cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ιστορία των διαστημικών πτήσεων
Φωτιά από τον Ουρανό
Για να αυξηθούν τώρα, αυτά τα νούμερα, η σχέση αυτή έπρεπε να γίνει 7 προς 1. Έτσι, για να φτάσει ο V-2, ταχύτητα 14.500 χιλιομέτρων την ώρα, χρειαζόταν να σχεδιαστεί εκ νέου, για να μπορεί να κουβαλά 27 τόνους προωθητικά, αντί των 10, που ήδη έφερε. Αυτό όμως ήταν αδύνατο, από τεχνολογικής πλευράς, μιας και ο κινητήρας που ανέπτυσσε 28 τόνους ώση, δεν θα ήταν ικανός να ανυψώσει από την εξέδρα εκτόξευσης, αυτό το «τέρας», ολικού βάρους 31,5 τόνων.
Ωστόσο, σήμερα έχουν επιτευχθεί φανταστικές σχέσεις βαρών, χάρις τη χρησιμοποίηση νέων υλικών. Ο πύραυλος υγρών προωθητικών ΑΤΛΑΣ είναι στην ουσία, ένα μεταλλικό μπαλόνι, με ωφέλιμο φορτίο στο ένα άκρο και κινητήρα στο άλλο. Οι δεξαμενές των προωθητικών του, έχουν τόσο λεπτά τοιχώματα, ώστε δεν μπορούν να διατηρήσουν το σχήμα τους, υπό την επίδραση του ίδιου τους, του βάρους, αν δεν ενισχυθούν με εσωτερική πίεση.
Πάλι, εδώ θα χρειαστεί να αναφερθούμε στη φύση, για παράδειγμα. Το πλησιέστερο αντικείμενο, ανάλογο προς τις δεξαμενές καυσίμων του σύγχρονου πυραύλου, είναι το αβγό. Στην περίπτωση αυτή, η σχέση βάρους, πλήρους και κενού είναι 20 προς 1και, μερικοί πύραυλοι, στα 1960 είχαν πετύχει αυτή ακριβώς την αναλογία.
Και εδώ βέβαια, κάποια στιγμή, προέκυψε πρόβλημα. Γρήγορα οι μηχανικοί έφτασαν στο σημείο, όπου δεν υπήρχε πια, περαιτέρω βελτίωση. Δεν μπορούσε δηλαδή, να επιτευχθεί περισσότερο ελάφρυνση και χρειαζόταν να προστρέξουν σε άλλες μεθόδους αντιμετώπισης του προβλήματος. Και φυσικά, η λύση δεν άργησε να βρεθεί. Ήταν αυτό που, στην πυραυλική, ονομάζεται βαθμωτός η πολυώροφος πύραυλος.
Η ιδέα της συναρμολόγησης ενός πυραύλου, στην κορυφή ενός άλλου, απαντάται πρώτη φορά, πριν από 300 χρόνια, στα έργα ενός κατασκευαστή πυροτεχνημάτων, του Γιόχαν Σμίντλαπ. Αν καθένα κομμάτι, ενός πολυώροφου πυραύλου, ασκήσει την ώση του πάνω στον υπερκείμενο και κατόπιν αποσπαστεί, αφ΄ ενός μεν, με τον κάθε διαχωρισμό, το βάρος ελαττώνεται, αφ΄ ετέρου η επιτάχυνση αυξάνει. Έτσι ο τελευταίος όροφος μπορεί να πετύχει μεγάλη τελική ταχύτητα.
Η τεχνική αυτή είναι ζωτική για όλα τα σχέδια διαστημικής πτήσης αλλά είναι πολύ δαπανηρή, μιας και ένα τέτοιο όχημα, λίγο πριν την εκτόξευση, ζυγίζει 1.000 φορές περισσότερο από το τελικό ωφέλιμο φορτίο του.
Στο Πεενεμούντε, είχαν καταρτιστεί σχέδια για να δώσουν στον V-2, διαπλανητική εμβέλεια, συναρμολογώντας τον πάνω σε έναν μεγάλο, επιταχυντικό πύραυλο και έγιναν πολλές επιτυχείς δοκιμές. Όταν ο πόλεμος τελείωσε, όλες αυτές οι πληροφορίες έπεσαν στα χέρια των Συμμάχων, συνεχίζοντας έτσι την πορεία του ανθρώπου, προς το εξώτερο διάστημα.
Αγώνας για την Πρωτοπορία
Η εξερεύνηση της εξώτερης ατμόσφαιρας ήταν το επόμενο βήμα των επιστημόνων. Οι γνώσεις που είχαν αποκτηθεί, όλα αυτά τα χρόνια, χρησίμευσαν ώστε να σταλούν οι πρώτοι πύραυλοι - βολιστήρες για τη μελέτη των ανώτερων στρωμάτων, της γήινης ατμόσφαιρας. Προορισμός τους ήταν να εξετάσουν δειγματοληπτικά και να στείλουν άμεσες πληροφορίες στη Γη, με αλεξίπτωτο η ραδιοεπικοινωνία ( ένας μάλιστα απ΄ αυτούς, εξέπεμπε ένα νέφος ατμού, το οποίο φωτογραφιζόταν από το έδαφος ). Έτσι οι επιστήμονες άρχισαν σιγά - σιγά, να μαθαίνουν για τις κοσμικές ακτίνες, τη χημική σύνθεση της ανώτερης ατμόσφαιρας, την πυκνότητα των μικρομετεωριτών και τη φύση του μαγνητικού πεδίου της Γης. Ο σχεδιασμός των πυραύλων αυτών ήταν ίδιος, με μοναδική διαφορά ότι εκεί που πρώτα υπήρχαν εκρηκτικά (στη μύτη του), με σκοπό να καταστρέψουν και να κάψουν, τώρα έβρισκες πολύπλοκα επιστημονικά όργανα, που μπορούσαν να σε «γεμίσουν» γνώση.
Οι πρώτες προσπάθειες
Ο πρώτος βαλλιστικός πύραυλος των Η.Π.Α., ήταν ο WAC - CORPORAL και εκτοξεύθηκε από το Ουάιτ Σαντς, του Ν. Μεξικού, στα 1945. Από τότε, πολλοί διαφορετικοί πύραυλοι πυροδοτήθηκαν και αξίζει να αναφερθενούν τους οκτώ κυριότερους, ενώ παραπλεύρως αναφέρονται, το ύψος που έφτασαν και το ωφέλιμο φορτίο τους:
α) ΝΙΚΗ - ΣΜΟΟΥΚ 22 χιλιόμετρα 133 κιλά ωφέλιμο φορτίο.
γ) ΜΠΛΑΚ - ΜΠΡΑΝΤ ΙΙΙ 148 χιλιόμετρα 27 κιλά ωφέλιμο φορτίο
δ) ΝΙΚΗ - ΚΑΤΖΟΥΝ 160 χιλιόμετρα 27 κιλά ωφέλιμο φορτίο
ε) ΑΕΡΟΜΠΗ 300Α 340 χιλιόμετρα 41 κιλά ωφέλιμο φορτίο
στ) ΤΖΑΒΕΛΙΝ 925 χιλιόμετρα 45 κιλά ωφέλιμο φορτίο
ζ) ΑΣΤΡΟΜΠΗ 1.500 2050 χιλιόμετρα 59 κιλά ωφέλιμο φορτίο
η) ΤΖΟΡΝΕΥ - ΜΑΝ 2115 χιλιόμετρα 93 κιλά ωφέλιμο φορτίο
Όλοι αυτοί, από τον ΑΡΚΑΣ ( μήκους 2,45 μέτρων και αξίας 1.800 δολαρίων) έως τον ΤΖΟΡΝΕΥ - ΜΑΝ ( μήκους 18,90 και αξίας 150.000 δολαρίων ) κινούντο με στερεά προωθητικά εκτός από τον ΑΣΤΡΟΜΠΗ 300Α, ο οποίος εκτός από στερεά χρησιμοποιούσε και υγρά προωθητικά.
Δεκαετία του '40
Κατά τη δεκαετία 1940 - 1950 στις Η.Π.Α. υφίσταντο δύο στρατιωτικά διαστημικά προγράμματα, του Στρατού και του Ναυτικού και εγίνοντο προσπάθειες να συνενωθούν, σε ένα ενιαίο. Στα 1948, ο τότε υπουργός άμυνας Τζαίημς Φόρεσταλ, ανήγγειλε δημόσια ότι ένα πρόγραμμα δημιουργίας γήινου δορυφόρου βρισκόταν ήδη, υπό πραγματοποίηση και συμπλήρωνε ότι «από εδώ και πέρα η στρατιωτική διαστημική προσπάθεια θα διευθύνεται από μία εξουσία και θα περιοριστεί απλώς και μόνον σε μελέτες και σχέδια.» Έτσι, οι στρατιωτικοί, υπέρμαχοι των πυραύλων απαγορεύτηκαν να τους κατασκευάζουν και το διαστημικό τους πρόγραμμα ήταν ήδη νεκρό.
