cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κίνημα Εθνικής Αμύνης
Παράδοση ανατολικής Μακεδονίας στους Βούλγαρους από τη φιλοβασιλική κυβέρνηση
Η Θεσσαλονίκη άρχισε να δέχεται Έλληνες πρόσφυγες. Οι Κρητικοί, αλλά και άλλοι Έλληνες στρατιώτες και αξιωματικοί, άρχισαν να παρουσιάζονται ως εθελοντές στο στρατό του Σαράιγ για να πολεμήσουν εναντίον των Βουλγάρων. Το τάγμα χωροφυλακής στρατού εκστρατείας μετεγκαταστάθηκε στη Λάρισα. Εξαίρεση αποτέλεσε ο 2ος λόχος βρακοφόρων που έμεινε στην Θεσσαλονίκη με διοικητή τον ανθυπομοίραρχο Εμμανουήλ Τσάκωνα.
Αντιδράσεις της Αντάντ
Στις 21 Μαΐου του 1916, οι γαλλικές δυνάμεις του στρατηγού Μωρίς Σαράιγ επέβαλλαν στρατιωτικό νόμο (παρά τις Αγγλικές διαφωνίες) στις περιοχές που είχαν καταλάβει. Κατέλαβαν το ταχυδρομείο, το τηλεγραφείο, το τηλεφωνείο, τον σιδηρόδρομο, το εργοστάσιο ηλεκτρικού ρεύματος, τον τροχιόδρομο και το εργοστάσιο φωταερίου. Ταυτόχρονα επέβαλαν λογοκρισία στον τύπο, έκλεισαν δια της βίας δυο εφημερίδες και απέλασαν πέντε Έλληνες αξιωματικούς με τους οποίους θεωρούσαν ότι δεν μπορούσαν να συνεργασθούν: Τον αρχηγό της Ελληνικής Χωροφυλακής συνταγματάρχη Νικόλαο Τρουπάκη, τον αντιστράτηγο Νιδριώτη, τον διοικητή Φρουρίου Θεσσαλονίκης συνταγματάρχη Ευλάμπιο Μεσσαλά, τον επιτελάρχη του προηγουμένου αντισυνταγματάρχη Κωνσταντίνο Γουβέλη και τον αρχηγό πυροβολικού συνταγματάρχη Παναγιώτη Μπουκλάκο. Στην ουσία κάθε έννοια ελληνικής κυριαρχίας, στα καταληφθέντα από τους συμμάχους ελληνικά εδάφη, είχε καταργηθεί.
Τον Απρίλιο του 1916, 120.000 άνδρες του Σερβικού Στρατού μεταφέρθηκαν στο μακεδονικό μέτωπο. Ταυτόχρονα, ο Σέρβος βασιλιάς και η κυβέρνηση του μετακινήθηκαν από την Κέρκυρα στην Θεσσαλονίκη. Οι εξελίξεις αυτές, είχαν πρωτοφανές αποτέλεσμα: να αποδοθεί η Θεσσαλονίκη και η Μακεδονία στο Βασίλειο της Σερβίας. Ταυτόχρονα οι Σύμμαχοι θα ανακήρυσσαν πρωτεύουσα του Σέρβικου κράτους την Θεσσαλονίκη.
Το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης
Με δεδομένη αυτή την κατάσταση και με τον κίνδυνο της απώλειας της Μακεδονίας και της Θεσσαλονίκης, αποφασίσθηκε από την «Επιτροπή Εθνικής Αμύνης» στις 17 Αυγούστου του 1916, η κήρυξη του Κινήματος. Αντιπρόσωπος της Κρητικής Χωροφυλακής στην Επιτροπή αυτή ήταν ο μοίραρχος Δ. Κοκκαλάς. Η απόφαση πάρθηκε κυρίως κατόπιν των απειλών του στρατηγού Σαρράιγ για διορισμό Σέρβου νομάρχη στη Θεσσαλονίκη και παρά τις επιφυλάξεις για πιθανές αντιρρήσεις του Ε. Βενιζέλου.
Αρχικά ο αν/χης Μαζαράκης προσπάθησε, ανεπιτυχώς όμως, να παρασύρει στο Κίνημα την 11η Μοίρα ορειβατικού πυροβολικού που στρατωνιζόταν στο Μικρό Καραμπουρνού. Όλες οι οργανωμένες μονάδες του Στρατού παρέμειναν πιστές στην κυβέρνηση. Στο Κίνημα προσχώρησαν μόνο μεμονωμένοι αξιωματικοί και οπλίτες. Κυρίως αυτοί που προερχόταν από μονάδες του Τετάρτου Σώματος Στρατού και είχαν νοιώσει την ταπείνωση του να παραδώσουν αμαχητί Ελληνικά εδάφη στους Βουλγάρους.
Μετά την προκήρυξη της Επιτροπής, πρώτος στασίασε ο 2ος λόχος βρακοφόρων του τάγματος χωροφυλακής στρατού εκστρατείας με διοικητή τον ανθυπομοίραρχο Εμμανουήλ Τσάκωνα. Ακολούθησαν οι μοιραρχίες της Κρητικής Χωροφυλακής. Η πρώτη μοιραρχία με διοικητή τον μοίραρχο Α΄ τάξεως Ευάγγελο Σαρρή, η δεύτερη μοιραρχία με διοικητή τον μοίραρχο Παυλίδη, η Αστυνομική Διεύθυνση με διοικητή τον ταγματάρχη Πανουσόπουλο κ. ο. κ.. Όλοι οι Αξιωματικοί και οι οπλίτες της Κρητικής Χωροφυλακής συμμετείχαν στο Κίνημα και μάλιστα αυθόρμητα. Την εποχή του Κινήματος αναφέρεται ότι υπηρετεί ακόμη στην Κρητική Χωροφυλακή και συμμετέχει στο Κίνημα (για άλλους προφανώς λόγους) ο Ιταλός υπομοίραρχος Φαρρούγκιο. Τέλος, ο αντισυνταγματάρχης του ιππικού Επ. Ζυμβρακάκης, από τα ιδρυτικά μέλη της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης (και του κινήματος στο Γουδί), ανέλαβε την ηγεσία των συγκεντρωθέντων κινηματιών και αφού τους οδήγησε στο Γενικό Στρατηγείο, ανακοίνωσε στον Στρατηγό Σαρράιγ ότι οι επαναστάτες τάσσονται κάτω από τις διαταγές του. Ο Βενιζέλος ανέλαβε την πολιτική αρχηγία του χωριστικού αυτού πραξικοπήματος δηλώνοντας: «δεν στρεφόμαστε εναντίον του Βασιλιά, αλλά εναντίον των Βουλγάρων».
Ο Βρετανός αξιωματικός Price C. Ward στο έργο του «The Story Of The Salonica Army» γράφει σχετικά, αναφερόμενος στο Κίνημα της «Εθνικής Αμύνης»: «Ο στρατηγός Sarrail δέχθηκε τις προσφερόμενες υπηρεσίες μια που ήδη είχε την συνήθεια να δέχεται Έλληνες εθελοντές από τότε που οι Βούλγαροι ήρθαν στην Ελλάδα».
Γράφει σχετικά ο Αλέξανδρος Ζάννας, μέλος της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης: «Η κατάστασις ήταν περίεργη. Εμείς οι επαναστατήσαντες είχαμε καταλάβει ολόκληρη την πόλη της Θεσσαλονίκης στις 17-8-16 βασιζόμενοι στη δύναμη της Κρητικής Χωροφυλακής». Ο Νομάρχης Αθηνογένης και ο Εισαγγελεύς Εφετών ανάγκασαν τον επιτελάρχη του Γ΄ Σ.Σ. σ/χη Ν. Τρικούπη να μη προβεί άμεσα σε απόπειρα βίαιης καταστολής του κινήματος χρησιμοποιώντας τις μονάδες της ενδέκατης Μεραρχίας.
Ακολούθησαν ώρες αγωνίας όταν οι επαναστάτες περικύκλωσαν τις φιλοβασιλικές μονάδες. Οι απώλειες από τις σποραδικές συγκρούσεις ήταν μόνο 3 νεκροί και 7 τραυματίες. Την επομένη το μεσημέρι τα Γαλλικά στρατεύματα ανάγκασαν τους πιστούς στον Βασιλιά Έλληνες στρατιώτες να παραδοθούν. Ακολούθως, το Κίνημα επεκτάθηκε και σε άλλες πόλεις της Μακεδονίας, την Κρήτη και τα νησιά, με πρωτοστατούντες αξιωματικούς της Κρητικής Χωροφυλακής, όπως ο μοίραρχος Βούρος, στη Βέροια.
Μεμονωμένοι αστυνομικοί από όλη τη Βόρεια Ελλάδα άρχισαν να συρρέουν στην Θεσσαλονίκη, και στις 2/15 Σεπτεμβρίου, η «Εθνική Άμυνα» έλαβε την πρώτη ουσιαστική ενίσχυση της, όπως ο συνταγματάρχης Νικόλαος Χριστοδούλου έφτασε στην πόλη με τα απομεινάρια του 4ου Σώματος Στρατου που αρνήθηκαν να παραδοθούν και αποσύρθηκαν μέσω Καβάλας και Σαμοθράκη. Ήδη στις 8/21 Σεπτεμβρίου, οι εθελοντές υπό τον Γρηγοριάδη σχηματίζουν το 1ο Τάγμα του «Στρατού της Εθνικής Άμυνας», και αναχώρησε για τις πρώτες γραμμές κατά μήκος του ποταμού Στρυμόνα.
