cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Οροσειρά του Λιβάνου
Ιστορία
Μετά τον 5ο αιώνα, Χριστιανοί μοναχοί οι οποίοι ακολουθούσαν έναν ερημίτη ο οποίος ονομαζόταν Μάρων έφτασαν από την κοιλάδα του Ορόντη στη βόρεια Συρία και άρχισαν να μεταδίδουν τη θρησκεία τους στους κατοίκους των βορειότερων τμημάτων της οροσειράς. Στο τέλος του 8ου αιώνα, μια ομάδα η οποία ονομαζόταν Μαρδαΐτες εγκαταστάθηκαν στο βόρειο Λίβανο ύστερα από εντολή του Βυζαντινού Αυτοκράτορα, ώστε να κάνουν επιδρομές στις ισλαμικές περιοχές της Συρίας. Συγχωνεύθηκαν με τους ντόπιους πληθυσμούς, αρνούμενοι να φύγουν μετά από συνθήκη που υπέγραψε ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας και ο Χαλίφης της Δαμασκού, και έτσι έγινε τμήμα της κοινότητας των Μαρωνιτών. Το 1291, μετά την πτώση της Άκρα, το τελευταίο σταυροφορικό φυλάκιο στο Λεβάντε, οι Ευρωπαίοι που κατάφεραν να ξεφύγουν από τους Μαμελούκους εγκαταστάθηκαν στο βόρειο Λίβανο και έγιναν τμήμα της κοινότητας των Μαρωνιτών.
Κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα και τον 19ο αιώνα, όλο και περισσότεροι Μαρωνίτες εγκαταστάθηκαν στις περιοχές των Δρούζων στο βουνό. Οι Δρούζοι θεωρούσαν τους οικισμούς των Μαρωνιτών επικίνδυνους για την εξουσία τους στο Λίβανο και με μια σειρά συγκρούσρων τη δεκαετίου του 1840 και του 1860 ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος, ο οποίος οδήγησε στη σφαγή χιλιάδων Χριστιανών. Οι Δρούζοι νίκησαν στρατιωτικά, αλλά όχι πολιτικά, επειδή οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις παρενεύησαν εκ μέρους των Μαρωνιτών και χώρισαν το βουνό στα δύο. Βλέποντας την εξουσία τους να φθίνει στο όρος Λίβανος, οι λίγοι Λιβανοί Δρούζοι άρχισαν να μεταναστεύουν στο νέο Τζαμπάλ αν-Ντουρούζ στη νότια Συρία. Το 1861, η αυτόνομη περιοχή «όρος Λίβανος» δημιουργήθηκε από τους Οθωμανούς, με διεθνή εγγύηση.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οροσειρές του Λιβάνου Κατηγορία:Πολιτισμικές περιοχές
Ζατρίκιον
Το Ζατρίκιον  είναι αρχαιολογικό εύρημα Μινωικής εποχής από την Κνωσό. Εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, ενώ αντίγραφο του φιλοξενείται και στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη.
Ιστορικό του ευρήματος
Βρέθηκε στην Κνωσό και ήταν διαλυμένο. Οι συντηρητές το ανασυναρμολόγησαν.
Ιστορική τοποθέτηση
Ανάγεται στο 1600 - 1500 π.Χ. και προφανώς ανήκε σε πάμπλουτο άρχοντα. Ίσως να ήταν το ταμπλώ αρχαίου επιτραπέζιου παιχνιδιού, ενώ ταυτόχρονα ήταν το καπάκι του κουτιού που περιείχε τα πιόνια.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μινωική τέχνη Κατηγορία:Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου Κατηγορία:Αρχαιολογικά ευρήματα στο Ηράκλειο
Γεωγραφία του Σαν Μιγκέλ
Αυτό το λήμμα περιγράφει τη γεωγραφία του Διαμερίσματος Σαν Μιγκέλ. Το Σαν Μιγκέλ είναι ένα διαμέρισμα του Ελ Σαλβαδόρ.
thumb|400px|right|Το Σαν Μιγκέλ στο Ελ Σαλβαδόρ
Κίχλη Ι (ατμοημιολία)
Η ατμοημιολία Κίχλη Ι κατασκευάστηκε το 1884 στην Αγγλία, στα ναυπηγεία Thames Ironworks and Shipbuilding Company. Του ιδίου τύπου πλοία ήταν τα ‘Αηδών Ι’ και ‘Κίσσα Ι’. Χρησιμοποιήθηκε σε διάφορες υπηρεσίες, όπως η δίωξη του λαθρεμπορίου αλλά κυρίως ως πλοίο φάρων.
Γεωγραφία του Σαν Μιγκέλ
Τοποθεσία
Το Διαμέρισμα Σαν Μιγκέλ βρίσκεται στην Κεντρική Αμερική. Ανήκει στο Ελ Σαλβαδόρ. Βρίσκεται στην Ανατολική Επαρχία. Βρίσκεται ανατολικά του Ελ Σαλβαδόρ. Βρίσκεται σε συνταγμένες 13°31′19″N 88°14′02″W.
Κίχλη Ι (ατμοημιολία)
Έλαβε μέρος στους πολέμους του 1897 και του 1912-1913. Χρησιμοποιήθηκε σαν βοηθητικό μέχρι το 1941. Αυτοβυθίστηκε στον Πόρο στις 29 Απριλίου 1941.
Ανελκύσθηκε από τους Γερμανούς, οι οποίοι εν συνεχεία το χρησιμοποίησαν έως το 1944. Βρέθηκε ανέπαφο μετά την απελευθέρωση και παροπλίσθηκε οριστικά το 1945. Ο Γιώργος Σεφέρης το είδε μισοβυθισμένο στον Πόρο το 1946.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ελληνικές ατμοημιολίες
Γεωγραφία του Σαν Μιγκέλ
Έκταση
Το Διαμέρισμα Σαν Μιγκέλ έχει έκταση 2.077,10 τ.χλμ.. Είναι σε έκταση το δεύτερο μεγαλύτερο διαμέρισμα του Ελ Σαλβαδόρ, μετά το Ουσουλουτάν.
Πόλεις
Οι δύο μεγαλύτερες πόλεις είναι η Σαν Μιγκέλ και η Σιουδάδ Μπαρίος. Άλλες πόλεις είναι οι εξής:
Δήμοι
Το Σαν Μιγκέλ διαιρείται σε 21 δήμους:
Δείτε επίσης
Γεωγραφία
Ηλιακή καταιγίδα
μικρογραφία|275x275εσ|Τα ηλιακά ενεργειακά σωματίδια όταν έρθουν κοντά στη Γη δημιουργούν τις ηλιακές καταιγίδες ως συνέπεια της αλληλεπίδρασης των μαγνητικών πεδίων εκρηκτικών φαινομένων από τον Ήλιο και των μαγνητικών πεδίων της Γης. Όταν υπάρχουν δυνατότερα ηλιακά φαινόμενα, υπάρχουν και δυνατότερες καταιγίδες.
Η ηλιακή καταιγίδα είναι αστρονομικό φαινόμενο προερχόμενο από τον Ήλιο. Πρόκειται για κύμα φορτισμένων ηλιακών σωματιδίων (κοσμικών ακτίνων), τα οποία όπως βγήκαν από την κορόνα του Ήλιου εξερράγησαν και επιταχύνθηκαν λόγω μίας ή περισσότερων ηλιακών εκλάμψεων. Τα σωματίδια βρίσκονται εκεί υπό μορφή πλάσματος. Τα σωματίδια μπορούν να επιταχυνθούν ακόμη με το ξέσπασμα μιας στεμματικής εκπομπής μάζας (coronal mass ejection), ένα σύννεφο αποτελούμενο κυρίως από ηλεκτρόνια. Τα σωματίδια ονομάζονται ηλιακά ενεργειακά σωματίδια (SEPs). Όταν το κύμα από τις εκρήξεις έρθει κοντά στη Γη, η σχέση με την οποία αλληλεπιδρούν τα μαγνητικά πεδία (magnetic fields) τους με αυτά της Γης, καθορίζει τι θα συμβεί ανάλογα με το μέγεθος της ισχύς τους και από το κατά πόσο είναι ευθυγραμμισμένα με τα γήινα. Ο συνδυασμός όλων των παραπάνω γεγονότων επεξηγεί το φαινόμενο ηλιακή καταιγίδα. Η πρόσφατη έρευνα της NASA, που δημοσιεύτηκε στις 23 Μαϊου 2016 στο Nature Geoscience, έδειξε ότι οι ηλιακές καταιγίδες ήταν πιθανό να αποτέλεσαν την αρχή για τη δημιουργία ζωής στη Γη πριν από τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια.
