cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Καστελλόριζο
Βυζαντινοί χρόνοι και ξένοι κατακτητές
Το 1440 καταλαμβάνεται από τον Αιγυπτιακό Στόλο του Τζελάλ ελ Ντιν, που ερείπωσε την πόλη και μετέφερε τους κατοίκους αιχμάλωτους στην Ανατολή. Το 1461 περιέρχεται στην κατοχή των Καταλανών και το 1470 περνά στο βασιλιά της Νεάπολης. Το 1480, το νησί ερημώνεται και πάλι από τους Τούρκους, ενώ το 1498 το ανακαταλαμβάνει ο βασιλιάς της Νεάπολης. Το 1512, το καταλαμβάνουν οι Ισπανοί και το 1523 ο σουλτάνος Σουλεϊμάν Α΄ ο Μεγαλοπρεπής. Από το 1570 μέχρι το 1659 κυριαρχούν οι Ενετοί και μετά από αυτούς οι Οθωμανοί Τούρκοι υπό το σουλτάνο Σουλεϊμάν Β΄.
Τουρκοκρατία, Ελληνική Επανάσταση και νεότερη ιστορία
μικρογραφία|Ιστορικός χάρτης του Καστελλόριζου, της [[Κας και του Καλκάν από τον οθωμανό θαλασσοπόρο Πίρι Ρέις (16ος αιώνας)]] μικρογραφία|Αναπαράσταση προσέγγισης προς το νησί, 1836 Η Μεγίστη υποτάσσεται δίχως αντίσταση στον Τουρκικό ζυγό, πληρώνοντας μόνο έναν ετήσιο φόρο (μακτού) και κατορθώνει να διατηρήσει τα προνόμια της θρησκείας, της γλώσσας και τις εθνικές της παραδόσεις, ενώ ο εμπορικός στόλος της παίρνει περίβλεπτη θέση ανάμεσα στην εμπορική Δωδεκανησιακή ναυτιλία. Κατά την περίοδο αυτή παρουσιάστηκε η ακμή της ναυτιλίας και της οικονομίας γενικότερα. Οι κάτοικοι του νησιού δημιούργησαν αποικίες στα παράλια της Μικράς Ασίας: Καλαμάκι, Αντίφυλλο, Τρίστομη, Κάκαβα, Μύρα, Λιβίσι, Φοίνικα. Οι κάτοικοι του νησιού με ένα στόλο από 500 ιστιοφόρα επιδόθηκαν στο εμπόριο της ξυλείας, του κάρβουνου, των χαλιών και άλλων ειδών, τα οποία αγόραζαν από την Ανατολή και τα πουλούσαν στην Αίγυπτο, στην Παλαιστίνη, στην Κύπρο, στα νησιά του Αιγαίου, ακόμα και στην Ιταλία.
Νέα επιδρομή όμως πάλι ανακόπτει την πρόοδο, καθώς το 1659 κυριεύουν το νησί οι Βενετοί, το ξαναπαίρνουν όμως πάλι πίσω οι Τούρκοι. Τον Ιούλιο του 1788, ο Λάμπρος Κατσώνης με τους άνδρες του πολιόρκησε το νησί. Ύστερα από διήμερη προσπάθεια, οι πολιορκημένοι ύψωσαν λευκή σημαία και παραδόθηκαν, υπό τον όρο να μεταβούν με ασφάλεια στην απέναντι ακτή, για να επιστρέψουν πάλι μόλις αποχώρησε ο Κατσώνης.
Όταν κηρύχτηκε η επανάσταση του 1821, οι κάτοικοι του Καστελλόριζου συμμετείχαν στον αγώνα προσφέροντας τα πλοία τους ενάντια στον τουρκικό στόλο, κατορθώνοντας σημαντικές επιτυχίες και αποκτώντας λάφυρα. Τα γυναικόπαιδα του νησιού είχαν φυγαδευτεί στην Κάρπαθο, την Κάσο και την Αμοργό.
Μετά από την επιτυχή απελευθέρωση της Ελλάδας, το πρωτόκολλο του Λονδίνου το 1830 όριζε στα Δωδεκάνησα να ξαναγυρίσουν υπό την Τουρκική κυριαρχία, ωστόσο το Καστελλόριζο δεν έχασε τη ναυτιλιακή του ζωτικότητα. Το 1841, ο Άγγλος περιηγητής Φέλοους, έγραφε χαρακτηριστικά:
Οι ναυτικοί του νησιού δεν δίστασαν να ριχτούν σε ριψοκίνδυνες μα κερδοφόρες επιχειρήσεις: κατάφεραν να σπάσουν τον αποκλεισμό της Γαλλίας από τον Αγγλικό στόλο, εφοδιάζοντας τους Γάλλους με τροφές και πολεμικό υλικό. Οι Γάλλοι τους ονόμαζαν «Σαν-ντραπό» (γαλλικά: sans-drapeau), δηλαδή χωρίς σημαία.
Οι κάτοικοι του νησιού επέδειξαν ιδιαίτερη μέριμνα και για την πνευματική εκπαίδευση: ιδρύθηκαν σχολεία, όπως η Σαντράπεια Σχολή το 1903 (δαπάνη των ευεργετών Λουκά και Αναστασίας Σαντραπέ), που μαζί με το Παρθεναγωγείο συγκέντρωνε 1000 μαθητές. Χτίστηκαν επίσης εκκλησίες και τέμπλα, όπως ο Μητροπολιτικός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, του Αγ. Γεωργίου του Λουκά, Αγ. Γεωργίου Πηγαδιώτου και άλλες μικρότερες, ως πολλά μοναστήρια και εξωκλήσια.
20ός αιώνας
μικρογραφία|Γραμματόσημα αρχών του 20ου αιώνα από το Καστελλόριζο (Ελληνικής, Γαλλικής και Ιταλικής διακυβέρνησης). Στο διάστημα αυτό, ο ναυτικός εμπορικός στόλος του Καστελλόριζου βρισκόταν στη μεγάλη του άνθηση και το μικρό νησί από τις αρχές του 20ου αιώνα στη μεγαλύτερή του ακμή. Το Καστελλόριζο αριθμούσε τότε περί τους 12-14 χιλιάδες κατοίκους. Το 1904-1905, με την επικείμενη στρατολόγηση νέων από την Τουρκία, άρχισε η μετανάστευση από το νησί. μικρογραφία|αριστερά|Πανοραμική άποψη του λιμένα του Καστελλόριζου, το 1916. Την 1/14 Μαρτίου του 1913, οι κάτοικοι του Καστελόριζου επαναστάτησαν και εκδίωξαν τη μικρή τουρκική φρουρά του νησιού κηρύσσοντας την Ένωση με την Ελλάδα, η οποία ωστόσο δεν έγινε αποδεκτή. Έκτοτε, το Καστελλόριζο αυτοδιοικήθηκε για δύο χρόνια με την έμμεση υποστήριξη του ελληνικού κράτους, ενώ σε συνέλευση των Μεγάλων Δυνάμεων στο Λονδίνο στις αρχές του 1914 αποφασίστηκε η επιστροφή του Καστελλόριζου στην Τουρκία (από κοινού με την Ίμβρο και την Τένεδο). Αργότερα, με την έναρξη του Α΄ Παγκόσμιου Πόλεμου, η Γαλλία, επιδιώκοντας να καταστήσει το νησί ναυτική βάση, το κατέλαβε στις 28 Δεκεμβρίου του 1915.
Τότε ο οικισμός άρχισε να πλήττεται με οβίδες μεγάλου διαμετρήματος, που εκτινάσσονταν από γερμανική πυροβολαρχία εγκατεστημένη στις απέναντι τουρκικές ακτές. Οι Γάλλοι, υποβοηθούμενοι από τον πληθυσμό, αντιμετώπισαν αποτελεσματικά την εχθρική δραστηριότητα με τέσσερα τηλεβόλα των 120mm. Για την πάνδημη αυτή συμβολή του, η Γαλλική Δημοκρατία απένειμε στο Καστελλόριζο κατά τον Οκτώβριο του 1920 το παράσημο του πολεμικού σταυρού.
Την 1η Μαρτίου 1921 ωστόσο, η Γαλλία παραχώρησε το νησί στην Ιταλία έναντι αδράς αμοιβής. Η ναυτιλία, το εμπόριο και τα γράμματα πέφτουν σε μαρασμό, ενώ οι κάτοικοί του νησιού, μην αντέχοντας τον ιταλικό ζυγό και τις συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής, αρχίζουν να εκπατρίζονται προς την Αυστραλία, Αίγυπτο, Αθήνα, Ρόδο και αλλού, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός να περιοριστεί σε 2 χιλιάδες. Οι Ιταλοί χρησιμοποιούσαν το νησί ως σταθμό επιβατηγών υδροπλάνων. Το 1926, ισχυρός σεισμός μεγέθους 8 Ρίχτερ κατάστρεψε πάρα πολλά σπίτια.
Ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος βρίσκει το Καστελλόριζο με αισθητά μειωμένο πληθυσμό, ο οποίος υποδέχθηκε ενθουσιωδώς Άγγλους κομάντος που αποβιβάσθηκαν στο νησί την αυγή της 24ης Φεβρουαρίου 1941. Παρόλα αυτά, οι σύμμαχοι έφυγαν και γύρισαν πάλι οι Ιταλοί. Στις 13 Σεπτεμβρίου του 1943, το αντιτορπιλικό «Ναύαρχος Κουντουριώτης» καταπλέει στο λιμάνι και το Καστελλόριζο είναι το πρώτο κομμάτι ελληνικής γης που απελευθερώνεται. Το Καστελλόριζο οχυρώνεται και μεταβάλλεται από τους Εγγλέζους σε κέντρο ανεφοδιασμού του συμμαχικού στόλου. Από τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 1943, γερμανικά στούκας αρχίζουν αερομαχίες με τους Συμμάχους, γκρεμίζοντας όσα σπίτια είχανε μείνει όρθια και αναγκάζοντας τους λιγοστούς κατοίκους να εγκαταλείψουν το νησί και να βρεθούν πρόσφυγες άλλοι στις τουρκικές ακτές και άλλοι στο προσφυγικό στρατόπεδο Νουζεϊράτ στη Γάζα της Παλαιστίνης. Μόνο η «Κυρά της Ρω», Δέσποινα Αχλαδιώτη, παρέμεινε στην ομώνυμη βραχονησίδα της για να υψώνει κάθε πρωί την ελληνική σημαία, όπως επί σαράντα χρόνια συνήθιζε να κάνει.
Το 1945, οι Καστελλοριζιοί επιστρέφουν στην πατρίδα τους σε τρεις αποστολές. Η τελευταία είχε σοβαρές απώλειες, αφού ξέσπασε πυρκαγιά στο πλοίο «Εμπάιρ Πατρόλ», το πλοίο στο οποίο επέβαιναν, με αποτέλεσμα να πνιγούν 33 άνθρωποι και να καούν αρκετοί. Τα ονόματα των απολεσθέντων ατόμων είναι γραμμένα σε ειδικό πίνακα, που βρίσκεται στον καθεδρικό ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.
Το νησί πολλές φορές βομβαρδίστηκε, κάηκε, λεηλατήθηκε και γενικά καταστράφηκε εντελώς. Παρέμεινε υπό συμμαχική στρατιωτική κατοχή, όπως και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, μέχρι τις 7 Μαρτίου του 1948, οπότε ενώθηκε επισήμως με την Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια των δύο παγκοσμίων πολέμων το νησί βομβαρδίζεται και υφίσταται μεγάλες καταστροφές, με αποτέλεσμα το μεγάλο μέρος των κατοίκων του να μεταναστεύσει σε άλλους τόπους, ιδίως στην Αυστραλία.
21ος αιώνας
Στο λιμάνι του Καστελλόριζου έλαβε συμβολικά χώρα η σύνοδος των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί ελληνικής προεδρίας, την άνοιξη του 2003 και πιο πρόσφατα, στις 22 Απριλίου 2010, το διάγγελμα του Πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου για την ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης της ελληνικής οικονομίας από την Ε.Ε. και το Δ.Ν.Τ..
Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011, ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο Καστελλόριζου, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 2.10.Γ. αυτού.
Πανίδα
μικρογραφία|[[Φυλογενετική|Φυλογενετικό δέντρο (BI) βάσει ενός τμήματος 383 bp γονιδίου κυτοχρώματος β, με σκοπό την αναγνώριση δύο πληθυσμών Anatololacerta spp. στο αρχιπέλαγος του Καστελλόριζου (Kalaentzis et al., 2018) .]]
Στο νησί απαντώνται δύο είδη αμφιβίων και 15 είδη ερπετών :
Πρόσφατα καταγράφηκε στο Καστελλόριζο, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η Αιγυπτιακή φρουτονυχτερίδα (Rousettus aegyptiacus) από ομάδα Ελλήνων βιολόγων.
Κλίμα
Το Καστελλόριζο έχει Μεσογειακό κλίμα με πολύ ήπιους χειμώνες και θερμά καλοκαίρια. Σύμφωνα με τον μετεωρολογικό σταθμό του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών η χαμηλότερη θερμοκρασία που έχει σημειωθεί στο νησί είναι 4.5 °C στις 25 Ιανουαρίου 2022.
Αξιοθέατα
Χτίστηκε τον 14ο αιώνα και σήμερα σώζονται μόνο τα ερείπια του κτίσματος, τα οποία βρίσκονται πάνω στο Καστέλο Ρόσο, τον κόκκινο βράχο απ’ όπου προέρχεται και η ονομασία του νησιού.
Από το λιμάνι, 401 σκαλιά οδηγούν στον Άγιο Γεώργιο του Βουνού (ή Βουνιού). Βρίσκεται στην περιοχή του Παλαιόκαστρου και περιστοιχίζεται από τεράστιες φυσικές πλάκες. Μέσα στην εκκλησία υπάρχει τρύπα που οδηγεί σε σπήλαιο – κατακόμβη με πηγή και τοιχογραφία του Αγίου στο βάθος. Μέσα στο μοναστήρι υπάρχει μια κατακόμβη, ο Άγιος Χαράλαμπος.
μικρογραφία|Λυκιακός τάφος Πρόκειται για τάφο του 4ου αιώνα π.Χ., λαξευμένο στους πρόποδες του Κάστρου. Οι κάτοικοι της περιοχής της Μικράς Ασίας ονομάζονταν Λύκιοι γιατί ο θεός τους, ο Λύκιος Απόλλωνας, λατρευόταν ως λύκος.
Το Μουσείο στεγάζεται στο λευκό ιστορικό κτίριο πάνω από το αναπαλαιωμένο Τζαμί, κοντά στα ερείπια του Κάστρου. Στην εποχή της Φραγκοκρατίας, αποτελούσε τον εξωτερικό προμαχώνα του Καστέλο Ρόσο. Τα εκθέματά του περιλαμβάνουν αρχαιολογικά ευρήματα εκθέματα ανεκτίμητης αξίας από διάφορες περιόδους της αρχαιότητας, τοιχογραφίες του 17ου αιώνα, παραδοσιακές στολές, καθώς και αντικείμενα λαϊκής τέχνης. Στην πλέον περίοπτη θέση του νησιού, πάνω από το Μανδράκι, δεσπόζει ο μητροπολιτικός Ναός των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, συνυφασμένος με την κοινωνική και πολιτιστική ζωή του Καστελλόριζου από την ίδρυσή του (περί τα 1835) μέχρι και σήμερα. Ο ναός είναι χτισμένος σε ρυθμό τρίκλιτης θολωτής βασιλικής με πλούσια εικονογράφηση, μαρμάρινα τέμπλα και πανύψηλο μαρμάρινο καμπαναριό. Η στέγη της Μητρόπολης αυτής στηρίζεται σε δώδεκα μονολιθικούς γρανιτένιους κίονες, που μεταφέρθηκαν από το ναό του Απόλλωνα στα Πάταρα της Λυκίας, στην απέναντι Μικρασιατική ακτή. Στο βοτσαλωτό προαύλειο του ναού συστεγάζεται και η Σαντραπεία αστική Σχολή (το σημερινό δημοτικό σχολείο).
μικρογραφία|Η είσοδος στη Γαλάζια Σπηλιά γίνεται με χαμηλή βάρκα και τους επιβάτες σκυμμένους. μικρογραφία|Η «Σπηλιά του Παραστά» ή «Φώκιαλη». Στη νότιοανατολική μεριά του νησιού, είκοσι λεπτά με το καΐκι από το λιμάνι βρίσκεται η Γαλάζια Σπηλιά του Καστελλόριζου. Γνωστότερη με τ’ όνομα «Σπηλιά του Παραστά» ή «Φώκιαλη», από τις φώκιες που κατοικούν μέσα, είναι το μεγαλύτερο από τα ενάλια σπήλαια της Ελλάδας και ένα από τα γνωστά παγκοσμίως για τον πλούσιο σταλακτιτικό στολισμό που διαθέτει. Βρίσκεται στο νότιο σημείο του νησιού και έχει μήκος 75m και ύψος 35m. Η είσοδος είναι συγκριτικά χαμηλή, στο ύψος μικρού καϊκιού.
Από τον Αύγουστο του 2020 το νησί διαθέτει το πρώτο Μουσείο Γρίφων στην Ελλάδα κι ένα από τα λίγα παγκοσμίως. Σκοπός του διαδραστικού αυτού Μουσείου είναι να εμπνεύσει μικρούς και μεγάλους μέσω περίεργων μηχανισμών και τρόπων επίλυσης γρίφων. Παράλληλα, σε κάθε ξενάγηση γίνεται αναφορά σε όλα τα υπάρχοντα είδη γρίφων, όπως οι ακολουθιακοί, οι διασυνδεδεμένοι, οι αναδιπλώμενοι, οι ταιριαστικοί, και πολλοί άλλοι. Το Καστελλόριζο έχει παράδοση στους γρίφους, με παράδειγμα το περιοδικό «Αναμνήσεις» του Μιχαήλ Πετρίδου το οποίο βρίσκεται στο Λαογραφικό Μουσείο και που περιέχει αινίγματα, κυβόλεξα, και άλλους γρίφους. Το Μουσείο εκθέτει πάνω από 4000 γρίφους (πολλοί από τους οποίους είναι σπάνιοι ή πρωτότυπα).