Οι λόγοι που οδήγησαν τον υπουργό να προβεί σε αυτή την απόφαση, ήταν διάφοροι. Πρώτα απ΄ όλα, υπήρχε μεγάλη αμφιβολία ως προς τη στρατιωτική χρησιμότητα τους. Πίστευαν ότι, η ατομική βόμβα ήταν ήδη πολύ μεγάλη για να μεταφερθεί σε ένα μακρινό στόχο και το Κογκρέσο δεν ήταν θετικό, στο να εγκρίνει πιστώσεις, για μη στρατιωτική χρήση.
Από την άλλη μεριά, ο ειδικός επί των πυραύλων του στρατού, Τζων Μεντάρις είπε ότι, «οι Ρώσοι θεωρούνταν καθυστερημένος λαός και τα επιτεύγματα του, όποια και αν ήταν αυτά μέχρι τότε, εξαρτιόνταν κυρίως από τους λίγους Γερμανούς επιστήμονες που είχαν συλλάβει αιχμαλώτους. Και, εφ΄ όσον, η αφρόκρεμα της Γερμανίας βρισκόταν στις Η.Π.Α., δεν υπήρχε λόγος ανησυχίας.»
Έτσι, το μόνον πια, διαστημικό πρόγραμμα που υφίστατο στην Αμερική, ήταν αυτό στο νέο πεδίο δοκιμών του Ουάιτ Σάντς, στο Ν. Μεξικό, όπου ο Βέρνερ φον Μπράουν με τους συνεργάτες του πειραματιζόντουσαν, χρησιμοποιώντας πυραύλους V-2, που είχαν κυριευθεί.
Τον Ιανουάριο του 1946 συνεστήθη η ομάδα έρευνας της Ανώτερης Ατμόσφαιρας, μέσω των V-2, με πρόεδρο τον δόκτορα Τζαίημς Β. Άλεν και από τότε, γύρω στους 70 ανακατασκευασμένους V-2, εκτοξεύθηκαν στην ατμόσφαιρα, αντλώντας πολυάριθμες πληροφορίες για αυτήν. Πολλοί φυσικοί, των οποίων τα ονόματα έγιναν μετά, ευρέως γνωστά, μετείχαν σε αυτό το πρόγραμμα. Οι δόκτορες Γουίλιαμ Πίκερινγκ, Όμηρος Νιούελ και Φρέντ Χουίπλ, πήραν το βάπτισμα τους, στην επιστήμη των πυραύλων, στο Ουάιτ Σάντς.
Δεκαετία του '50
Το 1950, ο Βέρνερ φον Μπράουν μετατέθηκε, από το Ουάιτ Σαντς, στο Οπλοστάσιο Ρέντστοουν, στην Αλαμπάμα. Ο πόλεμος στην Κορέα είχε ξεσπάσει και οι στρατιωτικοί απαιτούσαν ένα κατευθυνόμενο βαλλιστικό βλήμα, εμβέλειας 800 χιλιομέτρων.
Στο δεύτερο συνέδριο Αστροναυτικής, που έγινε τον Σεπτέμβριο του 1951, στο Λονδίνο ( το πρώτο είχε συνέλθει, ένα χρόνο νωρίτερα, στο Παρίσι), με θέμα «Τεχνητός Δορυφόρος», τέθηκε η ιδέα να σταλεί στο διάστημα, ένα σφαιρικό μπαλόνι με επικάλυψη, της εξωτερικής επιφάνειας του από ψεκασμένο μέταλλο, που θα φούσκωνε στο κενό, ώστε να φαίνεται από τη Γη. Δέκα χρόνια αργότερα, ο δορυφόρος «ΗΧΩ 1» είχε σταλεί, φαινόμενος από τη Γη σαν ένα λαμπρό, κινούμενο αστέρι.
Το 1953, ο δρ. Σίνγκερ, ο Α.Β. Κλήβερ - αρχιμηχανικός στο τμήμα πυραύλων του οίκου Ρολς- Ρους - και ο Άρθουρ Κλαρκ συζητούσαν την ιδέα του πρώτου, να εκτοξευθεί ένας δορυφόρος 50 κιλών σε τροχιά πάνω από τους πόλους της Γης. Στα σπλάχνα του, θα κουβαλούσε ένα μαγνητόφωνο, το οποίο θα κατέγραφε τις πληροφορίες που θα συνέλεγε και μετά θα τις αναμετάδιδε στη Γη. Ύστερα από αρκετές προτάσεις, ο δορυφόρος πήρε το όνομα ΜΑΟΥΣ (MOUSE= ποντικός) από τα αρχικά της φράσης Minimum Orbital Unmanned Satellite of Earth, ( μη επανδρωμένος γήινος δορυφόρος ελάχιστης τροχιάς). Θα είχε βάρος 45 κιλά, θα στοίχιζε 1.000.000 δολάρια και θα έφερνε μαζί του την ελπίδα του ανθρώπου, να θέσει σε κίνηση ένα διαστημικό πρόγραμμα. Αλλά ο «ποντικός» δεν κατασκευάστηκε ποτέ. Οι στρατιωτικοί επρόκειτο- όπως γίνεται, δυστυχώς, πολύ συχνά - να ξαναπάρουν τα «ηνία του παιχνιδιού».
Το 1954, το πρόγραμμα ΑΤΛΑΣ- ICBM, ερχόταν στην επιφάνεια. Ήταν φανερό ότι οι Η.Π.Α. ήταν σχεδόν έτοιμες να εκτοξεύσουν δορυφόρους.
α) Η πιο φιλόδοξη ήταν της Αμερικάνικης Αεροπορίας, όπου περιελάμβανε την εκτόξευση ενός μεγάλου δορυφόρου, χρησιμοποιώντας τον νέο, αλλά αδοκίμαστο πύραυλο ΑΤΛΑΣ σαν πρώτο όροφο και ένα πύραυλο ΑΕΡΟΜΠΗ ΧΑΙ σαν δεύτερο.
β) Το πρόγραμμα Όρμπιτερ του Αμερικανικού Στρατού, υπό την αιγίδα του Βέρνερ φον Μπράουν. Αυτό θα χρησιμοποιούσε ένα πύραυλο Ρέντστοουν και στην κορυφή του, θα προσαρμοζόταν μία δέσμη μικρών πυραύλων ΛΟΚΙ, σαν δεύτερος όροφος. Αν και δεν θα μπορούσε να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο πάνω από 2,5 κιλά, ήταν απλός, οικονομικός και θα ετοιμαζόταν γρήγορα.
γ) Το πρόγραμμα Βάνγκαρτ του Ναυτικού. Αυτό θα χρησιμοποιούσε μία παραλλαγή του πυραύλου Βίκινγκ, που είχε αναπτυχθεί στο Ουάιτ Σάντς, με ένα πύραυλο ΑΕΡΟΜΠΗ ΧΑΙ, σαν δεύτερο όροφο ενώ θα υπήρχε και ένας τρίτος όροφος, προωθούμενος με στερεά καύσιμα. Ο Βάνγκαρτ θα μπορούσε να θέση σε τροχιά, ωφέλιμο φορτίο 10 κιλών.
Η τελική επιλογή του πολύπλοκου Βάνγκαρτ αντί του πιο δοκιμασμένου Ρέντστοουν, του Βέρνερ φον Μπράουν, αποτελεί μία από τις πιο πολυσυζητημένες αποφάσεις του αιώνα. Η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη ενώ ο ίδιος ο Στιούαρτ υποστήριξε θερμά τον Όρμπιτερ. Το να πούμε τώρα, εκ των υστέρων, ότι η απόφαση ήταν λανθασμένη θα είναι χονδροειδέστατη απλούστευση του προβλήματος καθώς η εφαρμογή του Βάνγκαρτ, έδωσε στις Η.Π.Α. ένα πολύ αποδοτικό όχημα, που είχε σχεδιαστεί λαμπρά και του οποίου οι επιδόσεις τελικά, ξεπέρασαν τις αρχικές προδιαγραφές. Η ουσία βέβαια, παραμένει ότι η αργοπορία αυτή, έδωσε τη δυνατότητα στη Ρωσία να προηγηθεί, στον τομέα αυτόν. Τελικά, μιας και κανείς από εμάς, δεν ήταν στη συγκεκριμένη συνεδρίαση, ο καθένας μπορεί να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.
Στις 20 Σεπτεμβρίου 1956, ένας πύραυλος που εκτοξεύθηκε από το ακρωτήριο Κανάβεραλ (σήμερα Κένεντυ) έγραψε τροχιά πάνω από τον Ατλαντικό. Ο τελευταίος του όροφος έφτασε σε ταχύτητα τα 21.000 χιλιόμετρα την ώρα. Χρειαζόταν ακόμη 8.000 για να μπει σε τροχιά ενώ την ίδια χρονιά, ο ΖΕΥΣ C, του Βέρνερ φον Μπράουν, πήγε σε ύψος 1.200 χιλιομέτρων - σχεδόν τροχιακή. Τότε, ο Βαν Άλεν, πρότεινε να χρησιμοποιηθεί ένα αερόστατο, για να μεταφέρει τον πύραυλο στην αραιή, ανώτερη ατμόσφαιρα και από εκεί να εκτοξευθεί, γλυτώνοντας έτσι το πυκνό τμήμα της και φτάνοντας σε μεγάλα ύψη.
