cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κωνσταντίνος Δούμπλας
Ιατρός του Δήμου
Μετά την απελευθέρωση της συμπρωτεύουσας το 1912, ο Δούμπλας κλήθηκε στις τάξεις του στρατού ως έφεδρος υπίατρος και έπειτα από πρόταση του Εθνικού Κέντρου Θεσσαλονίκης, έγινε επίσημος ιατρός του Δήμου Θεσσαλονίκης. Άσκησε το λειτούργημά του στις φτωχικές συνοικίες της πόλης και έγινε γνωστός για τη φιλανθρωπική του δράση. Έπειτα από την Μικρασιατική Καταστροφή ανέλαβε την περίθαλψη των προσφύγων. Κατά το πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών του 1929 (πρωτάθλημα Βορείου Ελλάδος), που διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη, ο Δούμπλας είχε -μαζί με τον Φ. Μιχαήλ- την επίβλεψη του σταθμού πρώτων βοηθειών, που είχε συγκροτηθεί εκεί, για τις ανάγκες των αθλητών.
Τιμές
Ο Δούμπλας τιμήθηκε με το Μετάλλιο του Μακεδονικού Αγώνα και το Πολεμικό Μετάλλιο του Ελληνοβουλγαρικού Πολέμου. Ανακηρύχθηκε Όργανο Α΄ Τάξεως του Μακεδονικού Αγώνα.
Κατέλιπε παιδιά.
Παραπομπές
Δουμπλας
Å
μικρογραφία|220px|το γράμμα σε εικόνα
Το γράμμα Å (å σε πεζά γράμματα) αντιπροσωπεύει διάφορους (αν και συχνά πολύ παρόμοιους) ήχους σε πολλές γλώσσες. Είναι ένα ξεχωριστό γράμμα στα δανικά, σουηδικά, νορβηγικά, φινλανδικά, βορειοφριζικά, χαμηλοσαξονικά, τρανσυλβανικά σαξονικά, βαλλονικά, σαμόρο, λούλε σάμι, πιτέ σάμι, σκολτ σάμι, νότια σάμι, ουμέ σάμι και γριλανδικά αλφάβητα. Επιπλέον, είναι μέρος των αλφαβήτων που χρησιμοποιούνται για ορισμένες Αλαμανικές και Αυστρο-Βαυαρικές διαλέκτους της γερμανικής γλώσσας.
Αν και το Å προέρχεται από A|το A προσθέτοντας ένα Δαχτυλίδι, θεωρείται ξεχωριστό γράμμα. Αναπτύχθηκε ως μια μορφή ημι- απολίνωσης ενός Α με ένα μικρότερο o από πάνω του για να υποδηλώσει ένα μακρύ και πιο σκούρο Α, μια διαδικασία παρόμοια με το πώς το σήμα umlaut αναπτύχθηκε από ένα μικρό e γραμμένο πάνω από ορισμένα γράμματα.
Άγιος Ελευθέριος (αποσαφήνιση)
Το Άγιος Ελευθέριος μπορεί να αναφέρεται:
Πόλεις του Σάντα Άνα
thumb|right|250px|Το Διαμέρισμα Σάντα Άνα στο Ελ Σαλβαδόρ
Αυτός είναι ένας κατάλογος πόλεων του Διαμερίσματος Σάντα Άνα, Ελ Σαλβαδόρ:
Δείτε επίσης
Πολεις
Δεξιότητα
Για τη δεξιότητα δεν υπάρχει ένας και μοναδικός συμφωνημένος ορισμός. Γενικά, ως δεξιότητα χαρακτηρίζεται η δυνατότητα ενός ατόμου να επιτυγχάνει κάποιο συγκεκριμένο επιθυμητό αποτέλεσμα, με την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια και χρόνο (αξιοποίηση και εφαρμογή γνώσεων για την εκπλήρωση εργασιών και την επίλυση προβλημάτων). Οι δεξιότητες, βασισμένες στην ανάπτυξη ικανοτήτων, δεν είναι έμφυτες στα άτομα, αλλά αποκτώνται/αναπτύσσονται με τη μάθηση μέσω του συνόλου της εκπαίδευσης και της πρακτικής εξάσκησης (training).
Οι δεξιότητες διακρίνονται σε γενικές και σε ειδικές. Οι γενικές δεξιότητες αφορούν σε ευρεία γκάμα επαγγελμάτων, μπορεί για παράδειγμα να είναι η διαχείριση του χρόνου, η ομαδικότητα, η ηγεσία, ενώ οι ειδικές δεξιότητες χρησιμεύουν μόνο στη διεξαγωγή κάποιου εξειδικευμένου έργου (επαγγέλματος), π.χ. δεξιότητα χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών. Επίσης, οι δεξιότητες μπορεί να είναι νοητικές (χρήση λογικής, διαισθητικής και δημιουργικής σκέψης, π.χ. για την επίλυση προβλημάτων, λήψη αποφάσεων, κτλ) και πρακτικές (αφορούν στη χειρωνακτική επιδεξιότητα και στη χρήση μεθόδων, υλικών, εργαλείων και οργάνων).
Στην πράξη, πολλές δεξιότητες αποκτώνται κατά την διάρκεια της εκπαίδευσης και στο χώρο εργασίας, όπου στο υπόβαθρο των γνώσεων έρχεται να προστεθεί η εμπειρία από την επαγγελματική ενασχόληση με κάποιο ειδικό εργασιακό αντικείμενο.
Δεξιότητα μάθησης
Μαθαίνω πώς να μαθαίνω.
Διάβασμα
Δεξιότητα μελέτης.
Γραπτός λόγος
Δεξιότητα έκφρασης με το γραπτό λόγο.
Αριθμητική/Μαθηματικά
Αριθμητική/Μαθηματική δεξιότητα (ευκολία εκτέλεσης αριθμητικών πράξεων και επίλυσης μαθηματικών προβλημάτων).
Προφορικός λόγος
Δεξιότητα έκφρασης με τον προφορικό λόγο (ομιλία).
Επικοινωνία
Επικοινωνιακή δεξιότητα. Αναφέρεται στην αποτελεσματική δεξιότητα ακρόασης, γραπτού και προφορικού λόγου.
Επίλυση προβλημάτων
Δεξιότητα ρεαλιστικής επίλυσης προβλημάτων και δημιουργικότητας, με τις διατιθέμενες πληροφορίες και μέσα.
Ομαδικότητα
Δεξιότητα ομαδικής εργασίας και συνεργασίας με άλλους για την επίτευξη του κοινού στόχου.
Διαπραγμάτευση
Δεξιότητα διεξαγωγής διαπραγματεύσεων.
Οργάνωση
Δεξιότητα σχεδιασμού, οργάνωσης και εφαρμογής έργων/εργασίας, με αποτελεσματικό τρόπο και μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο περάτωσης.
Ηγεσία
Ηγετική δεξιότητα. Αφορά στη δημιουργία του απαραίτητου κλίματος εργασίας, παρακίνησης και καλλιέργειας σχέσεων εμπιστοσύνης των υφισταμένων για την επίτευξη του στόχου.
Τάγμα των Αδελφών του Ξίφους
250px|thumb|Η περιοχή του Τάγματος των Αδελφών του ξίφους (πράσινο) στο έδαφος της Λιβονικής Συμμαχίας το 1260 Το Τάγμα των Αδελφών του ξίφους (Λατινικά:Fratres militiæ Christi Livoniae, Γερμανικά: Schwertbrüderorden) ιδρύθηκε το 1202 από τον επίσκοπο Άλμπρεχτ Α΄ της Ρίγας με σκοπό τον εκχριστιανισμό της περιοχής της Λιβονίας αλλά και όλων της περιοχών της Βαλτικής. Το τάγμα αυτό αποτελούνταν από Γερμανούς «ιερείς-πολεμιστές», και ο ίδιος ο Πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ ενέκρινε την ίδρυσή του το 1204.
Το 1236 ηττήθηκε από τους Εθνικούς Σαμογέτες και Σεμιγάλλιους στη Μάχη του Σιαουλάι, και οι εναπομείναντες Αδελφοί του Ξίφους αφομοιώθηκαν από το Τάγμα των Τευτόνων Ιπποτών.
