cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μονλαινσιά
Το Μονλαινσιά (γαλλικά: Montlainsia) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Ζυρά, στη διοικητική περιοχή της Βουργουνδίας-Φρανς-Κοντέ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Ζυρά
Γιάγκος Ποταμίτης
Ο Γιάγκος Ποταμίτης ήταν Ελληνοκύπριος δικηγόρος και πολιτικός. Διετέλεσε βουλευτής εκλεγμένος στην Εκλογική Περιφέρεια Λεμεσού με το ΑΚΕΛ.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Γιάγκος Ποταμίτης γεννήθηκε στην Ποταμιού το 1903. Ομιλούσε, πέρα από την ελληνική, την αγγλική γλώσσα. Απέκτησε πτυχίο νομικής και εργαζόταν ως δικηγόρος.
Απεβίωσε το 1998.
Πολιτική διαδρομή
Εξελέγη βουλευτής στις πρώτες βουλευτικές εκλογές της Κύπρου (Βουλευτικές εκλογές 1960) στην Εκλογική Περιφέρεια Λεμεσού με το ΑΚΕΛ για την Α΄ Κοινοβουλευτική Περίοδο. Επανεξελέγη στις Βουλευτικές εκλογές 1970 για την Β΄ Κοινοβουλευτική Περίοδο και στις Βουλευτικές εκλογές 1976 για την Γ΄ Κοινοβουλευτική Περίοδο.
Πηγές
Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΑΚΕΛ Κατηγορία:Βουλευτές Λεμεσού Κατηγορία:Κύπριοι δικηγόροι Κατηγορία:Βουλευτές Α΄ Κοινοβουλευτικής Περιόδου (Κύπρος) Κατηγορία:Βουλευτές Β΄ Κοινοβουλευτικής Περιόδου (Κύπρος) Κατηγορία:Βουλευτές Γ΄ Κοινοβουλευτικής Περιόδου (Κύπρος)
Μοντεπλαίν
Το Μοντεπλαίν (γαλλικά: Monteplain) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Ζυρά, στη διοικητική περιοχή της Βουργουνδίας-Φρανς-Κοντέ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Ζυρά
Ρίνα Μπάλαϊ
Η Ρίνα Μπάλαϊ (αλβανικά: Rina Balaj, Πέγια, 27 Ιανουαρίου 1999), ευρύτερα γνωστή ως Ρίνα, είναι Κοσοβάρα ράπερ, τραγουδίστρια και στιχουργός.
Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο αλβανικό «The X-Factor» το 2015 και ξεκίνησε τη μουσική της καριέρα ως μέλος της δισκογραφικής εταιρίας OnRecords. Το 2020 εντάχθηκε στο δυναμικό της δισκογραφικής εταιρίας Alpha Pop Original.
Διατηρεί σχέση με τον ράπερ Sin Boy, με τον οποίο συνεργάστηκαν για πρώτη φορά στο τραγούδι «Gigi», το 2018.
Δισκογραφία
Κατηγορία:Κοσοβάρες τραγουδίστριες
Μαλτέζικο Πρωτάθλημα Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης
Το Μαλτέζικο Πρωτάθλημα Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης (αγγλικά: Malta Table Tennis Championships) είναι το εθνικό ατομικό πρωτάθλημα στην επιτραπέζια αντισφαίριση της Μάλτας, που διοργανώνεται από την Μαλτέζικη Ομοσπονδία Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης (Malta Table Tennis Association).
Πραγματοποιείται κάθε χρόνο και αναδεικνύει τους πρωταθλητές Μάλτας σε πέντε αγωνίσματα, τα οποία περιλαμβάνουν το απλό ανδρών, το απλό γυναικών, το διπλό ανδρών, το διπλό γυναικών και το διπλό μικτό. Η διοργάνωση διεξήχθη για πρώτη φορά το 1953.
Αγωνίσματα
Τα ακόλουθα αγωνίσματα που περιλαμβάνονται στο εθνικό πρωτάθλημα επιτραπέζιας αντισφαίρισης.
Σταυρούπολη (αποσαφήνιση)
Το όνομα Σταυρούπολη μπορεί να αναφέρεται:
Μαλτέζικο Πρωτάθλημα Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Επιτραπέζια αντισφαίριση στη Μάλτα Κατηγορία:Εθνικές διοργανώσεις επιτραπέζιας αντισφαίρισης
Σφαγή της Σουσά
Η σφαγή έλαβε χώρα μεταξύ 22 και 26 Μαρτίου 1920 και είχε ως φόντο μια σύγκρουση για ανταγωνιστικές αξιώσεις διεκδίκησης της περιοχής από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Αρμενίας και τη Λαοκρατική Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν.
Ιστορικό υπόβαθρο
μικρογραφία| Οι αρμενικές συνοικίες της Σούσα μετά την καταστροφή τους από τον στρατό του Αζερμπαϊτζάν τον Μάρτιο του 1920. Στο βάθος: βεβηλωμένος καθεδρικός ναός του Αγίου Σωτήρος και εκκλησία Αγκουλέτσοτς. μικρογραφία| Ερείπια του αρμενικού τμήματος της Σουσά μετά το πογκρόμ του 1920. Στο πίσω μέρος βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας (Kanach Zham). μικρογραφία| Η αρμενική συνοικία της Σουσά μετά τη σφαγή, με τον καθεδρικό ναό του Αγίου Σωτήρα στο πίσω μέρος. Στο τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, το καθεστώς κατοχής του Ναγκόρνο-Καραμπάγκ αμφισβητήθηκε μεταξύ των νεοϊδρυθέντων κρατών της Λαϊκής Δημοκρατίας της Αρμενίας και της Λαοκρατικής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν. Η Σουσά– ο μεγαλύτερος οικισμός της επικράτειας, η πρωτεύουσά του και με μικτό πληθυσμό, που αποτελείτο κυρίως από Αρμένιους και Αζέρους– βρέθηκε στο επίκεντρο της διαμάχης.
Η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν κήρυξε στο Μπακού την προσάρτηση της αμφισβητούμενης περιοχής και στις 15 Ιανουαρίου 1919 διόρισε τον Χοσρόφ μπεκ Σουλτάνοφ γενικό κυβερνήτη του Καραμπάγκ. Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε ένα μικρό απόσπασμα στρατευμάτων, που στάθμευε στη Σούσα και αποδέχθηκε τον διορισμό του Σουλτάνοφ ως προσωρινού κυβερνήτη, αλλά επέμεινε ότι η τελική απόφαση για την κατοχή της περιοχής θα έπρεπε να αποφασιστεί μόνο σε μελλοντική ειρηνευτική διάσκεψη.
Σε απάντηση στον διορισμό του Σουλτάνοφ, η Γενική Συνέλευση των Αρμενίων του Καραμπάχ (Αρμενικό Εθνικό Συμβούλιο του Καραμπάχ), που συνήλθε στη Σούσα στις 19 Φεβρουαρίου, «απέρριψε με εύλογη αγανάκτηση κάθε πρόσχημα του Αζερμπαϊτζάν σε σχέση με το Αρμενικό Καραμπάχ, το οποίο είπε ότι η Συνέλευση το είχε κηρύξει αναπόσπαστο μέρος της Αρμενίας».
Στις 23 Απριλίου 1919, το Εθνικό Συμβούλιο του Καραμπάχ συνεδρίασε ξανά στη Σούσα και απέρριψε ξανά την αξίωση του Αζερμπαϊτζάν για κυριαρχία, επιμένοντας στο δικαίωμά τους για αυτοδιάθεση. Μετά από αυτό, ένα τοπικό απόσπασμα του Αζερμπαϊτζάν περικύκλωσε τις αρμενικές συνοικίες της Σουσά, απαιτώντας από τους κατοίκους να παραδώσουν το φρούριο. Ακούστηκαν πυροβολισμοί, αλλά όταν μεσολάβησαν οι Βρετανοί, οι Αρμένιοι συμφώνησαν να παραδοθούν σ' αυτούς.
Στις 4 και 5 Ιουνίου 1919 σημειώθηκαν ένοπλες συγκρούσεις στη Σουσά μεταξύ των δύο κοινοτήτων και ο Σουλτάνοφ ξεκίνησε τον αποκλεισμό των αρμενικών συνοικιών της πόλης. Αμερικανές νοσοκόμες, που εργάζονταν στη Σουσά για τη Near East Relief έγραψαν για μια σφαγή «από Τάρταρους 700 χριστιανών κατοίκων της πόλης». Γρήγορα οργανώθηκε κατάπαυση του πυρός, αφού η αρμενική πλευρά συμφώνησε με τον όρο του Σουλτάνοφ να εγκαταλείψουν τα μέλη του Αρμενικού Εθνικού Συμβουλίου την πόλη. Ωστόσο, ένα νέο κύμα βίας σάρωσε στη συνέχεια τα γειτονικά χωριά, που κατοικούσαν Αρμένιοι: στα μέσα Ιουνίου Αζέροι έφιπποι "άτακτοι", περίπου 2.000 άνθρωποι, επιτέθηκαν, λεηλάτησαν και έκαψαν ένα μεγάλο αρμενικό χωριό, το Χαϊμπαλικέντ, λίγο έξω από τη Σουσά, και περίπου 600 Αρμένιοι σκοτώθηκαν.
