cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Χρυσαετός
Μέσα βιομετρικά στοιχεία
Γενικά, ο χρυσαετός θεωρείται ο 5ος σε εκπέτασμα (άνοιγμα πτερύγων) αετός στον κόσμο, και ο 7ος βαρύτερος. Ωστόσο, είναι ο 2ος βαρύτερος αναπαραγόμενος αετός σε Ευρώπη, Αφρική και Βόρεια Αμερική, και ο 4ος βαρύτερος της Ασίας. Ωστόσο, τα αιχμάλωτα πτηνά ή εκείνα που χρησιμοποιούνται στην ιερακοθηρία είναι πολύ βαρύτερα, μερικές φορές αφύσικα βαριά, όπως ένα (1) άτομο που είχε ζυγιστεί στα 12,1 κιλά.
Οι ενήλικες έχουν, γενικά, χρώμα σκούρο καφέ. Από την κορυφή του κεφαλιού, όμως, και καθ’ όλο το μήκος του τραχήλου, μέχρι την ωμοπλάτη, τα καλυπτήρια φτερά έχουν ένα ξεχωριστό μπεζ -χρυσαφί χρώμα, που χαρακτηρίζει το είδος (υποείδος chrysaetos). Το μορφολογικό αυτό στοιχείο υπάρχει σέ όλες τις ηλικίες, τόσο στα ενήλικα όσο και στα νεαρά άτομα. . Η ουρά των ενηλίκων έχει σκούρο γκρίζο χρώμα και φέρει μαυριδερή ταινία στο άκρο της. Στα νεαρά άτομα η ουρά είναι σχεδόν άσπρη και η ταινία, μαύρη.
Οι χρυσαετοί έχουν 11 πρωτεύοντα και 17 δευτερεύοντα ερετικά φτερά. Οι ταρσοί είναι πυκνά πτερωμένοι, ενώ τα πόδια και το κήρωμα είναι κίτρινα. Η ίριδα είναι σκούρα καφέ και το ράμφος σκούρο γκρι. Τα ρουθούνια είναι σχισμοειδή/νεφροειδή. Σε αντίθεση με άλλα είδη Aquila, στα οποία τα φτερά των ταρσών έχουν, τυπικά, παρόμοιο χρώμα με το υπόλοιπο πτέρωμα, στους χρυσαετούς αυτά τείνουν να είναι πιο ανοικτόχρωμα, από ανοικτά χρυσαφί έως λευκά. Επιπλέον, ορισμένα πλήρως ανεπτυγμένα άτομα (ειδικά στη Βόρεια Αμερική) φέρουν λευκές «επωμίδες» στο άνω μέρος των φτερών της ωμοπλάτης.
Οι νεαροί χρυσαετοί είναι παρόμοιοι με τους ενήλικες, αλλά τείνουν να είναι πιο σκούροι, εμφανίζοντας μαύρο χρώμα στην πλάτη, ιδίως στην Α. Ασία. Κατά την πτήση (κοιλιακή όψη), διακρίνονται άσπρες περιοχές στην κάτω επιφάνεια των πτερύγων και στα 2/3 της ουράς προς τη βάση της. Περιστασιακά, κάποια νεαρά άτομα έχουν άσπρα «μπαλώματα» στα ερετικά φτερά, στις βάσεις των εσωτερικών πρωτευόντων και στα εξωτερικά δευτερεύοντα, σχηματίζοντας σημάδι σε σχήμα μισοφέγγαρου, που τείνει να διαχωρίζεται από τα άλλα, πιο σκούρα φτερά. Σπάνια, τα νεαρά πτηνά μπορεί να έχουν μόνον ίχνη από λευκό στην ουρά. Σε σύγκριση με την, σχετικά σταθερή, λευκή ουρά, τα άσπρα μπαλώματα στις πτέρυγες είναι εξαιρετικά μεταβλητά, με κάποια ανήλικα άτομα να μην έχουν σχεδόν καθόλου ορατό λευκό.
Οι χρυσαετοί κάτω των 12 μηνών τείνουν να έχουν την ευρύτερη δυνατή ποσότητα λευκού στο πτέρωμα. Στο 2ο καλοκαίρι τους, τα λευκά καλυπτήρια φτερά της κάτω επιφανείας των πτερύγων, συνήθως γίνονται σκωριόχρωμα-καφέ. Στο 3ο καλοκαίρι, τα καλυπτήρια της άνω επιφανείας των πτερύγων έχουν -σε μεγάλο βαθμό- αντικατασταθεί από σκούρα καφέ φτερά, ωστόσο, αυτό γίνεται σταδιακά, κάτι που δίνει στα νεαρά πουλιά στικτό μοτίβο. Η ουρά ακολουθεί επίσης ένα παρόμοιο «σχήμα» διαφοροποίησης κατά την ωρίμανση. Αποκτούν το πτέρωμα των ενηλίκων στα 5-6 χρόνια.
(σημ. τα μήκη σε εκατοστά, το βάρος σε κιλά)
(Πηγές:
Τροφή
thumb|right|350px|Ενήλικος Χρυσαετός με τη λεία του Οι χρυσαετοί, δεν έχουν ιδιαίτερες προτιμήσεις για ορισμένα θηράματα, και ως γνήσιοι «οπορτουνιστές», επιτίθενται σε -σχεδόν- κάθε μικρό έως μεσαίου μεγέθους ζώο που μπορεί να συναντήσουν. Σχεδόν 200 είδη θηλαστικών και πουλιών έχουν καταγραφεί ως θηράματα του χρυσαετού, αλλά η επιλογή καθορίζεται, όπως είναι εύλογο, σε μεγάλο βαθμό από την τοπική διαθεσιμότητα και την αφθονία των θηραμάτων. Τα περισσότερα θηράματα ζυγίζουν περίπου το μισό από το βάρος του εκάστοτε θηρευτή, με ένα τυπικό εύρος βάρους λείας των 0,5 - 4 κιλών αν και, μερικές φορές, η λεία είναι ίση ή σαφώς βαρύτερη από τον θηρευτή (4-7 κιλά).
Στη Βόρεια Αμερική και στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, το κύριο θήραμα είναι λαγόμορφα (λαγοί και κουνέλια) και σκιουρόμορφα θηλαστικά. Σε μια μελέτη στη Βόρεια Αμερική, τα θηλαστικά αποτελούσαν το 83,9% της διατροφής των αετών, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο και την κεντρική και αλπική Ευρασία, ο λαγός Lepus timidus είχε προτιμηθεί περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο είδος. Στο σουηδικό νησί Γκότλαντ, η προτιμώμενη λεία του είναι ο σκαντζόχοιρος, αφού «ξεφλουδιστεί» πρώτα από τα αγκάθια του, πριν καταναλωθεί. Στην Ελβετία, οι αλπικές μαρμότες, αποτελούν το 60,2% της λείας του, με τα αγριόγιδα να ακολουθούν με 8%.
Άλλα θηλαστικά που θηρεύονται τακτικά, περιλαμβάνουν μικρότερα τρωκτικά, όπως τα ποντίκια και οι αρουραίοι, μεσαίου μεγέθους θηλαστικά όπως αλεπούδες και τα μικρά των οπληφόρων όπως ελάφια, αντιλόπες, αγριοκάτσικα, οικόσιτες κατσίκες και πρόβατα. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, έχουν αναφερθεί θηράματα βάρους 30 κιλών ή ακόμη περισσότερο, όπως ενήλικα ζαρκάδια. Η δύναμη που ασκούν οι γαμψώνυχές του είναι τόσο μεγάλη που, στα μεγάλα οπληφόρα θηλαστικά όπως τα αιγόμορφα, η επίθεση κατευθύνεται απ’ευθείας στο κεφάλι και γίνεται διάτρηση του κρανίου, με αποτέλεσμα τον ακαριαίο θάνατο του θηράματος.
Μετά από τα θηλαστικά, η δεύτερη σημαντική ομάδα θηραμάτων για τους χρυσαετούς είναι τα πτηνά. Διάφορα ορνιθόμορφα, κυρίως φασιανοί και πέρδικες είναι η πιο συνηθισμένη λεία, ωστόσο, σχεδόν κάθε πουλί, από το μέγεθος ενός κορυδαλλού ή μιας κελάδας, μέχρι έναν γερανό ή έναν κύκνο, (περίπου διπλάσια από το βάρος του αετού) είναι στα υποψήφια θηράματα. Υπάρχουν καταγραφές για επιθέσεις σε άλλα μεγάλα αρπακτικά πτηνά, όπως διπλοσάινα και γερακίνες τόσο σε ενήλικες, όσο και σε νεοσσούς, αλλά και βρώση των αβγών τους.
Πολυάριθμοι άλλοι τύποι θηραμάτων μπορεί να συμπληρώνουν τη διατροφή του. Τα ερπετά, σε γενικές γραμμές περιλαμβάνονται σπάνια, αλλά ειδικά στην Ιαπωνία, φαίνεται ότι τα μεγάλα φίδια και οι σαύρες αποτελούν μέρος της δίαιτας, όπως και στις ερημικές περιοχές της Κ. Ευρασίας. Στη ΝΑ. Ευρώπη, στο Τουρκμενιστάν και άλλες άνυδρες περιοχές, οι χελώνες αποτελούν προνομιακό θήραμα, οι οποίες συλλαμβάνονται και θανατώνονται με την ίδια μέθοδο που χρησιμοποιείται από τον γυπαετό, δηλαδή με ρίψη από ψηλά πάνω σε βράχους ή άλλες σκληρές επιφάνειες, ώστε το κέλυφος να σπάσει και να αποκαλυφθεί η σάρκα.
