cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Πολίτικη λύρα
μικρογραφία|Πολίτικη λύρα Η πολίτικη λύρα ή λύρα της Πόλης ή ρωμέϊκη λύρα/λυράκι (τουρκ. Klasik kemençe (κλασικός κεμετζές) ή Armudî kemençe (αχλαδόσχημος κεμετζές) είναι λυροειδές χορδόφωνο μουσικό όργανο. Eίναι απόγονος της Βυζαντινής Λύρας και παίζει ένα ευρύ ρεπερτόριο τραγουδιών με αναφορές τόσο στη λόγια μουσική της ανατολής (λόγια μουσική της Κωνσταντινούπολης), όσο επίσης και στη λαϊκή μουσική της Μικράς Ασίας και των νησιών του Αιγαίου πελάγους. Πρόκειται για το κατεξοχήν μουσικό όργανο της Κωνσταντινούπολης το οποίο ήκμασε στα χέρια Ελλήνων/Ρωμηών δεξιοτεχνών αλλά και πολιτών άλλων εθνικοτήτων μέσα στο πολυπολιτισμικό περιβάλλον της Πόλης. Οι πρώτες ηχογραφήσεις με πολίτικη λύρα εντοπίζονται κατά τα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα με τραγούδια από το λόγιο ρεπερτόριο αλλά και το ρεπερτόριο ταβέρνας της Πόλης το οποίο αποτελούνταν από τραγούδια και οργανικούς σκοπούς υψηλών απαιτήσεων. Τις δεκαετίες 1920 και 1930 η πολίτικη λύρα ηχογραφεί πολλά γνωστά Σμυρναίικα, Ρεμπέτικα και Πολίτικα τραγούδια, δηλαδή τραγούδια των Ελλήνων Μικρασιατών και Κωνσταντινουπολιτών. Συνήθως, παίζεται με άλλο ένα όργανο. Η πολίτικη λύρα είναι αχλαδόσχημη, όπως και η Κρητική, η Θρακιώτικη, η Μακεδονική και η Νησιώτικη λύρα, καθώς και η βουλγαρική Γκαλντούκα, ενώ η Λύρα Καππαδοκίας (Κεμανές) και η ποντιακή λύρα (Κεμετζές) είναι φυαλόσχημες.
Τεχνικά στοιχεία
μικρογραφία|Σμυρναίικο τρίο (1930): [[Λάμπρος Λεονταρίτης (πολίτικη λύρα), Ρόζα Εσκενάζυ, Αγάπιος Τομπούλης (ούτι).]] Η πολίτικη λύρα κατασκευάζεται από δύο κομμάτια ξύλου (συνήθως πεύκη): το μεν για το μπροστινό μέρος (το λεγόμενο καπάκι), το οποίο δεν φέρει γλώσσα (γέφυρα-ταστιέρα), ενώ στο ύψος του καβαλάρη διαθέτει δύο τρύπες "μάτια" σχήματος D εν είδη ηχείων· το δε για το όπισθεν μέρος (σκάφος), το οποίο σκαλίζεται σε σκυφοειδές σχήμα και φέρει στην κορυφή μία τριγωνική κεφαλή. Σε κάποιες περιπτώσεις το όργανο διακοσμείται με ενθέματα από ελεφαντόδοντο ή φίλντισι, χωρίς αυτό να ενέχει διαφορά στο ηχοπαραγωγικό αποτέλεσμα. Το συνολικό μήκος του οργάνου συνήθως δεν ξεπερνά τα 40 εκ.
Διαθέτει τρεις χορδές, τις οποίες ο εκτελεστής πιέζει επί του σώματος του οργάνου με τα νύχια του αριστερού χεριού (ανατολικός τρόπος έναντι του ευρωπαϊκού τρόπου με το «μαλακό» μέρος, π.χ. βιολί), τεχνική που απαντάται σε πολλά παρόμοια έγχορδα όργανα, όπως την κρητική λύρα και το ινδικό σαράγγι. Οι χορδές (παραδοσιακά εντέρινες, πλέον συνθετικές ή και με μεταλλική περιέλιξη) χορδίζονται σε διάστημα τετάρτης, με τις δύο πρώτες να έχουν τον κυρίαρχο ρόλο στη μελωδία και την τελευταία να χρησιμοποιείται περισσότερο για να κρατάει το ίσο.
Όπως και τα περισσότερα είδη λύρας στον κόσμο, παίζεται με δοξάρι (τουρκ. yay), με το σώμα του οργάνου να ακουμπά σε όρθια θέση τα γόνατα του εκτελεστή, ή κρατώντας τη στο ύψος του στήθους (όταν ο εκτελεστής παίζει όρθιος ή περπατώντας). Το δοξάρι αποτελείται από μια ελαστική ξύλινη βέργα, στην οποία στερεώνεται μια δέσμη από τρίχες αλόγου. Την τάση των τριχών αυτών ρυθμίζει ο εκτελεστής χρησιμοποιώντας τον αντίχειρά του, ενώ αλείφονται με κολοφώνιο για την πιο άμεση τριβή επί των χορδών.
Τα κλειδιά της είναι ξύλινα ή κοκκάλινα, αλλά πάνω στις χορδές φέρει μικρούς ρυθμιστήρες που βοηθούν πολύ στο κούρδισμα.
Πηγές
Κατηγορία:Παραδοσιακά μουσικά όργανα Κατηγορία:Έγχορδα μουσικά όργανα
Φιλωτερίς, Θεμίστου μερίς
Η Φιλωτερίς στη μερίδα του Θεμίστου του Αρσινοΐτη νομού, (αρχαία Αιγυπτικά : Pȝ-'.wy-Ν-Pltrȝ) ήταν κώμη της αρχαίας Αιγύπτου. Βρισκόταν στη Κάτω Αίγυπτο κοντά στο σημερινό Φαγιούμ, στην τότε νότια όχθη της λίμνης Μοίριδας. Το όνομα της το πήρε από τη Φιλωτέρα κόρη του Πτολεμαίου Α΄, η τοποθεσία σήμερα είναι γνωστή σαν Ουάτφα (Watfa / Wadfa).
Χρονική περίοδος (3ος αιώνας π.Χ- αρχές 4ου αιώνα μ.Χ.) / ονομασία
Η πόλη ιδρύθηκε από τον αδελφό της Πτολεμαίο Β΄ βασιλιά της Αιγύπτου από το 283 έως το 245 π.Χ., προς τιμήν της αδελφής του Φιλωτέρας. Το όνομα Φιλωτερίς σημαίνει «της Φιλωτέρας», δηλαδή εννοείται το όνομα: «κώμη της Φιλωτέρας». Για να τιμήσει αυτή και την άλλη αδελφή του Αρσινόη, είχε αφιερώσει ναό στην Αλεξάνδρεια για τη λατρεία τους. Το όνομα της Φιλωτέρας έδωσε, αφενός στην κώμη της μερίδας του Θεμίστου (τη Φιλωτερίδα με την οποία ασχολείται το παρόν λήμμα), σε άλλο χωριό στη γειτονική μερίδα του Ηρακλείδου αλλά και σε λιμάνι της Ερυθράς θάλασσας (σημερινό Σαφάγκα), καθώς και στην Φιλωτερία στην Παλαιστίνη. Η πόλη ιδρύθηκε τον 3ο αιώνα π.Χ, μαζί με τις γειτονικές πόλεις Ευημερία και Διονυσιάδα, όταν ο Πτολεμαίος Β΄ έφτιαξε κανάλι το οποίο έφερνε νερό στη λίμνη Μοίριδα από το Νείλο, εμπλουτίζοντας και μεγαλώνοντας τη λίμνη. Άκμασε μέχρι τον 3ο αιώνα μ.Χ. επειδή σταμάτησε η παροχή νερού προς τη λίμνη.
Αρχαιολογικές μελέτες
Η περιοχή μελετήθηκε και ταυτοποιήθηκε από παπύρους και όστρακα με την Φιλωτερίδα στα τέλη του 19ου αιώνα (1898-1899) από τους Βρετανούς Bernard P. Grenfell και Arthur S. Hunt, ενώ στις αρχές του 21ου αιώνα μελετήθηκε από την αρχαιολόγο Κορνέλια Εύα Ρέμερ της Γερμανικής Αρχαιολογικής Αποστολής. Το 2017, κοινή Γερμανική-Αιγυπτιακή αρχαιολογική έρευνα αποκάλυψε την ύπαρξη μεγάλου γυμνασίου στην περιοχή.
Μέγεθος - πληθυσμός
Η Φιλωτερίς καλύπτει 36 εκτάρια (360 στρέμματα) και στοιχεία απογραφής από παπύρους δείχνουν ότι είχε πληθυσμό 1076 ανθρώπων.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Αρχαίας Αιγύπτου Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στην Αίγυπτο
Νομός Ηρακλείου
Ο Νομός Ηρακλείου υπήρξε ένας από τους 51 νομούς της Ελλάδας και ένας εκ των 4 νομών της Περιφέρειας Κρήτης. Με την εφαρμογή του αυτοδιοικητικού Προγράμματος "Καλλικράτης" αποτελεί πλέον την Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου με τα ίδια σύνορα και έδρα με τον πρώην νομό.
