Νότια_Ιταλία
Μεσαίωνας
δεξιά|μικρογραφία|250x250εσ| Το βασίλειο της Σικελίας στη μεγαλύτερη έκτασή του, κατά τον 12ο αιώνα. Μετά τον Γοτθικό Πόλεμο (535–554) και μέχρι την άφιξη των Νορμανδών, μεγάλο μέρος της μοίρας της Νότιας Ιταλίας συνδέθηκε με τις τύχες της Ανατολικής Αυτοκρατορίας, παρόλο που η Βυζαντινή κυριαρχία αμφισβητήθηκε τον 9ο αι. από τους Λομβαρδούς, οι οποίοι προσάρτησαν το περιοχή της Κοζέντσα στο δικό τους δουκάτο του Μπενεβέντο. Κατά συνέπεια, οι Λομβαρδικές και οι Βυζαντινές περιοχές επηρεάστηκαν από τον ανατολικό μοναχισμό και μεγάλο μέρος της Νότιας Ιταλίας γνώρισε μια αργή διαδικασία προσανατολισμού στη θρησκευτική ζωή (ιεροτελεστίες, λατρείες και Λειτουργίες), η οποία συνόδευσε την εξάπλωση των ανατολικών εκκλησιών και μοναστηριών που διατήρησαν και μετέδωσαν την ελληνική και ελληνιστική παράδοση (η μονή Κατόλικα στον Στύλο είναι το πιο αντιπροσωπευτικό από αυτά τα βυζαντινά μνημεία). Από τότε στη νορμανδική κατάκτηση του 11ου αι. το νότιο τμήμα της χερσονήσου βυθιζόταν συνεχώς σε πολέμους μεταξύ των Βυζαντινών, της Λομβαρδίας και του Ισλαμικού Χαλιφάτου. Ο τελευταίος ίδρυσε δύο εμιράτα στη νότια Ιταλία: το εμιράτο της Σικελίας και, για 25 χρόνια, το εμιράτο του Μπάρι. Το Αμάλφι, μια ανεξάρτητη δημοκρατία από τον 7ο αι. έως το 1075, και σε μικρότερο βαθμό η Γκαέτα, η Μολφέττα και η Τράνι, συναγωνίστηκαν άλλες ιταλικές ναυτικές δημοκρατίες στην εγχώρια ευημερία και τη θαλάσσια σημασία τους. αριστερά|μικρογραφία|204x204εσ| Νότια Ιταλία το 1112. Από το 999 έως το 1139, οι Νορμανδοί κατέλαβαν όλες τις Λομβαρδικές και Βυζαντινές κτήσεις στη Νότια Ιταλία, τερματίζοντας μια χιλιετία Αυτοκρατορικής Ρωμαϊκής κυριαρχίας στην Ιταλία και τελικά εκδίιωξαν τους Μουσουλμάνους από τη Σικελία. Το Νορμανδικό βασίλειο της Σικελίας υπό τον Ρογήρο Β΄ χαρακτηριζόταν από την ικανή του διακυβέρνηση, τον πολυεθνικό χαρακτήρα και τη θρησκευτική του ανοχή. Νορμανδοί, Εβραίοι, Μουσουλμάνοι Άραβες, Βυζαντινοί Έλληνες, Λομβαρδοί και «γηγενείς» Σικελοί ζούσαν σε σχετική αρμονία. Ωστόσο, η κυριαρχία των Νορμανδών διήρκεσε μόνο αρκετές δεκαετίες, προτού λήξει επίσημα το 1198 με τη βασιλεία της Κωνσταντίας Ωτβίλ της Σικελίας και αντικαταστάθηκε από εκείνη της δυναστείας των Σουηβών Χοενστάουφεν, χάρη στο γάμο της Κωνσταντίας με τον Ερρίκο ΣΤ΄ της Γερμανίας, μέλος αυτού του Οίκου. δεξιά|μικρογραφία| [[Καστέλ ντελ Μόντε, που κτίστηκε από τον Φρειδερίκο Β' μεταξύ 1240 και 1250 στην Άντρια της Απουλίας.]] Στη Σικελία, ο βασιλιάς Φρειδερίκος Β΄ (γιος του Ερρίκου ΣΤ΄) ενέκρινε μια βαθιά μεταρρύθμιση των νόμων που κορυφώθηκε με τη δημοσίευση των Συνταγμάτων του Μέλφι (1231, γνωστό και ως Liber Augustalis), μια συλλογή νόμων για το βασίλειό του. που ήταν αξιοσημείωτη για την εποχή του και ήταν πηγή έμπνευση για πολύ καιρό μετά. Κατέστησε το βασίλειο της Σικελίας συγκεντρωτικό κράτος και καθιέρωσε την πρωτοκαθεδρία του γραπτού δικαίου. Με σχετικά μικρές τροποποιήσεις, το Liber Augustalis παρέμεινε η βάση της Σικελικής νομοθεσίας μέχρι το 1819. Η βασιλική του Αυλή στο Παλέρμο, από το 1220 περίπου μέχρι τον τέλος του, είδε την πρώτη χρήση μιας λογοτεχνικής μορφής μιας ιταλο-ρομανικής γλώσσας, της Σικελικής, που είχε σημαντική επιρροή, σε αυτό που επρόκειτο να γίνει η σύγχρονη ιταλική γλώσσα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έκτισε επίσης το Καστέλ ντελ Μόντε και το 1224 ίδρυσε το Πανεπιστήμιο της Νάπολης, που τώρα ονομάζεται, από αυτόν Ουνιβερσιτά Φεντερίκο ΙΙ.