cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Λεύκιος Αιμίλιος Παύλος (ύπατος το 219 π.Χ.)
Βιογραφία
Στο επικό ποίημα Καρχηδόνα (Punica) τού Σίλιου Ιταλικού περιγράφεται, ότι ο Παύλος πριν το τέλος του, σκότωσε τον Καρχηδόνιο διοικητή Βιρίαθο.
Ο Παύλος ήταν πατέρας τού Λεύκιου Αιμίλιου Παύλου Μακεδονικού και της Αιμιλίας Παύλας Τέρτιας, που παντρεύτηκε τον Π. Κ. Σκιπίωνα τον Αφρικανό.
Σημειώσεις
Κατηγορία:Ρωμαίοι στρατιωτικοί
Παγκόσμιος χάρτης του Αλμπέρτ Καντίνο
Ο χάρτης του Αλμπέρτ Καντίνο περιέχει τις τελευταίες γεωγραφικές ανακαλύψεις του τρίτου ταξιδιού του Χριστόφορου Κολόμβου και Κόρτε Ρεάλ. Περιέχει μέρος του χαρτογραφικού έργου του Αμέρικο Βεσπούτσι.
Ιστορική αναδρομή
Ο χάρτης σχεδιάστηκε το 1502 και κλάπηκε από την βιβλιοθήκη της Φερράρας τον 17ο αιώνα και πέρασε στα χέρια ενός καταστηματάρχη, που το χρησιμοποίησε για τραπεζομάντιλο ενός σκρίνιου. Μεταπουλήθηκε τον 19ο αιώνα και φιλοξενείται σήμερα στην Βασιλική βιβλιοθήκη της Μοντένα.
Περιγραφή
Η ακτή της Νοτίου Αμερικής ξεκινάει κοντά στο νησί της Μαργαρίτας (Isla de Margarita). Αναφέρει 26 καινούργιες ονομασίες τοποθεσιών.
Πηγές
Κατηγορία:Χάρτες
Όμπλαστ του Ιβάνοβο
Στα βόρεια της περιφέρειας βρίσκεται ο ποταμός Βόλγας.
Η περιφέρεια Ιβάνοβο συνορεύει με τις περιφέρειες Βλαντίμιρ, Κοστρομά, Νίζνι Νόβγκοροντ και Γιαροσλάβλ. Το κλίμα είναι εύκρατο ηπειρωτικό.
Η πόλη Σούγια είναι σημαντικό κέντρο παραγωγής υφασμάτων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ιβανοβο
Πυθαγόρειο Σάμου
Το Πυθαγόρειο είναι κωμόπολη της Σάμου, χτισμένη στη νοτιοανατολική πλευρά του νησιού. Βρίσκεται νότια της πόλης της Σάμου και σε απόσταση 12 χιλιόμετρα απ' αυτήν. Ο πληθυσμός του -σύμφωνα με την απογραφή του 2011- είναι 1.272 κάτοικοι. Διοικητικά ανήκει στο Δήμο Σάμου, ενώ μέχρι τα τέλη του 2010 αποτελούσε έδρα του Δήμου Πυθαγορείου.
Ονομασία
Το όνομα του οικισμού μέχρι το 1955 ήταν Τηγάνι, οπότε μετονομάστηκε σε Πυθαγόρειο απ' τη Διεθνή Οργάνωση Πυθαγορείων, προς τιμήν του μεγάλου μαθηματικού Πυθαγόρα, που καταγόταν από τη Σάμο.
Τοποθεσία
Στη θέση του Πυθαγορείου στην αρχαιότητα βρισκόταν η αρχαία πόλη της Σάμου. Το λιμάνι του σημερινού οικισμού ταυτίζεται με το λιμάνι της αρχαίας πόλης, το οποίο ο Ηρόδοτος το περιγράφει ως ένα από τα θαυμαστά έργα του νησιού και θεωρείται το αρχαιότερο τεχνητό λιμάνι της Μεσογείου. Τα ερείπια των ελληνικών ρωμαϊκών μνημείων και το εντυπωσιακό «Ευπαλίνειο όρυγμα» ή «Υδραγωγείο του Ευπαλίνου», μαζί με το Ηραίο της Σάμου, κηρύχθηκαν Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO το 1992 (βλέπε το λήμμα για τον χώρο του Πυθαγορείου).
Νεότερο αξιόλογο κτίσμα στο Πυθαγόρειο αποτελεί ο πύργος του Λυκούργου Λογοθέτη, που δεσπόζει στη δυτική πλευρά του οικισμού. Χτίστηκε το 1824 και πρόκειται για διώροφο κτίσμα σε οχυρωματική διάταξη. Στο λιμάνι ξεχωρίζει το άγαλμα του Πυθαγόρα, ένα σύγχρονο γλυπτό που απεικονίζει τον Πυθαγόρα με το περίφημο θεώρημά του,, το Πυθαγόρειο θεώρημα.
Ιστορία
Το Πυθαγόρειο οικοδομήθηκε πάνω στην αρχαία πρωτεύουσα της Σάμου, τα ερείπια βρίσκονται ενσωματωμένα στα σημερινά σπίτια του Πυθαγορείου. Η αρχαία πόλη έφτανε στο μέγιστο της ισχύος της γύρω στα 530 π.Χ. την εποχή που κυβέρνησε το νησί ο Τύραννος Πολυκράτης, τότε έγινε πανίσχυρο ναυτικό κράτος. Η ισχύς οδήγησε σε ευημερία και μεγάλα πλούτη με αποτελέσματα τα μεγάλα έργα του Πολυκράτη που ήταν το Ευπαλίνειο όρυγμα, το Ηραίο Σάμου και το αρχαίο λιμάνι της Σάμου, βρίσκονται τα ερείπια τους σήμερα στην ευρύτερη περιοχή της πόλης, διακρίνονται και οι αρχαίες οχυρώσεις. Η Σάμος κατακτήθηκε από τους Πέρσες και έπεσε σε μεγάλη παρακμή, ακολούθησαν άλλοι δύο περίοδοι ευημερίας τον 3ο αιώνα π.Χ. που έζησε ο Αρίσταρχος ο Σάμιος και στην ύστερη Αρχαία Ρώμη. Τα ερείπια της Ρωμαϊκής Σάμου διακρίνονται σήμερα περίπου μισό χιλιόμετρο δυτικά από το Πυθαγόρειο. Το λιμάνι του Σάμου είχε σημαντικό ρόλο στη Βυζαντινή αυτοκρατορία, τα ερείπια από το Βυζαντινό ημερολόγιο είναι ορατά σήμερα από τον Πύργο του Λογοθέτη στη δυτική πλευρά του λιμανιού. Ακολούθησε παρακμή στη Λατινοκρατία και οι παραλιακοί οικισμοί ερημώθηκαν, στην Οθωμανική αυτοκρατορία η νέα πρωτεύουσα Χώρα κτίσθηκε 4 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από το αρχαίο Πυθαγόρειο. Στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 ο Σάμιος ηγέτης Λυκούργος Λογοθέτης οικοδόμησε την περίοδο 1824 - 1827 έναν πύργο, αργότερα (1831) έκτισε κοντά στον πύργο μια εκκλησία. Την περίοδο 1859 - 1866 έγινε το νεότερο λιμάνι της πόλης στη θέση του αρχαίου που γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη. Το όνομα του νέου οικισμού ήταν "Τηγάνι" από το Ιταλικά "Ντόγκανα" που μεταφράζεται ως "έθιμα", αργότερα (1955) μετονομάστηκε σε Πυθαγόρειο από το όνομα του κορυφαίου αρχαίου σοφού Πυθαγόρα που ήταν από τη Σάμο.
Τουρισμός
Η κωμόπολη βρίσκεται στην πιο ανεπτυγμένη τουριστικά περιοχή του νησιού, διαθέτει εξαιρετικά καλές τουριστικές υποδομές και προσφέρει πολλές εναλλακτικές λύσεις για διαμονή τόσο μέσα στην πόλη, όσο και σε κοντινή απόσταση στην ευρύτερη περιοχή. Η ύπαρξη αξιόλογων Μουσείων, η διοργάνωση πολλών εκθέσεων (Ζωγραφικής, Φωτογραφίας κλπ) κυρίως τη θερινή περίοδο, όπως επίσης και Διεθνών Συνεδρίων, διαλέξεων διεθνούς ακτινοβολίας (Φιλοσοφίας, Επιστημών, Τεχνών, Νέων τεχνολογιών, Αρχαιολογίας κλπ) και η οργάνωση Φεστιβάλ (Θεάτρου, Μουσικής κλπ) αποτελούν πόλο έλξης σε όλη τη διάρκεια του έτους.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Ελλάδα Κατηγορία:Χωριά της Σάμου Κατηγορία:Πυθαγόρας Κατηγορία:Δήμος Ανατολικής Σάμου
Λιπαρό οξύ
thumb|250px|Αναπαράσταση του ελαϊκού οξέος Τα λιπαρά οξέα είναι μονοκαρβοξυλικά οξέα με μακριά ανθρακική αλυσίδα. Λόγω του μηχανισμού βιοσύνθεσής τους έχουν γενικά άρτιο αριθμό ατόμων άνθρακα. Υπάρχουν δύο ειδών λιπαρών οξέα, τα κορεσμένα και τα ακόρεστα. Τα λιπαρά οξέα βρίσκονται είτε σε υγρή, είτε σε στερεή κατάσταση και ονομάζονται «έλαια» και «λίπη» αντίστοιχα. Οι προσδιορισμοί αυτοί είναι αρκετά ανακριβείς, καθώς η φυσική κατάσταση των λιπαρών οξέων εξαρτάται από τις κλιματολογικές συνθήκες. Επιπλέον, πολλά λίπη και έλαια είναι ημιστερεά. Τα ακόρεστα λόγω της παρουσίας διπλών και τριπλών δεσμών είναι υγρά σε θερμοκρασία δωματίου. Τα λιπαρά οξέα με εστεροποίηση μετατρέπονται σε τριγλυκερίδια και αποτελούν συστατικό των αποταμιευτικών λιπιδίων ή των λιπιδίων των μεμβρανών.
