cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Φιλελευθερισμός
Επικριτές και υποστηρικτές
Η σοσιαλδημοκρατία, μια ιδεολογία που υποστηρίζει τη προοδευτική αναμόρφωση του καπιταλισμού, αναδύθηκε τον 20ό αιώνα επηρεασμένη από το σοσιαλισμό. Ωστόσο, αντίθετα με το σοσιαλισμό, δεν ήταν ούτε κολεκτιβιστική ούτε αντικαπιταλιστική. Η σοσιαλδημοκρατία μπορεί με την ευρύτερη έννοια να οριστεί ως ένα εγχείρημα με στόχο τη διόρθωση αυτών που η ίδια θεωρεί ως εγγενείς παθογένειες του καπιταλισμού, πράγμα που θέλει να επιτύχει με τη μείωση των ανισοτήτων μέσω του κυβερνητικού ρεφορμισμού. Φαίνεται λοιπόν ότι η σοσιαλδημοκρατία δεν τοποθετείται ούτε και ενάντια στο κράτος. Πολλοί σχολιαστές έχουν σημειώσει την ύπαρξη αρκετών ομοιοτήτων μεταξύ του κοινωνικού φιλελευθερισμού και της σοσιαλδημοκρατίας. Ένας μάλιστα πολιτικός επιστήμονας έχει χαρακτηρίσει τον αμερικανικό φιλελευθερισμό ως «λαθραία σοσιαλδημοκρατία», λόγω της απουσίας σημαντικής σοσιαλδημοκρατικής παράδοσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, απουσία την οποία οι φιλελεύθεροι έχουν προσπαθήσει να διορθώσουν. Ένα άλλο κίνημα που σχετίζεται με τη σύγχρονη δημοκρατία είναι η χριστιανοδημοκρατία, που προσπαθεί να διασπείρει καθολικές κοινωνικές ιδέες και έχει αποκτήσει πολλούς οπαδούς σε κάποια Ευρωπαϊκά κράτη. Οι ρίζες της χριστιανοδημοκρατίας βρίσκονται σε μια αντίδραση απέναντι στην εκβιομηχάνιση και την αστικοποίηση που σχετίζονται με το laissez-faire φιλελευθερισμό του 19ου αιώνα. Παρ’ όλες αυτές τις περίπλοκες σχέσεις, κάποιοι μελετητές έχουν υποστηρίξει ότι ο φιλελευθερισμός στην πραγματικότητα «απορρίπτει τον ιδεολογικό τρόπο σκέψης» γενικότερα, κυρίως επειδή αυτός ο τρόπος σκέψης μπορεί να οδηγήσει σε μη ρεαλιστικές προσδοκίες για την ανθρώπινη κοινωνία
Ο φιλελευθερισμός στον κόσμο
Ο φιλελευθερισμός συχνά αναφέρεται ως η πλέον κυρίαρχη ιδεολογία των καιρών μας. Οι φιλελεύθεροι έχουν οργανωθεί ευρέως, ανά τον κόσμο, στον πολιτικό τομέα. Φιλελεύθερα κόμματα, δεξαμενές σκέψης, και άλλοι οργανισμοί είναι αρκετά διαδεδομένοι σε πολλά κράτη, παρόλο που σχηματίζονται για διαφορετικό σκοπό, ανάλογα με τον ιδεολογικό προσανατολισμό τους. Τα φιλελεύθερα κόμματα μπορεί να είναι από κεντροαριστερά έως κεντροδεξιά, ανάλογα με την περιοχή.
Σε δεύτερο επίπεδο κατηγοριοποιούνται με βάση την κλίση τους στον κοινωνικό φιλελευθερισμό ή τον κλασικό φιλελευθερισμό, παρά το γεγονός ότι τα φιλελεύθερα κόμματα έχουν πολλά κοινά, μεταξύ των οποίων και η υποστήριξη των κοινωνικών δικαιωμάτων και των δημοκρατικών διαδικασιών. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι φιλελεύθεροι εκπροσωπούνται από τη «Liberal International» (Φιλελεύθερη Διεθνή), που περιλαμβάνει πάνω από 100 φιλελεύθερα κόμματα και οργανισμούς από όλο το ιδεολογικό εύρος.
Στη Liberal International συμμετέχουν μερικά από τα πιο διάσημα κόμματα στον κόσμο, όπως το Liberal Party of Canada, αλλά και κάποια από τα μικρότερα, όπως το Gibraltar Liberal Party. Γεωγραφικά, οι φιλελεύθεροι οργανώνονται σε διάφορους οργανισμούς, ανάλογα με την εκάστοτε γεωπολιτική σκηνή. Το European Liberal Democrat and Reform Party (ELDR), για παράδειγμα, εκπροσωπεί τα συμφέροντα των φιλελεύθερων στην Ευρώπη, ενώ η Alliance of Liberals and Democrats for Europe (ALDE) είναι το κυρίαρχο φιλελεύθερο κόμμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ο όρος «φιλελεύθερος» έχει διαφορετική έννοια στις δυο πλευρές του Ατλαντικού. Στις ΗΠΑ ο όρος «φιλελευθερισμός» είναι πιο κοντά στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Οι οπαδοί του αμερικανικού φιλελευθερισμού θεωρούν αναντικατάστατες τις μεγάλες κρατικές δαπάνες, διατεινόμενοι ότι παίζουν αναδιανεμητικό ρόλο υπέρ των πιο αδύναμων οικονομικά ομάδων και μειονοτήτων. Με αυτήν την έννοια ο αμερικανικός φιλελευθερισμός είναι πιο κοντά στις απόψεις της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, ενώ ο ευρωπαϊκός φιλελευθερισμός είναι καθαρός οπαδός της ελεύθερης αγοράς και κοινωνίας. Ο κοινωνικός προσανατολισμός των δύο αυτών σχολών είναι σχεδόν αντιδιαμετρικός: από τη μία η στήριξη της δημιουργικότητας και η άρνηση της παρέμβασης όταν δεν παραβιάζεται ο νόμος (ευρωπαϊκός φιλελευθερισμός), ενώ από την άλλη η στήριξη των πιο «αδύναμων» μέσω της κρατικής δαπάνης (αμερικανικός φιλελευθερισμός). Η διαφορά αυτή οφείλεται στις αιτίες που, για κάθε ρεύμα, περιορίζουν την ελευθερία του ατόμου. Για τον ευρωπαϊκό φιλελευθερισμό εχθρός της ελευθερίας είναι το κράτος, το οποίο περιορίζει την επιχειρηματική δραστηριότητα. Για τον αμερικανικό φιλελευθερισμό η ελευθερία του ατόμου δεν απειλείται από το κράτος, αλλά από τα μονοπώλια και την οικονομική ανισότητα.
Ευρώπη
Στην Ευρώπη ο φιλελευθερισμός έχει μακρά παράδοση που ξεκινάει από τον 17ο αιώνα. Οι οπαδοί του ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού επιθυμούν την όσο το δυνατόν μικρότερη έκταση του κράτους και παρέμβασή του στην οικονομική και κοινωνική ζωή, μικρότερη φορολογία, χαμηλότερες κρατικές δαπάνες, μικρότερες επιδοτήσεις, αλλά και την υπεράσπιση των ατομικών δικαιωμάτων οικονομικής ή μη φύσης (ποινικό και οικονομικό έγκλημα, ανεξιθρησκία, σεξουαλικά δικαιώματα κ.λπ.). Θεωρούν ότι οι μεγάλες κρατικές δαπάνες συνεπάγονται κατασπατάληση πόρων, διαφθορά, συναλλαγή πολιτικού με πολίτη και δημιουργία διογκωμένης κρατικοδίαιτης κομματοκρατίας (δεν πιστεύουν στη λογική του «άγγελου που θα μας κυβερνήσει»), και κατά συνέπεια σταδιακή καθίζηση της παραγωγικότητας, του ανταγωνισμού και τελικά της ίδιας της οικονομίας, με αποτέλεσμα τη σμίκρυνση της «πίτας» και τη μείωση του εισοδήματος όλων. Στο ίδιο πνεύμα, αντιτίθενται στην απευθείας κρατική οικονομική ενίσχυση των μεγάλων επιχειρήσεων και των τραπεζών (όπως π.χ. κατά την οικονομική κρίση του 2008/9— την οποία θεωρούν απότοκο του κρατικού παρεμβατισμού στην οικονομία), που πιστεύουν ότι στρεβλώνει την πραγματική οικονομία. Στην αντίληψη των οπαδών του ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού κεντρική θέση κατέχει η ανάγκη απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας από τις υποχρεωτικές και ανελαστικές προστατευτικές δομές και η εξ αυτού ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων (ελεύθερα ωράρια, ελεύθερες εργάσιμες ημέρες, ελεύθερες διαπραγματεύσεις σε όλα τα επίπεδα οργάνωσης των εργατικών και εργοδοτικών ομάδων, καθιέρωση θεσμού μαθητείας για νέους και ανειδίκευτους, απελευθέρωση των μετακινήσεων μεταξύ θέσεων εργασίας) ώστε να καθίσταται πιο κινητική η αγορά και να μην προστατεύονται από το νόμο όσοι έχουν εργασία εις βάρος εκείνων που δεν έχουν. Επίσης, οι Ευρωπαίοι φιλελεύθεροι πιστεύουν πως ο συνδικαλισμός (νοούμενος ως διεκδίκηση εργασιακών βελτιώσεων εκ μέρους του συνόλου των εργαζομένων) αποτελεί υπερβολική στρέβλωση για την οικονομία.
