cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μάγκνους Δ΄ της Σουηδίας
Ανατροπή του Μάγκνους
Το 1363 μια ομάδα εξόριστων Σουηδών ευγενών οι οποίοι είχαν εξοριστεί από τον Μάγκνους έφτασαν στην αυλή του δούκα Αλβέρτου του Μεκλεμβούργου με αίτημα να ανατρέψει τον Σουηδό βασιλιά και να τον αντικαταστήσει ο ίδιος, οι μεγάλοι Γερμανοί δούκες και οι μεγάλες πόλεις της Χανσεατικής Ένωσης όπως η Στοκχόλμη και το Καλμάρ υποστήριξαν το κίνημα του Αλβέρτου. Ο Αλβέρτος επιτέθηκε με στρατό στη Σουηδία ανέτρεψε τον Μάγκνους και στέφθηκε ο ίδιος βασιλιάς στις 18 Φεβρουαρίου 1364, ο Μάγκνους με τον μικρότερο γιο του Χάακον δραπέτευσε για τη Νορβηγία όπου αργότερα πνίγηκε σε ναυάγιο (1374), διατήρησε την Ισλανδία μέχρι τον θάνατο του. Σύμφωνα με ιστορικές κρίσεις η βασιλεία του ήταν περίοδος παρακμής για το Σουηδικό βασίλειο και για τον ίδιον, όλες οι πολεμικές του επιχειρήσεις τόσο εναντίον του Νόβγκοροντ όσο εναντίον των Δανών και του Μεκλεμβούργου ήταν αποτυχημένες με αποτέλεσμα την εύκολη ανατροπή του. Ο Μάγκνους διόρισε τον αγαπημένο του αυλικό Μπένγκτ Άλγκοτσον δούκα της Φινλανδίας και του Άλλαντ και αντιβασιλιά της Σκανίας, πολλοί κατηγόρησαν τον Μάγκνους για κρυφές ομοφυλοφιλικές σχέσεις μαζί του δίνοντας του το προσωνύμιο Μάγκνους ο Χαιδεμένος αλλά οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν ιστορικές βάσεις. Οι Ρώσοι στο Νόβγκοροντ συνέγραψαν αργότερα τη Διαθήκη του Μάγκνους ένα μυστικό αποκρυφιστικό κείμενο στο οποίο αναφέρουν ότι ο Μάγκνους δεν πνίγηκε στο ναυάγιο αλλά κατάλαβε το λάθος του που ήταν επιθετικός απέναντι στην Ορθοδοξία, βαπτίστηκε Ορθόδοξος και πέθανε σαν μοναχός σε μοναστήρι της Καρελίας.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1335 τη Λευκή των Νταμπιέρ, κόρη του Ιωάννη Α΄ μαρκήσιου του Ναμύρ και είχε τέκνα:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βασιλείς της Σουηδίας Κατηγορία:Βασιλείς της Νορβηγίας Κατηγορία:Οίκος του Μπγιέλμπο
Σκωτσέζικος διαφωτισμός
Σκωτσέζικος Διαφωτισμός
Νέτε
Ο Νέτε (ολλανδικά: Nete, γαλλικά: Nèthe) είναι ποταμός του Βελγίου, με μήκος 15 χιλιόμετρα. Ξεκινάει κοντά στην πόλη του Λιρ, λόγω της συμβολής του Μεγάλου Νέτε και του Μικρού Νέτε. Εκβάλλει στο Ρύπελ κοντά στην πόλη του Ρυμστ.
Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας είναι μουσείο της ομώνυμης πόλης και υπάγεται στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας - Θάσου. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μουσεία της Ελλάδας στο είδος του. Φιλοξενεί αντιπροσωπευτικά ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης.
Η περιήγησή σας ξεκινά από τη νεολιθική περίοδο με ευρήματα από τον οικισμό Ντικιλί Τας. Το μεγαλύτερο μέρος του μουσείου καταλαμβάνει η μόνιμη έκθεση με τίτλο «Νεάπολις – Χριστούπολις –Καβάλα», με θέμα τη διαχρονική παρουσία της πόλης μέσα από τα μνημεία της.
Σημαντική θέση στο μουσείο κατέχει η αναφορά στη θεά Παρθένο, την πολιούχο θεά της Νεάπολης, και στο ιερό της, το μοναδικό κτίριο της αρχαίας πόλης που γνωρίζουμε. Πρόκειται για μεγαλοπρεπή ιωνικό ναό των αρχών του 5ου π.Χ. αιώνα, κτισμένο με λευκό μάρμαρο από τη Θάσο. Στο μουσείο θα δείτε αρχιτεκτονικά μέλη του ναού, συγκεκριμένα δύο κίονες του στο πραγματικό τους ύψος, το οποίο εντυπωσιάζει! Μεταξύ άλλων, γλυπτά, νομίσματα και μεγάλη συλλογή αγγείων και ειδωλίων, τα οποία ήταν συνήθως αφιερώματα των πιστών προς τη θεά, καθώς και έναν μαρμάρινο μικρογραφικό ναΐσκο, επίσης αφιέρωμα στο ιερό της Παρθένου, ο οποίος πιθανόν απεικονίζει τον παλαιότερο ναό της θεάς.
Ίδρυση του Μουσείου
Ιδρύθηκε το 1934, αν και λειτουργεί στη σημερινή του κατάσταση από το 1964, όταν μεταστεγάστηκε σε νέο κτήριο στην παραλία που κτίστηκε το 1963. Η τελευταία επέκτασή του έγινε στα τέλη της δεκαετίας του 2000 για να δημιουργηθεί χώρος για μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις. Είναι το κεντρικό αρχαιολογικό μουσείο της Ανατολικής Μακεδονίας. Το κτίριο που το φιλοξενεί είναι έργο των αρχιτεκτόνων Δημήτρη Φατούρου και Γεωργίου Τριανταφυλλίδη. Περιέχει αντικείμενα από τον αρχαιολογικό χώρο της Αμφίπολης και κειμήλια από την αρχαία πόλη της Νεάπολης που στη συνέχεια εξελίχθηκε στη σημερινή Καβάλα.
Έκθεση φωτογραφιών
== Παραπομπές ==
Τζούλφα
Την Τζούλφα χωρίζει ο Αράς από την ομώνυμη πόλη Τζόλφα στην ιρανική πλευρά των συνόρων. Οι δύο πόλεις συνδέονται με μια οδική γέφυρα και μια σιδηροδρομική γέφυρα.
Ιδρυτής της πόλης λέγεται ότι είναι ο βασιλιάς Τιγράνης Α΄ της Αρμενίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις του Αζερμπαϊτζάν
Πουλερικά
μικρογραφία|Τα πουλερικά του κόσμου Τα πουλερικά είναι τα κατοικίδια πτηνά που εκτρέφονται από τον άνθρωπο για τα αυγά, το κρέας τους ή τα φτερά τους. Μερικά από αυτά ανήκουν στην τάξη των ορνιθόμορφων (η οποία περιλαμβάνει κοτόπουλα, ορτύκια και γαλοπούλες).
Τα πουλερικά περιλαμβάνουν και άλλα πτηνά που θανατώνονται για το κρέας τους, όπως τα νεαρά περιστέρια αλλά δεν περιλαμβάνουν παρόμοια άγρια πτηνά που θηρεύονται για αθλητισμό ή φαγητό και είναι γνωστά ως θηράματα.
Η εξημέρωση των πουλερικών πραγματοποιήθηκε πριν από αρκετές χιλιάδες χρόνια. Αυτό μπορεί να οφείλεται αρχικά στο γεγονός ότι οι άνθρωποι έκτρεφαν νεαρά πτηνά από αυγά που συλλέγονται από την άγρια φύση, αλλά αργότερα μεταστράφηκαν στη διατήρηση των πτηνών μόνιμα σε αιχμαλωσία. Στην αρχή χρησιμοποιήθηκαν αρκετά για λόγους συντροφιάς, αλλά σύντομα έγινε αντιληπτό πόσο χρήσιμο είχε μια αιχμάλωτη πηγή τροφής.
Η εκλεκτική αναπαραγωγή για γρήγορη ανάπτυξη, ικανότητα ωοτοκίας και διαμόρφωση λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια των αιώνων και οι σύγχρονες φυλές συχνά φαίνονται πολύ διαφορετικές από τους άγριους προγόνους τους. Αν και ορισμένα πουλιά παραμένουν σε μικρά κοπάδια σε εκτεταμένα συστήματα, τα περισσότερα πουλιά που διατίθενται στην αγορά σήμερα εκτρέφονται σε εντατικές εμπορικές επιχειρήσεις.
Μαζί με το χοιρινό κρέας, τα πουλερικά είναι ένα από τα δύο πιο διαδεδομένα είδη κρέατος παγκοσμίως. Μαζί παρείχαν περίπου το 70% της παγκόσμιας ζήτησης κρέατος για το 2012. Τα πουλερικά παρέχουν χρήσιμες ουσίες, περιέχοντας πρωτεΐνες υψηλής ποιότητας μαζί με χαμηλό ποσοστό λίπους. Όλα τα κρέατα από πουλερικά πρέπει να επεξεργάζονται σωστά και να μαγειρεύονται επαρκώς για να μειωθεί ο κίνδυνος δηλητηρίασης από τα τρόφιμα.