Σημειώσεις
μικρογραφία|Πανοραμική άποψη του οικισμού μικρογραφία|Άποψη από το τοπίο στο Καστελλόριζο.
Μαρία του Λουξεμβούργου, κόμισσα του Βαντόμ
Η Μαρία του Λουξεμβούργου (Marie de Luxembourg, 1472 - 1 Απριλίου 1547) από τον Οίκο του Λουξεμβούργου ήταν Γαλλίδα ευγενής, κόρη του κόμη του Σαιντ-Πολ και μετους γάμους της έγινε πρώτα δούκισσα της Σαβοΐας και μετά κόμισσα του Βαντόμ.
Βιογραφία
Ήταν η πρώτη κόρη του Πέτρου Β΄ κόμη του Σαιν Πολ και της Μαργαρίτας, κόρης του Λουδοβίκου δούκα της Σαβοΐας.
Μετά τον πρόωρο θάνατο του Φραγκίσκου το 1495 έγινε αντιβασίλισσα του Βαντόμ και διαχειρίστηκε τα εδάφη που είχε εκείνος κληρονομήσει από τον πατέρα του καθώς και τα δικά της. Πρόσφερε σημαντικό έργο κτίζοντας την εκκλησία του Αγίου Μαρτίνου και επεκτείνοντας το Κολέγιο του Αγίου Γεωργίου.
Οικογένεια
Παντρεύτηκε πρώτα τον Ιάκωβο του Οίκου της Σαβοΐας κόμη του Ρομόν και είχε τέκνο:
Το 1486 απεβίωσε ο Ιάκωβος και η Μαρία έκανε δεύτερο γάμο το 1487 με τον Φραγκίσκο των Βουρβόνων κόμη του Βαντόμ. Παιδιά της ήταν:
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος του Λουξεμβούργου Κατηγορία:Κόμητες του Σουασόν Κατηγορία:Πριγκίπισσες της Σαβοΐας
Α΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου 2001-02
Η Α΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου 2001-02 ήταν η 63η έκδοση της Α΄ κατηγορίας ποδοσφαίρου της Κύπρου. Το πρωτάθλημα κέρδισε ο ΑΠΟΕΛ για 17η φορά στην ιστορία του.
Σύστημα διεξαγωγής
Στο πρωτάθλημα της Α΄ κατηγορίας 2001-02 συμμετείχαν 14 ομάδες. Όλες οι ομάδες αναμετρήθηκαν αναμεταξύ τους από δύο φορές, μία εντός και μία εκτός έδρας. Πρωταθλήτρια ανακηρύχτηκε η ομάδα που συγκέντρωσε τους περισσότερους βαθμούς. Οι τρεις τελευταίες ομάδες υποβιβάστηκαν στο πρωτάθλημα Β΄ κατηγορίας 2002-03.
Η πρωταθλήτρια ομάδα εξασφάλιζε τη συμμετοχή της στο ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ 2002-03. Επιπλέον, η ομάδα που τερμάτισε στη δεύτερη θέση εξασφάλιζε τη συμμετοχή της στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 2002-2003.
Επιπρόσθετα, μία από τις ομάδες του πρωταθλήματος εξασφάλιζε το δικαίωμα συμμετοχής στο Κύπελλο Ιντερτότο ΟΥΕΦΑ 2002. Όσες ομάδες επιθυμούσαν δήλωναν το ενδιαφέρον τους, πριν την ολοκλήρωση του πρωταθλήματος, για συμμετοχή στη διοργάνωση. Όποια από τις ομάδες αυτές τερμάτιζε ψηλότερα στο βαθμολογικό πίνακα συμμετείχε στο Ιντερτότο (εφόσον δεν είχε εξασφαλίσει τη συμμετοχή της σε άλλη διοργάνωση της ΟΥΕΦΑ).
Σύστημα βαθμολόγησης
Η νίκη βαθμολογείτο με 3 βαθμούς και η ισοπαλία με 1 βαθμό ενώ η ήττα δεν έδινε κανένα βαθμό.
Αλλαγές σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο
Σε σχέση με το πρωτάθλημα Α΄ κατηγορίας 2000-01, στο πρωτάθλημα της περιόδου 2001-02 συμμετείχαν οι τρεις πρώτες ομάδες του πρωταθλήματος Β΄ κατηγορίας 2000-01 Αλκή Λάρνακας, Εθνικός Άσσιας και Ερμής Αραδίππου. Στο πρωτάθλημα δεν συμμετείχαν η Νέα Σαλαμίνα, ο Διγενής Ακρίτας Μόρφου και ο Άρης Λεμεσού που είχαν υποβιβαστεί στο πρωτάθλημα Β΄ κατηγορίας 2001-02.
Βαθμολογία
Η τελική βαθμολογία του πρωταθλήματος ήταν:
Κανόνες βαθμολογίας: 1ος Βαθμοί, 2ος Διαφορά τερμάτων (τέρματα υπέρ-τέρματα κατά), 3ος Καλύτερη επίθεση.
1Επειδή η δευτεραθλήτρια Ανόρθωση είχε κατακτήσει το Κύπελλο Κύπρου 2001-02 εξασφαλίζοντας συμμετοχή στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 2002-2003 μέσω του θεσμού του κυπέλλου, τη θέση που εδικαιούτο η Κύπρος στην ίδια διοργάνωση μέσω πρωταθλήματος εξασφάλισε η ομάδα που τερμάτισε στην τρίτη θέση, ΑΕΛ.
2Μετά από απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής της ΚΟΠ, η Αλκή τιμωρήθηκε με αφαίρεση τριών βαθμών επειδή δεν συμμορφώθηκε με απόφαση της Επιτροπής Επίλυσης Διαφορών όπως καταβάλει στον Βούλγαρο προπονητή Σπας Τζεβίζοφ χρηματικό ποσό που του όφειλε όταν ο Σπας ήταν προπονητής της ομάδας.
Ιωσήφ, αρχιδούκας της Αυστρίας
Ο Ιωσήφ, Αρχιδούκας της Αυστρίας (Erzherzog Joseph Anton von Österreich, Φλωρεντία, 9 Μαρτίου 1776 - Βούδα, 13 Ιανουαρίου 1847) από τον Οίκο των Αψβούργων-Λωρραίνης ήταν αντιβασιλέας ή παλατινός (κόμης) της Ουγγαρίας.
Βιογραφία
Ο Ιωσήφ Αντώνιος Ιωάννης Βαπτιστής ήταν ο 7ος γιος (5ος επιζήσας) του Λεοπόλδου Β΄ της Αγίας Ρωμαίκής Αυτοκρατορίας και της Μαρίας Λουίζας της Ισπανίας. Διαδέχθηκε στην αντιβασιλεία της Ουγγαρίας (1795) τον αμέσως μεγαλύτερο αδελφό του Αλέξανδρο Λεοπόλδο, που κάηκε σε ατύχημα, χωρίς να προλάβει να αφήσει απογόνους. Ο ρόλος του παλατινού (κόμη) ήταν να είναι αντικαταστάτης του αυτοκράτορα στην Ουγγαρία, όταν ο ίδιος ο αυτοκράτορας δεν μπορούσε, λόγω άλλων υποχρεώσεων να ασχοληθεί με τη συγκεκριμένη χώρα. Εντολές έπαιρνε πάντοτε από τον Αυτοκράτορα στη Βιέννη, που είχε παντού την κεντρική διοίκηση. Ο Ιωσήφ ήταν ο ιδρυτής του Μαγυαρικού κλάδου της δυναστείας των Αψβούργων· ήταν εξαιρετικά αγαπητός στους Ούγγρους, που έστησαν ανδριάντα του στην κεντρική πλατεία της Βουδαπέστης. Έκανε μεγάλες πολιτικές μεταρρυθμίσεις στην Ουγγαρία, παρόμοιες με αυτές που έκανε ο πατέρας του ως δούκας της Τοσκάνης γι´ αυτό κέρδισε ευρύτατα την αγάπη του κόσμου. Επιπλέον ίδρυσε την Ουγγρική Ακαδημία Σπουδών, βοήθησε την κατασκευή, επί των ημερών του, τού πρώτου σιδηροδρόμου στην Ουγγαρία και του πρώτου ατμόπλοιου στον Δούναβη. Τον διαδέχθηκε ο πρωτότοκος γιος του, Στέφανος, ως παλατινός (κόμης) της Ουγγαρίας.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1799 την Αλεξάνδρα Πάβλοβνα, κόρη του Παύλου της Ρωσίας. Το 1801 η Αλεξάνδρα γέννησε ένα θνησιγενές τέκνο:
Η Αλεξάνδρα Πάβλοβνα απεβίωσε από πυρετό σε ηλικία 17 ετών λίγες μέρες μετά τη γέννα.
