cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Σουσανίκ Κουργκινιάν
Βιογραφία
Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1899 με τη δημοσίευση μερικών ποιημάτων της σε αρμενικό λογοτεχνικό περιοδικό της Τιφλίδας, ενώ το επόμενο έτος δημοσιεύθηκε και το πρώτο της πεζό κείμενο σε παιδικό περιοδικό που εκδιδόταν στην ίδια πόλη. Το 1903 εγκαταστάθηκε στο Ναχιτσεβάν επί του Ντον (από το 1928 συνοικία του Ροστόφ) της νότιας Ρωσίας όπου ήρθε σε επαφή με τις σοσιαλιστικές ιδέες της εποχής. Το 1907, επηρεασμένη από την πρόσφατη Ρωσική Επανάσταση, εξέδωσε ποιητική συλλογή με τίτλο «Ήχος της αυγής» (αρμενικά: Արշալույսի ղողանջներ), η οποία περιλάμβανε ποιήματα αφιερωμένα στις ταξικές ανισότητες και την κοινωνική θέση των γυναικών (όπως τα «Σβήσε τους πολυέλαιους», «Οι εργάτες», «Η αγάπη του αετού» κλπ). Εκείνη την περίοδο, ορισμένα από τα ποιήματά της λογοκρίθηκαν από τις αρχές. Επέστρεψε στο Γκιουμρί μετά την οριστική κατάληψη της Αρμενίας από τον Κόκκινο Στρατό, ενώ το 1926 - έπειτα από τον καταστροφικό σεισμό που έπληξε τη γενέτειρά της - εγκαταστάθηκε στο Γερεβάν, όπου απεβίωσε το 1927 εξαιτίας σοβαρών προβλημάτων υγείας. Ο τάφος της βρίσκεται στο πάρκο του Πάνθεου του Κομιτάς.
Ισλάμ στο Μαυροβούνιο
Ιστορία
Ο Στάνισα Κρνόγεβιτς υιοθέτησε το όνομα Σκέντερμπεγκ Κρνόγεβιτς (Skenderbeg Crnojević) και κυβέρνησε από την πρωτεύουσά Τσέτινιε. Είναι γνωστός ως ένας από τους σημαντικότερους Μουσουλμάνους διοικητές Σλαβικ΄ςη καταγωγής στα βόρεια άκρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σουλτάνου Σελίμ Α΄. Ο Σκέντερμπεγκ Κρνόγεβιτς είναι γνωστό ότι είχε διοικήσει έναν στρατό περίπου 3000 ακιντζί (στρατός επιδρομών) και διατηρούσε επίσης αλληλογραφία με γειτονικούς διοικητές, όπως ο Γκάζι Χουσρέφ Μπέης.
Σουσανίκ Κουργκινιάν
Βιογραφία
Η Κουργκινιάν συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων Αρμενίων εκπροσώπων της λεγόμενης «προλεταριακής λογοτεχνίας» και έχει αποκληθεί ως η Αρμένισσα ποιήτρια της Οκτωβριανής Επανάστασης. Αναφέρεται ως υπέρμαχος των δικαιωμάτων των γυναικών, των παιδιών και της εργατικής τάξης, ενώ μέσα από τα γραπτά της έδειξε ενδιαφέρον και για τους επιζώντες της Γενοκτονίας των Αρμενίων που κατέφυγαν ως πρόσφυγες σε διάφορες περιοχές. Άλλα χαρακτηριστικά στοιχεία των γραπτών της είναι οι αναφορές στην ομορφιά του αρμενικού φυσικού τοπίου και η προώθηση του κοσμικισμού. Μεγάλο κομμάτι του έργου της εκδόθηκε μετά τον θάνατό της, ενώ λόγω της ιδεολογικής σύμπλευσής της πρώτα με τους σοσιαλιστές και αργότερα με τους μπολσεβίκους, δόθηκε μεγάλη σημασία στο λογοτεχνικό της έργο κατά τη σοβιετική περίοδο της Αρμενίας. Προτομή της βρίσκεται στο Γκιουμρί, ενώ το όνομά της έχει δοθεί σε δημόσια βιβλιοθήκη του Γερεβάν.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αρμένιοι ποιητές Κατηγορία:Φεμινιστές Κατηγορία:Μπολσεβίκοι Κατηγορία:Σοβιετικοί αρμενικής καταγωγής Κατηγορία:Αρμένιοι ακτιβιστές Κατηγορία:Σοβιετικοί συγγραφείς
Ισλάμ στο Μαυροβούνιο
Εικοστός πρώτος αιώνας
Οι Μουσουλμάνοι του Μαυροβουνίου είναι ως επί το πλείστον Βόσνιοι Μουσουλμάνοι και Αλβανοί από εθνικότητα, αλλά και ορισμένοι έχουν δηλωθεί ως Μουσουλμάνοι και Μαυροβούνιοι. Οι ακόλουθοι του Ισλάμ στο Μαυροβούνιο βρίσκονται κυρίως στην περιοχή Σάντζακ, καθώς και στο Ούλτσιν, στο Μπαρ και στην Ποντγκόριτσα. Οι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι έχουν παρόμοιο εθνικό υπόβαθρο με τους Μουσουλμάνους, αλλά διαφέρουν ως προς την ιδεολογία της εθνικότητας στην οποία ανήκουν. Στο Μαυροβούνιο έχουν δημιουργηθεί 13 Συμβούλια Ισλαμικής Κοινότητας στις πόλεις: Ποντγκόριτσα, Τούζι, Ντίνοσα, Bar, Όστρος, Ούλτσιν, Πλιέβλια, Μπιέλο Πόλιε, Μπέρανε, Πέτνγιτσα, Ρόζαγιε, Πλαβ και Γκούσινιε.
Δημογραφικά στοιχεία
δεξιά|μικρογραφία|312x312εσ| Θρησκευτικές ομάδες στο Μαυροβούνιο, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. δεξιά|μικρογραφία|312x312εσ| Ακόλουθοι του Ισλάμ στο Μαυροβούνιο, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, υπάρχουν 118.477 ακόλουθοι του Ισλάμ στο Μαυροβούνιο.
Παρακάτω είναι η εθνοτική σύνθεση των Μουσουλμάνων (ακολούθων του Ισλάμ) στο Μαυροβούνιο:
Γεωγραφική κατανομή
Υπάρχουν μεγάλες περιφερειακές διαφορές στην κατανομή του μουσουλμανικού πληθυσμού. Ο Δήμος Ρόζαγε, για παράδειγμα, κατοικείται σχεδόν αποκλειστικά από ακολούθους του Ισλάμ, ενώ στο Δήμο Πλούζινε δεν υπάρχει κανένας Μουσουλμάνος.
Αποστείρωση
Τρόφιμα
Ένα από τα πρώτα βήματα προς την εκσυγχρονισμένη αποστείρωση έγινε από τον Νικολά Απέρ, ο οποίος ανακάλυψε ότι η εφαρμογή θερμότητας για κατάλληλη περίοδο επιβράδυνε την αποσύνθεση των τροφίμων και των διαφόρων υγρών, διατηρώντας τα ασφαλή για κατανάλωση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το συνηθισμένο. Η κονσερβοποίηση των τροφίμων αποτελεί εφαρμογή της ίδιας αρχής και συνέβαλε στη μείωση των τροφιμογενών ασθενειών («τροφική δηλητηρίαση»). Άλλες μέθοδοι αποστείρωσης τροφίμων περιλαμβάνουν την ακτινοβόληση των τροφίμων και την υψηλή πίεση.
Ιατρική και χειρουργική
μικρογραφία|187x187εσ| [[Τζόζεφ Λίστερ, πρωτοπόρος της αντισηπτικής χειρουργικής.]] μικρογραφία| Συσκευές για την αποστείρωση χειρουργικών εργαλείων (1914 – 1918) Γενικά, τα χειρουργικά εργαλεία και τα φάρμακα που εισέρχονται σε ένα ήδη άσηπτο μέρος του σώματος (όπως η κυκλοφορία του αίματος ή διεισδύουν στο δέρμα) πρέπει να είναι αποστειρωμένα. Παραδείγματα τέτοιων οργάνων περιλαμβάνουν τα νυστέρια, υποδερμικές βελόνες και τεχνητούς βηματοδότες. Αυτό είναι επίσης απαραίτητο για την παρασκευή παρεντερικών φαρμακευτικών προϊόντων.
Η παρασκευή ενέσιμων φαρμάκων και ενδοφλεβίων διαλυμάτων για θεραπεία υποκατάστασης υγρών απαιτεί όχι μόνο στειρότητα αλλά και καλά σχεδιασμένα δοχεία για την πρόληψη της εισόδου τυχαίων παραγόντων μετά την αρχική αποστείρωση του προϊόντος.