Το έβδομο Συνέδριο των Αρμενίων του Καραμπάχ συγκλήθηκε στη Σουσά στις 13 Αυγούστου 1919. Κατέληξε στη συμφωνία της 22ας Αυγούστου, σύμφωνα με την οποία το Ναγκόρνο-Καραμπάχ θα θεωρούνταν ότι βρίσκεται προσωρινά εντός των συνόρων της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν έως ότου αποφασιστεί το τελικό του καθεστώς στη Διάσκεψη Ειρήνης στο Παρίσι.
Στις 19 Φεβρουαρίου 1920 ο Σουλτάνοφ ζήτησε από το Αρμενικό Εθνικό Συμβούλιο του Καραμπάχ «να λύσει επειγόντως το ζήτημα της οριστικής ενσωμάτωσης του Καραμπάχ στο Αζερμπαϊτζάν». Το Συμβούλιο, στο όγδοο συνέδριό του, που πραγματοποιήθηκε από τις 23 Φεβρουαρίου έως τις 4 Μαρτίου, απάντησε ότι η απαίτηση του Αζερμπαϊτζάν παραβίαζε τους όρους της προσωρινής συμφωνίας της 22ας Αυγούστου και προειδοποίησε ότι «η επανάληψη των γεγονότων θα αναγκάσει τους Αρμένιους του Ναγκόρνο-Καραμπάχ να στραφούν στα κατάλληλα μέσα άμυνας". Οι Αρμένιοι του Καραμπάχ προετοίμασαν μια εξέγερση κατά της εξουσίας του Αζερμπαϊτζάν.
Επανάσταση
Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Χοβανισιάν, η αποτυχία στο Στεπανακέρτ σφράγισε την καταστροφή της Σουσά. «Όπως είχε προγραμματιστεί, η πολιτοφυλακή Βαράντα εισήλθε στη Σουσά το βράδυ της 22ης Μαρτίου, υποτίθεται, για να λάβει τον μισθό της και να ευχαριστήσει τον Γενικό Κυβερνήτη Σουλτάνοφ με την ευκαιρία του Νοβρούζ Μπαϊράμ. Το ίδιο βράδυ, περίπου 100 ένοπλοι άνδρες με επικεφαλής τον Νερσές Αζμπεκιάν εισήλθαν στην πόλη, για να αφοπλίσουν τη φρουρά του Αζερμπαϊτζάν στην αρμενική συνοικία. Όμως όλα πήγαν στραβά. Οι πολιτοφύλακες του Βαράντα πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας τρώγοντας και πίνοντας και άργησαν να καταλάβουν τις θέσεις τους, ενώ το απόσπασμα του Αζμπεκιάν, αποτυγχάνοντας να συνδεθεί με την πολιτοφυλακή, άρχισε να πυροβολεί από μακριά το οχυρό του Αζερμπαϊτζάν, ξυπνώντας τα στρατεύματα και έστελνοντάς τα να τρέχουν βιαστικά στο όπλα. Μόνο τότε οι πολιτοφύλακες του Βαράντα ξεσηκώθηκαν και άρχισαν να αρπάζουν αξιωματικούς του Αζερμπαϊτζάν, που ήταν εγκατεστημένοι στα σπίτια των Αρμενίων. Η σύγχυση και από τις δύο πλευρές συνεχίστηκε μέχρι την αυγή, όταν οι Αζέροι έμαθαν ότι η φρουρά τους στο Στεπανακέρτ (Χανκέντ) είχε αντισταθεί και, με υψηλό ηθικό, άρχισαν να απλώνονται στην αρμενική συνοικία. Οι μάχες αιφνιδίασαν τους Αρμένιους της Σούσας. Αρκετές χιλιάδες τράπηκαν σε φυγή κάτω από την κάλυψη της πυκνής ομίχλης μέσω του Καριντάκ στην ύπαιθρο του Βαράντα.»
Η Όντρεϊ Λ. Άλτσταντ γράφει, αναφερόμενη σε Βρετανό ανταποκριτή στο Μπακού, ότι οι εκπρόσωποι των Συμμαχικών Δυνάμεων στην περιοχή αποφάσισαν ότι η αστυνομία του Καραμπάχ έπρεπε να αποτελείται από ίσο αριθμό Αρμενίων και Αζερμπαϊτζάν. Ωστόσο, στα τέλη Μαρτίου 1920, το μισό των Αρμενίων της αστυνομίας δολοφόνησε το μισό του Αζέρων κατά τη διάρκεια του πρόσφατου παραδοσιακού εορτασμού του Νοβρούζ Μπαϊράμ.
Σφαγή
Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Χοβανισιάν, «τα στρατεύματα του Αζερμπαϊτζάν, μαζί με τους Αζέρους κατοίκους της πόλης, μετέτρεψαν την αρμενική Σουσά σε κόλαση. Από τις 23 έως τις 26 Μαρτίου, περίπου 2.000 κατοικίες κάηκαν στις φλόγες, συμπεριλαμβανομένων των εκκλησιών και των κατοικιών, των πολιτιστικών ιδρυμάτων, των σχολείων, των βιβλιοθηκών, του επιχειρηματικού τμήματος και των μεγάλων κατοικιών της τάξης των εμπόρων. Ο επίσκοπος Βαχάν (Ter-Grigorian), επί μακρόν υπέρμαχος του συμβιβασμού με τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν, πλήρωσε το τίμημα της αντεκδίκησης, καθώς πρώτα του έκοψαν τη γλώσσα και μετά του έκοψαν το κεφάλι και το περιδιάβαιναν στους δρόμους πάνω σε μια ακίδα. Ο αρχηγός της αστυνομίας, Αβέτις Τερ-Γκουκασιάν, μετατράπηκε σε ανθρώπινη δάδα και πολλοί διανοούμενοι ήταν ανάμεσα στα 500 θύματα των Αρμενίων»
Ο πρώην υπουργός Εσωτερικών της Λαοκρατικής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν, Μπεχούντ Χαν Τζαβανσίρ, δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Νέμεσις της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας για τη συμμετοχή του σε αυτά τα γεγονότα.
Ανθρώπινο τίμημα
Σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία, που δημοσιεύθηκαν στο Ημερολόγιο του Καυκάσου το 1917, το 1916 λίγο πριν τη Ρωσική επανάσταση, ο πληθυσμός της Σουσά ήταν 43.869, εκ των οποίων 23.396 (53%) ήταν Αρμένιοι και 19.121 (44%) Τάταροι (Αζέροι). Μια συντηρητική εκτίμηση του Χοβανισιάν τοποθετεί τον αριθμό των νεκρών σε 500 Αρμένιους και την καταστροφή πολλών κτηρίων στη Σουσά.
Μνήμη
Ο εξέχων Ρώσος ποιητής Όσιπ Μαντελστάμ, που βρισκόταν στη Σούσα το 1931 έγραψε ένα ποίημα ("Ο Οδηγός της άμαξας") αφιερωμένο στις σφαγές της Σουσά:<poem style="margin-left: 20px"> Έτσι στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ Αυτοί ήταν οι φόβοι μου Σαράντα χιλιάδες νεκρά παράθυρα Είναι ορατά εκεί από όλες τις κατευθύνσεις, Το κουκούλι της άψυχης δουλειάς Θαμμένο στα βουνά. Επισκεπτόμενος τη Σουσά αρκετά χρόνια μετά την καταστροφή της μαζί με τον Όσιπ, η Ναντέζντα Μαντελστάμ έγραψε: «Σε αυτήν την πόλη, που παλαιότερα, φυσικά, ήταν υγιής και προικισμένη με κάθε άνεση, η εικόνα της καταστροφής και των σφαγών ήταν τρομερά ζωντανή. . . Λένε ότι μετά τις σφαγές όλα τα πηγάδια ήταν γεμάτα πτώματα. . . . Δεν είδαμε κανέναν στους δρόμους ή στο βουνό. Μόνο στο κέντρο της πόλης, στην πλατεία της αγοράς, υπήρχε πολύς κόσμος, αλλά δεν υπήρχε κανένας Αρμένιος ανάμεσά τους, ήταν όλοι μουσουλμάνοι.» Πολλοί άλλοι κομμουνιστές αξιωματούχοι θυμήθηκαν την καταστροφή της πόλης, συμπεριλαμβανομένων των Σέργκο Ορντζονικίντζε, Όλγα Σατουνόφσκαγια, και Αναστάς Μικογιάν και Μαριέτα Σαγκινιάν, Η ρωσο-γεωργιανή συγγραφέας Αναΐδα Μπεσταβασβίλι έκανε μια σύγκριση μεταξύ της πυρπόλησης της Σούσα με την καταστροφή της Πομπηίας στο έργο της Οι άνθρωποι και τα μνημεία.
