cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αινειάδα
Βιβλίο XI
Το ενδέκατο βιβλίο (Βιβλίο XI) αρχίζει με τον Αινεία να ανεγείρει, κατά την αυγή της επομένης, προς τιμήν του Άρη (λατινικά Μαρς) τρόπαιο πάνω στο οποίο τοποθετεί τα ματωμένα όπλα του Μεζέντιου. Ο Αινείας προστάζει να γίνει η ταφή των νεκρών και ορίζει δακρυσμένος να μεταφέρουν με μεγάλη συνοδεία το σώμα του Πάλλαντα στον πατέρα του, Εύανδρο. Έπειτα δέχεται μια πρεσβεία από την πόλη των Λατίνων και κλείνει μαζί της δωδεκαήμερη εκεχειρία ώστε να ταφούν οι εκατέρωθεν νεκροί. Ενώ ο Εύανδρος και οι Αρκάδες θρηνούν τον νεκρό Πάλλαντα, Τρώες και Λατίνοι κηδεύουν τους πεσόντες, οι δε συγγενείς των νεκρών καταριούνται τον Τούρνο ως υπεύθυνο της αιματοχυσίας. Μέσα σε αυτά, και ενώ η εκεχειρία εκπνέει, επιστρέφουν οι απεσταλμένοι που είχαν σταλεί να ζητήσουν βοήθεια από τον Διομήδη, κομίζοντας αρνητική απάντηση. Ο βασιλιάς Λατίνος, βέβαιος πια ότι ο Αινείας ακολουθεί το προκαθορισμένο πεπρωμένο του, συγκαλεί στο ανάκτορό του συμβούλιο, ενώ μέγα πλήθος κόσμου παρακολουθεί. Οι πρέσβεις μεταφέρουν την απάντηση του Διομήδη: δεν θα πολεμήσει ποτέ ξανά τους Τρώες και δεν θα γίνει αντίπαλος του Αινεία - είναι υπεραρκετό που πλήγωσε στη μάχη το χέρι της μητέρας του, Αφροδίτης. Αν κάτι καθυστέρησε την πτώση της Τροίας ήταν ο Έκτορας και ο Αινείας και αν η Τροία διέθετε δύο μόνο Αινείες, το Ίλιον δεν θα έπεφτε ποτέ.
Ο Τάρχων εμψυχώνει τους ιππείς και αντεπιτίθεται καταδιώκοντας τους εχθρούς. Το παράδειγμά του ακολουθούν και οι υπόλοιποι. Ένας Τυρρηνός, ο Άρρουντας, που παραμόνευε να του δοθεί η κατάλληλη ευκαιρία, σημαδεύει με το τόξο του την Καμίλλα την ώρα που αυτή καταδιώκει τον ιερέα Χλωρέα και τη σκοτώνει, προτού πέσει νεκρός και ο ίδιος από ένα βέλος που του έριξε η νύμφη Ώπις, στην οποία είχε ανατεθεί από τη ‘Αρτεμη να εκδικηθεί το θάνατο της Καμίλλας, αν τυχόν η Αμαζόνα χανόταν στη μάχη. Ο θάνατος της πολεμίστριας διαλύει τις τάξεις του στρατού που τρέπεται σε φυγή, ενώ οι εχθροί προελαύνουν ακάθεκτοι σκορπίζοντας τον όλεθρο με τα τόξα τους. Πάνω στα τείχη οι μητέρες και οι πατεράδες αρχίζουν τον θρήνο, ενώ μεγάλη σφαγή γίνεται μπροστά στις πύλες, που τελικά κλείνουν αφήνοντας έξω πολλούς ιππείς στο έλεος των εχθρών. Οι μητέρες, παίρνοντας θάρρος από το παράδειγμα της Καμίλλας, ρίχνουν από τα τείχη ξύλινα βέλη, επιθυμώντας να πεθάνουν υπερασπιζόμενες την πόλη. Ο Τούρνος, μαθαίνοντας για την καταστροφή, αφήνει τις θέσεις του στους λόφους επιστρέφοντας γρήγορα με το στράτευμα στην πόλη, ενώ τον κυνηγά ο Αινείας με τους Τρώες. Θα επακολουθούσε νέα συμπλοκή, αν δεν έδυε τη στιγμή εκείνη ο ήλιος, οπότε και οι Τρώες στρατοπέδευσαν μπροστά στα τείχη. thumb|left|Ο Ιάπυξ θεραπεύει τον Αινεία με το βότανο που φέρνει η Αφροδίτη, Αινειάδα, βιβλίο XII, ρωμαϊκή τοιχογραφία ('φρέσκο'), Πομπήια thumb|right|Μονομαχία Αινεία και Τούρνου. Η Γιουτούρνα δίνει το ξίφος στον Τούρνο και η Αφροδίτη αποκολλά το δόρυ του Αινεία από τον κορμό, ενώ ο Δίας συνομιλεί με την Ήρα. Αινειάδα, βιβλίο XII, έργο του Wenceslas Hollar
Βιβλίο XII
Στο δωδέκατο βιβλίο (Βιβλίο XII), ο Τούρνος οπλίζεται για μονομαχία με τον Αινεία παρά τις παρακλήσεις του βασιλιά Λατίνου, της βασίλισσας Αμάτας και της Λαβίνιας. Οι δύο αντίπαλοι στρατοί βαδίζουν τώρα ο ένας προς τον άλλον στην πεδιάδα, ενώ ο λαός παρακολουθεί από τα τείχη. Από τη μια μεριά προσέρχονται ο Λατίνος και ο Τούρνος, από την άλλη ο Αινείας και ο Ασκάνιος. Η Ήρα παροτρύνει τη νύμφη Γιουτούρνα να σταθεί στο πλευρό του αδελφού της. Στήνονται βωμοί και ο Αινείας ορκίζεται ότι αν ηττηθεί στη μονομαχία με τον Τούρνο, οι Τρώες θα αποχωρήσουν από το Λάτιο. Αν νικήσει, δεν θα υποτάξουν τους Λατίνους, αλλά θα ζήσουν μαζί τους ως ίσοι. Ο Λατίνος δέχεται και τελούνται οι θυσίες προς επικύρωση των συνθηκών. Η Γιουτούρνα, παίρνοντας τη μορφή του γέροντα Καμέρτου, ψέγει τους Ρουτούλους που εγκατέλειψαν τον Τούρνο μόνο του σε μάχη με τον Αινεία. Τα λόγια της, μαζί με έναν ευνοϊκό οιωνό που προκαλεί η ίδια επίτηδες, ανορθώνουν το φρόνημα των Λατίνων. Ο οιωνοσκόπος Τουλούμνιος δέχεται με ενθουσιασμό το σημείο, κεντρίζοντας τους Ρουτούλους κατά των ξένων. Πετά δε προς το μέρος τους το δόρυ του και ρίχνει κάτω νεκρό έναν από αυτούς. Επέρχεται, ως συνέπεια της παραβίασης των συνθηκών, μια άγρια σύρραξη μεταξύ των δύο αντιπάλων στρατευμάτων και οι βωμοί καταστρέφονται.
Ο Αινείας, προσπαθώντας να επιβάλλει την τήρηση των συμπεφωνημένων, πληγώνεται από ένα βέλος και αποσύρεται. Ο Τούρνος βλέποντας τον Αινεία εκτός μάχης παίρνει θάρρος και ορμώντας με το άρμα του στους εχθρούς καταπατά πολλούς. Ρίχνοντας το ακόντιο και τα βέλη του φονεύει πλήθος αντιπάλων. Στο μεταξύ, ο ιατρός-μάντης Ιάπυξ αφαιρεί την αιχμή του βέλους και επουλώνει την πληγή του Αινεία με τη βοήθεια βοτάνου που έφερε η Αφροδίτη. Ο Αινείας κραδαίνοντας τεράστιο δόρυ αναζητεί τον Τούρνο και μαζί με τον Ανθέα και τον Μνησθέα εφορμά κατά του εχθρού. Η προέλασή του τρομοκρατεί τους Λατίνους, αλλά και τη Γιουτούρνα. Οι Τρώες επιτίθενται, τρέποντας τους αντιπάλους τους σε φυγή. Ανάμεσα στους νεκρούς είναι και ο υπεύθυνος της σύρραξης, οιωνοσκόπος Τουλούμνιος. Ο Αινείας αναζητεί παντού με φοβερές κραυγές τον Τούρνο. Γεμάτη φόβο για την τύχη του αδερφού της, η Γιουτούρνα παίρνει τη μορφή του ηνιόχου του Τούρνου, Μητίστου και, πετώντας τον πέρα, κρατά αυτή η ίδια τα ηνία πλάι στον αδερφό της οδηγώντας το άρμα όσο γίνεται πιο μακριά από τον οργισμένο Αινεία. Αινείας και Τούρνος, ο οποίος τώρα μάχεται πεζός, συνεχίζουν να σφάζουν τους αντιπάλους τους χωρίς να συναντιούνται, ενώ η συμπλοκή γενικεύεται. Η Αφροδίτη υποβάλλει στον Αινεία την ιδέα να βαδίσει κατά της πόλης, που ήταν μέχρι τότε αμέτοχη παρακολουθώντας τη σφαγή να συμβαίνει εμπρός στα μάτια της.