Έχει πληθυσμό 305.017 κατοίκων σύμφωνα με την απογραφή του 2021, και αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη στην Ελλάδα και πολυπληθέστερη περιφερειακή ενότητα της χώρας εκτός των Π.Ε. της Αττικής και της Μ.Ε. Θεσσαλονίκης.
Φυσική εξέταση
Ο Νομός Ηρακλείου καταλαμβάνει το ομαλότερο και μεγαλύτερο τμήμα ανάμεσα στα όρη Ίδη η αλλιώς Ψηλορείτης (δυτικά) και Δίκτη (ανατολικά). Χωρίζεται σε δυο μέρη από μια χαμηλή οροσειρά. Το βόρειο μέρος περιλαμβάνει κατάφυτες κοιλάδες, χαμηλές λοφοπλαγιές αλλά και πεδιάδες, με σημαντικότερη την πεδιάδα του Καστελλίου. Το νότιο τμήμα κυριαρχείται από την πεδιάδα της Μεσαράς. Στα δυτικά βρίσκεται ο ορεινός όγκος της Ίδης με ψηλότερη κορυφή τον Κούσσακα (2.209 μέτρα). Στα ανατολικά βρίσκεται η Δίκτη με ψηλότερη κορυφή τον Αφέντη Χριστό (2.141 μέτρα). Στα νότια βρίσκονται τα Αστερούσια Όρη με ψηλότερη κορυφή τον Κόφινα (1.231 μέτρα).
Επίσης τα τελευταία 20 χρόνια ολόκληρο το βόρειο παραλιακό μέτωπο του νομού, από την Αγία Πελαγία μέχρι τα Μάλια έχει αξιοποιηθεί τουριστικά και αστικοποιηθεί με μεγάλο βαθμό.
Ο νομός Ηρακλείου διαρρέεται από ποταμούς, όπως ο Γαζανός, ο Αναποδάρης, ο Γιόφυρος, ο Αποσελέμης και ο Γεροπόταμος. Πολλοί από αυτούς εκβάλουν στο Λιβυκό Πέλαγος και άλλοι στο Κρητικό Πέλαγος. Στην Π.Ε. Ηρακλείου ανήκει και η νησίδα Δία, στα βόρεια παράλια ενώ στο Λιβυκό Πέλαγος υπάρχουν διάφορα ερημονήσια, όπως η Παπαδόπλακα και το Τραφονήσι. Στα σημαντικότερα ακρωτήρια περιλαμβάνονται της Χερσονήσου και ο Σταυρός στα βόρεια, όπως επίσης το Λίθινο στα νότια. Κόλποι που σχηματίζονται στα μεν βόρεια είναι ο Κόλπος του Ηρακλείου, ενώ στα νότια ο Κόλπος της Μεσσαράς. Στον νότιο νομό Ηρακλείου η μεγαλύτερη πόλη είναι οι Μοίρες.
Οικονομική εξέταση
Η οικονομία της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου βασίζεται κυρίως στη γεωργία και στον τουρισμό. Ειδικότερα, στις πεδιάδες της Μεσσαράς, του Ηρακλείου και του Καστελίου (ή Καστελλίου) παράγονται ελιές, ελαιόλαδο, σταφίδες, δημητριακά, εσπεριδοειδή και οπωροκηπευτικά κ.α.. Σε παράλιες περιοχές, όπως η Άρβη και τα Μάλια παράγονται και μπανάνες. Αξιοσημείωτη είναι και η καλλιέργεια του δίκταμου σε περιοχές της Βιάννου και γενικά στις υπώρειες του όρους Δίκτη, όπως η Έμπαρος.
Ο τουρισμός συντελεί επίσης στην οικονομική ανάπτυξη της Π.Ε. Περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος όπως η Κνωσός, η Φαιστός, η Γόρτυνα, η Τύλισος και τα Μάλια, προσελκύουν αρχαιολάτρες και μη, από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Παράλληλα, οι παραλίες και τα τουριστικά καταλύματα σε τόπους όπως η Αμμουδάρα, η πόλη του Ηρακλείου, του Κοκκίνη Χάνι, οι Γούρνες, οι Γούβες, η Χερσόνησος, η Σταλίδα, τα Μάλια, η Αγία Πελαγία, και στα νότια τα Μάταλα, αποτελούν πόλο έλξης για εκατομμύρια επισκέπτες από όλο τον κόσμο, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
Πληθυσμός ανά δήμο
μικρογραφία|485x485px|Η Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου σήμερα
Άδειες συστήματος αρχείων
Τα σύγχρονα συστήματα αρχείων των λειτουργικών συστημάτων έχουν μεθόδους διαχείρισης αδειών ή δικαιωμάτων πρόσβασης που αποδίδουν σε συγκεκριμένους χρήστες και ομάδες χρηστών. Με αυτόν τον τρόπο το σύστημα μπορεί να ελέγχει την ικανότητα των χρηστών να επιφέρουν αλλαγές στα περιεχόμενα του συστήματος αρχείων.
Οι άδειες στο Unix
Κάθε αρχείο ενός λειτουργικού συστήματος της οικογένειας unix χαρακτηρίζεται από κάποιες άδειες που καθορίζουν ποιες διεργασίες έχουν δικαίωμα να το διαβάσουν, γράψουν, εκτελέσουν.
Τα δικαιώματα διαχειρίζονται σε τρεις κλάσεις. Αυτές είναι γνωστές ως χρήστης, ομάδα, και άλλοι. Πρακτικά οι άδειες στο unix είναι μια απλοποιημένη μορφή από λίστες ελέγχου πρόσβασης.
Όταν δημιουργείται ένα αρχείο σε ένα σύστημα unix, οι άδειες του καθορίζονται από την umask της διεργασίας που το δημιουργεί.
Κλάσεις
Στα συστήματα αρχείων λειτουργικών συστημάτων unix κάθε αρχείο και κατάλογος ανήκει σε  κάποιον συγκεκριμένο χρήστη. Ο ιδιοκτήτης ενός αντικειμένου αποτελεί την κλάση των χρηστών. Άδειες που ανατίθενται στην κλάση των χρηστών εφαρμόζονται μόνο σε αυτόν τον χρήστη.
Επίσης σε κάθε αρχείο ή κατάλογο ανατίθεται μια ομάδα που αποτελεί την κλάση της ομάδας. Δικαιώματα που ανατίθενται στην κλάση της ομάδας ισχύουν μόνο για τα μέλη της (εκτός από τον ιδιοκτήτη). Ενώ ένα συγκεκριμένο αρχείο μπορεί να ανατεθεί μόνο σε μια ομάδα, ένας χρήστης μπορεί να είναι μέλος σε πολλές ομάδες και μια ομάδα μπορεί να περιλαμβάνει οποιονδήποτε αριθμό χρηστών. Η εντολή "groups" εμφανίζει όλες τις ομάδες στις οποίες ανήκει ένας χρήστης και η εντολή "members" τους χρήστες που ανήκουν σε κάποια ομάδα. Ο διαχειριστής του συστήματος με την εντολή "addgroup" μπορεί να προσθέσει έναν χρήστη σε μια ομάδα.
Οι χρήστες που δεν ανήκουν (σχετικά με ένα αρχείο) είτε στην κλάση των χρηστών (δηλαδή δεν είναι ιδιοκτήτες) ούτε στην κλάση της ομάδας ανήκουν στην κλάση άλλοι.
Δήμος Χίου
Ο Δήμος Χίου είναι δήμος της περιφέρειας Βορείου Αιγαίου που περιλαμβάνει τη Χίο. Δημιουργήθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης από την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων του νησιού, των δήμων Μαστιχοχωρίων, Χίου, Ιωνίας, Αμανής, Καμποχώρων, Καρδαμύλων, Ομηρούπολης και Αγίου Μηνά.
Άδειες συστήματος αρχείων
Κλάσεις
Οι τελικές άδειες που ισχύουν για έναν χρήστη σε σχέση με ένα αρχείο καθορίζονται με λογική προτεραιότητα. Π.χ. ο χρήστης στον οποίο ανήκει ένα αρχείο θα έχει και τα τελικά δικαιώματα που αντιστοιχούν στην κλάση χρήστη ανεξάρτητα από τα δικαιώματα που ανατίθενται στην κλάση ομάδα ή άλλοι.
Δήμος Χίου
Η έκταση του Δήμου είναι 842,54 τ.χλμ και ο πληθυσμός του 51.390 κάτοικοι σύμφωνα με την απογραφή του 2011.
Άδειες συστήματος αρχείων
Βασικές άδειες
Υπάρχουν τρεις άδειες-δικαιώματα σε λειτουργικά συστήματα τύπου unix που εφαρμόζονται σε κάθε κλάση:
Δήμος Χίου
Έδρα του δήμου ορίστηκε η Χίος.
