Θρύλος_της_Αγίας_Λαύρας
Δημιουργία, διάδοση και σημασία του θρύλου
Τα Καλάβρυτα ως τόπο κήρυξης της Επανάστασης με ύψωση της επαναστατικής σημαίας από τον Γερμανό ανέφερε ο φιλέλληνας και αρχίατρος του ελληνικού στόλου Σάμιουελ Γκρίντλεϊ Χάου το 1828, και το 1829 Αμερικανός ιεραπόστολος που επισκέφθηκε την περιοχή, χωρίς να αναφέρει ημερομηνία. Αναφορές στην ύψωση της επαναστατικής σημαίας από τον Γερμανό στις 25 Μαρτίου έγιναν σε εορταστική ομιλία του Προέδρου της Βουλής και Πελοποννήσιου αγωνιστή Ρήγα Παλαμήδη το 1846, και του Αλέξανδρου Δεσποτόπουλου στα Καλάβρυτα το 1861, ο οποίος περιέγραψε λεπτομέρειες της θρυλικής σκηνής αναφέροντας ότι ήταν παρών στην τελετή, ενώ σε αίτηση αγωνιστή προς τη Γραμματεία επί των Στρατιωτικών το 1843 αναφέρεται η Αγία Λαύρα ως τόπος έναρξης της Επανάστασης. και από τον αγωνιστή Αναγνώστη Γιαννόπουλο από την Περιστέρα Καλαβρύτων. Την κήρυξη της επανάστασης στις 17 Μαρτίου αναφέρει και ο Ι. Κωλέττης το 1835, ενώ θεωρεί ότι η Επανάσταση γενικεύτηκε την 25 Μαρτίου την οποία και θεωρεί ημέρα αναγέννησης της Ελλάδος. Η δοξολογία, της 17ης Μαρτίου καταγράφεται και από ανώνυμο συγγραφέα το 1850, ο οποίος ταυτόχρονα παραθέτει και άλλο έντυπο όπου επίσης αναφέρεται η σκηνή στην Αγία Λαύρα υπό τον Γερμανό. Ανωνύμου με αρχικά K.A., Απαντήσεις και παρατηρήσεις εις το ανωνύμως εκδοθέν αχρονολόγητον φυλλάδιον επωνομαζόμενον «Ιστορικαί Αλήθειαι ή η Πετιμεζαϊκή οικογένεια.. Σημείωση: Το περιεχόμενο αυτού του εντύπου είναι η αμφισβήτηση άλλου εντύπου, επίσης του 1850, που φέρεται να υπερβάλει τη συνεισφορά της οικογένειας Πετιμεζά στην Επανάσταση. Ο «K.A.» αντίθετα εξαίρει τον ρόλο της οικογένειας Στριφτόμπολα. Όμως τόσο ο «Κ.A.» όσο και το προηγηθέν έντυπο «Ιστορικαί αλήθειαι» συμφωνούν στο γεγονός της κήρυξης της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα και τα Καλάβρυτα από τον Π.Πατρών Γερμανό. Ο «Κ.A.» αναφέρει ρητά ως ημερομηνία της δοξολογίας την 17η Μαρτίου. σελ. 5: «''μας λέγεις ότι πρώτοι οι Πετιμεζαίοι μετά του Θεσπεσίου Ιεράρχου Γερμανού Π. Πατρών, Αν. Ζαήμη, Ανδρ. Λόντου και Σωτηρίου Χαραλάμπους εν τη αγία Λαύρα ύψωσαν τον μυστηριώδη Φοίνικα της παλλιγγενεσίας, και πρώτοι αυτοί ύψωσαν την Σημαίαν της Παλιγγενεσίας και επολέμησαν τους εν Καλαβρύτοις Τούρκους … .'' » Σελ. 7: "Στρατιωτικοί δε αρχηγοί … επί της ενάρξεως της επαναστάσεώς μας, εν Αγία Λαύρα και εν Καλαβρύτοις, ήτον πρώτος ο Αναγνώστης Στριφτόμπολας …. Είχε δεκαπέντε περίπου μπουλουξίδες … τον ανδρείον Αναγνώστην Κορδή εκ του τμήματος των Χασίων, Σημαιοφόρον, όστις εβάσταξε την πρώτην Σημαίαν της παλιγγενεσίας, όταν εψάλη ικετήριος δοξολογία εις τον Ύψιστον υπέρ ευοδόσεως της Ελληνικής κατά των Τούρκων επιχειρήσεως την 17 Μαρτίου 1821 εν των Ναώ της υπεραγίας Θεοτόκου, την οποίαν Σημαίαν σήμερον εικονίζουσιν εις τας χείρας του Ιεράρχου Γερμανού Παλαιών Πατρών…» Ο ιστοριοδίφης Δημήτριος Καμπούρογλου που μελέτησε τα απομνημονεύματα και τα χειρόγραφα του Πατρών Γερμανού πίστευε ότι οι σχετικές αναφορές "δεν μπορούν να θεωρηθούν απίθανες". Άλλες σχετικές αναφορές βρίσκονται σε επιτάφιο ομιλία του Καλλίνικου Καστόρχη (1789-1877) για τον αγωνιστή Χριστόδουλο Μελετόπουλο και στην αυτοβιογραφία του αγωνιστή Βασίλειου Πετιμεζά (1785/6-1872). Από όσους έγραψαν απομνημονεύματα της Επανάστασης μόνο ο Κανέλλος Δεληγιάννης ανέφερε τα γεγονότα της Αγίας Λαύρας. Τα απομνημονεύματά του τα έγραψε πολύ αργότερα (εκδόθηκαν το 1854), και πιστεύεται ότι θέλησε να συνδέσει την Αγία Λαύρα με την εξέγερση της ιδιαίτερης πατρίδας του. Την παρουσία λαβάρου στη σχετική τελετή αναφέρει ο Φ. Πουκεβίλ. Ωστόσο, κατά τον Τ. Σταματόπουλου, έγινε για πρώτη φορά λόγος για το λάβαρο της Αγίας Λαύρας το 1851. Οι πληροφορίες αυτές αναπαράγονταν σε πολλές δευτερογενείς και τριτογενείς πηγές.