cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Γιούργκεν Στρόοπ
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Στρόοπ έγινε μέλος του NSDAP το 1932 (αριθ. μέλους 1292297) και εντάχθηκε στην SS (αριθ. μέλους 44611). Το 1933 ονομάστηκε αρχηγός της Βοηθητικής Αστυνομίας και το 1934 προάχθηκε σε ταγματάρχη (Hauptsturmführer) και ανέλαβε διοικητικά καθήκοντα στα SS στο Μίνστερ (Münster) και στο Αμβούργο. Το 1938 πήρε νέα προαγωγή σε Συνταγματάρχη (Standartenführer). Μετά την εισβολή και την κατάρρευση της Πολωνίας υπηρέτησε ως διοικητής της SS στο Γκνέζεν (πολ. Γκνιέζνο - Gniezno). Το 1941 άλλαξε το όνομά του από Γιόζεφ σε Γιούργκεν, κατ' άλλους για ιδεολογικούς λόγους, κατ' άλλους σε ανάμνηση του αποθανόντος γιου του. Το πιθανότερο, πάντως, είναι ότι επικαλέστηκε το δεύτερο λόγο για να πετύχει την εξυπηρέτηση του πρώτου, καθώς το Γιόζεφ δεν ακουγόταν "καθαρά γερμανικό"
Σε δράση στην Πολωνία
thumb|right|Εικόνα από το γκέτο της Βαρσοβίας. Περιλαμβανόταν στην "Αναφορά Στρόοπ" Τον Απρίλιο του 1943 ο Χίμλερ έδωσε εντολή να εκμηδενιστεί, ύστερα από την εξέγερσή του, το Γκέτο της Βαρσοβίας. Στις 19 Απριλίου ο επικεφαλής των SS στη Βαρσοβία ταγματάρχης Φέρντιναντ φον Ζάμερν-Φράνκενεγκ (Ferdinand von Sammern-Frankenegg) εισέβαλε με τις δυνάμεις του στο γκέτο. Οι δυνάμεις των SS παγιδεύτηκαν από τους αντάρτες του πολωνικού ZOB και εξαναγκάσθηκαν σε άτακτη υποχώρηση. Ο Χίμλερ αντικατέστησε αμέσως τον Ζάμερν-Φράνκενεγκ με τον Στρόοπ, ο οποίος είχε πρόσφατα "εκπαιδευτεί" σε δράση κατά των παρτιζάνων στην Ουκρανία. Οι SS εισέβαλαν εκ νέου στο γκέτο, αυτή τη φορά με τη σαφή διαταγή του Στρόοπ να καταστραφεί το γκέτο εξ ολοκλήρου και οι διαμένοντες εκεί είτε να εξοντωθούν είτε να μεταφερθούν στα Στρατόπεδα εξόντωσης. Οι μαχητές του γκέτο, ωστόσο, δεν ήταν διατεθειμένοι να αφεθούν αμαχητί στις δολοφονικές διαθέσεις των SS και προέβαλαν σθεναρή αντίσταση, η οποία διήρκεσε ένα περίπου μήνα. Η αντίσταση του γκέτο είχε καμφθεί. Τα κτίσματά του κάηκαν και όλοι οι διαμένοντες φονεύθηκαν ή μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα εξόντωσης. Ο Στρόοπ απέστειλε σχετική αναφορά από 75 σελίδες (!) στον προϊστάμενό του Χίμλερ, η οποία έμεινε στην Ιστορία με το όνομα "Αναφορά Στρόοπ" αποτελώντας ένα από τα πλέον επονείδιστα έγγραφα όλων των εποχών. Ο Στρόοπ όχι μόνο έγραψε λεπτομερώς τι ακριβώς συνέβη στο γκέτο, αλλά συνόδευσε την αναφορά του με φωτογραφίες από την εξόντωση των Εβραίων. Η πλέον γνωστή φράση της αναφοράς αυτής είναι: "Es gibt keinen jüdischen Wohnbezirk in Warschau mehr!" (Η ιουδαϊκή συνοικία της Βαρσοβίας δεν υπάρχει πλέον). Στις 16 Μαϊου ολοκληρώθηκε η καταστροφή του γκέτο, με την πυρπόληση της Συναγωγής της Βαρσοβίας. Η "Αναφορά Στρόοπ" χρησιμοποιήθηκε ως αποδεικτικό στοιχείο στη Δίκη της Νυρεμβέργης και η ανάγνωσή της προκάλεσε την εξής παρατήρηση από πλευράς του κατηγορουμένου Άλφρεντ Γιοντλ: "Αυτό το υπεροπτικό βρωμερό γουρούνι των SS! Σκέψου να καθίσει να συντάξει μια φανφαρόνικη αναφορά 75 σελίδων για μια μικρή αποστολή δολοφονιών, ενώ οι αντίστοιχες για μια μεγάλη εκστρατεία στρατιωτών, που μάχονταν εναντίον καλά εξοπλισμένου στρατού, καταλάμβαναν μερικές μόνον σελίδες..."
Δράση στην Ελλάδα
Ύστερα από αυτή την επιτυχία, ο Στρόοπ στάλθηκε στην Αθήνα (8 Σεπτεμβρίου 1943) για να οργανώσει την εκεί Γκεστάπο. Ο Στρόοπ εξέλαβε την τοποθέτηση αυτή όχι μόνον ως επιβράβευση, αλλά ως ευκαιρία να διακριθεί και να δοξαστεί. Μια από τις πρώτες του ενέργειες ήταν να καλέσει τον τότε πρωθυπουργό Ιωάννη Ράλλη και να του ανακοινώσει ότι στο εξής όλες οι συνεννοήσεις της ελληνικής κυβέρνησης θα γίνονταν μαζί του και του απαγόρευσε να έρθει σε επαφή με τον Στρατιωτικό διοικητή της Ελλάδας στρατηγό Αλεξάντερ Λερ, ο οποίος έδρευε στην Θεσσαλονίκη. Την επόμενη εκφώνησε από τον ραδιοσταθμό των Αθηνών ένα λόγο (τον οποίο ο αντικαταστάτης του χαρακτήρισε "αιμοδιψή"), στον οποίο περιέλαβε ένα μακρύ παράφορο αντιεβραϊκό λίβελλο. Προσπάθησε να επεκτείνει τις αρμοδιότητές του στον αγώνα εναντίον των ανταρτών, ενώ στις 3 Οκτωβρίου, μαινόμενος, διέταξε την πλήρη καταγραφή όλων των Εβραίων της Νότιας Ελλάδας εντός πέντε ημερών, επί ποινή θανάτου. Οι Εβραίοι, ωστόσο, δεν προσήλθαν, αναγκάζοντας τις γερμανικές αρχές να δώσουν παράταση μέχρι τις 17 Οκτωβρίου. Από τους 8.000 περίπου Εβραίους των Αθηνών καταγράφηκαν τελικά μόνον 1.200. Ο Στρόοπ προσπάθησε, επίσης, να παρέμβει και στις δραστηριότητες του Χέρμαν Νόιμπαχερ (Hermann Neubacher), τον οποίο μέμφθηκε για τον τρόπο που χειριζόταν τους Έλληνες πολιτικούς. Ο Νοϊμπάχερ, όμως, έχοντας την υποστήριξη τόσο του ίδιου του Χίτλερ όσο και του προσωπικού του φίλου Ερνστ Καλτενμπρούννερ, έστειλε σχετική ειδοποίηση στον τελευταίο. Καθώς ούτε ο Νοϊμπάχερ ούτε ο Καλτενμπρούννερ επιθυμούσαν την ανάμιξη ενός ανθρώπου, από τον οποίο έλειπε η πολιτική αβρότητα, στα πολιτικά πράγματα της Ελλάδας, το τμήμα που ήλεγχε ο Καλτενμπρούννερ έστειλε στις 4 Οκτωβρίου σχετικό σήμα ανάκλησής του, διορίζοντας στη θέση του τον Βάλτερ Σιμάνα (Walter Schimana). Ο Στρόοπ είχε ωστόσο προλάβει να οργανώσει πολύ πιο σκληρά την Γκεστάπο των Αθηνών και ήταν αυτός που απέσπασε από την Ιταλική διοίκηση το Στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου και διόρισε Διοικητή του τον ταγματάρχη Πάουλ Ραντόμσκι. Μια ημέρα πριν να λάβει την διαταγή ανάκλησης είχε εκδώσει διάταγμα που διέταζε όλους του Εβραίους να καταγραφούν επί ποινή τουφεκισμού. Σύμφωνα με δική του παραδοχή σε ερώτηση του Πολωνού δημοσιογράφου και ηγέτη της πολωνικής αντίστασης Κάζιμιερτζ Μοτσάρσκι, κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Ελλάδα, οι άνθρωποί του έστειλαν στην Πολωνία πάνω από 10.000 Ελληνοεβραίους, οι περισσότεροι από τους οποίους θανατώθηκαν στο στρατόπεδο του Άουσβιτς
Τέλος του Πολέμου, Δίκες και καταδίκη
Ο Στρόοπ παρέμεινε επικεφαλής της Αστυνομίας στην περιοχή του Ρήνου μέχρι το τέλος του Πολέμου. Συνελήφθη από τις δυνάμεις των Συμμάχων και δικάσθηκε από το Στρατοδικείο που συστάθηκε για το Νταχάου, το οποίο στις 21 Μαρτίου 1947 τον καταδίκασε σε θάνατο για τους φόνους των πληρωμάτων αμερικανικών αεροσκαφών που καταρρίφθηκαν στην περιοχή του. Η ποινή δεν εκτελέσθηκε, επειδή είχε ζητηθεί η έκδοσή του στην Πολωνία για να δικασθεί για τη σφαγή στο γκέτο της Βαρσοβίας. Στη δίκη που πραγματοποιήθηκε εκεί το δικαστήριο τον έκρινε ένοχο και τον καταδίκασε σε θάνατο. Η ποινή εκτελέσθηκε με απαγχονισμό στη φυλακή Μοκότουφ της Βαρσοβίας στις 6 Μαρτίου 1952 και ώρα 7:00 μ.μ.
