cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κινίδαρος Νάξου
Από τον Κινίδαρο κατάγεται η πολύ γνωστή και μεγάλη καλλιτεχνική οικογένεια των ΚονιτόπουλωνΣε πόνεσ' η καρδιά μου και σε γουστάρει Θέλω τα δυο σου χέρια για μαξιλάρι Άσε να γείρω απόψε στην αγκαλιά σου Πεσ μου το ναι καλέ μου κι όλα δικά σου Α α α αμάν Άναψε το τσιγάρο δώσ' μου φωτιά Έχω μεγάλο ντέρτι μεσ στην καρδιά Έχω μεγάλο ντέρτι μεσ στην καρδιά Άναψε το τσιγάρο δώσ' μου φωτιά Άσε να σε φιλήσω να σε χορτάσω Η νύχτα θα περάσει και θα σε χάσω Ο χωρισμόσ σαν θα 'ρθει θα με πληγώσει Ποτέ αυτό το βράδυ μην ξημερώσει α Άναψε το τσιγάρο δώσ' μου φωτιά Έχω μεγάλο ντέρτι μεσ στην καρδιά Έχω μεγάλο ντέρτι μεσ στην καρδιά Άναψε το τσιγάρο δώσ' μου φωτιά Ακόμη δεν πιστεύω πωσ είν' αλήθεια Μου φαίνονται όλα απόψε σαν παραμύθια Το χάραμα που φτάνει πώσ το φοβάμαι Γιατί θα φύγεισ πάλι και μόνοσ θα 'μαι α Άναψε το τσιγάρο δώσ' μου φωτιά Έχω μεγάλο ντέρτι μεσ στην καρδιά Έχω μεγάλο ντέρτι μεσ στην καρδιά Άναψε το τσιγάρο δώσ' μου φωτιά Πηγή: LyricFind Περισσότερα για Άναψε Το Τσιγάρο που σχεδόν όλα τα μέλη της εξελίχθηκαν σε σπουδαίους τραγουδιστές και οργανοπαίχτες.Ο Κινίδαρος είναι από τα πλέον πιστά στις παραδόσεις του (κυρίως τις μουσικοχορευτικές) χωριά τεισφε μαλακιστηρι γη της ελιάς μόνο ης Νάξου. Ο χορός και τα «βιολιά» αποτελούν το πάθος των κατοίκων του. Έχουν επίσης και το εξής ρητό : «Τα παιδιά πρώτα μαθαίνουν να χορεύουν κι ύστερα να περπατάνε».
Ο πληθυσμός του χωριού από το 1880 δεν ξρκφφκφμφξδξψκφνφντι τους 600 (από το 1960 και μετά τους 350) κατοίκους. Στον Κινίδαρο υπάγεται και ο οικισμός Ακρωτήρι Νάξου. Υφίσταται δημοτικό σχολείο και ο ιερός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο.
Το 1931 ιδρύθηκε «Ο Σύνδεσμος Κυνιδαριωτών Εν Αθήναις». Λειτούργησε έως την περίοδο της ΚατοΜΑΛΑΚΙΕΣΣ ΣΤΟ ΠΕΝΤΑΓΩΝΟ ΤΡΙΚΑΛΑ ΜΟΝΟχής και ο σύλλογος επανιδρύθηκε το 1961 με την ονομασία «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΥΝΗΔΑΡΙΩΤΩΝ ΝΑΞΟΥ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ». Η έδρα του πολιτιστικού συλλόγου βρίκεται στο Γαλάτσι Αττικής, όπου διαμένει και η πλειοψηφία των απόδημων Κινιδαριωτών και των καταγόμενων από την Νάξο γενικώς.
Ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος του Κινιδάρου που φέρει το όνομα "Ο Απίκραντος" δημιούργησε σπουδαία δανειστική βιβλιοθήκη σε αίθουσα που παραχώρησε η ενορία της εκκλησίας του, τα εγκαίνια της οποίας έγιναν την Δευτέρα του Πάσχα του 2007. Η έδρα του πολιτιστικού συλλόγου βρίκεται στον Κινίδαρο.
Η διαδρομή Χώρα Νάξου - Κινίδαρος είναι από τις ωραιότερες διαδρομές της Νάξου με πλούσια γεωλογική εναλλαγή όπου και αντίστροφα η θέα της πεδινής Νάξου είναι πανοραμική. Ο Κινίδαρος συνδέεται επίσης με την Μονή την Κεραμωτή και τις Εγγαρές και μέσω αυτών με όλα σχεδόν τα υπόλοιπα χωριά της Νάξου.
Διοικητικές μεταβολές
Σήμερα, μετά τη τελευταία μεταβολή του 2010 (πρόγραμμα Καλλικράτης), αποτελεί μαζί με τον οικισμό Ακρωτήρι ( 47 κ.) την Τοπική Κοινότητα Κινιδάρου ( 388 κ.), όπου έχει οριστεί έδρα. Η τ.κ. Κινιδάρου υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Νάξου, του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, της περιφερειακής ενότητας Νάξου (του πρώην νομού Κυκλάδων), στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Ασμόλειο μουσείο
Το Ασμόλειο μουσείο (αγγλικά:Ashmolean Museum) βρίσκεται στην Οξφόρδη της Αγγλίας, στην οδό Μπώμοντ και αποτελεί το παλαιότερο πανεπιστημιακό μουσείο τέχνης, αρχαιολογίας και φυσικής ιστορίας στη Μεγάλη Βρετανία.
Ιστορία του Μουσείου
Το μουσείο ιδρύθηκε από τον Άγγλο αρχαιοδίφη, αστρολόγο και πολιτικό Ηλάιας Άσμολ (Elias Ashmole, 1617 – 1692) για να στεγάσει τις συλλογές του που δώρησε στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Άνοιξε τις πύλες του στο κοινό το 1683 σε ένα κτήριο που σχεδιάστηκε από τον Τόμας Γουντ (Thomas Wood).
Το νεοκλασικού ρυθμού οικοδόμημα που στεγάζεται σήμερα το μουσείο σχεδιάστηκε από τον Τσαρλς Ρόμπερτ Κόκρελ (Charles Robert Cockerell, 1788–1863) και χτίστηκε στα 1841–1845. Αρχικά, η συλλογή περιείχε αντικείμενα φυσικής ιστορίας και αποτέλεσε το κέντρο επιστημονικών σπουδών στην Οξφόρδη. Κατά τον 19ο αιώνα, το Μουσείο εμπλούτισε τις συλλογές του με νέα αποκτήματα και κυρίως γλυπτά, κεραμικά, μινιατούρες, μουσικά όργανα και θαυμαστά έργα των μεγάλων δασκάλων της ζωγραφικής.
Οι συλλογές του Μουσείου
Το Ασμόλειο Μουσείο της Οξφόρδης περιέχει αρχαιότητες από τους μεγάλους πολιτισμούς της μεσογειακής λεκάνης και κυρίως από την Αίγυπτο, την Κρήτη και το Αιγαίο, καθώς και αξιόλογες συλλογές με προϊστορικά λείψανα, κεραμικά αγγεία, κυκλαδικά ειδώλια, κινέζικα βάζα, περσικούς τάπητες, εγχάρακτες σφραγίδες, κοσμήματα, χρυσά νομίσματα κ. ά. από την Κίνα, την Περσία και την Ινδία.
Οι περίφημες συλλογές ζωγραφικής του μουσείου περιλαμβάνουν αντιπροσωπευτικά έργα από την Αναγέννηση μέχρι και τον 20ο αιώνα, μεταξύ των οποίων και σχέδια των Μιχαήλ Αγγέλου, Λεονάρντο ντα Βίντσι, Ραφαήλ, Τιτσιάνο, Άλμπρεχτ Ντύρερ, Ρέμπραντ, Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς κ. ά.
Ελληνικές αρχαιότητες
Η πλούσια συλλογή ελληνικών αρχαιοτήτων του μουσείου, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει:
Το Κόσμημα του Αλφρέδου
Ένα καύχημα της μεσαιωνικής κοσμηματοποιΐας στο Μουσείο είναι το αριστουργηματικό «Κόσμημα του Αλφρέδου» (The Alfred jewel), από χρυσό, σμάλτο και ορεία κρύσταλλο, που είχε φιλοτεχνηθεί για τον αγγλοσάξονα βασιλιά Αλφρέδο τον Μεγάλο (871 – 899) και το οποίο αποτελεί μεγάλης ιστορικής αξίας κειμήλιο της αγγλοσαξωνικής εποχής στη Μεγάλη Βρετανία. Ανακαλύφθηκε το 1693 στο Σόμερσετ της Αγγλίας.
Οι συλλογές ζωγραφικής
μικρογραφία|Αίθουσα έκθεσης πινάκων μικρογραφία|Άποψη του άνω ορόφου, όπου εκτίθενται οι συλλογές ζωγραφικής Μια επιλογή από τα πολυάριθμα ζωγραφικά έργα του Μουσείου, που εκτείνονται χρονολογικά από τους μεγάλους ζωγράφους της Αναγέννησης μέχρι τους καλλιτέχνες του 20ου αιώνα, είναι:
Πηγές
Κατηγορία:Οξφόρδη Κατηγορία:Μουσεία τέχνης στην Αγγλία Κατηγορία:Αρχαιολογικά μουσεία στην Αγγλία Κατηγορία:Μουσεία φυσικής ιστορίας
Ξενιάκος Ηρακλείου
thumb|Άποψη από τον Ξενιάκο. Ο Ξενιάκος είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Βιάννου στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου. Ανήκει στην Επαρχία Πεδιάδος του Νομού Ηρακλείου.