Το 1815 ο Ιωσήφ έκανε δεύτερο γάμο με την Ερμίνα, κόρη του Βίκτωρα Β΄ του Άνχαλτ-Μπέρνμπουρκ-Σάουμμπουρκ-Χόυμ, και είχε τέκνα: Η σύζυγός του Ερμίνα απεβίωσε κατά τον τοκετό των δίδυμων τέκνων της το 1817 σε ηλικία 19 ετών.
Το 1819 ο Ιωσήφ έκανε τρίτο γάμο με τη Μαρία Δωροθέα, κόρη του Λουδοβίκου της Βυρτεμβέργης, και είχε τέκνα:
Αναφορές
Κατηγορία:Πρίγκιπες της Αυστρίας Κατηγορία:Οίκος των Αψβούργων-Λωρραίνης
Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας
Ο Πρόεδρος της Γαλλίας (γαλλικά: Président de la République française) είναι ο αρχηγός του Γαλλικού κράτους, με ιδιαίτερα αυξημένο θεσμικό ρόλο και σημαντικές αρμοδιότητες και εκλέγεται για πέντε έτη με άμεση καθολική ψηφοφορία.
Σημερινός, όγδοος πρόεδρος της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας, από τον Μάιο του 2017, είναι ο Εμανουέλ Μακρόν από το Κόμμα La République En Marche!.
Ιστορικά στοιχεία
Η θέση Προέδρου της Γαλλίας προτάθηκε για πρώτη φορά δημόσια κατά την Ιουλιανή Επανάσταση του 1830, όταν προσφέρθηκε στον Μαρκήσιο ντε Λαφαγιέτ. Αυτός υπαναχώρησε υπέρ του πρίγκιπα Λουδοβίκου Φιλίππου, ο οποίος έγινε βασιλιάς των Γάλλων.
Η δημοκρατία επέστρεψε το 1870, ως Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία. Σε αυτήν, ο πρόεδρος ήταν στην αρχή αρκετά ισχυρός, κυρίως επειδή το βασιλικό κόμμα ήταν ισχυρό όταν θεσπίστηκαν οι συνταγματικοί νόμοι του 1875, και υπήρχε η ελπίδα ότι ένα μέλος ενός από τους δύο κλάδους της βασιλικής οικογένειας θα μπορούσε να υπηρετήσει ως πρόεδρος και να μετατρέψει τη Γαλλία σε συνταγματική μοναρχία. Ωστόσο, το επόμενο νομοθετικό σώμα κυριαρχούνταν από Ρεπουμπλικάνους και αφού ο Πρόεδρος Πατρίς ντε Μακ Μαόν προσπάθησε ανεπιτυχώς να αποκτήσει μια νέα βασιλική πλειοψηφία διαλύοντας το Κοινοβούλιο, ο διάδοχός του, Ζυλ Γκρεβί, υποσχέθηκε το 1879 ότι δεν θα χρησιμοποιούσε την προεδρική του εξουσία να το διαλύει. Έτσιέχασε τον έλεγχο του επί του νομοθετικού σώματος, δημιουργώντας ουσιαστικά ένα κοινοβουλευτικό σύστημα που διατηρήθηκε για 80 χρόνια μέχρι την ανάδειξη του Σαρλ ντε Γκωλ ως προέδρου το 1959.
Πράγματι, η Τέταρτη Δημοκρατία που δημιουργήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ένα κοινοβουλευτικό σύστημα, στο οποίο το αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας ήταν σε μεγάλο βαθμό εθιμοτυπικό και ανίσχυρο. Το Σύνταγμα της Πέμπτης Δημοκρατίας, που το αντικατέστησε το 1958, αύξησε σημαντικά τις εξουσίες του προέδρου. Ένα δημοψήφισμα το 1962 άλλαξε το Σνταγμα, έτσι ώστε ο πρόεδρος να εκλέγεται απευθείας με καθολική ψηφοφορία και όχι από το εκλογικό σώμα που ιδρύθηκε το 1958. Το 2000, άλλο δημοψήφισμα μείωσε την προεδρική θητεία από επτά χρόνια σε πέντε. Με τη συνταγματική μεταρρύθμιση του 2008 επιβλήθηκε όριο το πολύ δύο συνεχόμενων θητειών.
Ρόλος
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με βάση το ισχύον Σύνταγμα ορίζει τον Πρωθυπουργό και στη συνέχεια, μετά από πρόταση του τελευταίου, τα λοιπά μέλη της Κυβέρνησης (άρθρο 8 του Συντάγματος). Διορίζει την Κυβέρνηση της Γαλλίας και έχει ισχυρότερες εξουσίες από αυτήν στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής και άμυνας (στην εσωτερική πολιτική οι αρμοδιότητες του Προέδρου είναι σαφώς μικρότερες από αυτές της κυβέρνησης).
Εθνική Συνέλευση
Της Εθνική Συνέλευση (20 Σεπτεμβρίου 1792 - 26 Οκτωβρίου 1795) ηγούνταν ο Πρόεδρός της. Η Προεδρία άλλαζε κάθε πενθήμερο.
Από το 1793 η Εθνική Συνέλευση διοικούνταν από την Επιτροπή Δημοσίας Τάξης, στην οποία ηγετικές φιγούρες υπήρξαν ο Ζωρζ Νταντόν και αργότερα ο Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος.
Διευθυντήριο
Του Διευθυντηρίου ηγούνταν επίσημα ένας Πρόεδρος, όπως αναγραφόταν στο Άρθρο 141 του Συντάγματος του ΙΙΙ έτους. Ήταν ένας εντελώς εθιμοτυπικός ρόλος. Πρώτος Πρόεδρος ήταν ο Ραιμπέλ, ο οποίος εξελέγη στις 2 Νοεμβρίου 1795. Οι Διευθυντές του Διευθυντηρίου πραγματοποιούσαν τις εκλογές τους μυστικά, με την Προεδρία να αλλάζει κάθε τρεις μήνες. Τελευταίος Πρόεδρος ήταν ο Γκοϊέ.
Ηγετική φιγούρα του Διευθυντηρίου υπήρξε υπήρξε ο Πολ Μπάρας, ο μόνος Διευθυντής του Διευθυντηρίου που υπηρέτησε από την αρχή μέχρι το τέλος του δεύτερου.
Υπατεία
Προσωρινοί Ύπατοι (10 Νοεμβρίου - 12 Δεκεμβρίου 1799):
Ύπατοι (12 Δεκεμβρίου 1799 - 18 Μαΐου 1804):
Ο Ναπολέων Βοναπάρτης ανακήρυξε τον εαυτό του Αυτοκράτορα των Γάλλων, κυβερνώντας ως Αυτοκράτωρ Ναπολέων Α΄ από το 1804 μέχρι το 1814 και το 1815. Η μοναρχία επανεγκαθιδρύθηκε το 1814-1815 και το 1815-1830 (Δυναστεία των Βουρβόνων) και ξανά το 1830-1848.
Εκτελεστική Επιτροπή
Μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής (10 Μαΐου 1848 - 24 Ιουνίου 1848)
Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας
Ο Λουδοβίκος-Ναπολέων Βοναπάρτης ανακήρυξε τον εαυτό του Αυτοκράτορα των Γάλλων το 1852, κυβερνώντας ως Αυτοκράτωρ Ναπολέων Γ΄ από το 1852 μέχρι το 1870.
Πρόεδροι της Γαλλικής Δημοκρατίας
''Η Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία ήρθε στο τέλος της με την άνοδο του Στρατάρχη Φιλίπ Πεταίν στην εξουσία. Το αξίωμα του Προέδρου δεν υπήρχε από το 1940 εώς το 1947.''
Υποσημειώσεις
<references group="lower-greek"/>
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Πολιτική της Γαλλίας Κατηγορία:Κυβέρνηση της Γαλλίας
Σούδα
Ο όρος Σούδα μπορεί να αναφέρεται στα παρακάτω:
Λεξικό:
Τοπωνύμια της Κρήτης:
Πόλη:
Ποτάμι:
Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ελληνικών τοπωνυμίων
Πάουλα Φερνάντες
Η Πάουλα Φερνάντες (Paula Fernandes, γεν. στις 28 Αυγούστου 1984) είναι Βραζιλιάνα τραγουδίστρια-τραγουδοποιός της κάντρι.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βραζιλιάνες τραγουδίστριες
Σιλγιάνα
Η Σιλγιάνα, ή Σιλιάνα, είναι μεσόγεια πόλη της Τυνησίας. Βρίσκεται στο βόρειο κεντρικό τμήμα της χώρας, περίπου 130 χλμ. νότια της Τύνιδας. Είναι η πρωτεύουσα του ομώνυμου Κυβερνείου Σιλγιάνα. Κατά τη απογραφή του 2004 ο πληθυσμός της αριθμούσε 24.243 κατοίκους, καλούμενοι Σιλγιάνοι ή Σιλιάνοι.
