cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλειας
Καθεστώς
Οι Βάσεις απολαμβάνουν ένα καθεστώς sui generis. Με το Άρθρο 1 της Συνθήκης Εγγυήσεων του 1960, η περιοχή αναγνωρίζεται από την Κυπριακή Δημοκρατία ως κυρίαρχη Βρετανική περιοχή.. Βρετανικές βάσεις έχουν προνόμοια όπως να χρησιμοποιούν τα λιμάνια και τους αεροδιαδρόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας οπως θέλουν. Τα προνόμοια που απολαμβάνουν συγκρίνονται μόνο με τις βάσεις των ΗΠΑ στο Γκουαντάναμο της Κούβας και στον Παναμά.
Κατά τις διαπραγματεύσεις της Ζυρίχης-Λονδινου, συμφωνήθηκε η Αγγλία να καταβάλλει οικονομική βοήθεια ανα πενταετία στην Κυπριακή Δημοκρατία, για την χρήση εγκαταστάσεων που σχετίζονται με την λειτουργία των Βάσεων, όπως λιμάνια, δρόμοι, αεροδρόμια. Η Βρετανία κατάλαβε την πρώτη πενταετία το ποσό, όμως μετά τις διακοινοτικές ταραχές του 1963 αρνήθηκε να καταβάλει το ποσό ισχυριζόμενη πως το χρηματικό ποσό πρέπει να διανέμεται δίκαια στις δυο κοινότητηες.
Σύνταγμα και διακυβέρνηση
Οι ΠΚΒ όπως ορίστηκαν το 1960, είναι στρατιωτικές βάσεις υπό Βρετανική κυριαρχία, και όχι αποικίες. Αυτή η είναι η βασική αρχή της διαχείρισης των βάσεων, όπως υπογράφτηκε από την Κυβέρνηση της Αυτής Μεγαλειότητος, στο «Παράρτημα Ο» της συμφωνίας του 1960 με την Κύπρο, η οποίο προνοούσε ότι η Βρετανική κυβέρνηση:
Οι ΠΚΒ έχουν δικό τους νομικό σύστημα, ξεχωριστό από εκείνο του Ηνωμένου Βασιλείου και της Κύπρου, το οποίο αποτελείται από τους νόμους της Αποικίας της Κύπρου μέχρι τον Αύγουστο του 1960, όπως αυτοί τροποποιήθηκαν. Οι νόμοι διατηρούνται όσο είναι δυνατό ίδιοι με τους νόμους της Κύπρου. Το Δικαστήριο των Περιοχών Κυριάρχων Βάσεων ασχολείται με τα μη στρατιωτικά παραπτώματα οποιοδήποτε ατόμου μέσα στις ΠΚΒ. Ο νόμος και η τάξη τηρούνται από την Αστυνομία των ΠΚΒ, ενώ ο στρατιωτικός νόμος από την Ενωμένη Αστυνομική Μονάδα Κύπρου (αγγλ: Cyprus Joint Police Unit).
Σύμφωνα με το Βρετανικό Υπουργείο Άμυνας, «Επειδή οι ΠΚΒ είναι πρωτίστως στρατιωτικές βάσεις και ότι εξαρτώμενα εδάφη, η Διοίκηση αναφέρει στο Υπουργείου Άμυνας στο Λονδίνο. Δεν έχει επίσημους δεσμούς με το Γραφείο Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας ή με τη Βρετανική Υψηλή Διοίκηση στη Λευκωσία, παρότι υπάρχουν στενές ανεπίσημες σχέσεις και με τα δύο γραφεία, πάνω σε θέματα πολιτικής».
Επικεφαλής των βάσεων είναι ο Διοικητής των ΠΚΒ, ο οποίος είναι και Διοικητής των Βρετανικών Δυνάμεων Κύπρου. Διορίζεται από τον εκάστοτε Βρετανό μονάρχη, με εισήγηση του Υπουργείου Άμυνης του Ηνωμένου Βασιλείου και έχει όλες τις εκτελεστικές και νομικές δικαιοδοσίες ενός Διοικητή ενός Βρετανικού Υπερπόντιου Εδάφους. Για το υποσύνολο της πολιτικής κυβέρνησης διορίζεται ένας Ανώτατος Αξιωματούχος, ο οποίος αναφέρει στον Διοικητή. Στις Βάσεις δεν γίνονται εκλογές, αν και οι Βρετανοί πολίτες μπορούν να ψηφίζουν στις εκλογές του Ηνωμένου Βασιλείου, υπό ειδικό καθεστώς που ισχύει για τις Βρετανικές Δυνάμεις που βρίσκονται εκτός χώρας.
Γεωγραφία
Οι ΠΚΒ Ακρωτηρίου και Δεκέλειας καλύπτουν περίπου το 3% της έκτασης της Κύπρου, συνολικά 254 τ.χλμ. από τα οποία τα 123 τ.χλμ. είναι στη Δυτική Περιοχή Κυρίαρχων Βάσεων (βάση Ακρωτηρίου), και τα 131 τ.χλμ. στην Ανατολική Περιοχή Κυρίαρχων Βάσεων (βάση Δεκέλειας). Τα 60% εκείνης της γης αποτελεί ιδιωτική ιδιοκτησία, είτε από Βρετανούς είτε από Κύπριους πολίτες. Το υπόλοιπο 40% ανήκει στο Βρετανικό Υπουργείο Άμυνας, και θεωρείται γη του Βρετανικού Στέμματος. Επιπλέον από τις δύο περιοχές, βάσει των Συμφωνιών, η Βρετανική Κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιεί μερικές υποδομές της Κύπρου.
Η Δυτική Περιοχή Κυρίαρχων Βάσεων (Ακρωτήρι) βρίσκεται στα νότια του νησιού, κοντά στην πόλη της Λεμεσού, και η Ανατολική Περιοχή Κυρίαρχων Βάσεων (Δεκέλεια) στα νοτιοανατολικά, κοντά στη Λάρνακα. Και οι δύο περιοχές συμπεριλαμβάνουν στρατιωτικές βάσεις, καθώς και αγροτική και οικιστική γη. Η βάση Ακρωτηρίου συνορεύει με εδάφη που ελέγχονται από τη Δημοκρατία, έχοντας 47,4 χλμ. χερσαίων ορίων και 56,3 χλμ. ακτογραμμής. Η βάση Δεκέλειας, εκτός από τη Δημοκρατία, συνορεύει επίσης με τη ζώνη κατάπαυσης του πυρός που ελέγχεται από τα Ηνωμένα Έθνη, καθώς και με περιοχές υπό Τουρκική κατοχή. Συνολικά, έχει 103 χλμ. χερσαίων ορίων, και 27,5 χλμ. ακτογραμμής.
Η γεωγραφική θέση της βάσης της Δεκέλειας και η γραμμή κατάπαυσης του πυρός δημιουργούν έναν θύλακα στα νοτιοανατολικά του νησιού. Ο θύλακας περιλαμβάνει την Αγία Νάπα, και τα χωριά Ξυλοτύμπου και Ορμήδεια. Ο Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Δεκέλειας βρίσκεται εν μέρει σε έδαφος των ΠΚΒ, και χωρίζεται από τις βάσεις με έναν δρόμο ο οποίος μοιράζει τον σταθμό. Ο σταθμός ανήκει στη Δημοκρατία, το βόρειο τμήμα του θεωρείται και αυτό θύλακας, ενώ το νότιο βρίσκεται πάνω στην θάλασσα, άρα τυπικά δεν θεωρείται θύλακας, παρότι δεν έχει δικά του χωρικά ύδατα.
Δημογραφία
Δεν υπάρχει ειδική υπηκοότητα για τις βάσεις, παρότι μερικοί μη Βρετανοί υπήκοοι μπορούν να διεκδικήσουν υπηκοότητα των Βρετανικών Υπερπόντιων Εδαφών, η οποία όμως δεν αποτελεί πλήρη Βρετανική υπηκοότητα. Υπό τους όρους των Συμφωνιών του 1960 για τις ΠΚΒ, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τις περιοχές εκείνες για πολιτικούς σκοπούς, και αυτός ήταν ο κύριος λόγος που το 2002 οι ΠΚΒ εξαιρέθηκαν από την Συμφωνία του 2002 για τα Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη.
Οικονομία
Δεν υπάρχουν οικονομικά στατιστικά στοιχεία για τις βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας. Η βασική οικονομική δραστηριότητα είναι η παροχή υπηρεσιών στον στρατό, και σε περιορισμένο βαθμό η γεωργία. Οι δύο περιοχές υιοθέτησαν το ευρώ στις 1 Ιανουαρίου 2008 μαζί με την υπόλοιπη Κύπρο, παρότι δεν είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ΠΚΒ είναι οι μοναδικές περιοχές υπό Βρετανική κυριαρχία οι οποίες χρησιμοποιούν το ευρώ.
Μέσα μαζικής ενημέρωσης
Στις ΠΚΒ κυκλοφορεί το μηνιαίο περιοδικό «Forces Life», το οποίο πωλείται και εκτός των βάσεων. Λειτουργούν επίσης στα FM δύο ραδιοσταθμοί, οι BFBS 1 και BFBS 2, οι οποίοι εκπέμπουν παγκύπρια. Ακόμα, λειτουργεί ο τηλεοπτικός σταθμός BFBS Television, το σήμα του οποίου είναι επίτηδες όσο δυνατό χρειάζεται ώστε να καλύπτει γεωγραφικά μόνο τις βάσεις, και ταυτόχρονα κρυπτογραφημένο, για λόγους πνευματικών δικαιωμάτων.