Το σύστημα αυτό, ο Βαν Άλεν ονόμασε ROCKOON, ( ROCKet= πύραυλος, ballOON= αερόστατο). Το πείραμα πέτυχε με αποτέλεσμα, με την τεχνική αυτή, να εκτοξευθούν πύραυλοι μήκους μέχρι και 4 μέτρων και να μελετήσουν τα στοιχεία της ανώτερης ατμόσφαιρας. Τότε ανακαλύφθηκαν και οι ζώνες ισχυρής ακτινοβολίας που υπάρχουν εκεί και που ονομάστηκαν, αργότερα, προς τιμήν του, ζώνες Βαν Άλεν.
Στη Ρωσία, αυτό το καιρό, το δικό τους διαστημικό πρόγραμμα προχωρούσε εντυπωσιακά. Οι Ρώσοι αναγκάστηκαν να αναπτύξουν μεγάλα οχήματα μιας και τα πυρηνικά τους όπλα ήταν πάρα πολύ βαριά και δεν μπορούσαν να μεταφερθούν με μικρότερους πυραύλους. Δεν περίμεναν, όπως οι Αμερικάνοι, να μικρύνουν πρώτα αυτά και μετά να αρχίσουν να τους κατασκευάζουν. Έτσι, το σημαντικότερο σχέδιο τους, περιελάμβανε την ανάπτυξη ενός διηπειρωτικού βαλλιστικού κατευθυνόμενου βλήματος, το οποίο ήταν δύο φορές μεγαλύτερο από τον Αμερικάνικο ΑΤΛΑΣ.
Όταν αργότερα, τα θερμοπυρηνικά όπλα τους, άρχισαν να μικραίνουν, οι πύραυλοι αυτοί των Ρώσων, που είχαν ήδη κατασκευαστεί, ήταν αδικαιολόγητα μεγάλοι, για στρατιωτική χρήση. Ήταν όμως ιδεωδώς κατάλληλοι για εκτόξευση ωφέλιμων φορτίων μεγάλου βάρους αλλά και τη μεταφορά ανθρώπων σε τροχιά. Και είχαν δοκιμαστεί αρκετά.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1956, σε μία συνέλευση που έγινε στη Βαρκελώνη, ο πρόεδρος της Ρωσικής επιτροπής για το Διεθνές Γεωφυσικό Έτος, δήλωνε ότι η χώρα του είχε την πρόθεση να εκτοξεύσει έναν δορυφόρο, με τη βοήθεια του οποίου θα μπορούσε να διεξαγάγει μετρήσεις της ατμοσφαιρικής πίεσης και θερμοκρασίας, να κάνει παρατηρήσεις των κοσμικών ακτίνων, των μετεωριτών, του μαγνητικού πεδίου της Γης και της ηλιακής ακτινοβολίας.
Τον Ιούνιο του 1957, η ρωσική επιθεώρηση ΡΑΝΤΙΟ έδινε εκτενείς οδηγίες για τη λήψη σημάτων από δορυφόρο. Τον επόμενο μήνα η ΡΑΝΤΙΟ, δημοσίευσε μία ειδοποίηση, με την οποία ζητούσε επίμονα, απ΄ όσους είχαν πάρει τα σήματα του δορυφόρου, να στείλουν τα ημερολόγια των λήψεων τους, στην ακόλουθη διεύθυνση: ΜΟΣΧΑ - ΣΠΟΥΤΝΙΚ.
Η βρεφική κραυγή της διαστημικής εποχής ακούστηκε ίσως, από περισσότερους ανθρώπους παρά οποιοσδήποτε άλλος ήχος στην ιστορία. Στις 4 0κτωβρίου 1957, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, άκουγαν συγκλονισμένοι τα «μπιπ - μπιπ» του πρώτου Σπούτνικ, καθώς αυτός συμπλήρωνε μία περιφορά γύρω από τη Γη, κάθε 96 λεπτά. Οι Ρώσοι είχαν καταφέρει να στείλουν τον πρώτο δορυφόρο στο διάστημα, με ένα τελείως αξιόπιστο όχημα, που χρησιμοποιούσε για προωθητικά, ένα μείγμα κηροζίνης και υγρού οξυγόνου.
Ένα μήνα αργότερα, και καθώς ο Σπούτνικ Ι ήταν σε τροχιά, εκτοξευόταν, ο πολύ μεγαλύτερος Σπούτνικ ΙΙ, με ωφέλιμο φορτίο 83 κιλών - δέκα φορές το βάρος του προταθέντος αμερικάνικου Βάνγκαρτ. Ο μισός τόνος του Σπούτνικ ΙΙ, φαινόταν εξωπραγματικός ενώ ενωμένος με τον τελευταίο όροφο του πυραύλου, είχε μήκος 25 μέτρα. Ακόμη, το ολικό βάρος του συγκροτήματος σε τροχιά, υπολογιζόταν σε 6 τόνους. Ο Σπούτνικ, επίσης, φέροντας το πρώτο ζωντανό πλάσμα σε τροχιά - τη σκύλα ΛΑΪΚΑ - έδειχνε καθαρά, ότι οι Ρώσοι δεν ήταν μακριά από τη μεταφορά και του πρώτου ανθρώπου στο διάστημα.
Στις 6 Δεκεμβρίου του ιδίου χρόνου, οι Αμερικάνοι με λαβωμένο το γόητρο, κάνουν την πρώτη απόπειρα, να τεθεί ο Βάνγκαρτ σε τροχιά, η οποία και καταλήγει σε παταγώδη αποτυχία. Η περιγραφή του μηχανικού Κουρτ Στέλινγκ τα λέει όλα: «Φάνηκε σαν να άνοιξαν όλες οι πύλες της κόλασης. Πύρινες γλώσσες ξεπήδησαν από την πλευρά του πυραύλου, που ήταν κοντά στον κινητήρα. Το όχημα, για μία στιγμή, με αγωνία δίστασε, τρεμούλιασε πάλι και μπροστά στα κατάπληκτα μάτια μας, που δεν μπορούσαν να το πιστέψουν, άρχισε να γέρνει. Έπεσε αργά, διαλυμένος, χτυπώντας μέρος της εξέδρας εκτόξευσης και το έδαφος, με τρομερό πάταγο που μπορούσε να ακουστεί ακόμη και πίσω από τους τοίχους του καταφυγίου, αν και ήταν κατασκευασμένοι από οπλισμένο σκυρόδερμα, πάχους 60 εκατοστών.»
Ο Βάνγκαρτ εκτοξεύθηκε επιτυχώς στις 17 Μαρτίου 1958, φέροντας ωφέλιμο φορτίο 1,5 κιλών ενώ αργότερα θα ακολουθήσουν, ο Βάνγκαρτ ΙΙ ( 17 Φεβρουαρίου 1959 ) με ωφέλιμο φορτίο 10 κιλών και ο Βάνγκαρτ ΙΙΙ, με ωφέλιμο φορτίο 45 κιλών. Εν τω μεταξύ, οι Ρώσοι είχαν ήδη ( 1958) εκτοξεύσει τον Σπούτνικ ΙΙΙ, με ωφέλιμο φορτίο 1.350 κιλά.
Από το 1958 και μετά, ο ρυθμός της διαστημικής εποχής επιταχύνθηκε. Τετρακόσιοι δορυφόροι και βολιστήρες «χτένιζαν» την ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης και έστελναν χρήσιμες πληροφορίες. Τότε χαρτογραφήθηκαν και τα όρια των ζωνών Βαν Άλεν ( 110.000 χιλιόμετρα ). Το 1958, θα ιδρυθεί και η NASA (National Aeronautics and Space Administration), της οποίας η πρώτη απόφαση ήταν, να οργανώσει ένα πρόγραμμα επανδρωμένης πτήσης στο διάστημα.
Το πρόγραμμα πήρε το όνομα ΜERCURY (EΡΜΗΣ) και επιλέχθηκαν οι πρώτοι 7 Αμερικανοί αστροναύτες από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Η δεύτερη ήταν να ζητήσει απόλυτη προτεραιότητα για την ανάπτυξη ενός πυραυλοκινητήρα ώσης 1,5 εκατομμυρίων λιβρών (700 τόνων). Το πρώτο όχημα που κατασκευάστηκε, χρησιμοποιώντας αυτόν τον γιγάντιο κινητήρα ήταν ο ΚΡΟΝΟΣ V, ο οποίος μάλιστα χρειάστηκε 5 από αυτούς.
Η Σελήνη φαινόταν ότι θα είναι ο επόμενος στόχος. Έτσι, ύστερα από πολλές αποτυχίες (PIONEER I, II και ΙΙΙ και ΜΕΧΤΑ) στις 2 Σεπτεμβρίου 1959, ο Ρωσικός LUNIK πέτυχε άμεση βολή κοντά στο κέντρο της Σελήνης ενώ λίγες βδομάδες αργότερα ο LUNIK III, έδωσε τις πρώτες φωτογραφίες της σκοτεινής πλευράς του Φεγγαριού.