Στις 20 Μαρτίου 2000, τοποθετήθηκε μνημείο στη Σούσα στον χώρο του σχεδιαζόμενου μνημείου για τα θύματα του πογκρόμ. Η κυβέρνηση της Δημοκρατίας του Ναγκόρνο-Καραμπάχ υπέβαλε πρόταση στην Εθνοσυνέλευση για την καθιέρωση της 23ης Μαρτίου ως ημέρας μνήμης των θυμάτων των πογκρόμ της Σούσα.
Βουλευτικές εκλογές στην Κούβα (2013)
Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στην Κούβα στις 3 Φεβρουαρίου 2013.
Εκλογικό σύστημα
Εξελέγησαν 614 μέλη για την Εθνοσυνέλευση της Λαϊκής Εξουσίας, σε μονοεδρικές περιφέρειες. Οι υποψήφιοι πρέπει να συγκεντρώσουν τουλάχιστον 50% των ψήφων για να εκλεγούν σε μία περιφέρεια. Μία έδρα μένει κενή, αν κανείς υποψήφιος δεν συμπληρώσει το απαιτούμενο 50% των ψήφων ή δεν διεξαχθεί επαναληπτική εκλογή. Με βάση τον εκλογικό νόμο, οι μισοί από τους υποψηφίους πρέπει να είναι δημοτικοί σύμβουλοι, ενώ οι υπόλοιποι μισοί προτείνονται από συνελεύσεις που έχουν στη σύνθεσή τους μέλη των Επιτροπών για την Άμυνα της Επανάστασης και ομάδες που εκπροσωπούν αγρότες, μαθητές, φοιτητές, γυναίκες, εργάτες και νεαρής ηλικίας άτομα.
Παραπομπές
2013
Αφροδίτη Ζέγκερς
Η Αφροδίτη Ζέγκερς (ολλανδικά: Afrodite Zegers, γεννημένη Αφροδίτη Κυρανάκου) (2 Δεκεμβρίου 1991, Αθήνα) είναι μια Ολλανδή-Ελληνίδα ιστιοπλόος, η οποία αγωνίζεται στην Ολυμπιακή κατηγορία ιστιοπλοΐας 470.
Καριέρα
Με καταγωγή από την Ελλάδα, ξεκίνησε την ιστιοπλοΐα σε ηλικία 9 ετών με το Όπτιμιστ, παίρνοντας μέρος σε διεθνείς αγώνες νέων. Το καλύτερο της αποτέλεσμα στην κατηγορία 'Οπτιμιστ ήταν το αργυρό μετάλλιο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2004 στη Σουηδία. Τέσσερα χρόνια αργότερα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2008 στην κατηγορία ιστιοπλοΐας 420 κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο. Μετά από αυτό, η Ζέγκερς έκανε την οριστική μετάβαση στην Ολυμπιακή κατηγορία ιστιοπλοΐας 470.
Το 2010, η Ζέγκερς μετανάστευσε στην Ολλανδία και συμπεριλήφθηκε στην ομάδα ταλέντων της Delta Lloyd. Μαζί με τη Γιέσκε Κίστερς έγινε παγκόσμια πρωταθλήτρια στο Παγκόσμιο Κύπελλο Νέων στη Νέα Ζηλανδία. Η Ζέγκερς είναι μέλος της ολλανδικής βασικής ομάδας 470 της Ολλανδικής Βασιλικής Ένωσης Θαλάσσιων Σπορ από το 2012 και μαζί με την ιστιοπλοϊκή της σύντροφο, Αννελός φαν Φέεν, σχηματίζουν την ATeam470. Τον Σεπτέμβριο του 2012, το δίδυμο ξεκίνησε την εκστρατεία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016 στο Ρίο ντε Τζανέιρο.
Η Ζέγκερς ολοκλήρωσε τη διαδικασία πολιτογράφησης το 2014, απαραίτητη για την εκπροσώπηση της Ολλανδίας στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Στις 25 Απριλίου 2015, έφτασε στην εθνική επιλογή για το Ρίο ντε Τζανέιρο με την φαν Φέεν. Προκρίθηκαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Χάιφα.
Η Ζέγκερς συνέχισε την ολυμπιακή εκστρατεία με την Λόμπκε Μπέρκχουτ ως νέα συνεργάτιδα. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2020, το δίδυμο κατέκτησε την 10η θέση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ολλανδοί αθλητές της ιστιοπλοΐας Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της ιστιοπλοΐας Κατηγορία:Ολλανδοί ελληνικής καταγωγής Κατηγορία:Αθλητές της ιστιοπλοΐας στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2016 Κατηγορία:Αθλητές της ιστιοπλοΐας στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2020
Αριέλ Σεμενόφ
Η Αριέλ Σεμένοφ  (γαλλικά: Arièle Semenoff, 3 Μαρτίου 1947) είναι γαλλίδα ηθοποιός.
Η Σεμενόφ είναι παντρεμένη με  τον γάλλο ηθοποιό Αλέν Ντουτί και μητέρα  της ηθοποιού Μελανί Ντουτί και του Νικολά Ντουτί. Μετά την προβολή της εκπομπής "Rendez-vous en terre inconnue (Ραντεβού σε μια άγνωστη χώρα)" της 29ης Νοεμβρίου 2016, η Μελανί Ντουτί αποκάλυψε ότι ο παππούς της από την πλευρά της μητέρας της Αριέλ Σεμενόφ ήταν μογγολικής καταγωγής, και ήταν απολύτως τυχαίο το γεγονός ότι ο σκηνοθέτης της εκπομπής Φρεντερίκ Λοπέζ επέλεξε να την πάει στη Μογγολία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γαλλίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Συμμετοχή της Αυστρίας στους Ολυμπιακούς Αγώνες
Η Αυστρία έχει συμμετάσχει σε όλες τις Ολυμπιάδες, εκτός από την Ολυμπιάδα του 1920, καθώς αποθαρρύνθηκε από τον ρόλο της στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Αυστρία έχει κερδίσει 86 μετάλλια στους Θερινούς Ολυμπιακούς και 218 στους Χειμερινούς, αφού δύο Χειμερινές Ολυμπιάδες έχουν διοργανωθεί εκεί.
Ολυμπιακοι Αυστρια
Φυσικά προϊόντα
Στην οργανική χημεία, ο όρος φυσικά προϊόντα (αγγλ. natural products) αναφέρεται στις οποιεσδήποτε φυσικές ενώσεις ή ουσίες, οι οποίες παράγονται από ένα ζωντανό οργανισμό (φυτικό ή ζωικό) και απαντώνται στη φύση στον πλανήτη μας. Τα φυσικά προϊόντα από τα προϊστορικά χρόνια είχαν μεγάλη αξία και εξακολουθούν και σήμερα να έχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα για τον σύγχρονο άνθρωπο.
Με την ευρεία έννοια, τα φυσικά προϊόντα περιλαμβάνουν κάθε ουσία που παράγεται από τη ζωή. Τα φυσικά προϊόντα μπορούν, επίσης, να παρασκευαστούν με χημική σύνθεση (τόσο με ημισύνθεση όσο και με ολική σύνθεση) και έχουν διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του κλάδου της οργανικής χημείας παρέχοντας απαιτητικούς συνθετικούς στόχους. Ο όρος φυσικό προϊόν έχει, επίσης, επεκταθεί – για εμπορικούς λόγους – και αναφέρεται σε καλλυντικά, συμπληρώματα διατροφής και τρόφιμα που παράγονται από παρθένες φυσικές πρώτες ύλες χωρίς την προσθήκη συνθετικών (τεχνητών) ουσιών.
Στο πεδίο της οργανικής χημείας, ο ορισμός των φυσικών προϊόντων συνήθως περιορίζεται στις οργανικές ενώσεις που απομονώνονται από φυσικές πηγές και οι οποίες παράγονται από τις βιοχημικές οδούς του πρωτογενούς ή του δευτερογενούς μεταβολισμού. Στον κλάδο της φαρμακευτικής χημείας, ο ορισμός αυτός συχνά περιορίζεται στους δευτερογενείς μεταβολίτες. Οι δευτερογενείς μεταβολίτες (ή εξειδικευμένοι μεταβολίτες) δεν είναι απαραίτητοι για την επιβίωση του κάθε οργανισμού, αλλά παρόλ' αυτά παρέχουν στους οργανισμούς που τους παράγουν ένα μείζον εξελικτικό πλεονέκτημα. Πολλοί δευτερογενείς μεταβολίτες είναι κυτταροτοξικοί και έχουν επιλεγεί και βελτιστοποιηθεί μέσω της εξέλιξης για χρήση ως προστατευτικοί παράγοντες («χημικό οπλοστάσιο») έναντι επικίνδυνων παθογόνων μικροοργανισμών (βακτήρια, μύκητες, έντομα, παράσιτα, κ.ά.) και των ανταγωνιστικών οργανισμών. Οι δευτερογενείς μεταβολίτες είναι συχνά μοναδικοί για τα είδη, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τους πρωτογενείς μεταβολίτες που έχουν ευρεία χρήση τόσο στο φυτικό όσο και στο ζωικό βασίλειο. Οι δευτερογενείς μεταβολίτες χαρακτηρίζονται από υψηλή χημική πολυπλοκότητα, γι' αυτό και παρουσιάζουν ιδιαίτερο (ερευνητικό) ενδιαφέρον για τους οργανικούς χημικούς.