Οι επιστήμονες χωρίζουν τις φιλελεύθερες ευρωπαϊκές παραδόσεις σε αγγλικές και γαλλικές εκδοχές, με την πρώτη να δίνει έμφαση στην εξάπλωση των δημοκρατικών αξιών και τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις και τη δεύτερη να απορρίπτει τις εξουσιαστικές (αυταρχικές) πολιτικές και κοινωνικές δομές, καθώς και να εμπλέκεται στην οικοδόμηση της εθνικής συνείδησης. Η ηπειρωτική γαλλική εκδοχή είναι βαθιά διαχωρισμένη σε συντηρητικούς και προοδευτικούς, με τους συντηρητικούς να τείνουν στον ελιτισμό και τους προοδευτικούς να υποστηρίζουν την ενοποίηση των θεμελιωδών οργανισμών, όπως καθολικό δικαίωμα ψήφου, καθολική εκπαίδευση, και την επέκταση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Με τον καιρό, οι συντηρητικοί εκθρόνισαν τους προοδευτικούς ως κύριοι προστάτες του ηπειρωτικού ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού. Ένα εξέχον παράδειγμα αυτών των διαχωρισμών είναι το γερμανικό FDP, το οποίο ιστορικά ήταν διαχωρισμένο μεταξύ κοινωνικών και εθνικών φιλελεύθερων ομάδων.
Πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα φιλελεύθερα κόμματα κυριαρχούσαν στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, αλλά σταδιακά παραμερίστηκαν από τους σοσιαλιστές και τους σοσιαλδημοκράτες στις αρχές του 20ού αιώνα. Μέχρι το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κάποια φιλελεύθερα κόμματα κέρδιζαν ισχύ, ενώ άλλα υπέφεραν από συνεχόμενες απορρίψεις. Παρ' όλα αυτά, η πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και η διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας στα τέλη του 20ού αιώνα ευνόησε την δημιουργία πολλών φιλελεύθερων σχηματισμών σε όλη την ανατολική Ευρώπη. Αυτοί οι σχηματισμοί ανέπτυξαν διάφορα ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Μερικοί, όπως οι Σλοβένοι «Φιλελεύθεροι Δημοκράτες» ή οι Λιθουανοί «Κοινωνικοί Φιλελεύθεροι» χαρακτηρίστηκαν ως κεντροαριστεροί. Άλλοι, όπως το ρουμανικό «Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα», χαρακτηρίστηκαν ως κεντροδεξιοί.
Στη Δυτική Ευρώπη, μερικά φιλελεύθερα κόμματα έκαναν ανανεωτικές αλλαγές και μετασχηματισμούς, επιστρέφοντας στην πολιτική σκηνή μετά από ιστορικές απογοητεύσεις. Το πλέον αξιοσημείωτο παράδειγμα είναι οι «Φιλελεύθεροι Δημοκράτες» (Liberal Democrats) στη Βρετανία. Οι «Φιλελεύθεροι Δημοκράτες» είναι οι διάδοχοι ενός πάλαι πότε ισχυρού φιλελεύθερου σχηματισμού, που υπέφερε από τεράστια διαρροή υποστηρικτών προς το «Εργατικό Κόμμα» (Liberal Party) στις αρχές του 20ού αιώνα. Αφού σχεδόν εξαφανίστηκαν από τη βρετανική πολιτική σκηνή, οι φιλελεύθεροι τελικά ενώθηκαν με το «Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα» (Social Democrat Party), μια φράξια του εργατικού κινήματος, το 1988, σχηματίζοντας έτσι τους «Φιλελεύθερους Δημοκράτες», ένα κοινωνικά φιλελεύθερο κόμμα.
Οι «Φιλελεύθεροι Δημοκράτες» κέρδισαν σημαντική λαϊκή υποστήριξη στις γενικές εκλογές του 2005 και στις εκλογές για τα τοπικά συμβούλια, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά σε δεκαετίες που ένα βρετανικό κόμμα με φιλελεύθερη ιδεολογία είχε τέτοια εκλογική επιτυχία. Μετά τις γενικές εκλογές του 2010, οι «Φιλελεύθεροι Δημοκράτες» σχημάτισαν κυβέρνηση συνεργασίας με τους Συντηρητικούς, με αποτέλεσμα ο αρχηγός του κόμματος, Νικ Κλεγκ, να γίνει Αναπληρωτής Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου και πολλά άλλα μέλη υπουργοί.
Στη Βρετανία και σε άλλα μέρη της Δυτικής Ευρώπης, τα φιλελεύθερα κόμματα έχουν συνεργαστεί συχνά με σοσιαλιστικά και κοινωνικά δημοκρατικά κόμματα, όπως αποδεικνύεται από τη «Μωβ Συμμαχία» στην Ολλανδία στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές του 21ου αιώνα. Η «Μωβ Συμμαχία», μία από τις σημαντικότερες στην Ολλανδική ιστορία, σύζευξε τους προοδευτικούς αριστερούς φιλελεύθερους του κόμματος «D66», τους οικονομικά φιλελεύθερους κεντροδεξιούς του κόμματος «VVD» και το κοινωνικό δημοκρατικό «Εργατικό Κόμμα» (Partij van de Arbeid), δημιουργώντας έναν ασυνήθιστο συνδυασμό που εν τέλει νομιμοποίησε τον ομοφυλοφιλικό γάμο, την ευθανασία και την πορνεία, ενώ παράλληλα εισήγαγε μια μη αποθαρρυντική πολιτική ως προς τη μαριχουάνα.
Αμερική
Στη Βόρεια Αμερική, αντίθετα από την Ευρώπη, ο όρος φιλελευθερισμός αναφέρεται σχεδόν αποκλειστικά στον κοινωνικό φιλελευθερισμό στη σύγχρονη πολιτική. Τα μεγάλα καναδικά και αμερικανικά κόμματα, το Κόμμα των Φιλελεύθερων και το Δημοκρατικό Κόμμα, συχνά ορίζονται ως σύγχρονοι φιλελεύθεροι ή κεντρο-αριστεροί οργανισμοί. Στον Καναδά, το επί μακρόν κυρίαρχο Φιλελεύθερο Κόμμα, που χαϊδευτικά αποκαλείται Grits, κυβέρνησε τη χώρα επί σχεδόν 70 έτη κατά τον 20ό αιώνα. Από αυτό το κόμμα προήλθαν μερικοί από τους πιο ισχυρούς πρωθυπουργούς στην καναδική ιστορία, όπως ο Πιέρ Τρυντώ, ο Λέστερ Μ. Πέρισον κι ο Ζαν Κρετιέν, ενώ αυτό υπήρξε κυρίως υπεύθυνο για την ανάπτυξη του καναδικού κράτους πρόνοιας. Η τεράστια επιτυχία των Φιλελεύθερων —απαράμιλλη σε οποιαδήποτε άλλη φιλελεύθερη δημοκρατία— ώθησε πολλούς πολιτικούς σχολιαστές στην πάροδο των ετών να το χαρακτηρίσουν ως το φυσικό κυβερνών κόμμα του έθνους. Ωστόσο, στις πρόσφατες εκλογές τα ποσοστά του κόμματος ήταν χαμηλά και επί του παρόντος έχει επισκιαστεί από το Προοδευτικό Συντηρητικό Κόμμα και το σοσιαλδημοκρατικό Νέο Δημοκρατικό Κόμμα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο σύγχρονος φιλελευθερισμός έλκει τις ρίζες του στη δημοφιλή προεδρία του Φραγκλίνου Ντελάνο Ρούζβελτ, ο οποίος εισήγαγε το New Deal ως απάντηση στη Μεγάλη Ύφεση, κερδιζοντας έτσι τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις, κάτι που δεν είχε ξαναγίνει ποτέ. Ο συνασπισμός New Deal υπό τον Φραγκλίνο Ρούζβελτ άφησε μία καθοριστική κληρονομιά κι επηρέασε πολλούς μελλοντικούς Αμερικανούς ηγέτες, όπως τον Τζον Φ. Κένεντι, που αυτοαποκαλούνταν φιλελεύθερος και προσδιόριζε τον όρο ως «κάποιος που κοιτά μπροστά κι όχι πίσω, κάποιος που καλωσορίζει τις νέες ιδέες χωρίς άκαμπτες αντιδράσεις... κάποιος που νοιάζεται για την ευημερία του λαού».