Δεκαετία του '60
Οι Αμερικάνοι πέτυχαν κι αυτοί τη Σελήνη στις 28 Ιουλίου 1964, με τον RANGER VII, ο οποίος έπληξε τον κρατήρα Γκέρικε, 68,5 ώρες μετά την απογείωση του και αναμετέδωσε 4.000 φωτογραφίες. Ο LUNA IX, εκτοξεύθηκε στις 31 Ιανουαρίου 1966 και προσεδαφίστηκε ασφαλώς στη Σελήνη, φέροντας μαζί του όργανα 100 κιλών, πράγμα το οποίο κατάφερε κι ο SERNEGIOR I, στις 2 Ιουνίου 1966, αναμεταδίδοντας 10.000 φωτογραφίες. Τέσσερα χρόνια νωρίτερα, στις 26 Αυγούστου 1962, ο MARINER II, αστοχούσε κατά 375.000 χιλιόμετρα από την Αφροδίτη, αλλά οι επιστήμονες, αποδεικνύοντας ότι μπορούν πια, να ελέγξουν την πορεία ενός διαστημοπλοίου από μακριά, τη διόρθωσαν με ραδιοσήμα και 109 ημέρες μετά, ο MARINER II, περνούσε θριαμβευτικά σε απόσταση 20.160 χιλιομέτρων, πάνω από τη θεά της ομορφιάς.
Ο VENERA IV, πέτυχε κι αυτός, για λογαριασμό των Ρώσων, την Αφροδίτη στις 12 Ιουνίου 1967 και μετά καταστράφηκε από την υπερβολική ατμοσφαιρική πίεση της - 100 φορές μεγαλύτερη της Γης. Τέλος ο Αμερικάνικος MARINER IV, που εκτοξεύθηκε στις 28 Νοεμβρίου 1964, πέρασε 10.000 χιλιόμετρα πάνω από τον Άρη, στις 14 Ιουλίου 1965 και έστειλε 22 φωτογραφίες του κόκκινου πλανήτη.
Γυρίζοντας λίγο πιο πίσω, στις 12 Απριλίου 1961, ο Γιούρι Γκαγκάριν - που αργότερα, το 1968, σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα - γινόταν ο πρώτος ταξιδιώτης του διαστήματος. Ύστερα από μία περιφορά σε τροχιά, γύρω από τη Γη, και κατά την επανείσοδο του στην ατμόσφαιρα, θυμόταν: «Έβλεπα την κόκκινη λάμψη των φλογών που εμαίνοντο γύρω από το σκάφος. Βρισκόμουν μέσα σε μία πύρινη σφαίρα, που έκανε βουτιά στη Γη.»
Στις 5 Μαίου 1961, ο αντιπλοίαρχος Άλαν Β. Σέπαρντ, γινόταν ο πρώτος Αμερικάνος που θα έβλεπε τη Γη, από το διάστημα ενώ τον Ιούνιο του 1963, η πρώτη γυναίκα, η Βαλεντίνα Τερέσκοβα, άλλοτε εργάτρια νηματουργείου, εκτελούσε 48 περιφορές γύρω από τη Γη, μέσα στο VOSTOK VI.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Πύραυλοι
Λουδοβίκος Α΄ της Ουγγαρίας
Ο Λουδοβίκος Α΄, επίσης Λουδοβίκος ο Μέγας (ουγγρικά: Nagy Lajos, κροατικά: Ludovik Veliki, σλοβακικά: Ľudovít Veľký) ή Λουδοβίκος ο Ούγγρος (Πολωνικά: Ludwik Węgierski, 5 Μαρτίου 1326 – 10 Σεπτεμβρίου 1382), ήταν Βασιλιάς της Ουγγαρίας και της Κροατίας από το 1342 και Βασιλιάς της Πολωνίας από το 1370. Ήταν το πρώτο παιδί του Καρόλου Α' της Ουγγαρίας και της συζύγου του Ελισάβετ της Πολωνίας, που επέζησε της βρεφικής ηλικίας. Μια συνθήκη του 1338 μεταξύ του πατέρα του και του Καζίμιρ Γ΄ της Πολωνίας, θείου εκ μητρός του Λουδοβίκου, επιβεβαίωσε το δικαίωμα του Λουδοβίκου να κληρονομήσει το Βασίλειο της Πολωνίας αν ο θείος του πέθαινε χωρίς γιο. Σε αντάλλαγμα ο Λουδοβίκος υποχρεωνόταν να βοηθήσει τον θείο του να ξανακαταλάβει τα εδάφη που είχε χάσει η Πολωνία τις προηγούμενες δεκαετίες. Έφερε τον τίτλο του Δούκα της Τρανσυλβανίας μεταξύ 1339 και 1342 αλλά δεν διοικούσε την επαρχία.
Ο Λουδοβίκος ήταν ενήλικας όταν διαδέχθηκε τον πατέρα του το 1342, αλλά η βαθιά θρησκευόμενη μητέρα του άσκησε ισχυρή επιρροή πάνω του. Κληρονόμησε από τον πατέρα του ένα συγκεντρωτικό βασίλειο και ένα πλούσιο θησαυροφυλάκιο. Κατά τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του ξεκίνησε μια σταυροφορία κατά των Λιθουανών και αποκατέστησε τη βασιλική εξουσία στην Κροατία. τα στρατεύματά του νίκησαν ένα στρατό Τατάρων, επεκτείνοντας την εξουσία του προς τη Μαύρη Θάλασσα. Όταν ο αδελφός του Ανδρέας, Δούκας της Καλαβρίας, σύζυγος της Βασίλισσας Ιωάννας Α' της Νάπολης, δολοφονήθηκε το 1345, ο Λουδοβίκος κατηγόρησε τη βασίλισσα για τη δολοφονία του και η τιμωρία της έγινε ο κύριος στόχος της εξωτερικής του πολιτικής. Επιχείρησε δύο εκστρατείες στο Βασίλειο της Νεαπόλεως μεταξύ 1347 και 1350. Τα στρατεύματά του κατέλαβαν μεγάλα εδάφη και στις δύο και ο Λουδοβίκος υιοθέτησε τα στυλ των βασιλιάδων της (συμπεριλαμβανομένου του τίτλου του Βασιλιά της Σικελίας και της Ιερουσαλήμ), αλλά η Αγία Έδρα δεν αναγνώρισε ποτέ τις αξιώσεις του. Οι αυθαίρετες ενέργειες του Λουδοβίκου και οι θηριωδίες που διέπραξαν οι μισθοφόροι του έκαναν την κυριαρχία του αντιδημοφιλή στη Νότια Ιταλία. Απέσυρε όλα του τα στρατεύματα από το Βασίλειο της Νάπολης το 1351.
Όπως ο πατέρας του ο Λουδοβίκος διοικούσε την Ουγγαρία με απόλυτη εξουσία και τη χρησιμοποιούσε για να παραχωρεί προνόμια στους αυλικούς του. Ωστόσο επικύρωσε επίσης τις ελευθερίες των Ούγγρων ευγενών στη Δίαιτα του 1351, τονίζοντας την ισότητα όλων τους. Στην ίδια Δίαιτα εισήγαγε ένα σύστημα αμετάτρεπτης κληρονομιάς και ενιαίο ενοίκιο που κατέβαλλαν οι αγρότες στους γαιοκτήμονες και επιβεβαίωσε το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας για όλους τους αγρότες. Διεξήγαγε πολέμους εναντίον των Λιθουανών, της Σερβίας και της Χρυσής Ορδής τη δεκαετία του 1350, αποκαθιστώντας την εξουσία των Ούγγρων μοναρχών σε εδάφη κατά μήκος των συνόρων, που είχαν χαθεί κατά τις προηγούμενες δεκαετίες. Υποχρέωσε τη Δημοκρατία της Βενετίας να παραιτηθεί από τις πόλεις της Δαλματίας το 1358. Έκανε επίσης αρκετές προσπάθειες να επεκτείνει την επικυριαρχία του στους ηγεμόνες της Βοσνίας, της Μολδαβίας, της Βλαχίας και τμημάτων της Βουλγαρίας και της Σερβίας. Αυτοί οι ηγεμόνες ήταν μερικές φορές πρόθυμοι να υποχωρήσουν, είτε υπό πίεση είτε με την ελπίδα της υποστήριξής του εναντίον των εσωτερικών τους αντιπάλων, αλλά η κυριαρχία του Λουδοβίκου σε αυτές τις περιοχές ήταν μόνο κατ' όνομα κατά το μεγαλύτερο μέρος της βασιλείας του. Οι προσπάθειές του να προσηλυτίσει τους παγανιστές ή τους Ορθόδοξους υπηκόους του στον Καθολικισμό τον έκαναν αντιδημοφιλή στα βαλκανικά κράτη. Ίδρυσε ένα πανεπιστήμιο στο Πετς το 1367, που όμως έκλεισε μέσα σε δύο δεκαετίες επειδή δεν του εξασφάλισε επαρκή έσοδα για να επιβιώσει.