Περιγραφή ηλιακών καταιγίδων
Είναι εκρήξεις πλάσματος σε μορφή ηλιακής ενέργειας και χαρακτηριστικό τους γνώρισμα αποτελεί το ότι παρατηρούνται ως εκρήξεις λάμψης. Είναι στην εποχή μας εξαιρετικά σπάνιο να χτυπήσουν στη Γη, δηλαδή συνήθως την προσπερνούν. Το φαινόμενο δεν είναι πρωτόγνωρο, καθώς σύμφωνα με τους επιστήμονες, υπάρχει άμεση σύνδεσή του με τον 11ετή κύκλο του Ήλιου. Στο ηλιακό μέγιστο ή απλά προς το τέλος του κύκλου, συμβαίνει έξαρση των ηλιακών κηλίδων, των περιοχών που εξαπολύονται οι ηλιακές εκλάμψεις και έτσι πολλαπλασιάζονται οι πιθανότητες ηλιακών καταιγίδων. Με την προσθήκη του ηλιακού ανέμου, του διαπλανητικού κενού του διαστήματος που βρίσκεται διάσπαρτος στο διάστημα, γίνεται λόγος για την ηλιακή δραστηριότητα στην οποία περιλαμβάνονται. Όλες οι δραστηριότητες καθοδηγούνται από το ηλιακό μαγνητικό πεδίο, αρχικά συγκεντρωμένο στην ορατή επιφάνεια που ονομάζουμε φωτόσφαιρα.
Ηλιακές καταιγίδες και απορρέοντα φαινόμενα
Όταν ενεργειακά σωματίδια από στεμματικές εκπομπές μάζας και ηλιακές εκλάμψεις εκτιναχθούν, η ενέργειά τους μετατρέπεται σε ηλιακές καταιγίδες. Υπάρχουν οι εκρήξεις πρωτονίων, μια κατηγορία ηλιακών σωματιδίων, όταν αυτά προσκρούουν με μεγάλη ταχύτητα στα μαγνητικά πεδία της Γης, προκαλώντας έτσι ένα συναφές φαινόμενο τις ηλιακές καταιγίδες ακτινοβολίας (solar radiation storms), καθότι είναι αυτές που παρεμποδίζουν ραδιοσυχνότητες. Οι γεωμαγνητικές καταιγίδες (geomagnetic storms) προκαλούν διαταραχές στα γήινα συστήματα εδάφους και στα συστήματα επικοινωνίας, ενώ δεν έχουν άμεσες συνέπειες στον άνθρωπο. Όταν το μαγνητικό πεδίο μιας στεμματικής εκπομπής μάζας κατευθύνεται νότια και είναι αντίθετο από αυτό της περιοχής του γήινου στο οποίο στοχεύει, τότε η ενέργεια συσσωρεύεται στους πόλους, αλλάζοντάς το για μερικές μέρες. Οι μαγνητοσφαιρικές υποκαταιγίδες (ή μαγνητικές, αγγ. magnetic substorms) συμβαίνουν όταν ηλεκτρόνια και πρωτόνια μαζί με ενεργειακά σωματίδια από ηλιακές καταιγίδες συγκρούονται, αντιδρούν με στοιχεία στην προστατευτική μαγνητόσφαιρα και στη συνέχεια δημιουργούν ένα άλλο φαινόμενο, το σέλας (aurora). αριστερά|μικρογραφία|Τα διαπλανητικά όπως και τα γήινα συστήματα επηρεάζονται από την ποσότητα της ακτινοβολίας των ηλιακών καταιγίδων.
Συνέπειες
Ένα ισχυρό κύμα ενεργειακών σωματιδίων από ηλιακές εκλάμψεις, σημαίνει πως θα ευθυγραμμιστεί με μαγνητικά πεδία της Γης. Τότε είναι δυνατό να προκαλέσει προβλήματα σε ηλεκτρικά δίκτυα, καθώς βγαίνουν εκτός λειτουργίας οι μετασχηματιστές τους και είναι δύσκολο να επανέλθουν. Επίσης επηρεάζει το παγκόσμιο σύστημα εντοπισμού (gps) και γενικότερα σε κάθε είδος υποδομής και υπηρεσίας ακόμη και στους υποθαλάσσιους σωλήνες ύδρευσης με ηλεκτρικές αντλίες. Σε πρώτη φάση όπως ο Ήλιος εκρήγνυται η ακτινοβολία περνά από τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους και διαστημικά σκάφη. Λόγω αυτής της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που επίσης εκτοξεύει από το ανώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου, την κορόνα η ενέργεια είναι τεραστίων διαστάσεων. Το 2012 η παγκόσμια οικονομία γλίτωσε πάνω από δυο τρισεκατομμύρια δολάρια, είκοσι φορές πιο πολλά από τις καταστροφές του τυφώνα Κατρίνα, όταν μια πανίσχυρη ηλιακή καταιγίδα πέρασε πολύ κοντά από τον πλανήτη.
Στον ανθρώπινο οργανισμό
Όταν, σε φυσιολογικά επίπεδα όντας αναπόφευκτο, διεισδύουν στη βιόσφαιρα, μας διοχετεύουν δόσεις ακτινοβολίας. Σε υψομετρικές πόλεις όπως το Ντένβερ και το Γουαϊόμινγκ οι οργανισμοί λαμβάνουν 120-130 millirems το χρόνο ενώ σε παραθαλάσσιες πόλεις 35 millirems το χρόνο. Αυτό αυξάνει τα επίπεδα και τις πιθανότητες καρκίνου, δεν είναι ωστόσο ο μόνος παράγοντας ακτινοβολίας λαμβάνοντας υπόψη τις ραδιοεκπομπές, κάποια συστατικά του φλοιού της Γης και κυρίως τον άργιλο και το γρανίτη που περιέχονται στο αέριο ραδόνιο και συναντούμε στα μόνιτορ υπογείων σπιτιών προς πώληση, υποχρεωτικό στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά πολύ επικίνδυνο γιατί παράγει 130 millirems το χρόνο. Επιπλέον άλλες πηγές είναι το τσιμέντο και τα τούβλα που εγκλωβίζουν ελάχιστα ποσά, όμως μπορεί να διαφέρει το ποσοστό και πάλι ανάλογα το υψόμετρο. Σε μέρη όπως η Κεράλα (Ινδία) με 380 millirems και η Γκουαραπάρι (Βραζιλία) μετριέται το μεγαλύτερο ποσοστό, 600 millirems. Όσον αναφορά τα βουνά, ψηλότερα από 14.000 πόδια αντενδείκνυνται για εκτεταμένες διακοπές και φυσικά καρκινοπαθείς. Αλλά και σε τροφές με ισότοπα (άνθρακα, καλίου) όπως οι μπανάνες που περιέχουν ραδιενεργά ισότοπα καλίου υπάρχει ποσοστό 23 millirems. Το κάπνισμα δίνει 40 millirems, με καθημερινή χρήση ενός πακέτου την ημέρα. Ανεξάρτητα από το μέρος που μένουμε, παίρνουμε κάθε χρόνο 300 millirems ακτινοβολίας, ένα ασφαλές ποσοστό εδώ και τόσους αιώνες.
Για τους ανθρώπους στο διάστημα, πιλότοι, αστροναύτες, λοιπό προσωπικό, τους οδοντοτεχνίτες, τους χειριστές σταθμών και άλλους γίνονται προειδοποιήσεις από οργανισμούς όπως η Occupational Safety and Ηealth Association (OSHA) στις Ηνωμένες Πολιτείες, σχετικά με τους κινδύνους σε διάστημα εβδομάδων μέχρι χρόνου. Άλλοι φορείς όπως η Επιστημονική Επιτροπή Ευρωπαϊκής Ένωσης (SCENIHR) διενεργεί ελέγχους για την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία καθώς και οργανισμοί άλλων κρατών που συνεργάζονται με άλλες υγειονομικές υπηρεσίες όπως ο Αυστραλιανός Οργανισμός για την Ακτινοπροστασία και την Πυρηνική Ασφάλεια (Australian Radiation Protection and Nuclear Safety Agency).
Η ακτινοβολία ωστόσο, με βάση ιαπωνική μελέτη, στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι δεν επηρέασε γενετικά τους μισούς επιζώντες εδώ και πενήντα χρόνια, οι οποίοι ήταν πάνω από 100.000 και τα παιδιά τους που γεννήθηκαν ύστερα υπολογίστηκαν 80.000 χωρίς γενετικές μεταλλάξεις.
Πιθανή διαδικασία δημιουργίας ζωής στη Γη
Είναι δυνατό με την τελευταία μελέτη που διεξάχθηκε για τις απαρχές της γήινης ζωής, να ανακαλυφθούν, αν είναι εφικτό, άλλοι κατοικήσιμοι πλανήτες, όπου θα μπορούσε να αναπτυχθεί ζωή. Το ζήτημα αυτό έγκειται στο γεγονός ότι ενώ η Γη βομβαρδιζόταν από αλόγιστη ενέργεια, δεν καταστράφηκε, πόσο μάλλον όταν η προστατευτική μαγνητόσφαιρά της ήταν αδύναμη. Έτσι λαμβάνονται υπόψη η σύσταση του πλανήτη και του αστέρα. Πριν τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια ο νεαρός αστέρας είχε μόλις το 70% της φωτεινότητάς του. Ήταν αδύνατη η επιβίωση για οργανισμούς γιατί ο πλανήτης Γη ήταν καλυμμένος από πάγο. Μια σειρά ηλιακών καταιγίδων μπορούσε να έχει εξαπολύσει τεράστια ποσά ενέργειας προς τον πλανήτη, ικανά να δημιουργήσουν το αέριο νιτρώδες οξείδιο, ένα δυνατό αέριο θερμοκηπίου. Έτσι μπορούμε να πούμε πως μπήκαν οι βάσεις του DNA και RNA.