Οι περισσότερες ιατρικές και χειρουργικές συσκευές που χρησιμοποιούνται σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης είναι κατασκευασμένες από υλικά που μπορούν να υποβληθούν σε αποστείρωση με ατμό. Ωστόσο, από το 1950, παρατηρείται αύξηση των ιατροτεχνολογικών προϊόντων και εργαλείων από υλικά (π.χ. πλαστικά) που απαιτούν αποστείρωση σε χαμηλή θερμοκρασία. Το αέριο οξείδιο του αιθυλενίου χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του 1950 για ιατρικές συσκευές ευαίσθητες στη θερμότητα και την υγρασία. Τα τελευταία 15 χρόνια, έχουν αναπτυχθεί και χρησιμοποιούνται για την αποστείρωση ιατροτεχνολογικών προϊόντων μια σειρά από νέα συστήματα αποστείρωσης σε χαμηλή θερμοκρασία (π.χ. εξατμισμένο υπεροξείδιο του υδρογόνου, εμβάπτιση σε υπεροξικό οξύ, όζον ).
Διαστημόπλοια
Υπάρχουν αυστηροί διεθνείς κανόνες για την προστασία της μόλυνσης των σωμάτων του Ηλιακού Συστήματος από βιολογικό υλικό από τη Γη. Τα πρότυπα ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο της αποστολής και τον προορισμό της. Όσο πιο πιθανό ένας πλανήτης να θεωρείται κατοικήσιμος, τόσο πιο αυστηρές είναι οι απαιτήσεις.
Πολλά εξαρτήματα οργάνων που χρησιμοποιούνται στα διαστημόπλοια δεν μπορούν να αντέξουν πολύ υψηλές θερμοκρασίες, επομένως τεχνικές που δεν απαιτούν υπερβολικές θερμοκρασίες χρησιμοποιούνται, συμπεριλαμβανομένης της θέρμανσης τουλάχιστον στους 120 C, χημική αποστείρωση, οξείδωση, υπεριώδης ακτινοβολία και ακτινοβόληση.
Ατμός
Η αποστείρωση με ατμό χρησιμοποιεί θερμασμένο κορεσμένο ατμό υπό πίεση για να απενεργοποιήσει ή να σκοτώσει μικροοργανισμούς μέσω μετουσίωσης μακρομορίων, κυρίως πρωτεϊνών. Αυτή η μέθοδος είναι ταχύτερη διαδικασία από την ξηρή θερμική αποστείρωση. Η αποστείρωση με ατμό πραγματοποιείται χρησιμοποιώντας αυτόκαυστο (κλίβανος), που μερικές φορές ονομάζεται μετατροπέας ή αποστειρωτής ατμού. Το αντικείμενο τοποθετείται στον θάλαμο του κλιβάνου, ο οποίος στη συνέχεια σφραγίζεται και θερμαίνεται με χρήση ατμού υπό πίεση σε καθορισμένη θερμοκρασία για μια καθορισμένη χρονική περίοδο. Οι κύκλοι αποστείρωσης με ατμό μπορούν να κατηγοριοποιηθούν είτε ως πριν από το κενό είτε ως μετατόπιση βαρύτητας. Οι κύκλοι μετατόπισης της βαρύτητας βασίζονται στη χαμηλότερη πυκνότητα του εγχυόμενου ατμού για να εξαναγκάσουν ψυχρότερο και πυκνότερο αέρα να βγει από τον θάλαμο. Συγκριτικά, οι κύκλοι προ-κενού αντλούν κενό στο θάλαμο για να αφαιρέσουν τον ψυχρό ξηρό αέρα πριν από την έγχυση κορεσμένου ατμού, με αποτέλεσμα ταχύτερη θέρμανση και μικρότερους χρόνους κύκλου. Οι τυπικοί κύκλοι αποστείρωσης με ατμό είναι μεταξύ 3 και 30 λεπτών στους 121-134 C στα 100 kPa, αλλά μπορεί να γίνουν προσαρμογές ανάλογα με το βιοφορτίο του αντικειμένου που αποστειρώνεται, την αντίστασή του ( τιμή D ) στην αποστείρωση με ατμό, την ανοχή του προϊόντος στη θερμότητα και το απαιτούμενο επίπεδο διασφάλισης στειρότητας. Μετά την ολοκλήρωση ενός κύκλου, τα υγρά σε ένα αυτόκλειστο υπό πίεση πρέπει να ψύχονται αργά για να αποφευχθεί ο βρασμός όταν εκτονωθεί η πίεση. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί αποσυμπιέζοντας σταδιακά τον θάλαμο αποστείρωσης και αφήνοντας τα υγρά να εξατμιστούν υπό αρνητική πίεση, ενώ ψύχονται τα περιεχόμενα.
Η σωστή επεξεργασία με αυτόκαυστο θα αδρανοποιήσει όλα τα ανθεκτικά βακτηριακά σπόρια εκτός από μύκητες, βακτήρια και ιούς, αλλά δεν αναμένεται να εξαλείψει όλα τα πράιον, τα οποία ποικίλλουν ως προς την αντοχή τους. Για την εξάλειψη των πράιον, διάφορες συστάσεις αναφέρουν 121–132 C για 60 λεπτά ή 134 C για τουλάχιστον 18 λεπτά. Στελέχη της νόσου Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ (CKD) και της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ) είναι πιο ανθεκτικά. Χρησιμοποιώντας ποντίκια ως πειραματόζωα, ένα πείραμα έδειξε ότι η θέρμανση του εγκεφαλικού ιστού θετικού σε ΣΕΒ στους 134–138 C για 18 λεπτά είχε ως αποτέλεσμα μόνο 2,5 log μείωση της μολυσματικότητας των πράιον.
Τα περισσότερα αυτόκαυστα διαθέτουν μετρητές και χάρτες που καταγράφουν ή εμφανίζουν πληροφορίες, ιδιαίτερα τη θερμοκρασία και την πίεση ως συνάρτηση του χρόνου. Οι πληροφορίες ελέγχονται για να διασφαλιστεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για την αποστείρωση. Συχνά τοποθετείται ενδεικτική ταινία στις συσκευασίες των προϊόντων πριν από το αυτόκαυστο και ορισμένες συσκευασίες ενσωματώνουν δείκτες. Η ένδειξη αλλάζει χρώμα όταν εκτίθεται στον ατμό, παρέχοντας οπτική επιβεβαίωση.
Για τη χρήση κλιβάνου, ο καθαρισμός είναι κρίσιμος. Εξωγενής βιολογική ύλη ή βρωμιά μπορεί να προστατεύσει τους οργανισμούς από τη διείσδυση ατμού. Ο σωστός καθαρισμός μπορεί να επιτευχθεί μέσω φυσικού καθαρισμού, υπερήχων ή παλμικού αέρα.
Ξηρή αποστείρωση
μικρογραφία| Αποστειρωτής ξηρής θερμότητας Η ξηρή θερμότητα ήταν η πρώτη μέθοδος αποστείρωσης και είναι μια μακρύτερη διαδικασία από την αποστείρωση με υγρή θερμότητα. Η καταστροφή μικροοργανισμών με τη χρήση ξηρής θερμότητας είναι ένα σταδιακό φαινόμενο. Με μεγαλύτερη έκθεση σε θανατηφόρες θερμοκρασίες, ο αριθμός των νεκρών μικροοργανισμών αυξάνεται. Ο εξαναγκασμένος αερισμός του θερμού αέρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αυξηθεί ο ρυθμός με τον οποίο η θερμότητα μεταφέρεται σε έναν οργανισμό και να μειωθεί η θερμοκρασία και ο χρόνος που απαιτείται για την επίτευξη στειρότητας. Σε υψηλότερες θερμοκρασίες, απαιτούνται μικρότεροι χρόνοι έκθεσης για να σκοτωθούν οι οργανισμοί. Αυτό μπορεί να μειώσει τη ζημιά που προκαλείται από τη θερμότητα στα τρόφιμα.
Φλόγα
Η χρήση φλόγας εφαρμόζεται σε συρμάτινους βρόχους ενοφθαλμισμού και ευθύγραμμα σύρματα σε μικροβιολογικά εργαστήρια. Αφήνοντας τον βρόχο στη φλόγα μίας λυχνίας Μπούνσεν ή καυστήρα αλκοόλης μέχρι να λάμπει με κόκκινο χρώμα διασφαλίζει ότι οποιοσδήποτε μολυσματικός παράγοντας έχει απενεργοποιηθεί. Αυτό χρησιμοποιείται συνήθως για μικρά μεταλλικά ή γυάλινα αντικείμενα, αλλά όχι για μεγάλα αντικείμενα. Ωστόσο, κατά την αρχική θέρμανση, το μολυσματικό υλικό μπορεί να απομακρυνθεί από την επιφάνεια του σύρματος πριν σκοτωθεί, μολύνοντας κοντινές επιφάνειες και αντικείμενα. Ως εκ τούτου, έχουν αναπτυχθεί ειδικοί θερμαντήρες που διασφαλίζει ότι τέτοιου είδους ψεκασμένο υλικό δεν μολύνει περαιτέρω την περιοχή. Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι οι φλόγες αερίου μπορεί να αφήσουν άνθρακα ή άλλα υπολείμματα στο αντικείμενο εάν το αντικείμενο δεν θερμανθεί αρκετά. Μια παραλλαγή της φλόγας είναι η βύθιση του αντικείμενου σε συμπυκνωμένο διάλυμα αιθανόλης 70% ή περισσότερο και, στη συνέχεια και στη συνέχεια η τοποθέτηση του αντικειμένου σε μια φλόγα λυχνίας Μπούνσεν. Η αιθανόλη αναφλέγεται και καίγεται γρήγορα, αφήνοντας λιγότερα υπολείμματα από μια φλόγα αερίου.
