cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ορτάνς ντε Μπωαρναί
Βιογραφία
Η Ορτανσία Ευγενία Καικιλία γεννήθηκε στις 10 Απριλίου 1783 στο Παρίσι, και ήταν το νεότερο παιδί και η μοναχοκόρη του Αλεξάνδρου ντε Μπωαρναί και της Ιωσηφίνας Τασέρ ντε λα Παζρί. Όταν απεβίωσε ο Αλέξανδρος, η Ιωσηφίνα έκανε δεύτερο γάμο με τον Ναπολέοντα Α΄ Βοναπάρτη, αυτοκράτορα των Γάλλων.
Το 1802 παντρεύτηκε τον Λουδοβίκο Α΄ της Ολλανδίας, αδελφό του πατριού της. Μαζί απέκτησαν τρία παιδιά:
Η Ορτανσία είχε ένα τέταρτο παιδί με τον εραστή της, τον κόμη Σαρλ Ζοζέφ ντε Φλαώ:
Πέθανε στις 5 Οκτωβρίου 1837 στο Άρενενμπεργκ σε ηλικία 54 ετών. Είναι θαμμένη στη Εκκλησία Αγίων Πέτρου και Παύλου στο Ρυέιγ-Μαλμαιζόν.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οίκος του Βοναπάρτη Κατηγορία:Γάλλοι ευγενείς Κατηγορία:Βασίλισσες της Ολλανδίας
Μεγαρικό ψήφισμα
right|250px|thumb|Η αρχαία Μεγαρίδα right|250px|thumb|Ο αρχαιολογικός χώρος της Ελευσίνας Ως Μεγαρικό Ψήφισμα είναι γνωστή η απόφαση της Εκκλησίας του δήμου των Αθηναίων (πιθανόν γύρω στο 433/2 π.Χ.) να επιβάλλει αυστηρό και καθολικό εμπάργκο στα προϊόντα των Μεγαρέων σε όλη την επικράτεια της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Ο οικονομικός αποκλεισμός αποφασίστηκε με την αιτιολογία ότι οι Μεγαρείς υπέθαλπαν φυγάδες της Αθήνας και καλλιεργούσαν ιερά εδάφη στην Ελευσίνα, περιοχή που βρισκόταν στα όρια της αθηναϊκής και μεγαρικής επικράτειας και που ανήκε πάντως στην Αθήνα. Η βασικότερη ένσταση ήταν ότι παρέβησαν την εντολή «την ιεράν οργάδα μη εργάζεσθαι» και δεν τέθηκε ζήτημα αμφισβήτησης εδαφών. Ορισμένοι θεωρούν το μέτρο ως μία από τις σημαντικές αφορμές του Πελοποννησιακού πολέμου, αλλά ο Θουκυδίδης το αντιμετωπίζει από δευτερεύον έως και ασήμαντο. Συχνά το Μεγαρικό ψήφισμα συγχέεται με το επίσης αντιμεγαρικό, ψήφισμα του Χορίνου, το οποίο φαίνεται μεταγενέστερο και αποτελεί πάντως πολεμικό ανακοινωθέν και όχι οικονομικά μέτρα. Τέλος, αναφέρεται από ορισμένους και τρίτο, προγενέστερο, ψήφισμα κατά των Μεγάρων.
Το περιεχόμενο του ψηφίσματος
Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι ιστορικοί δυσκολεύονται να καταλήξουν στο πόσα και ποια ακριβώς ψηφίσματα θεσπίστηκαν κατά των Μεγαρέων είναι το γεγονός ότι δεν διασώζεται κανένα αυτούσιο κείμενο σε επιγραφή. Όλες οι πληροφορίες αναφέρονται σε πλάγιο λόγο από αρχαίους συγγραφείς, οι οποίοι μνημονεύουν αποσπάσματα του ή των ψηφισμάτων. Η σύγχυση όμως επιτείνεται και από τη στάση που τηρούν οι ιστορικοί έναντι των γεγονότων. Όσοι δηλαδή θεωρούν ότι για αυτό τον καταστροφικό πόλεμο έφταιγε κυρίως η προσωπικότητα και τα εσωτερικά προβλήματα που αντιμετώπιζε ο Περικλής, τείνουν να θεωρούν στο συγκεκριμένο σημείο τον Θουκυδίδη μεροληπτικό και δίνουν στο ψήφισμα μεγάλη σημασία. Όσοι απεναντίας βλέπουν τον πόλεμο κυρίως σαν λάθος της Σπάρτης ή ως φυσική συνέπεια της σύγκρουσης της εποχής, τείνουν να δίνουν στο ψήφισμα μικρότερη σημασία.
Σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς, όπως ο Φράνσις Κόρνφορντ και ο Πίτερ Μπράντ, πριν από το βασικό και κυρίως γνωστό ως Μεγαρικό ψήφισμα, οι Αθηναίοι αυθόρμητα, με τη μορφή ενός μποϊκοτάζ, ήδη απέφευγαν να αγοράζουν μεγαρικά προϊόντα μέσα στην πόλη τους –προϋπήρξε δηλαδή ένα περιορισμένο εμπάργκο. Αυτό το αποδίδουν στο γεγονός ότι οι Αθηναίοι δεν είχαν συγχωρήσει όσα έκαναν οι Μεγαρείς το 446 π.Χ., τότε που για να φύγουν από την Αθηναϊκή Συμμαχία και να επανέλθουν στην Πελοποννησιακή σκότωσαν αιφνιδιαστικά όλους τους Αθηναίους φρουρούς που είχαν τοποθετηθεί στα λιμάνια τους.
Ανεξαρτήτως των ιστορικών εικασιών για το τι προηγήθηκε του Μεγαρικού Ψηφίσματος, όλοι συμφωνούν ότι εκείνο που πυροδότησε τα προβλήματα με τους Μεγαρείς και στη συνεχεία με τη Σπάρτη ήταν το ψήφισμα που ενέκρινε η αθηναϊκή Εκκλησία του δήμου κατά τις παραμονές του Πελοποννησιακού Πολέμου και που όριζε ότι δεν θα κυκλοφορούσαν πια μεγαρικά εμπορεύματα σε κανένα σημείο (αγορά ή λιμάνι) της επικράτειας της Αθηναϊκής Συμμαχίας.
Είναι σημαντικό, ωστόσο, ότι δεν υπάρχει καμία ομοφωνία στη χρονολογία του ψηφίσματος: οι περισσότεροι ιστορικοί το τοποθετούν στο 433, άλλοι στο 432 και κάποιοι επιμένουν ότι μπορεί και να είναι πολύ μεταγενέστερο, πιθανόν επειδή υπήρξαν και άλλα αντιμεγαρικά ψηφίσματα των Αθηναίων με αποτέλεσμα οι αρχαίοι ιστορικοί να τα συγχέουν.
Το ψήφισμα αυτό κλιμάκωνε σε εχθρικό επίπεδο την προϋπάρχουσα ένταση μεταξύ των δύο πόλεων και όριζε αυστηρότατες ποινές για όσους παραβίαζαν το νόμο στις αγορές ή διευκόλυναν παράνομα στους λιμένες το διαμετακομιστικό εμπόριο προϊόντων της Μεγαρίδας. Απέκλειε έτσι ακόμη και λιμάνια πόλεων που ήταν αποικίες των Μεγαρέων, όπως το Βυζάντιο και η Χαλκηδόνα επειδή ανήκαν πια στη Συμμαχία της Δήλου, δηλαδή την Αθηναϊκή.
Το ψήφισμα και το τελεσίγραφο
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Θουκυδίδη τέθηκαν τα εξής:
Σύμφωνα με τον Πλούταρχο το τελεσίγραφο ανέφερε τα εξής: thumb|right|Μία σελίδα από την έκδοση του 1470 από τους «Παράλληλους Βίους» του Πλούταρχου στα λατινικά
Σύμφωνα με τον Διόδωρο το Σικελιώτη που αναφέρει ότι ο Περικλής έβαλε τη χώρα σε πόλεμο για να αποφύγει τα οικονομικά σκάνδαλα που τον βάρυναν, έγιναν τα εξής:
Μετά την παρέμβαση των Λακεδαιμονίων
Οι Αθηναίοι δεν δέχτηκαν κανένα σημείο του τελεσιγράφου και σε ό,τι αφορούσε ειδικά στο Μεγαρικό ψήφισμα, έστειλαν στη Σπάρτη και στα Μέγαρα τον κήρυκα Ανθεμόκριτο για να αναφέρει διεξοδικά τους λόγους για τους οποίους επιβλήθηκε καταρχήν το εμπάργκο, δηλαδή να αναφέρει την υπόθαλψη φυγάδων της Αθήνας και την αγροτική εκμετάλλευση των ιερών γαιών των Ελευσινίων. Η αποστολή κήρυκα και όχι πρεσβευτών δείχνει ότι οι Αθηναίοι είχαν πρόθεση να κάνουν πάντως ανακοινώσεις και όχι διαπραγματεύσεις.
Κατά άλλους ιστορικούς η αποστολή κήρυκα έδειχνε την καλή πρόθεση των Αθηναίων να δώσουν εξηγήσεις ή πάντως να νομιμοποιήσουν και να δικαιολογήσουν το μέτρο, ώστε να πάψει αυτό να παρουσιάζεται ως αυθαιρεσία ή μνησικακία των Αθηναίων εις βάρος ενός μέλους της πελοποννησιακής συμμαχίας.
