cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Π.Α.Ο. Ηρακλής Ξυλοκάστρου
Ιδρύθηκε το 1928 και δεν έπαψε να λειτουργεί έως σήμερα έχοντας συνεχή παρουσία σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, διατηρώντας μάλιστα τη δραστηριότητα του ακόμα και κατά την περίοδο της κατοχής. Από την εγγραφή του στην Ε.Π.Ο. και μέχρι σήμερα διατηρεί τον αριθμό μητρώου 235, αλλά εκτιμάται ότι είναι μέσα στους 100 γηραιότερους εν ενεργεία ποδοσφαιρικούς συλλόγους στην Ελλάδα, μιας και οι περισσότεροι σύλλογοι που προηγήθηκαν αριθμητικά στα μητρώα αυτά έχουν πάψει να λειτουργούν ή έχουν συγχωνευθεί.
Η πορεία του στον χώρο του ποδοσφαίρου είναι αξιοθαύμαστη, όχι μόνο για την πολύχρονη λειτουργία και τεράστια ιστορία του, αλλά για τον συνδυασμό της διαχρονικότητας αυτής και της εκπροσώπησης μίας μικρής πληθυσμιακά πόλης όπως είναι το Ξυλόκαστρο. Ο Ηρακλής Ξυλοκάστρου είναι ένα από τα σωματεία που μετείχαν στην ίδρυση της Ε.Π.Σ. Κορινθίας το 1946.
Ο χρωματισμός της φανέλας του Ηρακλή Ξυλοκάστρου είναι (από την αρχή της ύπαρξης του) το πράσινο και το λευκό, καθ' ομοίωση με αυτά του Παναθηναϊκού καθώς ένας ποδοσφαιριστής του, ο Μιχάλης Βασιλείου από το Ξυλόκαστρο, ήταν αυτός που παράλληλα με τη θητεία του στο «τριφύλλι» δημιούργησε και οργάνωσε τον Ηρακλή Ξυλοκάστρου και αποτέλεσε επί σειρά ετών τον προπονητή του. Το τωρινό έμβλημα απεικονίζει την προτομή του Ηρακλή που φοράει το δέρμα από το λιοντάρι της Νεμέας που στην ελληνική μυθολογία υπήρξε ένας από τους άθλους του.
Ο Ηρακλής Ξυλοκάστρου είναι μία από τις ελάχιστες ομάδες στον Νομό Κορινθίας που διατηρεί ποδοσφαιρικά τμήματα ανδρών, νέων, παίδων και ακαδημιών, τα οποία αγωνίζονται σε όλα τα πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Κορινθίας.
Εκτός του ποδοσφαίρου που ήταν το πρωταρχικό και κύριο άθλημα του συλλόγου, κατά καιρούς αναπτύχθηκαν και άλλα τμήματα όπως ο κλασσικός αθλητισμός, η κολύμβηση και η ποδηλασία κατά τη δεκαετία του 1930, και το τμήμα πετοσφαίρισης του Ηρακλή Ξυλοκάστρου τις δεκαετίες 1980-1990 φτάνοντας μέχρι τη Β΄ Εθνική Κατηγορία.
1926: Δημιουργία
Ο «Ηρακλής Ξυλοκάστρου» πρωτοεμφανίστηκε το 1926 σαν μία ομάδα «γειτονική», δημιουργημένη από φίλους που έπαιζαν ποδόσφαιρο με άλλες γειτονιές σε αλάνες της πόλης του Ξυλοκάστρου. Απέκτησε γρήγορα δημοτικότητα εξαιτίας του πρωτόγνωρου τότε αθλήματος, σε συνδυασμό με τις επιτυχημένες επιδόσεις της ομάδας. Το τόσο επιτυχημένο ξεκίνημα του Ηρακλή Ξυλοκάστρου οφείλεται στον Μιχάλη Βασιλείου, ο οποίος οργάνωσε και διέδωσε την ομάδα και το ποδόσφαιρο στην περιοχή.
Μιχάλης Βασιλείου
μικρογραφία| Ο Μιχάλης Βασιλείου το 1930 Ο Μιχάλης Βασιλείου είχε καταγωγή από το Ξυλόκαστρο και αγωνίστηκε στον Παναθηναϊκό από το 1926 έως το 1935, στη θέση του αριστερού οπισθοφύλακα. Το 1930 κατακτά το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα, το οποίο αποτελεί το πρώτο πρωτάθλημα της ιστορίας του Παναθηναϊκού. Αγωνίστηκε ως βασικός σε όλα τα ματς του πρωταθλήματος και είναι εκ των διακριθέντων στη νίκη με 8-2 επί του Ολυμπιακού Πειραιώς, που αποτελεί την ευρύτερη νίκη σε αγώνα των δύο αιωνίων αντιπάλων μέχρι σήμερα.
Ο Μιχάλης Βασιλείου ήταν πιο γνωστός με το παρατσούκλι «Ζοζεφίνα», εξαιτίας του μελαμψού δέρματος του θύμιζε την περίφημη για την εποχή Γαλλίδα χορεύτρια Ζοζεφίν Μπέικερ. Μετά το τέλος της ποδοσφαιρικής του καριέρας, παρέμεινε στον Παναθηναϊκό μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970 ως φροντιστής της ομάδας.
Παράλληλα με την ιδιότητα του ως ποδοσφαιριστής του Παναθηναϊκού, ο Μιχάλης Βασιλείου όποτε βρισκόταν στη γενέτειρα του αναλάμβανε την οργάνωση της ομάδας και την εκγύμναση των παικτών του Ηρακλή Ξυλοκάστρου, εκτελώντας χρέη προπονητή επί σειρά ετών. Έχοντας δημιουργήσει ένα αποτελεσματικό και πειθαρχημένο σύνολο, κατάφερε γρήγορα να κάνει δημοφιλή την ομάδα και αγαπητή στον κόσμο του Ξυλοκάστρου και να δημιουργήσει ένθερμους υποστηρικτές, οι οποίοι με το υστέρημα τους συνέβαλαν ώστε ο Ηρακλής Ξυλοκάστρου να μπορεί να ταξιδεύει για τους αγώνες του και να διαθέτει πλούσιο ιματισμό. Καθιέρωσε από την αρχή σαν χρώματα το πράσινο και το λευκό και οδήγησε στην επισημοποίηση του συλλόγου με την ίδρυση του το 1928.
1928: Ίδρυση
Ο Ποδοσφαιρικός Αθλητικός Όμιλος Ξυλοκάστρου «ο Ηρακλής» ιδρύθηκε το 1928. Οι ιδρυτές του συλλόγου ήταν ο δικηγόρος Κωνσταντίνος Αλογογιάννης, ο δημοσιογράφος Σπύρος Τριανταφύλλου, ο δικηγόρος Μίμης Γιαννόπουλος, ο Νίκος Τσοκάρης, ο Νίκος Αντωνόπουλος, ο Σωτήρης Παύλου κ.α.
Την πρώτη θρυλική ενδεκάδα του Ηρακλή Ξυλοκάστρου που αγωνιζόταν σε φιλικούς αγώνες με ομάδες της περιοχής σε σύστημα 2-2-1-5, την αποτελούσαν οι: Σταύρος Σαμαρτζής (τερματοφύλακας), Δημήτρης και Θανάσης Μυλωνάς (αμυντικοί), Γιάννης και Ηρακλής Μαργαρίτης (μέσοι), Ιωάννης Μπασιώτης (κεντρικοί μέσοι), Άγγελος Φραντζής, Σταύρος Τσοκάρης, Τάκης Σκέντζος, Βασίλης Μάρκελλος, Σπύρος Ματσούκας (επιθετικοί). Μαζί τους και οι: Χορωτής Ε., Μπασιώτης Ι., Τριανταφύλλου και Κωνσταντινίδης.
Δεκαετία 1930
Από την επίσημη σύσταση του και τα χρόνια που ακολούθησαν, ο Ηρακλής εξαιτίας της δημοφιλίας που είχε αποκτήσει ως σωματείο, λειτούργησε ως αθλητικό πρότυπο και για την ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Κορινθίας, διαδίδοντας το αθλητικό ιδεώδες. Παράλληλα με το ποδόσφαιρο και την αίγλη που είχε λόγω Βασιλείου, υπάρχουν αναφορές και για άλλα τμήματα του Συλλόγου τα οποία λάμβαναν μέρος σε τοπικούς αγώνες. Όπως αναφέρεται, ιδιαίτερα ενεργό ήταν το τμήμα κλασσικού αθλητισμού το οποίο ηγείτο ο Δ. Μεντζελίδης, ενώ υπάρχει μνεία και για τμήματα κολύμβησης και ποδηλασίας. Η ποδοσφαιρική ομάδα του Ηρακλή αποτελείτο από τους: Σαράντης, Ν. Μαργαρίτης, Γκαρώνης, Φιλιππάκης, Ν. Μανδελιάς, Β. Φιαμέγκος, Δ. Μαστέλλος, Χ. Βερβερίδης, Λιάκος Χαβέλης, Ι. Ματσούκας, Θεοδωρόπουλος και Λουκιανός Σκέντζος.
Το 1932 αναφέρεται μία κίνηση της διοίκησης του Συλλόγου για την αγορά γης και την κατασκευή γηπέδου ποδοσφαίρου με στίβο, γεγονός ιδιαίτερα προοδευτικό για την εποχή. Το ΔΣ του Ηρακλή αποτελείτο από τους: Κ. Αλογογιάννης (πρόεδρος), Π. Ξύδης (αντιπρόεδρος), Δ. Μαστέλλος (γεν. γραμματέας, Τσουτσάνης (ταμίας), και Σπυρόπουλος, Δ. Πούλος, Γ. Ματσούκας, Κωνσταντινίδης (μέλη).
