cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Διοικητική διαίρεση επαρχίας Μαντινείας 1833
Δήμος Μαντινείας
Ο δήμος Μαντινείας είχε συνολικό πληθυσμό 1.512 κατοίκους
Δήμος Ορχομενού
Ο δήμος Ορχομενού είχε συνολικό πληθυσμό 2.110 κατοίκους
Δήμος Νάσων
Ο δήμος Νάσων είχε συνολικό πληθυσμό 1.029 κατοίκους
Δήμος Ελισσούντος
Ο δήμος Ελισσούντος είχε συνολικό πληθυσμό 1.643 κατοίκους
Δήμος Καφυών
Ο δήμος Καφυών είχε συνολικό πληθυσμό 732 κατοίκους
Δήμος Φαλάνθου
Ο δήμος Φαλάνθου είχε συνολικό πληθυσμό 1.871 κατοίκους
Δήμος Μαινάλου
Ο δήμος Μαινάλου είχε συνολικό πληθυσμό 641 κατοίκους
Δήμος Βαλτετσίου
Ο δήμος Βαλτετσίου είχε συνολικό πληθυσμό 1.691 κατοίκους
Δήμος Ορεστασίου
Ο δήμος Ορεστασίου είχε συνολικό πληθυσμό 724 κατοίκους
Δήμος Καλτεζών
Ο δήμος Καλτεζών είχε συνολικό πληθυσμό 1.336 κατοίκους
Δήμος Μανθυρέας
Ο δήμος Μανθυρέας είχε συνολικό πληθυσμό 1.145 κατοίκους
Δήμος Παλλαντίου
Ο δήμος Παλλαντίου είχε συνολικό πληθυσμό 991 κατοίκους
Δήμος Τεγέας
Ο δήμος Τεγέας είχε συνολικό πληθυσμό 1.468 κατοίκους
Δήμος Γαρέας
Ο δήμος Γαρέας είχε συνολικό πληθυσμό 1.656 κατοίκους
Δήμος Κορυθίου
Ο δήμος Κορυθίου είχε συνολικό πληθυσμό 1.250 κατοίκους
Πηγές
Μαντινεία
Dead by Sunrise
thumb|300px|Dead by Sunrise το 2009 Οι Dead by Sunrise ήταν ενα Rock συγκρότημα, το οποίο διμηουργήθηκε απο τον frontman των Linkin Park, Chester Bennington.
Οι Dead by Sunrise ξεκίνησαν να υπάρχουν απ το 2005, όταν ο Chester Bennington έγραψε τραγούδια για το άλμπουμ των Linkin Park, Minutes to midnight.
Ο Bennington είπε: «Έγραψα κάποια κομμάτια που ακούγονταν πολύ καλά, αλλά ήξερα ότι δεν ήταν στο στυλ των Linkin Park. Ήταν πιο σκοτεινά. Αποφάσισα να τα δουλέψω μόνος μου ».
Στις 13 Οκτωβρίου του 2009 κυκλοφόρησαν το "Out of Ashes" με 13 τραγούδια. Ανάμεσα τους το "Crawl Back In", "Too Late", "let down" και "morning after" το οποίο έγινε soundtrack της ταινίας "Underworld Evolution".
Στις 20 Ιουλίου 2017, ο Bennington αυτοκτόνησε. Τα μέλη του συγκροτήματος Ryan Shuck και Amir Derakh μαζί με τον Mace Beyers, μέλος των Gray Daze, ενώθηκαν για να τιμήσουν τον Bennington σε μια ακουστική συναυλία στις 2 Σεπτεμβρίου στο Λας Βέγκας.
Αργότερα συμμετείχαν στη συναυλία των Linkin Park για τον Chester Bennington στις 27 Οκτωβρίου 2017.
Μέλη
Κατηγορία:Βρετανικά blues rock συγκροτήματα
55 (αριθμός)
Το 55 (πενήντα πέντε) είναι ο φυσικός αριθμός που βρίσκεται μετά από το 54 και πριν από το 56. Είναι ένας περιττός αριθμός, αφού δε διαιρείται με το 2, στο σύνολο των φυσικών αριθμών. Ο αριθμός 55 συμβολίζεται ως LV στο ρωμαϊκό σύστημα αρίθμησης και ως ΝΕ΄ ή νε΄ στο ελληνικό σύστημα αρίθμησης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Σύνθετοι αριθμοί
Κώστας Κατσίκης
Ο Κώστας Κατσίκης είναι πρώην βουλευτής με το κόμμα των Ανεξαρτήτων Ελλήνων. Γεννήθηκε το 1962 στα Γλυκά Νερά, όπου κατοικεί ακόμα και σήμερα. Είναι γιος του πρώην βουλευτή Αττικής Θεόδωρου Κατσίκη.
Βιογραφικά στοιχεία
Σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο της Πίζας και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ ολοκλήρωσε και σπουδές στο Πανεπιστήμιο LUTC των Ηνωμένων Πολιτειών με ειδίκευση σε θέματα Προσωπικών Ασφαλιστικών Επενδυτικών Επιλογών. Μιλά Αγγλικά και Ιταλικά.
Είχε θέσει υποψηφιότητα στην Περιφέρεια Αττικής δυο φορές με τη Νέα Δημοκρατία όπου κατέλαβε τη πρώτη επιλαχούσα θέση. Επίσης, στις βουλευτικές εκλογές του 2012 έθεσε δυο φορές υποψηφιότητα και με το Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερμό, όπου βγήκε πρώτος στη λίστα του κόμματος, όμως το κόμμα δεν πέρασε το όριο του 3% πανελλαδικά.
Τον Δεκέμβριο του 2014 εντάχθηκε στους Ανεξάρτητους Έλληνες και τον Ιανουάριο του 2015 ήταν υποψήφιος βουλευτής. Στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015 εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής στην εκλογική περιφέρεια Αττικής.
Στις 12 Ιουνίου 2019, ανακοίνωσε την προσχώρησή του στην Ένωση Κεντρώων και την κάθοδό του στις βουλευτικές εκλογές του Ιουλίου 2019 στην περιφέρεια Α' Ανατολικής Αττικής με το κόμμα του Βασίλη Λεβέντη.
Ομοφοβικά και ρατσιστικά σχόλια
Στο παρελθόν έχει επικριθεί έντονα για σειρά σχολίων τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως ρατσιστικά και ομοφοβικά από μεγάλη μερίδα του Τύπου. Επίσης, έχει κατηγορηθεί για ακροδεξιές αντιλήψεις και φασιστικά υπονοούμενα από πολιτικούς αντιπάλους του, που διαφωνούν με τη ρητορική που έχει επιλέξει ο βουλευτής Αττικής.
Αντίστοιχη ήταν το 2016 και η στάση του στη ψήφιση νομοσχεδίου υπέρ της ίσης μεταχείρισης των ομόφυλων ζευγαριών, καταψηφίζοντας την. Εν συνεχεία αναφέρθηκε σε άτομα ΛΟΑΤ λέγοντας: «''Οι ευρύνοες συντάκτες του νομοσχεδίου μπορούν να φανταστούν τι θα συμβεί στην ψυχολογία ενός μικρού παιδιού αν η δασκάλα της πρώτης δημοτικού, με προστατευμένο το δικαίωμα της αυτοδιάθεσής της, προβεί σε αλλαγή φύλου και την επόμενη σχολική χρονιά εμφανιστεί ενώπιόν τους ως δάσκαλος; Έχει το δικαίωμα να το κάνει; Το έχει. Μπορεί ένας τρανσέξουαλ να είναι παιδαγωγός; Δεν ξέρω, ρωτάω. Μπορεί ένας γκέι να είναι μπέιμπι-σιτερ;''».
Αντίστοιχα, το 2018 για να υποστηρίξει τη γνώμη του κατά της αναδοχής παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια, εξίσωσε την ομοφυλοφιλία με τη παιδοφιλία και την αιμομιξία, τονίζοντας ότι η Ελλάδα βιώνει τη «δικτατορία του διαφορετικού». Συγκεκριμένα σε δηλώσεις του ανέφερε: «Εμένα όμως δε μου βάζει κανείς φίμωτρο, στηρίζω την ελευθερία του λόγου μου και την ελευθερία των ιδεών μου». Λόγω της μεγάλης αντίδρασης από βουλευτές του κοινοβουλίου, προτάθηκε να οδηγηθεί στην επιτροπή δεοντολογίας για ρητορική μίσους ύστερα από εισήγηση 16 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία απορρίφθηκε. Ο Κατσίκης χαρακτήρισε «ετεροφοβικούς» τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που αντέδρασαν στις δηλώσεις του.
Σε απάντησή του στον εκπρόσωπο Ελληνικού Φόρουμ Μεταναστών, Σαμσιντίν Ιντρίσου, ο οποίος υπαινίχθηκε ότι οι μετανάστες που διαβιούν στην Ελλάδα δεν έχουν πάντα δίκαιη αντιμετώπιση από τις Αρχές, ο Κωνσταντίνος Κατσίκης ανέφερε μέσα στη Βουλή: «Τι τον ευχαριστείτε; Που έρχεται εδώ και βρίζει τους Ελληνες;».