Ιστορία
Ο Άλμπρεχτ ίδρυσε το Τάγμα των Αδελφών του Ξίφους το 1202 για να βοηθήσει την Επισκοπή της Λιβονίας στον εκχριστιανισμό των εθνικών Λιβονίων, Λατγαλίων και Σελονίων που κατοικούσαν ανατολικά του κόλπου της Ρίγας. Από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής του, το τάγμα είχε δείξει μια σχετική απροθυμία στις διαταγές των επισκόπων. Το 1218, ο Άλμπρεχτ ο Α΄ ζήτησε βοήθεια από τον βασιλιά της Δανίας, τον Βάλντεμαρ Β΄, ο οποίος όμως έπειτα από συμφωνία με τους Αδελφούς του Ξίφους, κατέκτησε τη Βόρεια Εσθονία, πλέον γνωστή ως Δανική Εσθονία, και την πρόσθεσε στο βασίλειό του.
Ο Πάπας Γρηγόριος Ι΄ ζήτησε από τους Αδελφούς του Ξίφους να προστατεύσουν τη Φινλανδία από τις επιθέσεις της τότε Δημοκρατίας του Νόβγκοροντ στις 24 Νοεμβρίου του 1232. Παρ' όλα αυτά, δεν αναφέρεται σε γνωστές πηγές, και ούτε είναι γνωστό, αν οι τελευταίοι απάντησαν στην παράκληση του και αν πραγματοποίησαν εκστρατείες στη Φινλανδία.
Το Τάγμα των Αδελφών του Ξίφους αποδεκατίστηκε στη Μάχη του ποταμού Σάουλε το 1236, όταν κινήθηκε εναντίον των ειδωλολατρών Λιθουανών και Σεμιγάλλιων. Ύστερα από αυτήν την καταστροφή, οι Αδελφοί του Ξίφους που απέμειναν αφομοιώθηκαν στους Τεύτονες Ιππότες, και έπειτα έμειναν στην ιστορία ως το Λιβονικό Τάγμα. Παρά τις εξελίξεις αυτές όμως, συνέχισαν να υπάρχουν και να ασκούν την παλιά τους εξουσία ως παρακλάδι του Τάγματος των Τευτόνων Ιπποτών.
Οι Αδελφοί του Ξίφους είχαν τη βάση τους στο Φελλίν (Βιλιάντι της σημερινής Εσθονίας), όπου τα τείχη του φρουρίου τους στέκονται έως και σήμερα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιπποτικά τάγματα Κατηγορία:Ευρωπαϊκή ιστορία Κατηγορία:Ιστορία της Εσθονίας Κατηγορία:Ιστορία της Λετονίας Κατηγορία:Ιστορία της Λιθουανίας
Ελισάβετ της Έσσης-Κάσσελ (1596-1625)
Η Ελισάβετ, γερμ.: Elisabet von Hesen-Kassel von Mecklenburg (24 Μαρτίου 1596 στο Κάσσελ - 16 Δεκεμβρίου 1625 στο Γκύστροβ) από τον Οίκο της Έσσης, ήταν κόρη του λαντγκράβου της Έσσης-Κάσσελ και με το γάμο της έγινε δούκισσα του Μεκλεμβούργου-Γκύστροβ. Έγραψε ποιήματα στη γερμανική και στην ιταλική γλώσσα.
Βιογραφία
Ήταν η πρώτη κόρη του Mαυρίκιου λαντγκράβου της Έσσης-Κάσσελ (1572-1632) και της Αγνής (1578-1602), κόρης του Ιωάννη-Γεωργίου κόμη του Ζόλμς-Λάουμπαχ. Ανάδοχός της ήταν η Ελισάβετ Α΄ της Αγγλίας, η οποία εκπροσωπήθηκε στην περίσταση αυτή από τον κόμη του Λίνκολν. Η βάπτιση της πριγκίπισσας ήταν μία από τις πιο θεαματικές τελετές στην Αυλή του Κάσσελ, συμπεριλαμβανομένων "τεσσάρων ημερών πολυτελών παιχνιδιών, κονταρομαχιών και πυροτεχνημάτων". Τα τελευταία τουρνουά ιπποτών στην Ευρώπη πραγματοποιήθηκαν με αυτή την ευκαιρία. Ο χαράκτης και ιστορικός Βίλχελμ Ντίλιχ έγραψε ένα έργο για το γεγονός το 1598-1601. Αυτός ο τόμος βρίσκεται τώρα στο Μουσείο της Πόλης της Έσσης. Ένα δεύτερο χειρόγραφο σχετικά με τους εορτασμούς, "που καταρτίστηκε και εκτελέστηκε από ένα άγνωστο χέρι", φυλάσσεται από τη Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη.
Ο πατέρας της εκπαίδευσε αυτή και τα αδέλφια της στην Αυλή. Η Ελισάβετ χαρακτηρίστηκε ως πολύ πνευματώδης. Μιλούσε ευχερώς σε πολλές γλώσσες και έχει γράψει περισσότερα από 200 ποιήματα. Έπαιξε και συνέθεσε μουσική και επίσης μετέφρασε κείμενα στα γερμανικά και στα ιταλικά.
Ο πατέρας της ήθελε να την παντρέψει με τον Κάρολο-Φίλιππο δούκα του Σέντερμανλαντ, αλλά αυτή αρνήθηκε. Στη συνέχεια μνηστεύθηκε με τον Φρειδερίκο-Ερρίκο πρίγκιπα της Οράγγης. Ωστόσο ο Μαυρίκιος διέκοψε τον αρραβώνα, όταν δεν μπορούσε να ικανοποιήσει τις σημαντικές απαιτήσεις για την προίκα της.
Η Ελισάβετ παντρεύτηκε στις 25 Μαρτίου 1618 στο Κάσσελ με τον Ιωάννη-Αλβέρτο Β΄ δούκα του Μεκλεμβούργου-Γκύστροβ, ο οποίος είχε ήδη τέσσερα παιδιά από τον πρώτο του γάμο. Η δούκισσα, που ήταν καλή μουσικός, δημιούργησε την Αυλική Ορχήστρα στο Γκύστροβ και ήταν επίσης ενεργή ως συγγραφέας.
Η Ελισάβετ δεν είχε παιδιά από το γάμο της και μετά το τέλος της, η προίκα της, η πόλη Ντάργκουν, επέστρεψε στην Έσση.
Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1618 με τον Ιωάννη-Αλβέρτο Β΄ δούκα του Μεκλεμβούργου-Γκύστροβ. Δεν απέκτησε απογόνους.
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος της Έσσης
381 π.Χ.
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Κεφακλόρη
Η κεφακλόρη, που πωλείται με την εμπορική ονομασία Ceclor μεταξύ άλλων, είναι αντιβιοτική κεφαλοσπορίνη δεύτερης γενιάς που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ορισμένων βακτηριακών λοιμώξεων όπως πνευμονία και μέση πυώδης ωτίτιδα, του πνεύμονα,βερογχίτιδα, του δέρματος και των μαλακων μορίων, του λαιμού φαρυγγίτιδα,αμυγδαλίτιδα και σε μη επιλεγμένες λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος. Είναι επίσης διαθέσιμη από άλλους κατασκευαστές ως γενόσημο.
Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας κατατέθηκε το 1973 και η κεφακλόρη εγκρίθηκε για ιατρική χρήση το 1979.
Ιατρικές χρήσεις
Η κεφακλόρη ανήκει στην οικογένεια των αντιβιοτικών που είναι γνωστά ως κεφαλοσπορίνες. Οι κεφαλοσπορίνες είναι αντιβιοτικά ευρέος φάσματος που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της σηψαιμίας, της πνευμονίας, της μηνιγγίτιδας, των λοιμώξεων της χολής, της περιτονίτιδας και των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος. Η φαρμακολογία των κεφαλοσπορινών είναι παρόμοια με εκείνη των πενικιλλίνων, ενώ η απέκκριση είναι κυρίως νεφρική. Οι κεφαλοσπορίνες διεισδύουν ελάχιστα στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, εκτός εάν υπάρχει φλεγμονή των μηνίγγων. Η κεφοταξίμη είναι μια καταλληλότερη κεφαλοσπορίνη από την κεφακλόρη για λοιμώξεις του κεντρικού νευρικού συστήματος, π.χ. μηνιγγίτιδα. Η κεφακλόρη είναι δραστική έναντι πολλών βακτηρίων, συμπεριλαμβανομένων τόσο των αρνητικών κατά Gram όσο και των θετικών κατά Gram οργανισμών.
Προφυλάξεις και αντενδείξεις
Οι προειδοποιήσεις περιλαμβάνουν γνωστή ευαισθησία στα αντιβακτηριακά βήτα-λακτάμης, όπως οι πενικιλλίνες (η κεφακλόρη πρέπει να αποφεύγεται εάν υπάρχει ιστορικό άμεσης αντίδρασης υπερευαισθησίας ), νεφρική ανεπάρκεια (δεν απαιτείται προσαρμογή της δόσης, αν και ο κατασκευαστής συνιστά προσοχή,το ίδιο γιά εγκυμοσύνη και θηλασμό) ψευδώς θετική γλυκόζη ούρων (εάν δοκιμαστεί για μείωση ουσιών) και ψευδώς θετική δοκιμή Coombs. Η κεφακλόρη έχει επίσης αναφερθεί ότι προκαλεί αντίδραση τύπου ορού σε παιδιά.