Βιβλιογραφία
Στροοπ Γιουργκεν Κατηγορία:Μέλη των SS Κατηγορία:Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα Κατηγορία:Αντιαμερικανισμός Κατηγορία:Επικριτές του Χριστιανισμού
Ελευθέριος Κ. Παπαδημητρίου
Ο Ελευθέριος Παπαδημητρίου του Κωνσταντίνου (Άρτα, Δεκέμβριος 1948) είναι Έλληνας πολιτικός, οικονομολόγος και δικηγόρος. Διετέλεσε βουλευτής Άρτας με την Νέα Δημοκρατία συνεχόμενα από το 1981 έως το 1993.
Την 21η Δεκεμβρίου 1992, αποπειράθηκαν να τον δολοφονήσουν δύο μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης 17Ν.
Είναι ιστορικό μέλος της ΝΔ. Έχει κεντρώα ιδεολογία.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Άρτα τον Δεκέμβριο του 1948. Προέρχεται από ιστορική οικογένεια της Ελλάδος, μέλη της οποίας στο παρελθόν διακρίθηκαν την επαναστατική περίοδο του 1821 και από την απελευθέρωση της Ελλάδος, υπήρξαν επί μακρόν, εκλεγμένα μέλη στη Βουλή των Ελλήνων.
Είναι υιός του ιατρού και επί σειρά ετών βουλευτή Άρτας με την ΕΡΕ και τη ΝΔ Κωνσταντίνου Ν. Παπαδημητρίου. Ακόμα,είναι συγγενής του βουλευτή Άρτας & Πρεβέζης & Λευκάδος Κωνσταντίνου Γ. Οικονομίδη καθώς και δισέγγονος του πολιτικού Γεωργίου Οικονομίδη του Ιωάννη, ο οποίος ασχολήθηκε ενεργά με το αγροτικό ζήτημα τον 19ο αιώνα και τρισέγγονος του Γερουσιαστή της Πελοποννησιακής Γερουσίας Ιωάννη Γ. Οικονομίδη.
Είναι έγγαμος και πατέρας δύο γιων, των δικηγόρων παρ' Αρείω Πάγω, Κωνσταντίνου και Δημήτρη.
Επαγγελματική σταδιοδρομία
Κατέχει πτυχίο LLB (Hons) νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πτυχίου ΒΑ (Hons) οικονομικών της ΑΣΟΕΕ καθώς και μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών ΜΑ (Cum laude) στα οικονομικά στις ΗΠΑ από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (NYU).
Πριν την ενασχόληση του με την πολιτική σε νεαρή ηλικία, εργάσθηκε στον ιδιωτικό τομέα και επιπλέον παρείχε στον υπουργό Συντονισμού τεχνοκρατικές υπηρεσίες, αναφορικά με την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα.
Μελέτες και άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά και στον καθημερινό τύπο.
Πολιτική σταδιοδρομία
Στις εκλογές του 1985, επανεκλέχθηκε καταλαμβάνοντας την μοναδική έδρα. ενώ εκλέχτηκε εκ νέου στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1989 και του Απριλίου Απριλίου του 1990. μικρογραφία|[[Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και Ελευθέριος Παπαδημητρίου]] Κατά την κοινοβουλευτική του θητεία διετέλεσε, πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, Πρόεδρος Ομάδων κοινοβουλευτικού έργου (Ο.Κ.Ε.) της ΝΔ, αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ στην Βουλή, μέλος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, μέλος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης στο Συμβούλιο της Ευρώπης.
Απόπειρα δολοφονίας από 17Ν
Τη Δευτέρα 21η Δεκεμβρίου του 1992[25], στις 08:50 το πρωί στο Μαρούσι Αττικής (στη συμβολή των οδών Ρόδου & Αγ. Νικολάου), παραμονή της ψήφισης του προϋπολογισμού στη Βουλή των Ελλήνων, δέχθηκε τρομοκρατική επίθεση με σκοπό να τον δολοφονήσουν, από την οργάνωση «17 Νοέμβρη».
Δύο τρομοκράτες τραυμάτισαν στα πόδια τον βουλευτή πυροβολώντας τον πέντε φορές εξ επαφής με 45άρι πιστόλι και 38άρι περίστροφο, θέτοντας σε κίνδυνο την ζωή του. Από την επίθεση αυτή επιβίωσε.
Στη δίκη της 17Ν, την 3η Μαρτίου 2003 ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών, ο Παπαδημητρίου κατά την κατάθεσή του εξέφρασε τη βεβαιότητά του ότι οι δράστες της απόπειρας δολοφονίας ήθελαν να τον σκοτώσουν, σημειώνοντας ότι η επίθεση ήταν πολύ καλά σχεδιασμένη και αποσκοπούσε όχι στον τραυματισμό του αλλά στον αργό και επώδυνο θάνατό του. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι σώθηκε λόγω της αποτελεσματικής φροντίδας και της άμεσης διακομιδής του στο νοσοκομείο, προσθέτοντας, ότι «αν επιθυμούσαν να με εκφοβίσουν, θα πυροβολούσαν στον αέρα». Τέθηκε επίσης το ερώτημα γιατί επελέγη ως στόχος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες πολιτικοί Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Νέα Δημοκρατία Κατηγορία:Βουλευτές Άρτας Κατηγορία:Έλληνες νομικοί Κατηγορία:Έλληνες οικονομολόγοι Κατηγορία:Θύματα της Ε.Ο. 17Ν Κατηγορία:Θύματα τρομοκρατικών ενεργειών Κατηγορία:Έλληνες θύματα τρομοκρατικών ενεργειών
Παύλος Κύρου
Ο Παύλος Κύρου (- 19 Νοεμβρίου 1906) ήταν Έλληνας οπλαρχηγός Μακεδονομάχος από το Ανταρτικό Φλώρινας.
Βιογραφικά Στοιχεία
Ο Παύλος Κύρου τελείωσε το Ελληνικό δημοτικό σχολείο του Αντάρτικου με δάσκαλους τους Ανταρτικιώτες Νικόλαο Σιδέρη και Συμεών Σίμου. Ήταν εγγονός του ξακουστού κλεφταρματολού Ναούμ Κύρου. Από μικρός ακολούθησε τον κλεφταρματολό καπετάν Ναούμ από την Ιεροπηγή Καστοριάς και γνώρισε καλά την περιοχή των Κορεστίων. Το 1881 συμμετείχε στην απαγωγή του Τούρκου καϊμακάμη (έπαρχου) στη Φλώρινα μαζί με τον καπετάν Ναούμ και τον Γεώργιο Δούκα (καπετάν Νταβέλη) από τη Γαλατινή. Το διάστημα 1881-1897 βρέθηκε στην Αθήνα, όπου γνωρίστηκε με Μακεδόνες πολιτικούς, όπως ο Στέφανος Δραγούμης. Κατόπιν επέστρεψε στη Μακεδονία και συνέχισε την αντάρτικη δράση. Συνεργάστηκε με τον καπετάν Κώττα (Κωνσταντίνος Χρήστου) και με τους Βούλγαρους που προετοίμαζαν την εξέγερση του Ίλιντεν και προέτρεπαν σε ξεσηκωμό όλους τους χριστιανούς με το σύνθημα "Η Μακεδονία στους Μακεδόνες". Διαπίστωσε από πολύ νωρίς τις πραγματικές προθέσεις των Βουλγάρων και αφού διαχώρισε τη θέση του, συνεργάστηκε με το μητροπολίτη Γερμανό Καραβαγγέλη στην οργάνωση και συντονισμό των εθελοντών αξιωματικών που κατεύθαναν στην περιοχή από το ελεύθερο Ελληνικό κράτος μετά το 1904. Συνεργάστηκε με τον Παύλο Μελά στις τελευταίες του επιχειρήσεις. thumb|left|Προτομή του Παύλου Κύρου στο [[Ανταρτικό Φλώρινας.]] Μετά τη σύλληψη του καπετάν Κώττα (1905), κατέφυγε στην Αθήνα προκειμένου να συγκεντρώσει οπλίτες για τη δημιουργία ένοπλου σώματος. Η προσπάθειά του δεν απέδωσε καρπούς και επέστρεψε στη Μακεδονία. Συνεργάστηκε με πολλούς αξιωματικούς που έδρασαν στην περιοχή, όπως ο Ιωάννης Καραβίτης, ο Γεώργιος Τσόντος, ο Εμμανουήλ Σκουντρής, ο Νικόλαος Καλομενόπουλος και ο Γεώργιος Κατεχάκης. Οργάνωσε δικό του σώμα που έδρασε στην περιοχή Πρεσπών. Μετά την πανωλεθρία (100 νεκροί και 20 αιχμάλωτοι) των ενωμένων Ελληνικών σωμάτων στις 25 Νοεμβρίου του 1905, υπό τον ανθυπίλαρχο Βασίλειο Πανουσόπουλο από τον Οθωμανικό στρατό, στους Ψαράδες Φλώρινας στη Μεγάλη Πρέσπα, ο Παύλος Κύρου διέφυγε εκ νέου στην Αθήνα. Επανέκαμψε λίγο αργότερα και συγκροτώντας δικό του σώμα, συνέχισε την ένοπλη δράση στην περιοχή.