Ο γενικός τύπος των κορεσμένων λιπαρών οξέων είναι CH3(CH2)nCOOH, όπου n είναι ακέραιος αριθμός μεταξύ 2 και 26. Τα ακόρεστα λιπαρά οξέα, όπως είναι το ελαϊκό οξύ που έχει 18 άτομα άνθρακα, περιλαμβάνουν τουλάχιστον ένα διπλό δεσμό ανάμεσα σε δύο άτομα άνθρακα. Οι διπλοί δεσμοί σχεδόν σε όλα τα ακόρεστα λιπαρά οξέα που απαντώνται στη φύση έχουν cis διαμόρφωση. Τόσο η θέση όσο και η διαμόρφωση των διπλών δεσμών καθορίζονται από τα ένζυμα που καταλύουν τη βιοσύνθεση των ακόρεστων λιπαρών οξέων.
Συγκρίσεις μεταξύ λιπαρών οξέων δείχνουν ότι το σημείο τήξης των κορεσμένων και ακόρεστων λιπαρών οξέων αυξάνει παράλληλα με την αύξηση του αριθμού των ατόμων άνθρακα. Τα κορεσμένα λιπαρά με δέκα ή περισσότερα άτομα άνθρακα είναι στερεά σε θερμοκρασία δωματίου. Επίσης, το σημείο τήξης ενός κορεσμένου λιπαρού οξέος είναι μεγαλύτερο από εκείνο ενός ακόρεστου λιπαρού οξέος με τον ίδιο αριθμό ανθράκων.
Τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (φυτικά έλαια) μπορούν να μετατραπούν σε κορεσμένα με υδρογόνωση των διπλών δεσμών. Τα κορεσμένα λιπαρά οξέα που προκύπτουν είναι στερεά. Η μαργαρίνη παράγεται από τη μερική υδρογόνωση των φυτικών ελαίων, όπως το καλαμποκέλαιο και το σογιέλαιο.
Μερικά ακόρεστα λιπαρά οξέα με πολλαπλούς διπλούς δεσμούς δεν μπορούν να συντεθούν στον οργανισμό. Τέτοια οξέα, όπως το λινολενικό και το λινελαϊκό οξύ, ονομάζονται απαραίτητα λιπαρά οξέα.
Βιοσύνθεση
Η βιοσύνθεση λιπαρών οξέων στους ζωικούς οργανισμούς γίνεται στο κυτταρόπλασμα, ενώ στους φυτικούς γίνεται στους χλωροπλάστες των φύλλων ή στα προπλαστίδια των ριζών και των σπερμάτων. Τα λίπη και τα έλαια συντίθενται από τη περίσσεια ακετυλοσυνενζύμου Α που προέρχεται από την αποδόμηση των υδατανθράκων.
Κορεσμένα
Τα κορεσμένα λιπαρά συντίθενται από την επαναλαμβανόμενη προσθήκη μονάδων δύο ατόμων άνθρακα, που προέρχονται από το ακετυλο-CoA. Ο δότης δύο ατόμων άνθρακα είναι το μηλονυλο-CoA, το οποίο προέρχεται από την καρβοξυλίωση του ακέτυλο-CoA, η οποία γίνεται από αυστηρά ελεγχόμενη καρβοξυλάση. Στο σχηματισμό των λιπαρών οξέων συμμετέχει ένα πολυενζυμικό σύμπλεγμα που λέγεται συνθάση των λιπαρών οξέων. Καθ' όλη τη διάρκεια της βιοσύνθεσης, η επιμηκυνόμενη αλυσίδα του λιπαρού οξέως παραμένει συνδεδεμένη μια μικρή πρωτεΐνη, το πρωτεϊνικό ακυλομεταφορέα (ACP).
Η αντίδραση σύνθεσης de novo των λιπαρών οξέων αρχίζει με την επιμήκυνση της αλυσίδας με δύο άτομα άνθρακα που παρέχει το μηλονυλο-ACP. Η αντίδραση συμπύκνωσης για τη δημιουργία ενός νέου δεσμού άνθρακα-άνθρακα καταλύεται από το συμπυκνωτικό ένζυμο. Τα τελικά προϊόντα της σύνθεσης είναι συνήθως ένα μείγμα παλμιτικού και στεαρικού οξέος. Με αυτό τον τρόπο κατασκευάζονται λιπαρά οξέα μέχρι και 18 ανθράκων. Η σύνθεση μεγαλύτερων λιπιδικών αλυσίδων γίνεται στο ενδοπλασματικό δίκτυο.
Ακόρεστα
Τα έλαια παράγονται από τα κορεσμένα λιπαρά οξέα παλμιτικό και στεαρικό με τη δράση των αποσατουρασών,. Για παράδειγμα το στεάρυλο-ACP που παρήχθει, με τη δράση της Δ9-αποσατουράσης, μετατρέπεται σε ελαϋλο-ACP. Στη συνέχεια το ελαϋλο-ACP υδρολύεται σε ελαϊκό οξύ. Το ελαϊκό οξύ μπορεί στη συνέχεια με τη δράση ενός δεύτερου ενζύμου, της Δ12-αποσατουράσης, να μετατραπεί σε λινελαϊκό οξύ. Αυτή η μετατροπή προσφέρει στη κυτταρική μεμβράνη μεγαλύτερη ρευστότητα.
Οι αποσατουράσες δρουν σε αερόβιες συνθήκες στα φυτά. Αντίθετα εκείνες της E. coli χρησιμοποιούν αναερόβια οδό.
Αποικοδόμηση
Αρχικές ενώσεις της β-οξείδωσης είναι τα αντίστοιχα ακυλο-CoA, τα οποία παράγονται με τη δράση μιας ακυλοτρανφεράσης. Στο τέλος της β-οξείδωσης παράγεται ακέτυλο-CoA εισέρχεται στο κύκλο του κιτρικού οξέος ή στο γλυοξυλικό κύκλο. Ένα μόριο παλμιτικού οξέος καταλήγει ύστερα από τη πλήρη οξείδωσή του σε 106 μόρια ATP.
Πηγές
Κατηγορία:Λιπίδια Κατηγορία:Διατροφή
Άντριαν φον Τσίγκλερ
Ο Άντριαν φον Τσίγκλερ (Adrian von Ziegler) είναι μουσικοσυνθέτης που ζει στη Ζυρίχη της Ελβετίας. Απέκτησε δημοσιότητα από video-sharing την ιστοσελίδα YouTube. Τον Ιανουάριο του 2014 το YouTube channel του απέκτησε παραπάνω από 200,000 subscribers. Ο Adrian συνθέτει διάφορα τραγούδια με λόγια ή χωρίς. Παρ´όλ´αυτά, τα περισσότερα από τα τραγούδια του είναι χωρίς φωνές επειδή λέει ότι δεν "θέλει να βάλει λόγια στα τραγούδια του, μιας και σκέφτεται ότι ο ακροατής πρέπει να τα καταλαβαίνει και να τα αντιλαμβάνεται με τον δικό του τρόπο." Ο Adrian χρησιμοποιεί ένα "πολύ παλιό αρμόνιο" και το πρόγραμμα Magix Music Maker μαζί με άλλα για να συνθέσει την μουσική του. Παρόλο που υπάρχει ελάχιστη προσοχή από τα media, ο Adrian παρουσιάστηκε σε ένα άρθρο στο περιοδικό Magix.
Ντεμπούτο Μουσικής Καριέρας
Μετά την πρώτη του εμπειρία στην μουσική στην ηλικία των 15 όντας ο drummer σε ένα τοπικό μουσικό Rock συγκρότημα, άρχισε να συνθέτει την δική του μουσική. Εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν ήταν εφικτό από την συγκεκριμένη μπάντα και θέση του ως drummer; έφυγε, αγοράζοντας ταυτοχρόνως την πρώτη του κιθάρα.
Από το 2007-2009 ηχογράφησε αμέτρητα demo τραγούδια υπό το ψευδώνυμο "Indigo", στα οποία η κιθάρα του αντικαθιστούνταν όλο και πιο συχνά από το αρμόνιο και άλλες ενορχηστρώσεις τις οποίες αργότερα προτίμησε. Το 2008 η μουσική του έγινε προσιτή από τον κόσμο καθώς έκανε ένα λογαριασμό στο Myspace.