Τρίτη εκδοχή είναι ότι στάλθηκε κήρυκας επειδή η Αθήνα δεν είχε περιθώριο αποστολής πρέσβη, δηλαδή στάλθηκε ο Ανθεμόκριτος όταν πια ο πόλεμος είχε κηρυχθεί και δεν υπήρχαν περιθώρια διαπραγματεύσεων. Τα χρόνια εκείνα συνηθιζόταν όταν πια ο πόλεμος ήταν κηρυγμένος, η επικοινωνία μεταξύ των πόλεων να γίνεται μόνον με κήρυκες επειδή ανήκαν στον ιερατικό κλάδο και θεωρούνταν απαραβίαστα πρόσωπα –ήταν δηλαδή ανοσιούργημα να τους θίξουν ή να τους συλλάβουν οι εχθροί και αυτή η αρχή ήταν διεθνώς σεβαστή.
Το ψήφισμα του Χορίνου
Ο κήρυκας Ανθεμόκριτος όμως δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει την αποστολή του και θεωρείται βέβαιο ότι τον σκότωσαν Μεγαρείς. Μετά το έγκλημα σε βάρος του κήρυκά τους, οι Αθηναίοι αποφάσισαν να τον θάψουν τιμητικά στην Ιερά Οδό (ο τάφος του σώζεται στο βόρειο κράσπεδο της Ιεράς Οδού) και να τιμωρήσουν τους Μεγαρείς με ακόμη πιο εχθρικά μέτρα. Τότε φαίνεται πως προτάθηκε ή και ψηφίστηκε το λεγόμενο ψήφισμα του Χορίνου, σύμφωνα με το οποίο θα εκτελούνταν οποιοσδήποτε Μεγαρέας συλλαμβανόταν στην αθηναϊκή επικράτεια. Σύμφωνα με το ίδιο σχέδιο ψηφίσματος -ή εν τέλει ψήφισμα-, οι δέκα στρατηγοί των Αθηναίων στο εξής έπρεπε να δεσμεύονται κάθε χρόνο με τον όρκο ανάληψης των καθηκόντων τους, ότι θα έκαναν οπωσδήποτε και δύο επιδρομές το χρόνο στη Μεγαρίδα απαρεγκλίτως.
Η επικρατέστερη άποψη είναι ότι ένα τόσο πολεμικό ψήφισμα δεν μπορεί να είχε προηγηθεί του Πελοποννησιακού Πολέμου και ότι ψηφίστηκε ή προτάθηκε μετά την έναρξη των εχθροπραξιών.
Άλλη εκδοχή, του Λ. Χολτσάπφελ αναφέρει ότι το ψήφισμα του Χορίνου είναι ανύπαρκτο ή πλαστό. Ο ιστορικός αποδίδει τη φημολογία για την ύπαρξή του στη σύγχυση των μεταγενέστερων ιστορικών. Θεωρεί ότι αυτή η σύγχυση που συσκότισε ή και παραποίησε το αρχικό και ίσως μοναδικό κείμενο ψηφίσματος οφειλόταν στα έργα του Αριστοφάνη (όπως τους Αχαρνείς) και του Πλούταρχου αλλά και στη συγκεχυμένη αντίληψη του κόσμου που ήθελε να ερμηνεύσει με νομοθετικό διάταγμα τις εισβολές των Αθηναίων δύο φορές το χρόνο στη Μεγαρίδα.
Το ιστορικό πλαίσιο
Το ψήφισμα εναντίον των Μεγαρέων ήταν αυστηρό, αλλά δεν αποτελούσε και κεραυνό εν αιθρία αφού η Αθήνα είχε πάντα κακές σχέσεις με τους δωρικής καταγωγής κατοίκους των Μεγάρων.
Ο βασικότερος λόγος παλιότερα ήταν η διεκδίκηση της Σαλαμίνας: ανήκε στους Αθηναίους, την κατέλαβαν περίπου το 650 π.Χ. οι Μεγαρείς και το θέμα έληξε το 570 π.Χ. με εικοσαετή πόλεμο που κατοχύρωσε το νησί στην Αθήνα. Όμως η αντιπαράθεση δεν τελείωσε, γιατί οι Μεγαρείς ταυτίστηκαν γρήγορα με την Πελοποννησιακή Συμμαχία που είχαν αρχίσει να διαμορφώνουν οι Λακεδαιμόνιοι από τα μέσα του 6ου αιώνα. Οι εχθρικές σχέσεις Αθήνας και Μεγάρων βελτιώθηκαν μόνον για έξι χρόνια, το 459 π.Χ., όταν οι Κορίνθιοι επεκτάθηκαν σε βάρος της Μεγαρίδας και οι Σπαρτιάτες δεν υπερασπίστηκαν τα Μέγαρα, παρότι ήταν κι αυτά μέλος της συμμαχίας τους. Τότε οι Μεγαρείς αποφάσισαν να αποχωρήσουν από την Πελοποννησιακή συμμαχία και να προσχωρήσουν στην Αθηναϊκή.250px|right|thumb|Τμήμα τείχους του λιμένα στα Αιγόσθενα Αυτό έγινε δεκτό με μεγάλη χαρά από την Αθήνα, πρώτον γιατί αποκτούσε άλλο ένα οχύρωμα ανάμεσα σε εκείνη και τη Σπάρτη, και δεύτερον γιατί είχε πια πρόσβαση επιτέλους σε λιμάνια του Κορινθιακού Κόλπου. Τώρα οι Αθηναίοι είχαν στη διάθεσή τους τα δύο λιμάνια των Μεγαρέων στον κόλπο των Αλκυονίδων, στον Κορινθιακό, δηλαδή τις Παγές και τα Αιγόσθενα (κοντά στο σημερινό Πόρτο Γερμενό) που άρχισαν και να τα τειχίζουν. Αυτά ήταν εξαιρετικά τόσο για εμπορικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς. Δεν απαιτούνταν πια ο περίπλους της Πελοποννήσου για να ενισχύσουν οι Αθηναίοι με το στόλο τους στρατιωτικά τις συμμαχικές τους πόλεις στη δυτική Ελλάδα και επιπλέον ήταν ανοιχτός ο δρόμος του εμπορίου για τη Μεγάλη Ελλάδα και τη Σικελία.
Επίσης σημαντικό ήταν και το μεγαρικό λιμάνι στο Σαρωνικό, η Νίσαια (στη σημερινή Πάχη), την οποία επίσης οι Αθηναίοι άρχισαν να τειχίζουν στο πρότυπο των δικών τους Μακρών Τειχών. Και όχι μόνον το τείχισαν, αλλά έβαλαν και φρουρά.
Στο μεταξύ όμως το μεγαρικό εμπόριο ήδη διερχόταν κρίση και οι πόλεμοι συνεχίζονταν στα εδάφη του με πολλές απώλειες. Η οικονομική κατάσταση των Μεγαρέων επιδεινώθηκε πιθανά και για άλλους λόγους –ο Πειραιάς ήταν ένα ραγδαία ανερχόμενο λιμάνι που υποσκέλιζε όλα τα άλλα, έλκοντας όλη την κίνηση από το Αιγαίο, τον Πόντο και πιθανά την Αίγυπτο. Ο Περικλής είχε επιπλέον πραγματοποιήσει περιοδεία με τον αθηναϊκό στόλο στον Πόντο και την Προποντίδα, περιοχές σημαντικών μεγαρικών αποικιών με στόχο να κάνει επίδειξη δύναμης των Αθηνών και να πάρει με το μέρος της Αθηναϊκής Συμμαχίας όλα αυτά τα λιμάνια –το οποίο και κατάφερε. Αυτά τα γεγονότα, σε συνδυασμό πιθανόν και με άλλα, να έστρεψαν τους Μεγαρείς προς την Πελοποννησιακή Συμμαχία στην οποία παραδοσιακά ανήκαν ως Δωριείς και να πήραν την απόφαση να σκοτώσουν τη φρουρά των Αθηναίων.
Στη συνέχεια οι μεν Αθηναίοι είναι βέβαιο ότι διακατέχονταν από πικρία, οι δε Μεγαρείς ήταν βέβαιο πως δεν έτρεφαν θετικά αισθήματα για την Αθήνα. Από πλευράς τους προκάλεσαν την Αθήνα το 434 π.Χ. όταν έστειλαν 12 πλοία να βοηθήσουν τους Κορίνθιους στην εκστρατεία τους εναντίον της Κέρκυρας. Πιθανόν και αυτό το γεγονός να έπαιξε ρόλο στην απόφαση των Αθηναίων να προβούν σε εκτεταμένο εμπάργκο των μεγαρικών προϊόντων ένα χρόνο αργότερα.
Στόχος του εμπάργκο λογικά ήταν να εκβιαστούν οικονομικά οι Μεγαρείς και να επανέλθουν στην Αθηναϊκή Συμμαχία, αν και υπάρχουν ιστορικοί που αποδίδουν το Μεγαρικό ψήφισμα σε προσωπικές μικρότητες.
Οι Σπαρτιάτες από πλευράς τους δεν μπορούσαν να μείνουν ουδέτεροι και, πιθανόν, το Μεγαρικό ψήφισμα, αν ήταν όντως νωπό, να αποτέλεσε για εκείνους τη σταγόνα που ξεχείλιζε το ποτήρι. Αισθάνονταν ότι είχαν ήδη «χαριστεί» πρόσφατα στην Αθήνα για τη στάση της στη διαμάχη Κορίνθου και Κέρκυρας και έκριναν ότι δεν είχαν περιθώριο να αδιαφορήσουν και για δεύτερο σύμμαχο, τη Μεγαρίδα. Επιπλέον η εκβίαση των Μεγάρων μπορεί να τα ξανάφερνε την αθηναϊκή σφαίρα επιρροής κάτι σημαντικό για όλη την Πελοποννησιακή Συμμαχία και κατεξοχήν την Κόρινθο. Όταν λοιπόν έθεσαν τελεσίγραφο στους Αθηναίους, περιέλαβαν στους όρους και την ανάκληση του ψηφίσματος.
Τα βασικά γεγονότα χρονολογικά
Χρονολογικά τα γεγονότα που πιθανά επηρέασαν τις σχέσεις Αθηναίων-Μεγαρέων ήταν τα εξής:
Η στάση του Περικλή
thumb|150px|Μαρμάρινη προτομή του Αθηναίου στρατιωτικού και πολιτικού Περικλή, ρωμαϊκό αντίγραφο έργου του Κρεσίλα, Μουσείο του Βατικανού
Ορισμένοι ιστορικοί επιμένουν μεροληπτικά ότι η ανάκληση του ψηφίσματος θα απέτρεπε τον πόλεμο και ότι ο Περικλής τράβηξε το σκοινί για προσωπικούς του λόγους. Ωστόσο, η προφανής αλήθεια είναι ότι ακόμη και αν αληθεύει η προσωπική οργή του Περικλή και αν όντως το ψήφισμα ανακαλούνταν, αυτό δεν θα αρκούσε για αποτροπή του πολέμου: οι Λακεδαιμόνιοι θα παρέμεναν ανικανοποίητοι στους δύο άλλους πολύ ζωτικότερους όρους του τελεσιγράφου τους, δηλαδή την Ποτίδαια και την Αίγινα.
Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, ο Περικλής υποστήριξε το ψήφισμα ακριβώς επειδή το θωρούσε ασήμαντη αφορμή και έκρινε πλέον τον πόλεμο αναπόφευκτο.
Πολλοί ιστορικοί επισημαίνουν ότι ο Θουκυδίδης, τόσο αναλυτικός στα αίτια και τις υπόλοιπες αφορμές του Πελοποννησιακού πολέμου, έδωσε ελάχιστη έκταση στο Μεγαρικό Ψήφισμα. Οι περισσότεροι αποδίδουν αυτή τη στάση του στο γεγονός ότι το ψήφισμα ήταν σχετικά παλιό και οι Λακεδαιμόνιοι απλώς το ανακίνησαν ως ζήτημα για να υποστηρίξουν περισσότερο την επιχειρηματολογία τους εναντίον των Αθηνών. Όσοι όμως θεωρούν ότι ο Θουκυδίδης υπήρξε μεροληπτικός στο συγκεκριμένο θέμα, πιστεύουν ότι το υποβάθμισε συνειδητά για να μετριάσει τις ευθύνες των Αθηναίων και ειδικότερα του Περικλή.
left|thumb|120px|Θουκυδίδης Ο Φράνσις Κόρνφορντ επιμένει ότι ο Περικλής επιπλέον δεν είχε πολιτικά περιθώρια για υποχωρήσεις, επειδή τον πίεζε ο εμπορικός κόσμος και ειδικότερα οι πολιτικές δυνάμεις του ανερχόμενου Πειραιά, που ξεκαθάριζαν ότι αν δεν έπαιρνε εκείνος κάποια μέτρα για τα Μέγαρα, θα τον υποσκέλιζαν και θα τα έπαιρναν εκείνοι. Παράλληλα οι Αθηναίοι ήξεραν ότι αν υποχωρουσαν στο μεγαρικό ζήτημα, τότε θα αναθαρρούσαν πολλά μέλη της Συμμαχίας των Αθηνών και με την αποσκίρτησή τους αυτή θα διαλυόταν.
Ο ιστορικός Τζέφρι ντε Σαν Κρουά (Geoffrey de Ste. Croix), αν και γενικά αναλύει μαρξιστικά ή πάντως οικονομικά τα γεγονότα της αρχαίας ελληνικής ιστορίας, ειδικά στο Μεγαρικό ψήφισμα διακρίνει κάποια ειλικρίνεια στα θρησκευτικά κίνητρα των Αθηναίων –κάτι που ελάχιστοι ιστορικοί συμμερίζονται. Αναφέρει ότι η θαλασσοκρατορία των Αθηνών έπληττε άμεσα τα οικονομικά συμφέροντα των Μεγαρέων, επειδή υποβάθμιζε τα λιμάνια τους, και αυτό ευνοούσε τους εμπόρους του Πειραιά, όμως το Μεγαρικό ψήφισμα κατά τη γνώμη του ήταν προϊόν ειλικρινούς θρησκευτικής αγανάκτησης για το ανοσιούργημα των Μεγαρέων να φυτεύουν οπωροκηπευτικά σε ιερή γη. Τονίζει ότι είναι λάθος των σύγχρονων ιστορικών να ερμηνεύουν όλες τις ενέργειες των αρχαίων με τα σημερινά κριτήρια, που είναι κυρίως οικονομοκεντρικά.
Ο Καρλ Γιούλιος Μπέλοχ θεωρεί ότι ο Περικλής σκόπιμα τράβηξε το σκοινί για να προκαλέσει τον Πελοποννησιακό Πόλεμο και να ξεφύγει από τα εσωτερικά προβλήματα που αντιμετώπιζε, δηλαδή την απώλεια πολιτικής επιρροής από άλλες δυνάμεις και οικονομικά και προσωπικά σκάνδαλα σε σχέση με τον Φειδία και την Ασπασία. Επικαλείται για αυτά, τον Διόδωρο το Σικελιώτη και τον Πλουταρχο.
Ο Πλούταρχος που γενικά εμφανίζεται ως θαυμαστής του Περικλή, εντούτοις ειδικά στο θέμα του μεγάλου πολέμου και στο Μεγαρικό ψήφισμα ρίχνει το φταίξιμο κυρίως σε εκείνον.
Άλλοι επικαλούνται επίμονα ότι ο Περικλής ήταν προσωπικά οργισμένος με τα Μέγαρα, επειδή όταν οι Αθηναίοι άρπαξαν ένα κορίτσι των Μεγαρέων, ο Μεγαρείς άρπαξαν δύο φίλες της συντρόφου του Περικλή Ασπασίας, τις οποίες ο Αριστοφάνης χαρακτηρίζει πόρνες.
Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης είναι επίσης κατηγορηματικά εναντίον του Περικλή και αποδίδει τη «μανία του με το ψήφισμα» στο ότι ήθελε να αποφύγει εσωτερικές τριβές και οικονομικά σκάνδαλα. Αναφέρει ότι
Δεν μπορεί να γνωρίζει κανένας με σιγουριά ποια ήταν τότε η κοινή γνώμη των Αθηναίων και ποιες δυνάμεις ήθελαν να υποχωρήσει η πόλη τους στις απαιτήσεις της Σπάρτης και πόσες πιέσεις ασκούνταν προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση και από ποιούς. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο Περικλής δεν ήθελε να ενδώσουν οι Αθηναίοι.
Το βασικό επιχείρημα που χρησιμοποίησε στην Εκκλησία του Δήμου σύμφωνα με τον Διόδωρο τον Σικελό ήταν πως η υποχώρηση για το θέμα των Μεγάρων «θα αποτελούσε το πρώτο βήμα για τη σκλαβιά».
Ο Θουκυδίδης είναι πιο εκτενής στα επιχειρήματα που χρησιμοποίησε ο Περικλής και αναφέρει ότι οι Λακεδαιμόνιοι είχαν θέσει τρία ζητήματα μαζί στο τελεσίγραφό τους ως όρους για να μην κηρύξουν τον πόλεμο στην Αθήνα: το θέμα της Ποτίδαιας, την ανεξαρτησία της Αίγινας και το Μεγαρικό Ψήφισμα.
Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, ο Περικλής ξεκαθάρισε ότι θεωρεί τον πόλεμο αναπόφευκτο και μίλησε για τις απαιτήσεις των Λακεδαιμονίων εν γένει, αναφορικά δε με τα Μέγαρα είπε ειδικότερα ότι «αν πολεμήσουμε για το ψήφισμα αυτό μην το θεωρήσετε ασήμαντο (βραχύ), και πείτε αργότερα ότι για ασήμαντα ζητήματα χάθηκαν ζωές, διότι υποχωρώντας στο ασήμαντο θα δώσουμε την εντύπωση ότι φοβόμαστε και τότε θα απαιτηθούν από εμάς ακόμη σημαντικότερα». Είπε επίσης ότι οι Αθηναίοι θα υποχωρούσαν στο ζήτημα των Μεγάρων, μόνον εφόσον και οι Λακεδαιμόνιοι έπαυαν την ξενηλασία, δηλαδή δέχονταν ξένους στη γη τους, εννοώντας με αυτό ότι το Μεγαρικό ψήφισμα ήταν εσωτερική υπόθεση των Αθηναίων και, πιθανόν, ότι τα εμπορεύματά τους ήταν προϊόντα εχθρών. Σύμφωνα με το Θουκυδίδη είπε μάλιστα στους Αθηναίους ότι «πρέπει να επιμείνουν στις αρχές τους, παρότι αντιμετωπίζοντας τον άμεσο κίνδυνο του πολέμου ο άνθρωπος αλλάζει γνώμη και σκέφτεται διαφορετικά».
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιστορία της αρχαίας Αθήνας Κατηγορία:Πελοποννησιακός πόλεμος Κατηγορία:Μέγαρα Κατηγορία:Μεγαρίδα
Άνγκορ (περιοχή)
Το Άνγκορ (χμερ: អង្គរ ή នគរ, «Πρωτεύουσα») είναι ιστορική πόλη στην Καμπότζη, στα νοτιοδυτικά της χώρας. Κτίστηκε στις αρχές του 9ου αιώνα και κατά την περίοδο της βασιλείας του Γιασοβαρμάν (889-900) έγινε η πρωτεύουσα του κράτους και το σημαντικότερο κέντρο των βασιλιάδων Χμερ. Κατά τον 12ο αιώνα χτίστηκε το μνημειακό οχυρό του Άνγκορ Τομ και λίγο αργότερα, προς τα ΝΑ του προηγουμένου, ο τεράστιος ταφικός ναός Άνγκορ Βατ, το αριστούργημα της αρχιτεκτονικής των Χμερ. Χτίστηκε από τον βασιλιά Σουριαβαρμάν Β’ (1113-1150) ως σύμβολο της ταύτισης του βασιλιά με τον θεό Βισνού. Τον 13ο αιώνα το Άνγκορ είχε εξελιχθεί σε μια από μεγαλύτερες πόλεις του τότε γνωστού κόσμου. Τεράστια μνημεία περιέβαλλαν το Άνγκορ, ενώ μέσα στην πόλη υπήρχαν μικροί ναοί και κολοσσιαία αγάλματα, τα οποία συνήθως απεικόνιζαν θεοποιημένους βασιλιάδες. Η πόλη άκμαζε ως τον 15ο αιώνα. Εξαιτίας, όμως, επιδρομών των γειτονικών φυλών Τάι, η πρωτεύουσα του βασιλείου μεταφέρθηκε για ασφάλεια νοτιότερα, περίπου το 1430. Η πόλη, στους αιώνες που ακολούθησαν, καλύφθηκε από την πυκνή βλάστηση της ζούγκλας, ως το 1860, περίπου, όταν άρχισαν στην περιοχή ανασκαφές από Γάλλους αρχαιολόγους. Η Άνγκορ έχει χαρακτηριστεί από την UNESCO μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.
Κατηγορία:Γεωγραφία της Καμπότζης Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς
Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδηλασίας 1947
To Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδηλασίας 1947 διεξήχθη στη Ρόδο από 30 Οκτωβρίου ως 2 Νοεμβρίου 1947 στο εκεί ποδηλατοδρόμιο, με την ευκαιρία των Α΄ Δωδεκανησιακών Αγώνων. Περιλάμβανε μόνο δύο ατομικά αγωνίσματα ανδρών: αντοχής σε δημόσιο δρόμο και ταχύτητας σε πίστα. Ήταν το πρώτο μεταπολεμικό πανελλήνιο πρωτάθλημα και το πέμπτο συνολικά που διοργάνωσε η Ελληνική Ομοσπονδία Ποδηλασίας, αφού είχαν προηγηθεί τα πρωταθλήματα των ετών: 1937, 1938, 1939 και 1940.
Οι πρώτοι μεταπολεμικοί αγώνες το 1946
Μεταπολεμικά η Ομοσπονδία Ποδηλασίας καθυστέρησε να δραστηριοποιηθεί. Οι πρώτοι αγώνες ποδηλασίας μετά τον πόλεμο διοργανώθηκαν μόλις στις 18 Αυγούστου 1946 στη Φιλοθέη. Διεξήχθησαν δύο αγώνες αντοχής: 20χλμ με ποδήλατα κούρσας και 10χλμ με ποδήλατα περιπάτου. Μετείχαν αθλητές σωματείων και ανεξάρτητοι. Στον πρώτο αγώνα μετείχαν 6 ποδηλάτες και νικητής αναδείχθηκε ο Σεφεριάδης του Πανιωνίου. Στο δεύτερο αγώνα μετείχαν 9 ποδηλάτες και νίκησε ο Σπυρόπουλος του Παναθηναϊκού.
Οι αγώνες πρόκρισης
Η ύπαρξη ποδηλατοδρόμιου στη Ρόδο έδωσε την ιδέα στην Ομοσπονδία να συνδυάσει την διεξαγωγή των Α΄ Δωδεκανησιακών Αγώνων, που έγιναν με την ευκαιρία των εορτασμών της ένταξης των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα, με τους πανελλήνιους αγώνες ποδηλασίας. Για την επιλογή των αθλητών που θα μετέβαιναν στη Ρόδο, λίγες εβδομάδες ενωρίτερα, στις 5 και 12 Οκτωβρίου, η Ομοσπονδία είχε διοργανώσει δύο αγώνες πρόκρισης στη Φιλοθέη. Έναν αγώνα 20χλμ και έναν 50χλμ. Και στους δύο επικράτησε με άνεση ο ποδηλάτης του Πανιωνίου και προπολεμικός βαλκανιονίκης Πέτρος Λεωνίδης με νέες επιδόσεις διαδρομής: στον πρώτο αγώνα των 20χλμ με χρόνο 33.12.8 και στο δεύτερο αγώνα των 50χλμ με 1:23.16. Επίσης, διοργανώθηκαν και αγώνες πρόκρισης στο σπριντ.
Οι συμμετοχές
Με βάση τα αποτελέσματα των προκριματικών αγώνων και άλλα κριτήρια, στους αγώνες της Ρόδου μετείχαν οι εξής αθλητές ανά σύλλογο:
Στους νικητές απονεμήθηκαν μετάλλια από τον αντιπρόεδρο της Ομοσπονδίας Δ. Καπλάνογλου και τον γεν. γραμματέα Βασίλη Κοκκώνη.
Αγώνας αντοχής 62χλμ
Διεξήχθη την Πέμπτη 30 Οκτωβρίου στην ασφαλτοστρωμένη διαδρομή Λίνδος-Αρχάγγελος-Ρόδος, με αφετηρία τον αρχαιολογικό χώρο της Λίνδου και τερματισμό το ποδηλατοδρόμιο της Ρόδου. Πήραν μέρος οκτώ ποδηλάτες, πέντε Αθηναίοι και τρεις Δωδεκανήσιοι. Νικητής και πανελληνιονίκης αναδείχθηκε ο Πέτρος Λεωνίδης του Πανιωνίου με άνεση. Κάλυψε τη διαδρομή με μέση ταχύτητα 40χλμ/ώρα, που ήταν μεταξλύ των καλύτερων πανευρωπαϊκά μεταξύ ερασιτεχνών.
Μετάλλια ανά σύλλογο
Στους αγώνες δεν ίσχυσε ομαδική βαθμολογία. Τα 6 μετάλλια μοιράστηκαν εξίσου δύο σύλλογοι.
Πηγές
Κατηγορία:Ποδηλασία στην Ελλάδα Κατηγορία:Αθλητισμός στη Ρόδο Κατηγορία:Αθλητικά γεγονότα του 1947
Πίτερ φαν Λερ
Ο Πίτερ φαν Λερ (Pieter Bodding van Laer βαπτίσθηκε 14 Δεκεμβρίου, 1599, Χάρλεμ - 1641 ή αργότερα) ήταν Ολλανδός ζωγράφος και χαράκτης. Ήταν ενεργός στη Ρώμη για πάνω από μια δεκαετία και ήταν γνωστός για ρωπογραφίες, πίνακες ζώων και τοπία που τοποθετούνται στα περίχωρα της Ρώμης.
Ο Πίτερ φαν Λερ ήταν ενεργό μέλος του συλλόγου Φλαμανδών και Ολλανδών καλλιτεχνών στη Ρώμη, γνωστού ως Bentvueghels. Το ψευδώνυμό του σε αυτήν την ομάδα ("όνομα της κλίκας") ήταν Il Bamboccio. Το ύφος της ζωγραφικής του είδους που εισήγαγε ακολούθησαν άλλοι ζωγράφοι από τη Βόρεια Ευρώπη και την Ιταλία. Αυτοί οι οπαδοί έγιναν γνωστοί ως Bamboccianti και πίνακας σε αυτό το ύφος ως Bambocciata (πληθυντικός: Bambocciate ).
Ο Πίτερ φαν Λερ γεννήθηκε στο Χάαρλεμ ως το δεύτερο παιδί του Γιάκομπ Κλες Μπόντινγκ (Jacob Claesz. Boddingh) του Χάαρλεμ και Μαγκνταλένα Χέυνς (Magdalena Heyns) από την Αμβέρσα. Υιοθέτησε το επώνυμο φαν Λερ μόνον αργότερα στη ζωή του. Αυτό το επώνυμο προήλθε πιθανώς από τον νονό του αδελφού του. Προερχόταν από ευκατάστατη οικογένεια και οι γονείς του λειτουργούσαν ιδιωτικό σχολείο στο Χάαρλεμ, το οποίο ξεκίνησε ο πατέρας της Μαγκνταλένα, γνωστός συγγραφέας και εκδότης Πίτερ Χέυνς (Peeter Heyns), από τον οποίο πήρε το όνομά του ο Πίτερ φαν Λερ. αριστερά|μικρογραφία|300x300εσ| Οι μαστιγούμενοι Ο μεγαλύτερος αδερφός του ήταν ο Ρούντολφ φαν Λερ, ο οποίος έγινε επίσης ζωγράφος και ήταν γνωστός ως Ρούλαντ  φαν Λερ (Roeland van Laer) ή Ορλάντο  φαν Λερ. Ο νεότερος αδερφός του Νικολάες Μπόντινγκ (Nicolaes Bodding) έγινε γνωστός αργότερα στη ζωή ως Νικολάες Μποντίνγκιους (Nicolaes Boddingius) και ήταν εξέχων δάσκαλος και λειτουργός. Είχε επίσης δύο αδελφές που ονομάζονταν Μπάρμπαρα και Αντουανέττα.
Ο Πίτερ φαν Λερ ήταν πιθανώς μαθητής του Εσάιας φαν ντε Φέλντε στο Χάαρλεμ. Η πρώιμη εργασία του δείχνει την επιρροή αυτού του ζωγράφου, όπως αποδεικνύεται από ένα σχέδιο που υπέγραψε ως Pieter Bodink (παλαιότερα στη συλλογή του A. Welcker), που είναι κοντά στο ύφος του φαν ντε Φέλντε. Ταξίδεψε στη Ρώμη το 1625 μέσω Γαλλίας, πιθανώς μαζί με τον αδερφό του, Ρούλαντ. Το 1626 ο πατέρας τους καταγράφεται επίσης στη Ρώμη ως μάρτυρας διαθήκης. Εδώ έγινε μέλος των Bentvueghels, μιας ένωσης κυρίως Φλαμανδών και Ολλανδών καλλιτεχνών στη Ρώμη, οι οποίοι ήταν γνωστοί για τα τελετουργικά μύησης τους, που περιελάμβαναν πολύ ποτό. Το ψευδώνυμο του φαν Λερ στην Ιταλία ήταν το Il Bamboccio, που σημαίνει "άσχημη κούκλα" ή " μαριονέτα ". Αυτό ήταν υπαινιγμός για την κακή εμφάνιση του van Laer, καθώς λέγεται ότι είχε ασυνήθιστα μακριά πόδια, κοντό στήθος και σχεδόν δεν είχε λαιμό. Ο φαν Λερ ήταν επίσης γνωστός για το τσιγκελωτό μουστάκι του. Ο φαν Λερ μοιράστηκε κατοικία στη Via Margutta με τον Τζοβάννι ντι Φιλίππο ντε Κάμπο (Giovanni di Filippo del Campo), του οποίου λέγεται ότι ήταν μαθητής, σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς τέχνης. Ωστόσο, μια τέτοια μαθητεία είναι απίθανη αφού οι δύο καλλιτέχνες είχαν περίπου την ίδια ηλικία. Ήταν επίσης στενός φίλος του Γιοάχιμ φον Σάντραρτ στη Ρώμη. μικρογραφία|290x290εσ| Μαγική σκηνή με αυτοπροσωπογραφία Μέσα από τα έργα που δημιούργησε στη Ρώμη, ο Πίτερ φαν Λερ εκκίνησε νέο ύφος ζωγραφικής. Οι πίνακες σε αυτό το νέο ύφος ονομάστηκαν Bambocciate σύμφωνα με το ψευδώνυμό του. Αποτέλεσε έμπνευση και επίκεντρο γύρω από το οποίο εκφράστηκαν καλλιτέχνες κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ιταλία. Η αρχική ομάδα Bamboccianti περιελάμβανε τους Γιαν Μιλl, Άντριες Μποτ και Γιαν Μποτ, Κάρελ Ντουγιαρντίν, Γιοχάννες Λίνγκελμπαχ και τον Ιταλό Μικελάντζελο Τσρκουότσι (Michelangelo Cerquozzi). Ο Γάλλος Σεμπαστιέν Μπουρντόν (Sébastien Bourdon) συνδέθηκε επίσης με αυτήν την ομάδα κατά τη διάρκεια της πρώιμης σταδιοδρομίας του. Άλλοι Bamboccianti περιλαμβάνουν τους Μίχιελ Σβέιρτς, Thomas Wijck, Dirck Helmbreker, Jan Asselyn, Anton Goubau, Willem Reuter, Jacob van Staverden και Johan Filip Lemke.
Ο φαν Λερ  είχε επιτυχημένη σταδιοδρομία στη Ρώμη. Επέστρεψε στην Ολλανδία περί το 1639. Εδώ έζησε κυρίως στο Άμστερνταμ και αργότερα στο Χάαρλεμ με τον μικρότερο αδερφό του Νικολάες. Η ημερομηνία, ο τόπος και η αιτία του θανάτου του φαν Λερ είναι άγνωστα. Πρέπει να συνέβη μετά το 1641, όταν είναι γνωστό ότι έκανε σχέδιο για βιβλίο τραγουδιών του Χάαρλεμ. Πιστεύεται ότι ταξίδεψε πίσω στην Ιταλία εκείνη την εποχή. Σύμφωνα με μια δήλωση στη διαθήκη της αδελφής του, που έγινε το 1654, δεν υπήρχαν σημεία ζωής του Πίτερ φαν Λερ  τα προηγούμενα 12 χρόνια. Ο Ιταλός βιογράφος Τζοβάννι Μπαττίστα Πασσέρι (Giovanni Battista Passeri) έγραψε ότι ο φαν Λερ πέθανε το φθινόπωρο του 1642. Ο Ολλανδός βιογράφος Άρνολντ Χαουμπράκεν ανέφερε ότι ο φαν Λερ έπαθε κατάθλιψη στο τέλος της ζωής του και αυτοκτόνησε με πνιγμό.
Έργο
Ο φαν Λερ είναι γνωστός κυρίως για τις ρωπογραφίες με ιταλικά τοπία καθώς και για τα τοπία και τις σκηνές με ζώα. Επίσης ζωγράφισε μερικές σκηνές μάχης. Χάραξε, επίσης, μια σειρά από πλάκες με ζώα. Ήταν ένας από τους πρώτους καλλιτέχνες που ανέπτυξε τη ζωγραφική των βοοειδών ως εξειδικευμένο είδος. Άφησε έναν πίνακα με θρησκευτικό θέμα, τον Ευαγγελισμό στους βοσκούς ( Μουσείο Bredius, Χάγη). Αυτή η σύνθεση είναι επίσης η παλαιότερη ζωγραφική βοοειδών του φαν Λερ. Οι πίνακες του ήταν συνήθως μικρών διαστάσεων. μικρογραφία|290x290εσ| Τοπίο με κυνηγούς Η επιρροή μιας μακράς διαμονής στη Ρώμη φαίνεται στη μεταχείριση του τοπίου και του φόντου. Μία από τις σημαντικές συνεισφορές του είναι η εισαγωγή στη ρωμαϊκή ζωγραφική νέων θεμάτων, που προέρχονται από πίνακες με φλαμανδικές και ολλανδικές ρωπογραφίες, όπως σύμφωνα με μια σύγχρονη πηγή, «απατεώνες,, πορτοφολάδες, ομάδες μεθυσμένων και λαίμαργων, ρυπαρών καπνοπωλών, κουρείς και άλλα "πρόστυχα"» θέματα." Τα θέματά του περιελάμβαναν επίσης σιδηρουργούς που πετάλωναν άλογα σε σπηλιές, ταξιδιώτες μπροστά σε πανδοχεία, πολεμιστές που επιτέθηκαν σε ταξιδιώτες, στρατιωτικές ενέργειες, αργόσχολους γύρω από ρωμαϊκά ασβεστοκάμινα, αγορές, γιορτές και σκηνές με κυνηγούς. Απεικονίζει περαιτέρω ανθρώπους που παίζουν δημοφιλή τυχερά παιχνίδια, όπως μόρρα. Αρκετές από τις συνθέσεις του ασχολούνται με ζωηρές σκηνές από τη ζωή των αγροτών. Οι εικόνες του χαρακτηρίζονται από επιδέξια σύνθεση και καλό σχέδιο. Ήταν ιδιαίτερα προσεκτικός στην προοπτική . Παρά το ταπεινό θέμα τους, τα έργα του φαν Λερ πωλήθηκαν σε υψηλές τιμές και περιλήφθηκαν σε μερικές από τις πιο διάσημες συλλογές της εποχής του. αριστερά|μικρογραφία|290x290εσ| Γλεντζέδες καρναβαλιού σε ταβέρνα Η άποψη της ιστορικής παραδοσιακής τέχνης ήταν ότι το ύφος Bamboccianti που ασκούσε ο Πίτερ φαν Λερ προσέφερε ρεαλιστικό «πραγματικό πορτρέτο της Ρώμης και τη δημοφιλή ζωή της χωρίς παραλλαγές ή αλλοιώσεις» από αυτό που βλέπει ο καλλιτέχνης. Ωστόσο, οι σύγχρονοί τους δεν θεωρούσαν γενικά τους Bamboccianti ως ρεαλιστές. Μια εναλλακτική άποψη της τέχνης των Bamboccianti είναι ότι τα έργα τους συνιστούν πολύπλοκες αλληγορίες που παρέχουν ένα σχόλιο για την κλασική τέχνη με σκοπό να φέρουν τον παρατηρητή να συλλογιστεί υψηλές ιδέες. Επομένως, βρίσκονται σε μακρά παράδοση παράδοξου στην οποία τα ταπεινά ή χυδαία θέματα αποτελούσαν το μέσο για τη μεταφορά σημαντικών φιλοσοφικών εννοιών.
Ενώ το ύφος ζωγραφικής του περιφρονήθηκε ανοιχτά από εξέχοντες Ιταλούς ζωγράφους στη Ρώμη και τη Μπολόνια, όπως οι Σάκκι, Αλμπάνι και Ρένι, αυτό δεν μεταφράστηκε σε πενία παραγγελιών. Στην πραγματικότητα, οι πίνακες του φαν Λερ με την πάροδο του χρόνου έγιναν ιδιαίτερα περιζήτητοι. Αρχικά, ο ζωγράφος πρέπει να εξαρτιόταν από μια ανοιχτή αγορά και από εμπόρους και όχι παραγγελίες για πωλήσεις. Ωστόσο, μέσα σε μια δεκαετία εργασίας στη Ρώμη, μπορούσε να ζητήσει μια πολύ αξιοσέβαστη τιμή για τους πίνακες του. Μεταξύ εκείνων που κατέχουν έργα του ήταν ο Pietro Testa, ο Cassiano dal Pozzo, ο Marco Vincenzo Giustiniani, και αργότερα, ο Φλαμανδός έμπορος στη Νάπολη Gaspar Roomer. μικρογραφία|290x290εσ| Άλογο που ουρεί Ο Πίτερ φαν Λερ ήταν καταξιωμένος χαράκτης και παρήγαγε δύο σειρές εκτυπώσεων ζώων. Μία σειρά από 8 πλάκες κατοικίδιων ζώων που δημοσιεύθηκε το 1636 στη Ρώμη με τον τίτλο Διάφορα ζώα ήταν αφιερωμένη στον Don Ferdinando Afan de Ribera, τον Ισπανό Αντιβασιλέα στη Νάπολη. Αυτή η σειρά χαρακτικών είχε σημαντική επιρροή στον ολλανδό ζωγράφο Πάουλους Πόττερ, ιδίως στον τρόπο με τον οποίο ο φαν Λερ μπόρεσε να τοποθετήσει μορφές, ζώα, κτίρια και δέντρα σε συνεκτικό εικονογραφικό χώρο. Ένα δεύτερο σετ από 6 πλάκες είχε τον τίτλο Άλογα και απεικονίζει τα θλιβερά στην όψη άλογα που ανήκουν σε φτωχούς αγρότες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ολλανδοί ζωγράφοι Κατηγορία:Ολλανδοί χαράκτες Κατηγορία:Ολλανδοί ζωγράφοι της Χρυσής Εποχής
Πόλεμοι της Δηλιακής Συμμαχίας
Οι Πόλεμοι της Δηλιακής Συμμαχίας (477-449 π.Χ.) ήταν πόλεμοι μεταξύ της Δηλιακής Συμμαχίας (Αθήνα και οι σύμμαχοι της) και της Περσίας. Αυτές οι συγκρούσεις αποτελούν την συνέχεια των Περσικών Πολέμων, μετά την Ιωνική Επανάσταση, την πρώτη και τη δεύτερη περσική εισβολή στην Ελλάδα.
Η ελληνική συμμαχία, με κέντρο τη Σπάρτη και την Αθήνα, οι οποίες νίκησαν τους Πέρσες στη δεύτερη περσική εισβολή, συνέχισε τις επιτυχίες νικώντας τις περσικές φρουρές στη Σηστό, στο Βυζάντιο, και τις δύο φρουρές στη Θράκη, το 479 και το 478 π.Χ. αντίστοιχα. Μετά την κατάληψη του Βυζαντίου, οι Σπαρτιάτες αποφάσισαν να μην συνεχίσουν τον πόλεμο, και νέα συμμαχία, γνωστή ως Δηλιακή, σχηματίστηκε, με την Αθήνα ως αρχηγό. Για τα υπόλοιπα 30 χρόνια, η Αθήνα κατείχε πρωτεύουσα θέση στη συμμαχία, η οποία σταδιακά εξελίχθηκε σε Αθηναϊκή Ηγεμονία.
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 470 π.Χ., τα μέλη της Δηλιακής Συμμαχίας οργάνωναν επιθέσεις στη Θράκη και στο Αιγαίο για να απομακρύνουν τις περσικές φρουρές από την περιοχή, υπό την ηγεσία του Αθηναίου πολιτικού και στρατηγού Κίμωνα. Στα πρώτα χρόνια της επόμενης δεκαετίας, ο Κίμωνας άρχισε εκστρατείες στη Μικρά Ασία, προσπαθώντας να ενισχύσει την ελληνική θέση εκεί. Στη μάχη του Ευρυμέδοντα, ο αθηναϊκός και ο συμμαχικός στόλος πέτυχαν διπλή νίκη, καταστρέφοντας τον περσικό στόλο και τον περσικό στρατό. Μετά τη μάχη, οι Πέρσες ανέλαβαν παθητικό ρόλο, αποφεύγοντας να αντιμετωπίσουν σε μάχη τους Αθηναίους.
Στα τέλη της δεκαετίας του 460 π.Χ., οι Αθηναίοι πήραν την απόφαση να υποστηρίξουν την Αίγυπτο στην επανάσταση της κατά της Περσίας. Αν και τα ελληνικά σώματα είχαν επιτυχίες, δεν κατάφεραν να καταλάβουν την περσική φρουρά στη Μέμφιδα, παρά την πολιορκία 3 ετών. Τότε, οι Πέρσες αντεπιτέθηκαν, και η αθηναϊκή δύναμη πολιορκήθηκε για 18 μήνες, πριν εξολοθρευτεί. Αυτή η καταστροφή, σε συνδυασμό με τις συγκρούσεις στην Ελλάδα, δεν επέτρεψε στους Αθηναίους να συνεχίσουν τις συγκρούσεις με τους Πέρσες. Το 451 π.Χ., υπογράφτηκε ανακωχή στην Ελλάδα, και ο Κίμωνας ήταν εις θέσιν να οδηγήσει στρατό στην Κύπρο. Ωστόσο, καθώς πολιορκούσε το Κίτιον, ο Κίμωνας πέθανε από ασθένεια ή σκοτώθηκε και η πολιορκία λύθηκε. Κατά την αποχώρησή της η αθηναϊκή δύναμη πέτυχε διπλή (κατά ξηράν και θάλασσαν) νίκη στη Σαλαμίνα της Κύπρου. Αυτή η εκστρατεία έβαλε τέλος στις εχθροπραξίες μεταξύ της Δηλιακής Συμμαχίας και της Περσίας, και αρχαίοι ιστορικοί (Ηρόδοτος, Διόδωρος, Πλούταρχος) υποστηρίζουν ότι μια συνθήκη ειρήνης, η ειρήνη του Καλλία, είχε υπογραφεί για να εδραιώσει το οριστικό τέλος των Περσικών Πολέμων.
Πηγές και χρονολογία
thumb|150px|right|Ο Θουκυδίδης, η ιστορία του οποίου περιγράφει πολλά γεγονότα αυτής της περιόδου
Δυστυχώς, η στρατιωτική ιστορία της Ελλάδας από το τέλος της δεύτερης περσικής εισβολής στην Ελλάδα μέχρι τον Πελοποννησιακό Πόλεμο (479-431 π.Χ.) περιγράφεται ελάχιστα από τις αρχαίες πηγές. Αυτή η περίοδος, μερικές φορές αναφερόμενη και ως πεντηκονταετία από τους αρχαίους μελετητές, ήταν μια περίοδος ειρήνης και ευημερίας στην Ελλάδα. Η πλουσιότερη πηγή της περιόδου, και η πιο σύγχρονη, είναι η Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου του Θουκυδίδη, η οποία γενικά θεωρείται από τους σύγχρονους ιστορικούς ως αξιόπιστη πρωτογενής πηγή. Ο Θουκυδίδης αναφέρει αυτή την περίοδο σε μια παρέκβαση σχετικά με την ανάπτυξη της αθηναϊκής δύναμης στην πορεία προς τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Η αναφορά είναι σύντομη και στερείται βεβαίων χρονολογιών. Παρ' όλα αυτά, η ιστορία του Θουκυδίδη χρησιμοποιείται από τους ιστορικούς για να καταρτίσουν ένα χρονολογικό σκελετό για την συγκεκριμένη περίοδο, στον οποίο υπάρχουν στοιχεία και από άλλες αρχαίες πηγές και συγγραφείς.
Περισσότερες πληροφορίες για αυτή την περίοδο δίνει ο Πλούταρχος, στο έργο του Βίοι Παράλληλοι για τον Αριστείδη και για τον Κίμωνα. Ο Πλούταρχος έγραψε 600 χρόνια μετά τα γεγονότα, και θεωρείται δευτερογενής πηγή, αλλά αναφέρει ρητώς τις δικές του πηγές, οι οποίες μας επιτρέπουν να ελέγξουμε τα γραφόμενα. Στις βιογραφίες του, αντλεί πληροφορίες από αρχαίες πηγές οι οποίες δεν έχουν διασωθεί, και συχνά καταγράφονται πληροφορίες, τις οποίες παραλείπει ο Θουκυδίδης από την Ιστορία του. Η τελευταία σημαντική πηγή για την περίοδο είναι η παγκόσμια ιστορία (Βιβλιοθήκη Ιστορική) του ιστορικού του 1ου αιώνα π.Χ., Διόδωρου Σικελιώτη. Κύρια πηγή του Διόδωρου για αυτή την περίοδο φαίνεται να είναι ο Έλληνας ιστορικός Έφορος ο Κυμαίος, ο οποίος επίσης έγραψε παγκόσμια ιστορία. Ωστόσο, από τα λίγα που είναι γνωστά για τον Έφορο, οι ιστορικοί υποτιμούν την ιστορία του - για αυτή την περίοδο φαίνεται να αντλεί απλά πληροφορίες από τον Θουκυδίδη, αλλά οδηγείται σε εντελώς διαφορετικά συμπεράσματα. Τα γραφόμενα του Διόδωρου, αμφισβητούνται από τους σύγχρονους ιστορικούς και συνεπώς δεν θεωρείται ιδιαίτερα αξιόπιστη πηγή για αυτή τη χρονική περίοδο. Πράγματι, ένας από τους μεταφραστές του, ο Όλτφαδερ (αγγ. Oldfather), είπε για την περιγραφή του Ευρυμέδοντα από τον Διόδωρο ότι «...τα τρία προηγούμενα κεφάλαια αποκαλύπτουν τη χειρότερη πλευρά του Διόδωρου...». Έχουν βρεθεί πολλά αρχαιολογικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων επιγραφών με φορολογικούς καταλόγους των μελών της Δηλιακής Συμμαχίας, που θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικοί.
Χρονολογία
Ο Θουκυδίδης παρέχει μια συνοπτική εξιστόρηση των κύριων γεγονότων από το τέλος της δεύτερης περσικής εισβολής μέχρι τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, αλλά δεν δίνει χρονολογίες. Έγιναν διάφορες προσπάθειες για ακριβή χρονολόγηση, αλλά δεν υπάρχει οριστική λύση. Ο Θουκυδίδης φαίνεται να κατέγραψε τα γεγονότα με την κανονική τους ακολουθία. Η μόνη αποδεκτή ημερομηνία είναι το 465 π.Χ. για την αρχή της Πολιορκίας της Θάσου. Αυτό βασίζεται σε σχόλιο ανώνυμου αρχαίου γραμματικού για ένα σωζόμενο χειρόγραφο του Αισχίνη. Ο σχολιαστής σημειώνει ότι οι Αθηναίοι βρήκαν την καταστροφή στις «Εννέα Οδούς», όταν Επώνυμος Άρχων στην Αθήνα ήταν ο Λυσίθεος (465/4 π.Χ.). Ο Θουκυδίδης αναφέρει αυτή την επίθεση στις «Εννέα Οδούς» σε σύνδεση με την αρχή της πολιορκίας της Θάσου, και καθώς λέει ότι η πολιορκία έληξε μετά από τα 3 χρόνια, η πολιορκία της Θάσου χρονολογείται από το 465 μέχρι το 463 π.Χ.
Παρομοίως, ο ανώνυμος σχολιαστής δίνει μια πιθανή ημερομηνία για την πολιορκιά της Ηιόνος. Αυτό το σχόλιο χρονολογεί την πτώση της πόλης το 476/475 π.Χ., όταν Επώνυμος Άρχων ήταν ο Φαίδων. Η πολιορκία, επίσης, υπολογίζεται ότι έγινε στις περιόδους 477-476 π.Χ. ή 476-475 π.Χ. Η μάχη του Ευρυμέδοντα ίσως χρονολογείται το 469 π.Χ., με βάση το ανέκδοτο του Πλούταρχου για τον Άρχοντα Αψεφίοντα (469/468 π.Χ), όπου ο Πλούταρχος γράφει ότι ο Κίμωνας και οι συστράτηγοί του ήταν κριτές σε ένα διαγωνισμό. Συμπεραίνεται από αυτό ότι ο Κίμωνας πρόσφατα πέτυχε μεγάλη νίκη, και πιστεύεται ότι αυτό έγινε στον Ευρυμέδοντα. Ωστόσο, από την στιγμή που η μάχη του Ευρυμέδοντα φαίνεται να έγινε μετά την πολιορκία της Νάξου από τους Αθηναίους (αλλά πριν την πολιορκία της Θάσου), οι πιθανές χρονολογίες της μάχης του Ευρυμέδοντα σαφώς περιορίζονται από τη χρονολογία της πολιορκίας της Νάξου. Ενώ μερικοί θεωρούν ότι η ορθή χρονολογία για τη Νάξο είναι 469 (ή νωρίτερα) π.Χ., άλλοι θεωρούν ότι η πολιορκία της Νάξου έγινε το 467 π.Χ. Καθώς φαίνεται ότι η μάχη του Ευρυμέδοντα έγινε πριν τη Θάσο, η εναλλακτική χρονολογία για αυτή τη μάχη είναι το 466 π.Χ.
Η χρονολόγηση της Νάξου είναι στενά συνδεδεμένη με άλλο δύο γεγονότα στον ελληνικό κόσμο αυτής της περιόδου. Ο Θουκυδίδης θεωρεί ότι ο Παυσανίας, έχοντας χάσει τη θέση του αρχηγού μετά την πολιορκία του Βυζαντίου, επέστρεψε στο Βυζάντιο ως ιδιώτης και γρήγορα ανέλαβε τη διοίκηση της πόλης μέχρι να απελαθεί από τους Αθηναίους. Τότε διέσχισε τον Βόσπορο και εγκαταστάθηκε στις Κολωνές της Τρωάδας, μέχρι να κατηγορηθεί από τους Σπαρτιάτες για συνεργασία με τους Πέρσες και ν' ανακληθεί. Ο Θουκυδίδης δεν δίνει ημερομηνίες για αυτά τα γεγονότα. Λίγο αργότερα, οι Σπαρτιάτες κατηγόρησαν τον Θεμιστοκλή, ο οποίος ήταν εξόριστος στο Άργος, ως συνένοχο στην προδοσία του Παυσανία, με συνέπεια να φύγει ο Θεμιστοκλής από το Άργος και να πάει στην Ασία. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, ο Θεμιστοκλής έτυχε, κατευθυνόμενος προς την Ιωνία, να περάσει από τη Νάξο, η οποία αυτή την περίοδο πολιορκούνταν από τους Αθηναίους. Τα τρία γεγονότα, η προδοσία του Παυσανία, η φυγή του Θεμιστοκλή και η πολιορκία της Νάξου συνεπώς επήλθαν σε στενή χρονολογική ακολουθία. Αυτά τα γεγονότα χρονολογούνται μετά το 474 π.Χ. (η πρωιμότερη πιθανή χρονολογία για τον οστρακισμό του Θεμιστοκλή), και έχουν γενικά χρονολογηθεί περίπου το 470/469 π.Χ. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές αντιφάσεις με την ιστορία του Θουκυδίδη αν αυτές οι ημερομηνίες είναι πιθανές. Προτάθηκε μια μεταγενέστερη ημερομηνία για την εξορία του Παυσανία από το Βυζάντιο, και αν γίνει δεκτή, χρονολογεί αυτά τα τρία γεγονότα περίπου το 467 π.Χ., το οποίο επιλύει τα προβλήματα σχετικά με τον Θεμιστοκλή, και επίσης, πιθανόν, εξηγεί κάποιες παρεπόμενες λεπτομέρειες που αναφέρονται στη βιογραφία του Πλούταρχου για τον Κίμωνα. Ωστόσο, αυτή η χρονολογική σειρά δεν είναι δεκτή παγκοσμίως από τους ιστορικούς.
Υπόβαθρο
Οι Περσικοί Πόλεμοι είχαν τις ρίζες τους στην κατάληψη των ελληνικών πόλεων της Μικράς Ασίας, και κυρίως της Ιωνίας, από τον Πέρση βασιλιά Κύρο Β΄, περίπου το 550 π.Χ. Οι Πέρσες με δυσκολία κυβερνούσαν τους Ίωνες και χρησιμοποιούσαν ένα τύραννο σε κάθε ιωνική πόλη. Μολονότι οι ελληνικές πόλεις είχαν συχνά κυβερνηθεί από τυράννους στο παρελθόν, αυτή η μορφή κυβέρνησης ήταν ξεπερασμένη. Κατά το 500 π.Χ., οι Ίωνες, οι οποίοι ένιωθαν εχθρότητα για τους Πέρσες, οδηγήθηκαν σε επανάσταση εξαιτίας του Μιλήσιου τυράννου, Αρισταγόρα. Καθώς απέτυχε να καταλάβει τη Νάξο το 499 π.Χ., ο Αρισταγόρας αποφάσισε να κάνει τη Μίλητο δημοκρατία. Αυτό έδωσε έναυσμα για εξεγέρσεις στην Ιωνία, στη Δωρίδα και στην Αιολίδα, και με αυτό τον τρόπο άρχισε η Ιωνική Επανάσταση.
thumb|left|300px|Χάρτης που δείχνει τα κύρια γεγονότα της Ιωνικής Επανάστασης και των περσικών εισβολών στην Ελλάδα
Οι ελληνικές πόλεις της Αθήνας και της Ερέτριας συμφώνησαν να βοηθήσουν τον Αρισταγόρα, και κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας, το 498 π.Χ, κατέλαβαν την περσική περιφερειακή πρωτεύουσα των Σάρδεων. Μετά από αυτό, η Ιωνική Επανάσταση διήρκεσε (χωρίς εξωτερική βοήθεια) για ακόμα πέντε έτη, πριν καταπνιγεί τελείως από τους Πέρσες. Ωστόσο, σε μια απόφαση μεγάλης ιστορικής σημασίας, ο Πέρσης βασιλιάς Δαρείος Α΄ αποφάσισε, μετά την καταστολή της επανάστασης, να τιμωρήσει την Αθήνα και την Ερέτρια για την υποστήριξή τους προς τους Ίωνες. Η Ιωνική Επανάσταση απείλησε τη σταθερότητα της αυτοκρατορίας του Δαρείου, και οι πόλεις της Ελλάδας θα συνέχιζαν να αποτελούν απειλή. Ο Δαρείος άρχισε να ετοιμάζει την κατάληψη ολόκληρης της Ελλάδας, αρχίζοντας με την καταστροφή της Αθήνας και της Ερέτριας.
