cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Λόραντ Έτβες
Ο στροφικός ζυγός
Μία παραλλαγή παλαιότερης εφευρέσεως, του στροφικού ζυγού (βλ. π.χ. Πείραμα του Κάβεντις), το εκκρεμές του Eötvös, που σχεδίασε ο Ούγγρος επιστήμονας, είναι ένα ευαίσθητο επιστημονικό όργανο για τη μέτρηση της πυκνότητας των υποκείμενων στρωμάτων πετρωμάτων. Η συσκευή προσδιορίζει όχι μόνο τη διεύθυνση της δυνάμεως της βαρύτητας, αλλά και τη μεταβολή της οριζόντιας συνιστώσας της. Από αυτά τα δεδομένα προσδιορίζεται η κατανομή των μαζών στον φλοιό της Γης. Το εκκρεμές του Έτβες δεν κατοχυρώθηκε ποτέ με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, αλλά μετά την επίδειξη της ακρίβειάς του και πολλές επισκέψεις στην Ουγγαρία από το εξωτερικό, πολλά όργανα εξάχθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο και τα πλουσιότερα κοιτάσματα πετρελαίου στις ΗΠΑ ανακαλύφθηκαν με τη χρήση του. Το εκκρεμές βρήκε επίσης εφαρμογή στη στήριξη της αρχής της ισοδυναμίας αδρανειακής και βαρυτικής μάζας, με κίνητρο την προσφορά ενός βραβείου.
Να πώς περιγράφει ο Έτβες την εφεύρεσή του: "«Αυτό που χρησιμοποίησα ως όργανο ήταν ένα απλό, ίσιο ραβδί, με μάζες σε αμφότερα τα άκρα του και τοποθετημένο μέσα σε μεταλλικό κουτί για προστασία από τον άνεμο και τις μεταβολές της θερμοκρασίας. Κάθε ξεχωριστή μάζα ασκεί πάνω στο ραβδί αυτό μία δύναμη. Αλλά το νήμα από το οποίο κρέμεται φέρνει αντίσταση σε αυτή στρεφόμενο, με τη στροφή του να μάς δείχνει το ακριβές μέτρο των δυνάμεων που ασκούνται πάνω στο ραβδί. Αυτός είναι ένας ζυγός Coulomb και αυτό είναι όλο. Είναι απλός όπως το φλάουτο του Άμλετ, το μόνο που χρειάζεται είναι να γνωρίζετε πώς να το παίζετε και, ακριβώς όπως ο μουσικός που μπορεί να σάς ευχαριστήσει με θαυμάσιες παραλλαγές, ο φυσικός μπορεί με αυτόν τον ζυγό, με όχι μικρότερη ευχαρίστηση, να προσδιορίζει τις λεπτότερες παραλλαγές της βαρύτητας. Με τον τρόπο αυτό μπορούμε να διεισδύσουμε σε τέτοιο βάθος στον φλοιό της Γης, που ούτε τα μάτια μας, ούτε οι βαθύτερες γεωτρήσεις μας θα μπορούσαν να φθάσουν.»"
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ούγγροι φυσικοί Κατηγορία:Ούγγροι πολιτικοί
Γεράρδος Γ΄ του Χόλσταϊν-Ρέντσμπουργκ
Ο Γεράρδος Γ΄, κόμης του Χόλσταϊν-Ρέντσμπουργκ ή Γεράρδος ο Μέγας (γερμ. Gerhard III., περί το 1292 - 1 Απριλίου 1340) από τον Οίκο του Σάουμμπουργκ ήταν ένας ισχυρός Γερμανός πρίγκιπας, ο οποίος κυβέρνησε το Σάουμμπουργκ, το Χόλσταϊν, το Ρέντσμπουργκ και την περίοδο 1332-1340 μεγάλο τμήμα του βασιλείου της Δανίας. Ο Γεράρδος Γ΄ ήταν γιος του Ερρίκου Α΄, κόμη του Χόλσταϊν-Ρέντσμπουργκ. Κληρονόμησε από τον πατέρα του την κομητεία του Χόλσταϊν όταν ήταν ακόμα παιδί, αλλά σύντομα με έξυπνους χειρισμούς κατόρθωσε να αυξήσει σημαντικά τα εδάφη του και να γίνει ένας ισχυρός πρίγκιπας. Την περίοδο αυτό οι γειτονικοί βασιλείς όπως ο Ερρίκος Δ΄ της Δανίας φρόντισαν να εκμισθώνουν τον στρατό του για τους σκοπούς τους, κάτι για το οποίο συχνά συνεργάστηκε και με τον ξάδελφο του Ιωάννη Γ΄, κόμη του Χόλσταϊν-Πλεν.
Κηδεμόνας του ανήλικου βασιλιά Βάλντεμαρ
Το 1325 ο Γεράρδος ανέλαβε την κηδεμονία του ανήλικου Βάλντεμαρ, δούκα του Σλέσβιχ, θέση με την οποία έγινε σύμμαχος των δυσαρεστημένων Δανών ευγενών οι οποίοι ανέτρεψαν το 1326 τον βασιλιά Χριστόφορο Β΄, κάτι που έκανε τον Γεράρδο πραγματικό κυβερνήτη της Δανίας. Τοποθέτησε βασιλιά της Δανίας τον ανήλικο ανιψιό του Βάλντεμαρ του Σλέσβιχ, ο οποίος ανήκε στον κλάδο του Άβελ της Δανίας από τον Οίκος των Έστριντσεν και είχε με αυτόν τον τρόπο κληρονομικά δικαιώματα στον θρόνο. Η αποτυχία του να φέρει ειρήνη έφερε νέες εξεγέρσεις, η σημαντικότερη από τις οποίες ήταν του κόμη Γιόχαν (1330) ενάντια στον ανιψιό του Βάλντεμαρ και τον ίδιο τον Γεράρδο ως κηδεμόνα του. Ο Γεράρδος τότε υποχρεώθηκε να αντικαταστήσει στον θρόνο της Δανίας τον μικρό Βάλντεμαρ με τον έκπτωτο βασιλιά Χριστόφορο Β΄ (1330), ουσιαστικά ως βασιλιά χωρίς καμιά εξουσία, ενώ με τον θάνατο του Χριστόφορου και την επικράτηση αναρχίας (1332), ο Γεράρδος έγινε ο κυβερνήτης του μεγαλύτερου τμήματος της Δανίας.
Κυβερνήτης της Δανίας
Την περίοδο 1332-1349 ο κόμης Γεράρδος ήταν ο κυβερνήτης του μεγαλύτερου τμήματος του βασιλείου της Δανίας, είχε τον απόλυτο έλεγχο σε περιοχές όπως η Γιουτλάνδη και η Φιονία, με το υπόλοιπο τμήμα να βρίσκεται στα χέρια του αντιπάλου του Γιόχαν. Η θέση του ήταν ασαφής λόγω των χρεών που δημιούργησε στους πιστωτές, για να συντηρήσει τον στρατό του, ενώ οι εξεγέρσεις των ναυτικών, των αγροτών και οι πιέσεις των Γερμανών ευγενών τον οδήγησαν να υποστηρίξει τον διεκδικητή του θρόνου της Δανίας Βάλντεμαρ, γιο του Χριστόφορου. Τελικά αποφάσισε να αντιμετωπίσει δυναμικά την κατάσταση με εξέγερση απέναντι στους επαναστάτες στη Γιουτλάνδη την άνοιξη του 1340, όπου όμως δολοφονήθηκε από τον Νίλς Έμπεσεν στον ύπνο του. Η δολοφονία του είχε ως αποτέλεσμα την επιστροφή του διαδόχου Βάλντεμαρ Άττερνταγκ στον θρόνο της Δανίας. Η φήμη του από περιοχή σε περιοχή δημιούργησε διαφορετικούς θρύλους: στη Δανία είχε την φήμη ενός Γερμανού τυράννου, που ήταν πηγή έμπνευσης στους ποιητές κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής, αντιθέτως στο Χόλσταϊν είχε την φήμη λαϊκού ήρωα και άγιου.
Οικογένεια
Με την σύζυγο του Σοφία του Μεκλεμβούργου, κόρη του Νικολάου Β΄ κυρίου του Βέρλε και της Ρίχιτσας των Έστριντσεν, κόρης του Ερρίκου Ε΄ της Δανίας απέκτησε:
Παραπομπές σε πηγές
Κατηγορία:Δούκες του Σλέσβιχ Κατηγορία:Οίκος του Σάουμμπουργκ
Φαινόμενο Γιαρκόφσκι
Το Φαινόμενο Γιαρκόβσκυ είναι μια δύναμη που ενεργεί σε ένα περιστρεφόμενο σώμα στο διάστημα, η οποία προκαλείται από την ανισότροπη εκπομπή θερμικών φωτονίων τα οποία έχουν ορμή. Συνήθως λαμβάνεται υπόψη σε σχέση με τους μικρούς μετεωρίτες ή τους μικρούς αστεροειδείς (με διάμετρο από 10 εκατοστά έως 10 χιλιόμετρα) καθώς η επιρροή του φαινομένου είναι πιο σημαντική για αυτά τα σωματίδια.