Ο Λουδοβίκος κληρονόμησε την Πολωνία μετά τον θάνατο του θείου του το 1370. Δεδομένου ότι δεν είχε γιους ήθελε οι υπήκοοί του να αναγνωρίσουν το δικαίωμα των θυγατέρων του να τον διαδεχτούν τόσο στην Ουγγαρία όσο και στην Πολωνία. Για τον σκοπό αυτό εξέδωσε τα Προνόμια του Κόσιτσε το 1374, όπου κατέγραψε τις ελευθερίες των Πολωνών ευγενών. Ωστόσο η κυριαρχία του παρέμεινε αντιδημοφιλής στην Πολωνία. Στην Ουγγαρία έδωσε το δικαίωμα τις βασιλικές ελεύθερες πόλεις να ορίζουν ενόρκους στο ανώτατο δικαστήριο που εκδίκαζε τις υποθέσεις τους και σύστησε ένα νέο ανώτατο δικαστήριο. Καθώς έπασχε από μια δερματική ασθένεια ο Λουδοβίκος έγινε ακόμη πιο θρησκευόμενος τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Στην αρχή του Δυτικού Σχίσματος αναγνώρισε ως νόμιμο Πάπα τον Ουρβανό ΣΤ'. Οταν ο Ουρβανός καθαίρεσε την Ιωάννα και τοποθέτησε τον συγγενή του Λουδοβίκου Κάρολο του Δυρραχίου στον θρόνο της Νάπολης ο Λουδοβίκος βοήθησε τον Κάρολο να καταλάβει το βασίλειο. Στην ουγγρική ιστοριογραφία ο Λουδοβίκος θεωρείτο για αιώνες ως ο πιο ισχυρός Ούγγρος μονάρχης, που κυβέρνησε μια αυτοκρατορία «της οποίας οι ακτές βρέχονταν από τρεις θάλασσες».
Παιδική και νεανική ηλικία
thumb|150px|left|Το οικόσημο του βασιλιά Γεννημένος στις 5 Μαρτίου 1326 ο Λουδοβίκος ήταν ο τρίτος γιος του Καρόλου Α' της Ουγγαρίας και της συζύγου του Ελισάβετ της Πολωνίας. Πήρε το όνομά του από τον εκ πατρός θείο του Λουδοβίκο, Επίσκοπο της Τουλούζης, που αγιοποιήθηκε το 1317. Ο πρωτότοκος γιος των γονιών του Κάρολος πέθανε πριν ο ίδιος γεννηθεί. Ο Λουδοβίκος έγινε κληρονόμος του πατέρα του μετά τον θάνατο του αδελφού του Λαδίσλαου το 1329.
Ελαβε φιλελεύθερη μόρφωση στα πρότυπα της εποχής του και έμαθε γαλλικά, γερμανικά και λατινικά. Έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιστορία και την αστρολογία. Ένας κληρικός από το Βρότσουαφ, ο Νικόλαος, του δίδαξε τις βασικές αρχές της χριστιανικής πίστης. Ωστόσο ο θρησκευτικός ζήλος του Λουδοβίκου οφειλόταν στην επιρροή της μητέρας του. Σε ένα βασιλικό καταστατικό ο Λουδοβίκος ανέφερε ότι στα παιδικά του χρόνια ένας ιππότης της βασιλικής αυλής, ο Πέτερ Πόχαρος, τον κουβαλούσε συχνά στους ώμους του. Οι δύο δάσκαλοί του, Νίκολας Ντρούγκετ και Νίκολας Τάπολτσανι, έσωσαν τις ζωή τόσο του Λουδοβίκου όσο και του μικρότερου αδελφού του ,Ανδρέα όταν ο Φελίτσιαν Ζαχ προσπάθησε να δολοφονήσει τη βασιλική οικογένεια στο Βίσεγκραντ στις 17 Απριλίου 1330.
Ο Λουδοβίκος ήταν μόλις εννέα όταν σφράγισε μια συνθήκη συμμαχίας μεταξύ του πατέρα του και του Ιωάννη της Βοημίας. Ένα χρόνο αργότερα ο Λουδοβίκος συνόδευσε τον πατέρα του στην εισβολή του στην Αυστρία. Την 1η Μαρτίου 1338 ο γιος και διάδοχος του Ιωάννη της Βοημίας Κάρολος, Μαργράβος της Μοραβίας, υπέγραψε νέα συνθήκη με τον Κάρολο Α' της Ουγγαρίας και τον Λουδοβίκο στο Βίσεγκραντ. Σύμφωνα με αυτή ο Κάρολος της Μοραβίας αναγνώρισε το δικαίωμα των γιων του Καρόλου Α' να διαδεχθούν τον εκ μητρός θείο τους Καζίμιρ Γ' της Πολωνίας αν πέθαινε χωρίς άρρενα διάδοχο. Ο Λουδοβίκος υποσχέθηκε επίσης να παντρευτεί την τρίχρονη κόρη του μαργράβου Μαργαρίτα.
Η πρώτη σύζυγος του Καζίμιρ Γ' Αλντόνα της Λιθουανίας πέθανε στις 26 Μαΐου 1339. Δύο κορυφαίοι Πολωνοί ευγενείς – ο Ζμπίγκνιεφ καγκελάριος της Κρακοβίας, και ο Σπίσιμιρ Λελίβιτα – έπεισαν τον Καζίμιρ, που δεν είχε αποκτήσει γιο, να ορίσει κληρονόμους του την αδελφή του Ελισσάβετ και τους απογόνους της. Σύμφωνα με τον Γιαν Ντουούγκος του 15ου αιώνα ο Καζίμιρ συγκάλεσε το Γενικό Σέιμ στην Κρακοβία όπου «οι συγκεντρωμένοι ιεράρχες και ευγενείς» ανακήρυξαν διάδοχό του τον Λουδοβίκο, αλλά η αναφορά στο Σέιμ είναι μεταγενέστερη.[19] Ο ιστορικός Πάουλ Κνολ αναφέρει ότι ο Καζίμιρ προτιμούσε την οικογένεια της αδερφής του από τις δικές του κόρες ή από ένα μέλος του Οίκου των Πιαστ, επειδή ήθελε να εξασφαλίσει την υποστήριξη του βασιλιά της Ουγγαρίας ενάντια στους Τεύτονες Ιππότες. Ο πατέρας και ο θείος του Λουδοβίκου υπέγραψαν μια συνθήκη στο Βίσεγκραντ τον Ιούλιο, σύμφωνα με την οποία ο Καζίμιρ Γ' όριζε τον Λουδοβίκο κληρονόμο του, αν πέθαινε χωρίς γιο. Σε αντάλλαγμα ο Κάρολος Α' υποσχέθηκε στον Λουδοβίκο να ανακαταλάβει αυτός την Πομερανία και άλλα πολωνικά εδάφη που είχε καταλάβει το Τευτονικό Τάγμα χωρίς πολωνικά χρήματα και μόνο να απασχολεί Πολωνούς στη βασιλική διοίκηση της Πολωνίας.
Ο Λουδοβίκος έλαβε τον τίτλο του Δούκα της Τρανσυλβανίας από τον πατέρα του το 1339, αλλά δεν διοικούσε την επαρχία. Σύμφωνα με βασιλικό καταστατικό του ίδιου έτους η αρραβωνιαστικιά του Λουδοβίκου Μαργαρίτα της Βοημίας ζούσε στην ουγγρική βασιλική αυλή. Η ξεχωριστή δουκική αυλή του Λουδοβίκου αναφέρεται για πρώτη φορά σε ένα βασιλικό καταστατικό του 1340.
Πρώτα χρόνια (1342–1345)
Ο Κάρολος Α΄ πέθανε στις 16 Ιουλίου 1342. Πέντε ημέρες αργότερα ο Τσάναντ Τέλεγκντι, Αρχιεπίσκοπος του Έστεργκομ, έστεψε τον Λουδοβίκο Βασιλιά με το Ιερό Στέμμα της Ουγγαρίας στο Σέκεσφεχερβαρ. Παρόλο που ο Λουδοβίκος είχε ενηλικιωθεί η μητέρα του Eλισάβετ "ενεργούσε ως ένα είδος συναντιβασιλέα" επί δεκαετίες, επειδή ασκούσε πάνω του ισχυρή επιρροή. Ο Λουδοβίκος κληρονόμησε ένα πλούσιο θησαυροφυλάκιο από τον πατέρα του, που είχε ενισχύσει τη βασιλική εξουσία και κυβερνούσε χωρίς να συγκαλεί Δίαιτες τις τελευταίες δεκαετίες της βασιλείας του.