Το τέλος
thumb|right|Μνημείο των μακεδονομάχων οπλαρχηγών Παύλου Κύρου & [[Σπύρος Κύρου|Σπύρου Κύρου.]] Στις 19 Νοεμβρίου του 1906 στο Τρίγωνο Φλώρινας, έπεσε σε ενέδρα Οθωμανικού αποσπάσματος. Ακολούθησε συμπλοκή στην πλατεία του χωριού. Στη διάρκεια της συμπλοκής πυροβολήθηκε από ντόπιο Βουλγαρίζοντα κοντά στη βρύση της πλατείας, όπου και εξέπνευσε.
Γιος του ήταν ο επίσης οπλαρχηγός Λάζαρος Κύρου που συνέχισε τη δράση του στην περιοχή.
Αποτίμηση
Ο Παύλος Κύρου υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Μακεδονομάχους οπλαρχηγούς της περιοχής Φλώρινας - Καστοριάς, συνεχίζοντας τη δράση των παλαιότερων κλεφταρματολών, όπως ο Βασίλειος Ζούρκας και ο Ναούμ Κωνσταντινίδης. Ακούραστος και αποτελεσματικός υπήρξε σημαντικός ηγέτης των Ελλήνων της περιοχής και η δράση του επέδρασε θετικά στην επιτυχία των αξιωματικών που συνέδραμαν από την ελεύθερη Ελλάδα. Υπήρξε ιδιαίτερα εχθρικός προς τα Βουλγαρικά συμφέροντα. Κατηγορήθηκε μαζί με τον Γερμανό Καραβαγγέλη για την προδοσία του παλαιού συντρόφου του καπετάν Κώττα, καθώς ο τελευταίος φημολογούνταν ότι βρίσκονταν σε διερευνητικές συζητήσεις με τη Βουλγαρική πλευρά για ενδεχόμενη συνεργασία εναντίον των Οθωμανικών αρχών.
Ματίας Κνούτσεν
O Ματίας Κνούτσεν (Matthias Knutzen επίσης Knuzen και Knutsen, 1646 – μετά το 1674) ήταν γερμανόφωνος κριτικός της θρησκείας και συγγραφέας τριών αθεϊστικών μπροσουρών. Στη σύγχρονη δυτική ιστορία, θεωρείται ο πρώτος άθεος γνωστός με το όνομα του.
Ζωή
Ο Ματίας Κνούτσεν γεννήθηκε στο Όλντενσβορτ του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν το 1646. Τη χρονιά που γεννήθηκε, πέθανε ο πατέρας του. Το 1664 γράφτηκε στο πανεπιστήμιο του Καίνιξμπεργκ και το 1668, το πανεπιστήμιο της Κοπεγχάχης για να μελετήσει θεολογία. Έχασε την εργασία του γιατί έκανε κριτική σε στελέχη της εκκλησίας. Τον Φεβρουάριο του 1674, πήγε στη Ρώμη και τον Σεπτέμβρη του 1674, στην Ιένα (Θουριγγία). Eκεί o Κνούτσεν διένειμε τρεις χειρόγραφες μπροσούρες με αθεϊστικό περιεχόμενο. Η πόλη και το πανεπιστήμιο της Ιένα διέταξαν έρευνα. Για να μην συλληφθεί ο Κνούτσεν, πήγε πρώτα στο Κόμπουργκ και από εκεί στο Άλτντορφ κοντά στη Νυρεμβέργη. Στις 22 Οκτωβρίου, είχε θεαθεί για τελευταία φορά στην Ιένα. Από τότε τα ίχνη του χάνονται.
Διδασκαλία
Στα τρία συγγράμματα του Κνούτσεν το 1674, ισχυρίστηκε πως υπάρχει μια σέκτα ή κοινότητα την οποία αποκαλούσε “Gewissener” or “Conscientarians” (Ευσυνείδητοι ή συντηρητικοί). Σύμφωνα με αυτόν, οι Ευσυνείδητοι είχαν μέλη, σε πολλά μέρη, όπως Αμβούργο, Παρίσι, Αμστερνταμ, Ρώμη. Μόνο στην Ιένα αριθμούσαν περισσότερους από 700. Ωστόσο αυτός ο ισχυρισμός θεωρείται πως δεν είναι αληθινός, αλλά ως κάλυψη για τη διδασκαλία του Κνούτσεν, ώστε να διαδοθεί
Σύμφωνα με τον Κνούτσεν, δεν υπάρχουν υπέρτατα όντα όπως ο Θεός, οι διάβολοι, και αθάνατες ψυχές. Η Βίβλος δεν μπορεί να γίνει πιστευτή γιατί έχει αρκετές αντιφάσεις εντός της. Οι οδηγίες για την ανθρώπινη συμπεριφορά, πρέπει να ξεκινάν από τη λογική και τη συνείδηση. Στο γράμμα του Amicus Amicis Amica! ο Knudsen περιγράφει τις απόψεις του ως, "Insuper Deum negamus, Magistratum ex alto despicimus, Templa quoque cum omnibus Sacerdotibus rejicientes. Επιπλέον, απεχθανόμαστε τις αρχές εκ των άνω και απορρίπτουμε τις εκκλησίες μαζί με όλους τους ιερείς."
Υποδοχή
Τα έργα του Knutzen προκάλεσαν βίαιη απόρριψη από εκκλησιαστικούς παράγοντες. Για παράδειγμα το 1677, ο Γερμανός θεολόγος Τομπίας Πφάνερ ισχυρίστηκε πως τα έργα του Κνούτσεν ξεπέρασαν σε κακή φήμη, όλους τους μέχρι τότε γνωστούς εχθρούς της θρησκείας. O Pierre Bayle συμπεριέλαβε τον Κνούτσεν στο λεξικό Dictionnaire historique et critique (πρώτη έκδοση το 1697, επιπλέον εκδόσεις υπήρχαν σε όλο τον 18ο αιώνα). Έτσι, για τους φιλόσοφους του Διαφωτισμού, ο Κνούτσεν ήταν ο πρώτος γνωστός φιλόσοφος.
Έξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς Κατηγορία:Γερμανοί άθεοι Κατηγορία:Γερμανοί φιλόσοφοι Κατηγορία:Δανοί φιλόσοφοι Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 17ου αιώνα Κατηγορία:Αθεϊστές φιλόσοφοι
Σταβάνγκερ
Το Σταβάνγκερ (νορβηγικά: Stavanger, προφορά με το ΔΦΑ /stəˈvæŋə/) είναι πόλη και δήμος της Νορβηγίας. Είναι η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη και τρίτη μεγαλύτερη μητροπολιτική περιοχή (με το γειτονικό Σάντνες) της χώρας και το διοικητικό κέντρο της περιφέρειας Rόγκαλαντ. Ο Δήμος είναι ο τέταρτος σε πληθυσμό της Νορβηγίας. Βρίσκεται στην ομώνυμη χερσόνησο στη νοτιοδυτική Νορβηγία, με επίσημο έτος ίδρυσης το 1125, τη χρονιά που ολοκληρώθηκε ο Καθεδρικός Ναός του. Πυρήνας του Σταβάνγκερ είναι τα ξύλινα σπίτια, σε μεγάλο βαθμό του 18ου και του 19ου αιώνα, που προστατεύονται και θεωρούνται μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το κέντρο της πόλης και το εσωτερικό της να διατηρήσει τον χαρακτήρα μικρής πόλης με ασυνήθιστα υψηλή αναλογία μονοκατοικιών και έχει συμβάλει σημαντικά στην εξάπλωση της πληθυσμιακής αύξησης της πόλης στα απομακρυσμένα τμήματα του Μείζονος Σταβανγκερ.
Η ταχεία πληθυσμιακή ανάπτυξη της πόλης στα τέλη του 20ου αιώνα οφείλεται κυρίως στην ανερχόμενη υπεράκτια πετρελαϊκή βιομηχανία της Νορβηγίας, που σήμερα αποτελεί τη βασική βιομηχανία στην περιοχή του Σταβάνγκερ και η πόλη αναφέρεται ευρέως ως η πετρελαϊκή πρωτεύουσα της Νορβηγίας. Η νορβηγική ενεργειακή εταιρεία Equinor, η μεγαλύτερη εταιρεία στην περιοχή των Βόρειων Χωρών, έχει την έδρα της στο Σταβάνγκερ. Πολλά εκπαιδευτικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης βρίσκονται στο Σταβάνγκερ. Το μεγαλύτερο από αυτά είναι το ομώνυμο Πανεπιστήμιο.