Η κεφακλόρη αντενδείκνυται σε περίπτωση υπερευαισθησίας (δηλ. Αλλεργίας) στις κεφαλοσπορίνες.
Παρενέργειες
Η κύρια παρενέργεια των κεφαλοσπορινών είναι η υπερευαισθησία. Οι ασθενείς με ευαισθησία στην πενικιλλίνη θα είναι επίσης αλλεργικοί στις κεφαλοσπορίνες, ανάλογα με τη γενιά της κεφαλοσπορίνης. Το προηγούμενο ποσοστό των ποσοστών διασταυρούμενης αντιδράσεως 10% συχνά υπερεκτιμάται. Αλλεργικές αντιδράσεις μπορεί να εμφανιστούν όπως, για παράδειγμα, εξανθήματα, κνησμός (κνησμός), κνίδωση, αντιδράσεις που μοιάζουν με ασθένεια ορού με εξανθήματα, πυρετό και αρθραλγία και αναφυλαξία. Η συχνότητα και η σοβαρότητα των αντιδράσεων που μοιάζουν με ασθένεια σαν ασθένεια του ορού στα παιδιά οδήγησαν τους ερευνητές να αμφισβητήσουν τον ρόλο της στην παιδιατρική νόσο. Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν γαστρεντερικές διαταραχές (π.χ. διάρροια, ναυτία και έμετος, κοιλιακή δυσφορία, διαταραχές στα ηπατικά ένζυμα, παροδική ηπατίτιδα και χολοστατικός ίκτερος), κεφαλαλγία και σύνδρομο Stevens-Johnson. Σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν ηωσινοφιλία και διαταραχές του αίματος (συμπεριλαμβανομένων θρομβοπενίας, λευκοπενίας, ακοκκιοκυττάρωσης, απλαστικής αναιμίας και αιμολυτικής αναιμίας ), αναστρέψιμη διάμεση νεφρίτιδα υπερκινητικότητα, νευρικότητα, διαταραχές του ύπνου, παραισθήσεις, σύγχυση, υπερτονία και ζάλη. Έχει αναφερθεί τοξική επιδερμική νεκρόλυση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Επιτροπή για την Ασφάλεια των Φαρμάκων ( CSM ) προειδοποίησε ότι ο κίνδυνος διάρροιας και σπάνια κολίτιδας που σχετίζεται με αντιβιοτικά είναι πιο πιθανός με υψηλότερες δόσεις.
Εγκυμοσύνη και θηλασμός
Η κεφακλόρη μεταφέρεται στο μητρικό γάλα σε μικρές ποσότητες, αλλά είναι γενικά αποδεκτό ότι είναι ασφαλές να ληφθεί κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Η κεφακλόρη δεν είναι γνωστό να είναι επιβλαβής κατά την εγκυμοσύνη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις χλωρίου Κατηγορία:Άρθρα με αλλαγμένο αναγνωριστικό EBI Κατηγορία:Αντιβιοτικά Κατηγορία:Λακτάμες
Σέντερτελγε
Η Σέντερτελγε (σουηδικά: Södertälje) είναι πόλη στο Σόντερμανλαντ, στην Κομητεία Στοκχόλμης της Σουηδίας. Ο πληθυσμός της είναι 72.704 κάτοικοι (2017). Το Σέντερτελγε βρίσκεται στη συμβολή της λίμνης Μέλαρεν με τη Βαλτική Θάλασσα, μέσω του υδροφράκτη στο Κανάλι του Σέντερτελγε. Από το 2000, είναι η μεγαλύτερη πόλη η οποία βρίσκεται εξ ολοκλήρου στην επαρχία Σόντερμανλαντ.
Αρχαία ιστορία
Υπολογίζεται ότι οι πρώτοι άνθρωποι έφτασαν στην περιοχή γύρω από το σημερινό Södertälje κατά την Λίθινη Εποχή, περίπου το 4000 π.Χ. Σχημάτισαν οικισμούς γύρω στο 3000 π.Χ., όταν πιστεύεται ότι έφτασε στην περιοχή ο αγροτικός πολιτισμός. Γύρω στο 1500 με 400 π.Χ., το στενό μεταξύ της λίμνης Mälaren και της Βαλτικής Θάλασσας στένεψε λόγω της μεταπαγετώδης ανάκαμψη. Στη συνέχεια, τα σκάφη έπρεπε να ρυμουλκηθούν πάνω από την κορυφογραμμή της άμμου, γεγονός που δημιούργησε ευκαιρίες εργασίας.
Ο Ansgar πέρασε από το Södertälje στα ταξίδια του στη Birka στις προσπάθειές του να εκχριστιανίσει τη Σουηδία το 829. Το Södertälje αναφέρθηκε για πρώτη φορά στις ιστορικές πηγές το 1070, όταν ο Αδάμ της Βρέμης ανέφερε την πόλη σε μια περιγραφή του δρόμου μεταξύ Skara] και Birka στο έργο του Gesta Hammaburgensis Ecclesiae pontificum. Ωστόσο, η περιοχή κατοικήθηκε πολύ πριν από τότε. Το Södertälje έλαβε προνόμια πόλης κατά τη διάρκεια του 1300.
Το κάστρο Telge Hus χτίστηκε στο Slottsholmen κατά τη διάρκεια του 1300. Από εδώ, η κομητεία Telgehus διοικήθηκε μεταξύ των ετών 1318 και 1527. Η κομητεία περιλάμβανε το Öknebo, το Hölebo και τμήματα των περιοχών Svartlösa. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έδειξαν ότι το κάστρο περιβαλλόταν από τάφρο. Είναι ακόμα εν μέρει ορατό στη βορειοδυτική ακτή του Slottsholmen.
Αρχικά, η πόλη ονομαζόταν απλώς Tälje (είναι γνωστές πολλές ορθογραφίες, συμπεριλαμβανομένων των Telge, Talje και Tælga). IΤο 1622, το πρόθεμα Söder «νότος» προστέθηκε για να ξεχωρίσει από την τότε πρόσφατα ιδρυθείσα πόλη Norrtälje, που βρίσκεται 110 χλμ βορειοανατολικά της πόλης. Στατιστική Σουηδία άρχισε να χρησιμοποιεί τη σύγχρονη ορθογραφία το 1900.
Η πόλη χρησιμοποίησε για πρώτη φορά το St. Olof στο οικόσημό του. Στις αρχές του 17ου αιώνα, αντικαταστάθηκε από τον Ragnhild of Tälje (Sankta Ragnhild). Μετά τα προσκυνήματα της στη Ρώμη και την Ιερουσαλήμ, τα λείψανά της λέγεται ότι θάφτηκαν στο Södertälje.
Ο Δούκας Κάρολος (στη συνέχεια έγινε βασιλιάς Κάρολος) επένδυσε ενεργά στο Södertälje ως εμπορική και θαλάσσια πόλη κατά την περίοδο που ήταν δούκας του Södermanland, γεγονός που συνέβαλε στην ανάπτυξη. Ένα λιμάνι χτίστηκε ακριβώς νότια της πόλης. Μόλις τη δεκαετία του 1740 η πόλη ξεκίνησε με βιομηχανική κατασκευή εκτός από τη ναυτιλία και το εμπόριο.
Από το 1800 έως το 1950
Το Södertälje είχε ήδη ένα λιμάνι, αλλά κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα έγινε απαραίτητο να επεκταθεί για να μπορεί να δέχεται μεγαλύτερα σκάφη. Το 1819 εγκαινιάστηκε το Κανάλι Södertälje μετά από 13 χρόνια κατασκευής. Λίγο περισσότερο από σαράντα χρόνια αργότερα, το 1860, ξεκίνησε η σιδηροδρομική κυκλοφορία μεταξύ Södertälje και Στοκχόλμης. Η Western Main Line για τρένα μεταξύ της ανατολικής και της δυτικής ακτής της Σουηδίας άνοιξε το 1862, με σταθμό στην πόλη.
Εκείνη την εποχή, το Södertälje έγινε γνωστό ως παραθαλάσσιο θέρετρο για τους κατοίκους της Στοκχόλμης. Το 1849 άνοιξε το Södertälje Bathing Facilities στο πάρκο Badparken, με κρύο μπάνιο και ζεστό μπάνιο. Τα λουτρά και ο χώρος του Societetshus έχουν κατεδαφιστεί, αλλά το ξενοδοχείο Bath στην οδό Järnagatan, το ξενοδοχείο Strandhotellet, το πάρκο Stadsparken και η Villa Bellevue εξακολουθούν να παραμένουν από την εποχή του θερέτρου, η οποία διήρκεσε σχεδόν εκατό χρόνια μέχρι το 1945.