Στη βάση Ακρωτηρίου βρίσκεται και ένας σταθμός αναμετάδοσης του σήματος του BBC προς τη Μέση Ανατολή.
Στις βάσεις παραχωρείται από τη Δημοκρατία ξεχωριστός κωδικός για ερασιτεχνική ραδιοφωνία, με το πρόθεμα ITU ZC4, το οποίο ανήκει κανονικά στην Μεγάλη Βρετανία. Το πρόθεμα ITU για την υπόλοιπη Κύπρο είναι το 5B, ενώ στα κατεχόμενα εδάφη χρησιμοποιείται το πρόθεμα 1B, το οποίο δεν έχει ανατεθεί σε κανέναν από το ITU, αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία, και υπό τους κανόνες του ITU, του οργανισμού που ρυθμίζει τις εκπομπές ερασιτεχνικού ραδιοφώνου, θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε επείγουσες περιπτώσεις.
Διοικητής από το 2022 είναι ο Πίτερ Σκουάιρ.
Βιβλιογραφία
Andreas Stergiou (2015) The Exceptional Case of the British Military Bases on Cyprus, Middle Eastern Studies, 51:2, 285-300, DOI: 10.1080/00263206.2014.947283
Κίνημα για την Υπεράσπιση των Ανθρωπίνων και των Πολιτικών Δικαιωμάτων
Το Κίνημα για την Υπεράσπιση των Ανθρωπίνων και Πολιτικών Δικαιωμάτων (πολωνικά: Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela, ROPCiO) ήταν δεξιά πολιτική και κοινωνική οργάνωση που ιδρύθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας τον Μάρτιο 1977. Προσπάθησε να αντισταθεί στο καθεστώς, καταγγέλλοντάς το για παραβίαση των πολωνικών και διεθνών νόμων, συμπεριλαμβανομένου του Συντάγματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας και του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα.
Ιστορία
Η διακήρυξη, η οποία εκδόθηκε και παρουσιάστηκε στον Τύπο στις 26 Μαρτίου 1977, υπογράφηκε από 18 άτομα, μεταξύ των οποίων ο Άντζεϊ Τσούμα και ο στρατηγός εν αποστρατεία Μιετσίσουαφ Μπορούτα-Σπιεχόβιτς. Εξηγούσε ότι οι στόχοι του Κινήματος ήταν η διατήρηση και η υπεράσπιση των ανθρωπίνων και των πολιτικών δικαιωμάτων. Ο πραγματικός στόχος ήταν να καταπολεμηθεί το κομμουνιστικό καθεστώς του Πολωνικού Ενιαίου Εργατικού Κόμματος με νομικά μέσα. Η διακήρυξη εκδόθηκε μόλις τρεις ημέρες αφότου το πολωνικό κοινοβούλιο είχε επικυρώσει το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα. Το Κίνημα επικεντρώθηκε στην προετοιμασία ανοιχτών επιστολών διαμαρτυρίας προς την κομμουνιστική κυβέρνηση, στην οργάνωση νομικής και οικονομικής υποστήριξης για τις οικογένειες των πολιτικών κρατουμένων και στην παροχή φυλλαδίων στα μέλη της αντικομμουνιστικής αντιπολίτευσης που εξηγούσαν τα δικαιώματά τους. Μεταξύ αυτών των βιβλίων, που εκδίδονταν κρυφά, ήταν και τα λεγόμενα εγχειρίδια για τη σύλληψη, δηλαδή οδηγίες για το πώς να συμπεριφέρονται όταν συλλαμβάνονται από την πολιτοφυλακή. Το Κίνημα οργάνωσε επίσης ένα δίκτυο νομικών συμβούλων και εξέδωσε διάφορα περιοδικά, κυρίως υπόγεια.
Στις 16 Σεπτεμβρίου 1978, ένα μέρος των μελών του Κινήματος με επικεφαλής τον Λέσεκ Μοτσούλκσι εγκατέλειψε το κίνημα και ίδρυσε το κίνημα ZINO, το οποίο αργότερα διασπάστηκε σε Συνομοσπονδία Ανεξάρτητης Πολωνίας, σε Κίνημα Νέων Πολωνών και σε Κίνημα Ελεύθερων Δημοκρατών. Το υπόλοιπο Κίνημα, μετά τη συγκρότησή του, συγχωνεύτηκε σταδιακά στις δομές της Αλληλεγγύης.
Πηγές
Κατηγορία:Αλληλεγγύη (συνδικάτο της Πολωνίας) Κατηγορία:Αντικομμουνισμός στην Πολωνία
Σύεδρα
Η Σύεδρα ήταν αρχαίο λιμάνι στην περιοχή της αρχαίας Κιλικίας, της Παμφυλίας ή της Ισαυρίας, στη νότια ακτή της σημερινής Τουρκίας μεταξύ των πόλεων Αλάνια και Γαζίπασα. Η Σύεδρα κατοικήθηκε αρχικά τον 7ο αιώνα π.Χ. και εγκαταλείφθηκε τον 13ο αιώνα μ.Χ. Η πόλη είχε λιμάνι στο επίπεδο της θάλασσας και άνω πόλη 400 μέτρα πιο πάνω. Ο Πτολεμαίος την τοποθετεί στην Κιλικία. Ο Στέφανος ο Βυζάντιος την τοποθετεί στην Ισαυρία. Ο Ιεροκλής την τοποθετεί στην Παμφυλία.
Οι Ρωμαίοι ιστορικοί Λουκανός και Φλόρους αναφέρουν και οι δύο τη Σύεδρα εκεί όπου ο Ρωμαίος Στρατηγός Πομπήιος πραγματοποίησε το τελευταίο του πολεμικό συμβούλιο το 48 π.Χ., πριν από το μοιραίο ταξίδι του στην Αίγυπτο. Η πόλη γνώρισε το απόγειό της γύρω στον 2ο και 3ο αιώνα μ.Χ., και το 194 ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Σεπτίμιος Σεβήρος εξήρε την αντίσταση της πόλης στη συνεχιζόμενη μεσογειακή πειρατεία. Μια επιγραφή του πρώτου αιώνα π.Χ., που βρέθηκε στην πόλη σχετίζεται με την πειρατεία, υποδηλώνοντας ότι το μαντείο, πιθανώς του Απόλλωνα στην Κλάρο, συμβούλεψε τους κατοίκους της Σύεδρας να αντισταθούν στους πειρατές με «βίαιη μάχη, είτε διώχνοντας, είτε δένοντας με άθραυστες αλυσίδες». Το 193 ο Πεσκένιος Νίγηρ έκανε πόλεμο με τον Σεπτίμιο Σεβήρο, για να γίνει αυτοκράτορας. Το 194 ο πόλεμος τελείωσε και ο Πεσκένιος Νίγηρ νίκησε. Μετά τον πόλεμο, ο Σεπτίμιος Σεβήρος αντάμειψε πόλεις, που τον στήριξαν με νέα προνόμια και τίτλους, ενώ πόλεις, που εναντιώθηκαν, τιμωρήθηκαν, έχασαν τα προνόμιά τους, μερικές έγιναν ακόμη και χωριά (κῶμαι). Η Σύεδρα υποστήριξε τον Σεπτίμιο Σεβήρο και απέκτησε προνόμια.
Νομίσματα κόπηκαν στη Σύεδρα σε διάφορες χρονικές περιόδους, που χρονολογούνται από εκείνη του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Τιβέριου (14 μ.Χ.–37 μ.Χ.). Το 374 μ.Χ., ο πρωτοχριστιανός θεολόγος Επιφάνιος της Σαλαμίνας έγραψε το έργο του Ancoratus (ο καλά αγκυροβολημένος άνθρωπος) ως απαντητική επιστολή προς την Εκκλησία της Σύεδρας, αναφέροντας για αυτήν ότι έπρεπε να αγκυροβοληθεί σε ένα ασφαλές λιμάνι.
Οι σύγχρονες ανασκαφές ξεκίνησαν το 1994 υπό τη Διεύθυνση του Μουσείου Αλάνια. Ανασκάφηκε ο κεντρικός δρόμος στην πάνω πόλη, καθώς και μια σπηλιά διακοσμημένη με χριστιανικές εικόνες, που πιθανότατα χρησιμοποιούνταν για βαπτίσεις. Ένα μωσαϊκό, που βρέθηκε εκτίθεται τώρα στο Μουσείο της Αλάνια. Άλλες κατασκευές περιλαμβάνουν έναν ναό, ένα θέατρο, καταστήματα, λουτρό, τείχη της πόλης και πολλές στέρνες, που παρείχαν νερό στην πόλη. Το 2011, ένας αρχαιολόγος που ανέσκαψε υποβρύχια λείψανα ενός λιμανιού στη Σύεδρα τα χρονολόγησε στην Εποχή του Χαλκού, περίπου 5.000 χρόνια πριν.