Βρέθηκε ότι μερικά εκατομμύρια χρόνια μετά τη δημιουργία του Ήλιου υπήρξαν πολλοί παρόμοιοι αστέρες, από τους οποίους εκρήγνυνται οι "σούπερ εκλάμψεις" και οποίες είναι σήμερα εξαιρετικά σπάνιες και συναντώνται μια φορά στα 100 χρόνια ή και παραπάνω. Μετρήθηκαν σε δέκα καθημερινώς οι οποίες παρήγαγαν ακόμη πολύ δυνατότερες ηλιακές εκλάμψεις και στεμματικές εκπομπές μάζας. Η εναλλαγή της χημικής υπόστασης της ατμόσφαιρας της Γης είναι υπεύθυνη για την εξέλιξη φαινομένων. Τότε το γήινο μαγνητικό πεδίο ήταν πολύ πιο αδύναμο και φαρδύτερο στους πόλους, όπου οι δυναμικές μαγνητικές γραμμές σχεδόν ακουμπούν. Με τη βοήθεια υπολογισμών, οι εμφανίσεις σέλαος σε ολόκληρη την περιοχή της Νότιας Καρολίνα ήταν συχνότατο φαινόμενο, συνέπεια γεωμαγνητικής δραστηριότητας του διαστημικού καιρού.
Όπως σωματίδια ταξίδευαν κάτω στις δυναμικές μαγνητικές γραμμές είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μορίων αζώτου στην ατμόσφαιρα. Όσον αφορά τη θερμότητα της ατμόσφαιρας, το νιτρώδες οξείδιο είναι 300 φορές δυνατότερο από το διοξείδιο του άνθρακα. Αν λιγότερο από 1% του αερίου αυτού και αερίου διοξειδίου του άνθρακα υπήρχαν τότε, ήταν αρκετό να θερμανθούν τα νερά στη Γη. Τα σωματίδια ήταν δυνατό να φτιάξουν επίσης και άλλες πιο περίπλοκες χημικές ενώσεις με τη βοήθεια της επερχόμενης τεράστιας και συνεχούς ενέργειας - όταν προηγουμένως απλά μόρια βρίσκονταν σε όλο το εύρος της ατμόσφαιρας- δηλαδή τα DNA και RNA, υπεύθυνα για τη ζωή.
Κλίμακες και μετρήσεις
Η δύναμη μιας καταιγίδας μετριέται με το γράμμα "G" και έναν αριθμό της κλίμακας από το 1 μέχρι το 5. Όπως και μία απλή καταιγίδα μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί, γι'αυτό η τιμή δεν είναι καθοριστικής σημασίας και μπορεί να τροποποιηθεί στο πέρασμα των ωρών όπου αυτή εκτυλίσσεται. Η ισχύς των μαγνητικών πεδίων υπολογίζεται σε tesla και η μεγαλύτερη μέτρηση έγινε το 1859 με το φαινόμενο Κάρινγκτον όπου έγινε επίσης και η ισχυρότερη στεμματική εκπομπή μάζας.
Τελευταία μεγάλη ηλιακή καταιγίδα και εκτιμήσεις
Στις 23 Ιουλίου του 2012, έγινε μια τεράστια ηλιακή καταιγίδα, σε περιοχή του Ήλιου μεγαλύτερη από τη Γη κατά πέντε φορές. Στη δεξιά περιοχή του Ήλιου, σύμφωνα με το Solar Dynamics Observatory και τη NASA, υπήρχαν δυο λάμψεις κατά την έκρηξη που σχημάτιζαν κύματα στην επιφάνειά του, τα ονομαζόμενα EIT waves, που ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά με το υπεριώδες τηλεσκόπιο απεικόνισης (ΕΙΤ). Καταχωρήθηκε ως η γρηγορότερη ηλιακή καταιγίδα που παρατηρήθηκε ποτέ. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία προήλθε από δυο διαδοχικές στεμματικές εκπομπές μάζας με χρονικό διάστημα 10 - 15 λεπτών. Η ηλιακή καταιγίδα δεν κατευθυνόταν προς τη Γη, σε αντίθεση με την ηλιακή καταιγίδα ακτινοβολίας. Και οι δυο επηρέασαν το περιβάλλον της. Αν χτυπούσε τη Γη, πράγμα που γλιτώσαμε για πολύ λίγο, θα προκαλούσε υπερμεγέθη προβλήματα στα γήινα συστήματα και η αποκατάστασή τους θα κόστιζε πάρα πολύ σε χρόνο και σε χρήμα. Σύμφωνα με το Γαλλικό πρακτορείο και την βρετανική Daily Mail, ήταν η ισχυρότερη καταιγίδα εδώ και 150 χρόνια, πράγμα που συνεπάγεται πως θα ήταν καταστροφική. Γι'αυτό το λόγο, οι εκτιμήσεις της NASA λένε πως θα γυρνούσαμε συγκεκριμένα, τρεις αιώνες πίσω σαν πολιτισμός.
Έγιναν αναλυτικά δύο διαδοχικές εκρήξεις που απείχαν μεταξύ τους 10 με 15 λεπτά και η ταχύτητα με την οποία εκτοξεύτηκε το υλικό ήταν 1.800 με 2.200 μίλια το δευτερόλεπτο σαν έφυγε από τον Ήλιο.Tα μαγνητικά της πεδία μετρήθηκαν με 80 nanoTesla, ενώ το 1859 στην μεγαλύτερη ηλιακή καταιγίδα, έφτασαν τα 110 nanoTesla. Τα νότια μαγνητικά της πεδία έμειναν σταθερά με 40 nanoTesla για μερικές ώρες, γεγονός που μαζί με την ταχύτητα της καταιγίδας έκανε τους επιστήμονες να την ονομάσουν " ER" (extremely rare). Οι παρατηρήσεις έγιναν από ηλιακά παρατηρητήρια της NASA και στη συνέχεια τα δεδομένα στάλθηκαν στη Γη όπου μετρήθηκε η βαρύτητά τους με βάση στατιστικά στοιχεία προηγούμενων ετών καθώς και στοιχεία από πολλά παρατηρητήρια που βλέπουν από το διάστημα προς τη Γη και το αντίστροφο. Έτσι κατέληξαν σε σίγουρα συμπεράσματα.
Αν οι εκρήξεις είχαν λάβει χώρα μία εβδομάδα νωρίτερα, η Γη θα είχε βρεθεί στο στόχαστρο και ακόμη θα μετρούσαμε απώλειες, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του καθηγητή ατμοσφαιρικής και διαστημικής φυσικής Ντάνιελ Μπέικερ του Κολοράντο. Σημειώνει ο ίδιος πως η ανθρωπότητα οφείλει να προετοιμαστεί καλύτερα για τέτοιου είδους φαινόμενα. Το συμβάν είχε διπλάσια ισχύ από εκείνο του 1989 στον Καναδά, όπου προκάλεσε ολικό μπλακ-άουτ και θα ήταν το χειρότερο που θα μπορούσε να έχει συμβεί από την καταιγίδα του 1859. Ένας φυσικός ο Πιτ Ράιλι, μελέτησε στοιχεία των ηλιακών καταιγίδων των τελευταίων 50 χρόνων και εκτίμησε πως υπάρχει πιθανότητα σε ποσοστό 12% την επόμενη δεκαετία μια τεράστια ηλιακή καταιγίδα να χτυπήσει ξανά.
Σημειώσεις
<references responsive="0" group="Σημ" />
Παραπομπές
Κατηγορία:Ηλιακά φαινόμενα
Αντώνης Πανούτσος
Ο Αντώνης Πανούτσος (1948) είναι Έλληνας δημοσιογράφος και αθλητικογράφος.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε το 1948 στην Καλλίπολη του Πειραιά. Η καταγωγή του είναι από την Ύδρα.
Έχει ζήσει στις ΗΠΑ, στην Μεγάλη Βρετανία και στο τότε Δυτικό Βερολίνο.
Έχει γράψει κείμενα για το Φως των Σπορ, τον Φίλαθλο, το Βήμα και την SPORTDAY, μεταξύ άλλων. Επίσης δούλεψε σε περιοδικά μοτοσυκλέτας και εξέδωσε το «Μοτό» και το «Οζ».
Δηλώνει οπαδός του Ολυμπιακού, αλλά υποστηρίζει ότι η πιο θεαματική ομάδα στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου ήταν η ΑΕΚ του Ντούσαν Μπάγεβιτς.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες δημοσιογράφοι Κατηγορία:Έλληνες αθλητικογράφοι
Βαγγέλης Κουτσονίκας (πετοσφαιριστής)
Ο Βαγγέλης Κουτσονίκας είναι Έλληνας πετοσφαιριστής, ο οποίος γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη στις 5 Μαΐου του 1995 και αγωνίζεται ως ακραίος στην ομάδα του Άρη.
Καριέρα
Ο Κουτσονίκας ξεκίνησε να αγωνίζεται στις ακαδημίες του Άρη σε ηλικία δέκα ετών και είναι υιός του βετεράνου πετοσφαιριστή και προπονητή Βαγγέλη Κουτσονίκα.