Η Σιλγιάνα είναι κτισμένη στους πρόποδες μεγάλης οροσειράς στις όχθες του ομώνυμου ποταμού. Είναι μεγάλη αγροτική περιοχή με καλλιέργειες οπωροκηπευτικών.
Κατηγορία:Πόλεις της Τυνησίας
Εθνόσημο της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό
Το εθνόσημο της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό  έχει αλλάξει πολλές φορές τα τελευταία χρόνια.
Το σημερινό εθνόσημο καθιερώθηκε το 2006 και εικονίζει ένα κεφάλι λεοπάρδαλης, που περικλείεται από ένα χαυλιόδοντα ελέφαντα στην αριστερή πλευρά και ένα δόρυ στα δεξιά. Από κάτω βρίσκονται τρεις λέξεις, οι οποίες σχηματίζουν το εθνικό ρητό: Justice, Paix, Travail (Δικαιοσύνη, Ειρήνη, Εργασία) στα γαλλικά. Υιοθετήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2006 από τον Πρόεδρο Ζοζέφ Καμπιλά.
Το παλαιό εθνόσημο υιοθετήθηκε το 2003 και απεικόνιζε τρία χέρια που περιβάλλονταν από μια γιρλάντα από καλαμπόκι. Στην κορυφή βρισκόταν το κεφάλι ενός λιονταριού και στο κάτω μέρος το ρητό Démocratie, Justice, Unité (Δημοκρατία, Δικαιοσύνη, Ενότητα στα γαλλικά).
Το εθνόσημο του 1999 αποτελούνταν από έναν ανοικτό μπλε θυρεό. Στη μέση βρίσκοταν ένα κίτρινο αστέρι, πάνω από το οποίο υπήρχαν έξι μικρότερα αστέρια. Το εν λόγω εθνόσημο καθιερώθηκε ταυτόχρονα με την τότε σημαία και έμοιαζε με αυτήν.
Ένα πιο παλιό ακόμα εθνόσημο της χώρας, από το 1971 μέχρι το 1997, απεικόνιζε το κεφάλι μιας λεοπάρδαλης και κάτω από αυτό ένα ζευγάρι από σταυρωτά κοντάρια, γύρω από αυτά ένα κλαδί και έναν χαυλιόδοντα από ελέφαντα. Οι λέξεις Paix, Justice, Travail ("Ειρήνη, Δικαιοσύνη, Εργασία") είναι γραμμένες πάνω σε λευκή λωρίδα κάτω από τα κοντάρια. Αυτό το εθνόσημο επίσημα εισήχθη την 1η Αυγούστου 1964.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό Κατηγορία:Εθνικά σύμβολα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό
Γενική εξέταση ούρων
Η γενική εξέταση των ούρων αποτελεί το βασικό διαγνωστικό εργαλείο για την διάγνωση πλήθους παθήσεων, στο ουροποιητικό σύστημα, στο ήπαρ, στο αναπαραγωγικό σύστημα κ.α. Αποτελεί απαραίτητο τμήμα κάθε προληπτικού ελέγχου (check-up). Πραγματοποιείται με οπτική επισκόπηση των ούρων (φυσικοί χαρακτήρες), με την χρήση ταινίας ούρων (χημικοί χαρακτήρες) και μικροσκόπηση τους (μικροσκοπικοί χαρακτήρες). Απαραίτητη προυπόθεση η σωστή συλλογή και συντήρηση των ούρων πριν την ανάλυση.
Οι τιμές αναφοράς της γενικής εξέτασης ούρων
Για τα πρώτα πρωινά ούρα μέσης ούρησης οι τιμές αναφοράς (φυσιολογικές τιμές) της γενικής εξέτασης ούρων είναι:
Ιστορία της γενικής εξέτασης ούρων
Η σύγχρονη γενική εξέταση ούρων, δηλαδή η εκτέλεση όλων των παραμέτρων (φυσικές, χημικές, μικροσκοπικές) ξεκίνησε ουσιαστικά στις αρχές του 19ου αιώνα. Μέχρι τότε είχαν ανακαλυφθεί όλες οι σχετικές παράμετροι αλλά και όλες οι μέθοδοι προσδιορισμού τους.
Πριν από αυτή την περίοδο η γενική εξέταση ούρων ονομάζονταν ουροσκοπία μια που μέχρι την ανακάλυψη του μικροσκοπίου (16ος αιώνας) μόνο μακροσκοπικά μπορούσαν να μελετηθούν τα ούρα. Περιορισμένες χημικές αναλύσεις (βρασμός ούρων) γίνονταν όμως από τον μεσαίωνα. Η ουροσκοπία, δηλαδή η επισκόπηση των ούρων, ξεκίνησε με την αρχαιότητα, ουσιαστικά με την έναρξη της επιστήμης της ιατρικής. Εξελίχτηκε κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα από Βυζαντινούς, Άραβες και Ιταλούς ιατρούς και αποτέλεσε ένα χρησιμότατο διαγνωστικό εργαλείο.
Στο απόγειο της εξέλιξης της ουροσκοπίας στη Δύση (Σχολή του Σαλέρνο, Ιταλία) οι ουροσκόποι ιατροί επινόησαν και εξέλιξαν τον λεγόμενο ουροσκοπικό τροχό. Επρόκειτο για ένα στρογγυλό διάγραμμα όπου περιέχονταν στις άκρες του διάφορες μορφές ούρων (διαυγή, θολά, κίτρινα, αιματηρά κ.α.). Με την χρήση οδηγιών που υπήρχαν (στα λατινικά) μέσα στο διάγραμμα οι ουροσκόποι καθοδηγούνταν βάσει καθορισμένης κλείδας στη διάγνωση παθήσεων του ουροποιητικού, κατά βάση, συστήματος. Μετά το τέλος του Μεσαίωνα όμως η ουροσκοπία παρέπεσε στο επίπεδο του τσαρλατανισμού και έχασε σταδιακά την επιστημονική της σημασία. 200px|thumb|Ασθενείς επιδεικνύουν τα ούρα τους στο Αναγεννησιακό ιατρό Κωσταντίνο τον Αφρικανό
16ος - 18ος αιώνας
Ήδη από τον 16ο αιώνα η αρχαία και μεσαιωνική ιατρική είχε αρχίσει να αμφισβητείται έντονα από την κοινή γνώμη της εποχής. Το βιβλίο του Thomas Willis «Διατριβή περί ούρων» θα προσεγγίσει για πρώτη φορά επιστημονικά την ανάλυση των ούρων. Με το βιβλίο αυτό η ιατρική αρχίζει να αξιοποιεί σταδιακά τα αποτελέσματα χημικών αναλύσεων. Ο ιατρός ονομάζεται έτσι «ιατροχημικός». Οι πρώτοι «ιατροχημικοί» ήταν οι Μπόιλ και Jan Baptista van Helmont (1579 – 1644) οι οποίοι πραγματοποίησαν ακριβείς μετρήσεις για το ειδικό βάρος των ούρων. Οι δύο επιστήμονες σύγκριναν το ειδικό βάρος δειγμάτων ούρων με ίσου βάρους βρόχινο νερό (νερού δηλαδή λίγο ως πολύ αποσταγμένου).
Το 1694 ο Fredericus Dekkers (1628 – 1720), καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Λέιντεν, θα ανακαλύψει ότι η θολερότητα που εμφανίζεται στα ούρα μετά την θέρμανση τους (μέθοδος ανίχνευσης πρωτεΐνης στα ούρα, γνωστή από το Βυζάντιο) οφείλεται στην αλβουμίνη. Ο Dekkers παρατήρησε ότι η θολερότητα οφείλεται πραγματικά στην αλβουμίνη των ούρων μόνο όταν αυτή δεν διαλύεται με οξικό οξύ. Η μέθοδός του («βρασμός ούρων με οξικό οξύ») εφαρμόζεται ακόμα και σήμερα.
Το 1790 ο Fourcoy ανακάλυψε το εναμμώνιο φωσφορικό μαγνήσιο και το 1797 ο William Cruikshank παρατήρησε επίσης ότι κάποια ούρα όταν θερμαίνονται πήζουν.
Το 1776 ο Άγγλος ιατρός Matthew Dobson (1713 – 1784) παρατήρησε ότι τα διαβητικά ούρα υφίστανται ζύμωση και το υπόλειμμα που μένει έχει γεύση καμένης ζάχαρης. Λίγο αργότερα ο Francis Home (1719 – 1813) βασιζόμενος στη παρατήρηση του Dobson επινόησε μία δοκιμασία ανίχνευσης σακχάρων στα ούρα η οποία βασίζονταν στη ζύμωσή τους από επιλεγμένη ζύμη. Η γλυκόζη και η φρουκτόζη όταν ζυμώνονται τους 37 oC παράγουν αλκοόλη και διοξείδιο του άνθρακα. Η παραγωγή των φυσαλίδων του διοξειδίου του άνθρακα ήταν ενδεικτική της παρουσίας σακχάρων στα ούρα. Η μέθοδος του Home συνέχισε να εφαρμόζεται μέχρι και το 1960, αν και τα σχετικά εγχειρίδια πάντοτε ανέφεραν ότι υπάρχει μεγάλος κίνδυνος λάθους.
