cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μαγνητική τομογραφία
Βιολογικές επιπτώσεις
Ως προς την επίδραση στατικών πεδίων σε βιολογικούς οργανισμούς υπάρχουν μια σειρά από δεδομένα προερχόμενα από άλλους χώρους εργασίας. Π.χ. εργαστήρια Πυρηνικής Φυσικής που χρησιμοποιούν επιταχυντές σωματιδίων. Υπάρχουν επίσης αποτελέσματα που προέρχονται από πειράματα σε ζώα (κυρίως ποντίκια). Γενικά, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν έχουν μέχρι αυτή τη στιγμή παρατηρηθεί τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα βλαβερά βιολογικά αποτελέσματα. Π.χ. μεταλλαξιογόνα αποτελέσματα (mutogenic effects), ηλεκτρική αγωγιμότητα νεύρων (nerve conduction E.C.G. characteristics). Η ανάπτυξη μικρού ηλεκτρικού δυναμικού σε αγγεία μεγάλης διαμέτρου που κινούνται κάθετα στο πεδίο, δεν φαίνεται να έχει αποτελέσματα στη λειτουργία της καρδιάς. Διαφορά δυναμικού μπορεί να αναπτυχθεί εξαιτίας της κίνησης φορτίων που βρίσκονται μέσα σε ρευστά (αίμα) που ρέουν στο εσωτερικό του ανθρώπινου σώματος. Στο φορτίο ασκούνται δυνάμεις Laplace, λόγω της ύπαρξης μαγνητικού πεδίου, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ηλεκτρικού πεδίου και ηλεκτρικού δυναμικού. Όπως έχει υπολογισθεί για την αορτή, αναπτύσσεται μια διαφορά δυναμικού περίου 16 mVolt/Tesla όταν η ταχύτητα ροής είναι περίπου 0,6 m/sec. Προβλήματα μπορεί να παρουσιασθούν έμμεσα με ασθενείς που φέρουν διάφορες μεταλλικές εμφυτεύσεις π.χ. aneurysm clips, heart valves, dental plates. Επίσης σε ασθενείς που συνοδεύονται από IV stands, μπουκάλες οξυγόνου, physiological monitors κλπ. Αντικείμενα κατασκευασμένα με σιδηρομαγνητικό υλικό τείνουν να στραφούν έτσι ώστε να ευθυγραμμισθούν με τις δυναμικές γραμμές του πεδίου. Σε ορισμένες περιπτώσεις (aneurysm clips, heart valves) κάτι τέτοιο είναι καταστρεπτικό. Επίσης, όμως έχει προαναφερθεί, τέτοια αντικείμενα παραμορφώνουν το μαγνητικό πεδίο και υποβαθμίζεται έτσι η ποιότητα της διαγνωστικής εικόνας.
Ανάλογα με τη νομοθεσία της κάθε χώρας το ανώτατο όριο στατικού μαγνητικού πεδίου καθορίζεται σε 2 ή 2,5 Τ (Η.Π.Α., Βρετανία). Μια βάση για τον καθορισμό του ορίου 2,5 Tesla είναι το γεγονός ότι, σε τέτοιες τιμές πεδίου, αναπτύσσεται στα τοιχώματα της αορτής τάση 40 mVolt περίπου (2,5 Tesla x 16 mVolt/ Tesla). Η τιμή 40 mVolt αποτελεί όριο πέραν του οποίου εμφανίζονται φαινόμενα αποπόλωσης των καρδιακών μυϊκών ινών. Συνιστάται επίσης στους εργαζόμενους σε συστήματα μαγνητικού συντονισμού να μην εκτίθενται για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε μαγνητικά πεδία εντονότερα των 0,02 Tesla (ολόσωμη έκθεση). Εάν πρόκειται μόνο για τα χέρια το όριο είναι 0,2 Tesla. Επίσης εάν η παραμονή στο πεδίο είναι συντομότερη από 15 λεπτά τα όρια αυξάνονται σε 0,2 Tesla και 2 Tesla αντίστοιχα.
Προβλήματα μπορεί να παρουσιασθούν εξαιτίας της απότομης χρονικής μεταβολής του πεδίου κατά την εφαρμογή και την άρση των βαθμίδων. Ένα πρώτο φαινόμενο είναι η ανάπτυξη επαγωγικών ρευμάτων στους ιστούς. Κάτι τέτοιο μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε νευρικά κύτταρα, στους μυς της καρδιάς και του αναπνευστικού (muscle fibers of the heart, respiratory musculative). Σημαντικό πρόβλημα φαίνεται ότι είναι η διέγερση του αμφιβληστροειδούς. Εξαιτίας της διέγερσης των magnetic retinal phosphenes προκαλείται η αίσθηση αναλαμπών φωτός. Αυτή η τελευταία παρουσιάζεται όταν η πυκνότητα ρεύματος (i/s) στους ιστούς είναι 1-10 A/m.
Άλλα πιθανά προβλήματα εξαιτίας της χρονικής μεταβολής του πεδίου μπορεί να είναι: ventricular fibrillattions και alterations in bone heating. Όπως έχει προαναφερθεί ως όριο χρονικής μεταβολής του πεδίου έχουν τεθεί τα 3Τ/sec. Καθώς επίσης πειράματα που έχουν γίνει σε ποντίκια έχουν δείξει ότι ρυθμοί μεταβολής μέχρι και 60 Τ/sec δεν επιφέρουν αξιοσημείωτες βλάβες (δεν παρουσιάζονται προβλήματα καρδιακά, αναπνευστικά κλπ.). Πάντως κανένα πρόβλημα βιολογικών επιπτώσεων δεν παρουσιάζεται τουλάχιστο όσον αφορά τις ισχύς των παλμών που χρησιμοποιούνται στα σύγχρονα συστήματα μαγνητικού συντονισμού. Συνήθως διατίθενται κατάλληλες ασφάλειες στα πηνία ώστε η ισχύς στους ιστούς να μην υπερβαίνει κάποια όρια.
Ένα σημαντικό ζήτημα σχετικό με την ‘’ακτινοβόληση’’ του εξεταζομένου με ενέργεια RF. είναι ο καθορισμός ορισμένων ανωτάτων οριακών τιμών απορροφούμενης ισχύος. Οι τιμές αυτές δεν θα πρέπει να υπερβαίνονται κατά τις εξετάσεις. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των Η.Π.Α. (Food- Drug Administration) το όρια αυτά πρέπει να είναι 2 Watt/Kgr για ένα γραμμάριο ιστού ή 0,4 Watt/Kgr μέση τιμή για ολόκληρο το σώμα. Στη Βρετανία έχει καθορισθεί η τιμή 4 Watt/Kgr για ένα γραμμάριο. Τα όρια απορροφουμένης ισχύος έχουν τεθεί με βάση το συλλογισμό ότι δεν θα πρέπει να εισάγεται στον ανθρώπινο οργανισμό θερμότητα περισσότερη απ’ όση αυτός παράγει σε κατάσταση ηρεμίας (Βασικός ρυθμός μεταβολισμού). Πρακτικά βάση για τον καθορισμό αυτών των ορίων αποτελεί η απαίτηση η αύξηση της θερμοκρασίας να μην υπερβαίνει τον 1οC.