Έπαιξε για πρώτη φορά στην ανδρική ομάδα του συλλόγου την σεζόν 2011/2012, κατακτώντας με τους "κίτρινους" την τέταρτη θέση του πρωταθλήματος.
Την επόμενη χρονιά ο Άρης κατέκτησε την έκτη θέση, ενώ το 2014/2015 πήρε περισσότερο χρόνο συμμετοχής, στην προσπάθεια του Άρη να παραμείνει στην κατηγορία.
Τη χρονιά 2016/2017 αγωνίστηκε στην ομάδα του Μακεδονικού στο πρωτάθλημα της Α2 Ανδρών.Στη συνέχεια,πήρε μεταγγραφή την σεζόν 2017/2018 στην ομάδα της Νίκης Αιγινίου,οπού κατέλαβε την 11η θέση στην πρώτη κατηγορία.
Την επόμενη χρονιά ξαναφόρεσε τη φανέλα του Μακεδονικού κατακτώντας την 4η θέση στο πρωτάθλημα της Α2 ανδρών,ενώ το 2019/2020 φόρεσε τη φανέλα του Απόλλωνα Καλαμαριάς.Την σεζόν 2020/2021 αποκτήθηκε από την Ένωση Τούμπας,αλλά το πρωτάθλημα της Α2 Ανδρών δεν διεξήχθει λόγω του Covid-19.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της πετοσφαίρισης Κατηγορία:Πετοσφαιριστές Άρη
Ευλογιά
μικρογραφία|Παιδί προσβεβλημένο από ευλογιά στο [[Μπανγκλαντές το 1973. Είναι χαρακτηριστικές οι φουσκάλες με παχύρρευστο υγρό και το βαθούλωμα στο κέντρο.]] Η ευλογιά ήταν μολυσματική ασθένεια που προσέβαλλε αποκλειστικά τον άνθρωπο και την προκαλούσαν δύο στελέχη ιών, ο Variola major ή ο Variola minor. Η ασθένεια είναι γνωστή και με τη λατινική ονομασία Variola ή Variola vera, που παράγεται από το λατινικό various, που σημαίνει «με στίγματα» (στη συγκεκριμένη περίπτωση τα εξανθήματα που εμφανίζονται με την ασθένεια). Η ασθένεια στα αγγλικά αναφέρεται και ως «pox» ή «κόκκινη πανούκλα». Ο όρος «smallpox» χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά στη Βρετανία τον 15ο αιώνα για να ξεχωρίσει την ευλογιά από τη σύφιλη (great pox). Η τελευταία διάγνωση ατόμου που προσεβλήθη από ευλογιά με φυσικό τρόπο καταγράφτηκε στις 26 Οκτωβρίου 1977.
Η ευλογιά εντοπιζόταν κυρίως στα μικρά αιμοφόρα αγγεία του δέρματος, καθώς και του στόματος και του λαιμού. Στο δέρμα προκαλούσε χαρακτηριστικά ερυθηματώδη εξανθήματα και αργότερα φουσκάλες γεμάτες υγρό. Ο ιός V. major προκαλούσε πιο σοβαρή μορφή της νόσου και είχε συνολικό ποσοστό θνησιμότητας 30-35%. Ο V. minor προκαλούσε μια πιο ήπια μορφή ευλογιάς, που θανάτωνε περίπου το 1% των προσβαλλόμενων. Οι μακροπρόθεσμες επιπλοκές από την μόλυνση με τον V. major συμπεριλάμβαναν χαρακτηριστικές ουλές, συνήθως στο πρόσωπο, που απαντώνταν περίπου στο 65-85% των επιζώντων. Λιγότερο συχνές επιπλοκές ήταν η τύφλωση, από ελκώσεις στον κερατοειδή, και η παραμόρφωση των άκρων λόγω αρθρίτιδας και οστεομυελίτιδας, και παρουσιάζονταν περίπου στο 2-5% των περιπτώσεων.
Σύντομη Ιστορία
Κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα υπολογίζεται ότι η ευλογιά προκάλεσε 300-500 εκατομμύρια θανάτους. Στις αρχές της δεκαετίας του '50 υπολογίζεται ότι εμφανίζονταν περίπου 50 εκατομμύρια περιστατικά κάθε χρόνο παγκοσμίως. Το 1967 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολόγιζε ότι εκείνη τη χρονιά 15 εκατομμύρια άνθρωποι προσβλήθηκαν από την ασθένεια και 2 εκατομμύρια πέθαναν. Μετά από επιτυχημένα προγράμματα εμβολιασμού κατά τη διάρκεια των 19ου και 20ου αιώνα, ο ΠΟΥ ανακοίνωσε την εξάλειψη της ευλογιάς το 1980. Μέχρι σήμερα, η ευλογιά είναι η μοναδική νόσος του ανθρώπου που έχει εξαλειφθεί πλήρως. Σήμερα, ο ιός της ευλογιάς δεν απαντά ελεύθερος στη φύση. Ο ΠΟΥ, παρόλο που είχε εξαγγείλει την καταστροφή των τελευταίων γνωστών δειγμάτων του ιού, το 2002 αποφάσισε να τα διατηρήσει για ερευνητικούς σκοπούς, καθώς και για την περίπτωση που ξεσπάσει μια μελλοντική επιδημία. Τα δείγματα του ιού διατηρούνται σε δυο μόνο σημεία, στο Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (CDCC) στις ΗΠΑ και το Κρατικό Κέντρο Βιοτεχνολογίας του Κόλτσοβο, στη Ρωσία, όπου φυλάσσονται από στρατιωτική δύναμη ενός συντάγματος. Στο Κόλτσοβο παλαιότερα ο ιός της ευλογιάς είχε παρασκευαστεί και ως βιολογικό όπλο.
Ταξινομική
Υπήρχαν δύο κλινικές μορφές της ευλογιάς. Η Variola major, προκαλούσε την πιο κοινή και σοβαρή λοίμωξη, με υψηλό πυρετό και εκτεταμένα εξανθήματα. Η Variola minor, ήταν λιγότερο συχνή και σοβαρή με ιστορικά καταγεγραμμένα ποσοστά θανάτων 1%. Ασυμπτωματικές μολύνσεις από τον ιό της ευλογιάς έχουν καταγραφεί αλλά ιδιαίτερα σπάνια. Επιπλέον, μια μορφή της ευλογιάς η οποία ονομάζεται variola sine eruptione (ευλογιά χωρίς εξανθήματα) παρατηρήθηκε σε εμβολιασμένα άτομα. Αυτή η μορφή χαρακτηρίζονταν από πυρετό, μετά την περίοδο επώασης του ιού, και μπορούσε να επιβεβαιωθεί μόνο με την εύρεση αντισωμάτων εναντίων του ιού ή σπανιότερα, με την απομόνωσή του.
Η εξέλιξη της ευλογιάς και η σημερινή κατάσταση
Μετά από την εκστρατεία εκρίζωσης, ο ιός διατηρείται μόνο σε δύο εργαστήρια στον κόσμο, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Ρωσική Κοινοπολιτεία. Ωστόσο, υπάρχουν πληροφορίες ότι τρομοκρατικές ομάδες μπορεί να κατέχουν ποσότητες του ιού της ευλογιάς, με σκοπό να τις χρησιμοποιήσουν σε πολιτικές ή τρομοκρατικές ενέργειες. Σήμερα όμως, τόσο οι διεθνείς οργανισμοί όσο και οι κυβερνήσεις των περισσότερων χωρών του κόσμου συνεργάζονται στενά για την αντιμετώπιση τέτοιων δυνητικών απειλών.
Τυπική Μορφή
μικρογραφία|Παιδί με εξανθήματα λόγω ευλογιάς τυπικής μορφής. Ενενήντα τοις εκατό ή περισσότερο των περιπτώσεων ευλογιάς στα μη εμβολιασμένα άτομα που έχουν τη συνήθη τύπο. Σε αυτή τη μορφή της νόσου, τη δεύτερη ημέρα του εξανθήματος οι κηλίδες μετατρέπονται σε βλατίδες. Μετά την τρίτη ή τέταρτη ημέρα οι βλατίδες γεμίζουν με ένα ιριδίζον υγρό και μετατρέπονται σε κυστίδια. Αυτό το υγρό γίνεται αδιαφανές και θολό μέσα σε 24-48 ώρες, δίνοντάς τους την εμφάνιση φλυκταινών. Ωστόσο, οι φλύκταινες αυτές γεμίζουν με τμήματα ιστού και όχι με πύον. Η κατανομή του εξανθήματος είναι πυκνότερη στο πρόσωπο, στα άκρα και στα περιφερικά τμήματα (παλάμες των χεριών και πέλματα των ποδιών) από ότι στον κορμό. Έως την έκτη με έβδομη ημέρα, όλες οι δερματικές αλλοιώσεις μετατρέπονται σε φλύκταινες. Επτά έως δέκα ημέρες μετά οι φλύκταινες ωριμάζουν και φτάνουν στο μέγιστο μέγεθός τους. Οι φλύκταινες είναι βαθιά ριζωμένες στο χόριο, δίνοντας την αίσθηση μικρής χάντρας κάτω από τό δέρμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι φυσαλίδες ενώνονται μεταξύ τους προκαλώντας έτσι ένα συσσωρευμένο εξάνθημα, ώσπου αρχίζουν να αποκολλώνται από τα εξωτερικά στρώματα του δέρματος από την υποκείμενη σάρκα. Οι διαρροές υγρού από τις φλύκταινες έχουν ως αποτέλεσμα μέχρι το τέλος της δεύτερης εβδομάδας το ξεφούσκωμα, το στέγνωμά τους και τη δημιουργία εφελκίδων (κρούστας). Μετά από 16-20 ημέρες η κρούστα έχει καλύψει όλες τις πρώην φλύκταινες και καθώς ξεφλουδίζει αφήνει στη θέση τους αποχρωματισμένες ουλές. Η συγκεκριμένη μορφή σε μια σειρά περιστατικών είχε συνολικό ποσοστό θνησιμότητας περίπου 62%.