Παραπομπές
Κατηγορία:Βουλευτές Αττικής Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τους Ανεξάρτητους Έλληνες Κατηγορία:Πολιτικοί Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού Κατηγορία:Πολιτικοί Ένωσης Κεντρώων
Σατίλι
Το Σατίλι (γεωργιανά: შატილი, Šat’ili) είναι ιστορικό χωριό στη Γεωργία, κοντά στα σύνορα με την Τσετσενία. Βρίσκεται στη βόρεια πλαγιά των βουνών του Μεγάλου Καυκάσου, στην ιστορική γεωργιανή επαρχία Άνω Χεβσουρέτι, η οποία αποτελεί σήμερα μέρος της σύγχρονης περιφέρειας (μχάρε) Μτσχέτα-Μτιανέτι. Από την απογραφή του 2014, ο πληθυσμός του χωριού ήταν 22 κάτοικοι.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Ενδεικτικός κατάλογος Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς Κατηγορία:Κάστρα στη Γεωργία
Φάνης Κουμπούρας
Ο Φάνης Κουμπούρας, γεννημένος στις 8 Δεκεμβρίου 1983, είναι Έλληνας διεθνής καλαθοσφαιριστής, ο οποίος αγωνίζεται με την ομάδα του Προμηθέα Πατρών στην Α2 εθνική κατηγορία.
Καριέρα
Ο Κουμπούρας ξεκίνησε να παίζει μπάσκετ στις ακαδημίες του Πανιωνίου, από τις οποίες προωθήθηκε στις εθνικές ομάδες παίδων, εφήβων και νέων. Αργότερα, αγωνίστηκε δύο φορές στους Μεσογειακούς Αγώνες με την εθνική ομάδα ανδρών.
Ξεκίνησε την επαγγελματική του καριέρα το 2001 από την ομάδα της Χαλκίδας, στην οποία παρέμεινε για τρία χρόνια καταλαμβάνοντας μεσαίες θέσεις του βαθμολογικού πίνακα της Α2 κατηγορίας.
Το 2004, μεταγράφηκε στον Απόλλωνα Πατρών, στον οποίο έπαιξε για τρεις σεζόν στην Α1 κατηγορία και αποχώρησε όταν η ομάδα υποβιβάστηκε.
Το καλοκαίρι του 2007, υπέγραψε στην Ολύμπια Λάρισας, με την οποία αγωνίστηκε στο EuroChallenge και κατέλαβε την όγδοη θέση του πρωταθλήματος. Ακολούθησε η μεταγραφή του στο Μαρούσι, όπου παρέμεινε για δύο σεζόν, επιτυγχάνοντας να βγει στην Ευρωλίγκα και τις δύο χρονιές.
Την σεζόν 2010-11, αγωνίστηκε στον Άρη, κατακτώντας την τέταρτη θέση στο πρωτάθλημα και φθάνοντας μέχρι την φάση των 16 στο ULEB Cup.
Την επόμενη χρονιά, έπαιξε στον Ίκαρο Καλλιθέας και το 2012-13 στον Κολοσσό Ρόδου. Ακολούθησαν δύο σεζόν με το Ρέθυμνο, πριν μεταγραφεί στον Προμηθέα Πατρών, ο οποίος αγωνίζεται στην Α2 εθνική κατηγορία.
Το καλοκαίρι του 2016, ο Κουμπούρας μεταγράφηκε στην ομάδα του Αίολου Αστακού, ενώ την επόμενη χρονιά φόρεσε την φανέλα του Ιπποκράτη Κω.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδας Κ16 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδας Κ17 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδας Κ19 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Α.Γ.Ε. Χαλκίδας Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Απόλλωνα Πατρών Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Άρη Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ολύμπιας Λάρισας Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Αμαρουσίου Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ικάρου Καλλιθέας Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Κολοσσού Ρόδου Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ρεθύμνου Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Προμηθέα Πατρών Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Αιόλου Αστακού Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ιπποκράτη Κω Κατηγορία:Πόιντ γκαρντ Κατηγορία:Αθλητές στους Μεσογειακούς Αγώνες 2005 Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Α.Μ.Σ. Αίολου Αστακού
Ομάδα του άνθρακα
thumb|250px|right|[[Άνθρακας]] thumb|250px|right|[[Πυρίτιο]] thumb|250px|right|[[Γερμάνιο]] thumb|250px|right|[[Κασσίτερος]] thumb|250px|right|[[Μόλυβδος]]
Η ομάδα του άνθρακα είναι ομάδα του περιοδικού πίνακα των χημικών στοιχείων, που αποτελείται από τα χημικά στοιχεία άνθρακας (C), πυρίτιο (Si), γερμάνιο (Ge), κασσίτερος (Sn), μόλυβδος (Pb) και φλερόβιο (Fl).
Στη σύγχρονη κατά IUPAC σημειογραφία ονομάζεται ομάδα 14. Στο πεδίο της φυσικής ημιαγωγών ονομάζεται ακόμη διεθνώς με το παλαιότερο όνομα ομαδα IVA. Η ομάδα αυτή έχει και μερικά άλλα ονόματα, που όμως χρησιμοποιούνται σπάνια:
Χημικά
Όπως οι άλλες ομάδες του περιοδικού πίνακα των χημικών στοιχείων, τα μέλη αυτής της οικογένειας δείχνουν επαναλαμβανόμενα μοτίβα στην ηλεκτρονική τους δομή, ιδιαίτερα στις πιο εξωτερικές τους στιβάδες, καταλήγοντας σε τάσεις ομοιότητας στη χημική τους συμπεριφορά:
Κάθε ένα από τα χημικά στοιχεία αυτής της ομάδας έχει 4 ηλεκτρόνια στο εξωτερικό ενεργειακό επίπεδο του ατόμου του. Το τελευταἰο ατομικό τροχιακό σε όλα αυτά τα χημικά στοιχεία είναι το p, με 2 ηλεκτρόνια να το κατέχουν. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτά τα χημικά στοιχεία «μοιράζονται» αυτά τα εξωτερικά ηλεκτρόνια. Η τάση να αποβάλλουν ηλεκτρόνια (σχηματίζοντας κατιόντα) αυξάνει με το μέγεθος του ατόμου, όπως συμβαίνει (για χημικά στοιχεία της ίδιας ομάδας) με την αύξηση του ατομικού τους αριθμού. Ο άνθρακας είναι το μόνο χημικό στοιχείο της ομάδας που είναι αμέταλλο και μπορεί να σχηματίσει και ανιόντα, (για παράδειγμα) με τη μορφή των ανιόντων καρβιδίου (C4−). Το πυρίτιο και το γερμάνιο είναι μεταλλοειδή και το καθένα μπορεί να σχηματίσει κατιόντα με ηλεκτρικό φορτίο +4. Ο κασσίτερος και ο μόλυβδος είναι μέταλλα, ενώ το φλερόβιο είναι ένα συνθετικό, ραδιενεργό χημικό στοιχείο, με πολλή μικρή ημιζωή, πολύ μικρή για να μπορούν να μελετηθούν οι ιδιότητές του. Μπορεί να έχει κάποιες από τις ιδιότητες των ευγενών αερίων, αν και είναι ακόμη πολύ πιθανό να συμπεριφέρεται σαν μεταμεταβατικό μέταλλο. Ο κασσίτερος και ο μόλυβδος μπορούν και οι δυο να σχηματίσουν κατιόντα με σθένος +2 ή +4.
Ο άνθρακας σχηματίζει τετραλογονίδια (CX4) με όλα τα αλογόνα (και μικτά) εκτός από το αστάτιο. Ο άνθρακας σχηματίζει επίσης τρία (3) οξείδια: το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), το υποξείδιο του άνθρακα (C3O2) και το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Ο άνθρακας ακόμη σχηματίζει σουλφίδια (π.χ. CS2) και σεληνίδια (π.χ. CSe2)
Το πυρίτιο σχηματίζει σιλάνια, όπως το σιλάνιο (SiH4) και το δισιλάνιο (Si2H6). Σχηματίζει ακόμη και αυτό τετραλογονίδια (SiX4), επίσης με όλα τα αλογόνα εκτός από το αστάτιο. Με το οξυγόνο σχηματίζει το διοξείδιο του πυριτίου (SiO2) και με το θείο το διθειούχο πυρίτιο (SiS2). Η δυαδική ένωση του πυριτίου με το ἀζωτο είναι το αζωτούχο πυρίτιο (Si3N4).
Το γερμάνιο σχηματίζει δυο γερμανάνια, το γερμανάνιο (GeH4) και το διγερμανάνιο (Ge2H6)). Σχηματίζει ακόμη και αυτό τετραλογονίδια (GeX4), επίσης με όλα τα αλογόνα εκτός από το αστάτιο. Το γερμάνιο σχηματίζει χημικούς δεσμούς με όλα τα χαλκογόνα εκτός από το πολώνιο. Για παράδειγμα, σχηματίζει το διοξειίδιο του γερμανίου (GeO2), το διθειούχο γερμάνιο (GeS2) και το δισεληνιούχο γερμάνιο (GeSe2). Η δυαδική ένωση του γερμανίου με το ἀζωτο είναι το αζωτούχο γερμάνιο (Ge3N4).