Βρίσκεται στις νότιες υπώρειες του όρους Βιργιωμένο, της οροσειράς Δίκτης (υψ. 1.414 μ.) σε απόσταση 54 χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία, την καλλιέργεια δικτάμου και με την κτηνοτροφία. Στον οικισμό βρίσκεται ο ναός του Γενεσίου της Θεοτόκου.
Κατά τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας με το σχέδιο “Καποδίστριας”, μέχρι το 2010, ο Ξενιάκος ανήκε στο Τοπικό Διαμέρισμα Ξενιάκου, του πρώην Δήμου Βιάννου του Νομού Ηρακλείου.
Τοποθεσία
Ο Ξενιάκος βρίσκεται μέσα σε μια κοιλάδα, που τη διαρρέει ο χείμαρρος με το τοπικό όνομα Κουρκουζάνης προερχόμενος από τα βουνά της Δίκτης και το υψίπεδο της Εργάνου. Οι όχθες του είναι κατάφυτες από μεγάλα πλατάνια, πανύψηλες καρυδιές, πορτοκαλιές και άλλα οπωροφόρα δέντρα. Στα παραπλήσια περιβόλια καλλιεργούνται κηπευτικά και δίχταμος.
Απογραφές
Το χωριό Ξενιάκος δεν αναφέρεται στις βενετικές απογραφές ούτε στις τουρκικές. Μόλις το 1881 αναφέρεται ότι είχε 156 Χριστιανούς κατοίκους. Επίσης, το 1881 έχουμε και την πρώτη αναφορά στο Κατωφύγι, το οποίο είχε 100 Χριστιανούς κατοίκους. Σήμερα οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία και με την κτηνοτροφία.
Ονομασία - Ιστορία
Το χωριό ιδρύθηκε γύρω στα 1600 από κάποιον ξένο ονόματι Ντάμπαχης, ο οποίος έκτισε ένα μικρό Μετόχι, στο σημείο που είναι σήμερα τα τελευταία σπίτια στο δρόμο που οδηγεί στο Κατωφύγιον. Εκεί διατηρούνταν επί πολλά χρόνια μια ταβέρνα της εποχής. Με το πέρασμα των χρόνων, το χωριό μεγάλωσε και πήρε τη μορφή που έχει σήμερα. Επειδή ήταν ξένος ο Ντάμπαχης που το ίδρυσε, το χωριό έλαβε την ονομασία Ξενιάκος (αναφέρεται και Ξενιάκω).
Αναφέρεται απλά ως μετόχι της Εμπάρου.
Στην απογραφή του Καστροφύλακα το 1583 η Έμπαρος αναφέρεται με 280 άντρες για εργασία, 213 παιδιά, 15 γέρους και 531 γυναίκες, σύνολο 939 άτομα.
Επέρχεται η επιδημία πανούκλας του 1592 και στην τουρκική απογραφή του 1671 για φορολογική χρήση αναφέρεται η Έμπαρος μετά των μετοχίων και εξαιρουμένων ανηλίκων, γερόντων και κληρικών να διαθέτει χριστιανούς 54 πλούσιους, 81 μεσαίας τάξης, 34 πτωχούς,δηλαδή 169 άτομα.
Δείτε: Κοινότητα Ξενιάκου
Τα αντίστοιχα στοιχεία για την Έμπαρο είναι: πριν το 1821, 5 χριστιανικές και 120 οθωμανικές με 16 εκκλησίες και 9 ελαιοτριβεία, ενώ το 1832 είχε 4 χριστιανικές, 52 οθωμανικές οικογένειες, 1 εκκλησία, 1 τζαμί και 2 ελαιοτριβεία.
Κάτοικοι του χωριού επίσης έλαβαν μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους και στην Μικρασιατική εκστρατεία, καθώς και στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο και την Εθνική Αντίσταση.
Το Δημοτικό Σχολείο Ξενιάκου ιδρύθηκε τον Απρίλη του 1924 και λειτούργησε από την 1η Σεπτεμβρίου 1924, ως Μονοτάξιο. Το 1925 άρχισε η ανέγερση δημόσιου διδακτηρίου στον παρακείμενο της εκκλησίας χώρο, ενώ το Σχολείο λειτούργησε τότε στη νεόκτιστη οικία του παπα-δάσκαλου Ηράκλειου Φραγκάκη στο μέσο του χωριού, μέχρι την αποπεράτωση του διδακτηρίου. Το κτίριο του παλιού Σχολείου έχει παραχωρηθεί, σήμερα, ως προς τη χρήση του στον Πολιτιστικό Σύλλογο του χωριού .μικρογραφία|377x377px|Η κοινότητα σε σχέση με τον δήμο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ξενια Ξε
ΦΚ ΡΦΣ
Η ΦΚ ΡΦΣ (FK RFS) είναι Λετονικός ποδοσφαιρικός σύλλογος που εδρεύει στη Ρίγα και συμμετέχει στο Πρωτάθλημα Λετονίας. Βασίζεται στις ακαδημίες του Σχολείου Ποδοσφαίρου Ρίγας (RFS), που ιδρύθηκε το 1962.
Ιστορία
Ο σύλλογος προβιβάστηκε στη Virsliga το 2016, παίρνοντας τη θέση της Σκόντο ΦΚ, η οποία δεν έλαβε άδεια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Λετονίας Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1962
Ερπυλλίς
Η Ερπυλλίς (Ἑρπυλλίς, 4ος αιώνας π.Χ.) ήταν ερωμένη του μεγάλου φιλοσόφου Αριστοτέλη, η οποία καταγόταν επίσης από τα Στάγειρα. Αρχικώς ήταν δούλη της συζύγου του φιλοσόφου Πυθιάδας. Μετά τον θάνατο της Πυθιάδας συνδέθηκε με τον Αριστοτέλη, την εποχή που η οικογένεια ήταν εγκατεστημένη στην Αθήνα. Μαζί ο Αριστοτέλης και η Ερπυλλίς απέκτησαν έναν γιο, τον Νικόμαχο, γνωστό από το έργο του φιλοσόφου Ηθικά Νικομάχεια. Μολονότι η ηλικία της Ερπυλλίδας δεν αναφέρεται κάπου, θα πρέπει να ήταν αρκετά νεότερη της Πυθιάδας. Ο Νικόμαχος ήταν ακόμα παιδί ή έφηβος όταν ο Αριστοτέλης συνέταξε τη διαθήκη του, με την οποία ορίζει ως κηδεμόνα του Νικομάχου τον ανιψιό του, τον Νικάνορα, μέχρι την ενηλικίωση του Νικομάχου.
Η Ερπυλλίς και ο Αριστοτέλης συζούσαν μέχρι τον θάνατο του φιλοσόφου. Στη διαθήκη του ο Αριστοτέλης κληροδότησε στην Ερπυλλίδα ένα τάλαντο (χρηματικό ποσό που αντιστοιχούσε σε 26 κιλά αργύρου ή χρυσού), αλλά και το μητρογονικό του σπίτι στη Χαλκίδα. Ανέθεσε επίσης στους φίλους και μαθητές του Θεόφραστο, Αριστομένη, Τίμαρχο, Ίππαρχο και Διοτέλη να την προσέχουν.
Πηγές
Κατηγορία:Αρχαίες Ελληνίδες Κατηγορία:Αριστοτέλης
Αντώνης Παπαδόπουλος
Το ονοματεπώνυμο Αντώνης Παπαδόπουλος μπορεί να αναφέρεται:
Νικόλαος Νταηλάκης
Ο Νικόλαος (Λάκης) Νταηλάκης (1883 - 1941) ήταν σημαντικός Έλληνας Μακεδονομάχος οπλαρχηγός από το Βερνίκι της Βορείου Ηπείρου (σημερινή Νότια Αλβανία).
Η αρχή της ένοπλης δράσης
Η οικογένεια του Σαλή μπέη έκτοτε διατηρούσε μια εκδικητική στάση απέναντι στην οικογένεια του Νικόλαου Νταηλάκη. To 1900 ο Νικόλαος Νταηλάκης σε ηλικία 18 ετών δολοφόνησε στο χωριό του τον απόγονο του Σαλή μπέη, το βουλγαρόφιλο Ντεμίρ αγά που διοικούσε το Βερνίκι και τα γύρω χωριά. Από το φόβο αντιποίνων στους χωρικούς, ο Νικόλαος Νταηλάκης αναγκάστηκε να παραδοθεί.
Καταδικάστηκε από δικαστήριο της Κορυτσάς σε 15 χρόνια φυλάκιση όμως με την κινητοποίηση των προκρίτων του Βερνικίου αλλά και του θείου του Ηλία Κοβατσίδη από το Σμάρδεσι (Κρυσταλλοπηγή) που ήταν εγκατεστημένος στη Βίγλιστα, ο Νικόλαος Νταηλάκης αποφυλακίστηκε κατόπιν δωροδοκίας.