Άδειες συστήματος αρχείων
Βασικές άδειες
Αυτή η άδεια πρέπει να έχει τεθεί για τα εκτελέσιμα δυαδικά αρχεία που θέλουμε να μπορεί το λειτουργικό σύστημα να τα εκτελέσει. Όταν τεθεί για ένα κατάλογο αυτή η άδεια παρέχει την δυνατότητα να διατρέξουμε το δένδρο του προκειμένου να αποκτήσουμε πρόσβαση σε αρχεία και υποκαταλόγους αλλά όχι και να δούμε αρχεία μέσα στον κατάλογο (εκτός αν έχει τεθεί το δικαίωμα ανάγνωσης).
Επιπρόσθετες άδειες
Υπάρχουν τρία ακόμα μπιτ τα οποία καθορίζουν δικαιώματα πρόσβασης και δεν είναι ευρέως γνωστά.
Δήμος Χίου
Πηγές
Κατηγορία:Δήμοι της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Κατηγορία:Χίος
Άδειες συστήματος αρχείων
setuid
Το setuid καθορίζει αν το εκτελέσιμο αρχείο θα τρέχει με τις άδειες του ιδιοκτήτη ή τις άδειες αυτού που το κάλεσε. Όταν προσπαθείτε να εκτελέσετε ένα αρχείο και εφόσον έχετε τα δικαιώματα να το εκτελέσετε τότε κανονικά αυτό εκτελείται με τα δικαιώματα τα δικά σας. Είναι χρήσιμο όμως να μπορεί να εκτελεστεί το αρχείο με τα δικαιώματα του ιδιοκτήτη του αρχείου και όχι με τα δικαιώματα αυτού που το εκτελεί. Κλασικό παράδειγμα είναι τα παιχνίδια στα οποία θέλουμε να κρατάμε το σκορ για όλους τους χρήστες του υπολογιστή. Σε αυτές τις περιπτώσεις συνήθως δημιουργείται ένας χρήστης που κρατάει το σκορ (χωρίς άλλα δικαιώματα και χωρίς καν δικαίωμα εισόδου στο σύστημα).
Το setuid είχε "εφευρεθεί" από τον Dennis MacAlistair Ritchie. Είχε πατενταριστεί από την AT&T αλλά το κόστος παρακολούθησης των δικαιωμάτων υπερέβαινε τα έσοδα οπότε η εταιρεία το παραχώρησε σαν κοινό κτήμα (public domain). Η παραχώρηση αυτή θεωρείται εξαιρετικά σημαντική για την κοινότητα του Linux αφού χωρίς αυτή τη λειτουργία θα ήταν τελείως διαφορετικό σήμερα.
setgid
Αντίστοιχο με το setuid, αλλά επιβάλλει το να τρέχει το εκτελέσιμο με τις άδειες της ομάδας. Κανονικά σε ένα αρχείο που δημιουργείται ανήκει αυτόματα στην ομάδα που ανήκει και ο χρήστης που το δημιούργησε. Αν έχει "τεθεί" το setgid σε φάκελο, τότε τα αρχεία που δημιουργούνται μέσα σε αυτόν ανήκουν αυτόματα στην ομάδα που ανήκει ο φάκελος. Εννοείται, βέβαια, ότι ο ιδιοκτήτης του αρχείου μπορεί να αλλάξει την ομάδα αν θέλει.
sticky bit
Στην αρχή χρησίμευε για να διατηρεί στη μνήμη ένα εκτελέσιμο αρχείο, όταν τελείωνε τη λειτουργία του, ώστε να μην χρειάζεται να ξαναδιαβαστεί από το αποθηκευτικό μέσο. Έτσι, αν κάποιος το χρησιμοποιούσε πολλές φορές, δεν θα χρειαζόταν να ξαναδιαβαστεί ο δίσκος ή η μαγνητοταινία. Με τα σημερινά γρήγορα αποθηκευτικά μέσα, σπάνια χρειάζεται γι αυτήν τη διαδικασία και είχε περάσει στην αφάνεια. Τώρα χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει ποιος μπορεί να διαγράψει τα αρχεία ενός φακέλου. Πολύ χρήσιμο για υποφακέλους μέσα σε κοινόχρηστους φακέλους. Για παράδειγμα στον φάκελο /tmp μπορεί να δημιουργήσει κάποιος έναν φάκελο και να θέσει το sticky bit. Τα αρχεία που θα δημιουργεί θα μπορεί μόνο αυτός να τα διαγράφει.
Συμβολισμός
Κάθε κλάση δικαιωμάτων αναπαρίσταται από τρεις χαρακτήρες. Η πρώτη ομάδα χαρακτήρων αναπαριστά την κλάση χρήστη, η δεύτερη την κλάση ομάδας και η τρίτη και τελική τις άλλες κλάσεις.
Καθένας από τους τρεις χαρακτήρες αναπαριστά τις άδειες ανάγνωση read, εγγραφή write, και εκτέλεση execute αντίστοιχα:
Ακολουθούν παραδείγματα στην συμβολική γραφή:
Συμβολισμός στο οκταδικό
Μια ακόμα κοινή μέθοδος για την αναπαράσταση των αδειών των αρχείων του unix είναι στο οκταδικό σύστημα αρίθμησης. Ο συμβολισμός αυτός αποτελείται από τρία ή τέσσερα ψηφία με τιμή που έχει βάση το 8.
Με τον συμβολισμό των τριών ψηφίων του οκταδικού συστήματος, κάθε ψηφίο αναπαριστά ένα διαφορετικό μέρος του συνόλου των αδειών : κλάση χρήστη, κλάση ομάδας και κλάση άλλοι αντίστοιχα.
Κάθε ένα από αυτά τα ψηφία είναι το άθροισμα των συστατικών της μπιτ (δες επίσης δυαδικό σύστημα αρίθμησης). Ως αποτέλεσμα, συγκεκριμένα μπιτ προστίθενται και δίνουν το άθροισμα που αναπαριστάται από έναν αριθμό:
Αυτές οι τιμές παρέχουν μονοσήμαντους συνδυασμούς, κάθε άθροισμα αναπαριστά ένα συγκεκριμένο συνδυασμό αδειών.
Ας δούμε μερικά παραδείγματα από την συμβολική γραφή των αδειών μεταφερόμενα στην οκταδική γραφή:
Ακολουθεί μια σύνοψη της σημασίας της κάθε τιμής στο οκταδικό: 0 --- no permission 1 --x εκτέλεση 2 -w- εγγραφή 3 -wx εγγραφή και εκτέλεση 4 r-- ανάγνωση 5 r-x ανάγνωση και εκτέλεση 6 rw- ανάγνωση και εγγραφή 7 rwx ανάγνωση, εγγραφή και εκτέλεση.
Οκταδικές τιμές ψηφίων μπορούν να προστεθούν δίνοντάς μας την συμβολική γραφή:
(4=r)+(1=x) == (5=r-x)
(4=r)+(2=w) == (6=rw-)
(4=r)+(2=w)+(1=x) == (7=rwx)
Ακολουθεί και μια σύνοψη που δείχνει ποια οκταδικά ψηφία επηρεάζουν άδειες για χρήστη, ομάδα και άλλους:
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Ασφάλεια υπολογιστών Κατηγορία:Τεχνολογία λειτουργικών συστημάτων
Θανάσης Παπαδόπουλος
Με το όνομα Θανάσης Παπαδόπουλος ονομάζονται οι παρακάτω:
Υαλουρονικό νάτριο
Το υαλουρονικό νάτριο (sodium hyaluronate) είναι το μετά νατρίου άλας της υαλουρονάνης (hyaluronan), δηλαδή του υαλουρονικού οξέος (hyaluronic acid). Το όνομα υαλουρονικό οξύ προέρχεται ετυμολογικά από την Ελληνική λέξη «ύαλος» (και «ύελος»), που σημαίνει γυαλί και «ουρονικό οξύ» επειδή απομονώθηκε πρώτα στο υαλοειδές υγρό του οφθαλμού (vitreous houmor) και απέδιδε ένα μεγάλο ποσό ουρονικού οξέος. Το όνομα δόθηκε από το Γερμανό βιο-χημικό Karl Meyer (1899-1990) στις ΗΠΑ κατά τη δεκαετία του 1930, ο οποίος εντόπισε στο μάτι μιας αγελάδας μια άγνωστη μέχρι τότε ένωση, της οποίας συστατικό ήταν και το ουρονικό οξύ. Λόγω της διαύγειάς της, τη συνέδεσε «με την ελληνική λέξη ύαλος και έτσι προέκυψε το υαλουρονικό οξύ». To ουαλουρονικό οξύ βρίσκεται σε πολλά σημεία του σώματος και συνιστά το συνδετικό υλικό των ιστών. Ο όρος υαλουρονικός αναφέρεται στη συζευγμένη βάση του υαλουρονικού οξέος. Αναφέρεται και ως υαλουρονάνη (Hyaluronan).
Το υαλουρονικό νάτριο χρησιμοποιείται στην οφθαλμολογία, στην ορθοπεδική – τραυματολογία και στην πλαστική χειρουργική.