Γενικά, στο ζήτημα της θέρμανσης των ιστών απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή διότι η τοπική εναπόθεση μεγάλων ποσοτήτων ισχύος μπορεί να είναι αποτέλεσμα τυχαίων γεγονότων. Π.χ. κλειστοί βρόχοι αγώγιμου σύρματος που μπορεί να βρίσκεται στον ασθενή. Στους βρόχους αυτούς παρουσιάζονται επαγωγικά φαινόμενα, με αποτέλεσμα το συντονισμό τους και την εναπόθεση ισχύος στους ιστούς. Πρόβλημα μπορεί να παρουσιασθεί επίσης εάν δεν υφίσταται ορθή αποσύζευξη του πηνίου δέκτη από το πηνίο πομπός. Τέλος όπως έχει ήδη αναφερθεί, προβλήματα παρουσιάζονται στη λειτουργία των βηματοδοτών. Συνεπώς ασθενείς με βηματοδότη θα πρέπει να αποκλείονται από εξετάσεις με μαγνητικό συντονισμό. Δεν θα πρέπει επίσης να πλησιάζουν σε χώρους με πεδία ισχυρότερα από 3 ή 5 Gauss. Ένα πρόβλημα που πρέπει να προβλέπεται από τους κανονισμούς είναι η πιθανότητα εκτόξευσης μικρών διαστάσεων μεταλλικών αντικειμένων λόγω ανάπτυξης ισχυρών μαγνητικών δυνάμεων. Συνεπώς η παρουσία ανιχνευτών μεταλλικών αντικειμένων (συνήθως υπό μορφή αψίδας) είναι απαραίτητη σε κάθε τμήμα μαγνητικού συντονισμού.
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να εστιασθεί στην ενημέρωση και την εξοικείωση του προσωπικού κάθε κατηγορίας με τις ιδιότητες του μαγνητικού πεδίου και τα πάσης φύσεως φαινόμενα που οφείλονται στην ύπαρξή του. Π.χ. όργανα και εργαλεία που χρησιμοποιούνται στη συντήρηση του συστήματος είναι δυνατόν να μη λειτουργούν σωστά, να μη μπορούν να χρησιμοποιηθούν ή να μην επιτρέπεται η παρουσία τους στο χώρο του πεδίου (λόγω επικινδυνότητας). Άτομα που μπορεί να εισέλθουν στο χώρο που βρίσκεται το μηχάνημα σε ώρες εκτός του κανονικού ωραρίου λειτουργίας (π.χ. καθαρίστριες, φύλακες, πυροσβέστες) μπορεί να κινδυνεύσουν εάν δεν έχουν ενημερωθεί. Πρέπει επίσης να γίνεται αυστηρός έλεγχος σε διάφορα αντικείμενα για τα οποία υπάρχει υποψία παρουσίας σιδηρομαγνητικού υλικού. Γενικά ο χώρος πρέπει κατά τις ώρες εκτός ωραρίου λειτουργίας να φυλάσσεται προσεκτικά ή να είναι κλειδωμένος ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ισχυρούς υπεραγώγιμους μαγνήτες. Προβλήματα ενδέχεται να παρουσιασθούν στους εξεταζόμενους κατά την απότομη διακοπή του μαγνητικού πεδίου (quenching). Π.χ. ανάπτυξη επαγωγικών ρευμάτων στον ασθενή που μπορεί να προκαλέσουν κάποιο καρδιακά επεισόδιο.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ακτινολογία Κατηγορία:Υγειονομικές διαγνωστικές εξετάσεις Κατηγορία:Τεχνολογίες απεικόνισης
1546
Η τρέχουσα σελίδα αφορά το έτος 1546 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Always Wanting You
Το Always Wanting You (Ελληνικά: Πάντα θα σε θέλω) είναι ένα τραγούδι της Country μουσικής, το οποίο γράφτηκε και ηχογραφήθηκε από τον Merle Haggard. Κυκλοφόρησε το Φεβρουάριο του 1975, ως το δεύτερο sinlge από το άλμπουμ Keep Movin' On. Το τραγούδι έγινε το εικοστό τραγούδι του Haggard, που μπήκε στη λίστα U.S. country chart, ως το κορυφαίο τραγούδι. Παρέμεινε στην κορυφή της λίστας για δύο εβδομάδες και στο σύνολο παρέμεινε δέκα εβδομάδες.
Επιπλέον το τραγούδι ακούγεται και στο βιντεοπαιχνίδι Grand Theft Auto: San Andreas στον ραδιοφωνικό σταθμό K-Rose.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τραγούδια του 1975 Κατηγορία:Singles του 1975
Γεώργιος Σχορετσανίτης
Ο '''Γεώργιος Ν. Σχορετσανίτης''' είναι γιατρός χειρουργός και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας στις 22 Μαΐου 1953, και αποφοίτησε από το Β’ Εξατάξιο Γυμνάσιο Αρρένων της πόλης τον Ιούνιο του 1970. Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών από την οποία αποφοίτησε τον Ιούνιο του 1976. Υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία, το χρονικό διάστημα 1976-1979. Ειδικεύτηκε στη Χειρουργική στη Β’ Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Αρεταίειο Νοσοκομείο και το έτος 1986 του απονεμήθηκε ο τίτλος του χειρουργού. Το 1989 ανακηρύχτηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών μετά από εκπόνηση διδακτορικής διατριβής με θέμα: ‘’Αυτομεταμόσχευση επινεφριδιακού ιστού σε πειραματόζωα’’. Μετεκπαιδεύτηκε σε διάφορα νοσοκομεία της Ευρώπης και των ΗΠΑ, κυρίως  Westminster Hospital του Λονδίνου, και Mount Zion Hospital του San Francisco.
Από το 1990 εργάζεται στην κλινική Χειρουργικής Ογκολογίας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου, τα τελευταία χρόνια ως Διευθυντής Χειρουργικής. Είναι μέλος πολλών ιατρικών Εταιρειών, ελληνικών και ξένων, ενώ πολλές εργασίες του έχουν δημοσιευθεί σε ιατρικά περιοδικά. Παράλληλα εδώ και δεκαετίες ασχολείται με την ιστορία της ιατρικής, τον πολιτισμό και τη λαογραφία άλλων λαών και ταξιδεύει αρκετά σε διάφορα μέρη του κόσμου.
Τον τελευταίο καιρό αρθρογραφεί τόσο στον έντυπο όσο και τον ηλεκτρονικό τύπο. Τα αντικείμενα που δημοσιεύει καλύπτουν τον τομέα της βιβλιοπαρουσίασης και βιβλιοκριτικής, γιατρών κατά κύριο λόγο λογοτεχνών, την ιστορία της ιατρικής και τα παραλειπόμενά της και ακόμα παρουσιάζει κάποια ταξιδιωτικά κείμενα από  χώρες του εξωτερικού.
Κείμενά του έχουν δημοσιευθεί κατά καιρούς στα παρακάτω έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα: Εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ του Ηρακλείου, Η Εφημερίδα των Συντακτών , Διμηνιαία περιοδική Έκδοση Fresh Magazine, Πνευματικοί Σταλακτίτες, Περιοδικό ΚΗΡΗΘΡΕΣ, Ιατρικός Τύπος της Αθήνας, Σοδειά, Αποστακτήριο του Λόγου και της Τέχνης, Τεθλασμένη Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Bibliotheque, Σύγχρονη Ουρολογία ,αντί χ λόγου, Historical Quest , Φρέαρ , Το Παράθυρο, Περιοδικό Οδός Πανός, 24Γράμματα ,Περιοδικό (για τη διατάραξη της κοινής ησυχίας) , Fractal/Η γεωμετρία των ιδεών ,Περιοδικό Vakhikon ,Άνευ-Περιοδικό Λόγου Τέχνης και Προβληματισμού ,www.medicaltime.gr , www.madeincreta.gr , ΤΡΙΚΚΗPress, eΚρήτη και www.iatrikostypos.com.
Είναι μέλος του Συλλόγου Φίλων Μουσείου Ελληνικής Ιατρικής και του Φιλολογικού, Ιστορικού και Λογοτεχνικού Συνδέσμου (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων.
Ανάλυση του έργου του
Αν παραβλέψουμε το αμιγώς ιατρικό συγγραφικό έργο του (‘‘Ενδοκρινείς όγκοι του πεπτικού συστήματος’’, 1990, και ‘‘Παθήσεις παραθυρεοειδών αδένων’’, 1989), ο Γεώργιος Σχορετσανίτης τα τελευταία χρόνια ασχολείται επισταμένως με την ταξιδιωτική λογοτεχνία, αλλά και με την ιστορία της ιατρικής κι ακόμα με την αρθρογραφία, τη λογοτεχνία  και την κριτική. Τα περισσότερα άρθρα του είναι δημοσιευμένα σε έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο, εφημερίδες και περιοδικά.
Έγραψε πληθώρα άρθρων που αναφέρονται σε μακρυνούς τόπους και προορισμούς. Τη μεγαλύτερη μερίδα όμως καταλαμβάνουν τα κείμενα που αφορούν εξωτικές, μουσουλμανικές και ασιατικές χώρες. Τα κυριότερα ταξιδιωτικά του βιβλία, είναι τα ‘‘Μυθικές Πολιτείες της Ανατολής’’ (2014),  ‘‘Τυνησία. Η πύλη της ερήμου’’ (2013), ‘‘Οδοιπορικό στη Σοβιετική και Νέα Βαλτική (2013), και το ‘‘Στη… σιωπηρή Ζωροαστρική πόλη της Γιαζντ’’(2013). Σχολιάζοντας το βιβλίο ‘‘Οδοιπορικό στη Σοβιετική και Νέα Βαλτική’’, γράφει εν προκειμένω ο Περικλής Σφυρίδης
‘‘Πρώτη μεγάλη αρετή του βιβλίου είναι η γλώσσα. Άριστα ελληνικά. Και δεύτερη η ενάργεια. Διαβάζεται – παρόλο που πρόκειται για ταξιδιωτικές εντυπώσεις – με μια ανάσα… Τα παραθέματα στην αρχή του κάθε κεφαλαίου, παρμένα από το αποθησαύρισμα των αναγνωστικών εμπειριών του συγγραφέα (από Κινέζους, Ευρωπαίους και Αμερικανούς φιλοσόφους και λογοτέχνες, μέχρι και σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς ταξιδιωτικών εντυπώσεων, μαζί με λαϊκές παροιμίες των χωρών αυτών της Βαλτικής) φανερώνουν μια αξιόλογη και ποικίλη ευρυμάθεια… Πέρα όμως απ’ όλα αυτά, από το βιβλίο του κ. Σχορετσανίτη αναδύεται κι ένα άρωμα προσωπικού γούστου’’.
Στα 24γραμματα με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του ψηφιακού βιβλίου ‘‘Στη… σιωπηρή Ζωροαστρική πόλη της Γιαζντ’’, ο Απόστολος Θηβαίος, σημειώνει: ‘‘…ο συγγραφέας, ως αυτόπτης εκτιμητής μιας ιστορίας ανθρωπολογικής, κατά κύριο λόγο θεώρησης, παραθέτει με περιεκτικό τρόπο τα βασικά, ιστορικά στοιχεία μιας περιοχής με αξιοσημείωτη δυναμική, ενώ την ίδια στιγμή αποτυπώνει στη  μελέτη του τα ειδικά χαρακτηριστικά μιας θρησκείας που ακόμα στις μέρες μας ελκύει πλήθος πιστών από την πολυπληθή κοινότητα των Ινδιών ως τις μειοψηφικές ομάδες των περιοχών της Περσίας. Η λογική της απελπισίας, την οποία δεν κατόρθωσαν ποτέ να τιθασεύσουν τα διαμορφωτικά ρεύματα της δυτικής θεολογίας, αντισταθμίζεται από το επέκεινα της ζωροαστρικής διδασκαλίας. Η βαρβαρότητα της ανθρώπινης αποδημίας, με το σπαραγμό του νεκρού σώματος στις κορυφές των επονομαζόμενων Πύργων της Σιωπής δεν αναιρεί και δεν μειώνει στο ελάχιστο τη μεταθανάτια προοπτική της ψυχής. Πρόκειται για μια κορυφαία, παρηγορητική διδασκαλία, διόλου αντίθετη με ένα φυσικό τρόπο «αναχώρησης…’’.
Στον τομέα της Ιστορίας της Ιατρικής, κλασσικό παραμένει το σύγγραμμά του  ‘‘Η Ιστορία της Ισλαμικής Ιατρικής’’(2011), για το οποίο αναφέρθηκαν εκτεταμένα και ξένα μέσα ενημέρωσης, όπως το  γνωστό δίκτυο Al Jazeera.
Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία βασικά τμήματα με συνολικά τριανταένα (31) κεφάλαια. Η πρώτη ενότητα περιλαμβάνει εννέα κεφάλαια, όπου ο συγγραφέας ασχολείται ουσιαστικά με μια σύντομη ιστορία του Ισλάμ ως νέας φυσικά θρησκείας, την εξάπλωσή του στις διάφορες χώρες που φτάνει ακόμα μέχρι την εποχή μας, την προέλευση, την εμφάνιση και την εκρηκτική ανοδική πορεία της ισλαμικής ιατρικής, καθώς και το ρόλο των τζαμιών και των μεντρεσέδων που εμφανίστηκαν σταδιακά (madrasahs, ισλαμικά σχολεία, ιεροδιδασκαλεία), σε όλη τη διαδικασία της εκπαίδευσης των νεαρών μουσουλμάνων στα ισλαμικά χώματα εκείνη την ονομαζόμενη χρυσή ισλαμική εποχή, η οποία καλύπτει το χρονικό διάστημα από τον έβδομο έως τον δέκατο τέταρτο περίπου αιώνα.
Στα δεκατέσσερα κεφάλαια του δεύτερου τμήματος, αναλύονται εκτενώς το θεωρητικό πλαίσιο των βασικών σπουδών (ανατομία, φυσιολογία, εμβρυολογία, γενετική, φαρμακολογία, επιδημιολογία των ασθενειών, κλπ.), καθώς και οι επί μέρους ιατρικές ειδικότητες (παθολογία, οδοντιατρική, οφθαλμολογία, ΩΡΛ, νόσοι του ουροποιητικού συστήματος και ειδικότερα η λιθίαση αυτού, χειρουργική, δερματολογία, οδοντιατρική και ψυχιατρική. Ενδιαφέρον είναι ότι υπάρχει ιδιαίτερο κεφάλαιο που περιγράφει την ιστορία της πρώτης επαγγελματικής νοσηλεύτριας στο Ισλάμ και γίνεται γενικότερη αναφορά της ανεκτίμητης προσφοράς των νοσηλευτριών εκείνης της εποχής στην ισλαμική γη.
Άλλα άρθρα πάνω στην Ιστορία της Ιατρικής, είναι δημοσιευμένα κυρίως σε ηλεκτρονικές ιστοσελίδες.
Τέλος στον τομέα της αρθρογραφίας, της κριτικής και της λογοτεχνίας, δημοσιεύει σε πολλές εφημερίδες, περιοδικά, έντυπα και ηλεκτρονικά. Μερικά από αυτά, συγκεντρώθηκαν και είναι προσβάσιμα μέσω e-books από το Εβδομαδιαίο Περιοδικό Πολιτισμού, 24 grammata, όπως χαρακτηριστικά και ενδεικτικά, το  ‘‘Παράπλευρες σημειώσεις και μελετήματα’’ (2013).
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες χειρουργοί Κατηγορία:Έλληνες ογκολόγοι Κατηγορία:Έλληνες ιατροί του 20ού αιώνα Κατηγορία:Έλληνες ιατροί του 21ου αιώνα
Antonio Pigafetta (αντιτορπιλικό)
Το Antonio Pigafetta ήταν ένα από τα δώδεκα αντιτορπιλικά κλάσης Navigatori που ναυπηγήθηκαν για το Ιταλικό Βασιλικό Ναυτικό (Regia Marina) στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Ολοκληρώθηκε το 1931 και έλαβε μέρος σε επιχειρήσεις στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πέρασε σε γερμανική κατοχή ως TA44 έπειτα από τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας τον Σεπτέμβριο του 1943.
Βιογεωχημικός κύκλος
thumb|320px|right|Κοινό παράδειγμα ενός βιογεωχημικού κύκλου είναι ο [[κύκλος του νερού.]] Στην οικολογία και στις επιστήμες γης και περιβάλλοντος, ένας βιογεωχημικός κύκλος ή κύκλος των θρεπτικών συστατικών είναι ένα μονοπάτι δια μέσου του οποίου ένα χημικό στοιχείο ή μόριο ταξιδεύει τόσο στα έμβια (βιόσφαιρα) όσο και στα άβια (λιθόσφαιρα, ατμόσφαιρα, υδρόσφαιρα) στρώματα της Γης. Συνεπώς, το στοιχείο ανακυκλώνεται, αν και σε ορισμένους κύκλους μπορεί να υπάρχουν σταθμοί, που αποκαλούνται «δεξαμενές», όπου το στοιχείο συσσωρεύεται ή διατηρείται μακροχρόνια, όπως για παράδειγμα ο ωκεανός ή μία λίμνη για το νερό. Το νερό, για παράδειγμα, ανακυκλώνεται αέναα διαμέσου του κύκλου του νερού, όπως φαίνεται και στο παράπλευρο διάγραμμα. Υπόκειται σε εξάτμιση, συμπύκνωση και υετό, επιστρέφοντας στη γη καθαρό και φρέσκο. Στοιχεία, χημικές ενώσεις και άλλες μορφές της ύλης περνούν από τον ένα οργανισμό στον άλλο και από το ένα μέρος της βιόσφαιρας στο άλλο διαμέσου των βιογεωχημικών κύκλων.
Βιλβεράκ
Το Βιλβεράκ (γαλλικά: Villeveyrac, οξιτανικά: Vilamanda) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Ερώ, στη διοικητική περιοχή της Οξιτανίας.
Antonio Pigafetta (αντιτορπιλικό)
Περιγραφή
Τα αντιτορπιλικά της κλάσης Navigatori ναυπηγήθηκαν ως αντιστάθμισμα στα μεγάλα γαλλικά αντιτορπιλικά των κλάσεων Jaguar και Guépard. Είχαν ολικό μήκος 107,3 m, πλάτος 10,2 m και μέσο βύθισμα 3,5 m. Είχαν εκτόπισμα 1930 t (1900 LT) με κανονικό φορτίο και 2621 t (2580 LT) με πλήρες. Το πλήρωμά τους την περίοδο του πολέμου αποτελούνταν από 222–225 αξιωματικούς και ναύτες.
Το σύστημα πρόωσης παρείχε ισχύ έως και 55000 shp και η ταχύτητα πλεύσης σε πραγματικές συνθήκες έφθανε στους 32 kn παρόλο που με περιορισμένο φορτίο τα Navigatori είχαν φθάσει στους 38–41 kn κατά την διάρκεια των θαλάσσιων δοκιμών. Η ακτίνα δράσης ανερχόταν σε 3800 ναυτικά μίλια με ταχύτητα πλεύσης 18 kn.
Ο κύριος οπλισμός αποτελούνταν από έξι πυροβόλα των 120 mm εγκατεστημένα σε ζεύγη σε τρεις πύργους. Επίσης υπήρχαν δύο αντιαεροπορικά πυροβόλα των 40 mm καθώς και δύο δίδυμα πολυβόλα των 13,2 mm καθώς και δυο τρίδυμοι τορπιλοσωλήνες των 533 mm. Εκτός αυτών τα Navigatori μπορούσαν να μεταφέρουν 86-104 νάρκες.
Επιχειρησιακή ιστορία
Η ναυπήγηση του Antonio Pigafetta ξεκίνησε στις 29 Δεκεμβρίου 1928 στις εγκαταστάσεις της Cantieri navali del Quarnaro στην πόλη Φιούμε. Καθελκύστηκε στις 10 Νοεμβρίου 1929 και εντάχθηκε σε υπηρεσία την 1η Μαΐου 1931.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αντιτορπιλικά κλάσης Navigatori Κατηγορία:Ιταλικά αντιτορπιλικά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Βιογεωχημικός κύκλος
Συστήματα
thumb|250px|Οι [[χλωροπλάστες πραγματοποιούν τη φωτοσύνθεση και απαντώνται στα φυτικά κύτταρα και σε άλλους ευκαρυωτικούς οργανισμούς. Οι παραπάνω χλωροπλάστες διακρίνονται στα κύτταρα του φυτού «Plagiomnium affine».]] Όλα τα χημικά στοιχεία που απαντώνται στους οργανισμούς λαμβάνουν μέρος σε βιογεωχημικούς κύκλους. Εκτός από συστατικά των έμβιων οργανισμών, τα τελευταία ταξιδεύουν επίσης μέσω άβιων στοιχείων οικοσυστημάτων όπως το νερό (υδρόσφαιρα), το έδαφος (λιθόσφαιρα) και ο αέρας (ατμόσφαιρα). Τα έμβια όντα στο σύνολό τους απαρτίζουν τη βιόσφαιρα. Όλα τα θρεπτικά συστατικά – όπως ο άνθρακας, το άζωτο, το οξυγόνο, ο φώσφορος και το θείο – που καταναλώνονται στα οικοσυστήματα από τους ζωντανούς οργανισμούς λειτουργούν στα πλαίσια ενός «κλειστού συστήματος», επομένως ανακυκλώνονται αντί να χάνονται και συνεχώς ανανεώνονται σαν να επρόκειτο για «ανοιχτό σύστημα».
Η ροή της ενέργειας σε ένα οικοσύστημα είναι «ανοικτό σύστημα». Ο ήλιος δίνει συνεχώς ενέργεια στον πλανήτη με τη μορφή φωτός που τελικά καταναλώνεται και χάνεται με τη μορφή θερμότητας στα τροφικά επίπεδα ενός τροφικού πλέγματος. Ο άνθρακας χρησιμοποιείται στη σύνθεση υδατανθράκων, λίπους και πρωτεϊνών, τις κύριες πηγές τροφικής ενέργειας. Αυτά τα συστατικά οξειδώνονται για να απελευθερώσουν διοξείδιο του άνθρακα, που συλλαμβάνονται από τα φυτά για να συνθέσουν οργανικές ενώσεις. Αυτή η χημική αντίδραση αξιοποιεί την ενέργεια που παρέχει ο ήλιος. Είναι εφικτό για ένα οικοσύστημα να εισάγει ενέργεια ακόμη και χωρίς ηλιακό φως. Ο άνθρακας πρέπει να συνδυαστεί με υδρογόνο και οξυγόνο προκειμένου να λειτουργήσει ως πηγή ενέργειας, και είναι αυτή η διαδικασία που εξαρτάται από το ηλιακό φως. Τα οικοσυστήματα στα βάθη των ωκεανών, όπου ο ήλιος δεν καταφέρνει να διεισδύσει, αξιοποιούν το θειο. Το υδρόθειο κοντά σε υδροθερμικούς πήδακες μπορεί να αξιοποιηθεί από μερικούς αβυσσαίους οργανισμούς. Στον κύκλο του θείου, το θείο μπορεί να ανακυκλώνεται για πάντα ως πηγή ενέργειας. Η τελευταία απελευθερώνεται δια μέσου της οξείδωσης και της αναγωγής των ενώσεων του θείου (π.χ. οξειδώνοντας θείο σε θειώδες άλας και έπειτα σε θειικό άλας).
Αν και η Γη δέχεται αδιάλειπτα ηλιακή ενέργεια, η χημική της σύσταση παραμένει σταθερή καθώς μόνο περιστασιακά δέχεται πρόσθετη ύλη από μετεωρίτες. Επειδή η χημική αυτή σύσταση δεν ανανεώνεται όπως η ενέργεια, όλες οι αντιδράσεις που εξαρτώνται από τα χημικά αυτά στοιχεία πρέπει να ανακυκλώνονται. Αυτοί οι κύκλοι περιλαμβάνουν τόσο τη βιόσφαιρα, όσο και τη λιθόσφαιρα, την ατμόσφαιρα και τη βιόσφαιρα.
Δεξαμενές
thumb|right|Το [[Γαιάνθρακας (καύσιμο)|κάρβουνο αποτελεί δεξαμενή άνθρακα.]] Ορισμένες φορές τα χημικά στοιχεία παραμένουν στο ίδιο σημείο για μεγάλες χρονικές περιόδους. Ένα τέτοιο μέρος ονομάζεται «δεξαμενή», με χαρακτηριστικό παράδειγμα το κάρβουνο το οποίο και αποτελεί μακροπρόθεσμη δεξαμενή άνθρακα. Όταν τα χημικά στοιχεία συγκρατιόνται για βραχυχρόνιες περιόδους, τότε λέμε ότι απαντώνται σε exchange pools. Παραδείγματα exchange pools είναι τα φυτά και τα ζώα. Τα φυτά και τα ζώα χρησιμοποιούν τον άνθρακα ώστε να παράγουν υδατάνθρακες, λίπος και πρωτεΐνες, που μπορούν έπειτα να χρησιμοποιήσουν ως δομικά τους συστατικά ή σαν πηγές ενέργειας. Τα φυτά και τα ζώα χρησιμοποιούν προσωρινά τον άνθρακα στα συστήματά τους και μετά το απελευθερώνουν πίσω στον αέρα ή στο όποιο άλλο μέσο τους περικλείει. Γενικά οι δεξαμενές είναι άβιοι οργανισμοί ενώ exchange pools είναι έμβιοι οργανισμοί.
Σημαντικοί κύκλοι
Ανάμεσα στους γνωστότερους και σημαντικότερους βιογεωχημικούς κύκλους συγκαταλέγονται ο κύκλος του άνθρακα, ο κύκλος του αζώτου, ο κύκλος του οξυγόνου, ο κύκλος του φωσφόρου, ο κύκλος του θείου και ο κύκλος του νερού. Υπάρχουν πολλοί βιογεωχημικοί κύκλοι που μελετώνται τώρα για πρώτη φορά καθώς η κλιματική αλλαγή και ανθρώπινοι παράγοντες αλλάζουν δραματικά την ταχύτητα, την ένταση και την ισορροπία ανάμεσα σε αυτούς τους σχετικά άγνωστους κύκλους. Παραδείγματα τέτοιων κύκλων είναι ο κύκλος του υδραργύρου και ο προκαλούμενος από τον άνθρωπο κύκλος της ατραζίνης, ο οποίος πιθανώς να επηρεάζει ορισμένα είδη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Οικολογία Κατηγορία:Βιογεωγραφία Κατηγορία:Γεωχημεία
Βιλβεράκ
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Βιλβερακουά (γαλλικά: Villeveyracois).
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Ερώ
Παλαιά Κοκκινιά
thumb|280px|Ιερός Ναός Αγίου Σωτήρα - Παλαιά Κοκκινιά
Η Παλαιά Κοκκινιά είναι ιστορική εργατική συνοικία στα βόρεια του δήμου Πειραιά όπου εγκαταστάθηκαν οικογένειες Μικρασιατών το 1922.
Θέση
Συνορεύει στα βόρεια με τον δήμο Νίκαιας, νότια με τη Λεύκα, ανατολικά με τον δήμο Αγίου Ιωάννη Ρέντη και δυτικά με τα Μανιάτικα (Αγίας Σοφίας). Γειτονικές επίσης περιοχές της Παλαιάς Κοκκινιάς είναι τα Καμίνια στα νότια και ο Παπαστράτος στα δυτικά.
Οικισμός της περιοχής τον 19ο αιώνα
Στην περιοχή την εποχή της Τουρκοκρατίας οι Οθωμανοί είχαν νεκροταφείο που χρησιμοποιούσαν για δικό τους σκοπό ακόμα και μετά την απελευθέρωση το Τουρκικό νεκροταφείο αποτελούσε ιδιοκτησία του Τουρκικού κράτους και απαγορευόταν η χρήση του από τους Έλληνες, σήμερα χρησιμοποιείται σαν μουσείο. Η Παλαιά Κοκκινιά είναι μια από τις παλιότερες συνοικίες που κατοικήθηκαν στην περιοχή του Πειραιά από τα μέσα του 19ου αιώνα πολύ πριν έρθουν οι πρόσφυγες από την Σμύρνη και οι Αρμένιοι που αποτελούν τον κορμό του σημερινού πληθυσμού. Πρώτοι κάτοικοι της Παλαιάς Κοκκινιάς ήταν μεταφερόμενοι αγρότες από διάφορα Αρβανιτοχώρια της Αττικής όπως τα Σπάτα, το Μενίδι και τα Λιόσια. Εκεί βρήκαν το κόκκινο έδαφος της περιοχής κατάλληλο για τις καλλιέργειες και τα ζώα τους.
Η περιοχή εκείνη την περίοδο, μέχρι τα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα, ήταν πολύ αραιοκατοικημένη, με Αρβανίτικα καλύβια σε μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους. Οι κάτοικοι είχαν τεράστιες εκτάσεις από χωράφια, όπως και πολλές άμαξες, γι' αυτό πήραν την ονομασία αραμπατζήδες. Οι πρώτοι κάτοικοι έχτισαν το δικό τους νεκροταφείο δίπλα από το παλιό Τουρκικό και το εκκλησάκι των Αγίων Αναργύρων που σταδιακά επεκτάθηκε ώσπου μετατράπηκε στην σημερινή μεγαλοπρεπή εκκλησία στη γωνία της οδού Αναργύρων και της 25ης Μαρτίου πολύ κοντά στον δήμο της Νίκαιας. Η δεύτερη εκκλησία που ανεγέρθη από τους νέους κατοίκους το 1868, είναι το πανέμορφο Βυζαντινού ρυθμού εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Αγίου Σωτήρα στην γωνία της οδού Θηβών και της οδού Αγίων Αναργύρων και αργοτερά χτίστηκε δίπλα απ' αυτό ομώνυμος μεγαλοπρεπής ναός στον μεγάλο πευκόφυτο χώρο της επίσης ομώνυμης πλατείας, κεντρικής πλατείας της Παλαιάς Κοκκινιάς. Για τους κατοίκους της συνοικίας, το αρχικό ξωκλήσι είναι γνωστό με την λαϊκή ονομασία "Αγία Σωτήρα".
Εγκατάσταση προσφύγων Μικρασιατικής Καταστροφής
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 η μορφή του οικισμού άλλαξε με τον μαζικό ερχομό των προσφύγων που ήταν Αρμένιοι και Έλληνες πρόσφυγες σχεδόν όλοι από την περιοχή της Σμύρνης. Αρχικά ήρθαν οι Αρμένιοι μετά την σφαγή τους από τους Τούρκους την περίοδο (1916 - 1918) διασκορπίστηκαν σε διάφορες κατευθύνσεις, η πλειοψηφία όσων ήρθαν στην Ελλάδα εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Παλαιάς Κοκκινιάς σε ακατοίκητες περιοχές που υπήρχαν βορειότερα από την θέση των παλιών κατοίκων. Οι Αρμένιοι πολύ εργατικοί είχαν σημαντική συμβολή στην ταχύτατη ανάπτυξη της περιοχής με μια ισχυρή κοινότητα στην οποία κατασκεύασαν Αρμενική Ορθόδοξη εκκλησία, Αρμενική Καθολική εκκλησία, Αρμενικό σχολείο, βιβλιοθήκη, θέατρο και ιατρεία. Ακολούθησε η εγκατάσταση των Μικρασιατών προσφύγων από την Σμύρνη, αλλά, επειδή η περιοχή ήταν ήδη κατοικημένη, πολλοί Σμυρνιοί εγκαταστάθηκαν στις ακατοίκητες περιοχές βορειότερα όπου ίδρυσαν δική τους συνοικία, τη Νέα Κοκκινιά που διαχωρίστηκε από την Παλαιά Κοκκινιά, και είναι σήμερα ο δήμος Νίκαιας. Ένας από τους επώνυμους απόγονους των Σμυρνιών προσφύγων ήταν ο Τόλης Βοσκόπουλος.
Η Παλαιά Κοκκινιά σήμερα
Μετά την δεκαετία του 1930 σε συνδυασμό με το πασίγνωστο εργοστάσιο των Αφών Ρετσίνα λίγο νοτιότερο η περιοχή οικοδομήθηκε ταχύτατα και άναρχα. Η Λεωφόρος Θηβών ήταν και παραμένει ένας από τους σημαντικότερους και μεγαλύτερους οδικούς κόμβους σε ολόκληρη την Αττική. Ξεκινά από το εργοστάσιο Ρετσίνα και διασχίζει την Παλαιά Κοκκινιά στη μέση. Στην συνοικία υπάρχουν ακόμα τα εκκλησάκια της Ευαγγελιστρίας και της Ανάστασης. Η καρδιά της Παλιάς Κοκκινιάς είναι η Πλατεία της «Αγίας Σωτήρας» με το πάρκο, το σχολικό συγκρότημα, το γυμναστήριο των 14ου & 15ου Γυμνασίου Πειραιώς και το γήπεδο μπάσκετ. Δεύτερη πλατεία της Παλιάς Κοκκινιάς είναι η «Νεράιδα», όπου βρισκόταν το παλιό τέρμα της γραμμής «Πειραιεύς - Παλιά Κοκκινιά». Από το 1955 ήταν σημείο κυριακάτικης εξόδου για κεμπάπ από τον Σέρκο ή για ψητά στην ταβέρνα του Γιάννη (που δεν υπάρχει πια). Η τρίτη πλατεία είναι στο παλιό «ιδιωτικό νεκροταφείο» πίσω από τον παλαιό ναό των Αγίων Αναργύρων, εκεί που το 1933 αποφασίστηκε η ανοικοδόμηση των εργατικών πολυκατοικιών (οι οποίες είναι ίδιες μ' αυτές της λεωφόρου Αλεξάνδρας).
Στα νεώτερα μνημεία συγκαταλέγεται το άλσος Δηλαβέρη, το οποίο εκτείνεται στους χώρους της παλαιάς κεραμοποιΐας και εκεί έχει έδρα ο Αθλητικός Όμιλος Φοίνικας. Μάλιστα, το 2014 εγκαινιάστηκε γήπεδο μπάσκετ σε χώρο που παρεχώρησε ο Δήμος Πειραιώς. Ένα αναξιοποίητο αρχιτεκτόνημα ιδιαίτερου σχεδιασμού κι αξίας είναι το παλιό 5ο ΚΤΕΛ στην λεωφόρο Θηβών 50, το οποίο αγοράστηκε επί δημαρχίας Ανδρέα Ανδριανόπουλου για να αξιοποιηθεί. Εκτός από μια μαρμάρινη στήλη που μας θυμίζει ότι οι τρεις πρώτοι αγωνιστές του Μπλόκου της Κοκκινιάς έπεσαν στη γωνία Θηβών και Φαλήρου, μόνο ο Παναγιώτης Φασούλας - σε συνεργασία με τον πρώην πρόεδρο του ΕΒΕΠ Γιώργο Κασιμάτη - προσπάθησε να αναδείξει την ιστορία του χώρου προωθώντας σχέδιο για την ίδρυση Εθνικού Μουσείου Μεταφορών, που αποτελεί και μεγάλο κεφάλαιο για τον Πειραιά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Συνοικίες και περιοχές του Πειραιά
Συμπόσιο
thumb|350px|Σκηνή από συμπόσιο: οι συνδαιτημόνες παίζουν [[Κότταβος|κότταβο ενώ μία κοπέλα παίζει αυλό. Αττικός ερυθρόμορφος κρατήρας, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Μαδρίτης, 420 π.Χ. περίπου.]] Στην αρχαία Ελλάδα το συμπόσιο (συν+πόσις, «συνάθροιση ανθρώπων που πίνουν») αποτελούσε έναν από τους πιο αγαπημένους τρόπους διασκέδασης, μια συγκέντρωση φίλων ή ένα πάρτι όπως θα λέγαμε σήμερα. Σε ορισμένα από αυτά, οι συμμετέχοντες συνεισέφεραν ή οικονομικά, ή με τρόφιμα, τα οποία και λέγονταν συμβολές. Ο Όμηρος τα αποκαλεί εράνους, ενώ γνωστές είναι οι αρχαίες σχετικές φράσεις δειπνείν από συμβολών, ή δείπνον από σπυρίδος.
Περιγραφή
Το συμπόσιο εριελάμβανε δύο στάδια: το πρώτο μέρος ήταν αφιερωμένο στο φαγητό, που σε γενικές γραμμές ήταν λιτό, ενώ το δεύτερο στην κατανάλωση ποτού. Στην πραγματικότητα, οι αρχαίοι έπιναν κρασί και μαζί με το γεύμα, ενώ τα διάφορα ποτά συνοδεύονταν από μεζέδες : κάστανα, κουκιά, ψημένους κόκκους σίτου ή ακόμη γλυκίσματα από μέλι, που είχαν ως στόχο την απορρόφηση του οινοπνεύματος ώστε να επιμηκυνθεί ο χρόνος της συνάθροισης.
Το δεύτερο μέρος ξεκινούσε με σπονδή, τις περισσότερες φορές προς τιμή του Διονύσου. Κατόπιν οι παριστάμενοι συζητούσαν ή έπαιζαν διάφορα επιτραπέζια παιχνίδια, όπως ο κότταβος. Συνεπώς τα άτομα έμεναν ξαπλωμένα σε ανάκλιντρα, ενώ χαμηλά τραπέζια φιλοξενούσαν τα φαγώσιμα και τα παιχνίδια. Χορεύτριες, ακροβάτες και μουσικοί συμπλήρωναν την ψυχαγωγία των παρευρισκόμενων. Ένας «βασιλιάς του συμποσίου» ο οποίος εκλεγόταν στην τύχη αναλάμβανε να υποδεικνύει στους δούλους την αναλογία κρασιού και νερού κατά την προετοιμασία των ποτών.
Εντελώς απαγορευμένο στις γυναίκες, με εξαίρεση τις χορεύτριες και τις εταίρες, το συμπόσιο ήταν ένα σημαντικότατο μέσο κοινωνικοποίησης στην αρχαία Ελλάδα. Μπορούσε να διοργανωθεί από έναν ιδιώτη για τους φίλους ή για τα μέλη της οικογένειάς του, όπως ακριβώς συμβαίνει και σήμερα με τις προσκλήσεις σε δείπνο. Μπορούσε επίσης να αφορά τη μάζωξη μελών μιας θρησκευτικής ομάδας ή μιας εταιρείας (ενός είδος κλειστού κλαμπ για αριστοκράτες). Τα πολυτελή συμπόσια προφανώς προορίζονταν για τους πλούσιους, ωστόσο στα περισσότερα σπιτικά θρησκευτικές ή οικογενειακές γιορτές αποτελούσαν αφορμή για δείπνο, έστω και ταπεινότερο.
Μάγερ
Το επίθετο Μάγερ (Mayer) έφεραν τα ακόλουθα σημαντικά πρόσωπα κατ΄ αλφαβητική σειρά:
Επίσης με πρώτο συνθετικό του επιθέτου τους το όνομα Μάγερ φέρονται οι:
Κατηγορία:Επώνυμα
Garage Inc.