Ο Αινείας διατάζει τους Τρώες να επιτεθούν και να κατακάψουν την πόλη αυτών που δεν κράτησαν τη συμφωνία. Μέσα στο σάλο που προκαλείται από την επίθεση των Τρώων, η βασίλισσα Αμάτα νομίζει ότι ο Τούρνος σκοτώθηκε και θεωρώντας τον εαυτό της υπεύθυνο απαγχονίζεται μέσα στο παλάτι. Ενώ ο Λατίνος, η Λαβίνια και οι άνθρωποι του παλατιού θρηνούν τη βασίλισσα, ο Τούρνος ακούγοντας τον θόρυβο από τα τείχη αναρωτιέται τι συμβαίνει. Η Γιουτούρνα τότε του αποκαλύπτεται, πληροφορώντας τον ότι ο Αινείας επιτέθηκε στην πόλη. Ο Τούρνος αντιλαμβάνεται ότι η Γιουτούρνα είχε προκαλέσει για χάρη του τη λύση των συνθηκών. Ποιος άραγε σε έστειλε, της λέει, να δεις τον θάνατο του ίδιου σου του αδελφού; Είναι τόση μεγάλη δυστυχία ο θάνατος που να με κάνει να δειλιάσω; Ας είναι οι θεοί εναντίον μου! Θα κατεβώ στον Άδη αντάξιος των προγόνων μου. Μαθαίνοντας και για τον θάνατο της βασίλισσας και ενώ τα συναισθήματα συγκρούονται μέσα του, αφήνει την αδελφή του και τρέχει γοργά με το άρμα προς την πόλη. Διερχόμενος ανάμεσα στους αντιμαχόμενους, τους φωνάζει να σταματήσουν γιατί ο ίδιος πάει να συναντήσει τον Αινεία, για να λυθεί η διαφορά με μονομαχία μεταξύ των δύο τους. Αντιλαμβανόμενος τον Τούρνο ο Αινείας γεμάτος άγρια χαρά υπερπηδά κάθε εμπόδιο και τον πλησιάζει, ενώ κάθε άλλη μάχη παντού τριγύρω έχει πάψει.
Ο Τούρνος επιτίθεται στον Αινεία με το ξίφος του, το οποίο όμως θραύεται χτυπώντας στα όπλα του Ηφαίστου. Ο Τούρνος τρέχει ψάχνοντας νέο ξίφος, ενώ ο Αινείας τον καταδιώκει απειλώντας με θάνατο καθέναν που τυχόν τον βοηθήσει. Ο Αινείας ρίχνει το δόρυ του, το οποίο καρφώνεται σε έναν κορμό ελιάς τόσο δυνατά που δεν μπορεί να το αποκολλήσει. Η Γιουτούρνα παρεμβαίνει επιστρέφοντας στον Τούρνο το ξίφος του. Η Αφροδίτη, θυμωμένη για την παρέμβαση, αποκολλά το δόρυ του Αινεία και ο αγώνας ξαναρχίζει. Ο Δίας απευθυνόμενος στην Ήρα, η οποία παρακολουθεί από ένα σύννεφο, της απαγορεύει να επέμβει περισσότερο. Η Ήρα υποχωρεί, παρακαλεί όμως τον Δία να κρατήσουν τουλάχιστον οι Λατίνοι το όνομα, τα ήθη και τη γλώσσα τους όταν αναμιχθούν με τους Τρώες και να αφανιστεί το όνομα και κάθε μνήμη της Τροίας. Ο Δίας συγκατατίθεται και στέλνει μια Ερινύα στη Γιουτούρνα, που τρομοκρατημένη αφήνει, θρηνώντας, τον αδελφό της. Ο Τούρνος ρίχνει δίχως επιτυχία έναν πελώριο βράχο κατά του Αινεία και απελπίζεται, μη βλέποντας και την αδελφή του στο πλάι του. Ο Αινείας πετά το δόρυ του, που πετυχαίνει τον Τούρνο στον μηρό, σωριάζοντάς τον κατάχαμα. Ο Τούρνος παρακαλεί τον Αινεία να αποδώσει το σώμα του στον γέροντα πατέρα του. Ο Αινείας προς στιγμήν σκέπτεται να του χαρίσει τη ζωή, αλλάζει όμως γνώμη βλέποντας στον ώμο του περασμένο τον ζωστήρα του Πάλλαντα, τον οποίον ο Τούρνος είχε σκοτώσει χωρίς έλεος. Εκδικούμενος τον Πάλλαντα ο Αινείας βυθίζει το ξίφος του στο στήθος του Τούρνου και η ψυχή του φεύγει με καταφρόνηση στον Άδη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ρωμαϊκή λογοτεχνία Κατηγορία:Λατινική γραμματεία Κατηγορία:Έπη
Ηπατίτιδα C
Η ηπατίτιδα C είναι μία λοίμωξη που προσβάλλει κυρίως το ήπαρ. Αυτή η ασθένεια οφείλεται στον το ιό της ηπατίτιδας C (HCV). Η ηπατίτιδα C συχνά δεν παρουσιάζει κάποια συμπτώματα, ωστόσο η χρόνια λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει ουλές στο ήπαρ και να οδηγήσει, μετά από χρόνια, σε κίρρωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι άνθρωποι που εμφανίζουν κίρρωση, παρουσιάζουν, επίσης, ηπατική ανεπάρκεια, καρκίνο του ήπατος ή πολύ διογκωμένες φλέβες στον οισοφάγο και στο στομάχι, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε αιμορραγία, ή και στον θάνατο.
Οι άνθρωποι κολλούν ηπατίτιδα C κυρίως, μέσω της έκθεσης σε αίμα και σε παράγωγα αίματος, εξαιτίας ενδοφλέβιας χρήσης ναρκωτικών, μη αποστειρωμένου ιατρικού εξοπλισμού και μεταγγίσεων αίματος. Υπολογίζεται ότι 130-170 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο έχουν ηπατίτιδα C. Οι επιστήμονες άρχισαν να εξετάζουν τον ιό HCV τη δεκαετία του 1970, ενώ επιβεβαίωσαν την ύπαρξή του μόλις το 1989. Δεν έχει εξακριβωθεί εάν ο ιός μπορεί να προκαλέσει ασθένεια στα ζώα.
Η αντιμετώπιση του ιού HCV γίνεται συνήθως με τις ουσίες πεγκιντερφερόνη και ριμπαβιρίνη. Ένα ποσοστό 50-80% των ανθρώπων που ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή θεραπεύονται. Οι άνθρωποι που αναπτύσσουν κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος είναι πιθανό να χρειαστούν μεταμόσχευση ήπατος, ωστόσο ο ιός επανεμφανίζεται, συνήθως, μετά τη μεταμόσχευση. Για την ηπατίτιδα C δεν υπάρχει εμβόλιο.
Ενδείξεις και συμπτώματα
Η ηπατίτιδα C παρουσιάζει οξέα συμπτώματα μόλις στο 15% των περιπτώσεων. Τα συμπτώματα είναι τις περισσότερες φορές ήπια και ασαφή, συμπεριλαμβανομένων της μειωμένης όρεξης, της κούρασης, της ναυτίας, των πόνων στους μύες ή τις αρθρώσεις και της απώλειας βάρους. Μόνο ελάχιστες περιπτώσεις οξείας λοίμωξης συνδέονται με ίκτερο. Η λοίμωξη υποχωρεί χωρίς θεραπεία στο 10-50% των ανθρώπων, ενώ στις νεαρές γυναίκες υποχωρεί συχνότερα από ότι σε άλλα άτομα.
Χρόνια λοίμωξη
Το ογδόντα τοις εκατό των ανθρώπων που εκτίθενται στον ιό αναπτύσσει χρόνια λοίμωξη. Οι περισσότεροι βιώνουν ελάχιστα ή και καθόλου συμπτώματα, κατά τη διάρκεια των πρώτων δεκαετιών της λοίμωξης,  αν και η χρόνια ηπατίτιδα C μπορεί να συνδεθεί με την κόπωση. Η ηπατίτιδα C είναι το κύριο αίτιο της κίρρωσης και του καρκίνου του ήπατος, όσον αφορά στα άτομα που πάσχουν πολλά χρόνια από την ασθένεια. Το 10-30% των ατόμων που εκτίθενται στον ιό για περισσότερα από 30 χρόνια αναπτύσσουν κίρρωση. Η κίρρωση είναι πιο συνηθισμένη στα άτομα που έχουν, επίσης, προσβληθεί από ηπατίτιδα B ή HIV, στους αλκοολικούς, και στους άνδρες. Τα άτομα που αναπτύσσουν κίρρωση εκτίθενται σε είκοσι φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν από καρκίνο του ήπατος, σε ποσοστό 1-3% ετησίως. Στους αλκοολικούς, ο κίνδυνος είναι 100 φορές μεγαλύτερος. Η ηπατίτιδα C αποτελεί αιτία για το 27% των περιπτώσεων κίρρωσης και για το 25% των περιπτώσεων καρκίνου του ήπατος.