Προσωρινή κυβέρνηση Θεσσαλονίκης
Η Κυβέρνηση Εθνικής Αμύνης ή Κυβέρνηση Θεσσαλονίκης ήταν προσωρινή, επαναστατική κυβέρνηση που ήλεγχε το λεγόμενο Κράτος της Θεσσαλονίκης (τη Βόρεια Ελλάδα, τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη) από τις 16 Σεπτεμβρίου 1916 κατόπιν της επικράτησης του Κινήματος της Εθνικής Αμύνης, ενώ η νόμιμη συνταγματικά και επίσημη κυβέρνηση της Ελλάδας (με έλεγχο της Νότιας Ελλάδας) ήταν η Κυβέρνηση Νικολάου Καλογερόπουλου 1916.
Στις 3 Οκτωβρίου προστέθηκαν στο αρχικό σχήμα, ως Υπουργοί Εξωτερικών και Στρατιωτικών, ο Νικόλαος Πολίτης και ο υποστράτηγος Εμμανουήλ Ζυμβρακάκης, αντίστοιχα. (Στις 6 Δεκεμβρίου 1916 μετά την παραίτηση του Ζυμβρακάκη, την θέση του κατέλαβε ο αντιστράτηγος Κωνσταντίνος Μηλιώτης Κομνηνός). Στις 6 Οκτωβρίου, δημιουργήθηκε πλήρες υπουργικό συμβούλιο, τα υπουργεία του οποίου ονομάστηκαν «Ανώτατες Διευθύνσεις».
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιστορία της Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Στρατιωτικά κινήματα στην Ελλάδα Κατηγορία:Η Ελλάδα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο Κ 1916 09 Κατηγορία:1916 Κατηγορία:Εθνικός Διχασμός
Αγία Ελένη
Η Φλαβία Ιουλία Ελένη, (λατ.: Flavia Iulia Helena Augusta, 248/9 - 328/9) επίσης γνωστή ως Αγία Ελένη, Ελένη Αυγούστα και Ελένη της Κωνσταντινουπόλεως, ήταν Ελληνίδα Μικρασιάτισσα αυτοκράτειρα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Καταγόταν από εύπορη τάξη της ελληνικής πόλης Δρέπανο στη Βιθυνία της Μικράς Ασίας και έγινε σύζυγος του Ρωμαίου αυτοκράτορα Κωνστάντιου Χλωρού.
Γέννηση και καταγωγή
Η Ελένη γεννήθηκε το 248 ή το 249 .στο Δρέπανο (σημερινή Γιάλοβα) της Βιθυνίας της Μικράς Ασίας. Αργότερα, ο Μέγας Κωνσταντίνος μετονόμασε το Δρέπανο σε Ελενόπολις (ή Ελενούπολις), για να τιμήσει τη μητέρα του. Τη χρονολογία γέννησης τη συμπεραίνουμε από την πληροφορία που δίνει ο Ευσέβιος της Καισαρείας (VC., 3.46) ότι η Ελένη πέθανε σε ηλικία 80 χρονών, σε συνδυασμό με άλλα ιστορικά στοιχεία.
Ο πατέρας της ήταν ξενοδόχος. Ο Αμβρόσιος Μεδιολάνων (De obit. Theod.,42) την αποκαλεί «stabularia», γυναίκα δηλαδή η οποία εργαζόταν σε πανδοχείο (χαρακτηρισμός μάλλον με αρνητική απόχρωση την εποχή εκείνη), ενώ ο Φιλοστόργιος στην Εκκλησιαστική του Ιστορία (Hist. Eccl., 2.16) την κατηγορεί ότι ήταν «κοινή γυναίκα», όχι πολύ διαφορετική από τις πόρνες (Zosimus, Historia nova 2.9.2; Philostorgius, Historia ecclesiastica 2.16a). Ο Ευτρόπιος (Breviarium 10.2) αναφέρει ότι γεννήθηκε «ex obscuriore matrimonio», δηλαδή είναι εντελώς άγνωστες οι μητρικές της καταβολές. .
Η πληροφορία που δίνουν ορισμένοι Άγγλοι χρονογράφοι του Μεσαίωνα, ότι δηλαδή η Ελένη ήταν Βρετανίδα πριγκίπισσα, κόρη βασιλιά, είναι πέραν πάσης αμφιβολίας ιστορικά ανυπόστατη. Μάλλον οφείλεται σε λανθασμένη ερμηνεία κάποιας φράσης του Κωνσταντίνου: Στο τέταρτο κεφάλαιο του πανηγυρικού λόγου, που εκφώνησε ο Μέγας Κωνσταντίνος κατά τους γάμους του με τη Φαύστα, αναφέρει ότι ο ίδιος τιμούσε τη Βρετανία «oriendo», δηλαδή από την αρχή, από τα πρώτα του χρόνια. Πιθανόν, θεωρήθηκε ότι στο σημείο αυτό αναφερόταν στη γέννησή του, στην πραγματικότητα όμως ο Κωνσταντίνος αναφερόταν στις απαρχές της βασιλείας του, η οποία ξεκίνησε στη Βρετανία (στο Γιορκ ανακηρύχθηκε Καίσαρας).
Κωνστάντιος και γέννηση του Μεγάλου Κωνσταντίνου
Δεν είναι γνωστό πότε γνώρισε για πρώτη φορά τον Κωνστάντιο. Ο ιστορικός Τίμοθι Μπαρνς έχει προτείνει ότι ο Κωνστάντιος, όταν υπηρετούσε τον Αυτοκράτορα Αυρηλιανό, θα μπορούσε να την είχε γνωρίσει ενώ ήταν στρατοπεδευμένος στη Μικρά Ασία σε εκστρατεία εναντίον της Ζηνοβίας. Λέγεται ότι όταν γνωρίστηκαν, φορούσαν πανομοιότυπα ασημένια βραχιόλια. Ο Κωνστάντιος είδε σε αυτήν το άλλο μισό του, που του έστειλε ο Θεός. Ο Barnes επισημαίνει έναν επιτάφιο στη Νικομήδεια ενός των υπασπιστών του Αυρηλιανού, που θα μπορούσε να υποδηλώνει την παρουσία του αυτοκράτορα στην περιοχή της Βιθυνίας λίγο μετά το 270. Η ακριβής νομική φύση της σχέσης μεταξύ της Ελένης και του Κωνστάντιου επίσης δεν είναι γνωστή. Οι πηγές είναι ασαφείς σε αυτό το σημείο, άλλοτε αποκαλώντας την Ελένη "σύζυγο" του Κωνστάντιου, και κάποιες φορές, ακολουθώντας την απορριπτική προπαγάνδα του αντιπάλου του Κωνστάντιου Μαξέντιου, αποκαλώντας την "παλλακίδα" του. Ο Ιερώνυμος, προφανώς μπερδεμένος από την ασαφή ορολογία των δικών του πηγών, την αποκαλεί και με τους δύο τρόπους.
Κάποιοι μελετητές, όπως ο ιστορικός Γιαν Ντίβερς, ισχυρίζονται ότι ο Κωνστάντιος και η Ελένη ήταν μαζί με συμβίωση αναγνωρισμένη de facto, αλλά όχι με τον νόμο. Άλλοι, όπως ο Τίμοθι Μπαρνς, ισχυρίζονται ότι είχαν μεταξύ τους επίσημο γάμο, με βάση ότι οι πηγές που το ισχυρίζονται αυτό είναι πιο αξιόπιστες.
Η Ελένη γέννησε τον μελλοντικό αυτοκράτορα Μεγάλο Κωνσταντίνο στις 27 Φεβρουαρίου με αβέβαιο έτος λίγο μετά το 270 (πιθανόν γύρω στο 272). Εκείνη την εποχή ήταν στην Ναϊσσό (Νις). Προκειμένου να έχει μία γυναίκα πιο αρμόζουσα στο κύρος του, ο Κωνστάντιος χώρισε την Ελένη κάποια στιγμή πριν το 289 και παντρεύτηκε τη Φλαβία Μαξιμιανή Θεοδώρα, κόρη του Μαξιμιανού. Οι αφηγηματικές πηγές χρονολογούν το γάμο το 293, αλλά η συλλογή Panegyrici Latini (ελληνικά: Λατινικά Πανηγυρικά, μια συλλογή από δώδεκα αρχαίες ρωμαϊκές και ύστερες πανηγυρικές πεζογραφικές εκφράσεις γραμμένες στα λατινικά) του 289 αναφέρεται στο ζευγάρι ως νιόπαντρο. Η Ελένη και ο γιος της στάλθηκαν στην αυλή του Διοκλητιανού στη Νικομήδεια, όπου ο Κωνσταντίνος μεγάλωσε ως μέλος του στενού κύκλου της Αυλής. Η Ελένη δεν ξαναπαντρεύτηκε, και έζησε για κάποιο καιρό στην αφάνεια, αν και κοντά στο μοναχογιό της, ο οποίος είχε μεγάλο σεβασμό και αγάπη γι' αυτήν.