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Καθολικές τιμητικές επισκοπές στην Ασία Κατηγορία:Αξιοθέατα στην Επαρχία Αττάλειας Κατηγορία:Αρχαίοι ελληνικοί αρχαιολογικοί τόποι στην Τουρκία Κατηγορία:Ρωμαϊκές πόλεις στην Τουρκία Κατηγορία:Αρχαίες πόλεις της Παμφυλίας Κατηγορία:Εγκαταλελειμμένοι οικισμοί στην Τουρκία
Πήσσες Κέας
Οι Πήσσες είναι η μεγαλύτερη πεδιάδα του νησιού και βρίσκεται στην νοτιοδυτική πλευρά του, καταλήγει στην παραλία, ενώ ο αγροτικός οικισμός απλώνεται σε όλη την επιφάνειας της .Στην νότια πλευρά της σώζεται η ακρόπολη που περιβάλλεται από το αρχαίο τείχος. Βρίσκεται στον όρμο Πησσών στη μέση της δυτικής ακτής της Κέας, σε μια γεωργική κοιλάδα, περίπου 8 χλμ. νοτιοδυτικά της Ιουλίδας, την κύρια πόλη του νησιού. Στον λόφο νότια του χωριού βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας Πόλης Ποιήσσα (Ποιήεσσα).
Στην απογραφή του 2011 είχε πληθυσμό 157 κατοίκων.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά της Κέας
Σκουμπρί
Το σκουμπρί (Scomber scombrus, σκόμβρος ο γνήσιος), επίσης τσίρος ( < μεσαιωνική ελληνική τσίρος < αρχαία ελληνική κηρίς/κιρρίς ), είναι πελαγικό είδος ψαριού που σχηματίζει κοπάδια. Το σκουμπρί ανήκει στην οικογένεια Σκομβρίδες, αλλά και άλλα μέλη της οικογένειας αποκαλούνται σκουμπριά (mackerel). Απαντάται στο βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό και στη Μεσόγειο. Είναι συγγενικό είδος με τον κολιό (Scomber japonicus). Είναι περιζήτητο βρώσιμο ψάρι, όπως και τα υπόλοιπα ψάρια της οικογένειας.
Περιγραφή
Το σκουμπρί έχει μέγιστο μήκος 60 εκατοστά και μέγιστο καταγεγραμμένο βάρος 3,4 κιλά. Το συνηθισμένο μήκος τους είναι τα 30 εκατοστά. Τα σκουμπριά μπορούν να ζήσουν μέχρι 17 χρόνια. Ένα χαρακτηριστικό του είναι οι μαύρες ελαφρά κυματιστές λωρίδες στη γαλαζοπράσινη ράχη που είναι σχεδόν κάθετες στο υπόλοιπο σώμα. Η κοιλιά είναι ασημόλευκη. Δεν έχει νηκτική κύστη. Έχει ατρακτοειδές σώμα, φτιαγμένο για να κολυμπάει γρήγορα. Έχει δυο ραχιαία πτερύγια που βρίσκονται σε αρκετή απόσταση μεταξύ τους, τα οποία μαζεύονται σε κοίλωμα όταν το ψάρι κολυμπάει για να μειωθεί η υδροδυναμική αντίσταση. Πίσω από το δεύτερο ραχιαίο κι απ’ το εδρικό έχει 5-6 μικρά ψευδοπτερύγια. Το πρωκτικό πτερύγιο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δεύτερο ραχιαίο. Έχει μικρά λέπια, τα οποία δεν ξεχωρίζουν.
Κατανομή και ενδιαίτημα
Το σκουμπρί απαντάται στον Βόρειο Ατλαντικό ωκεανό, στα δυτικά από τη χερσόνησο Λαμπραντόρ μέχρι το ακρωτήριο Λουκάουτ στη Βόρεια Καρολίνα και στα ανατολικά από την Ισλανδία μέχρι τις βόρειες ακτές της Αφρικής, συμπεριλαμβανομένων της Βαλτικής, της Μεσόγειου και της Μαύρης θάλασσας. Φαίνεται ότι υπάρχουν δύο διακριτοί πληθυσμοί, ένας σε κάθε πλευρά του Ατλαντικού, οι οποίοι δεν αλληλεπιδρούν. Ο πληθυσμός του βορειοανατολικού Ατλαντικού περιλαμβάνει και τους πληθυσμούς της Μεσογείου. Είναι πελαγικό είδος που ζει σε κρύα και εύκρατα νερά πάνω από τις ηπειρωτικές υφαλοκρηπίδες, σε βάθος μέχρι 1000 μέτρα, αν και σπάνια θα κατέβει σε βάθος μεγαλύτερο των 200 μέτρων.
Βιολογία - Αναπαραγωγή
Τα σκουμπριά σχηματίζουν κοπάδια ανάλογα με το μέγεθός τους. Το χειμώνα τα σκουμπριά βολάζουν στο βυθό, χωρίς να κινούνται ή να τρέφονται, ενώ την άνοιξη ανεβαίνουν στην επιφάνεια και πιο κοντά στην ακτή όταν η θερμοκρασία του νερού είναι μεταξύ των 11 και των 14°C για να τραφούν με πλαγκτόν. Αναπαράγονται στα τέλη της άνοιξης και την αρχή του καλοκαιριού, περίοδο κατά την οποία παραμένουν νηστικά. Στη συνέχεια αρχίζουν πάλι να τρέφονται με μικρά ψάρια και τον χειμώνα γυρίζουν στο βυθό. Οι κύριοι θηρευτές των σκουμπριών είναι οι τόνοι, οι καρχαρίες και τα δελφίνια.
Στους δυτικούς πληθυσμούς η αναπαραγωγή λαμβάνει χώρα από την περιοχή του κόλπου Τσέζαπηκ μέχρι τη Νέα Γη, με την περίοδο αναπαραγωγής στα νότια να αρχίζει την άνοιξη και σταδιακά η περιοχή αναπαραγωγής εκτείνεται προς τα βόρεια μέχρι το καλοκαίρι. Τα μεγάλα ψάρια φτάνουν στις περιοχές αναπαραγωγής. Στους ανατολικούς πληθυσμούς, η αναπαραγωγή στην Μεσόγειο λαμβάνει χώρα τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, στις ακτές της Βόρειας Γαλλίας και στη Βόρεια θάλασσα από τον Μάιο μέχρι τον Ιούνιο και στη Σκάγκερακ και Κάτεγατ τον Ιούνιο και τον Ιούλιο. Κάθε θηλυκό γεννά από 200.000 μέχρι 450.000 αυγά κάθε χρόνο, με τα μεγαλύτερα θηλυκά να γεννούν περισσότερα. Οι προνύμφες βγαίνουν μετά από περίπου 6 ημέρες. Τα ψάρια ενηλικιώνονται μετά από 2-3 χρόνια, όταν έχουν μήκος περίπου 20 εκατοστά.
Αλίευση - κατανάλωση
Ψαρεύονται με συρτή, τσαπαρί και δίχτυα, συνήθως μαζί με σαρδέλες. Η αλίευσή τους είχε φτάσει το 1975 τους 1,1 εκατομμύρια τόνους, αλλά από τότε η ποσότητα που αλιεύεται έχει μειωθεί. Όσον αφορά το 2011, αλιεύτηκαν 944.748 τόνοι σκουμπριών. Ανάλογα με την εποχή του χρόνου, η περιεκτικότητα σε λίπος κυμαίνεται μεταξύ 3% την άνοιξη και έως 30% το φθινόπωρο. Η καλύτερη περίοδος για να αλιευθεί είναι το καλοκαίρι όταν το θερμοκλινές βρίσκεται σε βάθος 15 με 20 μέτρα και τα ψάρια δεν μπορούν να ξεφύγουν σε βαθύτερα ύδατα.
Το κρέας του είναι αρωματικό, τρυφερό, ζουμερό, καφεκόκκινο και πιο νόστιμο απ’ του κολιού. Στο εμπόριο διατίθεται φρέσκο, καπνιστό, με σάλτσα, κατεψυγμένο, μαριναρισμένο και σε κονσέρβα. Τα ψάρια που αλιεύονται την άνοιξη είναι αδύνατα και αφήνονται να λιάζονται στον ήλιο και είναι ο λεγόμενος τσίρος, ενώ τα παχύτερα ψάρια, που αλιεύονται το φθινόπωρο παστώνονται. Θεωρούνται ιδανικά για το γκριλ ή για τηγάνισμα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σκομβρίδες Κατηγορία:Ψάρια ελληνικών θαλασσών Κατηγορία:Αλιεύματα Σκουμπρι
Φιλόθεος Κόκκινος
Ο Φιλόθεος (κατά κόσμον Φωκάς), ο επονομαζόμενος Κόκκινος, διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως μεταξύ των ετών 1353 - 1355 και 1364 - 1376.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη γύρω στο 1300. Η οικογένειά του είχε ιουδαϊκή προέλευση. Έλαβε εξαιρετική μόρφωση, μεταξύ άλλων και από τον Θωμά Μάγιστρο, και μόνασε στο Σινά και κατόπιν στον Άθω. Εκεί, αρχικά έζησε στη Μονή Βατοπεδίου και κατόπιν στη Μονή Μεγίστης Λαύρας. Διετέλεσε ηγούμενος της Μονής Φιλοκάλλη (1340/1-1342) και της Μεγίστης Λαύρας (1342-1345).