Η χημεία του υαλουρονικού νατρίου
thumb| Sodium Hyaluronate|300px|right Χημικά, το υαλουρονικό οξύ είναι βιοπολυμερές (biopolymer) φυσιολογικό σύμπλεγμα σακχάρου της οικογένειας Γλυκοζαμινογλυκάνης (Glucosaminoglycan) και αποτελεί ένα πολυμερές μακράς αλυσίδας, που περιέχει επαναλαμβανόμενες μονάδες Na-γλυκουρονικο-N-ακετυλογλυκοζαμίνης. Η χημική ονομασία του υαλουρονικού νατρίου είναι: νάτριο (2S,3S,4R,5R,6R) -3- [(2S,3R,4R,5S,6R) -3- ακεταμιδο -4- [(2R,3R,4S,5S,6S) -6- καρβοξυ-3,4,5-τριυδροξυοξαν2-υλ] οξυ -5- υδροξυ -6- (υδροξυμεθυλ) οξαν -2- υλ] οξυ -6- [(2R,3R,4R,5S,6R) -3- ακεταμιδο -2,5- διυδροξυ -6- (υδροξυμεθυλ) οξαν -4- υλ] οξυ-4,5 – διυδροξυοξανο -2- καρβοξυλικό οξύ. Ο συντακτικός τύπος της ουσίας διατίθεται στην ιστοσελίδα http://www.chemblink.com/structures/9067-32-7.gif.
Παραγωγή υαλουρονικού νατρίου
Η αρχική παραγωγή σκευασμάτων υαλουρονικού νατρίου πρώτης γενιάς, γινόταν από ιστούς ζωικής προέλευσης, και ιδίως από ακρολοφίες πουλερικών (λειρί κόκκορα). Η διαδικασία παραγωγής ήταν πλύση με απορρυπαντικά και αλκοόλη, θέρμανση, πολτοποίηση, κονιορτοποίηση, εκχύλιση με αλκοόλη και έτσι είχαμε τα υαλουρονικά πρώτης γενιάς βραχείας και διασταυρούμενης αλύσου ζωϊκής προέλευσης. Τα υαλουρονικά αυτά είχαν Μοριακό Βάρος 500-730 kDaltons (Hylan A) και ορισμένα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται και σήμερα (π.χ. HYALART®). . Τα υαλουρονικά δεύτερης γενιάς παράγονταν από Hylan A, και με επεξεργασία με φορμαλδεΰδη, παραγόταν το Hylan B (παχύρευστη γέλη). Στη συνέχεια ένα μίγμα αποτελούμενο από 20% Hylan Β και 80% Hylan A επεξεργάζονταν με σουλφοξείδιο του βινυλίου και παραγόταν το Hylan GF-20 (SYNVISC® και EUFLEXXA®). Οι Γάλλοι Chevalier X, Jerosch J, Goupille P et al. δημοσίευσαν το έτος 2010 διπλή τυφλή πολυκεντρική μελέτη - εργασία περί επιτυχούς χρήσης Hylan G-F 20 σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα του γόνατος. .
Για τα αρχικά αυτά σκευάσματα υαλουρονικού νατρίου πρώτης και δεύτερης γενιάς, έχουν γραφεί επικριτικά σχόλια ειδικών. Ο Αμερικανοκινέζος Chen et al έγραψε ότι «Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το διασταυρούμενης αλύσου υαλουρονικό ήταν η πιο πιθανή αιτία της κοκκιωματώδους φλεγμονής στις αρθρώσεις». Επίσης οι Γερμανοί Leopold S et al έγραψαν ότι «Τοπικές αντιδράσεις παρατηρήθηκαν σημαντικά συχνότερα στους ασθενείς που έλαβαν πάνω από ένα κύκλο θεραπείας σε σχέση με τους ασθενείς που έλαβαν μόνο ένα κύκλο Hylan GF-20». . Το έτος 2007 οι Γερμανοί Reichenbach S, Blank S, Rutjes A et al. δημοσίευσαν εργασία – μελέτη όπου σύγκριναν τις εγχύσεις Hylan GF 20 με τις εγχύσεις υαλουρονικού Νατρίου και πραγματοποίησαν μετα-ανάλυση.
Τα τελευταία χρόνια έχουμε την παραγωγή υαλουρονικών τρίτης γενιάς, ή ορθότερα Υψηλής Καθαρότητας υαλουρονάνες (Highly Purified Hyaluronan, HPH). Πρόκειται για βιοτεχνολογικά προϊόντα με πλήρη καθαρότητα, που παράγονται από καλλιέργειες κυττάρων. Επιλέγεται η αφαίρεση του εκτός κυτταρικής μεμβράνης υαλουρονικού, γίνεται αύξηση της κυτταρικής σειράς, ζύμωση σε βιοαντιδραστήρα, παραγωγή μεγάλου αριθμού κυττάρων, διήθηση σε γέλη πυριτίου (Silica Gel), κατακράτηση προσμίξεων, διατήρηση του κυτταρικού τοιχώματος, καθίζηση, περαιτέρω καθαρισμός, έκπλυση (το υαλουρονικό εκπλένεται από τα κυτταρικά τοιχώματα και συλλέγεται) και τελικά παράγεται καθαρό υαλουρονικό οξύ, μακράς μη διακλαδούμενης αλύσου. Τα υαλουρονικά αυτά έχουν μοριακό βάρος είτε 1800-2000 kDaltons είτε 2400 - 3600 kDaltons».
Πίνακας Σκευασμάτων υαλουρονικών (Hyaluronanes)
.
Επιλογή υαλουρονικού Νατρίου
Ως προς την επιλογή υαλουρονικού ασφαλώς τα τρίτης γενιάς είναι ποιοτικότερα και ασφαλέστερα από τα υαλουρονικά πρώτης γενιάς, γιατί παράγονται με βιοτεχνολογία. Όμως παραμένει το ερώτημα, «τι είναι καλύτερο για μια άρθρωση, ένα υαλουρονικό παχύρρευστο, μεγάλου ιξώδους, ή ένα λεπτόρρευστο, μικρού ιξώδους;». Η επικρατούσα άποψη σήμερα είναι ότι ''«όλα τα υαλουρονικά, ανεξαρτήτως μοριακού βάρους είναι αντίστοιχα αποτελεσματικά ως προς την αντικατάσταση του υαλουρονιού που λείπει από τις αρθρώσεις, κατά την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδος. Όταν χορηγούμε εξωγενώς υαλουρονικό, η ενδογενής βιοσύνθεσή του είναι πιο ισχυρή όταν αυτό έχει μοριακό βάρος μεταξύ 500 -4.000 KDaltons».''. Στην εργασία των Peter Vitanzo et al έτους 2006, με τίτλο «υαλουρονικά: Η κλινική αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το μοριακό βάρος?» καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «ως προς τη μηχανική λίπανση υπερέχουν τα μεγάλου μοριακού βάρους σκευάσματα, αλλά επειδή υπάρχει και βιολογική δράση, εκεί υπερέχουν τα μικρού και μέσου βάρους σκευάσματα υαλουρονικών»..
Οι Ταϊλανδοί Kamonwan Bongkotphet et al, το έτος 2009, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι «όλα τα σκευάσματα είχαν τα ίδια κλινικά αποτελέσματα ανεξάρτητα από το μοριακό βάρος». Η κοινή λογική λέει ότι μια άρθρωση που κινείται αργά (ηλικιωμένος ασθενής) χρειάζεται παχύρρευστο υαλουρονικό (μεγάλο ιξώδες), ενώ μια άρθρωση που κινείται γρήγορα (αθλητής, ή βαδιστής απλός πολίτης) χρειάζεται λεπτόρρευστο υαλουρονικό (μικρό ιξώδες) (*). Εξ άλλου το φυσιολογικό υαλουρονικό του γόνατος έχει μεγάλο Ιξώδες 45 Pa.s ενώ το σκεύασμα Euflexxa® μόλις 37 Pa.s, το παθολογικό υαλουρονικό της Οστεοαρθρίτιδος έχει Ιξώδες 1,4 Pa.s, ενώ τα παλιά υαλουρονικά πρώτης γενιάς είχαν ιξώδες 3 Pa.s. Σε μια εργασία που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Τι νεώτερο στη Ρευματολογία» τον Δεκέμβριο 2003, γράφτηκε ότι «δεν διαπιστώθηκαν διαφορές στις διάφορες μορφές υαλουρονικού Νατρίου με διαφορετικό Μοριακό βάρος». Είναι προφανές, ότι οι μελλοντικές έρευνες θα συγκρίνουν το ιξώδες των υαλουρονικών και θα προταθούν οι καλύτερες επιλογές για τους ασθενείς. .