Αφού σταμάτησε να χρησιμοποιεί το ψευδόνημο <<Indigo>> το 2009, ο Adrian απέκτησε την συνήθεια να βγάζει άλμπουμ κάθε χρόνο. Το 2010 βγήκαν τα 2 πρώτα άλμπουμ, Requiem and Lifeclock, και το 2011 Wanderer, Across Acheron και Mirror of the Night. Μέχρι το τέλος του 2012, ο Adrian είχε βγάλει 5 ακόμη άλμπουμ: Mortulia, Spellbound, The Celtic Collection, Starchaser και Odyssey. Μέσα στο 2013, ο Adrian έβγαλε τα Feather and Skull και Vagabond. Το τελευταίο του άλμπουμ, Libertas, βγήκε τον Μάρτιο του 2014.
Έμπνευση
Ο Adrian von Ziegler είπε ότι η έμπνευση του προέρχεται από διάφορες πηγές. Πρόσθεσε ότι η φύση, η λογοτεχνία, η ιστορία, η μυθολογία, τα αισθήματα του, οι φανταστικοί κόσμοι του, και η κοπέλα του Carina, όλα του δίνουν έμπνευση για να συνθέτει την μουσική του. Η Carina και ο Adrian είναι σε σχέση εδώ και 4 χρόνια με το 2015.
Είδη Μουσικής
Παρόλο που οι δουλείες του Adrian περιλαμβάνουν πολλά είδη μουσικής, κυρίως κεντράρει στην Celtic music, Emotional music, Relaxing music, Dark Alternative music, World music, Metal music, Neoclassical Darkwave και Film music, σύμφωνα με το fanpage του στο Facebook.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ελβετοί συνθέτες
Βάιλε Μπόλντκλουμπ Κόλντινγκ
Η Βάιλε Μπόλντκλουμπ Κόλντινγκ ήταν μια δανέζικη ποδοσφαιρική ομάδα. Είχε ιδρυθεί τον Ιούνιο του 2011 από την ένωση των Βάιλε BK και Κόλντινγκ ΦΚ και διαλύθηκε τον Ιουνίου 2013, με τις δύο ομάδες να επαναδημιουργούνται. Συμμετείχε δύο περιόδους στην 1. Division, τη δεύτερη κατηγορία Δανίας. Έδρα της ομάδας ήταν το Vejle Stadion, χωρητικότητας 10500 θεατών.
Πέτρος Θηβαίος
Ο Πέτρος Θηβαίος (Αθήνα, 1867 - 20 Ιουλίου 1943) ήταν Έλληνας νομικός και πολιτικός.
Βιογραφία
Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και έκανε μετεκπαίδευση σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Εργάστηκε ως δικηγόρος και ως εκδότης και διευθυντής σε εφημερίδες του νομικού κόσμου, όπως η "Δικαιοσύνη" και στη συνέχεια η "Εφημερίς των Ελλήνων Νομικών" (1934-43).
Από τις 17 Νοεμβρίου 1931 ως τις 26 Μαΐου 1932 ήταν υφυπουργός Δικαιοσύνης (και το 1914-1920 γενικός γραμματέας στο ίδιο υπουργείο) στην κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Δικαιοσύνης Κατηγορία:Έλληνες δικηγόροι
Ιωάννης Αντωνόπουλος (αστυνομικός)
Ο αντιστράτηγος Ιωάννης Αντωνόπουλος του Χρήστου διετέλεσε αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας την περίοδο 1989 - 1991.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε το 1931 στο Τριχώνιο Αιτωλοακαρνανίας. Είναι απόφοιτος της Σχολής Αξιωματικών Χωροφυλακής, του Παντείου Πανεπιστημίου και της Σχολής Πολέμου, μεταξύ άλλων.
Διετέλεσε διευθυντής της υπηρεσίας ασφάλειας του Προέδρου της Δημοκρατίας Χρήστου Σαρτζετάκη (1985 - 1988), καθώς και υπαρχηγός της ΕΛΑΣ (1988 - 1989).
Τον Ιούλιο του 1989 έγινε αρχηγός, παραμένοντας μέχρι τον Μάρτιο του 1991.
Κάρολος Α΄ της Βυρτεμβέργης
Ο Κάρολος Α΄ (γερμ. Karl I, 6 Μαρτίου 1823 - 6 Οκτωβρίου 1891) από τον Οίκο της Βυρτεμβέργης ήταν βασιλιάς της Βυρτεμβέργης (1864-1891).
Βιογραφία
Ήταν ο μόνος γιος του Γουλιέλμου Α΄ της Βυρτεμβέργης και της Παυλίνας Θηρεσίας, κόρης του Λουδοβίκου της Βυρτεμβέργης.
Ο Κάρολος Φρειδερίκος Αλέξανδρος γεννήθηκε στη Στουτγάρδη. Το 1864 διαδέχθηκε τον πατέρα του και το 1866 πήρε το μέρος της Αυστρίας στον Αυστρο-Πρωσικό Πόλεμο. Μετά τη μάχη της Σάντοβα (Καίνιγκρετς) έκανε μυστική συμφωνία με την Πρωσία και πήρε το μέρος της στον Γαλλο-Πρωσικό πόλεμο το 1870-71. Έλαβε μέρος στη Γερμανική Αυτοκρατορία, που δημιουργήθηκε το 1870.
Ήταν ομοφυλόφιλος και οι στενές σχέσεις με διάφορους άνδρες τον έκαναν αντικείμενο σκανδάλου αρκετές φορές. Ο πιο διάσημος ήταν ο νεαρός Τσαρλς Γούντκοκ από τη Νέα Υόρκη, που ο Βασιλιάς τον έκανε αρχιθαλαμηπόλο του και στο τέλος Βαρόνο του Σάβατζ. Έγιναν αχώριστοι τόσο, που εμφανιζόταν μαζί δημόσια, όμοια ενδεδυμένοι. Η κατακραυγή που ακολούθησε, έκανε τον Βασιλιά να τον αποκηρύξει και να τον στείλει πίσω στην Αμερική. Βρήκε παρηγοριά μετά με την ανάληψη της τεχνικής διεύθυνσης του Βασιλικού Θεάτρου Γουλιέλμος Γεώργιος.
Το 1891 απεβίωσε στη Στουτγάρδη και τάφηκε στο Παλαιό Κάστρο της πόλης. Ήταν 68 ετών και άτεκνος, έτσι τον διαδέχθηκε ο ανιψιός του Γουλιέλμος Β΄.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1846 την Όλγα Νικολάεβνα, κόρη του Νικολάου Α΄ της Ρωσίας· δεν απέκτησαν τέκνα. Υιοθέτησαν τη:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οίκος της Βυρτεμβέργης
Λευτέρης Βογιατζής
Ο Λευτέρης Βογιατζής (Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944 - 2 Μαΐου 2013) ήταν Έλληνας ηθοποιός και σκηνοθέτης του θεάτρου.
Βιογραφικό
Ο Λευτέρης Βογιατζής γεννήθηκε στην Καλλιθέα, στις 12 Οκτωβρίου 1944. Ήταν αδερφός του σημαντικού λυρικού τραγουδιστή Σταμάτη Βογιατζή. Σπούδασε αγγλική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Παρακολούθησε για δύο χρόνια το Reinhard Seminar στη Βιέννη και τελείωσε τη σχολή Κωστή Μιχαηλίδη στην Αθήνα. Για αρκετά χρόνια δίδαξε στην ιδιωτική εκπαίδευση ως καθηγητής Αγγλικών. Στο θέατρο εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1973. Ακολούθησαν συνεργασίες με τον Σπύρο Ευαγγελάτο, και αργότερα με την Έλλη Λαμπέτη. Τα χρόνια αυτά, έπαιξε πολλούς ρόλους του κλασικού κυρίως ρεπερτορίου.
Το 1981 ίδρυσε την Εταιρία Θεάτρου «Η ΣΚΗΝΗ» με τον Βασίλη Παπαβασιλέιου, τη Σμαράγδα Σμυρναίου, την Άννα Κοκκίνου τον Δημήτρη Καταλειφό και τον Τάσο Μπαντή, και μετά την αποχώρησή τους το 1988, τη «νέα ΣΚΗΝΗ». Σκηνοθέτησε και έπαιξε σε πολλές παραστάσεις, ενώ το 1989 ιδρύει το Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος με τον Σπύρο Σακκά, τον φιλόλογο Γ. Λεντάκη και τον ζωγράφο Αλέκο Λεβίδη. Στην αρχή της ενασχόλησής του με το αρχαίο ελληνικό δράμα σκηνοθέτησε την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή σε μετάφραση του ποιητή Νίκου Παναγιωτόπουλου. Ακολούθησαν επιτυχημένες παραστάσεις, όπως τα «Με δύναμη από την Κηφισιά», ο «Μισάνθρωπος», «Ελένη», «Η νύχτα της κουκουβάγιας», «Πέρσες», «Τέφρα και σκιά», «Καθαροί, πια» και άλλες μεγάλες θεατρικές επιτυχίες με κύκνειο άσμα του τον «Αμφιτρύωνα» του Μολιέρου στο Αρχαίο θέατρο Επιδαύρου, τον Αύγουστο του 2012. Στον κινηματογράφο πρωταγωνίστησε σχεδόν αποκλειστικά στις ταινίες του Νίκου Παναγιωτόπουλου, με τον οποίο τον συνέδεε μεγάλη φιλία.