Η Ελένη στην αυλή του Μεγάλου Κωνσταντίνου
Αυτό το κενό στις πληροφορίες, που αφορούν τη ζωή της Ελένης, διακόπτεται το 306. Τότε ο Κωνσταντίνος, μετά τον θάνατο του πατέρα του, ανακηρύσσεται από τους στρατιώτες στο Εβόρακον (σημερινό York) της Βρετανίας ως Καίσαρας, οπότε και καλεί τη μητέρα του κοντά του. Έτσι, η Ελένη βρίσκεται στην αυλή του γιου της στους Τρεβήρους (σημερινό Trier της Γερμανίας) και στη Ρώμη. Σχετικές ενδείξεις για τη διαμονή της στη γερμανική επαρχία της Αυτοκρατορίας αποτελούν τα ερείπια και οι τοιχογραφίες του ανακτόρου της πόλης Τρηρ. Στη Ρώμη μετέβη πιθανόν μετά τη νίκη του Μ. Κωνσταντίνου στη Μιλβία Γέφυρα, όπου ηττήθηκε ο Μαξέντιος.
Έζησε από κοντά όλη την πορεία του Κωνσταντίνου (Καίσαρας, Αύγουστος, Αυτοκράτορας) και κάτι ακόμη πιο σημαντικό, το περίφημο όραμα του μεγάλου Κωνσταντίνου το 312, πριν τη μάχη της Μιλβίας Γέφυρας: το φωτεινό σταυρό με την επιγραφή «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ». Τότε, η Ελένη πρέπει να έλαβε το χριστιανικό βάπτισμα, σε ηλικία 60 περίπου ετών, έπειτα από πολυετή κατήχηση, προετοιμασία και αφοσίωση στα διδάγματα του χριστιανισμού. Αντιμετωπίζεται με πολύ σκεπτικισμό η πληροφορία που μας δίνει ο Ευσέβιος (VC, 3.47), ότι ήταν ο Κωνσταντίνος που οδήγησε την Ελένη στο χριστιανισμό, κυρίως αν λάβουμε υπόψη μας το γεγονός ότι ο ίδιος ο Μέγας Κωνσταντίνος, όσο κι αν προστάτεψε το Χριστιανισμό και σταμάτησε τους διωγμούς, ασπάστηκε τη νέα θρησκεία πολύ αργότερα στη ζωή του και βαπτίστηκε χριστιανός λίγο πριν τον θάνατό του.
Στην αυτοκρατορική Αυλή, η Ελένη πρέπει να κατείχε εξέχουσα θέση. Ήδη πριν το 324, ο Μέγας Κωνσταντίνος της είχε απονείμει τον τίτλο της Nobilissma Femina και έκοψε νομίσματα με τη μορφή της. Μετά το 324, και αφού νίκησε τον αντίπαλό του Λικίνιο, την ονόμασε Αυγούστα. Ακόμη, στον Φόρο (Forum, Αγορά) της Κωνσταντινούπολης, ύψωσε τις στήλες «Κωνσταντίνου και Ελένης». Της παραχώρησε το ανάκτορο στο Σεσσόριο του Λατερανού, όπου της έκτισε και έναν ωραίο ναό. Εκεί η Ελένη ζούσε μια διακριτική ζωή, αφιερωμένη σε φιλανθρωπικά έργα και στη διάδοση της χριστιανικής διδασκαλίας. Υπέδειξε μάλιστα στον γιο της να ιδρύσει δημόσια πτωχοκομεία, νοσοκομεία, ορφανοτροφεία (κατά παραχώρηση, θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε το σύγχρονο όρο «κρατική πρόνοια», του οποίου σκαπανέας φαίνεται ότι υπήρξε η Ελένη).
Το ταξίδι της στους Αγίους Τόπους
thumb|right|300px|Ο ναός του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που ιδρύθηκε από την Αγία Ελένη στη [[Σύλλη Ικονίου της Μικράς Ασίας το 327.]] Τη θέση της όμως στην Ιστορία, η Ελένη την οφείλει στο ταξίδι της στην Παλαιστίνη και τις υπόλοιπες ανατολικές επαρχίες της Αυτοκρατορίας. Κατά τη διάρκεια της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου (325.) πληροφορήθηκε για την κατάσταση που επικρατούσε στους Αγίους Τόπους και προς το τέλος του 326 αναχώρησε για την Ιερουσαλήμ, με σκοπό να φέρει στο φως τα διάφορα μέρη, στα οποία έζησε και δίδαξε ο Χριστός. To 327 μ.Χ. η Ελένη καθοδόν προς την Ιερουσαλήμ σταμάτησε στη Σύλλη Ικονίου της Μικράς Ασίας. Εκεί υπήρχαν λαξευμένοι ναοί των πρώτων χριστιανικών εποχών και αποφάσισε να χτίσει έναν ναό στη Σύλλη για τους χριστιανούς αφιερωμενο στον Αρχάγγελο Μιχαήλ. Ο Ναός σώζεται μέχρι σήμερα. Στο διάστημα αυτό (δηλαδή από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο μέχρι και την αναχώρησή της), έζησε τα γεγονότα του θανάτου του εγγονού της καίσαρα Κρίσπου, μεγαλύτερου γιου του Μ. Κωνσταντίνου και της δεύτερης συζύγου του Μ. Κωνσταντίνου, Φαύστας, μητριάς του Κρίσπου, που αμφότεροι θανατώθηκαν. Μολονότι δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένο, σύμφωνα με τον Ρωμαίο ιστορικό Βίκτωρα Σέξτο Αυρήλιο (Caes. 41.11-12), η εκτέλεση του Κρίσπου έγινε κατά διαταγή του πατέρα του, Μεγάλου Κωνσταντίνου, έπειτα από κατηγορία της Φαύστας ότι ο Κρίσπος τη βίασε ή αποπειράθηκε να τη βιάσει. Καθώς η Ελένη επέκρινε αυστηρότατα τον γιο της για τη σκληρή πράξη του και τον ώθησε να ερευνήσει περαιτέρω τις κατηγορίες που ειπώθηκαν εις βάρος του Κρίσπου, ο Κωνσταντίνος, σύμφωνα με τον ίδιο ιστορικό, διέταξε την εκτέλεση και της γυναίκας του Φαύστας (πρβλ. τα λήμματα «Κρίσπος» και «Φαύστα»). Υπάρχει και η εκδοχή, ο Κωνσταντίνος να παρέδωσε τη Φαύστα στη διάθεση της Ελένης προκειμένου να αποφασίσει η ίδια την τιμωρία της, αν και δεν είναι απολύτως βέβαιο αν η Ελένη ήταν στη Ρώμη, όταν εκτελέστηκε η Φαύστα ή είχε ήδη αναχωρήσει για τους Αγίους Τόπους. Πάντως, ένα κίνητρο ακόμη που της αποδίδεται για τη δύσκολη αυτή περιοδεία, είναι η συγχώρεση που ζητούσε από τον Θεό για τις πράξεις του γιου της (πρέπει να είναι η μοναδική περίοδος που οι σχέσεις του Κωνσταντίνου και της μητέρας του διήλθαν κρίση, χωρίς όμως να άρει και την εύνοιά του από το πρόσωπό της).
Ο Ευσέβιος περιγράφει με λεπτομέρειες το ταξίδι της Ελένης (VC, 3.42-47). Το παρουσιάζει ως ένα ευλαβέστατο προσκύνημα στους Αγίους Τόπους, κατά το οποίο η Ελένη επιδιδόταν σε πράξεις φιλανθρωπίας συντηρώντας ολόκληρες κοινότητες, ανεγείροντας ιδρύματα κοινής ωφελείας με αυτοκρατορικές επιχορηγήσεις και ιδρύοντας μονές. Κάποιοι σύγχρονοι ιστορικοί όμως εκφράζουν ορισμένες επιφυλάξεις για το κατά πόσο τα κίνητρα της Ελένης πήγαζαν αποκλειστικά από τη θερμή χριστιανική της πίστη. Είναι πιθανόν, το κύρος του μεγάλου Κωνσταντίνου να είχε κλονιστεί μετά από την υιοκτονία και συζυγοκτονία που είχε διαπράξει. Έτσι, σκοπός της Ελένης ίσως ήταν να κατευνάσει τη δυσαρέσκεια των κατοίκων στις ανατολικές περιοχές της αυτοκρατορίας.
Μπορεί η απόφαση της Ελένης να οφείλεται σε όλους τους προαναφερθέντες λόγους. Το γεγονός όμως ότι σε τόσο μεγάλη ηλικία (πρέπει να ήταν περίπου 78 χρονών, όταν ξεκίνησε την περιοδεία της) ανέλαβε μία τόσο κοπιαστική αποστολή, καταδεικνύει μία γυναίκα με εξαιρετική δύναμη χαρακτήρα και ισχυρή θέληση.
Στη Βηθλεέμ και τον Γολγοθά διεξήγαγε μεγάλες ανασκαφές, κατά τις οποίες βρέθηκαν οι τόποι της Γέννησης, της Σταύρωσης και της Ανάστασης του Χριστού. Εκεί, αφού έδωσε εντολή να κατεδαφιστεί ο ναός της Αφροδίτης από τον Γολγοθά, η Ελένη ανέγειρε με αυτοκρατορικές χορηγίες τους μεγαλοπρεπείς ναούς της Γέννησης (στη Βηθλεέμ) και της Ανάστασης (στο λόφο του Γολγοθά), που μέχρι σήμερα αποτελούν τα σημαντικότερα μνημεία του Χριστιανισμού.