Ο κασσίτερος σχηματίζει δυο κασσιτεράνια, το κασσιτεράνιο (SnH4) και το δικασσιτεράνιο (Sn2H6)). Σχηματίζει διαλονονίδια (SnX2) και τετραλογονίδια (SnX4), με όλα τα αλογόνα εκτός από το αστάτιο. Ο κασσίτερος σχηματίζει ενώσεις στην οξειδωτική βαθμίδα +2 με όλα τα χαλκογόνα εκτός από το πολώνιο, αλλά στην οξειδωτική βαθμίδα +4 εξαιρείται και το τελλούριο.
Ο μόλυβδος σχηματίζει μόνο ένα υδρίδιο, το μολυβδάνιο (PbΗ4). Με τα αλογόνα ο μόλυβδος σχηματίζει διαλογονίδια (PbX2) και τετραλογονίδια (PbX4) με το φθόριο και με το χλώριο. Με το βρώμιο σχηματίζει μόνο τον τετραβρωμιούχο μόλυβδο (PbBr2) και με το ιώδιο μόνο το διιωδιούχο μόλυβδο (PbΙ2). Ο μόλυβδος σχηματίζει τέσσερα (4) οξείδια, ένα (1) σουλφίδιο και ένα (1) τελλουρίδιο.
Δεν υπάρχουν γνωστές χημικές ενώσεις του φλερόβιου
Φυσικές ιδιότητες
Η κρυσταλλική δομή του άνθρακα είναι εξαγωνική. Το πυρίτιο, το γερμάνιο και ο μόλυβδος έχουν επικεντρωμένες κτβικές κρυσταλλικές δομές. Ο κασσίτερος έζει μια τετραγωνική κρυσταλλική δομή.
Οι πυκνότητες των χημικών στοιχείων της ομάδας του άνθρακα έχουν αύξουσα τάση, με την αύξηση του ατομικού τους αριθμού. Συγκεκριμένα, ο άνθρακας έχει πυκνότητα 2.260 kg/m³, το πυρίτιο 2.330 kg/m³, το γερμάνιο 5.320 kg/m³, ο κασσίτερος 7.260 kg/m³ και ο μόλυβδος 11.300 kg/m³.
Οι ατομικές ακτίνες των χημικών στοιχείων της ομάδας του άνθρακα έχουν αύξουσα τάση, με την αύξηση του ατομικού τους αριθμού. Συγκεκριμένα, ο άνθρακας έχει ατομική ακτίνα 77 pm, το πυρίτιο 118 pm, το γερμάνιο 123 pm, ο κασσίτερος 141 pm και ο μόλυβδος 175 pm.
Αλλότροπα
Ο άνθρακας έχει πολλά αλλότροπα. Το πιο συνηθισμένο από αυτά είναι ο γραφίτης, στον οποίο τα άτομα του άνθρακα σχηματίζουν συγκολλημένα φύλλα. Άλλη αλλομορφή του άνθρακα είναι το διαμάντι, αλλά είναι σχετικά σπάνιο. Ο άμορφος άνθρακας είναι μια τρίτη αλλομορφή του άνθρακα, και είναι ένα συστατικό της αιθάλης. Μια άλλη αλλομορφή του άνθρακα είναι ένα φουλλερένιο, στο οποίο η μορφή των φύλλων των ανθρακοατόμων σχηματίζουν μια σφαίρα. Μια πέμπτη αλλομορφή του άνθρακα, που ανακαλύφθηκε το 2003, ονομάζεται γραφένιο, και είναι μια μορφή στην οπολια το στρώμα των ανθρακοατόμων σχηματίζουν ένα σχήμα κηρήθρας.
Το πυρίτιο έχει δύο (2) αλλομορφές που υπάρχουν σε θερμοκρασία δωματίου. Αυτές οι αλλομορφές είναι γνωστές ως άμορφο πυρίτιο και κρυσταλλικό πυρίτιο. Η αλλομορφή του άμορφου πυριτίου παρουσιάζεται ως μια καφέ σκόνη. Η αλλομορφή του κρυσταλλικού πυριτίου παρουσιάζεται σαν μια γκρίζα στερεά μάζα με μια μεταλλική λάμψη.
Τέλος, και ο κασσίτερος έχει δύο (2) αλλομορφές, που η πρώτη είναι γνωστή ως α-κασσίτερος ή γκρι κασσίτερος και η δεύτερη ως β-κασσίτερος. Ο κασσίτερος τυπικά βρίσκεται στην αλλομορφή του β-κασσιτέρου, που παρουσιάζεται ως ένα ασημί μέταλλο. Ωστόσο, υπό κανονική πίεση (1 atm), ο β-κασσίτερος μετατρέπεται σε α-κασσίτερο, που παρουσιάζεται ως μια γκρίζα σκόνη, σε θερμοκρασίες κάτω από 13°C. Αυτό κάνει κασσιτερένια αντικείμενα σε κρύες θερμοκρασίες να διαλύονται σε γκρίζα σκόνη με μια διεργασία που είναι γνωστή ως σήψη κασσιτέρου (tin rot).
Ατομικοί πυρήνες και ισότοπα
Τουλάχιστον δύο από τα χημικά στοιχεία της ομάδας του άνθρακα, ο κασσίτερος και ο μόλυβδος, έχουν «μαγικούς πυρήνες», με την έννοια ότι αυτά τα χημικά στοιχεία είναι πιο συνηθισμένα και πιο σταθερά (από πυρηνικής άποψης) από τα χημικά στοιχεία που δεν έχουν «μαγικούς πυρήνες».
Υπάρχουν 15 γνωστά ισότοπα του άνθρακα. Από αυτά, τρία (3) είναι αυτά που βρέθηκαν στη φύση. Το πιο συνηθισμένο από αυτά, ο άνθρακας-12, ακολουθείται από το σταθερό ισότοπο άνθρακας-13. Ο άνθρακας-14 είναι ένα φυσικό ραδιοϊσότοπο με ημιζωή 5.730 έτη.
23 ισότοπα του πυριτίου έχουν ανακαλυφθεί. Πέντε (5) από αυτά βρέθηκαν στη φύση. Το πιο συνηθισμένο είναι το σταθερό ισότοπο πυρίτιο-28, ακολουθούμενο από τα επίσης σταθερά ισότοπα πυρίτιο-29 και πυρίτιο-30. Το πυρίτιο-32 είναι ένα φυσικό ραδιοϊσότοπο, που αποτελεί ένα αποτέλεσμα της ραδιενεργού διάσπασης των ακτινιδών, και μέσω βομβαρδισμού στην ανώτερη ατμόσφαιρα. Το πυρίτιο-34 επίσης υπάρχει στη φύση, ως ένα αποτέλεσμα της ραδιενεργού διάσπασης των ακτινιδών.
32 ισότοπα του γερμανίου έχουν ανακαλυφθεί. Πέντε (5) από αυτά βρέθηκαν στη φύση. Το πιο συνηθισμένο είναι το σταθερό ισότοπο γερμάνιο-74, ακολουθούμενο από τα επίσης σταθερά ισότοπα γερμάνιο-72, γερμάνιο-70 και γερμάνιο-73. Το ισότοπο γερμάνιο-76 είναι ένα αρχέγονο ραδιοϊσότοπο.
40 ισότοπα του κασσιτέρου έχουν ανακαλυφθεί. 14 από αυτά βρέθηκαν στη φύση. Το πιο συνηθισμένο είναι το σταθερό ισότοπο κασσίτερος-120, ακολουθούμενο από τα επίσης σταθερά ισότοπα κασσίτερος-118, κασσίτερος-116, κασσίτερος-119, κασσίτερος-117, το αρχέγονο ραδιοϊσότοπο κασσίτερος-124 και τα σταθερά ισότοπα κασσίτερος-122, κασσίτερος-112 και κασσίτερος-114. Ο κασσίτερος έχει ακόμη τέσσερα (4) ραδιοϊσότοπα που υπάρχουν ως αποτέλεσμα της ραδιενεργού διάσπασης του ουρανίου. Αυτά τα τέσσερα ραδιοϊσότοπα είναι τα ακόλουθα: κασσίτερος-121, κασσίτερος-123, κασσίτερος-125 και κασσίτερος-126.
38 ισότοπα του μολύβδου έχουν ανακαλυφθεί. Εννέα (9) από αυτά βρέθηκαν στη φύση. Το πιο συνηθισμένο είναι το αρχέγονο ραδιοϊσότοπο μόλυβδος-208, ακολουθούμενο από τα επίσης αρχέγονα ραδιοϊσότοπα μόλυβδος-206, μόλυβδος-207 και μόλυβδος-204. Τέσσερα (4) ραδιοϊσότοπα του μολύβδου υπάρχουν από τη ραδιενεργή διάσπαση του ουρανίου και του θορίου. Αυτά τα τέσσερα ραδιοϊσότοπα είναι τα ακόλουθα: μόλυβδος-209, μόλυβδος-210, μόλυβδος-211 και μόλυβδος-212.