Ήταν μία από τις βασικές φωνές στην εκπομπή Εδώ Λιλιπούπολη στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες σκηνοθέτες θεάτρου Κατηγορία:Έλληνες άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Έλληνες άνδρες ηθοποιοί θεάτρου
Γενική θεωρία της σχετικότητας
350px|thumb|right|Το δισδιάστατο ανάλογο παραμόρφωσης του χωροχρόνου. Η παρουσία μάζας αλλάζει τη γεωμετρία του χωροχρόνου, η οποία ερμηνεύεται ως βαρύτητα Η γενική θεωρία της σχετικότητας ή γενική σχετικότητα είναι η θεωρία βαρύτητας που προτάθηκε από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν, και η οποία περιγράφει τη βαρυτική δύναμη μέσω των καμπυλώσεων του χωροχρόνου παρουσία μάζας.
Βασική αρχή της θεωρίας είναι η ισοδυναμία των επιταχυνόμενων συστημάτων αναφοράς με συστήματα που βρίσκονται εντός βαρυτικού πεδίου.
Τον Νοέμβριο του 1915, ο Αϊνστάιν παρουσίασε τη θεωρία της Γενικής Σχετικότητας σε μια σειρά διαλέξεων ενώπιον της Πρωσικής Ακαδημίας Επιστημών. Η τελευταία διάλεξη προκάλεσε αναστάτωση στον επιστημονικό κόσμο, καθώς ο Αϊνστάιν παρουσίασε μια θεωρία που αντικαθιστούσε την εξήγηση του Ισαάκ Νεύτωνα για τη βαρύτητα. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, η βαρύτητα δεν θεωρείται ως το αποτέλεσμα μιας δύναμης, αλλά οφείλεται στην καμπύλωση του χωροχρόνου, η οποία προκαλείται από την περιεχόμενη στον χωρόχρονο μάζα και ενέργεια.
Ιστορία
Σύντομα μετά τη δημοσίευση της ειδικής θεωρίας της σχετικότητας το 1905, ο Αϊνστάιν προσπάθησε να βρει τρόπο για το πώς να συμπεριλάβει τη βαρύτητα στο νέο σχετικιστικό πλαίσιο του. Το 1907, ένα απλό νοητικό πείραμα που περιλάμβανε έναν παρατηρητή σε ελεύθερη πτώση, ήταν η απαρχή για την οκταετή έρευνά του πάνω στη σχετικιστική θεωρία της βαρύτητας. Μετά από μία πληθώρα λανθασμένων εκκινήσεων, η εργασία του κορυφώθηκε με την παρουσίαση των Πεδιακών Εξισώσεων του Αϊνστάιν στην Πρωσική Ακαδημία Επιστημών το Νοέμβριο του 1915. Οι εξισώσεις αυτές προσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο η γεωμετρία του χώρου και του χρόνου επηρεάζεται από την ύπαρξη ύλης και ακτινοβολίας.
Οι πεδιακές εξισώσεις του Αϊνστάιν είναι μη γραμμικές και πολύ δύσκολο να επιλυθούν. Ο Αϊνστάιν χρησιμοποίησε προσεγγιστικές μεθόδους στον υπολογισμό των αρχικών προβλέψεων της θεωρίας. Αλλά το 1916, ο αστροφυσικός Καρλ Σβάρτσιλντ βρήκε την πρώτη μη τετριμμένη ακριβή λύση των εξισώσεων του Αϊνστάιν, την επονομαζόμενη Μετρική Σβάρτσιλντ. Η λύση αυτή έθεσε τα θεμέλια για την περιγραφή των τελικών σταδίων της βαρυτικής κατάρρευσης. Την ίδια χρονιά, έγιναν τα πρώτα βήματα προς τη γενίκευση της λύσης του Σβάρτσιλντ προς τα ηλεκτρικά φορτισμένα αντικείμενα, γεγονός που οδήγησε στην λύση Ράισνερ–Νόρντστρομ, η οποία τώρα είναι συνδεδεμένη με ηλεκτρικά φορτισμένες μαύρες τρύπες. Το 1917, ο Αϊνστάιν εφάρμοσε τη θεωρία του στο σύμπαν σαν ολότητα, ανοίγοντας το πεδίο της σχετικιστικής κοσμολογίας. Από τη σύγχρονη σκοπιά, θεώρησε ένα στατικό σύμπαν, εισάγοντας μία νέα παράμετρο στις αρχικές του πεδιακές εξισώσεις-την κοσμολογική σταθερά-για να αναπαράγει την "παρατήρηση" αυτή. Μέχρι το 1929, παρ' όλα αυτά, οι μελέτες του Hubble και άλλων είχαν αποδείξει ότι το σύμπαν μας διαστέλλεται. Αυτό περιγράφεται άμεσα από τις λύσεις του Αλεξάντερ Φρίντμαν, οι οποίες βρέθηκαν το 1922 και σε αυτές δεν εμφανίζεται η κοσμολογική σταθερά. Ο Ζορζ Λεμέτρ χρησιμοποίησε τις εξισώσεις αυτές για να διατυπώσει την αρχική μορφή των μοντέλων της Μεγάλης Έκρηξης (Big Bang), σύμφωνα με τα οποία το σύμπαν εξελίχθηκε από μία θερμή και πυκνή κατάσταση. Ο Αϊνστάιν αργότερα χαρακτήρισε την κοσμολογική σταθερά ως το μεγαλύτερο σφάλμα της ζωής του.
Από την κλασική μηχανική στη γενική σχετικότητα
Η γενική σχετικότητα γίνεται αντιληπτή μέσω της εξέτασης των ομοιοτήτων και των αποκλίσεων της με την κλασική φυσική. Το πρώτο βήμα είναι η συνειδητοποίηση ότι η κλασική μηχανική και ο νόμος του Νεύτωνα για τη βαρύτητα επιδέχονται γεωμετρική περιγραφή. Ο συνδυασμός αυτής της περιγραφής με τους νόμους της ειδικής σχετικότητας οδηγούν σε πειραματική απόδειξη της γενικής θεωρίας της σχετικότητας.
Γεωμετρία της Νευτώνειας Βαρύτητας
Η βάση της κλασσικής μηχανικής αποτελείται από τη θεωρία ότι η κίνηση ενός σώματος μπορεί να περιγραφεί από τον συνδυασμό των ελεύθερων (αδρανειακών) κινήσεων του και των αποκλίσεων του από τις ελεύθερες αυτές κινήσεις. Τέτοιες αποκλίσεις προκαλούνται από τις εξωτερικές δυνάμεις που ασκούνται στο σώμα, όπως περιγράφει ο δεύτερος νόμος του Νεύτωνα για την κίνηση, ο οποίος αναφέρει ότι η συνισταμένη δύναμη που ασκείται σε ένα σώμα ισούται με το γινόμενο της μάζας του σώματος και της επιτάχυνσης του. Οι αδρανειακές κινήσεις σχετίζονται άμεσα με τη γεωμετρία του χώρου και του χρόνου (χωροχρόνου): Στα τυποποιημένα συστήματα αναφοράς της κλασσικής μηχανικής, η ελεύθερη κίνηση των αντικειμένων γίνεται με σταθερή ταχύτητα σε ευθείες γραμμές. Στο σύγχρονο ιδίωμα, οι τροχιές κίνησης των ελεύθερων σωμάτων είναι γεωδαισιακές, ευθείες κοσμικές γραμμές σε καμπύλο χωροχρόνο.
Αντίστροφα, θα μπορούσε κανείς να αναμένει ότι οι αδρανειακές κινήσεις, όταν προσδιοριστούν από την παρατήρηση της πραγματικής κίνησης των σωμάτων και λαμβάνοντας υπόψιν τις εξωτερικές δυνάμεις (όπως ηλεκτρομαγνητισμού ή τριβής ), μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καθοριστεί η γεωμετρία του χώρου, καθώς και μία συντεταγμένη χρόνου. Ωστόσο, υπάρχει μια ασάφεια όταν η βαρύτητα μπαίνει στο παιχνίδι. Σύμφωνα με το νόμο της βαρύτητας του Νεύτωνα, αλλά και σύμφωνα με πιστοποιημένα ανεξάρτητα πειράματα, όπως αυτό του Λόραντ Έτβες και των διαδόχων του (πείραμα του Eötvös), υπάρχει μια καθολικότητα της ελεύθερης πτώσης (επίσης γνωστή ως «ασθενής αρχή της ισοδυναμίας», ή καθολική ισότητα των αδρανειακών και παθητικών -βαρυτικών μαζών): η τροχιά ενός σώματος σε ελεύθερη πτώση εξαρτάται μόνο από τη θέση του και την αρχική ταχύτητα, και όχι από οποιαδήποτε από τις ιδιότητες του υλικού του. Μία απλοποιημένη εκδοχή αυτής της διαπίστωσης είναι ενσωματωμένη στο πείραμα του Αϊνστάιν με τον ανελκυστήρα: για έναν παρατηρητή σε ένα μικρό κλειστό χώρο, είναι αδύνατο να αποφασίσει, με τη χαρτογράφηση της πορείας ενός σώματος, όπως μία μπάλα σε πτώση, αν το δωμάτιο είναι σε κατάσταση ηρεμίας σε ένα βαρυτικό πεδίο, ή στο διάστημα πάνω σε ένα επιταχυνόμενο πυραύλο που δημιουργεί μια δύναμη ίση με τη βαρύτητα.