Η Ελένη και η εύρεση του Τιμίου Σταυρού
Η μεγάλη δόξα της Ελένης, μεταξύ προπάντων των χριστιανικών πληθυσμών, οφείλεται στην εύρεση του Τιμίου Σταυρού. Οι ιστορικοί διατηρούν κάποιες επιφυλάξεις για το κατά πόσο η παράδοση αυτή αποτελεί ιστορικό γεγονός. Ο Ευσέβιος, παρόλο που δίνει λεπτομερείς πληροφορίες για τα έργα της Ελένης στα Ιεροσόλυμα, δεν αναφέρει την ανακάλυψη του Τιμίου Σταυρού. Από τα γραπτά του αγίου Κυρίλλου, Πατριάρχη Ιεροσολύμων, φαίνεται ξεκάθαρα ότι τεμάχιο του ιερού κειμηλίου βρισκόταν στα Ιεροσόλυμα στα τέλη του 340. Ο ίδιος Πατριάρχης, μετά το 351, γράφει στον αυτοκράτορα Κωνστάντιο Β΄, γιο του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ότι ο Σταυρός ανακαλύφθηκε στα χρόνια του Κωνσταντίνου, δεν αναφέρει όμως ποιος τον βρήκε (Ep. ad Const., 3 PG 33, 1168B). Ο Ρουφίνος είναι εκείνος, που στη δική του «Εκκλησιαστική Ιστορία», συνδέει την Ελένη με την εύρεση του Τιμίου Σταυρού (Hist. Eccl 10, 7-8). Όπως και να έχει, τόσο η Ορθόδοξη Εκκλησία όσο και η Καθολική έχουν εγκολπωθεί τη σχετική παράδοση, η οποία ήδη από το δεύτερο μισό του 4ου αιώνα είχε εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (η Ελένη πέθανε στο πρώτο μισό του 4ου αιώνα).
Ο θάνατός της
Αφού ολοκλήρωσε το ταξίδι της στην Ανατολή, η Ελένη εγκαταστάθηκε στη Νικομήδεια. Εκεί απεβίωσε σε ηλικία 80 ετών έχοντας στο πλευρό της το γιο της Κωνσταντίνο, όπως μας πληροφορεί ο Ευσέβιος (VC, 3.46). Το γεγονός ότι από τις αρχές του 329 σταματάει απότομα η κοπή νομισμάτων με τη μορφή της, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο θάνατός της επήλθε στα τέλη του 328 ή στις αρχές του 329. Ενταφιάστηκε με βασιλικές τιμές στη Ρώμη, στο μαυσωλείο της οδού Λαβικάνας. Αργότερα, το σώμα της μεταφέρθηκε στις κατακόμβες Πέτρου και Μαρκελλίνου. Η πορφυρή σαρκοφάγος που περιείχε το σκήνωμά της, σήμερα βρίσκεται στο μουσείο του Βατικανού.
Η Εκκλησία την ανακήρυξε αγία και ισαπόστολο. Η μνήμη της εορτάζεται από τους Ορθοδόξους, μαζί με το γιο της Κωνσταντίνο, στις 21 Μαΐου (την ίδια μέρα η μνήμη της εορτάζεται και από την Λουθηρανική εκκλησία), ενώ από τους Καθολικούς στις 18 Αυγούστου (η Καθολική Εκκλησία δεν έχει κατατάξει στους αγίους της τον Μέγα Κωνσταντίνο).
Φρανς-Κοντέ
Η Φρανς-Κοντέ (Franche-Comtât στα αρπιτανικά, Fraintche-Comtè στα φραν-κοντουά) είναι πολιτισμική, ιστορική και διοικητική περιοχή της Γαλλίας, που περιλαμβάνει τέσσερις νομούς: το Ντουμπ, το Ζυρά, την Ωτ-Σον και το Έδαφος του Μπελφόρ. Με συνολική έκταση της τάξεως των 16.202 τ.χλμ., η περιοχή αποτελεί το 3% της συνολικής εδαφικής έκτασης της Μητροπολιτικής Γαλλίας. Οι δύο αστικοί και οικονομικοί πόλοι είναι η τοπική πρωτεύουσα, η Μπεζανσόν, μαζί με τη μητροπολιτική της περιοχή, η οποία έχει συνολικό πληθυσμό περίπου 245,000 κατοίκων, καθώς και η αστική περιοχή του Μπελφόρ-Μονμπελιάρ, η οποία έχει συνολικό πληθυσμό της τάξεως των 310,000.
Αγία Ελένη
Λείψανα
Απότμημα του ιερού λειψάνου της Αγίας Ελένης βρίσκεται στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Ιπποδρομίου Θεσσαλονίκης και στον ναό Saint-Leu-Saint-Gilles στο Παρίσι.
Φρανς-Κοντέ
Η ονομασία της περιοχής προέρχεται από τον όρο franche comté de Bourgogne (κομητεία της Βουργουνδίας), ενώ σημειώνεται ότι η λέξη comté μπορούσε να είναι και θηλυκού γένους στα αρχαία γαλλικά (η σημερινή Περιοχή της Βουργουνδίας, ήταν το Δουκάτο της Βουργουνδίας). Η Φρανς-Κοντέ είναι μία από τις λίγες γαλλικές περιοχές, των οποίων η σημερινή εδαφική έκταση αντιστοιχεί, σε αρκετό βαθμό, με κάποια παλιά βασιλική επαρχία, αν και μετά τον 20ό αιώνα η περιοχή περιλαμβάνει στα εδάφη της και το Έδαφος του Μπελφόρ, το οποίο ήταν, αρχικώς, μία απλή χώρα-χρήστης της γλώσσας Όιλ, που αποτελούσε τμήμα της Αλσατίας. Σήμερα το έδαφος της Φρανς-Κοντέ αποτελείται κυρίως από την παλιά επαρχία της Φρανς-Κοντέ (ή Φρανς-Κοντέ της Βουργουνδίας), την Κομητεία του Μονμπελιάρ και το Έδαφος του Μπελφόρ, το οποίο ήταν τμήμα της Αλσατίας, που δεν προσαρτήθηκε από τους Πρώσους το 1871. Η σχετική αυτή ιστορική ενότητα, η οποία σημαδεύτηκε από τη σημαντική αυτονομία την οποία έχαιρε η Κομητεία της Βουργουνδίας κατά το παρελθόν (κυρίως όσο βρισκόταν υπό τον έλεγχο των Αψβούργων), εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την ιδιαίτερη ταυτότητα της περιοχής αυτής.
Οι κάτοικοι της Φρανς-Κοντέ είναι γνωστοί ως Francs-Comtois και Francs-Comtoises. Ο όρος Comtois βρίσκεται επίσης σε χρήση, όπως εντός του συνθήματος Comtois, rends-toi! Nenni ma foi! ή για τον ορισμό συμβόλων της περιοχής, όπως το άλογο comtois και το ρολόι comtoise.
Αγία Ελένη
Η Αγία Ελένη στην τέχνη
Στη δυτική τέχνη, η αγία Ελένη και πάλι παρουσιάζεται ντυμένη ως βασίλισσα, συνδέεται όμως μόνο με τον Σταυρό και όχι και με τον Κωνσταντίνο. Από τους γνωστότερους πίνακες ζωγραφικής είναι «Το όραμα της αγίας Ελένης» του Πάολο Βερονέζε (Paolo Veronese), φιλοτεχνημένος στα 1528.
Μικρά Ασία και Σινά
Η αγία Ελένη, λόγω της μεγάλης φιλανθρωπικής δράσης που ανέλαβε και του έργου που επιτέλεσε στους Αγίους Τόπους και τη Μικρά Ασία, είναι ιδιαίτερα αγαπητή μεταξύ των χριστιανών. Ο ελληνικός λαός έχει συνδέσει πλήθος παραδόσεις με το όνομά της. Μαζί με το γιο της Κωνσταντίνο, θεωρούνται προστάτες των προσκυνητών στους Αγίους Τόπους. «Με τη βοήθεια του αγίου Κωνσταντίνου να πάτε και με την ευχή της αγίας Ελένης να γυρίσετε» έλεγε ο Μικρασιατικός Ελληνισμός.
Στη Σύλλη Ικονίου της Μικράς Ασίας η Αγία Ελένη έκτισε ναό, ο οποίος διατηρείται μέχρι σήμερα. Στην Ιερά Μονή Όρους Σινά, η αγία Ελένη ανέγειρε παρεκκλήσι αφιερωμένο στην Παναγία και αμυντικό πύργο για την προστασία των μοναχών από επιθέσεις των νομάδων της περιοχής. Ο πύργος σώζεται μέχρι σήμερα και αποκαλείται «πύργος της αγίας Ελένης».
Αναστενάρια από την Ανατολική Θράκη
Τα Αναστενάρια είναι έθιμο με κύριο χαρακτηριστικό την εκτέλεση πυροβασίας, δηλαδή βαδίσματος με γυμνά πόδια πάνω στρώμα πυρακτωμένων κάρβουνων. Είναι κατεξοχήν συνδεδεμένο με εορταστικές εκδηλώσεις προς τιμή της αγίας Ελένης (και του αγίου Κωνσταντίνου) και προέρχεται από τη Θράκη. Τα Αναστενάρια πραγματοποιούνται σε χωριά όπου κατοικούν Θρακιώτες πρόσφυγες όπως στη Μαυρολεύκη της Δράμας, στην Αγία Ελένη Σερρών, στην Κερκίνη Σερρών, στο Στρυμωνικό Σερρών, στον Λαγκαδά, στη Μελίκη Ημαθίας Ημαθίας.