Ελευθεροχώρι Γρεβενών
Για συνώνυμους οικισμούς στην Ελλάδα δείτε το λήμμα: Ελευθεροχώρι
Το Ελευθεροχώρι, επίσημα Ελευθεροχώριον, είναι ορεινό χωριό της περιφερειακής ενότητας Γρεβενών σε υψόμετρο 610 μέτρα.
Γεωγραφία - Ιστορία
Το Ελευθεροχώρι βρίσκεται στο κέντρο του νομού, νότια του ποταμού Βενέτικου και σε απόσταση 13 χλμ. νοτιοανατολικά από τα Γρεβενά. Σε απόσταση περίπου 2 χλμ. βόρεια από το χωριό βρίσκεται σύγχρονη γέφυρα στη θέση παλιότερου πέτρινου μονότοξου γεφυριού, το οποίο ονομαζόταν "γεφύρι του Μεγαλέξανδρου" και σύμφωνα με την τοπική παράδοση ο Μέγας Αλέξανδρος πήδηξε με το άλογό του, το Βουκεφάλα, από τη μία βραχώδη όχθη του ποταμού απέναντι στην άλλη. Ως οικισμός αναφέρεται το 1918 στο ΦΕΚ 260Α - 31/12/1918 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Φιλί που ανήκε στο νομό Κοζάνης. Το χωριό σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με το Φελλί αποτελούν τη τοπική κοινότητα Φελλίου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Γρεβενών του Δήμου Γρεβενών και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 59 κατοίκους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Γρεβενών Κατηγορία:Χωριά του νομού Γρεβενών
Γρηγόριος Α΄ του Τούσκουλου
Ο Γρηγόριος Α΄ (άκμασε 954 - 1012) από τον Οίκο του Τούσκουλου ήταν κόμης του Τούσκουλου κάποια στιγμή μεταξύ 954 και 1012. Έγινε ύπατος και δούκας (consul et dux) το 961, εκλαμπρότατος ανήρ (vir illustrissimus) το 980, έπαρχος του ναυτικού (praefectus navalis) το 999. Ήταν γιος του Aλμπέρικ Β΄ (γιου του Aλμπέρικ Α΄ του Σπολέτo και της Mαροζίας) και της Άλντα του βιέν (κόρης του Ούγκου της Λομβαρδίας και της δεύτερης συζύγου του Άλντας ή Χίλντας). Ετεροθαλής αδελφός του ήταν ο πάπας Ιωάννης ΙΒ΄.
Κατείχε τις πόλεις Γκαλέρια, Άρτσε, και Πρενέστε και τον τίτλο του παλατινού κόμη, ο τίτλος αναφέρεται στο παλάτι του Λατερανού. Ήταν ο πρώτος που έφερε τον τίτλο κόμης του Τούσκουλου και περιήλθε σε όλους τους απογόνους του. Έλαβε επίσης τους τίτλους του εξαιρετικού ανδρός (excellentissimus vir) και του αποστολικού πρύτανη (rector) του Αγίου Ανδρέα, τους οποίους έλαβε ο Γρηγόριος Α΄ το 980. Το 981 ο Γρηγόριος έφερε τον τίτλο ύπατος, δούκας και συγκλητικός των Ρωμαίων (Romanorum consul, dux et Senator).
Εκτός από οικείος και σύμμαχος των παπών, ιδιαίτερα του Σιλβέστρου Β΄, ο Γρηγόριος Α΄ υπηρέτησε επίσης ως έπαρχος των νηών (praefectus navalis) των βασιλέων Όθωνα Α΄ και Όθωνα Β΄ των Φράγκων. Ωστόσο στις 6 Φεβρουαρίου 1001 ονομάστηκε "επικεφαλής της Δημοκρατίας" από τους Ρωμαίους, επειδή ηγήθηκε της εξέγερσης κατά του Όθωνα Γ΄ και εκδίωξε τους Κρεσέντι. Το 1002 οι τελευταίοι επέστρεψαν στην εξουσία και έπρεπε να αποκηρύξει τον τίτλο του.
Το τέλος του μαρτυρείται πριν από τις 11 Ιουνίου 1012, όταν ο διάδοχός του, Θεοφύλακτος, εξελέγη ως πάπας Βενέδικτος Η΄.
Οικογένεια
Από τη σύζυγό του Μαρία (απεβ. το 1013) απέκτησε τέκνα:
Παραπομπές σε πηγές
Κατηγορία:Κόμητες του Τούσκουλου
Πολιτείες της Βραζιλίας
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Βραζιλίας είναι μία ένωση 26 ομόσπονδων κρατιδίων που ονομάζονται πολιτείες (πορτογ.: estados) και ενός Ομοσπονδιακού Διαμερίσματος (distrito federal), στο οποίο βρίσκεται η πρωτεύουσα της Βραζιλίας Μπραζίλια. Οι πολιτείες και το διαμέρισμα χαρακτηρίζονται ως «ομοσπονδιακές μονάδες» (Unidades Federativas, UF). Το σύστημα αυτό είναι παρόμοιο με εκείνο των ΗΠΑ, αν και τα σύνορα μεταξύ των πολιτειών της Βραζιλίας είναι περισσότερο ιστορικά και συμβατικά, που αναπτύχθηκαν βαθμιαία, και όχι τεχνητά. Η κάθε πολιτεία διακρίνεται από έναν διψήφιο κώδικα δύο γραμμάτων, που εκχωρήθηκε επισήμως στα πλαίσια του διεθνούς προτύπου ISO 3166-2:BR.
Η Βραζιλία, ως ομόσπονδο κράτος, έχει παραχωρήσει στις πολιτείες σημαντική αυτονομία σε θέματα που αφορούν τη νομοθεσία, τη δημόσια τάξη και τη φορολογία. Κάθε πολιτεία διαιρείται σε δήμους (municípios). Το Ομοσπονδιακό Διαμέρισμα μοιράζεται μερικές ιδιότητες πολιτείας και μερικές ιδιότητες δήμου.
Ιστορία
Οι σημερινές πολιτείες της Βραζιλίας κατάγονται από τα λεγόμενα «καπετανάτα» (capitanias) που θέσπισαν οι Πορτογάλοι μετά τη Συνθήκη της Τορντεσίγιας που μοίραζε το μεγαλύτερο μέρος της Νότιας Αμερικής μεταξύ της Πορτογαλίας και της Ισπανίας.
Οι πρώτες διοικητικές διαιρέσεις της Βραζιλίας ήταν έτσι τα κληρονομικά καπετανάτα (capitanias hereditárias), κομμάτια γης που εκχωρούσε το πορτογαλικό στέμμα σε ευγενείς ή σε εμπόρους με διοικητικές πράξεις για τον αποικισμό της χώρας. Τα σύνορά τους ήταν γενικώς εκείνη την εποχή παράλληλοι του γεωγραφικού πλάτους. Ο κάτοχος του κάθε καπετανάτου λεγόταν «δονατάριος» (capitão donatário) και μπορούσε να το κληρονομήσει στους απογόνους του, αλλά ο Βασιλιάς της Πορτογαλίας διατηρούσε το δικαίωμα να τα πάρει πίσω, ανακαλώντας την πράξη εκχωρήσεως.
Το 1549 ο βασιλιάς διόρισε τον Τομέ ντε Σόουζα ως τον πρώτο Γενικό Κυβερνήτη των απέραντων πορτογαλικών κτήσεων στη Νότια Αμερική. Αυτές οι κτήσεις ως σύνολο έγιναν γνωστές ως Βραζιλία (Estado do Brasil). Σε κάποιες εποχές, το βόρειο μισό τους ήταν αποχωρισμένο από αυτή, ως μία ξεχωριστή οντότητα γνωστή ως Μαρανιάου (Maranhão, που εκτεινόταν όχι μόνο στη σημερινή πολιτεία Μαρανιάου, αλλά σε ολόκληρη την περιοχή του Αμαζονίου (πρβλ. τη φράση marã-nã στην παλιά γλώσσα τουπί γκουαρανί, που σημαίνει «πλατύς ποταμός», δηλ. Αμαζόνιος).
Μετά την Ιβηρική Ένωση (1580–1640), το έδαφος των πορτογαλικών αποικιακών κτήσεων στη Νότια Αμερική υπερδιπλασιάστηκε και η γη διαιρέθηκε σε κληρονομικά και βασιλικά καπετανάτα, με τα δεύτερα να κυβερνώνται απευθείας από το πορτογαλικό Στέμμα. Ωστόσο, αντίθετα με την ισπανική Αμερική, όλα τα εδάφη παρέμειναν ενωμένα κάτω από έναν μόνο Γενικό Κυβερνήτη (που από το 1720 και μετά έφερε τον μόνιμο τίτλο του «αντιβασιλέως»), με έδρα το Σαλβαδόρ και μετά το 1763 το Ρίο ντε Τζανέιρο. Αυτό συνέτεινε στο να παραμείνει αργότερα η Βραζιλία ενιαίο κράτος, αποφεύγοντας την πολυδιάσπαση των πρώην ισπανικών κτήσεων στα πολλά κράτη της Νότιας Αμερικής.