Ο Λουδοβίκος εισήγαγε ένα νέο σύστημα δωρεών γης, που εξαιρούσε τα αδέλφια του παραχωρητή και άλλους συγγενείς από τις δωρεές σε αντίθεση με τον εθιμικό νόμο: τέτοια κτήματα περιέρχονταν στο στέμμα όταν πέθαιναν οι τελευταίοι άνδρες απόγονοι του κατόχου. Από την άλλη πλευρά συχνά «προβίβαζε μια κόρη σε γιο», δηλαδή εξουσιοδοτούσε μια κόρη να κληρονομήσει τα κτήματα του πατέρα της, αν και ο εθιμικό νόμος όριζε ότι η κτηματική περιουσία ενός αποθανόντος ευγενή που δεν είχε γιους κληρονομείται από τους συγγενείς του. Ο Λουδοβίκος συχνά έδινε αυτό το προνόμιο στις συζύγους των ευνοουμένων του. Επίσης συχνά εξουσιοδοτούσε τους γαιοκτήμονες να εφαρμόζουντη θανατική ποινή στα κτήματα τους, περιορίζοντας την εξουσία των δικαστών των κομητειών.
Ο Ντρούγκετ Βίλμος, σημαντικός σύμβουλος του πατέρα του Louis, πέθανε τον Σεπτέμβριο του 1342 και κληροδότησε την ιδιοκτησία του στον αδελφό του Νίκολας, αλλά ο Λουδοβίκος δήμευσε αυτά τα κτήματα. Στα τέλη του φθινοπώρου ο Λουδοβίκος απέλυσε τον ορισμένο από τον πατέρα του Βοεβόδα της Τρανσυλβανίας Τόμας Σέτσενι, αν και η σύζυγος του ήταν ένας μακρινή ξαδέρφη της βασιλομήτορας. Ευνόησε ιδιαίτερα τους Λάκφι: οκτώ μέλη της οικογένειας αυτής κατείχαν υψηλά αξιώματα της βασιλείας του. Ο Aνδρέας Λάκφι ήταν διοικητής του Βασιλικού Στρατού κατά τον πρώτο πόλεμο της βασιλείας του. Στα τέλη του 1342 ή στις αρχές του 1343 εισέβαλε στη Σερβία και ανακατέλαβε το Βανάτο του Mάτσο, που είχε χαθεί επί της βασιλείας του πατέρα του.
Ο Ροβέρτος ο Σοφός, Βασιλιάς της Νάπολης, πέθανε στις 20 Ιανουαρίου 1343. Στη διαθήκη του όριζε την εγγονή του Ιωάννα Α΄ μοναδική κληρονόμο του, αποκλείοντας τον μικρότερο αδελφό του Λουδοβίκου Aνδρέα, σύζυγο της Ιωάννας, από συμβασιλέα. Ο Λουδοβίκος και η μητέρα του θεώρησαν αυτό ως παραβίαση προηγούμενης συμφωνίας μεταξύ των τελευταίων βασιλιάδων της Νάπολης και της Ουγγαρίας. Επισκέφτηκε τον πατέρα της αρραβωνιαστικιάς του Κάρολο της Μοραβίας στην Πράγα για να τον πείσει να παρέμβει για λογαριασμό του Aνδρέα με τον πρώην δάσκαλο του Καρόλου τον Πάπα Κλήμης ΣΤ΄, επικυρίαρχο του Βασιλείου της Νάπολης. Ο Λουδοβίκος έστειλε επίσης απεσταλμένους στους Ναπολιτάνους συγγενείς του και τους ανώτερους αξιωματούχους του βασιλείου, προτρέποντάς τους να προωθήσουν τα συμφέροντα του αδελφού του. Η μητέρα τους Ελισάβετ έφυγε για τη Νάπολη το καλοκαίρι, παίρνοντας μαζί της σχεδόν όλο τον βασιλικό θησαυρό, συμπεριλαμβανομένων πάνω από 6.628 κιλά αργύρου και 5.150 κιλά χρυσού. Κατά την επτάμηνη παραμονή της στην Ιταλία το μόνο που κατάφερε ήταν να πείσει τη νύφη της και τον Πάπα να της υποσχεθούν ότι ο Ανδρέας θα στεφόταν ως σύζυγος της Ιωάννας.
Σύμφωνα με το σχεδόν σύγχρονό του χρονικό του Ιωάννη του Κύκυλε ο Λουδοβίκος ξεκίνησε την πρώτη του εκστρατεία εναντίον μιας ομάδας Σαξόνων της Τρανσυλβανίας, που αρνήθηκαν να πληρώσουν φόρους και τους ανάγκασε να τους αποδώσουν το καλοκαίρι του 1344. Κατά την παραμονή του στην Τρανσυλβανία ο Νίκολας Αλέξανδρος - που ήταν ο γιος του Βασάραβα, κυβερνώντος πρίγκιπα της Βλαχίας - ορκίστηκε πίστη στον Λουδοβίκο για λογαριασμό του πατέρα του στο Μπράσο (σημερινό Μπρασόβ της Ρουμανίας). Έτσι η επικυριαρχία των Ούγγρων μοναρχών επί της Βλαχίας είχε, τουλάχιστον προς τα έξω, αποκατασταθεί.
Ο Λουδοβίκος συμμετείχε σε μια σταυροφορία εναντίον των παγανιστών Λιθουανών τον Δεκέμβριο του 1344. Οι Σταυροφόροι - συμπεριλαμβανομένου του Ιωάννη της Βοημίας, του Κάρολου της Μοραβίας, του Πέτρου της Βουρβόνης και του Γουλιέλμου του Αινώ και της Ολλανδίας - πολιόρκησαν το Βίλνιους Ωστόσο μια εισβολή των Λιθουανών στα εδάφη των Τετόνων Ιπποτών τους ανάγκασε να άρουν την πολιορκία. Ο Λουδοβίκος επέστρεψε στην Ουγγαρία στα τέλη Φεβρουαρίου 1345. Έστειλε τον Aνδρέα Λάκφι να εισβάλει στα εδάφη της Χρυσής Ορδής σε αντίποινα για τις προηγούμενες επιδρομές των Τατάρων στην Τρανσυλβανία και το Σέπεσεγκ (σημερινό Σπις της Σλοβακίας). Ο Λάκφι και ο στρατός του, κυρίως από πολεμιστές Σέκελι νίκησαν ένα μεγάλο στρατό Τατάρων. Στη συνέχεια ο έλεγχος της Χρυσής Ορδής στην περιοχή μεταξύ των Ανατολικών Καρπαθίων και της Μαύρης Θάλασσας εξασθένησε. Μια σύγκρουση μεταξύ του θείου του Λουδοβίκου και του πεθερού του (Καζίμιρ Γ΄ της Πολωνίας και Κάρολου της Μοραβίας αντίστοιχα) οδήγησε σε έναν πόλεμο μεταξύ Πολωνίας και Βοημίας τον Απρίλιο. Σε αυτό τον πόλεμο ο Λουδοβίκος υποστήριξε τον θείο του με ενισχύσεις σύμφωνα με τη συμφωνία του 1339.
Ενώ ο στρατός του Λουδοβίκου πολεμούσε στην Πολωνία και εναντίον των Τατάρων, ο ίδιος εισέβαλε στην Κροατία τον Ιούνιο του 1345 και πολιόρκησε το Κνι, πρώην έδρα του αείμνηστου Ιβάν Νέλιπατς, που είχε αντισταθεί με επιτυχία στον πατέρα του Λουδοβίκο, αναγκάζοντας τη χήρα και τον γιο του να παραδοθεί. Οι κόμητες της Κορμπάβια και άλλοι Κροάτες ευγενείς ενέδωσαν επίσης σε αυτόν κατά την παραμονή του στην Κροατία. Οι πολίτες του Ζάνταρ επαναστάτησαν κατά της Δημοκρατίας της Βενετίας και αποδέχτηκαν την κυριαρχία του. Ο Λουδοβίκος στο μεταξύ επέστρεψε στο Βίσεγκραντ και έστειλε τον Στέφανο Β΄, Μπαν της Βοσνίας για να βοηθήσει τους πολίτες του Ζάνταρ, αλλά αυτός δεν πολέμησε εναντίον των Βενετών.