Μεταβαλλόμενη μορφή
Η μορφή αυτή εμφανίζεται κυρίως σε άτομα τα οποία έχουν εμβολιαστεί. Είναι λιγότερο σοβαρή από την τυπική μορφή. Συνήθως δεν εμφανίζεται πυρετός κατά τη διάρκεια εξέλιξης των εξανθημάτων. Οι δερματικές βλάβες τείνουν να είναι λιγότερες και εξελίσσονται ταχύτερα. Περισσότερο επιφανειακή και λιγότερο ομοιόμορφη στην κατανομή της από την τυπική μορφή, είναι σπανιότερη και σχεδόν ποτέ μοιραία. Η μορφή αυτή συγχέεται ευκολότερα με την ανεμοβλογιά.
Αιμορραγική μορφή
μικρογραφία|Άνδρας με σοβαρή αιμορραγική ευλογιά (Μπαγκλαντές, 1975). Η αιμορραγική ευλογιά είναι μια σοβαρή μορφή της νόσου η οποία συνοδεύεται από εκτεταμένη αιμορραγία στο δέρμα, τους βλεννογόνους και τη γαστρεντερική οδό. Η μορφή αυτή αναπτύσσεται σε περίπου 2% των συνολικών λοιμώξεων και εμφανίζεται κυρίως σε ενήλικες. Στην αιμορραγική ευλογιά δε δημιουργούνται φουσκάλες αλλά το δέρμα παραμένει λείο. Αντ' αυτού υπάρχει αιμορραγία κάτω από το δέρμα, καθιστώντας το, οπτικά, σαν απανθρακωμένο και μαύρο. Γι' αυτόν τον λόγο η μορφή αυτή της νόσου είναι γνωστή και ως μαύρη ευλογιά. Στην αρχή, τη δεύτερη με τρίτη ημέρα, εμφανίζεται αιμορραγία η οποία μετατρέπει το ασπράδι των ματιών σε βαθύ κόκκινο. Επίσης παράγει ένα σκοτεινό ερύθημα, πετέχειες, αιμορραγία στον σπλήνα, τους νεφρούς, στους μύες και σπανιότερα στο επικάρδιο, το ήπαρ, τους όρχεις, τις ωοθήκες και την ουροδόχο κύστη. Ο θάνατος επέρχεται συνήθως ξαφνικά ανάμεσα στην πέμπτη με έβδομη ημέρα της ασθένειας, ενώ ασήμαντες μόνο βλάβες στο δέρμα είναι παρούσες. Μια μεταγενέστερη μορφή της νόσου εμφανίζεται σε ασθενείς που επιβιώνουν για 8-10 ημέρες. Οι ασθενείς σε πρώιμο στάδιο της νόσου εμφανίζουν μείωση των παραγόντων πήξης (π.χ. αιμοπετάλια, προθρομβίνη και σφαιρίνη) και αύξηση στην κυκλοφορούσα αντιθρομβίνη. Ασθενείς στο τελευταίο στάδιο δείχνουν να έχουν σημαντική θρομβοπενία. Ωστόσο η ανεπάρκεια των παραγόντων πήξης είναι λιγότερο σοβαρή. Κάποιοι ασθενείς στο τελευταίο στάδιο παρουσιάζουν αυξημένη αντιθρομβίνη. Αυτή η μορφή της ευλογιάς είναι συνήθως θανατηφόρα.
Δομή του ιού
μικρογραφία|Εικόνα [[Ηλεκτρονική μικροσκοπία|ηλεκτρονικού μικροσκοπίου διερχόμενης δέσμης που απεικονίζει ιικά σωματίδια ευλογιάς. Η δομή σε σχήμα αλτήρα μέσα στον ιό είναι ο πυρήνας που περιέχει το DNA του ιού. Μεγέθυνση = ~370.000×]] Η ασθένεια της ευλογιάς προκαλείται από τον ομώνυμο ιό της ευλογιάς ο οποίος ανήκει στο γένος Orthopoxvirus, της οικογένειας Poxviridae και υποοικογένειας chordopoxvirinae. Είναι ένας μεγάλος σε μέγεθος ιός, με μορφή «τούβλου» και διαστάσεις 244-270 nm με 302-350 nm περίπου. Το γονιδίωμά του είναι ένα απλό γραμμικό μόριο DNA 186 kbp και περιλαμβάνει ένα βρόχο φουρκέτας σε κάθε άκρο. Τα δυο βασικά στελέχη ευλογιάς είναι το Variola major και το Variola minor.
Τέσσερις Orthopoxvirus μπορούν να μολύνουν τους ανθρώπους: ο ιός της ευλογιάς, ο ιός της δαμαλίτιδας (VACV ή VV), ο ιός της ευλογιάς των αγελάδων και ιός pox των πιθήκων. Ο ιός της ευλογιάς μολύνει μόνο τους ανθρώπους στη φύση, αν και πρωτεύοντα θηλαστικά και άλλα ζώα έχουν μολυνθεί σε εργαστηριακό περιβάλλον. Οι ιοί της δαμαλίτιδας, των αγελάδων και των πιθήκων, μπορούν να μολύνουν ανθρώπους και άλλα ζώα στη φύση.
Ο κύκλος ζωής των ιών pox είναι περίπλοκος καθώς έχουν διάφορες μολυσματικές μορφές με διαφορετικούς τρόπους εισόδου στα κύτταρα. Οι ιοί pox είναι οι μοναδικοί DNA ιοί οι οποίοι αντιγράφουν το γενετικό τους υλικό στο κυτταρόπλασμα και όχι στον πυρήνα. Για τον πολλαπλασιασμό τους οι ιοί pox παράγουν μια ποικιλία από εξειδικευμένες πρωτεΐνες που δεν παράγονται από άλλους ιούς DNA, με πιο σημαντική μια DNA-εξαρτώμενη RNA πολυμεράση. Τόσο οι μορφές με έλυτρο όσο και αυτές χωρίς έλυτρο είναι μολυσματικές. Το ιικό περίβλημα είναι κατασκευασμένο από τροποποιημένες μεμβράνες των κυστιδίων Golgi και περιέχουν ειδικά ιικά πολυπεπτίδια, συμπεριλαμβανομένης και αιμοσυγκολλητίνης. Η μόλυνση είτε από το Variola major είτε από το Variola minor παρέχει ανοσία απέναντι στην άλλη μορφή.
Μετάδοση
Η μετάδοση της νόσου γίνεται μέσω της εισπνοής των αερομεταφερόμενων ιών της ευλογιάς, συνήθως από σταγονίδια από τη στοματική τη ρινική κοιλότητα ή από τον βλεννογόνο του φάρυγγα ενός μολυσμένου ατόμου. Για να μεταδοθεί η ευλογιά από άτομο σε άτομο απαιτείται άμεση και παρατεταμένη επαφή (πρόσωπο με πρόσωπο) και απόσταση μικρότερη των 180 εκ. αλλά μπορεί να μεταδοθεί μετά από επαφή με σωματικά υγρά ασθενούς που πάσχει από ευλογιά (αίμα, υγρό από τις φυσαλίδες του εξανθήματος, σάλιο κλπ) ή με μολυσμένα προσωπικά αντικείμενα του ασθενούς (ρούχα, κλινοσκεπάσματα κλπ.). Σπανιότερα, η ευλογιά μπορεί να μεταδοθεί μέσω του αέρα σε κλειστούς χώρους, όπως σε κτίρια, μέσα μαζικής μεταφοράς κλπ. Μόνο οι άνθρωποι μπορούν να μεταδώσουν τον ιό σε άλλα άτομα. Δεν είναι δυνατή η μετάδοση του ιού από έντομα ή ζώα. Ο ιός μπορεί να διαπεράσει τον πλακούντα, αλλά η συχνότητα συγγενούς ευλογιάς είναι σχετικά χαμηλή. Η ευλογιά δεν είναι ιδιαίτερα μολυσματική την πρόδρομη περίοδο. Ένας ασθενής με ευλογιά είναι μολυσματικός από τη στιγμή της εμφάνισης του εξανθήματος και παραμένει μολυσματικός σε όλη τη διάρκεια της ασθένειας, αλλά πιο συχνά κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας του εξανθήματος, όταν οι περισσότερες δερματικές βλάβες είναι ακόμα άθικτες. Στο στάδιο αυτό όμως, ο ασθενής είναι ήδη σε πολύ βαριά κατάσταση, οπότε δεν είναι πιθανόν να μετακινείται και να διασπείρει την ασθένεια στον υπόλοιπο πληθυσμό, εκτός ίσως από την οικογένειά του. Η μολυσματικότητα ελαττώνεται σε 7-10 μέρες, όταν δημιουργείται η κρούστα επάνω στις πληγές αλλά ο ασθενής παραμένει μολυσματικός μέχρι την στιγμή που θα εξαφανιστεί τελείως η κρούστα.
