cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Εθνική Οδός 64 (Ελλάδα)
Η Εθνική Οδός 64 (ΕΟ64) είναι εθνική οδός στην Πελοπόννησο. Συνδέει την Κάτω Αχαΐα με το Λάππα μέσω του Άραξου, διασχίζοντας μέρος του Νομού Αχαΐας. Κατά μήκος της εθνικής οδού μπορεί κάποιος να επισκεφτεί:
thumb|left|200px|Το σήμα της Εθνικής Οδού 64.
64 Κατηγορία:Δρόμοι στη Δυτική Ελλάδα
Δημήτριος Κοκκαλιώτης
Ο Δημήτριος Κοκκαλιώτης ήταν οπλαρχηγός και πληρεξούσιος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 από την Κοκκαλού Θεσσαλονίκης.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Δημήτριος Κοκκαλιώτης γεννήθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα στην Κοκκαλού Θεσσαλονίκης. Συμμετείχε στην Ελληνική επανάσταση του 1821 ως οπλαρχηγός, τόσο στη Μακεδονία, όσο και στη Νότια Ελλάδα. Πήρε μέρος σε πολλές μάχες κατά τη διάρκεια της επανάστασης, επικεφαλής σώματος στρατιωτών. Διατέλεσε γραμματέας του αρχιστράτηγου Αναστάσιου Καρατάσου. Ήταν επίσης μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Κατατάχθηκε στην Ε΄ τάξη αξιωματικών του Ελληνικού στρατού. Πήρε μέρος ως πληρεξούσιος Ανατολικομεσημβρινών επαρχιών Μακεδονίας στη Γ' Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου. Μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους εγκαταστάθηκε στην Αταλάντη, όπου διατέλεσε ειρηνοδίκης και συμβολαιογράφος.
Σημειώσεις
<references responsive="0" group="Σημ." />
Κατηγορία:Οπλαρχηγοί του 1821 Κατηγορία:Έλληνες πληρεξούσιοι Κατηγορία:Έλληνες μέλη της Φιλικής Εταιρείας
Κύπελλο Ολλανδίας (ποδόσφαιρο ανδρών)
Το Κύπελλο Ολλανδίας (ολλανδικά: KNVB Beker) είναι μια ετήσια ποδοσφαιρική διοργάνωση, που διοργανώνεται από την Βασιλική Ολλανδική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (KNVB) από το 1898 και είναι το δεύτερο σε αξία τρόπαιο του ολλανδικού ποδοσφαίρου μετά την Ερεντιβίζιε.
Στο κύπελλο λαμβάνουν χώρα οι ομάδες της Ερεντιβίζιε, της Εέρστε Ντιβίζιε, της Τοπκλάσε, καθώς και οι ημιφιναλίστ του Κυπέλλου Ερασιτεχνών Ολλανδίας. Οι τελικοί γίνονται παραδοσιακά στο Ντε Κάιπ στο Ρότερνταμ, ενώ ο νικητής του κυπέλλου και ο νικητής του πρωταθλήματος αγωνίζονται μεταξύ τους στο Σούπερ Καπ Ολλανδίας.
Πολυνίκης της διοργάνωσης είναι ο Άγιαξ με 20 κατακτήσεις, ενώ η Αϊντχόφεν είναι η τρέχουσα κάτοχος του τίτλου.
Τίτλοι ανά σύλλογο
Τα περισσότερα Κύπελλα Ολλανδίας έχουν κατακτήσει οι τρεις ισχυρότερες ομάδες της χώρας: 20 ο Άγιαξ του Άμστερνταμ, 13 η Φέγενορντ του Ρότερνταμ και 11 η ΠΣΦ του Αϊντχόφεν. Όμως, η κυριαρχία των τριών ισχυρών ξεκίνησε κυρίως από τη μεταπολεμική περίοδο και δεν υπήρχε από το ξεκίνημα του θεσμού. Έτσι τα υπόλοιπα κύπελλα έχουν μοιραστεί 34 ομάδες, κυρίως στις αρχές του 20ού αιώνα, πολλές από τις οποίες είτε δεν υπάρχουν πλέον είτε έχουν συγχωνευτεί με νεότερες. Από όλες αυτές ξεχωρίζει η Χάαρλεμ με 5 τίτλους.
Εκτός από τις 37 ομάδες που έχουν πάρει τουλάχιστον ένα κύπελλο, άλλες 24 έφτασαν κατά καιρούς στον τελικό, χωρίς να καταφέρουν κάποια νίκη. Από αυτές η πιο «άτυχη» μπορεί να χαρακτηριστεί η ΝΕΚ με 4 αποτυχημένους τελικούς.
Σημειώσεις
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ο Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές διοργανώσεις Ολλανδίας
Γεώργιος Μηνιάτης
Ο Γεώργιος Μηνιάτης (1823–1895) ήταν ονομαστός Έλληνας ζωγράφος και δημοσιογράφος που άκμασε τον 19ο αιώνα.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Αργοστόλι το 1823 και στη συνέχεια μετά τις πρώτες σπουδές του στα Επτάνησα μετέβη στην Ιταλία όπου σπούδασε ζωγραφική παραμένοντας εκεί μέχρι τον θάνατό του. Παράλληλα με τη ζωγραφική ασχολήθηκε και με τη δημοσιογραφία: διετέλεσε ανταποκριτής και σχεδιαστής των Εικονογραφημένων Νέων του Λονδίνου. Επίσης υπήρξε και μέλος του Διεθνούς Συνεδρίου Στατιστικής, στη Φλωρεντία.
Από τα ζωγραφικά του έργα που έχουν θέματα κυρίως ιστορικά και θρησκευτικά ξεχωρίζουν τα: «Οι Σουλιώτες κατά των Τούρκων», «Μάρκος Μπότσαρης», «Το πρώτο κύμα της δημιουργίας», κ.ά..
Σύζυγός του ήταν η σπουδαία στην εποχή της λογία και συγγραφέας Μαργαρίτα Μηνιάτη.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ζωγράφοι Κατηγορία:Έλληνες δημοσιογράφοι Κατηγορία:Έλληνες της Φλωρεντίας
Δροσοχώρι Ιωαννίνων
thumb|right|207x207px|Ο ναός του αγίου Παντελεήμονα στο Δροσοχώρι
Το Δροσοχώρι είναι χωριό του νομού Ιωαννίνων, ενταγμένο στον Δήμο Ιωαννιτών. Βρίσκεται στο Β.Δ. άκρο του Δρίσκου σε απόσταση 15 χλμ. από τα Ιωάννινα, σε υψόμετρο 630 μ. Η έκταση του είναι 10.600 στρ.
Ιστορικά στοιχεία
Το έτος ίδρυσης του Δροσοχωρίου δεν είναι ιστορικά εξακριβωμένο. Απαρτιζόταν κυρίως από µικρούς οικισµούς όπως τα "Γκιόνολα" όπου βρίσκονται αριστερά της Αγίας Κυριακής, η "Γκάντο" ή "Κρεβάτες" όπου µέχρι σήμερα σώζονταν ερείπια από τα σπίτια, η Μούρελη, οι Άγιοι Απόστολοι ή "Περιβόλια", η περιοχή "Αµπέλια" όπου σε κάποια περίοδο της ιστορίας του υπήρξε Τούρκικο νεκροταφείο εξού και το τοπωνύµιο "Μνήµατα", οι "Μεγαλπάδες" όπου εκεί υπήρξε εργαστήριο κεραµικής και σύμφωνα με ευρήµατα όπου μέχρι σήµερα έρχονται στην επιφάνεια πλήθος σπασµένων κεραµικών. Τα περισσότερα κτήματα βρίσκονταν στην κατοχή μουσουλμάνων ενώ άλλα είχαν παραχωρηθεί στην εκκλησία και έγιναν βακούφια. Οι χωριανοί τα καλλιεργούσαν και πλήρωναν στους ιδιοκτήτες τους το δέκατο και τα ίµορα, έτσι κατά την συγκοµιδή τα ίµορα και τα δέκατα ήταν δύο µεγάλες αποθήκες, η µία στον Αµπελόπουλο και η άλλη στο κέντρο του χωριού. Στις αποθήκες αυτές, τα “κοτσέκια” συγκέντρωναν το αποτέλεσμα της συγκομιδής τους. Παράλληλα, το χωριό διέθετε σχολείο στο οποίο φοιτούσαν 30 μαθητές.