Το 1759 η κληρονομική διαδοχή στην ηγεσία των καπετανάτων καταργήθηκε εντελώς από τον κυβερνήτη Μαρκήσιο του Πομπάλ (Pombal), με όλους τους μετέπειτα δονατάριους να διορίζονται από τον βασιλιά της Πορτογαλίας. Τα καπετανάτα μετονομάσθηκαν επισήμως σε «επαρχίες» στις 28 Φεβρουαρίου 1821 και, με την ανεξαρτησία της Βραζιλίας το 1822, σε επαρχίες της Αυτοκρατορίας της Βραζιλίας. Τα περισσότερα εσωτερικά σύνορα παρέμειναν αναλλοίωτα από την αποικιακή περίοδο, οπότε και είχαν τροποποιηθεί ώστε να ακολουθούν γεωμορφολογικά όρια, όπως ποτάμια και οροσειρές. Μικρές αλλαγές έγιναν για την προσαρμογή στην τοπική πολιτική (όπως η διάσπαση της Παρανά και η μεταφορά της νότιας όχθης του ποταμού Σάου Φρανσίσκου από την Περναμπούκου στην Μπαΐα), καθώς και προσθήκες εξαιτίας διπλωματικών διευθετήσεων εδαφικών διεκδικήσεων μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα (Αμαπά, Ροράιμα, Πάλμας). `Οταν η Βραζιλία έγινε δημοκρατία το 1889, όλες οι επαρχίες ανακηρύχθηκαν αμέσως «πολιτείες».
Το 1943, με την είσοδο της χώρας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Τζετούλιου Βάργκας απέσπασε εφτά στρατηγικά εδάφη από τις συνοριακές περιοχές προκειμένου να τα διοικεί απευθείας: τα Αμαπά, Ρίου Μπράνκου, Άκρι, Γκουαπορέ, Πόντα Πόρα, Ιγκουασού και το αρχιπέλαγος Φερνάντου ντι Νορόνια. Μετά τον πόλεμο, κάποια από αυτά τα εδάφη έγιναν ξεχωριστές πολιτείες: το Ρίου Μπράνκου έγινε η σημερινή Ροραΐμα και το Γκουαπορέ μετονομάσθηκε σε Ροντόνια, ενώ τα Πόντα Πόρα και Ιγκουασού παρέμειναν εδάφη. Το 1988 το Φερνάντου ντι Νουρόνια ενσωματώθηκε στην πολιτεία Περναμπούκου.
Το 1977 το Μάτου Γκρόσου χωρίσθηκε σε δύο πολιτείες: Το βόρειο τμήμα του διατήρησε το όνομα Μάτου Γκρόσου, ενώ το νότιο έγινε η νέα πολιτεία Μάτου Γκρόσου ντου Σου με πρωτεύουσα το Κάπου Γκράντι. Το Μάτου Γκρόσου ντου Σου ενσωμάτωσε το έδαφος Πόντα Πόρα και το βόρειο τμήμα του Ιγκουασού. Το κεντρικό Ιγκουασού ενσωματώθηκε στην Παρανά, ενώ το νότιο Ιγκουασού ενσωματώθηκε στη Σάντα Καταρίνα.
Το 1988 το βόρειο μέρος της Γκοϊάς έγινε η νέα πολιτεία Τοκαντίνς, με πρωτεύουσα την Πάλμας.
Κυβέρνηση
Η εξουσία της κάθε πολιτείας της Βραζιλίας διακρίνεται σε εκτελεστική, νομοθετική και δικαστική.
Η κυβέρνηση της κάθε πολιτείας ως εκτελεστική εξουσία έχει επικεφαλής τον κυβερνήτη της πολιτείας (governador), ο οποίος εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία. Υπάρχει επίσης ένας αντικυβερνήτης και αρκετοί πολιτειακοί υπουργοί. Σε κάθε πολιτεία υπάρχει η νομοθετική συνέλευση (assembléia legislativa), που αποτελείται από αντιπροσώπους του λαού της πολιτείας. Η δικαστική εξουσία σε κάθε πολιτεία ασκείται από τους δικαστές σε πρωτοδικεία και ένα εφετείο (tribunal de Justiça) ανά πολιτεία.
Παρά την ευρύτητα αυτού του συστήματος, οι πολιτείες δεν μπορούν να θεσπίσουν τους δικούς τους νόμους σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα το ποινικό και αστικό δίκαιο, που ψηφίζεται μόνο από το Εθνικό Κονγκρέσο και είναι ομοιόμορφο σε όλη τη χώρα.
Προταθείσα διάσπαση της Παρά
Στις 11 Δεκεμβρίου 2011 ένα συμβουλευτικό δημοψήφισμα έγινε στην πολιτεία Παρά με ερώτημα τη διάσπασή της σε τρεις διαφορετικές πολιτείες: τη (νέα) Παρά, την Ταπαχός και την Καραχάς. Η διάσπαση απορρίφθηκε από τον πληθυσμό με προσεγγιστική πλειοψηφία 2 προς 1.
Βάνια Ραντοβάνοβιτς
Ο Βάνια Ραντοβάνοβιτς (μαυροβουνιακά: Вања Радовановић, Vanja Radovanović, γεννηθείς στις 28 Οκτωβρίου 1982) είναι Μαυροβούνιος τραγουδιστής και στιχουργός. Εκπροσώπησε το Μαυροβούνιο στο Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision 2018 με το τραγούδι "Inje", χωρίς να καταφέρει την πρόκριση στον τελικό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μαυροβούνιοι Κατηγορία:Τραγουδιστές Κατηγορία:Στιχουργοί Κατηγορία:Συμμετέχοντες στη Eurovision Κατηγορία:Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2018
Γρηγόριος Β΄ του Τούσκουλου
Ο Γρηγόριος Β΄ (απεβ. το 1058) από τον Οίκο του Τούσκουλου ήταν γιος του Αλμπέρικ Γ΄ κόμη του Τούσκουλου και της Ερμελίνας. Έγινε κόμης του Tούσκουλου και του Λατερανού (Lateranensis et Tusculanensis comes) από το 1044 μέχρι το τέλος του.
Βιογραφία
Το Χρονικό του Μοναστηριού του Μοντεκαζίνο (Chronicon Monasterii Casinensis) του Λέοντα της Όστιας τον καταγράφει ως Γρηγόριο του Αλμπέρικο (Gregorius de Alberico). Η τοποθέτηση αυτού του αποσπάσματος συνεπάγεται το τέλος του γύρω στο 1058. Όπως οι πολλοί προπάτορές του, έφερε τον περίφημο τίτλο πατρίκιος, πρόξενος, δούκας και γερουσιαστής των Ρωμαίων (Romanorum patricius, consul, dux et Senator), υπονοώντας την κοσμική διοίκηση της Ρώμης και της πολιτοφυλακής της. Ο διπλός τίτλος του κόμη του Λατερανού και του Τούσκουλου σήμαινε την κοσμική εξουσία του στη Ρώμη και την κτήση του στο Tούσκουλο, όπως υποστηρίχθηκε από τη συμμαχία του με τον παπισμό. Το 1044 ηγήθηκε αποστολής για την αποκατάσταση τού αδελφού του πάπα Βενέδικτου Θ΄.
Οικογένεια
Πριν από το 1054, όταν μαρτυρείται τελευταία φορά, ο Γρηγόριος είχε τρεις γιους και μία κόρη. Η κόρη του:
Πηγές
Κατηγορία:Κόμητες του Τούσκουλου
Αλέξανδρος Ρετσίνας
Ο Αλέξανδρος Ρετσίνας ήταν Έλληνας βιομήχανος και πολιτικός.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στο Άργος και ήταν γιος του Γεώργιου Ρετσίνα. Αδέρφια του ήταν ο Θεόδωρος Ρετσίνας, ο Δημήτριος Ρετσίνας, η Κλεοπάτρα Δημοσθ. Χατζηλαζάρου, η Ελένη Ευστ. Κεχαγιά και η Έλλη Ζαλοκώστα. Κληρονόμησε μαζί με τα αδέρφια του την οικογενειακή επιχείρηση και το 1872 ίδρυσε την κλωστοϋφαντουργία "Αφοι Ρετσίνα". Εξελέγη βουλευτής Αττικοβοιωτίας στις εκλογές του 1890 και επανεξελέγη, ως βουλευτής Αττικής, στις εκλογές του 1892.
Πέθανε στο Παρίσι, στις 14 Αυγούστου 1908, και ο τάφος του είναι δίπλα στης συζύγου του στο νεκροταφείο Αναστάσεως στον Πειραιά.