Φοβούμενος όμως για τη ζωή του, από τους συγγενείς του θύματος, οι οποίοι του έστησαν αποτυχημένη ενέδρα κατά την επιστροφή του, αποφάσισε να εγκαταλείψει το χωριό του και να πάρει το δρόμο της κλεφτουριάς. Έδρασε αυτόνομα κατά τοπικών Οθωμανών δυναστών έως το τέλος του 1901, συνεργαζόμενος πολλές φορές με τη Βουλγαρική ΕΜΕΟ που υπόσχονταν Ελληνο-Βουλγαρική σύμπνοια κατά του κοινού εχθρού.
Στις αρχές του 1902, συναντήθηκε με τον Κώττα Χρήστου στα Κορέστια και έκτοτε συνέπραξε μαζί του κατά οθωμανικών και βουλγαρικών στόχων. Την κρίσιμη εκείνη περίοδο για τον Ελληνισμό της περιοχής, καθώς βρίσκονταν σε εξέλιξη, μεγάλη επιχείρηση της ΕΜΕΟ για την τρομοκράτησή του, ο Νικόλαος Νταηλάκης πρωτοστάτησε στην οργάνωση ελληνικών αντιστασιακών πυρήνων στα χωριά της περιοχής, μαζί με τον πατέρα του Κωνσταντίνο Νταηλάκη που ήταν πρόκριτος στο Βερνίκι. Δημιούργησε έτσι, ένα εκτεταμένο δίκτυο ελληνικών οργανώσεων στα χωριά των Κορεστίων, των Πρεσπών και του Δεάβολη.
Η οργάνωση της Ελληνικής αντίστασης
left|thumb|Ο οπλαρχηγός Νικόλαος (Λάκης) Νταηλάκης Μετά την Εξέγερση του Ίλιντεν και τη δυσμενή κατάληξη για τους Ελληνικούς, αλλά και τους λοιπούς χριστιανικούς πληθυσμούς, ο Νικόλαος Νταηλάκης προσπάθησε να επαναδραστηριοποιήσει τις ελληνικές τοπικές οργανώσεις που είχαν δεχτεί σοβαρά πλήγματα.
Έτσι, τα επόμενα χρόνια, εκτός από τη συμμετοχή του στο σώμα του καπετάν Κώττα και την ένοπλη δράση του, επιδόθηκε στον 7οργανωτικό τομέα, ερχόμενος σε στενή επαφή με το θείο του Ηλία Κοβατσίδη που είχε εγκατασταθεί στη Βίγλιστα, τον έμπορο Ναούμ Στάσα από την Κορυτσά, τον έμπορο Βασίλειο Λιάκο από το Πισοδέρι, τους εμπόρους Χρήστο Καλλίνα και Βασίλειο Καράντζη, τους Κορυτσαίους Θεοδόσιο Μπόρια, Βασίλειο Πλαστήρα (γυμνασιάρχη), Εφραίμ Γκίνη, Ιωάννη Δάρδα, Παπαπέτρο, Νότσκα, Βασίλειο Γιούγκη, Κωνσταντίνο Νάτση, τον Καστοριανό Φώτιο Παπαμάντζιαρη, καθώς και προκρίτους των χωριών.
Η λήξη της Εξέγερσης του Ίλιντεν, βρήκε τους Βούλγαρους κομιτατζήδες να στρέφονται κατά των Ελλήνων και αφού επιτέθηκαν στο Πισοδέρι σφάζοντας τους 4 πρόκριτους, εισέβαλαν με επικεφαλής των Β. Τσακαλάρωφ και 400 άνδρες, στη Μπρέσνιτσα (Βατοχώρι), συνέλαβαν τον πρόεδρο της κοινότητας Γεώργιο Καραολάνο και αφού τον βασάνισαν, τον θανάτωσαν. Στη συνέχεια έκαψαν την οικία του στενού φίλου του Κώττα, Ιωάννη Ζάικου, θανάτωσαν τον τελευταίο, τον αδελφό του, καθώς και τον Αντώνιο Σφέτκο. Οι Κώττας και Νικόλαος Νταηλάκης λίγες μέρες μετά, πήραν εκδίκηση για το χαμό του φίλου τους, σκοτώνοντας τον κομιτατζή Ντίνε Γιάννεφ, ενώ κατόπιν συνέλαβαν τον Λάζαρ Ποπτράικωφ και τον καταδίκασαν σε θάνατο στη θέση Λισίτσα. Στην ίδια θέση, είχε στήσει ενέδρα παλαιότερα ο Β. Τσακαλάρωφ προκειμένου να εξοντώσει τον Κώττα, αλλά ο τελευταίος σώθηκε μετά από ειδοποίηση.
Μετά το θάνατο του καπετάν Κώττα το φθινόπωρο του 1904, ο Νταηλάκης κατέλυσε στη Δάρδα (σήμερα στην Αλβανία), στην οικία του πρόκριτου Γρηγόριου Μακρή, όπου μαζί κατέστρωσαν τα σχέδια για την ελληνική αντίσταση στην περιοχή. Στη συνέχεια, συντόνισε τις Εθνικές Επιτροπές της Κορυτσάς και της Βίγλιστας. Στη Γιούραση (σήμερα Γκιούρες), ο Νικόλαος Νταηλάκης στις αρχές Φεβρουαρίου του 1905 συνάντησε τον Φώτιο Παπαμάντζιαρη, ο οποίος ήλθε με κίνδυνο της ζωής του από την Καστοριά. Στη συνέχεια ο Νικόλαος Νταηλάκης περιόδεψε στα χωριά Γράψη, Μπραδοβίτσα (σήμερα Μπράντβιτσε), Χότσιστα, Σίνιτσα, Ζίτσιστα, Γιαννοβαίνη (Γιαννοχώρι) και Σλήμνιτσα (Μηλίτσα), όπου ήλθε σε επαφή με τους τοπικούς πρωτεργάτες της ελληνικής οργάνωσης. Την ίδια εποχή ο Νικόλαος Νταηλάκης επισκέφτηκε την Κόρτσιστα (Πολυάνεμο), όπου βοήθησε τους προκρίτους να οργανωθούν και να αντισταθούν στις βουλγαρικές πιέσεις για προσχώρηση στη Βουλγαρική Εξαρχία.
Στη, συνέχεια και αφού επισκέφτηκε το Πόπρατσκο, μετέβη στην Καστοριά, όπου είχε διαδοχικές συναντήσεις με τον μητροπολίτη Γερμανό Καραβαγγέλη, και τους πρωτεργάτες της Εθνικής Επιτροπής Γεώργιο Τζάικο, Γεώργιο Κοβατσίδη, κ.ά. Κατά τη διαμονή του στην Καστοριά, ο Νικόλαος Νταηλάκης κατάφερε να εξαρθρώσει το δίκτυο των εξαρχικών πληροφοριοδοτών που δρούσε μέσα στην πόλη και κατέσχεσε επιστολή του Ανωτάτου Μακεδονο-Αδριανουπολιτικού Κομιτάτου από τη Σόφια προς τον κομιτατζή Π. Κλιάσεφ. Στην επιστολή δίνονταν οδηγίες, ώστε να αντιμετωπιστεί ο Ελληνισμός των Κορεστίων, και τονίζονταν η ανάγκη να σταματήσει η τρομοκρατία κατά των Ελληνικών πληθυσμών, ώστε να είναι ευκολότερη η προσέλκυσή τους στην εξαρχία.
Η δράση του στο Μακεδονικό αγώνα
right|thumb|Ο οπλαρχηγός Νικόλαος Νταηλάκης με το σώμα του Στις αρχές Μαρτίου του 1905, ο Νικόλαος Νταηλάκης συνέλαβε και εκτέλεσε τον κομιτατζή Χρήστο Σαπκάρωφ. Στη συνέχεια μετέβη μαζί με τους πρόκριτους της Καστοριάς Γεώργιο Τζάικο και Γεώργιο Κοβατσίδη στο Κωσταράζι προκειμένου να συναντήσουν τους Κρητικούς Ευθ. Καούδη και Γ. Τσόντο (Βάρδα) και να οργανώσουν από κοινού τις Ελληνικές δράσεις στα Κορέστια. Αποφασίστηκε τότε, η επίθεση στη Ζαγορίτσανη (Βασιλειάδα) ώστε να εξουδετερώσουν τους κομιτατζήδες που τη χρησιμοποιούσαν ως άντρο. Η αντίσταση των κομιτατζήδων προκάλεσε τελικά τη Σφαγή της Ζαγορίτσανης.