Εκστρατείες εναντίον της Νάπολης (1345–1350)
thumb|left|Η μέγιστη επικράτεια των περιοχών που εξουσίαζε ο Λουδοβίκος Ο αδερφός του Λουδοβίκου Ανδρέας δολοφονήθηκε στην Αβέρσα στις 18 Σεπτεμβρίου 1345. Ο Λουδοβίκος και η μητέρα του κατηγόρησαν τη Βασίλισσα Ιωάννα Α', τον Πρίγκιπα Ροβέρτο του Τάραντα, τον Δούκα Κάρολο του Δυρραχίου και άλλα μέλη του κλάδου της Νάπολης του Οίκου των Καπετιδών-Ανζού ότι συνωμοτούσαν εναντίον του Ανδρέα. Στην επιστολή του της 15ης Ιανουαρίου 1346 προς τον Πάπα Κλήμη ΣΤ' ο Λουδοβίκος απαίτησε από τον πάπα να εκθρονίσει τη «συζυγοβασιλοκτόνο» βασίλισσα υπέρ του Καρόλου Μαρτέλου, βρέφους γιου της από τον Ανδρέα. Ο Λουδοβίκος διεκδίκησε επίσης την αντιβασιλεία του βασιλείου για όσο θα ήταν ανήλικος ο ανιψιός του, αναφερόμενος στην πατρογραμμική καταγωγή του από τον πρωτότοκο γιο του πατέρα του Ροβέρτου του Σοφού, Κάρολο Β' της Νάπολης. Υποσχέθηκε μάλιστα να αυξήσει το ποσό του ετήσιου φόρου που θα πλήρωναν οι βασιλείς της Νάπολης στην Αγία Έδρα. Αφού ο πάπας απέτυχε να διερευνήσει πλήρως τη δολοφονία του Ανδρέα, ο Λουδοβίκος αποφάσισε να εισβάλει στη νότια Ιταλία. Προετοιμάζοντας την εισβολή έστειλε τους απεσταλμένους του στην Ανκόνα και σε άλλες ιταλικές πόλεις πριν από το καλοκαίρι του 1346. Ενώ οι απεσταλμένοι του διαπραγματεύονταν στην Ιταλία ο Λουδοβίκος εκστράτευσε στη Δαλματία για να ανακουφίσει το Ζαντάρ, αλλά οι Βενετοί δωροδόκησαν τους διοικητές του. Όταν οι πολίτες ξέσπασαν και επιτέθηκαν στους πολιορκητές την 1η Ιουλίου, ο βασιλικός στρατός δεν επενέβη και οι Ενετοί νίκησαν τους υπερασπιστές έξω από τα τείχη της πόλης. Ο Λουδοβίκος αποσύρθηκε αλλά αρνήθηκε να παραδώσει τη Δαλματία, αν και οι Βενετοί προσφέρθηκαν να πληρώσουν 320.000 χρυσά φλουριά ως αποζημίωση. Ελλείψει στρατιωτικής υποστήριξης από τον Λουδοβίκο ωστόσο το Ζαντάρ παραδόθηκε στους Ενετούς στις 21 Δεκεμβρίου 1346.[66]
Στην αρχή του πολέμου του εναντίον της Ιωάννας Λουδοβίκος έστειλε μικρές αποστολές μία μετά τη μία στην Ιταλία, επειδή δεν ήθελε να πλήξει τους Ιταλούς που είχαν υποφέρει από λιμό τον προηγούμενο χρόνο. Τα πρώτα του στρατεύματα αναχώρησαν υπό τη διοίκηση του Νίκολας Βάσαρι, Επισκόπου της Νίτρα, στις 24 Απριλίου 1347. Ο Λουδοβίκος προσέλαβε επίσης Γερμανούς μισθοφόρους. Αναχώρησε από το Βίσεγκραντ στις 11 Νοεμβρίου. Αφού προέλασε μέσω του Ούντινε, της Βερόνας, της Μόντενας, της Μπολόνιας, του Ουρμπίνο και της Περούτζιας, μπήκε στο Βασίλειο της Νάπολης στις 24 Δεκεμβρίου κοντά στη Λ' Άκουιλα, που είχε προσχωρήσει σ' αυτόν.
Η βασίλισσα Ιωάννα ξαναπαντρεύτηκε, έναν ξάδερφό της, τον Λουδοβίκο του Τάραντα, και διέφυγε στη Μασσαλία στις 11 Ιανουαρίου 1348. Οι άλλοι συγγενείς τους, ο Ροβέρτος του Τάραντα και ο Κάρολος του Δυρραχίου, επισκέφτηκαν τον Λουδοβίκο στην Αβέρσα για να του δηλώσουν υποταγή. Ο Λουδοβίκος τους υποδέχθηκε φιλικά και τους έπεισε να πείσουν τους αδελφούς τους, Φίλιππο του Τάραντα και Λουδοβίκο του Δυρραχίου, να ενωθούν μαζί τους. Μετά την άφιξή τους το χαμόγελο του βασιλιά Λουδοβίκου «αντικαταστάθηκε από την πιο σκληρή έκφραση καθώς αποκάλυψε με τρομερά λόγια τα αληθινά συναισθήματα που είχε για τους πρίγκιπες και που τα είχε κρύψει μέχρι τότε», σύμφωνα με τον σύγχρονό του Ντομένικο ντα Γκράβινα. Επανέλαβε τις προηγούμενες κατηγορίες του, κατηγόρησε τους συγγενείς του για τη δολοφονία του αδελφού του και τους συνέλαβε στις 22 Ιανουαρίου. Την επόμενη μέρα ο Κάρολος του Δυρραχίου – σύζυγος της αδερφής της Ιωάννας Α΄ Μαρίας – αποκεφαλίστηκε κατόπιν εντολής του Λουδοβίκου. Οι άλλοι πρίγκιπες κρατήθηκαν αιχμάλωτοι και στάλθηκαν στην Ουγγαρία, μαζί με τον ανιψιό βρέφος του Λουδοβίκου Κάρολο Μαρτέλο.
Ο Λουδοβίκος εισέβαλε στη Νάπολη τον Φεβρουάριο. Οι πολίτες του πρόσφεραν μια πανηγυρική είσοδο, αλλά εκείνος την απέρριψε, απειλώντας ότι θα αφήσει τους στρατιώτες του να λεηλατήσουν την πόλη αν δεν αυξήσουν τους φόρους. Υιοθέτησε τους παραδοσιακούς τίτλους των βασιλιάδων της Νάπολης – «Βασιλιάς της Σικελίας και της Ιερουσαλήμ, Δούκας της Απουλίας και Πρίγκιπας της Κάπουα» – και διοικούσε το βασίλειο από το Καστέλ Νουόβο, βάζοντας φρουρούς τους μισθοφόρους του στα πιο σημαντικά οχυρά. Χρησιμοποίησε ασυνήθιστα βάναυσες ανακριτικές μεθόδους για να συλλάβει όλους τους συνεργούς στον θάνατο του αδελφού του, σύμφωνα με τον Ντομένικο ντα Γκράβινα. Οι περισσότερες τοπικές οικογένειες ευγενών (συμπεριλαμβανομένων των Μπάλτσο και των Σανσεβερίνο) αρνήθηκαν να συνεργαστούν μαζί του. Ο πάπας αρνήθηκε να επιβεβαιώσει την κυριαρχία του Λουδοβίκου στη Νάπολη, που θα είχε ενώσει δύο ισχυρά βασίλεια υπό την κυριαρχία του. Ο πάπας και οι καρδινάλιοι κήρυξαν τη Βασίλισσα Ιωάννα αθώα για τη δολοφονία του συζύγου της σε μια επίσημη σύνοδο του Κολλεγίου των Καρδιναλίων. Η εμφάνιση του Μαύρου Θανάτου ανάγκασε τον Λουδοβίκο να εγκαταλείψει την Ιταλία τον Μάιο. Έκανε τον Ούλριχ Βόλφχαρντ κυβερνήτη της Νάπολης, αλλά οι μισθοφόροι του δεν εμπόδισαν την Ιωάννα Α΄ και τον σύζυγό της να επιστρέψουν τον Σεπτέμβριο. Ο Λουδοβίκος, που είχε υπογράψει ανακωχή για οκτώ χρόνια με τη Βενετία στις 5 Αυγούστου, έστειλε νέα στρατεύματα στη Νάπολη υπό τη διοίκηση του Στέφανου Λάκφι, Βοεβόδα της Τρανσυλβανίας, στα τέλη του 1349. Ο Λάκφι ανακατέλαβε την Κάπουα, την Αβέρσα και άλλα οχυρά που είχε καταλάβει η Ιωάννα Α', αλλά μια ανταρσία μεταξύ των Γερμανών μισθοφόρων του τον ανάγκασε να επιστρέψει στην Ουγγαρία, όπου είχε εν τω μεταξύ φτάσει ο Μαύρος Θάνατος.Το πρώτο κύμα της επιδημίας τελείωσε τον Ιούνιο, αλλά επέστρεψε τον Σεπτέμβριο, σκοτώνοντας την πρώτη σύζυγο του Λουδοβίκου Mαργαρίτα. Ο Λουδοβίκος αρρώστησε επίσης, αλλά επέζησε. Αν και ο Μαύρος Θάνατος ήταν λιγότερο καταστροφικός στην αραιοκατοικημένη Ουγγαρία από ό,τι σε άλλα μέρη της Ευρώπης, υπήρχαν περιοχές που ερήμωσαν το 1349 και η ζήτηση για εργατικό δυναμικό αυξήθηκε τα επόμενα χρόνια.
Ο Λουδοβίκος πρότεινε να παραιτηθεί από το Βασίλειο της Νάπολης αν ο Κλήμης εκθρόνιζε την Ιωάννα.Μετά την άρνηση του πάπα ο Λουδοβίκος επιχείρησε τη δεύτερη εκστρατεία του κατά της Νάπολης τον Απρίλιο του 1350. Κατέστειλε μια ανταρσία που συνέβη μεταξύ των μισθοφόρων του, ενώ αυτός και τα στρατεύματά του περίμεναν την άφιξη περαιτέρω στρατευμάτων στην Μπαρλέτα. Ενώ βάδιζε προς τη Νάπολη αντιμετώπισε αντίσταση σε πολλές πόλεις επειδή οι εμπροσθοφυλακές του, που ήταν υπό τη διοίκηση του Στέφανου Λάκφι, είχαν γίνει διαβόητες για τη σκληρότητά τους.