Αναφορές
Κατηγορία:Βουλευτές Αττικοβοιωτίας Κατηγορία:Έλληνες βιομήχανοι Κατηγορία:Βουλευτές Αττικής
Θεωρία των Χρωμάτων
μικρογραφία| Φάσμα φωτός, από τη Θεωρία των Χρωμάτων – Ο Γκαίτε παρατήρησε ότι το χρώμα εμφανίζεται στις άκρες και το φάσμα εμφανίζεται εκεί όπου αυτές οι χρωματιστές άκρες επικαλύπτονται. Η Θεωρία των Χρωμάτων (Zur Farbenlehre) είναι ένα βιβλίο του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε σχετικά με τις απόψεις του ποιητή για τη φύση των χρωμάτων και για το πώς αυτά γίνονται αντιληπτά από τους ανθρώπους. Εκδόθηκε στα γερμανικά το 1810 και στα αγγλικά το 1840. Το βιβλίο περιέχει λεπτομερείς περιγραφές φαινομένων όπως οι χρωματιστές σκιές, η διάθλαση και η χρωματική εκτροπή.
Το έργο προήλθε από την ενασχόληση του Γκαίτε με τη ζωγραφική και άσκησε επιρροή κυρίως στις τέχνες (όπως στους: Φίλιπ Όττο Ρούνγκε, Ουίλλιαμ Τέρνερ, Προραφαηλίτες, Χίλμα οφ Κλιντ, Βασίλι Καντίνσκι).
Το βιβλίο του Γκαίτε εμπεριέχει ένα κατάλογο για το πώς γίνεται αντιληπτό το χρώμα σε μια μεγάλη ποικιλία περιστάσεων και θεωρεί τις παρατηρήσεις του Ισαάκ Νεύτωνα ως ειδικές περιπτώσεις. Σε αντίθεση με το Νεύτωνα, η ανησυχία του Γκαίτε δε περιστρεφόταν τόσο γύρω από την αναλυτική πραγμάτευση του χρώματος, όσο από τις ποιότητες του τρόπου με τον οποίο τα φαινόμενα γίνονται αντιληπτά. Οι φιλόσοφοι έχουν κατανοήσει τη διάκριση ανάμεσα στο οπτικό φάσμα, όπως παρατηρείται από τον Νεύτωνα, και στο φαινόμενο της ανθρώπινης αντίληψης των χρωμάτων, όπως παρουσιάζεται από τον Γκαίτε - ένα θέμα που αναλύθηκε εκτενώς από τον Βίτγκενσταϊν στα σχόλιά του για τη θεωρία του Γκαίτε στο Παρατηρήσεις πάνω στα χρώματα.
Ιστορικό υπόβαθρο
Την εποχή του Γκαίτε, ήταν γενικά αποδεκτό ότι, όπως είχε δείξει ο Ισαάκ Νεύτων στην Οπτική του το 1704, το άχρωμο (λευκό) φως χωρίζεται στα συστατικά του χρώματα όταν κατευθύνεται μέσα από ένα πρίσμα. δεξιά|μικρογραφία|370x370εσ| Η σύγκριση του Καστέλ το 1740 της φασματικής περιγραφής των χρωμάτων του Νεύτωνα με την εξήγησή του όσον αφορά την αλληλεπίδραση του φωτός και του σκότους, την οποία ο Γκαίτε ανέπτυξε αργότερα στη Θεωρία των Χρωμάτων του Το σημείο εκκίνησης του Γκαίτε ήταν η υποτιθέμενη ανακάλυψη του τρόπου με τον οποίο ο Νεύτων έσφαλε στο πρισματικό πείραμα, και μέχρι το 1793 ο Γκαίτε είχε διατυπώσει τα επιχειρήματά του εναντίον του Νεύτωνα στο δοκίμιο «Über Newtons Hypothese der diversen Refrangibilität» («On Newton's hypothengibility of diverse refrang»). Ωστόσο, μέχρι το 1794, ο Γκαίτε είχε αρχίσει να παρατηρεί όλο και περισσότερο τη σημασία της φυσιολογικής πτυχής των χρωμάτων.
Όπως σημειώνει ο Γκαίτε στον ιστορικό τομέα, ο Λουδοβίκος Μπερτράν Καστέλ είχε ήδη δημοσιεύσει μια κριτική της φασματικής περιγραφής του πρισματικού χρώματος του Νεύτωνα το 1740 στην οποία παρατήρησε ότι η ακολουθία των χρωμάτων που χωριζόταν από ένα πρίσμα εξαρτιόταν από την απόσταση από το πρίσμα - και ότι ο Νεύτων κοίταζε μια ειδική περίπτωση.
«Ενώ αντιθέτως ο Νεύτων παρατήρησε το χρωματικό φάσμα σε έναν τοίχο σε σταθερή απόσταση μακριά από το πρίσμα, ο Γκαίτε παρατήρησε το χρωματικό φάσμα σε μια λευκή κάρτα η οποία σταδιακά απομακρύνθηκε από το πρίσμα... Καθώς η κάρτα απομακρύνθηκε, η προβαλλόμενη εικόνα επιμηκύνθηκε, παίρνοντας σταδιακά ένα ελλειπτικό σχήμα, οι έγχρωμες εικόνες έγιναν μεγαλύτερες και τελικά συγχωνεύτηκαν στο κέντρο για να δημιουργήσουν το χρώμα πράσινο. Η μετακίνηση της κάρτας πιο μακρυά οδήγησε στην αύξηση του μεγέθους της εικόνας, μέχρι που τελικά παρήχθη το φάσμα που περιγράφει ο Νεύτων στα Οπτικά... Η εικόνα που εκπέμπεται από τη διαθλασμένη δοκό δεν ήταν σταθερή, αλλά μάλλον αναπτύχθηκε με αυξανόμενη απόσταση από το πρίσμα. Κατά συνέπεια, ο Γκαίτε έκρινε την συγκεκριμένη απόσταση που επέλεξε ο Νεύτων για να αποδείξει το δεύτερο θεώρημα στα Οπτικά ως ιδιότροπα επιβεβλημένη». (Άλεξ Κέντσης, Ανάμεσα στο φως και στο μάτι)
Στον πρόλογο της Θεωρίας των Χρωμάτων, ο Γκαίτε εξήγησε ότι προσπάθησε να εφαρμόσει την αρχή της πολικότητας στο έργο - μια πρόταση που ανήκε στις πρώτες του πεποιθήσεις και ήταν συστατική ολόκληρης της μελέτης του για τη φύση.
Η θεωρία του Γκαίτε
Είναι δύσκολο να παρουσιαστεί η «θεωρία» του Γκαίτε, από τη στιγμή που απέχει από το να σχηματίσει οποιαδήποτε πραγματική θεωρία. Αναφέρει: «ο σκοπός (αυτής της θεωρίας) είναι να απεικονίσει παρά να εξηγήσει» (Επιστημονικές Μελέτες ). Αντί να δημιουργήσει μοντέλα και εξηγήσεις, ο Γκαίτε συνέλεξε δείγματα—ήταν υπεύθυνος για τις μετεωρολογικές συλλογές του Πανεπιστημίου της Ιένας. Μέχρι τη στιγμή του θανάτου του, είχε συγκεντρώσει πάνω από 17.800 ορυκτά στην προσωπική του συλλογή—τη μεγαλύτερη σε όλη την Ευρώπη. Ακολούθησε την ίδια προσέγγιση στο χρώμα - αντί να περιορίσει και να απομονώσει τα πράγματα σε ένα μόνο «experimentum crucis» (ή ένα κριτικό πείραμα που θα αποδείκνυε ή θα απέρριπτε τη θεωρία του), επιδίωξε να κερδίσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο εύρος για αυτή του την αντίληψη αναπτύσσοντας μία παρουσίαση ευρείας εμβέλειας μέσω της οποίας αποκαλύπτεται ο ουσιώδης χαρακτήρας του χρώματος-χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει σε εξηγήσεις και θεωρίες για αντιληπτά φαινόμενα όπως τα «μήκη κυμάτων» ή τα «μόρια».
Η ουσία της μεθόδου του Γκαίτε ήταν το να μείνει κανείς πιστός στην αντίληψη χωρίς να καταφύγει στην εξήγηση. Αυτό που έδωσε στην πραγματικότητα δεν ήταν τόσο μια θεωρία, όσο μια ορθολογική περιγραφή του χρώματος. Για τον Γκαίτε, «το σημαντικότερο είναι να καταλάβουμε ότι όλα τα γεγονότα στη πραγματικότητα είναι θεωρία. Το μπλε του ουρανού μας αποκαλύπτει τον βασικό νόμο του χρώματος. Μην ψάχνετε τίποτα πέρα από τα φαινόμενα, αυτά τα ίδια είναι η θεωρία.» Ο Γκαίτε περιγράφει τη μέθοδό του στο δοκίμιο Το πείραμα ως μεσολαβητής μεταξύ υποκειμένου και αντικειμένου (1772). Υπογραμμίζει τη βιωματική του άποψη. «Ο ίδιος ο άνθρωπος, στο βαθμό που κάνει ηχητική χρήση των αισθήσεων του, είναι ο πιο ακριβής φυσικός μηχανισμός που μπορεί να υπάρξει.» (Γκαίτε, Επιστημονικές Μελέτες )
Φως και σκοτάδι
Σε αντίθεση με τους σύγχρονους του, ο Γκαίτε δεν έβλεπε το σκοτάδι ως μια απουσία φωτός, αλλά μάλλον ως εκ διαμέτρου αντίθετο και αλληλεπιδραστικό με το φως: το χρώμα προέκυψε από αυτή την αλληλεπίδραση φωτός και σκιάς. Για τον Γκαίτε, το φως είναι «το απλούστερο, το πιο αδιαίρετο, το πιο ομοιογενές ον που γνωρίζουμε. Η αντιμετώπιση του είναι το σκοτάδι.» (Γράμμα στον Γιακόμπι).Βασισμένος στα πειράματά του με τα θολά μέσα, ο Γκαίτε χαρακτήρισε το χρώμα σαν να προκύπτει από τη δυναμική αλληλεπίδραση σκότους και φωτός. Ο Ρούντολφ Στάινερ, ο επιστημονικός συντάκτης της έκδοσης Kurschner των έργων του Γκαίτε, έδωσε την ακόλουθη αναλογία:Ο Γκαίτε το εκφράζει πιο περιεκτικά: Με άλλα λόγια: Το κίτρινο είναι ένα φως που έχει αποθαρρυνθεί από το σκοτάδι. Το μπλε είναι ένα σκοτάδι που έχει αποδυναμωθεί από το φως.