Μηχανισμός δράσης των υαλουρονικών
Στις αρθρώσεις με οστεοαρθρίτιδα, το ενδαρθρικώς χορηγούμενο υαλουρονικό οξύ (Intra Articular Hyaluronic Acid, IAHA), ως κολλώδες πολυμερές έχει ιδιότητες ιξωδοελαστικότητας (Viscoelasticity). Ως εκ τούτου εντός των αρθρώσεων, δρα ως λιπαντικό και αποσβεστικό των κραδασμών, εξαλείφοντας τις τριβές μεταξύ των αρθρικών επιφανειών και των ενδαρθρικών ανατομικών στοιχείων (μηνίσκοι, χόνδροι, σύνδεσμοι, υμένας, τένοντες, θύλακοι, έλυτρα, κλπ). Το υαλουρονικό νάτριο, ως πολυσακχαρίτης κατανέμεται εύκολα και ευρέως στην εξωκυτάρια θεμέλια ουσία (matrix) του συνδετικού ιστού του ανθρώπου αυξάνοντας έτσι τη λειότητα του χόνδρου. Η ελαστικότητα (Elasticity) του διαλύματος υαλουρονικού Νατρίου βοηθά στην απόσβεση των μηχανικών πιέσεων, τριβών και δονήσεων, προάγοντας έτσι την προστασία της αρθρώσεως και διευκολύνοντας την κίνηση αυτής. Το υαλουρονικό νάτριο, πέραν του ότι υπάρχει φυσιολογικά στις αρθρώσεις, χρησιμοποιείται με ενδαρθρική έγχυση με σκοπό την κλινική θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδος. Για να παραμείνουν υγιείς, όλοι οι χόνδροι, ανεξαρτήτως τύπου χρειάζονται ως δομικό υλικό πρωτεογλυκάνες που βρίσκονται σε όλους τους συνδετικούς ιστούς, για να προσελκύσουν μόρια νερού, χρειάζονται ένα δίκτυο κολλαγόνου που θα συνδέσει τις πρωτεογλυκάνες να δεσμεύσουν άφθονο νερό. . Ο όρος Ιξωδοαναπλήρωση (Viscosupplementation) αναφέρεται στην ενδοαρθρική ένεση του υαλουρονικού οξέος (HA) ως υαλουρονικού Νατρίου, με σκοπό να αναπληρώσει το ανεπαρκές και παθολογικό υαλουρονικό οξύ, να ανακουφίσει τον πόνο και να βελτιώσει τη λειτουργία, συνήθως σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Το υαλουρονικό νάτριο είναι το κύριο συστατικό σε ένα στρώμα 1-2-μm στην επιφάνεια του αρθρικού χόνδρου των αρθρώσεων καθώς επίσης και ένα σημαντικό συστατικό του αρθρικού υγρού (SF). Τα διαλύματα του υαλουρονικού Νατρίου μπορούν να λειτουργήσουν ως λιπαντικά, όταν οι κινήσεις είναι αργές και ως αμορτισέρ απόσβεσης κραδασμών όταν οι κινήσεις είναι γρήγορες. . Στην οστεοαρθρίτιδα, το μοριακό βάρος του υαλουρονικού οξέος μειώνεται, το ίδιο και οι ρεολογικές ιδιότητές του. Η Ιξωδοαναπλήρωση (Viscosupplementation) έχει υποστηριχθεί ως μέσο για την αναστροφή αυτής της κατάστασης, αλλά η ενδοαρθρική χορήγηση υαλουρονικού Νατρίου έχει και άλλες ιδιότητες, όπως αντιφλεγμονώδης δράση, όπως και διέγερση παραγωγής φυσιολογικού υαλουρονικού, με θεραπευτικό αποτέλεσμα.
Τα τελευταία χρόνια το υαλουρονικό νάτριο, άρχισε να χρησιμοποιείται – σε διαφορετική φαρμακοτεχνική μορφή- στην επούλωση τραυμάτων. Πιστεύεται ότι το υαλουρονικό νάτριο δρα σαν όχημα μεταφοράς που μεταφέρει πεπτιδικούς αυξητικούς παράγοντες και άλλες δομικές πρωτεΐνες στο τραύμα, διευκολύνοντας την επούλωσή του. Στη συνέχεια το υαλουρονικό νάτριο, αποδομείται ενζυμικά τοπικώς και οι πρωτεΐνες που δημιουργούνται προάγουν την επισκευή – επούλωση του ιστού. Αυτό φαίνεται ότι θα φανεί πολύ χρήσιμο στους πάσχοντες από διαβήτη όπου τα χρόνια διαβητικά έλκη επουλώνονται δύσκολα
Χρήση υαλουρονικού Νατρίου στην Ορθοπεδική Τραυματολογία
Το υαλουρονικό νάτριο χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια από τρεις ειδικότητες της Ιατρικής. Την Οφθαλμολογία, την Ορθοπεδική – Τραυματολογία και την Πλαστική Χειρουργική. Από την αρχή κυκλοφορίας των σκευασμάτων οι ενδείξεις χρήσης στην Ορθοπεδική ήταν η Οστεοαρθρίτιδα σε μεγάλες και μικρές αρθρώσεις των άκρων. Έκτοτε οι ενδείξεις επεκτάθηκαν σε παθήσεις εξωαρθρικές όπως οι Τενοντοελυτρίτιδες (Τενοντοθηκίτιδες), στην επούλωση των τραυμάτων, κλπ. Η βασική πειραματική έρευνα για τη χρήση του υαλουρονικού Νατρίου στην Ορθοπεδική και ιδίως στην Οστεοαρθρίτιδα του γόνατος άρχισε στην Ιταλία από το 1987-1991 μέχρι το 1995 οπότε και υποβλήθηκε φάκελλος άδειας κυκλοφορίας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, με τις εργασίες του G. Leardini και συνεργατών, επίσης του Μ.Carrabba και συνεργατών, και και του M.Dougados. Ο Ιταλός J.J. Scali έκανε έρευνα μακροχρόνιας χορήγησης υαλουρονικών στο γόνατο από το 1995. Στον Καναδά πρωτοπόρος της χρήσης υαλουρονικού είναι ο Lussier A και συνεργάτες που δημοσίευσαν ήδη από το 1996 κλινικά συμπεράσματα Σήμερα, οι βασικές ενδείξεις του υαλουρονικού Νατρίου στην Ορθοπεδική Χειρουργική και Τραυματολογία είναι οι εξής:
Οστεοαρθρίτις του Ισχίου
Οι ενδείξεις για χρήση εγχύσεων στο ισχίο, είναι η Οστεοαρθρίτις σε αρχικά στάδια και το σύνδρομο Κοτυλομηριαίας προστριβής (Acetabulofemoral Impigment Syndrome). Η ενδαρθρική έγχυση υαλουρονικού Νατρίου στο ισχίο, είναι μια δύσκολη τεχνική. Απαιτεί εμπειρία, χρήση μεγάλης βελόνας 21GX89mm και καθοδήγηση με υπέρηχο. Απαιτούνται περίπου 10ml υαλουρονικού Νατρίου. Υπάρχει μικρή διεθνής εμπειρία στη χρήση υαλουρονικού Νατρίου στο ισχίο και τα αποτελέσματα είναι άγνωστα. Στη δική μας σειρά ασθενών δεν υπάρχει εμπειρία από τη χρήση υαλουρονικού στο Ισχίο. Κλινική εμπειρία από χρήση υαλουρονικού Νατρίου στο Ισχίο έχει δημοσιεύσει ο Ιταλός Migliore A και συνεργάτες το έτος 2009. Οι Σουηδοί Qvistgaard E. και συνεργάτες δημοσίευσαν εργασία το έτος 2006 σχετικά με χρήση υαλουρονικών στο ισχίο, συγκριτικά με Κορτιζόνη ή φυσιολογικό ορό. . Το έτος 2006 δημοσίευσαν αποτελέσματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και ασφάλεια του υαλουρονικού Νατρίου σε έγχυση στο Ισχίο, οι Ισπανοί Fernandez Lopez JC, και Ruano-Ravina. . Τέλος οι Γάλλοι Richette P, Ravaud P, Conrozier T et al. δημοσίευσαν εργασία το έτος 2009 σχετικά με την έγχυση υαλουρονικού στο Ισχίο, σε σχέση με placebo. . Η τεχνική έγχυσης υαλουρονικού Νατρίου στο ισχίο έχει ως εξής: Ο ασθενής είναι ύπτιος. Ψηλαφείται ο σφυγμός της Μηριαίας αρτηρίας. Ψηλαφείται η πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα. Η είσοδος της βελόνας γίνεται 2 cm κάτωθι της πρόσθιας άνω λαγόνιας άκανθας και 3 cm έξωθεν του μηριαίου σφυγμού, στο επίπεδο της κορυφής του μείζονος τροχαντήρος. Υπολογίζεται η αναγκαιότητα τουλάχιστον 21G-60mm μήκους βελόνας. Καλό είναι η έγχυση να γίνεται υπό παρακολούθηση με υπέρηχο.
Οστεοαρθρίτις του γόνατος
Ένα παράδοξο γεγονός είναι, ότι υπερήλικα άτομα με βαριά οστεοαρθρίτιδα 3ου σταδίου και με ραιβογονία δεν πονούν καθόλου. Αυτό οφείλεται σε τέσσερα αίτια: (α) Πρώτον, ο ασθενής βρίσκεται σε φάση πού δεν υπάρχει φλεγμονή στον υμένα. (φάση ηρεμίας).(β) Δεύτερον, οι νευρικές απολήξεις έχουν καταστραφεί και δεν πονούν. Η ύπαρξη πόνου σημαίνει ζωντανή άρθρωση. (γ) Τρίτον, τα δοκιδικά κατάγματα του έσω Κνημιαίου Κονδύλου έχουν πωρωθεί, ή δεν επισυνέβησαν. (δ) Τέταρτον, δεν υπάρχει πρόσφατη ρήξη μηνίσκου που να πονάει. .