Η κίρρωση του ήπατος μπορεί να προκαλέσει υψηλή αρτηριακή πίεση στις φλέβες που συνδέονται με το ήπαρ, συσσώρευση υγρού στην κοιλιακή χώρα, εύκολο μωλωπισμό ή αιμορραγία, διευρυμένες φλέβες, ιδιαίτερα στο στομάχι και τον οισοφάγο, ίκτερο (κιτρίνισμα του δέρματος), όπως και εγκεφαλική βλάβη.
Αίτιο
Ο ιός της ηπατίτιδας C είναι ένας μικρός, με περίβλημα, μονόκλωνος, θετικός ιός RNA. Ανήκει στο γένος hepacivirus στην οικογένεια Flaviviridae. Υπάρχουν επτά βασικοί γoνότυποι του HCV. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο γoνότυπος 1 προκαλεί το 70% των περιπτώσεων, ο γoνότυπος 2 το 20%, ενώ κάθε ένας από τους υπόλοιπους γoνοτύπους προκαλεί το 1%. Ο γoνότυπος 1 είναι, επίσης, ο πιο συνηθισμένος στη Νότιο Αμερική και την Ευρώπη.
Ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών
Η ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την ηπατίτιδα C σε πολλά μέρη του κόσμου. Μία εξέταση 77 χωρών δείχνει ότι στις 25 από αυτές υπάρχουν ποσοστά ηπατίτιδας C μεταξύ 60% και 80% στον πληθυσμό χρηστών ενδοφλέβιων ναρκωτικών, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών  και της Κίνας. Δώδεκα χώρες διαθέτουν ποσοστά άνω του 80%. Μέχρι και δέκα εκατομμύρια χρηστών ενδοφλέβιων ναρκωτικών προσβάλλονται από ηπατίτιδα C: η Κίνα (1,6 εκατομμύρια), οι Ηνωμένες Πολιτείες (1,5 εκατομμύριο) και η Ρωσία (1,3 εκατομμύρια) διαθέτουν τους υψηλότερους αριθμούς. Τα ποσοστά της ηπατίτιδας C μεταξύ των τροφίμων των φυλακών στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι δέκα έως είκοσι φορές υψηλότερα σε σχέση με τα ποσοστά του γενικού πληθυσμού, ενώ οι μελέτες αποδίδουν αυτά τα ποσοστά στην συμπεριφορά υψηλού κινδύνου, όπως στην ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών και στα τατουάζ που γίνονται χωρίς αποστειρωμένο εξοπλισμό.
Έκθεση υγειονομικού προσωπικού
Οι μεταγγίσεις αίματος, τα προϊόντα αίματος και οι μεταμοσχεύσεις οργάνων, χωρίς έλεγχο για HCV παρουσιάζουν σημαντικό κίνδυνο για μόλυνση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέσπισαν την καθολική εξέταση το 1992. Από τότε το ποσοστό μόλυνσης έχει μειωθεί από ένα ποσοστό ενός ανά 200 ανά μονάδα αίματος  σε ένα ανά 10.000 ή 10.000.000 ανά μονάδα αίματος. Αυτός ο χαμηλός κίνδυνος παραμένει, επειδή υπάρχει μία περίοδος περίπου 11-70 ημερών μεταξύ της ενδεχόμενης μόλυνσης του αιμοδότη από ηπατίτιδα C και του θετικού αποτελέσματος στις αιματολογικές εξετάσεις. Σε ορισμένες χώρες δεν πραγματοποιείται ακόμη η εξέταση για ηπατίτιδα C εξαιτίας του κόστους.
Ένα άτομο που φέρει τραύμα από βελόνα, η οποία έχει χρησιμοποιηθεί από άτομο με HCV, έχει περίπου 1,8% πιθανότητα να κολλήσει την ασθένεια. Ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος εάν η χρησιμοποιούμενη βελόνα είναι κούφια και η πληγή είναι βαθιά. Υπάρχει κίνδυνος από έκθεση στο αίμα, ωστόσο αυτός ο κίνδυνος είναι χαμηλός ενώ δεν υφίσταται, εφόσον η έκθεση στο αίμα αφορά σε ακέραια επιδερμίδα.
Ο νοσοκομειακός εξοπλισμός συμβάλει, επίσης, στη μετάδοση της ηπατίτιδας C συμπεριλαμβανομένων: της επαναχρησιμοποίησης βελόνων και συριγγών, φιαλιδίων φαρμάκων πολλαπλών χρήσεων, σάκων έγχυσης και μη αποστειρωμένου χειρουργικού εξοπλισμού. Το χαμηλό επίπεδο ιατρικών και οδοντιατρικών εγκαταστάσεων αποτελεί το κύριο αίτιο της διάδοσης του ιού HCV στην Αίγυπτο, τη χώρα με το υψηλότερο ποσοστό μολύνσεων στον κόσμο.
Σεξουαλική επαφή
Το εάν η ηπατίτιδα C μπορεί να μεταδοθεί μέσω της σεξουαλικής επαφής δεν είναι γνωστό. Παρόλο που δεν υπάρχει συσχετισμός μεταξύ της υψηλού κινδύνου σεξουαλικής δραστηριότητας και της ηπατίτιδας C, δεν είναι ξεκάθαρο εάν η μετάδοση της ασθένειας οφείλεται στη χρήση ναρκωτικών, η οποία δεν αναφέρθηκε, ή στην ίδια τη σεξουαλική επαφή. Τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για τα ετερόφυλα ζευγάρια που δεν έχουν άλλους σεξουαλικούς συντρόφους. Οι σεξουαλικές πρακτικές που περιλαμβάνουν υψηλά επίπεδα τραυμάτων στο εσωτερικό τοίχωμα του πρωκτικού καναλιού, όπως η πρωκτική διείσδυση, ή που λαμβάνουν χώρα όταν υπάρχει επίσης σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα, συμπεριλαμβανομένου του HIV ή του έλκους των γεννητικών οργάνων, ενέχουν κίνδυνο. Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών συνιστά τη χρήση προφυλακτικού για την πρόληψη της μετάδοσης της ηπατίτιδας C μόνο στα άτομα με πολλαπλούς συντρόφους.
Τρυπήματα στο σώμα
Το τατουάζ συνδέεται με δύο ή τρεις φορές υψηλότερο κίνδυνο ηπατίτιδας C. Αυτό μπορεί να οφείλεται στον μη αποστειρωμένο εξοπλισμό ή στη μόλυνση από τις βαφές που χρησιμοποιούνται. Τα τατουάζ ή τα τρυπήματα στο σώμα που έγιναν πριν τα μέσα της δεκαετίας του 1980 ή από μη επαγγελματίες προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς οι τεχνικές αποστείρωσης σε αυτά τα περιβάλλοντα ενδέχεται να ήταν επισφαλείς. Ο κίνδυνος φαίνεται, επίσης, να είναι υψηλότερος σε σχέση με τα μεγαλύτερα τατουάζ. Σχεδόν οι μισοί από τους τροφίμους των φυλακών μοιράζονται μη αποστειρωμένο εξοπλισμό για τατουάζ. Είναι σπάνιο να συνδεθούν άμεσα τα τατουάζ που έχουν γίνει σε νόμιμες εγκαταστάσεις με τη μόλυνση από HCV.
Επαφή με αίμα
Τα αντικείμενα προσωπικής φροντίδας, όπως τα ξυραφάκια, οι οδοντόβουρτσες και ο εξοπλισμός μανικιούρ ή πεντικιούρ μπορούν να έρθουν σε επαφή με το αίμα. Η κοινή τους χρήση ενέχει κινδύνους έκθεσης στον ιό HCV. Οι άνθρωποι θα πρέπει να είναι προσεκτικοί με τα κοψίματα και τις πληγές ή με άλλου τύπου αιμορραγίες. Ο ιός HCV δεν μεταδίδεται μέσω της συνήθους επαφής, όπως η αγκαλιά, τα φιλιά, η ανταλλαγή σκευών τροφίμων ή μαγειρέματος.
Μετάδοση από τη μητέρα στο παιδί
Η μετάδοση της ηπατίτιδας C από τη μητέρα που έχει προσβληθεί στο παιδί της, συμβαίνει σε λιγότερο από το 10% των εγκυμοσύνων. Δεν υπάρχουν μετρήσεις που να μεταβάλλουν αυτόν τον κίνδυνο. Η μετάδοση μπορεί να λάβει χώρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή κατά τον τοκετό. Ένας τοκετός μεγάλης διάρκειας συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο μετάδοσης. Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο θηλασμός μεταδίδει τον ιό HCV· ωστόσο, μία μητέρα που έχει προσβληθεί θα πρέπει να αποφεύγει το θηλασμό εάν οι θηλές της έχουν πληγές και αιμορραγούν,  ή εάν τα ιικά της φορτία είναι υψηλά.
Διάγνωση
Οι διαγνωστικές εξετάσεις για την ηπατίτιδα C περιλαμβάνουν: τα αντισώματα HCV, την ELISA (ενζυμική δοκιμή ανοσοπροσρόφησης), τη μέθοδο ανοσοαποτύπωσης Western blot (Στύπωμα κατά Western), και το ποσοτικό HCV RNA. Η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) μπορεί να ανιχνεύσει το HCV RNA μία έως δύο εβδομάδες μετά τη μόλυνση, ενώ τα αντισώματα μπορεί να χρειαστούν σημαντικά μεγαλύτερο χρόνο για να σχηματιστούν και να αποκαλυφθούν.