Στο Σταβάνγκερ βρίσκονται εθνικές και διεθνείς στρατιωτικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου του Κοινού Κέντρου Πολέμου του ΝΑΤΟ. Άλλοι διεθνείς φορείς, και κυρίως τοπικά υποκαταστήματα ξένων εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου, συμβάλλουν περαιτέρω στο σημαντικό ξένο πληθυσμό της πόλης. Οι μετανάστες αποτελούν το 11,3% του πληθυσμού της. Το Σταβάνγκερ, από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, είχε σταθερά ποσοστό ανεργίας σημαντικά χαμηλότερο από το νορβηγικό και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 2011 το ποσοστό ανεργίας ήταν μικρότερο από 2%. Η πόλη είναι επίσης μεταξύ εκείνους που περιλαμβάνονται σε διάφορους καταλόγους των ακριβών πόλεων στον κόσμο και από ορισμένους δείκτες έχει καταταχθεί ως η πιο ακριβή πόλη στον κόσμο.
Το Σταβάνγκερ εξυπηρετείται από το διεθνές Αεροδρόμιο Σόλα, που προσφέρει πτήσεις προς πόλεις στις περισσότερες μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και περιορισμένο αριθμό διηπειρωτικών πτήσεων τσάρτερ. Το αεροδρόμιο ονομάστηκε το πιο ακριβές ευρωπαϊκό περιφερειακό αεροδρόμιο το 2010.
Κάθε δύο χρόνια το Σταβάνγκερ διοργανώνει την Offshore Northern Seas (ONS), που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη έκθεση και διάσκεψη για τον ενεργειακό τομέα. Το φεστιβάλ τροφίμων Gladmat πραγματοποιείται επίσης κάθε χρόνο και θεωρείται ένα από τα κορυφαία φεστιβάλ τροφίμων της Σκανδιναβίας. Η πόλη είναι επίσης γνωστή για το γεγονός ότι είναι ένα από τα κορυφαία γαστρονομικά κέντρα της χώρας. Το Σταβάνγκερ τιμήθηκε ως Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2008 μαζί με το Λίβερπουλ.
Ιστορία
thumb|Αγρόκτημα της [[Εποχή του Σιδήρου|Εποχής του Σιδήρου]] thumb|left|Ο Καθεδρικός του Σταβάνγκερ, ο παλαιότερος της Νορβηγίας Τα πρώτα ίχνη κατοίκησης στην περιοχή του Σταβάνγκερ προέρχονται από την εποχή που υποχώρησαν οι πάγοι μετά την τελευταία εποχή των παγετώνων, πριν από 10.000 περίπου χρόνια. Ορισμένοι ιστορικοί έχουν πειστικά υποστηρίξει ότι το Βόρειο Γέρεν ήταν οικονομικό και στρατιωτικό κέντρο ήδη από τον 9ο και τον 10ο αιώνα με την ενοποίηση του έθνους με τη Μάχη του Χάφρσφιορδ γύρω στο 872. Το Σταβάνγκερ εξελίχθηκε σε κέντρο εκκλησιαστικής διοίκησης και σημαντική πόλη-αγορά των νοτιοδυτικών ακτών γύρω στα 1100-1300.
Το Σταβάνγκερ εκπλήρωνε έναν αστικό ρόλο ήδη πριν από την καθιέρωσή του ως πόλη (1125). Ο Επίσκοπος Ρέιναλντ, που πιθανόν προερχόταν από το Γουίντσεστερ της Αγγλίας, λέγεται ότι ξεκίνησε γύρω στο 1100 την κατασκευή του Καθεδρικού Ναού (Stavanger domkirke), που αποπερατώθηκε περί το 1125, που η πόλη του Σταβάνγκερ το θεωρεί 1125 ως έτος ίδρυσής της.
Με την Προτεσταντική Μεταρρύθμιση το 1536 ο ρόλος του Σταβάνγκερ ως θρησκευτικού κέντρου μειώθηκε και η ίδρυση του Κρίστιανσαντ στις αρχές του 17ου αιώνα οδήγησε στη μετεγκατάσταση της επισκοπής. Ωστόσο τα πλούσια αλιεύματα ρέγγας τον 19ο αιώνα έδωσαν στην πόλη νέα ζωή.
Το Σταβάνγκερ ιδρύθηκε ως δήμος την 1η Ιανουαρίου 1838. Την 1η Ιανουαρίου 1867 μια μικρή περιοχή του δήμου Χέτλαντ (πληθυσμός: 200) προσαρτήθηκε στην πόλη του Σταβάνγκερ. Και πάλι την 1η Ιανουαρίου 1879 μια άλλη περιοχή του Χέτλαντ (πληθυσμός: 1.357) προσαρτήθηκε στο Σταβάνγκερ. Στη συνέχεια πάλι την 1η Ιανουαρίου 1906 η πόλη προσάρτησε μια άλλη περιοχή του Χέτλαντ (πληθυσμός: 399). Την 1η Ιουλίου 1923 μέρος του Χέτλαντ (πληθυσμός: 3.063) μεταφέρθηκε στην πόλη για άλλη μια φορά. Τέλος την 1η Ιουλίου 1953 ένα τελευταίο μέρος του Χέτλαντ (πληθυσμός: 831) προσαρτήθηκε στο Σταβάνγκερ. Τη δεκαετία του 1960 η Επιτροπή Σέι προώθησε πολλές δημοτικές συγχωνεύσεις σε όλη τη Νορβηγία, με αποτέλεσμα την 1η Ιανουαρίου 1965, η πόλη του Σταβάνγκερ (πληθυσμός: 51.470) συγχωνεύθηκε με τους γειτονικούς δήμους Μάντλα (πληθυσμός 6.025) και Χέτλαντ (το μεγαλύτερο μέρος του (πληθυσμός: 20.861)).
Η ιστορία της πόλης είναι μια συνεχής εναλλαγή περιόδων οικονομικής ανάπτυξης και ύφεσης. Για μεγάλες χρονικές περιόδους οι σημαντικότερες βιομηχανίες της ήταν η ναυτιλία, η ναυπηγική βιομηχανία, η βιομηχανία κονσερβοποίησης ψαριών και οι συνδεδεμένες με αυτές υπεργολαβίες.
Το 1969 ξεκίνησε μια νέα ανάπτυξη καθώς ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά πετρέλαιο στη Βόρεια Θάλασσα. Μετά από πολλές συζητήσεις το Σταβάνγκερ επιλέχθηκε να είναι το παράκτιο κέντρο της πετρελαϊκής βιομηχανίας του νορβηγικού τομέα της Βόρειας Θάλασσας και ακολούθησε μια περίοδο έντονης ανάπτυξης.
Την 1η Ιανουαρίου 2020 οι δήμοι Φίνεϊ, Ρένεσεϊ και Σταβάνγκερ συγχωνεύθηκαν σε ένα μεγάλο δήμο με το όνομα του τελευταίου.
Ανάπτυξη της πόλης
Οι πρώτες χριστιανικές προσεγγίσεις στη Νορβηγία έγιναν στην περιοχή του Σταβάνγκερ μέσω εμπορικών σχέσεων με την ηπειρωτική Ευρώπη και τη Μεγάλη Βρετανία. Αυτό αυξήθηκε κατά την εποχή των Βίκινγκ. Στα μέσα του 10ου αιώνα τα παραδοσιακά σκανδιναβικά νεκρικά έθιμα σταμάτησαν στην περιοχή του Σταβάνγκερ, την ίδια στιγμή που οι πρώτοι Χριστιανοί ιερείς άρχισαν το έργο τους. Οι μεγάλοι πέτρινοι σταυροί είναι ορατά μνημεία αυτής της παλαιοχριστιανικής εποχής. Στην από ξηράς προσέγγιση του Σταβάνγκερ ένας αναμνηστικός σταυρός για τον άρχοντα Ερλινγκ Σκγιάλγκσον ανεγέρθηκε μετά τη δολοφονία του το 1028. Ο Ερλινγκ έλεγχε την εξουσία στις Νοτιοδυτικές Ακτές και η θέση του σταυρού δείχνει ότι είχε μια ειδική σχέση με το Σταβάνγκερ. Η επιγραφή στον σταυρό δείχνει ότι ένας ιερέας ήταν υπεύθυνος για αυτή και ίσως είχε κάνει μια λειτουργία σε μια εκκλησία στην περιοχή.
Αρχαιολογικές έρευνες στο σημερινό κέντρο και στην κρύπτη του καθεδρικού ναού δείχνουν ότι η μεγάλη φωτιά του 1272 πιθανόν κατέκαψε μεγάλα τμήματα της πόλης και τον καθεδρικό ναό, περιλαμβανομένου του ρομανικού ιερού του καθεδρικού. Η ανακατασκευή μετά την πυρκαγιά οδήγησε στην αντικατάσταση της Δυτικής Πρόσοψης του καθεδρικού ναού με ένα πρόπυλο, καθώς και στην κατασκευή (ή ανακατασκευή) της εκκλησίας της Παναγίας, του Επισκοπικού Παρεκκλησίου και του Γοτθικού καθεδρικού.
Το Σταβάνγκερέχει μακρά ιστορία εκπαίδευσης στη Δυτική Ευρώπη. Ήταν εδώ το μοναστήρι που, για πρώτη φορά, αναγνώρισε την ανάγκη κατάρτισης των νέων υπαλλήλων μέσω της εκπαίδευσης. Η πρώτη οργανωμένη διδασκαλία στην πόλη πιθανότατα έλαβε χώρα σε ένα μοναστήρι Βενεδικτίνων της πόλης.
Ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα στην ιστορία της πόλης του Σταβάνγκερ ήταν η δωρεά που έκανε ο βασιλιάς Μάγκνους Έρλινγκσον στον Επίσκοπο του Σταβάνγκερ Ειρικ Ιβαρσον το δεύτερο μισό του 12ου αιώνα. Πότε ακριβώς ο βασιλιάς έκανε αυτή τη δωρεά και υπό ποιες συνθήκες συνέβη αυτό είναι άγνωστο. Μπορεί να ήταν το 1163-1164, με αφορμή τη στέψη του, αλλά μπορεί και το 1181-1184, λόγω της υποστήριξης που ο Επίσκοπος του Σταβάνγκερ Ειρικ έδωσε στον Βασιλιά Μάγκνους στο τέλος του αγώνα του βασιλιά εναντίον του επόμενου Βασιλιά Σβερ.
Αναμφίβολα είναι ορθός ο χαρακτηρισμός του Σταβάνγκερ ως εκκλησιαστικής πόλη καθόλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα, μέχρι τη Μεταρρύθμιση. Η Μεταρρύθμιση, ωστόσο, έδωσε ένα σκληρό πλήγμα στην Εκκλησία γενικά και ειδικότερα στο Σταβάνγκερ. Ο καθεδρικός, ο επίσκοπος και οι ηγούμενοι του μοναστηριού ήταν μεγάλοι γαιοκτήμονες. Η οικονομική παρακμή της πόλης ξεκίνησε με τη μείωση του πληθυσμού στις αγροτικές περιοχές, που είχε ως αποτέλεσμα να μειωθούν δραστικά τα έσοδα του καθεδρικού ναού και του επισκόπου, λόγω του μειωμένου εισοδήματος από ενοίκια. Το 1537 τα κτήματα και η περιουσία του επισκόπου και του μοναστηριού κατασχέθηκαν από τον βασιλιά. Ο Καθεδρικόςλεηλατήθηκε από τον Κρίστοφερ Τρόντσεν το 1539, οπότε εξαφανίστηκε το φέρετρο του Αγίου Σβίτουν και ο Επίσκοπος Χόσκουλντ Χόσκουλντ μπορεί να εκτελέστηκε.
B΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Σε ένα προοίμιο της εισβολής στις 8 Απριλίου το γερμανικό φορτηγό πλοίο Roda (6780 κόρων) αγκυροβόλησε στο Ούλσνες. Τυπικά το Roda ήταν φορτωμένο με οπτάνθρακα, αλλά οι τελωνειακοί υπάλληλοι και οι αστυνομικές αρχές υποπτεύθηκαν ότι είχε άλλο φορτίο, όταν διαπίστωσαν ότι το πλοίο δεν ήταν αρκετά βυθισμένο μέσα στο νερό. Το πλοίο επιθεωρήθηκε και διατάχθηκε να πλεύσει στο Ρίσκα. Ωστόσο το Roda δεν μετακινήθηκε και ο πλοίαρχος του Æger, Νηλς Λάρσεν Μπρουν, αποφάσισε με δική του πρωτοβουλία να βυθίσει το πλοίο. Αφού απομάκρυνε το πλήρωμα με σωσίβιες λέμβους, ο Æger βύθισε το Roda με 25 βολές πυροβόλου Μποόφορς των 10 εκατοστών.
Νωρίς το πρωί της 9ης Απριλίου 1940 εκρήξεις βομβών από το Σόλα και τα δελτία ειδήσεων στο ραδιόφωνο ανακοίνωσαν τη γερμανική επίθεση στη Νορβηγία. Το Αεροδρόμιο Σόλα ήταν ο πρώτος στόχος των Γερμανών στο Βόρειο Γιάρεν. Το αεροδρόμιο δέχτηκε επίθεση από έξι γερμανικά βομβαρδιστικά Messerschmitt Bf 110 γύρω στις 8 π.μ. Ο αερολιμένας είχε κατασκευαστεί το 1937 και τον Απρίλιο του 1940 οι οχυρώσεις γύρω από το αεροδρόμιο δεν είχαν ολοκληρωθεί ακόμη. Οι οχυρώσεις αποτελούνταν από οχυρό καταφύγιο από σκυρόδεμα που ήταν ακόμα υπό κατασκευή και από αρκετά επίγεια πολυβολεία. Ο οπλισμός αποτελείτο από τρία βαριά αντιαεροπορικά πολυβόλα, τρία βαριά πολυβόλα που είχαν διαμορφωθεί για γήινους στόχους και μερικά ελαφρά πολυβόλα στη διάθεση των περίπου 80 στρατιωτών που υπερασπίστηκαν το αεροδρόμιο. Η πτέρυγα των βομβαρδιστικών είχε μεταφερθεί στο Αεροδρόμιο Σόλα το 1939, αλλά τα αεροπλάνα, συνολικά έξι Fokker και τρία Caproni, ήταν παλιά και απαρχαιωμένα. Λίγο μετά την έναρξη της επίθεσης, όμως, απογειώθηκαν.
Η γερμανική αεροπορική επίθεση αυξήθηκε σε ένταση. Ο βομβαρδισμός διήρκεσε περίπου μία ώρα πριν φτάσουν πάνω από το αεροδρόμιο δέκα αργά αεροσκάφη μεταφοράς Ju 52. Είχαν απογειωθεί από το αεροδρόμιο του Αμβούργου λίγες ώρες νωρίτερα. Σε μια επίθεση με αλεξίπτωτα, τα αεροσκάφη μεταφοράς έριξαν πρώτα κίτρινα κιβώτια που περιείχαν όπλα και εξοπλισμό και στη συνέχεια δέκα ως δώδεκα αλεξιπτωτιστές από κάθε αεροπλάνο. Αυτή ήταν η δεύτερη σε πόλεμο επίθεση με ελικόπτερα. Η πρώτη είχε συμβεί μόλις τρεις ώρες νωρίτερα, όταν μια γέφυρα στα νότια της Δανίας καταλήφθηκε με τον ίδιο τρόπο. Στο αεροδρόμιο Σόλα το καταφύγιο από σκυρόδεμα κράτησε περισσότερο, αλλά τελικά τέθηκε εκτός μάχης με χειροβομβίδα. Παρότι οι Νορβηγοί στρατιώτες τραυματίστηκαν σοβαρά αμυνόμενοι, δεν υπήρξαν θάνατοι, σε αντίθεση με τους Γερμανούς που είχαν πολλούς νεκρούς. Ο Υπολοχαγός Τορ Τανγκ, ήταν επικεφαλής της νορβηγικής άμυνας του αεροδρομίου, συνθηκολόγησε στις 10:00 και οι Γερμανοί άρχισαν αμέσως την προσγείωση στρατευμάτων, καυσίμων και άλλων προμηθειών. Συνολικά 200 ως 300 αεροσκάφη μεταφοράς έφτασαν στο Σόλα την ημέρα της εισβολής και μέχρι το βράδυ αρκετές εκατοντάδες στρατιώτες και μεγάλες ποσότητες υλικού είχαν μεταφερθεί εκεί από τη Γερμανία.
Γύρω στις 12:30 της 9 Απριλίου τα πρώτα Γερμανικά στρατεύματα προχώρησαν στο Σταβάνγκερ χωρίς αντίσταση. Ο αστυνομικός σταθμός, το τηλεφωνείο, το τηλεγραφείο, το ταχυδρομείο, το λιμενικό γραφείο, το τελωνείο και η εταιρεία φυσικού αερίου ήταν τα πιο σημαντικά σημεία και τώρα ελέγχονταν από τους Γερμανούς. Η πόλη καταλήφθηκε χωρίς συγκρούσεις, αλλά οι πρώτες σπίθες αντίστασης είχαν ανάψει και αρκετοί άνδρες εγκατέλειψαν την πόλη και έφτασαν στα Νορβηγικά στρατεύματα μέσω του Γκγέσνταλ για να ενταχθούν στον ένοπλο αγώνα ενάντια στον εχθρό. Οι Γερμανοί είχαν θέσει σε υψηλή προτεραιότητα στην ύπαρξη καλής σιδηροδρομικής σύνδεσης μεταξύ της αεροπορικής βάσης στη Σόλα - Sστην περιοχή του Σταβάνγκερ και της υπόλοιπης χώρας. Ωστόσο μέχρι τις 29 Απριλίου 1944 η σιδηροδρομική γραμμή σιδηρόδρομος ολοκληρώθηκε μόνο μέχρι το Σταβάνγκερ. Το 1940 οι Γερμανοί είχαν προβλέψει να ολοκληρωθεί το αργότερο την 1η Νοεμβρίου 1941.
Μετά τον θάνατο του Χίτλερ το 1945, ο Αρχιναύαρχος Καρλ Νταίνιτς ανέλαβε την ηγεσία των Γερμανικών δυνάμεων και στις 9 Μαΐου 1945 έδωσε στον επικεφαλής των Γερμανικών ενόπλων δυνάμεων στη Νορβηγία, Στρατηγό Φραντς Μπέμε την εντολή να καταργήσει τον "Reichskommissar" της Νορβηγίας, Γιόζεφ Τέρμποβεν, και όλα τα καθήκοντά του να αναλάβει ο ίδιος. Στη συνέχεια ανέθεσε στο Μπέμε έδωσε το έργο της συνθηκολόγησης των Νορβηγικών Οχυρώσεων. Υπήρχαν περίπου 15.000 Γερμανοί στρατιώτες στο Ρόγκαλαντ το 1945 και εκεί ο διοικητής της 274 Μεραρχίας Πεζικού, Στρατηγός ΒέκμανWeckman, υπέγραψε επίσημα τη γερμανική παράδοση.
