cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Λειμωνάριο
Το Λειμωνάριο και η Εκκλησιαστική Ιστορία Ευαγρίου του Σχολαστικού
Στο κεφ. 35 του 4ου βιβλίου της Εκκλησιαστικής Ιστορίας, παρατίθεται η ιστορία του αββά Θωμά της Κοίλης Συρίας, ο οποίος ετάφη σε ένα μνήμα για ξένους στο προάστειο Δάφνη της Αντιόχειας. Αργότερα στο ίδιο μνήμα ετάφησαν και δύο ξένοι, των οποίων τα σώματα εναποτέθηκαν επάνω στο λείψανό του. Ο Θεός για να αναδείξει την αγιότητα του αββά Θωμά έκανε το εξής σημείο : τα σώματα των δύο ξένων διώχθηκαν απωθούμενα μακριά από το σώμα του αββά. Έτσι έγινε πρόδηλη η αγιότητα του ανδρός, και αφού διά του σημείου τούτου οι Αντιοχείς κατάλαβαν ότι επρόκειτο περί αγίου, μετέφεραν με μεγαλοπρεπή πομπή την σορό του στο κοιμητήριο της Αντιόχειας, αφού την περιέφεραν στην πόλη. Με την περιφορά και μετάθεση δε του λειψάνου του αγίου επαύθη λοιμώδης νόσος, η οποία τότε ταλαιπωρούσε την πόλη. Λεπτομερέστερη εκδοχή της αυτής ιστορίας βρίσκουμε και στο κεφ. 88 του Λειμώνος. Η εκδοχή του Λειμώνος απολειαίνει την παραδοξότητα της εκδοχής του Ευαγρίου, καθώς μας πληροφορεί ότι τα σώματα, που "εκδιώχθηκαν" από τον τάφο του αγίου ήταν σώματα γυναικών και ότι διά του γενομένου θαύματος οι Αντιοχείς αντιλήφθηκαν πως ο αββάς δεν ενέκρινε την ταφή γυναικών επάνω στο λείψανό του.
Στο επόμενο κεφ. του 4ου τόμου της Εκκλησιαστική Ιστορίας, ο Ευάγριος κάνει λόγο για τον Συμεών τον δια Χριστόν Σαλό, που ζούσε στην Έμεσα. Αφηγείται λοιπόν ότι ο Συμεώνης είχε αποβάλει σε τέτοιο βαθμό το πάθος της κενοδοξίας, ώστε αυτοί που δεν γνώριζαν την αλήθεια να τον θεωρούν τρελό, παρά το ότι ήταν πλήρης θείας σοφίας. Κάποτε κάποιοι είδαν τον Συμεών να μπαίνει στο δωμάτιo μιας εταίρας και να μένει μόνος μαζί της για πολλή ώρα. Εν συνεχεία ο Συμεώνης άνοιξε τη θύρα του δωματίου και προσποιούμενος ότι κοιτούσε επιφυλακτικά μήπως τον έβλεπε κάποιος αποχώρησε. Αυτοί λοιπόν που τον είδαν, πήραν την εταίρα και την ρωτούσαν ποια ήταν η φύση της επισκέψεως του Συμεώνος. Κι' εκείνη τους εξήγησε πως αυτή ήταν η τέταρτη συνεχής ημέρα που την έβρισκε εντελώς νηστική, μη έχοντας βάλει στο στόμα της παρά μόνο νερό εξαιτίας της ένδοιάς της, κι' ότι εκείνος τής αγόρασε τρόφιμα, και αφού έκλεισε τη θύρα του δωματίου, τής έφτιαξε τράπεζα προκειμένου να φάει, προτρέποντάς την να χορτάσει με το γεύμα. Και για να αποδείξει τα λεγόμενά της τους έδειχνε τα υπολείμματα αυτών που της είχε προσφέρει ο άγιος. Την αφήγηση αυτή μπορούμε να αντιπαραβάλουμε στην παραπλήσια αφήγηση του κεφ. 136 του Λειμώνος, που αφορά το αββά Σισίννιο τον αναχωρητή. Στην πρωτοπρόσωπη αυτή αφήγηση ο άγιος αββάς Σισίννιος διηγείται ότι μία ημέρα, που έψαλλε στο ασκητήριό του, προσέρχεται μία Σαρακήνισσα και αρχίζει να γυμνώνεται μπροστά του. Εκείνος ανοίγει διάλογο μαζί της και αφού εξακριβώνει ότι η γυναίκα ήταν χριστιανή τη ρωτά: «Καὶ οὐκ οίδας ότι οι πορνεύοντες υπάγουσιν;» («Και δε γνωρίζεις πού πηγαίνουν οι πορνεύοντες;»). Η γυναίκα απαντά καταφατικά και του εξηγεί πως ο λόγος για τον οποίο ζητά να πορνεύσει είναι η πείνα της. Τότε ο αββάς την προτρέπει να σταματήσει να πορνεύει και της αντιπροτείνει να πηγαίνει κάθε μέρα στο ασκητήριό του. Έτσι ο άγιος, από αυτά που του εξοικονομούσε ο Θεός, παρείχε στην γυναίκα την καθημερινή της τροφή, έως ότου εκείνος αποχώρησε από κείνα τα μέρη (ασκήτευε κοντά στον Ιορδάνη).
Στο ίδιο κεφ. ο Ευάγριος εξιστορεί ένα μεγάλο σημείο που ο άγιος Συμεών έκανε τις παραμονές μεγάλων σεισμών που έπληξαν ιδιαίτερα τη Βηρυτό, τη Βίβλο και την Τρίπολη της Φοινίκης. Ο άγιος κραδαίνοντας μαστίγιο έπληττε την πλειονότητα των κιόνων, περιερχόμενος την αγορά, και φωνάζοντας στους κίονες : «Σταθείτε, σας περιμένει χορός.». Ήταν δε γνωστό στους συμπολίτες του πως τίποτα απ' όσα έκανε δεν ήταν συμπτωματικό. Γι' αυτό εκείνοι, που ήταν μπροστά στο παράδοξο θέαμα, παρατηρούσαν ποιους κίονες προσπερνούσε χωρίς να τους μαστιγώσει. Δεν πέρασε πολύς καιρός και οι κίονες, που δεν είχε μαστιγώσει έπεσαν από τους σεισμούς. Αναφορά στους ίδιους σεισμούς έχουμε και στο κεφ. 50 του Λειμωναρίου. Στην εξιστόρηση αυτή ο αββάς Αναστάσιος που διέμενε στη Σκυθόπολη της Παλαιστίνης κάποια νύχτα που σηκώθηκε για να κρούσει το ξύλο, ακούει τον γέροντα Γεώργιο τον έγκλειστο να κλαίει και ζητά να μάθει τον λόγο για τον οποίο ο γέροντας έκλαιγε πικρά. Ο γέροντας Γεώργιος απαντά πως κλαίει, διότι ο Δεσπότης δεν θέλει να εξευμενισθεί προς αυτούς. Και περιγράφει το όραμα που είδε, στο οποίο ο Κύριος δεν εισήκουε τις δεήσεις εκείνων, που τον παρακαλούσαν, ακόμα και της Θεοτόκου. Το περιστατικό συνέβη ξημερώματα της Πέμπτης, τη δε Παρασκευή εκδηλώνεται κλόνος μέγας, από τον οποίο γκρεμνίζονται οι πόλεις της παραλίας Φοινίκης.