Με δεδομένη την οικουμενικότητα της ελεύθερης πτώσης, δεν υπάρχει αισθητή διαφορά μεταξύ της αδρανειακής κίνησης και της κίνησης κάτω από την επίδραση βαρυτικής δύναμης. Αυτό υποδηλώνει τον ορισμό μιας νέας κατηγορίας αδρανειακής κίνησης, που περιλαμβάνει τα αντικείμενα σε ελεύθερη πτώση υπό την επίδραση της βαρύτητας. Αυτή η νέα κατηγορία προτιμώμενων κινήσεων, επίσης, ορίζει τη γεωμετρία του χώρου και του χρόνου-σε μαθηματικούς όρους, είναι η γεωδαιτική κίνηση η οποία σχετίζεται με μια συγκεκριμένη γεωμετρική σύνδεση που εξαρτάται από την κλίση του βαρυτικού δυναμικού. Το διάστημα, σε αυτή την κατασκευή, εξακολουθεί να έχει τη συνήθη Ευκλείδεια γεωμετρία. Πάντως, ο χωροχρόνος ως σύνολο είναι πιο περίπλοκος. Όπως μπορεί να αποδειχθεί με τη χρήση απλών πειραμάτων σκέψης που ασχολούνται με τις τροχιές σωματιδίων σε ελεύθερη πτώση, το αποτέλεσμα της μεταφοράς διανυσμάτων χωροχρόνου που μπορούν να δηλώσουν την ταχύτητα ενός σωματιδίου, θα ποικίλει ανάλογα με τροχιά του σωματιδίου. Με μαθηματικούς όρους, η Νευτώνεια σύνδεση δεν είναι ολοκληρώσιμη. Από αυτό, μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι ο χωροχρόνος είναι καμπύλος. Το αποτέλεσμα είναι μια γεωμετρική χάραξη της νευτώνειας βαρύτητας χρησιμοποιώντας μόνο έννοιες συναλλοίωσης, δηλαδή μια περιγραφή η οποία ισχύει σε οποιοδήποτε επιθυμητό σύστημα συντεταγμένων. Σε αυτήν την γεωμετρική περιγραφή, τα παλιρροϊκά φαινόμενα σχετίζονται με την παράγωγο της σύνδεσης, που δείχνει το πώς η τροποποιημένη γεωμετρία προκαλείται από την παρουσία μάζας.
Σχετικιστική γενίκευση
left|thumb|Κώνος φωτός|268x268εσ
Όσο ενδιαφέρουσα από γεωμετρική σκοπιά μπορεί να είναι η νευτώνεια βαρύτητα, η βάση της η κλασική μηχανική, είναι απλώς μια περιοριστική περίπτωση της (ειδικής) σχετικιστικής μηχανικής (παράδοξο του Μπέντλεϊ). Στη γλώσσα της συμμετρίας: εκεί όπου η βαρύτητα μπορεί να αγνοηθεί, φυσική είναι περισσότερο η αναλλοίωτη του Χέντρικ Λόρεντς στην ειδική σχετικότητα παρά η αναλλοίωτη του Γαλιλαίου στην κλασική μηχανική. Οι διαφορές μεταξύ των δύο γίνονται σημαντικές όταν ασχολούμαστε με ταχύτητες που προσεγγίζουν την ταχύτητα του φωτός, και με φαινόμενα υψηλής ενέργειας.
Με τη συμμετρία του Λόρεντς, μπαίνουν στο παιχνίδι επιπλέον δομές. Προσδιορίζονται από το σύνολο των κώνων φωτός (εικόνα στα αριστερά). Οι κώνοι φωτός ορίζουν μια αιτιολογική δομή: για κάθε ενδεχόμενο A, υπάρχει ένα σύνολο ενδεχομένων τα οποία μπορούν είτε να επηρεάσουν είτε να επηρεαστούν από το Α μέσω σημάτων είτε αλληλεπιδράσεων τα οποία δε χρειάζεται να ταξιδέψουν με ταχύτητα μεγαλύτερη από αυτή του φωτός. (όπως το ενδεχόμενο Β στην εικόνα), και ένα σύνολο ενδεχομένων για τα οποία μια τέτοια επίδραση είναι αδύνατη (όπως το ενδεχόμενο C στην εικόνα). Τα σύνολα αυτά είναι ανεξάρτητα από τον παρατηρητή. Σε συνδυασμό με το ίχνος στον 4-διάστατο χωροχρόνο της ελεύθερης πτώσης σωματιδίων, οι κώνοι φωτός μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανακατασκευή της ημι-Ριμάννιας μετρικής του χωροχρόνου, σε τουλάχιστον πάνω έναν θετικό παράγοντα κοσμικής κλίμακας. Με μαθηματικούς όρους, αυτό καθορίζει μια σύμμορφη δομή.
Η ειδική σχετικότητα ορίζεται σε απουσία βαρύτητας, οπότε για πρακτικές εφαρμογές, είναι κατάλληλο μοντέλο σε περιπτώσεις όπου η βαρύτητα μπορεί να αγνοηθεί. Επαναφέροντας τη βαρύτητα στο παιχνίδι, και υποθέτοντας την καθολικότητα της ελεύθερης πτώσης, μία ανάλογη αιτιολογία όπως και στην προηγούμενη ενότητα ισχύει: δεν υπάρχουν παγκόσμια αδρανειακά συστήματα. Αντ' αυτού υπάρχουν κατά προσέγγιση αδρανειακά συστήματα τα οποία κινούνται παράλληλα με σωματίδια τα οποία εκτελούν ελεύθερη πτώση. Στη γλώσσα του χωροχρόνου: οι χρονικές ευθείες που ορίζουν τα αδρανειακά συστήματα στα οποία δεν υπάρχει βαρύτητα μετατρέπονται σε γραμμές οι οποίες είναι καμπυλωμένες η μία προς την άλλη, γεγονός που υποδηλώνει ότι η συμπερίληψη της βαρύτητας απαιτεί μια αλλαγή στη γεωμετρία του χωροχρόνου.
Εξισώσεις του Αϊνστάιν
Έχοντας διατυπώσει την σχετικιστική, γεωμετρική έκδοση των αποτελεσμάτων της βαρύτητας, το ζήτημα της προέλευσης της παραμένει. Στη νευτώνεια βαρύτητα, η πηγή είναι η μάζα. Στην ειδική θεωρία της σχετικότητας, η μάζα αποδεικνύεται ότι είναι μέρος μιας γενικότερης ποσότητας που ονομάζεται τανυστής ενέργειας-ορμής, που περιλαμβάνει τόσο την ενέργεια και την πυκνότητα ορμής καθώς και το άγχος (δηλαδή, την πίεση και την διάτμηση). Χρησιμοποιώντας την αρχή της ισοδυναμίας, αυτός ο τανυστής γενικεύεται εύκολα σε καμπύλο χωρόχρονο. Αντλώντας επιπλέον την αναλογία με γεωμετρικά νευτώνεια βαρύτητα, είναι φυσικό να υποθέσουμε ότι η εξίσωση πεδίου για τη βαρύτητα σχετίζεται με τον Τανυστής Ρίτσι, ο οποίος περιγράφει μια συγκεκριμένη κατηγορία παλιρροιακών φαινομένων: τη μεταβολή του όγκου για ένα μικρό σύννεφο των σωματιδίων που είναι αρχικά σε κατάσταση ηρεμίας, και στη συνέχεια πέφτουν ελεύθερα. Στην ειδική θεωρία της σχετικότητας, η διατήρηση της ενέργειας-ορμής αντιστοιχεί στη δήλωση ότι η ενέργεια-ορμή είναι τανυστής ελεύθερης απόκλισης. Αυτή η φόρμουλα, επίσης, είναι εύκολα γενικευμένη σε καμπύλες χωροχρόνου με την αντικατάσταση των μερικών παραγώγων με καμπύλες-πολλαπλών ομολόγων τους, συναλλοίωτα παράγωγα μελετήθηκαν στη διαφορική γεωμετρία. Με την πρόσθετη αυτή κατάσταση-η συναλλοίωτη απόκλιση του τανυστή ενέργειας-ορμής, και ως εκ τούτου του ό,τι είναι στην άλλη πλευρά της εξίσωσης, είναι μηδέν-το απλούστερο σύνολο εξισώσεων είναι αυτές που ονομάζονται πεδιακές εξισώσεις του Αϊνστάιν: Στην αριστερή πλευρά είναι ο τανυστής Αϊνστάιν, ένας ειδικός χωρίς απόκλιση συνδυασμός του τανυστή Ricci και του μετρικού. Ειδικότερα, είναι η μονοδιάστατη καμπυλότητα. Ο τανυστής Ricci από μόνος του σχετίζεται με τον γενικότερο τανυστή καμπυλότητας Riemann, όπως Στη δεξιά πλευρά, Tab είναι ο τανυστής ενέργειας-ορμής. Όλοι οι τανυστές είναι γραμμένοι σε αφηρημένο συμβολικό δείκτη. [30]Συνδυάζοντας την πρόβλεψη της θεωρίας με τα παρατηρήσιμα αποτελέσματα για τις πλανητικές τροχιές (ή, ισοδύναμα, εξασφαλίζοντας ότι η αδύναμη-βαρύτητα, χαμηλό-όριο ταχύτητας είναι νευτώνεια μηχανική), η σταθερά αναλογίας μπορεί να καθοριστεί ως κ = 8πG/c4, με G σταθερά βαρύτητας και c η ταχύτητα του φωτός. Όταν δεν υπάρχει ύλη, έτσι ώστε ο τανυστής ενέργειας-ορμής να εξαφανίζεται, το αποτέλεσμα είναι οι κενές εξισώσεις του Αϊνστάιν.
Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για τη γενική σχετικότητα που στηρίζονται πάνω στις ίδιες εγκαταστάσεις, που περιλαμβάνουν πρόσθετους κανόνες και / ή περιορισμούς, που οδηγούν σε διαφορετικές εξισώσεις πεδίου. Παραδείγματα είναι η Brans-Dicke θεωρία, ο τηλεπαραλληλισμός και η Αϊνστάιν-Cartan θεωρία.
Ορισμός και βασικές εφαρμογές
Η παραγωγή που περιγράφεται στην προηγούμενη ενότητα περιέχει όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για τον καθορισμό της γενικής σχετικότητας, περιγράφουν βασικές ιδιότητες της, και αντιμετωπίζουν ένα ζήτημα ζωτικής σημασίας στη φυσική, δηλαδή το πώς η θεωρία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μοντέλο για την οικοδόμηση.
Ορισμός και βασικές ιδιότητες
Η γενική σχετικότητα είναι μια μετρική θεωρία της βαρύτητας. Στον πυρήνα της είναι οι εξισώσεις του Αϊνστάιν, που περιγράφουν τη σχέση μεταξύ της γεωμετρίας των τεσσάρων διαστάσεων, την ψευδο-Riemann πολλαπλότητα που εκπροσωπεί τον χωροχρόνο, και την ενέργεια-ορμή που περιέχονται σε αυτό το χωροχρόνο. Φαινόμενα που στην κλασική μηχανική αποδίδονται στη δράση της δύναμης της βαρύτητας (όπως η ελεύθερη πτώση, τροχιακή κίνηση, και πορείες διαστημόπλοιων), αντιστοιχούν σε αδρανειακή κίνηση μέσα σε μια κυρτή γεωμετρία του χωροχρόνου στη γενική σχετικότητα, δεν υπάρχει βαρυτική δύναμη εκτροπής αντικεiμένων από τις φυσικές, ευθείες διαδρομές τους. Αντ' αυτού, η βαρύτητα αντιστοιχεί σε μεταβολές στις ιδιότητες του χώρου και του χρόνου, το οποίο με τη σειρά του αλλάζει τις πιο ευθείες-πιθανές διαδρομές που τα αντικείμενα θα ακολουθήσουν φυσικά.[34] Η καμπυλότητα είναι, με τη σειρά της, που προκαλείται από την ενέργεια-ορμής της ύλης. Παραφράζοντας τον σχετικιστική Τζον Άρτσιμπαλντ Γουίλερ, ο χωροχρόνος λέει στην ύλη πως να κινηθεί. Η ύλη λέει στον χωροχρόνο πώς να καμπυλωθεί.
Ενώ η γενική σχετικότητα αντικαθιστά το βαθμωτό δυναμικό της βαρύτητας της κλασικής φυσικής από ένα συμμετρικό βαθμίδας-δύο τανυστή, ο τελευταίος μειώνει την πρώτη, σε περιορισμένες περιπτώσεις. Για τα ασθενή βαρυτικά πεδία και αργά σε ταχύτητα σε σχέση με την ταχύτητα του φωτός, οι προβλέψεις της θεωρίας συγκλίνουν με εκείνα του νόμου του Νεύτωνα της παγκόσμιας έλξης.
Αφού είναι κατασκευασμένη με τανυστές, η γενική σχετικότητα παρουσιάζει γενική συνδιακύμανση: οι νόμοι της-και οι περαιτέρω νόμοι που διατυπώνονται στο πλαίσιο της γενικής σχετικότητας-λαμβάνουν την ίδια μορφή σε όλα τα συστήματα συντεταγμένων. Επιπλέον, η θεωρία δεν περιέχει κανένα αναλλοίωτο γεωμετρικά δομικό υπόβαθρο, δηλαδή είναι ανεξάρτητο υπόβαθρο. Ικανοποιεί έτσι μια πιο αυστηρή γενική αρχή της σχετικότητας, δηλαδή ότι οι νόμοι της φυσικής είναι οι ίδιοι για όλους τους παρατηρητές. Σε τοπικό επίπεδο, όπως εκφράζεται στην αρχή της ισοδυναμίας, ο χωροχρόνος είναι Minkowskian, και οι νόμοι της φυσικής αναδεικνύουν την τοπική αναλλοίωτη του Λόρεντς.
Το χτίσιμο του μοντέλου
Η βασική έννοια της γενικής σχετικότητας μοντέλου οικοδόμησης είναι μία από τις λύσεις των εξισώσεων του Αϊνστάιν. Λαμβάνοντας υπόψη τις δύο εξισώσεις του Αϊνστάιν και κατάλληλες εξισώσεις για τις ιδιότητες της ύλης, μια τέτοια λύση αποτελείται από μία ειδική ημι-Riemannian πολλαπλότητα (συνήθως ορίζεται δίνοντας τη μέτρηση σε συγκεκριμένες συντεταγμένες), και συγκεκριμένα υλικά σώματα που ορίζονται στην εν λόγω πολλαπλότητα. Η ύλη και η γεωμετρία πρέπει να πληρούν τις εξισώσεις του Αϊνστάιν, έτσι ώστε, ο ενέργειας-ορμής της ύλης να είναι ελεύθερος απόκλισης. Η ύλη πρέπει, φυσικά, να πληροί οποιεσδήποτε πρόσθετες εξισώσεις επιβλήθηκαν στις ιδιότητές του. Με λίγα λόγια, μια τέτοια λύση είναι ένα σύμπαν μοντέλο που ικανοποιεί τους νόμους της γενικής σχετικότητας, και, ενδεχομένως, επιπλέον νόμων που διέπουν οπουδήποτε η ύλη μπορεί να είναι παρούσα.
Οι εξισώσεις του Αϊνστάιν είναι μη γραμμικές διαφορικές εξισώσεις και, ως εκ τούτου, είναι δύσκολο να επιλυθούν ακριβώς. Παρ' όλα αυτά, είναι γνωστή μια σειρά από ακριβείς λύσεις, παρόλο που μόνο λίγες από αυτές έχουν άμεσες φυσικές εφαρμογές. Οι πιο γνωστές ακριβείς λύσεις, καθώς επίσης και τα πλέον ενδιαφέροντα από την άποψη της φυσικής, είναι η λύση Σβάρτσιλντ, η λύση Ράινερ-Νόρντστρομ και η λύση Κερ, κάθε μία από τις οποίες αντιστοιχεί σε μία ορισμένου τύπου μαύρη τρύπα σε ένα κατά τα άλλα άδειο σύμπαν, και τα Φρίντμαν–Λεμαίτρ–Ρόμπερτσον–Γουόκερ και ντε Σίτερ σύμπαντα, κάθε ένα από αυτά περιγράφει έναν εκτεταμένο κόσμο. Ακριβείς λύσεις μεγάλου θεωρητικού ενδιαφέροντος περιλαμβάνουν το σύμπαν Γκέντελ (που ανοίγει την δυνατότητα του ταξιδιού στο χρόνο σε καμπύλες χωροχρόνου), η λύση Taub-NUT (ένα συμπαντικό μοντέλο που είναι ομοιογενές, αλλά ανισότροπο) και ο χώρος αντί-ντε Σίτερ (ο οποίος έχει έρθει πρόσφατα στο προσκήνιο στο πλαίσιο υποθέσεων που ονομάζονται Μανταλσένα).