Η χρόνια ηπατίτιδα C είναι μία μόλυνση με τον ιό της ηπατίτιδας C που διαρκεί για περισσότερους από έξι μήνες, βάσει της παρουσίας του RNA της. Επειδή οι χρόνιες λοιμώξεις, τυπικά, δεν παρουσιάζουν συμπτώματα για δεκαετίες,  ενώ οι κλινικοί γιατροί τις ανακαλύπτουν συνήθως, μέσω των εξετάσεων ηπατικής λειτουργίας ή κατά τη διάρκεια εξετάσεων ρουτίνας των ατόμων υψηλού κινδύνου. Η εξέταση δεν μπορεί να κάνει διαχωρισμό μεταξύ οξέων και χρόνιων λοιμώξεων.
Αιματολογικές εξετάσεις
Ο έλεγχος για την Ηπατίτιδα C ξεκινά συνήθως με εξετάσεις αίματος για την ανίχνευση της παρουσίας αντισωμάτων στον ιό της ηπατίτιδας C (HCV), μέσω μιας ενζυμο-ανοσολογικής δοκιμής. Εφόσον αυτή η εξέταση είναι θετική, διεξάγεται μια δεύτερη εξέταση για την εξακρίβωση του ανοσοπροσδιορισμού και τον καθορισμό της σοβαρότητας της νόσου. Μια ανασυνδυασμένη εξέταση ανοσο-αποτυπώματος επαληθεύει την ανοσολογική δοκιμή και μια αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης σε ιό και ριβοζονουκλεϊνικό οξύ (HCV-RNA) προσδιορίζει τη σοβαρότητα της νόσου. Αν δεν υπάρχει RNA και το ανοσο-αποτύπωμα είναι θετικό, τότε το άτομο είχε παρουσιάσει μόλυνση στο παρελθόν, ωστόσο θεραπεύτηκε, είτε με θεραπεία είτε αυτόματα. Αν το ανοσο-αποτύπωμα είναι αρνητικό, τότε η ανοσολογική εξέταση ήταν λανθασμένη. Απαιτούνται έξι έως οκτώ εβδομάδες, μετά τη μόλυνση, για να εμφανιστεί θετικό αποτέλεσμα.
Τα ηπατικά ένζυμα μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια του αρχικού διαστήματος της λοίμωξης  ενώ, κατά μέσο όρο, αρχίζουν να αυξάνονται επτά εβδομάδες μετά τη λοίμωξη. Τα ηπατικά ένζυμα σχετίζονται ελάχιστα με τη σοβαρότητα της νόσου.
Βιοψία
Οι ηπατικές βιοψίες μπορούν να προσδιορίσουν το βαθμό βλάβης του ήπατος, ωστόσο η διαδικασία εγκυμονεί κινδύνους. Οι τυπικές αλλαγές, τις οποίες ανιχνεύει μια βιοψία, είναι στα λεμφοκύτταρα μέσα στον ιστό του ήπατος, στα λεμφοειδή θυλάκια στην πυλαία τριάδα, και τις αλλαγές στους χοληφόρους πόρους. Υπάρχει μια σειρά από διαθέσιμες εξετάσεις αίματος που αποσκοπούν στο να καθορίσουν το βαθμό της βλάβης και να μετριάσουν την ανάγκη βιοψίας.
Δοκιμή ανίχνευσης
Ένα πολύ μικρό ποσοστό, της τάξεως του 5-50%, των ατόμων που έχουν προσβληθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά έχουν επίγνωση της κατάστασής τους. Εξετάσεις συνιστώνται σε άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με δερματοστιξίες (τατουάζ). Συνιστάται, επίσης, ο έλεγχος σε άτομα με αυξημένα ηπατικά ένζυμα, διότι αυτό αποτελεί συχνά τη μόνη ένδειξη της χρόνιας ηπατίτιδας. Η δοκιμή ανίχνευσης δε συνιστάται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πρόληψη
Μέχρι και το 2011, δεν υπάρχει κάποιο εμβόλιο για την ηπατίτιδα C. Τα εμβόλια είναι ακόμη υπό ανάπτυξη, ενώ ορισμένα από αυτά έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Ένας συνδυασμός προληπτικών μέτρων, όπως τα προγράμματα ανταλλαγής βελονών και οι θεραπείες της κατάχρησης ουσιών, μειώνουν τον κίνδυνο ηπατίτιδας C μεταξύ των χρηστών ενδοφλέβιων ναρκωτικών, κατά περίπου 75%. Οι εξετάσεις των αιμοδοτών είναι σημαντικές σε εθνικό επίπεδο, ακολουθώντας τις Προφυλάξεις Γενικής Χρήσης που ισχύουν για το εσωτερικό των εγκαταστάσεων υγειονομικής περίθαλψης. Σε χώρες όπου υπάρχει ανεπαρκής παροχή αποστειρωμένων συριγγών, οι υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης οφείλουν να προτιμούν τη λήψη φαρμάκων από του στόματος, αντί ενέσιμων.
Θεραπεία
Ο HCV προκαλεί χρόνια λοίμωξη στο 50-80% των μολυσμένων ατόμων. Περίπου το 40-80% των περιπτώσεων αυτών παρουσίασαν ίαση μετά από θεραπεία. Σε σπάνιες περιπτώσεις, ενδέχεται να υπάρξει ίαση χωρίς θεραπεία. Οι άνθρωποι με χρόνια ηπατίτιδα C οφείλουν να αποφεύγουν το αλκοόλ και τα φάρμακα που είναι τοξικά για το συκώτι,  ενώ θα πρέπει να εμβολιάζονται για την ηπατίτιδα Α και την ηπατίτιδα Β. Άτομα με κίρρωση οφείλουν να υποβάλλονται σε εξετάσεις υπερήχων για τον καρκίνο του ήπατος.
Φαρμακευτική αγωγή
Άτομα με αποδεδειγμένη λοίμωξη HCV και ηπατικές διαταραχές θα πρέπει να υποβληθούν σε θεραπεία. Η τρέχουσα θεραπεία περιλαμβάνει ένα συνδυασμό πεγκυλιωμένης ιντερφερόνης και του αντιικού φάρμακου ριμπαβιρίνη για 24 ή 48 εβδομάδες, ανάλογα με τον τύπο του HCV. Βελτίωση αποτελεσμάτων υπάρχει σε ποσοστό 50-60% των ατόμων που υποβάλλονται σε θεραπεία. Ο συνδυασμός είτε μποσεπρεβίρης είτε τελαπρεβίρης με ριμπαβιρίνη και πεγκυλιωμένη ιντερφερόνη άλφα, βελτιώνει την ιολογική ανταπόκριση στην ηπατίτιδα C με γονότυπο 1. Οι παρενέργειες της θεραπεία είναι κοινές. Το ήμισυ των ασθενών παρουσίασε συμπτώματα γρίπης, ενώ στο ένα τρίτο των ασθενών εμφανίστηκαν ψυχολογικές παρενέργειες από τη θεραπεία. Η θεραπεία κατά τη διάρκεια των πρώτων έξι μηνών είναι πιο αποτελεσματική από ότι μετά την πάροδο των έξι μηνών, όπου η ηπατίτιδα C γίνεται χρόνια. Εάν κάποιο άτομο αναπτύξει νέα λοίμωξη και μετά από οκτώ έως δώδεκα εβδομάδες δεν έχει επιτευχθεί η πλήρης ίαση, τότε συνιστάται θεραπεία 24 εβδομάδων, με χορήγηση πεγκυλιωμένης ιντερφερόνης. Σε άτομα με μεσογειακή αναιμία (μια διαταραχή του αίματος) η ριμπαβιρίνη φαίνεται αποτελεσματική, ωστόσο αυξάνει την ανάγκη μεταγγίσεων.
Οι υπέρμαχοι υποστηρίζουν τη χρησιμότητα διαφόρων εναλλακτικών θεραπειών για την ηπατίτιδα C, όπως της χρήσης γαϊδουράγκαθου, τζίνσενγκ, και κολλοειδούς αργύρου. Ωστόσο, δεν υπάρχει εναλλακτική θεραπεία που να έχει αποδειχθεί πως μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα της ηπατίτιδας C, ενώ δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι εναλλακτικές θεραπείες ασκούν οποιαδήποτε επίδραση στον ιό.
Πρόγνωση
Οι ανταποκρίσεις στη θεραπεία ποικίλλουν ανάλογα με το γονότυπο. Παρατεταμένη αντίδραση παρουσιάζεται σε ποσοστό περίπου 40-50% των ατόμων με HCV και γονότυπο 1, μετά από 48 εβδομάδες θεραπείας. Παρατεταμένη αντίδραση εμφανίζεται στο 70-80% των ατόμων με HCV και γονότυπους 2 και 3, μετά από 24 εβδομάδες θεραπείας. Παρατεταμένη αντίδραση εμφανίζεται σε ποσοστό περίπου 65%, σε άτομα με γονότυπο 4, μετά από 48 εβδομάδες θεραπείας. Τα σημερινά στοιχεία για τη θεραπεία της νόσου με γονότυπο 6 είναι ελλιπή, ενώ τα στοιχεία που διατίθενται αφορούν σε 48 εβδομάδες θεραπείας, με την ίδια δοσολογία, όπως και στη νόσο με γονότυπο 1.