Τα τέσσερα (4) ραδιοϊσότοπα του φλερόβιου που έχουν ανακαλυφθεί είναι τα ακόλουθα: φλερόβιο-286, φλερόβιο-287, φλερόβιο-288 και φλερόβιο-289. Από αυτά το τελευταίο έχει ημιζωή 2,6 δευτερόλεπτα.
Παραπομπές και σημειώσεις
Κατηγορία:Ομάδες χημικών στοιχείων
Χέιντεν Κρίστενσεν
Ο Χάιντεν Κρίστενσεν (Hayden Christensen, γενν. 19 Απριλίου 1981) είναι Καναδός ηθοποιός. Είναι γνωστός για τη συμμετοχή του στις ταινίες Ο Πόλεμος των Άστρων: Επεισόδιο 2 - Η Επίθεση των Κλώνων, Ο Πόλεμος των Άστρων: Επεισόδιο 3 - Η Εκδίκηση των Σιθ στο ρόλο του Άνακιν Σκαϊγουώκερ, Jumper και Σιωπηλός Εφιάλτης συμπρωταγωνιστώντας με την Τζέσικα Άλμπα και τον Τέρενς Χάουαρντ.
Πρώτα χρόνια
Ο Κρίστενσεν γεννήθηκε στο Βανκούβερ. Είναι γιος του Ντέιβιντ Κρίστενσεν ο οποίος είναι προγραμματιστής ηλεκτρονικών υπολογιστών και της Άλι Νέλσον. Ο Κρίστενσεν έχει διπλή υπηκοότητα με τις ΗΠΑ και την πατρίδα του τον Καναδά. Ο πατέρας του είναι Δανικής και Αγγλικής καταγωγής και η μητέρα του Σουηδικής και Ιταλικής καταγωγής. Έχει δύο μεγαλύτερα αδέλφια, τον Τοβ και την Χέισα, ενώ έχει και μία μικρότερη αδελφή την Κέιλιν.
Ο Κρίστενσεν παρακολούθησε σε δημόσιο σχολείο και γυμνάσιο, και ήταν αθλητής του χόκεϊ και του τένις.
Καριέρα
Ο πρώτος του ρόλος ήταν σε ηλικία 12 ετών παίζοντας έναν υποστηρικτικό ρόλο σε μία γερμανό-καναδική τηλεοπτική σειρά. Το 2000 στην ταινία Ένα Σπίτι Μια Ζωή (Life As A House) απεικονίζει έναν έφηβο που είχε κακοποιηθεί σεξουαλικά από τη θετή του μητέρα και στη συνέχεια στράφηκε στα ναρκωτικά από την απελπισία του, δέχτηκε πολύ καλές κριτικές και η ταινία και ο ίδιος. Αργότερα το 2003 πρωταγωνίστησε στην ταινία Ραγισμένο Γυαλί (Shattered Glass) όπου υποδύεται έναν δημοσιογράφο ο οποίος γράφει ένα άρθρο προκαλώντας πολλές αντιδράσεις, και η ταινία δέχτηκε εξαιρετικές κριτικές και η ερμηνεία του Κρίστενσεν. Αργότερα το 2007 πρωταγωνίστησε στο θρίλερ Σιωπηλός Εφιάλτης (Awake) με την Τζέσικα Άλμπα και τον Τέρενς Χάουαρντ. Το 2008 πρωταγωνιστεί στην ταινία δράσης Jumper με τον Τζέιμι Μπελ και τη Ρέιτσελ Μπίλσον, το 2010 στην ταινία Ασύλληπτη Συμμορία (Takers) με τον Ματτ Ντίλον, Πωλ Γουώκερ, Ίντρις Έλμπα, Μάικλ Ίλι, T.I. και Κρις Μπράουν. Την ίδια χρονιά πρωταγωνίστησε στην ταινία Απόλυτο Σκοτάδι (Vanishing on 7th Street).
Προσωπική ζωή
Το 2007 Ο Χάιντεν έγινε ζευγάρι με την Ρέιτσελ Μπλίλσον μαζί με την οποία έπαιξε στην ταινία "The Jumper". Το ζευγάρι αραβωνιάστηκε και το 2010 ανακοίνωσε τον χωρισμό του. Μετά την επανένωση τους, την άνοιξη του 2014, το ζευγάρι ανακοίνωσε ότι περιμένει το πρώτο του παιδί. To 2017 χώρισαν ξανά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Καναδοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Καναδοί άνδρες ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Καναδοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Καναδοί άνδρες ηθοποιοί φωνής
Σίλβα Κλέιτον
Ο Αλεξάντρε Σίλβα Κλέιτον (Alexandre Silva Cleyton, 8 Μαρτίου 1983) είναι Βραζιλιάνος επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως μέσος. Τελευταίος σταθμός της καριέρας του ήταν ο Ηρακλής Θεσσαλονίκης.
Σταδιοδρομία σε συλλόγους
Ξεκίνησε την επαγγελματική καριέρα του στο Μεσσηνιακό για μια διετία και συνέχισε στον Απόλλωνα Καλαμαριάς που οι καλές εμφανίσεις τον έφεραν στη Λάρισα και έπειτα στον Παναθηναϊκό το 2008 έναντι ποσού 1,5 εκατομμυρίου €. Δεν μπόρεσε να καθιερωθεί στην αρχική ενδεκάδα και το 2010 δόθηκε δανεικός στη Μεταλούργκ Ντονέτσκ. Το 2012 αποχώρησε ως ελεύθερος και ακολούθησαν η τουρκική Κάισερισπορ και η κροατική Ντιναμό Ζάγκρεμπ, προτού επιστρέψει στο ελληνικό πρωτάθλημα με τα χρώματα της Ξάνθης. Στις 7 Σεπτεμβρίου του 2018 υπέγραψε συμβόλαιο συνεργασίας με τον Ηρακλή.
Αμπρόν
thumb|right|285px|Χορεύτρια Αμπρόν από την Ακτή Ελεφαντοστού Οι Αμπρόν (Abron) ή Μπόνο (Bono = πρωτοπόρος, πρωτότοκος στη γη), ή και Μπρονγκ (Brong), είναι εθνότητα των Ακάν της Δυτικής Αφρικής. Είναι μία από τις μεγαλυτερες εθνοτικές ομάδες των Ακάν και μιλούν τη διάλεκτο μπόνο της γλώσσας ακάν. Στα τέλη του 15ου αιώνα ίδρυσαν το δικό τους βασίλειο, στη σημερινή Γκάνα και Ακτή Ελεφαντοστού.
Ιστορία
Τον 12ο αιώνα, όταν οι Αμπρόν ανεκάλυψαν χρυσάφι στους ποταμούς Τουί και Ταίν, έγιναν πολύ ισχυροί. Χρησιμοποιούσαν τη χρυσόσκονη ως νόμισμα στο εμπορικό κράτος τους, το Μπονόμαν, και στις αγορές του Τιμπουκτού, της Τζενέ και της Βόρειας Αφρικής.
Οι Αμπρόν ήταν γνωστοί για την επιδεξιότητά τους στην κατασκευή ορειχάλκινων αντικειμένων, στη χύτευση μετάλλων, στην ύφανση, στην αγγειοπλαστική και άλλα. Περί το 1471, όταν οι Πορτογάλοι έφθασαν στην περιοχή της Χρυσής Ακτής, η πόλη Μπέγκο του Μπονόμαν ήταν μία από τις μεγαλύτερες πόλεις στη Δυτική Αφρική, με εκτιμώμενο τότε πληθυσμό περίπου 12.000 κατοίκους.
Η πρωτεύουσα Μπόνο Μάνσο έμελλε να διαδραματίσει αξιοσημείωτο ρόλο στο δουλεμπόριο του Ατλαντικού και σήμερα Αφρικανοί της διασποράς επισκέπτονται την τοποθεσία της προκειμένου να μάθουν περισσότερα για την ιστορία τους. Παραδοσιακά οι Μπόνο αποτελούν το κέντρο του πολιτισμού των Ακάν, με τις περισσότερες πλευρές του να εκπηγάζουν από αυτούς: τα τύμπανα (φοντομφρόμ, ατουμπάν), η ονοματολογία και ιεραρχία των φυλάρχων, οι ομπρέλες (σκιάδια) των βασιλέων, τα σύμβολα αντίνκρα, οι μυγοσκοτώστρες, οι σάλπιγγες από ελεφαντόδοντο, τα τελετουργικά ξίφη και πολλά άλλα. Οι Μπόνο χορεύουν πολλούς παραδοσιακούς χορούς των Ακάν, όπως τον Κέτε, τον αντογουά (Adowa), τον φοντομφρόμ και άλλους.