Τέλος, άλλες επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν αμφίβια, ψάρια (που καταναλώνονται τακτικά στη ΝΑ. Ασία), ακόμη και έντομα, όπως τα μεγάλα σκαθάρια. Στα θνησιμαία, ο χρυσαετός μπορεί να στραφεί κατά τους χειμερινούς μήνες, τότε που η διαθέσιμη τροφή είναι λιγοστή.
Τεχνικές θήρευσης
Το πέταγμα του χρυσαετού, παρά το μέγεθός του, είναι κομψό και ανάλαφρο. Χρησιμοποιεί την ευελιξία του, σε συνδυασμό με τα εξαιρετικά ισχυρά νύχια για να αρπάξει θηράματα, μεγάλα σε μέγεθος. Περνάει πολλή ώρα στον αέρα (διαφορά από τον βασιλαετό) και, συνήθως, κυνηγάει κατά ζεύγη. Έτσι, ενώ συνήθως πετάει με μέσες ταχύτητες των 45-52 χιλιομέτρων την ώρα, μπορεί να επιταχύνει έως τα 130 χιλιόμετρα και, μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 240 χιλιόμετρα ανά ώρα κατά την εφόρμηση (stoop) (βλ. Πτήση).
Πτήση
thumb|right|350px|Ενήλικος χρυσαετός εν πτήσει (ραχιαία όψη) Οι χρυσαετοί θεωρούνται, μερικές φορές, οι πιο ικανοί «αεροπόροι» ανάμεσα στους αετούς, ενώ μερικοί ερευνητές τούς θεωρούν ως τους ικανότερους από όλα τα αρπακτικά πτηνά, γενικότερα. Εξοπλισμένοι με πλατιές και μακριές πτέρυγες, διαθέτουν εγκοπές στην σημαία των ερετικών φτερών που βοηθούν στην άκοπη πτήση. Όταν πετάει, η φιγούρα του χρυσαετού είναι παρόμοια με εκείνη του βασιλαετού, αλλά τα πηδαλιώδη φτερά της ουράς είναι ανοικτά, ενώ οι πτέρυγες, ιδωμένες σε μετωπιαία όψη (ανφάς), κρατούνται όχι σε παράλληλη θέση με το έδαφος, αλλά σε μικρή γωνία προς τα πάνω.
Όταν πρέπει να φτεροκοπήσει, ο χρυσαετός φαίνεται πιο «βαρύς», αλλά αυτό συμβαίνει σπανιότερα από το γυροπέταγμα (soaring) και τις αερολισθήσεις (glidings). Η τυπική ενεργητική πτήση είναι, συνήθως, 6-8 βαθιά φτεροκοπήματα, που διακόπτονται από αερολισθήσεις διαρκείας 2 έως 3 δευτερολέπτων. Όταν γυροπετάει, ο χρυσαετός διατηρεί τις πτέρυγες και την ουρά στο ίδιο επίπεδο, με τα πρωτεύοντα ερετικά φτερά σε απόσταση μεταξύ τους, σαν «δάκτυλα». Μια κανονική, χωρίς βιασύνη, πτήση έχει ταχύτητα περίπου 45-52 χιλιόμετρα/ώρα. Ωστόσο, όταν κυνηγάει, ο χρυσαετός είναι σε θέση να επιταχύνει απότομα, επιτυγχάνοντας ταχύτητες που φθάνουν τα 190 χλμ/ώρα. Κατά την κατάδυση, προς την κατεύθυνση του θηράματος ή κατά τη διάρκεια των ερωτικών επιδείξεων, ο χρυσαετός κρατά σφιχτά τις πτέρυγες, μερικώς κλειστές στο πλάι του σώματός του και, με τον ίδιο τρόπο, τα πόδια στην ουρά του.
Ηθολογία
Παρά τον επιθετικό τρόπο με τον οποίο οι χρυσαετοί αναζητούν τη λεία τους ή αλληλεπιδρούν με αρπακτικά του δικού τους είδους, καθώς και άλλων ειδών, η καθημερινή ζωή τους, μπορεί να χαρακτηριστεί ως, «μάλλον ήσυχη». Στο Αϊντάχο, ενήλικοι αρσενικοί χρυσαετοί παρατηρήθηκαν να κάθονται σε εγρήγορση, σε σημεία επόπτευσης χώρου (perching posts), κατά μέσον όρο στο 78% του φωτός της ημέρας, ενώ τα ενήλικα θηλυκά βρίσκονταν στη φωλιά ή σε σημεία επόπτευσης χώρου, κατά μέσον όρο στο 85% της ημέρας. Καταμεσίς του καλοκαιριού στη Γιούτα, το κυνήγι και οι πτήσεις διεκδίκησης του ζωτικού τους χώρου σημειώθηκαν, ως επί το πλείστον, μεταξύ 9:00 - 11:00 και 16:00 - 18:00, με τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας να αφιερώνονται σε κούρνιασμα ή ανάπαυση.
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα στη Σκωτία, οι χρυσαετοί γυροπετούν συχνά, επισκοπώντας τον χώρο για θνησιμαία. Αυτή την εποχή, πιστεύεται ότι κουρνιάζουν πολλές ώρες κάθε νύκτα. Αν και είναι, συνήθως, πολύ μοναχικά πουλιά, όταν δεν δημιουργούν ζευγάρια αναπαραγωγής, το πολύ δριμύ χειμωνιάτικο ψύχος αναγκάζει τους χρυσαετούς να κουρνιάζουν μαζί, πολλές φορές. Η μεγαλύτερη γνωστή τέτοια «σύναξη» κουρνιάσματος, καταγράφηκε κάποιο βράδυ ενός εξαιρετικά ψυχρού χειμώνα στο Α. Αϊντάχο, όταν 124 άτομα παρατηρήθηκαν να κουρνιάζουν το ένα δίπλα στο άλλο, κατά μήκος μιας γραμμής που αποτελείτο από 85 πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Το είδος υφίσταται σταδιακή έκδυση, αρχής γενομένης τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο κάθε έτους, ενώ η πτερόρροια συνήθως μειώνεται το χειμώνα. Τα φτερά στο κεφάλι, το λαιμό, την πλάτη και την ωμοπλάτη μπορεί να αντικαθίσταται ετησίως. Στα μεγάλα φτερά των πτερύγων και της ουράς, η έκδυση αρχίζει από τα εσωτερικά φτερά και προχωράει προς τα έξω.
Φωνή
Ενώ πολλά ιερακόμορφα είναι γνωστά για τη δυνατή φωνή τους, ο χρυσαετός εμφανίζει ιδιαίτερη τάση να παραμένει σιωπηλός, ακόμη και στην αναπαραγωγική περίοδο. Μερική φώνηση, ωστόσο, έχει καταγραφεί που, συνήθως, επικεντρώνεται κατά την ωοτοκία. Σε σχέση με το μέγεθός του, ο χρυσαετός έχει αδύναμη, αλλά διαπεραστική φωνή, που έχει περιγραφεί περιπαικτικά σαν του «κουταβιού». Τα πιο γνωστά φωνήματα φαίνεται να λειτουργούν ως κλήσεις επαφής μεταξύ τους, όπως μερικές φορές οι ενήλικες με τους απογόνους τους, περιστασιακά ανάμεσα σε πουλιά που εισβάλλουν το ένα στον ζωτικό χώρο του άλλου και, σπάνια, ανάμεσα σε ένα ζευγάρι αναπαραγωγής.
Ζωτικός χώρος
Η εδαφικότητα, δηλαδή η διεκδίκηση του ζωτικού χώρου, πιστεύεται ότι είναι η κύρια αιτία των αλληλεπιδράσεων και αντιπαραθέσεων μεταξύ μη-ζευγαρωμένων χρυσαετών. Τα πτηνά αυτά διεκδικούν από τις μεγαλύτερες γνωστές επιφάνειες ζωτικού χώρου μεταξύ όλων των ειδών. Παρά το ευρύ φάσμα κατανομής του, μόνο λίγα στοιχεία σχετικά με την έκταση του ζωτικού χώρου του χρυσαετού είναι γνωστά. Τα νούμερα διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τον βιότοπο και τη διαθεσιμότητα τροφής. Έτσι, λ.χ., στην Ελβετία, το μέγεθος του χώρου δράσης ήταν, μετά από οπτικές παρατηρήσεις σε 26 περιοχές, 29 - 88 χλμ², δηλαδή κατά μέσον όρο 53 χλμ². Στο Αϊντάχο των ΗΠΑ όμως, μετρήθηκαν 11,6 - 49,0 χλμ², κατά μέσο όρο 32,8 χιλιόμετρα². Στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, αυτή η επικράτεια μπορεί να κυμαίνεται από 55 έως 75 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ στα βορειότερα εδάφη μπορεί να φτάσει τα 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα, που τα ζευγάρια την ελέγχουν με συνεχείς πτήσεις.
Η πυκνότητα του πληθυσμού παρουσιάζει επίσης σημαντικές διαφορές, που κυμαίνονται από 1,9 αναπαραγωγικά ζευγάρια ανά 1000 χλμ² στην περιοχή του Βιτέμπσκ (Vitebsk) της Λευκορωσίας, έως και 22,7 ζευγάρια ανά 1000 χλμ² σε περιοχές της Σκωτίας. Παγκοσμίως, οι τιμές κυμαίνονται συνήθως από 5 έως 20 ζευγάρια ανά 1000 χλμ². Ο μικρότερος γνωστός ζωτικός χώρος καταλαμβάνεται από τους χρυσαετούς στα βουνά Bale της Αιθιοπίας, που κυμαίνεται από 1.5 έως 9 χλμ².