Η ευλογιά αν και ιδιαίτερα μεταδοτική, γενικά εξαπλώνεται πιο αργά από ότι κάποιες άλλες ιογενείς ασθένειες, ίσως γιατί απαιτεί στενή επαφή και μπορεί να μεταδοθεί κυρίως μετά την εμφάνιση των εξανθημάτων. Το συνολικό ποσοστό της μόλυνσης επηρεάζεται επίσης από τη μικρή διάρκεια του μολυσματικού σταδίου. Στις εύκρατες περιοχές, ο αριθμός των μολύνσεων ευλογιάς ήταν υψηλότερος κατά τη διάρκεια του χειμώνα και της άνοιξης. Στις τροπικές περιοχές η εποχική διακύμανση ήταν λιγότερο εμφανής και η ασθένεια ήταν παρούσα καθ' όλη τη χρονιά. Η ηλικιακή κατανομή των λοιμώξεων εξαρτώνταν από την επίκτητη ανοσία. Ο εμβολιασμός αν και προσδίδει ανοσία, αυτή φαίνεται πως είναι παροδική και τα άτομα που έχουν πιο πρόσφατα εμβολιαστεί, δεν φαίνεται να έχουν ανοσία. Στην περίπτωση της ευλογιάς δεν υπάρχει κατάσταση ασυμπτωματικού φορέα.
Διάγνωση
Ο κλινικός ορισμός της ευλογιάς γίνεται με την οξεία εμφάνιση πυρετού (άνω των 38,3οC) που ακολουθείται από αναφυλαξία και βαθιές εκτεταμένες φλύκταινες στο ίδιο στάδιο ανάπτυξης, χωρίς άλλη προφανή αιτία. Αν παρατηρηθεί αυτή η κλινική εικόνα, η ευλογιά μπορεί να επιβεβαιωθεί με τους κατάλληλους εργαστηριακούς ελέγχους.
Μικροσκοπικά, οι ιοί της ευλογιάς, παράγουν χαρακτηριστικά κυτταροπλασματικά έγκλειστα, τα πιο σημαντικά εκ των οποίων ονομάζονται σωμάτια Guarnieri και αποτελούν τις περιοχές αναδιπλασιασμού του ιού. Τα σωμάτια Guarnieri, ταυτοποιούνται εύκολα με βιοψίες δέρματος αφού χρωματιστούν με αιματοξυλίνη και ηωσίνη καθώς εμφανίζονται ως ροζ σταγόνες. Βρίσκονται σε όλες τις μολύνσεις του ιού της ευλογιάς αλλά η απουσία τους δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον αποκλεισμό της νόσου. Η διάγνωση της λοίμωξης από Orthopoxvirus μπορεί επίσης να γίνει γρήγορα με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, εξετάζοντας το υγρος που περιέχουν οι φλύκταινες ή οι εφελκίδες. Ωστόσο όλοι οι orthopoxvirus εμφανίζουν παρόμοια μορφή σχήματος «τούβλου».
Η οριστική εργαστηριακή αναγνώριση του ιού της ευλογιάς περιλαμβάνει την ανάπτυξη του ιού σε χοριοαλλαντοϊκή μεμβράνη (από έμβρυο κοτόπουλου) και εξέταση των βλαβών που προκύπτουν σε καθορισμένες θερμοκρασίες. Τα στελέχη μπορούν να χαρακτηριστούν με τη βοήθεια της αλυσιδωτής αντίδρασης της πολυμεράσης (PCR) και με ανάλυση RFLP. Ορολογικές δοκιμασίες όπως και η χρήση ELISA για τη μέτρηση των ειδικών ανοσφαιρινών της ευλογιάς και των αντιγόνων, έχουν επίσης αναπτυχθεί για να βοηθήσουν στη διάγνωση της νόσου.
Το διάστημα μετά την εκρίζωση της ευλογιάς, η ανεμοβλογιά συχνά συγχέεται με την ευλογιά. Μπορούν όμως να διακριθούν με διάφορες μεθόδους. Σε αντίθεση με την ευλογιά, η ανεμοβλογιά δεν επηρεάζει κατά κανόνα τις παλάμες και τα πέλματα. Επιπλέον, στην ανεμοβλογιά παρατηρούνται φλύκταινες διαφορετικού μεγέθους όπου οφείλονται στις διακυμάνσεις του χρονικού του εξανθήματος ενώ στην ευλογιά οι φλύκταινες έχουν σχεδόν όλες το ίδιο μέγεθος δεδομένου ότι η ιογενής επίδραση προχωρά πιο ομοιόμορφα. Υπάρχουν διάφορες εργαστηριακές μέθοδοι για την ανίχνευση της ανεμοβλογιάς και την αξιολόγηση των ύποπτων κρουσμάτων ευλογιάς.
Πρόληψη
μικρογραφία|Σύγχρονο κιτ εμβολιασμού κατά της ευλογιάς. Περιλαμβάνει το αραιωτικό, ένα φιαλίδιο εμβολίου και μια διχαλωτή βελόνα. Η πρώτη μορφή πρόληψης για την ευλογιά πιθανώς να ασκούνταν στην Ινδία ήδη από το 1000 π.Χ.. Η διαδικασία περιελάμβανε είτε ρινική εμφύσηση σκόνης από κρούστες ευλογιάς είτε ξύσιμο μιας βλάβης και τοποθέτησης του υλικού υποδόρια στο άτομο που ήθελαν να ανοσοποιήσουν. Ωστόσο η ιδέα ότι η διαδικασία αυτή πρωτοχρησιμοποιήθηκε στην Ινδία αμφισβητείται καθώς λίγα ιατρικά σανσκριτικά κείμενα την αναφέρουν. Παρόμοιες αναφορές προσπαθειών ανοσοποίησης κατά της ευλογιάς έχουν βρεθεί στην Κίνα ήδη από τα τέλη του 10ου αιώνα και η διαδικασία ήταν ευρέως γνωστή το 16ο αιώνα, κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Μινγκ. Αν η διαδικασία ήταν επιτυχής, το άτομο παρουσίαζε μακροχρόνια ανοσία απέναντι στην ευλογιά. Όμως, επειδή το άτομο είχε προσβληθεί από τον ιό της ευλογιάς, μπορούσε να τη μεταδώσει σε άλλους. Το ποσοστό θνησιμότητας της μεθόδου αυτής ήταν 0,5-2%, σημαντικά μικρότερο από αυτό της ίδιας της ασθένειας.
Θεραπεία
Ο εμβολιασμός μέσα σε τρεις ημέρες από την έκθεση στον ιό μπορεί να αποτρέψει ή να μειώσει σημαντικά τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων της ευλογιάς στη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων. Ο εμβολιασμός 4-7 ημέρες μετά την έκθεση μπορεί να προσφέρει κάποια προστασία από τη νόσο ή μπορεί να τροποποιήσει τη σοβαρότητά της. Εκτός από τον εμβολιασμό η θεραπεία ήταν εντελώς συμπτωματική και κυρίως υποστηρικτική με αντιπυρετικά, συχνό λουτρό, φροντίδα των τραυμάτων, έλεγχος λοιμώξεων και πιθανή βοήθεια αναπνευστήρα. Στις επίπεδες πληγές κατά την αιμορραγική μορφή της ασθένειας χρησιμοποιούνταν οι ίδιες θεραπείες που χρησιμοποιούνταν και για τη θεραπεία της καταπληξίας. Σε ορισμένους ασθενείς εφαρμόζονταν, ανάλογα με τις δερματικές βλάβες, θεραπείες αντίστοιχες με αυτές που χρησιμοποιούνται σε ασθενείς με εγκαύματα.
Η ουσία τεκοβιριμάτη έχει εγκριθεί για χρήση στη νόσο. Χορηγείται από το στόμα και δρα παρεμποδίζοντας την πρωτεΐνη VP37. Η αποτελεσματικότητά της δείχθηκε σε ζώα στα οποία χορηγήθηκε θανατηφόρα δόση ιών της ευλογιάς, καθώς η αποτελεσματικότητά της σε ανθρώπους δεν μπορεί να δειχθεί καθώς η ευλογιά έχει εκριζωθεί. . Κάποιες άλλες αντιιικές θεραπείες θα μπορούσαν να είναι χρήσιμες ως θεραπευτικός παράγοντας. Μελέτες δείχνουν ότι το αντιιικό φάρμακο cidofovir μπορεί να βοηθήσει ως θεραπευτικός παράγοντας, όμως επειδή πρέπει να χορηγείται ενδοφλεβίως μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νεφρική βλάβη λόγω τοξικότητας.