Οι φυσικές πηγές μπορεί να οδηγήσουν σε βασική έρευνα για πιθανά βιοενεργά συστατικά για ανάπτυξη και αξιοποίηση σε φάρμακα και διάφορα χρήσιμα σκευάσματα. Αν και τα φυσικά προϊόντα έχουν αποτελέσει βάση για πολλά φάρμακα, η ανάπτυξη φαρμάκων από φυσικές πηγές έχει λάβει φθίνουσα πορεία τον 21ο αιώνα από τις φαρμακευτικές εταιρείες, εν μέρει λόγω της μη σταθερής πρόσβασης και προμήθειάς τους, της πνευματικής ιδιοκτησίας (πατέντες), των επιφυλάξεων επί του κόστους και του κέρδους, της εποχιακής αλλά και περιβαλλοντικής μεταβλητότητας της (χημικής) σύνθεσής τους, ή/και την απώλεια (φυσικών πρωτογενών) πηγών λόγω των αυξανόμενων ρυθμών εξαφάνισης των ειδών στον πλανήτη μας.
Κατηγορίες
Ο ευρύτερος ορισμός του φυσικού προϊόντος είναι οτιδήποτε παράγεται από τη ζωή και περιλαμβάνει υλικά-μέρη ζωντανών οργανισμών (π.χ. ξύλο), υλικά βιολογικής βάσης (π.χ. βιοπλαστικά, άμυλο αραβοσίτου), σωματικά υγρά και εκκρίματα (π.χ. γάλα, μετάξι, φυτικά εκκρίματα), άλλα φυσικά υλικά (π.χ. χώμα, άνθρακας) και πάρα πολλά άλλα.
Τα φυσικά προϊόντα μπορούν να ταξινομηθούν σε κατηγορίες (κλάσεις) ανάλογα με τη βιολογική τους λειτουργία (φυσική αποστολή), με τη βιοσυνθετική οδό (με την οποία συντίθενται), ή με την πηγή προέλευσής τους.
Ανάλογα με τις πηγές, ο αριθμός των γνωστών μορίων που αποτελούν χημικώς τα φυσικά προϊόντα κυμαίνεται μεταξύ 300.000 και 400.000, ίσως και μεγαλύτερος.
Φυσικός ρόλος
Μετά την αρχική πρόταση του Γερμανού βιοχημικού Άλμπρεχτ Κόσελ το 1891, τα φυσικά προϊόντα διαχωρίζονται (συχνά) σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τους πρωτογενείς μεταβολίτες και τους δευτερογενείς μεταβολίτες.
Οι πρωτογενείς μεταβολίτες έχουν μια εγγενή λειτουργία που είναι απαραίτητη για την επιβίωση του οργανισμού που τους παράγει. Οι δευτερογενείς μεταβολίτες, αντίθετα, έχουν μια εξωτερική λειτουργία (αποστολή) που επηρεάζει κυρίως τους άλλους οργανισμούς.
Οι δευτερογενείς μεταβολίτες δεν είναι απαραίτητοι για την επιβίωση, αλλά αυξάνουν την ανταγωνιστικότητα του οργανισμού στο φυσικό περιβάλλον του. Λόγω της δυνατότητάς τους να ρυθμίζουν τις βιοχημικές οδούς και τις οδούς μεταφοράς σήματος, ορισμένοι δευτερογενείς μεταβολίτες έχουν χρήσιμες φαρμακευτικές ιδιότητες και θεραπευτικές δράσεις.
Πρωτογενείς μεταβολίτες
μικρογραφία|450px|right|Θεμελιώδη μοριακά δομικά στοιχεία της [[Ζωή|ζωής]] Οι πρωτογενείς μεταβολίτες, όπως ορίστηκαν από τον Κόσελ, είναι συστατικά των βασικών μεταβολικών οδών (pathways) που απαιτούνται για τη ζωή. Συνδέονται με βασικές κυτταρικές λειτουργίες, όπως την αφομοίωση των θρεπτικών ουσιών, την παραγωγή ενέργειας και την εν γένει ανάπτυξη. Υπάρχει ευρεία κατανομή ειδών που εκτείνεται σε πολλές συνομοταξίες και συχνά σε περισσότερα από ένα βασίλεια.
Οι πρωτογενείς μεταβολίτες περιλαμβάνουν τα θεμελιώδη δομικά στοιχεία της ζωής, ήτοι, τα εξής:
Οι πρωτογενείς μεταβολίτες που εμπλέκονται στην παραγωγή ενέργειας περιλαμβάνουν αναπνευστικά και φωτοσυνθετικά ένζυμα. Τα ένζυμα με τη σειρά τους αποτελούνται από αμινοξέα και συχνά από μη πεπτιδικούς συμπαράγοντες που είναι απαραίτητοι για τη λειτουργία των ενζύμων. Η βασική δομή των κυττάρων και των οργανισμών αποτελείται επίσης από πρωτογενείς μεταβολίτες. Αυτοί περιλαμβάνουν κυτταρικές μεμβράνες (π.χ. από φωσφολιπίδια), κυτταρικά τοιχώματα (π.χ. από πεπτιδογλυκάνη ή χιτίνη) και κυτταρικούς σκελετούς (από πρωτεΐνες).
Οι πρωτογενείς ενζυματικοί συμπαράγοντες μεταβολιτών περιλαμβάνουν μέλη της οικογένειας των βιταμινών Β. Η βιταμίνη Β1 ως διφωσφορική θειαμίνη είναι ένα συνένζυμο για την πυροσταφυλική αφυδρογονάση, την 2-οξογλουταρική αφυδρογονάση και την τρανσκετολάση, οι οποίες εμπλέκονται στο μεταβολισμό των υδατανθράκων.
Η βιταμίνη Β5 (παντοθενικό οξύ) είναι συστατικό του συνενζύμου Α, βασικό συστατικό του μεταβολισμού των υδατανθράκων και των αμινοξέων, καθώς και της βιοσύνθεσης λιπαρών οξέων και πολυκετιδίων. Η βιταμίνη Β6 (πυριδοξόλη, πυριδοξάλη και πυριδοξαμίνη) ως 5'-φωσφορική πυριδοξάλη είναι συμπαράγοντας για πολλά ένζυμα, ειδικά τις τρανσαμινάσες, που εμπλέκονται στο μεταβολισμό των αμινοξέων.
Η βιταμίνη Β12 (κοβαλαμίνες) περιέχει έναν δακτύλιο τετραπυρόλης (ή κορίνης), παρόμοιο στη δομή με την πορφυρίνη, και είναι ένα απαραίτητο συνένζυμο για τον καταβολισμό των λιπαρών οξέων, καθώς και για τη βιοσύνθεση της μεθειονίνης.
Το DNA και το RNA, που αποθηκεύουν και μεταδίδουν γενετικές πληροφορίες, αποτελούνται από πρωτεύοντες μεταβολίτες του νουκλεϊκού οξέος.
Οι πρώτοι αγγελιοφόροι (first messengers) είναι μόρια σηματοδότησης που ελέγχουν τον μεταβολισμό ή την κυτταρική διαφοροποίηση. Αυτά τα σηματοδοτικά μόρια περιλαμβάνουν ορμόνες και οι αυξητικοί παράγοντες με τη σειρά τους αποτελούνται από πεπτίδια, βιογενείς αμίνες, στεροειδείς ορμόνες, αυξίνες, γιββεριλλίνες κ.ά.. Αυτοί οι πρώτοι αγγελιοφόροι αλληλεπιδρούν με κυτταρικούς υποδοχείς που αποτελούνται από πρωτεΐνες. Οι κυτταρικοί υποδοχείς με τη σειρά τους ενεργοποιούν τους δεύτερους αγγελιοφόρους, που χρησιμοποιούνται για τη μετάδοση του εξωκυτταρικού μηνύματος σε ενδοκυτταρικούς στόχους. Αυτά τα μόρια σηματοδότησης περιλαμβάνουν τους πρωτογενείς μεταβολίτες, όπως κυκλικά νουκλεοτίδια, διακυλογλυκερόλη και άλλους.