Ερωτοτροπίες
Η αναπαραγωγική ικανότητα των χρυσαετών αρχίζει από την ηλικία των 6 ετών, περίπου και, συνήθως ζευγαρώνουν εφ’ όρου ζωής, μετά από εντυπωσιακό τελετουργικό. Συνήθως, οι υποψήφιοι σύντροφοι εκτελούν «κυματιστές» πτήσεις, με το αρσενικό να ρίχνει μια πέτρα από ψηλά και, στη συνέχεια, να εκτελεί ταχύτατη κατάδυση για την πιάσει στον αέρα, επαναλαμβάνοντας αυτόν τον ελιγμό, τρεις ή περισσότερες φορές. Το θηλυκό κάνει το ίδιο, αλλά με μια τούφα χορταριασμένο χώμα ενώ, μερικές φορές, αντί γι’ αυτά τα υλικά, χρησιμοποιούνται μικρά κλαδιά. Τα πουλιά σπάνια εμπλέκουν τους γαμψώνυχές τους στον αέρα, όπως κάνουν άλλα αρπακτικά.
Θέση και προσανατολισμός
Οι χρυσαετοί κτίζουν αρκετές αετοφωλιές -οι οποίες ονομάζονται eyries- εντός του ζωτικού τους χώρου και τις χρησιμοποιούν εναλλάξ για αρκετά χρόνια. Φαίνεται να προτιμούν τα βράχια, όπου αυτά είναι διαθέσιμα. Οι φωλιές βρίσκονται, γενικά, στο μισό ύψος, περίπου, του περιβάλλοντος χώρου. Αυτή η προτίμηση μπορεί να σχετίζεται με τη δυνατότητα των γονέων να μεταφέρουν βαριά λεία προς τα κάτω και όχι προς τα πάνω. Ταυτόχρονα, οι φωλιές πρέπει να είναι σε μεγάλο βαθμό ή εξ ολοκλήρου απρόσιτες στα αρπακτικά θηλαστικά (συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων). Στην Ισπανία, μελέτες έδειξαν ότι, οι προτιμώμενες θέσεις βρίσκονταν σε δυσπρόσιτα βράχια σε μεγάλη απόσταση από μονοπάτια, δρόμους και χωριά. Στη Σκωτία, ποσοστό 95,6% από 410 φωλιές βρίσκονταν στα βράχια. Ομοίως, στη Βουλγαρία, την Ιταλία, την Ελβετία, τη Γαλλία και την τέως Γιουγκοσλαβία, ποσοστό μεγαλύτερο από το 90% των φωλιών κατασκευάζονται στα βράχια. Στις αγροτικές, ξηρές περιοχές της Ευρώπης, όπως η Ιβηρική χερσόνησος, η Προβηγκία στη Γαλλία και τα Απέννινα στην Ιταλία, οι πυρκαγιές σε συνδυασμό με τη βόσκηση έχουν «μετακινήσει» τις κατάλληλες θέσεις φωλιάσματος προς τα μικρότερα υψόμετρα. Στα ισπανικά Πυρηναία, ωστόσο, φωλιές βρέθηκαν έως και τα 1.500 μ. Το 80% των φωλιών στην Ισπανία είναι σε απόκρημνα βράχια, ενώ το υπόλοιπο 20% είναι σε δένδρα. Βραχώδεις, χαμηλές ορεινές περιοχές χρησιμοποιούνται για να φωλιάζουν οι χρυσαετοί στο Ισραήλ. Όλες οι γνωστές φωλιές στο Ιράκ βρίσκονται σε βράχια. Στη Νορβηγία, οι φωλιές είναι κατασκευασμένες στα 500-600 μ. κατά μέσον όρο. Στις χώρες της Βαλτικής και της ανατολικής Φινοσκανδιναβίας, οι χρυσαετοί φωλιάζουν σε σχετικά επίπεδους δασώδεις τυρφώνες, επίσης στα δένδρα, σχεδόν αποκλειστικά στην Εσθονία και τη Λευκορωσία. Στο νησί Γκότλαντ της Σουηδίας, τα δέντρα που έφεραν φωλιές είχαν μέση διάμετρο κορμού μεγαλύτερη από 55 εκ. και μέσο ύψος 17,2 μ., με τη φωλιά να βρίσκεται κατά μέσον όρο στα 11,7 μ. πάνω από το έδαφος. thumb|right|300px| thumb|right|300px|Τυπικές θέσεις φωλιάσματος του χρυσαετού Οι ορθοπλαγιές προτιμώνται ως θέσεις φωλιάσματος στο μεγαλύτερο μέρος της Βόρειας Αμερικής, αν και στη Β. Καλιφόρνια, προτιμώνται τα δένδρα, κατά κύριο λόγο. Στα δασωμένα τοπία της δυτικής Ουάσιγκτον, όπου μεγάλες αντιπυρικές λωρίδες προσφέρουν το κατάλληλο περιβάλλον για να κυνηγούν τα πουλιά, ο χρυσαετός φωλιάζει, σχεδόν αποκλειστικά, στα έλατα του Ντάγκλας (Pseudotsuga menziesii) στις δασικές παρυφές. Εκεί, τα δέντρα που έφεραν φωλιές είχαν ύψος 38-72 μ., με τη φωλιά να βρίσκεται στα 20-64 μ. πάνω από το έδαφος. Μελέτη σε 170 αετοφωλιές στο Ουαϊόμινγκ έδειξε ότι, οι 111 ήταν σε φυλλοβόλα δέντρα, οι 36 σε πεύκα Pinus ponderosa και οι 23 σε απόκρημνες πλευρές λόφων ή στις απότομες όχθες ποταμών. Οι λεύκες και οι ιτιές κυριαρχούν στα δένδρα που επιλέγονται, κατά μέσον όρο 73 εκ. σε διάμετρο και 13,4 μ. σε ύψος. Στην ίδια πολιτεία, τα δένδρα που φέρουν φωλιές είναι, συχνά, τα ψηλότερα σε κάθε συστάδα και βρίσκονται σε μικρή απόσταση -λιγότερο από 500 μέτρα- από τα μεγάλα ξέφωτα, ή σε απομονωμένους τομείς.
Η δυνατή βροχή και η υπερβολική θερμότητα μπορούν, δυνητικά, να σκοτώσουν τους νεοσσούς, οπότε οι χρυσαετοί συχνά τοποθετούν τις φωλιές τους σε σημεία που να ταιριάζουν με το τοπικό κλίμα. Στις βόρειες περιοχές, όπως η Αλάσκα, η έκθεση στον ήλιο (νότιος προσανατολισμός) μπορεί να βοηθήσει τα πουλιά να φωλιάζουν με επιτυχία, ενώ εκείνοι οι πληθυσμοί που φωλιάζουν στις ζεστές, πεδινές περιοχές της Γιούτα ή στις άγονες περιοχές του Ισραήλ τις κατασκευάζυν με βόρειο προσανατολισμό για να διατηρούνται δροσερές και έξω από την καυτή λάμψη του ήλιου.
Αριθμός φωλιών και διαστάσεις
Σχεδόν όλοι οι αναπαραγόμενοι χρυσαετοί κατασκευάζουν περισσότερες από μία (1), φωλιές, με τυπικό αριθμό φωλιών ανά ζεύγος να είναι μεταξύ 2 και 5 (2,4 στη Σουηδία, 4,5 στη Σκωτία, 6 στο Αϊντάχο ). Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, έχουν καταγραφεί μέχρι 12 (Αϊντάχο ) ή 13 φωλιές (Σκωτία ). Μερικά ζευγάρια χρησιμοποιούν άλλη φωλιά κάθε χρόνο, ενώ άλλοι αλλάζουν τοποθεσία φωλιάσματος. Κάποια ζευγάρια χρυσαετών μπορεί να μην χρησιμοποιήσουν μία φωλιά μέχρι και έξι χρόνια μετά την κατασκευή της.
Οι φωλιές των χρυσαετών κατασκευάζονται συνήθως από χοντρά και βαριά κλαδιά δέντρων, επιστρωμένες με φρέσκο γρασίδι όταν είναι σε χρήση. Αυτό σημαίνει ότι είναι πολύ μεγάλες, αν και μικρότερες κατά μέσον όρο από τις φωλιές των λευκοκέφαλων θαλασσαετών. Στο Καζακστάν, οι φωλιές των χρυσαετών ήταν παρόμοιες σε μέγεθος με εκείνες των θαλασσαετών. Στη Νήσο Μαλ της Σκωτίας, όμως, οι φωλιές των θαλασσαετών ήταν ελαφρώς μεγαλύτερες, δεδομένου ότι χρησιμοποιούνται παχύτερα και μεγαλύτερα κλαδιά από εκείνα που χρησιμοποιούνται στις φωλιές των χρυσαετών. Όταν οι φωλιές είναι κατασκευασμένες σε δένδρα, τότε είναι συνήθως ογκωδέστερες.