Στα τέλη του 20ού αιώνα, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα εισήγαγε συντηρητική αντίδραση εναντίον του είδους του φιλελευθερισμού που πρέσβευαν οι Ρούζβελτ και Κένεντι. Αυτός ο νέος συντηρητισμός κυρίως στρεφόταν εναντίον της κοινωνικής αναταραχής και των πολιτισμικών αλλαγών που συνέβησαν κατά τη δεκαετία του 1960. Έτσι ανήλθαν στην εξουσία ηγέτες όπως ο Ρόναλντ Ρέιγκαν, ο Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος και ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος. Η οικονομική δυσπραγία στις αρχές του 21ου αιώνα οδήγησε στην εκ νέου ανάδειξη του κοινωνικού φιλελευθερισμού με την εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα στις προεδρικές εκλογές του 2008.
Στο RELIAL συμμετέχουν κόμματα γεωγραφικά αντίθετα, όπως η Νέα Συμμαχία Μεξικού κι η Ένωση Φιλελευθέρων Κούβας, η οποία στόχο έχει να εξασφαλίσει την εξουσία στην Κούβα. Μεγάλα φιλελεύθερα κόμματα στην περιοχή συνεχίζουν, ωστόσο, να ενστερνίζονται κοινωνικά φιλελεύθερες ιδέες και πολιτικές— αξιοσημείωτη περίπτωση είναι εκείνη του Φιλελεύθερου Κόμματος της Κολομβίας, το οποίο συμμετέχει στη Σοσιαλιστική Διεθνή. Ένα άλλο γνωστό παράδειγμα είναι το Ριζοσπαστικό Φιλελεύθερο Κόμμα της Παραγουάης, ένα από τα πιο ισχυρά κόμματα της χώρας, το οποίο επίσης χαρακτηρίζεται κεντροαριστερό.
Άλλες περιοχές
Στην Αυστραλία, ο φιλελευθερισμός εκπροσωπείται κατά κύριο λόγο από το κεντροδεξιό Φιλελεύθερο Κόμμα. Οι φιλελεύθεροι στην Αυστραλία υποστηρίζουν την ελεύθερη αγορά και έχουν κοινωνικά συντηρητικές καθώς και κοινωνικά φιλελεύθερες συνιστώσες.
Στην Ινδία, την πολυπληθέστερη δημοκρατία στον κόσμο, το Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο κυριαρχεί εδώ και καιρό στις πολιτικές υποθέσεις. Το ΙΕΚ ιδρύθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα από φιλελεύθερους εθνικιστές που απαιτούσαν τη δημιουργία μιας πιο φιλελεύθερης και αυτόνομης Ινδίας. . Ο φιλελευθερισμός εξακολούθησε να είναι το κύριο ιδεολογικό ρεύμα της ομάδας στις αρχές του 20ού αιώνα, αλλά ο σοσιαλισμός σταδιακά επικράτησε στην πολιτική σκέψη εντός του κόμματος στις επόμενες δεκαετίες. Ένας διάσημος αγώνας που διεξήχθη με επικεφαλής το ΙΕΚ πέτυχε τελικά την ανεξαρτησία της Ινδίας από τη Βρετανία. Τον τελευταίο καιρό, το κόμμα έχει υιοθετήσει σειρά φιλελεύθερων προτάσεων, υπερασπιζόμενο τις ανοικτές αγορές, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει την κοινωνική δικαιοσύνη. Στο «Μανιφέστο του 2009», το ΙΕΚ υποστήριξε έναν «κοσμικό και φιλελεύθερο» ινδικό εθνικισμό έναντι των πρωτογονιστών, κοινοτιστών και των λοιπών συντηρητικών ιδεολογικών τάσεων που ισχυρίζεται ότι υιοθετήθηκαν από τα δεξιά.
Σε γενικές γραμμές, το κύριο ζήτημα του ασιατικού φιλελευθερισμού τις τελευταίες δεκαετίες ήταν η άνοδος του εκδημοκρατισμού ως μέθοδος που θα διευκολύνει τον ταχύτερο οικονομικό εκσυγχρονισμό της ηπείρου. Σε χώρες όπως η Μιανμάρ, ωστόσο, η φιλελεύθερη δημοκρατία έχει αντικατασταθεί από στρατιωτική δικτατορία.
Στην Αφρική, ο φιλελευθερισμός είναι συγκριτικά αδύναμος. Το Κόμμα Wafd («Αντιπροσωπευτικό Κόμμα») ήταν ένα εθνικιστικό φιλελεύθερο πολιτικό κόμμα στην Αίγυπτο. Λεγόταν ότι ήταν το πιο δημοφιλές και ισχυρό πολιτικό κόμμα της Αιγύπτου στις δεκαετίες του 1920 και του '30. Πρόσφατα, ωστόσο, τα φιλελεύθερα κόμματα και ιδρύματα έχουν επιδείξει σημαντική ώθηση προς την πολιτική εξουσία. Σε ηπειρωτικό επίπεδο, οι φιλελεύθεροι οργανώνονται στο Αφρικανικό Φιλελεύθερο Δίκτυο, το οποίο περιλαμβάνει κόμματα που ασκούν επιρροή, όπως το Λαϊκό Κίνημα του Μαρόκου, το Δημοκρατικό Κόμμα της Σενεγάλης και τον Ρεπουμπλικανικό Συναγερμό της Ακτής Ελεφαντοστού.
Μεταξύ των αφρικανικών εθνών, η Νότια Αφρική ξεχωρίζει για το γεγονός ότι διαθέτει μια αξιοσημείωτη φιλελεύθερη παράδοση την οποία στερούνται οι άλλες χώρες. Στα μέσα του 20ού αιώνα, το Φιλελεύθερο και το Προοδευτικό Κόμμα είχαν σχηματιστεί για να αντιταχθούν στις πολιτικές απαρτχάιντ της κυβέρνησης. Οι Φιλελεύθεροι σχημάτισαν ένα πολυφυλετικό κόμμα το οποίο κέρδισε αρχικά σημαντική υποστήριξη από τους μαύρους αστούς και τους μορφωμένους λευκούς. Είχε επίσης αποκτήσει υποστηρικτές από τις «εξευρωπαϊσμένες αγροτικές περιοχές», και οι δημόσιες συναθροίσεις του είχαν μεγάλη συμμετοχή μαύρων. Το κόμμα είχε 7.000 μέλη στο αποκορύφωμά του, αν και η απήχησή του στον λευκό πληθυσμό στο σύνολό του ήταν πολύ μικρή για να καταφέρει να κάνει οποιεσδήποτε σημαντικές πολιτικές αλλαγές. Οι Φιλελεύθεροι διαλύθηκαν το 1968, αφού η κυβέρνηση ψήφισε ένα νόμο που απαγόρευε στα κόμματα να έχουν μέλη από περισσότερες από μία φυλές. Σήμερα, ο φιλελευθερισμός στη Νότια Αφρική εκπροσωπείται από τη Δημοκρατική Συμμαχία, το επίσημο κόμμα της αντιπολίτευσης στο κυβερνών Εθνικό Αφρικανικό Κογκρέσο. Η Δημοκρατική Συμμαχία είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στην Εθνική Συνέλευση και σήμερα ηγείται της επαρχιακής κυβέρνησης του Δυτικού Ακρωτηρίου.
Επίδραση και επιρροή
Τα βασικά στοιχεία της σύγχρονης κοινωνίας έχουν ρίζες στο φιλελευθερισμό. Τα πρώτα κύματα φιλελευθερισμού κατέστησαν δημοφιλή τον οικονομικό ατομισμό, ενώ εξάπλωσαν τη συνταγματική διακυβέρνηση και την κοινοβουλευτική εξουσία. Η αντικατάσταση της ιδιότροπης φύσης της μοναρχικής ή απολυταρχικής εξουσίας με μια διαδικασία λήψης αποφάσεων κωδικοποιημένη σε γραπτούς νόμους αποτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του φιλελευθερισμού. Οι φιλελεύθεροι επιδίωξαν και καθιέρωσαν μια συνταγματική τάξη που καταξίωσε σημαντικές ατομικές ελευθερίες, όπως την ελευθερία του λόγου και του συνεταιρίζεσθαι, ένα ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα και δημόσιο ορκωτό δικαστήριο, και την κατάργηση αριστοκρατικών προνομιών.