To 1895, η απογραφή της οθωμανικής διοίκησης, βρήκε στο Δροσοχώρι 295 κατοίκους οι οποίοι ήταν μοιρασμένοι σε 64 χανέδες. Το χωριό ως κοινότητα αναγνωρίσθηκε την 7 Αυγούστου με το Β.Δ. ΦΕΚ Α’ 184 208/1919 και η μετονομασία του χωριού έγινε επίσης με το Β.Δ. της 9.9.1950 ΦΕΚ Α 208/1950.
Πολιτισμός
Το Δροσοχώρι παρουσιάζει έντονη κίνηση στον πνευματικό, πολιτιστικό και κοινωνικό τομέα. Το 1952 ιδρύθηκε στον οικισμό ο Μορφωτικός Σύλλογος Αγροτόπαιδων Δροσοχωρίου έπειτα από προσπάθειες που είχαν ως επικεφαλής τους δασκάλους Λεωνίδα και Ελένη Τσαούση, τον γεωπόνο Χρήστο Παπαστυλιόπουλο και τη νεολαία του Δροσοχωρίου. Αργότερα μετονομάστηκε σε Πολιτιστικός Σύλλογος Δροσοχωρίου. Στο χωριό διοργανώνονται τα πανηγύρια της Αγίας Τριάδας στις 8 Ιουνίου και του Αγίου Παντελεήμονα στις 27 Ιουλίου. Παράλληλα, ο τοπικός σύλλογος συμμετέχει και στις αποκριάτικες εκδηλώσεις της πόλης των Ιωαννίνων.
Στο Δροσοχώρι εδρεύει η ποδοσφαιρική ομάδα ΠΑΟ Δροσοχωρίου, η οποία συμμετέχει στα τοπικά πρωταθλήματα του νομού Ιωαννίνων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δήμος Ιωαννιτών Κατηγορία:Χωριά του νομού Ιωαννίνων Κατηγορία:Δήμος Παμβώτιδος
Γαλάζιες Σημαίες
thumb|right|Η Γαλάζια σημαία thumb| thumb|Η Γαλάζια Σημαία στην ακτή των [[Νέα Βρασνά|Νέων Βρασνών της Θεσσαλονίκης.]] Οι Γαλάζιες Σημαίες (Blue Flags) είναι ένα σύμβολο ποιότητας που απονέμεται σε οργανωμένες ακτές και μαρίνες διαχειριζόμενες από παράκτιους δήμους, ξενοδόχους ή και άλλους φορείς, με βάση αυστηρά κριτήρια. Πρόκειται για ένα εθελοντικό πρόγραμμα που αποτελεί μία πρότυπη περιβαλλοντική δράση για ακτές με μεγάλο αριθμό λουόμενων.
Το πρόγραμμα διεθνώς
Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά στη Γαλλία το 1985. Η επίσημη έναρξη του ήταν στις 5 Ιουνίου 1987 (Διεθνής ημέρα περιβάλλοντος) με την παρουσίαση του στο Συμβούλιο της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σήμερα το πρόγραμμα των γαλάζιων σημαιών υπάρχει σε 39 χώρες παγκοσμίως με 3.200 βραβευμένες ακτές και μαρίνες.
Διεθνής διαχειριστής του Προγράμματος είναι το Ίδρυμα Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης (Foundation for Environmental Education ή FEE), το οποίο βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τους κατά τόπους διαχειριστές. Το ίδρυμα αυτό είναι υπεύθυνο και για τη περιοδική αναμόρφωση των κριτηρίων βράβευσης.
Κριτήρια
Τα κριτήρια για τη βράβευση μιας παραλίας ή μαρίνας χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες. Αυτές είναι:
Στόχος
Στόχος του προγράμματος είναι:
Παραπομπές
Κατηγορία:Τουρισμός Κατηγορία:Σημαίες Κατηγορία:Παραλίες
Τεκμήριο αθωότητας
Ως τεκμήριο αθωότητας νοείται η νομική αρχή σύμφωνα με την οποία κάθε άτομο που κατηγορείται για οποιοδήποτε έγκλημα θεωρείται αθώο έως ότου αποδειχθεί η ενοχή του. Υπό το τεκμήριο της αθωότητας, το νομικό βάρος απόδειξης φέρει, επομένως, η κατηγορούσα αρχή, η οποία πρέπει να παρουσιάσει επιτακτικά στοιχεία στον δικαστή ή τον ένορκο. Εάν η δίωξη δεν αποδείξει τις κατηγορίες αληθείς, τότε το άτομο απαλλάσσεται από τις κατηγορίες. Η εισαγγελία πρέπει στις περισσότερες περιπτώσεις να αποδείξει ότι ο κατηγορούμενος είναι ένοχος πέρα από εύλογη αμφιβολία. Εάν υπάρχουν εύλογες αμφιβολίες, ο κατηγορούμενος πρέπει να αθωωθεί.
Σε πολλές χώρες και σε πολλά νομικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων του κοινού δικαίου και του αστικού δικαίου, το τεκμήριο αθωότητας αποτελεί νόμιμο δικαίωμα του κατηγορουμένου σε ποινική δίκη. Είναι επίσης ένα διεθνές ανθρώπινο δικαίωμα σύμφωνα με την Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, άρθρο 11.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ποινική ΔικονομίαΚατηγορία:ΑμφιβολίαΚατηγορία:Ανθρώπινα δικαιώματα
Κρατικό Μουσείο του Κρατικού Πολιτιστικού Κέντρου του Τουρκμενιστάν
Το Κύριο Μουσείο του Τουρκμενιστάν  (Türkmenistanyň Milli muzeyi), επίσης γνωστό ως Μουσείο Σαπαρμουράτ Τουρκμενμπάσι, είναι ένα μουσείο στο Τουρκμενιστάν.
Το μουσείο εγκαινιάστηκε στις 12 Νοεμβρίου 1998. . Το μουσείο διαθέτει επτά μόνιμες συλλογές που ενσωματώνουν την ιστορία, τη σημερινή κουλτούρα και την εθνογραφία.
Συλλογές
Από το 2013, το μουσείο χωρίστηκε σε τρία τμήματα: της φυσικής ιστορίας, των επιστημών και του Πρόεδρου του Τουρκμενιστάν. Η φωτογραφία απαγορεύεται σε οποιοδήποτε μέρος του μουσείου και όλοι οι επισκέπτες ακολουθούνται από έναν υπάλληλο του μουσείου κατά τη διάρκεια της παραμονής τους. Πολλά αντικείμενα και φωτογραφίες είναι καθαρά απομιμήσεις ή ψηφιακά επεξεργασμένα.
Εθνική ιστορία
Το μουσείο περιέχει μια μεγάλη συλλογή από αρχαία αντικείμενα. Ωστόσο, πολλά είναι υπερβολικά περίπλοκα, σε παρθένα κατάσταση και για χιλιάδες χρόνια που οδηγούν σε ερωτήσεις σχετικά με την αυθεντικότητά τους.
Πρόεδρος
Το μουσείο διαθέτει το ένα τρίτο του χώρου του αφιερωμένο στον σημερινό Πρόεδρο του Τουρκμενιστάν. Σε αυτό το τμήμα, οι εικόνες του προέδρου κάνουν μια μεγάλη ποικιλία πραγμάτων, μεταξύ των οποίων είναι η συγκομιδή καλλιεργειών με τους πολίτες του, η οδήγηση αυτοκινήτων, ανάγνωση με παιδιά, συμμετοχή σε αθλήματα και συναντήσεις με ηγέτες άλλων χωρών.
Επιστήμες
Το τμήμα του μουσείου αφιερωμένο στην επιστήμη δεν έχει αγγλικές λεζάντες, παρόλο που το υπόλοιπο μουσείο έχει.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Εθνικά μουσεία Κατηγορία:Αρχαιολογικά μουσεία Κατηγορία:Εθνογραφικά μουσεία Κατηγορία:Ιστορικά μουσεία Κατηγορία:Μουσεία στο Τουρκμενιστάν
Μιντόρι
Η Μιντόρι Γκοτο (五嶋 みどり, προφ. Gotō Midori, γενν. 25 Οκτωβρίου 1971), με καλλιτεχνικό όνομα απλώς Μιντόρι (Midori) είναι Ιαπωνίδα και Αμερικανίδα βιολονίστρια. Ερμήνευσε για πρώτη φορά με τη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης σε ηλικία μόλις 11 ετών, ως προσκεκλημένη σολίστ-έκπληξη στο «γκαλά» της παραμονής της Πρωτοχρονιάς του 1982. Το 1986 η ερμηνεία της στο Μουσικό Φεστιβάλ του Τάνγκλγουντ, με τον Λέοναρντ Μπερνστάιν να διευθύνει δική του σύνθεση, εμφανίσθηκε στο πρωτοσέλιδο των New York Times. Εκτός από διάσημο παιδί-θαύμα ωστόσο, η Μιντόρι εξελίχθηκε και ως ενήλικη σε μία από τις πλέον εξέχουσες βιολονίστριες του κόσμου.