Στα τέλη της δεκαετίας του ’30 και μέχρι την έναρξη του πολέμου, τη φανέλα του Ηρακλή τίμησαν οι Άγγελος Στίκας, Στάθης Τσάμης, Νίκος Μαργαρίτης, Ανδρέας Κλουτσινιώτης, Μίμης Μάστελλος, Σταύρος Λυμπερίδης, Βλάσης Δεμερούτης, Πέτρος Δέμης, Ζήσης Χατζόπουλος, Χριστόφορος Φίλης, Κων/νος Κωνσταντινίδης, Ιωάννης Μαλιαρός, Σπύρος Πουγκιάλης, Ιωάννης Ματσούκας κ.α. Αντίπαλες ομάδες τότε ήταν οι Αχιλλέας Κορίνθου, Άρης Κορίνθου, Πέλοπας Κιάτου, Παναιγιάλειος, Πανναυπλιακός κ.α. Εκείνη την περίοδο συναντάμε άρθρα με τον Ηρακλή να δίνει αγώνες με τη Β' και Γ' ομάδα του, που δείχνει το πλήθος των ποδοσφαιριστών που είχε στη δύναμη του.
Δεκαετία 1940
Πριν από τον βομβαρδισμό του Ξυλοκάστρου τον Απρίλη του 1941 από τους Γερμανούς, ο Ηρακλής αγωνίζεται και με ομάδες από τα αγγλικά στρατεύματα που επιτηρούν την περιοχή σε αγώνες που παρακολουθούνται από χίλιους και πλέον φιλάθλους. Μετά την ολοκλήρωση του πολέμου η ομάδα συμμετέχει και πρωταγωνιστεί στο πρωτάθλημα Αργολιδοκορινθίας, με παίκτες όπως οι Πανουτσόπουλος, Αλογογιάννης, Χρήστου, Μουρίκης, Μπουραντάνης, Μαργαρίτης, Τρίμης, Τριανταφύλλου, Βερβερίδης, Παναγιώτου, Τάρλας.
Το 1946 ο Ηρακλής Ξυλοκάστρου είναι από τα ιδρυτικά σωματεία της Ένωσης Ποδοσφαιρικών Σωματείων Κορινθίας – Ε.Π.Σ.Κ. (μαζί με Πέλοπα Κιάτου, Ηρακλή Λεχαίου, Ολυμπιακό Λουτρακίου, Άρη, Αχιλλέα και Ολυμπιακό Κορίνθου και το στρατιωτικό κέντρο εκπαίδευσης Κ.Β.Ε.Κ.), στα πρωταθλήματα της οποίας αγωνίζεται μέχρι σήμερα ανελλιπώς, χρησιμοποιώντας τότε το γήπεδο στα σχολεία πάνω από τον Πευκιά.
Από τη δεκαετία του ’40 ο Ηρακλής Ξυλοκάστρου δηλώνει συμμετοχή και αγωνίζεται στις προκριματικές φάσεις του Κυπέλλου Ελλάδας. Ο θεσμός λειτουργούσε ετησίως με προκριματικούς αγώνες ανά περιφέρεια με συνολική συμμετοχή 140 ως 160 σωματείων από όλη την Ελλάδα, μέχρι την κατάρτιση της φάσης των 16. Οι περισσότεροι από τους συλλόγους που ήταν ενεργοί και λάμβαναν μέρος τότε στο κύπελλο δεν υπάρχουν πια. Οι μόνοι σύλλογοι που συμμετείχαν τότε από την ένωση Αργολιδοκορινθίας και διασώζονται μέχρι σήμερα, εκτός του Ηρακλή, είναι οι Πέλοπας Κιάτου, Ολυμπιακός Λουτρακίου και Άρης Βοχαϊκού.
Δεκαετίες 1950-1960
Από το 1955 μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1960 το ποδόσφαιρο στο Ξυλόκαστρο γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη και ο Ηρακλής αγωνίζεται στο Περιφερειακό πρωτάθλημα, εποχή κατά την οποία εμφανίζονται μεγάλοι ποδοσφαιριστές όπως ο Σωτήρης Αγγελόπουλος, ο πρώτος ποδοσφαιριστής του Ηρακλή Ξυλοκάστρου που αγωνίζεται στην Εθνική Ελλάδας μετά τη μεταγραφή του στον Παναθηναϊκό και οι Σούλης Τσοκάρης (που επίσης παίρνει το δρόμο για την Αθήνα και τον Παναθηναϊκό), Σπύρος Μαργαρίτης (αγωνίστηκε με επιτυχία σε Κόρινθο – Παναχαϊκή), Αλέκος Σταματάκης (Ταρζάν) Ανδρέας Παπαντωνίου, Βλάσης Δέμης, Γιώργος Μπαξεβάνης και άλλοι εξαιρετικοί παίκτες. Την ίδια περίοδο οι Αλέκος Παναγόπουλος και Παναγιώτης Φιαμέγκος αρθρογραφούν στις αθλητικές εφημερίδες “ΦΩΣ” και “Αθλητική Ηχώ”, με πληροφορίες για τους αγώνες του Ηρακλή. Σε μία από τις σχετικές αναφορές και η επίσκεψη της Β’ ομάδας του Παναθηναϊκού για φιλικό αγώνα στο Ξυλόκαστρο.
Σημαντικός παράγοντας για την εξέλιξη του συλλόγου την εποχή αυτή, είναι η αγορά έκτασης από τη διοίκηση του Ηρακλή επί προεδρίας Μάρκου και η δημιουργία νέου γηπέδου στην περιοχή του Συνοικισμού, στα μέσα της δεκαετίας.
Δεκαετίες 1980-1990
Τις δεκαετίες ’80 – ’90 ο Ηρακλής Ξυλοκάστρου έχει πλέον εδραιωθεί ως μία σταθερή δύναμη στο πρωτάθλημα της Α’ Κορινθίας και το Ξυλόκαστρο θεωρείται πλέον ως μία περιοχή με ποδοσφαιρική παράδοση με εξαιρετικούς ποδοσφαιριστές. Ο Ηρακλής μετακομίζει εκ νέου στο τωρινό του σπίτι στην περιοχή του Σύθα, αρχικά χωμάτινο γήπεδο που παίρνει και την ονομασία “Σωτήρης Αγγελόπουλος” προς τιμήν του μεγάλου ποδοσφαιριστή που ανέδειξε η ομάδα.
Δεκαετία 2000
Η δεκαετία των ’00 βρίσκει τον Ηρακλή με ανάμεικτα συναισθήματα. Η ομάδα υποβιβάζεται στη Β’ Κατηγορία το 2002-03 και επιστρέφει αμέσως τη σεζόν 2003-04 ως πρωταθλήτρια στη Β’ Κατηγορία.
Το 2008-09 ο Ηρακλής Ξυλοκάστρου μετά από προσπάθεια ετών στέφεται άξιος πρωταθλητής Α’ Κατηγορίας για πρώτη φορά στην ιστορία του και κερδίζει τη συμμετοχή του στην Δ’ Εθνική Κατηγορία σε μία από τις ενδοξότερες στιγμές του.
Την επόμενη χρονιά (2009-10) παρά τη δυναμική παρουσία του στο πρωτάθλημα υποβιβάζεται έχοντας συγκεντρώσει 28 βαθμούς σε 30 αγώνες (γκολ 29-43), εντούτοις κατακτά το Κύπελλο Κορινθίας επίσης για πρώτη φορά στην ιστορία του επικρατώντας στα πέναλτυ του Ολυμπιακού Λουτρακίου με 4-1 (0-0 κανονική διάρκεια και παράταση). Ο Ηρακλής με προπονητή τον Σπύρο Αργυρόπουλο αγωνίστηκε με την ακόλουθη σύνθεση: Κολιμάδης, Μάντα, Καρακώστας, Βελέντζας, Ψυχογιός (105′ Ραχιανιώτης), Μαργαρίτης, Στυλιανούδης (57′ Καρβούνης), Διαμαντόπουλος, Σιδηρόπουλος, Πιλιαφάς, Τζεμαλής (77′ Μούτος). Έφτασε τον τελικό αποκλείοντας Αναγέννηση Κιάτου, Ελλάς Βέλου, Θύελλα Πετρίου και Πέλοπα Κιάτου, ενώ στη συνέχεια αγωνίστηκε και στο Πανελλήνιο Κύπελλο Ερασιτεχνών.
Δεκαετία 2010
Το 2011-12 υποβιβάζεται εκ νέου στη Β’ Κορινθίας και επιστρέφει τη νέα χρονιά (2012-13) στην Α’ Κατηγορία ως τρίτος.
Τη σεζόν 2014-15 ο Ηρακλής υποβιβάζεται στη Β’ Κατηγορία για τρίτη φορά στην ιστορία του πραγματοποιώντας το αρνητικό ρεκόρ συγκομιδής των μόλις 3 βαθμών.