Αποτέφρωση
Η αποτέφρωση είναι μια διαδικασία επεξεργασίας αποβλήτων που περιλαμβάνει την καύση οργανικών ουσιών που περιέχονται στα απόβλητα. Αυτή η μέθοδος καίει επίσης οποιονδήποτε οργανισμό. Χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών και άλλων βιοεπικίνδυνων αποβλήτων προτού απορριφθούν με μη επικίνδυνα απόβλητα. Οι αποτεφρωτήρες βακτηρίων είναι μίνι φούρνοι που αποτεφρώνουν και σκοτώνουν τυχόν μικροοργανισμούς που μπορεί να βρίσκονται σε μικρά ιατρικά εργαλεία.
Αποστειρωτές γυάλινων σφαιριδίων
Οι αποστειρωτές γυάλινων σφαιριδίων λειτουργούν θερμαίνοντας γυάλινους βόλους στους 250 C. Στη συνέχεια, τα όργανα περιχύνονται γρήγορα σε αυτά τα γυάλινα σφαιρίδια, τα οποία θερμαίνουν το αντικείμενο ενώ αποξέουν φυσικά τους ρύπους από την επιφάνειά τους. Οι αποστειρωτές γυάλινων σφαιριδίων ήταν κάποτε κοινή μέθοδος αποστείρωσης που χρησιμοποιούνταν σε οδοντιατρεία καθώς και σε βιολογικά εργαστήρια, αλλά δεν έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) και τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) για χρήση ως ένας αποστειρωτής από το 1997. Εξακολουθούν να είναι δημοφιλή στα οδοντιατρεία της Ευρώπης και του Ισραήλ, αν και δεν υπάρχουν τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές βασισμένες σε στοιχεία για τη χρήση αυτού του αποστειρωτή.
Χημική αποστείρωση
Η επεξεργασία με αέριο οξιράνιο είναι μία από τις κοινές μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την αποστείρωση, την παστερίωση ή την απολύμανση αντικειμένων λόγω του ευρέος φάσματος συμβατότητας υλικών. Χρησιμοποιείται επίσης για την επεξεργασία αντικειμένων που είναι ευαίσθητα στην επεξεργασία με άλλες μεθόδους, όπως ακτινοβολία (γάμα, δέσμη ηλεκτρονίων, ακτίνες Χ), θερμότητα (υγρή ή ξηρή) ή άλλες χημικές ουσίες. Η επεξεργασία με οξείδιο του αιθυλενίου είναι η πιο κοινή μέθοδος χημικής αποστείρωσης, που χρησιμοποιείται για περίπου το 70% των συνολικών αποστειρώσεων και για πάνω από το 50% όλων των ιατροτεχνολογικών προϊόντων μιας χρήσης.
Το αέριο διοξείδιο του αζώτου (NO2) είναι ένα γρήγορο και αποτελεσματικό αποστειρωτικό για χρήση ενάντια σε ευρύ φάσμα μικροοργανισμών, συμπεριλαμβανομένων κοινών βακτηρίων, ιών και σπορίων. Οι μοναδικές φυσικές ιδιότητες του αερίου NO2 επιτρέπουν την αποστείρωση σε κλειστό περιβάλλον σε θερμοκρασία δωματίου και ατμοσφαιρική πίεση. Ο μηχανισμός για τη θνησιμότητα είναι η αποικοδόμηση του DNA στον πυρήνα των σπορίων μέσω της νίτρωσης των φωσφορικών, η οποία σκοτώνει τον εκτεθειμένο οργανισμό καθώς απορροφά το NO2. Αυτή η υποβάθμιση συμβαίνει ακόμη και σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις του αερίου. Το NO2 έχει σημείο βρασμού 21 C στο επίπεδο της θάλασσας, που έχει ως αποτέλεσμα μια σχετικά υψηλά κορεσμένη πίεση ατμών σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Εξαιτίας αυτού, το υγρό ΝΟ2 μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βολική πηγή για το αποστειρωτικό αέριο. Το υγρό ΝΟ2 αναφέρεται συχνά με το όνομα του διμερούς του, τετροξείδιο του διζώτου (N2O4). Επιπλέον, τα χαμηλά επίπεδα συγκέντρωσης που απαιτούνται, σε συνδυασμό με την υψηλή τάση ατμών, διασφαλίζουν ότι δεν υπάρχει συμπύκνωση στις συσκευές που αποστειρώνονται. Αυτό σημαίνει ότι δεν απαιτείται αερισμός των συσκευών αμέσως μετά τον κύκλο αποστείρωσης. Το NO 2 είναι επίσης λιγότερο διαβρωτικό από άλλα αποστειρωτικά αέρια και είναι συμβατό με τα περισσότερα ιατρικά υλικά και κόλλες.
Το όζον χρησιμοποιείται σε βιομηχανικά περιβάλλοντα για την αποστείρωση νερού και αέρα, καθώς και ως απολυμαντικό για επιφάνειες. Έχει το πλεονέκτημα ότι μπορεί να οξειδώνει την περισσότερη οργανική ύλη. Από την άλλη πλευρά, είναι ένα τοξικό και ασταθές αέριο που πρέπει να παράγεται επιτόπου, επομένως δεν είναι πρακτικό να χρησιμοποιηθεί σε πολλές περιπτώσεις.
Τα διαλύματα γλουταραλδεΰδης και φορμαλδεΰδης (χρησιμοποιούνται επίσης ως σταθεροποιητικά ) είναι αποδεκτά υγρά αποστειρωτικά μέσα, με την προϋπόθεση ότι ο χρόνος εμβάπτισης είναι αρκετά μεγάλος. Για να σκοτωθούν όλα τα σπόρια σε ένα διαυγές υγρό μπορεί να χρειαστούν έως και 22 ώρες με γλουταραλδεΰδη και ακόμη περισσότερο με φορμαλδεΰδη. Η παρουσία στερεών σωματιδίων μπορεί να επιμηκύνει την απαιτούμενη περίοδο ή να καταστήσει τη θεραπεία αναποτελεσματική. Η αποστείρωση κομματιών ιστού μπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο, λόγω του χρόνου που απαιτείται για τη διείσδυση του σταθεροποιητικού. Η γλουταραλδεΰδη και η φορμαλδεΰδη είναι πτητικές και τοξικές τόσο κατά την επαφή με το δέρμα όσο και με την εισπνοή. Η γλουταραλδεΰδη έχει μικρή διάρκεια ζωής (<2 εβδομάδες) και είναι ακριβή. Η φορμαλδεΰδη είναι λιγότερο ακριβή και έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια ζωής εάν προστεθεί λίγη μεθανόλη για την αναστολή του πολυμερισμού στην παραφορμαλδεΰδη, αλλά είναι πολύ πιο πτητική. Η φορμαλδεΰδη χρησιμοποιείται επίσης ως αέριος παράγοντας αποστείρωσης. Στην περίπτωση αυτή, παρασκευάζεται επί τόπου με αποπολυμερισμό στερεάς παραφορμαλδεΰδης. Πολλά εμβόλια, όπως το αρχικό εμβόλιο πολιομυελίτιδας του Σολκ, αποστειρώνονται με φορμαλδεΰδη.
Το υπεροξείδιο του υδρογόνου (οξυζενέ), τόσο υγρό όσο και ως ατμοποιημένο υπεροξείδιο του υδρογόνου (VHP), είναι άλλος ένας χημικός παράγοντας αποστείρωσης. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου είναι ένα ισχυρό οξειδωτικό, το οποίο του επιτρέπει να καταστρέψει ευρύ φάσμα παθογόνων παραγόντων. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου χρησιμοποιείται για την αποστείρωση αντικειμένων ευαίσθητων στη θερμότητα ή στη θερμοκρασία, όπως τα άκαμπτα ενδοσκόπια. Στην ιατρική αποστείρωση, το υπεροξείδιο του υδρογόνου χρησιμοποιείται σε υψηλότερες συγκεντρώσεις, που κυμαίνονται από περίπου 35% έως και 90%. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του υπεροξειδίου του υδρογόνου ως αποστειρωτικού είναι ο σύντομος χρόνος κύκλου αποστείρωσης. Ενώ ο χρόνος κύκλου για το οξείδιο του αιθυλενίου μπορεί να είναι 10 έως 15 ώρες, ορισμένοι σύγχρονοι αποστειρωτές υπεροξειδίου του υδρογόνου έχουν χρόνο κύκλου τόσο σύντομο όσο 28 λεπτά.
Το υπεροξικό οξύ (0,2%) είναι αναγνωρισμένο αποστειρωτικό από τον FDA για χρήση στην αποστείρωση ιατρικών συσκευών όπως τα ενδοσκόπια. Το υπεροξικό οξύ είναι μια χημική ένωση που χρησιμοποιείται συχνά σε απολυμαντικά. Συνήθως παράγεται από την αντίδραση οξικού οξέος και υπεροξειδίου του υδρογόνου χρησιμοποιώντας έναν όξινο καταλύτη. Το υπεροξικό οξύ δεν πωλείται ποτέ σε μη σταθεροποιημένα διαλύματα και γι' αυτό θεωρείται φιλικό προς το περιβάλλον. Το υπεροξικό οξύ είναι ένα άχρωμο υγρό και ο μοριακός τύπος του υπεροξικού οξέος είναι C2H4O3 ή CH3COOOH.