Μετά την αποφυλάκισή του ο Νικόλαος Νταηλάκης έγινε στόχος δολοφονίας από τη Νεοτουρική οργάνωση "Τζεμιέτ" της Βίγλιστας. Στις 16 Φεβρουαρίου του 1909, ο αστυνομικός διευθυντής της Βίγλιστας Λουτφέ μπέης, τον κάλεσε στο τμήμα και του ανακοίνωσε ότι θα έπρεπε να παρουσιάζεται ενώπιον των αρχών δυο φορές την εβδομάδα. Ο Λάκης Νταηλάκης αντέδρασε, καθώς θεωρούσε ότι για τα αδικήματα που κατηγορούνταν είχε αμνηστευτεί. Έτσι, κατέφυγε στο Άργος Ορεστικό όπου η τοπική Επιτροπή Αγώνα προσφέρθηκε να του παράσχει καταφύγιο. Εκεί όμως, έγινε αντιληπτός από τις Οθωμανικές αστυνομικές αρχές, και του τέθηκαν οι ίδιοι περιορισμοί. Ο Λάκης Νταηλάκης, φοβούμενος για τη ζωή του, δήλωσε ψευδώς ότι θα διαμένει στο ξενοδοχείο του Φλόκα, και όταν οι Νεότουρκοι έστειλαν ομάδα εκτελεστών για να τον εξοντώσουν, αυτός είχε διαφύγει. Φτάνοντας στα τότε Ελληνοτουρκικά σύνορα (στη Θεσσαλία), έστειλε επιστολή στο μουδίρη (υποέπαρχο) του Άργους Ορεστικού, όπου έγραφε:
Μετά την Απελευθέρωση της Μακεδονίας
Μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας, ο Νικόλαος Νταηλάκης εγκαταστάθηκε στη γενέτειρά του, στο χωριό Βερνίκι. Το 1924 όμως, ύστερα από απόφαση Επιτροπής Άγγλων, Γάλλων και Ιταλών διπλωματών, βασισμένη στο Σύμφωνο της Φλωρεντίας του 1913, το Βερνίκι και άλλα 13 Ελληνικά χωριά της περιοχής, κατοχυρώθηκαν και παραδόθηκαν στην Αλβανία. Έκτοτε, ο Νικόλαος Νταηλάκης εγκαταστάθηκε, για μικρό διάστημα, με την οικογένειά του, στη Κορομηλιά και τελικά στην πόλη της Καστοριάς. Μάλιστα το προάστιο της πόλης, όπου διέμενε έχει πάρει την ονομασία του και λέγεται πλέον Νταηλάκη. Εκεί το 1960 ανεγέρθηκε προτομή του. right|thumb|Προτομή του Νικόλαου Νταηλάκη στην [[Καστοριά]] Στις 5 Οκτωβρίου του 1941 και ενώ η Ελλάδα βρισκόταν υπό τριπλή κατοχή (Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος), ο Νικόλαος Νταηλάκης δολοφονήθηκε από την κατοχική Βουλγαρική ομάδα Οχράνα, μεταξύ Κορομηλιάς και Λεύκης. Ο αδελφός του Ιωάννης δολοφονήθηκε από τον κομμουνιστικό ΕΛΑΣ την 21η Μαρτίου του 1943 και αφού πρώτα είχε φυλακιστεί από τους Ιταλούς κατακτητές για οκτώ μήνες. Την ίδια μέρα εκτελέστηκε και ο γιος του Ιωάννη Νταηλάκη, Εμμανουήλ από Ιταλούς. Ο δεύτερος γιος του Ιωάννη, Δημήτριος, μαθητής Γυμνασίου, εκτελέστηκε από πρώην μέλη του ΕΛΑΣ στις 15 Αυγούστου του 1945. Τα τέκνα του Νικόλαου Νταηλάκη, Ευστράτιος, Θωμαή και Αντωνία, καθώς και η χήρα του, επέζησαν της κατοχής.
Συγγραφικό έργο
Πολύτιμες πληροφορίες, παρέχει ο Νικόλαος Νταηλάκης για το Μακεδονικό Αγώνα, στο έργο του:
το οποίο φυλάσσεται στα Αρχεία της Διεύθυνσης της Ιστορίας Στρατού του Γενικού Επιτελείου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μακεδονομάχοι Κατηγορία:Κλέφτες Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς
Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, (Αντιόχεια Συρίας, πιθ. 349 - Κόμανα Πόντου, 14 Σεπτεμβρίου 407) γνωστός και ως Ιωάννης της Αντιόχειας, ήταν Έλληνας, Αντιοχέας ρήτορας, συγγραφέας, Πατέρας και ιεράρχης της Ορθοδόξου Εκκλησίας αναγνωρισμένος ως Άγιος. Γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Συρίας μεταξύ 344 και 354. Έδρασε στην ίδια πόλη, αλλά και στην Κωνσταντινούπολη και τελικά πέθανε εκδιωγμένος από την αυτοκρατορική αυλή το 407, λόγω του αυστηρού ελέγχου που της ασκούσε. Ο ίδιος συγκαταλέγεται ανάμεσα στις κορυφαίες εκκλησιαστικές προσωπικότητες, ένεκα του αξεπέραστου χαρίσματός του στην ομιλία. Διετέλεσε επίσης επίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, όπου διακρίθηκε για το σπουδαίο ποιμαντικό και φιλανθρωπικό έργο που διενήργησε. Τελικά αναδείχτηκε ως ένας από τους πλέον λαοφιλείς ιεράρχες, εξ ου και σήμερα θεωρείται άγιος από την Καθολική Εκκλησία, τα Λουθηρανικά και Αγγλικανικά δόγματα, ενώ κατατάσσεται στους μεγάλους πατέρες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αφήνοντας πίσω σπουδαίο, ανεκτίμητο και διαχρονικό συγγραφικό έργο, που αγκαλιάζει όλο το φάσμα των ποιμαντικών και θεολογικών ζητημάτων της εκκλησίας.
Μαζί με τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Βασίλειο τον Μέγα αποτελούν τους Τρεις Ιεράρχες, που θεωρούνται προστάτες της παιδείας.
Η μόρφωση του Χρυσοστόμου
Γεννήθηκε στην Αντιόχεια μεταξύ 344 και 354, με πιθανότερη ημερομηνία κοντά στο 349. Γονείς του ήταν ο στρατηγός Σεκούνδος και μητέρα του η Ανθούσα. Η μητέρα του μάλιστα χήρεψε μόλις στα 20 της χρόνια, όταν ο Ιωάννης ήταν μόλις λίγων μηνών, ήταν δε γυναίκα που ξεχώριζε για τον ζήλο που επεδείκνυε για την ανατροφή του Ιωάννη, ώστε πολλοί αξιοσέβαστοι άνδρες της εποχής, όπως ο Λιβάνιος, εξήραν το ήθος της.
Τα πρώτα γράμματα τα διδάχθηκε από την ίδια. Εν συνεχεία σπούδασε στη σχολή του Λιβάνιου, δάσκαλου και πολυγραφότατου συγγραφέα, στην Αντιόχεια ρητορική και του Ανδραγαθίου φιλοσοφία. Από την εποχή αυτή μάλιστα διαφάνηκε το ταλέντο της ρητορικής του ικανότητος σε σημείο ο δάσκαλός του Λιβάνιος, να θελήσει να τον κάνει συνεχιστή του έργου του στη σχολή. Η χριστιανική του ανατροφή όμως εμπόδιζε τα σχέδιά του. Επίσης ακολούθησε θεολογικές σπουδές δίπλα στον Καρτέριο και τον Διόδωρο Ταρσού, στο λεγόμενο Ασκητήριο, τη μεγάλη θεολογική σχολή της Αντιόχειας, ενώ σπούδασε και ως συνήγορος, ασκώντας το επάγγελμα για λίγους μήνες. Εν τέλει εγκατέλειψε τη δικηγορία και βαπτίστηκε Χριστιανός και σύντομα, όταν έφυγε από τη ζωή η μητέρα του (372 μ.Χ.), αποφάσισε να αποσυρθεί από την κοσμική ζωή ακολουθώντας τον μοναχισμό.
thumb|left|220px|Η Αντιόχεια. Χάρτης του 1135 μ.Χ.
Το έργο του στην Αντιόχεια
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος το 371 χειροθετήθηκε αναγνώστης, ξεκινώντας διδακτικό και κατηχητικό έργο, το οποίο μας δείχνει τη γνώση που ήδη είχε πάνω στις γραφές. Εν συνεχεία θα διάγει έξι χρόνια μοναστικής ζωής στην Αντιόχεια και συγκεκριμένα στην περιοχή του Σιλπίου (4 δίπλα σε γέροντα ασκητή και 2 μόνος του, σε σπήλαιο), όπου θα μυηθεί στο μοναχικό ιδεώδες και τη νηπτική ζωή, πριν επιστρέψει και πάλι στην πόλη της Αντιόχειας. Η ζωή του αυτή την εποχή χαρακτηρίζεται, σύμφωνα με τον Παλλάδιο, από σκληρή άσκηση. Τρεφόταν και κοιμόταν ελάχιστα, σκληραγωγείτο, ζώντας βίο φιλοπονίας, προσευχόμενος και μελετώντας κάτω από αντίξοες συνθήκες, με αποτέλεσμα να κλονιστεί σοβαρά η υγεία του. Κατά την επιστροφή του, το 381, χειροτονείται διάκονος από τον αρχιεπίσκοπο Αντιοχείας Μελέτιο και το 386 πρεσβύτερος από τον διάδοχό του, Φλαβιανό, μέχρι και το 397, όταν και του προτάθηκε η θέση του επισκόπου. Η φήμη για τον ζήλο και την ευγλωττία του, τον έκανε γρήγορα γνωστό στην Αυτοκρατορία, φθάνοντας μέχρι και την Αυλή του αυτοκράτορα, γεγονός που τον οδήγησε τελικά και στη θέση του Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως.