Επιδημιολογία
Από 130 έως 170 εκατομμύρια άνθρωποι, ή περίπου το 3% του παγκόσμιου πληθυσμού, νοσούν από χρόνια ηπατίτιδα C. Από 3 έως 4 εκατομμύρια άτομα μολύνονται ανά έτος, ενώ πάνω από 350.000 άτομα πεθαίνουν ετησίως από ασθένειες που σχετίζονται με την ηπατίτιδα C. Τα ποσοστά αυξήθηκαν σημαντικά τον 20ό αιώνα, εξαιτίας του συνδυασμού χρηστών ενέσιμων ναρκωτικών και των ενδοφλέβιων φαρμάκων ή των μη αποστειρωμένων ιατρικών εργαλείων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου το 2% των ατόμων έχουν προσβληθεί από τον ιό της ηπατίτιδας C,  με περίπου 35.000 – 185.000 νέα περιστατικά ετησίως. Τα ποσοστά μειώθηκαν στη Δύση από τη δεκαετία του 1990, λόγω της βελτίωσης στις μεθόδους ελέγχου του αίματος, πριν από κάθε μετάγγιση. Οι θάνατοι από HCV στις Ηνωμένες Πολιτείες κυμαίνονται από 8.000 έως 10.000 ετησίως. Αυτό το ποσοστό θνησιμότητας αναμένεται να αυξηθεί, καθώς άνθρωποι που μολύνθηκαν από μετάγγιση, πριν τον έλεγχο για HCV, νοσούν και πεθαίνουν.
Τα ποσοστά μόλυνσης είναι υψηλότερα σε ορισμένες χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Μερικές από τις χώρες με πολύ υψηλά ποσοστά μόλυνσης είναι η Αίγυπτος (22%), το Πακιστάν (4,8%) και η Κίνα (3,2%). Το υψηλό ποσοστό στην Αίγυπτο σχετίζεται με μια εκστρατεία μαζικής θεραπείας της σχιστοσωμίασης, η οποία έχει πλέον διακοπεί, και κατά την οποία δε χρησιμοποιήθηκαν ορθά αποστειρωμένες γυάλινες σύριγγες.
Ιστορικό
Η Chiron αιτήθηκε πολλές φορές την κατοχύρωση ευρεσιτεχνίας σχετικά με τον ιό και τη διάγνωση του. Μια ανταγωνιστική αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας από το CDC, αποσύρθηκε το 1990, μετά από καταβολές της Chiron ποσών ύψους 1,9 εκατομμύριων δολαρίων στο CDC και 337.500 δολαρίων στον Bradley. Το 1994, ο Bradley μήνυσε την Chiron, επιδιώκοντας να ακυρώσει την κατοχύρωση ευρεσιτεχνίας, να συμπεριληφθεί ο ίδιος ως συν-εφευρέτης και να λάβει αποζημιώσεις και εισόδημα από δικαίωμα χρήσης. Ο ίδιος απέσυρε τη μήνυση το 1998, αφού έχασε τη δικαστική διαμάχη στο εφετείο.
Κοινωνία και πολιτισμός
Η Παγκόσμια Συμμαχία για την Ηπατίτιδα (WHA) διοργανώνει την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας, η οποία γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου. Το οικονομικό κόστος της ηπατίτιδας C είναι σημαντικό, τόσο για το άτομο όσο και για την κοινωνία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο μέσος όρος κόστους της νόσου κυμαινόταν στα 33.407 δολάρια ΗΠΑ το 2003,  με το κόστος μιας μεταμόσχευσης ήπατος να ανέρχεται περίπου στα 200.000 δολάρια ΗΠΑ το 2011. Στον Καναδά, το κόστος μιας ολοκληρωμένης αντιικής θεραπείας ανερχόταν στα 30.000 δολάρια Καναδά το 2003,  ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες οι δαπάνες κυμαίνονταν μεταξύ 9.200 και 17.600 δολαρίων ΗΠΑ το 1998. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, οι άνθρωποι δεν είναι σε θέση να αντεπεξέλθουν οικονομικά σε μια αντιική θεραπεία, είτε επειδή δεν έχουν ασφαλιστική κάλυψη είτε επειδή η ασφάλιση που διαθέτουν δεν θα καλύψει τα αντιικά φάρμακα.
Έρευνα
Από το 2011, περίπου εκατό φαρμακευτικές αγωγές βρίσκονται ήδη στο στάδιο της ανάπτυξης για την αντιμετώπιση της ηπατίτιδας C. Αυτά τα φάρμακα περιλαμβάνουν εμβόλια για τη θεραπεία της ηπατίτιδας, ανοσορυθμιστές και αναστολείς κυκλοφιλίνης. Αυτές οι δυνητικά νέες θεραπείες εμφανίστηκαν, εξαιτίας της καλύτερης κατανόησης του ιού της ηπατίτιδας C.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ιογενείς ασθένειες Κατηγορία:Λοιμώδεις ασθένειες Κατηγορία:Φλεγμονές Κατηγορία:Παθήσεις του ήπατος Κατηγορία:Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Κατηγορία:Ηπατίτιδα
Φορολογία
Η φορολογία αποτελεί μια σημαντική δραστηριότητα των δημόσιων φορέων σε όλες τις χώρες του κόσμου, και ιδιαίτερα στις περισσότερο ανεπτυγμένες, αφού εξασφαλίζει συνήθως περισσότερο από το 90% των εσόδων τους. Για το λόγο αυτό αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό αντικείμενο μελέτης, με το οποίο ασχολούνται τόσο η οικονομική, όσο και άλλες επιστήμες, όπως π.χ. η νομική επιστήμη, η πολιτική επιστήμη, η διοικητική επιστήμη κ.ά.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 1998 ο μέσος όρος των κρατικών δαπανών στη ΕΕ των 15 ήταν 48% του ΑΕγχΠ, ενώ τα συνολικά φορολογικά έσοδα περίπου 41,5%. Από τις συνολικές κρατικές δαπάνες στις χώρες της Ευρώπης πάνω από τις μισές (περίπου 28% του ΑΕγχΠ κατά μέσο όρο) είναι κοινωνικές δαπάνες (παιδεία, υγεία, μεταφορές, συντάξεις, επιδόματα ανεργίας κ.ο.κ.). Αντίθετα, σε χώρες όπου δεν έχουν τα χαρακτηριστικά του μικτού οικονομικού συστήματος της Ευρώπης, αλλά το λεγόμενο "ανελέητο" οικονομικό σύστημα, όπως στις ΗΠΑ και Ιαπωνία, τα ποσοστά της συνολικής φορολογίας (VAT, άμεση κλπ) είναι σχετικά μειωμένα, και τα επίπεδα των κοινωνικών δαπανών περίπου 15% του ΑΕγχΠ.
Ιστορική αναδρομή
Beim Steuereinehmer (στην εφορία) του Jan Massys το 1539.|thumb|αριστερά Η φορολογία φαίνεται να ξεκίνησε από την αρχαιότητα ως υποχρέωση ανθρώπων να καταβάλλουν αντικείμενα ή προϊόντα αξίας σε άρχοντες ή κράτη. Συνήθως σε κάθε περιοχή υπήρχε ένας άρχοντας με στρατιωτική, πολιτική εξουσία ή ήταν απλά ένας γαιοκτήμονας στον οποίο αποδίδονταν οι εισφορές, και αυτός με τη σειρά του τις έστελνε στην ανώτατη κρατική αρχή. Άλλο αξιοσημείωτο φαινόμενο της αρχαιότητας και του Μεσαίωνα είναι η παροχή υπηρεσιών από τους άρχοντες με αντάλλαγμα το δικαίωμα της είσπραξης των φόρων μιας επαρχίας για δικό τους όφελος. Στον ελλαδικό χώρο επί Βυζαντίου παρατηρήθηκε το φαινόμενο οι εισφορές να καταβάλλονται στην κοινότητα αντί για κάποιο άρχοντα και αυτή με τη σειρά της να αποδίδεται στο κράτος.