Κατά την εκστρατεία ο Λουδοβίκος ηγήθηκε προσωπικά των επιθέσεων και σκαρφάλωσε στα τείχη της πόλης μαζί με τους στρατιώτες του, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή του. Ενώ πολιορκούσε την Κανόσα ντι Πούλια έπεσε στην τάφρο από μια σκάλα όταν ένας υπερασπιστής του οχυρού τον χτύπησε με μια πέτρα. Βούτηξε σε ένα ποτάμι χωρίς δισταγμό για να σώσει έναν νεαρό στρατιώτη που παρασύρθηκε ενώ διερευνούσε ένα διάδρομο κατόπιν εντολής του. Ένα βέλος τρύπησε το αριστερό πόδι του κατά την πολιορκία της Αβέρσας. Μετά την κατάληψη της Αβέρσας στα ουγγρικά στρατεύματα στις 3 Αυγούστου η Βασίλισσα Ιωάννα και ο σύζυγός της έφυγαν και πάλι από τη Νάπολη. Ωστόσο ο Λουδοβίκος αποφάσισε να επιστρέψει στην Ουγγαρία. Σύμφωνα με τον ιστορικό της εποχής Ματέο Βιλάνι ο Λουδοβίκος επιχείρησε να αφήσει το βασίλειο, αφού είχε ξεμείνει από χρήματα και αντιμετώπιζε την αντίσταση του τοπικού πληθυσμού.
Για να γιορτάσει το Ιωβηλαίο του 1350 ο Λουδοβίκος επισκέφτηκε τη Ρώμη κατά τη διάρκεια της επιστροφής του στην Ουγγαρία. Έφτασε στη Βούδα στις 25 Οκτωβρίου 1350. Με τη μεσολάβηση της Αγίας Έδρας οι απεσταλμένοι του Λουδοβίκου και του συζύγου της Βασίλισσας Ιωάννας Λουδοβίκου του Τάραντα υπέγραψαν ανακωχή για έξι μήνες. Ο πάπας υποσχέθηκε στον Λουδοβίκο ότι ο ρόλος της βασίλισσας στη δολοφονία του συζύγου της θα διερευνηθεί ξανά και τη διέταξε να πληρώσει 300.000 χρυσά φλωριά ως λύτρα για τους φυλακισμένους Ναπολιτάνους πρίγκιπες.
Eπέκταση (1350–1358)
Ο Καζίμιρ Γ΄ της Πολωνίας προέτρεψε τον Λουδοβίκο να παρέμβει στον πόλεμό του με τους Λιθουανούς που είχαν καταλάβει τα προηγούμενα χρόνια το Μπρεστ, το Βολοντίμιρ-Βολίνσκι και άλλες σημαντικές πόλεις στο Βασίλειο της Γαλικίας-Βολυνίας. Οι δύο μονάρχες συμφώνησαν το βασίλειο αυτό να ενσωματωθεί στο Βασίλειο της Ουγγαρίας μετά τον θάνατο του Καζίμιρ. Ο Καζίμιρ εξουσιοδότησε επίσης τον Λουδοβίκο να ανταλλάξει τα δύο βασίλεια με 100.000 φλωρίνια αν ο Καζίμιρ αποκτούσε γιο. Ο Λουδοβίκος οδήγησε τον στρατό του στην Κρακοβία τον Ιούνιο του 1351. Επειδή ο Καζίμιρ αρρώστησε ο Λουδοβίκος έγινε ο μοναδικός διοικητής του ενιαίου Πολωνικού και Ουγγρικού στρατού. Εισέβαλε στα εδάφη του Λιθουανού πρίγκιπα Κεστούτις τον Ιούλιο. Ο Κεστούτις φάνηκε να αποδέχεται την επικυριαρχία του Λουδοβίκου στις 15 Αυγούστου και συμφώνησε να βαφτιστεί, μαζί με τα αδέρφια του, στη Βούδα. Ωστόσο δεν έκανε τίποτα για να εκπληρώσει τις υποσχέσεις του μετά την αποχώρηση των πολωνικών και ουγγρικών στρατευμάτων. Σε μια προσπάθεια να συλλάβει τον Κεστούτις ο Λουδοβίκος επέστρεψε, αλλά δεν μπόρεσε να νικήσει τους Λιθουανούς, που σκότωσαν ακόμη και έναν από τους συμμάχους του, τον Μπολέσλαφ Γ΄ του Πουότσκ, στη μάχη. Ο Λουδοβίκος επέστρεψε στη Βούδα πριν από τις 13 Σεπτεμβρίου. Ένας λεγάτος του Πάπα επισκέφτηκε τον Λουδοβίκο για να τον πείσει να διεξάγει πόλεμο εναντίον του Στέφανου Δουσάν, Αυτοκράτορα των Σέρβων, που είχε αναγκάσει τους Ρωμαιοκαθολικούς υπηκόους του να βαφτιστούν εκ νέου και να ενταχθούν στη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία.
Για να αντιμετωπίσει τα παράπονα των Ούγγρων ευγενών ο Λουδοβίκος συγκάλεσε μια Δίαιτα στα τέλη του 1351. Επιβεβαίωσε όλους πλην ενός τους όρους του Χρυσόβουλου του 1222, δηλώνοντας ότι όλοι οι ευγενείς απολάμβαναν τις ίδιες ελευθερίες στο βασίλειό του. Απέρριψε μόνο τη διάταξη που εξουσιοδοτούσε τους ευγενείς που πέθαιναν χωρίς γιο να κληροδοτούν ελεύθερα τα κτήματά τους. Αντίθετα εισήγαγε ένα σύστημα, που προέβλεπε ότι τα κτήματα ενός ευγενή που δεν είχε άρρενες απογόνους περνούσαν μετά τον θάνατό του στους συγγενείς του ή αν δεν υπήρχαν άρρενες συγγενείς στο Στέμμα. Στην ίδια Δίαιτα ο Λουδοβίκος έδωσε εντολή όλοι οι γαιοκτήμονες να συλλέγουν το «ένατο», δηλαδή το ένα δέκατο των καθορισμένων αγροτικών προϊόντων, από τους αγρότες που είχαν οικόπεδα στα κτήματά τους. Από την άλλη επιβεβαίωσε το δικαίωμα όλων των αγροτών να μετακινούνται ελεύθερα σε κτήματα άλλων γαιοκτημόνων. Η «γενική συμφωνία» μεταξύ του Λουδοβίκου και του βασιλικού ζεύγους της Νάπολης «έγινε αποδεκτή και από τις δύο πλευρές» κατά το 1351, σύμφωνα με τον σύγχρονό τους Νικολό Ατσαγιόλι. Η Ιωάννα Α' και ο σύζυγός της επέστρεψαν στο Βασίλειο της Νάπολης και τα στρατεύματα του Λουδοβίκου αποσύρθηκαν. Ο Λουδοβίκος μάλιστα παραιτήθηκε από τα λύτρα που είχε υποσχεθεί η Ιωάννα Α' να πληρώσει για την απελευθέρωση των φυλακισμένων πριγκίπων της Νάπολης, δηλώνοντας ότι δεν είχε πάει «σε πόλεμο από απληστία, αλλά για να εκδικηθεί τον θάνατο του αδελφού του». Ο Λουδοβίκος συνέχισε να χρησιμοποιεί τους τίτλους του παππού του, Κάρολου Μαρτέλου του Ανζού (πρωτότοκος γιος του Καρόλου Β' της Νάπολης), χαρακτηρίζοντας τον εαυτό του ως "Πρίγκιπα του Σαλέρνο και άρχοντας του Μόντε Σαντ' Άντζελο".
Ο Καζίμιρ Γ΄ πολιόρκησε το Μπελτς και ο Λουδοβίκος συμμετείχε με τον θείο του τον Μάρτιο του 1352. Κατά την πολιορκία, που έληξε χωρίς την παράδοση του οχυρού, ο Λουδοβίκος τραυματίστηκε σοβαρά στο κεφάλι. Ο Αλγκίρντας, Μέγας Δούκας της Λιθουανίας, προσέλαβε Τατάρους μισθοφόρους, που επέπεσαν στην Ποδολία και ο Λουδοβίκος επέστρεψε στην Ουγγαρία επειδή φοβήθηκε μια εισβολή των Τατάρων στην Τρανσυλβανία. Ο Πάπας Κλήμης κήρυξε μια σταυροφορία κατά των Λιθουανών και των Τατάρων τον Μάιο, εξουσιοδοτώντας τον Λουδοβίκο να εισπράξει το ένα δέκατο από τα έσοδα της Εκκλησίας για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Ο πάπας δήλωσε ότι δεν είχε «χορηγήσει ποτέ το ένα δέκατο για τέτοια διάρκεια», τονίζοντας τη σχέση μεταξύ της μεγαλοψυχίας του και της απελευθέρωσης των φυλακισμένων πριγκίπων της Νάπολης. Ο πάπας εξουσιοδότησε επίσης τον Λουδοβίκο να καταλάβει τα εδάφη των ειδωλολατρών και των σχισματικών που συνόρευαν με το βασίλειό του.