To 1938, o Th. Nissen δημοσίευσε ένα παράρτημα του Λειμωναρίου, το οποίο περιείχε δεκατέσσερεις (14) επιπλέον αφηγήσεις, οι οποίες δεν είχαν περιληφθεί στην έκδοση του Migne. Το παράρτημα αυτό βασίστηκε σε δύο χειρόγραφα του Λειμωναρίου που είχαν χρησιμοποιηθεί από τον Hermann Usener, στην έκδοση ενός σημαντικής αξίας προλόγου στο κείμενο του Λειμώνος, τον οποίο πρόλογο ο Migne δεν είχε συμπεριλάβει στη δική του έκδοση από λάθος. Πρόκειται για τον Βερολίνιο cod. gr. 221 και τον κώδικα της Βιέννης hist. gr. 42.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η 8η ιστορία του παραρτήματος του Nissen, η οποία έχει ως εξής : σε κάποια κωμόπολη της Παλαιστίνης, όπου κατοικούσαν Χριστιανοί και Εβραίοι με πολλά ζώα, υπήρχε η συνήθεια να συγκεντρώνουν το πρωί τα ζώα στην είσοδο της πόλεως και να στέλνουν ο καθένας κάποιο γιο του ή κάποιο δούλο του για να τα βγάλει για βοσκή. Μία ημέρα λοιπόν, την ώρα του φαγητού, τα παιδιά των Χριστιανών σκέφθηκαν, προφανώς ως παιχνίδι, να κάνουν τη Θ. Λειτουργία, όπως την έκαναν οι κληρικοί στην εκκλησία. Ένα παιδί πήρε τη θέση του επισκόπου και έκανε τους άλλους, άλλους περσβυτέρους, άλλους διακόνους, άλλους υποδιακόνους και άλλους αναγνώστες. Ένα εβραιόπουλο θέλησε να συμμετάσχει και αυτό στο παιχνίδι, αλλά τα υπόλοιπα παιδιά δεν το δέχονταν, διότι δεν ήταν Χριστιανός. Το εβραιόπουλο τότε πρότεινε να γίνει και αυτό Χριστιανός, και τα παιδιά δέχθηκαν και τον έβαλαν στην "τελετή". Ο δήθεν επίσκοπος έκανε τη "βάπτιση" και στη συνέχεια άρχισαν να κάνουν όλα τα της Λειτουργίας. Όταν όμως έφθασαν στο «Εἷς ἅγιος...» κατεβηκε φωτιά από τον ουρανό και κατέκαυσε ό,τι βρίσκονταν επάνω στο δήθεν θυσιαστήριο, τα δε παιδιά από τον φόβο τους έπεσαν κάτω και έμειναν εκεί σαν πεθαμένα. Τρεις ημέρες μετά το περιστατικό, ο πάτέρας του μικρού Εβραίου, που ήταν αρχιραββίνος, ετοίμασε το τραπέζι και καλούσε το παιδί του να έρθει για φαγητό.Το παιδί όμως, αρνιόταν να καθίσει στο τραπέζι, λέγοντας ότι είναι Χριστιανός. Τότε ο αρχιραββίνος αποφάσισε να τιμωρήσει το παιδί του, παραδίδοντάς το σε φρικτό θάνατο. Όμως ο Θεός είχε οικονομήσει έτσι τα πράγματα, ώστε το παιδί να μη βλαφθεί. Την περίοδο εκείνη, ο εμίρης της περιοχής είχε θυμώσει με τον λουτράρη, δηλαδή με τον υπεύθυνο του δημοσίου λουτρού, θεωρώντας ότι δεν το θέρμαινε όπως έπρεπε, αλλά το άφηνε κρύο. Ο αρχιραββίνος έμαθε για την επίπληξη που ο εμίρης έκανε στον λουτράρη (βαλανέα), καθώς και ότι τον είχε προστάξει να θερμάνει σωστά το λουτρό για την επόμενη ημέρα. Κάλεσε λοιπόν ο αρχιραββίνος τον βαλανέα και έκανε μαζί του μία συμφωνία. Η συμφωνία προέβλεπε ότι ο βαλανεύς θα έριχνε μέσα στο καμίνι του λουτρού αυτόν που θα του έστελνε ο αρχιραββίνος, ώστε να πεθάνει, και ότι ο ραββίνος σε αντάλλαγμα θα χάριζε στον λουτράρη τα χρήματα που εκείνος του χρωστούσε. Ο βαλανεύς την επόμενη ημέρα, φοβούμενος την τιμωρία του εμίρη (αμιρά), πύρωσε το καμίνι πολύ περισσότερο απ' ό,τι συνήθως. Τηρώντας τη συμφωνία, ο λουτράρης ἐριξε το παιδί στο καμίνι για να πεθάνει, όμως εκ θείου θαύματος, όταν ο αμιράς πήγε να πάρει το λουτρό του, το βρήκε πάλι κρύο. Όταν δε πήγε μαζί με τον λουτράρη να δει τι συνέβαινε στο καμίνι, βρήκε μέσα το παιδί του Εβραίου να κάθεται χαρούμενο, σώο και αβλαβές.
Ο αμιράς αφού έμαθε τι είχε συμβεί, διατάζει τον βαλανέα αυτή τη φορά να κάψει το καμίνι μπροστά του. Το καμίνι άναψε μπροστά του και ο εμίρης, παρακινημένος από την ασέβειά του έριξε ο ίδιος το παιδί στη φωτιά. Όταν όμως πήγε για δεύτερη φορά στο χαμάμ για το λουτρό του, το βρήκε τόσο κρύο, σαν να μην είχε θερμανθεί για μια ολόκληρη εβδομάδα. Για δεύτερη φορά το στόμιο του καμινιού άνοιξε, και το παιδί βρισκόταν μέσα αβλαβές, ενώ δεν υπήρχε καμμία οσμή από καπνό. Ο εμίρης τά 'χασε και έτρεξε να ενημερώσει για την υπόθεση αυτόν που οι μουσουλμάνοι αποκαλούσαν σύμβουλο. Ο σύμβουλος όταν πληροφορήθηκε τα γεγονότα έσπευσε στην κωμόπολη εκείνη και διέταξε να ανάψουν το καμίνι μπροστά του, και να ρίξουν τον γιο του αρχιραββίνου μέσα, εν τη παρουσία του. Το ίδιο σημείο επαναλήφθηκε για τρίτη φορά φορά και έτσι ο σύμβουλος θέλησε να πληροφορηθεί από το ίδιο το παιδί τα γεγονότα. Το παιδί διηγήθηκε όλη την ιστορία εξ αρχής, και εν συνεχεία, ο σύμβουλος κάλεσε το αρχιραββίνο να απολογηθεί για το ανουσιούργημα, που είχε διαπράξει. Ο σύμβουλος τελικά καταδικάζει τον αρχιραββίνο σε θάνατο, ορίζει δε τα παιδιά που έκαναν την μίμηση της Λειτουργίας να μπουν σε μοναστήρι, προστάζοντας για το καθένα να λαμβάνει σιτηρέσιο αναλόγως με τον βαθμό "ιερωσύνης" τον οποίο είχε λάβει όταν τα παιδιά μιμήθηκαν την τελετή της Θείας Λειτουργίας στην εξοχή.
Η παρουσία στην αφήγηση αυτή του άραβα εμίρη, αλλά και του "συμβούλου" δείχνουν ότι η αφήγηση είτε δεν προέρχεται από τον Μόσχο είτε επαναδιαμορφώθηκε από κάποιον υστερότερο συγγραφέα. Σε κάθε περίπτωση, η αφήγηση πήρε την τελική της μορφή μετά την αραβική κατάκτηση της Παλαιστίνης και την συνακόλουθη κυριαρχία του Ισλάμ. Mία εξιστόρηση πολύ παρόμοια με την προηγούμενη υπάρχει στο κεφ. iv.36 της Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Ευαγρίου. O συγγραφέας διηγείται πως κάποια ημέρα στην Κωνσταντινούπολη, ανάμεσα στα παιδιά που οδηγήθηκαν στην Αγία Σοφία προκειμένου να φάγουν τις εναπομείνασες άγιες μερίδες του αχράντου σώματος του Χριστού, σύμφωνα με το έθος που επικρατούσε στην βασιλεύουσα, ήταν και ένας γιος κάποιου Εβραίου υαλουργού. Όταν το εβραιόπουλο επέστρεψε σπίτι και οι γονείς του το ρωτούσαν γιατί είχε καθυστερήσει, εκείνο τους εξήγησε τι είχε συμβεί και τι είχε φάει μαζί με τα άλλα παιδιά. Τότε ο υαλουργός οργίσθηκε εναντίον του παιδιού και χωρίς η μητέρα να το γνωρίζει, άναψε τον κλίβανο όπου συνήθιζε να δίνει σχήμα στο γυαλί, και έκλεισε μέσα το παιδί, ώστε να πεθάνει. Η μητέρα του παιδιού αναζητούσε τον γιο της σ' όλη την πόλη οδυρόμενη. Την τρίτη ημέρα το παιδί μέσα από τον κλίβανο άκουσε τη μητέρα του που το φώναζε σπαράζοντας από τον θρήνο, και άρχισε να απαντά στις φωνές της. Ακολούθως, η μητέρα μπαίνει στον κλίβανο και βρίσκει τον γιο της σώο και αβλαβή. Το παιδί εξηγεί ότι κάποια γυναίκα με πορφυρό ένδυμα ερχόταν συχνά κοντά του, του παρείχε νερό, έσβηνε με το νερό τα κάρβουνα που το πλησίαζαν και του έδινε φαγητό όταν πεινούσε. Η υπόθεση και το θαύμα της Θεοτόκου έφθασαν στον Ιουστινιανό, κι' εκείνος όρισε να βαπτισθούν Χριστιανοί η μητέρα και το παιδί, ενώ για τον πατέρα, καθώς δεν δεχόταν να βαπτισθεί, διέταξε να εκτελεσθεί διά ανασκολοπισμού. Η ομοιότητα ανάμεσα στις δύο ιστορίες είναι έκδηλη, και όσον αφορά την αφήγηση του Ευαγρίου, αυτή θα μπορούσε κάλλιστα να σταθεί μεσα στο Λειμωνάριο ανάμεσα στις υπόλοιπες εξιστορήσεις.