Την ίδια εποχή ανακαλύπτονται το ουρικό οξύ από τον Καρλ Σέελε, το 1770, και η ουρία από τους Roulle και William Cruikshank, το 1773. Ο William Hyde Wollaston (1766 – 1828) ανακαλύπτει τους κρυστάλλους του ουρικού οξέος, του ασβεστίου, της κυστίνης και τα αμμωνιακά άλατα.
19ος αιώνας
Ο 19ος αιώνας ξεκινά με μεγάλες ανακαλύψεις στον τομέα της φυσιολογίας και ανατομίας των νεφρών. Η λειτουργία των νεφρών, δηλαδή η διήθηση του αίματος, θεμελιώνεται με τις εργασίες των William Bowman και Carl Ludging το 1842 και 1844 αντίστοιχα. Τη δεκαετία του 1840 καθιερώνεται η μικροσκόπηση του ιζήματος των ούρων. Σταθμός αποτέλεσε το σχετικό βιβλίο του Golding Bird το 1844, όπου περιγράφει τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα πυοσφαίρια και τους κρυστάλλους στο ίζημα των ούρων. Η ύπαρξη των κυλίνδρων θα γνωστοποιηθεί από τους Hermann Nasse (1807 – 1892) και Gustan Henle (1809 – 1885) το 1843. Οι δύο επιστήμονες θα περιγράψουν και τον τρόπο σχηματισμού τους στα ουροποιητικά σωληνάρια. Η έκδοση του «Άτλαντα του Ιζήματος των Ούρων» από τους Reider και Delepine το 1899 συγκέντρωσε όλη την τότε γνώση.
Το 19ο αιώνα διατυπώνεται η μικροβιακή θεωρία από τον Λουί Παστέρ (1822 – 1895) και επινοούνται σταδιακά οι τεχνικές καλλιέργειας μικροβίων από τους Ρόμπερτ Βίλχελμ φον Μπούνσεν (Robert Wilhelm von Bunsen), το αυτόκαυστο από τον Charles Chemberland και οι δίσκοι καλλιέργειας από τον Julius Petri. Καθιερώνονται σταδιακά η αναζήτηση μικροβίων στο ίζημα των ούρων και η καλλιέργειά τους.
Ο αιώνας αυτός είχε σημαντικές εξελίξεις στην ανίχνευση των πρωτεϊνών στα ούρα. Το 1827 ο Richard Bright (1789 – 1858) ερμηνεύει την πρωτεϊνουρία και αιματουρία. Είκοσι χρόνια αργότερα ο Henry Bence Jones (1814 – 1873) περιέγραψε την ομώνυμη πρωτεϊνουρία, σύμφωνα με την οποία τα ούρα καθιζάνουν στους 70ο C, διαλύονται σε μεγαλύτερη θερμοκρασία για να ξαναδιαλυθούν όταν ξανακρυώσουν. Η συσχέτιση της πρωτεΐνης αυτής με τις ελαφριές αλυσίδες των αντισωμάτων θα γίνει πολύ αργότερα, το 1974 από τον Γερμανό βιολόγο Robert Huber. To 1874 ο Γάλλος ιατρός Georges Esbach επινόησε την ομώνυμη ημιποσοτική μέθοδο για τον προσδιορισμό της πρωτεΐνης στα ούρα. Η μέθοδός του εφαρμόζονταν μέχρι πρόσφατα πριν αντικατασταθεί από τις ταινίες ούρων.
Το 1815 ο Γάλλος χημικός Michel Chevrel (1786 – 1889) ανακάλυψε ότι το σάκχαρο στα διαβητικά ούρα ήταν η γλυκόζη. Η πρώτη δοκιμασία ανίχνευσης της γλυκόζης στα ούρα επινοήθηκε από τον Karl Trommer (1806 - 1879) το 1841. Ο Trommer πρότεινε τη θέρμανση των ούρων παρουσία αλκαλικού διαλύματος θειικού χαλκού. Παρουσία γλυκόζης τα ούρα χρωματίζονταν πράσινα, ενώ παράλληλα έπεφτε ίζημα οξειδίου του χαλκού. Η μέθοδος εξελίχθηκε από τον Χέρμαν φον Φέλινγκ (Herman von Fehling) (1812 – 1885) ο οποίος το 1848 πρόσθεσε στο διάλυμα του Trommer τρυγικό οξύ για να συγκρατούνται καλύτερα τα ιόντα του χαλκού στο διάλυμα τους.
Παράλληλα εμφανίστηκαν και οι μέθοδοι ανίχνευσης των κετονικών σωμάτων. Το 1857 ο Wilheim Petters ανακάλυψε ότι η ακετόνη μπορεί να εξαχθεί από τα ούρα. Ο Γερμανός παιδίατρος Carl Gerhardt (1833 – 1902) επινόησε μέθοδο ανίχνευσης του ακετοξεικού οξέος στα ούρα. Στη μέθοδό του το ακετοξικό οξύ εξάγεται από την ακετόνη και δίνει μωβ χρώμα όταν έρχεται σε επαφή με χλωριούχο σίδηρο 10%. Η πρώτη δοκιμασία ανίχνευσης της χολερυθρίνης προήλθε από το Γάλλο γιατρό Alponso Dumontpaller (1826 – 1898). Ο Dumontpaller πρόσθετε βάμμα ιωδίου ως οξειδωτικού στα ούρα και στην περίπτωση που υπήρχε χολερυθρίνη σχηματίζονταν (στα ούρα) ένας πράσινος δακτύλιος. Το 1884 ο Γερμανός βακτηριολόγος Πάουλ Έρλιχ (Paul Ehrlich) (1854 – 1915) χρησιμοποίησε τη γνωστή αντίδραση διαζώτωσης η οποία σε θετικό αποτέλεσμα παράγει ερυθρά αζωχολερυθρίνη.
20ος αιώνας
Το 1914 οι J Cruikhank και J Moyes χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά στα ούρα μέθοδο ανίχνευσης των νιτρωδών αλάτων που παράγονται από μικρόβια της ουροδόχου κύστεως. Η μέθοδος είχε επινοηθεί προηγουμένως από τους Johann Griess και Ilosvay Lajos. Η μέθοδος που χρησιμοποιείται σήμερα στις ταινίες ούρων καλείται μέθοδος Griess, και βασίζεται στη διαζωαντίδραση.
Το 1908 ο Cecil Hamil Rothera (1880 – 1915) επινόησε την ομώνυμη μέθοδο ανίχνευσης ακετόνης και ακετοξεικού οξέος με νιτροπρωσσικό οξύ. Αργότερα, το 1917, ο Donald Van Slyke επινόησε μεθόδους για την ανίχνευση κάθε κετονικού σώματος χωριστά. Οι μέθοδοί του επειδή ήταν χρονοβόρες και απαιτητικές γρήγορα εγκαταλείφθηκαν. Το 1946 οι RM Dumm και RA Shipley επινόησαν μέθοδο ξηράς χημείας που βασίζεται στο νιτροπρωσικό οξύ για την ανίχνευση των κετονικών σωμάτων.
Η μέτρηση της οξύτητας των ούρων ξεκίνησε στις αρχές του 20ου αιώνα από τον Otto Folin. Ο Follin επινόησε μέθοδο τιτλοδότησης για τη μέτρηση του pH το 1904. Οι πρώτες αυτές μέθοδοι βασίζονταν στην προσθήκη υγρού δείκτη pH μέσα στα ούρα (κυρίως μπλε του μεθυλίου). Το 1925 ο AB Hastings ανάπτυξε παρόμοια μέθοδο μέσα σε τριχοειδή σωληνάρια, ενώ το 1934 ο Arnold Beckman ανέπτυξε το πεχάμετρο.
Το 1903 ο Νεοϋρκέζος γιατρός George de Santos (1876 – 1911) περιέγραψε τη μέθοδο προσδιορισμού του ειδικού βάρους των ούρων χρησιμοποιώντας υγρόμετρο (σημερινό ουρινόμετρο). Η μέτρηση όμως του ειδικού βάρους των ούρων ως απαραίτητη παράμετρος της γενικής εξέτασης ούρων, καθιερώθηκε αργότερα από τον Arthur Fishberg το 1930. Οι βάσεις των σύγχρονων μεθόδων μέτρησης του ειδικού βάρους των ούρων και γενικότερα της συμπυκνωτικής ικανότητας του νεφρού με συσκευές μέτρησης του δείκτη διάθλασης θα τεθούν τη δεκαετία του 1930.
Η ποσοτική μέθοδος μέτρησης έμμορφων στοιχείων στα ούρα προτάθηκε από τον T. Addis το 1925.