Στην Αριζόνα, οι μέσες διαστάσεις των αετοφωλιών είναι 175,7 εκ. (μήκος) Χ 119,8 εκ. (πλάτος) Χ 65.0 εκ. (ύψος). Τα κλαδιά που χρησιμοποιούνται έχουν μήκος 185,4 εκ., διάμετρο 5,3 εκ. και βάρος 980 γραμ., κατά μέσον όρο. Οι φωλιές στη Σκωτία είναι, αντίστοιχα, 133 Χ 106 Χ 79 (βάθος) εκ. Στην Ουάσινγκτον είναι 90 εκ. σε βάθος και 1,2 έως 1,5 μ. σε διάμετρο, κατά μέσον όρο. Οι φωλιές στη Σουηδία είναι 140 Χ 140 Χ 110 (βάθος) εκ. Στο Καζακστάν 148.3 εκ. σε μήκος, 115,7 εκ. σε διάμετρο και 48 εκ. σε βάθος. Καθώς οι χρυσαετοί χρησιμοποιούν μία (1) φωλιά επανειλημμένα προσπαθούν, ταυτόχρονα, να την «ανακαινίσουν» όποτε είναι αναγκαίο, οπότε αυτή διευρύνεται στην πλειονότητα των περιπτώσεων μετά από κάθε χρήση. Συχνά, όταν η φωλιά είναι πάνω σε δένδρο, τα κλαδιά μπορεί να σπάσουν από το υπερβολικό της βάρος. Κάποια μικρά πουλιά και θηλαστικά που δεν τραβάνε το «διατροφικό ενδιαφέρον» των χρυσαετών, εκμεταλλεύονται την ευκαιρία και χρησιμοποιούν την τεράστια φωλιά ως καταφύγιο, όταν χρειαστεί, και έτσι προστατεύονται από τους διώκτες τους. Αυτό έχει, κυρίως, συσχετιστεί με τρυποφράχτες στην Ευρώπη. Ωστόσο, έχουν καταγραφεί να χρησιμοποιούν τη φωλιά του χρυσαετού και μεγάλα αρπακτικά πτηνά, όπως ο βασιλαετός, ο γυπαετός, ο θαλασσαετός και ο πετρίτης.
Ζευγάρωμα και ωοτοκία
Ο χρόνος ωοτοκίας έχει συσχετιστεί άμεσα με το γεωγραφικό πλάτος, όπου ζει το ζευγάρι. Στις ΗΠΑ, ωοτοκία μπορεί να είναι οποτεδήποτε μεταξύ Ιανουαρίου και Σεπτεμβρίου, συνήθως τον Μάρτιο ή αργότερα. Στη Σκωτία, η ωοτοκία πραγματοποιείται από τον Μάρτιο έως τα μέσα Απριλίου. Ωστόσο, στο Μάλι και τον Νίγηρα μπορεί να ξεκινήσει πολύ αργά, στα τέλη Νοεμβρίου, ενώ στο ΝΔ. Μαρόκο από τον Ιανουάριο  και στην Αιθιοπία, από τα τέλη Οκτωβρίου μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου. Η μέση ωοτοκία στην Αρκτική Ρωσία είναι την Πρωτομαγιά.
Νεοσσοί
Οι υπό εκκόλαψη νεοσσοί μπορεί να ακούγονται μέσα από το αβγό, ήδη 15 ώρες πριν. Μετά την πρώτη ρωγμή του κελύφους, δεν υπάρχει καμία δραστηριότητα για περίπου 27 ώρες. Κατόπιν, όμως, η δραστηριότητα επιταχύνεται απότομα, το κέλυφος θραύεται ολοκληρωτικά σε 35 ώρες και ο νεοσσός βγαίνει εντελώς στις 37 ώρες. Με την εκκόλαψη, οι φωλεόφιλοι νεοσσοί καλύπτονται από παχύ, λευκό χνούδι και μία (1) μόλις ημέρα μετά, ζυγίζουν 105 - 115 γραμμάρια. Στις πρώτες 10 ημέρες, οι νεοσσοί κείνται στο δάπεδο της φωλιάς και, συνεχώς, θερμορυθμίζονται από τους γονείς τους για 20 ημέρες, περίπου. Μέσα σε 10 ημέρες, οι νεοσσοί μεγαλώνουν σημαντικά, φθάνοντας τα 500 γραμμάρια, περίπου. Σε αυτή την ηλικία, μπορούν να αρχίσουν να ανασηκώνονται περισσότερο. Περίπου 20 ημέρες μετά, οι νεοσσοί αρχίζουν να στέκονται, κάτι που οριστικοποιείται κατά τη διάρκεια των επόμενων 40 ημερών. Το λευκωπό χνούδι, μετά από 25 ημέρες, περίπου, αρχίζει να αντικαθίσταται σταδιακά από τα πρώτα πραγματικά, σκούρα φτερά, οπότε ο νεοσσός αποκτά σκουρόλευκη, «παρδαλή εμφάνιση.
Μετά την εκκόλαψη, το 80% - 90% της τροφής συλλαμβάνεται και μεταφέρεται στη φωλιά από το ενήλικο αρσενικό, που παραμένει και κυνηγάει μακριά από τη φωλιά για περίπου 74% της συνολικής περιόδου ανατροφής των νεοσσών. Αντίθετα, το θηλυκό παραμένει, κυρίως, στη φωλιά για περίπου 45 ημέρες μετά την εκκόλαψη. Από την 10η μέχρι την 45η ημέρα της ηλικίας τους, οι νεοσσοί τρώνε πολύ περισσότερο φαγητό και αυξάνουν σημαντικά το σωματικό τους βάρος. Το ίδιο συμβαίνει και με το μέγεθος των γευμάτων καθ' όλη την περίοδο ωοτοκίας, καθόσον η εκτιμώμενη «μπουκιά» από σάρκα που δίνεται στους νεοσσούς, αυξάνεται από 6 χιλιοστά (κατά την επώαση) σε 15 χιλιοστά κατά την πτέρωση. Στις 10-20 ημέρες οι νεοσσοί αρχίζουν να «αρπάζουν» και να «τεμαχίζουν» την τροφή, αφού πρώτα στέκονται από πάνω της, με μισάνοικτες πτέρυγες, ανοιγμένη ουρά και το κεφάλι σκυμμένο, ώστε να την καλύπτουν εντελώς. Αυτή η στάση πιστεύεται ότι είναι στοιχείο ανταγωνιστικής συμπεριφοράς, επειδή έχει παρατηρηθεί μόνο σε φωλιές με περισσότερους από έναν (1) νεοσσό. Μετά από λίγες ημέρες, οι νεοσσοί προσπαθούν να αφοδεύουν πάνω και έξω από την άκρη της φωλιάς, αλλά δεν είναι ικανοί να το πετυχαίνουν ολοκληρωτικά μέχρι να γίνουν 20 ημερών, περίπου.
Η μέση ημερήσια κατανάλωση τροφής για τους θηλυκούς νεοσσούς τείνει να είναι μεγαλύτερη από εκείνη των αρσενικών. Έτσι, κατά μέσον όρο, τα θηλυκά λαμβάνουν 691 γραμμάρια τροφής την ημέρα και τα αρσενικά, μόλις 381 γραμμάρια, οπότε ζυγίζουν περίπου 500 έως 600 γραμμάρια λιγότερο από ό, τι τα θηλυκά αντίστοιχης ηλικίας. Παρά το γεγονός αυτό, τα αρσενικά συνήθως έχουν την τάση να αναπτύσσονται και να πτερώνονται νωρίτερα από ό, τι τα θηλυκά. Για τις πρώτες 30 ημέρες, περίπου, οι νεοσσοί εξαρτώνται πλήρως από τους γονείς τους για τη σίτιση, αλλά μετά από αυτή την περίοδο, θα αρχίσουν να στέκονται γύρω από την άκρη της φωλιάς και να εξασκούνται στον διαμελισμό της τροφής. Όμως, από τις 20 ημέρες, πάνω-κάτω, αρχίζει να διαφαίνεται η πρώτη διαμόρφωση των πτερύγων και οι νεοσσοί αρχίζουν να φτερουγίζουν, με τη συχνότητα και την ένταση αυτής της συμπεριφοράς να αυξάνεται σημαντικά μέχρι να γίνουν 40 ημερών. Τελικά, η πτέρωση (fledging) επιτυγχάνεται στις 66 έως 75 ημέρες στο Αϊντάχο και στις 70 έως 81 ημέρες στη Σκωτία.
Καϊνισμός
Λόγω της χρονικής διαφοράς έναρξης της επώασης, οι νεοσσοί διαφέρουν σε μέγεθος και ο δεύτερος, συνήθως, πεθαίνει. Αυτό, συμβαίνει διότι ο πρωτότοκος είναι μεγαλύτερος και προλαβαίνει να αρπάζει πρώτος την τροφή που φέρνει ο γονέας, με αποτέλεσμα ο δεύτερος να υποσιτίζεται. Ωστόσο, είναι συνηθέστερο, ο πρωτότοκος να εκμεταλλεύεται αυτή τη διαφορά μεγέθους και να επιφέρει διαρκή και καίρια χτυπήματα στον δευτερότοκο, με αποτέλεσμα να τον θανατώνει. Το φαινόμενο αυτό («αδελφοκτονία») της ηθολογίας των χρυσαετών, έχει -πολύ εύστοχα- κατονομαστεί ως καϊνισμός. Συμβαίνει και σε άλλα είδη του ζωϊκού και ιπτάμενου κόσμου, όπως στις κουκουβάγιες και τους ληστόγλαρους, ιδιαίτερα όμως στα είδη του γένους Aquila. Ο καϊνισμός είναι, αναμφισβήτητα, η πιο αμφιλεγόμενη πτυχή της αναπαραγωγικής ηθολογίας των χρυσαετών. Παρόλο που η μητέρα φημίζεται για το υψηλό επίπεδο γονικής μέριμνας και προστασίας των μικρών της και έχει πλήρη επίγνωση της συγκεκριμένης «αδελφοκτόνου» επίθεσης, δεν παρεμβαίνει. Αυτό, ωστόσο, δεν συμβαίνει μόνο στην περίπτωση των χρυσαετών, αλλά και στα άλλα αρπακτικά πουλιά στα οποία παρατηρείται καϊνισμός. Πάντως, στην περίπτωση των χρυσαετών ο καϊνισμός δεν είναι υποχρεωτικός όπως λ.χ. στον κραυγαετό (obligate), παρά μόνον όταν υπάρχει έλλειψη τροφής (facultative). Εάν, παρά ταύτα, επιβιώσουν και οι δύο νεοσσοί, μετά από διάστημα περίπου 20 ημερών, η επιθετικότητα μεταξύ των αδελφών μειώνεται, οπότε και οι δύο νεοσσοί μπορούν να φθάσουν μέχρι την πτέρωση, αν και η επιθετικότητα μπορεί να αυξηθεί και πάλι λίγο μετά από αυτήν.