Ως πρεσβύτερος ήδη αρχίζει να αναπτύσσει έντονη συγγραφική και ποιμαντική δράση, με σκοπό να καταπολεμήσει τους αιρετικούς της εποχής (Αρειανούς, ευνομοιανούς), τους Ιουδαίους οι οποίοι προσεταιρίζονταν τους Χριστιανούς, τους πλούσιους και τους φορείς που ήταν υπεύθυνοι για την ηθική παρακμή της πόλεως. Ιδρύει επίσης ευαγή ιδρύματα, όπως πτωχοκομεία και γηροκομεία και καθιερώνει συσσίτιο. Η φήμη για τη ρητορική και ποιμαντική του ικανότητα εκτοξεύεται το 387, όταν μετά από στάση των Αντιόχεων κατά του βασιλέως, επιτυγχάνει να οδηγήσει τον Αρκάδιο σε ήπια αντίδραση κατά των στασιαστών και του λαού της περιοχής. Η αγάπη και ο σεβασμός μάλιστα προς το πρόσωπο του Χρυσοστόμου ήταν τόση, ώστε όταν προτάθηκε για την επισκοπή στην Κωνσταντινούπολη, προετοιμάστηκε κατάλληλο σχέδιο ώστε να μην προκληθούν αντιδράσεις από τον λαό της Αντιόχειας.
Εκλογή στον επισκοπικό θρόνο
Το έργο που ανέπτυξε ήταν πολυσχιδές και περιελάμβανε έντονη κηρυκτική, αντιαιρετική, φιλανθρωπική, συγγραφική και κοινωνική δράση. Η ρητορική του δεινότητα σαγηνεύει τα πλήθη, χριστιανούς και μη, ενώ η φήμη του φθάνει ως τα αυτιά της Αυτοκρατορικής αυλής. Το 397, οπότε και πεθαίνει ο Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Νεκτάριος, οι άνθρωποι της Αυλής τον φέρνουν στην Κωνσταντινούπολη για να διαδεχθεί τον Νεκτάριο. Μάλιστα την υποψηφιότητά του τη στήριξε ο ίδιος ο αυτοκράτορας, μετά από υπόδειξη του πανίσχυρου και σκανδαλοποιού ευνούχου Ευτροπίου, ο οποίος τον είχε γνωρίσει και είχε εντυπωσιαστεί από τις ικανότητές του. Έτσι τον Φεβρουάριο του 398, με σύμφωνη γνώμη κλήρου και λαού, χειροτονείται από τον Θεόφιλο Αλεξανδρείας, παρότι ο ίδιος διατίθετο εχθρικά σε βάρος του Ιωάννη, καθότι ήθελε να επιβάλει δικό του επίσκοπο.
Το έργο του στην Κωνσταντινούπολη
Από τη νέα θέση ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναπτύσσει ευρύτατο ποιμαντικό, κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο. Κύριο μέλημα του είναι η ηθική καλλιέργεια του ποιμνίου, όμως δεν περιορίζεται μόνο σε αυτό, αλλά ιδρύει και σειρά ευαγών ιδρυμάτων με σκοπό την ανακούφιση των φτωχών, ορφανών, ξένων και αρρώστων. Οργανώνει ημερήσιο συσσίτιο με το οποίο θρέφει 7000 απόρους της Πόλης. Καταργεί κάθε πολυτέλεια στην εκκλησία, περιορίζει στο ελάχιστο τα έξοδα διατροφής του κλήρου, εκποιεί διάφορα πολύτιμα σκεύη και τιμαλφή που δεν ήταν απαραίτητα και δίνει τα χρήματα σε έργα αγάπης. Επιπρόσθετα ως γνήσιος διάδοχος των Αποστόλων και ως άριστος πνευματικός επιτελάρχης οργάνωσε ιεραποστολές στην Περσία, την Κελτική, τη Φοινίκη, τη Σκυθία και τη Γοτθία.
Αυτό όμως που αποτελεί μεγάλο του προσόν, είναι το άφθαστο χάρισμα του λόγου. Στο πρόσωπο του η χριστιανική ρητορική τέχνη επρόκειτο να βρει τον μεγαλύτερο θεράποντά της. Μιλάει στις περίφημες ομιλίες του για τον λόγο του Ευαγγελίου, τη μετάνοια, τη μεταστροφή στον Θεό. Θεολογεί, εμβαθύνει στα μεγάλα ερωτήματα της ανθρώπινης ύπαρξης και στα καθημερινά προβλήματα της κοινωνίας. Κοινωνιολογεί, ψυχολογεί και ηθικολογεί. Στηλιτεύει την ανηθικότητα και τη διαφθορά, καταγγέλλει την κοινωνική αδικία, στιγματίζει τη σπατάλη, την επίδειξη των πλουσίων και των αρχόντων, καταδικάζει τις αυθαιρεσίες του πολιτικού συστήματος, στρέφεται σε βάρος του διεφθαρμένου κλήρου, πάντα με παρρησία και χωρίς να κατονομάζει ώστε να μην κηλιδώνονται προσωπικότητες αλλά να στιγματίζονται οι πράξεις. Στέκεται δίπλα στους αδυνάτους, τους ταπεινούς, τους αδικημένους, τους απλούς καθημερινούς ανώνυμους συνανθρώπους του, που η υπεροψία και η αδικία των δυνατών συχνά καταδυνάστευε.
Ο ίδιος υπήρξε θερμός ζηλωτής της Χριστιανικής πίστεως, αυστηρός ασκητής στην προσωπική του ζωή, υπόδειγμα θυσίας και αυταπαρνήσεων. Αυτό ήταν που τον οδήγησε στο να μη δύναται να ανεχθεί παρουσία ιδιοτελών ανθρώπων στην Εκκλησία και σκανδαλοποιών κληρικών. Αυτό ήταν που τον έφερε σε ρήξη και με μεγάλο μέρος του κλήρου, που δεν άντεχε τη σκληρή κριτική του μεγάλου αυτού άνδρα. Ο Ιωάννης αγωνίστηκε για την εξυγίανση των εκκλησιαστικών πραγμάτων που βρισκόταν τότε σε μεγάλη κατάπτωση και διαφθορά. Έλαβε δραστικά μέτρα εναντίον: α) των «βαλαντιοσκόπων», των κληρικών δηλαδή εκείνων που πλούτιζαν από την ιερατική τους ιδιότητα, β) των «κολάκων και παρασίτων», όσων κληρικών δηλαδή απολάμβαναν την κοσμική ζωή, γ) των «κοιλιοδούλων», όσων δηλαδή ζούσαν αργόσχολα, με έμφαση στις απολαύσεις και δ) εκείνων που ζούσαν με «συνεισάκτους», δηλαδή τους μοναχούς ή επισκόπους που συζούσαν με τις θεωρούμενες «αδελφές» τους. Έλαβε μέτρα, επίσης, για την ηθική κάθαρση των ταγμάτων των χηρών και των διακονισσών. Έδινε ιδιαίτερη έμφαση στην καθαρότητα του βίου και ήταν αμείλικτος με τους ιερείς, διακόνους και μοναχούς που αποδεικνύονταν ανάξιοι, ενώ τους αδιόρθωτους τους απέβαλε παντελώς από τις τάξεις του κλήρου. Μάλιστα, δεν δίστασε να καταργήσει 13 επισκόπους ως «σιμωνιακούς» και ανάξιους και να τους αντικαταστήσει με ικανούς και ευσεβείς, υποστηρίζοντας ότι «εάν ο κλήρος που είναι το άλας της γης, παρουσιάζει έκλυτο βίο, πώς θα ζητήσουμε από το ποίμνιο να ζει άγιο και κατά Χριστόν βίο;»
Οι διωγμοί του Χρυσοστόμου
Μπορεί να κατέκτησε τις καρδιές του λαού, σύντομα όμως προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων εκ μέρους εκείνων που θίγονταν από το ελεγκτικό του κήρυγμα. Έτσι δημιουργήθηκε ένα έντονο και ασφυκτικό αντι-Χρυσοστομικό κλίμα. Ιδιαίτερα δε, εξόργισε το περιβάλλον της Αυτοκράτειρας Ευδοξίας. Το αποκορύφωμα ώστε να ανάψει η θρυαλλίδα της συσσωρευμένης αντιπάθειας σε βάρος του, τόσο εκ μέρους των αρχόντων και πολιτικών, όσο και των εκκλησιαστικών παραγόντων της εποχής, ήταν ο έλεγχος στην Αυτοκράτειρα Ευδοξία, η οποία παρανόμως οικειοποιήθηκε το χωράφι μιας φτωχής χήρας. Επιπρόσθετα, διάφορες τάξεις οι οποίες θίγονταν από το κήρυγμά του, έψαχναν διαρκώς αφορμές για να συκοφαντήσουν τον επίσκοπο, αλλά και να διατυμπανίζουν στην Αυλή αυτή την υποβόσκουσα δυσαρέσκεια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα του γεγονότος αυτού ήταν η ανέγερση ενός λεπροκομείου και η επίθεση που δέχτηκε από τη νομενκλατούρα της Πόλεως, εξαιτίας της οικονομικής ζημίας με την οποία θα επιβαρύνονταν τα κτήματά τους. Επίσης πολλοί ήταν εκείνοι που αποσκοπούσαν στον θρόνο του. Πρωτεργάτες της δυσαρέσκειας υπήρξαν ο Ευτρόπιος και ο Γάιος που ήταν αρχηγός των Γότθων στην Κωνσταντινούπολη, ενώ από εκκλησιαστικής πλευράς, ο Σεβηριανός Γαβάλων, ο Ακάκιος Βεροίας και ο Αντίοχος Πτολεμαΐδας. Ο κορυφαίος όμως διώκτης του Αγίου ο οποίος συνύφανε τις σαθρές κατηγορίες σε βάρος του και συνάσπισε τους αντιχρυσοστομιστές για να τον αποπέμψουν, ήταν ο Θεόφιλος Αλεξανδρείας. Ο Θεόφιλος ήταν αυτός ο οποίος κατάφερε να πείσει την Αυτοκράτειρα, ότι όταν ο Ιωάννης αναφερόταν σε ομιλίες στην Ιεζάβελ, υπονοούσε αυτή, κάτι που συνεπάγετο ενοχή για εσχάτη προδοσία. Στόχος του Θεόφιλου ήταν όχι μόνο η απομάκρυνσή του, αλλά και η εξόντωσή του. Τελικά συνήλθε σύνοδος-παρωδία, στην οποία παρευρέθησαν οι μισοί Επίσκοποι, στην οποία αποφασίστηκε η εξορία του. Ο ίδιος μάλιστα δεν παρέστη, ενώ ανάμεσα στους κατηγόρους, ήταν και κληρικοί που είχαν αποπεμφθεί λόγω σιμωνίας. Προεξάρχων ήταν ο Θεόφιλος (κατηγορούμενος σε άλλη περίπτωση για αντιεκκλησιαστική συμπεριφορά, για την οποία ποτέ δεν δικάστηκε).