Η παράδοση της πώλησης των ντόπιων pretzels, Södertäljekringlor, είναι αρκετών εκατοντάδων ετών. Είχαν την ακμή τους την εποχή του θερέτρου, δηλαδή γύρω στις αρχές του 19ου αιώνα και μετά. Συνήθως πωλούνταν από μεγαλύτερες γυναίκες, που συχνά αναφέρονται ως Kringelgummor (Αγγλικά: Pretzel ladies). Τα κουλούρια πρέτζελ πωλούνταν κυρίως σε τουρίστες, ειδικά στους σιδηροδρομικούς σταθμούς της πόλης. Η πώληση των κουλουριών πρέτζελ, μεταξύ άλλων πτυχών της πόλης του θερέτρου, περιγράφηκε στο περιοδικό Svenska Familj-Journalen (Αγγλικά: Swedish Family Journal) το 1881.
Μέχρι τη δεκαετία του 1900, ο πληθυσμός του Södertälje είχε αυξηθεί σε πάνω από 8.000 άτομα. Γύρω στις αρχές του αιώνα δημιουργήθηκαν στην πόλη αρκετά μεγάλα εργοστάσια: Svenska Centrifug AB (1896), AB Södertelge Verkstäder (1897), Baltic (1906), Aktiebolaget Astra Apotekarnes Kemiska Fabriker (Astra) (1913), Tobaksmonopolet (1915) και Wedaverken (1917). Ίσως το πιο ενδιαφέρον είναι ο σχηματισμός του VABIS, Vagnfabriks-Aktiebolaget στο Södertelge (1891). Το 1911 συγχωνεύτηκε με τη Scania και σχημάτισε τη Scania-Vabis. Σήμερα, ωστόσο, η εταιρεία χρησιμοποιεί μόνο το όνομα Scania AB.
From 1950 until today
Το 1960, το Södertälje ήταν ακόμα μια αρκετά μικρή πόλη με έναν σε μεγάλο βαθμό ομοιογενή πληθυσμό 33.000 κατοίκων. Στη δεκαετία του 1960, ωστόσο, τα δημογραφικά στοιχεία της πόλης άλλαξαν ριζικά. Η βιομηχανική άνθηση και ο δομικός μετασχηματισμός οδήγησαν σε οικονομική ανάπτυξη και αύξηση των επενδύσεων στις βιομηχανίες της πόλης. Οι μεγάλες εταιρείες Scania-Vabis και Astra είχαν μεγάλη ζήτηση εργατικού δυναμικού. Οι προσλήψεις έγιναν κυρίως από περιοχές της χώρας που επλήγησαν σοβαρά από τη βιομηχανική άνθηση, κυρίως το Νόρλαντ. Όταν το ανθρώπινο δυναμικό από άλλα μέρη της χώρας ήταν ανεπαρκές, εισήχθη ξένο εργατικό δυναμικό. Οι περισσότεροι μετανάστες εργάτες προέρχονταν από τη Φινλανδία, αλλά και την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γιουγκοσλαβία. Κατά τη δεκαετία του 1970, η μετανάστευση από τη Φινλανδία μειώθηκε, ενώ πολλοί χριστιανοί Ασσύριοι/Σύριοι εγκαταστάθηκαν στο Södertälje, κυρίως από το Tur Abdin, Τουρκία. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, έφτασαν πολλοί Ιρακινοί (η πλειονότητα των οποίων είναι Ασσύριοι) και τώρα οι Ασσύριοι αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα μεταναστών. Συνολικά, περίπου το 39 τοις εκατό του πληθυσμού της πόλης είναι μετανάστες πρώτης ή δεύτερης γενιάς. Το 2013, υπήρξαν αναφορές στα μέσα ενημέρωσης ότι είχε προκύψει μια παράλληλη κοινωνία που ιδρύθηκε από τις μειονότητες Ασσύριοι/Σύριοι, με νόρμες, κανόνες και ένα τραπεζικό σύστημα χωρίς έλεγχο από την κοινωνία. Οι σουηδικές αρχές επιβολής του νόμου διέθεσαν εκτεταμένους πόρους. Μια δίκη εναντίον της οργάνωσης που μοιάζει με μαφία Södertäljenätverket (Αγγλικά: The Södertälje network) έληξε το 2013.
Η κατασκευή της φρουράς Almnäs ξεκίνησε το 1970. Οι Svea Engineer Corps και η Σχολή Δοκίμων Μηχανικών Στρατευμάτων (INGKAS) μετεγκαταστάθηκαν στο Almnäs. Μαζί τους εντάχθηκε η Swedint, η Διεθνής Σχολή Εκπαίδευσης των Ενόπλων Δυνάμεων, το 1984. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, οι Life Guards ήταν επίσης παρόντες στο Almnäs. Μετά το 1996, οι ένοπλες δυνάμεις υποβλήθηκαν σε μεγάλη αναδιοργάνωση και εγκατέλειψαν εντελώς το Almnäs το 2004. Η περιοχή είναι πλέον ένα επιχειρηματικό πάρκο.
Πολλά από τα σύγχρονα αξιοθέατα της πόλης χτίστηκαν τη δεκαετία του 1980. Κατασκευάστηκε ένα μουσείο βασισμένο στο βιβλίο La Science Amusante του Γάλλου συγγραφέα Arthur Good. Το μουσείο ονομάζεται Tom Tits Experiment από το ψευδώνυμο του συγγραφέα Tom Tit. Το νέο λουτρό Sydpoolen άνοιξε το 1987 και είναι τώρα μία από τις πιο δημοφιλείς εγκαταστάσεις κολύμβησης στη χώρα. Κατά των δεκαετιών 2010 και 2020 ολοκληρώθηκαν ή ξεκίνησαν αρκετά έργα υποδομής. Ξεκίνησε η περαιτέρω διεύρυνση του καναλιού και του υδροφράκτη, καθώς και η αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής γύρω από σιδηροδρομικός σταθμός Södertälje Hamn να αυξηθεί η χωρητικότητα.
Διοικητική ιστορία
Η πόλη Södertälje μετατράπηκε σε δήμος της πόλης κατά τις Σουηδικές δημοτικές μεταρρυθμίσεις του 1862. Η πόλη μεγάλωσε και στη συνέχεια ενσωμάτωσε την ενορία Västertälje το 1946 και την ενορία Östertälje το 1963. Ο δήμος της πόλης επεκτάθηκε περαιτέρω το 1967, μέχρι που έγινε η έδρα του σημερινού Δήμος Södertälje.
Εντός της Εκκλησίας της Σουηδίας, το Södertälje ήταν μέρος της ενορίας Södertälje City. Ενσωμάτωσε το δυτικό τμήμα του Södertälje landsförsamling το 1946 και έλαβε το όνομα Södertälje församling (αγγλικά: Södertälje parish). Έκτοτε ενσωμάτωσε επίσης την ενορία Tveta. Μεταξύ 1973 και 2010, μέρος της πόλης ήταν μέρος της ενορίας Västertälje. Το ανατολικό τμήμα του Södertälje εξακολουθεί να ανήκει στην ενορία Östertälje.
Μέχρι το 1971, η πόλη ανήκε στο δικαστικό διαμέρισμα Δικαστήριο του Συμβουλίου Södertälje. Το 1971, άλλαξε σε Περιφερειακό Δικαστήριο Södertälje.
Ιστορικά στοιχεία πληθυσμού
Έτος, Πληθυσμός, Περιοχή (ha)
1960, 33 721
1965, 44 362
1970, 57 494
1975, 58 408
1980, 58 711
1990, 58 097, 2 408
1995, 57 327, 2 456
2000, 59 342, 2 479
2005, 60 279, 2 529
2010, 64 619, 2 584
2015, 70 777, 2 797
2018, 73 872, 2 851
Αστικό τοπίο
Κατά τη διάρκεια του 1600, η ​​πόλη επλήγη από δύο μεγάλες πυρκαγιές. το 1630 και το 1650. Μετά την πυρκαγιά το 1650, η καταστροφή ήταν τεράστια. Όλα τα σημαντικά κτίρια εκτός από την εκκλησία καταστράφηκαν. συμπεριλαμβανομένου του σχολείου και του δημαρχείου. Μετά τις πυρκαγιές, εφαρμόστηκε εκτεταμένος αστικός σχεδιασμός υπό την ηγεσία του Anders Torstensson, όπου οι παλιές ακανόνιστες μεσαιωνικές γειτονιές αντικαταστάθηκαν από ένα σχέδιο πλέγματος δρόμων. Το σχέδιο της δεκαετίας του 1650 παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό σε ισχύ μέχρι την ανάπλαση του κέντρου της πόλης στη δεκαετία του 1960, και εξακολουθεί να χαρακτηρίζει πολλά μέρη των κεντρικών περιοχών. Τα περισσότερα από τα παλαιότερα κτίρια έχουν εξαφανιστεί λόγω πυρκαγιών στην πόλη ή κατεδάφισης.