Στο κεφ. 25 του Λειμώνος ο Μόσχος διηγείται πως ένας μοναχός του κοινοβίου του Χουζιβά μετέφερε πρόσφορα στη μονή. Καθ' οδόν ο μοναχός απήγγειλε την ευχή της προσκομιδής σύμφωνα με την τάξη της στιχολογίας. Ο αββάς Ιωάννης Χοζεβίτης, ο ιδρυτής της λαύρας του Χωζιβά, καθώς τελούσε την προσκομιδή δεν είδε όπως κάθε φορά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, και έτσι μπήκε κλαἰγοντας στο διακονικό και έπεσε στη γη κατά πρόσωπο. Τότε του παρουσιάζεται άγγελος Κυρίου και του λέει ότι λόγω του ότι ο μοναχός είπε την ευχή της αγίας αναφοράς στο δρόμο, τα πρόσφορα αγιάσθηκαν και είναι τετελειωμένα. Έκτοτε, ο άγιος αββάς Ιωάννης πρόσταξε κανείς αχειροτόνητος να μην μαθαίνει την ευχή της αναφοράς, και κανείς να μην την λέει οποιαδήποτε ώρα χωρίς να είναι αγιασμένος ο τόπος. Διήγηση που αφορά θαυματουργική επέμβαση του Ιωάννη του Χωζιβά, όταν ήταν επίσκοπος της Καισάρειας της Παλαιστίνης, υπάρχει και στο 4ο βιβλίο της Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Ευαγρίου (κεφ. 7) : ο Ιωάννης μαθαίνει ότι η σύζυγος κάποιου επιφανούς πολίτη της Καισάρειας, που ονομαζόταν Αρκεσίλαος, είχε ένα ατύχημα από το οποίο κόπηκε το ένα της μάτι. Ο Ιωάννης πηγαίνει κοντά της, και αφού διαπιστώνει ότι η κόρη του ματιού είχε τελείως πέσει κι' ότι το μάτι είχε ξεσχισθεί, προστάζει έναν από τους ιατρούς που την παρακολουθούσαν να φέρει ένα σπόγγο και αφού εισαγάγει όσο καλύτερα μπορούσε τα εκσχισθέντα τμήματα του ματιού στη θέση τους, να επιθέσει τον σπόγγο στερεώνοντάς τον με επιδέσμους. Εκείνη την ώρα ο Αρκεσίλαος βρισκόταν μαζί με τον αββά Ζωσιμά στο μοναστήρι του τελευταίου στην κώμη Σίνδη. Όταν τα νέα του ατυχήματος έφθασαν στον Αρκεσίλαο, αυτός άρχισε να θρηνεί μεγαλοφώνως, να μαδά τα μαλλιά του και να τα πετά προς τον ουρανό. Τότε ο άγιος αββάς Ζωσιμάς, αφού για κάποιο διάστημα απομονώθηκε στο δωμάτιο όπου προσευχόταν, επέστρεψε και ανακοίνωσε στον Αρκεσίλαο ότι η γυναίκα του θεραπεύθηκε, και η συμφορά δεν ηδυνήθη να της στερήσει τίποτα, διότι έτσι θέλησε να γίνει ο "Χοζιβίτης". Εδώ συναντάμε ένα από τα λιγοστά κείμενα της πρώϊμης βυζαντινής περιόδου, που δίνουν πληροφορίες για τον τρόπο ζωής των γαιοκτημόνων που ζούσαν στις ανατολικές επαρχίες της αυτοκρατορίας. Υπάρχουν δε και άλλα παρόμοιας φύσεως αγιολογικά κείμενα, που ρίχνουν λίγο φως στις συνθήκες και τον τρόπο ζωής αυτών των εύπορων επαρχιωτών της βυζαντινής ανατολής.
Στο κεφ. 107 του Λειμώνος ο Μόσχος αφηγείται περιστατικά από τον βίο του οσίου Γερασίμου του Ιορδανίτου. Ένα απ' αυτά έχει ως εξής : ο όσιος Γεράσιμος είχε εξημερώσει ένα λιοντάρι, το οποίο τον ακολουθούσε σαν να ήταν μαθητής του. Το μοναστήρι του αγίου διέθετε ένα γάϊδαρο, ο οποίος μετέφερε το νερό από τον άγιο Ιορδάνη, για τις ανάγκες της λαύρας. Στο λιοντάρι δε η μονή είχε αναθέσει το διακόνημα του να βγάζει τον όνο για βοσκή. Μία μέρα που το λιοντάρι είχε βγάλει τον όνο για βοσκή, αυτός απομακρύνθηκε από το λιοντάρι για αρκετή ώρα. Κάποιοι Άραβες καμηλάριοι που περνούσαν βρήκαν μόνο του τον όνο και τον έκλεψαν. Το λιοντάρι έχοντας χάσει τον όνο επέστρεψε στην μονή και παρουσιάστηκε κατσουφιασμένο στον αββά. Εκείνος δε μη βλέποντας τον όνο, θεώρησε πως τον είχε φάγει ο λέοντας. Ενώ δε ερωτούσε τον λέοντα πού ήταν το γαϊδούρι, εκείνος λες και ήταν άνθρωπος έμενε σιωπηλός κρατώντας τα μάτια προς τη γη. Ο άγιος Γεράσιμος που νόμιζε ότι ο λέων είχε φάει τον όνο, δόξασε τον Κύριο και ανέθεσε στον λέοντα να κάνει στο εξής ο ίδιος, το διακόνημα, που έως τότε εκτελούσε ο όνος. Από τότε, το λιοντάρι εβάσταζε το κοφίνι με τις τέσσερεις στάμνες και μετέφερε το νερό στη λαύρα, κατ' εντολήν του αγίου.
Ξανά, στην Εκκλησιαστική Ιστορία του Ευαγρίου (iv.7) βρίσκουμε μία ανάλογη ιστορία με πρωταγωνιστή αυτή τη φορά τον άγιο αββά Ζωσιμά, του οποίου η μονή βρισκόταν στο χωριό Σίνδη, που απείχε κάτι λιγότερο από είκοσι σταδίους, δηλαδή κάτι λιγότερο από τέσσερα χιλιόμετρα από την Τύρο της Παλαιστίνης. Ο Ευάγριος διηγείται πως ενώ ο όσιος Ζωσιμάς πήγαινε στην Καισάρεια σέρνοντας μαζί του ένα γαϊδούρι στο οποίο είχε φορτώσει προμήθειες, τους συνήντησε ένα λιοντάρι, το οποίο αφού άρπαξε τον όνο αποχώρησε. Ο αββάς ξεκίνησε να ακολουθεί τον λέοντα έως ότου αυτός χόρτασε από το φαγητό. Τότε, γελώντας επιδοκιμαστικά, πρόσταξε το λιοντάρι να αχθοφορήσει, προκειμένου να μεταφέρει τις προμήθειες, που πριν ήταν φορτωμένες στον όνο. Το λιοντάρι τότε, σαν να είχε λησμονήσει την φυσική του αγριότητα, κουνούσε την ουρά του, έτρεξε κοντά στον άγιο Ζωσιμά με πραότητα, και με τις στάσεις και τις κινήσεις του σώματος εκδήλωνε την πειθήνιά του διάθεση. Ο αββάς φόρτωσε στον λέοντα το φορτίο του όνου και τον οδήγησε έως των πυλών της Καισαρείας, φανερώνοντας έτσι τη δύναμη του Θεού και ότι όλα γίνονται υπάκουα στον άνθρωπο που ζει σύμφωνα με τις εντολές Του.
Ιστορικές επιστημονικές εκδόσεις του Λειμωναρίου.
Στη Δύση, μέχρι το 1624, οι έντυπες εκδόσεις του Λειμωναρίου δεν περιείχαν το ελληνικό κείμενο, παρά μόνο μία λατινική μετάφραση, εκπονηθείσα το 1423 από τον Ιταλό μοναχό και κορυφαίο ελληνιστή της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας Αμβρόσιο Τραβερσάρι, γνωστό και ως Αμβρόσιο των Καμαλδολών (1386-1439). Η λατινική μετάφραση του Τραβερσάρι μεταφέρθηκε στην Ιταλική το 1443 από τον Feo Belcari. H χειρόγραφη μετάφραση του Belcari σήμερα βρίσκεται στη Φλωρεντία (κώδικας Riccardianus 1342), το δε αυτόγραφο χειρόγραφο της μετάφρασης του Τραβερσάρι βρίσκεται επίσης στη Φλωρεντία, στην Εθνική Βιβλιοθήκη (πρόκειται για το χειρόγραφο Conventi G.4.844). To 1624, 107 από τα 219 τμήματα του πρωτότυπου ελληνικού κειμένου μαζί με ανατύπωση της λατινικής εκδοχής του Τραβερσάρι, εκδόθηκαν για πρώτη φορά εντύπως από τον Fronton du Duc, γνωστό και ως Δουκαίο, στον δεύτερο τόμο του έργου του Bibliotheca Veterum Patrum, στο Παρίσι. Η έκδοση του ελληνικού κειμένου του Δουκαίου βασίστηκε σε χειρόγραφα της Βατικανής Βιβλιοθήκης. Το 1863 ο Migne συνδύασε στον τόμο 87 της Patrologia Graeca το ελληνικό κείμενο της έκδοσης του Δουκαίου με εκείνο μιας άλλης έκδοσης του 17ου αι., εκείνης του J. B. Cotelier (δημοσιευμένης το 1681 στον δεύτερο τόμο του έργου του Ecclesiae Graecae Monumenta), ώστε 0να δώσει ένα σχεδόν πλήρες ελληνικό κείμενο του Λειμωναρίου παράλληλα με το λατινικό κείμενο του Τραβερσάρι. Το 1946 εκδόθηκε μία μετάφραση στη γαλλική (Le Pré Spirituel de Jean Moschus ), ενταγμένη στη σειρά Sources Chrétiennes (συγγραφέας : M. J. Rouet de Journel), η οποία όμως κρίνεται ανεπαρκής, καθόσον στηρίζεται αποκλειστικά στο κείμενο της εκδόσεως του Migne και σε κάποια σημεία υπάρχουν λάθη στη γαλλική απόδοση του ελληνικού κειμένου. Το 1931 στο Παρίσι εκδόθηκαν επιλεγμένα κεφάλαια του Λειμώνος στα ελληνικά με μετάφραση και εισαγωγή από τον D. C. Hesseling με τον τίτλο Morceaux choisis du Pré Spirituel, με αξιόλογο σχολιασμό πάνω στη γλώσσα που χρησιμοποιείται από τον Μόσχο (βλ. και εισαγωγική παράγραφο).