Δευτερογενείς μεταβολίτες
Οι δευτερογενείς μεταβολίτες έχουν ευρύ φάσμα λειτουργιών. Αυτές περιλαμβάνουν φερομόνες που δρουν ως μόρια κοινωνικής σηματοδότησης με άλλα άτομα του ίδιου είδους, «μόρια επικοινωνίας» δηλαδή που προσελκύουν και ενεργοποιούν συμβιοτικούς οργανισμούς, παράγοντες που διαλυτοποιούν και μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά (σιδεροφόροι) και ανταγωνιστικά χημικά «όπλα» (απωθητικά, δηλητήρια, τοξίνες) που χρησιμοποιούνται ενάντια σε πιθανούς ανταγωνιστές, βιολογικούς εχθρούς και παθογόνα.
Για πολλούς άλλους δευτερογενείς μεταβολίτες, η ακριβής λειτουργία τους είναι άγνωστη. Μια υπόθεση είναι ότι προσδίδουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στον οργανισμό που τους παράγει. Μια δεύτερη άποψη είναι ότι, κατ' αναλογία με το ανοσοποιητικό σύστημα, αυτοί οι δευτερογενείς μεταβολίτες δεν έχουν συγκεκριμένη λειτουργία, αλλά η ύπαρξη του μηχανισμού για την παραγωγή αυτών των διαφορετικών χημικών δομών είναι σημαντική και, επομένως, παράγονται και επιλέγονται μερικοί δευτερογενείς μεταβολίτες.
Οι βασικές κατηγορίες δευτερογενών μεταβολιτών περιλαμβάνουν :
Βιοσύνθεση
600px|center|μικρογραφία|Βιοσύνθεση των πρωτογενών και των δευτερογενών μεταβολιτών. Οι βιοσυνθετικές οδοί που οδηγούν στις κύριες κατηγορίες φυσικών προϊόντων περιγράφονται παρακάτω.
Υδατάνθρακες
Οι υδατάνθρακες είναι απαραίτητη πηγή ενέργειας για τις περισσότερες μορφές της ζωής. Επιπλέον, οι πολυσακχαρίτες που σχηματίζονται από πολύ απλούς υδατάνθρακες (γλυκόζη, μαννόζη, γαλακτόζη κ.ά.), είναι σημαντικά δομικά συστατικά πολλών οργανισμών, όπως τα κυτταρικά τοιχώματα των βακτηρίων, των φυτών, των δέντρων.
Οι υδατάνθρακες είναι προϊόντα της φυτικής φωτοσύνθεσης και της γλυκονεογένεσης των ζώων. Η φωτοσύνθεση παράγει αρχικά την 3-φωσφογλυκεραλδεϋδη, ένα άτομο από τρεις άνθρακες που περιέχει σάκχαρο (μια τριόζη). Αυτή η τριόζη με τη σειρά της μπορεί να μετατραπεί σε γλυκόζη (μόριο με 6 άτομα άνθρακα που περιέχει ζάχαρη) ή σε ποικιλία από πεντόζες (ενώσεις με πέντε άτομα άνθρακα που περιέχουν σάκχαρα) μέσω του κύκλου του Κάλβιν. Στα ζώα, οι τρεις πρόδρομες ενώσεις άνθρακα, γαλακτικό οξύ ή γλυκερόλη, μπορούν να μετατραπούν σε πυροσταφυλικό οξύ που με τη σειρά του μπορεί χημικά να μετατραπεί σε υδατάνθρακες στο ήπαρ.
Λιπαρά οξέα και πολυκετίδια
Μέσω της διαδικασίας της γλυκόλυσης, τα σάκχαρα διασπώνται σε ακετυλο-CoA. Σε μια εξαρτώμενη από τα ένζυμα ΑΤΡ, καταλυόμενη αντίδραση, το ακετυλο-CoA καρβοξυλιώνεται για να σχηματίσει το μηλονυλο-CoA.
Το ακετυλο-CoA και το μηλονυλο-CoA υφίστανται συμπύκνωση Claisen με απώλεια διοξειδίου του άνθρακα για να σχηματίσουν τελικά το ακετοακετυλο-CoA. Πρόσθετες αντιδράσεις συμπύκνωσης παράγουν διαδοχικά υψηλότερου μοριακού βάρους αλυσίδες πολυ-β-κέτο, οι οποίες στη συνέχεια μετατρέπονται σε άλλα πολυκετίδια. Η κατηγορία πολυκετιδικών φυσικών προϊόντων έχει ποικίλες δομές και λειτουργίες και δύναται να περιλαμβάνει τις προσταγλανδίνες και τα μακρολιδικά αντιβιοτικά.
Ένα μόριο ακετυλο-CoA («μονάδα εκκίνησης») και αρκετά μόρια μηλονυλο-CoA («μονάδες επέκτασης») συμπυκνώνονται από τη συνθετάση λιπαρού οξέος για να παράγουν λιπαρά οξέα. Τα λιπαρά οξέα είναι απαραίτητα συστατικά των λιπιδικών διπλών στοιβάδων, που σχηματίζουν κυτταρικές μεμβράνες, καθώς και αποθήκες ενέργειας λίπους στους ζωικούς οργανισμούς.
Πηγές προέλευσης
Τα φυσικά προϊόντα μπορούν να εκχυλιστούν ή να εξαχθούν από τα κύτταρα, τους ιστούς και τις εκκρίσεις μικροοργανισμών, φυτών και ζώων.
Ένα ακατέργαστο εκχύλισμα από οποιαδήποτε από αυτές τις πηγές θα περιέχει μια σειρά από δομικά ποικίλες και συχνά νέες χημικές ενώσεις. Η χημική ποικιλότητα στη φύση βασίζεται στη βιοποικιλότητα, επομένως, οι ερευνητές συλλέγουν δείγματα από όλο τον κόσμο για να τα αναλύσουν και να τα αξιολογήσουν σε ελέγχους υψηλής απόδοσης ή σε εφαρμοζόμενες βιοδοκιμές. Αυτή η προσπάθεια αναζήτησης βιολογικά ενεργών φυσικών προϊόντων είναι γνωστή ως βιοαναζήτηση (αγγλ. bioprospecting).
Η φαρμακογνωσία παρέχει ειδικά εργαλεία για την ανίχνευση, την απομόνωση και τον εντοπισμό βιοενεργών φυσικών προϊόντων που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν για ιατρικές χρήσεις. Όταν ένα ενεργό συστατικό απομονώνεται από ένα παραδοσιακό φάρμακο ή από άλλο βιολογικό υλικό, αυτό είναι γνωστό στα αγγλικά ως «hit», δηλαδή έναυσμα για έρευνα. Στη συνέχεια εκτελούνται επακόλουθες επιστημονικές και νομικές εργασίες για την επικύρωση της επιτυχίας (π.χ. αποσαφήνιση του μηχανισμού δράσης, επιβεβαίωση ότι δεν υπάρχει σύγκρουση για την πνευματική ιδιοκτησία, κ.ά.). Ακολουθεί το πρώτο στάδιο της ανακάλυψης φαρμάκου, όπου συντίθενται παράγωγα της δραστικής ένωσης σε μια προσπάθεια να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και η ενδεχόμενη τοξικότητα της ένωσης. Με αυτόν τον τρόπο και συναφείς τεχνικές, τα σύγχρονα φάρμακα μπορούν να αναπτυχθούν απευθείας από τις φυσικές πηγές.
Αν και τα παραδοσιακά φάρμακα και άλλο βιολογικό υλικό θεωρούνται εξαιρετική πηγή νέων ενώσεων, η εκχύλιση και η απομόνωση αυτών των ενώσεων μπορεί να είναι μια αργή, δαπανηρή και -ίσως- μη αποτελεσματική διαδικασία. Για παραγωγή μεγάλης κλίμακας επομένως, μπορούν να γίνουν προσπάθειες για την παραγωγή της νέας ένωσης με ολική σύνθεση ή με ημισύνθεση.
Επειδή τα φυσικά προϊόντα είναι γενικά δευτερογενείς μεταβολίτες με εξόχως πολύπλοκες χημικές δομές, η ολική σύνθεση/ημισύνθεσή τους δεν είναι πάντα τεχνικά βιώσιμη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορούν να γίνουν προσπάθειες για τον σχεδιασμό απλούστερων ανάλογων ενώσεων, με συγκρίσιμη ισχύ και ασφάλεια που να επιδέχονται την ολική σύνθεση, ή την ημισύνθεση.
Βακτήρια
Αυτό, με τη σειρά του, οδήγησε στην ανάπτυξη ενός εντυπωσιακού «οπλοστασίου» αντιβακτηριακών και αντιμυκητιασικών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της αμφοτερικίνης Β, της χλωραμφενικόλης, της δαπτομυκίνης και της τετρακυκλίνης από βακτήρια του γένους Streptomyces spp., των πολυμυξινών (από τον Paenibacillus polymyxa), και τις ριφαμυκίνες από το είδος Amycolatopsis rifamycinica.
Τα αντιπαρασιτικά και αντιιικά φάρμακα έχουν προέλθει ομοίως από άλλους βακτηριακούς μεταβολίτες.