Πτέρωση
Η πρώτη απόπειρα «πτήσης» των νεοσσών μπορεί να είναι απότομη, με τα νεαρά πουλιά να εκτελούν μικρό άλμα, χρησιμοποιώντας μια σειρά σύντομων, «δύσκαμπτων» φτεροκοπημάτων με τις πτέρυγες ανοιγμένες αδέξια και ανώμαλη πτώση έξω από τη φωλιά. Σε κάθε περίπτωση, οι νεοσσοί παραμένουν σε απόσταση, το πολύ, 100 μ. από τη φωλιά κατά τις πρώτες εβδομάδες μετά την πτέρωση. Μάλιστα, διατηρούν μια σταθερή θέση όπου οι γονείς τούς φέρνουν την τροφή. Περίπου, 18-20 ημέρες μετά την πτέρωση, οι νεαροί αετιδείς πραγματοποιούν τις πρώτες κυκλικές πτήσεις τους, αλλά δεν μπορούν να κερδίσουν ύψος τόσο αποτελεσματικά όσο οι γονείς τους, μέχρι περίπου 60 ημέρες μετά την πτέρωση. Όταν γίνουν 4 μηνών, περίπου, οι ανήλικοι αετοί αρχίζουν να διαφεύγουν της προσοχής των γονέων. Στην Κάμπρια της Αγγλίας, οι νεαροί χρυσαετοί παρατηρήθηκαν για πρώτη φορά να κυνηγούν μεγάλα θηράματα, 59 ημέρες μετά την πτέρωση, ενώ 75 - 85 ημέρες μετά από αυτήν ήταν σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητοι από τους γονείς τους.
Από τον 1ο τους χειμώνα μέχρι τον 4ο ή 5ο, η ζωή και ηθολογία των χρυσαετών είναι ανεπαρκώς μελετημένες. Οι νεαροί χρυσαετοί διασπείρονται ευρέως κατά τη διάρκεια του 1ου έτους της ζωής τους, με τα αρσενικά να παραμένουν πιο κοντά στη γενέθλια περιοχή από τα πιο «εξερευνητικά» θηλυκά. Στη Βόρεια Ντακότα, νεαροί χρυσαετοί με ραδιοκολάρα παρέμειναν σε απόσταση 5 χιλιομέτρων από τη φωλιά για τις πρώτες 100 ημέρες μετά την ανάπτυξη του πρώτου πτερώματος αλλά, στη συνέχεια, απομακρύνθηκαν στα 15 χιλιόμετρα κατά τις επόμενες 40 ημέρες. Στο νεανικό στάδιο, τα περισσότεροι μη-αναπαραγόμενα άτομα στο Αϊντάχο, παρέμειναν σε απόσταση 100 χλμ. από τον τόπο της φωλιάς, αν και μερικά πουλιά απομακρύνθηκαν σε περισσότερα από 1.000 χιλιόμετρα μακριά από τη γενέθλια γη. thumb|right|350px|Υπο-ενήλικος χρυσαετός Για την ηλικία της πρώτης αναπαραγωγής των χρυσαετών, τα στοιχεία ποικίλλουν. Υπάρχουν, ωστόσο, λίγες καταγραφές ζευγών υπο-ενηλίκων ατόμων (με βάση το πτέρωμά τους) που φώλιασαν ή, ακόμη, είχαν αναπαραχθεί με επιτυχία. <ref<Bates Η πρώτη προσπάθεια ωοτοκίας σε έξι σημασμένους με κολάρα χρυσαετούς στο ΝΔ. Αϊντάχο έγινε, σε ηλικίες από 4-7 ετών, με την ηλικία των 5 ετών να είναι ο μέσος όρος διεθνώς. Από τη στιγμή που προσπαθεί να φωλιάσει για πρώτη φορά, ο χρυσαετός θα επιστρέψει συχνά στη γενέθλια περιοχή του, συνήθως σε ακτίνα 7 έως 65 χλμ. από τη θέση της αρχικής φωλιάς.
Αναπαραγωγική επιτυχία
Γενικά, η αναπαραγωγική επιτυχία στους χρυσαετούς φαίνεται να είναι μεγαλύτερη όταν τα θηράματα είναι διαθέσιμα σε αφθονία. Στην Κ. Γιούτα, από 87 αβγά (44 φωλιές) το 57% έδωσε εκκολαφθέντες νεοσσούς. Στο Αϊντάχο, τα αντίστιχα αποτελέσματα ήταν 282 (145) / 65% και στη Μοντάνα, 28 (14) / 86%. Στη Σκωτία, η μεγαλύτερη αναπαραγωγική επιτυχία των χρυσαετών ήταν στα Ανατολικά Highlands, όπου οι εκεί ερεικώνες είχαν άφθονα θηράματα. Στη Βόρεια Αμερική, η αναπαραγωγική επιτυχία των χρυσαετών φαίνεται να σχετίζεται άμεσα με τους κύκλους αναπαραγωγικής επιτυχίας των λαγών του είδους Lepus californicus (jackrabbits).
Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες μπορεί να επηρεάσουν την αναπαραγωγική επιτυχία των χρυσαετών. Στην εξαιρετικά θυελλώδη και ψυχρή άνοιξη του 1984 στη Μοντάνα, ποσοστό 71% (10 από 14) από τις φωλιές που ερευνήθηκαν, απέτυχε. Μια μακρά περίοδος από εξαιρετικά βροχερές, ψυχρές ανοιξιάτικες εποχές στη Σκωτία, φέρεται να είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση κατά 25% των νεοσσών που έφθασαν στην πτέρωση. Οι ίδιες οι καιρικές συνθήκες (πολύ βροχή και κρύο) δεν σκοτώνουν άμεσα τους νεοσσούς, αλλά παρακωλύουν τους γονείς να κυνηγήσουν. Ωστόσο, στις ξηρές περιοχές, οι εντονότερες βροχοπτώσεις έχει το αντίθετο αποτέλεσμα και βελτιώνουν πραγματικά την επιτυχία ωοτοκίας. Οι βροχερές χρονιές στις ερήμους του Ισραήλ π.χ., έχουν ως αποτέλεσμα μεγαλύτερους πληθυσμούς από λαγούς και πέρδικες, με αντίστοιχη αύξηση της αναπαραγωγικής επιτυχίας στους χρυσαετούς.
Προσδόκιμο ζωής
Οι χρυσαετοί έχουν αρκετά μεγάλη διάρκεια ζωής υπό κανονικές συνθήκες. Το ποσοστό επιβίωσής τους τείνει να αυξάνεται με το μέγεθος του σώματος. Γι’ αυτό και η ετήσια απώλεια του ποσοστού του πληθυσμού στα μικρά γεράκια είναι 30-50%, 15-25% στα μεσαία γεράκια και, μόλις 5% ή λιγότερο στους αετούς και γύπες. Το γηραιότερο γνωστό άτομο χρυσαετού ήταν ένα πουλί που δακτυλιώθηκε στη Σουηδία και ανακτήθηκε 32 χρόνια αργότερα. Ο μακροβιότερος γνωστός άγριος χρυσαετός στη Βόρεια Αμερική ήταν 23 ετών και 10 μηνών. Όμως, το μακροβιότερο άτομο όλων, ήταν ένας χρυσαετός σε αιχμαλωσία στην Ευρώπη, που έζησε μέχρι την ηλικία των 46 ετών. Το εκτιμώμενο ετήσιο ποσοστό επιβίωσης ενηλίκων στη Νήσο Σκάι της Σκωτίας, είναι περίπου 97,5%.
Τα ποσοστά επιβίωσης είναι συνήθως πολύ χαμηλότερα στους νεαρούς χρυσαετούς από ό, τι στους ενήλικες. Στα δυτικά Βραχώδη Όρη, το 50% των χρυσαετών που δακτυλιώθηκαν στη φωλιά τους, έχασαν τη ζωή τους από τη στιγμή που έγιναν 2 ετών και 6 μηνών, και εκτιμάται ότι το 75% πέθαναν από τη στιγμή που έγιναν 5 ετών. Πάντως, τα ποσοστά επιβίωσης των χρυσαετών μπορεί να είναι χαμηλότερα για τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς.