Τη σεζόν 2016-17, με άρτια οργάνωση και επαγγελματική δουλειά σε όλα τα επίπεδα (και λίγο πριν συμπληρώσει 90 χρόνια ζωής), ο Ηρακλής γράφει τη πιο χρυσή σελίδα στην ιστορία του. Με σημαντικές προσθήκες ποδοσφαιριστές που προέρχονται από τα σπλάχνα του και για ακόμα μία φορά απαρτιζόμενος με παιδιά από το Ξυλόκαστρο τα οποία πλαισίωσαν τον αρχηγό Μιχάλη Καφαντάρη και με τον Νίκο Κολιμάδη για άλλη μια χρονιά στο τιμόνι, ο Γηραιός της Δυτικής Κορινθίας στις 15 Μαρτίου 2017 με ψυχωμένη και ηρωική εμφάνιση κατακτά το Κύπελλο στα πέναλτι απέναντι στην πανάκριβη Κόρινθο '06. Με 1-1 στην κανονική διάρκεια (με γκολ του 16χρονου Κώστα Ματθαιόπουλου που γίνεται και ο νεότερος ποδοσφαιριστής που σκοράρει σε τελικούς Κορινθίας) οι Μ. Καφαντάρης, Πιλιαφάς, Μαστρογιαννόπουλος, Αλούσι ευστοχούν στα πέναλτι ενώ ο Ηλίας Κουρούμαλης αποκρούει το πέναλτι του Γάλα και δίνει το έναυσμα σε ξέφρενους πανηγυρισμούς στην πολυπληθή κερκίδα των Ξυλοκαστρινών που έχουν κατακλείσει το Γήπεδο του Ζευγολατιού. Η πορεία προς τον τελικό πέρασε από Μαψό 0-5, Κλένια 1-5, Δάφνη Εξαμιλίων 0-1 και Τενεάτη Αθικίων με 0-1 στην παράταση. Στο Πρωτάθλημα ο νεοφώτιστος Ηρακλής τερματίζει στην 6η θέση κλείνοντας τη σεζόν θριαμβευτικά. Παράλληλα, την ίδια χρονιά η σκληρή δουλειά στα τμήματα των Ακαδημιών της ομάδας υπό τις οδηγίες των Μανώλη Σούλου και Μιχάλη Καφαντάρη, ο Ηρακλής κατακτά το Πρωτάθλημα Παίδων για πρώτη φορά στην ιστορία του με 7 βαθμούς διαφορά φέρνοντας και δεύτερο τίτλο στο Ξυλόκαστρο, ενώ και η ομάδα των Νέων τερματίζει στην 3η θέση, ολοκληρώνοντας επιτυχημένα τη χρονιά για όλα τα αγωνιστικά τμήματα.
Η ανοδική πορεία του Ηρακλή συνεχίζεται και κατά τη σεζόν 2017-18 με την κατάκτηση της 5ης βαθμολογικής θέσης, ενώ την επόμενη σεζόν 2018-19 μετά από ένα κακό ξεκίνημα και αντικατάσταση προπονητή, μια μεγάλη προσωπικότητα του σύγχρονου ελληνικού ποδοσφαίρου, ο Αλέξης Αλεξανδρής αναλαμβάνει τα ηνία του Γηραιού και οδηγεί αήττητος την ομάδα στην 3η θέση με τη λήξη του Πρωταθλήματος. Διοικητικές διχογνωμίες κατά την καλοκαιρινή περίοδο έφεραν αδράνεια σε πολλά θέματα, ένα εκ των οποίων και αυτό του Αλεξανδρή, ο οποίος αποχωρεί για το ερασιτεχνικό Πρωτάθλημα της Πάρου. Πάραυτα, η Διοίκηση με γρήγορες κινήσεις κλείνει τον Πέτρο Ξανθόπουλο ως αντικαταστάτη του, ακόμα μία μεγάλη μορφή του ελληνικού ποδοσφαίρου, δείχνοντας πλέον το υψηλό επίπεδο που έχει περάσει πλέον και λειτουργεί η ομάδα.
Η ποδοσφαιρική χρονιά 2019-20 είναι τυχερή για το σύλλογο, παρόλο που θα θα μείνει στην ιστορία ως η χρονιά που διακόπηκαν όλες οι αθλητικές διοργανώσεις λόγω της πανδημίας που προκάλεσε ο ιός COVID-19, (Μάρτιος 2020) με τη βαθμολογία να ορίζεται ως τελική τη στιγμή της διακοπής. Για το Κύπελλο Κορινθίας οι 4 φιναλίστ μέχρι το σημείο της διακοπής (Ηρακλής Ξυλοκάστρου, ΑΟ Λουτράκι, Ελλάς Βέλου, ΑΣ Κόρινθος 2006), θα μπούν στην κληρωτίδα για την ανάδειξη του νικητή, Στα γραφεία της Ένωσης, η κληρωτίδα επιλέγει τον Ηρακλή ως Κυπελλούχο Κορινθίας 2019-20 και γεμίζει με χαρά το Ξυλόκαστρο που κατέκτησε έστω με αυτόν τον ιδιόμορφο τρόπο, το τρίτο Κύπελλο της ιστορίας του.
Ως Κυπελλούχος ο Ηρακλής λαμβάνει μέρος στο Κύπελλο Ελλάδας 2020-21 από τον Α' προκριματικό γύρο, κάτι που επαναλαμβάνεται μετά από 70 χρόνια.
Κατά την ιδιαίτερα τιμητική -και μόνο με τη- συμμετοχή του στο θεσμό του Κυπέλλου Ελλάδας, ο Ηρακλής πετυχαίνει ίσως την πιο λαμπρή και ιστορική του νίκη από πλευράς επιπέδου σε μία πανελλήνια διοργάνωση. Με αντίπαλο την Κορωνίδα Κοιλάδας από την Αργολίδα (ομάδα Γ' Εθνικής κατηγορίας), ο Γηραιός του Ξυλοκάστρου προκρίνεται στη 2η φάση του Κυπέλλου, μετά από επικράτηση στη διαδικασία των πέναλτι με 4-2 (κανονική διάρκεια και παράταση 0-0). Στις 28-10-2020 σε ένα άδειο γήπεδο λόγω COVID-19, αλλά με τους φίλους της ομάδας να ενθαρρύνουν συνεχώς παρακολουθώντας το ματς πίσω από τα περιμετρικά εξωτερικά κιγκλιδώματα, ο Ηρακλής θα πανηγυρίσει μία ιστορική ψυχωμένη πρόκριση. Στα τέσσερα πέναλτι ευστόχησαν οι Α. Πιλιαφάς, Διαμαντόπουλος, Σκούρας, Μαστρογιαννόπουλος, ενώ ένα απέκρουσε ο κορυφαίος καθ' όλη τη διάρκεια του αγώνα Ηλίας Κουρούμαλης. Εν συνεχεία ο θεσμός του Κυπέλλου Ελλάδας διακόπηκε λόγω έκτακτων μέτρων της κυβέρνησης για την πανδημία, και ολοκληρώθηκε από την 6η φάση του με συμμετοχή μόνο των επαγγελματικών ομάδων της χώρας. Για την ιστορία να αναφερθεί, πως για το 2ο γύρο, ο Ηρακλής κληρώθηκε με τον Ήφαιστο Βρονταμά, ομάδα Γ' Εθνικής, στο γήπεδο του Βλαχιώτη Λακωνίας.
Γήπεδο
Η έδρα του Ηρακλή Ξυλοκάστρου είναι το Δημοτικό Γήπεδο Ξυλοκάστρου «Σωτήρης Αγγελόπουλος» στην περιοχή του Σύθα. Το γήπεδο έχει πάρει την ονομασία «Σωτήρης Αγγελόπουλος» προς τιμήν του πρώτου ποδοσφαιριστή του Ηρακλή Ξυλοκάστρου που αγωνίστηκε στην Εθνική Ελλάδας αλλά και μεταγράφηκε επιτυχώς σε ομάδα του “κέντρου”, τον Παναθηναϊκό, τον οποίο φιλοξενεί σε αγώνα παλαιμάχων. Το 2004 το γήπεδο του Ηρακλή Ξυλοκάστρου γίνεται από τα πρώτα στον Νομό Κορινθίας που ανακατασκευάζεται και αντικαθιστά το χώμα με τεχνητό χλοοτάπητα, φιλοξενώντας από εκείνο το διάστημα αρκετές ομάδες του Νομού για τις ανάγκες των πρωταθλημάτων τους που για τη συμμετοχή τους απαιτείται να αγωνίζονται σε γήπεδα με πλαστικό χόρτο. Το 2020 το γήπεδο αναμορφώνεται, καθώς ολοκληρώνονται εργασίες αντικατάστασης του παλαιού και κορεσμένου συνθετικού χλοοτάπητα με νέο τελευταίας γενιάς, ενώ δρομολογούνται εργασίες ανακατασκευής και για την παραδοσιακή έδρα της ομάδας στο Συνοικισμό, αποτέλεσμα της λαμπρής τελευταίας πενταετίας του Ηρακλή Ξυλοκάστρου που μαγνήτισε το ενδιαφέρον του Ξυλοκάστρου.