Η πλειοψηφία των κατοίκων στα χωριά αυτά είναι απόγονοι θρακών προσφύγων. Οι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη κατέφυγαν στη βο΄ρεια Ελλάδα έπειτα από τους τραγικούς διωγμούς της περιόδου 1914-1922, κατά τους οποίους διώχτηκαν βίαια από τα χωριά τους (όπως το χωριό Κωστί της Ανατολικής Θράκης). Οι πρόσφυγες έφεραν το έθιμο στις νέες τους πατρίδες και η παράδοσή τους το θέλει να συνδέεται με το εξής θαύμα: όταν οι Έλληνες διώκονταν από την Ανατολική Θράκη, το χωριό τους το Κωστί είχε πυρποληθεί και ο ναός των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης είχε παραδοθεί στις φλόγες. Οι κάτοικοι ήθελαν πάρα πολύ να πάρουν από τη φλεγόμενη εκκλησία την εφέστια εικόνα των αγίων, να την έχουν για στήριγμα και βοήθεια στις δύσκολες στιγμές που τους περίμεναν, αλλά η μεγάλη φωτιά που κατέστρεφε το ναό τους απέτρεπε. Όμως, κάποιος τόλμησε να διακινδυνεύσει τη ζωή του και να εισέλθει στο ναό. Τότε, μέσα στις φλόγες που κατέστρεφαν τα ιερά κειμήλια, είδε τους δυο αγίους να τον σκεπάζουν με τους μανδύες τους, να τον καθοδηγούν μέσα από τους πυκνούς καπνούς στο σημείο που βρισκόταν η παλαίφατη εικόνα τους και να τον οδηγούν και πάλι έξω. Έτσι, ο άνθρωπος αυτός πέρασε μέσα από τη φωτιά με ασφάλεια και έβγαλε έξω την εικόνα, την οποία οι φλόγες δεν είχαν αγγίξει. Σε ανάμνηση λοιπόν αυτού του θαύματος, κάθε χρόνο στις 21 Μαΐου, τελούνται τα Αναστενάρια. Το έθιμο αυτό σχετίζεται με αρχαίες διονυσιακές τελετές.
Νησιά
Σε πάρα πολλές περιοχές της Ελλάδας, διηγούνται στις τοπικές τους ιστορίες ότι η Αγία πέρασε και ευλόγησε τα μέρη τους ιδρύοντας εκκλησίες είτε πηγαίνοντας προς τα Ιεροσόλυμα είτε επιστρέφοντας. Η Ρόδος, η Κάλυμνος, η Τήλος, το Καστελόριζο (όπου με τον άγιο Κωνσταντίνο είναι οι πολιούχοι του νησιού), η Νάξος, η Πάρος είναι μερικά μόνο από τα ελληνικά νησιά που επαίρονται ότι φιλοξένησαν την Ελένη.
Κύπρος
Σύμφωνα με το «Χρονικό» του Λεόντιου Μαχαιρά, στο χωριό Μαρί της Κύπρου αποβιβάστηκε η Ελένη, γι’ αυτό και ο ποταμός που υπάρχει εκεί ονομάστηκε Βασιλοπόταμος.
Η παράδοση λέει ότι η Κύπρος μαστιζόταν από πολλά χρόνια ανομβρίας. Η ξηρασία την είχε ερημώσει, οι κάτοικοι είχαν φύγει και όσοι απόμειναν βασανίζονταν από πείνα, δίψα κι από τα δηλητηριώδη φίδια που είχαν κατακλύσει το νησί. Η αγία Ελένη προσευχήθηκε και τότε άνοιξαν οι ουρανοί. Καταρρακτώδεις βροχές πότισαν τη διψασμένη γη και για πρώτη φορά, έπειτα από πάρα πολλά χρόνια, εμφανίστηκε ουράνιο τόξο στον ουρανό. Γι’ αυτό και το ουράνιο τόξο αποκαλείται από τον κυπριακό λαό «ζωνάρι της Αγίας Ελένης».
Άλλη παράδοση της Κύπρου αναφέρει ότι η αγία Ελένη παγίδευσε σε ένα λάκκο 40 διαβόλους και από πάνω έχτισε ένα εκκλησάκι αφιερωμένο σε εκείνη και στον άγιο Κωνσταντίνο. Το λαό δε φαίνεται να απασχολεί το αντιφατικό στοιχείο ότι κανείς δε χτίζει εκκλησία αφιερωμένη στο όνομά του. Έτσι, οι διάβολοι παραμένουν εκεί μέχρι σήμερα, γιατί η χάρη της αγίας δεν τους αφήνει να φύγουν.
Στην Κύπρο, η αγία ίδρυσε σύμφωνα με την παράδοση τρία μοναστήρια: την Ιερά Μονή Σταυροβουνίου, έπειτα από θεϊκή αποκάλυψη, όπου άφησε τμήμα του Τιμίου Σταυρού, το σταυρό του καλού ληστή και ένα από τα καρφιά της Σταύρωσης. Το μοναστήρι βρίσκεται 9 χλμ. δυτικά του δρόμου Λευκωσίας-Λεμεσού, σε υψόμετρο 750 μέτρων και όλο το βουνό ονομάστηκε Σταυροβούνι από το Τίμιο Ξύλο που φιλοξενείται σε αυτό. Το μοναστήρι προς τιμήν της Ελένης ονομάζεται και «Βασιλομονάστηρο».
Η δεύτερη μονή είναι η μονή Τιμίου Σταυρού Ομόδους λίγο έξω από το χωριό Όμοδος (ετυμολογείται από το λατινικό “Homodeus”, το σπίτι του Θεού). Η μονή υπήρχε ήδη όταν έφτασε στην Κύπρο η Ελένη, αλλά άφησε κομμάτι από τον ιερό Κάνναβο (το σχοινί με το οποίο είχαν δέσει το Χριστό πάνω στο Σταυρό) και έτσι συνδέθηκε με το όνομά της. Την πληροφορία αυτή μας δίνει ο χρονογράφος Κυπριανός και είναι η μόνη που έχουμε για το πρώτο χτίσιμο της μονής.
Τέλος, στη νότια πλευρά του όρους Πενταδάκτυλου βρίσκεται το παλαίφατο μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, που αποκαλείται και «Μονή της αγίας Ελένης».
Κρήτη
Γιατί η αγία Ελένη δε γιορτάζεται ποτέ μόνη της: Στα Πεζά Πεδιάδος, στην Κρήτη, τη Μεγάλη Παρασκευή οι γυναίκες τραγουδούν ένα αριστουργηματικό «Μοιρολόι» της Παναγιάς. Σε αυτό, τα δύο θεία πρόσωπα, η Παναγία και ο Χριστός, διεξάγουν ένα διάλογο, ο οποίος συγκλονίζει με την ανθρωπιά του. Όταν αντικρίζει το Γιο Της στο σταυρό, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε ευαγγελική περικοπή ή σχετική πατερική διδαχή, η Παναγία θέλει απεγνωσμένα να αυτοκτονήσει. Όμως ο Εσταυρωμένος Την αποτρέπει από την απελπισμένη πράξη: Αν αυτοκτονήσει η Παναγία, το ίδιο θα πράττουν και οι υπόλοιπες απορφανεμένες μητέρες. Πρέπει να δείξει υπομονή και κουράγιο, για να αντλούν θάρρος και παρηγοριά και οι άλλες μάνες που στο πέρασμα των αιώνων θα χάνουν τα παιδιά τους. Έτσι, η Παναγία επιστρέφει σπίτι της και με τις γειτόνισσές της στρώνει το τραπέζι «της παρηγοριάς». Εκείνη τη στιγμή περνάει από το σπίτι και η αγία Ελένη: « Κι η Αγιά Ελένη πέρασε από το παραθύρι:/ - «Ποιος είδε γιον εις το Σταυρό και μάνα στο τραπέζι;»/ - Άψαλτη κι αλειτούργητη νά’σαι Αγιά Ελένη,/που δεν επαρηγόρησες τη μάνα την καημένη». Επειδή λοιπόν η Ελένη φάνηκε σκληρή και χλεύασε την Παναγία, τη στιγμή που Εκείνη θρηνούσε, δεν έχει εκκλησίες στο όνομά της, ούτε γιορτάζεται ποτέ μόνη της. Ο λαός και πάλι αδιαφορεί για το γεγονός ότι η αγία Ελένη έζησε περίπου 300 χρόνια μετά από τη Σταύρωση. Με ένα απλοϊκό μύθο, θέλει να εξηγήσει το «αξιοπερίεργο» ότι μια αγία δεν έχει αποκλειστικά δική της γιορτή.