Αυτές οι σαρωτικές αλλαγές στην πολιτική εξουσία σηματοδότησαν τη σύγχρονη μετάβαση από την απολυταρχία στη συνταγματική τάξη. Η επέκταση και προώθηση των ελεύθερων αγορών ήταν ένα άλλο σημαντικό φιλελεύθερο επίτευγμα. Προτού να καθιερώσουν αγορές, ωστόσο, οι φιλελεύθεροι έπρεπε να συντρίψουν τις παλιές οικονομικές δομές του κόσμου. Σε αυτό το πνεύμα, οι φιλελεύθεροι έληξαν τις μερκαντιλιστικές πολιτικές, τα βασιλικά μονοπώλια, και ποικίλους άλλους περιορισμούς στις οικονομικές δραστηριότητες. Επιδίωξαν, επίσης, την κατάργηση των εσωτερικών φραγμών στο εμπόριο— εξαλείφοντας στην πορεία συντεχνίες, τοπικούς δασμούς, τα κοινά (αγαθά) και τις απαγορεύσεις σχετικά με την πώληση της γης.
Η ανάγκη εξάπλωσης πολιτικών δικαιωμάτων άσκησε σημαντική επιρροή σε μεταγενέστερα κύματα σύγχρονων φιλελεύθερων στοχασμών και αγώνων. Στις δεκαετίες 1960 και 1970, ο φεμινισμός δεύτερου κύματος στις Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησε σε μεγάλο βαθμό χάρη σε φιλελεύθερες φεμινιστικές οργανώσεις όπως ο Εθνικός Οργανισμός Γυναικών. Πέραν της στήριξης της ισότητας των δύο φύλων, οι φιλελεύθεροι υπερασπίστηκαν τη φυλετική ισότητα στην προσπάθειά τους να προωθήσουν πολιτικά δικαιώματα, και ένα παγκόσμιο κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων στον 20ό αιώνα σημείωσε επιτυχία στην επίτευξη πολλών από αυτούς τους σκοπούς. Ανάμεσα στα πολλαπλά κινήματα, τοπικά και εθνικά, το κίνημα για πολιτικά δικαιώματα στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1960 τόνισε σημαντικά τις φιλελεύθερες προσπάθειες για ίσα δικαιώματα. Περιγράφοντας τις πολιτικές προσπάθειες της περιόδου, oρισμένοι ιστορικοί έχουν ισχυριστεί ότι «η εκστρατεία για τα δικαιώματα ψήφου σημείωσε... τη σύγκλιση των δύο πολιτικών δυνάμεων στο ζενίθ τους: η εκστρατεία των μαύρων για ισότητα και το κίνημα για φιλελεύθερη μεταρρύθμιση» παρατηρώντας επιπλέον πως «ο αγώνας για την εξασφάλιση ψήφου στους μαύρους συνέπεσε με τη φιλελεύθερη έκκληση για ενισχυμένη ομοσπονδιακή δράση για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των πολιτών». Το πρόγραμμα Great Society που ξεκίνησε υπό τον Πρόεδρο Λίντον Τζόνσον επιμελήθηκε τη δημιουργία του Medicare και Medicaid, την ίδρυση του Head Start και το Job Corps, στο πλαίσιο του Πολέμου κατά της Φτώχειας, και το πέρασμα του Νόμου-ορόσημο περί Πολιτικών Δικαιωμάτων (Civil Rights Act) του 1964— μια ταχεία σειρά γεγονότων που ορισμένοι ιστορικοί έχουν ονομάσει «φιλελεύθερη ώρα».
Άλλοι μελετητές έχουν επαινέσει την επιρροή του φιλελεύθερου διεθνισμού, υποστηρίζοντας ότι η άνοδος της παγκοσμιοποίησης «αποτελεί θρίαμβο της φιλελεύθερης αντίληψης, που εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 18ο αιώνα», γράφοντας επίσης ότι ο φιλελευθερισμός είναι «το μοναδικό ολοκληρωμένο και ελπιδοφόρο όραμα στη διεθνή πολιτική». Τα οφέλη του φιλελευθερισμού υπήρξαν σημαντικά. Το 1975, περίπου 40 χώρες σε όλο τον κόσμο χαρακτηρίζονταν φιλελεύθερες δημοκρατίες, αλλά ο αριθμός αυτός είχε αυξηθεί σε πάνω από 80 ώς το 2008. Οι περισσότερες από τις πλουσιότερες και πιο ισχυρές χώρες του κόσμου είναι φιλελεύθερες δημοκρατίες με εκτενή προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιστορία της οικονομίας  Κατηγορία:Πολιτικές θεωρίες Κατηγορία:Εξισωτισμός
Φρι Στέιτ Στέιντιουμ
Το Φρι Στέιτ Στέιντιουμ (αφρικάανς: Vrystaatstadion), επίσης γνωστό για λόγους χορηγίας ως Toyota Stadium και παλαιότερα Vodacom Park, είναι γήπεδο στο Μπλούμφοντεϊν της Νότιας Αφρικής, το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως για αναμετρήσεις ράγκμπι γιούνιον και ποδοσφαίρου. Αρχικά ανεγέρθηκε για να φιλοξενήσει αναμετρήσεις του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ράγκμπι του 1995, ενώ φιλοξένησε κι αναμετρήσεις για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010.
Οι κύριοι χρήστες, όσον αφορά το ράγκμπι γιούνιον, των γηπεδικών εγκαταστάσεων είναι:
Αφρικανικό Κύπελλο των Εθνών 1996
Το Φρι Στέιτ Στέιντιουμ ήταν ένα από τα γήπεδα που χρησιμοποιήθηκαν για την διεξαγωγή του Κυπέλλου Εθνών Αφρικής του 1996. Φιλοξένησε συνολικά έξι αναμετρήσεις για την φάση των ομίλων, καθώς και μία αναμέτρηση για τα προημιτελικά της διοργάνωσης:
Κύπελλο Συνομοσπονδιών FIFA 2009
Το Φρι Στέιτ Στέιντιουμ ήταν ένα από τα γήπεδα που φιλοξένησαν αναμετρήσεις για το Κύπελλο Συνομοσπονδιών 2009.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Στάδια ποδοσφαίρου στη Νότια Αφρική Κατηγορία:Στάδια Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου 2010
Ιλλ
Ο Ιλλ πηγάζει από την οροσειρά Ζυρά (Jura, ελλην. γνωστά ως Γιούρα) κοντά στο χωριό Βινκέλ (Winkel). Κατευθύνεται βόρεια ρέοντας σχεδόν παράλληλα προς τον Ρήνο. Κατά τη διαδρομή του δέχεται τα νερά από αρκετούς παραποτάμους, που πηγάζουν από τα Βόσγια (Vosges), κυριότεροι των οποίων είναι ο Ντολέ (Doller), ο Σουφφέλ (Souffel) και ο Τουρ (Thur).
Ο Ίλλ διέρχεται από τις πόλεις Μυλούζ, Κολμάρ και Σελεστά και εκβάλλει στο Ρήνο αφού πρώτα διασχίσει και το Στρασβούργο, στο οποίο σχηματίζει μέρος των παλαιών οχυρώσεων της πόλης και την περίφημη Petite France, το κέντρο της παλιάς πόλης, που αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Στην περιοχή αυτή υπάρχουν υδατοφράκτες και μικρές υδατοπτώσεις, που παλαιότερα χρησιμοποιούνταν για να κινούν ανεμόμυλους και παρέχουν νερό και ενέργεια σε βυρσοδεψεία. Η περιοχή σήμερα δεν έχει παρόμοιες εγκαταστάσεις, αλλά είναι γεμάτη παραδοσιακά μπιστρό και καφενεία.
Στη Μυλούζ σχημάτιζε ένα νησάκι, διαιρούμενος σε δύο βραχίονες. Σύμφωνα με την παράδοση, στο νησάκι αυτό κατασκευάστηκε ένας νερόμυλος, γύρω από τον οποίο δημιουργήθηκε η πόλη.
Το συνολικό μήκος του ποταμού είναι 216,8 χλμ.
Κάθε χρόνο περίπου 600.000 τουρίστες κάνουν το γύρο του Στρασβούργου με το μικρό πλοίο που διασχίζει τον Ιλλ και τα κανάλια του. Το πυκνό δίκτυο καναλιών από/προς τον Ρήνο μέσω του Ιλλ κάνουν τον ποταμό σημαντικό συγκοινωνιακό δρόμο για ολόκληρη την Αλσατία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ποταμοί της Γαλλίας Κατηγορία:Αλσατία
Ατενούλφος Α΄ της Γκαέτα
Ο Ατενούλφος Α΄ (πέθανε στις 2 Φεβρουαρίου 1062) ήταν Λομβαρδός Κόμης του Ακουίνο και Δούκας της Γκαέτα.