Ο Σωτήρης Αγγελόπουλος γεννήθηκε στο Ξυλόκαστρο το 1934 και υπήρξε ένας σκληροτράχηλος ποδοσφαιριστής ως κλασσικός αριστερός μπακ ή σέντερ μπακ με δυναμικές επιθετικές επεμβάσεις και γκολ. Αγωνίστηκε επαγγελματικά μετά τη μεταγραφή του στον Παναθηναϊκό από το 1955 έως το 1964, όπου είχε 67 συμμετοχές και 11 γκολ. Μάλιστα κατέκτησε και τρία Πρωταθλήματα, τη σεζόν 1959-60 με 30 συμμετοχές και 6 γκολ, τη σεζόν 1960-1961 με 6 συμμετοχές, τη σεζόν 1961-1962 και τη σεζόν 1963-1964 με 2 συμμετοχές. Το παρατσούκλι που τον συνόδευε ήταν «Ο Λέων του Ξυλοκάστρου». Στην Εθνική Ελλάδας κλήθηκε 10 φορές (1957-1959), με πρώτο του αγώνα τη συνάντηση Ελλάδα – Β΄ Ισπανίας 2-0 το 1957 στην Αθήνα και ακολούθως την αναμέτρηση Ελλάδα – Β΄ Γαλλίας 2-1 το 1958 επίσης στην Αθήνα.
Τρέχουσα σύνθεση
Τεχνικό Επιτελείο
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1928 Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1928
Καθεδρικός Ναός της Νάντης
Ο Καθεδρικός Ναός των Αγίων Πέτρου και Παύλου της Νάντης (γαλλ. Cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul de Nantes), είναι ρωμαιοκαθολικός ναός γοτθικού αρχιτεκτονικού ρυθμού, στην πόλη Νάντη της Γαλλίας. Η κατασκευή του άρχισε το 1434 στη θέση προϋπάρχοντος καθεδρικού ναού σε ρομανικού ρυθμού και χρειάσθηκε 457 χρόνια για να ολοκληρωθεί, μέχρι το έτος 1891. Ωστόσο, ήδη από το 1862 έχει ανακηρυχθεί «ιστορικό μνημείο» (monument historique) από το Γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού.
Ιστορία
Ο θεμέλιος λίθος του ναού τέθηκε στις 14 Απριλίου 1434 από τον Ιωάννη Ε΄, Δούκα της Βρετάνης, και τον Ιωάννη του Μαλετρουά, επίσκοπο Νάντης (1417-1443). Ο πρώτος αρχιτέκτονας του ναού ήταν ο Γκυγιώμ ντε Νταμαρτέν (Guillaume de Dammartin), που αντικαταστάθηκε αργότερα από τον Ματυρέν Ροντιέ (Mathurin Rodier). Η ανέγερση ξεκίνησε με τη δυτική όψη, τα κλίτη του κυρίως ναού και τα πλευρικά παρεκκλήσια.
Οι Leniaud κ.ά. διακρίνουν πέντε φάσεις οικοδομήσεως του ναού. Η πρώτη φάση ήταν μεταξύ του 1434 και του 1470 περίπου. Τότε ανεγέρθηκε η δυτική όψη και κατασκευάσθηκε η βάση του πύργου, καθώς και το νότιο κλίτος με τα παρεκκλήσιά του και το νότιο περιστύλιο. Ο θυρεός του δούκα Ιωάννη, που είχε πεθάνει το 1442, τοποθετήθηκαν στο κλιμακοστάσιο προς τον εξώστη πάνω από τη «δουκική πύλη», στη νότια πλευρά της βάσεως του νότιου πύργου. Το τριφόριο (διάδρομος στον όροφο) διαμορφώθηκε σε προγενέστερο αρχιτεκτονικό ρυθμό από τον κυρίως ναό. Η μπρούτζινη διακόσμηση των θυρών της κεντρικής πύλης έγινε το 1482.
thumb|left|upright|Το κεντρικό κλίτος του κυρίως ναού Η δεύτερη φάση τοποθετείται περίπου από το 1470 έως το 1490. Τότε οικοδομήθηκαν το κεντρικό κλίτος του κυρίως ναού και το βόρειο κλίτος με τα παρεκκλήσιά του. Ο δυτικός τοίχος του βόρειου κάθετου κλίτους και η στήριξη του βορειοδυτικού περάσματος, πιθανώς μέχρι το ύψος των κιονοκράνων, οικοδομήθηκαν επίσης σε αυτή τη φάση.
Η τέταρτη φάση αρχίζει αρκετά μετά το τέλος του Μεσαίωνα και διάρκεσε μόλις λίγα έτη: από περίπου το 1626 έως το 1630. Τότε ολοκληρώθηκε η υψηλή οροφή του κυρίως ναού, ενώ το νότιο κάθετο κλίτος τελείωσε κάποια στιγμή μεταξύ του 1631 και του 1637 (ή ίσως και λίγο αργότερα). Ο γνωστός αρχιτέκτονας Λουί Λε Βω συνέστησε στην επισκοπή της Νάντης περί το 1650 να κατασκευάσουν και το τμήμα της χορωδίας (δηλαδή το αντίστοιχο του σολέα των ορθόδοξων ναών) σε γοτθικό ρυθμό.
Το υπόλοιπο του βόρειου κάθετου κλίτους και η βάση για τη χορωδία ολοκληρώθηκαν υπό τη διεύθυνση του δημοτικού αρχιτέκτονα Σαιν-Φελίξ Σεέ (Seheult) μεταξύ 1840 και 1891, μια εποχή έντονης αναζωογονήσεως της ρωμαιοκαθολικής πίστεως στη Γαλλία. Το μακρύ διάλειμμα οφειλόταν στο ότι ο παλαιός ρομανικού ρυθμού ναός στεκόταν δίπλα στα τείχη της πόλεως, που θα έπρεπε να κατεδαφιστούν επίσης προτού ολοκληρωθεί το τμήμα του σολέα (που έχει μήκος περί τα 30 μέτρα) μαζί με την κατεδάφιση του υπόλοιπου παλαιού καθεδρικού ναού καθώς θα καλύπτονταν από τον μεγαλύτερο νέο καθεδρικό.
Ο ναός έπαθε ζημιές από τους βομβαρδισμούς των Συμμάχων κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συγκεκριμένα στις 15 Ιουνίου 1944. Στις 28 Ιανουαρίου 1972 μια μεγάλη πυρκαγιά ξεκίνησε από την οροφή και πιστεύεται ότι οφειλόταν σε εργασίες οξυγονοκολλήσεως. Οι πυροσβέστες κατόρθωσαν τελικώς να τη θέσουν υπό έλεγχο, αλλά ο ξύλινος σκελετός και άλλες συνιστώσες υπέστησαν σοβαρή ζημιά. Το γεγονός οδήγησε σε μια πλήρη ανακατασκευή του εσωτερικού του ναού.
Η ανύψωση του ισόγειου επιπέδου και η κανονικότητα του σχεδίου του καθεδρικού είναι γαλλικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, η πλειονότητα των λεπτομερειών είναι υστερογοτθικές, π.χ. η απουσία κιονοκράνων, οι βάσεις των κιόνων με κοίλες πλευρές, κλπ..
Ο εμπρησμός του 2020
upright|thumb|right|Το κύριο εκκλησιαστικό όργανο του ναού πριν την καταστροφή του από την πυρκαγιά του 2020 μαζί με την υαλογραφία επάνω και πίσω του. Στις πρώτες πρωινές ώρες της 18ης Ιουλίου 2020 μια πυρκαγιά ξέσπασε σε τρία διαφορετικά σημεία του ναού: Το ένα πάνω στο κύριο εκκλησιαστικό όργανο (grand orgue) στη δυτική πλευρά, κατασκευασμένο στην αρχική μορφή του από τον Ζακ Ζιραρντέ το 1621, το οποίο καταστράφηκε, ένα δεύτερο κοντά σε ένα μικρότερο τέτοιο όργανο στην αριστερή πλευρά του ιερού και το τρίτο σημείο στα δεξιά της Αγίας Τράπεζας. Περίπου εκατό πυροσβέστες απασχολήθηκαν για να σβήσουν την πυρκαγιά, ενώ η αστυνομία ερεύνησε το συμβάν ως πιθανό εμπρησμό. Ο ναός πάντως υπέστη σαφώς μικρότερες ζημιές από ό,τι η Παναγία των Παρισίων στην πυρκαγιά της του 2019.
Μετά τη φωτιά, ένας 39χρονος εθελοντής βοηθός στον ναό, ο Εμανυέλ Αμπαγισενγκά (E. Abayisenga), παράτυπος μετανάστης από τη Ρουάντα που ζούσε στη Γαλλία από το 2012 , κρατήθηκε για ανάκριση, αλλά ελευθερώθηκε χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες. Αργότερα όμως συνελήφθη και πάλι, οπότε ομολόγησε ότι εκείνος είχε βάλει τη φωτιά στον καθεδρικό ναό της Νάντης. Ο δικηγόρος του δήλωσε σε εφημερίδα ότι ο πελάτης του «μετανοεί πικρώς» για την πράξη του.
Το επόμενο καλοκαίρι, στις 9 Αυγούστου 2021, ο Αμπαγισενγκά δολοφόνησε τον εξηντάχρονο ιερέα Ολιβιέ Μαιρ στο Σαιν-Λωράν-συρ-Σεβρ και συνελήφθη έχοντας παραδοθεί μόνος του σε τοπικό αστυνομικό τμήμα.
Αρχιτεκτονική
thumb|155px|right|Σχέδιο της κατόψεως του ναού στο επίπεδο του ισογείου
Εξωτερικό
Η πρόσοψη του Καθεδρικού ναού της Νάντης κυριαρχείται από δύο μεγάλους πύργους, που εκτείνονται προς τα πάνω από την οροφή. Αρκετά είναι τα αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της εξωτερικής εμφανίσεως του ναού, όπως (1) η ύπαρξη ενός εξωτερικού άμβωνα, ώστε να γίνεται κήρυγμα σε πλήθος συγκεντρωμένο στην πλατεία «καιρού επιτρέποντος» και (2) η παρουσία πέντε πλουσίως διακοσμημένων πυλών, τριών εξ αυτών στην πρόσοψη και δύο στις πλευρές (βλ. σχέδιο του ναού): 1: Κύρια πύλη. 2: Πύλη Αποστόλου Παύλου. 3: Πύλη του Αγίου Υβ. 32: Πύλη των Αγίων Δονατιανού και Ρογατιανού. 33: Πύλη Αποστόλου Πέτρου.