Αντζέλιγιε
Το Αντζέλιγιε (σερβικά κυριλλικά: Анђелије) είναι χωριό της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Ευρίσκεται εντός του Δήμου της Φότσα, ο οποίος ευρίσκεται εντός της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της βοσνιακής απογραφής του 2013, αριθμούσε 21 κατοίκους.
Κατανομή του πληθυσμού ανά εθνότητα (1991)
Το 1991, το χωριό αριθμούσε 106 κατοίκους, οι οποίοι ήσαν κατανεμημένοι ως κάτωθι :
Παραπομπές
Κατηγορία:Οικισμοί της Φότσα Κατηγορία:Οικισμοί της Φότσα με βοσνιακή πληθυσμιακή πλειοψηφία
Συνθήκη της Ολίβα
Η Συνθήκη της Ολίβα (Pokój Oliwski, Freden i Oliva, Vertrag von Oliva) της 23ης Απριλίου(ΓΗ) ή 3ης Μαΐου(ΙΗ) ήταν μια από τις συνθήκες ειρήνης που τερμάτισαν τον Δεύτερο Βόρειο Πόλεμο (1655-1660). Η Συνθήκη της Ολίβα, η Συνθήκη της Κοπεγχάγης το ίδιο έτος και η Συνθήκη του Κάρντις το επόμενο έτος σηματοδότησε το αποκορύφωμα της Σουηδικής Αυτοκρατορίας.
Στην Ολίβα (Oliva) του Στέμματος του Βασιλείου της Πολωνίας, έγινε ειρήνη μεταξύ της Σουηδικής Αυτοκρατορίας, της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας, των Αψβούργων και του Βρανδεμβούργου-Πρωσίας. Η Σουηδική Αυτοκρατορία έγινε δεκτή ως κυρίαρχος στη Σουηδική Λιβονία, το Βρανδεμβούργο έγινε δεκτό ως κυρίαρχος στο Δουκάτο της Πρωσίας και ο Ιωάννης Β΄ Καζίμιρ της Πολωνίας απέσυρε τις αξιώσεις του για το σουηδικό θρόνο, αλλά έπρεπε να διατηρήσει τον τίτλο του κληρονομικού Σουηδού βασιλιά δια βίου. Όλα τα κατεχόμενα εδάφη αποκαταστάθηκαν στους προπολεμικούς ηγεμόνες τους. Οι Καθολικοί στη Λιβονία και την Πρωσία είχαν θρησκευτική ελευθερία.
Οι υπογράφοντες ήταν ο Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, Λεοπόλδος Α΄, ο Εκλέκτορας Φρειδερίκος Γουλιέλμος του Βρανδεμβούργου και ο Βασιλιάς Ιωάννης Β΄ Καζίμιρ της Πολωνίας. Ο Μάγκνους Γκάμπριελ Ντε λα Γκάρντιε, επικεφαλής της σουηδικής αντιπροσωπείας και της ανήλικης αντιβασιλείας, υπέγραψε για λογαριασμό του ανιψιού του, Βασιλιά Καρόλου ΙΑ΄ της Σουηδίας, ο οποίος ήταν ακόμη ανήλικος.
Διαπραγματεύσεις
αριστερά|μικρογραφία|240x240εσ| Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία το 1660 (σημαντικά εδάφη που κατέλαβε η Ρωσία κατά τον Ρωσοπολωνικό πόλεμο (1654-1667)). Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Βόρειου Πολέμου, η Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία και η Σουηδική Αυτοκρατορία είχαν εμπλακεί σε έναν λυσσαλέο πόλεμο από το 1655 και αμφότερες ήθελαν ειρήνη, προκειμένου να φροντίσουν τους εναπομείναντες εχθρούς τους, το Βασίλειο της Ρωσίας και τη Δανία αντίστοιχα. Επιπλέον, η πολιτικά φιλόδοξη βασίλισσα της Πολωνίας, Μαρία Λουίζα Γκοντζάγκα, η οποία είχε μεγάλη επιρροή τόσο στον βασιλιά της Πολωνίας όσο και στον Σέιμ της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας, ήθελε μια ειρήνη με τη Σουηδική Αυτοκρατορία επειδή ήθελε έναν γιο του στενού συγγενή της, του Γάλλου Λουδοβίκου Β΄ των Βουρβόνων-Κοντέ, για να εκλεγεί διάδοχος του πολωνικού θρόνου. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με τη συγκατάθεση του Βασιλείου της Γαλλίας και της συμμάχου του, Σουηδικής Αυτοκρατορίας.
Από την άλλη πλευρά, οι απεσταλμένοι της Δανίας και των Ολλανδών, καθώς και εκείνοι της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και του Βρανδεμβούργου, έκαναν ό,τι μπορούσαν για να εκτροχιάσουν τη διαδικασία. Ο στόχος τους υποβοηθήθηκε από τις καθυστερημένες διατυπώσεις που γίνονταν πάντα σε διαπραγματεύσεις αυτής της ηλικίας. Πέρασαν αρκετοί μήνες πριν ξεκινήσουν οι πραγματικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, στις 7 Ιανουαρίου 1660 (ΙΗ). Ακόμη και τότε, γράφτηκαν τόσα εχθρικά λόγια στα έγγραφα που αντάλλαξαν τα δύο μέρη που ο επικεφαλής διαπραγματευτής, ο Γάλλος πρέσβης Αντουάν ντε Λαμπρ, βρήκε τον εαυτό του να αναγκάζεται να εξαφανίσει μεγάλα τμήματα που διαφορετικά θα προκαλούσαν προσβολή. μικρογραφία|240x240εσ| Νομικά όρια της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας το 1660 αριστερά|μικρογραφία| Δωμάτιο στο μοναστήρι της Ολίβα, όπου υπογράφηκε η συνθήκη Ένα Πολωνο-Λιθουανικό απόσπασμα με επικεφαλής τον αρχιεπίσκοπο του Γκνιέζνο ήθελε να συνεχιστεί ο πόλεμος για να εκδιώξουν τις εξαντλημένες σουηδικές δυνάμεις στη Λιβονία. Οι Δανοί αντιπρόσωποι ζήτησαν από την Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία να συνάψουν μια συνθήκη μαζί με τη Δανία. Ωστόσο, η Κοινοπολιτεία δεν ήθελε να συνδεθεί με την έκβαση των φτωχών δανικών περιουσιών του πολέμου εναντίον της Σουηδίας. Οι Αψβούργοι, που ήθελαν να διώξουν τη Σουηδία από τη Γερμανία μέσω συνεχούς πολέμου, υποσχέθηκαν ενισχύσεις στην Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία, αλλά οι προθέσεις των Αψβούργων αντιμετωπίστηκαν με καχυποψία και η Γερουσία της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας τους αποδοκίμασε. Ακόμη και ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος του Βρανδεμβούργου πρόσφερε βοήθεια στην Κοινοπολιτεία για να συνεχιστεί ο πόλεμος, με την ελπίδα να κατακτήσει τη Σουηδική Πομερανία.
Η Γαλλία, η οποία στην πράξη κυβερνιόταν από τον Καρδινάλιο Μαζαρέν, ήθελε μια συνεχιζόμενη σουηδική παρουσία στη Γερμανία για να αντισταθμίσει την Αυστρία και την Ισπανία, που ήταν οι παραδοσιακοί εχθροί της Γαλλίας. Η Γαλλία φοβόταν επίσης ότι ένας συνεχιζόμενος πόλεμος θα αύξανε την επιρροή της Αυστρίας στη Γερμανία και την Πολωνία-Λιθουανία. Η εισβολή των Αυστριακών και Βρανδεμβουργιανών στη Σουηδική Πομερανία θεωρήθηκε παραβίαση της Ειρήνης της Βεστφαλίας, τους οποίους η Γαλλία είχε την υποχρέωση να διώξει. Ως εκ τούτου, η Γαλλία απείλησε να συνεισφέρει έναν στρατό 30.000 στρατιωτών στη σουηδική υπόθεση, εκτός εάν συναφθεί μια συνθήκη μεταξύ Σουηδίας και Βρανδεμβούργου πριν από τον Φεβρουάριο του 1660.
