ο πόνος, εάν ορισμένες φορές μας βοηθάει στην κατάκτηση της ψυχικής μας ηρεμίας, αποκτά θετική σημασία. Στο πλαίσιο της μετριοπαθούς μορφής του ηδονισμού, το κριτήριο επιλογής μεταξύ των ηδονών δεν είναι πλέον ποσοτικό, δηλαδή η έντασή τους, αλλά ποιοτικό. Ο Επίκουρος διακρίνει τις καταστηματικές από τις κατά κίνησιν ηδονές, θεωρώντας τις πρώτες ανώτερες από τις δεύτερες. Οι κατά κίνησιν ηδονές είναι δυναμικές ηδονές, με την έννοια ότι, όταν καρποφορούν, κάποιος εκπληρώνει μια επιθυμία του που όσο δεν την ικανοποιούσε ένιωθε δυσφορία. Η ικανοποίηση της πείνας, λοιπόν, κατά το χρονικό διάστημα που συντελείται, είναι μια κατά κίνησιν ηδονή. Η κατάσταση της ηρεμίας που ακολουθεί όταν ο άνθρωπος πλέον έχει χορτάσει, κατά τον Επίκουρο, είναι μια καταστηματική μορφή ηδονής. Αν όμως παρασυρθεί, φάει κατά τρόπο ανεξέλεγκτο και βαρυστομαχιάσει, θα έχει εκπληρώσει μια κατά κίνησιν ηδονή του, αλλά μη έχοντας αποκτήσει την καταστηματική ηδονή της ηρεμίας και της γαλήνης θα είναι δυστυχισμένος.
Βασικές αρχές της διδασκαλίας του είναι οι εξής:
- με τον θάνατο έρχεται το τέλος όχι μόνο του σώματος, αλλά και της ψυχής
- οι θεοί (οι οποίοι βέβαια υπάρχουν) δεν επιβραβεύουν ή τιμωρούν τους ανθρώπους και γενικώς δεν ασχολούνται καθόλου με αυτούς, προσβλέποντες στην «ἀταραξίαν»  (βλ. Ἱππόλυτος «Κατὰ πασῶν αἱρέσεων I.22,3)
- το σύμπαν είναι άπειρο και αιώνιο
- τα γενόμενα στον κόσμο συμβαίνουν τελικά με βάση τις κινήσεις και τις αλληλεπιδράσεις των ατόμων που διακινούνται στον κενό χώρο.
Γνωστή είναι η τετραφάρμακος, δηλαδή οι τέσσερις «αρχές» που πρόβαλλε ο Επίκουρος: Ἄφοβον ὁ θεός, ἀνύποπτον ὁ θάνατος· καὶ τἀγαθὸν μὲν εὔκτητον, τὸ δὲ δεινὸν εὐεκκαρτέρητον.
Φιλόδημος, Πρὸς σοφιστάς, IV 10-14 και σε νεοελληνική απόδoση: Ο θεός δεν είναι για φόβο (διότι η θεϊκή δύναμη δεν απειλεί εκ φύσεως), ο θάνατος δεν προκαλεί ανησυχία (διότι δεν υπάρχει μετά θάνατον ζωή)• και το καλό (ό,τι πραγματικά χρειαζόμαστε) εύκολα αποκτιέται, το δε κακό αντέχεται (ό,τι μας κάνει να υποφέρουμε, εύκολα μπορούμε να το υπομείνουμε).
Η αντιδικία με τους στωικούς
Όλοι οι μαθητές και φίλοι του Επίκουρου αποτελούσαν σύλλογο με αρχηγό τον Επίκουρο, όμοιο μ΄ εκείνον των Πυθαγορείων. Συνδέονταν με στενή φιλία μεταξύ τους, χωρίς όμως να έχουν κοινοκτημοσύνη, την οποία ο Επίκουρος δεν θεωρούσε αναγκαία, διότι κατά τη γνώμη του δήλωνε απιστία μάλλον παρά πίστη μεταξύ φίλων. Σε αυτόν τον σύλλογο δεν συμμετείχαν μόνο άνδρες, αλλά και γυναίκες, όπως η Θεμίστα, η σύζυγος του Λεοντέα, που ήταν ερωμένη του Μητροδώρου, πράγμα που τότε δεν ερχόταν σε αντίθεση με την ηθική αντίληψη της ελληνικής κοινωνίας. Αυτή, όμως, η χαρούμενη σχέση του Επίκουρου και των φίλων του με εταίρες, η διδασκαλία του περί ηδονής, που παρανοήθηκε ή διαστρεβλώθηκε επίτηδες από μερικούς, καθώς και η καταφρόνηση που έδειχνε ο Επίκουρος και οι μαθητές του για τους σύγχρονους αλλά και για τους προγενέστερους φιλοσόφους, έδωσαν αφορμή, ιδιαίτερα στους στωικούς, να διαβάλουν τόσο τον ίδιο όσο και τη φιλοσοφία του με τον χειρότερο τρόπο.
Την ηθική των Επικουρείων κατηγόρησε αργότερα και ο Πλούταρχος στα συγγράμματά του Προς Κολώτην και Ότι ουδέ ζην έστιν ηδέως κατ΄ Επίκουρον.
Η ακεραιότητα του Επίκουρου
Ο βιογράφος του Επίκουρου, Διογένης Λαέρτιος, για να αποδείξει την ακεραιότητα και την αρετή του παραθέτει τις εξής αποδείξεις [Ι 9 κ.ε.]: