cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Τζον Πιλ
Ημέρα John Peel
Το BBC σκοπεύει να κάνει την Ημέρα John Peel ένα ετήσιο γεγονός, αλλά έχει δεχτεί κριτική από ανθρώπους που πιστεύουν ότι η κάλυψη από τον Τύπο είναι δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με το πόσο δημοφιλής ήταν η εκπομπή του όσο ζούσε. Επίσης, έγιναν αρνητικά σχόλια για τον τρόπο οργάνωσης της ημέρας και για το φιλανθρωπικό δίσκο single που κυκλοφόρησε, γιατί έδινε μεγάλο βάρος σε ήδη γνωστούς καλλιτέχνες, αντί για νέους και άγνωστους μουσικούς, όπως συνήθιζε άλλωστε και ίδιος ο Peel.
Λοιπές Πληροφορίες
-->
Παραπομπές
Κατηγορία:Ραδιοφωνικοί παραγωγοί Κατηγορία:Ροκ μουσική Κατηγορία:Άγγλοι άνδρες ηθοποιοί φωνής
Τετράποδα
Τετράποδα ονομάζονται όλα τα χορδωτά ζώα που έχουν τέσσερα άκρα. Τα αμφίβια, τα ερπετά, τα πτηνά, και τα θηλαστικά είναι όλα τετράποδα, και ακόμα και τα φίδια και άλλα αμφίβια χωρίς άκρα θεωρούνται τετράποδα λόγω καταγωγής. Ένα από τα πρώτα τετράποδα εξελίχτηκε από τα Σαρκοπτερύγια (Sarcopterygii) κατά την Δεβόνια περίοδο. Αποτελούν πλέον κυρίαρχο μέρος της γήινης πανίδας, και αντιπροσωπεύουν όλα τα μεγάλα χερσαία ζώα. Μερικές ομάδες τετράποδων επέστρεψαν στο υδάτινο περιβάλλον, όπως το μεγαλύτερο γνωστό ζώο, η γαλάζια φάλαινα.
Μάχη του Υδάσπη
Η μάχη στον Υδάσπη ποταμό διεξήχθη το 326 π.Χ., όταν ο Μέγας Αλέξανδρος κινήθηκε εναντίον του βασιλιά Πώρου του ινδικού βασιλείου Παουραβά στις όχθες του ποταμού Υδάσπη στην Πενταποταμία (σήμερα περιοχή Παντζάμπ στο Πακιστάν, κοντά στην πόλη Μπχέρα).
Η τακτική του Μεγάλου Αλεξάνδρου να διασχίσουν τα μακεδονικά και τα άλλα συμμαχικά στρατεύματα (αποτελούμενα από τμήματα του περσικού στρατού και του ινδικού στρατού του βασιλείου του Ταξίλη) κατά την περίοδο των μουσώνων τον πλημμυρισμένο Υδάσπη και παρά την επιφυλακή του στρατού του Πώρου να κατορθώσουν να τον αιφνιδιάσουν πλευρικά, αναφέρεται ως ένα από τα «στρατηγικά αριστουργήματα» του. Αν και νικηφόρα η μάχη αυτή του Υδάσπη ποταμού, ήταν επίσης και η πιο δαπανηρή, σε επίπεδο απωλειών, μάχη που πολέμησαν ως τότε οι Μακεδόνες.
Η μάχη είναι σημαντική και ιστορικά, γιατί επέτρεψε το άνοιγμα προς την Αρχαία Ινδία, τόσο για την ελληνική πολιτική (Αυτοκρατορία των Σελευκιδών, Ελληνοϊνδικό Βασίλειο), όσο και για την πολιτισμική επιρροή (Ελληνοβουδιστική τέχνη), οι οποίες έκτοτε επρόκειτο να συνεχιστούν για πολλούς αιώνες.
Τοποθεσία της μάχης
Η μάχη έλαβε χώρα στην ανατολική όχθη του ποταμού Υδάσπη (τώρα ονομάζεται Τζέλουμ (ποταμός)), ο οποίος ήταν ένας παραπόταμος του Ινδού ποταμού επίσης στην περιοχής της Πενταποταμίας (της σημερινής περιοχής Παντζάμπ του Πακιστάν).
Αργότερα, λίγο μετά τη νίκη του ο Μέγας Αλέξανδρος ίδρυσε μια ακόμα πόλη με το όνομα Αλεξάνδρεια, στην περιοχή της μάχης, την οποία ονόμασε Νίκαια Αλεξάνδρεια (ή Νίκαια (Παντζάμπ)). Εφόσον αυτή η πόλη δεν έχει ακόμα ανακαλυφθεί αρχαιολογικά, οποιαδήποτε προσπάθεια να βρεθεί και ο αρχαιολογικός χώρος της μάχης είναι καταδικασμένη, επειδή φυσικά και το τοπίο έχει αλλάξει σημαντικά από την τότε ελληνιστική περίοδο ως σήμερα. Προς το παρόν, η πιο πιθανή τοποθεσία βρίσκεται ακριβώς στα νότια της πόλης του Τζέλουμ, όπου ο αρχαίος κεντρικός δρόμος διέσχιζε τον ποταμό, όπως μια βουδιστική πηγή αναφέρει πράγματι για μια πόλη, που μπορεί να είναι η αρχαία Νίκαια. Ο προσδιορισμός του τόπου της μάχης κοντά ή μεταξύ των σύγχρονων πόλεων Τζαλαπούρ ή Τζαλαπούρ Σαρίφ και Χαρανπούρ είναι σίγουρα λανθασμένος, καθώς το ποτάμι, στην αρχαιότητα, κυλούσε αρκετά μακριά από αυτές τις πόλεις.
Αλεξάνδρειες πόλεις πέριξ του Υδάσπη
Πέριξ της περιοχής της Μάχης του Υδάσπη ποταμού, υπάρχουν ιστοριογραφικές αναφορές για τις εξής πόλεις που έφεραν το όνομα Αλεξάνδρεια, προς τιμή του ιδρυτή τους Μεγάλου Αλεξάνδρου:
Κίνητρα
Ο Μέγας Αλέξανδρος χρειαζόταν να υποτάξει τον βασιλιά Πώρο, προκειμένου να κρατήσει την πορεία του προς τα ανατολικά. Το να αφήσει έναν τέτοιο ισχυρό αντίπαλο στα πλευρά του θα έθετε σε κίνδυνο οποιαδήποτε περαιτέρω δράση του. Δεν μπορούσε, επίσης, να έχει την πολυτέλεια να δείξει κανένα σημάδι αδυναμίας, εάν ήθελε να κρατήσει την πίστη σ’ αυτόν των ήδη σε συμμαχία με αυτόν Ινδών βασιλέων.
Ο βασιλιά Πώρος έπρεπε να υπερασπιστεί το βασίλειό του και επέλεξε το τέλειο σημείο για να ελέγχει με τα στρατεύματά του και εκ των προτέρων τον Μέγα Αλέξανδρο. Αν και έχασε τη μάχη, έγινε ο πιο επιτυχημένος και ιστορικά καταγεγραμμένος, αντίπαλος του Αλεξάνδρου.
Στρατηγικοί ελιγμοί και προετοιμασίες για τη μάχη
left|thumb|400px|Η διάβαση του ποταμού [[Υδάσπης (ποταμός)|Υδάσπη από τον Μέγα Αλέξανδρο.]] Ο Πώρος παρέταξε στη νότια όχθη του Υδάσπη ποταμού τα στρατεύματά του και έθεσε ως κύριο στόχο την απόκρουση των στρατευμάτων σε οποιαδήποτε τυχόν διασταύρωση και αν προέκυπτε. Ο Υδάσπης ήταν βαθύς και αρκετά γρήγορος, γεγονός που από μόνο του αρκούσε πιθανόν για να καταδικάσει σε απόλυτη αποτυχία ολόκληρη τη δύναμη που θα επιχειρούσε μια, εν ευθεία αντίθεση, διέλευση για να επιτεθεί κατέναντι στα στρατεύματα του βασιλιά Πώρου.
Ο Μέγας Αλέξανδρος ήξερε ότι μια άμεση διάβαση του ποταμού θα είχε μικρές πιθανότητες επιτυχίας και έτσι προσπάθησε να βρει εναλλακτικές διαβάσεις. Κινήθηκε τοποθετώντας τα ορεσίβια στρατεύματα του πάνω και κάτω, παράλληλα με την όχθη του ποταμού μετακινώντας τα κάθε βράδυ, τακτική που προσπάθησε να ακολουθεί προς κάλυψή του (στρατιωτική ορολογία: σκίαση) και ο Πώρος.
Τελικά, ο Μέγας Αλέξανδρος αποφάσισε και χρησιμοποίησε μια κατάλληλη διάβαση, περίπου 27 χιλιόμετρα πριν από το στρατόπεδό του.
Ο Μέγας Αλέξανδρος πρόσκαιρα συνειδητοποίησε ότι δεν είχε περάσει την απέναντι πλευρά, παρά είχε μεταφερθεί σε μια νησίδα εδάφους ανάμεσα στον ποταμό, αλλά, τελικά σύντομα πέρασε στην άλλη πλευρά. Ο Πώρος αντιλήφθηκε τους ελιγμούς του αντιπάλου του και έστειλε μια μικρή δύναμη αρμάτων, ιππικό και δύναμη στρατιωτών, υπό τη διοίκηση του γιου του για να αντιμετωπίσει τον Μέγα Αλέξανδρο, με την ελπίδα ότι θα είναι σε θέση να εμποδίσει την περαιτέρω διέλευσή του. Ο Αλέξανδρος όμως είχε ήδη περάσει και δρομολόγησε σχετικά εύκολα την επίθεση ενάντια στον αντίπαλό του, εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι τα άρματα του στρατού του Πώρου, είχαν ως φυσικό εμπόδιο την ίδια τη λάσπη κοντά στην όχθη του ποταμού, με τελικό αποτέλεσμα ο γιος του Πώρου σύντομα να βρίσκεται ανάμεσα στους νεκρούς. Ο Πώρος στη συνέχεια κατανόησε ότι ο Αλέξανδρος είχε ήδη περάσει νικηφόρα στη δική του πλευρά του ποταμού και έσπευσε να τον αντιμετωπίσει με το καλύτερο τμήμα του στρατού του, αφήνοντας πίσω του ένα μικρό απόσπασμα για να εμποδίσει την πιθανή εισβολή της κύριας μακεδονικής δύναμης, που ήταν υπό τη διοίκηση του Κρατερού, όταν θα προσπαθούσε να διασχίσει τον ποταμό. center|thumb|800px|Η «ένδοξη μάχη του βασιλιά Αλέξανδρου του Μακεδόνα εναντίον του Ινδού βασιλιά Πώρου» στο ρωσικό λαϊκό εγχάρακτο δημοφιλές ανάγνωσμα [[Λουμπόκ, εκτύπωση το πρώτο εξάμηνο του XVIII αιώνα (18ου αιώνα).]]
Η μάχη
right|thumb|450px|Συνδυασμένη επίθεση ιππικού και πεζικού. Όταν ο Πώρος εντόπισε το σημείο όπου το σχετικά μικρό και ευέλικτο στρατιωτικό σώμα με επικεφαλής τον Μέγα Αλέξανδρο είχε αφιχθεί, επεξέτεινε τις δυνάμεις του και άρχισε την επίθεση. Οι Ινδοί ήταν έτοιμοι με το ιππικό και στις δύο πλευρές, ενώ το κέντρο περιλάμβανε τις κύριες δυνάμεις του πεζικού με τους πολεμικούς ελέφαντες να δεσπόζουν ανάμεσα ή μπροστά από τα σώματα πεζικού, σε ίσα διαστήματα. Οι ελέφαντες προκάλεσαν αρχικά πολύ κακό στη μακεδονική φάλαγγα, αλλά τελικά απωθήθηκαν από τις πυκνές σάρισες των φαλαγγιτών και τελικά οι πολεμικοί ελέφαντες έσπειραν τον όλεθρο κατά πολύ περισσότερο στις δικές τους γραμμές.
thumb|left|Ινδικοί πολεμικοί ελέφαντες εναντίον του στρατού του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Πίνακας ζωγραφικής του Γιοχάνες βαν ντεν Άβελε. Ο Μέγας Αλέξανδρος ξεκίνησε τη μάχη με την αποστολή έφιππων τοξοτών με κύριο στόχο να πλήξουν την αριστερή πτέρυγα του ινδικού ιππικού. Στη συνέχεια, οδήγησε την επίθεση κατά της εξασθενημένης ινδικής πτέρυγας. right|thumb|300px| Μια άλλη ερμηνεία της διάταξης των ενόπλων τμημάτων κατά τη Μάχη του Υδάσπη. Το μακεδονικό ιππικό. υπό τον [[Κοίνος (στρατηγός)|Κοίνο επιτέθηκε στα πλευρά του ινδικού ιππικού. (Ο χάρτης σύμφωνα με τον Hammond).]]
Το υπόλοιπο του ινδικού ιππικού κάλπαζε προς υποστήριξη της σφοδρά συμπιεζόμενης ινδικής πτέρυγας, αλλά την ίδια στιγμή, το επερχόμενο ιππικό σώμα υπό τον Κοίνο εμφανίστηκε πίσω από τους Ινδούς. Οι Ινδοί προσπάθησαν να σχηματίσουν μια διπλή φάλαγγα, αλλά οι απαραίτητες περίπλοκες μανούβρες έφεραν ακόμη μεγαλύτερη σύγχυση στις τάξεις τους, καθιστώντας ευκολότερη την κατάσταση για το μακεδονικό ιππικό στο να τους νικήσει. Το υπόλοιπο ινδικό ιππικό κατέφυγε ανάμεσα στους πολεμικούς ελέφαντες για προστασία, αλλά τα θηρία αυτά ήταν ήδη εκτός ελέγχου και σύντομα θα υποχωρήσει εξαντλημένο και από αυτόν τον τομέα, αφήνοντας το υπόλοιπο του στρατού του Πώρου να περικυκλώνεται από τη μακεδονική φάλαγγα και το μακεδονικό ιππικό. Προς το παρόν, οι φαλαγγίτες οργανώθηκαν και προωθήθηκαν έτι περαιτέρω από τη σύγχυση του εχθρού. Ο βασιλιάς Πώρος, αφού διεξήγαγε έναν γενναίο αγώνα παραδόθηκε και η μάχη έληξε. Σύμφωνα με τον Ιουστίνο, κατά τη διάρκεια της μάχης, ο Πώρος κάλεσε σε ατομική μονομαχία τον Μέγα Αλέξανδρο, που τον καταδίωκε έφιππος πάνω στον Βουκεφάλα. Ο Αλέξανδρος τραυματισμένος, έπεσε από το εξαντλημένο άλογό του και στην αψιμαχία που ακολούθησε, οι σωματοφύλακές του κατόρθωσαν να τον μεταφέρουν μακριά και να προβούν στη σύλληψη του Πώρου.
Οι απώλειες
Μακεδονικές απώλειες:
Ινδικές απώλειες:
Μετά τη μάχη
thumb|right|500px|Πίνακας του [[Σαρλ Λε Μπρεν που απεικονίζει τους Μέγα Αλέξανδρο και Πώρο κατά τη διάρκεια της Μάχης του Υδάσπη.]] Η γενναιότητα, οι δεξιότητες και η ηγετική στάση του Πώρου στη μάχη εντυπωσίασαν τόσο πολύ τον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος επέτρεψε στον Πώρο να κυβερνά την περιοχή του Υδάσπη, εν ονόματι του Αλέξανδρου ως σατράπης.
Ο Πώρος, με ύψος 2,10 μέτρα, τραυματίας και αυτός στον ώμο του, ρωτήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο μετά τη μάχη, πως θα ήθελε να αντιμετωπισθεί. «Φέρσου μου, ως βασιλιά(ς)» απάντησε ο Πώρος.
Ο Μέγας Αλέξανδρος θα τον αντιμετωπίσει πράγματι σαν βασιλιά, και θα του επιτρέψει να διατηρήσει τη βασιλεία του. Το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του ο Μ. Αλέξανδρος σπανίως έδειχνε οίκτο στους ηγεμόνες που του εναντιώνονταν είναι ακόμη περισσότερο προς τιμήν του Πώρου. Ο Μέγας Αλέξανδρος, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω ίδρυσε δύο δίδυμες πόλεις, μία στο σημείο της μάχης που ονομάζεται Νίκαια Αλεξάνδρεια (ήταν η κατάλληλη ελληνική λέξη για τη νίκη του), σε ανάμνηση της επιτυχίας του και μία στην ακριβώς απέναντι πλευρά του Υδάσπη, που ονομάζεται Αλεξάνδρεια η Βουκέφαλος, για να τιμήσει το πιστό άλογό του, τον Βουκεφάλα ο οποίος πέθανε από φυσικά αίτια λίγο καιρό μετά τη μάχη.
left|thumb| Ο [[Μέγας Αλέξανδρος αιχμαλωτίζει τον Πώρο. Χαρακτικό του 1696.]]
right|thumb|Ο ποταμός [[Υδάσπης (ποταμός)|Υδάσπης σήμερα. Προσοχή: Η φωτογραφία είναι γενική άποψη και δεν υποδεικνύει τον τόπο της μάχης.]]
Το 326 π.Χ., ο στρατός του Μεγάλου Αλεξάνδρου πλησίασε τα όρια της Αυτοκρατορίας των Νάντα, τα στρατεύματα των οποίων σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες της εποχής ήταν πολύ ισχυρότερα απ' ό,τι ο Αλέξανδρος είχε αντιμετωπίσει μέχρι στιγμής και πολύ καλά εκπαιδευμένα. Οι Νάντα είχαν πληροφορηθεί για την προέλαση του Αλεξάνδρου και τον περίμεναν με 80 χιλιάδες ιππείς, 200 χιλιάδες πεζικό, 6 χιλιάδες άρματα μάχης και 6 χιλιάδες πολεμικούς ελέφαντες.
Αυτό συνέβη, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος βρέθηκε στον Ύφαση ποταμό, που σήμερα λέγεται στα Ινδικά Μπέας ή Βιπάσα (χίντι: ब्यास, πουντζάμπ: ਬਿਆਸ, σανσκριτικά: विपाशा) και είναι ένας από τους 5 ποταμούς της Πενταποταμίας, στο ακριβές σημείο που πιστεύεται ότι είναι το Καθγκάρ της περιοχής Ινδόρα της Χιμάτσαλ Πραντές με πλησιέστερο το σημερινό σιδηροδρομικό κέντρο Παθανκότ της Παντζάμπ.
Επιθυμία του Αλεξάνδρου ήταν να συνεχίσει την προέλασή του στην Ινδία και να τους αντιμετωπίσει, ωστόσο συνάντησε την έντονη αντίδραση του στρατού του. Οι κουρασμένοι σωματικά και ψυχικά στρατιώτες του συγκεντρώθηκαν στο στρατόπεδο και διαμαρτυρήθηκαν έντονα λέγοντας πως δεν ήθελαν να συνεχίσουν. Ο Πώρος είχε αποδειχτεί αξιόμαχος αντίπαλος και η νίκη ενάντια στον πολύ μεγαλύτερο στρατό των Νάντα δεν ήταν βέβαιη. Επίσης οι θερινοί μουσώνες οι οποίοι μαίνονταν εκείνη τη περίοδο πρέπει να είχαν επίσης αρνητική επίδραση στο ηθικό του στρατού, ο οποίος πιθανότατα δεν είχε ποτέ του βιώσει τέτοιο φαινόμενο στο παρελθόν. Τις τελευταίες 70 ημέρες έβρεχε αδιάκοπα. Ο Μέγας Αλέξανδρος τελικά αποφάσισε στο σημείο αυτό να στραφεί προς τον νότο, κατά μήκος του Ινδού ποταμού, εξασφαλίζοντας τις όχθες του ποταμού ως τα σύνορα της αυτοκρατορίας του με τη δημιουργία μιας ακόμη Αλεξάνδρειας πόλης. Πρόκειται για την Αλεξάνδρεια επί του Ύφαση που ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 326 π.Χ. στα ανατολικά σύνορα της αυτοκρατορίας του Αλέξανδρου. Βρίσκεται και αυτή στην περιοχή του Παντζάμπ, η οποία το 1947 μοιράστηκε ανάμεσα σε Ινδία και Πακιστάν. Έτσι ουσιαστικά με το ίδιο όνομα δηλώνεται η Ομόσπονδη Πολιτεία της Ινδίας, η Παντζάμπ, με πρωτεύουσα το Τσαντιγκάρ, και η επαρχία του Πακιστάν με πρωτεύουσα τη Λαχώρη.
Έκδοση αναμνηστικών νομισμάτων της Μάχης του Υδάσπη
thumb|left|100px|Αργυρό δεκάδραχμο (βάρους 38,8 γραμμαρίων), Α’ όψη: Ο Μέγας Αλέξανδρος απεικονίζεται επάνω στο άλογό του επιτιθέμενος εναντίον του Πώρου ο οποίος βρίσκεται σε ελέφαντα. thumb|right|100px|Αργυρό δεκάδραχμο (βάρους 38,8 γραμμαρίων), Β’ όψη: Ο Μέγας Αλέξανδρος κρατώντας το δόρυ στο ένα χέρι και κεραυνό στο άλλο δέχεται το στεφάνι που αποθέτει στο κεφάλι του η Νίκη. Μετά τη Μάχη του Υδάσπη εκόπησαν ασημένια νομίσματα διαφόρων αξιών για να τιμήσουν τη νίκη αυτή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Σίγουρα αναγνωρισμένα είναι δύο (2) εξ’ αυτών με τις αξίες τετράδραχμο (βάρους 15,8 γραμμαρίων) και δεκάδραχμο (βάρους 38,8 γραμμαρίων). Στη μία όψη του δεκάδραχμου απεικονίζεται ο Μέγας Αλέξανδρος επάνω στο άλογό του επιτιθέμενος εναντίον του Πώρου ο οποίος βρίσκεται σε ελέφαντα. Στη δεύτερη όψη ο Αλέξανδρος κρατώντας το δόρυ στο ένα χέρι και κεραυνό στο άλλο δέχεται το στεφάνι που αποθέτει στο κεφάλι του η Νίκη. Για το δεκάδραχμο, ένα εκ των οποίων διασώζεται στην περίφημη Συλλογή Προσπερό με 650 περίπου νομίσματα, έχει υπάρξει διάλογος για την απόκτησή του από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού. Ο νομισματολόγος Ιωάννης Τουράτσογλου σε κείμενο του με τίτλο «Συμβολή στην οικονομική ιστορία του βασιλείου της Αρχαίας Μακεδονίας (6ος – 3ος π. Χ. αιώνας)», στην έκδοση «Κέρμα ΙΙ», αναφέρει ότι :
Σύγχρονες πηγές
Στα αγγλικά:
Στα ελληνικά:
Στα γαλλικά:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Υδασπης Υδασπης Υδασπης 326 π.Χ. Κατηγορία:Ιστορία του Πακιστάν Κατηγορία:Εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου
Βασίλης Βασικεχαγιόγλου
Ο Βασίλης Βασικεχαγιόγλου είναι Έλληνας ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Γεννήθηκε το 1962 στον Πειραιά.
Μεταφράσεις
Κατηγορία:Νεοέλληνες ποιητές Κατηγορία:Έλληνες θεατρικοί συγγραφείς
Λετονική γλώσσα
Τα Λετονικά είναι η επίσημη κρατική γλώσσα της Λετονίας. Υπάρχουν περίπου 1,4 εκατομμύρια ομιλητές της που τη μιλούν ως πρώτη γλώσσα στη Λετονία και περίπου 140.000 στο εξωτερικό.
Η λετονική ανήκει στην ανατολική υποομάδα των βαλτικών γλωσσών που ανήκουν στην ευρύτερη γλωσσική οικογένεια των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών. Από τις βαλτικές γλώσσες, μόνο η λετονική και η στενά συγγενική της λιθουανική ομιλούνται ακόμη. Παρ´όλ’αυτά, αν και είναι συγγενικές, η λετονική και η λιθουανική διαφέρουν πολύ μεταξύ τους στο λεξιλόγιο και δεν είναι αμοιβαία κατανοητές. Χρησιμοποιούν τα ακόλουθα πρόσθετα γράμματα: ā, č, ē, ģ, ī, ķ, ļ, ņ, š, ū και ž. Ακόμη δεν χρησιμοποιούνται τα γράμματα Q, W, X και Y.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βαλτικές γλώσσες Γλωσσα
Παναγιώτης Γιαννόπουλος
Ο Παναγιώτης Γιαννόπουλος ή Νεζερίτης ήταν αγωνιστής της Επανάστασης του 1821, από την ορεινή Αχαΐα.
Γεννήθηκε στην περιοχή των Νεζερών και λεγόταν Γιαννόπουλος αλλά αναφέρεται πολύ συχνά ως Νεζερίτης λόγω της καταγωγής του, όπου έμεινε τελικά αυτό και ως επώνυμο της οικογενείας.
Ήταν επίσημος νοικοκύρης και ένας από τους τότε προύχοντες των Νεζερών. Κατά τις αρχές της Επανάστασης έκανε πολλές δαπάνες από την προσωπική του περιουσία για τις ανάγκες του στρατοπέδου, ενώ επιπλέον διατηρούσε και ο ίδιος σώμα στρατιωτών, τους οποίους οδήγησαν τα παιδιά του στους πολέμους του απελευθερωτικού αγώνα κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στις πολιορκίες της Πάτρας και αλλού.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821
Αρχαία ελληνική γλώσσα
Με τον όρο αρχαία ελληνική γλώσσα ή αρχαία ελληνικά εννοείται μια μορφή της ελληνικής γλώσσας που ομιλείτο κατά τους αρχαϊκούς χρόνους και την κλασική αρχαιότητα. Στον όρο περιλαμβάνεται συνήθως και η μετακλασική εποχή της ελληνιστικής περιόδου. Ωστόσο, οι μεταλλάξεις της γλώσσας κατά την ελληνιστική περίοδο δικαιολογούν μεθοδολογικά την διακριτή θεώρησή της με τον όρο Ελληνιστική κοινή.
Η μελέτη της ελληνικής γλώσσας μέσα από τις πηγές που επιβιώνουν στην προφορική εκφορά της γλώσσας και τα γραπτά τεκμήρια, μας επιτρέπει να διαγράψουμε την εξελικτική πορεία της γλώσσας, να εντοπίσουμε την ινδοευρωπαϊκή της καταγωγή, τους αρχαϊσμούς, τα προελληνικά δάνεια και να επισημάνουμε την εμφάνισή της κατά τη μυκηναϊκή εποχή. Οι κύριες φάσεις της εξελικτικής πορείας της αρχαίας ελληνικής γλώσσας είναι πέντε:
Προϊστορία
Η Γραμμική Β είναι ένα συλλαβικό σύστημα, που αποδίδει την πρωιμότερη και πιο αρχαϊκή φάση της ελληνικής γλώσσας (15ος - 13ος π.Χ. αι.). Βρίσκεται σε επιγραφές πήλινων πινακίδων, οι οποίες προέρχονται από τα οικονομικά και διοικητικά αρχεία τον μυκηναϊκού κόσμου.
Το ελληνικό αλφάβητο
Από την εποχή που εξαφανίζεται η μυκηναϊκή συλλαβική γραφή (1200 π.Χ.), η αρχαιότερη αποδεδειγμένη ελληνική γραφή, ως τα τέλη του 8ου π.Χ. αιώνα, οπότε εμφανίζονται οι πρώτες επιγραφές σε αλφάβητο, μεσολαβούν πέντε αιώνες χωρίς σχετικά αρχαιολογικά τεκμήρια.
Το ελληνικό αλφάβητο καινοτομεί ως σύστημα γραφής, καθώς εισάγει την πλήρη φωνολογική αντιστοιχία των σημείων του: κάθε γράμμα αντιπροσωπεύει έναν και μόνο φθόγγο, φωνήεν ή σύμφωνο. Έτσι, με 24 γράμματα και με τους δυνατούς συνδυασμούς τους κωδικοποιούνται οι βασικοί φθόγγοι της γλώσσας, που παράγουν συλλαβές και σχηματίζουν λέξεις.
Για το πότε ακριβώς, σε ποιο μέρος και με ποιον τρόπο δημιουργείται το ελληνικό αλφάβητο υπάρχουν πολλές απόψεις. Κατά την απόλυτα κρατούσα γνώμη πρότυπο υπήρξε το φοινικικό, στο οποίο πρόσθεσαν τα φωνήεντα και το οποίο πρέπει να γνώρισαν οι Έλληνες, καθώς ταξίδευαν στα τέλη του 9ου π.Χ. αιώνα στην ανατολική Μεσόγειο. Μέσα στον 7ο π.Χ. αι. όλες οι ελληνικές πόλεις-κράτη έχουν ήδη διαμορφώσει και χρησιμοποιούν η καθεμιά το δικό της αλφάβητο με κατά τόπους ιδιομορφίες.
Οι επιγραφές είναι πάντοτε με κεφαλαία, χωρίς κενά διαστήματα ανάμεσα στις λέξεις, χωρίς σημεία στίξης και χωρίς τόνους. Τα αλφάβητα χωρίζονται σε τρεις κύριες ομάδες: τη Νότια (Κρήτη, Θήρα, Μήλο), την Ανατολική (ακτές Μ. Ασίας, νησιά Ανατολικού Αιγαίου, Μέγαρα, Σικυών, Κόρινθος και αποικίες τους) και τη Δυτική ομάδα (Θεσσαλία, Λοκρίδα, Εύβοια, Αρκαδία, Λακωνία και οι αποικίες τους).
Από τις αρχαϊκές επιγραφές ήδη διαπιστώνεται ο διαλεκτικός κατακερματισμός της αρχαιοελληνικής γλώσσας, ο οποίος οφείλεται στη διαμόρφωση του γεωγραφικού χώρου με τους ορεινούς όγκους και τους περίκλειστους τόπους εγκατάστασης, στη διαδοχική εμφάνιση και διασπορά των ελληνικών φύλων, στην αρχική απομόνωση και στην πολιτική αυτοτέλεια των πρώτων οικιστικών κέντρων.
Οι αρχαίες διάλεκτοι
Οι αρχαίες διάλεκτοι είναι δυνατόν να ταξινομηθούν σε τρεις ενιαίες ομάδες που προσδιορίζονται με γεωγραφικά κριτήρια ως εξής:
Λογοτεχνικά είδη
μικρογραφία|261px|Απόσπασμα του Ομηρικού έπους «Οδύσσεια» σε [[μικρογράμματη γραφή.]] Οι διάλεκτοι επηρεάζουν καθοριστικά τον αρχαίο ποιητικό και πεζό λόγο, καθώς τα διάφορα λογοτεχνικά είδη καλλιεργούνται στη διάλεκτο εκείνου του ελληνικού φύλου που, λόγω ιδιοσυγκρασίας και κάποιων κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, τα δημιούργησε για πρώτη φορά.
Στην Ιωνική καλλιεργείται το έπος, μερικά είδη λυρικής ποίησης (ελεγεία, επίγραμμα, ίαμβος) και ιστοριογραφία, στη Δωρική η χορική ποίηση και αργότερα το ειδύλλιο, στην Αιολική η μελική ποίηση. Στην Αττική το δράμα (τραγωδία και κωμωδία), η ρητορική και η φιλοσοφία.
Ίσως χρειάζεται να επισημανθεί εδώ το γεγονός ότι οι αρχαίοι ποιητές, ιστορικοί, ρήτορες ή φιλόσοφοι δεν έγραφαν στη μητρική τους γλώσσα, αλλά στη διάλεκτο που χρησιμοποιείτο κατά παράδοση για το λογοτεχνικό είδος που έγραφαν.
Η διάλεκτος που χρησιμοποιείτο στις επιγραφές, είναι επίσημη, επιμελημένη και προσεκτικά διατυπωμένη γλώσσα με κοινά στοιχεία από το προφορικό ιδίωμα όλων των πόλεων-κρατών μιας ευρύτερης περιοχής (Ιωνίας, Πελοποννήσου κ.ά.).
Όπως φαίνεται από τα παραπάνω, η διάλεκτος των λογοτεχνικών κειμένων δεν αποδίδει τον πραγματικό λόγο. Ήταν μια τεχνητή γλώσσα, κατασκευασμένη με κάποια γενικά χαρακτηριστικά των φυσικών, ομιλούμενων διαλέκτων. Ο ποιητής χρησιμοποιούσε συμβατικά βασικά γνωρίσματα, παρμένα από τον κοινό, γραπτό ή προφορικό, διαλεκτικό τύπο της Ιωνικής, της Αιολικής, της Δωρικής, προκειμένου να προσδώσει στη γλώσσα του το αντίστοιχο χρώμα, έτσι όπως του επέβαλλε η παράδοση του λογοτεχνικού είδους που υπηρετούσε.
Από τον 4ο π.Χ. αιώνα παρατηρείται το φαινόμενο της εξάπλωσης της χρήσης της αττικής διαλέκτου, παράλληλα με την αυξανόμενη πολιτική επιρροή της Αθήνας. Η αττική διάλεκτος εντέλει κατόρθωσε να συνδυάσει σε σχετικά υψηλό βαθμό τη φυσικότητα και το δυναμισμό του προφορικού λόγου με την εκφραστικότητα της ποιητικής καλλιέργειας. Το γεγονός ότι αναγνωρίστηκε ως επίσημη γλώσσα των Μακεδόνων βασιλέων, συνετέλεσε αποφασιστικά στην καθιέρωσή της ως βάσης της ελληνιστικής Κοινής.
Ελληνιστική κοινή
Με τις κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου ο ελληνικός κόσμος και ο πολιτισμός του επεκτάθηκαν ως τις Ινδίες. Η Αττική διάλεκτος, που είχε μετατραπεί σε μια κοινή γλώσσα για τις διοικητικές, διπλωματικές, εμπορικές ανάγκες όλων των Ελλήνων επεκτάθηκε, προκειμένου να καλύψει τις ίδιες ανάγκες ενός πολυφυλετικού κράτους με ποικιλία ομιλούμενων γλωσσών. Γενόμενη η ελληνική γλώσσα κοινό κτήμα ενός τεράστιου και πολυποίκιλου πληθυσμού, ήταν φυσικό να αλλοιωθεί η φωνητική της, να απλοποιηθεί η γραμματοσυντακτική μορφή της, να εμπλουτιστεί με νέες λέξεις και νέες σημασίες, δάνειες ή μεταπλασμένες από δικές της αρχαϊκότερες.
Αυτή τη νέα γλωσσική μορφή της ελληνικής, την οποία βλέπουμε εμείς σήμερα να σχηματίζεται και να χρησιμοποιείται μέσα σε ένα διάστημα έξι αιώνων, κατά τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους (3ος π.Χ. αι.- 4ος αι. π.Χ.), την ονομάζουμε ελληνιστική (ή αλεξανδρινή) Κοινή ή απλώς Κοινή.
Η Κοινή χρησιμοποιήθηκε τόσο στον προφορικό όσο και στο γραπτό λόγο. Αρχικά υιοθετήθηκε και από τον Χριστιανισμό για τη διάδοση της διδασκαλίας του στις λαϊκές μάζες ως τον 4ο αιώνα. Από τον 1ο π.Χ. αιώνα, ωστόσο, αλεξανδρινοί λόγιοι, γραμματικοί και ρητοροδιδάσκαλοι είχαν αρχίσει να διδάσκουν τη χρήση της αρχαίας αττικής διαλέκτου, που γνώριζαν από τα κείμενα της κλασικής εποχής, πιστεύοντας ότι με τον τρόπο αυτό θα οδηγηθούν σε μια νέα λογοτεχνική άνθηση.
Οι αττικιστές, όπως ονομάστηκαν αυτοί οι συγγραφείς, με την αδιάλλακτη εναντίωσή τους στη ζωντανή, προφορική γλώσσα και την προσκόλλησή τους στη μίμηση της γραφής του 5ου π.Χ. αιώνα, επηρέασαν τους λόγιους όχι μόνο των πρώτων χριστιανικών αιώνων, αλλά και τον Βυζαντίου, με αποτέλεσμα να προκληθεί έτσι ο γλωσσικός διχασμός, που σημάδεψε την ελληνική παιδεία ως τις μέρες μας.
Στην Ελλάδα
Τα Αρχαία Ελληνικά διδάσκονται ως υποχρεωτικό μάθημα στα γυμνάσια και τα λύκεια στην Ελλάδα. Ξεκινώντας από το 2001, υπάρχει ένας Διαγωνισμός στην Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία ανοιχτός για συμμετέχοντες απ'όλο το κόσμο. Απευθυνόταν σε μαθητές μέσης εκπαίδευσης και διοργανωνόταν από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Το 2010 φαίνεται να είχε σταματήσει να λαμβάνει χώρα, έχοντας αποτύχει να κερδίσει την αναγνώριση και την αποδοχή των εκπαιδευτικών.
Χρήση στον πραγματικό κόσμο σήμερα
Οι σύγχρονοι συγγραφείς σπάνια γράφουν στα αρχαία ελληνικά, αν και ο Γιαν Κρεσάντλο έγραψε ποίηση και πεζογραφία στη γλώσσα. Υπάρχουν μεταφράσεις του Χάρι Πότερ και της Φιλοσοφικής Λίθου, μερικοί τόμοι του Αστερίξ, και των περιπετειών του Άλιξ που έχουν μεταφραστεί στα Αρχαία Ελληνικά. Τα Ὀνόματα Κεχιασμένα είναι το πρώτο περιοδικό σταυρόλεξων και γρίφων στα Αρχαία Ελληνικά. Το πρώτο του τεύχος κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2015 ως παράρτημα του λατινόγλωσσου περιοδικού Hebdomada Aenigmatum. Ο Άλφρεντ Ραλφς συμπεριέλαβε ένα πρόλογο, μια σύντομη ιστορία του κειμένου της μετάφρασης των Εβδομήκοντα, και άλλο υλικό πουμεταφράστηκε Αρχαία Ελληνικά στην έκδοση της μετάφρασης των Εβδομήκοντα του 1935. Ο Ρόμπερτ Χάναρτ επίσης προσέθεσε μια εισαγωγή στη νέα έκδοση του 2006. Το Akropolis World News αναφέρει εβδομαδιαία μια περίληψη των σημαντικότερων ειδήσεων στα Αρχαία Ελληνικά.
Τα Αρχαία Ελληνικά χρησιμοποιούνται επίσης από οργανισμούς και άτομα, κυρίως Έλληνες, που επιθυμούν να δηλώσουν τον σεβασμό, τον θαυμασμό ή την προτίμησή τους για τη χρήση αυτής της γλώσσας. Αυτή η χρήση θεωρείται μερικές φορές γραφική, εθνικιστική ή χιουμοριστική. Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός ότι οι νεοέλληνες μπορούν ακόμα να κατανοήσουν τουλάχιστον μερικώς κείμενα γραμμένα σε μη αρχαϊκές μορφές της αρχαίας ελληνικής δείχνει τη συγγένεια της νεοελληνικής γλώσσας με τον προγονικό προκάτοχό της.
Μια απομονωμένη κοινότητα κοντά στην Τραπεζούντα, μια περιοχή της Τουρκίας στην οποία ομιλούνται τα Ποντιακά είναι η περιοχή στην οποία ομιλούνται τα Οφιτικά, μια διάλεκτος που έχει δομικές και λεξικές ομοιότητες με τα αρχαία ελληνικά που δεν υπάρχουν σε άλλες ποικιλίες (γλωσσικός συντηρητισμός). Μόλις 5.000 άνθρωποι μιλούν τη διάλεκτο και οι γλωσσολόγοι πιστεύουν ότι είναι η πλησιέστερη ζωντανή γλώσσα στα Αρχαία Ελληνικά.
Τα Αρχαία Ελληνικά χρησιμοποιούνται συχνά στη δημιουργία σύγχρονων τεχνικών όρων στις ευρωπαϊκές γλώσσες. Οι εκλατινισμένες μορφές των αρχαίων ελληνικών ριζών χρησιμοποιούνται σε πολλά επιστημονικά ονόματα ειδών και στην επιστημονική ορολογία.
Ορυκτολογία
Ορυκτολογία είναι κλάδος της Γεωλογίας που μελετά τα ορυκτά και ειδικότερα τις ιδιότητές τους, τη χημική σύνθεση και συμπεριφορά τους, τη κρυσταλλική μορφή τους καθώς και την κατάταξη και ονοματολογία τους. Επίσης μελετά το ρόλο ενός εκάστου ορυκτού στη φύση, την ιστορία του, την γένεση και τις μεταμορφώσεις του, τις ποικιλίες του (σε διάφορες συνθήκες) και τις μεταξύ τους σχέσεις. Από πρακτική όμως άποψη σημειώνονται τόσο η σπουδαιότητα και η χρήση εκάστου, όσο και τα σημεία της Γης που ανευρίσκονται.
Τα περισσότερα ορυκτά ονομάζονται είτε από τη θέση που αρχικά εντοπίστηκαν, είτε από τη χημική σύστασή τους ή κάποια ιδιότητά τους,  είτε από τους ανθρώπους που τα ανακάλυψαν είτε από ανθρώπους που οι ονοματοδότες ήθελαν να τιμήσουν. Αρμόδια για την ονοματοδοσία νέων ορυκτών ή τη μετονομασία ήδη γνωστών αρμόδια είναι η ΙΜΑ (International Mineralogical Association), η οποία για το σκοπό αυτό συγκροτεί επιτροπές, ομάδες εργασίας και συμβούλια.
Η Ορυκτολογία συγγενεύει με την Πετρολογία, την Κοιτασματολογία, τη Γεωχημεία και την Κρυσταλλογραφία, αφού τα ορυκτά ως επί το πλείστον είναι κρυσταλλικά σώματα, τα δε πετρώματα αποτελούν αθροίσματα ορυκτών. Θεμελιώδης όμως είναι και ο ρόλος της Χημείας, της Φυσικής και των Μαθηματικών. Τέλος συναφείς είναι και τέχνες όπως η μεταλλευτική και η μεταλλουργία που η μεν πρώτη ενδιαφέρεται για την εξόρυξη των μεταλλευμάτων από τη Γη, η δε δεύτερη την εξαγωγή των μετάλλων από τα μεταλλεύματα.
Αλέσια Βεντούρα
Η Αλέσια Βεντούρα (ιταλικά: Alessia Ventura, 10 Απριλίου 1980, Τορίνο) είναι Ιταλίδα παρουσιάστρια τηλεοπτικών εκπομπών, ηθοποιός και πρώην μοντέλο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιταλίδες τηλεπαρουσιάστριες Κατηγορία:Ιταλίδες μοντέλα
Ξιφασκία στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1896
Το αγώνισμα του ξίφους μονομαχίας (επέ) ματαιώθηκε. Συνολικά, 15 αθλητές από τέσσερις χώρες έλαβαν μέρος, από τους οποίους οι οκτώ κέρδισαν μετάλλιο. Η νίκη κρινόταν στις τρεις επαφές.
Συμμετέχουσες χώρες
Οι τέσσερις χώρες που συμμετείχαν είναι οι εξής (σε παρένθεση ο αριθμός των αθλητών):
Αποτελέσματα ανά αγώνισμα
Τα παρακάτω μετάλλια απονεμήθηκαν αργότερα στους αθλητές από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή. Την εποχή των Αγώνων, οι νικητές έπαιρναν ασημένιο μετάλλιο, οι δεύτεροι χάλκινο, ενώ οι τρίτοι τίποτα.
Ατομικό ξίφους ασκήσεως
Ημερομηνία: 7 Απριλίου 1896
Ο προκριματικός γύρος αποτελούταν από δύο ομίλους. Στον πρώτο όμιλο βρέθηκαν δύο Έλληνες (Περικλής Πιερράκος-Μαυρομιχάλης και Ιωάννης Πούλος) και δύο Γάλλοι (Ανρί Καγιό και Ανρί Ντελαμπόρντ). Στον δεύτερο όμιλο αγωνίστηκαν τρεις Έλληνες (Αθανάσιος Βούρος, Κωνσταντίνος Κομνηνός-Μηλιώτης και Γεώργιος Μπαλακάκης) και ένας Γάλλος (Εζέν-Ανρί Γκραβελότ).
Οι δύο αθλητές που πήραν την πρώτη θέση στον όμιλό τους (Καγιό και Γκραβελότ), προκρίθηκαν στον τελικό όπου αγωνίστηκαν για το χρυσό μετάλλιο. Εκεί, ο Γκραβελότ κέρδισε οριακά με 3-2 επαφές.
Το χάλκινο μετάλλιο δόθηκε στον Περικλή Πιερράκο-Μαυρομιχάλη, ο οποίος είχε τον καλύτερο συντελεστή νικών-ηττών (2-1) από τους υπόλοιπους αθλητές. Αν και ο Βούρος είχε την ίδια απόδοση (2-1) με τον Πιερράκο-Μαυρομιχάλη, δεν πήρε την τρίτη θέση καθώς η νίκη του επί του Κομνηνού-Μηλιώτη προήλθε άνευ αγώνα.
Ξίφος ασκήσεως διδασκάλων
Ημερομηνία: 7 Απριλίου 1896
Ήταν το μοναδικό αγώνισμα που απευθυνόταν σε επαγγελματίες αθλητές και διοργανώθηκε αμέσως μετά από αυτό των ερασιτεχνών. Αποτελούταν από έναν μόνο αγώνα ανάμεσα στον Έλληνα Λεωνίδα Πύργο και τον Γάλλο Ζαν Περονέ. Νικητής αναδείχθηκε ο Πύργος με 3-1 (η νίκη κρινόταν στις τρεις επαφές) και έγινε έτσι ο πρώτος χρονολογικά έλληνας χρυσός ολυμπιονίκης στην ιστορία των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων.
Ατομικό σπάθης
Ημερομηνία: 9 Απριλίου 1896
Συνολικά διεξήχθησαν δέκα αγώνες, όπου κάθε ξιφομάχος αντιμετώπισε όλους τους υπόλοιπους. Ο Ιωάννης Γεωργιάδης ήταν ανίκητος και κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο. Ο Τηλέμαχος Καράκαλος έχασε μόνο από τον νικητή και πήρε το ασημένιο, ενώ ο Χόλγκερ Νίλσεν έχασε μόνο από τους πρώτους δύο έλληνες ολυμπιονίκες και κατέκτησε το χάλκινο. Αντίθετα, ο Άντολφ Σμαλ κατάφερε να κερδίσει μόνο τον Γεώργιο Ιατρίδη, ο οποίος έχασε και στους τέσσερις αγώνες που έδωσε.
Πίνακας μεταλλίων
thumb|right|200px|border|Ο [[Λεωνίδας Πύργος έγινε ο πρώτος χρονολογικά έλληνας χρυσός ολυμπιονίκης στην ιστορία των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων.]]
Ναπολέων Λαπαθιώτης
Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης (31 Οκτωβρίου 1888 – 8 Ιανουαρίου 1944) ήταν Έλληνας ποιητής του μεσοπολέμου.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Αθήνα, τη νύχτα προς τα ξημερώματα της 31ης Οκτωβρίου 1888 σε ένα σπίτι της πλατείας Αγίων Θεοδώρων. Ο πατέρας του, Λεωνίδας Λαπαθιώτης (1854-1942), με καταγωγή από την Κύπρο, ήταν μαθηματικός και ανώτατος στρατιωτικός, που διετέλεσε βουλευτής το 1903-1905 και έγινε υπουργός στρατιωτικών το 1909. Η μητέρα του, Βασιλική Παπαδοπούλου, ήταν ανιψιά του Χαρίλαου Τρικούπη. Άρχισε να γράφει ποιήματα από παιδί. Ένα πρωτόλειο έμμετρο δράμα του εκδόθηκε με φροντίδα του πατέρα του. Στα γράμματα εμφανίστηκε επίσημα το 1905, στο περιοδικό Νουμάς. Το 1907 μαζί με άλλους εννιά νεαρούς λογοτέχνες ίδρυσαν το περιοδικό Ηγησώ.
Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών όπου το 1909 πήρε δίπλωμα Νομικής, αλλά ποτέ δεν άσκησε το επάγγελμα. Το φθινόπωρο του 1916, μαζί με τον πατέρα του, εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη και προσχώρησαν στο κίνημα της Εθνικής Άμυνας. Το πρώτο εξάμηνο του 1917, ο Λαπαθιώτης συνόδευσε τον πατέρα του στην Αίγυπτο για την στρατολόγηση εθελοντών για τον στρατό του κράτους της Θεσσαλονίκης. Στην Αίγυπτο γνώρισε τον Κωνσταντίνο Καβάφη. Κατατάχτηκε στον στρατό ως ανθυπολοχαγός-διερμηνέας, θέση που διατήρησε ως το 1921.
Στην αρχή ο Λαπαθιώτης ήταν υποστηρικτής του Ελευθέριου Βενιζέλου. Μάλιστα, είχε συμμετάσχει στο κίνημα της εθνικής άμυνας, όπως και ο πατέρας του. Από την δεκαετία του 1920 και μετά ήρθε σε επαφή με το κομμουνιστικό κίνημα και στη συνέχεια ενστερνίστηκε τον κομμουνισμό.
Το 1932 και μετά αρθρογραφούσε στο αριστερό περιοδικό Πρωτοπόροι το πεζό τραγούδι «Τραγούδι για το ξύπνημα του προλεταριάτου». Το 1943 συνδέθηκε στενά με τους αντάρτες του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, σύμφωνα με καταθέσεις του Τάσου Βουρνά.
thumb|right|200px|Η [[οικία Λαπαθιώτη]] Έζησε για περισσότερα από 40 χρόνια στο διώροφο νεοκλασικό της οικογένειάς του κάτω από τον λόφο του Στρέφη, στην Αθήνα. Εκεί έγραψε το μεγαλύτερο μέρος του ποιητικού έργου του αλλά και εκεί αυτοκτόνησε τη νύχτα της 7ης προς 8η Ιανουαρίου 1944, φτωχός και καταπονημένος από τα ναρκωτικά. Η κηδεία του έγινε με έρανο των φίλων του.
Το κινηματογραφικό έργο Μετέωρο και σκιά (1985) βασίζεται στην ζωή του.
Άλλες απόψεις για τα αίτια της αυτοκτονίας
Αυτοκτόνησε στο σπίτι του με το πιστόλι του πατέρα του, στρατιωτικού, ο οποίος πέθανε στις αρχές της γερμανικής Κατοχής, περίπου τέσσερα χρόνια ύστερα από τη μητέρα του ποιητή, αφήνοντάς τον ορφανό, ηθικά και οικονομικά απροστάτευτο. Γιατί παρά τον ελευθεριάζοντα τρόπο διαβίωσής του και την ευφυΐα του, το ταλέντο του, τις σπουδές και τη γλωσσομάθειά του, «ο Λαπαθιώτης δεν κατάφερε ποτέ να ανεξαρτητοποιηθεί από τους γονείς του». Ο ίδιος φιλοξενούσε στο σπίτι του, κατά τα φαινόμενα εν γνώσει του πατέρα του, νεαρούς άντρες του υποκόσμου. «Ο ίδιος θεωρούσε την ομοφυλοφιλία ως μια φυσιολογική, αν όχι ανώτερη, πιο εξελιγμένη μορφή σεξουαλικότητας». Κατά τον Δικταίο, «''αυτό που κυρίως στάθηκε σαν ο μέγιστος συντελεστής της καταστροφής του ήταν τ' ότι δεν τον απασχολούσαν οι βιοτικές μέριμνες. Ελεύθερος να ζήσει τη ζωή του όπως ήθελε, άρχισε να κυκλοφορεί μόνο τη νύχτα, εγκαταλειπόμενος με ηδονή στις οποιεσδήποτε, φανερές ή μύχιες τάσεις του, χωρίς την παραμικρή αυτοπειθαρχία''».
Ο χαρακτήρας της ποίησής του
200px|right|thumb|Χειρόγραφο ποίημα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, 1928. Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης ένας από τους «καταραμένους» και «ιδανικούς αυτόχειρες» της λογοτεχνίας μας. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της νεοσυμβολιστικής και νεορομαντικής σχολής. Στα πρώτα του ποιήματα είναι επηρεασμένος από τον αισθητισμό και τον αισθησιασμό που κυριαρχεί στις αρχές του 20ού αιώνα, και τους Ουώλτερ Χορέισο Πέιτερ και Όσκαρ Ουάιλντ, ενώ στα τελευταία του καταλήγει σε «τόνους απελπισμένους και μελαγχολικούς, όπου κυριαρχεί το αίσθημα του χαμένου ιδανικού και της νοσταλγίας». Θεωρείται από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της νεοσυμβολιστικής και νεορομαντικής σχολής. Οι στίχοι του τις περισσότερες φορές είναι ιδιαίτερα τολμηροί και με έντονα μελαγχολικό τόνο. Ο Λαπαθιώτης ασχολήθηκε επίσης με το λογοτεχνικό δοκίμιο, τη μετάφραση, τη μουσική σύνθεση, ενώ, τέλος, έγραψε και θεατρικά έργα. Ποιήματά του έχουν μελοποιήσει πολλοί Έλληνες συνθέτες.
Γκασάν Καναφανί
Ο Γκασάν Καναφανί (8 Απριλίου 1936 – 8 Ιουλίου 1972) ήταν Παλαιστίνιος συγγραφέας και στα τελευταία χρόνια της ζωής του ηγετικό στέλεχος του Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PFLP). Δολοφονήθηκε από τη Μοσάντ στα πλαίσια των αντιποίνων για τη Σφαγή του Αεροδρομίου Λοντ.
Τα πρώτα χρόνια
Ο Γκασάν Φαγίζ Καναφανί γεννήθηκε στην πόλη Άκρα (Άκα), που σήμερα βρίσκεται στο Ισραήλ, αλλά τότε βρισκόταν στα εδάφη της Βρετανικής Εντολής για την Παλαιστίνη. Οι γονείς του ήταν Παλαιστίνιοι Μουσουλμάνοι της μεσαίας τάξεως και ο Γκασάν ήταν το τρίτο τους παιδί. Ο πατέρας του ήταν δικηγόρος ενεργά αναμεμιγμένος στο εθνικό κίνημα κατά της βρετανικής κατοχής και είχε φυλακισθεί αρκετές φορές από τους Βρετανούς όταν ο Γκασάν ήταν παιδί. Ο Γκασάν πήγε σε γαλλικό σχολείο Καθολικών ιεραποστόλων στη Γιάφα.
Με το ξέσπασμα των εχθροπραξιών του Αραβοϊσραηλινού Πολέμου του 1948 στην Άκρα, ο Γκασάν και η οικογένειά του υποχρεώθηκαν να φύγουν μαζί με χιλιάδες άλλους Παλαιστίνιους πρόσφυγες. Σε γράμμα του προς τον γιο του δύο και πλέον δεκαετίες αργότερα, ο Γκασάν ανακαλεί την «έντονη ντροπή» που αισθάνθηκε τότε ως παιδί βλέποντας τους άνδρες συγγενείς του να παραδίδουν τα όπλα τους και να γίνονται πρόσφυγες. Πήγαν πρώτα στον Λίβανο και μετά εγκαταστάθηκαν στη Δαμασκό της Συρίας. Εκεί ο πατέρας του άνοιξε μικρό δικηγορικό γραφείο, ενώ το οικογενειακό εισόδημα συμπληρωνόταν από τη μερική απασχόληση των αγοριών. Ο Γκασάν ολοκλήρωσε τη μέση εκπαίδευση και πήρε πιστοποιητικό διδασκαλίας από την Υπηρεσία Περιθάλψεως και Εργασίας για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες του ΟΗΕ (UNRWA) το 1952. Αρχικώς βρήκε εργασία ως δάσκαλος των τεχνικών για περίπου 1.200 εκτοπισμένα παιδιά Παλαιστινίων σε στρατόπεδο προσφύγων, όπου άρχισε να γράφει διηγήματα για να βοηθήσει τους μαθητές του να εντάξουν σε κάποιο πλαίσιο την κατάσταση που βίωναν.
Πολιτική και δημοσιογραφία
Το ίδιο έτος, το 1952, ο Γκασάν Καναφανί εγγράφηκε στο Τμήμα Αραβικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Δαμασκού. Το επόμενο έτος γνώρισε τον δρα. Ζωρζ Χαμπάς, ο οποίος τον εισήγαγε στην πολιτική και άσκησε σημαντική επίδραση στο έργο του. Το 1955, προτού προλάβει να ολοκληρώσει τις σπουδές του με μια διπλωματική εργασία με θέμα «Φυλή και θρησκεία στη σιωνιστική λογοτεχνία» (που θα αποτελούσε τη βάση για τη μελέτη του Επί της σιωνιστικής λογοτεχνίας το 1967), Ο Καναφανί αποβλήθηκε από το πανεπιστήμιο. Αιτία ήταν η πολιτική σχέση του με το Κίνημα Αράβων Εθνικιστών, στο οποίο τον είχε στρατολογήσει ο Χαμπάς. Το 1956 ο Καναφανί εγκαταστάθηκε στο Κουβέιτ, ακολουθώντας την αδελφή του, τη Φαϊζά, που είχε εγκατασταθεί εκεί ήδη από το 1950 για να εργασθεί ως δασκάλα, αλλά και τον αδελφό του. Ο Γκασάν βρήκε εκεί εργασία ως φιλόλογος καθηγητής και περνούσε μεγάλο μέρος του χρόνου του διαβάζοντας ρωσική λογοτεχνία. Το επόμενο έτος έγινε συντάκτης της ιορδανικής εφημερίδας Αλ-Ραΐ (= «Η Γνώμη»), που υπεστήριζε το Κίνημα Αράβων Εθνικιστών
Λογοτεχνικό έργο
Αν και εξέχων ως πολιτικός διανοητής, αγωνιστής και δημοσιογράφος, ο Καναφανί είχε δηλώσει ότι η λογοτεχνία ήταν το «διαμορφωτικό πνεύμα» πίσω από την πολιτική δράση του. Η λογοτεχνική γραφή του έχει περιγραφεί ως «διαυγής και απερίφραστη», ενώ η μοντερνιστική αφηγηματική τεχνική του, με χρήση αναδρομών και πολλαπλών αφηγηματικών φωνών, αντιπροσωπεύει μια ξεχωριστή πρόοδο στην αραβική πεζογραφία. Οι Ιχάμπ Σαλμπάκ και Φαϊζάλ Νταράτζ ανιχνεύουν μια εξέλιξη στα έργα του Καναφανί από τον απλουστευτικό μανιχαϊσμό των κακών Σιωνιστών επιτιθέμενων και των αγνών Παλαιστινίων-θυμάτων, σε έναν κόσμο όπου το καλό και το κακό δεν είναι απόλυτα, παρά την ηθική του κατάφαση στο δίκαιο του παλαιστινιακού αγώνα, και τέλος στην εκτίμηση του ότι η αυτογνωσία απαιτούσε την κατανόηση του Άλλου και του ότι μόνο με την ενοποίηση αμφότερων των αφηγημάτων θα μπορούσε κάποιος να συλλάβει τη βαθύτερη δυναμική της συγκρούσεως.
Ο Καναφανί άρχισε να γράφει διηγήματα τότε που εργαζόταν στα προσφυγικά στρατόπεδα. Αυτά συχνά έχουν αφηγητές παιδιά, ωστόσο απηχούν τις τότε πολιτικές απόψεις του και την πίστη του ότι η εκπαίδευση των μαθητών του έπρεπε να συνδέεται με το άμεσο περιβάλλον τους. Στο Κουβέιτ διάβασε πολλή ρωσική λογοτεχνία και σοσιαλιστική θεωρία, ενώ ξαναδούλεψε τα παλαιά διηγήματά του, κερδίζοντας ένα κουβεϊτινό βραβείο.
`Ανθρωποι στον ήλιο (1962)
Το 1962 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα του Καναφανί Ριτζάλ φι-α-σαμς (= «άνθρωποι στον ήλιο), που χαρακτηρίσθηκε ως «ένα από τα πιο θαυμασμένα και συχνότερα αναφερόμενα έργα στη σύγχρονη αραβική λογοτεχνία» και έτυχε επαίνων από τους κριτικούς. Η υπόθεσή του αποτελεί μια αλληγορία των παλαιστινιακών δεινών, καθώς περιγράφει την ηττοπαθή απελπισία, την παθητικότητα και την πολιτική διαφθορά που δηλητηρίαζαν τις ζωές των Παλαιστινίων στα στρατόπεδα προσφύγων. Ο βασικός χαρακτήρας είναι ένας πικραμένος πρώην μαχητής, ο Αμπούλ Χαϊζουράν, παραμορφωμένος από τα τραύματά του, του οποίου η κυνική επιδίωξη πλουτισμού βλάπτει συχνά τους συμπατριώτες του. Τρεις Παλαιστίνιοι, ο ηλικιωμένος Αμπού Καΐς, ο Άσσαντ και ο νεαρός Μαρουάν, κρύβονται στην άδεια δεξαμενή νερού ενός βυτιοφόρου προκειμένου να διασχίσουν τα σύνορα και να μπουν παράτυπα στο Κουβέιτ. Καταφέρνουν να φθάσουν στη Μπάσρα και μέχρι το τελευταίο φυλάκιο ελέγχου. Οδηγός είναι ο Χαϊζουράν, που προσπαθεί να είναι σύντομος, αλλά παρασύρεται στο να υπερασπισθεί την τιμή του καθώς ο Ιρακινός αξιωματικός στο φυλάκιο τον πειράζει υπαινισσόμενος ότι περνά την ώρα του με πόρνες. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό της δεξαμενής είναι τόσο μεγάλη, ώστε κανένας δεν θα μπορούσε να επιβιώσει περισσότερο από ένα τέταρτο της ώρας, και πράγματι οι φυγάδες υποκύπτουν στο μοιραίο, ενόσω ο Χαϊζουράν, του οποίου οι τραυματισμοί τον έχουν καταστήσει και σεξουαλικώς ανίκανο, παρασύρεται στο να ανταλλάσσει ιστοριούλες που διατρανώνουν τον ανδρισμό του με τον φλύαρο Αμπού Μπακίρ έξω από ένα γραφείο. Το τέλος αυτό έχει συχνά θεωρηθεί ως μεταφορά για τη ματαιότητα των προσπαθειών των Παλαιστινίων να κτίσουν μια νέα ταυτότητα μακριά από την Παλαιστίνη, ενώ ο χαρακτήρας του Αμπούλ Χαϊζουράν μια αλληγορία για την ανικανότητα της παλαιστιανικής ηγεσίας. Το έργο έχει μεταφερθεί και στον κινηματογράφο το 1972-1973 από τον Αιγύπτιο σκηνοθέτη Τεουφίκ Σαλέχ, με τη συριακής παραγωγής ταινία Αλ-μαχντούουν (= «Οι προδομένοι» ή «Οι εξαπατημένοι»).
Το μόνο που σου απόμεινε (1966)
Στο μυθιστόρημα του Καναφανί Μα ταμπακάχ λακούμ (= «Το μόνο που σου απόμεινε», 1966) η πλοκή διαδραματίζεται σε ένα στρατόπεδο προσφύγων στη Λωρίδα της Γάζας. . Εκεί δυο αδελφάκια, η Μαριάμ και ο Χαμίντ, ζουν με τη θεία τους, καθώς ορφάνεψαν από πατέρα στον πόλεμο του 1948. Πεθαίνοντας στη μάχη ο πατέρας τους εξέπνευσε ζητώντας τους να μην παντρευτούν μέχρι να κερδηθεί ο «εθνικός στόχος». Η μάνα τους χωρίστηκε από αυτά και ζει στην Ιορδανία. Τα δύο αδέλφια μεγαλώνουν έτσι μαζί, αναπτύσσοντας οιδιπόδειες μεταθέσεις: Ο Χαμίντ αναζητεί ένα υποκατάστατο της μητέρας του στο πρόσωπο της αδελφής του, ενώ η Μαριάμ τρέφει έναν αιμομικτικό έρωτα για τον αδελφό της. Στο τέλος όμως παραβαίνει την πατρική απαγόρευση και παντρεύεται τον προδότη Ζακαρία, που είχε δώσει στους Ισραηλινούς πληροφορίες για να πιάσουν έναν Παλαιστίνιο μαχητή, ο οποίος έτσι έχασε τη ζωή του. Ο Χαμίντ, έξω φρενών, φεύγει και περιπλανιέται στην έρημο (Νεγκέβ), έχοντας στον νου του να φθάσει στη μητέρα τους στην Ιορδανία. Οι χωριστές πλέον ιστορίες τους συνυφαίνονται σε μια ταυτόχρονη διασταυρούμενη αφήγηση: Ο νεαρός Χαμίντ συναντά έναν επίσης περιπλανώμενο Ισραηλινό στρατιώτη, που έχει χάσει την επαφή με τη μονάδα του, παλεύει μαζί του και του παίρνει τον οπλισμό του. Καταλήγει να υφίσταται ένα είδος αναγεννήσεως καθώς αντιπαλεύει με την έρημο. Από την άλλη, η Μαριάμ προκαλούμενη από τον σύζυγό της να κάνει έκτρωση και θέλοντας να ονομάσει το μελλούμενο τέκνο τους Χαμίντ, αποφασίζει να το σώσει σκοτώνοντας τον Ζακαρία. Αυτό το έργο κέρδισε το Βραβείο Λογοτεχνίας του Λιβάνου εκείνου του έτους.
Ουμ Σαάντ (1969)
Στο Ουμ Σαάντ (1969) η επίδραση της νέας επαναστατικής ματιάς του Καναφανί είναι προφανής, καθώς δημιουργεί το πορτρέτο μιας μάνας που ενθαρρύνει τον γιο της να πάρει τα όπλα ως μαχητής στον αντιστασιακό αγώνα με πλήρη επίγνωση πως αυτή η επιλογή ζωής ίσως να έχει ως τελικό αποτέλεσμα τον θάνατό του.
Λοιπά
Το άρθρο του Καναφανί με θέμα τον Ιζ αντ-Ντιν αλ-Κασάμ, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό του Κέντρου Ερευνών της PLO, του Σουούν Φιλιστινίγια (= «Παλαιστινιακά θέματα»), άσκησε μεγάλη επίδραση στο να διαδοθεί η εικόνα του αλ-Κασάμ ως προδρόμου του παλαιστινιακού ένοπλου αγώνα και σύμφωνα με τον Ρασίντ Χαλίντι παγίωσε την παλαιστινιακή αφήγηση που τείνει να παρουσιάζει την αποτυχία ως θρίαμβο.
Δολοφονία
Ο Γκασάν Καναφανί δολοφονήθηκε σε ηλικία 36 ετών στη Βηρυτό, όταν άναψε τη μηχανή του αυτοκινήτου του (τύπου Austin-Morris 1100) προκαλώντας έτσι την έκρηξη μιας χειροβομβίδας, που με τη σειρά της πυροδότησε μια βόμβα πλαστικού εκρηκτικού εμφυτευμένη πίσω από τον προφυλακτήρα. Το πτώμα του ανασύρθηκε απανθρακωμένο, όπως και αυτό της δεκαεφτάχρονης ανιψιάς του, της Λαμίς Νατζίμ.
Κλεμμένο Κοσσυφοπέδιο
Το  Κλεμμένο Κοσσυφοπέδιο  (τσεχ. Uloupené Kosovo) είναι Τσεχικό ντοκιμαντέρ του Václav Dvořák.
Η ταινία
Η ταινία μιλά για τα γεγονότα στο Κοσσυφοπέδιο, κάνει μια σύντομη επισκόπηση της ιστορίας τoυ πριν από τον βομβαρδισμό της Σερβίας από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ και τη μεταπολεμική κατάσταση. Στο κέντρο της προσοχής – τα γεγονότα της δεκαετίας του 1990. Συνοδεύεται από πολλές συνεντεύξεις με τον σερβικό λαό και σε μικρότερο βαθμό, με αλβανούς μαχητές.
Παρά το γεγονός ότι η τσεχική τηλεόραση συμμετείχε στη χρηματοδότηση του έργου, η ταινία είχε αναβληθεί αρκετές φορές ως «μη ισορροπημένη» και «προκατειλημμένη υπέρ των Σέρβων», και λόγω του ότι το «ύφος της ταινίας θα μπορούσε να προκαλέσει αρνητικά συναισθήματα». Ο κινηματογραφικός παραγωγός Aleš Bednar πρόσθεσε ότι για ορισμένους θεατές η ταινία θα μπορούσε πραγματικά να φαίνεται «μη ισορροπημένη», αλλά μόνο και μόνο επειδή «τόσα χρόνια η ενημέρωση για τα γεγονότα στα Βαλκάνια ήταν μονόπλευρη, κυρίως της τηλεόρασης».
Η προβολή της ταινίας, που είχε προγραμματιστεί για την 17 Μαρτίου 2008 (επέτειος της εθνοκάθαρσης στο Κοσσυφοπέδιο), είχε αναβληθεί μέχρι τον Απρίλιο του ίδιου έτους αλλά η προβολή δεν έγινε μέχρι σήμερα. Λόγω καθυστερήσεων στην προβολή, οι δημιουργοί της ταινίας την τοποθέτησαν στην υπηρεσία YouTube.
Αναφορες
Κατηγορία:Ταινίες του 2008 Κατηγορία:Ιστορία του Κοσσυφοπεδίου Κατηγορία:Τσεχικά ντοκιμαντέρ
Άμβρωνες
Οι Άμβρωνες (λατ. Ambrones) ήταν αρχαία φυλή της κεντροδυτικής Ευρώπης. Υποτάχθηκε από τους Ρωμαίους, των οποίων οι συγγραφείς αποτελούν και τις μοναδικές πηγές για την ύπαρξη της φυλής αυτής. Παραδοσιακά οι μελετητές την κατέτασσαν στους Κέλτες, ενώ σήμερα τους περιλαμβάνουν γενικώς στα γερμανικά φύλα.
Στα τέλη του 2ου αιώνα π.Χ., μαζί με τους συγγενικούς τους λαούς Κίμβρους και Τεύτονες, οι Άμβρωνες μετανάστευσαν από την κοιτίδα τους και εισέβαλαν στα εδάφη της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, νικώντας εντυπωσιακά τους Ρωμαίους στη Μάχη της Οράγγης (ή Αραυσιώνος) το 105 π.Χ.. Τελικώς οι Άμβρωνες και οι Τεύτονες, με αρχηγό τον Τευτόβοδο, νικήθηκαν στη Μάχη της Αιξ-αν-Προβάνς το 102 π.Χ..