Εξελέγη Οικουμενικός Πατριάρχης το 1353. Το 1354 έστεψε Αυτοκράτορα τον Ματθαίο Καντακουζηνό και ανέλαβε διαμεσολαβητική προσπάθεια συμφιλίωσης του Ιωάννη Ε΄ με τον Ιωάννη ΣΤ΄. Εντούτοις το 1355 ο Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος έγινε Αυτοκράτορας και τον εκθρόνισε. Διέμενε κυρίως στην Μονή του Χριστού Ακατάληπτου και ανέλαβε εκ νέου την Μητρόπολη Ηρακλείας το 1357 μέχρι το 1364, οπότε επανεξελέγη Πατριάρχης. Κατά τη δεύτερη Πατριαρχία του, το 1368, αναγνωρίστηκε συνοδικά άγιος ο Γρηγόριος ο Παλαμάς. Έγραψε πολυάριθμα έργα, αλλά και ύμνους. Ανέπτυξε τις σχέσεις με τα άλλα Πατριαρχεία, βοήθησε τις Σλαβικές Εκκλησίες και παρενέβη αρκετά στα πολιτικά και εκκλησιαστικά πράγματα των Ρώσων. Υπερασπίστηκε την Ορθόδοξη Εκκλησία κατά του προσηλυτισμού των Λατίνων, αλλά επί των ημερών του ξεκίνησε και νέα προσπάθεια προσέγγισης με την Εκκλησία της Ρώμης, ενώ παραχωρήθηκε σε Βενετούς, Γενουάτες και Καταλανούς χώρος στο βορειοδυτικό κλίτος της Αγίας Σοφίας, προκειμένου να τελούν εκεί τη λατρεία τους. Αν και προώθησε τον ησυχασμό και δεν ήταν καθόλου λατινόφιλος, εντούτοις ευνοούσε την ιδέα σύγκλησης Οικουμενικής Συνόδου στην Κωνσταντινούπολη με σκοπό την Ένωση των Εκκλησιών.
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως Κατηγορία:Μητροπολίτες Ηρακλείας Κατηγορία:Άγιοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας Κατηγορία:Βατοπεδινοί Κατηγορία:Ορθόδοξοι λόγιοι Κατηγορία:Βυζαντινοί του 14ου αιώνα Κατηγορία:Επίσκοποι του 14ου αιώνα
Ελληνική απογραφή 1853
Η απογραφή του 1853 είναι η δέκατη τρίτη επίσημη απογραφή του ελληνικού κράτους. Ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας ανήλθε στους 1.042.527 κατοίκους, ενώ η συνολική έκταση ήταν 47.516 τ.χλμ. του Βασιλείου και περιελάμβανε την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα καθώς και τις Κυκλάδες. Η πυκνότητα του πληθυσμού έφθασε τους 21,9 κατ/τ.χλμ. Στην απογραφή συλλέχθηκαν στοιχεία μόνο για το φύλλο και την ηλικία. Όσον αφορά στον πληθυσμό, παρουσιάστηκε αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη απογραφή κατά 55.796 κατοίκους. Ακόμη, σύμφωνα με την απογραφή προέκυψε ότι μόλις το 7,1% του πληθυσμού ζουν σε αστικά κέντρα, ενώ το 13,5% και το 79,4% αποτελούν τον ημιαστικό και αστικό πληθυσμό αντίστοιχα. Η απογραφή διενεργήθηκε µε τη χρήση ονομαστικών καταλόγων.
Ενώ στα επίσημα αποτελέσματα της εποχής ο συνολικός πληθυσμός εμφανίζεται 1.042.527 κάτοικοι, ωστόσο ο πληθυσμός που προέκυπτε από το άθροισμα των κατοίκων ανά νομό, ήταν κατά 7.000 ανώτερος από το άθροισμα του πληθυσμού. Έτσι, νεώτερες εκδόσεις αναθεωρούν τον αριθμό σε 1.035.527 κατοίκους.
Στρατηγίς Μελτής
Η Στρατηγίς Μελτής ήταν διοικητική διαίρεση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ήταν μικρό σε έκταση Θέμα, γι' αυτό λεγόταν Στρατηγίς, και περιλάμβανε το Φρούριο της Μελτής και τα περίχωρα του. Η Μελπή βρισκόταν κοντά στην Θεοδοσιούπολη και τμήμα της παλιάς ρωμαϊκής επαρχίας της Αρμενίας.
Διοικητής της Στρατηγίδος αναφέρεται ο Λέων Τορνίκιος.
Πηγές
Κατηγορία:Βυζαντινά θέματα Κατηγορία:Βυζαντινή Αρμενία
Αρχές της Νυρεμβέργης
Οι Αρχές της Νυρεμβέργης είναι μια ομάδα από κατευθυντήριες γραμμές που ορίζουν τι συνιστά έγκλημα πολέμου. Το έγγραφο δημιουργήθηκε από την Διεθνή Επιτροπή Δικαίου των Ηνωμένων Εθνών για να κωδικοποιηθούν οι νομικές αρχές που υποστηρίχθηκαν στις δίκες των ναζιστικών πολιτικών μελών στην Νυρεμβέργη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αρχή I
"Ένα οποιοδήποτε άτομο που διαπράττει μια πράξη, η οποία αποτελεί έγκλημα βάσει του διεθνούς δικαίου, είναι υπεύθυνο για αυτήν και υπόκειται σε τιμωρία."
Αρχή II
"Το γεγονός ότι το εθνικό δίκαιο δεν ορίζει ποινή για μια πράξη που αποτελεί έγκλημα βάσει του διεθνούς δικαίου δεν εξαιρεί το άτομο που διέπραξε το έγκλημα από την ευθύνη βάσει του διεθνούς δικαίου."
Αρχή III
"Το γεγονός ότι ένα άτομο που διέπραξε μια πράξη, η οποία αποτελεί έγκλημα βάσει του διεθνούς δικαίου, εκτελεί χρέη ηγέτη κράτους ή κυβερνητικού αξιωματούχου, δεν τον εξαιρεί από την ευθύνη βάσει του διεθνούς δικαίου."
Αρχή IV
"Το γεγονός ότι ένα άτομο έδρασε με βάση οδηγίες από την κυβέρνησή του ή από έναν ανώτερό του δεν τον εξαιρεί από την ευθύνη βάσει του διεθνούς δικαίου, δεδομένου ότι μια ηθική επιλογή ήταν στην ουσία δυνατή σε αυτόν."
Αρχή V
"Ένα οποιοδήποτε άτομο που χρεώθηκε με έγκλημα βάσει του διεθνούς δικαίου έχει το δικαίωμα να πάει σε μια δίκαιη δίκη για την έκθεση των γεγονότων."
Αρχή VI
Τα παρακάτω εγκλήματα τιμωρούνται ως τέτοια βάσει του διεθνούς δικαίου :
Αρχή VII
"Η συνενοχή στην διάπραξη ενός εγκλήματος κατά της ειρήνης, κατά της ανθρωπότητας ή ενός εγκλήματος πολέμου αποτελεί έγκλημα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο."
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Εγκλήματα πολέμου
Κοινότητα Πραιτωρίων
Η Κοινότητα Πραιτωρίων είναι κοινότητα του Δήμου Αρχανών - Αστερουσίων στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης, η οποία συστάθηκε το 1928 με το ΦΕΚ 161Α - 16/08/1928 με την απόσπαση του οικισμού Πραιτώρια από την κοινότητα Ασημίου και τον ορισμό του ως έδρα της. Περιλαμβάνοντας μόνο την έδρα της, έχει 191 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011 και εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο κ. Ιωάννη Κεφαλάκη. Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως πρόεδροί της:
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Αρχανών - Αστερουσίων
Βινιετάρισμα
Βινιετάρισμα στη φωτογραφία (από την Γαλλική λέξη "vignette", vɪnˈjɛtɪŋ) ονομάζεται η μείωση της φωτεινότητας και του κορεσμού χρωμάτων στην περιφέρεια της φωτογραφίας σε σύγκριση με την εικόνα με το κέντρο.
Η πλειονότητα των εξαρτημάτων σε ένα φακό είναι σχεδιασμένα ως κυκλικά - κυλινδρικά στοιχεία (π.χ. τα οπτικά φακών είναι κυκλικά, το διάφραγμα προσεγγίζει το κυκλικό σχήμα, ο φακός έχει κυλινδρικό σχήμα κλπ) σε αντίθεση με την φωτοευαίσθητη επιφάνεια η οποία είναι παραλληλόγραμμη (π.χ. στα 135/35mm φιλμ ή στους ψηφιακούς αισθητήρες (full-frame) έχει παραλληλόγραμμο μέγεθος 36x24mm) ή έχει τετράγωνο σχήμα (π.χ. το φιλμ 120/6x6 έχει τετράγωνο σχήμα μεγέθους 56×56mm). Ένα μέρος του προβλήματος παρουσιάζεται επειδή το είδωλο έχει κυκλικό σχήμα και στα άκρα μειώνεται η φωτεινότητα. Η φωτοευαίσθητη επιφάνεια είναι παραλληλόγραμμου ή τετράγωνου σχήματος και πρέπει να προσαρμοστεί μέσα στο σχηματισμένο είδωλο, αποφεύγοντας τις άκρες οι οποίες είναι σκοτεινές.