Ιστορία της ανακάλυψης
Το φαινόμενο Γιαρκόβσκυ ανακαλύφθηκε από τον Ρώσο πολιτικό μηχανικό Ιβάν Οσίποβιτς Γιαρκόβσκυ (1844 - 1902), ο οποίος εργαζόταν πάνω σε επιστημονικά θέματα κατά τον ελεύθερο χρόνο του. Γράφοντας σε ένα φυλλάδιο γύρω στο 1900, ο Γιαρκόβσκυ σημείωσε ότι η καθημερινή θερμότητα ενός περιστρεφόμενου αντικειμένου στο διάστημα θα το αναγκάσει να βιώσει μια δύναμη η οποία, αν και μικροσκοπική, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγάλες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στις τροχιές των μικροσωμάτων και των μικρών αστεροειδών. Η άποψη του Γιαρκόβσκυ θα είχε ξεχαστεί εάν δεν υπήρχε ο Εσθονός αστρονόμος Ernst J. Öpik (1893-1985) ο οποίος διάβασε το φυλλάδιο του Γιαρκόβσκυ περίπου στα 1909. Δεκαετίες αργότερα ο Öpik, ενθυμούμενος το φυλλάδιο, μίλησε για την πιθανή σημασία του φαινομένου Γιαρκόβσκυ πάνω στην κίνηση των μετεωριδίων στο ηλιακό σύστημα.
Μηχανισμός
Το φαινόμενο Γιαρκόβσκυ είναι η συνέπεια του γεγονότος ότι η αλλαγή της θερμοκρασίας ενός αντικειμένου που θερμαίνεται από την ακτινοβολία (και επομένως η ένταση της θερμικής ακτινοβολίας από το αντικείμενο) υστερεί πίσω από τις αλλαγές στην εισερχόμενη ακτινοβολία. Δηλαδή η επιφάνεια του αντικειμένου χρειάζεται χρόνο για να ζεσταθεί όταν φωτίζεται για πρώτη φορά ; και χρειάζεται χρόνος για να κρυώσει όταν σταματά ο φωτισμός. Σε γενικές γραμμές υπάρχουν δυο συνιστώσες στο φαινόμενο :
Ημερήσιο φαινόμενο : σε ένα περιστρεφόμενο σώμα που φωτίζεται από τον Ήλιο (π.χ. ένας αστεροειδής ή η Γη), η επιφάνεια θερμαίνεται από την ηλιακή ακτινοβολία κατά την διάρκεια της ημέρας και δροσίζεται την νύχτα. Λόγω των θερμικών ιδιοτήτων της επιφάνειας, παρατηρείται καθυστέρηση μεταξύ της απορρόφησης της ακτινοβολίας από τον ήλιο και της εκπομπής της ίδιας ακτινοβολίας με την θερμότητα, επομένως το θερμότερο σημείο σε ένα περιστρεφόμενο σώμα λαμβάνει χώρα γύρω από την επιφάνεια με θέση "2 μμ" ή λίγο μετά το μεσημέρι. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υφίσταται μια διαφορά μεταξύ των κατευθύνσεων απορρόφησης και επανεκπομπής της ακτινοβολίας η οποία αποδίδει μια καθαρή δύναμη κατά μήκος της κατεύθυνσης κίνησης της τροχιάς. Εάν το αντικείμενο είναι ένας περιστρεφόμενος προγραμματιστής, η δύναμη είναι προς την κατεύθυνση κίνησης της τροχιάς και προκαλεί μια σταθερή αύξηση του κύριου άξονα της τροχιάς ; το αντικείμενο περιστρέφεται μακριά από τον Ήλιο. Ένας ανάδρομος περιστροφέας περιστρέφεται κοντά στον Ήλιο. Η ημερήσια επίδραση είναι το κυρίαρχο στοιχείο για τα σώματα με διάμετρο μεγαλύτερη των 100 μέτρων.
Εποχιακό φαινόμενο : Αυτό είναι ευκολότερο να κατανοηθεί χάρη στην εξιδανικευμένη περίπτωση ενός μη περιστρεφόμενου σώματος το οποίο κινείται γύρω από τον Ήλιο, μια περίπτωση κατά την οποία κάθε "έτος" αποτελείται από ακριβώς μια "μέρα". Καθώς περιστρέφεται γύρω από την τροχιά του, αυτό το ημισφαίριο έχει θερμανθεί σε μια μακρά χρονική περίοδο η οποία βρίσκεται πάντα προς την κατεύθυνση της κίνησης της τροχιάς. Το περίσσευμα σε θερμική ακτινοβολία προκαλεί μια δύναμη πέδησης η οποία κινεί πάντα την έλικα προς τον Ήλιο. Στην πράξη, για τα περιστρεφόμενα σώματα, αυτό το εποχιακό φαινόμενο αυξάνεται μαζί με την αξονική κλίση. Κυριαρχεί μόνο εάν η ημερήσια επίδραση είναι αρκετά μικρή. Αυτό μπορεί να συμβεί εξαιτίας της πολύ γρήγορης περιστροφής (δεν υπάρχει χρόνος για να κρυώσει στην νυχτερινή πλευρά, συνεπώς υφίσταται μια σχεδόν ομοιόμορφη κατανομή θερμοκρασίας), του μικρού μεγέθους (ολόκληρο το σώμα θερμαίνεται συνολικά) ή έχει αξονική κλίση κοντά στις 90 μοίρες. Το εποχιακό φαινόμενο είναι σημαντικό για μικρότερα θραύσματα αστεροειδών (από λίγα μέτρα μέχρι περίπου 100 μέτρα) υπό την προϋπόθεση ότι οι επιφάνειές τους δεν καλύπτονται από μονωτικό στρώμα ούτε έχουν υπερβολικά αργές περιστροφές. Επιπλέον, σε πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα κατά τα οποία ο άξονας περιστροφής ενός σώματος μπορεί να αλλάζει επανειλημμένα λόγω συγκρούσεων (συνεπώς η κατεύθυνση του ημερήσιου αποτελέσματος αλλάζει), το εποχιακό φαινόμενο θα τείνει επίσης να κυριαρχεί.
Σε γενικές γραμμές η επίδραση εξαρτάται από το μέγεθος και επηρεάζει τον κύριο άξονα των μικρότερων αστεροειδών ενώ αφήνει πρακτικά ανεπηρέαστους τους μεγάλους αστεροειδείς. Για τους αστεροειδείς που έχουν μέγεθος χιλιομέτρων, το φαινόμενο Γιαρκόβσκυ είναι μικρό και έχει σύντομη διάρκεια : η δύναμη στον αστεροειδή 6489 Golevka έχει εκτιμηθεί σε περίπου 0,25 newton, για καθαρή επιτάχυνση 10-10 m / s². Ωστόσο είναι σταθερή δύναμη ; για παραπάνω από εκατομμύρια χρόνων η τροχιά ενός αστεροειδούς μπορεί να διαταραχθεί αρκετά ώστε να μεταφερθεί από τη ζώνη των αστεροειδών στο καθαρό ηλιακό σύστημα.
Οι παραπάνω λεπτομέρειες μπορούν να γίνουν πιο περίπλοκες για τα σώματα με έντονες τροχιές.
Μέτρηση
Το αποτέλεσμα μετρήθηκε για πρώτη φορά τις χρονιές 1991-2003 στον αστεροειδή 6489 Golevka. Ο αστεροειδής πραγματοποίησε 15 χλμ μακριά από την προβλεπόμενη θέση του για πάνω από δώδεκα χρόνια (η τροχιά δημιουργήθηκε με ακρίβεια μέσα από μια σειρά παρατηρήσεων των ραντάρ το 1991, το 1995 και το 1999) από το τηλεσκόπιο Arecibo.
Χωρίς μια άμεση μέτρηση, είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί το ακριβές αποτέλεσμα του φαινομένου Γιαρκόβσκυ σε μια δεδομένη τροχιά του αστεροειδούς. Αυτό συμβαίνει επειδή το μέγεθος του φαινομένου εξαρτάται από πολλές μεταβλητές που είναι δύσκολο να προσδιοριστούν από τις περιορισμένες διαθέσιμες πληροφορίες πάνω στην παρατήρηση. Αυτές οι μεταβλητές περιλαμβάνουν το ακριβές σχήμα του αστεροειδούς και τον προσανατολισμό του. Οι υπολογισμοί περιπλέκονται περαιτέρω εξαιτίας των συνεπειών της σκίασης και της θερμικής επαναφοράς, είτε προκαλούνται από τοπικούς κρατήρες είτε από ένα πιθανό κοιλώδες σχήμα. Το φαινόμενο Γιαρκόβσκυ ανταγωνίζεται επίσης την πίεση της ακτινοβολίας, της οποίας η καθαρή επίδραση μπορεί να προκαλέσει παρόμοιες μικρές δυνάμεις για τα σώματα με μεταβολές ή / και μη σφαιρικά σχήματα.