Τα κεντρικά μέρη του Södertälje είναι σήμερα κυρίως η γειτονιά γύρω από αυτό που συνήθως αναφέρεται ως Gågatan, το οποίο είναι το πεζόδρομο της οδού Storgatan. Το Stortorget ήταν αρχικά το απόλυτο κέντρο της πόλης. Ο λόγος που η περιοχή θα επεκταθεί στη συνέχεια (κυρίως προς τη νότια κατεύθυνση) οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι ο Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός τοποθετήθηκε κοντά στο πάρκο της πόλης. Σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες πόλεις της χώρας, κανένας σιδηρόδρομος δεν έχει συρθεί ποτέ μέσω των κεντρικών τμημάτων του Södertälje, πράγμα που σήμαινε ότι πολύ μικρή κεντρική περιοχή έπρεπε να καθοριστεί για γραμμές. Μια άλλη ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια είναι ότι το παλιό Södertälje αποτελούνταν σε μεγάλο βαθμό από ξύλινα σπίτια. Συνήθως πιστεύεται ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το Södertälje δεν υπήρξε ποτέ σημαντικό διοικητικό κέντρο, όπως πρωτεύουσα κομητείας ή επισκοπική έδρα. Για μια εμπορική πόλη, οι ξύλινες κατασκευές θεωρήθηκαν επαρκείς. Τα αυθεντικά ξύλινα κτίρια διατηρούνται ιδιαίτερα καλά στις περιοχές γύρω από τις οδούς Fredsgatan και Västgötagatan. Τα παλαιότερα ξύλινα σπίτια που υπήρχαν προηγουμένως στα κεντρικά μέρη έχουν μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό στο Torekällberget, το οποίο είναι το υπαίθριο μουσείο πόλης του Södertälje. Η πρώτη πέτρινη πολυκατοικία χτίστηκε το 1865. Το ακίνητο βρισκόταν στην Järnagatan 8, δίπλα στην πλατεία Saltsjötorget, και χτίστηκε από τον βιομήχανο DJ Ekeberg. Όταν το Järnagatan κατέβηκε το 1907, το υπόγειο έγινε οι περιοχές που καταλαμβάνονται από καταστήματα σήμερα.
Το Södertäljes old City Hotel βρίσκεται στην πλατεία Saltsjötorget. Χτίστηκε για να καλύψει τη μεγάλη ζήτηση για δωμάτια που προέκυψε την εποχή που η πόλη ήταν παραθαλάσσιο θέρετρο. Το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε να αναθέσει ένα νέο ξενοδοχείο στην τοποθεσία. Ο αρχιτέκτονας Ernst Haegglund προσλήφθηκε για να σχεδιάσει το κτίριο. Η πλατεία στεγάζει επίσης το παλιό κτίριο για την Svensk-Engelska Mineralolje AB, το οποίο ολοκληρώθηκε μεταξύ 1931 και 1932 μετά από σχέδια του αρχιτέκτονα Albin Stark. Μεταξύ 1991 και 2008, το κτίριο λειτούργησε ως δημαρχείο. Το σημερινό δημαρχείο χτίστηκε στην απέναντι πλευρά του κεντρικού σταθμού. Το νέο κτίριο σχεδιάστηκε από την BSK Arkitekter και εγκαινιάστηκε το φθινόπωρο του 2008 από τον King Carl XVI Gustaf. Το κτίριο λειτουργεί τόσο ως δημοτικά γραφεία όσο και ως πολιτιστικό κέντρο.
Ο Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός βρίσκεται πίσω από το City Hotel. Είναι ένας από τους λίγους σουηδικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς με δύο σταθμούς. Το πρώτο κτίριο είναι εξ ολοκλήρου από τούβλο και σχεδιάστηκε το 1860 από τον Adolf W. Edelsvärd. Το κίτρινο κτίριο του σταθμού προστέθηκε τη δεκαετία του 1910 και σχεδιάστηκε από τον Folke Zettervall. Σήμερα, μόνο το κίτρινο κτίριο χρησιμοποιείται για την πώληση εισιτηρίων. Το παλαιότερο σπίτι του σταθμού καταλαμβάνεται από ένα μπαρ, ένα καφέ και ένα παντοπωλείο. Η ανοιχτή πλατεία μεταξύ των δύο κατοικιών του σταθμού, του σταθμού των λεωφορείων και των σιδηροδρομικών γραμμών ονομάζεται Stationsplan.
Τα περισσότερα εστιατόρια και μπαρ βρίσκονται γύρω από τη λίμνη Maren. Η πλατεία Marenplan (παλαιότερα ονομαζόταν λιμάνι Stadshamnen), χρησίμευε ως το πιο σημαντικό λιμάνι του Södertälje μέχρι την κατασκευή του λιμανιού Mälarhamnen το 1880. Όταν το Marenplan χρησίμευε ως λιμάνι της πόλης, τα πλοία που μετέφεραν εμπορεύματα έδεναν εκεί και πουλούσαν τα εμπορεύματά τους σε ιδιώτες και εμπόρους που περίμεναν στην αποβάθρα. Η κυκλοφορία πλοίων προς το εσωτερικό Maren συνεχίστηκε μέχρι το 1963, όταν κατασκευάστηκε η γέφυρα Maren μεταξύ Strandgatan και Lotsudden. Η γέφυρα προοριζόταν μόνο ως προσωρινή λύση και κατεδαφίστηκε το 1993. Η γέφυρα Maren στη συνέχεια αντικατέστησε μια πεζογέφυρα και ποδηλασία. Το αρχικό σχέδιο ήταν να αφαιρεθεί η γέφυρα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες για να επιτρέπεται στα σκάφη να δένουν στο εσωτερικό Maren εποχιακά. Η γέφυρα στη συνέχεια έγινε σταθερή σύνδεση για όλο το χρόνο. Το σπίτι της Σορβόννης βρίσκεται εκεί όπου συναντιούνται ο Lotsudden και η Marenplan. ItΧτίστηκε το 1905 και χρησίμευε ως στούντιο για τον φωτογράφο David Sorbon μέχρι το 1928. Το κτίριο ανακαινίστηκε πλήρως το 1985-86, για να φιλοξενήσει πολλά διαμερίσματα κατοικιών και ένα εστιατόριο.
Ακριβώς πάνω από το Marenplan βρίσκεται η πλατεία Olof Palmes Plats, η οποία πήρε το όνομά της από τον δολοφονηθέντα πρωθυπουργό Olof Palme. Ανάμεσα στα κτίρια στην πλατεία είναι το παλιό παλάτι της τράπεζας που ανήκε στο Södertälje Sparbank. Όπως πολλά άλλα κτίρια στο Södertälje, ο προστάτης άγιος της πόλης Ragnhild of Tälje (Σουηδικά: Sankta Ragnhild) απεικονίζεται στην πρόσοψη. Η σημασία του Olof Palmes Plats ήταν ιδιαίτερα μεγάλη όταν χρησίμευε ως κόμβος για τα αστικά λεωφορεία, τα οποία από τότε έχουν μεταφερθεί στον Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός. Οι δρόμοι Storgatan, Badhusgatan και Järnagatan ξεκινούν από τις πλατείες Olof Palmes.
Τα περισσότερα πολυκαταστήματα και εμπορικά καταστήματα βρίσκονται στο Gågatan (Αγγλικά: the Pedestrian street), που είναι το πεζόδρομο του Storgatan που εκτείνεται μεταξύ Torekällgatan και Stortorget. Στον πεζόδρομο κυριαρχούν τα σύγχρονα πολυκαταστήματα, που κατασκευάστηκαν τη δεκαετία του 1960. Τα μεγαλύτερα είναι τα Kringlan (αρχιτέκτονες Erik και Tore Ahlsén), Luna, Åhléns και Telgehuset (που αρχικά ήταν πολυκατάστημα Domus). Μια αξιοσημείωτη εξαίρεση στις κατά τα άλλα σύγχρονες κατασκευές είναι το τραπεζικό ανάκτορο Skandinaviska Enskilda Banken, το οποίο χτίστηκε μεταξύ 1901 και 1902 με πρωτοβουλία του καπνέμπορου Θ.Χ. Γκούσταφσον. Ο τοπικός αρχιτέκτονας Tore E: son Lindbergh έκανε τα σχέδια. Το 1939 η πρόσοψη εκσυγχρονίστηκε και στη συνέχεια αποκαταστάθηκε όταν το κτίριο ανακαινίστηκε πλήρως το 1975.