Οι διαπραγματεύσεις είχαν ξεκινήσει στο Τόρουν (Θορν) το φθινόπωρο του 1659. Η πολωνική αντιπροσωπεία μετακόμισε αργότερα στο Γκντανσκ και η σουηδική αντιπροσωπεία έκανε τη βάση της την βαλτική πόλη Σόποτ (Ζόποτ).
Όταν έφτασε η είδηση του θανάτου του Βασιλιά Καρόλου Ι΄ Γουσταυού της Σουηδίας, η Πολωνία-Λιθουανία, η Αυστρία και το Βρανδεμβούργο άρχισαν να αυξάνουν τις απαιτήσεις τους. Ωστόσο, μια νέα γαλλική απειλή βοήθειας προς τη Σουηδία, έκανε τελικά την Πολωνία-Λιθουανία να υποχωρήσει. Η συνθήκη υπογράφηκε στο μοναστήρι της Ολίβα στις 23 Απριλίου 1660. μικρογραφία|220x220εσ| Αλληγορία της Ειρήνης της Ολίβα, του [[Τέοντορ φαν Τούλντεν]]
Όροι
Η συνθήκη υποχρέωσε τον Ιωάννη Β΄ Καζίμιρ να αποκηρύξει τις αξιώσεις του για το σουηδικό στέμμα, το οποίο είχε χάσει ο πατέρας του, Σιγισμούνδος Γ΄ της Πολωνίας, το 1599. Η Πολωνία-Λιθουανία παραχώρησε επίσης επίσημα στη Σουηδία τη Λιβονία και την πόλη της Ρίγας, η οποία ήταν υπό σουηδικό έλεγχο από τη δεκαετία του 1620. Η συνθήκη διευθέτησε τις συγκρούσεις μεταξύ της Σουηδίας και της Πολωνίας-Λιθουανίας που ήταν ακόμη ενεργές από τον Πόλεμο κατά του Σιγισμούνδου (1598-1599), τον Πολωνο-Σουηδικό Πόλεμο (1600-1629) και τους Βόρειους Πολέμους (1655-1660).
Ο Οίκος των Χοεντσόλερν του Μαργραβινάτου του Βραδεμβούργου επιβεβαιώθηκε επίσης ως ανεξάρτητος και κυρίαρχος στο Δουκάτο της Πρωσίας. Προηγουμένως κατείχε την επικράτεια ως φέουδο της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας. Εάν η ανδρική γραμμή του Οίκου των Χοεντσόλερν εξαφανιζόταν στην Πρωσία, η περιοχή επρόκειτο να επανέλθει στην Κοινοπολιτεία.
Η συνθήκη επιτεύχθηκε από τον διπλωμάτη του Βρανδεμβούργου, Κρίστοφ Κάσπαρ φον Μπλούμενταλ, στην πρώτη διπλωματική αποστολή της καριέρας του.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δεύτερος Βόρειος Πόλεμος Κατηγορία:Βόρειοι Πόλεμοι Κατηγορία:Συνθήκες ειρήνης της Πολωνίας Κατηγορία:Συνθήκες ειρήνης της Σουηδίας Κατηγορία:Σχέσεις Πολωνίας-Σουηδίας Κατηγορία:Συνθήκες της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας Κατηγορία:Συνθήκες της Σουηδικής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Συνθήκες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Συνθήκες του Βρανδεμβούργου-Πρωσίας
Γιολάνδη Βισκόντι
Βιογραφία
Έλαβε το όνομα της γιαγιάς της Γιολάντας Παλαιολογίνας, μητέρας της Λευκής της Σαβοΐας.
Σε ηλικία 13 ετών παντρεύτηκε με μια τεράστια προίκα τον Λάιονελ της Αμβέρσας δεύτερο γιο του Εδουάρδου Γ΄ της Αγγλίας και της Φιλίππης του Αινώ, o γάμος έγινε στην Σάντα Μαρία Ματζιόρε που έγινε αργότερα η Ντουόμο του Μιλάνου (28 Μαΐου 1368). [3] Οι εορταστικές εκδηλώσεις που ακολούθησαν ήταν τεράστιες και επιβλητικές. Το δείπνο περιείχε 30 πιάτα στη σειρά από κρέας και ψάρι όλα επιχρυσωμένα, ενώ οι προσκεκλημένοι έφεραν δώρα, όπως πανοπλίες, τόπια υφάσματος, άλογα, όπλα και κυνηγετικά σκυλιά. Στους ψηλούς προσκεκλημένους βρέθηκαν ο Τζόφρι Σώσερ, ο Πετράρχης, ο Τζων Φρουαζάρτ και ο Τζον Χοκγουντ. Ο γάμος κράτησε πολύ λίγο, καθώς σε πέντε μόλις μήνες ο Λάιονελ πέθανε αιφνίδια στην Άλμπα (17 Οκτωβρίου 1368) με υποψίες ότι δηλητηριάστηκε. Ο δούκας και η δούκισσα του Κλάρενς δεν απέκτησαν παιδιά.
Η Γιολάνδη παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο τον Όθωνα Γ΄ Παλαιολόγο μαρκήσιο του Μομφερράτου (στις 2 Αυγούστου 1377), αλλά και ο δεύτερος σύζυγος της σκοτώθηκε σε 16 μήνες στη μάχη της Πιατσέντσα χωρίς να αποκτήσουν παιδιά. Ο Όθων Γ΄ ήταν εξάδελφος της μητέρας της, της Λευκής της Σαβοΐας, καθώς ο πατέρας του Ιάκωβος Β΄ Παλαιολόγος και η μητέρα της Λευκής, η Γιολάντα Παλαιολογίνα, ήταν αδέλφια.
Έκανε τρίτο γάμο με τον εξάδελφό της Λουδοβίκο Βισκόντι, κύριο του Λόντι και της Πάρμας, γιο του θείου της Μπερναμπό Βισκόντι και της συζύγου του Βεατρίκης-Ρεγκίνας ντελα Σκάλα. Απέκτησαν έναν γιο τον Τζιοβάνι Βισκόντι που γεννήθηκε μετά το 1382. Η ιστορικός Μπάρμπαρα Τούχμαν αναφέρει ότι ο τρίτος της σύζυγος πολύ πιθανό να δολοφονήθηκε από τον αδελφό της. Η Γιολάνδη πέθανε στην Παβία σε ηλικία 32 ετών (1386).
Οικογένεια
Παντρεύτηκε πρώτα το 1368 τον Λάιονελ (γιο του Εδουάρδου Γ΄ της Αγγλίας) δούκα του Κλάρενς, που είχε γεννηθεί στην Αμβέρσα. Τεσσερισήμισυ μήνες μετά αυτός απεβίωσε.
Το 1377 η Γιολάνδη έκανε δεύτερο γάμο, με τον εξάδελφο της μητέρας της Όθωνα Γ΄/Σεκοντότο Παλαιολόγο μαρκήσιο του Μομφερράτου. Αυτός απεβίωσε δεκαέξι μήνες μετά.
Η Γιολάνδη έκανε το 1381 τρίτο γάμο με τον εξάδελφό της Λουδοβίκο Βισκόντι (γιο του Μπερναμπό Βισκόντι) κύριο του Λόντι και είχε τέκνο:
Leonardo da Vinci (υποβρύχιο)
Το Leonardo da Vinci ήταν ιταλικό υποβρύχιο κλάσης Marconi. Από τον Σεπτέμβριο του 1940 μέχρι και την απώλειά του τον Μάιο του 1943 αποτελούσε μέρος των δυνάμεων του Ιταλικού Βασιλικού Ναυτικού (Regia Marina) που επιχειρούσαν στον Ατλαντικό Ωκεανό προς υποστήριξη του Kriegsmarine. Η πολεμική δράση του ήταν αξιόλογη: πρόκεται για το πρώτο σε βυθίσεις εχθρικών σκαφών υποβρύχιο του πολέμου, εξαιρουμένων των γερμανικών.
Επιχειρησιακή ιστορία
Με την είσοδο της Ιταλίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο τον Ιούνιο του 1940, το Leonardo da Vinci στάλθηκε στο Μπορντώ στην κατεχόμενη Γαλλία. Μαζί με άλλα θα σχημάτιζε την ιταλική δύναμη υποβρυχίων στην περιοχή, την BETASOM. Αποστολή των σκαφών αυτών ήταν η υποστήριξη των υποβρυχίων του Kriegsmarine. Το da Vinci έφτασε στην βάση του τον Οκτώβριο του 1940, διασχίζοντας χωρίς προβλήματα το άκρως επικίνδυνο για τα σκάφη του Άξονα Στενό του Γιβραλτάρ.