Παρόλες αυτές τις δυσκολίες, η χρήση του φαινομένου Γιαρκόβσκυ είναι ένα σενάριο υπό διερεύνηση προκειμένου να αλλάξει η πορεία των δυνητικά γήινων αστεροειδών κοντά στη Γη. Πιθανές στρατηγικές της εκτροπής των αστεροειδών περιλαμβάνουν την "ζωγραφική" της επιφάνειας του αστεροειδούς ή την εστίαση της ηλιακής ακτινοβολίας πάνω στον αστεροειδή προκειμένου να μεταβληθεί η ένταση του φαινομένου Γιαρκόβσκυ και έτσι να μεταβληθεί η τροχιά του αστεροειδούς μακριά από μια σύγκρουση με τη Γη. Η αποστολή OSIRIS-REx, που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2016, μελετά το φαινόμενο του Γιαρκόβσκυ πάνω στον αστεροειδή Bennu.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δύναμη Κατηγορία:Τροχιές
1,2-πενταδιένιο
Το 1,2-πενταδιένιο  (αγγλικά: 1,2-pentadiene) είναι οργανική χημική ένωση, που περιέχει άνθρακα και υδρογόνο, με μοριακό τύπο C5H8 και ημισυντακτικό τύπο CH3CH2CH=C=CH2. Ανήκει στην ομόλογη σειρά των αλκαδιενίων και στην κατηγορία των αλλενίων.
Το χημικά καθαρό 1,2-πενταδιένιο, στις «κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος», δηλαδή σε θερμοκρασία 25 °C και υπό πίεση 1 atm, είναι εξαιρετικά εύφλεκτο υγρό.
Δομή
Αυτός ο υδρογονάνθρακας έχει μόριο που αποτελείται από τρία (3) άτομα υδρογόνου και ένα αιθύλιο (-CH2CH3) ενωμένα με μια τριάδα ατόμων άνθρακα, που συνδέονται μεταξύ τους με δύο διαδοχικούς διπλούς δεσμούς. Το #1 και το #3 άτομα άνθρακα, που περιέχει, βρίσκονται σε υβριδισμό sp², το #2 σε sp, ενώ τέλος τα #4 και #5 σε sp³. Τα άτομα C#1-C#3 είναι συγγραμμικά.
Οι δεσμοί, εκτός της συγγραμμικής ομάδας και της αιθυλομάδας, σχηματίζουν γωνίες περί τις 120°. Τα επίπεδα των δεσμών H-C#1-H και H-C#3-C#4 είναι κάθετα μεταξύ τους.
Η περιστροφή των δεσμών C=C=C απαιτεί (σχετικά) υψηλή ποσότητα ενέργειας, γιατί απαιτεί την (προσωρινή) διάσπαση ενός τουλάχιστον π-δεσμού.
Οι π-δεσμοί στο μόριο του 1,2-πενταδιενίου είναι υπεύθυνοι για τη χρήσιμη δραστικότητά του. Η περιοχή των διπλών δεσμών χαρακτηρίζεται από (σχετικά) υψηλή ηλεκτρονιακή πυκνότητα, ιδιαίτερα περί το #2 άτομο άνθρακα,που επομένως είναι ευάλωτη σε επιδράσεις ηλεκτρονιόφιλων. Πολλές αντιδράσεις του 1,2-πενταδιενίου καταλύνται από διάφορα μέταλλα μετάπτωσης, που σχηματίζουν προσωρινά σύμπλοκα με τα π και π* τροχιακά του 1,2-πενταδιενίου.
Με απόσπαση αλογόνου
Με απόσπαση δύο (2) ισοδυνάμων αλογόνου (X2) από 1,2,2,3-τετραλοπεντάνιο παράγεται 1,2-πενταδιένιο :
Οζονόλυση
Με επίδραση όζοντος (O3, οζονόλυση) σε 1,2-πενταδιένιο, παράγεται ασταθές οζονίδιο που τελικά διασπάται σε μεθανάλη, προπανάλη και διοξείδιο του άνθρακα :
Διυδροξυλίωση
1. Η επίδραση αραιού διαλύματος υπερμαγγανικού καλίου (KMnO4) παράγει 1-υδροξυ-2-πεντανόνη:
2. Η επίδραση καρβοξυλικού οξέος και υπεροξείδιου του υδρογόνου (Η2Ο2) παράγει 1-υδροξυ-2-πεντανόνη:
3. Η μέθοδος Σάρπλες (Sharpless) παράγει 1-υδροξυ-2-πεντανόνη:
4. Η μέθοδος Γούντγαρντ (Woodward) παράγει 1-υδροξυ-2-πεντανόνη:
5. Υπάρχει ακόμη δυνατότητα για 1,3-διυδροξυλίωση με επίδραση αλδευδών ή κετονών σε 1,2-πενταδιένιο, παρουσία νερού (H2O). Αντίδραση Πρινς (Prins). Π.χ. με μεθανάλη παράγεται 1-υδροξυ-3-εξανόνη:
Επίδραση πυκνού υπερμαγγανικού καλίου
Με επίδραση πυκνού διαλύματος υπερμαγγανικού καλίου (KMnO4) παράγεται τελικά προπανικό οξύ και διοξείδιο του άνθρακα :
Ενυδάτωση
1. Επίδραση θειικού οξέος (H2SO4) και στη συνέχεια νερού (H2O, ενυδάτωση). Παράγεται 2-πεντανόνη :
3. Υπάρχει ακόμη η δυνατότητα αλλυλικής υδροξυλίωσης κατά Πρινς (Prins) με επίδραση αλδευδών ή κετονών σε 1,2-πενταδιένιο απουσία νερού. Π.χ. με μεθανάλη προκύπτει 2,3-εξαδιεν-1-όλη:
Προσθήκη υποαλογονώδους οξέως
Με επίδραση (προσθήκη) υποαλογονώδους οξέος (HOX) σε 1,2-πενταδιένιο παράγεται 1-αλο-2-πεντανόνη :
Καταλυτική υδρογόνωση
Με καταλυτική υδρογόνωση 1,2-πενταδιενίου σχηματίζεται αρχικά 2-πεντένιο και στη συνέχεια (με περίσσεια υδρογόνου) πεντάνιο :
Αλογόνωση
1. Με προσθήκη αλογόνου (X2, αλογόνωση) σε 1,2-πενταδιένιο έχουμε προσθήκη στους διπλούς δεσμούς. Παράγεται αρχικά 1,2-διαλο-2-πεντένιο και στη συνέχεια, με περίσσεια αλογόνου, 1,2,2,3-τετραλοπεντάνιο. Π.χ. :
2. Υποκατάσταση σε αλλυλική θέση, δηλαδή σε α θέση ως προς τους διπλούς δεσμούς. Παράγεται 4-αλο-1,2-πενταδιένιο: Π.χ.:
Υδραλογόνωση
Με προσθήκη υδραλογόνων (HX, υδραλογόνωση) σε 1,2-πενταδιένιο παράγεται αρχικά 2-αλο-2-πεντένιο και στη συνέχεια, με περίσσεια υδραλογόνου, 2,2-διαλοπεντάνιο :
Υδροκυάνωση
Με προσθήκη υδροκυανίου (HCN, υδροκυάνωση) σε 1,2-πενταδιένιο παράγεται 2-μεθυλο-2-πεντενoνιτρίλιο:
Καταλυτική αμμωνίωση
2. Προσθήκη πρωτοταγούς αμίνης. Π.χ. με μεθυλαμίνη παράγεται Ν-μεθυλο-2-πεντεν-2-αμίνη, που τελικά ισομερειώνεται σε Ν-μεθυλο-2-πεντανιμίνη:
3. Προσθήκη δευτεροταγούς αμίνης. Π.χ. με διμεθυλαμίνη παράγεται N,N-διμεθυλο-2-πεντεν-2-αμίνη:
Καταλυτική φορμυλίωση
Με προσθήκη μεθανάλης (CO + H2) σε 1,2-πενταδιένιο παράγεται 2-μεθυλο-2-πεντενάλη ή 3-εξενάλη. Π.χ.:
Προσθήκη αλδεΰδών ή κετονών κατά Prins
Με επίδραση περίσσειας αλδευδών ή κετονών σε προπένιο απουσία νερού, σε χαμηλή θερμοκρασία παράγεται παράγωγο διοξανίου. Π.χ. με μεθανάλη παράγεται 4-προπυλιδενο-1,3-διοξάνιο και 5-προπυλιδενο-1,3-διοξάνιο: σύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:4-propylidene-1,3-dioxane.svg|116x116εσ 93x93εσ
Αντίδραση Diels–Adler
Κατά την επίδραση αλκαδιενίου (διένιου) σε 1,2-πενταδιένιο (διενόφιλο) έχουμε την ονομαζόμενη (αντίδραση Ντιλς-Άλντερ) που οδηγεί σε παραγωγή παραγώγου κυκλοεξενίου. Π.χ. με 1,3-βουταδιένιο παίρνουμε 4-προπυλιδενοκυκλοεξένιο : 144x144εσ
Αντίδραση Pauson-Khand
Κατά την επίδραση αλκίνια και μονοξειδίου του άνθρακα (CO) σε 1,2--πενταδιένιο έχουμε την ονομαζόμενη αντίδραση Παύσον-Χαντ (Pauson-Khand) που στην περίπτωση αυτή οδηγεί σε παραγωγή παραγώγων κυκλοπεντενόνης. Π.χ. με αιθίνιο παράγεται μείγμα από 4-προπυλιδενο-2-κυκλοπεντενόνη και 5-προπυλιδενο-2-κυκλοπεντενόνη: 72x72εσ 80x80εσ
Αναφορές και σημειώσεις
Κατηγορία:Αλλένια Κατηγορία:C5
Στάση Σιδηροκάστρου Μεσσηνίας
Η Στάση Σιδηροκάστρου είναι μικρός οικισμός κοντά στην Κυπαρισσία και το Σιδηρόκαστρο και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Τριφυλίας, του Νομού Μεσσηνίας.