Ιστορικά υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο φορολογούμενος δεν είναι ένας πολίτης ή περίοικος (κάτοικος χωρίς πολιτικά δικαιώματα) μιας περιοχής, αλλά ένα ολόκληρο κράτος. Σε αυτές τις περιπτώσεις ένα αναγνωρισμένο κράτος καταβάλλει υποχρεωτική εισφορά σε ένα άλλο μετά από σχετική συνθήκη που έχει υπογραφεί. Αυτό συνέβη στο Μεσαίωνα, όπου σλαβικά κράτη πλήρωναν στο Βυζάντιο φόρο, ενώ το ίδιο σε άλλες ιστορικές περιόδους πλήρωνε φόρο στην Περσία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Σχεδόν ταυτόχρονα με τη φορολογία αναπτύχθηκε και το φαινόμενο της φοροδιαφυγής, ώστε να δημιουργηθούν ειδικές οργανώσεις συλλογής φόρων για την εξασφάλιση της είσπραξης των φόρων και τον ακριβή υπολογισμό του κάθε φόρου. Αυτές οι οργανώσεις ταυτόχρονα μπορούσαν να επιδικάσουν ποινές σε φοροφυγάδες. Η φοροδιαφυγή ανέρχεται στην Ελλάδα σε 30 δις ευρώ ετησίως, κάνοντας την πρωταθλήτρια στην παραοικονομία, και η μείωση της κατά 20 δις ευρώ θα μπορούσε να μειώσει τους φόρους που καταβάλλουν οι φορολογούμενοι κατά ποσοστό 30%.
Οι υποχρεωτικές εισφορές αρχικά ήταν ένα μέρος της σοδειάς, όπως συνέβαινε στην αρχαία Αίγυπτο και αργότερα αντικαταστάθηκαν με χρήματα μετά την εφεύρεσή του. Ωστόσο, ο υπολογισμός της υποχρεωτικής καταβολής εξακολουθούσε να γίνεται με βάση την έκταση των κτημάτων του φορολογούμενου μέχρι και μετά τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία σε πολλά κράτη.
Η φορολογία δεν είναι πάντα η μοναδική πηγή εσόδων ενός κράτους, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου το κράτος ελέγχει μερικά μονοπώλια ως κύρια ή συμπληρωματική πηγή εσόδων, όπως συνέβη κάποτε στην Ελλάδα όταν το κράτος είχε τον έλεγχο ορυχείων της Χαλκιδικής. Εκτός από τους φόρους, ένα κράτος μπορεί να επιβάλλει εισφορές και σε εμπορικές συναλλαγές που γίνονται μέσα σε αυτό, ακόμα και όταν οι συναλλασσόμενοι δεν είναι πολίτες του κράτους.
Χαρακτηριστικά των φόρων
Οι φόροι έχουν δύο βασικά γνωρίσματα:
Αμεσότητα της φορολόγησης
Οι φόροι διακρίνονται αρχικά σε δύο είδη, ανάλογα με το συσχετισμό τους με το εισόδημα του φορολογουμένου.
Άμεση Φορολόγηση
Η άμεση φορολόγηση είναι η καταβολή των εισφορών άμεσα από τους πολίτες προς το κράτος. Είναι ο πιο καθιερωμένος τρόπος φορολόγησης των φυσικών και νομικών προσώπων. Η άμεση φορολόγηση θεωρείται αξιοκρατική, γιατί μπορεί να γίνει διάκριση των προσώπων σε εισοδηματικές τάξεις και να καθοριστεί ανάλογα το ύψος του φορολογικού βάρους. Συνήθως στην άμεση φορολόγηση αυξάνεται το ποσοστό φορολόγησης στα μεγαλύτερα εισοδήματα.
Έμμεση Φορολόγηση
Έμμεση φορολόγηση έχουμε όταν η καταβολή των εισφορών γίνεται με μη άμεσο τρόπο. Αναφερόμαστε σε έμμεση φορολόγηση-έμμεσους φόρους, όταν τα έσοδα λαμβάνονται από όλες τις κοινωνικές ομάδες ανεξαρτήτως εισοδήματος. Στηρίζεται στο σκεπτικό άντλησης εσόδων σε περιπτώσεις που δεν είναι αυτό εφικτό ή εύκολο μέσω των κλιμάκων της άμεσης. Παραδείγματα έμμεσης φορολόγησης αποτελούν ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), ο φόρος κύκλου εργασιών (πλην ΦΠΑ), τέλη χαρτοσήμου, φόρος μεταβίβασης ακινήτων.
Διπλή Φορολόγηση
Διπλή φορολόγηση είναι η αποτίμηση φόρων σε μια περίπτωση δύο ανεξάρτητες φορές συνήθως με δύο διαφορετικές φορολογικές μεθόδους και ο υπολογισμός της τελικής εισφοράς ως το άθροισμα αυτών των δύο. Περιπτώσεις διπλής φορολόγησης προκύπτουν συνήθως όταν ένα πρόσωπο διενεργεί συναλλακτικές δραστηριότητες και στη χώρα μόνιμης κατοικίας του και σε άλλη χώρα. Η διπλή φορολόγηση για την ίδια συναλλακτική δραστηριότητα θεωρείται άδικη. Για την αποφυγή του φαινομένου αυτού το κράτος έχει προβλέψει ασφαλιστικές δικλείδες. Εάν για κάποιο λόγο αυτό συμβεί, δικαιούται ο φορολογούμενος να το γνωστοποιήσει και να ζητήσει συμψηφισμό του καταβληθέντος φόρου.
Υποστήριξη στη φορολογία
Σύμφωνα με τις περισσότερες πολιτικές φιλοσοφίες, οι φόροι είναι δικαιολογημένοι καθώς χρηματοδοτούν δραστηριότητες που είναι απαραίτητες και ωφέλιμες για την κοινωνία. Επιπρόσθετα, η προοδευτική φορολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μειώσει την οικονομική ανισότητα σε μία κοινωνία. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, η φορολογία σε σύγχρονα έθνη-κράτη ωφελεί την πλειοψηφία του πληθυσμού και την κοινωνική ανάπτυξη. Μια συνηθισμένη παρουσίαση αυτής της άποψης, παραφράζοντας δηλώσεις του Όλιβερ Γουέντελ Χολμς, είναι « Οι φόροι είναι το τίμημα του πολιτισμού».
Μπορεί επίσης να ειπωθεί ότι σε μία δημοκρατία, εξαιτίας του ότι η κυβέρνηση είναι το συμβαλλόμενο μέρος που εκτελεί την πράξη της επιβολής φόρων, η κοινωνία σαν σύνολο αποφασίζει πώς το φορολογικό σύστημα θα πρέπει να οργανωθεί. Το σλόγκαν της Αμερικανικής Επανάστασης «Καμία φορολογία χωρίς αντιπροσώπευση» υπονόησε αυτή την άποψη. Για τους παραδοσιακούς συντηρητικούς, η πληρωμή της φορολογίας δικαιολογείται ως μέρος των γενικών υποχρεώσεων των πολιτών να υπακούν στον νόμο και να στηρίζουν τους εδραιωμένους θεσμούς. Η συντηρητική θέση αποδίδεται περιληπτικά στο ίσως πιο γνωστό απόφθευγμα των δημόσιων οικονομικών, «Ένας παλιός φόρος είναι ένας καλός φόρος». Οι συντηρητικοί υποστηρίζουν την «θεμελιώδη συντηρητική προϋπόθεση ότι κανείς δεν θα πρέπει να εξαιρεθεί από το να πληρώνει για την κυβέρνηση, μην τυχόν και αρχίσουν να πιστεύουν ότι η κυβέρνηση δεν κοστίζει τίποτα σε αυτούς με την βέβαιη συνέπεια ότι θα απαιτήσουν περισσότερες κυβερνητικές «υπηρεσίες». Οι σοσιαλδημοκράτες γενικά είναι υπέρ υψηλότερων επιπέδων φορολογίας ώστε να χρηματοδοτείται η δημόσια πρόνοια ενός ευρέως φάσματος υπηρεσιών όπως η συνολική υγεία και εκπαίδευση, όπως επίσης η πρόνοια ενός φάσματος κοινωνικών επιδομάτων. Όπως υποστηρίχθηκε από τον Τόνι Κρόσλαντ και άλλους, η ικανότητα να φορολογήσεις το εισόδημα από το κεφάλαιο είναι ένα κεντρικό στοιχείο της σοσιαλδημοκρατικής περίπτωσης για μία μικτή οικονομία σε αντίθεση με τα μαρξιστικά επιχειρήματα για μία εναία δημόσια ιδιοκτησία του κεφαλαίου.
Η υποχρεωτική φορολογία των ατόμων, όπως ο φόρος εισοδήματος, συχνά δικαιολογείται με επιχειρήματα που περιλαμβάνουν την εδαφική κυριαρχία, και το κοινωνικό συμβόλαιο. Οι υπερασπιστές της επιχειρηματικής φορολογίας υποστηρίζουν ότι υπάρχει μία αποτελεσματική μέθοδος να φορολογηθεί το εισόδημα για το λόγο ότι η εμπορική δραστηριότητα απαραίτητα περιλαμβάνει χρήση δημόσια εδραιωμένης και συντηρημένης οικονομικής υποδομής, και ότι οι επιχειρήσεις στην πραγματικότητα χρεώνονται για αυτή την χρήση. Οι Γεωργιστές οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι όλο το οικονομικό ενοίκιο που συγκεντρώνεται από φυσικές πηγές (γη, εξόρυξη μετάλλων, ποσοστά αλιείας, κτλ.) είναι μη δεδουλευμένο εισόδημα, και ανήκει στην κοινότητα παρά στο άτομο. Είναι υπέρ ενός υψηλού φόρου (ο «Μοναδικός Φόρος») στη γη και σε άλλες φυσικές πηγές για να επιστραφεί αυτό το μη δεδουλευμένο εισόδημα στο κράτος, αλλά όχι άλλων φόρων.