Αν και τα περισσότερα από τα φάρμακα που προέρχονται από βακτήρια χρησιμοποιούνται ως αντιμολυσματικά, ορισμένα έχουν βρει χρήσεις και σε άλλους τομείς της ιατρικής. Η βοτουλινική τοξίνη (από τον Clostridium botulinum) και η βλεομυκίνη (από τον Streptomyces verticillus) είναι δύο εντυπωσιακά παραδείγματα.
Η αλλαντίαση, δηλαδή η νευροτοξίνη που είναι υπεύθυνη για την αλλαντίαση, μπορεί να εγχυθεί σε συγκεκριμένους μύες (όπως εκείνους που ελέγχουν τα βλέφαρα) για την πρόληψη του μυϊκού σπασμού.
Επίσης, το γλυκοπεπτίδιο, μπλεομυκίνη, χρησιμοποιείται για τη θεραπεία πολλών καρκίνων, συμπεριλαμβανομένου του λεμφώματος Hodgkin, του καρκίνου της κεφαλής, του καρκίνου του τραχήλου και του καρκίνου των όρχεων.
Οι νεότερες τάσεις στον τομέα αυτό περιλαμβάνουν το μεταβολικό προφίλ και την απομόνωση φυσικών προϊόντων από νέα είδη βακτηρίων που υπάρχουν σε ανεξερεύνητα περιβάλλοντα. Παραδείγματα περιλαμβάνουν τη συμβίωση ή τα ενδόφυτα από τροπικά περιβάλλοντα, υπόγεια βακτήρια που βρέθηκαν πολύ βαθιά μέσα στο έδαφος μέσω εξόρυξης ή/και γεώτρησης, και επίσης θαλάσσια βακτήρια.
Αρχαία
Επειδή πολλά αρχαία έχουν προσαρμοστεί στη ζωή τους σε ακραία περιβάλλοντα, όπως λ.χ. πολικές περιοχές, ιαματικές πηγές, όξινες πηγές, αλκαλικές πηγές, αλμυρές λίμνες και στην υψηλότατη πίεση του βαθέος νερού των ωκεανών, διαθέτουν ένζυμα που λειτουργούν κάτω από πολύ ασυνήθιστες και ακραίες συνθήκες.
Αυτά τα ένζυμα είναι πιθανής χρήσης στις βιομηχανίες τροφίμων, χημικών και φαρμακευτικών βιομηχανιών, όπου οι βιοτεχνολογικές διεργασίες συχνά περιλαμβάνουν υψηλές θερμοκρασίες, ακραίες οξύτητες (pH), υψηλές συγκεντρώσεις αλατιού, ή/και πολύ υψηλή πίεση.
Παραδείγματα ενζύμων που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα συμπεριλαμβάνουν αμυλάσες, πουλουλανάσες, γλυκοζυλοτρανσφεράσες της κυκλοδεξτρίνης, κυτταρινάσες, ξυλανάσες, χιτινάσες, πρωτεάσες, αλκοολική αφυδρογονάση, καθώς και εστεράσες.
Τα αρχαία αντιπροσωπεύουν επίσης μια σημαντική πηγή για ανακάλυψη νέων (άγνωστων) χημικών ενώσεων, για παράδειγμα, ισοπρενυλογλυκερολαιθέρες τύπου 1 και τύπου 2, λ.χ. από τα είδη Thermococcus S557 και Methanocaldococcus jannaschii, αντίστοιχα.
Μύκητες
μικρογραφία| Το αντιβιοτικό [[Πενικιλίνη|πενικιλλίνη είναι ένα φυσικό προϊόν που προέρχεται από τον μύκητα Penicillium rubens. ]] Αρκετά αντιμολυσματικά φάρμακα έχουν ληφθεί από μύκητες, συμπεριλαμβανομένης της πενικιλίνης και των κεφαλοσπορινών (αντιβακτηριακά φάρμακα από τα είδη Penicillium rubens και Cephalosporium acremonium, αντίστοιχα) και επίσης γκριζεοφουλβίνη, αντιμυκητιακό φάρμακο από το είδος Penicillium griseofulvum.
Άλλοι ιατρικά χρήσιμοι μεταβολίτες των μυκήτων περιλαμβάνουν την λοβαστατίνη από τον μύκητα Pleurotus ostreatus, που κατέλαβε την πρώτη θέση σε σειρά φαρμάκων (βλ. στατίνες) που μειώνουν τα επίπεδα χοληστερόλης. Επίσης η κυκλοσπορίνη (από το είδοςTolypocladium inflatum), η οποία χρησιμοποιείται για την καταστολή της ανοσολογικής απόκρισης μετά από επεμβάσεις μεταμόσχευσης οργάνων.
Επιπρόσθετα, η εργομητρίνη από το είδος Claviceps spp., το οποίο δρα ως αγγειοσυσταλτικό, χρησιμοποιείται για την πρόληψη της αιμορραγίας μετά τον τοκετό. Η ασπερλικίνη (από το είδος Aspergillus alliaceus), μια ουσία που είναι ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα, διότι είναι ένας νέος ανταγωνιστής της χολοκυστοκινίνης, ενός δηλ. νευροδιαβιβαστή που πιστεύεται ότι εμπλέκεται στις κρίσεις πανικού και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία του άγχους.
Φυτά
Αυτή η δομική ποικιλομορφία τους αποδίδεται εν μέρει στη φυσική επιλογή των (φυτικών) οργανισμών που παράγουν ισχυρές ενώσεις για την αποτροπή φυτοφάγων.
Οι κύριες κατηγορίες φυτοχημικών περιλαμβάνουν τις απλές φαινόλες (λιγνάνες, στιλβένια, φλαβονοειδή), τις πολυφαινόλες, τις ταννίνες, τα τερπένια και τα αλκαλοειδή.
Πέτρος των Μεδίκων (γιος του Κόζιμο Α΄)
Ο Πέτρος, ιταλ. Pietro (3 Ιουνίου 1554 - 25 Απριλίου 1604) από τον Οίκο των Μεδίκων ήταν γόνος της οικογένειας από τον κλάδο της Τοσκάνης.
Φυσικά προϊόντα
Φυτά
Αν και ο αριθμός των φυτών που έχουν μελετηθεί εκτενώς είναι σχετικά μικρός, έχουν ήδη εντοπιστεί πολλά φαρμακολογικώς ενεργά φυσικά προϊόντα. Κλινικά χρήσιμα παραδείγματα περιλαμβάνουν την αντικαρκινική ένωση πακλιταξέλη από τον φλοιό του είδους Taxus brevifolia και την επίσης αντικαρκινική μεπεσουκινική ομακεταξίνη από το είδος Cephalotaxus harringtonii. Επίσης τον ανθελονοσιακό αρτεμισινίνη από το είδος Artemisia annua όπως και την ακετυλοχολινεστεραση που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της νόσου του Αλτσχάιμερ.
Πέτρος των Μεδίκων (γιος του Κόζιμο Α΄)
Βιογραφία
Ήταν ο πέμπτος γιος τού Κόζιμο Α΄ μεγάλου δούκα της Τοσκάνης και της Ελεονώρας δε Τολέδο, κόρης τού Πέδρο Άλβαρεθ μαρκησίου της Βιγιαφράνκα.
Το 1571 έκανε τον γάμο του με την Ελεονώρα ντι Γκαρθία και μετέβη στη Ρώμη. Το 1575 ταξίδευσε στη Βενετία· το επόμενο έτος κατηγόρησε τη σύζυγό του για μοιχεία και την έπνιξε με ένα λουρί σκύλου στη βίλλα Μέντιτσι στο Καφατζιόλο. Τον υποτιθέμενο εραστή της Μπερναντίνο Αντινόρι τον φυλάκισε και τον σκότωσε.
Φυσικά προϊόντα
Ζώα
μικρογραφία| Το αναλγητικό φάρμακο [[Ζικονοτίδη|ζικονοτίδη είναι ένα φυσικό προϊόν που προέρχεται από το θαλάσσιο σαλιγκάρι Conus magus.]] Τα ζώα αντιπροσωπεύουν επίσης μια πηγή βιοενεργών φυσικών προϊόντων.
Ειδικότερα, τα δηλητηριώδη ζώα όπως τα φίδια, οι αράχνες, οι σκορπιοί, οι κάμπιες, οι μέλισσες, οι σφήκες, οι σαρανταποδαρούσες, τα μυρμήγκια, οι βάτραχοι και άλλα, έχουν τραβήξει την προσοχή της ερευνητικής κοινότητας.
Πέτρος των Μεδίκων (γιος του Κόζιμο Α΄)
Βιογραφία
Το 1577 πήγε για πρώτη φορά στην Ισπανική Αυλή, όπου έμεινε ως το 1578. Άφησε τη φήμη σπάταλου και άσωτου. Το 1579 άφησε την Τοσκάνη και συνόδευσε Ιταλικό στρατό στην Ισπανία και τους οδήγησε στην αποστολή στην Πορτογαλία. Έμεινε στη Λισαβόνα ως το 1582 και επέστρεψε στην Ισπανία, όπου η παρουσία του εκεί πιστοποιείται τα έτη 1583-84.