Είναι φαινόμενο που εξηγείται ομοίως. Δηλαδή ασθενείς με αρνητική ακτινογραφία γόνατος και με ασήμαντα ευρήματα στη Μαγνητική Τομογραφία, πονούν για μεγάλο διάστημα και αυτό συμβαίνει ακόμα και αν υποβληθούν σε έγχυση υαλουρονικού Νατρίου. Η εξήγηση – αίτιο είναι η εξής: (α) Πρόκειται για ρήξη δεσμίδων του οπισθίου κέρατος του έσω μηνίσκου (πονάει 3-6 μήνες). (β) Ο ασθενής είναι παχύσαρκος και υπερφορτίζει τα γόνατα ή τα καταπονεί σε εργασία ή άθληση ασύμβατη με την ηλικία του. (3) Μικρή ρήξη Μηνίσκου μη απεικονιζόμενη στη Μαγνητική Τομογραφία προκαλεί «τριβή» στο Χόνδρο του Μηριαίου Κονδύλου με επακόλουθο επώδυνη υμενίτιδα του γόνατος. (4) Εχει επισυμβεί δοκιδικό κάταγμα στον έσω Κνημιαίο Κόνδυλο. (5) Η διάγνωση είναι λάθος. Πιθανόν δεν πρόκειται για αρχόμενη Οστεοαρθρίτιδα αλλά για Ρευματοειδή αρθρίτιδα ή Ουρική αρθρίτιδα ή Χονδρασβέστωση, κλπ. . Ως προς τις ενδείξεις χρήσης εγχύσεων υαλουρονικού Νατρίου στην Οστεοαρθρίτιδα, είναι αποδεκτό ότι χρειάζονται όλοι οι ασθενείς σταδίου ΙΙ και ΙΙΙ. Στο στάδιο Ι, συνήθως δεν γίνονται εκτός αν ο ασθενής πρέπει να περπατά πολύ ή να κινείται σε ορεινό ή ανώμαλο περιβάλλον, ή να ανεβαίνει σκαλοπάτια και έχει επιμένοντα ενοχλήματα στη βάδιση και στο βαθύ κάθισμα μέγιστης κάμψης.
Η αποτελεσματικότητα της δράσης των υαλουρονικών στο γόνατο, είχε αμφισβητηθεί αρχικά, αλλά διπλές τυφλές μελέτες όπως αυτή του Βρεττανού John Kirwan έτους 2000, τελικά απέδειξαν υπεροχή έναντι εγχύσεων placebo φυσιολογικού ορού (John Kirwan, 2000). . Οι Bannuru RR, Natov NS, Obadan IE et al. ερεύνησαν το έτος 2009 και δημοσίευσαν αποτελέσματα σύγκρισης ενδαρθρικών εγχύσεων Κορτικοειδών σε σύγκριση με υαλουρονικά και βρήκαν ότι τα δεύτερα υπερέχουν. .Το έτος 2010 οι Σουηδοί Jørgensen A, Stengaard-Pedersen K, Simonsen O. et al. δημοσίευσαν πολυκεντρική μελέτη με θετικά αποτελέσματα έγχυσης υαλουρονικών στο γόνατο επί 337 ασθενών που παρακολουθήθηκαν επί ένα έτος. .Το έτος 2000, οι Skwara A, Peterlein CD, Tibesku CO et al. δημοσίευσαν εργασία με τα θετικά αποτελέσματα στο βάδισμα και τη μυϊκή δραστηριότητα μετά από ενδαρθρική χρήση υαλουρονικών στο γόνατο. .Το έτος 2004, οι Ταϊβανέζοι Chen-Ti Wang et al, στo πανεπιστήμιο της Taipei, δημοσίευσαν εργασία μετα-ανάλυση διπλών τυχαιοποιημένων μελετών όπου αποδεικνύεται η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της χρήσης υαλουρονικού Νατρίου σε Οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, αφήνουν δε ανοικτό το θέμα των ερευνών για τις διαφορές στα διάφορου μοριακού βάρους υαλουρονικά .Το έτος 2010, οι Lundsgaard C, Dufour N, Fallentin E, Winkel P, Gluud C., δημοσίευσαν διπλή τυφλή μελέτη χρήσης υαλουρονικού Νατρίου σε σχέση με Placebo φυσιολογικό ορό, σε Οστεοαρθρίτιδες του γόνατος, και απέδειξαν ότι η δράση του υαλουρονικού είναι στατιστικά σημαντική. .
thumb| Εγχυση στο Γόνατο |250px|left Η τεχνική εγχύσεων στό γόνατο είναι σχετικά εύκολη, με έξω υποεπιγονατιδική προσπέλαση και συνιστάται να χρησιμοποιείται βελόνα λεπτή G23 X 30mm. Σημαντικό πρόβλημα υπήρξε με λίαν παχύσαρκα άτομα όπου η βελόνα 30mm μήκους αδυνατούσε να εισέλθει στήν άρθρωση (έμενε στο λίπος). Εκεί το πρόβλημα λύθηκε με λεπτές βελόνες μήκους 70mm που χρησιμοποιούνται συνήθως γιά επισκληρίδια αναισθησία από αναισθησιολόγους.
Υπάρχουν, ακόμα και σήμερα Ορθοπεδικοί που έχουν επιφυλάξεις ως προς την αποτελεσματικότητα των εγχύσεων υαλουρονικού νατρίου στην οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, και γενικότερα στην Ορθοπεδική Τραυματολογία. Αυτό αποδίδεται καθαρά στο ότι η δράση των εγχύσεων ουδέποτε είναι άμεση χρονικά. Οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται εκ των προτέρων ότι «ο πόνος δεν θα περάσει αύριο» και ότι τα στατιστικά έδειξαν ότι «το 41% των ασθενών βλέπει βελτίωση από την πρώτη εβδομάδα, το 80% των ασθενών βλέπει βελτίωση από την 3η εβδομάδα και το 97% των ασθενών που ολοκλήρωσαν ένα έτος από τη θεραπεία είναι ευχαριστημένοι». Εξ άλλου, το φάρμακο δεν είναι παυσίπονο, είναι λιπαντικός και βιολογικός παράγων. Η μεταανάλυση των Αμερικανών Lo GH, La Valley M, και McAlindon του 2003 έχει τεκμηριώσει πλήρως την αποτελεσματικότητα της χορήγησης υαλουρονικού νατρίου στο γόνατο. . Παρόμοια τεκμηρίωση προσέφερε και η μεταανάλυση των Καναδών Arrich J και συνεργατών το έτος 2005.
Χονδροπάθεια Επιγονατίδος και Ρήξεις Μηνίσκων
Η Χονδροπάθεια Επιγονατιδομηριαίας αρθρώσεως (Chondromalacia Patellae) είναι συχνότατη πάθηση και μάλιστα σε νέες ηλικίες από 12-40 ετών. Πολλές φορές συνυπάρχει με σύνδρομο της Υμενικής πτυχής (Plica Syndrome) ή με γεωμετρικές κατασκευαστικές ανωμαλίες του γόνατος. Οι συντηρητικές μέθοδοι θεραπείας μάλλον προσωρινό αποτέλεσμα αποφέρουν (φάρμακα, φυσικοθεραπείες, νάρθηκας και ασκήσεις). Ριζική λύση, και όχι πάντα, είναι η αρθροσκοπική (ή ανοικτή) διατομή του έξω καθεκτικού συνδέσμου της επιγονατίδας, ή η χειρουργική διόρθωση της γεωμετρικής ανωμαλίας. Η εισαγωγή του υαλουρονικού Νατρίου ήταν επαναστατική για τη θεραπεία της Χονδροπάθειας Επιγονατίδας, γιατί ήταν απλή, ακίνδυνη και αποτελεσματική, ακόμα και σε εφήβους. Μάλιστα στην πλειονότητα των περιστατικών, αρκεί η εφ´ άπαξ χρήση των 5 ενέσεων 2ml και δεν χρειάζεται επανάληψη κάθε χρόνο. Η μέχρι τούδε εμπειρία στη Χονδροπάθεια, θέτει το υαλουρονικό νάτριο ως θεραπεία πρώτης γραμμής. Τα ίδια ισχύουν και στη συντηρητική θεραπεία των μικρών ρήξεων Μηνίσκου, ιδίως των εκφυλιστικών ρήξεων του Οπισθίου κέρατος του Έσω μηνίσκου σε μεσήλικες. Η θεραπεία με 5 ενδαρθρικές ενέσεις υαλουρονικού Νατρίου είναι η άριστη μέθοδος. Η καθημερινή πρακτική απέδειξε ότι μόλις ένας στους είκοσι ασθενείς θα χρειασθεί αρθροσκόπηση και μάλιστα, ακόμα και οι χειρουργηθέντες μετά από ένα τρίμηνο με εξάμηνο, υποτροπιάζουν και χρειάζονται εγχύσεις υαλουρονικού Νατρίου.