Πραγματοποίησε έντεκα πολεμικές αποστολές και βύθισε 13 πλοία συνολικού εκτοπίσματος 90.415 GRT, συμπεριλαμβανομένου του μεγάλου υπερωκεάνιου RMS Empress of Canada. Επίσης βύθισε τέσσερα σκάφη ολικού εκτοπίσματος 29.828 τόνων στην Μεσόγειο. Το Leonardo da Vinci ήταν το πρώτο σε βυθίσεις ιταλικό υποβρύχιο και ο κυβερνήτης του Gianfranco Gazzana-Priaroggia ο καλύτερος Ιταλός κυβερνήτης υποβρυχίου. Τον Ιούλιο του 1942 το da Vinci ανέλαβε να πλήξει στόχους σε λιμένες των ανατολικών ακτών των Ηνωμένων Πολιτειών. Προκειμένου να πραγματοποιήσει τη νέα του αποστολή μετατράπηκε ώστε να μπορεί να μεταφέρει ένα μικρό υποβρύχιο τύπου CA. Το φθινόπωρο αυτού του έτους ξεκίνησαν οι θαλάσσιες δοκιμές, όμως το όλο εγχείρημα καθυστέρησε εξαιτίας τροποποιήσεων πάνω στο CA. Το da Vinci επέστρεψε στις συνήθεις επιχειρήσεις στον Ατλαντικό.
Στις 19 Μαρτίου 1943 βύθισε το βρετανικό εμπορικό πλοίο SS Lulworth Hill στο νότιο Ατλαντικό. Ένας από τους ναυαγούς διασώθηκε από το ιταλικό υποβρύχιο ενώ άλλοι δύο επέζησαν έπειτα από πενήντα ημέρες παραμονής στη θάλασσα.
Τον Απρίλιο του 1943 το Leonardo da Vinci βύθισε τρία πλοία στον Ινδικό Ωκεανό, στα ανοικτά του Ντέρμπαν. Ακολούθησαν άλλες τέσσερις βυθίσεις μέχρι τις 22 Μαΐου 1943, οπότε και έγινε το σφάλμα να μεταδοθεί σήμα ότι το σκάφος θα επέστρεφε πίσω στο Μπορντώ έχοντας ολοκληρώσει την αποστολή του. Η εκπομπή του σήματος επέτρεψε τον εντοπισμό του υποβρυχίου από το αντιτορπιλικό HMS Active και την φρεγάτα HMS Ness του Βασιλικού Ναυτικού που κατάφεραν να το βυθίσουν με βόμβες βυθού 480 χλμ. δυτικά του Βίγο.
Βιβλιογραφίας
Κατηγορία:Υποβρύχια κλάσης Marconi Κατηγορία:Ιταλικά υποβρύχια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Χάρων ο Καρχηδόνιος
Ο Χάρων ο Καρχηδόνιος ήταν ιστορικός της ελληνιστικής εποχής. Σύμφωνα με την Σούδα έγραψε τρείς πραγματείες: Στην πρώτη παρουσίαζε τις ιστορίες όλων των Τυράννων που κυβέρνησαν σε χώρες της Ευρώπης ή της Ασίας· στις άλλες δύο τις βιογραφίες επιφανών ανδρών και γυναικών αντίστοιχα. Από τα έργα του Χάροντα του Καρχηδόνιου δεν έχει διασωθεί απολύτως τίποτα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες ιστορικοί
Ρωσο-Ουκρανικός πόλεμος
Η Ρωσο-ουκρανική σύγκρουση (Ουκρανικά: російсько-український конфлікт / Ρωσικά: российско-украинский конфликт) είναι μια συνεχής και παρατεταμένη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2014 και κλιμακώθηκε τον Φεβρουάριο του 2022 με την στρατιωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο πόλεμος επικεντρώθηκε στο καθεστώς της Κριμαίας και των τμημάτων του Ντονμπάς, που αναγνωρίζονται διεθνώς ως τμήμα της Ουκρανίας.
Μετά τις διαδηλώσεις του Euromaidan και την επακόλουθη απομάκρυνση του ρωσόφιλου Ουκρανού προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς στις 22 Φεβρουαρίου και εν μέσω φιλορωσικών αναταραχών στην Ουκρανία, Ρώσοι στρατιώτες χωρίς διακριτικά ανέλαβαν τον έλεγχο στρατηγικών θέσεων και υποδομών εντός του ουκρανικού εδάφους της Κριμαίας. Την 1η Μαρτίου 2014, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο της Ρωσικής Ομοσπονδίας ενέκρινε ομόφωνα ψήφισμα, το οποίο ζητούσε από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη στην Ουκρανία. Το ψήφισμα εγκρίθηκε αρκετές ημέρες αργότερα, μετά την έναρξη της ρωσικής στρατιωτικής επιχείρησης για την «Επιστροφή της Κριμαίας». Στη συνέχεια, η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία μετά από ένα τοπικό δημοψήφισμα που διοργάνωσε η Ρωσία μετά την κατάληψη του Κοινοβουλίου της Κριμαίας στο οποίο ο πληθυσμός της Αυτόνομης Δημοκρατίας της Κριμαίας ψήφισε υπέρ της προσχώρησης στη Ρωσική Ομοσπονδία. Τον Απρίλιο, οι διαδηλώσεις από φιλορωσικές ομάδες στην περιοχή Ντονμπάς της Ουκρανίας κλιμακώθηκαν σε πόλεμο μεταξύ της ουκρανικής κυβέρνησης και των υποστηριζόμενων από τη Ρωσία αυτονομιστικών δυνάμεων των αυτοαποκαλούμενων Λαϊκών Δημοκρατιών Ντόνετσκ και Λουγκάνσκ. Τον Αύγουστο, ρωσικά στρατιωτικά οχήματα διέσχισαν τα σύνορα σε διάφορες τοποθεσίες της Περιφέρειας του Ντόνετσκ. Η εισβολή του ρωσικού στρατού θεωρήθηκε ως υπεύθυνη για την ήττα των ουκρανικών δυνάμεων στις αρχές Σεπτεμβρίου. thumb|340px|Χάρτης που εμφανίζει τους πληθυσμούς που επλήγησαν από τη σύγκρουση στην Ανατολική Ουκρανία. {{legend|#E5E5E5|Ανατολική Ουκρανία}} {{legend|#ffddbf|Περιφέρεια του Ντονμπάς}} Τον Νοέμβριο του 2014, ο ουκρανικός στρατός ανέφερε έντονη μετακίνηση στρατευμάτων και εξοπλισμού από τη Ρωσία στα ελεγχόμενα από τους αυτονομιστές περιοχές της ανατολικής Ουκρανίας. Το Associated Press ανέφερε 40 στρατιωτικά οχήματα χωρίς διακριτικά να κινούνται σε περιοχές που ελέγχονται από τους αντάρτες. Παρατηρητές από τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) ανέφεραν νηοπομπές βαρέων όπλων και τανκς σε ελεγχόμενη από τη ΛΔΔ έδαφος χωρίς διακριτικά. Οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ δήλωσαν περαιτέρω ότι παρατήρησαν οχήματα που μετέφεραν πυρομαχικά και πτώματα στρατιωτών να περνούν τα ρωσο-ουκρανικά σύνορα υπό το πρόσχημα των νηοπομπών ανθρωπιστικής βοήθειας. Από τις αρχές Αυγούστου 2015, ο ΟΑΣΕ παρατήρησε πάνω από 21 τέτοια οχήματα που φέρουν τον ρωσικό στρατιωτικό κώδικα να μεταφέρουν στρατιώτες που σκοτώθηκαν στη μάχη. Σύμφωνα με τους The Moscow Times, η Ρωσία προσπάθησε να εκφοβίσει και να φιμώσει τους εργαζόμενους σε ΜΚΟ που συζητούσαν για τους θανάτους Ρώσων στρατιωτών στη σύγκρουση. Ο ΟΑΣΕ έχει επανειλημμένα αναφέρει ότι απαγορεύτηκε στους παρατηρητές του η πρόσβαση στις περιοχές που ελέγχονται από "συνδυασμένες ρωσικές-αποσχιστικές δυνάμεις". Η πλειοψηφία των μελών της διεθνούς κοινότητας  και οργανισμών όπως η Διεθνής Αμνηστία έχουν καταδικάσει τη Ρωσία για τις ενέργειές της στη μεταεπαναστατική Ουκρανία, κατηγορώντας την για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και παραβίαση της ουκρανικής κυριαρχίας. Πολλές χώρες επέβαλαν οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, Ρώσων ατόμων ή εταιρειών.
Τον Δεκέμβριο του 2015, ο Πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας Βλαντίμιρ Πούτιν παραδέχτηκε ότι Ρώσοι αξιωματικοί των στρατιωτικών πληροφοριών δρούσαν στην Ουκρανία, επιμένοντας ωστόσο ότι δεν ήταν το ίδιο με τα τακτικά στρατεύματα. Από τον Φεβρουάριο του 2019, το 7% του εδάφους της Ουκρανίας βρίσκεται υπό κατοχή.