Πριν από τον επαναπατρισμό οι Γερμανοί υποχρεώθηκαν να παραμείνουν για αποναρκοθετήσεις, μετά από πέντε χρόνια κατοχής. Υπήρχαν 180 γερμανικά ναρκοπέδια στο Ρόγκαλαντ, με συνολικά 480.000 νάρκες, που όλες οι Γερμανοί της Βέρμαχτ ήταν υποχρεωμένοι να καθαρίσουν. 62 Γερμανοί σκοτώθηκαν και 94 τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια της αποναρκοθέτησης αυτής. Νάρκες από την περίοδο αυτή εξακολουθούν να αποκαλύπτονται.
Πρωτεύουσα του πετρελαίου
Το 1969 ξεκίνησε μια νέα αναπτυξιακή έκρηξη καθώς πετρέλαιο ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά στη Βόρεια Θάλασσα. Μετά από πολλή συζήτηση το Σταβάνγκερ επιλέχθηκε να γίνει το χερσαίο κέντρο της πετρελαϊκής βιομηχανίας στον νορβηγικού τομέα της Βόρειας Θάλασσας και ακολούθησε μια περίοδο έντονης ανάπτυξης.
Θυρεός
Ο Χάλβαρντ Τρέτεμπεργκ (1898-1987), ένας κορυφαίος ειδικός στον τομέα της εραλδικής, ανατέθηκε να σχεδιάσει τον επίσημο θυρεό του Σταβάνγκερ, διαδικασία που διήρκεσε από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 μέχρι να εγκριθεί στις 11 Αυγούστου 1939. Το σχέδιό του χρησιμοποιείται επίσης σημαία και σφραγίδα της πόλης. Βασίζεται σε μια σφραγίδα που χρονολογείται από το 1591. Εμφανίζει έναν κλάδο αμπέλου (Vitis vinifera). Το είδος των φύλλων και κλάδων που απεικονίζονται έχει συζητηθεί έντονα. Η αρχική έννοια και η αναπαράσταση της αμπέλου παραμένει άγνωστη.
Διοίκηση
Οπως όλοι οι δήμοι της Νορβηγίας έτσι και αυτός του Σταβάνγκερ είναι υπεύθυνος για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση (ως τη 10η τάξη), την εξωνοσοκομειακή φροντίδα υγείας, τις υπηρεσίες προς τους ηλικιωμένους, την ανεργία και άλλες κοινωνικές υπηρεσίες, την πολεοδόμηση, την οικονομική ανάπτυξη και τους δημοτικούς δρόμους. Ο δήμος διοικείται από δημοτικό συμβούλιο εκλεγμένων αντιπροσώπων, που με τη σειρά του εκλέγει τον δήμαρχο.
Δημοτικό συμβούλιο
Το Δημοτικό συμβούλιο (Kommunestyre) του Σταβάνγκερ αποτελείται από 67 εκπροσώπους που εκλέγονται για τετραετή θητεία. Σήμερα η κατανομή των κομμάτων είναι ως εξής:
Γεωγραφία
Ο δήμος του Stavanger βρίσκεται σε ένα παράκτιο τοπίο, που συνορεύει με τη θάλασσα προς τα δυτικά και το Μπόκναφιορδ προς τα βορειοανατολικά. Τα Μπύφιορδ και Γκάντσφιορδ βρίσκονται κατά μήκος της ανατολικής πλευράς της πόλης. Αποτελεί τμήμα του Κάτω Γέρεν, μιας επίπεδης έκτασης γης που αποτελείται κυρίως από έλη, άμμο και βραχώδεις επιφάνειες και εκτείνεται από τον Ποταμό Ογκνα στα νότια μέχρι το Τούνγκενες και το Σταβάνγκερ καταλαμβάνει το βορειότερο τμήμα του. Το μεγαλύτερο μέρος του δήμου βρίσκεται έχει υψόμετρο μεταξύ 0 και 50 μέτρων. Το τοπίο έχει ξεχωριστή εμφάνιση με βράχους και λόφους όπου δεν υπάρχουν οικισμοί ή καλλιέργειες. Η πόλη του Σταβάνγκερ συνδέεται στενά με τη θάλασσα και το νερό, με πέντε λίμνες (συμπεριλαμβανομένων των Μπρεϊάβατνετ, Στόρα Στοκάβατνετ και Μόσβατνετ) και τρία φιόρδ (Χάφρσφιορδ, Μπύφιορδ και Γκάντσφιορδ). Το τοπίο διαμορφώνουν η θάλασσα και τα νερά, παρέχοντας μια ακτογραμμή πλούσια σε βλάστηση και άγρια ​​φύση.
Το έδαφος είναι χαμηλό. Το 49% της περιοχής είναι λιγότερο από 20 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ το 7% είναι πάνω από 60 μέτρα. Το υψηλότερο σημείο του Σταβάνγκερ είναι το Γιοτόνουτεν, ύψους 139 μέτρων με το Ούλαντχαουγκ με 136 μέτρα δεύτερο υψηλότερο σημείο.
Η πόλη έχει αναπτυχθεί και στις δύο πλευρές ενός κοίλου, με απότομες πλαγιές από κάτω. Μια επέκταση των Μπόκναφιορδ και Μπύφιορδ τέμνει το λιμάνι στο κοίλο από τα βορειοδυτικά, ενώ η λίμνη Χίλεβογκ εισδύει από το Γκάντσφιορδ στα νοτιοανατολικά. Η Μπρεϊάβατνετ βρίσκεται ανάμεσα στους δύο βραχίονες του φιόρδ.
Η πόλη περιλαμβάνει πολλά νησιά ανοικτά των ακτών, όπως: Μπγέρενεϊy, Μπούεϊ, Ενγκεϊ, Γκρασχόλμεν, Χέλεσεϊ, Χούντβογκ, Κάλβεϊ, Λίντεϊ, Σέλιστ και Βάσεϊ. Περιλαμβάνει επίσης το ανατολικό μισό του νησιού Ομεϊ.
Πάρκα
Υπάρχουν πολλά πάρκα και χώροι πρασίνου στον δήμο του Σταβάνγκερ, τόσο στην πόλη όσο και εκτός αυτής. Στο κέντρο της πόλης είναι η λίμνη της, που με τη σειρά της περιβάλλεται από το δημοτικό πάρκο, που κατασκευάστηκε ως το πρώτο αστικό πάρκο της πόλης το 1866-1868. Μεταξύ του δημοτικού πάρκου και του κόλπου βρίσκεται ο κήπος Κιέλαντ, που ονομάστηκε έτσι επειδή εκείνη την εποχή ήταν εκεί το σπίτι του ποιητή Αλεξάντερ Κιέλαντ. Το Πάρκο Κιέλαντ υπέστη σημαντική ανακαίνιση το 2007 στο πλαίσιο της χιλιετίας του δήμου του Σταβάνγκερ. Στο αντίθετο άκρο της λίμνης της πόλης υπάρχει ένα μικρό πάρκο έξω από τον σταθμό. Εδώ υπάρχει η Μετανάστευση, δώρο των Νορβηγών μεταναστών στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη μνήμη των αντρών και των γυναικών νορβηγικής καταγωγής που έχτισαν την Αμερική.
Στο Μπγεργκστεντπάρκεν, ένα πάρκο βόρεια του Παλιού Σταβάνγκερ, βρίσκεται το Μουσικό Κέντρο Μπγέργκστεντ, με την Αίθουσα Συναυλιών του Σταβάνγκερ, ενώ οι υπαίθριοι χώροι του χρησιμοποιούνται συχνά για φεστιβάλ και συναυλίες. Το Πάρκο Μίσιγκ, προς τιμή του Λαρς Μίσιγκ, βρίσκεται στον λόφο στη δυτική πλευρά του λιμανιού και αποτελεί την είσοδο από τον νότο προς την Παλιά Πόλη. Το πάρκο Κάνον αποτελεί το σύνορο μεταξύ του Σταβάνγκερ και της εξόδου από τον E39.
Δημοτικά διαμερίσματα
Το Σταβάνγκερ διαιρείται σε 7 δημοτικά διαμερίσματα.
Οικονομία
Στις αρχές του 20ού αιώνα η βιομηχανία του Σταβάνγκερ ήταν σχετική κυρίως με την αλιεία και τη ναυτιλία. Το πρώτο μισό του αιώνα η πόλη ήταν γνωστή για τη βιομηχανία κονσερβών και τη δεκαετία του 1950 υπήρχαν εκεί πάνω από 50 κονσερβοποιεία. Η πόλη ονομαζόταν ακόμη και "κονσερβοποιημένη πρωτεύουσα" της Νορβηγίας. Το τελευταίο από αυτά τα εργοστάσια έκλεισε το 2002.
Οι μηχανικές κατασκευές είναι πλέον ο κύριος κλάδος με το 59% της απασχόλησης του τομέα της μεταποίησης. Αυτό σχετίζεται κυρίως με την υπεράκτια βιομηχανία πετρελαίου και μόνο η παραγωγή πλατφορμών πετρελαίου αντιπροσωπεύει το 40 τοις εκατό. Άλλες σημαντικές βιομηχανίες είναι οι εκδόσεις - ιδιαίτερα οι εκτυπώσεις υψηλής ποιότητας και οι μεγάλες ημερήσιες εφημερίδες της πόλης, Stavanger Aftenblad και Rogalands Avis - καθώς και τροφίμων και ποτών, που περιλαμβάνουν την επεξεργασία τοπικών γεωργικών προϊόντων από το Γέρεν, συμπεριλαμβανομένου του Γκίλντε Βεστ με ένα από τα μεγαλύτερα σφαγεία.