Η Μιντόρι τιμήθηκε ως εκπαιδευτική και για τις προσπάθειές της στην κοινότητ. Σε ηλικία 21 ετών, ίδρυσε το δικό της ίδρυμα (Midori and Friends) για να φέρει τη μουσική εκπαίδευση σε νέους σε μειονεκτικές κοινότητες στη Νέα Υόρκη και στην Ιαπωνία, η οποία εξελίχθηκε σε 4 ξεχωριστούς οργανισμούς με παγκόσμιο αντίκτυπο. Το 2007 διορίστηκε ως «Αγγελιοφόρος της Ειρήνης» του ΟΗΕ. Το 2018 έγινε καθηγήτρια στο Τμήμα Βιολιού στο Ινστιτούτο Μουσικής Κέρτις, ενώ παρέμεινε και στη Σχολή Μουσικής Thornton. Εκλέχθηκε μέλος στην Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών το 2012.
Οικογένεια και πορεία ως την ενηλικίωση
Η Μιντόρι γεννήθηκε στην Οσάκα της Ιαπωνίας. Αφαίρεσε το επώνυμο του πατέρα της από το καλλιτεχνικό όνομά της μετά το διαζύγιο των γονέων της το 1983. Τότε αρχικά εμφανίστηκε με το όνομα Mi Dori, ενώ στη συνέχεια αποφάσισε το μονολεκτικό Midori. Ο πατέρας της ήταν επιτυχημένος μηχανικός, ενώ η μητέρα της, η Σέτσου Γκότο, ήταν επαγγελματίας βιολονίστρια. Η Σέτσου έπαιρνε τακτικά τη νεαρή Μιντόρι στις πρόβες της ορχήστρας της, όπου το μικρό παιδί κοιμόταν στην πρώτη σειρά της αίθουσας ενώ η μητέρα της έπαιζε. Μια μέρα η Σέτσου άκουσε τη δίχρονη Μιντόρι να μουρμουρίζει ένα κοντσέρτο του Μπαχ το οποίο είχε προβάρει δύο ημέρες νωρίτερα. Στη συνέχεια η Μιντόρι προσπαθούσε συχνά να αγγίξει το βιολί της μητέρας της, ανεβαίνοντας ακόμη και στον πάγκο του οικογενειακού πιάνου για να προσπαθήσει να φτάσει το βιολί πάνω από το πιάνο. Στα τρίτα γενέθλιά της, η μητέρα της της έδωσε ένα βιολί μεγέθους 1/16 και άρχισε να της δίνει μαθήματα.
Η Μιντόρι έδωσε την πρώτη της δημόσια εμφάνιση στην ηλικία των 6 ετών, παίζοντας ένα από τα 24 Καπρίτσια για σόλο βιολί του Παγκανίνι στην ιδιαίτερη πατρίδα της, την Οζάκα. Το 1982 αυτή και η μητέρα της μετακόμισαν στη Νέα Υόρκη, όπου η Μιντόρι ξεκίνησε τις σπουδές με βιολί με την Ντόροθυ ΝτεΛέυ στο Τμήμα ανηλίκων της περίφημης Σχολής Τζούλιαρντ και στο Φεστιβάλ και Σχολή Μουσικής του Άσπεν. Ως οντισιόν της, η Midori ερμήνευσε το «Chaconne» διάρκειας δεκατριών λεπτών του Μπαχ, που θεωρείται γενικά ένα από τα πιο δύσκολα σόλο κομμάτια βιολιού. Την ίδια χρονιά έκανε το ντεμπούτο της στη συναυλία με τη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης υπό τον Ζούμπιν Μέτα, έναν μαέστρο με τον οποίο θα ηχογραφούσε αργότερα στη Sony Classical. Το 1986 ήρθε και η θρυλική παράσταση της «Serenade» του Λέοναρντ Μπερνστάιν στο Tanglewood, υπό τη διεύθυνση του συνθέτη. Κατά τη διάρκεια της ερμηνείας, η μικρή έσπασε τη χορδή του «μι» στο βιολί της, και πάλι την ίδια χορδή στο Στραντιβάριους του α΄ βιολιού της συναυλίας, αφού το δανείστηκε. Τελείωσε την παράσταση με το βιολί «Γκουαντανίνι» του συνεργάτη του συναυλιακού συναδέλφου και στο τέλος οι ακροατές τη χειροκρότησαν όρθιοι. Η πρώτη σελίδα της επόμενης ημέρας των New York Times έφερε τον τίτλο «14χρονο κορίτσι κατακτά το Tanglewood με τρία βιολιά».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιάπωνες βιολιστές Κατηγορία:Αμερικανοί βιολιστές Κατηγορία:Αμερικανοί ιαπωνικής καταγωγής
Εθνική Οδός 79
Η Εθνική Οδός 79 είναι εθνικός αυτοκινητόδρομος στην Ανατολική Αττική της Ελλάδας. Συνδέει τη Μαλακάσα με τη Σκάλα Ωρωπού. Κατηγορία:Δρόμοι στην Αττική Κατηγορία:Αυτοκινητόδρομοι της Ελλάδας
Κυβέρνηση Αριστείδη Μωραϊτίνη 1867
Η Κυβέρνηση Αριστείδη Μωραϊτίνη 1867 ή υπουργείον Μωραϊτίνη (Δεκέμβριος 1867 – Ιανουάριος 1868) ήταν «Υπηρεσιακή κυβένηση» (δηλ. με σκοπό να διεξαγάγει βουλευτικές εκλογές), την οποία επέλεξε ο βασιλιάς Γεώργιος μετά την ρήξη στις σχέσεις του με την «κυβέρνηση Κουμουνδούρου». Αν και σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο βασιλιάς θα έπρεπε να σχηματίσει κυβέρνηση από τη μειοψηφία, να διαλύσει την Βουλή και να προκηρύξει εκλογές, ο Γεώργιος διάλεξε τον τότε πρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αριστείδη Μωραϊτίνη για να σχηματίσει κυβέρνηση και υπουργούς, πρώην βουλευτές. Την ίδια μέρα της όρκισης των νέων υπουργών, διέκοψε και τις εργασίες της Βουλής επί 40 ημέρες. Η κίνηση αυτή του βασιλιά, ξάφνιασε όλο τον πολιτικό κόσμο της εποχής καθώς ήταν η πρώτη φορά που ο Γεώργιος ασκούσε συνταγματικό του δικαίωμα.
Η κυβέρνηση χαρακτηρίστηκε και ως «Άχροο υπουργείο» με την έννοια ότι  τα μέλη της δεν είχαν εμφανή κομματική ταυτότητα και τοποθέτηση. .
Ο Γεώργιος οδηγήθηκε στον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης, με αρχηγό τον Δημήτριο Βούλγαρη, που θα διεξήγαγε τελικά τις εκλογές.
Πηγές
1867 12 Κατηγορία:1868 1867
Γερόλακκος
Ο Γερόλακκος είναι κοινότητα της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το χωριό δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Το έδαφος της κοινότητας ανήκει εκ του νόμου (de jure) στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ εκ των πραγμάτων (de facto) ανήκει στο μη αναγνωρισμένο κράτος της Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου.
Πληθυσμός
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο έως το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή στο χωριό από την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού το έδαφος του δεν ελέγχεται από αυτήν.
Πηγές
Κατηγορία:Κοινότητες της Επαρχίας Λευκωσίας
2495 Νοβιομάγκουμ
Ο Νοβιομάγκουμ (Noviomagum) είναι ένας αστεροειδής που περιφέρεται στην εσωτερική (δηλαδή την προς τον `Ηλιο) περιοχή της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών, μέχρι τα εσώτατα όριά της, και έχει απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 14,87. Ανακαλύφθηκε το 1960 από τον Ολλανδοαμερικανό αστρονόμο Τομ Γκέρελς, που παρατηρούσε από το Αστεροσκοπείο του Πάλομαρ, καθώς και από το ζεύγος Ολλανδών αστρονόμων Κορνέλις Γιοχάνες βαν Χούτεν και Ίνγκριντ βαν Χούτεν-Γκρένεβελντ, και πήρε το όνομά του από τη λατινική ονομασία της ολλανδικής πόλεως Ναϊμέχεν, που θεωρείται η αρχαιότερη της χώρας.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Τα φυσικά χαρακτηριστικά του Νοβιομάγκουμ είναι άγνωστα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι-πηγές
Νοβιομαγκουμ
Αϋπνία
thumb|right|300px|Ψυχικά και σωματικά προβλήματα που προκαλεί η αϋπνία. Η αϋπνία είναι μια διαταραχή του ύπνου στην οποία οι άνθρωποι δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν. Μπορεί να έχουν δυσκολία να κοιμηθούν ή να παραμείνουν κοιμισμένοι για όσο επιθυμούν. Η αϋπνία ακολουθείται συνήθως από υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, χαμηλή ενέργεια, ευερεθιστότητα και καταθλιπτική διάθεση. Μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο αυτοκινητιστικών ατυχημάτων, καθώς και σε προβλήματα συγκέντρωσης και εκμάθησης. Η αϋπνία μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμη όπου διαρκεί ημέρες ή εβδομάδες, ή και μακροχρόνια όπου μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από ένα μήνα. Η αϋπνία μπορεί να εμφανιστεί ανεξάρτητη ή ως αποτέλεσμα κάποιου προβλήματος. Οι συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν σε αϋπνία περιλαμβάνουν ψυχολογικό στρες, χρόνιο πόνο, καρδιακή ανεπάρκεια, υπερθυρεοειδισμό, καούρα, σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, εμμηνόπαυση, ορισμένα φάρμακα και ουσίες όπως η καφεΐνη, η νικοτίνη και το αλκοόλ. Άλλοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν τις νυχτερινές βάρδιες και την άπνοια ύπνου. Η διάγνωση βασίζεται στις συνήθειες ύπνου και σε μια εξέταση για να διερευνηθούν υποκείμενες αιτίες. Μία μελέτη του ύπνου μπορεί να πραγματοποιηθεί για να αναζητηθούν υποκείμενες διαταραχές. Ο έλεγχος μπορεί να γίνει με δύο ερωτήσεις: "αντιμετωπίζετε δυσκολία στο να κοιμηθείτε;" και "δυσκολεύεστε να πέσετε για ύπνο ή να παραμείνετε κοιμισμένοι;".
Η ενσωμάτωση ενός υγιή ύπνου και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι συνήθως η πρωταρχική θεραπεία για την αϋπνία. Ένας υγιής ύπνος περιλαμβάνει μία συνεπή ώρα ύπνου, έκθεση στο ηλιακό φως, ένα ήσυχο και σκοτεινό δωμάτιο και τακτική άσκηση. Μπορεί επίσης να προστεθεί γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία. Ενώ τα υπνωτικά χάπια μπορούν να βοηθήσουν, συσχετίζονται με τραυματισμούς, άνοια και εθισμό. Αυτά τα φάρμακα δεν συνιστώνται για περισσότερο από τέσσερις ή πέντε εβδομάδες. Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της εναλλακτικής ιατρικής είναι ασαφής.
== Επιδημιολογία == Μεταξύ 10% και 30% των ενηλίκων έχουν αϋπνία σε οποιαδήποτε δεδομένη χρονική στιγμή και έως και τα μισά άτομα έχουν αϋπνία σε ένα δεδομένο έτος. Περίπου το 6% των ανθρώπων πάσχουν από αϋπνία που δεν οφείλεται σε άλλο πρόβλημα και διαρκεί περισσότερο από ένα μήνα. Τα άτομα άνω των 65 ετών επηρεάζονται συχνότερα από τα νεότερα άτομα. Οι γυναίκες επηρεάζονται συχνότερα από τους άνδρες. Η αϋπνία είναι 40% πιο συχνή στις γυναίκες από ό, τι στους άνδρες.
Αναφέρονται υψηλότερα ποσοστά αϋπνίας στους φοιτητές σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό.
Σημάδια και συμπτώματα
Συμπτώματα αϋπνίας :
·       Δυσκολία στην έναρξη του ύπνου, συμπεριλαμβανομένης της δυσκολίας να βρείτε μια άνετη θέση ύπνου
·       Ξύπνημα κατά τη διάρκεια της νύχτας και αδυναμία να ξανακοιμηθείτε
·       Πρωινή αφύπνιση
·       Αδυναμία συγκέντρωσης σε καθημερινές εργασίες, δυσκολία στη μνήμη
·       Αίσθημα κόπωσης ή χαμηλή ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας
·       Ευερεθιστότητα, επιθετικότητα ή παρορμητικότητα
Η αϋπνία κατά την έναρξη του ύπνου (sleep onset insomnia)  είναι η δυσκολία να αποκοιμηθείτε στο ξεκίνημα της νύχτας, συχνά ένα σύμπτωμα διαταραχών άγχους. Το σύνδρομο καθυστερημένης φάσης ύπνου (delayed sleep phase disorder) μπορεί να διαγνωστεί εσφαλμένα ως αϋπνία, καθώς η έναρξη του ύπνου καθυστερεί πολύ αργότερα από το κανονικό, ενώ το πρωινό ξύπνημα συμβαίνει μέχρι και τις μεσημεριανές ώρες.
Είναι σύνηθες για τους ασθενείς που δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν να έχουν επίσης νυχτερινές αφυπνίσεις με δυσκολία να ξανακοιμηθούν. Τα δύο τρίτα αυτών των ασθενών ξυπνούν κατά τη διάρκεια της νύχτας, με περισσότερους από τους μισούς να έχουν πρόβλημα να επιστρέψουν στον ύπνο μετά από ένα τέτοιο ξύπνημα στα μέσα της νύχτας.
Το πολύ πρωινό ξύπνημα χαρακτηρίζεται ως ένα ξύπνημα που συμβαίνει νωρίτερα (περισσότερο από 30 λεπτά) από το επιθυμητό, ​​με αδυναμία επιστροφής στον ύπνο και προτού ο συνολικός χρόνος ύπνου φτάσει τις 6,5 ώρες συνολικά. Το πολύ πρωινό ξύπνημα είναι συχνά χαρακτηριστικό της κατάθλιψης. Τα συμπτώματα άγχους μπορεί να οδηγήσουν σε αϋπνία. Μερικά από αυτά τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ένταση, καταναγκαστική ανησυχία για το μέλλον, αίσθημα υπερδιέγερσης και υπερβολική ανάλυση των παρελθόντων γεγονότων.
Εργατικό δυναμικό
Εργατικό δυναμικό΄ονομάζεται το κομμάτι του πληθυσμού που είτε εργάζεται, στον δημόσιο τομέα ή τον ιδιωτικό, είτε είναι αυτοαπασχολούμενο ή είναι άνεργο και επιθυμεί να εργαστεί. Χρησιμοποιείται γενικά για να περιγράψει όσους εργάζονται για μια εταιρεία, της οποίας αποτελεί μέρος του εργατικού δυναμικού της, ακόμη και ο εργοδότης αποτελεί μέρος του εργατικού δυναμικού. Νόμιμη εργασία θεωρείται κάθε είδους απασχόλησης που είναι καταγεγραμμένη με αποδοχές. Σε αντίθεση με μαύρη αγορά της οποίας τα μέλη δεν θεωρούνται μέρος του εθνικού εργατικού δυναμικού, η νόμιμη εργασία εντός μιας χώρας συμβάλλει στο ακαθάριστο εθνικό προϊόν, το οποίο διαφέρει από το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν, αυτής της χώρας.
Αϋπνία
Σημάδια και συμπτώματα
Κακή ποιότητα ύπνου
Εργατικό δυναμικό
Παραπομπές
Κατηγορία:Εργασία
Αϋπνία
Σημάδια και συμπτώματα
Η μείζων κατάθλιψη οδηγεί σε μεταβολές στη λειτουργικότητα του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων, προκαλώντας υπερβολική απελευθέρωση κορτιζόλης που μπορεί να οδηγήσει σε κακή ποιότητα ύπνου.
Παρανόηση κατάστασης ύπνου (sleep state misperception)
Αιτίες
Τα συμπτώματα της αϋπνίας μπορεί να προκληθούν ή να σχετίζονται με :
·       Διαταραχές της αναπνοής στον ύπνο, όπως άπνοια ύπνου ή σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας.
·       Χρήση ψυχοδραστικών φαρμάκων (όπως διεγερτικά), συμπεριλαμβανομένων ορισμένων φαρμάκων, βοτάνων, καφεΐνης, νικοτίνης, κοκαΐνης, αμφεταμινών, μεθυλφαινιδάτης, αριπιπραζόλης, MDMA, μοδαφινίλης ή υπερβολικής πρόσληψης αλκοόλ
·       Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, το οποίο μπορεί να προκαλέσει αϋπνία κατά την έναρξη του ύπνου λόγω των αισθήσεων δυσφορίας που προκαλούνται και της ανάγκης μετακίνησης των ποδιών ή άλλων περιοχών του σώματος για την ανακούφιση αυτών των αισθήσεων
·       Περιοδική διαταραχή κίνησης των άκρων (PLMD), η οποία εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του ύπνου και μπορεί να προκαλέσει διεγέρσεις τις οποίες ο κοιμισμένος δεν αντιλαμβάνεται.
·       Πόνος, χρόνιος πόνος: ένας τραυματισμός ή μια πάθηση που προκαλεί πόνο μπορεί να εμποδίσει ένα άτομο να βρει μια άνετη θέση για να κοιμηθεί και μπορεί επίσης να προκαλέσει αφύπνιση.
·       Μετατοπίσεις ορμονών όπως αυτές που προηγούνται της εμμήνου ρύσεως και αυτές κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης
·       Γεγονότα ζωής όπως φόβος, άγχος, συναισθηματική ή ψυχική ένταση, εργασιακά προβλήματα, οικονομικό άγχος, γέννηση παιδιού και πένθος
·       Γαστρεντερικά προβλήματα όπως καούρα ή δυσκοιλιότητα
·       Ψυχικές διαταραχές όπως διπολική διαταραχή, κλινική κατάθλιψη, γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, διαταραχή μετα-τραυματικού στρες, σχιζοφρένεια, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, άνοια, και ΔΕΠΥ
·       Διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού, όπως η εργασία με βάρδιες και ο αποσυγχρονισμός (jet lag), μπορεί να προκαλέσουν αδυναμία ύπνου ορισμένες ώρες της ημέρας και υπερβολική υπνηλία σε άλλες ώρες της ημέρας. Οι χρόνιες διαταραχές κιρκάδιου ρυθμού χαρακτηρίζονται επίσης από παρόμοια συμπτώματα.
·       Ορισμένες νευρολογικές διαταραχές, εγκεφαλικές βλάβες ή ιστορικό τραυματικής εγκεφαλικής βλάβης
·       Ιατρικές παθήσεις όπως ο υπερθυρεοειδισμός
·       Η κατάχρηση συνταγογραφούμενων ή μη βοηθημάτων ύπνου (ηρεμιστικά ή καταθλιπτικά φάρμακα) μπορεί να προκαλέσει αναζωπύρωση της αϋπνίας.
·       Κακό περιβάλλον για τον ύπνο, π.χ. θόρυβος ή υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης
·       Μια σπάνια γενετική κατάσταση που μπορεί να προκαλέσει μια μόνιμη και τελικά θανατηφόρα μορφή αϋπνίας που βασίζεται σε μία πρωτεϊνη, πράιον, και ονομάζεται θανατηφόρα οικογενειακή αϋπνία.
·       Φυσική άσκηση: η αϋπνία που προκαλείται από την άσκηση είναι συχνή σε αθλητές με τη μορφή παρατεταμένης καθυστέρησης έναρξης ύπνου(sleep onset latency).
·       Αυξημένη έκθεση στο μπλε φως από τεχνητές πηγές, όπως τηλέφωνα ή υπολογιστές
·       Χρόνιος πόνος
·       Άσθμα
Πολυυπνογραφικές μελέτες ύπνου έχουν δείξει ότι τα άτομα που υποφέρουν από διαταραχές του ύπνου έχουν αυξημένα επίπεδα νυκτερινής απελευθέρωσης κορτιζόλης και αδρενοκορτικοτροπου ορμόνης. Έχουν επίσης αυξημένο μεταβολικό ρυθμό, το οποίο δε συμβαίνει σε άτομα που δεν έχουν αϋπνία αλλά ο ύπνος διακόπηκε σκόπιμα κατά τη διάρκεια μίας μελέτης ύπνου. Μελέτες του μεταβολισμού του εγκεφάλου με τη χρήση τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίων (PET) δείχνουν ότι τα άτομα με αϋπνία έχουν υψηλότερη μεταβολική δραστηριότητα τη νύχτα και την ημέρα. Το ερώτημα παραμένει εάν αυτές οι αλλαγές είναι οι αιτίες ή οι συνέπειες της μακροχρόνιας αϋπνίας.
Γενετική
Οι εκτιμήσεις κληρονομικότητας της αϋπνίας κυμαίνονται μεταξύ 38% στους άνδρες και 59% στις γυναίκες. Μια μελέτη συσχέτισης σε ολόκληρο το γονιδίωμα (GWAS) εντόπισε 3 γονιδιωματικούς τόπους (genomic loci) και 7 γονίδια που επηρεάζουν τον κίνδυνο ανάπτυξης αϋπνίας και έδειξε ότι η αϋπνία είναι πολυγονιδιακή. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε ισχυρή θετική συσχέτιση για το γονίδιο MEIS1 τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες. Η συγκεκριμένη μελέτη έδειξε ότι η γενετική αρχιτεκτονική της αϋπνίας αλληλεπικαλύπτεται έντονα με ψυχιατρικές διαταραχές και μεταβολικά χαρακτηριστικά.
Έχει υποτεθεί ότι η επιγενετική μπορεί επίσης να επηρεάσει την αϋπνία μέσω μιας διαδικασίας ελέγχου τόσο της ρύθμισης του ύπνου όσο και της brain-stress response που έχει επίσης αντίκτυπο στην πλαστικότητα του εγκεφάλου.
Aϋπνία προκαλούμενη από ουσίες
Προκαλούμενη από αλκοόλ
Το αλκοόλ χρησιμοποιείται συχνά ως μορφή αυτοθεραπείας της αϋπνίας. Ωστόσο, η χρήση αλκοόλ για την πρόκληση του ύπνου μπορεί να είναι η αιτία της αϋπνίας. Η μακροχρόνια χρήση αλκοόλ σχετίζεται με μείωση του ύπνου NREM σταδίου 3 και 4, καθώς και με την καταστολή και κατακερματισμό του ύπνου REM. Παρατηρείται συχνή εναλλαγή μεταξύ των σταδίων ύπνου, με αφύπνιση λόγω πονοκεφάλων, την ανάγκη ούρησης, αφυδάτωση και υπερβολική εφίδρωση. Η ανάκαμψη της γλουταμίνης παίζει επίσης ρόλο όταν κάποιος πίνει: το αλκοόλ αναστέλλει τη γλουταμίνη, ένα από τα φυσικά διεγερτικά του σώματος. Όταν το άτομο σταματά να πίνει, το σώμα προσπαθεί να αναπληρώσει για τον χαμένο χρόνο παράγοντας περισσότερη γλουταμίνη από ό, τι χρειάζεται. Η αύξηση των επιπέδων γλουταμίνης διεγείρει τον εγκέφαλο ενώ το άτομο προσπαθεί να κοιμηθεί, εμποδίζοντας τον να φτάσει στα βαθύτερα επίπεδα ύπνου. Η διακοπή της χρόνιας χρήσης αλκοόλ μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σοβαρή αϋπνία με έντονα όνειρα. Κατά τη διάρκεια της απόσυρσης (rebound), ο ύπνος REM είναι συνήθως υπερβολικός ως μέρος του φαινομένου της ανάκαμψης.
Όπως το αλκοόλ, οι βενζοδιαζεπίνες, όπως η αλπραζολάμη, η κλοναζεπάμη, η λοραζεπάμη και η διαζεπάμη, χρησιμοποιούνται συνήθως για τη θεραπεία της αϋπνίας βραχυπρόθεσμα, αλλά επιδεινώνουν τον ύπνο μακροπρόθεσμα. Ενώ οι βενζοδιαζεπίνες μπορούν να βοηθήσουν κάποιον να αποκοιμηθεί (δηλαδή να αναστέλλουν τον ύπνο στα επίπεδα 1 και 2 του NREM), ενώ κοιμούνται, τα φάρμακα διαταράσσουν την αρχιτεκτονική του ύπνου: μειώνουν τον χρόνο ύπνου, καθυστερούν τον χρόνο του ύπνου REM και μειώνουν τον βαθύ ύπνο με τα πιο αργά κύματα (το πιο αποκαταστατικό μέρος ύπνου τόσο για ενέργεια όσο και για διάθεση).
Προκαλούμενη από οπιοειδή
Τα οπιοειδή φάρμακα όπως η υδροκωδόνη, η οξυκωδόνη και η μορφίνη χρησιμοποιούνται για την αϋπνία που σχετίζεται με πόνο λόγω των αναλγητικών ιδιοτήτων τους και των υπνωτικών αποτελεσμάτων. Τα οπιοειδή μπορούν να κατακερματίαουν τον ύπνο και να μειώσουν τον ύπνο REM και 2ου σταδίου. Με την παραγωγή αναλγησίας και καταστολής, τα οπιοειδή μπορεί να είναι κατάλληλα σε προσεκτικά επιλεγμένους ασθενείς με αϋπνία που υποφέρουν από αϋπνία λόγω πόνου. Ωστόσο, η εξάρτηση από τα οπιοειδή μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνιες διαταραχές ύπνου.
Παράγοντες κινδύνου
Η αϋπνία επηρεάζει άτομα όλων των ηλικιακών ομάδων, αλλά τα άτομα στις ακόλουθες ομάδες έχουν περισσότερες πιθανότητες να βιώσουν αϋπνία.
·       Άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών
·       Συναισθηματικό στρες
·       Εργασία αργά το βράδυ
·       Ταξίδια σε διαφορετικές ζώνες ώρας
·       Χρόνιες ασθένειες όπως διαβήτης, νεφρική νόσος, πνευμονική νόσος, Αλτσχάιμερ ή καρδιακές παθήσεις
·       Διαταραχές χρήσης αλκοόλ ή ναρκωτικών
·       Γαστρεντερική παλινδρόμηση
·       Έντονο κάπνισμα
·       Εργασιακό στρες
Μηχανισμός
Υπάρχουν δύο κύρια μοντέλα ως προς τον μηχανισμό της αϋπνίας, (1) το γνωστικό και (2) το φυσιολογικό. Το γνωστικό μοντέλο υποδηλώνει ότι ο ρευματισμός και η υπεραισθησία συμβάλλουν στην αποτροπή του ύπνου και μπορεί να οδηγήσουν σε ένα επεισόδιο αϋπνίας.
Περίπου οι μισές γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση αντιμετωπίζουν διαταραχές του ύπνου και γενικότερα η πιθανότητα ανάπτυξης διαταραχής του ύπνου είναι περίπου διπλάσια στις γυναίκες παρά στους άνδρες. Αυτό φαίνεται να οφείλεται εν μέρει, αλλά όχι εντελώς, σε αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών, ειδικά κατά τη διάρκεια και μετά την εμμηνόπαυση.
Οι αλλαγές στις ορμόνες του φύλου τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες καθώς γερνούν μπορεί να αποτελούν εν μέρει έναν λόγο για την αυξημένη συχνότητα εμφάνισης διαταραχών ύπνου σε ηλικιωμένους.
Διάγνωση
Στην ιατρική, η αϋπνία μετράται ευρέως χρησιμοποιώντας την κλίμακα αϋπνίας της Αθήνας. Μετράται χρησιμοποιώντας οκτώ διαφορετικές παραμέτρους που σχετίζονται με τον ύπνο, που τελικά αντιπροσωπεύονται ως συνολική κλίμακα που αξιολογεί τον τρόπο ύπνου ενός ατόμου. Θα πρέπει να συμβουλευτείτε έναν εξειδικευμένο ειδικό ύπνου για τη διάγνωση τυχόν διαταραχής του ύπνου, ώστε να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα. Το ιατρικό ιστορικό και μια φυσική εξέταση πρέπει να γίνουν για την εξάλειψη άλλων συνθηκών που θα μπορούσαν να είναι η αιτία της αϋπνίας. Αφού αποκλειστούν όλες οι άλλες περιπτώσεις, πρέπει να ληφθεί ένα πλήρες ιστορικό ύπνου. Το ιστορικό ύπνου πρέπει να περιλαμβάνει συνήθειες ύπνου, φάρμακα (συνταγογραφούμενα και μη συνταγογραφούμενα), κατανάλωση αλκοόλ, πρόσληψη νικοτίνης και καφεΐνης, συν-νοσηρές ασθένειες και περιβάλλον ύπνου. Ένα ημερολόγιο ύπνου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να παρακολουθούνται τα πρότυπα ύπνου του ατόμου. Το ημερολόγιο πρέπει να περιλαμβάνει τον χρόνο διαμονής στο κρεβάτι, το συνολικό χρόνο ύπνου, ώρα έναρξης ύπνου, πόσες φορές ξυπνήσατε, χρήση φαρμάκων, ώρα αφύπνισης και συναισθήματα το πρωί. Το ημερολόγιο ύπνου μπορεί να αντικατασταθεί ή να επικυρωθεί με τη χρήση ακτινογραφίας εξωτερικού ασθενούς για μια εβδομάδα ή περισσότερο, χρησιμοποιώντας μια μη επεμβατική συσκευή που μετρά την κίνηση.
Οι εργαζόμενοι που διαμαρτύρονται για αϋπνία δεν χρειάζεται να κάνουν συστηματικά πολυυπνογραφία για να ελέγχουν για διαταραχές του ύπνου. Αυτή η δοκιμή μπορεί να ενδείκνυται για ασθενείς με επιπλέον συμπτώματα εκτός από αυτά της αϋπνίας, όπως άπνοια ύπνου, παχυσαρκία, παχιά διάμετρος του αυχένα ή υψηλό κίνδυνο πληρότητας της σάρκας στο στοματοφάρυγγα. Συνήθως, το τεστ δεν είναι απαραίτητο για τη διάγνωση και η αϋπνία ειδικά για τους εργαζόμενους μπορεί συχνά να αντιμετωπιστεί αλλάζοντας το χρονοδιάγραμμα εργασίας ώστε να υπάρχει χρόνος για επαρκή ύπνο, και βελτιώνοντας την υγιεινή του ύπνου.
Μερικοί ασθενείς μπορεί να χρειαστεί να κάνουν μια ολονύχτια μελέτη ύπνου για να προσδιοριστεί εάν υπάρχει αϋπνία. Μια τέτοια μελέτη περιλαμβάνει συνήθως εργαλεία αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένου ενός πολυυπνογράμματος και του τεστ λανθάνουσας κατάστασης ύπνου. Οι ειδικοί στην ιατρική του ύπνου είναι κατάλληλοι για τη διάγνωση διαταραχών εντός, σύμφωνα με το ICSD, 81 βασικών κατηγοριών διαγνωστικών διαταραχών ύπνου. Ασθενείς με ορισμένες διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης της διαταραχής της καθυστερημένης φάσης ύπνου, συχνά διαγιγνώσκονται εσφαλμένα με πρωτοπαθή αϋπνία. Όταν ένα άτομο δυσκολεύεται να κοιμηθεί και να ξυπνήσει στις επιθυμητές ώρες, αλλά έχει ένα κανονικό πρότυπο ύπνου μόλις κοιμηθεί, μια διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού είναι μια πιθανή αιτία.
Σε πολλές περιπτώσεις, η αϋπνία συνυπάρχει με άλλη ασθένεια, παρενέργειες από φάρμακα ή ψυχολογικό πρόβλημα. Περίπου το ήμισυ της διαγνωσμένης αϋπνίας σχετίζεται με ψυχιατρικές διαταραχές. Στην περίπτωση της κατάθλιψης, σε πολλές περιπτώσεις, "η αϋπνία θα πρέπει να θεωρείται ως συν-νοσηρή πάθηση και όχι ως δευτερογενής". Η αϋπνία προηγείται συνήθως των ψυχιατρικών συμπτωμάτων. "Συγκεκριμένα, είναι πιθανό ότι η αϋπνία αντιπροσωπεύει σημαντικό κίνδυνο για την ανάπτυξη επακόλουθης ψυχιατρικής διαταραχής." Η αϋπνία εμφανίζεται μεταξύ 60% και 80% των ατόμων με κατάθλιψη. Αυτό μπορεί εν μέρει να οφείλεται στη θεραπεία που χρησιμοποιείται για την κατάθλιψη.
Ο προσδιορισμός της αιτίας δεν είναι απαραίτητος για τη διάγνωση.
Κριτήρια DSM-5
Κυρίαρχο παράπονο δυσαρέσκειας για την ποσότητα ή την ποιότητα του ύπνου, που σχετίζεται με ένα (ή περισσότερα) από τα ακόλουθα συμπτώματα:
·       Δυσκολία έναρξης ύπνου. (Στα παιδιά, αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως δυσκολία στην έναρξη του ύπνου χωρίς παρέμβαση του φροντιστή.)
·       Δυσκολία στη διατήρηση του ύπνου, που χαρακτηρίζεται από συχνές αφυπνίσεις ή δυσκολία να επιστρέψουν στον ύπνο μετά από ξύπνημα. (Στα παιδιά, αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως δυσκολία επιστροφής στον ύπνο χωρίς παρέμβαση φροντιστή.)
·       Ξύπνημα νωρίς το πρωί με αδυναμία επιστροφής στον ύπνο.
Επιπλέον,
·       Η διαταραχή του ύπνου προκαλεί κλινικά σημαντική δυσφορία ή βλάβη σε κοινωνικούς, επαγγελματικούς, εκπαιδευτικούς, ακαδημαϊκούς, συμπεριφορικούς ή άλλους σημαντικούς τομείς λειτουργίας.
·       Η δυσκολία ύπνου εμφανίζεται τουλάχιστον 3 νύχτες την εβδομάδα.
·       Η δυσκολία ύπνου υπάρχει για τουλάχιστον 3 μήνες.
·       Η αϋπνία δεν εξηγείται καλύτερα από και δεν εμφανίζεται αποκλειστικά κατά τη διάρκεια μιας άλλης διαταραχής ύπνου-αφύπνισης (π.χ., ναρκοληψία, διαταραχή ύπνου που σχετίζεται με την αναπνοή, διαταραχή ύπνου-εγκεφαλικού ρυθμού κιρκάδιου ρυθμού, παραϋπνία)
·       Η αϋπνία δεν αποδίδεται στις φυσιολογικές επιδράσεις μιας ουσίας (π.χ. φάρμακο κατάχρησης, φάρμακο).
Τύποι
Η αϋπνία μπορεί να χαρακτηριστεί ως παροδική, οξεία ή χρόνια.
Η παροδική αϋπνία διαρκεί λιγότερο από μία εβδομάδα. Μπορεί να προκληθεί από μια άλλη διαταραχή, από αλλαγές στο περιβάλλον ύπνου, από την διάρκεια του ύπνου, από σοβαρή κατάθλιψη ή από άγχος. Οι συνέπειές της - υπνηλία και μειωμένη ψυχοκινητική απόδοση - είναι παρόμοιες με αυτές της στέρησης ύπνου.
Η οξεία αϋπνία είναι η αδυναμία να κοιμηθεί κάποιος καλά συστηματικά για χρονικό διάστημα μικρότερο από ένα μήνα. Η αϋπνία είναι παρούσα όταν υπάρχει δυσκολία έναρξης ή διατήρησης του ύπνου ή όταν ο ύπνος που επιτυγχάνεται δεν είναι αναζωογονητικός ή είναι κακής ποιότητας. Αυτά τα προβλήματα εμφανίζονται παρά τις επαρκείς ευκαιρίες και περιστάσεις για ύπνο και πρέπει να οδηγούν σε λειτουργικά προβλήματα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η οξεία αϋπνία είναι επίσης γνωστή ως βραχυπρόθεσμη αϋπνία ή αϋπνία που σχετίζεται με το στρες.
Η χρόνια αϋπνία διαρκεί περισσότερο από ένα μήνα. Μπορεί να προκληθεί από άλλη διαταραχή ή μπορεί να είναι πρωτογενής διαταραχή. Τα άτομα με υψηλά επίπεδα ορμονών στρες ή μεταβολών στα επίπεδα κυτοκινών είναι πιο πιθανό από άλλα να πάσχουν από χρόνια αϋπνία. Οι επιδράσεις της χρόνιας αϋπνίας μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με τις αιτίες της. Μπορεί να περιλαμβάνουν μυϊκή κόπωση, ψευδαισθήσεις ή /και ψυχική κόπωση.
Πρόληψη
Η πρόληψη και η θεραπεία της αϋπνίας μπορεί να απαιτεί έναν συνδυασμό γνωστικής συμπεριφορικής θεραπείας, φαρμάκων, και αλλαγών στον τρόπο ζωής.
Μεταξύ των πρακτικών του τρόπου ζωής, το να κοιμάσαι και να ξυπνάς την ίδια ώρα κάθε μέρα μπορεί να δημιουργήσει ένα σταθερό μοτίβο που μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της αϋπνίας. Συνιστάται η αποφυγή έντονης άσκησης και ποτών με καφεΐνη λίγες ώρες πριν πάτε για ύπνο, ενώ η άσκηση νωρίτερα την ημέρα μπορεί να είναι ευεργετική. Άλλες πρακτικές για τη βελτίωση της υγιεινής του ύπνου μπορεί να περιλαμβάνουν :
·       Αποφυγή ή περιορισμός των σύντομων ύπνων
·       Αποφυγή μεγάλων γευμάτων, ποτών, αλκοόλ και νικοτίνης πριν τον ύπνο
·       Βρείτε καταπραϋντικούς τρόπους για να χαλαρώσετε πριν τον ύπνο, όπως την χρήση λευκού θορύβου
·       Κάντε το υπνοδωμάτιο κατάλληλο για ύπνο διατηρώντας το σκοτεινό, δροσερό και χωρίς συσκευές, όπως ρολόγια, κινητό τηλέφωνο ή τηλεόραση
·       Διατηρήστε τακτική σωματική άσκηση
·       Δοκιμάστε χαλαρωτικές δραστηριότητες πριν κοιμηθείτε
Διαχείριση
Συνιστάται ιατρικές και ψυχολογικές αιτίες να αποκλειστούν πριν αποφασιστεί η θεραπεία της αϋπνίας. Η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία είναι γενικά η θεραπεία πρώτης γραμμής μόλις γίνει αυτό, αφού έχει βρεθεί ότι είναι αποτελεσματική για τη χρόνια αϋπνία. Τα ευεργετικά αποτελέσματα, σε αντίθεση με αυτά που παράγονται από φάρμακα, μπορεί να διαρκέσουν και πέραν της ​​διακοπής της θεραπείας.
Τα φάρμακα έχουν χρησιμοποιηθεί κυρίως για τη μείωση των συμπτωμάτων στην αϋπνία μικρής διάρκειας. Ο ρόλος τους στη διαχείριση της χρόνιας αϋπνίας παραμένει ασαφής. Διάφοροι τύποι φαρμάκων μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Πολλοί γιατροί δεν συνιστούν τα συνταγογραφούμενα υπνωτικά χάπια για μακροχρόνια χρήση. Είναι επίσης σημαντικό να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν άλλες ιατρικές παθήσεις που μπορεί να συμβάλλουν στην αϋπνία, όπως κατάθλιψη, αναπνευστικά προβλήματα και χρόνιος πόνος. Πολλά άτομα με αϋπνία εξακολουθούν να δέχονται ανεπαρκή θεραπεία μέχρι και το 2003 όπως γνωρίζουμε.
Διαχείριση χωρίς φάρμακα
Οι στρατηγικές που δεν βασίζονται σε φάρμακα έχουν συγκρίσιμη αποτελεσματικότητα με την υπνωτική φαρμακευτική αγωγή για την αϋπνία και μπορεί να έχουν και πιο μακροχρόνια αποτελέσματα. Το υπνωτικό φάρμακο συνιστάται μόνο για βραχυπρόθεσμη χρήση, επειδή μπορεί να προκαλέσει εξάρτηση με δράση ανάκλησης (dependence with rebound withdrawal effects)  ή και να αναπτυχθεί ανοχή.
Οι στρατηγικές που δεν βασίζονται σε φάρμακα παρέχουν μακροχρόνιες βελτιώσεις στην αϋπνία και συνιστώνται ως πρώτη γραμμή και μακροπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης. Το συμπεριφορικό φάρμακο ύπνου (BSM) προσπαθεί να αντιμετωπίσει την αϋπνία με μη φαρμακολογικές θεραπείες. Οι στρατηγικές BSM που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της χρόνιας αϋπνίας περιλαμβάνουν την προσοχή στην υγιεινή του ύπνου, τον έλεγχο των ερεθισμάτων, τις συμπεριφορικές παρεμβάσεις, τη θεραπεία περιορισμού του ύπνου, την παράδοξη πρόθεση, την εκπαίδευση των ασθενών και τη θεραπεία χαλάρωσης. Μερικά παραδείγματα είναι η διατήρηση ενός ημερολογίου, ο περιορισμός του χρόνου που ξοδεύεται στο κρεβάτι, η εξάσκηση τεχνικών χαλάρωσης και η διατήρηση ενός κανονικού προγράμματος ύπνου και του χρόνου αφύπνισης. Η συμπεριφορική θεραπεία μπορεί να βοηθήσει έναν ασθενή στην ανάπτυξη νέων συμπεριφορών ύπνου για τη βελτίωση της ποιότητας και της σταθεροποίησης του ύπνου. Η συμπεριφορική θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει, την εκμάθηση υγιών συνηθειών ύπνου για την προώθηση της χαλάρωσης του ύπνου, την υποβολή σε θεραπεία με φως για να βοηθήσει με τις στρατηγικές μείωσης της ανησυχίας και τη ρύθμιση του κιρκάδιου ρολογιού.
Η μουσική μπορεί να βελτιώσει την αϋπνία σε ενήλικες (βλέπε μουσική και ύπνο). Η βιοανάδραση του EEG έχει δείξει αποτελεσματικότητα στη θεραπεία της αϋπνίας με βελτιώσεις στη διάρκεια καθώς και στην ποιότητα του ύπνου. Η θεραπεία αυτοβοήθειας (που ορίζεται ως ψυχολογική θεραπεία που μπορεί να επιτευχθεί μόνη της) μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου για ενήλικες με αϋπνία σε μικρό ή μέτριο βαθμό.
Ένα συστατικό της θεραπείας ελέγχου ερεθίσματος είναι ο περιορισμός του ύπνου, μια τεχνική που στοχεύει να ταιριάξει τον χρόνο που ξοδεύεται στο κρεβάτι με τον πραγματικό χρόνο που κοιμάστε. Αυτή η τεχνική περιλαμβάνει τη διατήρηση ενός αυστηρού προγράμματος ύπνου-αφύπνισης, ύπνου μόνο σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας και για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα για την πρόκληση ήπιας στέρησης ύπνου. Η πλήρης θεραπεία διαρκεί συνήθως έως και 3 εβδομάδες και περιλαμβάνει την προσπάθεια κάποιου να κοιμηθεί μόνο για ένα ελάχιστο χρονικό διάστημα που είναι στην πραγματικότητα ικανό κατά μέσο όρο και, στη συνέχεια, εάν είναι ικανό (δηλαδή όταν βελτιώνεται η απόδοση του ύπνου), αυξάνοντας αργά αυτό το χρόνο (~ 15 λεπτά ) πηγαίνοντας για ύπνο νωρίτερα καθώς το σώμα προσπαθεί να επαναφέρει το εσωτερικό του ρολόι ύπνου. Η θεραπεία με έντονο φως μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματική για την αϋπνία.
Η υγιεινή του ύπνου είναι ένας κοινός όρος για όλες τις συμπεριφορές που σχετίζονται με την προώθηση του καλού ύπνου. Περιλαμβάνουν συνήθειες που παρέχουν μια καλή βάση για τον ύπνο και βοηθούν στην πρόληψη της αϋπνίας. Ωστόσο, η υγιεινή του ύπνου από μόνη της μπορεί να μην είναι επαρκής για την αντιμετώπιση της χρόνιας αϋπνίας. Οι προτάσεις για την υγιεινή του ύπνου περιλαμβάνονται συνήθως ως χαρακτηριστικό της γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας για την αϋπνία (CBT-I). Οι προτάσεις αυτές περιλαμβάνουν τη μείωση της κατανάλωσης καφεΐνης, νικοτίνης και αλκοόλ, μεγιστοποίηση της κανονικότητας και αποτελεσματικότητας των επεισοδίων ύπνου, ελαχιστοποίηση της χρήσης φαρμάκων και ύπνου κατά τη διάρκεια της ημέρας, προώθηση της τακτικής άσκησης και διευκόλυνση ενός θετικού περιβάλλοντος ύπνου. Η άσκηση μπορεί να είναι χρήσιμη κατά την καθιέρωση ρουτίνας για ύπνο, αλλά δεν πρέπει να γίνεται κοντά στον χρόνο που σκοπεύετε να κοιμηθείτε. Η δημιουργία ενός θετικού περιβάλλοντος ύπνου μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη στη μείωση των συμπτωμάτων της αϋπνίας. Προκειμένου να δημιουργηθεί ένα θετικό περιβάλλον ύπνου, πρέπει να αφαιρέσετε αντικείμενα που μπορούν να προκαλέσουν ανησυχίες ή ενοχλητικές σκέψεις.
Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία
Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I) είναι αποτελεσματικότερη μακροπρόθεσμα από τις βενζοδιαζεπίνες και τις μη βενζοδιαζεπίνες στη θεραπεία και τη διαχείριση της αϋπνίας. Σε αυτή τη θεραπεία, οι ασθενείς διδάσκονται βελτιωμένες συνήθειες ύπνου και απαλλάσσονται από αντιπαραγωγικές παραδοχές σχετικά με τον ύπνο. Συχνές παρανοήσεις και προσδοκίες που μπορούν να τροποποιηθούν περιλαμβάνουν:
·       Μη ρεαλιστικές προσδοκίες ύπνου (π.χ. πρέπει να κοιμάμαι 8 ώρες κάθε βράδυ)
·      Λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με τις αιτίες της αϋπνίας (π.χ., έχω μια χημική ανισορροπία που προκαλεί την αϋπνία μου)
·       Η ενίσχυση των συνεπειών της αϋπνίας (π.χ., δεν μπορώ να κάνω τίποτα μετά από έναν άσχημο ύπνο) και
·       Άγχος απόδοσης μετά από προσπάθεια μεγάλου χρονικού διαστήματος για να κοιμηθεί καλά ελέγχοντας τη διαδικασία ύπνου.
Η CBT είναι η κοινώς αποδεκτή μορφή θεραπείας για την αϋπνία, δεδομένου ότι δεν έχει γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες, ενώ η λήψη φαρμάκων για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της αϋπνίας έχει αποδειχθεί ότι έχει ανεπιθύμητες ενέργειες. Ωστόσο, το μειονέκτημα της CBT είναι ότι μπορεί να χρειαστεί πολύς χρόνος και κίνητρο.
Διαδικτυακές παρεμβάσεις
Παρά τη θεραπευτική αποτελεσματικότητα και την αποδεδειγμένη επιτυχία της CBT, η διαθεσιμότητα της θεραπείας περιορίζεται σημαντικά από την έλλειψη εκπαιδευμένων κλινικών, την κακή γεωγραφική κατανομή των έμπειρων επαγγελματιών και τα έξοδα. Ένας τρόπος για να ξεπεραστούν δυνητικά αυτά τα εμπόδια είναι η χρήση του διαδικτύου για την παροχή της θεραπείας, καθιστώντας την μία αποτελεσματική παρέμβαση πιο προσιτή και λιγότερο δαπανηρή. Το διαδίκτυο έχει ήδη γίνει μια βασική πηγή υγειονομικής περίθαλψης και ιατρικών πληροφοριών. Αν και η συντριπτική πλειονότητα των ιστότοπων υγείας παρέχουν γενικές πληροφορίες, υπάρχει αυξανόμενη ερευνητική βιβλιογραφία σχετικά με την ανάπτυξη και την αξιολόγηση των παρεμβάσεων στο διαδίκτυο.
Αυτά τα διαδικτυακά προγράμματα είναι συνήθως συμπεριφορικές θεραπείες που έχουν τεθεί σε λειτουργία και έχουν μετατραπεί για παράδοση μέσω του διαδικτύου. Συνήθως είναι πολύ δομημένα, αυτοματοποιημένα ή υποστηριζόμενα από φυσικά πρόσωπα. Τα προγράμματα αυτά είναι βασισμένα σε αποτελεσματικές θεραπείες πρόσωπο με πρόσωπο, εξατομικευμένα στο χρήστη, διαδραστικά και ενισχυμένα με γραφικά, κινούμενα σχέδια, ήχο και πιθανώς βίντεο και προσαρμοσμένα για να παρέχουν σχόλια και ανατροφοδότηση.
Υπάρχουν καλές ενδείξεις για τη χρήση CBT μέσω υπολογιστή για την αϋπνία.
Πολλά άτομα με αϋπνία χρησιμοποιούν υπνωτικά χάπια και άλλα ηρεμιστικά. Σε ορισμένα μέρη συνταγογραφούνται φάρμακα σε πάνω από το 95% των περιπτώσεων. Ωστόσο, είναι μια θεραπεία δεύτερης γραμμής. Το 2019, η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων δήλωσε ότι πρόκειται να ζητήσει προειδοποιήσεις για εζοπικλόνη, ζαλεπλόνη και ζολπιδέμη, λόγω ανησυχιών για σοβαρούς τραυματισμούς που οφείλονται σε μη φυσιολογικές συμπεριφορές ύπνου, όπως υπνηλία ή οδήγηση οχήματος ενώ κοιμισμένοι.