Βασιλικός
Ο μυρωδάτος και χιλιοτραγουδισμένος βασιλικός, το πολυαγαπημένο φυτό του ελληνικού λαού, συνδέεται με την Ελένη. Όταν η αγία είχε φτάσει στα Ιεροσόλυμα, δεν ήξερε πού να σκάψει για να βρει τον Τίμιο Σταυρό. Καθώς βάδιζε προβληματισμένη, μύρισε ένα υπέροχο άρωμα. Ψάχνοντας να δει από πού προέρχεται η εξαίσια ευωδιά, εντόπισε ένα μέρος όπου ήταν γεμάτο από πράσινους θάμνους, αυτοί ήταν που μύριζαν τόσο όμορφα. Τότε κατάλαβε ότι έπρεπε να σκάψει σε αυτό το σημείο και εκεί, κάτω από τη ρίζα του εύοσμου φυτού βρήκε το Σταυρό του Χριστού. Από τότε το ταπεινό αυτό φυτό ονομάστηκε «βασιλικός», επειδή φύτρωσε στο σημείο που σταυρώθηκε ο «Βασιλιάς του κόσμου» και επειδή οδήγησε τη Βασίλισσα να βρει το ιερό κειμήλιο.
Σημειώσεις
<references group="σ"/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Άγιοι της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας Κατηγορία:Γυναίκες στην Αρχαία Ρώμη Κατηγορία:Δυναστεία του Κωνσταντίνου Κατηγορία:Μεσαιωνικοί θρύλοι Κατηγορία:Ρωμαίες Αυτοκράτειρες Κατηγορία:Μικρασιατικός Ελληνισμός Κατηγορία:Άγιοι από την Μικρά Ασία Ελενη
Κεφαλάς
Το όνομα Κεφαλάς μπορεί να αναφέρεται σε κάποιο από τα παρακάτω:
Φορμαλισμός
Ο διεθνής όρος φορμαλισμός, που ετυμολογικά είναι λατινογενής προερχόμενος από τη λέξη "formalis", εκ του παραγώγου της "forma" (= μορφή) + "ισμός" (κατάληξη), είναι πολυσήμαντος με ιδιαίτερη κατά τομέα χρήση όπως:
Δημήτριος ο Σκήψιος
Ο Δημήτριος ο Σκήψιος ήταν αρχαίος Έλληνας ιστορικός και γραμματικός, που έζησε τον 2ο αιώνα π.Χ.. Η επωνυμία «Σκήψιος» προέρχεται από τον τόπο καταγωγής του, την πόλη Σκήψη της Μυσίας. Υπήρξε γόνος καλής οικογένειας και ικανός φιλόλογος (Διογένης Λαέρτιος, V 84).
Δημήτριος Σκήψιος Δημήτριος Σκήψιος Δημήτριος Σκήψιος
Λουπιάν
Το Λουπιάν (γαλλικά: Loupian, οξιτανικά: Lopian) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Ερώ, στη διοικητική περιοχή της Οξιτανίας.
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Λουπιαναί (γαλλικά: Loupianais).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κοινότητες του Ερώ
Χούλιο Ιγκλέσιας
Ο Χούλιο Ιγκλέσιας (Julio Iglesias, γεν. 23 Σεπτεμβρίου 1943) η σωστή προφορά είναι Χούλιο Ιγλέσιας (ισπανική προφορά ΔΦΑ : [ˈxuljo iˈɣlesjas]) είναι Ισπανός τραγουδιστής, συνθέτης και ηθοποιός, ο οποίος έχει πουλήσει περισσότερους από 300 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως σε 14 γλώσσες και κυκλοφόρησε 80 άλμπουμς. Σύμφωνα με την εταιρεία Sony, είναι ο λατίνος καλλιτέχνης που έχει τις περισσότερες πωλήσεις παγκοσμίως. Εκπροσώπησε την Ισπανία στο Διαγωνισμό Τραγουδιού Γιουροβίζιον το 1970 με το τραγούδι Gwendolyne και ήρθε 4ος με 8 βαθμούς.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ισπανοί τραγουδιστές Κατηγορία:Βραβευμένοι με Γκράμι Κατηγορία:Ισπανοί συμμετέχοντες στο Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision Κατηγορία:Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 1970 Κατηγορία:Συμμετέχοντες στη Eurovision Κατηγορία:Ιταλόφωνοι τραγουδιστές
Ευρωπαϊκή μεταναστευτική κρίση
Η Ευρωπαϊκή μεταναστευτική κρίση   ή Ευρωπαϊκή προσφυγική κρίση   άρχισε το 2015, όταν αυξημένος αριθμός προσφύγων και μεταναστών άρχισε να μετακινείται προς την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), ταξιδεύοντας μέσω της  Μεσογείου Θάλασσας ή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, προκεμένου να ζητήσουν άσυλο κυρίως σε χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. Οι αιτούντες άσυλο προέρχονται από περιοχές όπως η Δυτική και Νότια Ασία, η Αφρική, αλλά και τα Δυτικά Βαλκάνια. Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, οι τρεις κορυφαίες εθνικότητες προσφύγων, με πάνω από ένα εκατομμύριο αφίξεις μέσω της Μεσογείου το 2015, ήταν οι Σύριοι (49%), οι Αφγανοί (21%) και οι Ιρακινοί (8%). Οι προσφυγές και μετανάστες που έφθασαν στην Ευρώπη μέσω θαλάσσης το 2015 ήταν κατά το 58% άνδρες, 17% γυναίκες και 25% παιδιά. Οι φράσεις "Ευρωπαϊκή μεταναστευτική κρίση" και "Ευρωπαϊκή προσφυγική κρίση" άρχισαν να χρησιμοποιούνται ευρέως τον Απρίλιο του 2015, όταν πέντε πλοία που μετέφεραν σχεδόν 2.000 μετανάστες προς την Ευρώπη βυθίστηκαν στη Μεσόγειο, με συνολικό αριθμό νεκρών που υπολογίζεται σε πάνω από 1.200.
Η Ευρώπη είχε ήδη αρχίσει να καταγράφει αυξημένους αριθμούς αφίξεων προσφύγων το 2010 λόγω της συρροής συγκρούσεων σε μέρη της Μέσης Ανατολής, της Ασίας και της Αφρικής, ιδιαίτερα των πολέμων στη Συρία, το Ιράκ και το Αφγανιστάν, αλλά και τις τρομοκρατικές εξεγέρσεις στη Νιγηρία και το Πακιστάν και μακροχρόνιες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ερυθραία, συμβάλλοντας στις προσφυγικές ροές. Πολλά εκατομμύρια πρόσφυγες αρχικά αναζήτησαν καταφύγιο σε σχετικά σταθερές χώρες κοντά στην καταγωγή τους, αλλά ενώ αυτές οι χώρες ήταν σε μεγάλο βαθμό εκτός από πολεμικές συγκρούσεις, οι συνθήκες διαβίωσης για τους πρόσφυγες ήταν συχνά πολύ κακές. Στην Τουρκία, πολλοί δεν είχαν άδεια να εργαστούν, ενώ στην Ιορδανία και τον Λίβανο που φιλοξένησαν εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες, πολλοί από αυτούς περιορίστηκαν σε άθλια στρατόπεδα προσφύγων. Καθώς έγινε σαφές ότι οι πόλεμοι στις πατρίδες τους δεν θα τελείωναν στο άμεσο μέλλον, πολλοί επιθυμούσαν όλο και περισσότερο να εγκατασταθούν μόνιμα αλλού. Επιπλέον, από το 2014, ο Λίβανος, η Ιορδανία και η Αίγυπτος σταμάτησαν να δέχονται Σύρους αιτούντες άσυλο. Ολα αυτά τα γεγονότα προκάλεσαν μια έκρηξη των ανθρώπων που διέφυγαν στην Ευρώπη το 2015.
Η συντριπτική πλειονότητα των προσφύγων που ήρθαν στην Ευρώπη το έκαναν περνώντας το Αιγαίο Πέλαγος από την Τουρκία στην Ελλάδα και στη συνέχεια κατευθύνθηκαν από ξηρά μέσω των Βαλκανίων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης φτάνουν μεσω Μεσογείου στην Κύπρος  Αυτή ήταν μια σημαντική αλλαγή σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια: πριν από το 2015, καθώς οι περισσότεροι πρόσφυγες είχαν φτάσει στην Ευρώπη περνώντας τη Μεσόγειο Θάλασσα από τη Λιβύη στην Ιταλία, σε μεγάλο βαθμό λόγω της κατάρρευσης των συνοριακών ελέγχων κατά τη διάρκεια του Β' εμφυλίου πολέμου - και οι οποίοι ήταν κυρίως μετανάστες με καταγωγή από την Υποσαχάρια Αφρική. Η διαδρομή του Αιγαίου χρησιμοποιήθηκε από πρόσφυγες με καταγωγή από τη Μέση Ανατολή, κυρίως από τη Συρία, ή από προορισμούς περαιτέρω στην Ασία, κυρίως από το Αφγανιστάν. Οι χώρες της νοτιοανατολικής και κεντρικής Ευρώπης μέσω των οποίων ταξίδεψαν οι πρόσφυγες για να φτάσουν στη Δυτική Ευρώπη ήταν ασυνήθιστες και απροετοίμαστες για την ξαφνική μετακίνηση δεκάδων χιλιάδων προσφύγων μέσω αυτών. Πολλές κυβερνήσεις αντέδρασαν κλείνοντας τα σύνορά τους στις γειτονικές χώρες. Αν και είχαν σκοπό να ανακτήσουν κάποιο μέτρο ελέγχου, αυτά τα μέτρα συχνά συνέβαλαν στο χάος καθώς τεράστιοι αριθμοί ανθρώπων παγιδεύονταν επανειλημμένα σε μια χώρα ή μεταφέρονταν πέρα ​​δώθε σε μια άλλη. Οι περισσότερες χώρες αρνήθηκαν να δεχτούν τους πρόσφυγες που έφτασαν. Η Γερμανία δέχθηκε τελικά τους περισσότερους από αυτούς, αφού η κυβέρνηση αποφάσισε να αναστείλει προσωρινά τον κανόνα της ΕΕ που απαιτεί από τους αιτούντες άσυλο να παραμείνουν στην πρώτη χώρα της ΕΕ στην οποία πάτησαν το πόδι τους. Οι αφίξεις προσφύγων άρχισαν να μειώνονται γρήγορα το φθινόπωρο του 2015 καθώς μπήκε ο χειμώνας και το ταξίδι έγινε πιο επικίνδυνο. Σε αντάλλαγμα, η Τουρκία έλαβε 6 δισεκατομμύρια ευρώ για να βελτιώσει την ανθρωπιστική κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες στη χώρα της.