Δεδομένης της δυσκολίας εξεύρεσης ακριβών λύσεων, οι εξισώσεις πεδίου του Αϊνστάιν επίσης επιλύονται συχνά από αριθμητική ολοκλήρωση σε έναν υπολογιστή, ή με την εξέταση μικρών διαταραχών των ακριβών λύσεων. Στον τομέα της αριθμητικής σχετικότητας, οι ισχυροί υπολογιστές χρησιμοποιούνται για να προσομοιώσουν τη γεωμετρία του χωροχρόνου και να λύσουν τις εξισώσεις του Αϊνστάιν για ενδιαφέρουσες καταστάσεις, όπως δύο συγκρουόμενες μαύρες τρύπες. Κατ' αρχήν, οι μέθοδοι αυτοί μπορούν να εφαρμοστούν σε οποιοδήποτε σύστημα, αν υπάρχουν επαρκείς πόροι από υπολογιστή, και μπορούν να αντιμετωπιστούν τα θεμελιώδη ζητήματα, όπως οι γυμνές ιδιομορφίες. Κατά προσέγγιση λύσεις μπορούν επίσης να βρεθούν από την θεωρίες όχλησης όπως ευθυγραμμισμένη βαρύτητα και την γενίκευσή της, η προ-Νευτώνια επέκταση, τα οποία αναπτύχθηκαν από τον Αϊνστάιν. Ο τελευταίος παρέχει μια συστηματική προσέγγιση στην επίλυση της γεωμετρία του χωροχρόνου μιας που περιέχει μια κατανομή της ύλης που κινείται αργά σε σύγκριση με την ταχύτητα του φωτός. Η επέκταση περιλαμβάνει μια σειρά από όρους:οι πρώτοι όροι αντιπροσωπεύουν νευτώνεια βαρύτητα, ενώ οι μετέπειτα όροι αντιπροσωπεύουν ολοένα και μικρότερες διορθώσεις στη θεωρία του Νεύτωνα λόγω της γενικής σχετικότητας. Η παράταση αυτής της επέκτασης είναι ο Παραμετρικοποιημένος μετα-Νευτώνειος (PPN) φορμαλισμός, ο οποίος επιτρέπει την ποσοτική σύγκριση μεταξύ των προβλέψεων της γενικής σχετικότητας και τις εναλλακτικής θεωρίας.
Πειραματική επαλήθευση
thumb|left|218x218px|Η πιο διάσημη πρώιμη πειραματική επαλήθευση της γενικής σχετικότητας έγινε το 1919, κατά τη διάρκεια [[Έκλειψη Ηλίου της 29ης Μαΐου 1919|ηλιακής έκλειψης. Σύμφωνα με τον Άρθουρ Στάνλεϋ Έντινγκτον, μπορούσε να παρατηρηθεί η καμπύλωση του φωτός ενός αστέρα γύρω από τον ήλιο, καθώς έφτανε στον παρατηρητή στη Γη.]]
Για την επαλήθευση της Γενικής Σχετικότητας ο Άλμπερτ Αϊνστάιν είχε προτείνει τρία πειραματικά τεστ:
Ελ Πάσο (Τέξας)
Το Ελ Πάσο (αγγλικά: El Paso, Texas) είναι πόλη των ΗΠΑ στο δυτικό Τέξας και έδρα της κομητείας Ελ Πάσο. Ο πληθυσμός του Ελ Πάσο, ανέρχεται στους 685.434 κατοίκους (σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2021 ), καθιστώντας τη, έκτη μεγαλύτερη πόλη στο Τέξας και 19η μεγαλύτερη πόλη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο πληθυσμός της μητροπολιτικής περιοχής του Ελ Πάσο, υπολογίζεται ότι έχει περίπου 850.000 κατοίκους.
Γενική θεωρία της σχετικότητας
Πειραματική επαλήθευση
Τα επόμενα χρόνια η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας για τη βαρύτητα επιβεβαιώθηκε και με πλήθος άλλων πειραμάτων, το τελευταίο από τα οποία, με τη χρήση του δορυφόρου Gravity B, επιχείρησε να μετρήσει το στροβιλισμό του χωροχρόνου που προκαλεί η ιδιοπεριστροφή της γης και τη στρέβλωσή του κοντά σε μεγάλες μάζες (το λεγόμενο γεωδαιτικό φαινόμενο).
Ελ Πάσο (Τέξας)
Το Ελ Πάσο έχει κτιστεί κατά μήκος των συνόρων στην αμερικανική όχθη του Ρίο Γκράντε. Στη μεξικανική όχθη είναι κτισμένη η πόλη Σιουδάδ Χουάρες, η οποία έχει σχεδόν διπλάσιο πληθυσμό από το Ελ Πασο. Οι δύο πόλεις σχηματίζουν μια διεθνή μητροπολιτική περιοχή με σχεδόν δύο εκατομμύρια κατοίκους.
Γενική θεωρία της σχετικότητας
Βαρυτική διαστολή του χρόνου και αλλαγή της συχνότητας
thumb|Σχηματική αναπαράσταση της βαρυτική ερυθρούς μετατόπισης ενός κύματος φωτός που διαφεύγει από την επιφάνεια του σώματος μια μάζας. Υποθέτοντας ότι η αρχή της ισοδυναμίας ισχύει, η βαρύτητα επηρεάζει το πέρασμα του χρόνου. Το φως στέλνεται μέσα σε ένα πηγάδι gravity well το οποίο ονομάζεται blueshift, ενώ το ελαφρύ αποστέλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση (δηλαδή, εξόδου από την βαρύτητα) είναι redshift συλλογικά, τα δύο αυτά φαινόμενα είναι γνωστά ως η βαρυτική μετατόπιση συχνότητας. Γενικότερα, οι διαδικασίες κοντά σε ένα τεράστιο σώμα τρέχουν πιο αργά σε σύγκριση με τις διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα πιο μακριά. Αυτή η επίδραση είναι γνωστή ως βαρυτική διαστολή του χρόνου.
Ελ Πάσο (Τέξας)
Ιστορία
thumb|252x252px|Άποψη του κέντρου του Ελ Πάσο |αριστερά Το Ελ Πάσο ντελ Νόρτε (η σημερινή Σιουδάδ Χουάρες) ιδρύθηκε το 1659 στη νότια όχθη του Ρίο Γκράντε από τους Ισπανούς Κονκισταδόρες. Το 1680 το Ελ Πάσο έγινε το διοικητικό κέντρο της ισπανικής επικράτειας του Νέου Μεξικού, μέχρι το 1848, όταν αποσχίστηκε ως μέρος του Τέξας. Παρά τις προσπάθειες των Ισπανών η βόρεια πλευρά του Ελ Πάσο έμεινε ανεκμετάλλευτη εξαιτίας των εχθροπραξιών με τους Ινδιάνους. Με το Μεξικανικό σύνταγμα του 1824 το Ελ Πάσο μοιράστηκε ανάμεσα στο Νέο Μεξικό και τη νεοσύστατη πολιτεία Τσιουάουα.
Το σημερινό Ελ Πάσο δεν θεωρούταν μέρος του Μεξικό μέχρι το 1848, οπότε και ο οικισμός στη Συμφωνία με το στρατηγό Ιντάλγκο θεωρήθηκε διακριτός από το Ελ Πάσο ντελ Νόρτε και δόθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Γενική θεωρία της σχετικότητας
Διάχυση φωτός και χρονική καθυστέρηση βαρύτητας
thumb|left|upright|Deflection of light (sent out from the location shown in blue) near a compact body (shown in gray) Η γενική σχετικότητα προβλέπει πως η διαδρομή του φωτός κάμπτεται σε ένα βαρυτικό πεδίο. Το φως που διέρχεται από ένα σώμα μεγάλου όγκου, διαχέεται προς το σώμα αυτό. Το φαινόμενο αυτό επιβεβαιώνεται παρατηρώντας ότι το φως των αστέρων ή των μακρινών κβάζαρ διαχέεται καθώς περνά τον ήλιο.
Αυτό καθώς και παρόμοιες υποθέσεις, προκύπτουν από το γεγονός που θέλει το φως να ακολουθεί αυτό που ονομάζουμε light-like (σαν φως) ή μηδενική γεωδαισιακή καμπύλη- δεν είναι παρά μία γενίκευση των ευθειών κατά τις οποίες ταξιδεύει το φως στην κλασική φυσική. Αυτού του είδους οι γεωδαισιακές καμπύλες είναι η γενίκευση των σταθερών της ταχύτητας του φωτός στην ειδική θεωρία. Εξετάζοντας κάποιος το κατάλληλο χωροχρονικό μοντέλο (είτε η λύση Σβάρτσιλντ είτε -όταν πρόκειται για περισσότερες από μία μάζες- το post-Newtonian expansion), παρουσιάζονται διάφορα φαινόμενα της επίδρασης της βαρύτητας στο φως. Αν και η κάμψη του φωτός μπορεί να εξηγηθεί απλά επεκτείνοντας την καθολική θεωρία της ελεύθερης πτώσης στο φως, η γωνία εκτροπής που προκύπτει από τέτοιους υπολογισμούς έχει τη μισή τιμή από αυτή που προκύπτει από τη γενική σχετικότητα.