Οστεοαρθρίτις της Ποδοκνημικής
Αν και σπάνια στην πράξη, η Οστεοαρθρίτις της ποδοκνημικής ωφελείται από τις ενδαρθρικές εγχύσεις υαλουρονικού Νατρίου. Συνήθως εγχύονται 3 Amps 2ml με βελόνη G23 X 30mm. Η αποτελεσματικότητα της έγχυσης είναι δεδομένη πλέον τόσο από την ημέτερη εμπειρία όσο και από τη μεταγενέστερη διπλή τυφλή μελέτη του Αμερικανού Robert Salk (2006). Η τεχνική έγχυσης είναι απλή. Με τον ασθενή ύπτιο, η βελόνα εισάγεται 1 cm προσθίως από το πρόσθιο χείλος του έσω σφυρού και κατεύθυνση προσθιοπίσθια. Το έτος 2007, η Αμερικανική υπηρεσία ΕΜΑ (Εnvironmental Management Accounting) έδωσε την έγκρισή της για τη χρήση του υαλουρονικού «Hylan GF-20» στη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδος του ώμου και της ποδοκνημικής. .
Οστεοαρθρίτις των αρθρώσεων του Ταρσού και 1ης Μεταταρσιοφαλαγγικής αρθρώσεως του ποδός
thumb| Έγχυση υαλουρονικού νατρίου στο Μεγάλο Δάκτυλο|300px|right Η Οστεοαρθρίτις των αρθρώσεως του Ταρσού δεν είναι σπάνια. Έχει όμως ένα πλεονέκτημα. Πονά κατά ώσεις – κρίσεις. Τη μεγαλύτερη χρονική περίοδο οι ασθενείς είναι ασυμπτωματικοί. Προσβάλλει συνήθως είτε αθλητές, ή καταπονούμενους, ή άτομα 3ης ηλικίας, το συχνότερο.Η έγχυση 1 Amp υαλουρονικού με ½ Αmp Κορτιζόνης έχει θεαματικά αποτελέσματα στην Αστραγαλο – σκαφοειδή άρθρωση, τη Σκαφοειδοσφηνοειδή και τη Σφηνοειδομετατάρσιο άρθρωση. Η Οστεοαρθρίτις της 1ης Μεταταρσιοφαλαγγικής του Μεγάλου δακτύλου (Δύσκαμπτος Μεγάλος Δάκτυλος, Hallux Rigidus) είναι συχνή και δυστυχώς συγχέεται από άπειρους ιατρούς με την Ουρική αρθρίτιδα. Υπάρχουν σαφή κλινικά διαφοροδιαγνωστικά σημεία. Η πάθηση αυτή έδειξε καλά αποτελέσματα στην έγχυση υαλουρονικού Νατρίου. Συνήθως εγχύεται μία Amp 2ml υαλουρονικού, και η έγχυση είναι κάπως δύσκολη λόγω μικρού χώρου της αρθρώσεως. Το υγρό τείνει να εξέλθει και χρειάζεται πίεση 5 min. Η προσπέλαση γίνεται με τον ασθενή ύπτιο, πλαγιοραχιαία έσω και μπορεί να γίνει μετά από διάταση της άρθρωσης με “κινέζικο δάκτυλο baboo”. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν από τους Ισπανούς Μ.Ponz και F.Alvarez το έτος 2005.
Οστεοαρθρίτις του ώμου (Γληνοβραχιόνιος άρθρωση)
Η χρήση υαλουρονικού Νατρίου στην Οστεοαρθρίτιδα του ώμου είναι περιορισμένη, τόσο λόγω της σπανιότητας της νόσου, όσο και λόγω των πτωχών αποτελεσμάτων στη βελτίωση της κλινικής εικόνας. Αυτό οφείλεται στο ότι επί Οστεοαρθρίτιδος του ώμου, έχουν ήδη εγκατασταθεί δευτερογενείς επιπλοκές – αλλοιώσεις, όπως ατροφία των μυών, ρήξη του Τενοντίου Πετάλου, και Συμφυτική Θυλακίτις. Πάντως θεωρητικά μπορεί να δοκιμασθεί η χρήση εγχύσεων με πρόσθια ή οπίσθια προσπέλαση. Απαιτούνται 3-5 Amps Sodium Hyaluronate 2ml και βελόνη G23 X 30mm. Στη συνέχεια ο ασθενής θα πρέπει να ακολουθήσει εντατική φυσικοθεραπεία. Από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν υαλουρονικό νάτριο στη θεραπεία Οστεοαρθρίτιδας και περιαρθρίτιδας του ώμου είναι οι Silverstein E, Leger R, Shea KP. σε μια προκριματική μελέτη. Ο Blaine T, Moskowitz R, Udell J et al. το έτος 2008 σε πολυκεντρική μελέτη επίσης τεκμηρίωσαν τα αποτελέσματα. Το έτος, 2010, Η Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπεδικών δημοσίευσε κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρήση υαλουρονικών στην Οστεοαρθρίτιδα του ώμου. . Η τεχνική έγχυσης έχει ως εξής: Ο ασθενής πρέπει να είναι καθιστός. Η είσοδος της βελόνας γίνεται δίπλα ακριβώς 1 cm από την Κορακοειδή απόφυση της Ωμοπλάτης, ή κάτω από την Ακρωμιοκλειδική άρθρωση 2 cm.
Σύνδρομο Υπακρωμιακής Προστριβής του Ωμου (Impingment Syndrome)
Η πάθηση αυτή οφείλεται σε προστριβή του διογκωμένου Υπερακανθίου Τένοντα στο αλλοιωμένο υπακρωμιακό θύλακο και το ακρώμιο. Η χρήση υαλουρονικού Νατρίου στο σύνδρομο Υπακρωμιακής Προστριβής είναι σχετικά πρόσφατη. Τα μέχρι στιγμής κλινικά αποτελέσματα είναι πολύ καλά έως άριστα, εφόσον ο ασθενής συνεργασθεί και κάνει τις δέουσες ασκήσεις απαγωγής και στροφών. Η έγχυση υαλουρονικού νατρίου γίνεται με οπίσθια Υπακρωμιακή προσπέλαση μέσα στον υπακρωμιακό θύλακο. Χρειάζονται βελόνη G23 X 30mm και μετά από τοπική αναισθησία εγχύονται 3 Amps Sodium Hyaluronate. Στη συνέχεια ο ασθενής ακολουθεί κινησιοθεραπεία απαγωγής και στροφών του ώμου. Την κλινική αποτελεσματικότητα του υαλουρονικού Νατρίου επιβεβαίωσαν οι Ιάπωνες Saito S και συνεργάτες το έτος 2010
Οστεοαρθρίτις του αγκώνος
Η Οστεοαρθρίτις του αγκώνος (Osteoarthritis of the Elbow) είναι ασυνήθης πάθηση και συνήθως αποτελεί δευτερεύουσα επιπλοκή παλαιών καταγμάτων ή ιδιοπαθών γωνιακών παρεκκλίσεων (βλαισός, και ραιβός αγκώνας). Δεν πρέπει να συγχέεται με την επικονδυλίτιδα (Tennis Elbow) ή με την επιτροχιλίτιδα (Golf Elbow). Πέραν της Οστεοαρθρίτιδος, η χρήση υαλουρονικού, μπορεί να γίνει στον αγκώνα στο λεγόμενο «Σύνδρομο Ωλεκρανικού βόθρου» όπου το Ωλέκρανο προσκρούει στον γεμάτο από συνδετικό ιστό ωλεκρανικό βόθρο και πονάει. Στην Οστεοαρθρίτιδα του αγκώνος, οι εγχύσεις είναι εύκολες ως προς την τεχνική. Ο ασθενής είναι ύπτιος ή καθιστός με τον αγκώνα σε κάμψη 45-90 μοιρών. Χρησιμοποιούμε βελόνα 26G-25mm και η είσοδος γίνεται ψηλαφώντας την Κεφαλή της Κερκίδας, μεταξύ Κεφαλής και Κονδύλου Βραχιονίου οστού. Ποσότητα 2 Amps 2ml είναι αρκετή και τα κλινικά αποτελέσματα είναι γρήγορα γιατί πρόκειται περί μη φορτιζόμενης άρθρωσης αλλά περί αιωρούμενης. Ενίοτε ο αρθρικός θύλακος της Βραχιονοκερκιδικής (Κερκιδοκονδυλικής) αρθρώσεως είναι ξεχωριστός από αυτόν της Βραχιονοωλενικής (Τροχιλιοκορωνοειδούς) αρθρώσεως. Εάν το κυρίως προσβεβλημένο τμήμα είναι η δεύτερη άρθρωση, τότε η είσοδος της βελόνας γίνεται λίγο πιο κάτω από την Κεφαλή κερκίδας, μεταξύ Κονδύλου και Ωλένης. Βεβαίως μπορεί να γίνει και με έσω προσπέλαση, 1,5 cm περίπου περιφερικά της παρατροχιλίου αποφύσεως, μεταξύ Ωλέκρανου και Τροχιλίας. .