Τοποθεσία
Η Στάση Σιδηροκάστρου βρίσκεται περίπου 8,5 χιλιόμετρα προς τα βορειοανατολικά της Κυπαρισσίας και περίπου 11,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το Σιδηρόκαστρο. Έχει υψόμετρο 40 μέτρα και απέχει 4,5 περίπου χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους. Κοντά στην Στάση Σιδηροκάστρου, προς τα βορειοανατολικά της, βρίσκεται ο Κάκκαβας σε απόσταση 3,5 περίπου χιλιομέτρων και προς τα νοτιοδυτικά της το Καλό Νερό σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα. Η πρόσβαση στον οικισμό γίνεται μέσω της Εθνικής Οδού 9γ.
Ιστορικό οικισμού
Ο οικισμός Στάση Σιδηροκάστρου είναι σχετικά νέος οικισμός, ο οποίος προσαρτήθηκε, το 2001, στην κοινότητα του Καλού Νερού και τον κατηργημένο Δήμο Αυλώνα Μεσσηνίας, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» η Στάση Σιδηροκάστρου ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Τριφυλίας. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αετού, Αυλώνος, Γαργαλιάνων, Κυπαρισσίας, Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας. Η Στάση Σιδηροκάστρου σήμερα είναι οικισμός της Τοπικής Κοινότητας του Καλού Νερού του Δήμου Τριφυλίας, με έδρα το Καλόν Νερόν, ενώ στην τοπική κοινότητα αυτή ανήκουν επίσης οι εξής οικισμοί: Το Άνω Καλόν Νερόν, το Βουνάκι, τα Δρεκολαίικα, ο Κάκκαβας και το Μάρμαρο.
Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 18 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται κυρίως σε διάφορες αγροτικές εργασίες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Μεσσηνίας Κατηγορία:Δήμος Τριφυλίας
Μάρμαρο Μεσσηνίας
Το Μάρμαρο είναι μικρός οικισμός κοντά στο Σιδηρόκαστρο και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Τριφυλίας, του Νομού Μεσσηνίας.
Τοποθεσία
Το Μάρμαρο βρίσκεται περίπου 11 χιλιόμετρα προς τα βορειοανατολικά της Κυπαρισσίας και περίπου 6 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το Σιδηρόκαστρο. Έχει υψόμετρο 162 μέτρα και απέχει 5 περίπου χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους. Κοντά στο Μάρμαρο, προς τα νοτιοανατολικά του, βρίσκεται ο Κάκκαβας σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων, προς τα νοτιοδυτικά του το Καλό Νερό σε απόσταση 4,5 περίπου χιλιομέτρων και προς τα βορειοδυτικά του το Άνω Καλόν Νερόν σε απόσταση 6,5 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.
Πηγαδούλια Μεσσηνίας
Τοποθεσία
Τα Πηγαδούλια βρίσκονται περίπου 11 χιλιόμετρα προς τα βορειοανατολικά της Κυπαρισσίας και περίπου 9 χιλιόμετρα δυτικά από το Σιδηρόκαστρο. Έχουν υψόμετρο 52 μέτρα και απέχουν 3 περίπου χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους. Κοντά στα Πηγαδούλια, προς τα νοτιοδυτικά των, βρίσκεται η Βλασσάδα σε απόσταση 1 περίπου χιλιομέτρου και προς τα νοτιοδυτικά των το Βουνάκι σε απόσταση 2 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.
Ιστορικό οικισμού
Ο οικισμός Πηγαδούλια είναι σχετικά νέος οικισμός, ο οποίος προσαρτήθηκε, το 1991, στην Κοινότητα Αγαλιανής, όπου και παρέμεινε από το 1991 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», τα Πηγαδούλια εντάχθηκαν στον κατηργημένο Δήμο Αυλώνα Μεσσηνίας, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» τα Πηγαδούλια ανήκουν πλέον στον νέο Δήμο Τριφυλίας. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αετού, Αυλώνος, Γαργαλιάνων, Κυπαρισσίας, Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας. Τα Πηγαδούλια σήμερα είναι οικισμός της Τοπικής Κοινότητας της Αγαλιανής του Δήμου Τριφυλίας, με έδρα την Αγαλιανή και στην οποία υπάγονται επίσης οι οικισμοί Βλασσάδα, Ξυφάρα και Παλιοβλασσάδα.
Μάρμαρο Μεσσηνίας
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Μεσσηνίας Κατηγορία:Δήμος Τριφυλίας
Πηγαδούλια Μεσσηνίας
Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 33 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται κυρίως σε διάφορες αγροτικές εργασίες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Μεσσηνίας Κατηγορία:Δήμος Τριφυλίας
Ιωάννης της Κάτω Έσσης
Ο Ιωάννης, γερμ. Johann (π. 1278 - 14 Φεβρουαρίου 1311) από τον Οίκο της Έσσης ήταν λάντγκραβος της Κάτω Έσσης (1308-1311).
Βιογραφία
Ήταν ο τρίτος γιος του Ερρίκου Α΄ λάντγκραβου της Έσσης και της Μέχτιλντ της Κλέβης. Η μητέρα του ήταν η 2η σύζυγος του Ερρίκου Α΄, ο οποίος από την 1η σύζυγό του είχε γιους τον Ερρίκο και τον Όθωνα Α΄. Ο νεότερος αδελφός του Λουδοβίκος έγινε επίσκοπος του Μύνστερ.
Το 1292 η Μέχτιλντ ζητούσε μερίδιο για τον γιο της. Αυτό οδήγησε σε ένοπλη σύγκρουση και η Μέχτιλτ κατάφερε ο Ερρίκος Α΄ να λάβει ως συγκυβερνήτη, εκτός του Ερρίκου, τον Ιωάννη το 1296. Το 1298 απεβίωσε ο Ερρίκος και τον διαδέχθηκε ο Όθων Α΄ ως συγκυβερνήτης. Το 1308 απεβίωσε και ο Ερρίκος Α΄ και οι δύο γιοί του διαίρεσαν την κτήση του: ο Όθων Α΄ έλαβε την Άνω Έσση, γύρω από τον ποταμό Λαν, με πρωτεύουσα το Μάρμπουργκ και ο Ιωάννης έλαβε την Κάτω Έσση με πρωτεύυσα το Κάσσελ.
Η διακυβέρνησή του
Το Γκούντενσμπεργκ ήταν υποθηκευμένο στον Αλβέρτο Β΄ Γουέλφων δούκα του Μπράουνσβαϊγκ-Λύνεμπουργκ· ο Ιωάννης κατέκτησε την πόλη και ανάγκασε τον Αλβέρτο Β΄ να δεχθεί την αποπληρωμή του χρέους. Ο Ερρίκος Ζ΄ του Οίκου Λουξεμβούργου της Γερμανίας τον διόρισε προστάτη τριών πόλεων στη Θουριγγία, όμως ο Φρειδερίκος Α΄ Βέττιν μάργραβος του Μάισσεν το θεώρησε εισβολή στο έδαφός του και πήρε τα όπλα για να σταματήσει τη διείσδυση: ο Ιωάννης ηττήθηκε και αποσύρθηκε στο Κάσσελ για να συνέλθει.