Ελ Πάσο (Τέξας)
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις του Τέξας
Γενική θεωρία της σχετικότητας
Διάχυση φωτός και χρονική καθυστέρηση βαρύτητας
Στενά συνδεδεμένη με την διάχυση του φωτός είναι και η βαρυτική χρονική καθυστέρηση (ή καθυστέρηση Shapiro), φαινόμενο κατά το οποίο τα σήματα του φωτός αργούν να διέλθουν μέσω του βαρυτικού πεδίου. Για αυτή τη πρόβλεψη διάφορα τεστ έχουν πραγματοποιηθεί. Στον πραμετρικοποιημένο μετα-Νευτώνειο φορμαλισμό (PPN), οι μετρήσεις τόσο της διάχυσης του φωτός όσο και της βαρυτικής χρονικής καθυστέρησης προσδιορίζουν μια παράμετρο y, η οποία κωδικοποιεί την επίδραση της βαρύτητας στη γεωμετρία του σύμπαντος.
Βαρυτικά κύματα
Μερικές ακριβείς λύσεις περιγράφουν βαρυτικά κύματα χωρίς καμία προσέγγιση, π.χ., ένα κύμα που εκπέμπεται από τρένο και ταξιδεύει στο κενό ή τα αποκαλούμενα σύμπαντα του Gowdi, μεταβλητές ενός διαστελλόμενου σύμπαντος το οποίο είναι γεμάτο με τα βαρυτικά κύματα. Αλλά τα βαρυτικά κύματα που παράγονται σε ειδικές καταστάσεις όπως η συγχώνευση δύο μαύρων τρυπών, οι αριθμητικές μέθοδοι είναι σήμερα ο μόνος τρόπος για να κατασκευαστούν κατάλληλα μοντέλα.
Κάστρο Στρέζα
Κτίστηκε από τους Φράγκους του Πριγκιπάτου της Αχαΐας, ίσως τον 13ο αιώνα, στην περιοχή της Στρέζοβας και ανήκε στην Βαρωνία των Καλαβρύτων. Η περιοχή της Στρέζοβας τότε ήταν μοιρασμένη ανάμεσα στην Βαρωνία της Άκοβας και στην Βαρωνία των Καλαβρύτων. Χρησίμευε για τον έλεγχο τα τιμαρίων των βαρώνων αλλά και με φρυκτωρία ειδοποιούσε για επερχόμενο κίνδυνο την Βαρωνία των Καλαβρύτων μέσω άλλων κάστρων της περιοχής. Ήταν μικρό κτίσμα κυρίως για εγκατάσταση στρατιωτικής φρουράς αλλά περιλάμβανε και οικισμό εντός των τειχών.
Πηγές
Κατηγορία:Κάστρα της Αχαΐας Κατηγορία:Κάστρα του Πριγκιπάτου της Αχαΐας Κατηγορία:Βαρωνία των Καλαβρύτων Κ
Γενική θεωρία της σχετικότητας
Τροχιακές επιδράσεις και η σχετικότητα της κατεύθυνσης
Η γενική σχετικότητα διαφέρει από την κλασική μηχανική σε έναν αριθμό προβλέψεων σχετικά με τα τροχιακά σώματα. Προβλέπει μια συνολική περιστροφή (μετάπτωση) των πλανητικών τροχιών, καθώς και την τροχιακή φθορά που προκαλείται από την εκπομπή των βαρυτικών κυμάτων και των επιπτώσεων που σχετίζονται με τη σχετικότητα της κατεύθυνσης.
Μετάπτωση των αψίδωνthumb|Νευτώνεια (κόκκινο) περιστροφή συγκριτικά με την Αϊνσταϊvική περιστροφή (μπλε) ενός μοναχικού πλανήτη που περιστρέφεται γύρω από έναν αστέρα.|201x201εσ Στη γενική σχετικότητα, η αψίδα οποιασδήποτε τροχιάς (το σημείο της τροχιάς του σώματος στο κέντρο του συστήματος της μάζας) προπορεύεται-η τροχιά δεν είναι μια έλλειψη, αλλά μοιάζει με μια έλλειψη που περιστρέφεται στο επίκεντρο της, με αποτέλεσμα ένα τριαντάφυλλο, καμπύλη που μοιάζει με το σχήμα. Αυτό το αποτέλεσμα προέρχεται πρώτα από τον Αϊνστάιν, ο οποίος χρησιμοποιώντας μια κατά προσέγγιση μέτρηση αντιπροσωπεύει το Νευτώνειο όριο και το θέσιμό του σε τροχιά γύρω από το σώμα, όπως ένα σωματίδιο δοκιμής. Για τον ίδιο, το γεγονός ότι η θεωρία του έδωσε μια απλή εξήγηση των Ελέγχων της γενικής σχετικότητας Perihelion μετάπτωση του Ερμή,(ανώμαλη μετακίνηση του περιηλίου του πλανήτη Ερμή), που ανακαλύφθηκε νωρίτερα από Urbain Le Verrier το 1859, ήταν σημαντικά αποδεικτικά στοιχεία ότι είχε επιτέλους ορίσει τη σωστή μορφή των εξισώσεων πεδίου βαρύτητας (του Αϊνστάιν).
Τροχιακή φθορά thumb|right|Αποσύνθεση τροχιάς για το PSR1913+16:Η αλλαγή της ώρας σε δευτερόλεπτα, παρακολουθείται εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες. |233x233εσ Σύμφωνα με τη γενική σχετικότητα, το δυαδικό σύστημα θα εκπέμπει βαρυτικά κύματα, με αποτέλεσμα να χάνει ενέργεια. Λόγω αυτής της απώλειας, η απόσταση μεταξύ των δύο φορέων σε τροχιά μειώνεται, και το ίδιο κάνει και η περίοδος της τροχιάς τους. Εντός του Ηλιακού Συστήματος ή για τα απλά διπλά αστέρια, η επίδραση είναι πολύ μικρή για να μπορεί να παρατηρηθεί. Αυτή δεν είναι η περίπτωση ενός δυαδικού πάλσαρ, ένα σύστημα δύο τροχιών άστρου νετρονίων, ένα εκ των οποίων είναι ένα πάλσαρ: από το πάλσαρ, οι παρατηρητές στη Γη λαμβάνουν μια τακτική σειρά ραδιοφωνικών παλμών που μπορεί να χρησιμεύσει ως ένα εξαιρετικά ακριβές ρολόι, το οποίο επιτρέπει ακριβείς μετρήσεις της τροχιακής περιόδου. Επειδή οι αστέρες νετρονίων είναι πολύ συμπαγείς, σημαντικές ποσότητες ενέργειας εκπέμπονται με τη μορφή ακτινοβολίας βαρύτητας.
Γεωδαιτική μετάπτωση και βαρυτομαγνητισμός Αρκετά σχετικιστικά φαινόμενα που συνδέονται άμεσα με την σχετικότητα της κατεύθυνσης. Ένα από αυτά είναι το γεωδαιτικό φαινόμενο: η κατεύθυνση του άξονα του γυροσκοπίου σε ελεύθερη πτώση σε καμπύλο χωρόχρονο θα αλλάξει σε σύγκριση, για παράδειγμα, με την κατεύθυνση του φωτός που λαμβάνεται από μακρινά αστέρια, ακόμη και αν ένα τέτοιο γυροσκόπιο αντιπροσωπεύει τον τρόπο της διατήρησης μιας κατεύθυνσης όσο το δυνατόν σταθερότερα ("παράλληλη μεταφορά"). Για το σύστημα Φεγγάρι–Γη, Αυτή η επίδραση έχει μετρηθεί με τη βοήθεια του σεληνιακού λέιζερ. Πιο πρόσφατα, έχει μετρηθεί για τις δοκιμαστικές μάζες πάνω στο δορυφόρο Gravity Probe B με ακρίβεια καλύτερη από 0,3%.
Κοντά σε μια περιστρεφόμενη μάζα, υπάρχουν τα λεγόμενα βαρυτομαγνητικά αποτελέσματα. Ένας μακρινός παρατηρητής θα καθορίσει ότι τα αντικείμενα κοντά στη μάζα να "σέρνονται γύρω». Αυτή είναι η πιο ακραία για την περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες, όπου, για κάθε αντικείμενο εισέρχεται σε μια ζώνη γνωστή ως εργόσφαιρα, η περιστροφή είναι αναπόφευκτη. Τέτοια αποτελέσματα μπορεί και πάλι να ελέγχονται μέσω της επιρροής τους από τον προσανατολισμό του γυροσκοπίου σε ελεύθερη πτώση. Έχουν γίνει κάπως αμφιλεγόμενες δοκιμές χρησιμοποιώντας τους LAGEOS δορυφόρους, επιβεβαιώνοντας τη σχετικιστική πρόβλεψη. Επίσης, η Mars Global Surveyor έχει χρησιμοποιήσει καθετήρα γύρω από τον Άρη.
Βαρυτικός φακός
Η εκτροπή του φωτός είναι υπεύθυνη για ένα νέο τύπο αστρονομικών φαινομένων. Αν ένα τεράστιο αντικείμενο τοποθετηθεί ανάμεσα στον αστρονόμο και ένα μακρινό στοχευμένο αντικείμενο με την κατάλληλη μάζα και σχετικές αποστάσεις, τότε ο αστρονόμος θα δει πολλές διαστρεβλωμένες εικόνες του αντικειμένου αυτού. Τέτοιους είδους επιδράσεις είναι γνωστές ως βαρυτικός φακός.