Υπάρχουν διάφορα είδη βινιεταρίσματος που εξαρτώνται από τις ρυθμίσεις της μηχανής αλλά και από την κατασκευή του φακών. Οι ψηφιακές μηχανές είναι περισσότερο επιρρεπείς στο φαινόμενο αυτό.
Είδη
Το βινιετάρισμα μπορεί να οφείλεται σε διάφορους λόγους. Για παράδειγμα βινιετάρισμα παρατηρείται όταν στο φακό (λόγω κακού σχεδιασμού) τα μπροστινά οπτικά σκιάζουν τα πίσω οπτικά. Επίσης βινιετάρισμα παρατηρείται όταν ο φακός βρίσκεται πολύ κοντά στην φωτοευαίσθητη επιφάνεια και οι άκρες του ειδώλου φωτίζονται σε κλίση-γωνία (π.χ. κόμπακτ μηχανές). Το βινιετάρισμα συνήθως είναι ανεπιθύμητο και δημιουργείται από τις ρυθμίσεις της φωτογραφικής μηχανής και του φακού. Αρκετές φορές το βινιετάρισμα χρησιμοποιείται δημιουργικά-ηθελημένα από τον φωτογράφο ώστε να εστιάσει την προσοχή του ο θεατής στο κέντρο της εικόνας. Ο φωτογράφος μπορεί να δημιουργήσει το εφέ του βινιεταρίσματος τεχνητά στο σκοτεινό θάλαμο ή χρησιμοποιώντας κατάλληλο λογισμικό επεξεργασίας εικόνας. Στην ψηφιακή φωτογραφία η χρήση του βινιεταρίσματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το φωτογράφο ώστε η εικόνα να μοιάζει ότι έχει τραβηχθεί με φιλμ.
Υπάρχουν διάφορα είδη βινιεταρίσματος:
Το τέταρτο είδος βινιεταρίσματος παρατηρείται μόνο στην ψηφιακή φωτογραφία - ψηφιακούς αισθητήρες (για αυτό το λόγο λέμε ότι οι ψηφιακές μηχανές είναι περισσότερο επιρρεπείς στο βινιετάρισμα από ότι οι κλασικές μηχανές με φιλμ):
Μηχανικό βινιετάρισμα
Το μηχανικό βινιετάρισμα δημιουργείται όταν περιοριστεί το οπτικό πεδίο (γωνία λήψης) του φακού. Για παράδειγμα αν σε ένα φακό (οι ευρυγώνοι φακοί είναι πιο ευαίσθητοι λόγω της μεγάλης γωνίας λήψης) προστεθούν πολλά φίλτρα ή ακατάλληλο παρασολέιγ περιορίζεται η γωνία λήψης του φακού και έχουμε βινιετάρισμα στην τελική εικόνα. Η τελική εικόνα έχει σκοτεινιασμένες τις γωνίες της. Πολλές μηχανές SLR (Single Lens Reflex) δεν έχουν 100% κάλυψη ειδώλου μέσα από το σκοπευτήριο, έτσι το βινιετάρισμα ακατάλληλου παρασολέιγ ή βιδωμένου φίλτρου δεν φαίνεται μέσα από το σκόπευτρο αλλά μόνο στην τελική φωτογραφία.
Οπτικό βινιετάρισμα
thumb|150px|Οπτικά νορμάλ φακού. Το οπτικό βινιετάρισμα δημιουργείται από το σχεδιασμό των οπτικών που απαρτίζουν το φωτογραφικό φακό. Τα οπτικά που βρίσκονται στο πίσω μέρος του φακού σκιάζονται από τα οπτικά που βρίσκονται στο μπροστινό μέρος του φακού. Έτσι στην τελική εικόνα παρατηρείται ομαλό σκοτείνιασμα στην περιφέρεια της εικόνας. Το οπτικό βινιετάρισμα εξαρτάται από το διάφραγμα που θα έχει ο φακός κατά την λήψη της φωτογραφίας. Το φαινόμενο μειώνεται όταν χρησιμοποιούνται κλειστότερα διαφράγματα και γίνεται εντονότερο όταν χρησιμοποιείται το ανοικτότερο διάφραγμα. Ακόμη και οι καλοί φακοί παρουσιάζουν σε κάποιο βαθμό το φαινόμενο αυτό.
Φυσικό βινιετάρισμα
thumb|250px|Το φως πέφτει στα άκρα του κυκλικού ειδώλου με γωνία. Όταν ο φακός σχεδιάζεται για να βρίσκεται κοντά στην φωτοευαίσθητη επιφάνεια, το φως πέφτει με μεγαλύτερη γωνία στα άκρα της εικόνας. Το φυσικό βινιετάρισμα (ονομάζεται επίσης και ως cos4 "cosine fourth" law illumination falloff στα αγγλικά) δεν εξαρτάται από το φακό ή την μηχανή (δεν έχουμε μπλοκάρισμα ή σκίαση των φωτεινών ακτίνων) αλλά εξαρτάται από το φωτισμό του ειδώλου. Το φως αλλάζει ένταση καθώς μεγαλώνει η γωνία-κλίση με την οποία πέφτει στη φωτοευαίσθητη επιφάνεια (φιλμ ή ψηφιακό αισθητήρα) της μηχανής.
Περισσότερο επιρρεπείς στο φυσικό βινιετάρισμα είναι οι ευρυγώνιοι φακοί στις μικρές κόμπακτ μηχανές με αντίθεση τις SLR μηχανές με ευρυγώνιους φακούς όπου εκεί δεν παρατηρείται βινιετάρισμα. Στις ψηφιακές κόμπακτ μηχανές ο φακός σχεδιάζεται ώστε να βρίσκεται πολύ κοντά στην φωτοευαίσθητη επιφάνεια (φιλμ ή ψηφιακό αισθητήρα), έτσι το φως πέφτει με μεγάλη γωνία στα άκρα της εικόνας. Στις SLR μηχανές επειδή υπάρχει ο καθρέπτης ο οποίος σηκώνεται κατά την διάρκεια της λήψης της φωτογραφίας. Ο σχεδιασμός των ευρυγώνιων φακών είναι τέτοιος (αυτός ο σχεδιασμός ονομάζεται Retrofocus και ανακαλύφθηκε το 1950 από τον Angenieux και τον Voigtlander) ώστε ο φακός να βρίσκεται σε μεγαλύτερη απόσταση από την φωτοευαίσθητη επιφάνεια (ώστε να μην ενοχλείται η κίνηση του καθρέπτη) και το φως πέφτει με μικρότερη γωνία στα άκρα της εικόνας. Σε φακούς όπου παρουσιάζεται το πρόβλημα του φυσικού βινιεταρίσματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ειδικό γκρί φίλτρο το οποίο είναι σχεδιασμένο να είναι σκοτεινότερο στο κέντρο από ότι στα άκρα ώστε να μειώνεται το φαινόμενο αυτό. Σε ορισμένους σύγχρονους φακούς έχει γίνει σχεδιασμός ώστε το φως από το είδωλο να πέφτει σχεδόν κάθετα στην φωτοευαίσθητη επιφάνεια ώστε να αποφεύγεται το φυσικό βινιετάρισμα.
Ψηφιακό βινιετάρισμα
Οι ψηφιακοί αισθητήρες οι ευαίσθητοι στην γωνία που θα δεχτούν το φως. Γενικά ένας ψηφιακός αισθητήρας όταν δέχεται το φως κάθετα δημιουργεί δυνατότερο σήμα από ότι όταν το φως πέφτει με γωνία (στο κέντρο του αισθητήρα το είδωλο του φακού πέφτει κάθετα και στα άκρα με γωνία). Οι περισσότερες ψηφιακές μηχανές έχουν ενσωματωμένο λογισμικό επεξεργασίας εικόνας το οποίο κατά την μετατροπή του σήματος εικόνας raw του αισθητήρα σε άλλα είδη αρχείων όπως JPEG ή TIFF μειώνουν το βινιετάρισμα.
Δημιουργία βινιέτας
Στην αναλογική φωτογραφία, ο φωτογράφος μπορεί στο σκοτεινό θάλαμο να χρησιμοποιήσει κατάλληλες μάσκες (μάσκα-βινιέτα) ώστε τα άκρα της φωτογραφίας κατά τη διάρκεια της έκθεσης του ειδώλου από τον μεγεθυντήρα στο φωτογραφικό χαρτί να είναι σκούρα. Ο φωτογράφος κατά την διάρκεια εμφάνισης της φωτογραφίας χρησιμοποιώντας κατάλληλη μάσκα μπορεί να επιλέξει η βινιέτα να είναι μαύρη κάνοντας υπερέκθεση στα άκρα του φωτογραφικού χαρτιού ή λευκή επιτρέποντας να εκφωτιστεί μόνο το είδωλο της φωτογραφίας και καθόλου τα άκρα. Στην ψηφιακή φωτογραφία ο φωτογράφος μπορεί να επιτύχει το εφέ αυτό τεχνητά, με δύο τρόπους:Ή χρησιμοποιώντας κατάλληλο λογισμικό επεξεργασίας εικόνας. Ή (όταν η φωτογραφία είναι από smartphone) να επιλέξει την δημιουργία βινιεταρίσματος στο μενού "επεξεργασία εικόνας".