Ιστορικό
Ο Σοβιετικός ηγέτης Νικήτα Χρουστσόφ μετέφερε την Κριμαία, η οποία ήταν η έδρα του ρωσικού / σοβιετικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας από τη Ρωσική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία στην Ουκρανική ΣΣΔ το 1954. Αυτό το γεγονός θεωρήθηκε τότε ως μια ασήμαντη «συμβολική χειρονομία», καθώς και οι δύο δημοκρατίες ήταν μέρος της Σοβιετικής Ένωσης και υπόλογες στην κυβέρνηση της Μόσχας. Η αυτονομία της Κριμαίας αποκαταστάθηκε το 1991 μετά από δημοψήφισμα, λίγο πριν από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
Παρά το γεγονός ότι είναι ανεξάρτητη χώρα από το 1991, ως πρώην σοβιετική δημοκρατία, η Ουκρανία θεωρείται από τη Ρωσία ως μέρος της σφαίρας επιρροής της. Ο Iουλιάν Τσιφού και οι συν-συγγραφείς του ισχυρίζονται ότι όσον αφορά την Ουκρανία, η Ρωσία επιδιώκει μια εκσυγχρονισμένη εκδοχή του Δόγματος Μπρέζνιεφ για την «περιορισμένη κυριαρχία», το οποίο υπαγορεύει ότι η κυριαρχία της Ουκρανίας δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από αυτή του Συμφώνου της Βαρσοβίας πριν από την κατάρρευσή του. Αυτός ο ισχυρισμός βασίζεται σε δηλώσεις Ρώσων ηγετών που θεωρούν ότι η πιθανή ενσωμάτωση της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα έθετε σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας.
Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία συνέχισαν να διατηρούν πολύ στενούς δεσμούς για δεκαετίες. Ταυτόχρονα, υπήρξαν πολλές συμφωνίες, με σημαντικότερη το σημαντικό πυρηνικό οπλοστάσιο της Ουκρανίας, το οποίο η Ουκρανία συμφώνησε να εγκαταλείψει υπογράφοντας το Μνημόνιο της Βουδαπέστης για τις Εγγυήσεις Ασφαλείας (Δεκέμβριος 1994) υπό τον όρο ότι η Ρωσία (και οι άλλοι υπογράφοντες) θα δώσουν διαβεβαιώσεις για τις τυχόν απειλές ή χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας της Ουκρανίας. Το 1999, η Ρωσία ήταν ένας από τους υπογράφοντες του Χάρτη για την Ευρωπαϊκή Ασφάλεια, όπου "επιβεβαίωσε το εγγενές δικαίωμα κάθε συμμετέχοντος κράτους να είναι ελεύθερο να επιλέγει ή να αλλάζει τις πολιτικές ασφαλείας του, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών συμμαχίας, όπως αυτές εξελίσσονται", οι οποίες και θα αποδειχθούν άχρηστες το 2014.
Ένα δεύτερο σημείο, ήταν η διαίρεση του στόλου της Μαύρης Θάλασσας. Η Ουκρανία συμφώνησε να μισθώσει μια σειρά από ναυτικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στη Σεβαστούπολη, έτσι ώστε ο ρωσικός στόλος της Μαύρης Θάλασσας να συνεχίσει να εδρεύει εκεί μαζί με τις ουκρανικές ναυτικές δυνάμεις. Ξεκινώντας το 1993, έως τις δεκαετίες του 1990 και του 2000, η ​​Ουκρανία και η Ρωσία συμμετείχαν σε πολλές διαμάχες για το φυσικό αέριο. Το 2001, η Ουκρανία, μαζί με τη Γεωργία, το Αζερμπαϊτζάν και τη Μολδαβία, σχημάτισαν μια ένωση που ονομάζεται "GUAM Organisation for Democracy and Economic Development", η οποία θεωρήθηκε από τη Ρωσία ως άμεση πρόκληση για την Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών, την ρωσοκρατούμενη εμπορική ένωση που ιδρύθηκε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Η Ρωσία εκνευρίστηκε περαιτέρω από την Πορτοκαλί Επανάσταση του 2004, η οποία είδε τον Ουκρανό λαϊκιστή πολιτικό Βίκτορ Γιούσενκο να εκλέγεται πρόεδρος αντί του φιλορώσου Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Επιπλέον, η Ουκρανία συνέχισε να αυξάνει τη συνεργασία της με το ΝΑΤΟ, αναπτύσσοντας το τρίτο μεγαλύτερο σώμα στρατευμάτων στο Ιράκ το 2004, καθώς και συμμετέχοντας σε ειρηνευτικές δυνάμεις σε αποστολές του ΝΑΤΟ όπως η δύναμη ISAF στο Αφγανιστάν και η KFOR στο Κοσσυφοπέδιο.
Όταν ο φιλορώσος πρόεδρος, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, εξελέγη το 2010 η Ρωσία θεώρησε ότι πολλοί δεσμοί με την Ουκρανία θα μπορούσαν να αποκατασταθούν. Πριν από αυτό, η Ουκρανία δεν είχε ανανεώσει τη μίσθωση ναυτικών εγκαταστάσεων στην Κριμαία, πράγμα που σημαίνει ότι τα ρωσικά στρατεύματα θα έπρεπε να εγκαταλείψουν την Κριμαία μέχρι το 2017. Ωστόσο, ο Γιανουκόβιτς υπέγραψε νέα μίσθωση και επέκτεινε την επιτρεπόμενη παρουσία στρατευμάτων καθώς και επέτρεψε στα στρατεύματα να εκπαιδεύονται στην χερσόνησο Κερτς. Πολλοί στην Ουκρανία θεώρησαν την παράταση ως αντισυνταγματική επειδή το σύνταγμα της Ουκρανίας ορίζει ότι δεν θα σταθμεύουν μόνιμα ξένα στρατεύματα στην Ουκρανία μετά τη λήξη της συνθήκης της Σεβαστούπολης. Η Γιούλια Τιμοσένκο, η κύρια πολιτική αντιπολίτευση του Γιανουκόβιτς, φυλακίστηκε με κατηγορίες που χαρακτηρίστηκαν ως πολιτική δίωξη από διεθνείς παρατηρητές, οδηγώντας σε περαιτέρω δυσαρέσκεια προς την κυβέρνηση. Τον Νοέμβριο του 2013, ο Γιανουκόβιτς αρνήθηκε να υπογράψει συμφωνία σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, μια συνθήκη που βρισκόταν σε εξέλιξη εδώ και αρκετά χρόνια και μια συνθήκη που είχε εγκρίνει νωρίτερα ο Γιανουκόβιτς. Ο Γιανουκόβιτς αντ' αυτού ευνόησε στενότερους δεσμούς με τη Ρωσία.
Τον Σεπτέμβριο του 2013, η Ρωσία προειδοποίησε ότι εάν η Ουκρανία προχωρήσει σε μια προγραμματισμένη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα αντιμετωπίσει οικονομική καταστροφή και πιθανώς την κατάρρευση του κράτους. Ο Σεργκέι Γκλάζιεφ, σύμβουλος του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, είπε ότι "οι ουκρανικές αρχές κάνουν τεράστιο λάθος αν πιστεύουν ότι η ρωσική αντίδραση θα γίνει ουδέτερη σε λίγα χρόνια από τώρα. Αυτό δεν θα συμβεί." Η Ρωσία είχε ήδη επιβάλει περιορισμούς στις εισαγωγές σε ορισμένα ουκρανικά προϊόντα και ο Γκλάζιεφ δεν απέκλεισε περαιτέρω κυρώσεις εάν υπογραφόταν η συμφωνία. Ο Γκλάζιεφ επίσης δεν απέκλεισε την πιθανότητα να εμφανιστούν αυτονομιστικά κινήματα στη ρωσόφωνη ανατολική και νότια Ουκρανία. Επέμεινε ότι, σε αντίθεση με το διεθνές δίκαιο, ότι εάν η Ουκρανία υπέγραφε τη συμφωνία, από νομική άποψη, η ουκρανική κυβέρνηση θα παραβίαζε τη διμερή συνθήκη στρατηγικής εταιρικής σχέσης και φιλίας με τη Ρωσία που οριοθετεί τα σύνορα των χωρών. Έτσι η Ρωσία δεν θα εγγυάται πλέον την Ουκρανία, καθώς έχει την ιδιότητα του κράτους και θα μπορούσε ενδεχομένως να παρέμβει εάν οι φιλορωσικές περιοχές της χώρας απευθύνονταν απευθείας στη Ρωσία.
Κίνημα Ευρωπλατεία
Μετά από μήνες διαδηλώσεων ως μέρος του κινήματος «Ευρωπλατεία», στις 21 Φεβρουαρίου 2014, υπήρξε μια συμφωνία διευθέτησης μεταξύ του Γιανουκόβιτς και των ηγετών της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης που απαιτούσε πρόωρες εκλογές. Την επόμενη μέρα, ο Γιανουκόβιτς εγκατέλειψε την πρωτεύουσα ενόψει μιας ψηφοφορίας για την παραπομπή που του αφαίρεσε τις εξουσίες του ως προέδρου.