Το Φθινόπωρο του 1058, πέθανε ο μεγαλύτερος γιος του Ατενούλφου, ο οποίος ήταν αρραβωνιασμένος με μια κόρη του Ριχάρδου Α΄ της Κάπουα. Ωστόσο, ο Ριχάρδος ζήτησε το morgengab, κάτι σαν προίκα στην χήρα κόρη του, αλλά ο Ατενούλφος αρνήθηκε και κατά συνέπεια ο Ριχάρδος πολιόρκησε και πήρε το Ακουίνο. Ωστόσο, ο Ντεσιτέριος του Μπενεβέντο, ο νέος ηγούμενος του Μόντε κασσίνο, έπεισε τον Ριχάρδο να ζητήσει μόνο 400 σόγους από τον δούκα και να του επιστρέψει το Ακουίνο.
Ο Ατενούλφος απεβίωσε το 1062 και τον διαδέχθηκε ο δεύτερος γιος του, ο Ατενούλφος Β΄. Ο Aquino κυβερνήθηκε και από τους τέσσερις γιους του: Ατενούλφος, Λάντο, Πανδόλφος και Λανδούλφος.
Πηγές
Κατηγορία:Δούκες της Γκαέτα Κατηγορία:Κόμητες του Ακουίνο Κατηγορία:Οικογένεια ντ'Ακουίνο
Πραστειό Αυδήμου
Το Πραστειό (Αυδήμου) είναι χωριό της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο. Διοικητικά αποτελεί κοινοτικό συμβούλιο. Η ονομασία του χωριού είναι Πραστειό αλλά λόγω της γειτνίασης του με το χωριό Αυδήμου είναι γνωστό και σαν Πραστειό Αυδήμου.
Τοποθεσία
Το Πραστειό Αυδήμου βρίσκεται 38 χιλιόμετρα δυτικά της Λεμεσού. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 270 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στα νότια συνορεύει με το Παραμάλι και την Αυδήμου, στα δυτικά με την Ανώγυρα, στα βόρεια με την Πάχνα και στα ανατολικά με τον Άγιο Αμβρόσιο.
Φυσικό περιβάλλον
Το χωριό δέχεται μια μέση ετήσια βροχόπτωση γύρω στα 540 χιλιοστόμετρα. Στην περιοχή καλλιεργούνται νομευτικά φυτά, σιτηρά, αμπέλια (επιτραπέζιες και οινοποιήσιμες ποικιλίες), χαρουπιές και ελιές.
Ιστορία-Ονομασία
Το Πραστειό υπήρχε με την ίδια ονομασία από τα μεσαιωνικά χρόνια. Σε παλιούς χάρτες βρίσκεται σημειωμένο ως Prastio και ως Prasmo. Αναφορά στο χωριό κάνει ο Λεόντιος Μαχαιράς που το αναφέρει ως Πραστειό της Αυδήμου, τοποθεσία όπου έφθασαν οι Μαμελούκοι το 1426. Ωστόσο είναι πιθανό να εννοούσε άλλη παραθαλάσσια τοποθεσία, νότια της Αυδήμου, όπου αποβιβάστηκαν οι εισβολείς, οπότε η Αυδήμου θα είχε περισσότερα από ένα πραστειά την τότε εποχή.
Εξ άλλου η ονομασία του χωριού παραπέμπει στα βυζαντινά χρόνια. Μερικοί μελετητές υποστηρίζουν ότι η ονομασία Πραστειό προέρχεται από την γαλλική μεσαιωνική λέξη Prasti που σημαίνει χωράφι. Δηλαδή, επρόκειτο για τοπωνύμιο αγροκτημάτων που ανήκαν σε κάποια φέουδα. Ωστόσο η ονομασία φαίνεται ότι είναι καθαρά ελληνική και μάλιστα των βυζαντινών χρόνων. Προέρχεται από την λέξη προάστειον που σημαίνει οικισμός κοντά στη πόλη (προ του άστυ). Κατά τα μεσαιωνικά χρόνια πολλοί μικροί οικισμοί, σε διάφορες περιοχές της Κύπρου ονομάζονταν Πραστειά, υπό την έννοια των μικρών γεωργικών οικισμών κοντά σε μεγάλους οικισμούς που ανήκαν.
Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας το χωριό υπαγόταν διοικητικά στο κατηλλίκι της Αυδήμου. Στην Αυδήμου υπαγόταν το χωριό και κατά την περίοδο της φραγκοκρατίας.
Σύμφωνα με μια πηγή οι Τούρκοι κάτοικοι του χωριού το ονόμαζαν Yuvali, που σημαίνει φωλιά. Μια άλλη πηγή αναφέρει ότι το 1958 οι Τουρκοκύπριοι υιοθέτησαν την εναλλακτική ονομασία Çeliktaş που στα τούρκικα σημαίνει βράχος από ατσάλι.
Πληθυσμός
Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, το Πραστειό ήταν μεικτό χωριό, δηλαδή είχε κατοίκους και Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, με τους Ελληνοκύπριους να αποτελούν την πλειοψηφία. Κατά την περίοδο των δικοινοτικών διαταρχών (1963-64), όλοι οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι εγκατέλειψαν το Πραστειό και εγκαταστάθηκαν στο χωριό Μαλιά (21 Ιανουαρίου 1964). Μετά την επίθεση Ελληνοκυπριών στη Μαλιά (9 Μαρτίου 1964), εγκατέλειψαν το χωριό μαζί με τους Τουρκοκύπριους κατοίκους της Μαλιάς και του γειτονικού χωριού Κιδάσι. Οι Τουρκοκύπριοι του Πραστειού διασκορπίστηκαν σε διάφορα χωριά (Αυδήμου, Άγιος Θωμάς, Παραμάλι, Πλατανίστεια). Παρέμειναν εκεί μέχρι τον Ιούλιο του 1974, όταν, κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής, εγκαταστάθηκαν, μαζί με άλλους Τουρκοκύπριους, στη Βρετανική Βάση Ακρωτηρίου. Παρέμειναν εκεί έως τις αρχές του 1975, όταν στα πλαίσια της ανταλλαγής πληθυσμών μετακινήθηκαν στο βόρειο μέρος του νησιού από την Τουρκία.
Στο Πραστειό παρέμειναν οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι του. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Πραστειού Αυδήμου όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Κοινότητες της Επαρχίας Λεμεσού
Λουδοβίκος το Παιδί
Ο Λουδοβίκος το Παιδί ή Λουδοβίκος Δ΄ της Γερμανίας (Γερμανική γλώσσα: Ludwig das Kind, Βαυαρία, Σεπτέμβριος ή Οκτώβριος 893 - 20 ή 24 Σεπτεμβρίου 911) ήταν ο τελευταίος βασιλιάς των Ανατολικών Φράγκων από την Δυναστεία των Καρολιδών. Ο Λουδοβίκος ήταν γιος και διάδοχος του αυτοκράτορα Αρνούλφου και της συζύγου του Ότας από τον Οίκο των Κορραδιδών. Διαδέχθηκε τον πατέρα του σε ηλικία 6 ετών (899) και κυβέρνησε μέχρι τον πρόωρο θάνατο του σε ηλικία 18 ετών. Στην διάρκεια της βασιλείας του η χώρα του είχε λεηλατηθεί από επιδρομές των Μαγυάρων. Με την δολοφονία του μεγαλύτερου ετεροθαλούς αδελφού του Ζβέντιμπολντ (900) κληρονόμησε την Λοθαριγγία. Την περίοδο που ήταν βασιλιάς ο Λουδοβίκος το παιδί το βασίλειο των Ανατολικών Φράγκων λεηλατήθηκε από επιδρομές Μαγυάρων. Είχε άλλους δυο μεγαλύτερους νόθους ετεροθαλείς αδελφούς, ο Ζβέντιμπολντ που κυβέρνησε την Λοθαριγγία και ο Ρατόλδος που κυβέρνησε για σύντομο διάστημα το Βασίλειο της Ιταλίας.