Η εξορία και το τέλος της ζωής του
Ο Χρυσόστομος το μόνο που πάντα ζητούσε ήταν να ακροασθεί από Οικουμενική σύνοδο. Αυτό όμως προσέκρουε στα συμφέροντα των αντιπάλων του, οι οποίοι γνώριζαν την αντικανονικότητα της Εν Δρύ συνόδου, με αποτέλεσμα να μην δέχονται το αίτημά του. Το βαρύ αυτό κλίμα τον υποχρέωσε σε εγκλεισμό στο επισκοπείο του επί δύο μήνες. Όμως αυτό δεν αρκούσε στους αντιπάλους του, ήθελαν πάση θυσία τον διωγμό του. Έτσι ο ανώτερος κλήρος με επικεφαλής τον Ακάκιο, άσκησαν έντονη πίεση στον Αρκάδιο και τον έθεσαν προ των ευθυνών του σε περίπτωση ταραχών. Εν τέλει εκδίδεται διάταγμα εξορίας του Ιωάννη, περί τις 20 Ιουνίου. Το κλίμα ήταν βαρύ. Οι υποστηρικτές του ήταν έτοιμοι να τον υπερασπιστούν, ενώ στρατιώτες είχαν εντολές να τον συλλάβουν και αν υπάρξουν αντιδράσεις, να κατασταλούν άμεσα. Τελικά παραδίδεται αφού εμφανίζεται στους υποστηρικτές του επισκόπους, ώστε με ειρηνικό τρόπο να τους αποχαιρετίσει και να εξέλθει κρυφά, ώστε να μην προκληθούν νέες αιματοχυσίες. Η διαθήκη του ήταν να διατηρήσουν ενωμένη την εκκλησία ώστε να μην προκληθεί σχίσμα.
Ο εξόριστος επίσκοπος φτάνει στη Νίκαια της Βιθυνίας και εν συνεχεία οδηγήθηκε στο χωριό Κουκουσός, στα σύνορα Καππαδοκίας και Αρμενίας. Από εκεί συνεχίζει το ποιμαντικό του έργο. Γράφει πλήθος επιστολών, συμβουλεύει, κατευθύνει, ενισχύει, παρηγορεί και τονώνει πολλούς Χριστιανούς. Όπως μαθαίνουμε από το πλήθος επιστολών του, είναι ένα ταξίδι θριάμβου, πόνου, απογοητεύσεων και διωγμών. Όπου εμφανίζεται, πλήθος λαού και κλήρου τον υποδέχεται με θέρμη. Αντιθέτως σε πολλούς ενδιάμεσους σταθμούς δέχεται επιθέσεις από φιλο-Θεοκλητικούς και αντι-Χρυσοστομικούς επισκόπους. Κάθε μέρα περπατεί πολλά χιλιόμετρα περνώντας πλήθος κακουχιών. Οι συνοδοί του είχαν εντολή πως αν πέθαινε θα έπαιρναν και πρόσθετο μισθό γι' αυτό του φέρονταν πολλές φορές βάναυσα. Στην Κουκουσό φθάνει μετά από ταξίδι επτά μηνών, σχεδόν ημιθανής.
Παρέμεινε όμως ιδιαίτερα δημοφιλής και μετά το πέρας της ζωής του. Έτσι όταν το 434 Πατριάρχης εξελέγη ο μαθητής του Άγιος Πρόκλος, παρακάλεσε τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β΄ να ενεργήσει τα δέοντα, ώστε το λείψανο του μεγάλου αυτού πατέρα της Εκκλησίας να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη. Και πράγματι, τέσσερα χρόνια αργότερα, στις 27 Ιανουαρίου 438 η λάρνακα με το λείψανό του μεταφέρθηκε με λαμπρή και συγκινητική πομπή στη βασιλεύουσα και τοποθετήθηκε στο Άγιο Βήμα του ναού των Αγίων Αποστόλων, ενώ ο λαός έμπλεος χαράς αναβοούσε: «Απόλαβε του θρόνου σου Άγιε».
Η μορφή του
Από ιστορικές πηγές που διαθέτουμε, αντλούμε στοιχεία για την εμφάνιση του Ιωάννη Χρυσοστόμου. Έτσι μαθαίνουμε ότι ήταν πολύ μικρόσωμος, με μεγάλο κεφάλι αιωρούμενο στους ώμους του. Ήταν υπερβολικά λεπτόσαρκος, είχε μακριά μύτη και πλατιά ρουθούνια. Ήταν πολύ ωχρός και λευκός μαζί, είχε βαθουλωτές τις κόγχες των ματιών και μεγάλους τούς βολβούς. Εξαιτίας αυτού, συνέβαινε να παρουσιάζει με τα μάτια του πιο χαρούμενη όψη, αν και με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του φανέρωνε άτομο βασανισμένο. Το μέτωπό του ήταν μεγάλο, χωρίς τρίχες και χαραγμένο με πολλές ρυτίδες. Είχε μεγάλα αυτιά, γένια μικρά, πολύ αραιά και λευκά. Τέλος, τα μάγουλά του, ήταν βαθουλωμένα στο έπακρο εξαιτίας τής νηστείας.
Εισαγωγή
Ο Χρυσόστομος άφησε ογκωδέστατο συγγραφικό έργο, το οποίο καλύπτει 18 τόμους στην Patrologia Graeca του Migne. Τα έργα του μάλιστα, διαβάζονταν και αντιγράφονταν συνεχώς, με αποτέλεσμα να σωθούν σε χιλιάδες χειρόγραφα, αλλά και να αυξηθούν. Αυτό συνέβη λόγω της ενσυνείδητης ψευδωνυμίας μερικών αφανών συγγραφέων ώστε να διαβαστούν τα έργα τους. Ιδιάζουσα περίπτωση αποτελεί ο Σεβηριανός Γαβάλων, που υπήρξε δεινός ρήτορας της εποχής και ο οποίος υπέγραφε τους λόγους ως Χρυσοστομικούς, φοβούμενος ότι οι οπαδοί του Χρυσοστόμου θα τους καταστρέψουν, αφού τον θεωρούσαν υπεύθυνο για τον διωγμό του. Επίσης μεγάλη ευθύνη φέρουν συγγραφείς, αντιγραφείς και συλλέκτες, οι οποίοι παρότι βρίσκονταν ενώπιον αμφιβόλου προελεύσεως συγγράμματα τα έχριζαν Χρυσοστομικά. Μεγάλο μέρος ομιλιών του έχουν χαθεί, ενώ γνωρίζουμε ότι είχαν δοθεί πολλές επιστολές του προς έκδοση αν και ο ίδιος δεν το επιθυμούσε.
Κατηγοριοποίηση
Το έργο του διακρίνεται σε πραγματείες (ασκητικές, ηθικοπαιδαγωγικές, ποιμαντικές, απολογητικές), λόγους (δογματικούς, σε διάφορες ιστορικές περιστάσεις, ηθικοδιδακτικούς, εορταστικούς, εγκωμιαστικόύς, ερμηνευτικούς) και επιστολές. Ο Ιωάννης Χρυσόστομος υπήρξε λαμπρός σχολιαστής των Άγιων Γραφών. Με το κήρυγμά του έκανε διαδοχικές εξηγήσεις της Βίβλου. Έχουν διαφυλαχθεί περίπου 600 λόγοι του Ιωάννη σε ποικίλα θέματα. Απ’ αυτούς 67 είναι για τη Γένεση, 59 για τους Ψαλμούς, 90 για το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, 89 για το Ευαγγέλιο του Ιωάννη, 55 για τις Πράξεις των Αποστόλων, 34 για την Προς Εβραίους Επιστολή κλπ. Ο αναγνώστης κάθε εποχής μελετώντας το έργο του, διαπιστώνει τη συναρπαστική ρητορική του δεινότητα, την παιδαγωγική ευελιξία, τη σπάνια βιβλική κατάρτιση, την ψυχοδιαγνωστική του ικανότητα, την ποιμαντική του αγωνία και την ορθόδοξη θεολογία.