Η απασχόληση το 2007 ανά τομείς παραγωγής ήταν 0,6% στον πρωτογενή, 27,4% στο δευτερογενή και 71,7% στον τριτογενή τομέα. Ανά τόπο εργασίας ήταν 24,4% στον δημόσιο τομέα και 75,6% στον ιδιωτικό τομέα και στις δημόσιες επιχειρήσεις.
Η βιομηχανία έχει γίνει πολύ αποκεντρωμένη τα τελευταία χρόνια. Οι πιο σημαντικές από τις νεότερες βιομηχανικές περιοχές είναι το Φόρους στον νότο, στα σύνορα των Σάντνες και Σόλα, και το Ντούσαβικ (κυρίως δραστηριότητες σχετικές με το πετρέλαιο) στον βορρά, στα όρια του Ραντφοντέιν. Σημαντικές παλαιότερες βιομηχανικές περιοχές είναι το Χίλεβογκ, το Μπούοϊ, οι ανατολικές περιοχές και σε ορισμένες άλλες κατά μήκος των ακτών. Η ναυπηγική βιομηχανία και η ναυτιλία έχουν επίσης παραδοσιακά μεγάλη σημασία για την οικονομική ανάπτυξη της πόλης και το Ναυπηγείο Ρόζενμπεργκ, που ιδρύθηκε το 1896, βρίσκεται στο Χούντβογκ. Σήμερα το Σταβάνγκερ είναι επίσης μια από τις σημαντικότερες παραθαλάσσιες πόλεις της χώρας και είναι στην τέταρτη θέση ως προς τους εγγεγραμμένους στόλους μετά τις πόλεις Όσλο, Μπέργκεν και Ώλεσουντ.
Για τέταρτη συνεχή χρονιά η Μητροπολιτική Περιοχή του Σταβάνγκερ κατατάχθηκε το 2007 ως η καλύτερη επιχειρηματική περιοχή, σύμφωνα με την ταξινόμηση της Telemarkforsking Bo των περιφερειών της Νορβηγίας όσον αφορά την κερδοφορία, την ανάπτυξη και τις νέες επιχειρήσεις.
Mέσα μαζικής ενημέρωσης
Η μεγαλύτερη ημερήσια εφημερίδα της πόλης, η Stavanger Aftenblad, εξέδωσε το πρώτο της φύλλο το 1893. Η ανταγωνίστρια Rogalands Avis εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1899 με το όνομα 1ste Mai («1 Μαΐου»). Το 1987 επιχειρήθηκε να δημιουργηθεί μια νέα ημερήσια εφημερίδα, η Δυτική Ακτή, αλλά κυκλοφόρησε μόνο για δύο μήνες και έκλεισε με συνολική απώλεια 27 εκατομμυρίων ΝΟΚ.
Η πρώτη εφημερίδα που εκδόθηκε στο Σταβάνγκερ, η "Stavangerske Adressecontoirs Efterretninger", ήταν μια χειρόγραφη εβδομαδιαία εφημερίδα που πιθανότατα κυκλοφόρησε το 1769 και το 1770. Δεν ήταν μια συνηθισμένη εφημερίδα αλλά μια λεγόμενη εφημερίδα-σύνδεσμος με το δικαίωμα να δημοσιεύει ανακοινώσεις, μικρά άρθρα και διαφημίσεις. Η πρώτη τυπωμένη εφημερίδα στο Σταβάνγκερ, η "Stavanger Addresseavis", εξέδωσε το πρώτο της φύλλο την Παρασκευή 4 Οκτωβρίου 1833.
Η Stavanger Avis κυκλοφόρησε από το 1888 έως το 1911. Το 1889 εκδότης έγινε ο ντόπιος συγγραφέας Αλεξάντερ Λ. Κίελαντ. Stavanger Avis ήταν επίσης το όνομα της εφημερίδας που κυκλοφόρησε από το 1942 έως το 1945, όταν οι Stavanger Aftenblad και Stavangeren συγχωνεύθηκαν από το Διευθυντήριο Τύπου.
Η φοιτητική εφημερίδα SMiS (Studentmediene i Stavanger) βγαίνει κάθε δύο μήνες.
Το Σταβάνγκερ διαθέτει έναν κύριο τηλεοπτικό σταθμό, το TV Vest, που παρουσιάζει τοπικά νέα και ρεπορτάζ. Επιπλέον η Viking TV, το κανάλι της ποδοσφαιρικής ομάδας Βίκινγκ ΦΚ, ξεκίνησε στις 2 Μαρτίου 2008 και μεταδίδεται μέσω του ευρυζωνικού δικτύου Lyse, φτάνοντας 120.000 θεατές σε 45.000 νοικοκυριά. Το NRK Rogaland παρουσιάζει τοπικές ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές. Οι τοπικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί παρέχουν επίσης τοπικές ειδήσεις και ρεπορτάζ.
Γεωργία και τρόφιμα
Η περιοχή του Σταβάνγκερ αναφέρεται συχνά ως η απάντηση της Νορβηγίας στη γαλλική περιοχή τροφίμων της Λυών. Το Γαστρονομικό Ινστιτούτο, με έδρα το Ούλαντχαουγκ, προσέδωσε μια πολύ σημαντική εστίαση στα τρόφιμα στο Σταβάνγκερ. Μετά την πτώχευση του Γαστρονομικό Ινστιτούτο δημιουργήθηκε ένας νέος γαστρονομικός οργανισμός από το Ιδρυμα πάρκου γνώσης και το Περιφερειακό Συμβούλιο του Ρόγκαλαντ. Αυτό το νέο ινστιτούτο, τώρα γνωστό και ως "Το Γαστρονομικό Ινστιτούτο", διατήρησε τμήματα του έργου του αρχικού οργανισμού και τελικά αγόρασε το όνομα, το λογότυπο και τη φίρμα Γαστρονομικό Ινστιτούτο του πτωχευμένου.
Το καλοκαίρι του 2007 στους μάγειρες της περιοχής απονεμήθηκε ο τίτλος "Νορβηγικά Κέντρα Εξειδίκευσης στη Γαστρονομία". Το υπό κατασκευή κτίριο στο Ούλαντχαουγκ θα χρησιμεύσει ως πλατφόρμα και πεδίο καινοτομίας, όχι μόνο για το περιβάλλον R & D της περιοχής, αλλά και για άλλες εξειδικεύσεις τόσο για τη βιομηχανία όσο και για το κοινό. Τον Ιούλιο του 2008 το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα του Σταβάνγκερ προκρίθηκε για τον Χρυσό σκούφο. Το 2008 η Νορβηγία εκπροσωπήθηκε από το Γκέιρ Σκέγε, που κέρδισε επίσης τον χρυσό. Κάθε χρόνο γίνεται ένα "Happy Food Festival" στο κέντρο της πόλης. Το φεστιβάλ ξεκίνησε στο δίκτυο της περιφέρειας Ρόγκαλαντ, ώστε να μπορούν να μεταδοθούν γαστρονομικές παραδόσεις της περιοχής. Μέχρι το 2020 η περιοχή του Σταβάνγκερ σκοπεύει να είναι η περιοχή όπου οι περισσότεροι Νορβηγοί θα αποκτούν προϊόντα διατροφής και γαστρονομικές εμπειρίες.
Βιομηχανία πετρελαίου
Τον τελευταίο καιρό η πόλη έχει ονομαστεί "πρωτεύουσα του πετρελαίου" και η εθνική και μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Νορβηγίας, η Equinor, έχει την έδρα της στο Φόρους του Σταβάνγκερ. Η Equinor (τότε γνωστή ως Statoil) ιδρύθηκε ως εταιρεία περιορισμένης ευθύνης που ανήκε στην κυβέρνηση της Νορβηγίας στις 14 Ιουλίου 1972 με ομόφωνη πράξη που ψηφίστηκε από το Νορβηγικό κοινοβούλιο Stortinget, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συμμετοχή της Νορβηγίας στη βιομηχανία πετρελαίου στην υφαλοκρηπίδα. να αναπτύξει την ικανότητα της χώρας στον τομέα του πετρελαίου και να δημιουργήσει τα θεμέλια μιας εγχώριας βιομηχανίας πετρελαίου. Η ίδρυση της έδρας της Equinor στο Σταβάνγκερ το κατέστησε φυσικά κέντρο της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Η Petoro, μια νορβηγική κρατική εταιρεία που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των εμπορικών πτυχών του άμεσου οικονομικού ενδιαφέροντος του κράτους για δραστηριότητες πετρελαίου στη νορβηγική υφαλοκρηπίδα, έχει επίσης την έδρα της στην πόλη. Με το κέντρο της εθνικής πετρελαϊκής βιομηχανίας στο Σταβάνγκερ, πολλές άλλες διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες έχουν επίσης την έδρα τους εκεί. Το Γιοτοβόγκεν στο Γκάντσφιορδ ήταν από τη δεκαετία του 1970 ως εκείνη του 1990 μια μεγάλη βιομηχανική περιοχή, ιδιαίτερα για την κατασκευή μεγάλων πλατφορμών Condeep από σκυρόδεμα και πλατφορμών πετρελαίου για την υπεράκτια βιομηχανία. Μεταξύ άλλων, το χιτώνιο Condeep για τις τρεις πλατφόρμες Gullfaks και το Troll A τοποθετήθηκαν εδώ από τους Norwegian Contractors.