Ορολογία
Οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί και οι ακαδημαϊκές πηγές χρησιμοποιούν τόσο τη μεταναστευτική κρίση όσο και την προσφυγική κρίση για να αναφερθούν στα γεγονότα του 2015, μερικές φορές εναλλακτικά. Κάποιοι υποστήριξαν ότι η λέξη "μετανάστης" ήταν υποτιμητική ή ανακριβής στο πλαίσιο των ανθρώπων που φεύγουν από τον πόλεμο και τις διώξεις, επειδή υπονοεί ότι οι περισσότεροι μεταναστεύουν οικειοθελώς αντί να αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Το BBC και η Washington Post  υποστήριξαν τον ορισμό της λέξης, υποστηρίζοντας ότι αναφέρεται απλώς σε οποιονδήποτε μετακινείται από τη μια χώρα στην άλλη. Ο The Gurdian είπε, ενώ δεν θα συνιστούσε να μην χρησιμοποιείται η λέξη, "πρόσφυγες", " εκτοπισμένοι " και "αιτούντες άσυλο"...είναι πιο χρήσιμοι και ακριβείς όροι από μια ετικέτα όπως "μετανάστες" και θα πρέπει να χρησιμοποιούμε τους όπου είναι δυνατόν». Το Al Jazeera, από την άλλη πλευρά, απέφυγε ρητά τον όρο μετανάστης, υποστηρίζοντας ότι ήταν ανακριβής και κινδύνευε "να δώσει βάρος σε όσους θέλουν μόνο να δουν οικονομικούς μετανάστες".
Αιτίες αυξημένου αριθμού αιτούντων άσυλο
Οι πιο σημαντικές αιτίες του κύματος προσφύγων που εισήλθαν στην Ευρώπη το 2015 ήταν αρκετοί αλληλένδετοι πόλεμοι, κυρίως ο εμφύλιος πόλεμος της Λιβύης, ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία και ο πόλεμος 2014–2017 στο Ιράκ.
Ιστορικό
Το 2014, το έτος πριν από την προσφυγική κρίση του 2015, η Ευρωπαϊκή Ένωση μέτρησε περίπου 252.000 «παράτυπες αφίξεις», ειδικά πρόσφυγες από τη Συρία, την Ερυθραία και τη Σομαλία. Οι περισσότεροι διέσχισαν τη Μεσόγειο Θάλασσα από τη Λιβύη.
Σύμφωνα με τη Eurostat, τα κράτη μέλη της ΕΕ έλαβαν 626.065 αιτήσεις ασύλου το 2014, ο υψηλότερος αριθμός από τις 672.000 αιτήσεις που ελήφθησαν στον απόηχο των Γιουγκοσλαβικών Πολέμων το 1992. Οι κύριες χώρες προέλευσης των αιτούντων άσυλο, που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ του συνόλου, ήταν Συρία (20%), Αφγανιστάν (7%), Κόσοβο (6%), Ερυθραία (6%) και Αλβανία. Το συνολικό ποσοστό αναγνώρισης των αιτούντων άσυλο ήταν 45% στον πρώτο βαθμό και 18% κατά την έφεση, αν και υπήρχαν τεράστιες διαφορές μεταξύ των κρατών της ΕΕ, που κυμαίνονταν από την Ουγγαρία (δεκτή το 9% των αιτούντων) έως τη Σουηδία (δεκτή το 74%).
Τέσσερις χώρες – Γερμανία, Σουηδία, Ιταλία και Γαλλία – έλαβαν περίπου τα 2/3 των αιτήσεων ασύλου της ΕΕ και χορήγησαν σχεδόν τα 2/3 των αιτούντων καθεστώς προστασίας το 2014. Η Σουηδία, η Ουγγαρία και η Αυστρία ήταν μεταξύ των κορυφαίων αποδεκτών αιτήσεων ασύλου της ΕΕ ανά κατά κεφαλήν, όταν προσαρμόστηκαν για τους δικούς τους πληθυσμούς, με 8,4 αιτούντες άσυλο ανά 1.000 κατοίκους στη Σουηδία, 4,3 στην Ουγγαρία και 3,2 στην Αυστρία. Οι χώρες της ΕΕ που φιλοξένησαν τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων στο τέλος του 2014 ήταν η Γαλλία (252.000), η Γερμανία (217.000), η Σουηδία (142.000) και το Ηνωμένο Βασίλειο (117.000).
Παραπομπές
Κατηγορία:Μετανάστευση στην Ευρώπη Κατηγορία:Ιστορία της Ευρώπης Κατηγορία:Ιστορία της Μεσογείου Κατηγορία:Επακόλουθα πολέμων
Πίρι Ρέις
Ο Πίρι Ρέις (Pîrî Reis, Ahmet Muhiddin Piri, Ahmet ibn-i el-Haç Mehmet El Karamani. περ.1470-1554) ήταν διάσημος Τούρκος|Οθωμανός]] ναυτικός, ναύαρχος και συγγραφέας μιας λεπτομερειακής μελέτης για τη Μεσόγειο με τίτλο Κιτάμπ Μπαχρίγιε.
Βιογραφία
Ο Πίρι Ρέις Ήταν ανιψιός του Κεμάλ Ρέις, ενός πειρατή που έγινε διάσημος για τις μαχητικές του ικανότητες σε ναυμαχίες. Ο Πίρι Ρέις σαλπάρισε με το θείο του και έμαθε δίπλα του την πειρατική τέχνη από το 1487 ως το 1493. Ο βασικός τους στόχος στη Μεσόγειο, όπου έγινε και θρυλικό το όνομά τους, ήταν κάτι ανάμεσα στην πειρατεία και την υπεράσπιση των οθωμανικών συμφερόντων στις θάλασσες. Άλλωστε κάτι τέτοιο αποτελούσε κοινή πρακτική τόσο για τους Άγγλους όσο και για τους Γάλλους και Ισπανούς θαλασσοκράτορες της εποχής.
Το 1495 ο Κεμάλ Ρέις έλαβε επίσημο φιρμάνι από τον σουλτάνο Βαγιαζίτ Β' (1481-1512), να συνδεθεί με την τουρκική πολεμική αρμάδα με το βαθμό του ναυάρχου. Πήρε μαζί του και τον ανιψιό του, ο οποίος επίσης εντάχθηκε με τον ίδιο βαθμό. Με αυτόν τον τρόπο οι δυο κουρσάροι έγιναν ναύαρχοι. Η συμμετοχή τους στις μάχες ενάντια στη βενετσιάνικη αρμάδα ήταν εντυπωσιακή (1500-1502). Τα μεγάλα πλεονεκτήματα που αποκόμισε η Οθωμανική αυτοκρατορία από τη Συνθήκη της Βενετίας, οφείλονται κυρίως στη γενναιότητα των δύο ναυτικών.
thumb|right|261px|Η [[Ρόδος από το Kitab-i Bahriye. Πίρι Ρέις 1526]]
Μετά το θάνατο του θείου του σε μια ναυμαχία το 1502, ο Πίρι Ρέις ξεκίνησε μια νέα καριέρα ως χαρτογράφος. Λάτρης της τελειότητας ο Πίρι Ρέις δεν μπορούσε να ανεχθεί λάθη στη σχεδίασή του. Στον περίφημο πορτολάνο που σχεδίασε το 1513 χρησιμοποίησε ως πηγές διάφορους παλαιότερους χάρτες οι οποίοι, σύμφωνα με τον ίδιο, προέρχονται από τον Χριστόφορο Κολόμβο και άλλους, που χρονολογούνται στην εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Οι χάρτες που του αποδίδονται είναι διάσημοι για την ακρίβεια της προβολής τους.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οθωμανοί χαρτογράφοι Κατηγορία:Οθωμανοί γεωγράφοι Κατηγορία:Οθωμανοί εξερευνητές Κατηγορία:Θαλασσοπόροι εξερευνητές Κατηγορία:Σουλεϊμάν Α΄ ο Μεγαλοπρεπής Κατηγορία:Ναύαρχοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Άλλιο το φοβοειδές
Το άλλιο το φοβοειδές (Allium paniculatum), ανήκει στην οικογένεια Liliaceae και αποτελεί είδος που κατανέμεται στην περιοχή της Μεσογείου και στην Ανατολική Ευρώπη. Απαντά σ’ όλη την ηπειρωτική Ελλάδα, στην Εύβοια, την Κρήτη και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, σε ξηρά λιβάδια και σε θέσεις με ανθρωπογενή επιβάρυνση, μεταξύ 0-750μ. Διακρίνεται από τα υπόλοιπα είδη του γένους Allium από τις 2 σπάθες μεγαλύτερες από το σκιάδιο. Τα άνθη 4-7 mm, είναι υπόλευκα, ρόδινα ή καφετί, οι στήμονες είναι ισομήκεις με τα τέπαλα και οι ανθήρες κίτρινοι. Ανθίζει Ιούνιο-Αύγουστο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ελληνική χλωρίδα Κατηγορία:Λειριοειδή
Σφάλμα κόμης
Το σφάλμα κόμης είναι το σφαιρικό σφάλμα δέσμης που παρουσιάζει ελαφριά ασυμμετρία ως προς τον φακό, γιατί ο άξονάς της δεν συμπίπτει με τον κύριο άξονα του φακού.