Το νοσοκομείο στο Orionkullen χτίστηκε το 1777-78. Μέχρι το 1823, το κτίριο χρησίμευε ως lazaretto του Βασιλικού Τάγματος των Σεραφείμ. Μετά το 1823, το κτίριο έγινε ιδιωτική κατοικία. Από το 1844, τα κτίρια χρησιμοποιήθηκαν ως δημαρχείο και για τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το 1907 η διοίκηση του συμβουλίου μετακόμισε από το Orionkullen, επιτρέποντας στο εκπαιδευτικό ίδρυμα να επεκταθεί. Καθώς η σχολή του σχολείου μετακόμισε στο νέο γυμνάσιο κτίριο στον δρόμο του Erik Dahlberg, ένα σχολείο θηλέων μετακόμισε. Το παρθεναγωγείο στο Orionkullen έκλεισε το 1968. Το κτίριο φιλοξενεί σήμερα ένα πολιτιστικό κέντρο.
Η περιοχή όπου μετακόμισε το γυμνάσιο είναι ανατολικά του το κανάλι, του Μουσείου Βιολογίας και του σημερινού νοσοκομείου της πόλης. Μετά τη μεταρρύθμιση της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της δεκαετίας του 1960, το ίδρυμα έγινε Γυμνάσιο. Κοντά στο σχολείο βρίσκεται το Mälarparken, το οποίο φιλοξενεί το επαγγελματικό γήπεδο Miniature Golf. Η τοπική ομάδα έχει κερδίσει πολλά πρωταθλήματα. Τα γραφεία του δημοτικού συμβουλίου βρίσκονταν επίσης δίπλα στο πάρκο πριν μεταφερθούν στη διασταύρωση Nygatan/Torekällgatan. Το σημερινό νοσοκομείο του Södertälje βρίσκεται απέναντι από το γυμνάσιο. Στεγάζει ένα από τα κομητεία έξι κέντρα τραύματος. Άνοιξε το 1907, αλλά έχει επεκταθεί και ανακαινιστεί πολλές φορές, με πιο πρόσφατη το 2017.
Καθώς η γη μετά-παγετωνική ανάκαμψη έκανε το κανάλι Södertälje πιο ρηχό, γινόταν όλο και πιο δύσκολο για τους εμπόρους να περάσουν μεταξύ της λίμνης Mälaren και της Βαλτικής Θάλασσας για να πουλήσουν τα αγαθά τους. Αποφασίστηκε να χτιστεί μια πλατεία στο Södertälje, όπου θα μπορούσαν να συναντηθούν και να πραγματοποιήσουν αγορές. Η τοποθεσία της πλατείας επιλέχθηκε προσεκτικά, ώστε να βρίσκεται ισαπέχουσα μεταξύ των λιμανιών της πόλης στη Βαλτική Θάλασσα και της λίμνης Mälaren. Με αυτόν τον τρόπο, οι έμποροι δεν χρειαζόταν να σέρνουν τα εμπορεύματά τους περισσότερο από όσο ήταν απολύτως απαραίτητο. Επομένως, η κεντρική πλατεία στο Södertälje δεν έχει σχεδιαστεί κυρίως ως τόπος συναλλαγών για τους ίδιους τους κατοίκους της πόλης. Για εκατοντάδες χρόνια, το Stortorget ήταν πολύ σημαντικό λόγω του ζωηρού τετράγωνου εμπορίου που γινόταν εκεί. Εκείνη την εποχή, το Stortorget θεωρούνταν το πιο κεντρικό μέρος της πόλης. Στη σύγχρονη εποχή, όταν το μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου γίνεται σε καταστήματα, η σημασία της πλατείας έχει μειωθεί. Η Marenplan αναλαμβάνει ολοένα και περισσότερο τον ρόλο ως η πιο κεντρική τοποθεσία στην πόλη. Το πιο διάσημο κτίριο στο Stortorget είναι ίσως το παλιό κίτρινο ξύλινο κτίριο του Δημαρχείου, το οποίο άνοιξε το 1735. Το Δημαρχείο αρχικά βρισκόταν στη δυτική πλευρά της πλατείας. Μεταφέρθηκε προσωρινά στο Västra Kanalgatan κατά τη διάρκεια της ανάπλασης του κέντρου της πόλης τη δεκαετία του 1960. Από το 1982, το Δημαρχείο βρίσκεται στη σημερινή του θέση. Σήμερα στεγάζει γκαλερί τέχνης και ένα καφέ. Απέναντι από την πλατεία βρίσκεται το σημερινό Περιφερειακό Δικαστήριο Södertälje, το οποίο σχεδιάστηκε από τον Åke Lindqvist και χτίστηκε από τον Anders Diös.
Στη βόρεια πλευρά της πλατείας Stortorget βρίσκεται το Sankta Ragnhilds Kyrka (Αγγλικά: Εκκλησία του Ragnhild of Tälje) από το 1100-1300. Είναι η κύρια εκκλησία στην ενορία Södertälje στην επισκοπή Strängnäs. Μετά από πολλές ανακαινίσεις, η εκκλησία είναι σήμερα ένα μεγάλο κτίριο με τρεις καμάρες. Τα παλαιότερα μέρη αποτελούνται από γκρίζους τοίχους από τούβλα που αποτελούν τα κάτω μέρη του καμπαναριό και τα δύο δυτικότερα διαμερίσματα του μακριού σπιτιού. Οι ανακαινίσεις έγιναν μετά την πυρκαγιά της πόλης το 1650. Περαιτέρω προσθήκες έγιναν στη δεκαετία του 1670, όταν η Cronberg-Hackerska χορωδία στο μέσο του νότιου τοίχου. Πιθανότατα σχεδιάστηκε από τον Erik Dahlbergh και τώρα χρησιμοποιείται ως βαπτιστικό παρεκκλήσι. Κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών κατά τη διάρκεια της Ρωσική λεηλασία του 1719–21, ήταν ένα από τα λίγα κτίρια που σώθηκαν. Μια σημαντική αποκατάσταση υπό τη διεύθυνση του αρχιτέκτονα B. Romare έλαβε χώρα μεταξύ 1960 και 1961. Λίγα χρόνια μετά από αυτό, δύο από τα παράθυρα δίπλα στο βαπτιστικό παρεκκλήσι έλαβαν νέα βιτρό από τον F. Heybrock. Το εξωτερικό του ναού επισκευάστηκε το 1986-1987, με τις όψεις να έχουν εν μέρει το σημερινό χρωματικό τους σχήμα.
Πάνω από το Stortorget και το Gågatan βρίσκεται η οδός Nygatan, η οποία φιλοξενεί σχεδόν αποκλειστικά μοντέρνα κτίρια. Μεταξύ αυτών, αξίζει να αναφερθεί το Roxyhuset (αγγλικά: the Roxy house). Το κτίριο σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Björn Hedvall και ολοκληρώθηκε το 1939. Το χαμηλότερο επίπεδο στέγαζε ένα cinema μέχρι το 1992, όταν μετακόμισε στο Lunagallerian στην οδό Στοργατάν. Μετά από αυτό, το Roxy House ανακαινίστηκε μερικώς και μετακόμισε ένα παντοπωλείο, ένα εστιατόριο και ένα νυχτερινό κέντρο διασκέδασης. Η οδός Nygatan φιλοξενεί επίσης τον παλιό Τηλεγραφικός σταθμός του Södertälje. Χτίστηκε το 1939–1940, μετά από σχέδια του U. Ahlbom. Την εποχή που τέθηκε σε λειτουργία ο τηλεγραφικός σταθμός άρχισε η αυτοματοποίηση του σουηδικού τηλεφωνικού δικτύου. Ο σταθμός έκλεισε στη συνέχεια μετά από μόλις 30 χρόνια. Κάτω από το σταθμό βρίσκεται το σχολείο Torekällskolan. Είναι το παλαιότερο από τα σχολεία της πόλης που χρησιμοποιείται ακόμα. Από το άνοιγμά του το 1869, έχει ξαναχτιστεί σε πολλές περιπτώσεις.
Ο δρόμος Holmfastvägen ξεκινά από τα κεντρικά μέρη της πόλης και συνδέεται με την περιοχή Geneta στα δυτικά τμήματα της πόλης. Ο δρόμος αρχικά πήγαινε μέχρι το Näsby, δίπλα στη λίμνη Måsnaren. Χτίστηκε τον 11ο αιώνα, σηματοδοτώντας έτσι την πρώιμη σημασία της περιοχής γύρω από το Södertälje. Μια μεγάλη ρουνική επιγραφή που ονομάζεται Επιγραφές Holmfast (Σουηδικά: Holmfastristningen) περιγράφει την κατασκευή του Viking Holmfast, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της γης και της κατασκευής γεφυρών. Οι αρχαιολόγοι θεωρούν πιθανό ότι οι παλιές γέφυρες του Holmfast παραμένουν κάτω από το οδόστρωμα. Γύρω από το χαρακτικό, το οποίο βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από το δρόμο, έχουν καθαριστεί σήμερα και έχουν τοποθετηθεί πινακίδες από το Σουηδικό Εθνικό Συμβούλιο Κληρονομιάς με μεταφράσεις της επιγραφής.
Γέφυρες
Μέχρι το 1924, όταν άνοιξε το αναβαθμισμένο κανάλι, υπήρχε μόνο μία γέφυρα που ένωνε το ανατολικό και το δυτικό τμήμα της πόλης. Ήταν μια αιωρούμενη γέφυρα, κοντά στον παλιό υδροφράκτη, στο Mälarehamnen. Χτίστηκε το 1910 στο Södertelge Verkstäder. Αφού αντικαταστάθηκε από μια πιο σύγχρονη γέφυρα, η παλιά αιωρούμενη γέφυρα μεταφέρθηκε στο Stäksundet στην επαρχία Uppland.
Κατά καιρούς υπήρχε επίσης μια σιδερένια γέφυρα που ξεδιπλώθηκε πάνω από τον ίδιο τον υδροφράκτη. Ήταν επίσης δυνατή η χρήση κωπηλατικών σκαφών για τη διέλευση. Τα δρομολόγια των πλοίων εξυπηρετούσαν συνήθως γυναίκες, κυρίως dalkullor. Μια διέλευση θα κόστιζε 2–5 öre, ανάλογα με την εποχή. Τα κωπηλατικά σκάφη μπορούσαν να μεταφέρουν έως και πέντε άτομα. Τα κωπηλατικά σκάφη μπορούσαν να μεταφέρουν έως και πέντε άτομα. Η επιβίβαση από την οδό Viksgatan ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής. Πολλοί ήταν πρόθυμοι να πληρώσουν για να μην χρειαστεί να περπατήσουν μέχρι την αιωρούμενη γέφυρα και να επιστρέψουν ξανά, αν ζούσαν γύρω από τις περιοχές Tältet ή Hagaberg. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, απλώνονταν πεζογέφυρα που υποστηρίζονταν από πλωτήρες – καθιστώντας τη διάβαση δωρεάν.
The Saltsjöbron and E4-bron bridges constitute the southernmost crossing for cars and pedestrians. They run between the districts of Södra and Viksängen in Södertälje's southern parts. Saltsjöbron is a bascule bridge, and the road that goes across it is called Viksängsleden. It is equipped with a bicycle and pedestrian path. E4-bron is a vertical-lift bridge, crossed by the eponymous E4 Motorway, and marks the southern fork with E20. It was built in the 1960s, together with the motorways around the city. Saltsjöbron was built in 2002 to relieve the E4-bron, and to provide an alternative in case of mechanical failure after one occurred in 1990.
Parallel to Saltsjöbron and E4-bron lays the railway bridge predominantly used by local and freight trains. It opened in the summer of 2010, and is hence the youngest bridge in the city. It replaced the old railway bridge from 1921, which was located immediately east of the current bridge. The old bridge was replaces as it was unable to handle heavy trains, nor deep-going maritime vessels. It was also too noisy. The distance between the bridge pillars on the new bridge is wider, to enable the canal to be broadened further. The old railway bridge had a small pedestrian path. After it was demolished in autumn of 2010, pedestrians must cross at Saltsjöbron instead. The old railway bridge replaced an even older bridge from 1860 that crossed around the area of Tältet. That bridge was demolished in the 1920s, when Saltskog railway station had been closed and replaced Södertälje Södra railway station (subsequently renamed Södertälje Hamn).
The Igelsta Bridge is the southernmost of the city's bridges. It is the main route for long distance and regional trains across Södertälje Canal. It is 2140 meters long, reaches as high as 48 meters above the canal, making it Sweden's tallest and longest railway bridge (after the Swedish part of the Øresund Bridge). Igelstabron spans between Pershagen and Hall. The bridge forms part of the Grödingebanan on the Western Main Line and opened in 1995. Södertälje Syd railway station is located on the bridge's eastern abutment.
Church buildings
Södertälje belongs to the Diocese of Strängnäs within the Church of Sweden. A total of eight church buildings are located within Södertälje. The oldest and most important to this day is Sankta Ragnhilds kyrka (English: Church of Ragnhild of Tälje) from the 1100s–1300s, which is located on the main square Stortorget. Further churches belonging to Södertälje parish are Sankt Mikaels kyrka (St. Michael's Church) in Geneta, Hovsjö kyrka (Hovsjö Church) and Lina kyrka (Lina Church) in Lina Hage. Lina kyrka was designed by Tallius Myhrman. It is renowned for its design, and has been depicted in several Swedish architecture magazines.
The main church in Östertälje parish is Alla Helgons kyrka (All Saints' Church) in Östertälje. The parish also operates Hagabergs kapell (Hagaberg's chapel) on the grounds of Hagaberg Folk high school. It was built in 1894 as a chapel on Vartofta farm in Västergötland. The chapel was moved to its present location in 1914, after having been dismantled and transported by train. In the centre of the Brunnsäng area lays the church Brunnsäng kyrka, which is the youngest in the city. There is also a chapel at Södertälje hospital.
There are several congregations not affiliated with the Church of Sweden in the city. The Catholic Church in Sweden has Sankt Ansgar's church by Mälarbron. The associated parish has members from a vast hinterland around the city. There is a sizable community of Orthodox Christians in Södertälje. The Syriac Orthodox Church has two bishops in the city, besides five Syrian Orthodox churches, two soccer teams and a TV channel that airs programs in Neo-Aramaic, Arabic and English. The minority group of Sweden Finns have services in the Finnish language within the Church of Sweden. There is also a Finnish-speaking Pentecostal congregation.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Σουηδίας
Μικρή κουκουβάγια
Η μικρή κουκουβάγια ή Αθηνά η νυκτία (Athene noctua) είναι πτηνό της μεγάλης οικογένειας των Γλαυκιδών. Αν και στην Ελλάδα συχνά το συγκεκριμένο είδος αποκαλείται απλά κουκουβάγια, στην πραγματικότητα ο όρος κουκουβάγια περιγράφει όλα τα Γλαυκόμορφα πτηνά και όχι μόνο ένα είδος. Η Μικρή Κουκουβάγια κατοικεί σε πολλές περιοχές με υψηλή θερμοκρασία στην Ευρώπη, στην Ασία δυτικά της Κορέας, και στη βόρεια Αφρική.
Κατηγορία:Γλαυκίδες Κατηγορία:Πτηνά της Ευρώπης Κατηγορία:Πτηνά της Ασίας Κατηγορία:Πτηνά της Αφρικής Κατηγορία:Πτηνά της Ελλάδας
Διονύσιος Ευμορφόπουλος
Ο Διονύσιος Ευμορφόπουλος (1780 ή 1785–1861) ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας και αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε το 1780 ή 1785 στην Ιθάκη, ενώ η καταγωγή του ητάν από τον Μυστρά, από όπου η οικογένειά του αποχώρησε μετά τα Ορλωφικά το 1770. Ο πατέρας του ήταν ναυτικός και ήταν κυβερνήτης καταδρομικού του Λάμπρου Κατσώνη κατά τη διάρκεια των Ορλωφικών και στη συνέχεια αποχώρησε από την Ιθάκη εξασκώντας το επάγγελμά του. Στην πορεία αυτή τον ακολούθησε και ο Διονύσιος, ο οποίος όταν βρέθηκε στο Γαλάτσι της Ρουμανίας, την περίοδο 1818–19 μυήθηκε στους κύκλους της Φιλικής Εταιρείας από τους Παναγιώτη Αναγνωστόπουλο και Νικόλαο Σκουφά. Ο Διονύσιος εγκατέλειψε το επάγγελμα του ναυτικού, παραχωρώντας το σκάφος του στους συγγενείς του και αφοσιώθηκε στην προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης.
