Χανς_Άισλερ
Το Μέτρο
Ο Άισλερ και ο Μπρεχτ συναντήθηκαν για μια ακόμη φορά στο ετήσιο φεστιβάλ μουσικής δωματίου Neue Musik Berlin 1930. Οι συνομίληκοι καλλιτέχνες, πεπεισμένοι για τις ικανότητές τους και τόσο πρόθυμοι να επιβάλουν τις αντιλήψεις τους για την αισθητική και την πολιτική, αποφάσισαν να συνεργαστούν. Η αρχή έγινε, το 1930, με το έργο του Μπρεχτ Die Maßnahme (Το Μέτρο ή Η Απόφαση), ένα Lehrstücke, μια ριζική, πειραματική φόρμα μοντερνισμού στο θέατρο που, αρχικά, είχε απορριφθεί από το φεστιβάλ λόγω των πολιτικών του θέσεων. Ήταν το πρώτο ολοκληρωμένο μουσικό έργο για το εργατικό κίνημα που, μέχρι τότε, τού είχαν αφιερωθεί μόνο μεμονωμένα τραγούδια. Για την πρεμιέρα συνέπραξαν τρεις μεγάλες χορωδίες του Βερολίνου με την κύριο κορμό τους να απαρτίζεται, ως επί το πλείστον, από ανεκπαίδευτες φωνές, χωρίς γνώση τής μουσικής σημειογραφίας, συν τους σολίστες Anton Μαρία Topitz, Ernst Busch, Helene Weigel και Alexander Granach. Είναι χαρακτηριστικό ότι, οι χορωδοί ήσαν απασχολημένοι μέχρι αργά το βράδυ, διότι κατά τη διάρκεια της ημέρας, βρίσκονταν στις εργασίες τους. Η πρεμιέρα έγινε στο παλιό Berliner Philharmonie, στις 13 Δεκεμβρίου 1930. Η παράσταση ξεκίνησε - ασυνήθιστα - στις 23:30, με τον ίδιο τον Άισλερ να συμμετέχει στη χορωδία. Το έργο έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους εργαζομένους, αλλά επικρίθηκε από την πολιτεία, καθότι προκαλούσε υποκίνηση σε ταξική πάλη. Το φυλλάδιο του προγράμματος συνοδευόταν από μια λίστα ερωτήσεων που θα έπρεπε να υποβάλει το κοινό σχετικά με το περιεχόμενο του έργου. Μια εβδομάδα αργότερα, διεξήχθη συζήτηση σε ένα σχολείο για αλλαγές στο κείμενο. Ο Άισλερ, όντως, το επέκτεινε και άλλαξε την παρτιτούρα. Μέχρι το 1932, είχε παρουσιαστεί πάμπολλες φορές στη Γερμανία, μάλιστα στη Λειψία υπήρχαν 300 χορωδοί επί σκηνής. thumb|400px|right|Ο Άισλερ το 1950 με τον Μπέρτολτ Μπρεχτ Το έργο είναι σημαντικό ακόμη και μέχρι σήμερα, όχι μόνο γιατί ήταν ο καρπός της πρώτης συνεργασίας Άισλερ-Μπρεχτ, αλλά και επειδή λόγω της απαγόρευσης των έργων του Μπρεχτ το 1945, δεν έγινε ποτέ γνωστό στο ευρύ κοινό. Ο Μπρεχτ θεωρούσε ότι το κείμενο του έργου είχε παρεξηγηθεί και, δικαίως, φοβόταν ότι στην ερχόμενη περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη της σκληρότητας του κομμουνιστικού ζητήματος. Η τελευταία παράσταση στη Γερμανία δόθηκε στις 23 Ιανουαρίου 1932, στην Ερφούρτη. Η αστυνομία διέκοψε την παράσταση, με αιτία την «υποκίνηση κατά του κράτους». Τη βίαιη εκκένωση της αίθουσας του θεάτρου ακολούθησαν ταραχές και συλλήψεις. Έτσι, τελείωσε το ιστορικό παρουσίασης του έργου στη Γερμανία. Η πρώτη αναβίωσή του έγινε στο Λονδίνο το 1987, η δε πρώτη γερμανική παρουσίαση μετά τα γεγονότα του 1932, το 1997 από το Berliner Ensemble. Στις αρχές του 2002, παίχτηκε στη Βιέννη για δύο παραστάσεις, αλλά παρά τις καλές επιδόσεις των συντελεστών και την επιτυχή παραγωγή, παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητο λόγω της -σημερινής- μη αναγνωρισιμότητας του έργου. Το ίδιο το έργο, από μουσική άποψη, είναι πολύ σημαντικό, με αναφορές στον Μπαχ και τον Χαίντελ. Η χρήση της χορωδίας στην εισαγωγή, οι άριες, τα ρετσιτατίβα, τα κοράλ και οι τονικές ανατροπές είναι μοναδικά σε σύγκριση με τα άλλα έργα που γράφηκαν για τον Μπρεχτ.