Έτσι το σχέδιο τού Ιωάννη να κτίσει μία οχυρή πόλη στην προς τη Θουριγγία μεριά του ποταμού Φούλντα δεν ευοδώθηκε. Απεβίωσε από την επιδημία του 1311 στο Κάσσελ και τάφηκε στη μονή του Άναμπεργκ. Δεν είχε άρρενα τέκνα και τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος αδελφός του Όθων Α΄, ο οποίος επανένωσε έτσι την Εσση.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1306 την Αδελαΐδα των Γουέλφων, κόρη του Αλβέρτου Α΄ δούκα του Μπράουνσβικ-Λύνεμπουργκ και είχε τέκνο:
Η Αδελαΐδα απεβίωσε από την επιδημία του 1311 στο Κάσσελ και τάφηκε δίπλα στον άνδρα της στη μονή Άναμπεργκ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οίκος της Έσσης
Βαγιές Ρόδου
Οι Βαγιές είναι μικρό πεδινό χωριό στο νησί της Ρόδου στα Δωδεκάνησα και βρίσκεται σε υψόμετρο 60 μέτρα. Βρίσκονται στις βορειοδυτικές ακτές του νησιού της Ρόδου, επάνω στην επαρχιακή οδό Ίαλυσού - Κατταβιάς, δίπλα στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Ρόδου και απέχουν 14 χλμ. Δ.-ΝΔ. από την πόλη της Ρόδου. Αναφέρονται επίσημα για πρώτη φορά ως ξεχωριστός οικισμός το 1961, με την παλιά τους ονομασία Βάρη, να απογράφονται στην κοινότητα Παραδεισίου ενώ το 1962 με το ΦΕΚ 145Α - 13/09/1962 μετονομάστηκε  σε Βαγιές. Σύμφωνα με το προγράμμα Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί με το Παραδείσι αποτελούν την Κοινότητα Παραδεισίου η οποία υπάγεται στην Δημοτική Ενότητα Πεταλούδων του Δήμου Ρόδου ενώ σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 35 κατοίκους.
Βίλλα Αμαλία
Βίλλα Αμαλία είναι το όνομα του κτιρίου που φιλοξένησε το 2ο Γυμνάσιο Αθηνών στην Ελλάδα. Βρίσκεται στη γωνία των οδών Αχαρνών και Χέυδεν, κοντά στο σταθμό Βικτώρια του μετρό της Αθήνας. Ήταν ένα κτίριο κατειλημμένο από τους αναρχικούς από το 1990. Ανά τα χρόνια, στο κτίριο διεξάγονταν πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως πολιτικές συζητήσεις και κινηματογραφικές προβολές. Οι αρχές δήλωσαν ότι οι βίαιοι διαδηλωτές προστατεύονταν εντός της βίλας μετά από διαδηλώσεις εναντίον της λιτότητας. Όταν αντιμετώπισαν την αστυνομική δράση, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν με πανό ζητώντας αλληλεγγύη και κατέλαβαν τα γραφεία του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος ΔΗΜΑΡ. Η Βίλλα Αμαλία ήταν στόχος σε μια αστυνομική επιχείρηση για την εκκένωση μέχρι 40 γνωστών καταλήψεων σε όλη την Ελλάδα. Τον Δεκέμβριο του 2012, περίπου 150 καταληψίες και 92 αναρχικοί συνελήφθησαν από την αστυνομία κατά την τελευταία επιδρομή στις 9 Ιανουαρίου 2013. Ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης ανακοίνωσε ότι το κτίριο θα μετατραπεί σε σχολικό ή πολιτιστικό κέντρο. Στις αρχές Σεπτεμβρίου του 2016 το κτίριο μετατράπηκε σε σχολείο έπειτα από την εκκένωσή του από τους αναρχικούς.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Αθήνα Κατηγορία:Αστικά κοινά
Κύπελλο Ελλάδος υδατοσφαίρισης γυναικών
Το Κύπελλο Ελλάδος υδατοσφαίρισης γυναικών είναι η δεύτερη τη τάξη διοργάνωση, στην ελληνική γυναικεία υδατοσφαίριση και έλαβε χώρα για πρώτη φορά στην ιστορία κατά την περίοδο 2017-18. Περισσότερες κατακτήσεις μετρά ο Ολυμπιακός.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι - Πηγές
Κατηγορία:Υδατοσφαίριση στην Ελλάδα
Παλιοβλασσάδα Μεσσηνίας
Η Παλιοβλασσάδα είναι μικρός οικισμός κοντά στο Σιδηρόκαστρο και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Τριφυλίας, του Νομού Μεσσηνίας.
Τοποθεσία
Η Παλιοβλασσάδα βρίσκεται περίπου 14 χιλιόμετρα προς τα βορειοανατολικά της Κυπαρισσίας και περίπου 8 χιλιόμετρα δυτικά από το Σιδηρόκαστρο. Έχει υψόμετρο 175 μέτρα και απέχει 3 περίπου χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους. Κοντά στην Παλιοβλασσάδα, προς τα βορειοανατολικά της, βρίσκεται η Αγαλιανή σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων, προς τα νοτιοδυτικά της η Βλασσάδα σε απόσταση 2,5 περίπου χιλιομέτρων και προς τα βορειοδυτικά της ο Αγιαννάκης σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.
Ιστορικό οικισμού
Ο οικισμός Παλιοβλασσάδα είναι σχετικά νέος οικισμός, ο οποίος προσαρτήθηκε, το 2001, στην κοινότητα Αγαλιανής και τον κατηργημένο Δήμο Αυλώνα Μεσσηνίας, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» η Παλιοβλασσάδα ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Τριφυλίας. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αετού, Αυλώνος, Γαργαλιάνων, Κυπαρισσίας, Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας. Η Παλιοβλασσάδα σήμερα είναι οικισμός της Τοπικής Κοινότητας της Αγαλιανής του Δήμου Τριφυλίας, με έδρα την Αγαλιανή και στην οποία υπάγονται επίσης οι οικισμοί Βλασσάδα, Ξυφάρα και Πηγαδούλια.
Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 12 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται κυρίως σε διάφορες αγροτικές εργασίες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Μεσσηνίας Κατηγορία:Δήμος Τριφυλίας
Ολλανδικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 1991-92
Το Ολλανδικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 1991-92 ή αλλιώς η Ερεντιβίζιε 1991-92 ήταν το 36ο πρωτάθλημα Ερεντιβίζιε. Ξεκίνησε στις 17 Αυγούστου 1991 και ολοκληρώθηκε στις 3 Μαΐου 1992.
Πρωταθλήτρια αναδείχθηκε η Αϊντχόφεν για 13η φορά στην ιστορία της, ενώ υποβιβάστηκαν στην Εέρστε Ντιβίζιε οι ΑΝΤΟ Ντεν Χάαχ, Ντε Χράαφσχαπ και Φένλο. Την είσοδο στο Τσάμπιονς Λιγκ 1992-93 κέρδισε η Αϊντχόφεν, στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1992-1993 οι Άγιαξ, Φίτεσε, Χρόνινγκεν, στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1992-93 η Φέγενορντ, ενώ στο Κύπελλο Ιντερτότο οι Βάαλβαϊκ και Ντόρντρεχτ.
Ομάδες
Συνολικά 18 ομάδες αγωνίστηκαν στη συγκεκριμένη σεζόν: οι πρώτες 15 ομάδες της περσινής σεζόν, 2 νικητές των Play Offs ανόδου/υποβιβασμού και η πρωταθλήτρια της Εέρστε Ντιβίζιε 1990-91.
Αποτελέσματα
Πράσινο: Νίκη γηπεδούχου ομάδας Μπλε: Ισοπαλία <div style="margin-left:185px; padding-left:10px; width:200px; background-color:#FCC; font-size:11px; margin-bottom:10px;">Κόκκινο: Νίκη φιλοξενούμενης ομάδας
Play-offs ανόδου/υποβιβασμού
Όμιλος Α Όμιλος Β
Play-off 1
Η Ντεν Μπος προβιβάζεται στην Ερεντιβίζιε, ενώ η Γκο Αχέντ Ιγκλς αγωνίζεται στον δεύτερο αγώνα.
Play-off 2
Η Γκο Αχέντ Ιγκλς προβιβάζεται στην Ερεντιβίζιε, ενώ η ΑΝΤΟ Ντεν Χάαχ υποβιβάζεται στην Εέρστε Ντιβίζιε.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έρεντιβιζι Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1991-1992
Ερρίκος Β΄ της Έσσης
Ο Ερρίκος Β΄ o σιδηρούς (γερμ.: Heinrich II., 1299 - 3 Ιουνίου 1376) από τον Οίκο της Έσσης ήταν λάντγκραβος της Έσσης (1328-1376).
Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Όθωνα Α΄ λαντγκράβου της Έσσης και της Αδελαΐδας, κόρης του Όθωνα Γ΄ κόμη του Ράβενσμπεργκ.