Φιλολογική και ιστορικογραμματική έρευνα
thumb|right|250px|Κώδικας 8, Ιωάννη Χρυσοστόμου Λόγοι, 10ος αι.
Οι ομιλίες του
Οι ομιλίες του είχαν ως βάση και σημείο εκκίνησης βιβλικά χωρία, τα οποία είχε ασφαλώς επεξεργαστεί και ως αναγνώστης και διάκονος. Οι ομιλίες καταγράφονταν από ταχογράφους, που εν συνεχεία δέχονταν κάποιες παρεμβάσεις με αποτέλεσμα να μην είμαστε τελείως βέβαιοι ότι απαγγέλθηκαν ακριβώς με τη σημερινή μορφή που γνωρίζουμε. Οι ομιλίες του είναι φανερό ότι προϋποθέτουν όχι μόνο μακρά και επίπονη έρευνα αλλά και διδακτικό - εξηγητικό έργο, μεγαλύτερο από αυτό που προσδιοριζόταν από τις σωζόμενες ομιλίες του. Οι ομιλίες δεν μπορούν να ενταχθούν στο πλαίσιο μιας οργανωμένης ανώτερης σχολής, διότι είναι συνήθως σύντομες περίπου 15 λεπτών. Άλλες πάλι ξεπερνούν και τα 45, ανάλογα με το ερμηνευόμενο Ευαγγελικό χωρίο.
Η ρητορική στην Αντιόχεια
Ο Χρυσόστομος μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον έντονα ανταγωνιστικό από ρητορικής απόψεως. Πολλοί ζούσαν από το επάγγελμα του ρήτορα, ενώ στην εποχή του πολλοί μορφωμένοι παρακολουθούσαν απολαυστικά ρήτορες, τους οποίους έκριναν αυστηρά κάθε στιγμή. Άλλοτε επευφημούσαν αν κάποιος καινοτομούσε και εντυπωσίαζε, ενώ αποδοκίμαζαν τα επαναληπτικά σχήματα ή παλαιότερες ρητορείες. Έτσι αν ο Χρυσόστομος δεν επιδιδόταν σε αυτή την υψηλή ρητορεία είναι βέβαιο, ότι ουδείς θα ασχολείτο μαζί του, ούτε καν οι αμόρφωτοι Χριστιανοί που ήταν εμποτισμένοι με την κρατούσα γλωσσική ιδεολογία. Έτσι παίρνουμε και μία απάντηση γιατί οι πατέρες εκείνης της εποχής, χρησιμοποιούσαν σύνθετα γλωσσικά σχήματα σε σχέση με τη γλώσσα της Καινής Διαθήκης. Αντιληπτό ακόμα γίνεται γιατί ασκούσαν λεπτολόγο θεολογία με βαθιές τομές και ευρύτατες αναλύσεις αν και οι αμόρφωτοι αδυνατούσαν να παρακολουθήσουν ικανοποιητικά τη διδασκαλία τους. Πάντα βέβαια πίστευαν σε μελλοντική καλλιέργεια και ευρύτερη κατανόηση των μεταγενεστέρων.
Την επικρατούσα αντίληψη της εποχής τελικά, έρχεται ο Χρυσόστομος να την ανατρέψει. Παρά τη μανία του κοινού για ρητορικές επιδείξεις και παρότι ο ίδιος δεν παύει να συνεχίζει να εκτιμά τον λόγο και τη δύναμή του και να κοπιάζει για την οργάνωση του, τους προτρέπει να ακολουθούν το περιεχόμενο κυρίως και όχι τα στομφώδη - πομπώδη σχήματα, ώστε να μη χάνεται το νόημα. Ριζικός επίσης υπήρξε και για τους ρήτορες της εποχής και όχι μόνο για τους εκκλησιαστικούς. Οι τελευταίοι πάντως έπρεπε πλέον να αψηφήσουν τις αδυναμίες και τις επιθυμίες του κοινού, οδηγώντας το στις ορθές θέσεις και όχι το ανάποδο. Τους καλεί τέλος να μην αναμένουν επαίνους, ώστε να επικεντρώνονται στην ουσία.
Χαρακτηριστικά και καινοτομίες της ρητορικής του
Εν αρχή μιλάει για λόγο διαφορετικών προϋποθέσεων από την κοινή ρητορεία των εθνικών. Στρέφει δηλαδή στο περιεχόμενο του λόγου και όχι στη μορφή. Παρόλα αυτά θέτει ένα άρτιο τεχνικά λόγο, με ορθή χρήση πολλών σχημάτων, προσδίδοντας πρωτοφανή ρωμαλεότητα, που προέκυπτε από τη δυναμική του νέου λόγου και τον χαρακτήρα του, με σκοπό να κάνει «μέσο» των μηνυμάτων του, τη ρητορεία. Αντιλαμβάνεται την ανάγκη ενός λόγου, που πρέπει να έχει τόση τεχνική, ώστε να διευκολύνει την κατανόηση του μηνύματος και του νοήματός, από κάθε κοινωνική και μορφωτική τάξη. Απαλλάσσει τον λόγο από τον έντονο στόμφο και τα πολλά ψιμύθια, που μειώνουν την ενέργειά του, χωρίς να μειώνει την καλλιέπειά του, να αδιαφορεί και να φροντίζει για τη μορφή του. Προσέχει τη δομή του, αλλά με διαφορετικό ύφος, προσδίδοντας ζωντάνια στην αλήθεια των κηρυγμάτων του, ανατρέποντας τις κακοδοξίες των εθνικών και των Ιουδαίων.
Η μορφή του Χρυσοστομικού λόγου έχει διακυμάνσεις, ενίοτε μεγάλες. Στα πρώιμα κείμενα η μορφή και η δομή διακρίνονται για την αυστηρότητα της εφαρμογής των ρητορικών κανόνων και την αδρότερη δόμησή τους. Με το πέρασμα των ετών και την ωρίμανσή του, δεν το δεσμεύουν πλέον οι κανόνες της ρητορικής και της Δευτέρας Σοφιστικής, που είχε στόμφο και πολλά γλωσσικά ψιμύθια, αλλά της έλλειπε η ζωντάνια, η ενάργεια και η πνευματική ρωμαλεότητα. Αυτό που έλειπε ακριβώς προσέφερε η ρητορική του Χρυσοστόμου, με αποτέλεσμα να δημιουργήσει δικό του ύφος, ξεπερνώντας τη Δεύτερη Σοφιστική σχολή. Ακόμα ο λόγος του διέπεται από πληθωρικότητα, απουσία Δωρικότητος, με εμφάνιση εντυπωσιακών ερωταποκρίσεων, αντιθέσεων, μεταφορών, παραλληλισμών, αναστροφών και παραστατικών εικόνων.
Ρυθμός και ποιητικότητα
Το εκπληκτικότερο όμως εύρημα της έρευνας στη ρητορική του, είναι ότι πέρα από την καλλιέπεια και την οργανωμένη και απαράμιλλη επιχειρηματολογία, πολλές φορές παρατηρείται και ρυθμικότητα που αγγίζει τον ποιητικό ρυθμό. Στον προφορικό λόγο μπορεί πολλά να επιτευχθούν, όπως ενάργεια, το οποίο διέθετε ο Ιερός Χρυσόστομος, όμως ο ρυθμός και η ποιητικότητα απαιτούν ιδιαίτερες ικανότητες. Η δυσκολία έγκειται στον χρόνο που απαιτείται, την άσκηση και το ταλέντο. Στην περίπτωση του Χρυσόστομου όμως θα πρέπει να αναλογιστούμε ότι τις περισσότερες φορές, για να ομιλήσει ανέμενε τη σύνθεση του ακροατηρίου και τη διάθεση με του πλήθος των συνηγμένων, για να αποφασίσει τον τρόπο, το ύφος και το είδος της ομιλίας που πολλές φορές επέβαλλαν αλλαγές της στιγμής ακόμα και μεσούσης της ομιλίας. Από τα στοιχεία αυτά μπορούμε να αντιληφθούμε το μέγεθος της δυσκολίας και της επιτυχίας του επιχειρήματος, αλλά και της ρητορικής δεινότητας του μεγάλου άνδρα, εξού και η προσωνυμία ως σήμερα "Χρυσόστομος".
Εισαγωγή
Η θεολογία του στρέφεται κυρίως γύρω από το ακατάληπτο και απρόσιτο της θείας φύσεως, το απολυτρωτικό έργο του Χριστού, τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, το μυστήριο της Εκκλησίας, την αξία του ανθρώπου ως υπάρξεως προορισμένης για την αιωνιότητα, τη μέλλουσα κρίση. Οι πρώτιστοι όμως στόχοι είναι κυρίως ηθικοδιδακτικοί και ποιμαντικοί.
Η φιλολογική έρευνα αποκαλύπτει στα συγγράμματα του Χρυσοστόμου, άφθονα Καππαδοκικά στοιχεία, πολλά εκ των οποίων είναι και εκ πρώτης όψεως εμφανή. Μολονότι έχει βεβαίως δική του σκέψη και δικό του τρόπο εκφράσεως, ο οποίος είναι ανεπανάληπτος, πολύ συχνά ενεπνέετο από τους Καππαδόκες στην εκλογή και παρουσίαση των θεμάτων.
Επί του προκειμένου θέματος ο Χρυσόστομος χαρακτηρίζεται θεολογικά από πολλούς δυτικούς ερευνητές συνήθως ως γνήσιος Αντιοχειανός, αν και μετά από πρόσφατες έρευνες κατεβλήθη προσπάθεια να χαρακτηρισθεί ως Αλεξανδρινός. Αντίθετα οι περισσότεροι ερευνητές της ανατολικής σχολής κρίνουν πως δεν είναι ούτε το ένα, ούτε το άλλο, διότι συνδυάζων τους δύο όρους — ένωση και συνάφεια — ακολουθεί δική του γραμμή «τή γάρ ενώσει και τη συναφεία έν εστιν ο Θεος Λόγος και ή σάρξ, ου συγχύσεως γενομένης τών ουσιών, αλλά ενώσεως άρρητον τινός και αφράστου». Στην Δ' οικουμενική σύνοδο της Χαλκηδόνος 451 το χωρίο αυτό μαζί με κείμενα άλλων πατέρων προσήχθη ως απόδειξη της ομοουσιότητος του Χριστού ταυτοχρόνως και με τον Πατέρα και με τους ανθρώπους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι παρότι ζούσε σε μια ταραγμένη και ετερόκλητη εποχή μπορεί να σημειώσει κανείς ότι πολλά μεταγενέστερα αντι-Γραφικά στοιχεία ενώ δεν γνωρίζει την τροπή που θα λάβουν, παίρνει σαφή θέση. Όπως την κατ’ ιδίαν εξομολόγηση σε ιερέα, την προσφώνηση της Παρθένου Μαρίας ως Θεοτόκου, την απόδοση τιμής στα λείψανα, τη διενέργεια θαυμάτων από εικόνες και άλλα όπως το πρωτείο του Πάπα και ο αριθμός των μυστηρίων.
Χρυσόστομος και Ελληνική Φιλοσοφία
Ο Ιερός Χρυσόστομος από την αρχή της συγγραφικής του δράσης μέχρι και το τέλος, είχε διασαφηνίσει τη στάση του απέναντι στην Ελληνική φιλοσοφία, σύροντας διαρκώς μία διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον τρόπο σκέψης των φιλοσόφων και της Εκκλησίας. Αυτό έγινε αναγκαίο αφενός διότι φιλοσοφικές θεωρίες ενεπλέκονταν με τα Εκκλησιαστικά δόγματα, δημιουργώντας αιρέσεις, αφετέρου διότι η Ελληνική φιλοσοφική σκέψη επηρέαζε πολλούς Χριστιανούς στον τρόπο ζωής, αφαιρώντας τη δυνατότητα να κερδίσουν τη "βασιλεία των ουρανών" όπως χαρακτηριστικά ανέφερε. Ουσιαστικά ο Χρυσόστομος δεν ασχολείται με το πρόβλημα της αξίας, της ωραιότητας ή της δυνάμεως της φιλοσοφίας, τα οποία σιωπηρώς δέχεται, αφού τη χρησιμοποιεί, αλλά με την ουσία της, που οδηγεί στην απώλεια. Ο ίδιος επίσης απορρίπτει ξεκάθαρα τις απόψεις των αρχαίων Ελλήνων περί Θεού, κόσμου, ανθρώπου και ηθικής, που είναι ξένες και ασυμβίβαστες με τη διδασκαλία της Εκκλησίας. Εν τούτοις ο Χρυσόστομος επαινεί πολλές φορές φιλοσόφους όπως ο Σωκράτης και άλλους ελάσσονες φιλοσόφους όπως τον Θηβαίο Κράτη και τον Κυνικό Διογένη, όταν διαπιστώνει στη ζωή τους ηθική συμπεριφορά ή περιφρόνηση προς τα υλικά αγαθά, ποτέ όμως και για τις μεταφυσικές τους αντιλήψεις. Καυτηριάζει τον Πλάτωνα διότι κατά την άποψή του το πνεύμα του Έλληνα φιλοσόφου είναι φιλόυλο και αντικρούει τον Αριστοτέλη για το θέμα της προσιτότητος προς τον Θεό, αφού ο Θεός είναι απρόσιτος και ακατάληπτος.
Μερίδα σύγχρονων ερευνητών πιστεύει ότι γενικά οι Πατέρες της Εκκλησίας επεδίωξαν σύζευξη και εναρμόνιση χριστιανισμού και ελληνισμού. Ψάχνοντας χωρία που να το αποδεικνύουν, ανακαλύπτουν τον Χρυσόστομο να καταφάσκει τους φιλοσόφους και το έργο τους. Ο ίδιος λοιπόν είναι σαφές πως αρνείται το περιεχόμενο και τις ιδέες των Ελλήνων φιλοσόφων, όχι όμως και την ελληνική παιδεία σε ότι έχει να κάνει με την εκμάθηση της τέχνης του λόγου, της ρητορικής, των επιστημών και τον παραδειγματισμό από γεγονότα και πρόσωπα ποιητικών και άλλων κειμένων της αρχαιότητας.
Η αιτία που τηρεί αρνητική στάση έναντι της ελληνικής φιλοσοφίας έχει ριζική αφορμή, την οποίο εξηγεί στο υπόμνημά του στην Προς Ρωμαίους Επιστολή. Οι άνθρωποι έλαβαν από τον Θεό τη γνώση και την αλήθεια αλλά την κατακάλυψαν με ξύλα και λίθους, ώστε προήλθε ανατροπή. Αφορμή είναι η φράση του Απόστολου Παύλου "τὸ γνωστὸν τοῦ θεοῦ φανερὸν ἐστὶν ἐν αὐτοῖς...", το οποίο κατά τον Χρυσόστομο σημαίνει ότι ο Θεός φανέρωσε τον εαυτό του μέσω της κτίσεως και της αρμονίας της. Για την κατανόηση αυτή ο Θεός έδωσε "νοῦν καὶ διάνοιαν"», δυνάμεις που άνθρωποι δε χρησιμοποιούν προς σωτηρίαν, συνάμα δε τις έστρεψαν σε αντίθετη κατεύθυνση μέσω της φιλοσοφίας τους, μη αναγνωρίζοντας την κτίση και την αΐδια δύναμη και θειότητα.
Ηθικολογία στωικών;
Μολονότι αυτές υπήρξαν οι απόψεις του Χρυσοστόμου για την Ελληνική φιλοσοφία γενικά και την παιδεία ειδικά, σ' ένα σύντομο κείμενο στο τέλος της ζωής του ανέπτυξε με βάση κυρίως πλατωνική και στωική ηθικολογία την ιδέα ότι τον ενάρετο και ηθικό δεν μπορεί κανείς να τον βλάψει, διότι τις αδικίες τις αντιμετωπίζει γενναία και τις εκμεταλλεύεται για την τελείωση του.
Δογματική διδασκαλία
Ο Χρυσόστομος έζησε σε μια εποχή που τα μεγάλα κινήματα αιρέσεων είχαν καταπολεμηθεί από τον Μέγα Βασίλειο, τον Μέγα Αθανάσιο, τον Γρηγόριο Θεολόγο, τον Γρηγόριο Νύσσης με αποτέλεσμα να βρίσκονται σε ύφεση. Παρ' όλα αυτά το πνευματικό κλίμα της Αντιόχειας παρέμενε ιδιαίτερα διαφοροποιημένο από τις απόψεις της Α΄ Οικουμενικής συνόδου της Νίκαιας, της οποίας ακόλουθος και πιστός τηρητής υπήρξε ο Χρυσόστομος. Γι' αυτό τον λόγο δε θεολογεί τόσο όσο οι άλλοι Ιεράρχες περί Θεότητος και Τριαδικότητος, αφού θα λέγαμε πως ήταν απορροφημένος στα ποιμαντικά καθήκοντα της εποχής, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν κάνει σαφείς αναφορές, αφού αισθανόταν ενιαία τη Γραφή και την παράδοση.
Στα συγγράμματά του χρησιμοποιεί, για τον Χριστό, λιγότερο συχνά το σαφή συνοδικό όρο «Ομοούσιος» και προτιμά προσφιλείς στους ημιαρειανούς και Αντιοχειανούς όρους, όπως «όμοιος κατά πάντα ή «απαράλλακτο έχοντα» ή «όμοιος κατά την ουσία», προσπαθώντας να μην προκαλέσει νέες εντάσεις, μεγαλύτερη σύγχυση, προσελκύοντας τους κακόδοξους. Αυτές οι επιλογές δεν εκλαμβάνονται ως απόδειξη της μη αποδοχής του περί ομοουσιότητος, καθότι είναι σαφής στην ομιλία του Εις Ιωαννη «Τῇ γὰρ ἑνώσει καὶ τῇ συνάφειᾳ ἐν ἐστὶν ὁ Θεός, Λόγος καὶ Σάρξ...καὶ ἀφράστου», η οποία χρησιμοποιήθηκε στη Δ΄ Οικουμενική σύνοδο ως κείμενο δηλωτικό της ορθής υποστάσεως.