Πρόγνωση
μικρογραφία|Άνδρας με ουλές στο πρόσωπο και τύφλωση εξαιτίας της ευλογιάς. Το συνολικό ποσοστό θνησιμότητας για τον απλό τύπο τη ευλογιάς είναι περίπου 30%, αλλά διαφέρει από μορφή σε μορφή. Έτσι η τυπική μορφή αποβαίνει μοιραία στο 50-75% των περιπτώσεων, όταν τα εξανθήματα είναι ημι-συρρέοντα 25-50% ενώ στην περίπτωση που τα εξανθήματα ανήκουν στα μη συρρέοντα είναι μικρότερη του 10%. Το συνολικό ποσοστό των παιδιών κάτω του ενός έτους είναι 40-50%. Η αιμορραγική και η κακοήθης μορφή έχουν τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, σχεδόν 100% και 90% αντίστοιχα. Η θνησιμότητα από τον Variola minor είναι μικρότερη του 1% ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις χρόνιας ή υποτροπιάζουσας λοίμωξης από τον ιό της ευλογιάς. Στα θανατηφόρα κρούσματα της ευλογιάς, ο θάνατος επέρχεται συνήθως μεταξύ της δέκατης και δέκατης έκτης ημέρας από την εμφάνιση της ασθένειας. Η αιτία του θανάτου από την ευλογιά δεν είναι σαφής αλλά η λοίμωξη είναι γνωστό ότι περιλαμβάνει πολλαπλά όργανα. Κυκλοφορούντα ανοσοσυμπλέγματα, ιαιμία και ανεξέλεγκτη ανοσολογική απόκριση μπορεί να είναι παράγοντες που συμβάλλουν. Στην αιμορραγική μορφή ο θάνατος επέρχεται ξαφνικά περίπου έξι ημέρες από την εμφάνιση πυρετού. Η αιτία του θανάτου εδώ, συνήθως είναι η καρδιακή ανεπάρκεια η οποία μερικές φορές συνοδεύεται από πνευμονικό οίδημα. Εδώ ακόμα αναφέρονται ως αιτίες θανάτου η υψηλή και παρατεταμένη ιαιμία, η σοβαρή απώλεια αιμοπεταλίων και η φτωχή ανοσοαπόκριση. Στην κακοήθη μορφή τα αίτια του θανάτου είναι παρόμοια με αυτά των εγκαυμάτων δηλαδή απώλεια υγρών, πρωτεϊνών και ηλεκτρολυτών που ξεπερνούν την ικανότητα του σώματος να τα αντικαταστήσει. Επίσης έχει αναφερθεί και κεραυνοβόλος σήψη.
Επιπλοκές
Οι επιπλοκές της ευλογιάς αφορούν πιο συχνά το αναπνευστικό σύστημα και κυμαίνονται από απλή βρογχίτιδα έως και θανατηφόρα πνευμονία. Οι αναπνευστικές επιπλοκές τείνουν να αναπτυχθούν περίπου την όγδοη ημέρα της ασθένειας και μπορεί να είναι ιογενούς ή βακτηριακής προέλευσης. Η δευτερογενής βακτηριακή λοίμωξη του δέρματος είναι μια σχετικά σπάνια επιπλοκή της ευλογιάς η οποίο συνοδεύεται από υψηλό πυρετό. Άλλες επιπλοκές μπορεί να περιλαμβάνουν εγκεφαλίτιδα (1 στους 500 ασθενείς) η οποία είναι πιο συχνή στους ενήλικες και μπορεί να προκαλέσει προσωρινή αναπηρία. Μόνιμες ουλές, συνήθως στο πρόσωπο και επιπλοκές στα μάτια (2% των περιπτώσεων) μπορεί να ακολουθήσουν την ασθένεια. Φλύκταινες οι οποίες σχηματίζονται στα βλέφαρα, τον επιπεφυκότα και τον κερατοειδή χιτώνα μπορούν να οδηγήσουν σε επιπεφυκίτιδες, κερατίτιδες, έλκος του κερατοειδούς, ιρίτιδα, ιριδοκηκλίτιδα και οπτική ατροφία. Σε τύφλωση οδηγούνται το 35-40% των περιπτώσεων που εμφανίζουν κερατίτιδα και έλκος του κερατοειδούς. Η αιμορραγική ευλογιά μπορεί να προκαλέσει αιμορραγίες στον επιπεφυκότα και τον αμφιβληστροειδή. Σε 2-5% των παιδιών με ευλογιά, τα ιοσωμάτια φτάνουν στις αρθρώσεις και τα οστά προκαλώντας οστεομυελίτιδα. Οι βλάβες είναι συμμετρικές, πιο συχνές σε αγκώνες, κνήμη και στην περόνη, προκαλώντας διαχωρισμό της επίφυσης. Τα οιδήματα στις αρθρώσεις περιορίζουν την κίνηση ενώ η αρθρίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε παραμορφώσεις των άκρων, αγκύλωση, παραμόρφωση των οστών, τρέμουλο των αρθρώσεων και εμφάνιση κοντόχονδρων δακτύλων.
Η αρχική εμφάνιση του ιού
Μια δεύτερη προσέγγιση, εκτιμά ότι ο ιός της ευλογιάς διαχωρίστηκε από αυτόν του Taterapox πριν 3.000 με 4.000 χρόνια. Αυτό φαίνεται να συμφωνεί με τα αρχαιολογικά και ιστορικά στοιχεία που αναφέρουν την εμφάνιση της ευλογιάς ως μια σχετικά πρόσφατης ασθένειας. Ωστόσο, εάν ο ρυθμός μετάλλαξης θεωρείται παρόμοιος με εκείνον των ερπητοϊών τότε ο διαχωρισμός της ευλογιάς από τον Taterabox εκτιμάται ότι συνέβη πριν 50.000 χρόνια. Αν ισχύει αυτό, τότε αυτό σημαίνει ότι τα αρχαιολογικά και τα ιστορικά στοιχεία που έχουμε είναι πολύ ελλιπή. Σε ενδημική μορφή πάντως φαίνεται ότι εμφανίστηκε στην Ινδία ήδη πριν από 2.500 με 3.000 χρόνια.
Η εκρίζωση
Οι δυο πρώτες προτάσεις που έχει το ψήφισμα, είναι οι εξής:
- Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Ψήφισμα WHA33.3
Μετά την εκρίζωση
Τα τελευταία δύο κρούσματα ευλογιάς στον κόσμο (το ένα θανατηφόρο) συνέβησαν στο Birmingham, στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 1978. Μια ιατρική φωτογράφος, η Janet Parker, προσεβλήθη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Birmingham και πέθανε στις 11 Σεπτεμβρίου του 1978. Μετά το θάνατό της, ο καθηγητής Henry Bedson, επιστημονικός υπεύθυνος για την έρευνα κατά της ευλογιάς στο πανεπιστήμιο, αυτοκτόνησε. Υπό το φως αυτού του περιστατικού όλα τα γνωστά αποθέματα της ευλογιάς καταστράφηκαν ή μεταφέρθηκαν σε ένα από τα δύο εργαστήρια αναφοράς με επίπεδο προστασίας BLS-4, δηλαδή το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Κέντρο Ερευνών Ιολογίας και Βιοτεχνολογίας στο Koltsovo της Ρωσίας.
Το 1986 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνέστησε την καταστροφή του ιού η οποία προγραμματίστηκε να γίνει στις 30 Δεκεμβρίου του 1993. Τελικά η ημερομηνία καταστροφής αναβλήθηκε για τις 30 Ιουνίου του 1999. Λόγω της μη συμμόρφωσης από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, το 2002 η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας συμφώνησε να επιτρέψει την προσωρινή διατήρηση των αποθεμάτων του ιού για συγκεκριμένους ερευνητικούς σκοπούς. Αν και μερικοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα αποθέματα μπορεί να είναι χρήσιμα για την ανάπτυξη εμβολίων, αντιιικών φαρμάκων και διαγνωστικών εξετάσεων, μια ομάδα από εμπειρογνώμονες του ΠΟΥ το 2010 κατέληξε ότι δεν υπάρχει ουσιώδης λόγος διατήρησης των δειγμάτων αυτών.
Το Μάρτιο του 2004 εφελκίδες ευλογιάς βρέθηκαν σε φάκελο μέσα σε βιβλίο για την Ιατρική κατά τον Αμερικανικό Εμφύλιο, στο Σάντα Φε του Νέου Μεξικού, δίνοντας την ευκαιρία στους επιστήμονες του Κέντρου για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Ασθενειών, την ευκαιρία να μελετήσουν την ιστορία του εμβολιασμού κατά της ευλογιάς στις ΗΠΑ.
Τον Ιούλιο του 2014 αρκετά φιαλίδια της ευλογιάς ανακαλύφθηκαν σε ένα εργαστήριο της FDA του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας στη Bethesda του Μέριλαντ.