Αποστείρωση με ακτινοβολία
Η αποστείρωση μπορεί να επιτευχθεί χρησιμοποιώντας ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, όπως υπεριώδες φως, ακτίνες Χ και ακτίνες γάμμα, ή ακτινοβολία από υποατομικά σωματίδια, όπως με δέσμες ηλεκτρονίων. Η ηλεκτρομαγνητική ή η σωματιδιακή ακτινοβολία μπορεί να είναι αρκετά ενεργητική για να ιονίσει άτομα ή μόρια (ιονίζουσα ακτινοβολία) ή λιγότερο ενεργητική ( μη ιοντίζουσα ακτινοβολία ).
Η ακτινοβολία υπεριώδους φωτός (UV, από μικροβιοκτόνο λαμπτήρα ) είναι χρήσιμη για την αποστείρωση επιφανειών και ορισμένων διαφανών αντικειμένων. Πολλά αντικείμενα που είναι διαφανή στο ορατό φως απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία. Η ακτινοβολία UV χρησιμοποιείται συνήθως για την αποστείρωση των εσωτερικών χώρων βιολογικής ασφάλειας μεταξύ των χρήσεων, αλλά είναι αναποτελεσματική σε σκιασμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων περιοχών κάτω από βρωμιά (που μπορεί να πολυμεριστούν μετά από παρατεταμένη ακτινοβολία, έτσι ώστε να είναι πολύ δύσκολο να αφαιρεθεί). Καταστρέφει επίσης ορισμένα πλαστικά, όπως ο αφρός πολυστυρενίου, εάν εκτεθούν για παρατεταμένες χρονικές περιόδους.
Η ακτινοβολία γάμμα είναι πολύ διεισδυτική και χρησιμοποιείται συνήθως για την αποστείρωση ιατρικού εξοπλισμού μιας χρήσης, όπως σύριγγες, βελόνες, κάνουλες και ενδοφλέβια σετ, και τρόφιμα. Εκπέμπεται από ένα ραδιοϊσότοπο, συνήθως κοβάλτιο-60 (60Co) ή καίσιο-137 (137Cs), τα οποία έχουν ενέργειες φωτονίων έως και 1,3 και 0,66 MeV, αντίστοιχα.
Η δέσμη ηλεκτρονίων χρησιμοποιείται επίσης συνήθως για αποστείρωση. Οι δέσμες ηλεκτρονίων παρέχουν πολύ υψηλότερο ρυθμό δοσολογίας από τις ακτίνες γάμμα ή τις ακτίνες Χ. Λόγω του υψηλότερου ρυθμού δόσης, απαιτείται λιγότερος χρόνος έκθεσης και έτσι μειώνεται η πιθανή αποικοδόμηση στα πολυμερή. Επειδή τα ηλεκτρόνια φέρουν φορτίο, οι δέσμες ηλεκτρονίων είναι λιγότερο διεισδυτικές από τις ακτίνες γάμμα και τις ακτίνες Χ. Οι εγκαταστάσεις έχουν ασπίδες από σκυρόδεμα για την προστασία των εργαζομένων και του περιβάλλοντος από την έκθεση στην ακτινοβολία.
Ωστόσο, η αποστείρωση με ακτινοβολία με ακτίνες γάμμα μπορεί να επηρεάσει τις ιδιότητες του υλικού.
Διήθηση
Υγρά που θα μπορούσαν να καταστραφούν από θερμότητα, ακτινοβολία ή χημική αποστείρωση, όπως φαρμακευτικά διαλύματα, μπορούν να αποστειρωθούν με μικροδιήθηση χρησιμοποιώντας φίλτρα μεμβράνης. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται συνήθως για θερμικά ασταθή φαρμακευτικά προϊόντα και διαλύματα πρωτεϊνών στην επεξεργασία ιατρικών φαρμάκων. Ένα μικροφίλτρο με μέγεθος πόρων συνήθως 0,22 μm απομακρύνει αποτελεσματικά τους μικροοργανισμούς. Ορισμένα είδη σταφυλοκόκκων, ωστόσο, έχει αποδειχθεί ότι είναι αρκετά εύκαμπτα ώστε να περνούν από τα φίλτρα των 0,22 μm. Κατά την επεξεργασία των βιολογικών ουσιών, οι ιοί πρέπει να αφαιρούνται ή να απενεργοποιούνται, απαιτώντας τη χρήση νανοφίλτρων με μικρότερο μέγεθος πόρων (20–50 nm). Τα μικρότερα μεγέθη πόρων μειώνουν τον ρυθμό ροής, επομένως, προκειμένου να επιτευχθεί υψηλότερη συνολική απόδοση ή να αποφευχθεί η πρόωρη απόφραξη, μπορεί να χρησιμοποιηθούν προφίλτρα για την προστασία των φίλτρων μεμβράνης μικρών πόρων. Τα συστήματα φιλτραρίσματος εφαπτομενικής ροής (TFF) και εναλλασσόμενης εφαπτομενικής ροής (ATF) μειώνουν επίσης τη συσσώρευση σωματιδίων και την απόφραξη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μικροβιολογία Κατηγορία:Υγιεινή Κατηγορία:Βιοκτόνα
Ούσα Τζίνγκου
Το Ούσα Τζίνγκου (宇佐神宮, Usa Jingū), γνωστό και ως Ούσα Χατσιμάνγκου  (宇佐八幡宮, Usa Hachimangū) είναι Σιντοϊστικό ιερό στην πόλη Ούσα στο νομό Όιτα της Ιαπωνίας. Ο αυτοκράτορας Ότζιν, που θεοποιήθηκε ως Χατσίμαν-τζιν (tο προστάτης θεός των πολεμιστών), λέγεται πως λατρεύεται σε όλες τις τοποθεσίες, που είναι αφιερωμένες σ' αυτόν. Και η πρώτη και αρχαιότερη από αυτές ήταν στην Ούσα στις αρχές του 8ου αιώνα. Το Ούσα Τζίνγκου από παλιά είχε την αυτοκρατορική προστασία. Το κύρος του θεωρείται δεύτερο μετά από το Μεγάλο Ιερό της Ίσε.
Ιστορία
Το ιερό ιδρύθηκε στο Κιούσου κατά την περίοδο Νάρα. Αρχαία αρχεία τοποθετούν την ίδρυση του Ούσα Τζίνγκου στην εποχή Βαντό (708–714). Ένας ναός που ονομάζεται Μιρόκου-τζι χτίστηκε δίπλα του το 779, καθιστώντας τον αυτό, που πιστεύεται ότι είναι ο πρώτος ιερό-ναός (jingū-ji) ποτέ. Το μικτό σύμπλεγμα, που προέκυψε, που ονομάζεται Ούσα Χατσιμάνγκου-τζι, (宇佐八幡宮寺, Usa Hachiman Shrine Temple), διήρκεσε πάνω από μια χιλιετία μέχρι το 1868, όταν το βουδιστικό τμήμα αφαιρέθηκε για να συμμορφωθεί με τον νόμο περί διαχωρισμού Κάμι και Βούδες. Είναι σήμερα το κέντρο από το οποίο έχουν αναπτυχθεί πάνω από 40.000 ναοί του Χατσίμαν. Το ιερό Χατσίμαν της Ούσα εμφανίζεται για πρώτη φορά στα χρονικά της αυτοκρατορικής ιστορίας κατά τη διάρκεια της βασιλείας της αυτοκράτειρας Σοτόκου. Η αυτοκράτειρα φέρεται να είχε σχέση με έναν βουδιστή μοναχό ονόματι Ντόκιο. Λέγεται ότι ένας χρησμός διακήρυξε ότι ο μοναχός έπρεπε να γίνει αυτοκράτορας. Και ζητήθηκε από το Κάμι Χατσίμαν στην Ούσα να κάνει την επαλήθευση. Η αυτοκράτειρα πέθανε πριν προλάβει να αναπτυχθεί οτιδήποτε άλλο.
Τον 16ο αιώνα, ο ναός καταστράφηκε εντελώς και κατ 'επανάληψη υπέστη επίθεση από τον άρχοντα της Φουνάι Οτόμο Γιοσισίγκε, που συμπαθούσε τους Χριστιανούς. Η σύζυγος του Γιοσισίγκε, Οτόμο-Νάτα Τζεζεμπέλ ήταν η Αρχιέρεια στο πλευρό της φυλής Νάρα και αντιστάθηκε στις επιθέσεις του πρώην συζύγου της.
Το Ούσα Τζίνγκου ορίστηκε ως το κύριο σιντοϊστικό ιερό (ichinomiya) για την πρώην επαρχία Μπουζέν.
Από το 1871 έως το 1946, η Ούσα επίσημα χαρακτηρίστηκε ως Κανπέι-τάισα (Kanpei-taisha) (官幣大社), που σημαίνει ότι βρισκόταν στην πρώτη σειρά ιερών υποστηριζόμενων από την κυβέρνηση. Άλλα παρόμοια τιμώμενα ιερά Χατσίμαν ήταν το Ιβασιμίζου Χατσιμάνγκου του Γιαβάτα στο Νομό Κιότο και το Χακοζάκι-γκου της Φουκουόκα στον νομό Φουκουόκα.