Εσωτερικό
Η σχετικώς λιτή πρόσοψη του ναού «εξισορροπείται» από τη λαμπρότητα του εσωτερικού του. Η λευκότητα της πέτρας, οι επιβλητικές διαστάσεις του κυρίως ναού και των πλευρικών κλιτών, καθώς και η εντύπωση από τις τεράστιες κολώνες, δημιουργούν από κοινού μια γοτθική ατμόσφαιρα.
Ο Καθεδρικός Ναός της Νάντης φιλοξενεί (στο μέσο περίπου της νότιας πλευράς του εσωτερικού) τον τάφο των γονέων της Βασίλισσας Άννας: του δούκα Φραγκίσκου Β΄ της Βρετάνης και της συζύγου του Μαργαρίτας. Πρόκεται για ένα μεγαλόπρεπο ταφικό μνημείο, που σχεδιάσθηκε και φιλοτεχνήθηκε στις αρχές του 16ου αιώνα από τους Ζαν Περεάλ και Μισέλ Κολόμπ αντιστοίχως. Ο ναός στεγάζει επίσης το κενοτάφιο του στρατηγού ντε Λαμορισιέρ, ένα μνημείο που στήθηκε το 1878 ως φόρος τιμής από τον Πάπα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ναντη Καθεδρικος Ναος Αγιων Πετρου και Πα Καθεδρικος Ναντης Καθεδρικος Ναντης
Ιστορία του αθεϊσμού
μικρογραφία|Προτομή του [[Επίκουρος|Επίκουρου στο μουσείο του Λούβρου]] Η ιστορία του αθεϊσμού ξεκινάει περίπου την ίδια χρονική περίοδο στην Αρχαία Ελλάδα και την Κίνα. Επεκτάθηκε στην Αρχαία Ρώμη, αλλά εξασθένισε δραματικά κατά την περίοδο του Μεσαίωνα στην Ευρώπη. Μετά την αναγέννηση και τον Διαφωτισμό, ο αθεϊσμός εμφανίστηκε εκ νέου στην Ευρώπη, και επηρέασε αρκετά φιλοσοφικά και πολιτικά ρεύματα του 19ου και 20ου αιώνα. Σήμερα οι άθεοι αριθμούν σημαντικά ποσοστά -αν και δύσκολο να καταμετρηθούν επακριβώς εξ αιτίας της πληθώρας ορισμών.
Οι πρώτες αθεϊστικές απόψεις ξεπήδησαν από την Αρχαία Ελλάδα, με κύριους εκπροσώπους τον Πρωταγόρα και άλλους προσωκρατικούς φιλόσοφους. Την ίδια εποχή αναπτυσσόταν αθεϊστικές απόψεις στην Κίνα από τον Κομφουκιανισμό. Στην Αρχαία Ρώμη ήταν διαδεδομένες οι αθεϊστικές απόψεις, παράδειγμα αποτελούν ο Λουκρήτιος, ο Κικέρων, ο Οβίδιος, ο Σενέκας και ο Ιούλιος Καίσαρ Με την επικράτηση του Χριστιανισμού, οι ανθρωπιστικές ιδέες θα υποχωρήσουν για να επανεμφανιστούν μετά τον Μεσαίωνα, κατά την Αναγέννηση. Κατά την εποχή του Διαφωτισμού η έννοια του αθεϊσμού αναδύθηκε εκ νέου ως κατηγορία εναντίον εκείνων που αμφισβητούσαν το θρησκευτικό status quo, αλλά μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα είχε γίνει ανεκτός και αποτέλεσε τη φιλοσοφική τοποθέτηση μιας μικρής αλλά αυξανόμενης μειονότητας. Μέχρι τον 20ο αιώνα, παράλληλα με την εξάπλωση του ορθολογισμού και του ανθρωπισμού, ο αθεϊσμός είχε γίνει μια κοινότοπη τοποθέτηση, με σημαντικά ποσοστά κυρίως μεταξύ των επιστημόνων και των ανώτερων τάξεων.
Προϊστορία
Δεν υπάρχει τεκμηρίωση κατά πόσο ο πρωτόγονος άνθρωπος ήταν άθεος ή θρησκευόμενος. Ο κύριος λόγος είναι πως η νοοτροπία των πρϊστορικών λαών βρίκσται εκτός του πεδίου της επιστημονικής έρευνας καθώς υπάρχουν ελάχιστες, αμυδρές ενδείξεις, η ερμηνεία των οποίων εξαρτάται από τις υποθέσεις των ερευνητών. Σύμφωνα με τον καθηγητή Ζωρζ Μινουά, αρχικά δεν υπήρχε ούτε πίστη, ούτε απιστία, αλλά ο άνθρωπος ζούσε στην μυθική συνείδηση. Ο μύθος είναι ο τρόπος ύπαρξης του ανθρώπου στον κόσμο, στην βάση του οποίου ο άνθρωπος βιώνει την παρεμβολή του σε ένα περιβάλλον. Μετά την άθρησκη αφετηρία της ανθρωπότητας, με την ανάδυση της σκέψης και αυτοσυνείδησης ξεκινά να ξεχωρίζει, διακρίνει, να αποσυνδέει και ταξινομεί, ότι ήταν πιο πριν ενιαίο: έτσι η μυθική σκέψη υποχωρεί και δίνει την θέση της σε δυο αντιτιθέμενες στάσεις που αποτελούν αμφότερες τους δυνητικούς φορείς της πίστης και της αθεϊας. Έτσι η αθιεια είναι εξίσου αρχαία με την θρησκεία- ωστόσο μόνο τα ίχνη της θρησκείας προσφέρονται για εξειδικευμένη έρευνα.
Αρχαία Ελλάδα
Όπως και οι ρίζες της Δυτικής Φιλοσοφίας, έτσι και της αθεΐας, βρίσκονται στην Αρχαία Ελλάδα του 6ου αιώνα ΠΚΕ. αιώνα. Στον ελληνικό κόσμο, εμφανίστηκε αρχικά με τα προσωκρατικά ρεύματα τα οποία προσπάθησαν να προσεγγίσουν την αλήθεια αναπτύσσοντας τον φυσιοκρατικό υλισμο, απέχοντας ουσιαστικά μια ανάσα από την αθεϊα. Κύριος άξονας αυτών των φιλοσόφους ήταν πως υπήρχε μια ουσία, της οποίας όλα τα φαινόμενα είναι απλά μεταστοιχειώσεις. Αυτή η υλοζωϊκή άποψη θεωρείται η αφετηρία του υλισμού. Χαρακτηριστικοί φιλόσοφοι αυτής της εποχής ήταν ο οΑναξίμανδρος ο Μιλήσιος, ο Ξενοφάνης ο Κολωφώνιος τον 6ο αιώνα π.Χ. ο οποίος άσκησε κριτική στον ανθρωπομορφισμό της θρησκείας ο Αναξαγόρας,(ισχυριζόταν πως ο Ήλιος ήτανε μια πύρινη μάζα μεγαλύτερη από την Πελοπόννησο, μια ιδέα που κρίθηκε ως αθεϊστική την εποχή του). O Ηράκλειτος πίστευε σε ένα ημιαυτόνομο σύμπαν το οποίο σβήνει και ανάβει εις το διηνεκές. Την ίδια εποχή, ο Παρμενίδης δίδασκε πως ο κόσμος αυτός, ανεξαρτήτως αν αποκληθεί θεός ή μη, παραμένει η μόνη πραγματικότητα. Ο Claude Tresmontant τον χαρακτήρισε ως τον πατέρα του υλισμού και των υλιστών «...εφόσον πρεσβεύει πως ο φυσικός κόσμος είναι το απόλυτο ον»
Οι πρώτες πλήρως υλιστικές θεωρίες, εμφανίστηκαν από τους φιλόσοφους Λεύκιππο και τον μαθητής του, Δημόκρτιτο. Προσπάθησαν να εξηγήσουν τη δημιουργία του κόσμου μέσα από την κίνηση του ατόμου που κινείται σε ένα άπειρο σύμπαν και είναι αδιαίρετο, πλήρες, υλικο και πάρα πολύ μικρό. Τα άτομα αυτά συνδιάζονται και διαμορφώνουν όλα τα σώματα του κόσμου, αδρανή και έμβια - ακόμη και τον άνθρωπο, το σώμα του οποίου είναι απλώς μια πολυπλοκότερη δομή υλης.
Τον πέμπτο αιώνα π.Χ., οι σοφιστές άρχισαν να αμφισβητούν αρκετές παραδοσιακές θεωρίες της Ελληνικής κουλτούρας. Ο Πρόδικος ο Κείος θεωρείται πως ισχυρίστηκε πως ο άνθρωπος επινόησε τις θεότητες, από ευγνωμοσύνη για τα αγαθά που του παρείχε η φύση. Ο Πρωταγόρας, από τα Άβδηρα της Θράκης, δήλωσε: «''Για τους θεούς δε μπορώ να ξέρω ούτε αν υπάρχουν ούτε αν δεν υπάρχουν ούτε ποια είναι η μορφή τους. Γιατί πολλά πράγματα εμποδίζουν τη γνώση: η αδηλότητα των θεών και η βραχύτητα του ανθρωπίνου βίου''».
Η αντιδράσεις για τον αθεϊσμό ήρθανε στην αρχαία Αθήνα, όπου η δυϊστική φιλοσοφική σχολή του Πλάτωνα κατηγορούσε τους άθεους για ελλειψη πατριωτισμού και για ανηθικότητα. Εκ μέρους του ιερατείου, πέρασε ένα ψήφισμα κατά το οποίο απαγορευόταν η αμφισβήτηση των παραδοσιακών θεών. Αυτό οδησε σε αρκετές διώξεις αθεων, ωστόσο τελικά δεν κατάφερε να σταματήσει την αμφισβήτηση των παραδοσιακων θεοτητων. Μετά την κατάρρευση της πόλης κράτους, ο στωικισμός και επικουρισμος, φιλοσοφίας που πλησίαζαν την αθεϊα, αναπτύχθηκαν ιδιαίτερα.
Ινδικοί πολιτισμοί
Στην Ανατολή, μια στοχαστική ζωή, στο επίκεντρο της οποίας δεν υπήρχαν θεότητες,   άρχισαν να τον έκτο αιώνα  με την άνοδο του Τζαϊνισμού και του Βουδισμού και ορισμένες αιρέσεις του Ινδουισμού αλλά και με τον  Ταοϊσμό στην Κίνα. Αυτές οι θρησκείες ισχυρίζονται ότι προσφέρουν ένα φιλοσοφικό μονοπάτι σωτηρίας, και δεν αφορούν λατρεία κάποιας θεότητας. Στη Βουδιστική παράδοση, οι θεότητες δεν είναι αναγκαίες για την σωτηρία, ενώ το κατά πόσο είναι πραγματικές, συχνά αμφισβητείται και πολλές φορές απορρίπτεται.
Μεσαίωνας, ο αθεϊσμός στον Ισλαμικό κόσμο και στην Χριστιανική Ευρώπη
Στη περίοδος του μεσαίωνα κατά την ιστορική θεώρηση δεν υπήρχε αθεϊστική σκέψη στην χριστιανική δύση. Ωστόσο μπορούμε να βρούμε αρκετούς άθεους και σκεπτικιστές φιλόσοφους στο Ισλάμ το οποίο ήταν αρκετά ανεκτικό.
Αραβική Χρυσή Εποχή
To Ισλάμ και ο αραβικός κόσμος είχαν την δική τους συμβολή στον αθεϊσμό. Ο μουσουλμανικός κόσμος εκείνη την εποχή ήταν πιο ανεκτικός συγκριτικά με τον χριστιανικό την αντίστοιχη εποχή.
Ο Ιμπν αλ-Ραουαντί, ο οποίος έζησε τον 9ο αιώνα, αμφισβητούσε τις θρησκευτικές προφητείες, ακόμη και αυτές του Μωάμεθ, και επέμενε πως τα θρησκευτικά δόγματα δεν υπόκεινται στη λογική και πρέπει να απορριφθούν. Άλλοι που ασκούσαν κριτική στον θεϊσμό ήτανε ο ιατρός και φιλόσοφος Αμπού Μπακρ αλ-Ραζί (865–925), ο ποιητής Αλ-Μααρί‎ (973–1057), και ο Αμπού Ισά αλ-Ουαρράκ (9ος αιώνας). Ο Αλ-Μααρί‎, για παράδειγμα έγραφε πως «η θρησκεία είναι ένα ψέμα που εφευρέθηκε από τους αρχαίους» και «υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων, αυτοί με μυαλό αλλά χωρίς θρησκεία, και αυτοί με θρησκεία αλλά χωρίς μυαλό.»
Κατά τον 11ο αιώνα ο Omar Khayyam έγραφε: «Σε αυτή την αναποδογυρισμένη λεκάνη που ονομάζουμε ουρανό και κάτω από αυτήν σέρνεται και πεθαίνει το ανθρώπινο γένος, μην υψώνετε τα χέρια προς αυτήν σαν ικεσία· γιατί είναι το ίδιο ανίσχυρη με εμάς» Οι Ibn Bajja, Ibn Tufayl ζητούσαν με τα έργα τους περισσότερη ανεκτικότητα στις φιλοσοφικές σκέψεις που σχετιζόντουσαν με τα θεία. Το ίδιο και ο Αβερρόης, ο οποίος επηρεάστηκε από τον Αριστοτέλη και υποστήριζε μια υλιστική θεωρία στην οποία ο Θεός ήταν ανίκανος να επέμβει στην ανθρωπότητα. Οι απόψεις του επηρέασαν φιλόσοφους άλλων αβρααμικών θρησκειών, όπως τους ιουδαίους Μαϊμονίδης και ο Isaac Albalag. Ο Αβερρόης επίσης, είναι κατά πάσα πιθανότητα ο συγγραφέας του μυθικού και βλάσφημου συγγράματος De tribus impostoribus (οι τρεις απατεώνες) το οποίο χαρακτηρίζει τους Μωϋσή, Ιησού και Μωάμεθ ως ψεύτες.
Ευρώπη
Στους κόλπους της Ευρώπης δεν υπήρξε κατά την περίοδος του Μεσαίωνα αθεϊστική σκέψη μολονότι η μεταφορά ιδεών από ισλαμιστές φιλόσοφους, άρχισαν να δημιουργούν ένα ρεύμα πρόθυμο να αμφισβητήσει παραδοσιακές θεολογικές ιδέες από τον 13ο αιώνα. Το ρεύμα αυτό καταδικάστηκε το 1277 από τον Etiene Tempier, επίσκοπο Παρισιού κι λογόκρινε 219 θέσεις ως απαράδεκτες για την πίση. Ο στόχος της απόφασης λογοκρισίας ήτν τα έργ δυο φιλοσόφων, του Βοήθιου της Δακίας και του Σιγήρου της Βραβάνδης όπου η αυτονόμηση της λογικής από την πίστη οδηγεί στα πρώτα βήματα της φιλοσοφικής αθεϊας. Οι φιλόσοφοι αυτοί βασιζόντουσαν κυρίως σε έργα αρχαίων ελλήνων, κυρίως του Αριστοτέλη. Μια εστία απιστίας, φαίνεται πως υπήρξε η αυλή του αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β'.Ο Φρειδερίκος έδωσε απόλυτη ελευθερία σε θέματα πίστης, με αποτέλεσμα χρονικοφράφοι να τον κατηγορούν ως άθεο. Άλλος βασιλειάς ο οπόιος είχε την φήμη του άθεου, ήταν ο Αλφόνσος Ι΄ της Καστίλης. Υπήρξαν και άλλοι λιγότερο γνωστοί για τους οποίους υπήρχαν φήμες πως ήταν άθεοι αλλά αυτές οι φήμες ήταν κατά βάση ανυπόστατες. Από τον 11ο αιώνα, οι θεολόγοι προσπάθησαν για να βρούνε αδιάσειστες αποδείξεις για την ύπαρξη του θεού. Ο αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρου διατυπώνει την οντολογική απόδειξη. Ο Θωμάς ο Ακινάτης στο έργο του Summa theologica διατυπώνει 5 τρόπους πρόσβασης στον θεό. Η βαρύτητα των ποινών για απιστία και η λογοκρισία που υπήρχε, μαζί με την «ανάγκη για αποδείξεις» αποτελούν την κορυφη ενός παγόβουνου σκεπτικισμού ή αθεϊας.
Την ίδια εποχή, στις τάξεις του λαού, κυριαρχεί μια ποικιλίως φυσιοκρατικών μύθων, διαφορετικής προέλευσης. Η θρησκεία του λαού περιείχε εξίσου στοιχεία φυσιοκρατίας και υλισμού. Μια άλλη τάξη αμφισβητιων, προέκυψε από τους αφορισμένους, στους οποίους απαγορεύονταν η συμμετοχή στην εκκλησία ή τα μυστήρια. Σε ορισμένες ενορίες, οι αφορισμένοι υπερέβαιναν το ήμιση του συνόλου των ενοριτών, ωστόσο ζούσαν μια φυσιολογική ζωή και δεν επιζητούσαν την άφεση. . Τα σκεπτικιστικά ρεύματα υπήρξαν σε μέρος του μεσαιωνικού κόσμου.
Αναγέννηση και Μεταρρύθμιση
Στις αρχές του 16ου αιώνας η μη πίστη ήταν αδύνατη. Υπήρχαν μεμονωμένες περιπτώσεις προσώπων που προβληματίζονταν, ωστόσο η απιστία αυτή είναι άσχετη προς την σύγχρονη καθώς δεν είναι μεθοδική, και δεν καταλήγει στην αθεΐα. Η κατάσταση διαφοροποιείται στα μέσα του 16ου αιώνα.
Την εποχή της συνειδητοποιημένης αθεΐας εγκαινιάζει ο Φρανσουά Ραμπελαί, αν και υπάρχουν διχογνωμίες ανάμεσα στους ιστορικούς για το συγκεκριμένο θέμα. Η αθεϊστική αντίληψη του κόσμου έγινε δυνατή εξ αιτίας κοινωνικό-οικονομικών, πολιτικών και θρησκευτικών αλλαγών της πρώιμης αναγέννησης. Τα ρεύματα του μεσαίωνα, όπως ο αβερροϊκός ορθολογισμός, η φυσιοκρατία της σχολής της Σαρτρ, η συζήτηση για τις αποδείξεις για την ύπαρξη του θεού, υπήρξαν οι προϋποθέσεις για την ύπαρξη μιας λανθάνουσας αθεΐας. Κέντρο ανάπτυξης αυτών των ιδεών ήταν το πανεπιστήμιο της Πάδοβας στην Ιταλία. Επιφανέστερος Παδουανός υπήρξε ο Pietro Pomponazzi o οποίος στο έργο του De immortalitate animae (Περί αθανασίας της ψυχής) υποστήριζε πως η αθανασία της ψυχής δεν προκύπτει δια της λογικής. Το σκάνδαλο που προκλήθηκε από το βιβλίο ήταν μεγάλο και οδηγήθηκε στην πυρά (το βιβλίο) και συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο απαγορευμένων βιβλίων. Ο Pomporozzi άσκησε κριτική και για τα ψευδοθαύματα. Ωστόσο έκλεινε την κριτική του με το συμπέρασμα πως τα ευσεβή ψεύδη είναι χρήσιμα για την ενδυνάμωση της πίστης των λαών. Ένας μεγάλος αμφισβητής ήταν ο Έρασμος. Αφού αμφισβήτησε μια σειρά κειμένων της Αγίας Γραφής ως αυθεντικά, αμφισβήτησε μέχρι και θεμελιώδη χριστιανικά δόγματα. Επιφανείς χριστιανοί τον χαρακτήρισαν ως «ιέρακα της αθεΐας».
Οι κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές, η βιομηχανική και εμπορική ανάπτυξη επιτάχυνε την άνοδο της αστικής τάξης η οποία αποχώρησε από το πλαίσιο της μεσαιωνικής ευσέβειας. Ο άνθρωπος της πόλης ήταν ορθολογιστής, πρακτικός, άπληστος, ατομικιστής, καχύποπτος και δύσπιστος, ενώ η τυπογραφία βοήθησε να διαδίδονται γρήγορα νέες ιδέες. Διανοούμενοι ανεξάρτητοι του εκκλησιαστικού χώρου, ξεκινούν και αποκτούν κύρος. Οι θρησκευτικοί πόλεμοι, ενώ αύξησε τον φανατισμό των αλληλοσπαρασσόμενων μειονοτήτων, ενέτεινε τον σκεπτικισμό και την αμφιβολία αλλά και την απάθεια για την θρησκεία.
Ο όρος «αθεϊσμός» (athéisme) επινοήθηκε στη Γαλλία τον 16ο αιώνα. Στην Αγγλία εμφανίστηκε σε βιβλία για πρώτη φορά το 1566. Η λέξη άθεος πάντως χρησιμοποιούνταν σαν προσβολή. Πάντως οι περιπτώσεις βλασφημίας και ιεροσυλίας, που σηματοδοτούν το κλίμα αντιπαράθεσης στον χώρο της της θρησκείας, έλαβε μέγεθος πλημυρρίδας. Χρονογράφοι αναφέρουν συχνά περιπτώσεις βανδαλισμού. Ενδεικτικό είναι το λαϊκό θεατρικό Moralité des blasphémateurs de Dieu (η ηθικότητα των υβριστών του Θεού) όπου ο βλάσφημος καλεί για την απελευθέρωση και επιβεβαίωση αυτονομίας του ανθρώπου:«''Είμαι πιο πάνω από τον Θεό. Αν Θέλω./Μπορώ ακόμα και κακό να του κάνω/και παλεύω μαζί του σώμα με σώμα/ ώσπου τον πετάω κάτω/Και σαν νικητής πια του λέω/ ότι οι άνθρωποι είναι πιο δυνατοί''»
Να κατηγορηθεί κάποιος για αθεϊσμό ήτανε αρκετά επικίνδυνο, αφού μπορούσε να οδηγήσει στην ποινή του θανάτου. Για αυτό τον λόγο στραγγαλίστηκε και κάηκε, μαζί με τα βιβλία του, ο γάλλος Ετιέν Ντολέ,  το 1546. Παρομοίως και ο Λουκίλιος Βανίνι το 1619. Το 1689 ο Πολωνός Καζίμιες Ουιστσίνσκι, έγραψε το έργο «Η μη ύπαρξη του Θεού» και αποκεφαλίστηκε στη Βαρσοβία, μετά από μια σύντομη δίκη, αφού του κόψανε πρώτα τη γλώσσα με ζεστό σίδερο και του κάψανε αργά τα χέρια. Είχε γράψει πως «''ΙΙ. ο Άνθρωπος είναι ο δημιουργός του Θεού, και ο Θεός είναι επινόηση του Ανθρώπου. Άρα οι Άνθρωποι είναι οι αρχιτέκτονες και μηχανικοί του Θεού, και ο Θεός δεν είναι αληθινή ύπαρξη, υπάρχει μόνο στο μυαλό. IV. Απλοί άνθρωποι ξεγελιούνται για την ύπαρξη του θεού από πονηρούς, οι οποίοι χρησιμοποιούν το γεγονός αυτό για να καταπιέζουν τους απλούς ανθρώπους. Η καταπίεση προστατεύεται από τον λαό με κάποιο τρόπο, και αν κάποιοι σοφοί προσπαθήσουν να τους ελευθερώσουν, θα τους λιντσάρει ο ίδιος ο λαός». Ομοίως το 1766, ο Γάλλος Φρανσουά-Ζαν Λεφεβρ ντε λα Μπαρε, αφού βρέθηκε ένοχος για ασέβεια, βασανίστηκε, αποκεφαλίστηκε και το κορμί του κάηκε. Αργότερα έγινε σύμβολο της θρησκευτικής αδικίας και καταπίεσης.
Ο Άγγλος φιλόσοφος Τόμας Χομπς (1588–1679) κατηγορήθηκε για αθεϊσμό αλλά το αρνήθηκε. Ο αθεϊσμός του ήτανε παράξενος, αφού έλεγε πως ο Θεός έχει υλική υπόσταση. Πιο πριν, ο άγγλος δραματουργός Κρίστοφερ Μάρλοου (1563–1593) κατηγορήθηκε για αθεϊσμό και δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια της δίκης.
Διαφωτισμός
σύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Spinoza.jpg|μικρογραφία|Ο Ολλανδός φιλόσοφος Μπαρούχ Σπινόζα διακήρυξε πως ο Θεός συμπίπτει με το σύμπαν, δε διαχωρίζεται από αυτό και δεν επεμβαίνει στη λειτουργία του παρά μόνο ως η έμφυτη αιτία που δίνει ζωή στα πράγματα. Κατά την εποχή του Διαφωτισμού, ο αθεϊσμός συνέχισε να αναπτύσσεται κυρίως λόγω της θρησκευτικής ανεκτικότητας που υπήρχε την περίοδο εκείνη. Η θρησκευτική αδιαφορία δεν ήταν έγκλημα, έγκλημα ήταν η άρνηση της ύπαρξης του Θεού. Ωστόσο οι κατηγορίες για αθεϊσμό ήταν αρκετές.
Η άνοδος της ανεκτικότητας οφείλεται, σύμφωνα με ακαδημαϊκούς, τόσο στη φιλοσοφία του διαφωτισμού, αλλά και στην κόπωση των συνεχόμενων θρησκευτικών πολέμων της εποχής. Υπήρχαν πάντως ανησυχίες πως η ανοχή των θρησκειών θα οδηγούσε σε εμφυλίους πολέμους. Η ανεκτικότητα πάντως διαχωρίστηκε σε δυο τάσεις, την κυρίαρχη, με εκφραστές τον Καντ, Τζων Λοκ, Βολταίρο και Ντεϊβιντ Χιουμ, όπου η ελευθερία της πίστης και ειρηνική συνύπαρξη ήτανε οι βασικές αρχές. Η δεύτερη απαιτούσε την ελευθερία της σκέψης και της έκφρασης, με κύριους εκφραστές τον Ντιντερό και τον Σπινόζα.
O Μπαρούχ Σπινόζα (1632–1677), έγραψε το 1670 το έργο Tractatus Theologico-Politicus, με το οποίο ασκούσε κριτική στον Ιουδαϊσμό, τη μητρική του θρησκεία, αλλά και σε κάθε οργανωμένη θρησκεία. Αργότερα η φιλοσοφική του τάση χαρακτηρίστηκε ως «πανθεϊσμός», ενώ η σκέψη του επηρέασε τον αθεϊσμό, τον υλισμό και τον ντεϊσμό, μεταξύ άλλων. Ο Ντέιβιντ Χιουμ (1711–1776) ήταν επιφυλακτικός απέναντι στις θρησκείες και γελοιοποιούσε τα λεγόμενα θαύματα, παρόλο που ήταν προσεκτικός να μη θίξει τον Χριστιανισμό. Με τον Ντέιβιντ Χιουμ, το Εδιμβούργο ονομαζόταν «ο παράδεισος των άθεων». Ο Ντιντερό έγραφε αρκετά εναντίον της θρησκείας, αλλά και αυτός ήταν προσεκτικός να τα κυκλοφορεί μόνο ανάμεσα σε φίλους. Ήταν ο εκδότης της περίφημης Εγκυκλοπαίδειας (Encyclopédie), στην οποία το λήμμα του αθεϊσμού είχε γραφτεί από δύο ιερείς, οι οποίοι χαρακτήριζαν ηλίθιους και αμόρφωτους τους οπαδούς του αθεϊσμού και έγραφαν πως ο αθεϊσμός διαβρώνει τις ηθικές αξίες.