Βιολογικός πόλεμος
Οι Βρετανοί εξέτασαν τη χρήση της ευλογιάς ως βιολογικό παράγοντα πολέμου στην πολιορκία του οχυρού Pitt κατά τη διάρκεια του γαλλο-ινδιάνικου πολέμου (1754-1763) κατά της Γαλλίας και των ντόπιων Αμερικάνων συμμάχων τους. Αν και δεν είναι σαφές αν η πραγματική χρήση της ευλογιάς είχε επίσημη επικύρωση από τις αγγλικές αρχές, στις 24 Ιουνίου 1763, ο William Trent, ένας τοπικός επιχειρηματίας, έγραψε, «από σεβασμό μας σε αυτούς [εκπροσώπους των πολιορκητικών Ντελαγουαίρους], τους δώσαμε δύο κουβέρτες και ένα μαντήλι από το νοσοκομείο με ανεμοβλογιά. Ελπίζω ότι θα έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα». Οι ιστορικοί δεν συμφωνούν σχετικά με το αν αυτή η προσπάθεια να μεταδώσει την ασθένεια ήταν επιτυχής. Επίσης, υπήρξε και ο ισχυρισμός, ότι η ευλογιά χρησιμοποιήθηκε ως όπλο κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Επαναστατικού Πολέμου (1775-1783).
Κατά τη διάρκεια του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου οι επιστήμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία (μονάδα 731 του Αυτοκρατορικού Ιαπωνικού Στρατού) συμμετείχαν στην έρευνα για να παράγουν ένα βιολογικό όπλο από την ευλογιά. Τα σχέδια των μεγάλης κλίμακας παραγωγής δεν πραγματοποιήθηκαν, διότι αυτοί θεώρησαν ότι το όπλο δεν θα ήταν πολύ αποτελεσματικό, λόγω της ευρείας κλίμακας σε διαθεσιμότητα ενός εμβολίου.
Το 1947 η Σοβιετική Ένωση δημιούργησε ένα εργοστάσιο όπλων της ευλογιάς στην πόλη Zagorsk, 75 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Μόσχας. Ένα ξέσπασμα της ευλογιάς συνέβη κατά τη διάρκεια της δοκιμής σε μια εγκατάσταση σε ένα νησί στη λίμνη Αράλη το 1971. Ο Peter Burgasov, πρώην Διευθύνων Υγειονομικής γιατρός του σοβιετικού στρατού και ανώτερος ερευνητής στο πλαίσιο του σοβιετικού προγράμματος βιολογικών όπλων, χαρακτήρισε το συμβάν ως εξής:
«Στο Vozrozhdeniya νησί της λίμνης Αράλης, οι ισχυρότερες μορφές της ευλογιάς ελέγχθηκαν. Ξαφνικά πληροφορήθηκα ότι υπήρχαν μυστηριώδεις περιπτώσεις θανάτων Aralsk. Ένα ερευνητικό πλοίο του στόλου της Αράλης ήρθε σε ακτίνα 15 χλμ από το νησί (ήταν απαγορευμένο να έρθει πιο κοντά από 40 χιλιόμετρα). Ο τεχνικός του εργαστηρίου αυτού του πλοίου πήρε δείγματα από το πλαγκτόν δύο φορές την ημέρα από το πάνω κατάστρωμα. Όταν επέστρεψαν στο σπίτι στο Aralsk, μόλυνε αρκετά άτομα συμπεριλαμβανομένων και παιδιών. Όλοι τους πέθαναν. Υποπτευόμουν το λόγο, γι' αυτό και κάλεσα τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και ζήτησα να απαγορευθεί η στάση του τρένου Αλμάτι-Μόσχας στο Aralsk. Ως αποτέλεσμα, η επιδημία αποτράπηκε. Κάλεσα τον Αντρόποφ, ο οποίος την εποχή εκείνη ήταν επικεφαλής της KGB, και τον ενημέρωσε για την αποκλειστική συνταγή της ευλογιάς που λαμβάνονται για το Vozrazhdenie νησί.
Άλλοι ισχυρίζονται ότι ο πρώτος ασθενής μπορεί να ειχε προσβληθεί από την ασθένεια, ενώ επισκέπτονταν τις Uyaly ή Komsomolsk-on-Ustyurt, δύο πόλεις, όπου το σκάφος ηταν αγκυροβολημένο.
Απαντώντας σε διεθνείς πιέσεις, το 1991 η σοβιετική κυβέρνηση επέτρεψε μια κοινή ΗΠΑ-βρετανική ομάδα επιθεώρησης να περιοδεύσει σε τέσσερις κύριες εγκαταστάσεις όπλα στα Βιοπροϊόντα. Οι επιθεωρητές αντιμετώπισαν τις αρνήσεις από τους σοβιετικούς επιστήμονες και διατάχτηκαν τελικά να απομακρυνθούν από την εγκατάσταση. Το 1992 ο Σοβιετικής καταγωγής αποστάτης Ken Alibek ισχυρίστηκε ότι το πρόγραμμα βιολογικών όπλων στη Σοβιετική πόλη Zagorsk παρήγαγε ένα μεγάλο απόθεμα, έως και είκοσι τόνους ευλογιάς (πιθανώς κατασκευάστηκε για να αντισταθεί στα εμβόλια, ισχυρίζεται περαιτέρω ο Alibek), μαζί με ψυγεία κεφαλές για βαλλιστικούς πυραύλους. Οι ιστορίες του Alibek σχετικά με τις δραστηριότητες της ευλογιάς του πρώην Σοβιετικού προγράμματος δεν έχουν ποτέ ελεγχθεί ανεξάρτητα.
Το 1997, η ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι όλα τα υπόλοιπα δείγματα της ευλογιάς θα μεταφερθούν στο Ινστιτούτο Vector στις εγκαταστάσεις του Koltsovo. Με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την ανεργίας πολλών επιστημόνων του προγράμματος όπλων, οι αξιωματούχοι της Αμερικανικής Κυβέρνησης έχουν εκφράσει την ανησυχία, ότι η ευλογιά και η τεχνογνωσία  θα είναι διαθέσιμη σε άλλες κυβερνήσεις ή τρομοκρατικές ομάδες που μπορεί να επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τον ιό ως μέσο του βιολογικού πολέμου. Συγκεκριμένα, ισχυρισμοί  διατυπώθηκαν εναντίον του Ιράκ, ωστόσο, αποδείχθηκε ότι είναι ψευδείς.
Έχει εκφραστεί από ορισμένους ότι η σύνθεση τεχνητού γονιδίου θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να αναδημιουργήσει τον ιό από τα υπάρχουσα ψηφιακά γονιδιώματα, για χρήση σε βιολογικό πόλεμο. Η εισαγωγή του DNA της ευλογιάς που συντίθεται  τεχνητά θα μπορούσε θεωρητικά να χρησιμοποιηθεί για να αναδημιουργήσει τον ιό. Το πρώτο βήμα για την άμβλυνση του κινδύνου αυτού, όπως έχει προταθεί, θα πρέπει να είναι η καταστροφή των εναπομεινάντων αποθεμάτων του ιού, ώστε να καταστεί δυνατή κατηγορηματική ποινικοποίηση κάθε κατοχή του ιού.
Αξιοσημείωτες περιπτώσεις
μικρογραφία|Το 1767, ο 11χρονος συνθέτης [[Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ επιβίωσε από μια έξαρση ευλογιάς στην Αυστρία που σκότωσε την αυτοκράτειρα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Μαρία Ιωσηφίνα της Βαυαρίας, η οποία υπήρξε η δεύτερη κατά σειρά σύζυγος του αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Ιωσήφ Β΄ που πέθανε από τη νόσο, όπως επίσης και η Αρχιδούκισσα Μαρία Ιωσηφίνα.]] Στα διάσημα πρόσωπα της ιστορίας που είχαν προσβληθεί από ευλογιά συμπεριλαμβάνονται ο Καθιστός Ταύρο ς, αρχηγός των Lakota, ο Ραμσής Ε' της Αιγύπτου, οι αυτοκράτορες της Κίνας Kangxi (επέζησε), Σουντσί και Tongzhi, και ο [Date Masamuhttps://en.wikipedia.org/wiki/Date Masamunene Date Masamune] της Ιαπωνίας (ο οποίος έχασε το ένα μάτι από τη νόσο). Ο Cuitláhuac, 10ος tlatoani (ηγεμόνας) της πόλης Τενοτστιτλάν των Αζτέκων, πέθανε από ευλογιά το 1520, λίγο μετά την εισαγωγή του στην Αμερική, ενώ ο αυτοκράτορας των Ίνκας Huayna πέθανε από την ίδια ασθένεια το 1527 (προκαλώντας εμφύλιο πόλεμο διαδοχής στην αυτοκρατορία των Ίνκας και τελικά την κατάκτησή της από τους Ισπανούς). Στα πιο πρόσφατα δημόσια πρόσωπα συμπεριλαμβάνονται ο γκουρού Har Krishan, 8ος γκουρού των Σιχ, το 1664, ο Λουδοβίκος Α' της Ισπανίας το 1724 (πέθανε), ο Πέτρος Β' της Ρωσίας το 1730 (πέθανε), ο Τζορτζ Ουάσινγκτον (επέζησε), ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΕ' της Γαλλίας το 1774 (πέθανε) και ο Μαξιμιλιανός Γ΄ Ιωσήφ της Βαυαρίας το 1777 (πέθανε).