Πολύ αργότερα, τη δεκαετία του 1950, στα εργαστήρια της εταιρείας Bayer θα ανακαλυφθεί μέθοδος ανίχνευσης των πυοσφαιρίων στα ούρα. Βασίζονταν στην αντίδραση εστεράσης των πολυμορφοπύρηνων χρησιμοποιώντας διαζωαντίδραση. Και φτάνουμε στις σύγχρονες ταινίες των ούρων. Η κατασκευή τους βασίστηκε στις εργασίες των Άγγλων Archer Martin (1910 – 2002) και Richard Synge (1914 – 1994) οι οποίοι, το 1941, ανέπτυξαν μέθοδο χρωματογραφίας χάρτου για την ανίχνευση διαφόρων χημικών ουσιών. Οι πρώτες εμπορικά διαθέσιμες ταινίες ούρων κυκλοφόρησαν στο εμπόριο το 1941 από την εταιρεία Miles laboratories υπό τον Dr. Walter Ames Crompton. Οι πρώτες ταινίες άλλωστε έφεραν το όνομά του «ταινίες Ames».
Χρήσιμοι σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιατρικές εργαστηριακές εξετάσεις
Άνοιγμα Λάρσεν
Το Άνοιγμα Λάρσεν (Larsen's Opening), γνωστό επίσης ως Επίθεση Νίμζοβιτς–Λάρσεν (Nimzowitsch–Larsen Attack) ή Επίθεση Νιμζο–Λάρσεν (Nimzo–Larsen Attack) ή Άνοιγμα φιανκέτου της βασίλισας (Queen's Fianchetto Opening), είναι ένα πλευρικό σκακιστικό άνοιγμα το οποίο χαρακτηρίζεται από την αρχική κίνηση 1.β3 (κωδικός ECO A01).
Ιστορία
Το άνοιγμα έχει πάρει το όνομά του από τον Δανό γκρανμαίτρ στο σκάκι Μπεντ Λάρσεν, ο οποίος εμπνεύστηκε από το παράδειγμα του μεγάλου Λετονο-Δανού παίκτη και θεωρητικού Άρον Νίμζοβιτς (1886–1935), ο οποίος συχνά έπαιξε 1.Ιζ3 που ακολουθείται από 2.β3, το οποίο μερικές φορές ονομάζεται Επίθεση Νιμζο–Λάρσεν.
Η Εγκυκλοπαίδεια Σκακιστικών Ανοιγμάτων έχει αφιερώσει στο Άνοιγμα Λάρσεν τον κωδικό A01.
Θεωρία
Με την πλευρική κίνηση 1.β3 τα λευκά προετοιμάζουν το φιανκέτο του αξιωματικού της βασίλισσας ώστε σύμφωνα με το στυλ του υπερμοντερνισμού να βοηθήσουν στον έλεγχο των τετραγώνων του κέντρου και να ασκήσουν πίεση στην πτέρυγα του βασιλιά των μαύρων. Ο αξιωματικός στο τετράγωνο β2 είναι συχνά η πηγή πολλών απειλών στο κέντρο και την πτέρυγα του βασιλιά των μαύρων και δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ελαφρά τη καρδία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Σκακιστικά ανοίγματα
Λιμναία
Η Λιμναία ήταν αρχαία Ακαρνανική πόλη, στη θέση της σημερινής Αμφιλοχίας και συγκεκριμένα στον ψηλο βραχώδη λόφο που υψώνεται πάνω από αυτήν. Στην επίπεδη κορυφή του λόφου βρισκόταν η ακρόπολη, που ερείπιά της σώζονται μέχρι σήμερα, ενώ στη βόρεια πλαγιά του, όπου η σημερινή Αμφιλοχία, ήταν χτισμένα τα σπίτια (η κάτω πόλη), που προστατεύονταν (ανατολικά και δυτικά) από δυο σκέλη ενός τείχους που ξεκινούσαν από την ακρόπολη και κατέρχονταν περίπου ως τη θάλασσα, όπου υπήρχε πιθανώς ένα προάστιο, το οποίο ίσως είχε αποτελέσει τον οικιστικό πυρήνα του ρωμαϊκού πολίσματος και της κατοπινής Αμφιλοχίας. μικρογραφία|Αρχαία Λιμναία - Αμφιλοχία μικρογραφία|Αρχαία Λιμναία - Αμφιλοχία
Η πόλη είχε πρόσβαση στη λίμνη Αμβρακία και επικοινωνούσε με υπόγεια σήραγγα με το λιμάνι, στο μυχό του Αμβρακικού κόλπου. Ο Θουκυδίδης τοποθετεί την Ληναία στον δρόμο από την Αμβρακία και το Αμφιλοχικόν Άργος προς τον Στράτο.
Ιστορία
Η Λιμναία αναφέρεται από τους αρχαίους ΄Ελληνες ιστορικούς. Ο Θουκυδίδης συγκεκριμένα γράφει, όταν αναφέρεται στις επιχειρήσεις των Σπαρτιατών στην περιοχή της Δυτικής Ελλάδας: "Και διά της Αργείας ιόντες Λιμναίαν κώμην ατείχιστον επόρθησαν. Αφικνούνται τε επί Στράτος κ.λπ.". Επομένως το 429 π.χ. η πόλη δεν είχε ακόμη τείχη. Αργότερα,όταν ο Πολύβιος αναφέρεται στη Λιμναία (251 π.χ.), περιγράφοντας την εκστρατεία του Φιλίππου του Ε΄εναντίον των Αιτωλών, η πόλη είχε αποκτήσει ισχυρά τείχη.
Το κάστρο της Λιμναίας φαίνεται πως κατοικούνταν και κατά τα χρόνια των Βυζαντινών. Πότε ακριβώς έπαψε να κατοικείται είναι άγνωστο. Τα χρόνια του Αλή πασά πάντως εγκαταστάθηκαν εκεί δια της βίας οι κάτοικοι της γειτονικής Αμπρακιάς.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Αιτωλοακαρνανίας
Βρύγος
Βιογραφία
Άκμασε τον 5ο αιώνα π.Χ. στην αρχαία Αθήνα. Συγκεκριμένα μαζί με τους Ευφρονία, Δουρίδα και Ιέρωνα αποτελούσαν τη θαυμαστή τετράδα των μεγάλων Αθηναίων αγγειογράφων του 5ου αιώνα που διακρίθηκαν από ιδιαίτερη καλλιτεχνική ατομικότητα.
Πηγές
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες αγγειογράφοι Κατηγορία:Αρχαίοι Αθηναίοι
Αιγκύγ ντυ Μιντί
right|thumb| Τελεφερίκ ανεβαίνει το Aiguille du Midi Το Αιγκύγ ντυ Μιντί (γαλλικά: Aiguille du Midi) είναι βουνό του ορεινού όγκου του Λευκού Όρους, στις Γαλλικές Άλπεις, κοντά στο Σαμονί (γαλλικά: Chamonix). Έχει ύψος 3.842 μέτρα. Το όνομά του σημαίνει «βελόνα» στον νότο και είναι ιδιαίτερα γνωστό για το τελεφερίκ του.
Τελεφερίκ
Το τελεφερίκ που υπάρχει στην κορυφή του κατασκευάστηκε το 1955 και διατήρησε το ρεκόρ του υψηλότερου τελεφερίκ στον κόσμο για δύο δεκαετίες. Διατηρεί ακόμα το ρεκόρ της κάθετης αναρρίχησης, από τα 1.035 στα 3.842 μέτρα. Το τελεφερίκ χωρίζεται σε δύο τμήματα, από Σαμονί που είναι στα 1.035 μέτρα στο Πλαν ντε λ' Αιγκύγ (γαλλικά: Plan de l’Aiguille) στα 2.317 μέτρα και από εκεί κατευθείαν στην κορυφή, χωρίς κανένα άλλο πυλώνα στήριξης στα 3.777 μέτρα. Η αναρρίχηση των 2.800 μέτρων γίνεται σε λιγότερο από 20 λεπτά. Το εισιτήριο για ενήλικες με επιστροφή είναι 63 ευρώ και άλλα 3 ευρώ για την κορυφή.
Κορυφή
Η κορυφή του Αιγκύγ περιλαμβάνει μια πανοραμική πλατφόρμα, ένα καφέ και ένα κατάστημα δώρων. Από εκείνο το σημείο και που τους καλοκαιρινούς μήνες μόνο, υπάρχει ένα άλλο τελεφερίκ, που ονομάζεται «Πανοραμική Τηλεκαμπίνα Μον-Μπλαν Βαλέ Μπλανς» (γαλλικά: télécabine Panoramic Mont-Blanc Vallée Blanche), που μεταφέρει τους επισκέπτες στο Πουάν Ελμπροννέρ (γαλλικά: Pointe Helbronner), μια άλλη κορυφή των Ιταλικών Άλπεων.
center|thumb|1024px|Πανοραμική θέα των [[Άλπεις|Άλπεων από το Aiguille du Midi]]
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βουνά των Άλπεων Κατηγορία:Βουνά της Γαλλίας
Δολοφονία της Σύλβια Λάικενς
Η Σύλβια Μαρί Λάικενς (Αγγλικά: Sylvia Marie Likens, 3 Ιανουαρίου 1949 – 26 Οκτωβρίου 1965) ήταν μια Αμερικανίδα έφηβη που βασανίστηκε και δολοφονήθηκε από την φροντιστή της, Γκέρτρουντ Μπανισέφσκι, από τα παιδιά της και αρκετούς από τους φίλους της γειτονιάς τους. Αυτή η κακοποίηση διήρκησε τρείς μήνες μέχρι που η Σύλβια πέθανε από εκτεταμένα τραύματα και υποσιτισμό στις 26 Οκτωβρίου του 1965, στην Ιντιανάπολις της Ιντιάνα.