Αντίδραση στη φορολογία
Επειδή η καταβολή του φόρου είναι υποχρεωτική και επιβάλλεται από το νομικό σύστημα, κάποιες πολιτικές φιλοσοφίες θεωρούν τη φορολογία κλοπή, εκβιασμό (ή δουλεία, ή παραβίαση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας) ή τυραννία, κατηγορώντας την κυβέρνηση για την είσπραξη φόρων μέσω βίας και καταναγκαστικών μέσων. Βολονταριστές, ατομικιστές αναρχικοί, αντικειμενιστές, αναρχο-καπιταλιστές, και ελευθεριακοί βλέπουν τη φορολογία ως επιθετικότητα του κράτους. Η άποψη ότι η δημοκρατία νομιμοποιεί τη φορολογία απορρίπτεται από εκείνους που ισχυρίζονται ότι κάθε μορφή κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των νόμων που επιλέχθηκαν με δημοκρατικά μέσα, είναι θεμελιωδώς καταπιεστική. Σύμφωνα με τον Λούντβιχ φον Μίζες, «η κοινωνία στο σύνολό της», δεν θα πρέπει να λαμβάνει τέτοιες αποφάσεις, λόγω του μεθοδολογικού ατομικισμού. Οι φιλελεύθεροι πολέμιοι της φορολογίας ισχυρίζονται ότι η κυβερνητική προστασία, όπως η αστυνομία και οι αμυντικές δυνάμεις, θα μπορούσε να αντικατασταθεί από εναλλακτικές λύσεις της αγοράς, όπως ιδιωτικούς οργανισμούς άμυνας, υπηρεσίες διαιτησίας ή εθελοντικές εισφορές. Ο Γουόλτερ Ουίλιαμς, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Μέισον, δήλωσε ότι «τα κυβερνητικά προγράμματα αναδιανομής του εισοδήματος παράγουν το ίδιο αποτέλεσμα όπως η κλοπή. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι που κάνει ένας κλέφτης: αναδιανέμει το εισόδημα. Η διαφορά μεταξύ κυβέρνησης και κλοπής είναι κυρίως θέμα νομιμότητας.
Η φορολογία έχει, επίσης, βρει αντίθετους τους κομμουνιστές και τους σοσιαλιστές. Ο Καρλ Μαρξ θεωρούσε ότι η φορολόγηση θα είναι περιττή μετά την έλευση του κομμουνισμού και προσδοκούσε τον «μαρασμό του κράτους». Στις σοσιαλιστικές οικονομίες, όπως της Κίνας, η φορολόγηση έπαιξε μικρό ρόλο, δεδομένου ότι τα περισσότερα από τα έσοδα του κράτους  προέρχονταν από την ιδιοκτησία των επιχειρήσεων, και υποστηρίχθηκε από ορισμένους ότι η νομισματική φορολογία δεν ήταν απαραίτητη. Μολονότι η ηθική της φορολογίας μερικές φορές αμφισβητείται, τα περισσότερα επιχειρήματα για τη φορολογία περιστρέφονται γύρω από το βαθμό και τη μέθοδο της φορολογίας και των συναφών κρατικών δαπανών και όχι γύρω από την ίδια την φορολογία.
Αρθρίτιδα
Αρθρίτιδα είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει φλεγμονή και πόνο στις αρθρώσεις. Τα συμπτώματα γενικά περιλαμβάνουν πόνο και δυσκαμψία, ερυθρότητα, ζέστη, πρήξιμο και μειωμένο εύρος κίνησης. Σε ορισμένους τύπους αρθρίτιδας προσβάλλονται και άλλα όργανα. Οι πόνοι μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά ή σταδιακά.
Υπάρχουν πάνω από 100 διαφορετικοί τύποι αρθρίτιδας. Οι πιο κοινές μορφές είναι η οστεοαρθρίτιδα (εκφυλιστική νόσος των αρθρώσεων) και η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Η οστεοαρθρίτιδα εμφανίζεται συνήθως με την ηλικία και επηρεάζει τα δάχτυλα, τα γόνατα και τους γοφούς. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια αυτοάνοση διαταραχή που επηρεάζει συχνά τα χέρια και τα πόδια. Όταν εκτός από αρθρώσεις επηρεάζονται τένοντες, συνδέσμοι, οστά και μύες τότε προκύπτουν οι λεγόμενες ρευματικές παθήσεις (ρευματισμοί). Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η ουρική αρθρίτιδα, ο λύκος, η ινομυαλγία, και η σηπτική αρθρίτιδα.
Η αντιμετώπιση της αρθρίτιδας μπορεί να χωριστεί σε συντηρητικές και χειρουργικές επιλογές. Η συντηρητική αντιμετώπιση περιλαμβάνει δραστηριότητες που μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των συμπτωμάτων όπως την άσκηση, βελτίωση της τεχνικής στην κίνηση, απώλεια βάρους, αποφυγή των επιβαρυντικών δραστηριοτήτων, τις θεραπείες με εναλλαγές ζεστού και κρύου, τις θεραπείες χαλάρωσης, τους νάρθηκες και τις τιράντες, και τις βοηθητικές συσκευές. Τα φάρμακα χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση του πόνου, την επιβράδυνση της κατάστασης και την πρόληψη περαιτέρω βλάβης. Η χειρουργική επέμβαση χρησιμοποιείται για την ανακούφιση του πόνου και ομαλοποίηση ή αποκατάσταση της άρθρωσης με εμφυτεύματα.
Το 2010, υπολογίστηκε ότι η οστεοαρθρίτιδα επηρεάζει περισσότερο από το 3,8% των ανθρώπων σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ η ρευματοειδής αρθρίτιδα επηρεάζει περίπου το 0,24% των ατόμων. Η ουρική αρθρίτιδα επηρεάζει περίπου το 1-2% του πληθυσμού στις αναπτυγμένες χώρες κάποια στιγμή στη ζωή του. Στις ΗΠΑ, το 24% όλων των ενηλίκων, ή 58,5 εκατομμύρια άνθρωποι, έχουν κάποιας μορφής αρθρίτιδα, ενώ οι περισσότεροι από τους μισούς (57,3%) είναι σε ηλικία που εργάζονται (18 έως 64 ετών). Γενικά, η νόσος γίνεται πιο συχνή με την αύξηση της ηλικίας.
Κατάταξη
Υπάρχουν αρκετές ασθένειες όπου ο πόνος στις αρθρώσεις είναι πρωτοπαθής, και θεωρείται το κύριο χαρακτηριστικό. Γενικά όταν ένα άτομο έχει «αρθρίτιδα» σημαίνει ότι έχει μία από τις παρακάτω παθήσεις :
Ο πόνος στις αρθρώσεις μπορεί επίσης να είναι σύμπτωμα άλλων ασθενειών. Σε αυτή την περίπτωση, η αρθρίτιδα θεωρείται δευτεροπαθής στην κύρια ασθένεια. Αυτές περιλαμβάνουν :
Η αδιαφοροποίητη αρθρίτιδα είναι μια αρθρίτιδα που δεν εντάσσεται σε γνωστές κατηγορίες κλινικών ασθενειών, καθώς είναι πιθανό να βρίσκεται σε ένα πρώιμο στάδιο μιας ορισμένης ρευματικής πάθησης.
Συμπτώματα
Ο πόνος, ο οποίος μπορεί να ποικίλλει σε βαρύτητα, είναι ένα κοινό σύμπτωμα σχεδόν σε όλους τους τύπους αρθρίτιδας. Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν οίδημα, δυσκαμψία της άρθρωσης, ερυθρότητα και πόνο γύρω από την άρθρωση. Οι αυτοάνοσες ασθένειες, όπως ο λύκος και η ρευματοειδής αρθρίτιδα, εκτός από την άρθρωση μπορούν να επηρεάσουν και άλλα όργανα του σώματος, οδηγώντας σε ποικίλα συμπτώματα. Αυτά μπορούν να είναι τα εξής :
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση από κατάλληλο επαγγελματία υγείας και μπορεί να υποστηριχθεί από άλλες εξετάσεις, όπως ακτινολογικές εξετάσεις και εξετάσεις αίματος, ανάλογα με τον τύπο της ύποπτης αρθρίτιδας. Επίσης, μπορεί να πραγματοποιηθεί η αρθροκέντηση. Όλες οι αρθρίτιδες παρουσιάζουν πόνο στην άρθρωση. Τα μοτίβα του πόνου μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την αρθρίτιδα και την τοποθεσία. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα προκαλεί γενικά χειρότερη ενόχληση το πρωί και σχετίζεται με δυσκαμψία που διαρκεί πάνω από 30 λεπτά. Στα αρχικά στάδια, ωστόσο, οι ασθενείς μπορεί να μην έχουν συμπτώματα μετά από ένα ζεστό ντους. Αντιστοίχως, η οστεοαρθρίτιδα, τείνει να σχετίζεται με πρωινή δυσκαμψία, η οποία μειώνεται σχετικά γρήγορα με την κίνηση και την άσκηση. Σε ηλικιωμένους και παιδιά ο πόνος μπορεί να μην είναι το κύριο χαρακτηριστικό καθώς ο ηλικιωμένος ασθενής απλώς κινείται λιγότερο, ενώ ο νέος ασθενής αρνείται να χρησιμοποιήσει το πάσχον άκρο.