Πειράματα με θολά μέσα
Οι μελέτες του Γκαίτε για το χρώμα ξεκίνησαν με πειράματα που εξέτασαν τις επιδράσεις των θολών μέσων, όπως ο αέρας, η σκόνη και η υγρασία στην αντίληψη του φωτός και του σκοταδιού. Ο ποιητής παρατήρησε ότι το φως που φαίνεται μέσα από ένα θολό μέσο εμφανίζεται κίτρινο και το σκοτάδι που φαίνεται μέσα από ένα φωτισμένο μέσο εμφανίζεται μπλε.Στη συνέχεια προχωρά σε πολυάριθμα πειράματα, παρατηρώντας συστηματικά τις επιδράσεις των σπάνιων μέσων όπως η σκόνη, ο αέρας και η υγρασία στην αντίληψη του χρώματος.
Οριακές συνθήκες
Όταν προβάλλεται μέσα από ένα πρίσμα, ο προσανατολισμός ενός ορίου φωτός-σκοταδιού, ο οποίος σέβεται τον άξονα του πρίσματος, είναι σημαντικός. Με το λευκό πάνω από ένα σκοτεινό όριο, παρατηρούμε το φως να εκτείνει μια μπλε-βιολετί άκρη στη σκοτεινή περιοχή: ενώ το σκοτάδι πάνω από ένα φωτεινό όριο έχει ως αποτέλεσμα μια κόκκινη-κίτρινη άκρη που εκτείνεται στην φωτεινή περιοχή.
Αυτή η διαφορά κίνησε το ενδιαφέρον του Γκαίτε. Ένιωθε ότι αυτή η εμφάνιση του χρώματος στα όρια φωτός-σκοταδιού ήταν θεμελιώδης για τη δημιουργία του φάσματος (το οποίο θεωρούσε σύνθετο φαινόμενο).
Διαφοροποιώντας τις πειραματικές συνθήκες χρησιμοποιώντας διαφορετικές αποχρώσεις του γκρι, δείχνει ότι η ένταση των χρωματιστών άκρων αυξάνεται με την αντίθεση των ορίων.
Φωτεινά και σκοτεινά φάσματα
Δεδομένου ότι το φαινόμενο του χρώματος βασίζεται στη γειτνίαση φωτός και σκοταδιού, υπάρχουν δύο τρόποι για να παραχθεί ένα φάσμα: με μια δέσμη φωτός σε ένα σκοτεινό δωμάτιο και με μια δέσμη σκοταδιού (δηλ.μια σκιά) σε ένα φωτεινό δωμάτιο.
Ο Γκαίτε κατέγραψε τη σειρά των χρωμάτων που προβάλλονται σε διάφορες αποστάσεις από ένα πρίσμα και για τις δύο περιπτώσεις (βλ. Πλάκα IV, Θεωρία των Χρωμάτων). Και στις δύο περιπτώσεις, διαπίστωσε ότι οι κίτρινες και μπλε άκρες παραμένουν πιο κοντά στην πλευρά που είναι φωτεινή και οι κόκκινες και βιολετί άκρες παραμένουν πιο κοντά στην πλευρά που είναι σκούρα. Σε μια συγκεκριμένη απόσταση, αυτές οι άκρες επικαλύπτονται - και λαμβάνουμε το φάσμα του Νεύτωνα. Όταν αυτές οι άκρες επικαλύπτονται σε ένα φωτεινό φάσμα, προκύπτει πράσινο. όταν επικαλύπτονται σε ένα σκοτεινό φάσμα, προκύπτει ματζέντα.
Με ένα φωτεινό φάσμα (δηλαδή μια αχτίδα φωτός σε ένα σκοτεινό περιβάλλον), βρίσκουμε κίτρινα-κόκκινα χρώματα κατά μήκος της επάνω άκρης και μπλε-βιολετί χρώματα κατά μήκος της κάτω άκρης. Το φάσμα με το πράσινο στη μέση εμφανίζεται μόνο όπου οι μπλε-βιολετί άκρες επικαλύπτουν τις κίτρινες-κόκκινες άκρες. Δυστυχώς ένα οπτικό μείγμα μπλε και κίτρινου δίνει λευκό, όχι πράσινο, και έτσι η εξήγηση του Γκαίτε για το φάσμα του Νεύτωνα αποτυγχάνει.
Με ένα σκοτεινό φάσμα (δηλαδή μια σκιά που περιβάλλεται από φως), βρίσκουμε βιολετί-μπλε κατά μήκος της επάνω άκρης και κόκκινο-κίτρινο κατά μήκος της κάτω άκρης - και όπου αυτές οι άκρες επικαλύπτονται, βρίσκουμε (εξωφασματικά) ματζέντα.
Ο Όλαφ Μιούλερ παρουσίασε το θέμα με τον ακόλουθο τρόπο: «Σύμφωνα με τον Νεύτωνα, όλα τα χρώματα του φάσματος περιέχονται στο λευκό φως του ηλίου, σύμφωνα με τον Γκαίτε, μπορεί να ειπωθεί το αντίθετο - ότι όλα τα χρώματα του συμπληρωματικού φάσματος περιέχονται στο σκοτάδι».
Ο χρωματικός κύκλος του Γκαίτε
μικρογραφία|380x380εσ| Ο συμμετρικός χρωματικός κύκλος του Γκαίτε με τις σχετικές συμβολικές ιδιότητες (1809) Ο Γκαίτε προέβλεψε τη θεωρία της χρωματικής ανταγωνιστικότητας του Έβαλντ Χέρινγκ προτείνοντας έναν συμμετρικό χρωματικό τροχό. Γράφει, «Ο χρωματικός κύκλος... [είναι] διατεταγμένος με έναν γενικό τρόπο σύμφωνα με τη φυσική σειρά... γιατί τα χρώματα που είναι διαμετρικά αντίθετα μεταξύ τους σε αυτό το διάγραμμα, είναι εκείνα που προκαλούν αμοιβαία το ένα το άλλο στο μάτι. Έτσι, το κίτρινο απαιτεί βιολετί: το πορτοκαλί [απαιτεί] μπλε: το μοβ [απαιτεί] πράσινο: και το αντίστροφο: έτσι... όλες οι ενδιάμεσες διαβαθμίσεις προκαλούν αμοιβαία η μία την άλλη: το πιο απλό χρώμα που απαιτεί την ένωση, και αντίστροφα ( παράγραφος #50).
Με τον ίδιο τρόπο που το φωτεινό και το σκοτεινό φάσμα έδωσαν πράσινο χρώμα από το μείγμα του μπλε και του κίτρινου χρώματος— ο Γκαίτε ολοκλήρωσε τον χρωματικό του τροχό αναγνωρίζοντας τη σημασία του χρώματος ματζέντα— «Για τον Νεύτωνα, μόνο τα χρώματα εντός του φάσματος θα μπορούσαν να θεωρηθούν θεμελιώδη. Αντίθετα, η πιο εμπειρική προσέγγιση του Γκαίτε τον οδήγησε να αναγνωρίσει τον ουσιαστικό ρόλο του χρώματος ματζέντα σε έναν πλήρη χρωματικό κύκλο, έναν ρόλο που εξακολουθεί να έχει σε όλα τα σύγχρονα χρωματικά συστήματα.»