Φυσικά προϊόντα
Ζώα
Αυτό συμβαίνει επειδή τα συστατικά στα δηλητήρια (π.χ. πεπτίδια, ένζυμα, νουκλεοτίδια, λιπίδια, βιογενείς αμίνες) έχουν συχνά πολύ συγκεκριμένες αλληλεπιδράσεις με έναν μακρομοριακό στόχο στο σώμα (π.χ. α-μπουνγκαροτοξίνη από κόμπρες). Όπως και με τα αποτρεπτικά για τη διατροφή των φυτών, αυτή η βιολογική δραστηριότητα αποδίδεται στη φυσική επιλογή, οι οργανισμοί που είναι ικανοί να θανατώσουν ή να παραλύσουν τη λεία τους -ή/και να αμυνθούν έναντι των εχθρών τους- είναι πιο πιθανό να επιβιώσουν τελικά στη φύση και να αναπαραχθούν.
Λόγω αυτών των ειδικών αλληλεπιδράσεων χημικού-στόχου, τα συστατικά των δηλητηρίων έχουν αποδειχθεί σημαντικά εργαλεία για τη μελέτη υποδοχέων, διαύλων ιόντων και ενζύμων.
Πέτρος των Μεδίκων (γιος του Κόζιμο Α΄)
Βιογραφία
Η αλληλογραφία του πιστοποιεί, ότι είχε σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Το 1584 ήλθε στην Ιταλία για να ζητήσει από τον αδελφό του να καλύψει τα έξοδά του, αλλά αποδοκιμάστηκε, διότι ζούσε με μία γυναίκα αμφίβολης φήμης· η Αυλή των Μεδίκων προσπάθησε να τον νυμφεύσει. Το 1586 μετέβη στην Ισπανία, όπου συνέχισε να συσσωρεύει χρέη. Το 1587 απεβίωσε ο αδελφός του Φραγκίσκος Α΄ μεγάλος δούκας της Τοσκάνης και ο Πέτρος επέστρεψε στην Ιταλία και έμεινε ως το 1589, οπότε ταξίδευσε στην Ισπανία.
Φυσικά προϊόντα
Ζώα
Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν επίσης χρησιμεύσει ως οδηγοί στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων. Για παράδειγμα, η τεπροτίδη, ένα πεπτίδιο που απομονώθηκε από το δηλητήριο της βραζιλιάνικης οχιάς Bothrops jararaca, ήταν καθοριστικό στην ανάπτυξη των αντιυπερτασικών δραστικών ενώσεων, π.χ. σιλαζαπρίλης και καπτοπρίλη ς. Επίσης, η εχιστανίνη, μια αποσυντεγκρίνη από το δηλητήριο της είδους οχιάς Echis carinatus με λέπια, βοήθησε στην τελική ανάπτυξη του αντιαιμοπεταλιακού φαρμάκου που ονομάζεται Tirofiban.
Πέτρος των Μεδίκων (γιος του Κόζιμο Α΄)
Βιογραφία
Ο γάμος του με τη Βεατρίκη δε Λάρα το 1593 ήταν μικρή βοήθεια στα οικονομικά και στα συναισθηματικά του θέματα. Συνέχιζε να βλέπει την ερωμένη του Αντωνία δε Καρβάχαλ, που τού έδωσε πέντε νόθα τέκνα. Επίσης είχε ένα νόθο γιο από τη Μαρία δελλα Ριβέρα.
Φυσικά προϊόντα
Ζώα
Εκτός από τα ζώα της ξηράς και τα αμφίβια που περιγράφηκαν παραπάνω, πολλά θαλάσσια ζώα έχουν εξεταστεί για φαρμακολογικώς ενεργά φυσικά προϊόντα, με κοράλλια, σφουγγάρια, χιτωνοφόρα, θαλάσσια σαλιγκάρια και βρυόζωα, τα οποία όλα παράγουν χημικές ουσίες με πολύ ενδιαφέρουσες αναλγητικές, αντιικές και αντικαρκινικές δράσεις.
Πέτρος των Μεδίκων (γιος του Κόζιμο Α΄)
Βιογραφία
Συνέχισε να γράφει στον αδελφό του Φερδινάνδο Α΄ μεγάλο δούκα της Τοσκάνης, ζητώντας ένα μέρος της της οικογενειακής περιουσίας για να εξοφλήσει τα χρέη του. Το 1596 ήλθε στην Ιταλία και έκανε έκκληση στον πάπα για να λάβει το μέρος του στη διαφωνία, μάταια όμως. Ο Πέτρος απεβίωσε βαθιά χρεωμένος στα 50 έτη του και τα νόθα τέκνα του μεταφέρθηκαν στη Φλωρεντία για να τα φροντίσουν οι Μέδικοι. Τάφηκε στη μονή της Αγία Τριάδος στη Μαδρίτη. Αργότερα ο ανιψιός του Κόζιμο Β΄ μετέφερε τη σορό του στη Φλωρεντία.
Φυσικά προϊόντα
Ζώα
Δύο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα είναι αφενός η ω-κωνοτοξίνη από το θαλάσσιο σαλιγκάρι Conus magus (που αναφέρθηκε προηγούμενα) αλλά και η εκτεϊνασκιδίνη 743 που προέρχεται από το χιτωνοφόρο είδος Ecteinascidia turbinata. Το πρώτο χρησιμοποιείται για την ανακούφιση του έντονου και χρόνιου πόνου, ενώ το δεύτερο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του μεταστατικού σαρκώματος μαλακών ιστών.
Άλλα φυσικά προϊόντα που προέρχονται από θαλάσσια είδη και τελούν υπό διερεύνηση ως πιθανές θεραπείες περιλαμβάνουν τα αντικαρκινικά συστατικά, δισκοδερμολίδη από τον σπόγγο Discodermia dissoluta, ελευθεροβίνη από το είδος κοραλλιού Erythropodium caribaeorum, και οι βρυοστατίνες από το σπάνιο είδος Bugula neritina.
Ιατρικές χρήσεις
Τα φυσικά προϊόντα μερικές φορές έχουν φαρμακολογική δράση που μπορεί να επιφέρει θεραπευτικό όφελος στη θεραπεία ασθενειών.
Πέτρος των Μεδίκων (γιος του Κόζιμο Α΄)
Οικογένεια
Από της ερωμένη του Αντωνία δε Καρβαχάλ είχε τέσσερα νόθα τέκνα. Από τη Μαρία δελλα Ριβέρα είχε έναν νόθο γιο.
Φυσικά προϊόντα
Ιατρικές χρήσεις
Επιπλέον, μπορούν να παρασκευαστούν συνθετικά -ανάλογα των φυσικών προϊόντων- με βελτιωμένη ισχύ και ασφάλεια (μειωμένη τοξικότητα), και επομένως, τα φυσικά προϊόντα χρησιμοποιούνται συχνά ως αφετηρία για την ανακάλυψη φαρμάκων.
Τα συστατικά των φυσικών προϊόντων έχουν εμπνεύσει πολλές προσπάθειες ανακάλυψης φαρμάκων που τελικά κέρδισαν την έγκρισή τους ως νέα φάρμακα.
Πέτρος των Μεδίκων (γιος του Κόζιμο Α΄)
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Μεδίκων
Φυσικά προϊόντα
Παραδοσιακή ιατρική
μικρογραφία|350px|right|Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα φαρμάκων που βασίζονται κατεξοχήν σε φυσικά προϊόντα. Οι αυτόχθονες πληθυσμοί και οι αρχαίοι πολιτισμοί πειραματίστηκαν με διάφορα μέρη φυτών και ζώων για να καθορίσουν και να ανακαλύψουν ποια επίδραση θα μπορούσαν να έχουν. Μέσω δοκιμής και λάθους σε μεμονωμένες περιπτώσεις, παραδοσιακοί θεραπευτές ή σαμάνοι βρήκαν κάποιες πηγές για να έχουν θεραπευτικό αποτέλεσμα, αντιπροσωπεύοντας τη γνώση -για ακατέργαστα φάρμακα- που μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά για χρήσιμες παραδοσιακές πρακτικές, όπως η παραδοσιακή κινεζική ιατρική και η Αγιούρ Βέντα.
Τα εκχυλίσματα ορισμένων φυσικών προϊόντων οδήγησαν στη σύγχρονη ανακάλυψη των ενεργών συστατικών τους και τελικά στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων.
Φάρμακα από φυσικά προϊόντα
Ένας μεγάλος αριθμός από τα σημερινά φάρμακα έχει προέλθει άμεσα ή/και έμμεσα από φυσικά προϊόντα.