Κοινωνία
Μέχρι και τα μέσα του 20ού αιώνα οι Αμπρόν ήταν οργανωμένοι σε μικρά βασίλεια, που επεβίωσαν μέσα στα αποικοκρατικά κράτη, με τη δική τους ανεπτυγμένη δικαιοσύνη. Είναι λαός μητρογονικός (matrilineal) και παραδοσιακά ένα βασίλειο/κράτος δεν μπορούσε να ιδρυθεί χωρίς μια βασίλισσα-μητέρα, ενώ ιδρύθηκαν πολλά χωρίς βασιλιά. Καθώς η διαδοχή ήταν και είναι από το γένος των μητέρων και μόνο οι πρόγονοι της μητέρας τιμώνται, ήταν ουσιώδες γυναικείο βασιλικό αίμα να γεννήσει ένα βασίλειο. Αυτή η βασίλισσα-μητέρα θεωρείται από τους Αμπρόν/Μπόνο ως κόρη της Σελήνης, που συμβολίζει τα θηλυκά χαρακτηριστικά του Νυαμέ, του Ανώτατου Όντος που δημιούργησε το Σύμπαν γεννώντας τον Ήλιο (Amowia). Ο Ήλιος θεωρείται επομένως γιος της Σελήνης, προσωποποιούμενος ως θεός. Η βασίλισσα-μητέρα αντιπροσωπεύει επομένως τη μεγάλη Θεά-Μητέρα-Σελήνη, ο βασιλιάς τον θεό Ήλιο και το βασίλειο-κράτος το Σύμπαν. Τα εφτά ουράνια σώματα που αναγνώριζαν ως «πλανήτες» και οι αρχαίοι Έλληνες, δηλαδή η Σελήνη, ο Ήλιος, ο Άρης, ο Ερμής, ο Διας, η Αφροδίτη και ο Κρόνος, υποτίθεται ότι κυβερνούν τους ουρανούς. Οι παραδοσιακές εφτά ισχυρές μητρογονικές φυλές ή γένη (abusua) αντιπροσωπεύουν αυτά τα ουράνια σώματα πάνω στη Γη και διοικούν το κράτος. Παρομοίως οι Αμπρόν έχουν «περίεργο» κληρονομικό δίκαιο: Η κληρονομιά περιέρχεται κατά πρώτο στον εκ μητρός θείο του αποθανόντος και αν αυτός δεν ζει, στον γιο της αδελφής του αποθανόντος.
Πηγές
Αμπρον
NGC 1851
thumb|250px|Το NGC 1851 στην [[υπεριώδης ακτινοβολία|υπεριώδη ακτινοβολία.]] To NGC 1851 είναι σφαιρωτό σμήνος στον αστερισμό Περιστερά. Απέχει από τη Γη περίπου 39.800 έτη φωτός, όπως υπολογίστηκε από την μελέτη των μεταβλητών τύπου RR Λύρας, και περίπου 54.000 έτη φωτός από το κέντρο του Γαλαξία. Πιθανόν να ήταν τμήμα του νάνου του Μεγάλου Κυνός, ενός γαλαξία νάνου ο οποίος βρίσκεται σε διαδικασία συγχώνευσης με τον Γαλαξία. Μαζί με το NGC 1851, άλλα τρία σφαιρωτά σμήνη πιθανώς ανήκουν στο νάνο του Μεγάλου Κυνός, το Μεσιέ 79, το NGC 2298 και το NGC 2808. Το ανακάλυψε ο Τζέιμς Ντάνλοπ τις 29 Μαΐου 1826. Έχει φαινόμενο μέγεθος +7,14.
Η ηλικία του υπολογίζεται περίπου σε 14 δις έτη, αλλά τα άστρα φαίνεται να αποτελούνται από πληθυσμούς δύο διαφορετικών ηλικιών, με τη διαφορά ανάμεσα στους δύο πληθυσμούς να είναι 1 δις έτη, και τα μέλη του παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλομορφία στη μεταλλικότητα, καθώς επίσης και στη συγκέντρωση ζιρκονίου και λανθανίου. Το μόνο άλλο σφαιρωτό σμήνος που έχει μελετηθεί και παρουσιάζει παρόμοια ποικιλία είναι το ω Κενταύρου, ένα από τα μεγαλύτερα σφαιρωτά σμήνη του Γαλαξία και θεωρείται ότι είναι πυρήνας ενός γαλαξία που απορροφήθηκε από τον Γαλαξία. Πιθανόν αυτή η ποικιλία να είναι αποτέλεσμα της συγχώνευσης δύο σμηνών σε ένα.
Στο NGC 1851 επίσης βρίσκεται μία πηγή ακτινών-Χ, η 4U 0513-40, η οποία πιθανόν να είναι υπερσυμπυκνωμένος διπλός αστέρας, με περίοδο περιφοράς 17 λεπτά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
κατηγορία:Σφαιρωτά σμήνη κατηγορία:Περιστερά (αστερισμός) 1851 κατηγορία:Αντικείμενα Caldwell
Myst IV: Revelation
Το Myst IV: Revelation είναι το τέταρτο μέρος της σειράς βιντεοπαιχνιδιών περιπέτειας Myst, που αναπτύχθηκε και δημοσιεύθηκε από την Ubisoft για τον Υπολογιστή. Το Revelation είναι το πρώτο παιχνίδι της σειράς που κυκλοφόρησε αποκλειστικά σε μορφή DVD-ROM. Όπως το Myst III: Exile, το Revelation συνδυάζει pre-rendered γραφικά με ψηφιακά βίντεο, αλλά διαθέτει επίσης και τρισδιάστατα εφέ σε πραγματικό χρόνο για επιπλέον ρεαλισμό.
Η πλοκή του Revelation λύνει εκκρεμότητες από το αρχικό Myst. Ο παίκτης καλείται από τον Atrus, έναν άνθρωπο ο οποίος δημιουργεί συνδέσμους προς άλλους κόσμους γνωστό ως Ages, γράφοντας ειδικά βιβλία σύνδεσης. Σχεδόν είκοσι χρόνια νωρίτερα, ο Atrus έχει δύο γιους που κατέστρεψαν σχεδόν όλα τα βιβλία του και ήταν φυλακισμένοι, ο Atrus επιθυμεί τώρα να δούμε αν φυλάκιση των γιων του έχει αλλάξει. Ο παίκτης καταλήγει να ταξιδεύει στη φυλακή καθενός από τα αδέλφια, σε μια προσπάθεια να πάρει ο Atrus την κόρη του Yeesha από τους αδελφούς.
Η ανάπτυξη του Revelation διήρκεσε περισσότερο από τρία χρόνια, η Ubisoft είχε σχεδόν ογδόντα υπαλλήλους που εργάζονταν για το παιχνίδι. Ο μουσικός Πίτερ Γκάμπριελ δάνεισε τη φωνή του και ένα τραγούδι για τη μουσική του παιχνιδιού. Η πρωτότυπη μουσική γράφτηκε από τον συνθέτη του Exile, Τζακ Γουόλ. Γενικότερα, το παιχνίδι έλαβε θετική υποδοχή, καθώς οι κριτικοί το επαίνεσαν τα εντυπωσιακά γραφικά, τον ήχο, και τους γρίφους του. Περιοδικό όπως το Computer World Gaming πήραν το θέμα με το σύστημα ελέγχου του παιχνιδιού. Το Revelation είναι το τελευταίο παιχνίδι της σειράς Myst που χρησιμοποίησε και τεχνικές pre-rendered γραφικών για τα περιβάλλοντα και full motion videos.
Κατηγορία:Myst Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια του 2004 Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια περιπέτειας πρώτου προσώπου Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια της Ubisoft Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια των Windows Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια των Mac OS Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια μουσικής Τζακ Γουόλ
Λεύκιος Κορνήλιος Σύλλας
Ο Λεύκιος Κορνήλιος Σύλλας (λατινικά: Lucius Cornelius Sulla Felix L•CORNELIVS•L•F•P•N•SVLLA•FELIX ) (περ. 138 π.Χ. – 78 π.Χ.), ήταν Ρωμαίος στρατιωτικός και πολιτικός συντηρητικών πεποιθήσεων, ο οποίος εκλέχθηκε ύπατος δύο φορές.
Όντας χαρισματικός και αποτελεσματικός σε στρατιωτικά ζητήματα, ο Σύλλας προέλασε με τα στρατεύματά του κατά της ίδιας της Ρώμης δύο φορές, απολαμβάνοντας την απόλυτη εξουσία που του χάρισε το αξίωμα του Δικτάτορα. Από τη θέση αυτή ξεκίνησε μια σειρά από συνταγματικές μεταρρυθμίσεις που είχαν ως απώτερο σκοπό να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα της αριστοκρατικής τάξης. Η δικτατορία του, εντούτοις, σηματοδότησε την αρχή του τέλους για το Σύνταγμα της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, αλλά και της ίδιας της Δημοκρατίας.
Νεανικά χρόνια
Ο Λεύκιος Κορνήλιος Σύλλας καταγόταν από οικογένεια πατρικίων, ωστόσο δεν μεγάλωσε μέσα στα πλούτη. Κατά τη διάρκεια της νιότης του κατοικούσε σε ενοικιαζόμενα δωμάτια με χαμηλή τιμή, κάτι που προκαλούσε τα ειρωνικά σχόλια των Ρωμαίων αργότερα, για τους τρόπους που πλούτισε εκ του μηδενός. Ο Πλούταρχος αφηγείται επίσης πως κατά την περίοδο των προγραφών που ο Σύλλας εξαπέλυσε στη Ρώμη, κάποιος απελεύθερος που κατηγορήθηκε πως έκρυβε έναν από τους καταζητούμενους και επρόκειτο να ριχθεί από τον Ταρπήιο Βράχο, ανέφερε με πικρία πως εκείνος και ο Σύλλας διέμεναν κάποτε στην ίδια πολυκατοικία, πληρώνοντας μάλιστα μικρή διαφορά στο ενοίκιο.