Μικόσι
Η παλαιότερη καταγεγραμμένη χρήση ενός μικόσι ήταν τον 8ο αιώνα. Το 749, το Μικόσι του ιερού χρησιμοποιήθηκε, για να μεταφέρει το πνεύμα του Χατσίμαν από το Κιούσου στη Νάρα, όπου η θεότητα επρόκειτο να φυλάξει την κατασκευή του μεγάλου Νταϊμπούτσου στο Τοντάι-τζι. Μέχρι τον 10ο αιώνα, η μεταφορά μικόσι στην κοινότητα κατά τη διάρκεια των γιορτών των ιερών είχε γίνει μια συμβατική πρακτική.
Κλαδιά ιερά
Κατά τη διάρκεια των αιώνων, ένας τεράστιος αριθμός ιερών Χατσίμαν έχουν επεκτείνει την εμβέλεια των κάμι στην Ούσα:
Το 859, ιδρύθηκε ένα παρακλάδι, για να εξαπλώσει την προστατευτική επιρροή του Χατσίμαν στο Κιότο. και αυτό το Ιβασιμίζου Χατσιμάνγκου εξακολουθεί να προσελκύει θαυμαστές και τουρίστες σήμερα.
Το 923, το Χακοζάκι-γκου ιδρύθηκε στη Φουκουόκα ως υποκατάστημα του ιερού Ούσα.
Ντωφινέ
Το Ντωφινέ (γαλλικά: Dauphiné) είναι ιστορική και πολιτιστική περιοχή στη νοτιοανατολική Γαλλία, πρώην επαρχία επί Παλαιού Καθεστώτος, η επικράτεια της οποίας αντιστοιχεί περίπου στην περιοχή των σημερινών νομών Ιζέρ, Ντρομ και Ωτ-Αλπ, στη διοικητική περιοχή Ωβέρνη-Ρον-Αλπ. Το Ντωφινέ αρχικά ονομαζόταν κομητεία  του Αλμπόν.
Ούσα Τζίνγκου
Κλαδιά ιερά
Το 1063, το Τσουρουγκαόκα Χατσιμάνγκου ιδρύθηκε από τον Μινομότο νο Γιοριγιόσι, για να επεκτείνει την προστατευτική επιρροή του Χατσίμαν στην Καμακούρα. Και σήμερα αυτός ο ναός του κλάδου προσελκύει περισσότερους επισκέπτες από οποιοδήποτε άλλο ιερό στην Ιαπωνία.
Ντωφινέ
Τον 12ο αιώνα, ο τοπικός κόμης Γκιγκ Δ΄ του Αλμπόν (1095-1142) πρόσθεσε ένα δελφίνι στο οικόσημό του και αποκαλούνταν Δελφίνος (le Dauphin, στα γαλλικά le dolphin είναι το δελφίνι). Οι απόγονοί του άλλαξαν τον τίτλο τους από Κόμης του Αλμπόν σε Δελφίνος του Βιενουά και η κομητεία πήρε το όνομα Ντωφινέ. Τον 11ο αιώνα έγινε περιοχή της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Ούσα Τζίνγκου
Φεστιβάλ Χότζο-ε
Λόγω της μικτής θρησκευτικής καταγωγής του, ένα από τα σημαντικά φεστιβάλ στο ιερό είναι το χότζο-ε (放生会), αρχικά μια βουδιστική τελετή κατά την οποία απελευθερώνονται αιχμάλωτα πουλιά και ψάρια. Η τελετή συνοδεύεται από ιερούς χορούς καγκούρα, που προορίζονται, για να τιμήσουν τη μνήμη των ψυχών των ψαριών, που σκοτώθηκαν από ψαράδες κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Αυτή η συγκριτική ιεροτελεστία που συνδυάζει τον Βουδισμό και τον Σιντοϊσμό, που εκτελείται τώρα σε πολλά ιερά σε όλη τη χώρα, έλαβε χώρα για πρώτη φορά εδώ.
Αρχιτεκτονική
Η κύρια αίθουσα και το Κουτζάκου Μονκέι έχουν ανακηρυχθεί μεταξύ των Εθνικών Θησαυρών της Ιαπωνίας.
Ντωφινέ
Το Ντωφινέ είναι γνωστό για τη μεταβίβασή του από τον τελευταίο δελφίνο του, ο οποίος είχε μεγάλα χρέη και δεν είχε άμεσους κληρονόμους, στον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο ΣΤ', το 1349. Οι όροι της μεταβίβασης προέβλεπαν ότι ο κληρονόμος του θρόνου της Γαλλίας θα ονομαζόταν εφεξής «Δελφίνος» και περιελάμβαναν σημαντική αυτονομία και φορολογικές απαλλαγές για την περιοχή Ντωφινέ.
Ούσα Τζίνγκου
Αρχιτεκτονική
Οι κατασκευές, που αποτελούν το σημερινό συγκρότημα του ιερού χτίστηκαν στα μέσα του 19ου αιώνα. Η χαρακτηριστική διαμόρφωσή τους, που ονομάζεται Χατσίμαν-ζουκούρι (Hachiman-zukuri), αποτελείται από δύο παράλληλες κατασκευές με δίρριχτες στέγες, που συνδέονται μεταξύ τους στη μη δίρριχτη πλευρά, για να σχηματίσουν αυτό που εσωτερικά είναι ένα ενιαίο κτήριο. Εξωτερικά, ωστόσο, το συγκρότημα δίνει ακόμα την εντύπωση ότι είναι δύο ξεχωριστά κτήρια. Η δομή μπροστά ονομάζεται γκε-ιν, όπου λέγεται ότι κατοικεί η θεότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η δομή στο πίσω μέρος ονομάζεται νάι-ιν, η οποία χρησιμεύει ως θάλαμος ύπνου της θεότητας κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Ντωφινέ
Η ιστορική πρωτεύουσα είναι η Γκρενόμπλ και οι άλλες κύριες πόλεις είναι οι Βιέν, Βαλάνς, Μοντελιμάρ, Γκαπ και Ρομάν-συρ-Ιζέρ. Οι κάτοικοι ονομάζονται Ντωφινουά (ζ).
Ούσα Τζίνγκου
Πηγές
Ουσα Τζινγκου
Ντωφινέ
Γεωγραφικά στοιχεία
αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Η [[οροσειρά του Βερκόρ]] μικρογραφία|320x320εσ|Χάρτης του Ντωφινέ και των σημερινών νομών Το Ντωφινέ αντιστοιχεί περίπου στην περιοχή των σημερινών νομών Ιζέρ, Ντρομ και Ωτ-Αλπ. Το δελφίνι είναι ακόμη το εραλδικό ζώο των τριών αυτών νομών σήμερα.
Συνορεύει με τη Σαβοΐα στο βορρά, με το Βωκλύζ και την Προβηγκία στο νότο και με το Πεδεμόντιο (Ιταλία) στα ανατολικά. Είναι εξαιρετικά ορεινό, καθώς εκτείνεται κυρίως μέσω των γαλλικών Άλπεων. Η πορεία του ποταμού Ροδανού σηματοδοτεί το δυτικό σύνορο της περιοχής. Διακρίνεται σε Άνω Ντωφινέ στα νοτιοανατολικά, ορεινής φύσης και σε Κάτω Ντωφινέ στα βόρεια και δυτικά, το οποίο αντιστοιχεί με την κοιλάδα του Ροδανού και τις Προάλπεις. Μέχρι το 1713, περιλάμβανε επίσης μέρος του ιταλικού Πιεμόντε.
Διασχίζεται από μεγάλες κοιλάδες ή υδρογραφικές λεκάνες πολλών παραποτάμων του Ροδανού, του οποίου η κοιλάδα, το οριοθετεί προς τα δυτικά.Ο ποταμός Ιζέρ διασχίζει τη Γκρενόμπλ, όπου συμβάλλει με τον παραπόταμο Ντρακ. Στα νότια της οροσειράς του Βερκόρ κυλά ο ποταμός Ντρομ, ο οποίος συμβάλλει στον Ροδανό.
Παραδοσιακή πρωτεύουσα είναι η Γκρενόμπλ. Άλλες σημαντικές κοινότητες είναι οι Βιέν, Βαλάνς, Μοντελιμάρ, Γκαπ και Ρομάν-συρ-Ιζέρ.
Ρωμαϊκή εποχή και πρώιμος Μεσαίωνας
αριστερά|μικρογραφία|165x165εσ|Το έμβλημα του Ντωφινέ Κατά την αρχαιότητα, τα εδάφη του Ντωφινέ κατοικήθηκαν από τους Αλλόβρoγες και άλλες γαλατικές φυλές. Η περιοχή κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους πριν από την κατάληψη της υπόλοιπης Γαλατίας από τον Ιούλιο Καίσαρα. Η Βιέν έγινε ρωμαϊκή αποικία και μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Γαλατίας.
Μετά το τέλος της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορία ς, η περιοχή υπέφερε από εισβολές των Βησιγόθων και των Αλανών και αργότερα, το 442, κατελήφθη από τους Βουργουνδούς που εγκαταστάθηκαν στη Βιέν.