Στοιχεία του ιστορικού της διαταραχής καθοδηγούν τη διάγνωση. Σημαντικά χαρακτηριστικά είναι η ταχύτητα και ο χρόνος έναρξης, το μοτίβο εμπλοκής της άρθρωσης, η συμμετρία των συμπτωμάτων, η πρωινή δυσκαμψία, η ευαισθησία, η ακαμψία λόγω αδράνειας, οι επιβαρυντικοί και ανακουφιστικοί παράγοντες, καθώς και άλλα συστημικά συμπτώματα. Η φυσική εξέταση μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση ή μπορεί να υποδείξει συστημική νόσο. Οι ακτινογραφίες χρησιμοποιούνται συχνά για να υπάρχει παρακολούθηση της εξέλιξης ή για να βοηθήσουν στην εκτίμηση της σοβαρότητας της νόσου.
Τέλος, συχνά πραγματοποιούνται εξετάσεις αίματος και ακτινογραφίες των προσβεβλημένων αρθρώσεων για να προκύψει η διάγνωση. Αν υπάρχουν υποψίες για ορισμένες αρθρίτιδες, ενδείκνυνται προληπτικές εξετάσεις αίματος. Οι μέθοδοι εργαστηριακής διάγνωσης μπορεί να περιλαμβάνουν: ρευματοειδή παράγοντα, αντιγονικό πυρηνικό παράγοντα (ANF), εκχυλίσιμο πυρηνικό αντιγόνο (ΕΝΑ), και ειδικά αντισώματα.
Αντιμετώπιση
Προς το παρόν δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για την αρθρίτιδα και τις ρευματικές παθήσεις. Οι επιλογές αντιμετώπισης ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο της αρθρίτιδας και περιλαμβάνουν φυσικοθεραπεία, άσκηση και δίαιτα, ορθωτικά βοηθήματα (orthotics), και φάρμακα τοπικής χρήσης ή από το στόμα. Μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση (αρθροπλαστική) αντικατάστασης της άρθρωσης για την αποκατάσταση της βλάβης, την αποκατάσταση της λειτουργικότητας ή την ανακούφιση του πόνου.
Φυσικοθεραπεία
Η φυσικοθεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμη για ορισμένους τύπους αρθρίτιδας. Οι ασκήσεις μπορούν να βελτιώσουν το εύρος της κίνησης και να ενισχύσουν τους μύες που περιβάλλουν τις αρθρώσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να απαιτηθούν νάρθηκες.
Φαρμακευτική αγωγή
Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της αρθρίτιδας ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο της αρθρίτιδας. Συνήθως χρησιμοποιούνται τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη, τα οποία μπορούν να ανακουφίσουν τον πόνο και να μειώσουν τη φλεγμονή. Επίσης χρησιμοποιούνται ορισμένες κρέμες και αλοιφές που περιέχουν μενθόλη ή καψαϊκίνη, για να παρεμποδιστεί η μετάδοση των σημάτων πόνου από την άρθρωση. Τα κορτικοστεροειδή φάρμακα, όπως η πρεδνιζόνη, μειώνουν τη φλεγμονή και τον πόνο και επιβραδύνουν τη βλάβη των αρθρώσεων. Τέλος, υπάρχουν τα αντιρευματικά φάρμακα που τροποποιούν την ασθένεια (DMARDs), τα οποία μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και να σώσουν τις αρθρώσεις και άλλους ιστούς από μόνιμη βλάβη. Εκτός από τα συμβατικά DMARDs, υπάρχουν επίσης βιολογικοί παράγοντες και στοχευμένα συνθετικά DMARDs.
Χειρουργική επέμβαση
Εάν τα συντηρητικά μέτρα δεν βοηθήσουν, μπορεί να προταθεί να πραγματοποιηθεί χειρουργική επέμβαση, όπως η αποκατάσταση, η αντικαστάσταση, ή η σύντηξη άρθρωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επιφάνειες των αρθρώσεων μπορούν να λειανθούν με αρθροσκόπηση. Η αρθροσκόπηση περιλαμβάνει μικρές τομές γύρω από την άρθρωση από τις οποίες μπορεί να δει ορθοπαιδικός την άρθρωση και εισάγοντας διάφορα εργαλεία να ομαλοποίηση την φθαρμένη επιφάνεια. Οι πιο συνηθισμένες αρθρώσεις στην οποία μπορεί να γίνει αρθροσκόπηση είναι το γόνατο, ώμος, αστράγαλος και ισχίο. Όταν υπάρχει διαταραχή ευθυγράμμισης κάτω άκρων σημαίνει ότι το γόνατο δεν είναι κεντρισμένο κάτω από το ισχίο σε σχέση με τον αστράγαλο προκαλώντας είτε ραιβογονία είτε βλαισογονία. Η επίπτωση αυτής της κακής ευθυγράμμισης είναι ότι επικεντρώνονται οι δυνάμεις στην εσωτερική (ραιβογονία) ή στην εξωτερική πλευρά (βλαισογονία) του γόνατος. Τα κάτω άκρα μπορούν να επανευθυγραμμιστούν με οστεοτομίες γύρω από το γόνατο. Στην περίπτωση της αντικατάστασης της άρθρωσης, αφαιρείται η κατεστραμμένη άρθρωση και αντικαθιστάται με μια τεχνητή. Οι αρθρώσεις που αντικαθίστανται πιο συχνά είναι οι γοφοί και τα γόνατα. Όταν πραγματοποιείται η σύντηξη άρθρωσης (αρθρόδεση), μια διαδικασία που χρησιμοποιείται συχνότερα για μικρότερες αρθρώσεις, όπως αυτές στον καρπό, στον αστράγαλο και στα δάχτυλα, αφαιρούνται τα άκρα των δύο οστών στην άρθρωση και στη συνέχεια κλειδώνουν αυτά τα άκρα μαζί μέχρι να επουλωθούν σε μια άκαμπτη μονάδα.
Τρόπος ζωής και καθημερινότητα
Σε πολλές περιπτώσεις, τα συμπτώματα της αρθρίτιδας μπορούν να μειωθούν με την απώλεια βάρους, άσκηση, εναλλαγή κρύου και ζεστού, και ορθοπεδικά βοηθήματα. Το υπερβολικό βάρος ασκεί επιπλέον πίεση στις αρθρώσεις που φέρουν βάρος. Η απώλεια βάρους μπορεί να αυξήσει την κινητικότητα και να περιορίσει τον μελλοντικό τραυματισμό των αρθρώσεων. Για κάθε κιλού απώλεια βάρους μπορεί να μειώσει το φορτίο στα γόνατα επί τέσσερα. Δηλαδή απώλεια 10 kg βάρος ισοδυναμεί με 40 kg λιγότερο φορτίο στα γόνατα. Τα άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) μεγαλύτερο από 30 έχουνε εφτά φορές μεγαλύτερη πιθανότητα ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας στα γόνατα σε σχέση με εκείνα με φυσιολογικό ΔΜΣ. Μία αύξηση πέντε μονάδων του ΔΜΣ σχετίζεται με αυξημένο ρίσκο οστεοαρθρίτιδας στα γόνατα κατά 35%. Η τακτική άσκηση μπορεί να βοηθήσει να παραμείνουν οι αρθρώσεις ευέλικτες. Το κολύμπι και η αεροβική στο νερό μπορεί να είναι καλές επιλογές, επειδή η άνωση του νερού μειώνει την πίεση στις αρθρώσεις που φέρουν βάρος. Τα θερμαντικά μαξιλάρια ή οι παγοκύστες μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση από τον πόνο της αρθρίτιδας. Τέλος, η χρήση μπαστουνιών, ένθετων παπουτσιών, περιπατητήρων και άλλων βοηθητικών συσκευών μπορεί να βοηθήσει στην προστασία των αρθρώσεων και να βελτιώσει στην ικανότητα εκτέλεσης καθημερινών εργασιών.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρθροπάθειες Κατηγορία:Παθολογία γήρατος Κατηγορία:Ρευματολογία Κατηγορία:Σκελετικές παθήσεις Κατηγορία:Φλεγμονές
Βαμπέτα
Ο "Βαμπέτα", γεννημένος ως Μάρκος Αντρέ Μπατίστα ντος Σάντος, (γεννημένος στις 13 Μαρτίου 1974, στη Ναζαρέ) είναι πρώην Βραζιλιάνος διεθνής ποδοσφαιριστής και νυν προπονητής της Γκρέμιο Οσάσκο. Αγωνιζόταν στο χώρο της μεσαίας γραμμής. Αγωνίστηκε με τα χρώματα της Βραζιλίας από το 1998 ως το 2002, κατακτώντας το Κόπα Αμέρικα του 1999 και το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002.
Το Vampeta, το ψευδώνυμό του, είναι συνδυασμός των λέξεων "vampiro" (πορτογαλική εκδοχή του βρικόλακα) και "capeta" (πορτογαλική αργκό εκδοχή του διαβόλου).