Ο Σύλλας σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές είχε γκρίζα μάτια, τα οποία αντανακλούσαν δύναμη και εξυπνάδα, προκαλώντας ασυναίσθητα φόβο σε όποιον τον κοίταζε. Ωστόσο οι μαρτυρίες τον θέλουν λάτρη των αστεϊσμών. Κατά τη νεανική του ηλικία συναναστρεφόταν πολύ ταπεινούς ανθρώπους, ηθοποιούς και γελωτοποιούς, μοιραζόμενος μαζί τους στην άστατη και ακόλαστη ζωή τους. Την παρουσία τους συνέχισε να επιζητά και στη μετέπειτα ζωή του. Ακόμη και όταν έγινε κύριος της Ρώμης, καλούσε συχνότατα τέτοια άτομα σπίτι του για να διασκεδάσουν, παρά τα αρνητικά σχόλια των πολιτών, που πίστευαν πως όχι μόνο δεν σέβεται την ηλικία του, αλλά παραμελεί και τα πολιτικά του καθήκοντα. Όπως και να έχει, μαζί τους επιδείκνυε ένα πρόσωπο πολύ διαφορετικό από αυτό του αυστηρού πολιτικού που είχε συνηθίσει τον υπόλοιπο κόσμο. Αγάπησε δε μέχρι τα βαθειά γεράματα έναν ηθοποιό, τον Μητρόβιο, τον έρωτα του προς τον οποίο δεν δίστασε να παραδεχθεί σε προχωρημένη ηλικία μέσα στη Σύγκλητο.
Από την ανέχεια κατάφερε να ξεφύγει λαμβάνοντας δύο κληρονομιές: η πρώτη ήταν της μητριάς του που τον αγαπούσε σαν δικό της γιο. Η δεύτερη ήταν μιας πλούσιας γυναίκας κοινής καταγωγής, που ονομαζόταν Νικόπολις, με την οποία διατηρούσε δεσμό.
Πόλεμος στη Λιβύη
thumb|350px|Δηνάριο που εξέδωσε ο Φαύστος, γιος του Σύλλα. Στη μία όψη απεικονίζεται η θεά Diana με περίτεχνα κοσμήματα. Στην άλλη όψη o Μπόκχος Α΄ της Μαυριτανίας γονατιστός, παραδίδει στον ένθρονο Σύλλα κλάδο ελαίας. Πίσω από τον Σύλλα αλυσσοδεμένος ο Ιουγούρθας της Μαυριτανίας. Επιγρ.: FAVSTVS / FELIX. Τη χρονιά που ο Γάιος Μάριος απέκτησε για πρώτη φορά το αξίωμα του υπάτου, το 107 π.Χ., ο Σύλλας έγινε ταμίας (κυαίστωρ). Ακολούθησε τον Μάριο στη Λιβύη, όταν ο τελευταίος ανέλαβε να ολοκληρώσει τον πόλεμο κατά του Ιουγούρθα. Ο Σύλλας συνέβαλε καταλυτικά στη νίκη των Ρωμαίων το 106 π.Χ., έχοντας την τύχη να κερδίσει την εύνοια του Βόκχου, ηγεμόνα γειτονικού βασιλείου.
Ο Ιουγούρθας ήταν γαμπρός του Βόκχου. Μετά την ήττα του είχε καταφύγει στο βασίλειο του τελευταίου και είχε αρχίσει να υπονομεύει την εξουσία του. Ο Σύλλας κέρδισε τη φιλία του Βόκχου όταν φρόντισε να επιστρέψουν σπίτι με ασφάλεια κάποιοι απεσταλμένοι του βασιλιά. Τότε ο Βόκχος πρότεινε στον Σύλλα να έρθει να τον βρει, ώστε να του παραδώσει με προδοσία τον Ιουγούρθα. Παρ΄όλο που η πρόταση του Βόκχου θα μπορούσε να έκρυβε παγίδα, ο Σύλλας ειδοποίησε τον Μάριο, πήρε λίγους άνδρες και πήγε. Ο Βόκχος τήρησε την υπόσχεσή του και παρέδωσε τον συγγενή του. Αν και τη δόξα καρπώθηκε ο Μάριος, ορισμένοι εχθροί του συνέχισαν να του θυμίζουν την πραγματική ιστορία. Ο δε Σύλλας, με την αυθάδεια που τον διέκρινε, έφτιαξε για τον εαυτό του και κρατούσε πάντα ένα σφραγιστικό δακτύλιο, ο οποίος απεικόνιζε τον Βόκχο να παραδίδει σε εκείνον τον Ιουγούρθα.
Πρώτες στρατιωτικές επιτυχίες
Ο Μάριος δυσαρεστήθηκε βαθύτατα με τον Σύλλα, ωστόσο για ένα διάστημα δεν τον θεώρησε τόσο σημαντικό ώστε να εκδηλώσει την εχθρότητά του. Εξακολούθησε να τον στέλνει σε διάφορες εκστρατείες, ενώ ο ίδιος εκλέχτηκε πέντε χρονιές στη σειρά ύπατος, κάτι που δεν είχε προηγούμενο. Τη δεύτερη από αυτές τις χρονιές, ο Σύλλας από τη θέση του πρεσβευτή (λεγάτου) αιχμαλώτισε τον Κόπιλλο, φύλαρχο των Τεκτοσάγων. Την τρίτη χρονιά ανήλθε στο αξίωμα του χιλίαρχου (tribunus militum). Κατά τη διάρκεια της θητείας του έπεισε τον πολυπληθή λαό των Μάρσων να συνάψουν συμμαχία με τη Ρώμη.
Βλέποντας τις επιτυχίες του Σύλλα, ο Μάριος τελικά θορυβήθηκε και άρχισε να υπονομεύει την άνοδό του στην ιεραρχία. Ο Σύλλας το κατάλαβε και αποφάσισε να στραφεί στον έτερο ύπατο, τον Κάτουλο, έναν άξιο άνδρα χωρίς όμως ιδιαίτερες στρατιωτικές ικανότητες. Στο πλάι του έφερε σε πέρας σημαντικές αποστολές και κέρδισε μεγάλη δόξα. Υποχρέωσε, από τη μια, σε ήττα διάφορες βαρβαρικές φυλές στην περιοχή των Άλπεων, πιο αξιομνημόνευτη από τις οποίες ήταν οι Κίμβροι. Από την άλλη, όταν προέκυψε πρόβλημα επισιτισμού του στρατού, ο Σύλλας ανέλαβε να το φροντίσει. Και τα κατάφερε τόσο καλά που οι άνδρες του Κάτουλου είχαν τη δυνατότητα να αποστείλουν τρόφιμα και σε αυτούς του Μάριου. Με τον τρόπο αυτό ξεκίνησε η πικρή αντιπαλότητα των δύο αντρών, Μάριου και Σύλλα, η οποία οδήγησε τελικά σε αιματοβαμμένο εμφύλιο πόλεμο.
Ο Σύλλας πλέον θεωρούσε πως η φήμη που είχε κερδίσει ήταν αρκετή για να του εξασφαλίσει πολιτική καριέρα. Επέστρεψε στη Ρώμη το 101 π.Χ., και έθεσε υποψηφιότητα για το αξίωμα του πραίτορα, αλλά δεν κατάφερε να εκλεγεί. Κέρδισε όμως το αξίωμα την επόμενη χρονιά (97 π.Χ.) καθώς, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, παρείχε θεάματα λαμπρά στον λαό και εξαγόραζε ψήφους με χρήματα.
Επαφή με τους Πάρθους
Μετά την ολοκλήρωση της θητείας του, ο Σύλλας εστάλη στην Καππαδοκία, φαινομενικά για να επαναφέρει στον θρόνο του τον βασιλιά της Αριοβαρζάνη Α΄. Στην πραγματικότητα για να κρατήσει υπό έλεγχο τις δραστηριότητες του ανήσυχου βασιλιά του Πόντου, του Μιθριδάτη ΣΤ΄, ο οποίος ολοένα και επέκτεινε τα εδάφη του. Χρησιμοποιώντας συμμαχικά στρατεύματα θανάτωσε πολλούς Καππαδόκες, αλλά και Αρμενίους που έσπευσαν να τους βοηθήσουν, ανατρέποντας τον Γόρδιο και κάνοντας βασιλιά και πάλι τον Αριοβαρζάνη.