Στις 27 Φεβρουαρίου, ιδρύθηκε μια προσωρινή κυβέρνηση και προγραμματίστηκαν πρόωρες προεδρικές εκλογές. Την επόμενη μέρα, ο Γιανουκόβιτς επανεμφανίστηκε στη Ρωσία, σε μια συνέντευξη Τύπου που δήλωσε ότι παραμένει ο εν ενεργεία πρόεδρος της Ουκρανίας, τη στιγμή που η Ρωσία ξεκίνησε την απροκάλυπτη στρατιωτική της εκστρατεία στην Κριμαία. Οι ηγέτες των ρωσόφωνων ανατολικών περιοχών της Ουκρανίας δήλωσαν τη συνεχιζόμενη πίστη τους στον Γιανουκόβιτς.
Στις 23 Φεβρουαρίου, το κοινοβούλιο ενέκρινε νομοσχέδιο για την κατάργηση του νόμου του 2012 που έδινε στη ρωσική γλώσσα επίσημο καθεστώς. Ωστόσο το νομοσχέδιο δεν ψηφίστηκε, και η πρόταση προκάλεσε αρνητικές αντιδράσεις στις ρωσόφωνες περιοχές της Ουκρανίας, που εντάθηκαν από τα ρωσικά μέσα λέγοντας ότι ο ρωσικός πληθυσμός βρισκόταν σε άμεσο κίνδυνο.
Στο μεταξύ, το πρωί της 27ης Φεβρουαρίου, οι ειδικές αστυνομικές μονάδες Μπερκούτ από την Κριμαία και άλλες περιοχές της Ουκρανίας, οι οποίες είχαν διαλυθεί στις 25 Φεβρουαρίου, κατέλαβαν σημεία ελέγχου στον Ισθμό του Περέκοπ και στη χερσόνησο Τσονχάρ. Σύμφωνα με τον Ουκρανό βουλευτή Γεννάντι Μόσκαλ, πρώην αρχηγό της αστυνομίας της Κριμαίας, αυτές οι Μπερκούτ είχαν τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού, εκτοξευτές χειροβομβίδων, πολυβόλα και άλλα όπλα. Έκτοτε, ελέγχουν όλη τη χερσαία κυκλοφορία μεταξύ της Κριμαίας και της ηπειρωτικής Ουκρανίας.
Ρωσικές βάσεις στην Κριμαία
Στην αρχή της σύγκρουσής της με την Ουκρανία, η Ρωσία διέθετε περίπου 12.000 στρατιωτικό προσωπικό στον στόλο της Μαύρης Θάλασσας, που βρίσκονταν σε διάφορες τοποθεσίες σε όλη τη χερσόνησο της Κριμαίας, όπως η Σεβαστούπολη, το Σάριτς και πολλές άλλες. Ο ρόλος των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην Κριμαία δεν αποκαλύφθηκε ξεκάθαρα στο κοινό, γεγονός που οδήγησε σε πολλά περιστατικά όπως η σύγκρουση του 2005. Η ρωσική παρουσία επιτρεπόταν από τη συμφωνία βάσης με την Ουκρανία, η οποία όριζε πως οι ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις στην Κριμαία θα περιοριζόταν, συμπεριλαμβανομένου κατ' ανώτατο όριο 25.000 στρατιωτών και απαιτούσε να σέβονται την κυριαρχία της Ουκρανίας, να τηρούν τη νομοθεσία της και να μην αναμειγνύονται στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας και να επιδεικνύουν τα «στρατιωτικά τους δελτία ταυτοποίησης» κατά τη διέλευση τα διεθνή σύνορα και οι δραστηριότητές τους πέρα ​​από καθορισμένες τοποθεσίες ανάπτυξης επιτρέπονταν μόνο μετά από συντονισμό με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ουκρανίας.
Το Σύμφωνο του Χάρκοβο θεωρείται ότι ήταν μάλλον μια ενημέρωση σε ένα σύμπλεγμα πολλών συνθηκών που υπογράφηκαν τη δεκαετία του 1990 μεταξύ των πρωθυπουργών και των δύο χωρών Βίκτωρ Τσερνομίρντιν (Ρωσία) και Πάβλο Λαζαρένκο (Ουκρανία) και των προέδρων Μπόρις Γέλτσιν (Ρωσία) και Λεονίντ Κούτσμα (Ουκρανία). Το Σύνταγμα της Ουκρανίας, ενώ απαγόρευε γενικά την ανάπτυξη ξένων βάσεων στο έδαφος της χώρας, ωστόσο περιείχε αρχικά μια μεταβατική διάταξη, η οποία επέτρεπε τη χρήση υφιστάμενων στρατιωτικών βάσεων στο έδαφος της Ουκρανίας για την προσωρινή εγκατάσταση ξένων στρατιωτικών σχηματισμών. Αυτό επέτρεψε στον ρωσικό στρατό να διατηρήσει τη βάση του στην Κριμαία ως «υπάρχουσα στρατιωτική βάση». Η συνταγματική διάταξη για τις «[προ]υπάρχουσες βάσεις» ανακλήθηκε το 2019, αλλά μέχρι τότε η Ρωσία είχε ήδη προσαρτήσει την Κριμαία και είχε αποσυρθεί μονομερώς από τις συνθήκες.
Προσάρτηση της Κριμαίας
thumb|300px|Χάρτης που δείχνει τον αποκλεισμό στρατιωτικών μονάδων των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας κατά την κατάληψη της Κριμαίας από τη Ρωσία τον Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014. thumb|300px|Ρώσοι στρατιώτες με στολές χωρίς διακριτικά σε περιπολία στο Διεθνές Αεροδρόμιο Συμφερούπολης, 28 Φεβρουαρίου 2014. thumb|300px|Ρώσοι στρατιώτες μπλοκάρουν την ουκρανική στρατιωτική βάση στο Περεβάλνε.
Η απόφαση της Ρωσίας να προσαρτήσει την Κριμαία ελήφθη στις 20 Φεβρουαρίου 2014,  όπου στις 22 και 23 Φεβρουαρίου, τα ρωσικά στρατεύματα και οι ειδικές δυνάμεις άρχισαν να κινούνται στην Κριμαία μέσω του Novorossiysk. Στις 27 Φεβρουαρίου, οι ρωσικές δυνάμεις χωρίς διακριτικά άρχισαν να παίρνουν τον έλεγχο της χερσονήσου της Κριμαίας. Κατέλαβαν στρατηγικές θέσεις και κατέλαβαν το Κοινοβούλιο της Κριμαίας, υψώνοντας μια ρωσική σημαία. Τα σημεία ελέγχου ασφαλείας χρησιμοποιήθηκαν για να αποκόψουν τη χερσόνησο της Κριμαίας από την υπόλοιπη Ουκρανία και να περιορίσουν την κίνηση εντός της επικράτειας.
Τις επόμενες ημέρες, Ρώσοι στρατιώτες κατέλαβαν βασικά αεροδρόμια και ένα κέντρο επικοινωνιών. Επιπλέον, η χρήση κυβερνοπολέμου οδήγησε στο κλείσιμο ιστοτόπων, που σχετίζονται με τους επίσημους ιστότοπους της ουκρανικής κυβέρνησης, τα μέσα ενημέρωσης, καθώς και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι κυβερνοεπιθέσεις επίσης απενεργοποίησαν ή απέκτησαν πρόσβαση στα κινητά τηλέφωνα Ουκρανών αξιωματούχων και μελών του κοινοβουλίου τις επόμενες ημέρες, διακόπτοντας περαιτέρω τις γραμμές επικοινωνίας.
Την 1η Μαρτίου, το ρωσικό νομοθετικό σώμα ενέκρινε τη χρήση ενόπλων δυνάμεων, οδηγώντας σε κάθοδο ρωσικών στρατευμάτων και στρατιωτικού υλικού στη χερσόνησο. Τις επόμενες ημέρες, όλες οι υπόλοιπες ουκρανικές στρατιωτικές βάσεις και εγκαταστάσεις περικυκλώθηκαν και πολιορκήθηκαν, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Ναυτικής Βάσης. Μετά την επίσημη προσάρτηση της χερσονήσου από τη Ρωσία στις 18 Μαρτίου, οι ουκρανικές στρατιωτικές βάσεις και τα πλοία κατεληφθήσαν από τις ρωσικές δυνάμεις. Στις 24 Μαρτίου, η Ουκρανία διέταξε τα στρατεύματα να αποσυρθούν. Μέχρι τις 30 Μαρτίου, όλες οι ουκρανικές δυνάμεις είχαν εγκαταλείψει τη χερσόνησο.
Στις 15 Απριλίου, το ουκρανικό κοινοβούλιο κήρυξε την Κριμαία ως έδαφος προσωρινά κατεχόμενο από τη Ρωσία. Μετά την προσάρτηση, η ρωσική κυβέρνηση αύξησε τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή και χρησιμοποίησε την πυρηνική απειλή για να εδραιώσει το νέο status quo στο έδαφος. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είπε ότι μια ρωσική στρατιωτική μονάδα θα εγκατασταθεί στην Κριμαία. Τον Νοέμβριο, το ΝΑΤΟ δήλωσε ότι πίστευε ότι η Ρωσία ανέπτυξε όπλα με πυρηνική ικανότητα στην Κριμαία.