Περιγραφή
Κατά τον μηχανισμό της δημιουργίας της κόμης σε ένα μεσημβρινό επίπεδο συγκλίνοντος φακού οι περιφερειακές ακτίνες από ένα μακρινό φωτεινό σημείο συγκλίνουν στο Β, δίνοντας έτσι μεγαλύτερη μεγέθυνση από τις αξονικές που συγκλίνουν στο Α. Ενώ δηλαδή το σφαιρικό σφάλμα οφείλεται στη διαφορά της εστιακής απόστασης που παρουσιάζουν οι διάφορες ζώνες του φακού, το σφάλμα κόμης προέρχεται από τη διαφορά μεγέθυνσης που παρουσιάζουν οι ζώνες αυτές.
Για να μελετήσουμε τον σχηματισμό της κόμης στον χώρο, τοποθετούμε μπροστά από έναν συγκλίνοντα φακό ένα διάφραγμα με δύο αντισυμμετρικές μικρές οπές, που αντιστοιχούν σε ορισμένη ζώνη ακτίνας ύψους h.
Παρατηρείται τότε ότι καθώς περιστρέφουμε το διάφραγμα ώστε οι οπές να παίρνουν διαδοχικά τις θέσεις 1,2,3,4,1,2,…, το είδωλο ενός σημείου Σ περιστρέφεται πάνω στο επίπεδο εστίασης κατά την αντίθετη φορά παίρνοντας τις θέσεις 1΄,2΄,3΄,4΄,1΄,2΄…. Ο κύκλος που δημιουργείται κατά την περιστροφή αυτή ονομάζεται κομητικός κύκλος της ζώνης (ύψους) h του φακού. Το κέντρο του κομητικού κύκλου δε συμπίπτει με το κατά μηδενικής τάξης είδωλο του σημείου Σ, αλλά είναι ακτινικά μετατοπισμένο, πάνω δηλαδή στην ευθεία που συνδέει το ίχνος του άξονα (Χ) και το είδωλο μηδενικής τάξης.
Αν εκτελεστεί το πείραμα με διαφράγματα διαφορετικού ύψους h, διαπιστώνεται ότι καθώς αυξάνεται το h, αυξάνεται η διάμετρος αλλά και η απόσταση του κέντρου του κομητικού κύκλου από το πρακτικά σημειακό είδωλο της μηδενικής τάξης, το οποίο σχηματίζεται από τις αξονικές ακτίνες της ζώνης h=0.
Άρα το κομητικό είδωλο απαρτίζεται από αλλεπάλληλους κομητικούς κύκλους που αντιστοιχούν στις διάφορες ζώνες του φακού. Όταν αυξάνεται η απόσταση (ψ΄) του ειδώλου από τον κύριο άξονα, αυξάνονται και οι διαστάσεις του κομητικού ειδώλου ενώ ο άξονας συμμετρίας του στο επίπεδο εστίασης περνάει πάντα από το ίχνος του κύριου άξονα (X) του φακού. Όταν η κόμη του ειδώλου απομακρύνεται από το κέντρο του πεδίου λέμε ότι έχουμε εξωτερική ή θετική κόμη (Σχ.1). Στη περίπτωση αυτή η μεγέθυνση των περιφερειακών ακτίνων είναι μεγαλύτερη από αυτή των αξονικών. Στην αντίθετη περίπτωση η κόμη λέγεται εσωτερική και θεωρείται αρνητική.
Ένας φακός ή οπτικό σύστημα που έχει διορθωμένο το σφάλμα της κόμης λέγεται ισοπλανητικό σύστημα. Αν έχει διορθωμένο και το σφαιρικό σφάλμα λέγεται απλανητικό σύστημα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σφάλματα φακών
Κάστρο της Μπρατισλάβα
To κάστρο της Μπρατισλάβα (σλοβακικά: Bratislavský hrad, γερμανικά: Pressburger Schloss, ουγγρικά: Pozsonyi Vár) είναι το κύριο κάστρο στη Μπρατισλάβα, την πρωτεύουσα της Σλοβακίας. Το τετράγωνο κτίριο με τους τέσσερις γωνιακούς πύργους βρίσκεται σε ένα απομονωμένο λόφο των μικρών Καρπαθίων πάνω από τον Δούναβη. Το κάστρο ιδρύθηκε τον 10ο αιώνα και αποτέλεσε τον πυρήνα γύρω από τον οποίο αναπτύχθηκε η Μπρατισλάβα. Εξαιτίας του μεγέθους και της θέσης του είναι κυρίαρχο χαρακτηριστικό της πόλης για αιώνες.
Ιστορία
Τα πρώτα ίχνη κατοίκησης του λόφου χρονολογούνται από την χαλκολιθική περίοδο ενώ ύστερα στο λόφο υπάρχουν ίχνη οικισμού του πολιτισμού του Μπάντεν. Υπάρχουν ίχνη κατοίκησης από την ύστερη εποχή του σιδήρου, περίπου το 600-500 π.Χ. Τους επόμενους αιώνες στην περιοχή εγκαταστάθηκε κελτικές φυλές. Στην περιοχή της Μπρατισλάβα εκείνη την περίοδο είχε δημιουργηθεί ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο και κατασκευάστηκαν δύο κάστρα στο σημείο όπου ο Μοράβας συμβάλει με τον Δούναβη, το Μπράουνσμπεργκ στην αυστριακή πλευρά και το Ντεβίν στη σλοβακική. Ο ρωμαϊκός οικισμός στο λόφο του κάστρου χρονολογείται από τον 1ο αιώνα μ.Χ.
Το κάστρο άρχισε να κατασκευάζεται σύμφωνα με τον Αβεντίνο τον 9ου αιώνα, την εποχή της Μεγάλης Μοραβίας χρησιμοποιώντας υλικά από το προϋπάρχον ρωμαϊκό οχυρό. Το οχυρό ονομάστηκε Πρέσμπουργκ και πρώτη αναφορά σε αυτό γίνεται το 907, στη μάχη του Πρέσμπουργκ. Το όνομα του κάστρο καταγράφεται επίσης σε νομίσματα που εξέδωσε ο πρώτος Ούγγρος βασιλιάς, ο Στέφανος Α΄ της Ουγγαρίας. Κατά τη διάρκεια του 11ο, 12ο και 13ο αιώνα το κάστρο υπέστη σημαντικές αλλαγές, με την κατασκευή νέας εκκλησίας, την προσθήκη ενός πέτρινου ανακτόρου και την κατασκευή δύο πέτρινων πύργων. Οι Τάταροι, αν και επιτέθηκαν στην Ουγγαρία το 1241-42 δεν κατάφεραν να καταλάβουν το κάστρο. Στην ανακατασκευή του 1552, το κάστρο έλαβε τη μορφή γοτθικού ανακτόρου το οποίο περιβάλλεται από πέτρινα τείχη. Από εκείνη τη περίοδο σώζεται ακόμη η γοτθική πύλη στην ανατολική πλευρά.
Το 1552 η Ουγγρική κρατική διοίκηση μετακινήθηκε από τη Βούδα στη Μπρατισλάβα και η πόλη ανακηρύχθηκε επίσημος τόπος στέψης των Ούγγρων βασιλιάδων. Το παλιό γοτθικό κτίριο σύντομα μετατράπηκε σε αναγεννησιακό κάστρο. Η τελευταία μεγάλη ανακατασκευή του κάστρου έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της βασιλίας της Μαρίας Θηρεσίας (1740-1780). Το δυτικό τμήμα, το οποίο ήταν ακόμη γοτθικό, κατεδαφίστηκε, και στη θέση του κατασκευάστηκε μια σκάλα που οδηγούσε στη νότια πτέρυγα, ενώ στην ανατολική πλευρά κατασκευάστηκε ένα νέο κτίριο. Το 1783 διοργανώθηκε από τον αυτοκράτορα Ιωσήφ Β΄ το Γενικό Σεμινάριο για την εκπαίδευση των Ρωμαιοκαθολικών ιερέων. Μετά το θάνατο του αυτοκράτορα το 1802, το σεμινάριο διαλήθηκε. Το κάστρο καταστράφηκε από πυρκαγιά τις 30 Μαΐου 1811. Η ανακατασκευή του κάστρου άρχισε το 1953. Μετά την ολοκλήρωση της ανακατασκευής το 1968, το κάστρο στεγάζει εκθέματα του Σλοβακικού Εθνικού Μουσείου.
Περιγραφή
Το κάστρο διαθέτει τέσσερις πύλες: