Οθωμανική_Αυτοκρατορία
Εξεγέρσεις, ανατροπές και ανακάμψεις (1566-1683)
Στη νότια Ευρώπη ένας Καθολικός συνασπισμός με επικεφαλής το Φίλιππο Β της Ισπανίας κέρδισε μια νίκη επί του οθωμανικού στόλου στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571) (1571). Ήταν ένα εντυπωσιακό, αν και περισσότερο συμβολικό, πλήγμα στην εικόνα του αήττητου των Οθωμανών, εικόνα που η νίκη των Ιπποτών της Μάλτας επί των Οθωμανών εισβολέων στην πολιορκία του νησιού το 1565 είχε πρόσφατα αρχίσει να ξεθωριάζει. Η ναυμαχία ήταν πολύ πιο καταστροφική για το Οθωμανικό ναυτικό ως προς την απώλεια πεπειραμένου ανθρώπινου δυναμικού παρά ως προς την απώλεια των πλοίων, που αντικαταστάθηκαν γρήγορα. Το Οθωμανικό ναυτικό ανέκαμψε γρήγορα, πείθοντας τη Βενετία να υπογράψει ειρηνευτική συνθήκη το 1573, επιτρέποντας στους Οθωμανούς να επεκτείνουν και να εδραιώσουν τη θέση τους στη Βόρεια Αφρική. thumb|[[Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571)|Ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571]] Αντίθετα, τα σύνορα με τους Αψβούργους είχαν κάπως παγιωθεί, με μια ακινησία που προκλήθηκε από την ενίσχυση της άμυνας των Αψβούργων. Ο Δεκατριετής Πόλεμος εναντίον της Αυστρίας των Αψβούργων (1593-1606) δημιούργησε την ανάγκη για μεγαλύτερο Οθωμανικό πεζικό εξοπλισμένο με πυροβόλα όπλα, με αποτέλεσμα τη χαλάρωση της πολιτικής στρατολογήσεων. Αυτό προκάλεσε προβλήματα απειθαρχίας και έντονης ανυπακοής μέσα στις μονάδες, που δεν λύθηκαν ποτέ πλήρως. Στρατολογήθηκαν επίσης άτακτοι πολεμιστές, που όταν αποστρατεύθηκαν στράφηκαν στις ληστείες με τις εξεγέρσεις των Τσελαλί (1590-1610), που προκάλεσαν εκτεταμένη αναρχία στη Μικρά Ασία στα τέλη του 16ου και στις αρχές του 17ου αιώνα [62]. Με τον πληθυσμό της Αυτοκρατορίας να φτάνει τα 30 εκατομμύρια άτομα το 1600, η ​​έλλειψη γης ασκούσε περαιτέρω πίεση στην κυβέρνηση. Παρά τα προβλήματα αυτά το Οθωμανικό κράτος παρέμεινε ισχυρό και ο στρατός του δεν κατέρρευσε ούτε υπέστη συντριπτικές ήττες. Μοναδικές εξαιρέσεις ήταν οι εκστρατείες κατά της δυναστείας των Σαφαβιδών της Περσίας, όπου πολλές από τις Οθωμανικές ανατολικές επαρχίες χάθηκαν, μερικές οριστικά. Αυτός ο πόλεμος του 1603-1618 οδήγησε τελικά στη Συνθήκη του Νασούχ Πασά, που επέστρεψε όλο τον Καύκασο, εκτός από το δυτικό άκρο της Γεωργίας, στην Ιρανική κατοχή των Σαφαβιδών. thumb|Χάρτης του 1638 thumb|[[Δεύτερη πολιορκία της Βιέννης|Δεύτερη Πολιορκία της Βιέννης το 1683]] Κατά τη σύντομη ενήλικη βασιλεία του, ο Μουράτ Δ΄ (1623-1640) επιβεβαίωσε την κεντρική εξουσία και κατέλαβε εκ νέου το Ιράκ (1639) από τους Σαφαβίδες. Η Συνθήκη του Ζουχάμπ, που ακολούθησε (1639) διαμέλισε οριστικά τον Καύκασο και τις παρακείμενες περιοχές μεταξύ των δύο γειτονικών αυτοκρατοριών, όπως είχε ήδη καθοριστεί με την Ειρήνη της Αμάσειας του 1555. Το Σουλτανάτο των Γυναικών (1623-1656) ήταν μια περίοδος, κατά την οποία οι μητέρες των νέων σουλτάνων ασκούσαν την εξουσία για λογαριασμό των γιων τους. Οι πιο σημαντικές γυναίκες αυτής της περιόδου ήταν η Κιοσέμ Σουλτάνα και η νύφη της Τουρχάν Χατιτζέ, των οποίων η πολιτική αντιπαλότητα κορυφώθηκε με τη δολοφονία της Κιοσέμ το 1651. Κατά την Εποχή Κιοπρουλού (1656-1703) ο αποτελεσματικός έλεγχος της Αυτοκρατορίας ασκήθηκε από μια σειρά Μεγάλων Βεζίρηδων από την ομώνυμη οικογένεια. Οι κυβερνήσεις των Κιοπρουλού κατήγαγαν νέες στρατιωτικές επιτυχίες με την αποκατάσταση της κυριαρχίας τους στην Τρανσυλβανία, την κατάληψη της Κρήτης, που ολοκληρώθηκε το 1669 και την επέκτασή στην Πολωνική νότια Ουκρανία, με την παραχώρηση στην Οθωμανική κυριαρχία το 1676 των οχυρών Χοτίν και Kάμιανετς-Ποντίλσκι και της περιοχής της Ποντίλια.