Βασιλιάς των Ανατολικών Φράγκων
thumb|250px|left|Προτομή του Λουδοβίκου του Παιδιού στο αυτοκρατορικό σπαθί Ο Λουδοβίκος στέφτηκε βασιλιάς (4 Φεβρουαρίου 900), ήταν η πρώτη στέψη βασιλιά των Ανατολικών Φράγκων για την οποία δεν υπάρχουν καταγραφές. Ο μικρός Λουδοβίκος ήταν αδύναμος, άρρωστος συνεχώς, την διακυβέρνηση είχαν οι ευγενείς και οι επίσκοποι, αυτοί ήταν βασικά οι λόγοι που η στέψη του υποτιμήθηκε από τους ευγενείς. Οι σημαντικότεροι σύμβουλοι του ήταν ο Χάτο Α΄ και ο Σολομών Γ΄, επίσκοπος της Κωνσταντίας. Ο Οίκος των Κορραδιδών και ο Οίκος των Μπάμπενμπεργκ βρέθηκαν σε σύγκρουση για την Φρανκονία, οι ευγενείς αποφάσισαν υπέρ των Κορραδιδών, νέος δούκας διορίστηκε ο ανεψιός του Λουδοβίκου Κορράδος Α΄ της Γερμανίας. Την εποχή του δημοσιεύτηκαν οι πρώτες νομικές διατάξεις στο βασίλειο των Ανατολικών Φράγκων (903). Οι Μαγυάροι επιτέθηκαν στην Βαυαρία (900), μερικοί από αυτούς ηττήθηκαν από τον μαργράβο της Βαυαρίας Λεοπόλδο και τον επίσκοπο Ρίτσερ του Πασάου, λεηλάτησαν το Δουκάτο της Καρινθίας (901). Ο Λουδοβίκος προσκάλεσε για διαπραγματεύσεις τον θρησκευτικό αρχηγό των Μαγυάρων αλλά τον δολοφόνησε τόσο τον ίδιο όσο και την συνοδεία του.
Οι Μαγυάροι λεηλάτησαν το Δουκάτο της Σαξονίας (904), οι Βαυαροί που επιτέθηκαν στην Ουγγαρία γνώρισαν την συντριβή στην Μπρατισλάβα (907), στην μάχη σκοτώθηκαν ο μαργράβος Λεοπόλδος και πολλοί ευγενείς. Την επόμενη χρονιά (908) οι Μαγυάροι λεηλάτησαν την Σαξονία και την Θουριγγία και στην συνέχεια (909) την Αλαμανία. Με την επιστροφή τους ο δούκας της Βαυαρίας Αρνούλφος τους νίκησε στον ποταμό Ροτ αλλά ο στρατός του Λουδοβίκου του Παιδιού γνώρισε νέα συντριβή στην μάχη του Άουγκσμπουργκ. Ο μικρός Λουδοβίκος προσπαθούσε με κάθε μέσο να πολεμήσει τους Μαγυάρους αλλά χωρίς καμιά επιτυχία. Ο Λουδοβίκος το Παιδί πέθανε απελπισμένος στην Φρανκφούρτη σε ηλικία 17-18 ετών (20/24 Σεπτεμβρίου 911), τάφηκε μαζί με τον πατέρα του στο Ρέγκενσμπουργκ, με τον θάνατο του έληξε η Δυναστεία των Καρολιδών στο βασίλειο των Ανατολικών Φράγκων. Το κενό κάλυψε ο Ερρίκος Α΄ ο Ορνιθοθήρας (919), στον θρόνο των Ανατολικών Φράγκων ανέβηκε ο Οίκος των Οθωνιδών. Οι δούκες των Ανατολικών Φράγκων εξέλεξαν νέο βασιλιά των Ανατολικών Φράγκων τον Κορράδο Α΄ μέλος του Οίκου των Κορραδιδών (911), στην Δυτική Φραγκία εξελέγη ο Κάρολος Γ΄ της Γαλλίας.
Πηγές
Κατηγορία:Βασιλείς της Ανατολικής Φραγκίας Κατηγορία:Βασιλείς της Λοθαριγγίας Κατηγορία:Δούκες της Βαυαρίας Κατηγορία:Δυναστεία των Καρολιδών
Δαμέας
Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ονομάτων
Μεμπενδαζόλη
Η μεμπενδαζόλη ή μεβενδαζόλη είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ορισμένων λοιμώξεων από παρασιτικά σκουλήκια. Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η ασκαρίαση, η οξυουρίαση, οι μολύνσεις από αγκυλόστομα, η δρακουνκουλίωση, η εχινοκοκκίαση και η λαβδίαση. Λαμβάνεται από το στόμα.
Η μεμπενδαζόλη είναι συνήθως καλά ανεκτή. Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, έμετο και κουδούνισμα στα αυτιά. Εάν χρησιμοποιηθεί σε μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσει καταστολή του μυελού των οστών. Δεν είναι σαφές εάν είναι ασφαλές κατά την εγκυμοσύνη. Η μεμπενδαζόλη είναι ένας αντιελμινθικός παράγοντας ευρέος φάσματος του τύπου βενζιμιδαζόλης.
Η μεμπενδαζόλη τέθηκε σε χρήση το 1971, αφού αναπτύχθηκε από την Janssen Pharmaceutica στο Βέλγιο. Συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των βασικών φαρμάκων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η μεβενδαζόλη διατίθεται ως γενόσημο φάρμακο.
Ιατρική χρήση
Η μεβενδαζόλη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό, αντιελμινθικό ευρέος φάσματος που ενδείκνυται για τη θεραπεία των παρασιτώσεων των νηματωδών, συμπεριλαμβανομένων του αγκυλοστόματος, των νηματέλμηθων, του οξύουρου και της εντερικής μορφής της τριχίνωσης πριν εξαπλωθεί στους ιστούς πέρα από το πεπτικό σύστημα. Άλλα φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία λοιμώξεων από σκουλήκια έξω από το πεπτικό σύστημα, καθώς η μεβενδαζόλη απορροφάται ελάχιστα στην κυκλοφορία του αίματος. Η μεβενδαζόλη χρησιμοποιείται μόνη της σε άτομα με ήπιες έως μέτριες προσβολές. Σκοτώνει τα παράσιτα σχετικά αργά, και σε εκείνους με πολύ βαριές προσβολές, μπορεί να προκαλέσει ορισμένα παράσιτα να μεταναστεύσουν από το πεπτικό σύστημα, οδηγώντας σε σκωληκοειδίτιδα, προβλήματα χολικών αγωγών ή εντερική διάτρηση. Για να αποφευχθεί αυτό, οι ασθενείς με βαριά προσβολή μπορούν να υποβληθούν σε θεραπεία με πιπεραζίνη, είτε πριν είτε αντί της μεβενδαζόλης. Η πιπεραζίνη παραλύει τα παράσιτα, αναγκάζοντάς τα να περάσουν στα κόπρανα. Χρησιμοποιείται επίσης σπάνια στη θεραπεία της εχινόκοκκου κύστης. Ωστόσο, τα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα σε αυτή την ασθένειας είναι χαμηλά.
Η μεμπενδαζόλη και άλλα αντιελμηθικά βενζιμιδαζόλης είναι δραστικά τόσο στα στάδια των νηματωδών όσο και στα προνύμφη και στα ενήλικα, και σε κάποιες περιπτώσεις σκουληκιών, σκοτώνουν επίσης τα αυγά. Η παράλυση και ο θάνατος των παρασίτων συμβαίνει αργά και η αποβολή στα κόπρανα μπορεί να απαιτήσει αρκετές ημέρες.
Παρενέργειες
Η μεβενδαζόλη προκαλεί μερικές φορές διάρροια, κοιλιακό άλγος και αυξημένα ηπατικά ένζυμα. Σε σπάνιες περιπτώσεις, έχει συσχετιστεί με επικίνδυνα χαμηλό αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων, χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων και απώλεια μαλλιών, με κίνδυνο ακοκκιοκυττάρωσης σε σπάνιες περιπτώσεις.
Μηχανισμός
Η μεβενδαζόλη δρα αναστέλλοντας επιλεκτικά τη σύνθεση μικροσωληνίσκων μέσω σύνδεσης σε θέση σύνδεσης κολχικίνης στη β-τουμπουλίνη, εμποδίζοντας έτσι τον πολυμερισμό των διμερών τουμπουλίνης στα εντερικά κύτταρα των παρασίτων. Η διακοπή των κυτταροπλασματικών μικροσωληνίσκων οδηγεί στον αποκλεισμό της πρόσληψης γλυκόζης και άλλων θρεπτικών ουσιών, με αποτέλεσμα τη σταδιακή ακινητοποίηση και τελικά τον θάνατο των ελμινθών.
Η κακή απορρόφηση στο πεπτικό σύστημα καθιστά τη μεβενδαζόλη ένα αποτελεσματικό φάρμακο για τη θεραπεία εντερικών παρασιτικών λοιμώξεων με περιορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες. Ωστόσο, η μεβενδαζόλη έχει αντίκτυπο στα κύτταρα των θηλαστικών κυρίως αναστέλλοντας τον πολυμερισμό των διμερών τουμπουλίνης, διαταράσσοντας έτσι βασικές δομές μικροσωληνίσκων όπως ομιτωτικός άξονας. Η αποσυναρμολόγηση του μιτωτικού άξονα οδηγεί στη συνέχεια σε απόπτωση που προκαλείται μέσω αποφωσφορυλίωσης του Bcl-2, η οποία επιτρέπει στην προ-αποπτωτική πρωτεΐνη Bax να διμεριστεί και να ξεκινήσει προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο.