Όσο στρατοπέδευε στις όχθες του Ευφράτη, ο Σύλλας είχε την τύχη να είναι ο πρώτος Ρωμαίος με τον οποίο προσπάθησαν οι Πάρθοι να έρθουν σε επαφή. Ο βασιλιάς τους είχε αποστείλει έναν πρέσβη που λεγόταν Ορόβαζος για να διαπραγματευτεί συμμαχία με τη Ρώμη. Λέγεται ότι ο Σύλλας τοποθέτησε για το συμβούλιο τρία καθίσματα: ένα για τον Αριοβαρζάνη, ένα για τον πρέσβη και το μεσαίο και τιμητικότερο για τον εαυτό του. Η πράξη του αυτή κόστισε τη ζωή του Ορόβαζου, ο οποίος θανατώθηκε από τον κύριό του γιατί δέχτηκε τέτοια αυθάδη συμπεριφορά. Μια άλλη αφήγηση αναφέρει πως κάποιος άνδρας από τη συνοδεία του Ορόβαζου, κάποιος Χαλδαίος, παρατηρώντας τον Σύλλα προφήτεψε πως αυτός ο άνδρας θα έφτανε στην κορυφή του κόσμου.
Συμμαχικός πόλεμος
Τότε ήταν που ξέσπασε ο Συμμαχικός Πόλεμος (91 – 88 π.Χ.), αιτία του οποίου ήταν η αδιαλλαξία των ρωμαϊκών αρχών απέναντι στις πολιτικές ελευθερίες που επιθυμούσαν να απολαμβάνουν οι Socii, δηλαδή οι Ιταλοί σύμμαχοι της Ρώμης. Οι τελευταίοι έπιστρατεύονταν συχνά να υπερασπιστούν την πόλη, ενώ πλήρωναν βαρύτατους φόρους, αλλά δεν είχαν λόγο στο πώς θα αξιοποιούνταν τα χρήματα ή τα στρατεύματα που προέρχονταν από τον τόπο τους. Όταν μια σοβαρή προσπάθεια για μεταρρύθμιση υπέρ τους τερματίστηκε άδοξα, οι συμμαχικές πόλεις επαναστάτησαν δείχνοντας την αγανάκτησή τους.
Την εποχή αυτή η Σύγκλητος και η αριστοκρατία της Ρώμης είχαν αρχίσει να φοβούνται τη φιλοδοξία του Μάριου. Για τον λόγο αυτό αποφάσισαν να μην του δώσουν πλήρη αρμοδιότητα διαχείρισης του πολέμου. Έτσι όσο κράτησαν οι εχθροπραξίες ο Μάριος δεν είχε επιτυχίες που θα ενίσχυαν την εικόνα του. Αντίθετα ο Σύλλας διακρίθηκε ποικιλοτρόπως, ακόμη κι ανάμεσα στους εχθρούς του. Κέρδισε μεγαλύτερη δόξα τόσο από τον Μάριο, όσο κι από τον ύπατο Γναίο Πομπήιο Στράβωνα (πατέρα του Πομπήιου του Μεγάλου). Αποτέλεσμα ήταν να εκλεγεί για πρώτη φορά ύπατος το 88 π.Χ.
Ο Σύλλας επέδειξε εκτός από στρατηγική ευφυΐα και μεγάλη προσωπική ανδρεία. Ως αποτέλεσμα στα Νώλα βραβεύτηκε με την «Corona Obsidionalis», τη μέγιστη τιμή για ένα Ρωμαίο υψηλόβαθμο στρατιωτικό, ο οποίος είχε επιδείξει ιδιαίτερη γενναιότητα σώζοντας μια λεγεώνα στο πεδίο της μάχης. Αντίθετα με άλλες στρατιωτικές τιμές, το βραβείο αυτό απέδιδε δια βοής η ίδια η λεγεώνα που σώθηκε, και για τον λόγο αυτό είχε δοθεί ελάχιστες φορές στην ιστορία. Το στεφάνι αυτό, κατά παράδοση είχε φτιαχτεί από χόρτα και άλλα φυτά που συλλέχθηκαν από το ίδιο το πεδίο της μάχης.
Πρώτη πορεία κατά της Ρώμης
Όταν επέστρεψε στην πόλη της Ρώμης, ο Σύλλας εξελέγη στην ηλικία των 50 ετών ύπατος το 88 π.Χ. με τον Κόιντο Πομπήιο Ρούφο. Τότε πραγματοποίησε έναν λαμπρό γάμο με την Καικιλία, κόρη του Μέτελλου, που κατείχε το αξίωμα του μεγίστου αρχιερέωςPontifex Maximus. Η ένωση, που αποτελεί τον τέταρτο γάμο του Σύλλα, αποδοκιμάστηκε τόσο από την αριστοκρατία, όσο κι από τον απλό λαό που συνέθεσε διάφορα χιουμοριστικά στιχάκια για να τον γελοιοποιήσει.
Με το νέο του αξίωμα, ο Σύλλας έκανε προετοιμασίες ώστε να συμμετάσχει στον Πρώτο Μιθριδατικό Πόλεμο, έχοντας στόχο να περιορίσει τις φιλοδοξίες του βασιλιά του Πόντου, του Μιθριδάτη ΣΤ΄. Βρήκε ωστόσο σθεναρό αντίπαλο τον Μάριο, ο οποίος παρά την προχωρημένη του ηλικία και την απόσυρσή του από τα στρατιωτικά ζητήματα, επιθυμούσε να αναλάβει ο ίδιος την εκστρατεία. Για να το πετύχει συμμάχησε με τον Σουλπίκιο, ένα δήμαρχο (τριβούνο) τον οποίο ο Πλούταρχος περιγράφει με τα μελανότερα των χρωμάτων. Ο Σουλπίκιος, ο οποίος διατηρούσε έναν μικρό στρατό από σωματοφύλακες, ενθαρρύνθηκε σε νέες αυθαιρεσίες, ενώ ο Μάριος μέσω της συμμαχίας τους εξασφάλισε τη διοίκηση του εκστρατευτικού σώματος όπως επιθυμούσε. Προκειμένου να αποφύγουν να ψηφίσουν το διάταγμα αυτό, οι δύο ύπατοι κήρυξαν διακοπή των πολιτικών διαδικασιών. Ο Σουλπίκιος προσπάθησε από την πλευρά του να εκβιάσει τους συγκλητικούς ώστε να πάρει αυτό που ήθελε. Ξέσπασαν φοβερές ταραχές, κατά τη διάρκεια των οποίων σκοτώθηκε στην Αγορά ο γιος του ύπατου Πομπήιου Ρούφου. Ο Σύλλας καταδιώχθηκε μέχρι το σπίτι του Μάριου, και εξαναγκάστηκε να άρει το διάταγμα διακοπής των πολιτικών λειτουργιών. Ο Σουλπίκιος έστειλε κατόπιν απεσταλμένους στη Νώλα, για να φέρουν τα στρατεύματα που διέμεναν εκεί στον Μάριο.
Φτάνοντας στις Πικτές ο Σύλλας έλαβε μια δεύτερη πρεσβεία η οποία τον διαβεβαίωσε πως με ψήφισμα προστατεύτηκαν όλα του τα δικαιώματα. Ο Σύλλας προσποιήθηκε ότι θα στρατοπέδευε εκεί, αλλά αμέσως έστειλε ένα τμήμα στρατού να πολιορκήσει την πύλη και τα τείχη του Εσκυλίνου Λόφου. Όταν κατάφεραν να εισέλθουν στην πόλη τους υποδέχτηκε καταιγισμός από πέτρες και κεραμίδια που πετούσε το πλήθος από τις στέγες. Στο μεταξύ όμως, κατέφθασε ο Σύλλας και εφορμώντας ο ίδιος στην πόλη παρέδωσε εκείνο το τμήμα της στις φλόγες. Οι μονομάχοι δεν στάθηκαν ικανοί να αποκρούσουν τις λεγεώνες, κι έτσι ο Μάριος και οι σύμμαχοί του αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη.
Μετά την επιτυχία του, ο Σύλλας κάλεσε τη Σύγκλητο, ενώπιον της οποίας παρουσίασε τον εαυτό του ως θύμα των περιστάσεων για να δικαιολογήσει τις πράξεις του. Ανεξάρτητα από το αν κέρδισε τη συμπάθεια ή τον φόβο των συγκλητικών, κατάφερε να ανακηρυχθεί ο Μάριος «hostes», δηλαδή εχθρός του κράτους, και φρόντισε να καταδικαστεί ο εχθρός του ερήμην εις θάνατον. Η ίδια τύχη περίμενε και τον Σουλπίκιο τον οποίο σκότωσε τελικά ένας σκλάβος. Στον τελευταίο ο Σύλλας είχε χαρίσει την ελευθερία του, αλλά τελικά τον γκρέμισε από τον Ταρπήιο Βράχο. Η διπροσωπία του Σύλλα στις παραπάνω περιπτώσεις, καθώς και το γεγονός ότι δεν χαρίστηκε στον Μάριο, στο σπίτι του οποίου είχε καταφύγει ικέτης όσο κράτησαν οι ταραχές στην πόλη, προκάλεσε την κρυφή αντιπάθεια της Συγκλήτου. Όσο για τον λαό, εκείνος έδειξε έμπρακτα την αγανάκτησή του εμποδίζοντας με την ψήφο του να αναλάβουν συγγενικά πρόσωπα του Σύλλα διάφορα αξιώματα. Διπλωματικά εκείνος δεν έδειξε αγανάκτηση ούτε όταν έφεραν στο προσκήνιο έναν άνδρα της αντίπαλης παράταξης, τον Λεύκιο Κορνήλιο Κίννα. Υποστήριξε δε πως χαιρόταν για την έκβαση των πραγμάτων καθώς ο ίδιος ήταν υπεύθυνος για την ελευθερία αυτή που απολάμβανε ο λαός. Όσο για τον Κίννα, εκείνος έδωσε δημόσια όρκους να μην υπονομεύσει τον Σύλλα, κάτι που δεν τήρησε. Ο Σύλλας έκανε πως αγνοούσε τα γεγονότα αυτά και προετοίμασε την εκστρατεία του κατά του Πόντου.