Το 1328 απεβίωσε ο πατέρας του και τον διαδέχθηκε. Ο μόνος γιος του Όθων απεβίωσε το 1366, οπότε ο Ερρίκος Β΄ έκανε διάδοχό του τον γιο του αδελφού του Λουδοβίκου κυρίου του Γκρέμπενσταϊν. Αυτό τον έφερε σε σύγκρουση με τον Όθωνα του Μπράουνσβαϊγκ και ο Ερρίκος Β΄, για να καλύψει τα έξοδα του πολέμου, έβαλε φόρο σε όλα τα εισαγόμενα αγαθά.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε την Ελισάβετ των Βέττιν, κόρη του Φρειδερίκου Α΄ μαργράβου του Μάισσεν και είχε τέκνα:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οίκος της Έσσης
Ποταμός Ιλί
Ο Ιλί (Ουιγούρ: ئىلى دەرياسى, Ili deryasi, Или дәряси, Іле, İle, ئله, Или, κινεζικά: 伊犁河, Πινγίν: Yīlí Hé, μογγολικά: Ил) είναι ποταμός που διέρχεται από το νοτιοανατολικό Καζακστάν και τη βορειοδυτική Κίνα. Πηγάζει από τα όρη Τιεν Σαν στην Αυτόνομη Καζακική Επαρχία Ιλί του Σιντσιάνγκ της Κίνας και καταλήγει στην Περιφέρεια Αλμάτι του Καζακστάν. Έχει μήκος 1.439 χιλιόμετρα, από τα οποία τα 815 χιλιόμετρα βρίσκονται στο Καζακστάν. Εκβάλλει στη λίμνη Μπαλκάς, σχηματίζοντας ένα μεγάλο δέλτα με τεράστιες περιοχές υγροτόπων από λίμνες, έλη και παχιά βλάστηση.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ποταμοί της Κίνας Κατηγορία:Ποταμοί του Καζακστάν Κατηγορία:Διεθνείς ποταμοί της Ασίας
Ανάπαιστος
Ο ανάπαιστος είναι μετρικός πόδας. Αποτελείται από δυο βραχείες και μια μακρά συλλαβή στην αρχαία ελληνική ποίηση, ενώ στη νεότερη από δυο άτονες και μια τονισμένη συλλαβή (UU-). Έτσι ο ανάπαιστος τονίζεται σε κάθε τρίτη συλλαβή, δηλαδή στην 3η, 6η, 9η, κλπ. Για παράδειγμα: Στων/ Ψα/ρών/ την/ ο/λό/μαυ/ρη/ ρά/χη ή Και/ στην/ κό/μη/ στε/φά/νι/ φο/ρεί.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μετρική
Βάτι Ρόδου
Το Βάτι είναι πεδινό χωριό στο νησί της Ρόδου στα Δωδεκάνησα και βρίσκεται σε υψόμετρο 150 μέτρα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 323 κατοίκους και με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης από το 2011 αποτελεί τη Τοπική Κοινότητα Βατίου της Δημοτικής Ενότητας Νότιας Ρόδου του Δήμου Ρόδου.
Γεωγραφία - Αξιοθέατα
Το Βάτι βρίσκεται στις νοτιοανατολικές ακτές του νησιού της Ρόδου, επάνω στην επαρχιακή οδό Γεννάδιου και απέχει 67,5 χλμ. από τη πόλη της Ρόδου. Το χωριό περιτριγυρίζεται από πευκόδασος αλλά και από ελαιώνες, που ορισμένοι χαρακτηρίζονται αιωνόβιοι. Η τοπική παράδοση αναφέρει ότι κάποιοι είναι από την εποχή του Κλεόβουλου του Λίνδιου. Στην κεντρική πλατεία του χωριού υπάρχει ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, που κτίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα και είναι ρυθμού "Βασιλική Δωδεκανησιακού τύπου". Ο ρυθμός αυτός είναι ιδιαίτερος γιατί συναντάται μόνο στα Δωδεκάνησα και στα νοτιοανατολικά παράλια της Μικράς Ασίας και μιμείται τα γοτθικά σταυροθόλια των ιπποτών. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα εξωκλήσσια του Αγίου Γεωργίου κτισμένο τον 14ο αιώνα, του Αγίου Ραφαήλ, το μεταβυζαντινό μοναστήρι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Παραλιμνιώτη και η Παναγία η Γαλατούσα, όπου υπάρχει σπάνια εικόνα του 14ου αιώνα η οποία παριστάνει την Παναγία να προτάσσει το στήθος της για να θηλάσει το Χριστό.
Μιχρενγκίζ Καντινεφέντι
Η Μιχρενγκίζ Καντινεφέντι (Οθ. Τούρκικα:ميهرنجيز كادنيفندي) (Τούρκικα: Mihrengiz Kadınefendi, 15 Οκτωβρίου 1869 - 12 Δεκεμβρίου 1938) ήταν η δεύτερη σύζυγος του σουλτάνου Μωάμεθ Ε΄ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Ο πλήρης τίτλος ήταν: Devletlu İsmetlu İkinci Mihr-engiz Kadın Efendi Hazretleri
Βιογραφία
Η Μιχρενγκίζ Καντινεφέντι γεννήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 1869 στο Σότσι. Το πραγματικό της όνομα ήταν Φατμά. Η Μιχρενγκίζ είχε ένανν αδελφό, τον Ιμπραήμ Μπέη. Το 1893, κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι οικογένεια της μετανάστευσε από τον Καύκασο στην Κωνσταντινούπολη όπου παραδόθηκε στην Αυλή του Οθωμανού σουλτάνου.
Στο παλάτι της δόθηκε ιδιωτική εκπαίδευση και μαθήματα πιάνου. Πρώτα υπηρέτησε τον επικεφαλής του δικαστηρίου. Ωστόσο, σύντομα ο πρίγκιπας Μωάμεθ Ρεσάντ πρόσεξε την Μιχρενγκίζ και παντρεύτηκαν στις 4 Απριλίου 1887 στο Παλάτι Βελιάχντ.
Ένα χρόνο αργότερα στις 2 Μαρτίου 1888 γέννησε το μοναδικό της παιδί, τον Ηγεμόνα Ομέρ Χιλμί Εφέντι. Σε αντίθεση με τις άλλες συζύγους του σουλτάνου Μωάμεθ Ε΄, η Μιχρενγκίζ ήταν λεπτή, ενώ οι άλλες ήταν αρκετά βαρύτερες. Η Σαφιγιέ Ουνιουβάρ δασκάλα στο σχολείο του παλατιού έγραψε στα απομνημονεύματά της για την Μιχρενγκίζ:
"''...Η δεύτερη σύζυγος, η κυρία Μιχρενγκίζ και ο γιος της, ο Ηγεμόνας Ομέρ Χιλμί, ήταν στην καλοκαιρινή τους κατοικία, οπότε δεν μπορέσαμε να γνωριστούμε μέχρι το χειμώνα, όταν επέστρεψαν στο Παλάτι Ντολμαμπαχτσέ...
''...Τώρα, εκτός από την τέταρτη σύζυγο, οι άλλες ήταν πολύ βαρύτερες, οπότε δεν μπορώ να αποφύγω να λέω ότι ποτέ δεν περίμενα να συναντήσω κάποια τόσο λεπτή. Αργότερα άκουσα ότι πάσχει από μια ασθένεια τα τελευταία χρόνια... ''"
Το 1924 πήγαν στην εξορία και εγκαταστάθηκαν στην Αλεξάνδρεια. Ο γιος της υπέφερε από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο και πέθανε σύντομα μετά την εγκατάστασή τους στην Αλεξάνδρεια.
Η Μιχρενγκίζ Καντινεφέντι πέθανε 12 Δεκεμβρίου 1938 στην Αλεξάνδρεια σε ηλικία 69 ετών. Είναι θαμμένη στο μαυσωλείο του Χεβίδη Τεβφίκ στο Κάιρο.
Πηγές
Κατηγορία:Σουλτάνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Γουλιέλμος Γ΄ της Άνω Έσσης
Ο Γουλιέλμος Γ΄ ο νεότερος, γερμ. Wilihelm III der jüngste (8 Σεπτεμβρίου 1471 - 17 Φεβρουαρίου 1500) από τον Οίκο της Έσσης ήταν λαντγράβος της Άνω Έσσης (1483-1500), στην οποία είχε ενσωματωθεί η κομητεία του Κατσενέλνμπογκεν.
Κάλαθος Ρόδου
H Κάλαθος είναι πεδινό χωριό στο νησί της Ρόδου στα Δωδεκάνησα και βρίσκεται σε υψόμετρο 60 μέτρα.
Γουλιέλμος Γ΄ της Άνω Έσσης
Βιογραφία
Ήταν ο δευτερότοκος γιος του Ερρίκου Γ΄, λαντγράβου της Άνω Έσσης και της Άννας, κόρης και κληρονόμου του Φιλίππου Α΄, κόμη του Κατσενέλνμπογκεν.