Η Offshore Northern Seas είναι η δεύτερη μεγαλύτερη έκθεση του είδους της στη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η ONS λαμβάνει χώρα στο Σταβάνγκερ την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου ανά δύο έτη. Το 2008 προσέλκυσε 38.000 επισκέπτες, οι μισοί από τους οποίους προέρχονταν από το εξωτερικό.
Τουρισμός
Το Σταβάνγκερ είναι δημοφιλής τουριστικός προορισμός, ειδικά το καλοκαίρι. Τα ξενοδοχεία στην πόλη έχουν ικανοποιητική πληρότητα καθ 'όλη τη διάρκεια του έτους λόγω πολλών μετακινούμενων που ταξιδεύουν εκεί για εργασία και συναντήσεις. Τα τελευταία χρόνια το Σταβάνγκερ έχει γίνει ένας από τους πιο δημοφιλείς λιμένες για κρουαζιερόπλοια, καθώς ο αριθμός τους αυξάνεται σταθερά, καθιστώντας την πόλη έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους λιμένες της Ευρώπης για κρουαζιερόπλοια βόρεια της Μεσογείου. Το 2009 πέρασαν από την πόλη 99 πλοία και 146.000 επιβάτες, ενώ το 2010 την επισκέφθηκαν συνολικά 111 κρουαζιερόπλοια με περίπου 175.000 επιβάτες.
Αεροπορικές
Το Αεροδρόμιο του Σταβάνγκερ βρίσκεται στο Σόλα, 14 λεπτά από το κέντρο της πόλης. Το αεροδρόμιο άνοιξε το 1937. Το 1940 άνοιξε και το Αεροδρόμιο στο Φόρους, αλλά έκλεισε το 1989. Το 2013 το αεροδρόμιο Σόλα δέχθηκε πάνω από 4 εκατομμύρια επιβάτες και ήταν το μεγαλύτερο αεροδρόμιο στην περιφέρεια Ρόγκαλαντ. Είναι επίσης το τρίτο μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Νορβηγίας και το 7ο των Βόρειων Χωρών. Η πιο πολυσύχναστη σύνδεση είναι με το Γκαρντερμόεν του Όσλο, με πάνω από 1,5 εκατομμύρια επιβάτες και δεύτερο το Αεροδρόμιο Φλέσλαντ του Μπέργκεν, με περισσότερους από 700.000 επιβάτες, τρίτο το Τορπ του Όσλο και ακολουθούν το Βέρνες του Τρόντχαϊμ και το Κγέβικ του Κρίστιανσαντ στο εσωτερικό. Σε διεθνές επίπεδο οι πιο πολυσύχναστες συνδέσεις είναι με Κοπεγχάγη, Άμστερνταμ και Αμπερντίν. Το Σταβάνγκερ συνδέεται επίσης και με άλλους εσωτερικούς και ευρωπαϊκούς προορισμούς, όπως το Λονδίνο, το Παρίσι, η Βαρκελώνη, η Στοκχόλμη και η Βαρσοβία. Οι εγχώριοι προορισμοί βρίσκονται σε όλο το μήκος της Νορβηγίας από το Τρόμσε μέχρι το Κρίστιανσαντ.
Σιδηροδρομικές
Ο Stavanger S άνοιξε το 1878 και είναι το τερματικό της Γραμμής Σέρλαντετ και της Γραμμής Γέρεν.
Ο Νότιος Σιδηρόδρομος (Γραμμή Σέρλαντετ) πηγαίνει από το Όσλο στο Ντράμεν, στο Κρίστιανσαντ και καταλήγει στο Σταβάνγκερ. Αυτή η διαδρομή, 545 χιλιόμετρα μεταξύ Όσλο και Στάβανγκερ, έχει πάνω τέσσερα δρομολόγια την ημέρα και διαρκεί περίπου επτά ώρες. Ο σιδηρόδρομος κατασκευάστηκε σε διάφορες φάσεις, το πρώτο τμήμα το 1871 και το τελευταίο το 1944. Ενώ υπήρχαν συνεχείς κατασκευαστικές εργασίες από το Όσλο προς τα δυτικά ως τo Μόι, η Γραμμή Γέρεν, από το Εγκερσουντ στο Σταβάνγκερ στη Δυτική Νορβηγία, κατασκευάστηκε το 1878. Μέχρι το 1913 το όνομα που χρησιμοποιείτο για τα σχέδια και τα ολοκληρωμένα τμήματα ήταν Vestlandsbanen (Γραμμή της Δυτικής Χώρας).
Υπάρχουν επίσης τοπικά τρένα στο Γέρεν με 19 στάσεις σε μια γραμμή. Η γραμμή κατασκευάστηκε ως αυτόνομη γραμμή στενού πλάτους 1 067 mm στις 27 Φεβρουαρίου 1878. Επεκτάθηκε από το Εγκερσουντ στο Φλέκεφιορδ ως Γραμμή Φλέκεφιορδ το 1904. Ο μόνος κλάδος της Γραμμής Γέρεν, η Γραμμή Ολγκορντ από το Γκάνταλ στο Ολγκορντ, κατασκευάστηκε το 1924. Το 1944 η Γραμμής Σέρλαντετ επεκτάθηκε στο Σίρα στη Γραμμή Φλέκεφιορδ και η Γραμμή Γέρεν ενσωματώθηκε στο κύριο σιδηροδρομικό δίκτυο. Εξαιτίας αυτού η γραμμή μετατράπηκε σε κανονικού πλάτους.
Θαλάσσιες
Εξω από το Σταβάνγκερ υπάρχει λιμάνι που εξυπηρετεί πορθμεία προς και από το Χίρτσχαλς της Δανίας. Υπήρξαν υποστηρικτές της άποψης τα πορθμεία της γραμμής Smyril (Νανογέρακο) μεταξύ των Νήσων Φερόες και της Δανίας να σταματούν στο Σταβάνγκερ καθώς το νέο λιμάνι του στο Ρισάβικα το επιτρέπει, προσθέτοντας μόνο μία ώρα στον συνολικό χρόνο πλεύσης.
Τοπικά πορθμεία πηγαίνουν στο Tάου και το Κβίτσεϊ, ενώ επιβατικά ταχύπλοα σκάφη σε πολλά χωριά και νησιά μεταξύ των κύριων διαδρομών από το Σταβάνγκερ στο Χάουγκεσουντ και το Σάουντα.
Υπάρχουν σχέδια για την επαναλειτουργία της σύνδεσης με πορθμεία με το Νιούκασλ στο Ηνωμένο Βασίλειο, που διακόπηκε το 2008.
Οδικές
Η Ευρωπαϊκή οδός Ε39 διασχίζει το Σταβάνγκερ από το Χάουγκεσουντ και τις σήραγγες του Μάστραφιορδ και Μπύφιορδ πηγαίνοντας νότια στο Σάντνες. Η Fylkesvei (Περιφερειακή οδός) 44 ξεκινάει από το Σταβάνγκερ και καταλήγει στο Κρίστιανσαντ, μέσω του Σάντνες και του Φλέκεφιορδ.
Εκπαίδευση
Το Πανεπιστήμιο του Σταβάνγκερ (UIS) έγινε το πέμπτο πανεπιστήμιο της Νορβηγίας στις 29 Οκτωβρίου 2004, όταν απέκτησε το πανεπιστημιακό καθεστώς με απόφαση του Συμβουλίου. Το πανεπιστήμιο έχει περίπου 9.000 φοιτητές και 1.200 εργαζόμενους και είναι οργανωμένο σε τρεις σχολές: Ανθρωπιστικών Επιστημών, Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών. Το αρχαιολογικό μουσείο ανήκει επίσης στο πανεπιστήμιο. Η πανεπιστημιούπολη βρίσκεται στο Ούλαντχαουγκ, με τα περισσότερα τμήματα να βρίσκονται εκεί. Το Πανεπιστήμιο του πανεπιστήμιο έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Κοινοπραξίας Καινοτομικών Πανεπιστημίων (ECIU) τον Οκτώβριο του 2012.
Το Ειδικευμένο Πανεπιστήμιο VID έχει μακρά ιστορία στην πόλη. Αυτό το πανεπιστήμιο ξεκίνησε ως Ιεραποστολική και Θεολογική Σχολή ή Misjonshøgskolen (MHS), ιδρύθηκε το 1843 και αναγνωρίσθηκε το 2008 ως ερευνητικό πανεπιστήμιο. Έχει περίπου 300 φοιτητές από περίπου 20 χώρες. Το MHS ανήκει στη Νορβηγική Ιεραποστολική Εταιρεία. Το Κέντρο Διαπολιτισμικής Επικοινωνίας (SIK) συνδέεται με την αποστολή του κολλεγίου. Το 2016 εντάχθηκε στο Ειδικευμένο Πανεπιστήμιο VID.
Η Σχολή Καλών Τεχνών του Ρόγκαλαντ ιδρύθηκε το 1978, με ιστορία από το 1957.
Το Solborgveien Folk δέχεται ετησίως περισσότερους από 140 φοιτητές και ανήκει στη Λουθηρανική Εκκλησία.