Τα βασανιστήρια και η δολοφονία της Σύλβια Λάικενς θεωρούνται από τους πολίτες της Ιντιάνα ως το χειρότερο έγκλημα που έχει διαπραχθεί ποτέ στην πολιτεία τους. Επιπλέον, ο ανώτερος ανακριτής του αστυνομικού τμήματος της Ιντιανάπολις έχει χαρακτηρίσει την συγκεκριμένη υπόθεση ως την «πιο σαδιστική» που είχε ερευνήσει ποτέ τα τελευταία 35 χρόνια της υπηρεσίας του.
Γκέρτρουντ Μπανισέφσκι
Μετά το διαζύγιο της, η Γκέρτρουντ παντρεύτηκε έναν άντρα που ονομαζόταν Έντουαρντ Γκάθρι. Αυτός ο γάμος κράτησε μόλις τρεις μήνες πριν το ζευγάρι χωρίσει. Λίγο αργότερα, η Μπανισέφσκι παντρεύτηκε ξανά τον πρώτο της σύζυγο, με τον οποίο απέκτησε άλλα δύο παιδιά. Το ζευγάρι χώρισε για δεύτερη φορά το 1963.
Μέχρι το 1965, η Γκέρτρουντ ζούσε μόνη με τα επτά παιδιά της: την Πόλα (17 ετών), την Στέφανι (15 ετών), τον Τζον (12 ετών), την Mαρί (11 ετών), την Σίρλεϋ (10 ετών), τον Τζέιμς (8 ετών) και τον Ντένις Λι Ράιτ Τζούνιορ (1 ετών). Αν και 36 ετών και με ύψος 1,68 μέτρα, ζύγιζε μόλις 45 κιλά και ήταν «καπνίστρια, λιποβαρής και ασθματική», ενώ έπασχε από κλινική κατάθλιψη λόγω του άγχους τριών αποτυχημένων γάμων, μιας αποτυχημένης σχέσης και μιας πρόσφατης αποβολής. Λάμβανε σποραδικά διατροφή από τον πρώτο της σύζυγο - πρώην αστυνομικό της Ιντιανάπολις - στον οποίο βασιζόταν κυρίως οικονομικά για να στηρίξει τα παιδιά της. Για να ενισχύσει το πενιχρό της εισόδημα, η Γκέρτρουντ έκανε περιστασιακές δουλειές για γείτονες και γνωστούς, όπως ράψιμο, καθάρισμα και φύλαξη παιδιών. Διέμενε στην Ιντιανάπολις στην οδό East New York στο Ν ο 3850, όπου το μηνιαίο ενοίκιο ήταν 55 δολάρια, σε ένα φτωχικό οίκημα που δεν διέθετε θέρμανση, αρκετά κρεβάτια και τα απαραίτητα τρόφιμα και αγαθά (όπως για παράδειγμα κουτάλια).
Σύλβια Λάικενς
Η Σύλβια Μαρί Λάικενς (3 Ιανουαρίου του 1949 – 26 Οκτωβρίου του 1965) ήταν το τρίτο από τα πέντε παιδιά που γεννήθηκαν από τον Λέστερ Σεσίλ Λάικενς (1926–2013) και τη σύζυγό του, Ελίζαμπεθ "Μπέτι" Φράνσις (το γένος Γράιμς, 1927-199) δυο εργάτες σε περιοδεύων θίασο διασκέδασης (traveling carnival). Είχε δύο μεγαλύτερα διδύμα αδέλφια - τον Ντάνιελ και την Νταϊάνα Μέι τα οποία ήταν δύο χρόνια μεγαλύτερα, και δύο μικρότερα δίδυμα αδέλφια τον Μπένι και την Τζένη, τα οποία ήταν ένα χρόνο νεότερα. Η Τζένη Λάικενς υπέφερε από πολιομυελίτιδα, με αποτέλεσμα το ένα της πόδι να είναι πιο αδύναμο από το άλλο. Επειδή κούτσαινε έπρεπε να φοράει ένα ατσάλινο στήριγμα στο ένα της πόδι.
Ο γάμος του Λέστερ και της Ελίζαμπεθ ήταν ασταθής. Συχνά πουλούσαν καραμέλες, μπύρες και σόδες στην Ιντιάνα όλο το καλοκαίρι, και μετακινούνταν συχνά καθώς αντιμετώπιζαν τακτικά σοβαρές οικονομικές δυσκολίες. Οι γιοι των Λάικενς ταξίδευαν τακτικά μαζί τους για να βοηθήσουν στη δουλειά τους, αλλά όχι η Σύλβια και η Τζένη, λόγω ανησυχίας για την ασφάλεια τους αλλά και για την εκπαίδευσή τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, οι δύο αδερφές να μένουν συχνά με συγγενείς και κυρίως με την γιαγιά τους.
Στα εφηβικά της χρόνια, η Σύλβια κέρδιζε περιστασιακά χρήματα προσέχοντας παιδιά, και κάνοντας δουλειές σπιτιού, σιδέρωμα για φίλους και γείτονες, και έδιναν συχνά στη μητέρα της μέρος των κερδών της. Ήταν ένα φιλικό, γεμάτο αυτοπεποίθηση και ζωηρό κορίτσι, με μακριά ανοιχτά καστανά κυματιστά μαλλιά με μάκρος κάτω από τους ώμους της, και ήταν γνωστή ως "Κούκι" στους φίλους της.
Ιούλιος του 1965
Τον Ιούνιο του 1965, η Σύλβια και η Τζένη Λάικενς έμεναν με τους γονείς τους στην Ιντιανάπολις. Στις 3 Ιουλίου, η μητέρα τους συνελήφθη και στη συνέχεια φυλακίστηκε για κλοπή καταστήματος. Λίγο αργότερα, ο Λέστερ Λάικενς έπρεπε να ταξιδέψει λόγω δουλειάς και κανόνισε να μείνουν προσωρινά οι κόρες του με τη Γκέρτρουντ Μπανισέφσκι. Οι δυο αδελφές είχαν πρόσφατα γνωρίσει τις μεγάλες κόρες της Μπανισέφσκι, την Πόλα και την Στέφανι ενώ φοιτούσαν στο Τεχνικό Λύκειο της Άρσεναλ. Τη στιγμή της συμφωνίας, η Γκέρτρουντ διαβεβαίωσε τον Λέστερ ότι οι κόρες του ήταν σε πολύ καλά χέρια, καθώς θα τις φρόντιζε σαν δικά της παιδιά μέχρι την επιστροφή του.
Λίγο μετά τον εορτασμό της Ημέρα της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ στις 4 Ιουλίου του 1965, οι αδερφές μετακόμισαν στο σπίτι της οικογένειας Μπανισέφσκι προκειμένου ο πατέρας τους και, αργότερα, η μητέρα τους να ταξιδέψουν στην Ανατολική Ακτή με τον θίασο, με την προϋπόθεση ότι η Γκέρτρουντ θα λάμβανε 20 δολάρια ως εβδομαδιαία αμοιβή, στο τέλος κάθε εβδομάδας.
Κακοποίηση
Μετά από περίπου δύο εβδομάδες, οι εβδομαδιαίες πληρωμές έφταναν στην Γκέρτρουντ με μία ή δύο ημέρες καθυστέρηση. Η Μπανισέφσκι άρχισε να εκφράζει την απογοήτευση της για αυτό το γεγονός και ξεκίνησε να χτυπά τις αδελφές στους γυμνούς γλουτούς τους με διάφορα όργανα, όπως με μια ξύλινη βέργα κάνοντας δηλώσεις όπως: "Λοιπόν, μικρές σκύλες σας φρόντισα για μια εβδομάδα για το τίποτα!" Σε μια περίπτωση, στα τέλη Αυγούστου του 1965, και τα δύο κορίτσια χτυπήθηκαν περίπου 15 φορές στην πλάτη με την βέργα, αφού η Πόλα είχε κατηγορήσει τις αδερφές ότι έτρωγαν πολύ φαγητό σε ένα δείπνο στην εκκλησία.
Στα μέσα Αυγούστου του 1965, η Γκέρτρουντ Μπανισέφσκι είχε αρχίσει να επικεντρώνει την κακοποίηση της σχεδόν αποκλειστικά στη Σύλβια, με κύριο κίνητρο της πιθανότατα τη ζήλια για τη νεότητα, την εμφάνιση, την αξιοπρέπεια και τις δυνατότητες της. Σε μια περίπτωση, η Σύλβια κατηγορήθηκε ότι έκλεψε μια καραμέλα την οποία στην πραγματικότητα είχε αγοράσει.