Στις επόμενες δύο δεκαετίες διεξήχθησαν δύο περσικές εισβολές στην Ελλάδα και οι πιο γνωστές μάχες στην ιστορία. Κατά τη διάρκεια της πρώτης εισβολής, η Θράκη, η Μακεδονία και τα νησιά του Αιγαίου έγιναν κτήσεις της Περσίας, και η Ερέτρια καταστράφηκε. Ωστόσο, η εισβολή έληξε το 490 π.Χ. με αποφασιστική νίκη των Αθηναίων στον Μαραθώνα. Στο μεσοδιάστημα των δύο εκστρατειών, ο Δαρείος πέθανε, και την ευθύνη για τον πόλεμο ανέλαβε ο γιoς του, Ξέρξης Α΄. Ο Ξέρξης ξεκίνησε τη δεύτερη εισβολή προσωπικά το 480 π.Χ., μαζί με ένα μεγάλο στρατό και στόλο. Οι Έλληνες που αποφάσισαν ν' αντισταθούν (οι Σύμμαχοι) εξολοθρεύτηκαν ολοσχερώς στις Θερμοπύλες και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν, συντεταγμένα όμως, μετά την αμφίρροπη Ναυμαχία του Αρτεμισίου. Όλη η Ελλάδα, πλην της Πελοποννήσου, έπεσε στα χέρια των Περσών, αλλά οι Πέρσες ηττήθηκαν στη Σαλαμίνα. Τον επόμενο χρόνο, το 479 π.Χ., οι Έλληνες συγκέντρωσαν τον μεγαλύτερο μέχρι τότε ελληνικό στρατό και νίκησαν τους Πέρσες στις Πλαταιές, με αποτέλεσμα να λήξει η περσική εισβολή στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με την παράδοση, την ίδια μέρα με τη μάχη στις Πλαταιές, ο συμμαχικός στόλος νίκησε και συνέτριψε τον περσικό στόλο στη μάχη της Μυκάλης. Αυτές οι μάχες έβαλαν τέλος στην περσική εισβολή, και τότε ξεκίνησε η νέα φάση των Περσικών Πολέμων, η ελληνική αντεπίθεση. Μετά τη Μυκάλη, οι ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας εξεγέρθηκαν ξανά, με τους Πέρσες να αδυνατούν να αντιμετωπίσουν την εξέγερση. Ο συμμαχικός στόλος έπλευσε στη Χερσόνησο, η οποία ήταν ακόμα υπό περσική κατοχή, πολιόρκησε και κατέλαβε την πόλη της Σηστού. Τον επόμενο χρόνο, το 478 π.Χ., οι Έλληνες έστειλαν στρατό για να καταλάβει το Βυζάντιο (νυν Κωνσταντινούπολη). Η πολιορκία ήταν επιτυχής, αλλά η συμπεριφορά του Σπαρτιάτη στρατηγού Παυσανία δεν άρεσε στους Σύμμαχους, και είχε ως αποτέλεσμα την ανάκλησή του. Η πολιορκία του Βυζαντίου ήταν η τελευταία πράξη της Ελληνικής συμμαχίας η οποία νίκησε τον Πέρση εισβολέα.
Δηλιακή Συμμαχία
thumb|right|250px|Η Αθήνα και η ηγεμονία της το 431 π.Χ. Η Αθηναϊκή Αυτοκρατορία ήταν άμεσος απογόνος της Δηλιακής Συμμαχίας Μετά το Βυζάντιο, η Σπάρτη αποφάσισε να μην συνεχίσει τον πόλεμο, επειδή δεν υπήρχε πια κίνδυνος για την ελευθερία της Ελλάδας και των ελληνικών πόλεων της Μικράς Ασίας. Ίσως όμως να θεώρησε η Σπάρτη ότι ήταν απίθανο να διαρκέσει η ελευθερία των ελληνικών πόλεων της Μικράς Ασίας για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μετά τη μάχη στη Μυκάλη, ο Σπαρτιάτης βασιλιάς Λεωτυχίδας πρότεινε να μεταφέρουν όλους τους Έλληνες από τη Μικρά Ασία στην Ευρώπη ως τη μοναδική μέθοδο απόλυτης ελευθερίας από την περσική κυριαρχία. Ο Ξάνθιππος, ο Αθηναίος διοικητής στη Μυκάλη, αρνήθηκε κατηγορηματικά - οι ιωνικές πόλεις ήταν αθηναϊκές αποικίες, επομένως οι Αθηναίοι θα προστάτευαν τους Ίωνες. Αυτό σήμαινε ότι η ηγεσία στην ελληνική συμμαχία περιήλθε στους Αθηναίους - με τη σπαρτιατική αποχώρηση μετά το Βυζάντιο, η ηγεσία των Αθηναίων έγινε σαφής.
Η συμμαχία των πόλεων-κρατών που είχε αποκρούσει την εισβολή του Ξέρξη είχε επικεφαλής τη Σπάρτη και την Πελοποννησιακή Συμμαχία. Με την αποχώρηση αυτών των πόλεων-κρατών, στο ιερό νησί της Δήλου συγκλήθηκε συνέδριο για ίδρυση νέας συμμαχίας, η οποία θα συνέχιζε τον αγώνα κατά των Περσών. Αυτή η συμμαχία, η οποία τώρα συμπεριλάμβανε και πολλά νησιά του Αιγαίου, ονομάστηκε «Πρώτη Αθηναϊκή Συμμαχία», γνωστή επίσης ως Δηλιακή Συμμαχία. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, κύριος σκοπός της συμμαχίας ήταν η λεηλασία της επικράτειας του Πέρση βασιλιά ως αντίποινα για όσα υπέστησαν. Στην πραγματικότητα, αυτός ο σκοπός χωρίζονταν σε τρία κύρια μέρη - να ετοιμαστούν για μια μελλοντική εισβολή, να εκδικηθούν τους Πέρσες και να κανονίσουν τα της διανομής των λαφύρων. Τα μέλη είχαν την ευκαιρία να διαλέξουν αν ήθελαν να προσφέρουν στρατό ή φόρο στο κοινό ταμείο - τα περισσότερα μέλη διάλεξαν τον φόρο. Τα μέλη της συμμαχίας ορκίστηκαν να έχουν τους ίδιους φίλους και εχθρούς και έριξαν κομμάτια σιδήρου στη θάλασσα για να συμβολίσουν τη μονιμότητα της συμμαχίας τους. Ο Αθηναίος πολιτικός Αριστείδης θα περάσει την υπόλοιπη ζωή του με το να ασχολείται με τις υποθέσεις της συμμαχίας, πεθαίνοντας (σύμφωνα με τον Πλούταρχο) λίγα χρόνια αργότερα στον Πόντο, ενώ προσδιόριζε τι φόρο θα πλήρωναν τα μέλη.
Στρατιωτική επέκταση της συμμαχίας
Ο Θουκυδίδης δίνει μόνο ένα παράδειγμα χρήσης βίας για επέκταση της συμμαχίας, αλλά δεδομένου ότι οι αναφορές του φαίνεται να είναι επιλεκτικές, προφανώς υπήρξαν περισσότερες περιπτώσεις - βεβαίως, ο Πλούταρχος αναφέρει και άλλο τέτοιο παράδειγμα. Η Κάρυστος, η οποία συμμάχησε με τους Πέρσες κατά τη δεύτερη περσική εισβολή στην Ελλάδα, δέχθηκε επίθεση από την Συμμαχία περίπου τη δεκαετία του 470 π.Χ., και αμέσως δέχθηκε να γίνει μέλος. Ο Πλούταρχος αναφέρει την τύχη της Φασήλιδας, η οποία αναγκάστηκε να συμμετάσχει στην εκστρατεία του Κίμωνα στον Ευρυμέδοντα.
Εσωτερικές εξεγέρσεις
Η Νάξος προσπάθησε να αποχωρήσει από τη συμμαχία περίπου το 470/467 π.Χ. αλλά δέχθηκε επίθεση από τους Αθηναίους και αναγκάστηκε να παραμείνει μέλος. Παρόμοια τύχη είχε και η Θάσος μετά την προσπάθεια της να αποχωρήσει από την συμμαχία το 465 π.Χ. Ο Θουκυδίδης δεν δίνει άλλα παραδείγματα, αλλά σύμφωνα με αρχαιολογικές πηγές είναι πιθανό ότι υπήρχαν και άλλες εξεγέρσεις τα επόμενα χρόνια. Ο Θουκυδίδης μας δίνει να καταλάβουμε ότι η συμπεριφορά των Αθηναίων στην κατάπνιξη τέτοιων εξεγέρσεων οδήγησε στην ηγεμονία της Αθήνας, και τελικά στη μετάβαση από τη Δηλιακή Συμμαχία σε Αθηναϊκή Ηγεμονία.