Θηρευτές
Επίσης, θεωρούνται υποεκτιμημένοι οι θάνατοι χρυσαετών από φυσικά αίτια, όπως η πείνα. Στο Εθνικό Πάρκο Denali της Αλάσκας, 11 από 16 νεκρούς, νεαρούς χρυσαετούς που είχαν εκκολαφθεί στο Πάρκο, είχαν πεθάνει από πείνα. Από 36 θανάτους χρυσαετών στο Αϊντάχο, ποσοστό 55%, πιθανώς, οφειλόταν σε φυσικά αίτια, συγκεκριμένα 8 (26%) από τραύμα, 3 (10%) από ασθένειες και 6 (19%) από άγνωστες αιτίες. Από 266 θανάτους χρυσαετών στην Ισπανία, μόνο το 6% ήταν από άγνωστες αιτίες που δεν θα μπορούσαν να αποδοθούν άμεσα σε ανθρώπινη δραστηριότητα. thumb|right|350px| Πορτραίτο ενήλικου χρυσαετού
Απειλές
Η κύρια απειλή για το είδος είναι η καταστροφή των οικοτόπων του που, από τα τέλη του 19ου αιώνα, έχει οδηγήσει τους χρυσαετούς μακριά από ορισμένες περιοχές που χρησιμοποιούσαν ως ενδιαιτήματα. Κατά τον 20ό αιώνα, οι χρήσεις οργανοχλωριωμένων φυτοφαρμάκων και οι δηλητηριάσεις από βαρέα μέταλλα ήταν συχνές, αλλά σήμερα έχουν μειωθεί χάρη σε αυστηρότερους κανονισμούς σχετικά με τη ρύπανση. Η μείωση των οικοτόπων και της τροφής είναι ο κύριος περιοριστικός παράγοντας στις μέρες μας. Οι συγκρούσεις με ηλεκτροφόρα καλώδια έχουν γίνει όλο και πιο σημαντική αιτία της θνησιμότητας από τις αρχές του 20ου αιώνα, ειδικά για τα νεαρά άτομα, όπως οι συγκρούσεις με οχήματα και τις μεγάλες ανεμογεννήτριες. Οι ανεμογεννήτριες έχουν συσταθεί ως εναλλακτική πηγή ενέργειας και μπορεί να φαίνεται ότι κινούνται αργά από απόσταση, αλλά από κοντά, διαπιστώνεται ότι κινούνται αρκετά γρήγορα και, στα μάτια των αρπακτικών εμφανίζονται αόρατες ή ως μια θαμπάδα. Η δηλητηρίαση, εκούσια και ακούσια, είναι ίσως η πιο ύπουλη απειλή για τους χρυσαετούς. Οι συνήθεις στόχοι είναι είδη όπως το κογιότ, η αλεπού και ο γκρίζος λύκος, τα οποία θεωρούνται επιβλαβή για το ζωικό κεφάλαιο, (με υπερβολική χρέωση, συνήθως, από τους ανθρώπους). Ωστόσο, ο χρυσαετός περιστασιακά στοχεύεται εκούσια, και για τους ίδιους λόγους.
Κατάσταση πληθυσμού
Παλαιότερα διαδεδομένος σε όλη την Ολαρκτική (Holarctic), ο χρυσαετός έχει εξαφανιστεί από πολλές, πυκνοκατοικημένες πλέον, περιοχές. Παρά το γεγονός ότι εκριζώθηκε ή είναι σπάνιος σε ορισμένες επικράτειες, εξακολουθεί να είναι αρκετά κοινός σε σημαντικές περιοχές στην Ευρασία, τη Βόρεια Αμερική και τη Β. Αφρική. Ο συνολικός αριθμός των χρυσαετών εκτιμάται ότι κυμαίνεται κάπου μεταξύ 170.000 και 250.000 ατόμων, ενώ ο εκτιμώμενος συνολικός αριθμός των αναπαραγωγικών ζευγών κυμαίνεται από 60.000 έως 100.000.
Στα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να αναπαράγεται και πάλι σε πεδινές περιοχές όπως, για παράδειγμα, στη Σουηδία και τη Δανία. Στην Κ. Ευρώπη υπήρξε μεγάλη μείωση στους πληθυσμούς του και, τώρα, ουσιαστικά περιορίζεται στα Απέννινα, τις Άλπεις και τα Καρπάθια Όρη. Στη Βόρεια Αμερική, η κατάσταση δεν είναι τόσο δραματική, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει αξιοσημείωτη πτώση.
Σε παγκόσμια κλίμακα, ο χρυσαετός δεν έχει θεωρηθεί από την IUCN, ότι απειλείται, λόγω του εκτιμωμένου παγκόσμιου πληθυσμού, γι’ αυτό και κατατάσσεται στα Είδη Ελαχίστης Ανησυχίας. Αυτό, όμως, αποτελεί τον μέσον όρο παγκοσμίως και τα πράγματα μπορεί να είναι διαφορετικά, ανά χώρα, κάτι που σημαίνει ότι σε πολλές από αυτές, το είδος κινδυνεύει (π.χ. Λευκορωσία, Τσεχία) thumb|right|350px| Ενήλικος χρυσαετός
Κατάσταση στην Ελλάδα
Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα και στο πρώτο μισό του 20ού, οι χρυσαετοί ήταν διαδεδομένοι σε όλα τα ηπειρωτικά και σε πολλά νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου σε μερικές περιοχές, μάλιστα, ήταν κοινό είδος. Η μείωση των πληθυσμών του άρχισε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με μεγάλη καθοδική τάση. Το αποτέλεσμα ήταν ότι, εξαφανίστηκε σχεδόν από την Πελοπόννησο και από πολλά νησιά όπως από τη Χίο και τη Λέσβο. Ευτυχώς, απαντά ακόμη στην Κρήτη, στα 800 μ. περίπου, αλλά σε ελάχιστα ζευγάρια.
Μέχρι τη δεκαετία του 1960 ο χρυσαετός είχε ευρεία κατανομή σε όλα σχεδόν τα βουνά της ηπειρωτικής Ελλάδας και σε αρκετά νησιά, σήμερα όμως περιορίζεται σε αντίστοιχα ορεινά ενδιαιτήματα της Θράκης, της Μακεδονίας και της Πίνδου (νότια μέχρι τη Στερεά Ελλάδα). Επίσης, έχει θεαθεί σε ελάχιστες θέσεις της Πελοποννήσου, της Εύβοιας, και της Κρήτης, πιθανόν και στις Κυκλάδες. Ο πληθυσμός του στην Ελλάδα αντιπροσωπεύει μόλις το 1% του Ευρωπαϊκού. Γενικά, προτιμάει ανοικτές εκτάσεις με χαμηλή βλάστηση και αποφεύγει τα δάση, χωρίς αυτά να είναι απαγορευτικά για την παρουσία του, καθώς χρησιμοποιεί τα δασικά ξέφωτα για κυνήγι, ενώ το καλοκαίρι παρατηρείται συχνά στην αλπική ζώνη.
Φωλιάζει κυρίως σε βράχια αλλά, π.χ. στο δάσος της Δαδιάς, ακόμη και σε δέντρα. Η διατροφή του είναι, κυρίως πουλιά και θηλαστικά μικρού και μεσαίου μεγέθους (λαγοί, σκίουροι, κουνάβια, αλεπούδες, γάτες, σκύλοι), ερπετά, καθώς και θνησιμαία, ειδικά κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Στην ηπειρωτική Ελλάδα και ιδιαίτερα στη Μακεδονία και στη Θράκη, οι χρυσαετοί τρέφονται πολύ συχνά με χελώνες, που τις ρίχνουν από ψηλά στα βράχια για να σπάσουν το καβούκι τους, ενώ στην Κρήτη τα νεογέννητα αμνοερίφια αποτελούν ενίοτε μέρος της διατροφής τους. Στη μεγαλόνησο η αναπαραγωγική επιτυχία του είδους εκτιμήθηκε σε 0,51 νεοσσούς/επικράτεια/έτος, αλλά με μία (1) μόνον επιτυχημένη προσπάθεια κάθε δεύτερο έτος.
Στην Ελλάδα, ο αναπαραγόμενος πληθυσμός εμφανίζει μειωτικές τάσεις, με σοβαρότερη απειλή τη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, που προορίζεται για άλλα ζώα. Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο σε ορισμένες περιοχές (Ήπειρος, Θεσσαλία κ.ά.) και έχει, κυριολεκτικά, αφανίσει τους πληθυσμούς του χρυσαετού από πολύ μεγάλες περιοχές. Άλλη αιτία είναι η λαθροθηρία, με σκοπό την ταρίχευση. Λόγω των προαναφερθέντων κινδύνων και της μειωτικής του τάσης, ειδικά για την Ελλάδα, εντάσσεται στην κατηγορία Κινδυνεύοντα EN [C1, D] . Η παλαιότερη ταξινόμηση ήταν στην κατηγορία Τρωτά (Vulnerable VU).
Άλλες ονομασίες
Ο Χρυσαετός απαντά στον ελλαδικό χώρο και με τις ονομασίες, Χρυσάετος, Χρυσαητός, Λαγουδέρα (Άνδρος), Καρτάλι (Θράκη), Βιτσίλα, Πνιγαροβιτσίλα (Κρήτη), Σκαροβιτσίλα, (Γ)ιτσίλλα (Έλυμπος Καρπάθου) και Χρυσογεράκα (Κύπρος).
Ιερακοθηρία
Οι χρυσαετοί έχουν χρησιμοποιηθεί διαχρονικά στην ιερακοθηρία, ήδη από τον Μεσαίωνα. Στην Ασία ειδικότερα, χρησιμοποιήθηκαν σε ομάδες για να κυνηγήσουν ζώα, όπως ελάφια, αντιλόπες και λύκους, ενώ η χρήση τους στην Ευρώπη, ήταν αποκλειστικά προνόμιο των αυτοκρατόρων.