Γύρω στα 740, οι Σαρακηνοί, ανεβαίνοντας τον Ροδανό, έκαναν πολλές εισβολές στην περιοχή. Η Βιέν και η Γκρενόμπλ υπέστησαν βαριά λεηλασία. Μετά τη συνθήκη του Βερντέν το 843, η περιοχή έγινε μέρος του βασιλείου της Λοθαριγγίας. Εντούτοις, ο βασιλιάς της Γαλλίας Κάρολος ο Φαλακρός σύντομα διεκδίκησε την κυριαρχία αυτής της περιοχής.
Ο κύριος της Βιέν, Μποζόν της Προβηγκίας, ανακήρυξε τον εαυτό του βασιλιά της Βουργουνδίας και η περιοχή έγινε μέρος του βασιλείου της Αρελάτης, το οποίο παρέμεινε ανεξάρτητο μέχρι το 1032, όταν έγινε μέρος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορία ς.
Εκείνη την εποχή, η αδυναμία της επιβολής του βασιλιά και η συνακόλουθη ανάπτυξη της φεουδαλικής κοινωνίας επέτρεψαν τη δημιουργία πολλών μικρών εκκλησιαστικών ή κοσμικών κρατών (για παράδειγμα, η περιοχή του Βιενουά ήταν υπό την κυριαρχία του επισκόπου της Βιέν). Μέσα σ' αυτό το χάος, οι κόμητες του Αλμπόν κατάφεραν να ενώσουν πολλά διαφορετικά εδάφη υπό την κυριαρχία τους και να δημιουργήσουν ένα σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητο φεουδαρχικό κράτος.
Αυτοκρατορικό φέουδο (1040–1349)
μικρογραφία|Το [[κάστρο των Αντεμάρ]] εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|Ερείπια του κάστρου των Αλμπόν, Ντρομ μικρογραφία|Το [[κάστρο του Συζ-λα-Ρους, Ντρομ]] Μέσα στο χάος της φεουδαρχικής κυριαρχίας, οι κόμητες του Αλμπόν άρχισαν να ανέρχονται σε σχέση με άλλους φεουδαρχικούς άρχοντες και να αποκτούν κυριαρχία στην περιοχή. Η ιστορία τους αρχίζει με τον Γκιγκ Α' τον Γηραιό (πέθανε το 1070). Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, απέκτησε σημαντικά εδάφη για την επαρχία του: ένα μέρος του Βιενουά, το Γκρεσιβωντάν και το Ουαζάν. Επιπλέον, ο αυτοκράτορας του έδωσε την περιοχή του Μπριανσόν. Τα εδάφη που συνενώθηκαν υπό την προσωπική του κυριαρχία έγιναν κυρίαρχο πριγκιπάτο εντός της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο κόμης έκανε μια σημαντική απόφαση όταν επέλεξε τη μικρή πόλη της Γκρενόμπλ ως πρωτεύουσα του κράτους του αντί της περίφημης πόλης της Βιέν, η οποία ήταν η παλιά έδρα ενός ισχυρού επισκόπου. Αυτή η επιλογή του επέτρεψε να διεκδικήσει την εξουσία σε όλα τα εδάφη του.
Τον 12ο αιώνα, ο τοπικός κόμης Γκιγκ Δ' του Αλμπόν (1095-1142) πρόσθεσε ένα δελφίνι στο οικόσημο του και αποκαλούνταν Δελφίνος (le Dauphin, στα γαλλικά le dolphin είναι το δελφίνι). Οι απόγονοί του άλλαξαν τον τίτλο τους από Κόμης του Αλμπόν σε Δελφίνος του Βιενουά και η κομητεία πήρε το όνομα Ντωφινέ.
Ωστόσο, το Ντωφινέ δεν είχε τα σημερινά σύνορα. Η περιοχές της Βιέν και της Βαλάνς ήταν ανεξάρτητες και ακόμη και στη Γκρενόμπλ, την πρωτεύουσα, η εξουσία μοιράζονταν με τον επίσκοπο. Επιπλέον, διάφορες περιοχές ήταν μέρη της κομητείας της Σαβοΐα ς και της Ιταλίας. Αυτή η αλληλοσύνδεση μεταξύ Ντωφινέ και Σαβοΐας είχε ως αποτέλεσμα πολλές συγκρούσεις. Ο τελευταίος δελφίνος, Ουμβέρτος Β' του Βιενουά, έκανε ειρήνη με τους γείτονές του, δημιούργησε το Συμβούλιο του Ντωφινέ και το Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ και θέσπισε το Καθεστώς του Ντωφινέ, ένα είδος συντάγματος που προστάτευε τα δικαιώματα του λαού του.
Γαλλική κυριαρχία
εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Η παραίτηση του Ουμβέρτου Β' μικρογραφία|Κάλυμμα κεφαλής του Ντωφινέ Τα σημαντικά χρέη του Ουμβέρτου Β' και ο θάνατος του γιου και κληρονόμου του οδήγησαν στην πώληση της κυριαρχίας του στον Γάλλο βασιλιά Φίλιππο ΣΤ΄ το 1349. Οι όροι της μεταβίβασης προέβλεπαν ότι ο κληρονόμος του θρόνου της Γαλλίας θα έφερε τον τίτλο του «Δελφίνου», πράγμα που συνέβαινε από τότε μέχρι τη Γαλλική Επανάσταση. Ο πρώτος Δελφίνος της Γαλλίας ήταν ο εγγονός του Φιλίππου ΣΤ΄, ο μελλοντικός Κάρολος Ε΄ της Γαλλίας. Οι όροι περιελάμβαναν επίσης σημαντική αυτονομία και φορολογικές απαλλαγές για την περιοχή Ντωφινέ, προνόμια τα περισσότερα από τα οποία διατηρήθηκαν μόνο μέχρι το 1457, αν και το Ντωφινέ παρέμεινε επαρχία μέχρι τη Γαλλική Επανάσταση.
Κατά τον Εκατονταετή πόλεμο, η ιπποσύνη του Ντωφινέ έλαβε μέρος στη μάχη του Πουατιέ (1356) και αργότερα στη μάχη του Αζενκούρ (1415). Η επαρχία έγινε επίσης το σκηνικό περαιτέρω πολεμικών συγκρούσεων κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου. Ο Δούκας της Σαβοΐας και ο Πρίγκιπας του Οράνζ, με τη βοήθεια των Άγγλων και των Βουργουνδών, σχεδίαζαν να εισβάλλουν στο Ντωφινέ, αλλά στη μάχη του Αντόν το 1430, η νίκη του στρατού του Ντωφινέ απέτρεψε την εισβολή.
Ο Λουδοβίκος ΙΑ΄ ήταν ο μόνος δελφίνος της Γαλλίας που διαχειρίστηκε την επικράτεια από το 1447 έως το 1456. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, το Ντωφινέ ενσωματώθηκε πλήρως στη Γαλλία. Εκείνη την εποχή, οι συγκρούσεις μεταξύ ευγενών ήταν ακόμη πολύ συνηθισμένο φαινόμενο. Ο Λουδοβίκος ΙΑ' απαγόρευσε αυτές τις συγκρούσεις και ανάγκασε τους ευγενείς να αναγνωρίσουν την εξουσία του. Το Συμβούλιο του Ντωφινέ έγινε το τρίτο Κοινοβούλιο της Γαλλίας (με δικαστικές εξουσίες). Επιπλέον, η περιοχή ενώθηκε πολιτικά με τη Γαλλία. Ανάγκασε τους επισκόπους της Βιέν, της Γκρενόμπλ και της Ρομάν να εγκαταλείψουν την κοσμική τους εξουσία και να δηλώσουν υπακοή σε αυτόν. Επίσης απέκτησε το Μοντελιμάρ και το Πριγκιπάτο του Οράνζ.
Επιπλέον, ανέπτυξε την οικονομία της επαρχίας, κατασκευάζοντας δρόμους και αναπτύσσοντας το εμπόριο. Το 1452 ίδρυσε το Πανεπιστήμιο της Βαλάνς.
Η επαρχία υπέφερε κατά τους Θρησκευτικούς πολέμους της Γαλλίας (1562-98) μεταξύ Καθολικών και Προτεσταντών στα τέλη του 16ου αιώνα. Το Ντωφινέ ήταν ένα από τα κέντρα του Προτεσταντισμού στη Γαλλία. Ο Φρανσουά ντε Μπωμόν, ηγέτης των Ουγενότων, ήταν διαβόητος για την σκληρότητα και τις καταστροφές του.
Το τέλος της επαρχίας
αριστερά|μικρογραφία|Το κάστρο Βιζίλ, Ιζέρ μικρογραφία|Η εξέγερση Ημέρα των κεραμιδιών το 1788, [[Μουσείο της Γαλλικής Επανάστασης|Μουσείο της Γαλλικής Επανάστασης, Βιζίλ]] Ο 18ος αιώνας ήταν μια περίοδος οικονομικής ευημερίας για την περιοχή, με την ανάπτυξη της βιομηχανίας (γαντοποιία στο Γκρενόμπλ, μεταξουργεία στην κοιλάδα του Ροδανού). Σημαντικές εμπορικές εκθέσεις οργανώθηκαν επίσης σε μεγάλες πόλεις.
Το Ντωφινέ ήταν ένα από τα λίκνα της Γαλλικής Επανάστασης. Ήδη από το 1763, η περιοχή άρχισε να εξεγείρεται ενάντια στους βασιλικούς φόρους και να προστατεύει τις περιφερειακές ελευθερίες της. Το 1787, η επαρχία ήταν μία από τις πρώτες που ζήτησαν τη σύγκλιση των Γενικών Τάξεων της Γαλλίας. Το 1788, οι κάτοικοι της Γκρενόμπλ υπερασπίστηκαν με επιτυχία το κοινοβούλιο τους (Δικαστήριο) την ημέρα των Κεραμιδιών όταν ο βασιλιάς διέταξε την απομάκρυνση των κοινοβουλευτικών από τη Γκρενόμπλ και ο λαός εστράφη εναντίον των βασιλικών στρατευμάτων. Μέχρι το 1791, το κοινοβούλιο παρέμεινε ως είχε, κατόπιν διαλύθηκε χωρίς αντίσταση από την επανάσταση.
Με τη σύσταση των νομών το 1790, το Ντωφινέ χωρίστηκε σε τρεις νομούς: Ιζέρ, Ντρομ και Ωτ-Αλπ.
Γλώσσα
Το Ντωφινέ χωρίζεται σε δύο μεγάλες γλωσσικές ζώνες, εκείνη των γαλλοπροβηγκιανών ή αρπιτάν ή στον Βορρά και εκείνη της οξιτανικής γλώσσας ή γλώσσα του οκ στο Νότο. Ο όρος ντωφινουά μπορεί έτσι να αναφέρεται στις δύο γλώσσες, αλλά γενικά ισχύει για τις διαλέκτους των γαλλοπροβηγκιανών.
Πόλεις
Το Ντωφινέ έχει πληθυσμό 1.771.263 (το 2016) και πυκνότητα πληθυσμού 90,78 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, με πολύ σαφή διαφοροποίηση μεταξύ του νομού Ιζέρ (159 / χμ²) και Ωτ-Αλπ (23 / χμ²).
Η Γκρενόμπλ συγκεντρώνει περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού του Ντωφινέ και η Βαλάνς είναι η δεύτερη μεγαλύτερη μητρόπολη. Το Ντωφινέ διαθέτει επίσης ένα δίκτυο πόλεων μεσαίου μεγέθους που καλύπτει την επικράτειά του (Βιέν, Μοντελιμάρ, Γκαπ, Μπριανσόν, Ρομάν-συρ-Ιζέρ, Κρεστ κ.α.).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολιτισμικές και γλωσσολογικές περιοχές της Γαλλίας Κατηγορία:Πρώην επαρχίες της Γαλλίας
Η αστυνομία της μνήμης
Η αστυνομία της μνήμης (ιαπωνικά: 密やかな結晶, λατινισμός Χέπμπορν: Hisoyaka na Kesshō) είναι μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας της Γιόκο Ογκάουα, που κυκλοφόρησε το 1994. Το μυθιστόρημα, γραμμένο σε ονειρικό και μελαγχολικό τόνο, έχει επιρροές από τον μοντερνιστή συγγραφέα Φραντς Κάφκα. Η υπόθεση εκτυλίσσεται σε ένα νησί με περιβάλλοντα χώρο που θυμίζει το 1984 του Τζορτζ Όργουερλ.
Το μυθιστόρημα μεταφράστηκε στα αγγλικά από τον Στίβεν Σνάιντερ και κυκλοφόρησε από τους Pantheon Books και Harvill Secker το 2019. Στα ελληνικά, έχει μεταφραστεί από τη Χίλντα Παπαδημητρίου και εκδόθηκε το 2020 από τις εκδόσεις Πατάκη.
Υπόθεση
Κεντρική ηρωίδα της ιστορίας είναι μια μυθιστοριογράφος σε ένα νησί υπό τον έλεγχο της Αστυνομίας της Μνήμης. Μια άγνωστη δύναμη κάνει τους ανθρώπους του νησιού να «ξεχνούν» συλλογικά και να χάνουν τη σύνδεσή τους με αντικείμενα και έννοιες, π.χ. καπέλα, άρωμα, πουλιά και κορδέλα. Η Αστυνομία Μνήμης επιβάλλει την απομάκρυνση των εξαφανισμένων αντικειμένων από το νησί. Οι άνθρωποι που συνεχίζουν να θυμούνται, όπως η μητέρα του συγγραφέα, επιχειρούν να δραπετεύσουν από το νησί ή να κρυφτούν σε ασφαλή σπίτια για να αποφύγουν τη σύλληψη από την αστυνομία.
Ο Ρ, επιμελητής της συγγραφέως-πρωταγωνίστριας, αποκαλύπτει ότι είναι ένας από αυτούς που θυμούνται ακόμα τα εξαφανισμένα αντικείμενα και φοβάται ότι θα τον συλλάβει η Αστυνομία Μνήμης. Με τη βοήθεια ενός ηλικιωμένου, οικογενειακού φίλου, η πρωταγωνίστρια κανονίζει να κρύψει τον Ρ σε ένα μυστικό δωμάτιο στο σπίτι της. Ενώ κρύβεται, ο Ρ προσπαθεί στη συνέχεια να βοηθήσει τους άλλους να ανακαλέσουν μερικά από τα εξαφανισμένα αντικείμενα, αν και χωρίς αποτέλεσμα.
Καθώς τα ημερολόγια εξαφανίζονται, ο χειμώνας συνεχίζεται και η άνοιξη δεν έρχεται ποτέ. Την ίδια στιγμή, τα τρόφιμα λιγοστεύουν στο νησί. Η Αστυνομία της Μνήμης κάνει έφοδο στο σπίτι ενώ γιορτάζονται τα γενέθλια του ενός ηλικιωμένου, αλλά δεν καταφέρνει να ανακαλύψει το μυστικό δωμάτιο, αφήνοντάς τους υπόλοιπους ελεύθερους. Στη συνέχεια εξαφανίζονται και τα μυθιστορήματα, ενώ η συγγραφέας εργάζεται ως δακτυλογράφος. Με την επιμονή του Ρ, συνεχίζει να εργάζεται πάνω στο μυθιστόρημά της και κρατά μερικά βιβλία. Μετά από έναν σεισμό, μερικά από τα γλυπτά της μητέρας της, που δόθηκαν πίσω από έναν οικογενειακό φίλο, σπάνε και αποκαλύπτουν περισσότερα αντικείμενα που είχαν εξαφανιστεί, μεταξύ των οποίων ένα ακτοπλοϊκό εισιτήριο και μια φυσαρμόνικα. Η συγγραφέας αποφασίζει να ερευνήσει την καμπίνα της μητέρας της, η οποία πιστεύει ότι περιέχει περισσότερα αντικείμενα που έχουν εξαφανιστεί εδώ και καιρό. Μαζί με τον ηλικιωμένο, καταφέρνουν να ανασύρουν τα αντικείμενα και να τα κρύψουν στο σπίτι της.
Μια μέρα, ο ηλικιωμένος πεθαίνει από εγκεφαλική αιμορραγία. Αμέσως μετά, οι κάτοικοι αναγκάζονται να ξεχάσουν μερικά από τα μέρη του σώματός τους, με την Αστυνομία της Μνήμης να αιχμαλωτίζει όσους συνεχίζουν να διατηρούν την αίσθηση των «εξαφανισμένων» μελών του σώματός τους. Η συγγραφέας, παρά τις πολλές δυσκολίες, καταφέρνει να ολοκληρώσει το μυθιστόρημά της με μια ιστορία αγάπης που παίρνει μια σκοτεινή τροπή. Οι κάτοικοι, ανάμεσα στους οποίους και η συγγραφέας, αρχίζουν σιγά σιγά να αποδέχονται τη μοίρα τους καθώς ξεχνούν την ίδια τους την ύπαρξη και εξαφανίζονται. Πριν εξαφανιστεί, η συγγραφέας καθησυχάζει τον Ρ ότι θα μπορέσει να βγει από την κρυψώνα μαζί με άλλους που καταφέρνουν να διατηρήσουν τις αναμνήσεις τους.
Βραβεία και αναγνώριση
Η Αστυνομία της μνήμης αναδείχθηκε φιναλίστ για το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου στην κατηγορίας της Μεταφρασμένης Λογοτεχνίας το 2019, καθώς και για το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ το 2020. Έγινε επίσης φιναλίστ για τα Παγκόσμια Βραβεία Φαντασίας το 2020.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιαπωνική λογοτεχνία Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Καναδικές ομοσπονδιακές εκλογές (2019)
Οι Καναδικές ομοσπονδιακές εκλογές 2019 (επίσημα οι 43ες Καναδικές γενικές εκλογές) έλαβαν χώρα στις 21 Οκτωβρίου 2019 προκειμένου να εκλεγούν τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων για την 43η Καναδική Βουλή. Η Καναδική Βουλή διαλύθηκε από την γενική κυβερνήτρια Ζυλί Παγιέτ στις 11 Σεπτεμβρίου 2019 μετά την συνάντησή της με τον πρωθυπουργό Τζάστιν Τριντό. Κατά την προεκλογική εκστρατεία διάρκειας 40 ημερών το Φιλελεύθερο Κόμμα προσπάθησε να διατηρήσει την πλειοψηφία που είχε συγκεντρώσει στις εκλογές του 2015. Δυο από τα τρία μεγαλύτερα κόμματα έλαβαν μέρος σε αυτές τις εκλογές με νέους ηγέτες : το Συντηρητικό Κόμμα με ηγέτη τον Άντριου Σιρ, και το Νέο Δημοκρατικό Κόμμα με ηγέτη τον Τζαγκμίτ Σινγκ.
Υπόβαθρο
Οι ομοσπονδιακές εκλογές του 2015 οδήγησαν στην εκλογή με πλειοψηφία μιας φιλελεύθερης κυβέρνησης και με πρωθυπουργό τον Τζάστιν Τριντό. Οι συντηρητικοί έγιναν επίσημα η αντιπολίτευση (με τον Στίβεν Χάρπερ να ανακοινώνει την παραίτησή του από ηγέτης του κόμματος) και τους Νέους Δημοκράτες να γίνονται το τρίτο κόμμα. Παρόλο που το Μπλοκ Κεμπεκουά και οι Πράσινοι εξελέγησαν στην Βουλή των Κοινοτήτων, και τα δυο κόμματα απέτυχαν να λάβουν τον απαιτούμενο αριθμό εδρών (12). Ο ηγέτης του Μπλοκ Κεμπεκουά Gilles Duceppe ανακοίνωσε την παραίτησή του λίγο μετά το πέρας των εκλογών και τον διαδέχτηκε η ηγέτης του Parti Québécois, Martine Ouellet. Τελικά την ηγεσία ανέλαβε ο Yves-François Blanchet στις 17 Ιανουαρίου 2019.
Νέος αρχηγός του Νεοδημοκρατικού Κόμματος εξελέγη την 1η Οκτωβρίου 2017 ο πρώην ηγέτης του Νεοδημοκρατικού Κόμματος στο Οντάριο Τζάγκμιτ Σινγκ.
Αποτέλεσμα
Στις εκλογές του 2019 το κυβερνών Φιλελεύθερο Κόμμα έχασε μία έδρα (157 έδρες από 158) και στη συνέχεια σχηματίστηκε κυβέρνηση μειοψηφίας.
Παραπομπές
2019 Καναδ
Κλεισούρα (Αλβανία)
Η Κλεισούρα (Këlcyrë) είναι πόλη και δήμος στη νότια Αλβανία, στις όχθες του ποταμού Αώου. Ο δήμος σχηματίστηκε με τη μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης το 2015 με τη συγχώνευση των πρώην δήμων Κλεισούρας, Μπαλαμπάν, Ντισνίτσα και Σούκα, που έγιναν δημοτικές ενότητες. Η έδρα του δήμου είναι η πόλη Κλεισούρα. Ο συνολικός πληθυσμός είναι 6.111 κάτοικοι (απογραφή 2011) και η συνολική έκταση 304,65 χλμ2. Ο πληθυσμός του πρώην δήμου κατά την απογραφή του 2011 ήταν 2.651 κάτοικοι. Ο Αώος σχηματίζει φαράγγι κοντά στην πόλη, γνωστό ως φαράγγι της Κλεισούρας.
Όνομα
Ένα μεσαιωνικό χρονικό από το 1272 αναφέρει την τοποθεσία με το λατινικό όνομα Clausura (μια λέξη που σημαίνει «κοντά», «κάστρο», «οχυρό» ). Το βυζαντινό λεξικό της Σούδας, γράφει ότι οι Ρωμαίοι ονόμαζαν τα οχυρά στα περάσματα (Κλεισοῦραι). Κατά τη διάρκεια της βυζαντινής περιόδου η πόλη ονομαζόταν επίσης Κλεισούρα.
Ιστορία
Στην αρχαιότητα η περιοχή ήταν μέρος της Ηπείρου και στη συνέχεια ενσωματώθηκε στην Άνω Μακεδονία. Αργότερα έγινε μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Μακεδονικού Πολέμου κατά των Ρωμαίων, τα στρατεύματα του Φιλίππου του Ε΄ και του Αθηναγόρας του Μακεδόνα προσπάθησαν να καθυστερήσουν τον Ρωμαίο ύπατο, Τίτο Κουίνκτιο Φλαμινίνο. Οι Μακεδόνες είχαν εξασφαλίσει το πέρασμα και στη συνέχεια αναχαίτισαν τη ρωμαϊκή πρόοδο το 198 π.Χ. Ένας βοσκός λέγεται πως οδήγησε τα ρωμαϊκά στρατεύματα μέσα από τα βουνά, ώστε να μπορέσουν να επιτεθούν στους Μακεδόνες στο στενό φαράγγι από δύο πλευρές και να διαλύσουν τα στρατεύματά τους. Οι Μακεδόνες είχαν αρχικά επικρατήσει αποφασιστικά. Αργότερα, οι Ρωμαίοι χρησιμοποίησαν τη διαδρομή μέσα από το φαράγγι της σύγχρονης Κλεισούρας και έχτισαν έναν μικρό οικισμό.
Για να ελέγξουν αυτό το πέρασμα, κατασκεύασαν ένα κάστρο τον 13ο αιώνα. Όταν η πόλη ενσωματώθηκε στο Βασίλειο της Αλβανίας στα τέλη του 13ου αιώνα κυβερνήθηκε από την οικογένεια Μουζάκα. Η αλληλογραφία της Ρωμαϊκής Κουρίας με την αλβανική αριστοκρατία δείχνει ότι το 1319 κυβερνήθηκε από τον κόμη Μεντούλ Μουζάκα. Μετά την κατάληψή του από τον βυζαντινό στρατό, ο αλβανικός πληθυσμός επαναστάτησε κατά της βυζαντινής κυριαρχίας το 1335 και κατέλαβε το φρούριο της πόλης.
Οι Τούρκοι προέλασαν και έχτισαν στην περιοχή ένα σεράλιο κατά τον 19ο αιώνα. Εκείνη την περίοδο η Κλεισούρα γνώρισε την άνθιση του ως βασικό εμπορικό κέντρο μεταξύ Μπεράτ, Κορυτσάς και Αργυροκάστρου.
Μεγκ Τίλι
Η Μεγκ Τίλι (πραγματικό όνομα: Μάργκαρετ Ελίζαμπεθ Τσαν 14 Φεβρουαρίου 1960 - ) είναι Αμερικανοκαναδή ηθοποιός και συγγραφέας.
Για τον ρόλο της στην ταινία Η Αγνή του Θεού του 1985, κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και ήταν υποψήφια για Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου. Άλλοι γνωστοί κινηματογραφικοί της ρόλοι είναι στις ταινίες Ψυχώ 2: Η επιστροφή (1983), Η μεγάλη ανατριχίλα (1983), το Masquerade (1988) και το Valmont (1989).
Η Τίλι έχει επίσης γράψει πολλά μυθιστορήματα, συμπεριλαμβανομένου του Porcupine (2007), που ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας Sheila A. Egoff.
Τα πρώτα χρόνια
Η Τίλι γεννήθηκε στο Λονγκ Μπιτς της Καλιφόρνιας από την Πατρίσια Αν (το γένος Τίλι), μια Καναδή δασκάλα και τον επιχειρηματία Χάρι Τσαν. Ο πατέρας της ήταν Κινεζο αμερικανός, ενώ η μητέρα της ήταν ιρλανδικής και φινλανδικής καταγωγής. Είναι η μικρότερη αδερφή της ηθοποιού Τζένιφερ Τίλι.
Μετά το διαζύγιο των γονιών της όταν ήταν τριών ετών, η Τίλι μεγάλωσε με τη μητέρα και τον πατριό της, Τζον Γουόρντ, στο αγροτικό νησί Τεξάντα στην Μπρίτις Κολούμπια του Καναδά. Αργότερα ισχυρίστηκε ότι ο Γουόρντ ήταν βίαιος παιδεραστής. Σε ηλικία 12 ετών, η Τίλι άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα χορού, εν μέρει για να αποφύγει τον πατριό της, και σε λίγα χρόνια είχε εξελιχθεί σε μια ταλαντούχα μπαλαρίνα.
Υποκριτική
Αναγκασμένη να εγκαταλείψει τον χορό λόγω των επιπλοκών που προέκυψαν από τον τραυματισμό της στην πλάτη, η Τίλι μετακόμισε στο Λος Άντζελες για να ακολουθήσει μια καριέρα ηθοποιού και σπούδασε υποκριτική. Έκανε το τηλεοπτικό της ντεμπούτο στο ημίωρο δράμα The Trouble with Grandpa του 1982. Αφού έπαιξε μια πόρνη σε ένα επεισόδιο του δεύτερου κύκλους της σειράς Το αστυνομικό τμήμα της Χιλ Στριτ, εμφανίστηκε στον πρώτο της πρωταγωνιστικό ρόλο το 1982 στην ταινία περιπέτειας Τεξ με τον Ματ Ντίλον.
Η Τίλι ήταν η πρώτη επιλογή για τον ρόλο της Κωστάντζας Μότσαρτ στην ταινία Αμαντέους του Μίλος Φόρμαν, έχοντας λάβει λαμπερές αξιολογήσεις. Ωστόσο, τραυματίστηκε στο πόδι παίζοντας ποδόσφαιρο και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το έργο.