Πάρχιμ
Το Πάρχιμ είναι μια πόλη στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία της Γερμανίας. Eίναι πρωτεύουσα του δήμου Λούντβιχσλουστ-Πάρχιμ. Είναι η γενέτειρα του Χέλμουτ Καρλ φον Μόλτκε, στον οποίο ανεγέρθηκε ένα μνημείο το 1876. Η πόλη ιδρύθηκε γύρω στο 1210. Κατά την διάρκεια του 14ου αιώνα ένας κλάδος της οικογένειας του δούκα του Μεκλεμβούργου κατοικούσε στο Πάρχιμ. Έγινε ευημερούσα βιομηχανική πόλη κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα, αλλά αυτή η ευημερία καταστράφηκε από τον τριακονταετή πόλεμο. Αναλυτικότερα, έχει έκταση 106,61 τετραχωνικά χλμ και πληθυσμό 17.174 κατοίκους σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2012.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2003
Ο Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2003 ήταν η 48η έκδοση του ετήσιου διαγωνισμού τραγουδιού Eurovision. Πραγματοποιήθηκε στη Ρίγα της Λετονίας, μετά τη νίκη της Marie N στο διαγωνισμό του στο Τάλιν της Εσθονίας με το τραγούδι "I Wanna". Ήταν η πρώτη φορά που η Λετονία φιλοξένησε το διαγωνισμό - μόλις 3 χρόνια αφότου η χώρα έκανε το ντεμπούτο της. Με τη διοργάνωση να αναλαμβάνουν η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU) και η Latvijas Televīzija (LTV), ο διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε στο Skonto Hall, με τον τελικό στις 24 Μαΐου 2003. Τα δύο ζωντανά σόου παρουσίασαν οι Μαρίγια Ναούμοβα και Ρέναρς Κάουπερς. Ήταν ο πρώτος διαγωνισμός της Eurovision που λάμβανε χώρα σε μια Βαλτικόγλωσση χώρα.
Είκοσι έξι χώρες συμμετείχαν στο διαγωνισμό. Η, η , η , η και η  επέστρεψαν στο διαγωνισμό μετά τον υποβιβασμό τους από το προηγούμενο έτος. Η επέστρεψε επίσης στο διαγωνισμό αφού απουσίασε το προηγούμενο έτος, ενώ η  συμμετείχε στον διαγωνισμό για πρώτη φορά. Η, η , η , η και η  υποβιβάστηκαν λόγω των κακών αποτελεσμάτων τους το 2002.
Νικήτρια αναδείχθηκε η Τουρκία με το τραγούδι "Everyway That I Can", ερμηνευμένο από την Σερτάμπ Ερενέρ που το έγραψε με τον Ντεμίρ Ντεμιρκάν. Αυτή ήταν η πρώτη νίκη της Τουρκίας στο διαγωνισμό, μετά από 28 χρόνια συμμετοχής. Το Βέλγιο, η Ρωσία, η Νορβηγία και η Σουηδία ολοκλήρωσαν την πρώτη πεντάδα, αντίστοιχα. Πολύ πιο κάτω στον πίνακα, το Ηνωμένο Βασίλειο πέτυχε το χειρότερο αποτέλεσμα του μέχρι σήμερα, τερματίζοντας εικοστό έκτο (τελευταία θέση) χωρίς βαθμούς. Ωστόσο, απέφυγαν τον υποβιβασμό επειδή ήταν μια από τις χώρες των "Μεγάλων Τεσσάρων" εκείνη την εποχή. Η διοργανώτρια Λετονία κατέλαβε την εικοστή τέταρτη (τρίτη από το τέλος) - ήταν η πρώτη φορά από το που η συμμετοχή της διοργανώτριας χώρας δεν τερμάτισε στην πρώτη δεκάδα, και ήταν, συνολικά, το χειρότερο αποτέλεσμα για μια συμμετοχή διοργανώτριας χώρας, από το.
Αυτός ήταν ο τελευταίος διαγωνισμός που διεξήχθη με το καθεστώς της μίας και μοναδικής βραδιάς. Η EBU αποκάλυψε ότι θα προσθέσει ένα ημιτελικό σόου στον διαγωνισμό προκειμένου να φιλοξενήσει τον αυξανόμενο αριθμό ενδιαφερόμενων χωρών που επιθυμούν να λάβουν μέρος στο διαγωνισμό. Ήταν επίσης ο τελευταίος διαγωνισμός στον οποίο χρησιμοποιήθηκε ένα σύστημα υποβιβασμού για τον προσδιορισμό των χωρών που θα συμμετείχαν στο διαγωνισμό του επόμενου έτους. Καθώς η Βελγική συμμετοχή ήταν ερμηνευμένη σε μια φανταστική γλώσσα, αυτή ήταν επίσης η πρώτη φορά που ο διαγωνισμός περιελάμβανε ένα τραγούδι που δεν παρουσιάστηκε στα Αγγλικά ή μια γλώσσα μητρική στη χώρα.
Τοποθεσία
Στις 22 Αυγούστου 2002, ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός Latvijas Televīzija (LTV) ανακοίνωσε ότι είχε επιλέξει το Skonto Hall στη Ρίγα ως χώρο διεξαγωγής για το διαγωνισμό του 2003.
Η Λετονία κέρδισε το διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision 2002, στις 25 Μαΐου 2002 στο Τάλιν της Εσθονίας με το τραγούδι "I Wanna" της Marie N. Αυτή ήταν η πρώτη νίκη της Λετονίας στο διαγωνισμό, η οποία έδωσε επίσης το δικαίωμα στην LTV να διοργανώσει το διαγωνισμό του 2003. Η LTV είχε αρχικά δημοσιονομικές ανησυχίες με τη διοργάνωση του διαγωνισμού. Ο πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, Ojārs Rubenis, δήλωσε ότι εάν η κυβέρνηση δεν παρουσιάσει εγγυήσεις για τον προϋπολογισμό, το συμβούλιο, το οποίο κατέχει μερίδια στην τηλεόραση, θα καταψηφίσει τη διοργάνωση του διαγωνισμού. Ο Rubenis ανέφερε ότι η LTV ήταν έτοιμη να καλύψει τη δημιουργική πλευρά και τη μετάδοση του διαγωνισμού, αλλά θα χρειαζόταν επιπλέον κεφάλαια για υποδομές, ξενοδοχεία και άλλα οικονομικά θέματα.
Η κυβέρνηση της Λετονίας παραχώρησε €5,3 εκατ για την εκδήλωση με επιπλέον € 1,1 εκατ να παρέχεται από το Δημοτικό Συμβούλιο της Ρίγα - που καλύπτουν τις αναμενόμενες οργανωτικές δαπάνες για το διαγωνισμό. Μια ομάδα εργασίας που περιελάμβανε μέλη της LTV, του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και των κρατικών γραμματέων, δημιουργήθηκε για να εργαστεί ρητά για τη διοργάνωση του διαγωνισμού και να αναφέρει τις εκτιμώμενες δαπάνες.
Φάση υποβολής προσφορών
Τρεις πόλεις θεωρήθηκαν ως κατάλληλες για να διοργανώσουν το διαγωνισμό: η Ρίγα, το Βέντσπιλς και η Γιούρμαλα. Το LTV ζήτησε προτάσεις από τις τρεις πόλεις σχετικά με τον τρόπο οργάνωσης του διαγωνισμού. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Ρίγας προσέφερε το Υπαίθριο Στάδιο Mežaparks, το Skonto Hall και το Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Ķīpsala ως πιθανούς χώρους για τη διοργάνωση του διαγωνισμού. Το Βέντσπιλς προσέφερε το Ολυμπιακό Κέντρο Ventspils με μια δέσμευση υποστήριξης από τον δήμαρχο της πόλης Aivars Lembergs, ο οποίος πρόσθεσε ότι το Βέντσπιλς θα μπορούσε επίσης να παρέχει δύο κρουαζιερόπλοια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να φιλοξενήσουν έως και 8.000 επισκέπτες. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Γιούρμαλα προσέφερε το Μέγαρο Μουσικής Dzintari, με σχέδια για επέκταση και αναβάθμιση της εγκατάστασης και της γύρω υποδομής.