Συμπληρωματικά χρώματα και η ψυχολογία των χρωμάτων
μικρογραφία|255x255εσ| Το «ρόδο των ιδιοσυγκρασιών» ( Temperamentenrose ), είναι μια παλαιότερη μελέτη (1798/9) των Γκαίτε και [[Φρίντριχ Σίλερ|Σίλερ, στην οποία ταιριάζουν δώδεκα χρώματα με τις διάφορες ασχολίες των ανθρώπων ή με τα διάφορα γνωρίσματα των χαρακτήρων τους (τύραννοι, ήρωες, τυχοδιώκτες, ηδονιστές, εραστές, ποιητές, δημόσιοι ομιλητές, ιστορικοί, δάσκαλοι, φιλόσοφοι, παιδαγωγοί, κυβερνήτες) και έπειτα χωρίζουν τα αποτελέσματα σε ομάδες βασισμένες στη θεωρία της Χυμοπαθολογίας.]] Ο Γκαίτε συμπεριέλαβε επίσης αισθητικές ιδιότητες στον χρωματικό του τροχό, υπό τον τίτλο «αλληγορική, συμβολική, μυστήρια χρήση του χρώματος» (Allegorischer, symbolischer, mystischer Gebrauch der Farbe), καθιερώνοντας ένα είδος ψυχολογίας των χρωμάτων. Συνέδεσε το κόκκινο με το «όμορφο», το πορτοκαλί με το «ευγενές», το κίτρινο με το «καλό», το πράσινο με το «χρήσιμο», το μπλε με το «κοινό» και το βιολετί με το «περιττό». Αυτές οι έξι ιδιότητες ανατέθηκαν σε τέσσερις κατηγορίες ανθρώπινης γνωστικής λειτουργίας, τη λογική (Vernunft) το όμορφο και το ευγενές (κόκκινο και πορτοκαλί), τη διανοητική (Verstand), το καλό και το χρήσιμο (κίτρινο και πράσινο), τη φιληδονία (Sinnlichkeit) το χρήσιμο και το κοινό (πράσινο και μπλε) και, κλείνοντας τον κύκλο, τη φαντασία (Phantasie) τόσο στο περιττό, όσο και στο όμορφο (μωβ και κόκκινο).
Σημειώσεις για τη μετάφραση
Ωστόσο, η κυριολεκτική μετάφραση είναι πιο δύσκολη. Το έργο του Γκαίτε χρησιμοποιεί δύο σύνθετες λέξεις για μικτές (ενδιάμεσες) αποχρώσεις μαζί με αντίστοιχους συνήθεις χρωματικούς όρους όπως «πορτοκαλί» και «βιολετί». Δεν είναι σαφές πώς το Rot, το Purpur (ονομάζεται ρητά ως το συμπληρωματικό του πράσινου), και το Schön (ένας από τους έξι χρωματικούς τομείς) του Γκαίτε σχετίζονται αφενός μεταξύ τους, αφετέρου με την κόκκινη άκρη του ορατού φάσματος. Το κείμενο για τη συμβολή (φυσική) από το κεφάλαιο "φυσική" δεν θεωρεί το Rot και το Purpur συνώνυμα. Επίσης, το Purpur είναι αδιαμφισβήτητα διαφορετικό από το Blaurot, επειδή το Purpur παρουσιάζεται ως ένα χρώμα το οποίο βρίσκεται κάπου μεταξύ του Blaurot και του Gelbrot (, παράγραφος 476), αν και πιθανώς δεν γειτνιάζει με το τελευταίο.
Ο Νεύτων και ο Γκαίτε
Ο Έρνστ Λέρς γράφει, «Στην πραγματικότητα, η ουσιαστική διαφορά μεταξύ της θεωρίας των χρωμάτων του Γκαίτε και της θεωρίας που επικράτησε στην επιστήμη (παρόλες τις τροποποιήσεις) από την εποχή του Νεύτωνα, έγκειται σε αυτό: Ενώ η θεωρία του Νεύτωνα και των διαδόχων του βασίστηκε στον αποκλεισμό της ικανότητας του ματιού όσον αφορά το χρώμα, ο Γκαίτε έθεσε τα θεμέλια της θεωρίας του ακριβώς πάνω σε αυτήν την εμπειρία του ματιού στο χρώμα».
«Η παραίτηση από την ζωή και την αμεσότητα, που ήταν ο πρόλογος της προόδου των φυσικών επιστημών από τον Νεύτωνα και μετά, αποτέλεσε την πραγματική βάση για τον πικρό αγώνα που διεξήγαγε ο Γκαίτε ενάντια στη οπτική του Νεύτωνα περί της φυσικής. Θα ήταν επιπόλαιο να απορρίψουμε αυτόν τον αγώνα ως ασήμαντο: είναι  μεγάλης σημασίας το ότι ένας εκ των εξαιρετικών ανδρών κατευθύνει όλες τις προσπάθειές του στην καταπολέμηση της ανάπτυξης της Νευτώνειας οπτικής». (Βέρνερ Χάιζενμπεργκ, κατά τη διάρκεια ομιλίας για τον εορτασμό των γενεθλίων του Γκαίτε)
Λόγω των διαφορετικών προσεγγίσεων τους σε ένα κοινό θέμα, έχουν προκύψει πολλές παρεξηγήσεις μεταξύ της μαθηματικής αντίληψης της οπτικής από τον Νεύτωνα και της βιωματικής προσέγγισης του Γκαίτε.
Για τον Νεύτωνα, το πρίσμα είναι ασήμαντο για την ύπαρξη των χρωμάτων, καθώς όλα τα χρώματα υπάρχουν ήδη στο λευκό φως και το πρίσμα απλώς τα ξεχωρίζει ανάλογα με την αναθραυστικότητα τους. Ο Γκαίτε επιδίωξε να δείξει ότι, ως θολό μέσο, το πρίσμα ήταν ένας αναπόσπαστος παράγοντας για την εμφάνιση του χρώματος.
Ενώ ο Νεύτων περιόρισε τη φωτεινή δέσμη για να απομονώσει το φαινόμενο, ο Γκαίτε παρατήρησε ότι με ένα ευρύτερο άνοιγμα, δεν υπήρχε φάσμα. Είδε μόνο κόκκινες-κίτρινες άκρες και μπλε-κυανές άκρες με λευκό ανάμεσά τους και το φάσμα προέκυψε μόνο εκεί που αυτές οι άκρες πλησίαζαν αρκετά ώστε να επικαλυφθούν. Για εκείνον, το φάσμα θα μπορούσε να εξηγηθεί από το απλούστερο φαινόμενο του χρώματος που προκύπτει από την αλληλεπίδραση φωτεινών και σκοτεινών ακρών.
Ο Νεύτων εξηγεί την εμφάνιση του λευκού με έγχρωμες άκρες λέγοντας ότι λόγω της συνολικά διαφορετικής ποσότητας διάθλασης, οι ακτίνες αναμιγνύονται μεταξύ τους για να δημιουργήσουν ένα πλήρες λευκό προς το κέντρο, ενώ οι άκρες δεν επωφελούνται από αυτό το πλήρες μείγμα και εμφανίζονται με μεγαλύτερα κόκκινα ή μπλε συστατικά. Για την περιγραφή του Νεύτωνα για τα πειράματά του, βλέπε την Οπτική του (1704).
Πίνακας διαφορών
Η αντίληψη του σκοταδιού από τον Γκαίτε απορρίπτεται από τις σύγχρονες φυσικές επιστήμες. Τόσο ο Νεύτων όσο και ο Χούχενς όρισαν ως σκοτάδι την απουσία του φωτός. Οι Γιούνγκ και Φρενέλ έδειξαν ότι η θεωρία των κυμάτων του Χούχενς (στην Πραγματεία περί φωτός) θα μπορούσε να εξηγήσει το γεγονός ότι το χρώμα είναι η ορατή εκδήλωση του μήκους κύματος του φωτός. Στις μέρες μας, οι φυσικοί αποδίδουν ένα χαρακτήρα στο φως τόσο μοριακό όσο και κυματοειδή—που περιλαμβάνει τον Κυματοσωματιδιακό δυϊσμό.
Ιστορία και επιρροή
Η πρώτη έκδοση του Farbenlehre τυπώθηκε στο Cotta'schen Verlagsbuchhandlung στις 16 Μαΐου 1810, με 250 αντίτυπα σε γκρι χαρτί και 500 αντίτυπα σε λευκό χαρτί. Περιείχε τρεις ενότητες: i) μία διδακτική ενότητα στην οποία ο Γκαίτε παρουσιάζει τις δικές του παρατηρήσεις, ii) μία πολεμική ενότητα στην οποία τάσσεται κατά του Νεύτωνα, και iii) μία ιστορική ενότητα.
Από την στιγμή της έκδοσης του, το βιβλίο ήταν αμφιλεγόμενο για τη στάση του εναντίον του Νεύτωνα. Σε τέτοιο βαθμό, που όταν ο Τσαρλς Ίστλεϊκ μετέφρασε το κείμενο στα αγγλικά το 1840, παρέλειψε το περιεχόμενο της πολεμικής του Γκαίτε κατά του Νεύτωνα.
Επιρροή στις τέχνες
δεξιά|μικρογραφία| [[Ουίλλιαμ Τέρνερ|Ουίλλιαμ Τέρνερ, The Fighting Temeraire, 1839]] Εκείνο που έδωσε το αρχικό ερέθισμα στον Γκαίτε να ασχοληθεί με τη μελέτη του χρώματος, ήταν τα ερωτήματα γύρω από την απόχρωση στη ζωγραφική. «Κατά τη διάρκεια του πρώτου του ταξιδιού στην Ιταλία (1786–88), παρατήρησε ότι οι καλλιτέχνες ήταν σε θέση να διατυπώσουν κανόνες για σχεδόν όλα τα στοιχεία της ζωγραφικής και του σχεδίου εκτός από το χρώμα και τα συναφή. Τα έτη 1786–88, ο Γκαίτε άρχισε να ερευνεί εάν θα μπορούσε κανείς να διαπιστώσει κανόνες που να ελέγχουν την καλλιτεχνική χρήση του χρώματος.»