Κάλαθος Ρόδου
Γεωγραφία - Αξιοθέατα
Η Κάλαθος βρίσκεται κάτω από το όρος Κάλαθος και στις ανατολικές παραλίες του νησιού της Ρόδου, επάνω στην εθνική οδό Ρόδου - Λίνδου. Απέχει 42 χλμ. από την πόλη της Ρόδου και μόλις 5 χλμ. από την αρχαία πόλη της Λίνδου. Η παραλία του χωριού είναι αμμώδης με ψιλό χαλίκι και εκτείνεται σε μήκος 4 χλμ. με ορισμένα τμήματά της να έχουν αξιοποιηθεί εμπορικά και άλλα είναι δημόσια. Ανάμεσα στην Κάλαθο και στη Λίνδο βρίσκεται ο όρμος των Βλυχών (το αρχαίο Θέρμιδρο) με οργανωμένη παραλία και πολλές σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες.
Γουλιέλμος Γ΄ της Άνω Έσσης
Βιογραφία
Ο πατέρας του απεβίωσε το 1483 και ο Γουλιέλμος τον διαδέχθηκε στην Άνω Έσση (Μάρμπουργκ), αν και ήταν μόλις 12 ετών. Επίτροποι ανέλαβαν ο θείος του Χέρμαν Δ΄, αρχιεπίσκοπος της Κολωνίας και ο Χανς Χόφμαν του Ντέρνμπεργκ. Οι πλούσιες πρόσοδοι του κράτους του επέτρεψαν να αγοράσει το ήμισυ του Έπσταϊν και μέρος του Κλίνγκενμπεργκ επί του Μάιν.
Κάλαθος Ρόδου
Ιστορία
Στην ευρύτερη περιοχή της Καλάθου υπήρξαν οι Κλάσιοι του αρχαίου δήμου της Λινδίας. Έχουν βρεθεί πέτρινα υπολείμματα από αρχαίο ελαιοτριβείο στα ερείπια του Αγίου Ιωάννη καθώς και βωμός της ρωμαϊκής περιόδου. Την περίοδο του μεσαίωνα χρησίμευε ως αγρότοπος και βοσκότοπος της Λίνδου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σκαμμένη στο βράχο εκκλησία της Παναγίας, στην οποία υπάρχουν τοιχογραφίες του 12ου αιώνα.
Γουλιέλμος Γ΄ της Άνω Έσσης
Βιογραφία
Καθώς κυνηγούσε, έπεσε από το άλογο και απεβίωσε το 1500 σε ηλικία 29 ετών. Ήταν άτεκνος και τον κληρονόμησε ο εξάδελφός του Γουλιέλμος Β΄, λαντγράβος της Κάτω Έσσης, που επανένωσε την Έσση.
Κάλαθος Ρόδου
Διοικητικά
Αναφέρεται επίσημα το 1948 στο ΦΕΚ 248Α - 28/09/1948 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Το 1981 προσαρτήθηκε ο καταργούμενος οικισμός Θεοτόκος. Σύμφωνα με το προγράμμα Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, αποτελεί την Κοινότητα Καλάθου η οποία υπάγεται στην Δημοτική Ενότητα Λινδίων του Δήμου Ρόδου ενώ σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 502 κατοίκους. Οι απογραφές πληθυσμού μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο είναι:
Γουλιέλμος Γ΄ της Άνω Έσσης
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1498 την Ελισάβετ του Βίττελσμπαχ, κόρη του Φίλιππου, εκλέκτορα του Παλατινάτου· δεν απέκτησαν απογόνους.
Κάλαθος Ρόδου
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά της Ρόδου
Το ουρλιαχτό
Με τον τίτλο το ουρλιαχτό μπορεί να αναφέρεται:
Ερρίκος Γ΄ της Άνω Έσσης
Ο Ερρίκος Γ΄ ο πλούσιος, γερμ. Heinrich III der raichen (15 Οκτωβρίου 1440 - 13 Ιανουαρίου 1483) από τον Οίκο της Έσσης ήταν λάντγκραβος της Άνω Έσσης (1458-1483).
Βιογραφία
Ήταν ο δευτερότοκος γιος του Λουδοβίκου Α΄ λαντγκράβου της Έσσης και της Άννας των Βέττιν, κόρης του Φρειδερίκου Α΄ εκλέκτορα της Σαξονίας.
Το 1458 απεβίωσε ο πατέρας του και τα δύο αδέλφια μοίρασαν την κτήση του: ο μεγαλύτερος Λουδοβίκος Β΄ έλαβε την Κάτω Έσση (Κάσσελ) και ο Ερρίκος Γ΄ την Άνω Έσση (Μάρμπουργκ). Ο Ερρίκος Γ΄ νυμφεύτηκε την Άννα κόμισσα του Καττσενελνμπόγκεν, περιοχής στο Ρήνο. Από τα διόδια εκεί έγινε πλούσιος.
Απεβίωσε το 1483 σε ηλικία 43 ετών και τον διαδέχθηκε ο δευτερότοκος γιος του Γουλιέλμος Γ΄.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε την Άννα, κόρη και κληρονόμο του Φιλίππου Α΄ κόμη του Κάτσενελνμπογκεν και είχε τέκνα:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οίκος της Έσσης
Κρίστιαν Τομάσιους
Ο Κρίστιαν Τομάσιους (Christian Thomasius, 1 Ιανουαρίου 1655 – 23 Σεπτεμβρίου 1728) ήταν Γερμανός νομικός και φιλόσοφος.
Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1655 στη Λειψία. Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Γιάκομπ Τομάζιους (Jacob Thomasius) και της Μαρίας Βέμπερ (Maria Weber). H μητέρα του απεβίωσε όταν ο Κρίστιαν ήταν 8 ετών και ο πατέρας του σύναψε δεύτερο γάμο.
Το 1669 αρχίζει να φοιτά στη φιλοσοφική σχολή της Λειψίας και το 1672  του απονέμεται το «Magister Artium» (Master of Arts ). To 1675 γίνεται φοιτητής στη νομική σχολή της Φρανκφούρτης ( Όντερ). Εκεί διδάσκεται το Φυσικό Δίκαιο και μαθητεύει κοντά στον Samuel Stryk. To 1679 γίνεται Διδάκτωρ της Νομικής. Την ίδια χρονιά ταξιδεύει στην Ολλανδία, όπου έρχεται σε επαφή με τον Graevius. Στη Λειψία ασκεί τη δικηγορία και έπειτα (1681) γίνεται καθηγητής στο Πανεπιστήμιο.
Το 1680 παντρεύεται την Anna Christine Heyland, με την οποία θα αποκτήσει  έξι παιδιά. Το 1684 πεθαίνει ο πατέρας του (που ήταν μια ασπίδα προστασίας για εκείνον απέναντι στους συναδέλφους του, ως πρύτανης ).
Το 1690 του απαγορεύτηκε να δημοσιεύσει ή να διδάξει ξανά με επιβολή μεγάλου χρηματικού προστίμου. Ζητά άσυλο στο Βρανδεμβούργο και διορίζεται στο Πανεπιστήμιο της Halle .Βρίσκεται υπό την προστασία του Μέγα Εκλέκτορα, Φρειδερίκου του Α’ .Η ερευνητική και διδακτική του σταδιοδρομία εκεί αρχίζει λοιπόν με ευνοϊκούς όρους .Το 1691 δημοσιεύει τις 2 εργασίες του για τη Λογική (Νόηση). Γενικά οι μελέτες του είναι προσανατολισμένες σε ζητήματα Λογικής και Ηθικής .Στην προσπάθειά του να καταφέρει την αποδέσμευση της Φιλοσοφίας από τη Θεολογία, εμποτίζει την Ηθική του με στοιχεία Ψυχολογίας.
Ο Thomasius διακρίνει σημάδια πολιτιστικής καθυστέρησης στη Γερμανία της εποχής του η οποία αναστέλλει τη διάδοση των επιστημών .Οδηγείται, έτσι, στην ιδέα ότι το περιεχόμενο της παιδείας  πρέπει να αναμορφωθεί ,όπως και το εκπαιδευτικό σύστημα εν γένει .Επικροτεί την εκμάθηση ξένων γλωσσών και την πρακτική κατεύθυνση των σπουδών.
Το 1701, συνεχίζοντας το έργο του κατά του σκοταδισμού , δημοσιεύει το «De crimine magiae» ,ζητώντας να μη διεξάγονται δίκες  για τους αιρετικούς και τις μάγισσες .Αυτή τη γνωμάτευση στηρίζει σε νομική βάση  με τα έργα του «Kurze Lehrsätze von dem Laster der Zauberey» (1703) και «De tortura ex foris Christianorum proscribenda» (1705). Το έργο του αυτό απολήγει στην απόφαση του βασιλιά της Πρωσίας  να εγκαταλειφθεί η παράδοση διεξαγωγής παρόμοιων δικών.
Το νομικό του έργο ήταν κυρίως στους τομείς του Διεθνούς, Φυσικού, Δημοσίου και  Εκκλησιαστικού Δικαίου. Ασχολείται, ακόμα, με τη διασαφήνιση των ορίων μεταξύ δικαίου και ηθικής .Ως νομικός προσπαθεί να αποκόψει τις παρεμβάσεις της εκκλησίας στη διευθέτηση των κοινωνικών σχέσεων .Το 1710 γίνεται διευθυντής στο Πανεπιστήμιο της Halle και γράφει το «Cautelae circa Praecognita Jurisprudentiae», ζητώντας μεταρρύθμιση του δικαίου .Μεταξύ 1713 – 1717 η κυβέρνηση του αναθέτει νομοθετικό έργο .Από το 1717 έως το 1721 αφιερώνεται στο Eκκλησιαστικό Δίκαιο.
Το 1723 τηρεί ουδέτερη στάση στην αντιμαχία μεταξύ των Ευσεβιστών και του συναδέλφου του, [https://plato.stanford.edu/entries/wolff-christian/ Chr. Wolff], αλλά τελικά τάσσεται εναντίον τους.
Προσανατολισμοί
Αν και θεωρείται ο πατέρας του γερμανικού Διαφωτισμού, διατηρούσε θρησκευτική πίστη , η οποία αντίκειται στη γενικότερη φιλοσοφία του ορθού λόγου. Ήταν υπέρμαχος της θέσης  ότι η  λογική του ατόμου μπορεί να επικρατεί  της τάσης του για διαφθορά (που πηγάζει από τη θέληση του Κακού ) και να υπερβαίνει τις αγκυλώσεις των προκαταλήψεων, εφόσον το άτομο έχει φωτιστεί .Αυτό μπορεί να συμβεί με τη χρήση συγκεκριμένης μεθόδου ,την οποία αναζητά στη μελέτη του για τις γνωστικές διαδικασίες.
Η επιστημολογία του ξεδιπλώνεται στα 2 έργα του : «Εισαγωγή στη Διδασκαλία της Νόησης» και «Εφαρμογή της Διδασκαλίας της Νόησης». Στην «Εισαγωγή» πραγματεύεται το πως όλοι οι άνθρωποι, ανεξαρτήτως κοινωνικής θέσης και φύλου δύνανται να μάθουν να αξιοποιούν ορθολογικά τη λογική τους , ώστε να ξεχωρίζουν την αλήθεια από την πιθανολογία και το ψέμα και να ανακαλύπτουν νέες αλήθειες
Η «Εφαρμογή» του κινείται στην ίδια οδό ,παρέχοντας στα άτομα τα μέσα για να αποφεύγουν τα σφάλματα. Τα σφάλματα ,κατά τον ίδιο, προκύπτουν από τις προκαταλήψεις .Αυτές μπορεί να αποφευχθούν  με την αμφιβολία. O Thomasius δεν εννοεί την καρτεσιανή αμφιβολία (που αμφισβητεί τα πάντα μέχρι να οδηγηθεί στην αναντίρρητη αρχή ) αλλά μια  αμφιβολία που στρέφεται σε επιμέρους  πιστεύω και αυθεντίες. Αμφισβητεί την ορθολογικοποιημένη Μεταφυσική του σχολαστικισμού ( κατά τον οποίο επιβάλλεται η πίστη στους ισχυρισμούς των αυθεντιών) και διερευνά τα όρια της ανθρώπινης νόησης.
Ήταν εμπειριστής, δηλαδή απέκλειε κάθε δυνατότητα a priori εγγεγραμμένης γνώσης και υποστήριζε ότι η γνώση προέρχεται από την αντιληπτική ικανότητα του ανθρώπου (a posteriori γνώση) .Οι αισθησιοκρατικές αυτές αντιλήψεις  συνδυάζονται με τις διακηρύξεις του Διαφωτισμού που ενστερνιζόταν, δηλαδή ότι η μάθηση , η αλήθεια και η ηθική είναι δυνατόν να γίνουν κτήμα όλων .Επιχειρεί, ακόμα ,να συμβιβάσει τον εμπειρισμό με τον ορθολογισμό.
Αναφορικά με την ηθική, υποστήριζε ότι η βούληση παρακάμπτει τη λογική .Για εκείνον, η ηθική διαβίωση προϋποθέτει  τη συνειδητή αξιοποίηση της βούλησης. Το πρόβλημα που ανακύπτει είναι ότι η θέληση συγκροτείται από κακόβουλες επιθυμίες. Σε σύγκρουση με αυτές βρίσκονται οι ευγενείς διαθέσεις της βούλησης. Οι τελευταίες επικρατούν μόνο αν ο άνθρωπος επικαλεστεί τη θεία χάρη .Για να διασφαλιστεί η ύπαρξη θρησκευτικού αισθήματος στην πολιτεία, η κρατική εξουσία θα πρέπει να συντηρεί την εκκλησία, αλλά ταυτόχρονα να την ελέγχει ως κρατικό μηχανισμό. Εντούτοις είναι υπέρμαχος της ανεκτικής στάσης για όλα τα θρησκεύματα.
Καθώς θέλει να στρέψει τη φιλοσοφική έρευνα σε ό,τι αφορά τον άνθρωπο και τον κόσμο του, μπορεί να θεωρηθεί πρόδρομος της κριτικής φιλοσοφίας, κυριότερος εκφραστής της οποίας ήταν ο I. Kant.
Γνωσιοθεωρία
Ο Thomasius δεν πίστευε ότι ο άνθρωπος δύναται να κατακτήσει το σύνολο της γνώσης, αλλά τον ενδιέφερε η μετοχή στην όποια δυνατή αλήθεια. Τον απασχολεί η μετάδοση των γνώσεων και αναζητά τον τρόπο επίτευξης αυτού του σκοπου.
Η έως τότε διδασκαλία στα Πανεπιστήμια αφορούσε τη Μεταφυσική όπως διατυπώθηκε από τους Σχολαστικούς και την εκμάθηση των Αρχών της Λογικής όπως αυτές είχαν διασωθεί από την παράδοση.Το μάθημα της φιλοσοφίας περιοριζόταν στο σχολιασμό του έργου του Αριστοτέλη και του Θωμά του Ακινάτη. Προς τα τέλη του 17ου αι. η ενασχόληση με τα υπερφυσικά ζητήματα αρχίζει να φθίνει και τη θέση της καταλαμβάνει η διδασκαλία της Λογικής.
Σε αυτή την ανακατεύθυνση της φιλοσοφικής σκέψης θέλει να στρέψει ο Thomasius τους μαθητές του, αφού πιστεύει ότι η γνωστική διαδικασία μπορεί να αρχίσει μόνο με ερεθίσματα της δεδομένης εμπειρίας και με τη διαδικασία της νόησης  να οδηγηθεί στην απόκτηση βέβαιης γνώσης.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γερμανοί φιλόσοφοι Κατηγορία:Φιλόσοφοι του Διαφωτισμού Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 17ου αιώνα Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 18ου αιώνα Κατηγορία:Φιλόσοφοι της Αναγέννησης Κατηγορία:Γερμανοί νομικοί
Αρχαίο θέατρο Καρθαίας
Το αρχαίο θέατρο της Καρθαίας βρίσκεται στην Κέα, στα νοτιοδυτικά της πλαγιάς της ακρόπολης της πόλης, στις εκβολές του ρέματος του Βαθυποτάμου κοντά στη θάλασσα. Η Καρθαία υπήρξε μία από τις αρχαίες πόλεις-κράτη που αναπτύχθηκαν στη νήσο Κέα, με την επικράτειά της να εκτείνεται σε όλο το ΝΑ τμήμα του νησιού.
Περιγραφή Μνημείου
Η θέση του θεάτρου εντοπίστηκε το 1812 από τον Δανό περιηγητή Bröndsted, στο πλαίσιο μιας σειράς ανασκαφών της αρχαίας πόλης. Κατά το 1965, η Εφορεία Κυκλάδων, σε μία προσπάθεια καλλωπισμού του αρχαιολογικού χώρου, αφαίρεσε ορισμένα τμήματα από τις ξερολιθιές που κάλυπταν τμήματα του θεάτρου. Αποκαλύφθηκαν μικρό μέρος των εδωλίων και μια κλίμακα από το επίπεδο του εδάφους έως το επίπεδο της ορχήστρας.
Το θέατρο της Καρθαίας είναι ένα κτίσμα μικρού μεγέθους, περίπου 800 τ.μ. Παρουσιάζει μια απλή κατασκευή και είναι εξ’ ολοκλήρου κτιστό. Η συνολική χωρητικότητα του θεάτρου ανέρχεται σε 2.000 άτομα. Η χρονολόγηση του θεάτρου βασίζεται στην κεραμική που έχει βρεθεί στην επίχωση, όπου εδράζονται τα εδώλια και τοποθετείται στον 4ο αι. π.Χ.