Εραλδική
Ο χρυσαετός υπήρξε το ιερό πουλί του Δία στην αρχαιότητα και ως εκ τούτου δείκνυε ισχύ. Ο Αλέξανδρος ΙΙΙ υιοθετεί τον χρυσαετό ως σύμβολο ισχύος και εμφανίζεται ως επίσημο κρατικό σύμβολο σε νομίσματα των διαδόχων (π.χ. τετράδραχμα και πεντάδραχμα) του Πτολεμαίου Α΄ του Λάγου ή Λαγίδη γνωστού ως ῾Σωτήρ῾, ιδρυτή της Πτολεμαϊκής Δυναστείας των Λαγιδών (323 π.Χ.-30 μ.Χ.). Ο χρυσαετός υπήρξε το πρότυπο για την aquila, το σύμβολο των ρωμαϊκών λεγεώνων. Με τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Κωνσταντινούπολη, σύμβολο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας γίνεται ο δικέφαλος αετός, όπου το ένα κεφάλι κοιτάει την ανατολή και το άλλο τη δύση. Ο ρωμαϊκός αετός και ο δικέφαλος αετός εμφανίζονται σε χώρες όπως η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και σε πολλά σύγχρονα κράτη όπως η Αλβανία, Γερμανία, Αυστρία, Μεξικό, Ρωσία και Καζακστάν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής επίσης υιοθετούν τον αετό ως σύμβολο όμως στις ΗΠΑ επιλέχθηκε ο λευκοκέφαλος θαλασσαετός που είναι ενδημικό είδος στη χώρα αυτή. right|200px|Ο θυρεός της Αιγύπτου
Πηγές
*Rich, T.D.; Beardmore, C.J.; Berlanga, H.; Blancher, P.J.; Bradstreet, M.S.W.; Butcher, G.S.; Demarest, D.W.; Dunn, E.H.; Hunter, W.C.; Inigo-Elias, E.E.; Martell, A.M.; Panjabi, A.O.; Pashley, D.N.; Rosenberg, K.V.; Rustay, C.M.; Wendt, J.S.; Will, T.C. 2004. Partners in flight: North American landbird conservation plan. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αετίδες Κατηγορία:Πτηνά της Ευρώπης Κατηγορία:Πτηνά της Ελλάδας Κατηγορία:Πτηνά της Ασίας Κατηγορία:Πτηνά της Αφρικής Κατηγορία:Πτηνά της Αμερικής
Νώντας Σαμαρτζίδης
Ο Επαμεινώνδας (Νώντας) Σαμαρτζίδης (9 Σεπτεμβρίου 1965 - 22 Ιουνίου 1996) ήταν Έλληνας αθλητής της υδατοσφαίρισης και κολυμβητής.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου του 1965 στη Θεσσαλονίκη. Ξεκίνησε από την κολύμβηση στον Άρη Θεσσαλονίκης κατακτώντας 5 πρωτιές στο ελεύθερο. Ταυτόχρονα έπαιζε και πόλο. Με τον Άρη έπαιξε στον τελικό κυπέλλου το 1985 χάνοντας από τον Εθνικό Πειραιά. Το 1986-87 πηγαίνει στον Εθνικό και κατακτά μαζί του δύο Πρωταθλήματα Ελλάδος και δύο Κύπελλα Ελλάδος. Ήταν διεθνής με την Εθνική Ελλάδας 319 φορές και υπήρξε αρχηγός της. Είχε συμμετάσχει με την εθνική σε δύο Ολυμπιάδες (1988, 1992), σε δύο Φίνα Καπ, σε τέσσερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και σε δύο παγκόσμια.
Στις ελεύθερες ώρες του ασχολούνταν με το υποβρύχιο κυνήγι. Το Σάββατο 22 Ιουνίου 1996 πνίγηκε στην Παλαιά Επίδαυρο κάνοντας ελεύθερη κατάδυση.
Ήταν παντρεμένος με την διεθνή υδατοσφαιρίστρια του Εθνικού Ντίνα Μαυρίδου μόλις εφτά μήνες. Στην μνήμη του διοργανώνεται το διεθνές τουρνουά εθνικών ομάδων Σαμαρτζίδης Καπ. Την ημέρα της κηδείας του σε τουρνουά που διεξαγόταν στη Ρώμη κρατήθηκε ενός λεπτού σιγή και μετά οι θεατές χειροκροτούσαν για πέντε λεπτά.
Τίτλοι
2 Πρωταθλήματα Ελλάδος
2 Κύπελλα Ελλάδος
2 φορές Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος: Πρωταθλητής Ελλάδος εφήβων:
Διακρίσεις
Φιναλίστ κυπέλλου Ελλάδας:
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες υδατοσφαιριστές Κατηγορία:Υδατοσφαιριστές της εθνικής Ελλάδος Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της κολύμβησης Κατηγορία:Υδατοσφαιριστές Άρη Κατηγορία:Κολυμβητές Άρη Κατηγορία:Υδατοσφαιριστές του Εθνικού Πειραιώς
Ταρν (νομός)
Το Ταρν (γαλλικά: Tarn) είναι γαλλικός νομός στη διοικητική περιοχή Οξιτανία. Βρίσκεται στη νοτιοδυτική Γαλλία και το όνομά του προέρχεται από τον ποταμό Ταρν που τον διασχίζει. Πρωτεύουσα είναι το Αλμπί, γενέτειρα του ζωγράφου Τουλούζ Λωτρέκ. Έχει επίσης μία υπο-νομαρχία, την Καστρ.
Ο πληθυσμός του νομού ανέρχεται σε 386.448 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2016. Έχει έκταση 5.758 τετραγωνικά χιλιόμετρα και διοικητικά αποτελείται από 2 διαμερίσματα. Η INSEE και το ταχυδρομείο του αποδίδουν τον κωδικό 81.
Έως το 2016 ανήκε στην περιοχή Μιντί-Πυρηναία, η οποία συνενώθηκε με το Λανγκεντόκ-Ρουσιγιόν και πλέον αποτελούν τη νέα διοικητική περιοχή Οξιτανία.
Οι κάτοικοι του νομού ονομάζονται Ταρναί.
Γεωγραφία
αριστερά|μικρογραφία|Γέφυρα πάνω στον ποταμό [[Αγκού (ποταμός)|Αγκού]] μικρογραφία|380x380εσ|Ο νομός Ταρν Ο νομός Ταρν  ανήκει στη διοικητική περιοχή Οξιτανία και έχει έκταση 5.758 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Συνορεύει με 5 νομούς, που όλοι ανήκουν στην περιοχή Οξιτανία: στα νοτιοανατολικά με τον Ερώ, στα νότια με τον Ωντ, στα βορειοανατολικά με τον Αβερόν, στα νοτιοδυτικά και δυτικά με τον Ωτ-Γκαρόν και στα βορειοδυτικά με τον Ταρν-ε-Γκαρόν.
Πρωτεύουσα του νομού είναι το Αλμπί, που βρίσκεται σε απόσταση 548 χιλιομέτρων κατ'ευθεία γραμμή νότια του Παρισιού.
Ο γενικός χαρακτήρας του νομού είναι ορεινός ή λοφώδης. Οι ορεινές περιοχές του Ταρν βρίσκονται στα νοτιοανατολικά του νομού και είναι:
Κύριοι ποταμοί που διασχίζουν το νομό είναι ο Ταρν, από τον οποίο έλαβε ο νομός την ονομασία του, και οι παραπόταμοί του Αγκού και Τορέ.
Το κλίμα είναι δριμύ στις ορεινές περιοχές αλλά στην υπόλοιπη έκταση του νομού ο χειμώνας είναι σύντομος και το καλοκαίρι πολύ ζεστό.
Ιστορία
Ο νομός Ταρν είναι ένας από τους αρχικά 83 νομούς (σήμερα 101) που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης στις 4 Μαρτίου 1790. Έως το 2016 ανήκε στην περιοχή Μιντί-Πυρηναία, η οποία συνενώθηκε με το Λανγκεντόκ-Ρουσιγιόν και πλέον αποτελούν τη νέα διοικητική περιοχή Οξιτανία.
Αρχαιότητα
Κατά τη διάρκεια των γαλατικών πολέμων (58-51 π.Χ.), οι Ρουτένοι, γαλατική φυλή που κατοικούσε στην περιοχή, συμμάχησαν με τους Αρβέρνους εναντίον του Ιουλίου Καίσαρα. Μετά τη μάχη στην Αλέσια, η περιοχή προσαρτήθηκε στη Γαλατική Ακουιτανία και οι κάτοικοι δεν έλαβαν μέρος στον τελευταίο πόλεμο των Γαλατών κατά των Ρωμαίων το 51 π.Χ. στην πολιορκία του Ουξελόδουνου.
Κατά τη διάρκεια της γαλατο-ρωμαϊκής περιόδου, η περιοχή παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό αγροτική και ευημερούσε. Κατασκευάστηκαν αρκετές βίλες κυρίως στην πεδιάδα των ποταμών Ταρν και Αγκού, αρχαιολογικά ευρήματα των οποίων βρέθηκαν μεταξύ άλλων και στο Ραμπαστάν. Το Αλμπί ήταν μια μικρή πόλη και η Καστρ ένα χωριό τεχνιτών. Ο μόνος οικισμός που μπορεί να χαρακτηρισθεί πόλη είναι η κοινότητα Μοντάν, αλλά κανένας οικισμός του νομού δεν περιλάμβανε τα συνήθη στοιχεία της ρωμαϊκής πόλης: ιαματικά λουτρά και αμφιθέατρο. Η ανάπτυξη της κεραμικής χρονολογείται από τον 1ο αιώνα μ.Χ. Η μεταλλουργία ασκούνταν στην περιοχή ήδη πριν τη ρωμαϊκή κατάκτηση. Οι συναλλαγές αναπτύχθηκαν μέσω του ποταμού Ταρν αλλά και του ανεπτυγμένου ρωμαϊκού οδικού δικτύου ανάμεσα στην περιοχή και τις μεγάλες γαλατο-ρωμαϊκές πόλεις όπως η Τολόζα (σημερινή Τουλούζ) ή τα Βουρδίγαλα (σημερινό Μπορντώ) και άλλες περιοχές. Οι αμπελώνες του Γκαγιάκ ήταν διάσημοι αυτή την εποχή.
Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Αθηνών 1931-32
Στο Πρωτάθλημα Α΄ κατηγορίας της ΕΠΣ Αθηνών την περίοδο 1931-32 πρωταθλητής αναδείχθηκε ο Π.Σ. Γουδί. Για πρώτη φορά δεν συμμετείχαν οι τρεις καλύτερες ομάδες: Παναθηναϊκός, ΑΕΚ και Απόλλων Αθηνών, οι οποίες είχαν προκριθεί από την προηγούμενη σεζόν στο Εθνικό Πρωτάθλημα 1931-32. Ήταν η πρώτη απόπειρα δημιουργίας εθνικής κατηγορίας με οκτώ συλλόγους των ιδρυτικών ενώσεων της ΕΠΟ (Αθήνας: 3, Πειραιά: 2 και Μακεδονίας: 3), οι οποίοι δεν μετείχαν στα τοπικά πρωταθλήματα.
Ταρν (νομός)
Μεσαίωνας
Ένας οξιτανικός πολιτισμός αναπτύχθηκε υπό την προστασία των υποκομήτων του Αλμπί του οίκου Τρενκαβέλ. Η αριστοκρατία, μαικήνας των τροβαδούρων, προήγαγε τον ευγενικό έρωτα (l'amour courtois) και σταδιακά, κατά τον 12ο αιώνα, προσηλυτίστηκε σε μία θρησκευτική αίρεση, τον Καθαρισμό, ακολουθούμενη από μεγάλο μέρος του λαού. Αυτός ο ενθουσιασμός για τη νέα πίστη προέρχονταν, πρώτον από την ανικανότητα και την πολυτελή ζωή του ανώτερου κλήρου και, δεύτερον, από την αντίδραση της τοπικής αριστοκρατίας στη μεγάλη δύναμη των ιεραρχών.
Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Αθηνών 1931-32
Σύνθεση πρωταθλητή
thumb|right|200px|Ο Π.Ο. Γουδί το 1930 Τη σύνθεση της πρωταθλήτριας ομάδας Γουδί αποτελούσαν οι εξής:
Ταρν (νομός)
Μεσαίωνας
Η σταυροφορία των Αλβιγηνών, που ξεκίνησε από τον Πάπα Ιννοκέντιο Γ' το 1208, έστρεψε φεουδάρχες όλης της φραγκικής επικράτειας κατά των αιρετικών αρχόντων του Αλμπί και των γειτονικών περιοχών όπου επικρατούσε ο Καθαρισμός. Πολλά χωριά μεταξύ των ποταμών Ταρν και Αβερόν ερημώθηκαν από τους σταυροφόρους κατά τη διάρκεια των επιδρομών τους και πολλοί αιρετικοί κάηκαν στην πυρά. Μετά από χρόνια πολέμων και την ήττα των Αλβιγηνών, ο βασιλιάς της Γαλλίας Φίλιππος-Αύγουστος παρενέβη το 1226 και προσάρτησε στο γαλλικό Στέμμα την κομητεία της Τουλούζης και τις κτήσεις των υποτελών της, υποκόμη του Μπεζιέ και κόμη της Φουά.
Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Αθηνών 1931-32
Αγώνες διαβάθμισης
Σύμφωνα με τον κανονισμό της εποχής από τις ομάδες που μετείχαν στο εθνικό πρωτάθλημα, όποια τερμάτιζε σε χαμηλότερη θέση από τις υπόλοιπες της ίδιας Ένωσης έπρεπε να δώσει διπλό αγώνα διαβάθμισης με την πρωταθλήτρια του τοπικού πρωταθλήματος ώστε να κριθεί ποια θα πάρει μέρος στο επόμενο Εθνικό Πρωτάθλημα 1932-33. Σύμφωνα με τη βαθμολογία οι ομάδες της ΕΠΣ Αθήνας που όφειλαν να διαβαθμιστούν ήταν η ΑΕΚ, που τερμάτισε τελευταία στο εθνικό πρωτάθλημα 1931-32 και το Π.Ο. Γουδί, ως πρωταθλητής ΕΠΣΑ 1931-32. Στους αγώνες επικράτησε δύσκολα η ΑΕΚ και παρέμεινε στην εθνική κατηγορία. Τα αποτελέσματα ήταν:
Ταρν (νομός)
Μεσαίωνας
Η περιοχή αναδύθηκε από τα ερείπια χάρη στη δημιουργία νέων χωριών για να στεγαστούν οι πληθυσμοί των κατεστραμένων περιοχών.Έτσι δημιουργήθηκαν τα διάσημα οχυρωμένα χωριά του νομού Ταρν, που χρονολογούνται από τον 13ο αιώνα. Αυτή η αστικοποίηση σε συνδυασμό με ελαφρύτερους φόρους, επέτρεψε την άνοδο της βιοτεχνίας και του εμπορίου. Στο Αλμπί, επίσκοποι άρχισαν την κατασκευή του μεγάλου καθεδρικού ναού της Αγίας Καικιλίας και το επιβλητικό επισκοπικό παλάτι, το ανάκτορο Μπερμπί, σύμβολα της ανανεωμένης δύναμης και οικονομικής ευμάρειας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Εκείνη την εποχή, η ανακάλυψη του πηλού ως δομικό υλικό επέτρεψε την εφεύρεση του τούβλου, υλικό φθηνότερο και ευκολότερο στη χρήση από την πέτρα και λιγότερο ευαίσθητο στη φωτιά από τις ξυλοδεσιές.
Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Αθηνών 1931-32
Β΄ κατηγορία
Στη Β΄ κατηγορία αγωνίστηκαν οι ομάδες:
Ταρν (νομός)
Μεσαίωνας
Από τον 15ο αιώνα, η καλλιέργεια του παστέλ (μια φυσική χρωστική ουσία που προέρχεται από το φυτό ισάτις) πλούτισε την περιοχή στο τρίγωνο Αλμπί-Τουλούζ-Καρκασσόν. Το ανεξίτηλο μπλε χρώμα που παρήγαγε ήταν ιδιαίτερα περιζήτητο και αποτελούσε σημαντική πηγή εισοδήματος. Η πτώση του οφείλεται στην καλλιέργεια του ίντιγκο, φθηνότερη στις τροπικές περιοχές. Το κάστρο Μαγκράν διατηρεί ένα στεγνωτήριο παστέλ και ένα μουσείο αφιερωμένο στο εργοστάσιο βαφής που βρίσκονταν εκεί.
Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Αθηνών 1931-32
Β΄ κατηγορία
1Στην ομάδα του Αττικού αγωνίζονταν οι: Ν. Καραβάκος, Γ. Νικολαΐδης, Δ. Καζαντζόγλου, Γρ. Παννάς, Δ. Λούκας, Ν. Λούκας, Ν. Ορφανός, Αναστ. Φιλόπουλος, Σ. Εμμανουηλίδης, Θ. Αλεξανδρής, Λίβας Ι, Λίβας ΙΙ, Θ. Καζαντζόγλου, Γ. Κλάψας.
Ταρν (νομός)
Νεότερη εποχή
Κατά την Αναγέννηση, μια πραγματική αναγέννηση επήλθε στην περιοχή, τόσο πολύ η αστικοποίηση ήταν αξιοσημείωτη. Αυτή την εποχή χτίστηκαν πολυτελή μέγαρα στις μεγαλύτερες πόλεις και ολόκληρη η περιοχή επωφελήθηκε από την ευμάρεια.
Λίγο αργότερα, η προτεσταντική Μεταρρύθμιση προκάλεσε νέες καταστροφές στο νομό. Το Αλμπί παρέμεινε πιστό στον καθολικισμό, ενώ στην Κάστρ κυριαρχούσαν οι Προτεστάντες. Οι μάχες και οι σφαγές δίχασαν την περιοχή πριν επιστρέψει η ειρήνη με την υπογραφή του διατάγματος της Νάντης. Τότε καταστράφηκαν πολλά εκκλησιαστικά κτίρια.
Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Αθηνών 1931-32
Γ΄ κατηγορία
Στη δύναμη της Ε.Π.Σ. Αθηνών και το πρωτάθλημα της Γ΄ Κατηγορίας εντάχθηκαν οι Φωστήρ Νέων Σφαγείων, Σπάρτα Κουκακίου, Αρίων Αθηνών και Ένωσις Χαλανδρίου. Αναλυτικά, στην Γ΄ κατηγορία αγωνίστηκαν οι ομάδες:
Ταρν (νομός)
Νεότερη εποχή
Οι επιδημίες της πανώλης και λιμών χαρακτήρισαν τις περιόδους μέχρι τα μέσα του 18ου αιώνα περίπου. Έχουν καταγραφεί 50 επιδημίες σε 300 χρόνια, κατά μέσο όρο μια καταστροφή κάθε επτά χρόνια, με αποτέλεσμα τη μείωση του πληθυσμού, που ξαναβρήκε την δυναμική του τον 18ο αιώνα.
Σύγχρονη εποχή
μικρογραφία|Εργάτες σε βυρσοδεψείο στο Μαζαμέ Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, ο νομός Αλμπιζουά που δημιουργήθηκε το 1790 μετονομάστηκε σύντομα σε Ταρν, από τον κύριο ποταμό που διασχίζει την περιοχή, και πρωτεύουσα έγινε το Αλμπί. Ο νομός παρείχε τέσσερα τάγματα εθνικών εθελοντών για να υπερασπιστούν τα σύνορα.
Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Αθηνών 1931-32
Αναφορές
Κατηγορία:Ε.Π.Σ. Αθηνών Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1931-1932