Απεστάλη από τη Φιλική Εταιρεία στην Πελοπόννησο, όπου συνέβαλε στην κατήχηση ναυτικών και προεστών, ενώ αργότερα στην Κωνσταντινούπολη κατάστρωσε σχέδιο για την πυρπόληση του οθωμανικού στόλου, το οποίο όμως προδόθηκε και δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Αργότερα σχεδίασε τη δολοφονία του Φιλικού Κυριάκου Καμαρηνού μιας και αυτός θεωρήθηκε επικίνδυνος για την οργάνωση. Στο ξέσπασμα της Επανάστασης βρισκόταν στην Ελλάδα και συμμετείχε σε πολλές μάχες μέχρι το τέλος του Αγώνα. Μεταξύ αυτών έλαβε μέρος στις μάχες σε Τρίπολη, Δερβενάκια, Αθήνα αλλά και τη λοιπή Στερεά Ελλάδα. Διακρίθηκε κυρίως στην Πολιορκία της Ακροπόλεως όπου πολέμησε ως επικεφαλής σώματος Επτανησίων εναντίον του Κιουταχή. Μετά το τέλος της Επανάστασης και την απελευθέρωση τιμθήκε για τη δράση του, ενώ κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Όθωνα υπήρξε μέλος επιτροπής για τα δικαιώματα των αγωνιστών. Ακόμη, του απονεμήθηκε ο τίτλος του Υποστράτηγου της Φάλαγγας. Πέθανε το 1861 στην Πάτρα. Πριν τον θάνατό του έγραψε μία σύντομη έκθεση σχετικά με την πολεμική του δράση, την οποία έστειλε στον Φώτιο Χρυσανθόπουλο και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Εβδομάδα το 1884.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821 Κατηγορία:Έλληνες μέλη της Φιλικής Εταιρείας
Τυνησία
Η Τυνησία, ή κοινώς Τούνεζι, (αραβικά: تونس, Τούνις ή και «Ιφρικιγιέ») και επίσημα: Δημοκρατία της Τυνησίας (الجمهرية التونسية, Αλ Τζούμχουριγι-ατ Τούνισγια) είναι μια χώρα στις μεσογειακές ακτές της Βόρειας Αφρικής. Είναι το μικρότερο και πιο ανατολικό από τα κράτη που εκτείνονται κατά μήκος της οροσειράς του Άτλαντα και συνορεύει με την Αλγερία στα δυτικά και τη Λιβύη στα νοτιοανατολικά. Το 40% της χώρας καταλαμβάνει η έρημος Σαχάρα και το υπόλοιπο περιλαμβάνει γόνιμα εδάφη και προσβάσιμες ακτές. Η γεωγραφία της χώρας έπαιξε σημαντικό ρόλο στους αρχαίους χρόνους, αρχικά με την Καρχηδόνα, πόλη των Φοινίκων, και αργότερα ως αφρικανική επαρχία, καθώς αποτελούσε το σιτοβολώνα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Νεότερα αποτέλεσε γαλλική αποικία.
Η Τυνησία καταλαμβάνει το ανατολικό άκρο των βουνών του Άτλαντα και το βόρειο τμήμα της ερήμου Σαχάρα, με μεγάλο μέρος της εναπομείνασας καλλιεργήσιμης γης. Καταλαμβάνει μια ακτογραμμή 1.300 χιλιομέτρων που περιλαμβάνει μέρος του αφρικανικού κομματιού του δυτικού και ανατολικού τμήματος της λεκάνης της Μεσογείου. Στην Τυνησία βρίσκεται το βορειότερο σημείο της Αφρικής, το ακρωτήριο Άντζελα. Η πρωτεύουσά της και η μεγαλύτερη πόλη είναι η Τύνιδα, που βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της, γεγονός που δίνει στη χώρα το όνομά της.
Από την πρώιμη αρχαιότητα, η Τυνησία κατοικούνταν από αυτόχθονες Βέρβερους. Οι Φοίνικες άρχισαν να φτάνουν τον 12ο αιώνα π.Χ., ιδρύοντας αρκετούς οικισμούς, από τους οποίους η Καρχηδόνα αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος τον 7ο αιώνα π.Χ. Μια μεγάλη εμπορική αυτοκρατορία και στρατιωτικός αντίπαλος της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, η Καρχηδόνα ηττήθηκε από τους Ρωμαίους το 146 π.Χ., οι οποίοι κατέλαβαν την Τυνησία για το μεγαλύτερο μέρος των επόμενων 800 ετών, εισάγοντας τον Χριστιανισμό και αφήνοντας αρχιτεκτονικές κληρονομιές όπως το αμφιθέατρο του Ελ Τζεμ, ενώ η λατινική γλώσσα επιβίωσε και για λίγους αιώνες αργότερα. Μετά από πολλές απόπειρες ξεκινώντας το 647, οι Μουσουλμάνοι κατέκτησαν όλη την Τυνησία μέχρι το 697, φέρνοντας το Ισλάμ και τον αραβικό πολιτισμό στους ντόπιους κατοίκους. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία καθιέρωσε τον έλεγχο το 1574 και κράτησε την εξουσία για περισσότερα από 300 χρόνια, έως ότου οι Γάλλοι κατέκτησαν την Τυνησία το 1881. Η Τυνησία κέρδισε την ανεξαρτησία της υπό την ηγεσία του Χαμπίμπ Μπουργκίμπα, ο οποίος ανακήρυξε την Τυνησιακή Δημοκρατία το 1957. Σήμερα, η Τυνησία είναι το μικρότερο έθνος στη Βόρεια Αφρική και ο πολιτισμός και η ταυτότητά της έχουν τις ρίζες τους σε αυτή τη διασταύρωση πολλών αιώνων διαφορετικών πολιτισμών και εθνοτήτων.
Το 2011, η Τυνησιακή Επανάσταση, που πυροδοτήθηκε από την έλλειψη ελευθερίας και δημοκρατίας υπό την εικοσατεσσεραετή διακυβέρνηση του προέδρου Ζιν Ελ Αμπιντίν Μπεν Άλι, ανέτρεψε το καθεστώς του και πυροδότησε την ευρύτερη Αραβική Άνοιξη σε ολόκληρη την περιοχή. Λίγο αργότερα πραγματοποιήθηκαν ελεύθερες πολυκομματικές βουλευτικές εκλογές. Η χώρα εξέλεξε το κοινοβούλιο στις 26 Οκτωβρίου 2014 και για τον πρόεδρο στις 23 Νοεμβρίου 2014 Η Τυνησία παραμένει μια ενιαία ημιπροεδρική αντιπροσωπευτική δημοκρατική δημοκρατία. Είναι η μόνη χώρα της Βόρειας Αφρικής που έχει ταξινομηθεί ως "Ελεύθερη" από το Freedom House. Από το 2014 έως το 2020, ήταν το μόνο δημοκρατικό κράτος στον Αραβικό Κόσμο, σύμφωνα με τον Δείκτη Δημοκρατίας της Μονάδας Πληροφοριών του Εκόνομιστ, και βαθμολογήθηκε ως υβριδικό καθεστώς στον αντίστοιχο Δείκτη του 2021. Είναι μια από τις λίγες χώρες στην Αφρική που κατατάσσονται ψηλά στον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης, με ένα από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν εισοδήματα στην ήπειρο.
Ιστορία
thumb|left|Ερείπια των Λουτρών του [[Αντωνίνος ο Ευσεβής|Αντωνίνου, Καρχηδόνα]]
Οι πρώτες μέθοδοι καλλιέργειας έφτασαν στην κοιλάδα του Νείλου από την περιοχή της εύφορης ημισέληνου περίπου το 5000 π.Χ. και εξαπλώθηκαν στο Μαγκρέμπ περίπου το 4000 π.Χ. Οι αγροτικές κοινότητες στις υγρές παράκτιες πεδιάδες της κεντρικής Τυνησίας ήταν τότε πρόγονοι των σημερινών Βερβερικών φυλών.
Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι η Αφρική κατοικούνταν αρχικά από Γαιτούλους και Λίβυους, νομαδικούς λαούς και οι δύο. Σύμφωνα με τον Ρωμαίο ιστορικό Σαλλούστιο, ο ημίθεος Ηρακλής πέθανε στην Ισπανία και ο πολύγλωσσος ανατολικός στρατός του αφέθηκε να εγκατασταθεί στη γη, με κάποιους να μεταναστεύουν στην Αφρική. Οι Πέρσες πήγαν στη Δύση και παντρεύτηκαν με τους Γαετουλούς και έγιναν οι Νουμίδιοι. Οι Μήδοι εγκαταστάθηκαν και ήταν γνωστοί ως Μαύροι, αργότερα Μαυριτανοί.