Μερικά από τα παλαιότερα φάρμακα που βασίζονται σε φυσικά προϊόντα είναι τα αναλγητικά. Ο φλοιός της ιτιάς είναι γνωστό από την αρχαιότητα ότι έχει αναλγητικές ιδιότητες. Αυτό οφείλεται στην παρουσία του φυσικού προϊόντος, σαλικίνη, η οποία με τη σειρά της μπορεί να υδρολυθεί σε σαλικυλικό οξύ. Ένα συνθετικό παράγωγο αυτού, το ακετυλοσαλικυλικό οξύ, πιο γνωστό ως ασπιρίνη, είναι ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο αναλγητικό. Ο μηχανισμός δράσης του έγκειται στην αναστολή του ενζύμου, κυκλοοξυγενάση (COX).
Ένα άλλο αξιοσημείωτο παράδειγμα είναι το όπιο που εκχυλίζεται από φυσικά κόμμεα από το είδος Papaver somniferous (ένα ανθοφόρο φυτό παπαρούνας). Το πιο ισχυρό ναρκωτικό συστατικό του οπίου είναι το αλκαλοειδές μορφίνη, που δρα ως αγωνιστής των υποδοχέων οπιοειδών.
Ένα πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι το αναλγητικό, ζικονοτίδη, που είναι ένα πεπτίδιο, και αποτελεί έναν αναστολέα διαύλων ασβεστίου τύπου Ν το οποίο βασίζεται σε μια κυκλική πεπτιδική τοξίνη (ω-κωνοτοξίνη, MVIIA) από το σπάνιο είδος σαλιγκαριού Conus magus.
Σημαντικός αριθμός αντιμολυσματικών (ουσιών έναντι των λοιμώξεων) βασίζονται σε φυσικά προϊόντα. Το πρώτο αντιβιοτικό που ανακαλύφθηκε, η πενικιλίνη, απομονώθηκε από τη μούχλα, δηλ. μύκητες Penicillium. Η πενικιλίνη και οι σχετικές β-λακτάμες δρουν αναστέλλοντας το ένζυμο DD-τρανσπεπτιδάση που απαιτείται από τα βακτήρια για διασταύρωση της πεπτιδογλυκάνης για να σχηματιστεί το κυτταρικό τοίχωμα.
Αρκετά φάρμακα από φυσικά προϊόντα στοχεύουν στην τουμπουλίνη, η οποία είναι συστατικό του κυτταρικού σκελετού. Αυτά περιλαμβάνουν τον αναστολέα πολυμερισμού τουμπουλίνης, την κολχικίνη, που απομονώθηκε από το είδος Colchicum autumnale (φυτό κρόκου), το οποίο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της ουρικής αρθρίτιδας. Η κολχικίνη βιοσυντίθεται από τα αμινοξέα, φαινυλαλανίνη και τρυπτοφάνη.
Η πακλιταξέλη, αντίθετα, είναι ένας σταθεροποιητής πολυμερισμού της τουμπουλίνης και χρησιμοποιείται ως χημειοθεραπευτικό φάρμακο έναντι αριθμού καρκίνων. Αποτελεί αμιγώς φυσικό προϊόν, που ανακαλύφθηκε τυχαία, και χημικώς βασίζεται στο τερπενοειδές της ταξόλη ς, το οποίο απομονώνεται από ένα δασοπονικό είδος, τον ίταμο Taxus brevifolia (που φύεται στην Βόρεια Αμερική).
Μια κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιούνται ευρέως για τη μείωση της χοληστερόλης είναι οι αναστολείς της αναγωγάσης HMG-CoA, για παράδειγμα, η ατορβαστατίνη, μία ένωση στατίνης. Αυτό αναπτύχθηκε ουσιαστικά από την μεβαστατίνη, ένα πολυκετίδιο που παράγεται με φυσικό τρόπο από τον μύκητα Penicillium citrinum.
Επιπλέον, σειρά από φυσικά προϊόντα χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της υπέρτασης και της συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας. Αυτά περιλαμβάνουν έναν αναστολέα του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης, που ονομάζεται καπτοπρίλη. Η καπτοπρίλη βασίζεται στον πεπτιδικό ενισχυτικό παράγοντα της βραδυκινίνης που απομονώνεται από το δηλητήριο μιας επικίνδυνης βραζιλιάνικης οχιάς που λέγεται Bothrops jararaca.
Περιοριστικοί παράγοντες
Πολυάριθμες προκλήσεις περιορίζουν τη χρήση φυσικών προϊόντων για την ανακάλυψη φαρμάκων, με αποτέλεσμα οι φαρμακευτικές εταιρείες να προτιμούν τον 21ο αιώνα να επενδύουν σε προσπάθειες ανακάλυψης στον έλεγχο υψηλής απόδοσης καθαρών συνθετικών ενώσεων, με μικρότερα χρονοδιαγράμματα για βελτίωση.
Οι πηγές φυσικών προϊόντων είναι συχνά μη σταθερές (μη αξιόπιστες) και ως προς την πρόσβαση και την προμήθεια, έχουν μεγάλη πιθανότητα επανάληψης, εγγενώς δημιουργούν ανησυχίες για την πνευματική ιδιοκτησία σχετικά με την προστασία των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ποικίλλουν σε χημική σύνθεση λόγω της εποχής ή λόγω του περιβάλλοντος και είναι επιρρεπείς στα αυξανόμενα ποσοστά εξαφάνισης των ειδών.
Οι βιολογικοί πόροι, ωστόσο, για την ανάπτυξη καινοτομικών φαρμάκων από φυσικά προϊόντα παραμένουν άφθονοι στη Γη, και είναι μικρά τα ποσοστά μικροοργανισμών, φυτικών ειδών και εντόμων που ουσιαστικά έχουν αξιολογηθεί -ήδη- για βιοδραστικότητα. Σε τεράστιους αριθμούς, βακτήρια και θαλάσσιοι μικροοργανισμοί παραμένουν άγνωστα, ανεξέταστα. Βέβαιο είναι ότι η εν λόγω έρευνα θα ενταθεί στο μέλλον.
Από το 2008, το πεδίο της μεταγονιδιωματικής έχει προταθεί για την εξέταση των γονιδίων και της λειτουργίας (δράσης) τους στα μικρόβια του εδάφους, αλλά οι περισσότερες φαρμακευτικές εταιρείες δεν έχουν αξιοποιήσει πλήρως αυτούς τους φυσικούς πόρους, αντ' αυτού, οι εταιρείες επιλέγουν να αναπτύξουν συνθέσεις προσανατολισμένες στην ποικιλομορφία, από βιβλιοθήκες με γνωστά φάρμακα ή με φυσικές πηγές για ενώσεις μολύβδου, με υψηλότερη πιθανότητα βιοδραστικότητας.
Απομόνωση και καθαρότητα
μικρογραφία| Η πενικιλλίνη G, το πρώτο φάρμακο της κατηγορίας αντιβιοτικών προερχόμενο από μύκητες, που μελετήθηκε και ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά από τον Σκωτσέζο μικροβιολόγο [[Αλεξάντερ Φλέμινγκ το 1928 και έγινε πετυχημένη ιατρική πρακτική -ως θεραπευτικό- μέσω της απομόνωσης φυσικού προϊόντος στα τέλη της δεκαετίας του 1930 από τους επιστήμονες Ernst Boris Chain και Howard Florey, και άλλους.
Ο Φλέμινγκ αναγνώρισε την αντιβακτηριακή δράση του και την κλινική δυνατότητα του «pen G», αλλά δεν μπόρεσε να το καθαρίσει επαρκώς ούτε να το σταθεροποιήσει χημικά. Οι εξελίξεις στη χρωματογραφία και στη λυοφιλίωση συνέβαλαν -αργότερα από το 1928- στη σύνθεση επαρκών εμπορικών ποσοτήτων πενικιλίνης, καθώς και άλλων φαρμάκων από φυσικά προϊόντα.]] Όλα τα φυσικά προϊόντα ξεκινούν ως μείγματα με άλλες ενώσεις από τη φυσική πηγή, συχνά πολύ πολύπλοκα μείγματα, από τα οποία πρέπει να απομονωθεί και να καθαριστεί το προϊόν που ενδιαφέρει.
Η απομόνωση ενός φυσικού προϊόντος αναφέρεται, ανάλογα με το πλαίσιο, είτε στην απομόνωση επαρκών ποσοτήτων καθαρής χημικής ύλης για την αποσαφήνιση της χημικής δομής του, τη χημεία παραγωγής και αποικοδόμησης, τις βιολογικές δοκιμές και άλλες ερευνητικές ανάγκες (γενικά σε ποσότητα mg) ή για την απομόνωση αναλυτικών ποσοτήτων της ουσίας ενδιαφέροντος, όπου η εστίαση είναι στον προσδιορισμό και την ποσοτικοποίηση της ουσίας (π.χ. σε βιολογικό ιστό ή σε υγρό) και όπου η ποσότητα που απομονώνεται εξαρτάται από την αναλυτική μέθοδο που εφαρμόζεται (αλλά γενικά είναι πάντα σε κλίμακα σε μg).