Πρώτος Μιθριδατικός Πόλεμος
thumb|400px|Η Μικρά Ασία, λίγο πριν το ξεκίνημα του Α΄ Μιθριδατικού Πολέμου, το 90 π.Χ. Την περίοδο που ο Σύλλας ξεκινούσε την εκστρατείες του, ο Μιθριδάτης ΣΤ΄, βασιλιάς του Πόντου, απολάμβανε τη μια στρατιωτική επιτυχία μετά την άλλη και ήταν στον κολοφώνα της δόξας του. Είχε διεκδικήσει μόλις μέσα σε λίγες εβδομάδες την Ασία από τους Ρωμαίους, είχε αποσπάσει τη Βιθυνία και την Καππαδοκία από τους βασιλιάδες τους, και τώρα είχε εγκατασταθεί στην Πέργαμο απολαμβάνοντας τα πλούτη της πόλης. Την άνοιξη του 88 π.Χ. διέταξε την εκτέλεση όλων των Ιταλών και Ρωμαίων στα εδάφη του, σύμφωνα με τις πηγές ένα σύνολο 80.000 ατόμων. Το καλοκαίρι οι Αθηναίοι τον κάλεσαν να απελευθερώσει την πόλη τους, συνεπώς έστειλε τον στρατό του να διασχίσει το Αιγαίο. Έτσι στην Αθήνα τύραννος έγινε ένας άνδρας με το όνομα Αριστίων. Η Μακεδονία έμεινε στην κατοχή των Ρωμαίων, αλλά στρατεύματα του Μιθριδάτη κατάφεραν να καταλάβουν την Αμφίπολη. Ο ικανός στρατηγός του Μιθριδάτη, ο Αρχέλαος, με τον στόλο του ήλεγχε τις θάλασσες και καταλάμβανε ένα ένα τα νησιά των Κυκλάδων, καθώς και την Εύβοια. Με τον τρόπο αυτό οι ελληνικές πόλεις ξεσηκώνονταν για επανάσταση ενάντια στον Ρωμαίο κατακτητή. Ο μόνος που αντιστάθηκε σθεναρά σε αυτή την τρικυμία ήταν ο Βρέττιος Σούρας, αξιωματικός του διοικητή της Μακεδονίας.
Κατάληψη της Αθήνας (87-86 π.Χ.)
Ο Σύλλας, μετά την άφιξή του, επικέντρωσε τις προσπάθειές του στην πολιορκία του Πειραιά για να πλήξει την Αθήνα. Όντας ανήσυχος για την κατάσταση στη Ρώμη, έδρασε βιαστικά παίρνοντας μεγάλα ρίσκα. Χρησιμοποίησε δε κάθε είδους πολιορκητική μηχανή και εξοπλισμό, καταναλώνοντας γρήγορα τα αποθέματα ξύλου που διέθετε. Για να κάνει προμήθειες ρήμαξε τα ιερά άλση, καθώς και τις κατάφυτες περιοχές γύρω από την Ακαδημία και το Λύκειο. Ο πόλεμος αυτός για τα μέτρα των αρχαίων υπήρξε ιδιαίτερα ανίερος: από τη μια οι δυνάμεις του Μιθριδάτη είχαν λεηλατήσει το ιερό νησί της Δήλου για χρήματα. Ο Σύλλας με τη σειρά του απέσπασε τα πολυτιμότερα των αναθημάτων από την Επίδαυρο και την Ολυμπία. Αντίθετα, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, οι προηγούμενοι στρατηγοί των Ρωμαίων, όπως ο Τίτος Φλαμινίνος και ο Αιμίλιος Παύλος, όχι μόνο είχαν σεβαστεί τα ιερά μέρη, αλλά τους είχαν αποδώσει και δώρα προβάλλοντας σεβασμό.
Ο Αριστίων από την πλευρά του έκανε ό,τι μπορούσε για να προκαλεί τον Σύλλα. Από τα τείχη της πόλης έφταναν στα αυτιά του Ρωμαίου στρατηγού προσβολές για τον ίδιο και τη σύζυγό του. Αλλά ο Αριστίων κέρδισε και την αγανάκτηση των Αθηναίων, καθώς ενώ ο κόσμος έφτανε στα άκρα για να βρει κάτι φαγώσιμο - έτρωγαν μέχρι και δερμάτινα παπούτσια - και οι ναοί των θεών έμεναν χωρίς θυσίες, ο ίδιος οργάνωνε γλέντια και κατασπαταλούσε τις προμήθειες. Παράλληλα αρνούνταν να διαπραγματευτεί με τον Σύλλα, ακόμη κι όταν οι Αθηναίοι τον ικέτευσαν να το κάνει.
Τελικά οι κατάσκοποι του Σύλλα βρήκαν ένα αδύναμο σημείο στα τείχη και αφού επιβεβαιώθηκε η πληροφορία εξαπολύθηκε επίθεση. Στα απομνημονεύματά του ο Σύλλας διηγείται πώς πήρε την πόλη μέσα στη νύχτα, εξαπολύοντας τα στρατεύματα του τα οποία λεηλάτησαν την πόλη ανελέητα. Το εν λόγω τείχος ισοπεδώθηκε. Η καταστροφή ήταν τρομακτική και ο Πλούταρχος αναφέρει φρικτές ιστορίες που κυκλοφόρησαν αναφορικά με την έκταση της αιματοχυσίας. Η σφαγή έληξε τελικά μετά από παράκληση δύο Ελλήνων φίλων του Σύλλα, που ονομάζονταν Μείδιος και Καλλιφών, καθώς και κάποιων συγκλητικών που ήταν παρόντες στο στρατόπεδο.
Όταν η πόλη των Αθηνών κατελήφθη, ο Αριστίων κατέφυγε στην Ακρόπολη. Την αιχμαλώτισή του ανέλαβε ο Κούριος. Τελικά αυτό που τον ανάγκασε να παραδοθεί ήταν η δίψα. Η ειρωνεία, σύμφωνα με την αφήγηση του Πλουτάρχου, είναι πως τη στιγμή που κατέβαιναν τον Ιερό Βράχο μια νεροποντή γέμισε τις δεξαμενές τις Ακρόπολης. Λίγο αργότερα, ο Σύλλας κατέλαβε τον Πειραιά και τον έκαψε σχεδόν ολοσχερώς.
Μάχη της Χαιρώνειας (86 π.Χ.)
Στο μεταξύ κατέφθασε από τη Μακεδονία και τη Θράκη ο Ταξίλης, στρατηγός του Μιθριδάτη, και κάλεσε τις δυνάμεις του Αρχελάου, που στρατοπέδευαν στη Μουνιχία, να ενωθούν με τις δικές του. Ο Αρχέλαος σκέφτηκε να αποκόψει τον ανεφοδιασμό του εχθρού του, ωστόσο ο Σύλλας κατάλαβε τις προθέσεις του και για τον λόγο αυτό μετέφερε τις δυνάμεις του στη Βοιωτία. Αυτό ήταν ρίσκο, καθώς το πεδινό της έδαφος ευνοούσε την ανάπτυξη του εχθρικού ιππικού, ωστόσο η περιοχή παρείχε άφθονες προμήθειες στα ρωμαϊκά στρατεύματα. Παράλληλα ένας ικανός Ρωμαίος διοικητής, ο Ορτένσιος, βρίσκοντας τρόπο να ξεφύγει από τον κλοιό των αντιπάλων του, ένωσε τις δυνάμεις του με αυτές του Σύλλα.
Όταν ένωσαν τις δυνάμεις τους κατέλαβαν ένα λόφο, που καλείται Φιλοβοιωτός, κοντά στον Παρνασσό, πλούσιο σε προμήθειες και περίμεναν. Όταν παρατάχθηκαν απέναντί τους τα στρατεύματα του Πόντου, κάπου 120.000 άνδρες, φαινομενικά ήταν πολύ λιγότεροι σε αριθμούς. Ο Αρχέλαος θεώρησε σωστό να περιοριστούν σε φθορές του ρωμαϊκού στρατού, ωστόσο ο Ταξίλης είχε διαταγές να επιτεθεί αμέσως. Οι άνδρες τους, συνεπαρμένοι από την προοπτική εύκολης νίκης, έχασαν κατά πολύ την πειθαρχία τους και μάλιστα πολλοί άφηναν τις γραμμές τους για να λεηλατήσουν τις γύρω περιοχές. Ορισμένοι, χωρίς να λάβουν σχετική διαταγή, κατέστρεψαν την πόλη των Πανοπέων και λεηλάτησαν τη Λειβαδιά, χωρίς να σεβαστούν το μαντείο της.