Αυτός ο στόχος επιτεύχθηκε εν μέρει όταν αρκετοί εικαστικοί καλλιτέχνες, πάνω απ' όλα ο Φίλιπ Όττο Ρούνγκε, ενδιαφέρθηκαν για τις μελέτες του σχετικά με το χρώμα. Αφού μεταφράστηκε στα αγγλικά από τον Τσαρλς Ίστλεϊκ το 1840, η θεωρία υιοθετήθηκε ευρέως από τον καλλιτεχνικό κόσμο - ειδικά μεταξύ των Προραφαηλιτών. Ο Ουίλλιαμ Τέρνερ το μελέτησε διεξοδικά και το ανέφερε στους τίτλους αρκετών ζωγραφικών πινάκων. Ο Βασίλι Καντίνσκι το θεώρησε «ένα από τα πιο σημαντικά έργα».
Επιρροή στις σημαίες της Λατινικής Αμερικής
δεξιά|μικρογραφία| Η σημαία της Κολομβίας Κατά τη διάρκεια μιας γιορτής στη Βαϊμάρη το χειμώνα του 1785, ο Γκαίτε είχε μια μεταμεσονύκτια συζήτηση με τον Νοτιοαμερικανό επαναστάτη Φρανσίσκο ντε Μιράντα. Σε μια επιστολή προς τον Σγιεμγιόν Βαρόντσοφ (1792), ο Μιράντα διηγήθηκε πώς ο Γκαίτε, γοητευμένος από τα κατορθώματά του στην Αμερική και στην Ευρώπη, του είπε: «Το πεπρωμένο σου είναι να δημιουργήσεις στη γη σου ένα μέρος όπου τα βασικά χρώματα δεν παραμορφώνονται». Προχώρησε στη διευκρίνιση του τι εννοούσε: Αρχικά μου εξήγησε τον τρόπο με τον οποίο η ίριδα μεταμορφώνει το φως σε τρία κύρια χρώματα… μετά είπε, «Γιατί το κίτρινο είναι το πιο ζεστό, το πιο ευγενές και το πιο κοντινό στο λαμπερό φως: γιατί το μπλε είναι εκείνο το μείγμα ενθουσιασμού και γαλήνης, σε τέτοιο βαθμό που προκαλεί τις σκιές: και γιατί το κόκκινο είναι η εξύψωση του κίτρινου και του μπλε, η σύνθεση, η εξαφάνιση του λαμπερού φωτός μέσα στις σκιές.
Επιρροή στους φιλοσόφους
Τον 19o αιώνα, η Θεωρία του Γκαίτε υιοθετήθηκε από τον Σοπενχάουερ στο Περί Οράσεως και Χρωμάτων, ο οποίος την εξέλιξε σε ένα είδος αριθμητικής φυσιολογίας της δράσης του αμφιβληστροειδούς, σε συνδυασμό με τον δικό του αντιπροσωπευτικό ιδεαλισμό.
Τον 20ο αιώνα η θεωρία πέρασε στον κόσμο της φιλοσοφίας μέσω του Βίτγκενσταϊν, ο οποίος αφιέρωσε μια σειρά παρατηρήσεων στο θέμα στο τέλος της ζωής του. Αυτές οι παρατηρήσεις συλλέγονται στο έργο του Παρατηρήσεις πάνω στα χρώματα, (Βίτγκενσταϊν, 1977).Ο Βίτγκενσταϊν ενδιαφερόταν για το γεγονός ότι ορισμένες προτάσεις σχετικά με το χρώμα δεν είναι ούτε εμπειρικές, ούτε ακριβώς a priori, αλλά κάτι ενδιάμεσο: η φαινομενολογία, σύμφωνα με τον Γκαίτε. Ωστόσο, ο Βίτγκενσταϊν υιοθέτησε τη γραμμή ότι «Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο όπως ο όρος φαινομενολογία, αν και υπάρχουν φαινομενολογικά προβλήματα». Αρκέστηκε στο να θεωρήσει τις παρατηρήσεις του Γκαίτε ως ένα είδος λογικής ή γεωμετρίας. Ο Βίτγκενσταϊν πήρε τα παραδείγματά του από την επιστολή Runge που περιλαμβάνεται στο "Farbenlehre", π.χ "Το λευκό είναι το πιο ανοιχτό χρώμα", "Δεν μπορεί να υπάρξει ένα διαφανές λευκό", "Δεν μπορεί να υπάρξει ένα κοκκινωπό πράσινο" και ούτω καθεξής. Η λογική κατάσταση αυτών των προτάσεων στην έρευνα του Βίτγκενσταϊν, συμπεριλαμβανομένης της σχέσης τους με τη φυσική, έχει συζητηθεί στο Χρώμα του Τζόναθαν Γουέστφαλ: Μια Φιλοσοφική Εισαγωγή (Γουέστφαλ, 1991).
Υποδοχή από επιστήμονες
Κατά τη διάρκεια της ζωής του Γκαίτε (δηλαδή μεταξύ 1810 και 1832) αμέτρητοι επιστήμονες και μαθηματικοί σχολίασαν την κριτική του Γκαίτε προς τον Νεύτωνα (στο έργο του Γκαίτε "Θεωρία των Χρωμάτων"), συγκεκριμένα σε κριτικές (βιβλίων), σε βιβλία, σε κεφάλαια βιβλίων, σε υποσημειώσεις και σε ανοιχτές επιστολές. Η πλειοψηφία αυτών των ψήφων (ελάχιστα λιγότερες από τις μισές) μίλησε κατά του Γκαίτε, ιδιαίτερα ο Tόμας Γιάνγκ, ο Λουδοβίκος Μαλού, ο Πιέρ Πρεβώ και ο Γκουστάφ Τίοντορ Φέχνερ. Το ένα τρίτο των δηλώσεων των φυσικών επιστημών ήταν υπέρ του Γκαίτε, ιδιαίτερα των Τόμας Γιόχαν Ζίιμπεκ, Γιόχαν Ζάλομο Κρίστοφ Σβάιγκερ και Γιόχαν Φρλιντριχ Κρίστιαν Βέρνεμπουργκ, ενώ το ένα πέμπτο εξέφρασε αμφιθυμία ή ισοπαλία.
Ήδη από το 1853, στη διάλεξη του Χέρμαν φον Χέλμχολτς περι των επιστημονικών έργων του Γκαίτε, ότι απεικονίζει τα φαινόμενα που γίνονται αντιληπτά - "περιστασιακά, αυστηρώς πιστά στη φύση, τα τοποθετεί εντόνως σε μια τάξη που είναι ευχάριστη να ερευνηθεί, και αποδεικνύεται εδώ, όπως παντού στη σφαίρα του πραγματικού, ότι είναι ο μεγάλος κυρίαρχος της έκθεσης» (Χελμχολτς 1853). Ο Χέλμχολτς τελικά απορρίπτει τη θεωρία του Γκαίτε ως έργο ενός ποιητή, αλλά εκφράζει την αμηχανία του για το πώς μπορούν να συμφωνούν τόσο πολύ για τα γεγονότα αυτού του θέματος, αλλά σε βίαιη αντίφαση ως προς το νόημά τους—«Και εγώ δεν ξέρω πώς κάποιος, ανεξαρτήτως από το ποιες είναι οι απόψεις του για τα χρώματα, μπορεί να αρνηθεί ότι η θεωρία από μόνη της είναι απολύτως απορρέουσα, ότι οι υποθέσεις της, αφού γίνουν δεκτές, εξηγούν τα γεγονότα που αντιμετωπίζονται απολύτως και πράγματι με απλό τρόπο». (Χέλμχολτς 1853)
Παρόλο που η ακρίβεια των παρατηρήσεων του Γκαίτε δεν δέχεται μεγάλη κριτική, η αισθητική του προσέγγιση δεν προσφέρεται για τις απαιτήσεις της αναλυτικής και της μαθηματικής ανάλυσης που χρησιμοποιούνται παντού στη σύγχρονη επιστήμη. Πολλές συζητήσεις πηγάζουν από δύο διαφορετικούς τρόπους διερεύνησης του φωτός και του χρώματος. Ο Γκαίτε δεν ενδιαφερόταν για την αναλυτική πραγμάτευση του χρώματος από τον Νεύτωνα — αλλά παρουσίασε μια εξαιρετική ορθολογική περιγραφή του φαινομένου της αντίληψης των χρωμάτων από τον άνθρωπο.
Ο Mitchell Feigenbaum πίστευε ότι «ο Γκαίτε είχε δίκιο για το χρώμα!»
