Ζεν
Το Ζεν στη Δύση
Δεν είναι γνωστό πότε ξεκίνησε το ενδιαφέρον στις δυτικές κοινωνίες για το Ζεν. Ίσως η πρώτη επαφή της Δύσης με το Ζεν έγινε στο Σικάγο, όπου εκεί διεξήχθη το 1893 το παγκόσμιο κοινοβούλιο των Θρησκειών (World's Parliament of Religions). Εκπρόσωπος του Ζεν εκεί ήταν ο μοναχός Σογιέν Σακού (Shaku Soyen). Ο Ιάπωνας καθηγητής φιλοσοφίας Νταϊσέτσου Τεϊτάρο Σουζούκι (1870-1966) στη διάρκεια της ζωής του μετέφρασε και έγραψε πολλά βιβλία, που αφορούν στον βουδισμό, κάνοντας έτσι γνωστό το Ζεν στη Δύση. Επηρέασε τον Κρίστμας Χάμφρεϊς και τον Άλαν Γουάτς, οι οποίοι ασχολήθηκαν με το Ζεν βουδισμό. Σημαντική υπήρξε η επιρροή του βιβλίου του Eugen Herrigel, Zen in the Art of Archery (1953). Ο Γερμανός φιλόσοφος Όιγκεν Χέριγκελ εισήγαγε το Ζεν βουδισμό στην Ευρώπη με τα γραπτά του. Ο Άγγλος συγγραφέας Τέρενς Τζέιμς Στάννους Γκρέι έγραψε από το 1958 έως το 1974 με το ψευδώνυμο Wei Wu Wei διάφορες ιδέες σχετικά με το Τσαν βουδισμό και τον Ταοϊσμό. Ο θρησκειολόγος Ρούντολφ Όττο με τις μελέτες του έκανε γνωστό τον Ζεν βουδισμό στη Γερμανία κατά τη δεκαετία του 1920. Ο ίδιος είχε επισκεφθεί μοναστήρια του Ζεν βουδισμού στην Ιαπωνία. Ο Ρόμπερτ Λίνσσεν, ένας Βέλγος συγγραφέας και Ζεν βουδιστής, συνέβαλε με τα βιβλία του στη διάδοση των ιδεών του Ζεν βουδισμού στην Ευρώπη. Είχε ιδρύσει το κέντρο για τις νέες φιλοσοφίες και επιστήμες στις Βρυξέλλες το 1935. Το Ζεν έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές στην Αμερική και την Ευρώπη στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Για να προσελκύσουν ευκολότερα οπαδούς οι δάσκαλοι Ζεν πρόβαλαν κυρίως τα πρακτικά ψυχοσωματικά αποτελέσματα της ενασχόλησης με τη Ζεν κουλτούρα αποσιωπώντας τα στενά θρησκευτικά όρια του Ζεν βουδισμού. Μέσω μιας εκλαΐκευσης αποπειράθηκαν να προσαρμόσουν τον διαλογισμό στα δεδομένα της σύγχρονης δυτικής κοινωνίας. Πολλά κέντρα Ζεν βουδισμού δημιουργήθηκαν στην Ευρώπη τις δεκαετίες 1960, 1970 και 1980. Τα πιο πολλά κέντρα Ζεν βουδισμού υπάρχουν στην Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία, Ιταλία, Ελβετία. Πολύ λίγα κέντρα Ζεν βουδισμού υπάρχουν στις σκανδιναβικές χώρες, την Πορτογαλία, την Ισπανία και στην Αθήνα. Επίσης, πρέπει να σημειωθεί η σοβαρή επίδραση, που έχει ασκήσει ο Ζεν βουδισμός σε δυτικούς διανοούμενους και καλλιτέχνες, όπως σε εκπροσώπους του λογοτεχνικού ρεύματος beat generation (Γενιά μπιτ) στην Αμερική μεταξύ των οποίων ο Αμερικανός λογοτέχνης Τζακ Κέρουακ, ο Αμερικανός ποιητής και συγγραφέας Άλλεν Γκίνσμπεργκ, ο Αμερικανός ποιητής Γκάρι Σνάιντερ. Καλλιτέχνες του κινήματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού έχουν επηρεαστεί ως ένα βαθμό από το Ζεν βουδισμό. Επίσης, ο ψυχολόγος Έριχ Φρομ διερεύνησε τη σχέση της ψυχανάλυσης με τον Ζεν βουδισμό (βλ. βιβλίο Fromm, Erich (1960). Psychoanalysis and Zen Buddhism. George Allen & Unwin. ISBN 0-04-616029-9 ). Ο Ζεν βουδισμός άσκησε επίδραση στον μουσικό Τζων Κέιτζ, που δημιούργησε την αλεατορική μουσική (Aleatoric music), και στον ζωγράφο Τζάκσον Πόλοκ. Επιπλέον, ο φιλόσοφος Μάρτιν Χάιντεγκερ ασχολήθηκε με το Ζεν μέσω των Ιαπώνων φιλοσόφων Τομίο Τεζούκα και Κιτάρο Νισίντα (1870-1945), καθώς και με τη μελέτη του έργου του Νταϊσέτσου Τεϊτάρο Σουζούκι. Ο Ιάπωνας φιλόσοφος Κιτάρο Νισίντα (1870-1945), που ήταν συνομήλικος και φίλος του Νταϊσέτσου Τεϊτάρο Σουζούκι (1870-1966), επηρέασε δυτικούς διανοούμενους με τις ιδέες του για το Ζεν βουδισμό. Υπήρξε ο ιδρυτής της φιλοσοφικής Σχολής του Κιότο.