Η οργανωτική ομάδα εργασίας της LTV αποφάσισε αργότερα να προχωρήσει με τις προσφορές από τη Ρίγα και το Βέντσπιλς, αφαιρώντας τη Γιούρμαλα και το Υπαίθριο Στάδιο Mežaparks στη Ρίγα. Στις 15 Ιουνίου 2002, η ομάδα αναφοράς της EBU αποφάσισε σε συνεργασία με την οργανωτική ομάδα εργασίας στη Λετονία ότι η Ρίγα θα φιλοξενήσει το διαγωνισμό του 2003 με την επιλογή χώρου μεταξύ του Skonto Hall και του Διεθνούς Εκθεσιακού Κέντρου Ķīpsala που αποφασίστηκε από την LTV. Η LTV επέλεξε τελικά το Skonto Hall ως τόπο διεξαγωγής του διαγωνισμού.
Υπόμνημα
Χώρος διεξαγωγής
Μορφή
Η EBU δημοσίευσε τους κανόνες για το διαγωνισμό του 2003 τον Νοέμβριο του 2002, όπου αναφέρθηκαν λεπτομερώς ότι θα συμμετάσχουν είκοσι έξι χώρες, καθιστώντας το μεγαλύτερο αριθμό συμμετεχόντων που θα συμμετάσχουν στο διαγωνισμό μέχρι σήμερα. Οι κανόνες τροποποίησαν επίσης τα κριτήρια επιλεξιμότητας για συμμετοχές, αλλάζοντας την ημερομηνία αποκοπής για την κυκλοφορία τραγουδιών από την 1η Ιανουαρίου 2003 έως την 1η Οκτωβρίου 2002. Υπήρξε επίσης μια αλλαγή στον κανόνα ισοπαλίας, ο οποίος ανέφερε ότι αν υπήρχε ισοπαλία, νικήτρια χώρα θα αναδεικνυόταν αυτή που είχε λάβει βαθμούς από τις περισσότερες χώρες, αντί για τον αριθμό των περισσότερων δώδεκα βαθμών. Η κλήρωση για τη σειρά εμφάνισης πραγματοποιήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2002 στη Ρίγα, με παρουσιαστές τους Marie N και Renārs Kaupers, με τα αποτελέσματα να αποκαλύπτονται κατά τη διάρκεια μιας καθυστερημένης μετάδοσης των διαδικασιών αργότερα εκείνη την ημέρα.
Οι επίσημοι χορηγοί του διαγωνισμού ήταν ο προμηθευτής κινητών τηλεπικοινωνιών της Λετονίας, Latvijas Mobilais Telefons, και η εταιρεία τράπεζας της Λετονίας, Parex Banka. Η LTV επέλεξε την Latvia Tours ως επίσημο συνεργάτη της για να παρέχει καταλύματα, ταξίδια και αναψυχή για τις αντιπροσωπείες του διαγωνισμού και άλλους καλεσμένους. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Ρίγας ήταν επίσης υπεύθυνο για την προσφορά και τις δραστηριότητες κατά τη διάρκεια της εβδομάδας που προηγείται του διαγωνισμού.
Οι πλήρεις προετοιμασίες για το διαγωνισμό του 2003 ξεκίνησαν στις 18 Μαΐου 2003 στο Skonto Hall. Υπήρχαν πρόβες, συνεντεύξεις τύπου και οι συμμετέχοντες συμμετείχαν επίσης σε διαδικτυακή συνομιλία. Δύο πρόβες πραγματοποιήθηκαν στις 23 Μαΐου, μπροστά σε περίπου 12.000 άτομα. Οι διοργανωτές του διαγωνισμού πραγματοποίησαν συνέντευξη τύπου, με ένα από τα ζητήματα που διαμαρτύρονταν ήταν η έλλειψη προσκλήσεων για το after-party. Η τελική πρόβα πραγματοποιήθηκε στις 24 Μαΐου, την ημέρα του διαγωνισμού. Πραγματοποιήθηκε επίσης προσομοίωση της διαδικασίας της ψηφοφορίας, στην οποία οι παρουσιαστές συνδέθηκαν για πρώτη φορά με δορυφόρους και με τις είκοσι έξι χώρες.
Ο διαγωνισμός περιελάμβανε ειδικούς καλεσμένους που επικοινωνούσαν με τους οικοδεσπότες μέσω δορυφόρου: η Λις Άσια, νικήτρια του διαγωνισμού του χαιρέτησε τους παρουσιαστές και τους θεατές από τη Λευκωσία, ο Έλτον Τζον μίλησε στους παρουσιαστές ζωντανά από το Life Ball στη Βιέννη και ένας αστροναύτης και ένας κοσμοναύτης — οι Εντ Λου και ο Γιούρι Μάλενσενκο — χαιρέτησαν από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η διαλειμματική πράξη για το διαγωνισμό ήταν μια ταινία μικρού μήκους σε σκηνοθεσία της Anna Viduleja, η οποία περιελάμβανε μια σειρά από παραστάσεις από τη λεττονική μετα-λαογραφική ομάδα Iļģi, το συγκρότημα του Renārs Kaupers, οι Brainstorm, η Marie N και ο Raimonds Pauls.
Ένα επίσημο άλμπουμ, που περιλαμβάνει και τις είκοσι έξι διαγωνιστικές συμμετοχές του διαγωνισμού, κυκλοφόρησε για πρώτη φορά μέσω της δισκογραφικής EMI/CMC.
Γραφικός σχεδιασμός
Ο σχεδιασμός του διαγωνισμού δημιουργήθηκε γύρω από το θέμα "Magical rendez-vous"/"Μαγικό ραντεβού", το οποίο αντιπροσώπευε τη συνάντηση των διαφόρων ευρωπαϊκών εθνών που έρχονται στη Λετονία και συναντούν τα ευπροσάρμοστα τοπία της Λετονίας. Η LTV ξεκίνησε διαγωνισμό για να βρει το λογότυπο του διαγωνισμού. Στο τέλος του διαγωνισμού, το μεγάλο ενδιαφέρον του κοινού μεταφράστηκε σε 204 υποβολές λογότυπων, οι οποίες τελικά κρίθηκαν από μια κριτική επιτροπή που αποτελούταν από τους Uldis-Ivars Grava (γενικό διευθυντή της LTV), Arvīds Babris (τότε εκτελεστικός παραγωγός του διαγωνισμού), Ugis Brikmanis (σκηνοθέτης), Laimonis Šteinbergs (καλλιτέχνης), Ingūna Rībena (αρχιτέκτονας), Arta Giga (εκπρόσωπος LTV) και Juhan Paadam (εκπρόσωπος της EBU). Στις 16 Νοεμβρίου 2002, η LTV και η EBU παρουσίασαν το λογότυπο του διαγωνισμού που σχεδιάστηκε από τον διευθυντή του Τμήματος Γραφικών Υπολογιστών της LTV, Maris Kalve, με περαιτέρω επεξεργασία από τον επικεφαλή καλλιτέχνη της LTV, Kristaps Skulte. Το λογότυπο ονομάστηκε "upes", η λετονική λέξη για "ποτάμια", και έφερε το σύνθημα "Όλα τα ποτάμια ρέουν προς τη θάλασσα, όλα τα τραγούδια ρέουν προς το διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision".
Οι καρτ-ποστάλ που εμφανίζονται μεταξύ των συμμετοχών σκηνοθετήθηκαν από τον Ugis Brikmanis και έδειχναν τους καλλιτέχνες που διαγωνίζονται στο διαγωνισμό να αλληλοεπιδρούν με τα διάφορα τοπία της Λετονίας: δάση, ποτάμια, λίμνες και πόλεις. Οι καρτ-ποστάλ καταγράφηκαν κατά την προηγούμενη εβδομάδα του διαγωνισμού και έτρεξαν πίσω από το χρονοδιάγραμμα, οδηγώντας σε μερικές καρτ-ποστάλ με μόνο πλάνα από τις πρόβες και τις συνεντεύξεις τύπου.
Ο σχεδιασμός της σκηνής δημιουργήθηκε από τον Aigars Ozoliņš και βασίστηκε στην ιδέα που ονομάζεται Planet Latvia. Η σκηνή χρησιμοποίησε πολλά εφέ φωτισμού και βίντεο και περιελάμβανε μια καινοτομία νέα για το διαγωνισμό - ένα κατώτατο όριο οθόνης οθόνης που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να δώσει σε κάθε συμμετοχή μια μοναδική εμφάνιση. Το πράσινο δωμάτιο όπου οι αντιπροσωπείες και οι καλλιτέχνες περίμεναν τα αποτελέσματα του διαγωνισμού τοποθετήθηκαν ακριβώς πίσω από τη σκηνή και αποκαλύφθηκε λίγο πριν ξεκινήσει το τμήμα ψηφοφορίας της παράστασης, επιτρέποντας στο κοινό να δει τους εκπροσώπους των διαγωνιστικών εθνών καθώς λάμβαναν βαθμούς.