19ος αιώνας και οι δύο τάσεις του αθεϊσμού
Μετά τη Γαλλική Επανάσταση, η αθεϊστική σκέψη εντάχθηκε στις πολιτικές διεργασίες, κυρίως του ορθολογισμού (ρασιοναλισμού), ελευθεροσκεπτικισμού και φιλελευθερισμού (liberalism). Στην Αγγλία έκανε την εμφάνιση του με το έργο του 19χρονου τότε Σελλεϋ «Η αναγκαιότητα του Αθεϊσμού» (The Necessity of Atheism), ένα έργο το οποίο αρνήθηκε να αποκηρύξει και οδήγησε στην αποβολή του από το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Την ίδια εποχή, γινόταν γνωστό στη Γερμανία το έργο του Λούντβιχ Φόιερμπαχ «η ουσία του Χριστιανισμού» έργο που θα επηρέαζε τους Καρλ Μαρξ, Μαξ Στίρνερ, Άρθουρ Σοπενχάουερ και Φρίντριχ Νίτσε. μικρογραφία|Το έργο του Λούντβιχ Φόιερμπαχ (1804-1872) "Η Ουσία του Χριστιανισμού" (Das Wesen des Christentums, 1841) είχε καταλυτική επίδραση στην ευρωπαϊκή σκέψη. O Λούντβιχ Φόιερμπαχ έλεγε πως «η θρησκεία είναι το όνειρο του ανθρώπινου νου». Εξηγούσε τη θρησκεία σαν προβολή των αναγκών του ανθρώπου στο Σύμπαν και τον Θεό σαν αποξένωση του ανθρώπου από τη συνείδηση του, και υποστήριζε ότι όλες οι ιδιότητες του Θεού ήταν προεκτάσεις της θέλησης των ανθρώπων που τις θέλανε για τους ίδιους. Η επίδραση του Φόιερμπαχ ήτανε τεράστια την εποχή του και συνέχισε να επηρεάζει μέχρι σήμερα.
Ο Καρλ Μαρξ έβλεπε τη θρησκεία ως κάτι το οποίο θα εξαφανιζόταν όταν εξαφανίζονταν οι αιτίες της δυστυχίας του κόσμου. Πίστευε πως η θρησκεία λειτουργούσε σαν καταπραϋντικό των δυσκολιών που προκαλούσε ο πραγματικός κόσμος. Έγραφε «''Η θρησκευτική οδύνη είναι έκφραση της πραγματικής οδύνης και συνάμα διαμαρτυρία ενάντια στην πραγματική οδύνη. Η θρησκεία είναι ο στεναγμός του καταπιεσμένου πλάσματος, η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου, η ψυχή άψυχων συνθηκών. Η θρησκεία είναι το όπιο του λαού. Η κατάργηση της θρησκείας ως απατηλής ευτυχίας του λαού σημαίνει αξίωση της πραγματικής του ευτυχίας. Η αξίωση να εγκαταλειφθούν οι αυταπάτες γα την υπάρχουσα κατάστασή του σημαίνει αξίωση να εγκαταλειφθεί μια κατάσταση που έχει ανάγκη τις αυταπάτες. Η κριτική της θρησκείας είναι λοιπόν εμβρυωδώς η κριτική της κοιλάδας των δακρύων που φωτοστέφανό της είναι η θρησκεία''». Ο αναρχικός Μιχαήλ Μπακούνιν είχε παρόμοια άποψη, την οποία περιέγραψε στο βιβλίο του «Θεός και Κράτος».
Η βασική γραμμή του Σίγκμουντ Φρόυντ κατά του θεϊσμού ήτανε, πως αν μπορεί κανείς να εξηγήσει την ύπαρξη της θρησκείας από τη δομή της ψυχολογίας του ανθρώπου, τότε δεν πρέπει να επικαλούμαστε τον Θεό. Ο Φρόυντ προχωρά πέρα από την άρνηση της θρησκείας ως αναληθούς, ισχυρίζεται πως η θρησκεία είναι επικίνδυνη. Αντιπαραβάλλει τη θρησκευτική πίστη στον Θεό ως αποζημίωσή μας για τον ατελή πατέρα μας. Επιπλέον η πίστη στον Θεό διαιωνίζει την παιδική επιθυμία για μια τέλεια αγάπη, άνετη γονική φιγούρα και εν τέλει, καθυστερεί την ανθρώπινη ανάπτυξη.
Το 1859 ο Κάρολος Δαρβίνος δημοσιεύει το έργο του «Η καταγωγή των Ειδών» 1859 (The Origin of Species).Ο Κάρολος Δαρβίνος, ντροπαλός και ασθενικός, δε συζητούσε στη δημόσια σφαίρα τις επιπτώσεις της θεωρίας του. Τη θέση αυτήν την ανέλαβε ο Τόμας Χάξλεϋ, ο επονομαζόμενος «το μπουλντόγκ του Δαρβίνου». Οι ιδέες του Δαρβίνου συνδέθηκαν περισσότερο με την ανάπτυξη του Φιλελευθερισμού (Liberalism).
Κοιτάζοντας τον 19ο αιώνα, μπορεί κανείς να διακρίνει δυο τάσεις, οι οποίες αποτελούνε τις ρίζες των σημερινών αθεϊστικών ομάδων. Η πρώτη τάση είναι ο επιστημονικός αθεϊσμός, ο οποίος εκφράζεται κυρίως από τον Δαρβινισμό και τον ορθολογισμό του διαφωτισμού. Η δεύτερη τάση είναι ο ανθρωπιστικός αθεϊσμός, ο οποίος ταυτίζεται με την άνοδο των κοινωνικών επιστημών και κυρίως με τον Καρλ Μαρξ και τον Λούντβιχ Φόιερμπαχ.
20ός Αιώνας και Ψυχρός Πόλεμος
Οι υπαρξιστές φιλόσοφοι, ιδίως ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ, ισχυρίζονταν πως «η ύπαρξη προηγείται της Ουσίας», μια ιδέα αντίθετη με όσα διδάσκει ο παραδοσιακός θεϊσμός. Η ανθρώπινη ύπαρξη δεν είχε σταθερές και απόλυτες ιδιότητες ή σκοπούς. Αυτό το κενό είναι ελεύθερος να το γεμίσει ο Άνθρωπος με ότι θέλει. Όμως, συνεχίζει ο Σαρτρ, αυτή η ελευθερία του ανθρώπου του προκαλεί άγχος και φόβο, αφού χωρίς εξωτερικό θεό η ανθρωπότητα μοιάζει χαμένη, χωρίς σταθερό στόχο και πορεία. Ο υπαρξισμός παρακινεί τους ανθρώπους να φτιάξουν οι ίδιοι το νόημα της ζωής τους, χωρίς τους θεούς που είναι απλά μια επινόηση.
Ο Ανθρωπισμός μοιράζεται πολλές πεποιθήσεις των Υπαρξιστών, η ειδοποιός διαφορά μεταξύ των δύο είναι πως οι πρώτοι πιστεύουν πως ο Άνθρωπος είναι ενδογενώς καλός και μοιράζονται όλοι περίπου τις ίδιες Αξίες.
O Αντικειμενισμός της Άυν Ραντ, δεν αναγνωρίζει κάτι υπαρκτό πέρα από την Ύλη (υλιστική θεωρία). Καταρρίπτει κάθε απόπειρα θεϊσμού και υπερβατικότητας άμεσα. Πιστεύει μόνο στη Λογική ως πηγή γνώσης. Ο μηδενισμός διακήρυξε πως «απορρίπτει όλες τις θρησκείες και τις ηθικές αξίες», επίσης «η ζωή δεν έχει νόημα», άρα ενώ θα μπορούσε να είναι συμβατός με τον Ντεϊσμό, οι μηδενιστές είναι κατά κύριο λόγο άθεοι. O Νεοθετικισμός υποστηρίζει την επαληθευσιμότητα της κάθε θεωρίας, οπότε απορρίπτει κάθε ισχυρισμό για θεϊσμό ή ντεϊσμό. Ο Μαρξισμός (και συνεπακόλουθα ο Λενινισμός) είναι υλιστική θεωρία, και απέρριψε τη θρησκεία- τόσο ο Μαρξ όσο και ο Λένιν υπήρξαν πολέμιοι της. Στη φεμινιστική θεωρία, η θρησκεία αντιμετωπίζονταν σαν κύρια πηγή καταπίεσης.
Τον 20ο αιώνα, ο κόσμος παρακολούθησε την άνοδο πολιτικών οι οποίες χρησιμοποιώντας ερμηνείες του Μαρξ και του Έγκελς, καταπίεσαν τα θρησκευτικά δικαιώματα, μερικές φορές με βίαιους τρόπους (π.χ. Σταλινισμός, Μαοϊσμός). Την ίδια περίοδο, στις ΗΠΑ, ο χριστιανισμός κράτησε την κυρίαρχή του θέση. Κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Δύση θεωρήθηκε ως προστάτιδα του «ελεύθερου κόσμου» και άρα της θρησκευτικής πίστης απέναντι στον εχθρικό και άθεο κομμουνισμό. Οι άθεοι χαρακτηρίζονταν ως κομμουνιστές τότε, και ενισχύθηκε το στερεότυπο πως είναι υποκινούμενοι από ξένες δυνάμεις και μη πατριώτες.