Εξάλειψη βινιέτας
Αντίθετα, ο φωτογράφος στην αναλογική φωτογραφία, αν θέλει να εξαλείψει το φαινόμενο αυτό, μπορεί να το κάνει στο σκοτεινό θάλαμο με τον μεγεθυντήρα υποεκθέτοντας με κατάλληλη (μάσκα-βινιέτα) τα άκρα της φωτογραφίας. Για τις ψηφιακές φωτογραφίες η αφαίρεση του φαινόμενου αυτού μπορεί να γίνει χρησιμοποιώντας κατάλληλο λογισμικό επεξεργασίας εικόνας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Φωτογραφία
Πιπεριδίνη
Η πιπεριδίνη είναι μια ετεροκυκλική αμίνη, το μόριο της οποίας αποτελείται από έναν κορεσμένο εξαμελή δακτύλιο με ένα άτομο αζώτου. Είναι άχρωμο υγρό με χαρακτηριστική οσμή μεταξύ αμμωνίας και πιπεριού, από την οποία προέρχεται και η εμπειρική ονομασία της. Η πιπεριδίνη είναι συστατικό πολλών αλκαλοειδών και χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη σε διάφορες οργανικές συνθέσεις, κυρίως φαρμακευτικών προϊόντων.
Σύνθεση
Σε βιομηχανική κλίμακα η πιπεριδίνη παρασκευάζεται με υδρογόνωση της πυριδίνης χρησιμοποιώντας ως καταλύτη είτε δισουλφίδιο του μολυβδαινίου (MoS2), είτε νικέλιο Ράνεϊ (RaNi):
Αναγωγή της πυριδίνης σε πιπεριδίνη μπορεί να γίνει και με επίδραση νατρίου σε διάλυμα αιθανόλης.
Διαμόρφωση
Σε αναλογία με το κυκλοεξάνιο, ο εξαμελής δακτύλιος της πιπεριδίνης έχει τη διαμόρφωση ανακλίνδρου. Σε αντίθεση όμως με το κυκλοεξάνιο, η πιπεριδίνη έχει δύο διαφορετικές διαμορφώσεις τύπου ανακλίνδρου, την αξονική και την ισημερινή διαμόρφωση, οι οποίες διακρίνονται από τον προσανατολισμό του αμινικού υδρογόνου:
Σύμφωνα με κβαντοχημικούς υπολογισμούς η ισημερινή διαμόρφωση είναι ελαφρώς πιο σταθερή από την αξονική στην αέρια φάση, ωστόσο σε πολικούς διαλύτες η σταθερότητα ενδεχομένως αντιστρέφεται. Σε κάθε περίπτωση, οι δύο διαμορφώσεις αλληλομετατρέπονται έυκολα και ταχύτατα η μία στην άλλη.
Παραπομπές
* Κατηγορία:C5
ΕΡΤ Ψηφιακή
Ιστορικό
Η μετάβαση στην επίγεια ψηφιακή τηλεόραση μέχρι το τέλος του 2012 ήταν υποχρέωση της Ελλάδας με βάση την οδηγία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ΕΡΤ αποφάσισε να δημιουργήσει το δικό της πάροχο υπηρεσιών ψηφιακού σήματος με την ονομασία ΕΡΤ Ψηφιακή, χωρίς νομοθετικό πλαίσιο να τον καλύπτει τότε στην Ελλάδα. Επέλεξε την τεχνολογία DVB-T/MPEG-2. Ο σχεδιασμός ήταν, ξεκινώντας από την Αττική, η κάλυψη να επεκτεινόταν σταδιακά ώστε να καλύψει το σύνολο του ελλαδικού χώρου.
Η στρατηγική ήταν αμφιλεγόμενη μιας και για τη χρηματοδότηση της ΕΡΤ Ψηφιακή αυξήθηκε το ανταποδοτικό τέλος, επομένως σημαντικό τμήμα του πληθυσμού θα πλήρωνε για μια υπηρεσία που δεν θα μπορούσε να λάβει. Παράλληλα η ΕΡΤ επέλεξε σε πρώτο στάδιο, αντί για τη μετάδοση των υπαρχόντων καναλιών της σε ψηφιακό σήμα, να δημιουργήσει μια σειρά από νέα εξειδικευμένα θεματικά κανάλια με διαφορετικό πρόγραμμα για την ψηφιακή της πλατφόρμα. Επίσης, βάσει νόμου που τέθηκε σε ισχύ το 2007, στην ομώνυμη θυγατρική της ΕΡΤ θα μπορούσαν να συμμετέχουν ιδιωτικοί χρηματοδότες, ενώ το 15% των τελών θα αξιοποιούνταν για την Ψηφιακή. Αυτό προκάλεσε μια σειρά από απεργίες της ΠΟΣΠΕΡΤ, κάνοντας λόγο για «αλλοίωση του χαρακτήρα της ΕΡΤ».
Οι πρώτες πειραματικές εκπομπές του Σπορ+ ξεκίνησαν στις 10 Φεβρουαρίου 2006 και την άνοιξη της ίδιας χρονιάς άρχισε η κανονική μετάδοση του μαζί με των Πρίσμα+, Σινέ+ και του δορυφορικού προγράμματος του ΡΙΚ. Αξιοσημείωτη ήταν η εκπομπή των καναλιών αυτών χωρίς διαφημίσεις. Στις πρώτες διαφημίσεις και τηλεοπτικά σήματα των σταθμών, την εμφάνισή τους έκαναν μασκότ ονόματι Digi, που αποτελούσαν ανθρώπινες μορφές των λογότυπων του κάθε σταθμού. Στα τέλη του 2007, εντάχθηκε πρόγραμμα EPG στο μπουκέτο.
Ένα επιπλέον πρόβλημα για την ΕΡΤ Ψηφιακή προέκυψε όταν η Digea, ο πάροχος δικτύου που είχαν συστήσει τα μεγαλύτερα ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια, υιοθέτησε το πρότυπο DVB-T/MPEG-4 το οποίο ήταν ασύμβατο με αυτό της πρώτης, με αποτέλεσμα πολλοί τηλεθεατές να υποχρεωθούν να αγοράσουν νέους αποκωδικοποιητές ενώ κάποιες συσκευές δεν μπορούσαν να αποκωδικοποιήσουν το σήμα της ΕΡΤ Ψηφιακή. Τελικά η ΕΡΤ οδηγήθηκε στην υιοθέτηση αυτού του προτύπου το 2010, στα τρία τότε κύρια κανάλια της (ΕΤ1, ΝΕΤ και ΕΤ3).
Τα θεματικά κανάλια της ΕΡΤ Ψηφιακή, εν μέρει λόγω της περιορισμένης διείσδυσης των αποκωδικοποιητών με DVB-T/MPEG-2 δεν κατάφεραν ποτέ να κερδίσουν μεγάλα μερίδια τηλεθέασης. Έκλεισαν οριστικά τον Μάρτιο του 2012 και στο δίκτυό της έμειναν μόνο τα δορυφορικά κανάλια και τα κανάλια της ΕΡΤ μέχρι το κλείσιμό της τον Ιούνιο του 2013. Η υποδομή της χρησιμοποιήθηκε για τη μετάδοση των προγραμμάτων της Νέας Ελληνικής Ραδιοφωνίας, Ίντερνετ και Τηλεόρασης (ΝΕΡΙΤ) η οποία λειτούργησε μέχρι τις 11 Ιουνίου 2015, όταν η ΕΡΤ επαναλειτούργησε.
Από την 1η Δεκεμβρίου 2020, ξεκίνησαν να μεταδίδονται υποχρεωτικά, και σε ανάλυση High Definition 1080i, και τα τρία δημόσια κανάλια (ΕΡΤ1, ΕΡΤ2 και ΕΡΤ3) και οι τέσσερις Ευρωπαϊκοί δορυφορικοί τηλεοπτικοί σταθμοί, σε ανάλυση MPEG-4 (Deutsche Welle, ΡΙΚ Sat, TV5 Monde και BBC World News), επιτυγχάνοντας κάλυψη στο 80% του πληθυσμού της χώρας. Ωστόσο, υπάρχει στόχος και υποχρέωση, τα δημόσια κανάλια να καλύψουν το 100% του πληθυσμού της χώρας, και ήδη τοποθετούνται αναμεταδότες και για την δεύτερη συχνότητα, προκειμένου να επιτευχθεί αυτό, ενώ παράλληλα από τις 6 Νοεμβρίου 2020 έως και τις 20 Οκτωβρίου 2021, έγινε υποχρεωτικός επανασυντονισμός, στις νέες συχνότητες εκπομπής, ανά την Ελλάδα, κάτω των 700 MHz.
Τηλεόραση
Η ΕΡΤ Ψηφιακή λειτούργησε μια σειρά από τηλεοπτικούς σταθμούς με στόχο την προσφορά προγράμματος, ενώ δημιουργήθηκαν τρία νέα θεματικά κανάλια: τα πρίσμα+, σινέ+ και σπορ+. Η ΕΡΤ λειτούργησε μια σειρά από τους παρακάτω τηλεοπτικούς σταθμούς:
Υπόλοιπα κανάλια
Στο ξεκίνημα της ΕΡΤ Ψηφιακή είχε μεταδοθεί και το προσωρινό Eurovision Channel, το οποίο εξέπεμπε εξάωρο πρόγραμμα σχετικό με τον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision 2006 και συνεργαζόταν και αυτό με το MAD TV. Από το δίκτυό της, αναμεταδίδονταν επίσης, κατόπιν διακρατικής συμφωνίας μεταξύ της Ελληνικής ΕΡΤ και του Κυπριακού ΡΙΚ, το ΡΙΚ Sat, το παγκόσμιο ειδησεογραφικό κανάλι του BBC, BBC World News, η Ευρωπαϊκή έκδοση, του Γαλλόφωνου καναλιού TV5 Monde και το Αγγλόφωνο - Γερμανόφωνο ειδησεογραφικό πρόγραμμα της Deutsche Welle. Τον Σεπτέμβριο του 2010 προστέθηκαν οι ψηφιακές εκδόσεις των ΕΤ1, ΝΕΤ και ΕΤ3 και του καναλιού της Βουλής. Τον Απρίλιο του 2011 ξεκίνησε μέσω της ΕΡΤ Ψηφιακή εκπομπές και η ΕΡΤ HD, το πρώτο ελληνικό κανάλι ελεύθερης επίγειας λήψης με σήμα υψηλής ευκρίνειας.
Εκπομπή
Η ΕΡΤ Ψηφιακή μεταδιδόταν επίγεια μέσα από το δικό της ψηφιακό πλέγμα στην Αττική, στη Θράκη, στην Κεντρική Μακεδονία και τον Βόλο, καλύπτοντας περίπου το 65% του ελληνικού πληθυσμού. Στην υπόλοιπη χώρα ήταν διαθέσιμη μόνο δορυφορικά και αργότερα μέσω των συνδρομητικών υπηρεσιών του ΟΤΕ (Conn-x TV). Για την λήψη των προγραμμάτων της ήταν απαραίτητη η χρήση ψηφιακού αποκωδικοποιητή, ο οποίος διανέμετο δωρεάν σε άτομα με ειδικές ανάγκες για πρόσβαση στο Πρίσμα+.
Σημειώσεις
<references group="σ" />
Παραπομπές
Κατηγορία:Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση Κατηγορία:Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης της Αθήνας Κατηγορία:ΕΡΤ Ψηφιακή Κατηγορία:Τηλεοπτικά κανάλια και σταθμοί οι οποίοι ιδρύθηκαν το 2006 Κατηγορία:Τηλεοπτικά κανάλια και σταθμοί οι οποίοι έκλεισαν το 2012
Άστριοι
thumb Οι άστριοι (αγγλ. feldspars) είναι μια ομάδα τεκτοπυριτικών ορυκτών, που διακρίνεται σε δύο υποομάδες: Τους αλκαλιούχους αστρίους και τα πλαγιόκλαστα. Ο αγγλικός (διεθνής) όρος προέρχεται από τις γερμανικές λέξεις "Feld" (πεδίο) και "Spat" (κρυσταλλικό υλικό).
Πλαγιόκλαστα (Plagioclases)
(Ταξινόμηση κατά σύσταση: Ab =Αλβίτης, An=Ανορθίτης. Οι αριθμοί αναφέρονται σε ποσοστιαία περιεκτικότητα)
Πηγές
Αστριοι
Γη του Πυρός
right|thumb|250px|Η Γη του Πυρός right|thumb|250px|Γη του Πυρός, στενό Μπιγκλ (Beagle) Η Γη του Πυρός (ισπανικά: Tierra del Fuego) είναι ένα αρχιπέλαγος, που βρίσκεται στο νότιο άκρο της Νοτίου Αμερικής, από την οποία το χωρίζει ο πορθμός του Μαγγελάνου. Το αρχιπέλαγος αποτελείται από το κύριο νησί Γη του Πυρός, με έκταση 48.100 τ.χλμ. και μια ομάδα από πολλά νησιά, όπως το Ακρωτήριο Χορν και το Νησί Ντιέγκο Ραμίζ. Η Γη του Πυρός χωρίζεται μεταξύ Χιλής και Αργεντινής, με την Αργεντινή να ελέγχει το ανατολικό μισό του κυρίως νησιού και τη Χιλή το δυτικό μισό συν τα νησιά νότια του πορθμού Μπιγκλ. Έχει συνολική έκταση 73.753 τ.χλμ. εκ των οποίων τα 50.000 τ.χλμ, τα δυτικότερα, ανήκουν στη Χιλή με το όνομα Επαρχία του Μαγγελάνου, και τα υπόλοιπα, ανατολικά, στην Αργεντινή με το όνομα Διοίκηση Γης του Πυρός και πρωτεύουσα την Ουσουάια.
Ο παλαιότερος γνωστός οικισμός στη Γη του Πυρός χρονολογείται περίπου το 8.000 π.Χ. Οι Ευρωπαίοι διερεύνησαν πρώτα τα νησιά κατά τη διάρκεια της αποστολής του Φερδινάνδου Μαγγελάνου το 1520. Η ονομασία Γη του Πυρός και παρόμοιες ονομασίες προέρχονται από τις παρατηρήσεις των πολλών φωτιών που νόμιζαν ότι είχαν οι ντόπιοι. Η εγκατάσταση ευρωπαίων κατοίκων και η μεγάλη μετατόπιση των ιθαγενών πληθυσμών δεν ξεκίνησε παρά στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, με την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας και την ανακάλυψη κοιτασμάτων χρυσού. Σήμερα, η εξόρυξη πετρελαίου κυριαρχεί στην οικονομική δραστηριότητα στα βόρεια της Γης του Πυρός, ενώ ο τουρισμός και η μεταποιητική βιομηχανία είναι σημαντικές στο νότο.
Εκτός της κυρίας νήσου που έχει σχήμα τριγώνου, το αρχιπέλαγος περιλαμβάνει και τα νησιά Ντεσολασιόν, Σάντα Ινές, Κλαράνς, Στούαρτ, Λοντοντερρι, Χοστε, Ερμίτ, Ναβαρίνο, Γκόρντον (Γκόρδον προφέρεται στα ισπανικά), Ουάλστον, Εστάδος, Καπ-χορν κ.ά.
Γεωλογικά αποτελεί συνέχεια της Ν. Αμερικής. Η ονομασία δόθηκε από τη συνήθεια των ιθαγενών να ανάβουν μεγάλες φωτιές στη θέα πλοίων. Μεγάλη έκταση καλύπτεται από πάγους. Είναι, άλλωστε, η πλησιέστερη της Ανταρκτικής περιοχή της Γης. Το κλίμα αλλά και το έδαφος δεν ευνοούν την ανάπτυξή της.
Τη Γη του Πυρός ανακάλυψε το 1520 ο Μαγγελάνος. Από τότε, το 1578 ο σερ Φράνσις Ντραίηκ αντίκρυσε το Ακρωτήριο που το 1615 - 1617 επισκέφθηκαν οι Ολλανδοί ερευνητές Λεμαίρ και Σιούτερ και το ονόμασαν Ακρωτήριο Χορν. Αργότερα, το 1619, περιέπλευσαν τη χώρα οι αδελφοί Γκαρσία και Γκονσάλο ντε Νοδάλ (Γκαρσία και Γκονθάλο στα καστιλιάνικα ισπανικά). Εν τούτοις, η συστηματική έρευνα άρχισε από το 1762 μέχρι το 1828, με την πρώτη βρετανική αποστολή και την περίοδο 1831-1836 με τη δεύτερη βρετανική αποστολή. Αρχηγός της δεύτερης ήταν ο Ρόμπερτ Φιτζρόι, στην οποία και συμμετείχε ο νεαρός τότε Κάρολος Δαρβίνος.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Νησιά της Αργεντινής Κατηγορία:Νησιά της Χιλής
Σημαία της Ουτρέχτης
thumb|right|250px|Η σημαία της Ουτρέχτης Η σημαία της Ουτρέχτης (Ολλανδικά: vlag van Utrecht) χρησιμοποιείται επίσημα από το 1952. Αποτελείται από δύο λωρίδες ίσου μεγέθους, με μπλε και κόκκινο. Στην επάνω αριστερή γωνία της σημαίας υπάρχει ένα κόκκινο τετράγωνο με έναν άσπρο σταυρό. Ο σχεδιασμός της σημαίας έγινε στα πρότυπα δύο παλαιότερων θυρεών δύο (διοικητικών) αρχιεπισκοπών της Ουτρέχτης.
Ουτρέχτη Κατηγορία:Ουτρέχτη (επαρχία)
Στάδιο ντε Φλιέρτ
Το Στάδιο ντε Φλιέρτ (ολλανδικά: Stadion De Vliert) είναι ένα ποδοσφαιρικό γήπεδο στο Ντεν Μπος της Ολλανδίας και είναι έδρα της ΦΚ Ντεν Μπος.
Ιστορία
Το γήπεδο κατασκευάστηκε το 1951 και εγκαινιάστηκε στις 8 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, ενώ είχε χωρητικότητα πάνω από 25.000.
Το 1996 κατεδαφίστηκε μερικώς για να ανακατασκευαστεί ένα χρόνο αργότερα. Επίσης οι εξέδρες ανακατασκευάστηκαν το 2000-2002, με χωρητικότητα 8.500 ατόμων.
Παραπομπές
Κατηγορία:Στάδια ποδοσφαίρου στην Ολλανδία Κατηγορία:Αθλητικές εγκαταστάσεις στην Ολλανδία Κατηγορία:ΦΚ Ντεν Μπος
Ελληνική απογραφή 1856
Η απογραφή του 1856 είναι η δέκατη τέταρτη επίσημη απογραφή του ελληνικού κράτους. Ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας ανήλθε στους 1.062.627 κατοίκους, ενώ η συνολική έκταση ήταν 47.516 τ.χλμ. του Βασιλείου και περιελάμβανε την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα καθώς και τις Κυκλάδες. Η πυκνότητα του πληθυσμού έφθασε τους 22,3 κατ/τ.χλμ. Στην απογραφή συλλέχθηκαν στοιχεία μόνο για το φύλλο και την ηλικία. Όσον αφορά στον πληθυσμό, παρουσιάστηκε αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη απογραφή κατά 20.000 κατοίκους. Ακόμη, σύμφωνα με την απογραφή προέκυψε ότι μόλις το 6.8% του πληθυσμού ζουν σε αστικά κέντρα, ενώ το 12.6% και το 80.6% αποτελούν τον ημιαστικό και αστικό πληθυσμό αντίστοιχα. Η απογραφή διενεργήθηκε µε τη χρήση ονομαστικών καταλόγων.
Ενώ στα επίσημα αποτελέσματα της εποχής ο συνολικός πληθυσμός εμφανίζεται 1.062.527 κάτοικοι, ωστόσο, το 1858, οι δημοσιευμένοι πίνακες στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αναφέρει πληθυσμό αυξημένο σε 1,067,216 κατοίκους. Ο Μανσόλας αναφέρει πως, αφού έγινε έλεγχος από το Υπουργείο Εσωτερικών, διαπιστώθηκε ότι ο αριθμός αυτός ήταν εσφαλμένος.
Πηγές
1853
Πέτρος Αλεξανδρείας
Το όνομα Πέτρος Αλεξανδρείας μπορεί να αναφέρεται σε κάποιο από τα εξής λήμματα:
Νότια Πικηνική γλώσσα
μικρογραφία|310x310εσ|Νότια Πικηνική εξοχή στο [[Τέραμο|εναλλ.=]] Η Νότια Πικηνική γλώσσα είναι εξαφανισμένη ιταλική γλώσσα, η οποία ανήκει στην Σαβελλική υποοικογένεια. Η SIL International θεωρεί ότι ανήκει στην Οσκο-ουμβριανή ομάδα, αν και στη μακρά ιστορία της προσπάθειάς ταξινόμησης έχει τοποθετηθεί σε υψηλότερο επίπεδο, παράλληλα με την Οσκανή και την Ουμβριακή γλώσσα εντός των Σαβελλικών, ή ακόμα υψηλότερα παράλληλα με τα σαβελλικά στα ιταλικά. Είναι προφανώς άσχετη με την ομώνυμη Βόρεια Πικηνική. Τα κείμενα στη γλώσσα ήταν αρχικά σχετικά μη ευανάγνωστα, παρόλο που ορισμένες λέξεις ήταν σαφώς ινδοευρωπαϊκές. Η ανακάλυψη του 1983 για το ότι δύο από τα φαινομενικά περιττά σημεία στίξης ήταν στην πραγματικότητα απλουστευμένες επιστολές οδήγησε σε μια βαθμιαία βελτίωση της κατανόησης και μιας πρώτης μετάφρασης το 1985. Οι δυσκολίες παραμένουν.
Επιγραφές
μικρογραφία|Επιγραφή του Λόρο Πιτσένο|εναλλ.= μικρογραφία|Επιγραφή του Μολιάνο|εναλλ.= μικρογραφία|Επιγραφή του Σερβιλιάνο|εναλλ.= Το σύνολο των επιγραφών της Νότιας Πικηνικής αποτελείται από 23 επιγραφές από πέτρα ή χαλκό που χρονολογούνται από τον 6ο αιώνα π.Χ. μέχρι και τον 4ο αιώνα π.Χ. Η χρονολόγηση υπολογίζεται σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά των επιστολών και σε ορισμένες περιπτώσεις με το αρχαιολογικό πλαίσιο. Καθώς η ιστορία των Πικηνών δεν ξεκινάει μέχρι την υποταγή τους στη Ρώμη τον 3ο αιώνα π.Χ., οι επιγραφές ανοίγουν ένα προγενέστερο παράθυρο στην κουλτούρα τους ήδη από το ύστερο Ρωμαϊκό Βασίλειο.
Σε μια τυπική επιγραφή περιέχεται η αναπαράσταση του προσώπου ή της μορφής του νεκρού με την επιγραφή σε μια σπείρα γύρω από αυτό ή κάτω από αυτό που διαβάζει κατά τη φορά των δεικτών του ωρολογίου, ή βουστροφηδόν, ή κάθετα. Επιγραφές έχουν βρεθεί στο Ασκόλι Πιτσένο, Κιέτι, Τέραμο, Φάνο, Λόρο Πιτσένο, Κούρες, το Αμπρούτσι ανάμεσα στο Τρόντο και Ατέρνο-Πεσκάρα, και το Καστελντιέρι και Κρέκιο νότια της Ατέρνο-Πεσκάρα.
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Ιταλικές γλώσσες
Κολτσέτι-1913 Πότι
Η Κολτσέτι-1913 Πότι είναι μια γεωργιανή ποδοσφαιρική ομάδα από την πόλη Πότι, η οποία αγωνίζεται στο Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Γεωργίας. Αγωνίζεται στο Fazisi Stadium. Ιδρύθηκε το 1913.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Γεωργίας Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1913 Κατηγορία:Κολτσέτι-1913 Πότι
Rosneft
H Rosneft ( Роснефть ) είναι ρωσική εταιρεία ορυκτελαίου με έδρα στη Μόσχα. Η εταιρεία είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο από το 2006. Διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας είναι ο Igor Sechin, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης υπό τον Βλαντιμίρ Πούτιν.
Το 2017, η Rosneft κατατάχθηκε 73η μεταξύ των μεγαλύτερων εταιρειών στον κόσμο στο Forbes Global 2000.
Ιδιοκτησία
Πλειοψηφικός ιδιοκτήτης της Rosneft ήταν το ρωσικό κράτος μέσω της εταιρείας Rosneftegaz μέχρι τον Μάρτιο του 2020. Ήταν κάτοχος περίπου 70% των μετοχών έως το 2016, οπόταν πούλησε περίπου το 19 τοις εκατό και έτσι διατηρούσε λίγο πάνω από το 50 τοις εκατό. Ακόμη και πριν από αυτήν την πώληση μετοχών το 2016, η British Petroleum ήταν ένας ακόμη σημαντικός μέτοχος με μερίδιο 19,75% του μετοχικού κεφαλαίου (από το 2015 και το 2020).
Αφού πραγματοποίησε μια αγορά τον Σεπτέμβριο του 2017, ο Κινεζικός Όμιλος CEFC κατείχε περίπου το 14% των μετοχών, αφήνοντας τον Ελβετό έμπορο εμπορευμάτων Glencore και την Qatar Investment Authority με μερίδιο 5%. Τον Μάρτιο του 2020, δηλώθηκε συμμετοχή περίπου 19% και Glencore το μισό τοις εκατό για το Κατάρ.
Αστερισμός (ορυκτολογία)
right|thumb|Ζαφείρι με αστερισμό όπου το φως αντανακλάται ακτινοειδώς από ένα ορισμένα κέντρου ανάκλασης. Στην ορυκτολογία αστερισμός ονομάζεται η χαρακτηριστική φυσική ιδιότητα, ακτινοειδούς λάμψης, που εμφανίζεται σε ορισμένα κρυσταλλικά ορυκτών, όπως τα ρουμπίνια και τα ζαφείρια. Ο αστερισμός οφείλεται, στην περίπτωση των ζαφειριών, σε προσμίξεις διοξειδίου του τιτανίου που υπάρχουν μέσα στους λίθους.
Κατά τον ορυκτόν αυτόν αστερισμό, το φως ανακλάται ακτινοειδώς από ορισμένο κέντρο ανάκλασης. Οι ακτίνες αυτής της ανακλάσεως ποικίλλουν σε αριθμό, ο οποίος και χαρακτηρίζει το ορυκτό. Για παράδειγμα, στο ζαφείρι οι ακτίνες ανακλάσεως είναι έξι.
Οι αστερισμοί διακρίνονται σε επιαστερισμούς, που εμφανίζονται στο ζαφείρι και προκαλούνται από την ανάκλαση του φωτός σε παράλληλα τοποθετημένες προσμίξεις μέσα στον πολύτιμο λίθο, και σε διαστερισμούς, που εμφανίζονται στον χαλαζία και είναι το αποτέλεσμα της διάδοσης του φωτός μέσα στον λίθο. Για να εμφανιστεί ο διαστερισμός, πρέπει η φωτεινή πηγή να είναι πίσω από τον λίθο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ορυκτολογία Κατηγορία:Πολύτιμοι λίθοι