Τρέχουσα κατάσταση
«Ο Νεύτων πίστευε ότι με τη βοήθεια των πειραμάτων του στο πρίσμα, μπορούσε να αποδείξει ότι το φως του ήλιου αποτελείται από ακτίνες φωτός με διάφορα χρώματα. Ο Γκαίτε έδειξε ότι αυτό το βήμα από την παρατήρηση στη θεωρία είναι πιο προβληματικό από ό,τι ο Νευτων ήθελε να παραδεχτεί. Επιμένοντας ότι το βήμα προς τη θεωρία δεν μας επιβάλλεται μέσω των φαινομένων, ο Γκαίτε αποκάλυψε τη δική μας ελεύθερη, δημιουργική συνεισφορά στην κατασκευή της θεωρίας. Και η οξυδέρκεια του Γκαίτε είναι εκπληκτικά σημαντική, γιατί σωστά υποστήριξε ότι όλα τα αποτελέσματα των πειραμάτων στο πρίσμα του Νεύτωνα ταιριάζουν εξίσου καλά σε μια εναλλακτική θεωρία… έναν αιώνα πριν από τα περίφημα επιχειρήματα των Duhem και Quine για τον Υποπροσδιορισμό .»
«Η κριτική του Γκαίτε στον Νεύτωνα δεν ήταν επίθεση στη λογική ή την επιστήμη, αν και έχει συχνά απεικονιστεί έτσι. . Η κριτική υποστήριξε ότι ο Νεύτων είχε μπερδέψει τη μαθηματική φαντασία ως την καθαρή απόδειξη των αισθήσεων. . Ο Γκαίτε προσπάθησε να ορίσει την επιστημονική λειτουργία της φαντασίας: να αλληλοσυσχετίζει τα φαινόμενα από τη στιγμή που έχουν παραχθεί, περιγραφεί και οργανωθεί σχολαστικά. . . Ο Νεύτωνας είχε εισαγάγει το δόγμα στην επιστήμη των χρωμάτων υποστηρίζοντας ότι το χρώμα μπορούσε να αναχθεί σε συνάρτηση των ακτίνων». (Dennis L. Sepper, 2009)
«Αν και απέρριψε τη διαφορική αναθραυστικότητα του Νεύτωνα αρκετά σύντομα, ο Γκαίτε πάντα επιβεβαίωνε τη Νευτώνεια μηχανική. Δεν ήταν μια a priori ποιητική προκατάληψη εναντίων της μαθηματικής ανάλυσης, αλλά μάλλον η εκτέλεση των πειραμάτων που τον οδήγησαν στο να απορρίψει τη θεωρία... Ο Γκαίτε κατέληξε άμεσα στο συμπέρασμα ότι για να εξηγήσει κανείς το χρώμα πρέπει να έχει γνώσεις όχι μόνο σχετικά με το φως αλλά και για τη λειτουργία των ματιών και τις σχετικές διαφορές του φωτός στο οπτικό πεδίο.» (Σέππερ, 2009)
Ως ένας κατάλογος παρατηρήσεων, τα πειράματα του Γκαίτε διερευνούν την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης αντίληψης περί των χρωμάτων. Ενώ ο Νεύτων επιχείρησε να αναπτύξει ένα μαθηματικό μοντέλο για τη συμπεριφορά του φωτός, ο Γκαίτε επικεντρώθηκε στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο γίνεται αντιληπτό το χρώμα σε ένα ευρύ φάσμα συνθηκών. Οι εξελίξεις στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος ερμηνεύει τα χρώματα, όπως η σταθερότητα του χρώματος και η θεωρία του αμφιβληστροειδούς του Έντβιν Λάντ, έχουν εντυπωσιακές ομοιότητες με τη θεωρία του Γκαίτε.
Μια σύγχρονη επεξεργασία του βιβλίου δίνει ο Ντέννις Σέππερ στο βιβλίο, Ο Γκαίτε κατά του Νεύτωνα: Απολογητική και το Πρότζεκτ για μια Νέα Επιστήμη του Χρώματος (Cambridge University Press, 2003).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βιβλία φυσικής Κατηγορία:Χρώμα Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα γερμανικά Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Τζον Ουέσλι Χάιατ
Υπήρξε κάτοχος του μεταλλίου Perkin το οποίο περιλαμβάνεται στο National Inventors Hall of Fame και κατείχε 238 διπλώματα ευρεσιτεχνίας συμπεριλαμβανομένων βελτιώσεων σε μύλους ζαχαροκάλαμου και συσκευές φιλτραρίσματος νερού.
Βιογραφικά στοιχεία
Αργότερα, εφηύρε το πλαστικό, λαμβάνοντας αρκετές εκατοντάδες πατέντες. Από τις πιο γνωστές εφευρέσεις του ήταν αυτή του υποκατάστατου του ελεφαντόδοντου για την παραγωγή σε μπάλες μπιλιάρδου. Μαζί με την ευρεσιτεχνία αυτή έλαβε και ένα βραβείο 10.000 δολαρίων, που είχε θεσπιστεί από τον Michael Phelan το 1863 λόγω του κόστους του ελεφαντόδοντου και των ανησυχιών για την έλλειψή του.
Ευρεσιτεχνίες
Με τη βοήθεια του αδελφού του Isaiah, ο Χάιατ πειραματίστηκε με την τότε ουσία, Parkesine, μια σκληρυμένη μορφή της νιτροκυτταρίνης. Το Parkesine είχε εφευρεθεί από τον Άγγλο Αλεξάντερ Πάρκες το 1862, και θεωρείται το πρώτο αληθινό πλαστικό, αν και δεν είχε επιτυχία ως εμπορικό ή βιομηχανικό προϊόν.
Η υγρή νιτροκυτταρίνη, ή κολλώδιο, είχε χρησιμοποιηθεί ήδη από το 1851 από έναν άλλο Άγγλο εφευρέτη, τον Frederick Scott Archer, με πολλές φωτογραφικές εφαρμογές. Είχε επίσης χρησιμοποιηθεί εκτενώς ως φιλμ γρήγορου στεγνώματος για την προστασία των άκρων των δακτύλων των τυπογράφων. Το τελικό αποτέλεσμα του Χάιατ ήταν ένας εμπορικά βιώσιμος τρόπος παραγωγής στερεής, σταθερής νιτροκυτταρίνης, την οποία κατοχύρωσε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1869 με την ονομασία "Celluloid" (δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ΗΠΑ αρ. 50359).
Το 1870 ίδρυσε την Albany Dental Plate Company για να παράγει, μεταξύ άλλων, μπάλες μπιλιάρδου, ψεύτικα δόντια και πλήκτρα πιάνου. Η εταιρεία του, ονόματι Celluloid Manufacturing Company ιδρύθηκε στο Albany της Νέας Υόρκης το 1872 και μετακόμισε στο Newark, στο New Jersey το 1873.
Η ανακάλυψη του σελιλόιντ οδηγήθηκε στα δικαστήρια σε μια νομική διαμάχη για τα δικαιώματα της ευρεσιτεχνίας, με τον Άγγλο εφευρέτη, Daniel Spill, ο οποίος είχε κατοχυρώσει ουσιαστικά την ίδια ένωση στο Ηνωμένο Βασίλειο με το όνομα, "Xylonite". Ο Spill και ο Χάιατ συγκρούστηκαν στο δικαστήριο μεταξύ των ετών 1877 και 1884. Η τελική απόφαση ήταν ότι ο πραγματικός εφευρέτης του σελιλόιντ ήταν ο Parkes, αλλά και ότι όλη η παρασκευή του σελιλόιντ θα μπορούσε να συνεχιστεί, συμπεριλαμβανομένης της εταιρείας του Χάιατ.
Οι άλλες κατοχυρωμένες με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας εφευρέσεις του συμπεριλαμβάνουν την πρώτη μηχανή χύτευσης με έγχυση, το φρεζάρισμα ζαχαροκάλαμου, την εξαγωγή χυμού, τα ρουλεμάν κυλίνδρων και μια ραπτομηχανή πολλαπλών βελονιών. Ο ίδιος εισήχθη στο Plastics Hall of Fame το 1974.
Λεονίντ Σομπόλεφ
Ο Λεονίντ Νικολάγεβιτς Σομπόλεφ (Ρωσικά: Леонид Николаевич Соболев ) (9 Ιουνίου 1844 - 13 Οκτωβρίου 1913) ήταν στρατηγός και πολιτικός του αυτοκρατορικού ρωσικού στρατού.
Πολιτική σταδιοδρομία
Ο στρατηγός Σομπόλεφ ήταν βετεράνος του ρωσοτουρκικού πολέμου του 1877-78 και κύριος υποστηρικτής της ρωσικής εξωτερικής και στρατιωτικής πολιτικής ότι οι Ρώσοι είχαν καθήκον να εκδιώξουν την Οθωμανική Αυτοκρατορία από την Ευρώπη και να πάρουν το Βόσπορο για τη Ρωσία προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης πρόσβαση στη Μεσόγειο Θάλασσα. Αναγνωρίζοντας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρούσε πολιτική αποτροπής αυτής της θέσης, ο Σομπόλεφ υποστήριξε την κινητοποίηση δυνάμεων κοντά στο Αφγανιστάν και τη Βρετανική Ινδία, προκειμένου να αποσπάσει την προσοχή των Βρετανών από τους Οθωμανούς και να δώσει στη Ρωσία ελευθερία κινήσεων σε αυτήν την περιοχή.