Οστεοαρθρίτις της βάσεως του αντίχειρος
thumb| Έγχυση στον αντίχειρα|300px|right Η Οστεοαρθρίτις της βάσεως του Αντίχειρος (Osteoarthritis of thumb) είναι αρκετά συχνή σε αμφότερα τα φύλα, από την ηλικία των 50 ετών ναι μετά. Αυτό οφείλεται στο ότι είναι άρθρωση κινήσεως σε δύο άξονες, οπότε καταπονείται διπλάσια από τα άλλα δάκτυλα. Λέγεται και Οστεοαρθρίτις της Πολυγωνομετακαρπίου αρθρώσεως ή και παλιότερα «Ριζάρθρωση» του Αντίχειρος. Η χρήση υαλουρονικού Νατρίου φαίνεται να έχει θετική δράση στον πόνο και στην κινητικότητα στην πάθηση αυτή, ιδίως στο στάδιο Ι και ΙΙ. Στο στάδιο ΙΙΙ έχει φθαρεί πλήρως ο χόνδρος και τα αποτελέσματα δεν είναι ικανοποιητικά. Τεχνικώς η μέθοδος περιλαμβάνει διάταση της αρθρώσεως με «κινέζικο δάκτυλο bamboo» και υπό τοπική αναισθησία εγχύεται 1ml περίπου υαλουρονικού Νατρίου. Δυστυχώς η έγχυση είναι δύσκολη, γίνεται υπό τάση και πονάει. Χρειάζεται βελόνη 23G Ινσουλίνης και η άρθρωση χωράει μετά βίας 1 έως 2 ml υαλουρονικού νατρίου. Τα κλινικά αποτελέσματα είναι θετικά και φαίνεται να διαρκούν δύο χρόνια, οπότε μπορεί να επαναληφθεί η έγχυση. Οι Γερμανοί Stahl S, Karsh-Zafrir I, Ratzon N et al. δημοσίευσαν εργασία σχετικά με ενδαρθρική χρήση υαλουρονικού Νατρίου στην Τραπεζιο-Μετακάρπιο άρθρωση. . Παρόμοια δημοσίευση έκαναν και οι Γερμανοί Fuchs S, Monikes R, Wohlmeiner A et al.
Στενωτική Τενοντοθηκίτις του Προσθίου Κνημιαίου Τένοντος
Η Πάθηση αυτή (Stenosing tendonosynovitis of Anterior Tibialis tendon) είναι σπάνια, αρκετά ενοχλητική και δύσκολη στη θεραπεία. Ο ασθενής πονάει στην Κνήμη (στο «καλάμι») μπροστά, χωλαίνει (κουτσαίνει) και αν βάλουμε το χέρι μας πάνω στο δέρμα, αισθανόμαστε με την κίνηση του πέλματος να «τρίβεται γυαλόχαρτο» από κάτω. Παλιά οι θεραπείες με φάρμακα, φυσικοθεραπείες και ένεση Κορτιζόνης είχαν αποτύχει παταγωδώς. Το μόνο αποτελεσματικό ήταν ο κνημοποδικός γύψος για 30 μέρες. Η θεραπεία με ενδοελυτρική έγχυση 2-3 Amps υαλουρονικού Νατρίου 2ml, με θεαματικά αποτελέσματα, είναι εύκολη. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί παράλληλα και Κορτιζόνη. Η Βελόνα εισέρχεται με περιφερική φορά προς τον άκρο πόδα, παράλληλα προς τον τένοντα και σε επαφή με αυτόν. Μετά την ένεση, ο ασθενής κάνει κινήσεις έκτασης – κάμψης του ποδός για να «απλωθεί» το φάρμακο. Ήδη ο κριγμός εξαφανίζεται αμέσως και τα συμπτώματα πόνου σε 2-3 μέρες.
Δυσλειτουργία και Οστεοαρθρίτις της Κροταφογναθικής αρθρώσεως
Η πάθηση αυτή (Temporomandibular Joint Disorder)είναι συχνή σε νέα άτομα ιδίως γυναίκες. Συνήθως εκδηλώνεται αιφνίδια και οι ασθενείς πονούν στη μάσηση, και στο χασμουρητό. Έχει δημοσιευθεί, ότι το κύριο αίτιο της παθήσεως είναι οι ενδαρθρικές ρήξεις του ενδάρθριου μηνίσκου, και πιθανολογείται κάποια κατασκευαστική ανωμαλία ή κακή επαφή οδόντων άνω και κάτω γνάθου ή καταπόνηση σε μάσηση σκληρών τροφών και τσίχλας. Με την πάθηση αυτή ασχολούνται οδοντίατροι, στοματολόγοι, ορθοδοντικοί, γναθοχειρουργοί και ορθοπεδικοί. Παλιά η μέθοδος θεραπείας ήταν περίδεση οδόντων άνω κάτω γνάθου με λαστιχάκια και υγρή σίτιση με καλαμάκι για 15-30 μέρες. Μεταγενέστερα αποδείχθηκε πιο επιτυχής η απλή θεραπεία 10 ημερών με περιορισμό μάσησης και χορήγηση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Από το έτος 1993 εισήχθη η θεραπεία της Κροταφογναθικής δυσλειτουργίας με υαλουρονικό νάτριο από τον γναθοχειρουργό Charles N. Bertolami και συνεργάτες. Σημαντική δημοσίευση χρήσης υαλουρονικού Νατρίου στην Κροταφογναθική άρθρωση έκανε ο Ιάπωνας Shuichi Sato και συνεργάτες το έτος 1999 με τίτλο «Η θέση του μεσάρθριου δίσκου και η μορφολογία σε ασθενείς χωρίς στένωση μεσαρθρίου της Κροταφογναθικής, θεραπευμένων με έγχυση υαλουρονικού Νατρίου». Ακολούθησε ο Τούρκος πλαστικός χειρουργός Karki Eksal και συνεργάτες το έτος 2002. Η προσπέλαση γίνεται με τον ασθενή καθιστό ή και ξαπλωμένο πλάγια. Ζητούμε από τον ασθενή να ανοιγοκλείσει τη γνάθο για ανεύρεση του μεσαρθρίου και εισάγουμε λεπτή βελόνα 23G-30ml με ελάχιστη Lidocaine (XylocaineR), λιγότερο του 1ml, για τον κίνδυνο προσωρινής πάρεσης κλάδων του προσωπικού νεύρου. Η άρθρωση χωράει περίπου 1ml υαλουρονικό νάτριο. . ]]
Οστεοαρθρίτις της άπω Κερκιδο-Ωλενικής άρθρωσης
Η πάθηση αυτή (Osteoarthritis of the Distal Radio-Ulnar Joint) είναι μάλλον σπάνια και συνήθως απαντάται σε ηλικιωμένα άτομα και σε ασθενείς που υπέστησαν στο παρελθόν κάταγμα Κερκίδος Colles που πωρώθηκε σε κάποια πλημμελή θέση. Κατά τις κινήσεις πρηνισμού – υπτιασμού, ως γνωστόν, η Κερκίδα «καβαλάει» και περιφέρεται πέριξ της Ωλένης σε γωνία κύκλου περίπου 180 μοιρών. Εάν η αρθρική επιφάνεια δεν είναι ομαλή, τότε προκαλείται τριβή και επέρχεται φλεγμονή με οίδημα και πόνο. Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε δραστική συντηρητική θεραπεία για την πάθηση αυτή, παρά μόνο έγχυση Κορτιζόνης και μια εξειδικευμένη ενδοπρόθεση.
Μεταταρσαλγία
Η συχνή μεταταρσαλγία, συχνότατη στις γυναίκες ιδίως μέσης και τρίτης ηλικίας, αποδίδεται σε ένα ανύπαρκτο και φανταστικό αίτιο που αποκαλείται «πτώση κεφαλών μεταταρσίων», όμως βιολογικά πρόκειται για τενοντοθηκίτιδα των καμπτήρων των μεταταρσίων εξ υπερπιέσεως είτε από στενά και υψηλά υποδήματα, είτε λόγω της ελάττωσης του πάχους του υποδόριου λίπους. Αν εξαιρέσουμε την επιτυχημένη χειρουργική θεραπεία της οστεοτομίας, όλες οι άλλες συντηρητικές μέθοδοι, μάλλον απεδείχθησαν ανεπιτυχείς (νάρθηκες, πάτοι, φάρμακα, φυσικοθεραπείες). Η τοπική ενδοελυτρική έγχυση Κορτιζόνης με υαλουρονικό νάτριο, φάνηκε να υπερέχει των άλλων συντηρητικών μεθόδων, αλλά η μέθοδος εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κλινικό έλεγχο. Η Τεχνική έγχυσης είναι η εξής. Ο ασθενής είναι ύπτιος. Ο ιατρός με το αριστερό του χέρι οδηγεί τα δάκτυλα του ποδός σε ραχιαία έκταση. Το πέλμα βρίσκεται επίσης σε ραχιαία έκταση και η βελόνα εισέρχεται από πίσω προς τα εμπρός εντός του ελύτρου του καμπτήρος τένοντος του δακτύλου.
Ατροφία του Λιπώδους σώματος της Πτέρνας
thumb| Έγχυση στο Λιπώδες Σώμα Πτέρνας |300px|right