Garage Inc. είναι ο τίτλος της συλλογής διασκευών του Αμερικάνικου Heavy Metal συγκροτήματος Metallica, η οποία κυκλοφόρησε στις 23 Νοεμβρίου του 1998 μέσω της δισκογραφικής εταιρείας "Elektra Records".
Η συλλογή περιλαμβάνει διασκευές που έχουν κάνει οι Metallica με τίτλο "Garage Days Revisited" για το σινγκλ του τραγουδιού "Creeping Death" το 1984, το ΕΡ "The $5.98 E.P.: Garage Days Re-Revisited", τραγούδια που μπήκαν στη δεύτερη πλευρά διάφορων σινγκλ τους, τις εκτελέσεις τραγουδιών των Motörhead με την ονομασία "Motörheadache" το 1995, όπως και έντεκα κομμάτια που ηχογραφήθηκαν το 1998 και αποτέλεσαν το πρώτο εκ των δύο CD αυτής της κυκλοφορίας.
Μέλη των Metallica
Η σύνθεση του συγκροτήματος κατά τις ηχογραφήσεις του "Garage Inc." είχε την εξής μορφή:
Πηγές
Κατηγορία:Άλμπουμ του 1998 Κατηγορία:Compilation άλμπουμ των Metallica
Μεθανόλη
Η «μεθανόλη» είναι οργανική χημική ένωση άνθρακα, οξυγόνου και υδρογόνου, που αντιπροσωπεύεται από τους τύπους CH4O, CH3OH (ο τελευταίος γράφεται συντομογραφικά και ως MeOH). Παλαιότερα είχε το όνομα «ξυλόπνευμα» (wood alcohol), επειδή τότε παράγονταν κυρίως ως παραπροϊόν της ξηρής απόσταξης (πρακτικά πυρόλυσης) ξύλου. Τώρα πια, η μεθανόλη παράγεται βιομηχανικά από μονοξείδιο του άνθρακα, διοξείδιο του άνθρακα και υδρογόνο.
Η μεθανόλη είναι η απλούστερη αλκοόλη (και πιο συγκεκριμένα μια αλκανόλη, δηλαδή άκυκλη, κορεσμένη , μονοσθενής αλκοόλη ). Η χημικά καθαρή μεθανόλη, στις «κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος», δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση 1 atm, είναι ελαφρύ, άχρωμο, εύφλεκτο και τοξικό υγρό με χαρακτηριστική οσμή, που θυμίζει αυτήν της αιθανόλης, αλλά είναι ελαφρά γλυκύτερη από αυτήν. Η υγρή μεθανόλη είναι πολικό υγρό που χρησιμοποιήθηκε ως αντιψυκτικό, διαλύτης, καύσιμο, αλλά και ως επικίνδυνο (αν και απαγορευμένο για τρόφιμα και ποτά) υποκατάστατο της αιθανόλης. Επίσης χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή βιοντίζελ, μέσω αντιδράσεων μετεστεροποίησης.
Φυσική παρουσία
Η μεθανόλη παράγεται και στη φύση, ως αποτέλεσμα αναεροβικού μεταβολισμού από διάφορα βακτήρια, και είναι αρκετά σταθερή κατά την παραμονή της στο περιβάλλον, με αποτέλεσμα να αποτελεί, σε πολύ μικρό ποσοστό (με τη μορφή ατμών της), συστατικό της ατμόσφαιρας της Γης. Φυσικά, κατά την παραμονή της στην ατμόσφαιρα, οξειδώνεται αργά από το ατμοσφαρικό οξυγόνο, με τη βοήθεια και του ηλιακού φωτός, σχηματίζοντας (τελικά) διοξείδιο του άνθρακα και υδρατμούς. Παράγεται, όμως, συνεχώς νέα ποσότητα (τουλάχιστον) από βακτήρια. Η μεθανόλη καίγεται με οξυγόνο (ή και ανοιχτά στον ατμοσφαιρικό αέρα), παράγοντας (σε «τέλεια καύση») διοξείδιο του άνθρακα και νερό:
Στο διάστημα
Στο διάστημα, εντοπίστηκε σε στερεή μορφή, σε δυο (προς το παρόν) ουράνια σώματα: στους αστεροειδείς 5145 Φόλος και 2002 VE95. Ακόμη, το 2006 αστρονόμοι, χρησιμοποιώντας τη διάταξη ραδιοτηλεσκοπίων MERLIN, στην Αστεροσκοπείo Τζόντρελ Μπανκ (MERLIN array of radio telescopes at Jodrell Bank Observatory), ανακάλυψαν ένα μεγάλο νεφέλωμα, που περιέχει μεθανόλη, με μήκος 288 δισεκατομμύρια μίλια.
Ιστορία
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ταριχευτές, στη διαδικασία μουμιοποίησης, χρησιμοποιούσαν ένα μείγμα ουσιών που λάμβαναν με πυρόλυση ξύλου. Αυτό το μείγμα συμπεριλάμβανε τη μεθανόλη. Ωστόσο, η χημικά καθαρή μεθανόλη πρωτοαπομονώθηκε το 1661 από τον Ρόμπερτ Μπόιλ (Robert Boyle), κατά την απόσταξη πυρόξυλου. Αργότερα, η μεθανόλη έγινε γνωστή με την ονομασία «πυροξυλικό πνεύμα» (pyroxylic spirit). Το 1834, οι Γάλλοι χημικοί Ζαν Μπατίστ Δουμάς (Jean-Baptiste Dumas) και Εζέν Πελιγκό (Eugene Peligot) εξακρίβωσαν τη στοιχειακή σύνθεση της μεθανόλης. Επιπλέον εισήγαγαν τον όρο «μεθυλένιο» στην Οργανική Χημεία, από τις ελληνικής προέλευσης λέξεις «μέθη» + «ὕλος». Ο όρος - πρόθεμα «μεθυλ-» προήλθε από τον όρο «μεθυλένιο», περί το 1840, και εφαρμόστηκε για να ονομάσει το μέχρι τότε «πυροξυλικό πνεύμα», με την ονομασία «μεθυλική αλκοόλη». Η τελευταία ονομασία συντομεύθηκε, τελικά, σε «μεθανόλη», που χρησιμοποιείται ως σήμερα, από το 1892, όπως καθιερώθηκε στο Διεθνές Συνέδριο Χημικής Ονοματολογίας. Η κατάληξη «-υλ» χρησιμοποιήθηκε στην οργανική χημεία για να σχηματιστούν ονόματα μονοσθενών ανθρακούχων ριζών, (ενώ αργότερα επεκτάθηκε και σε μη ανθρακούχες ανόργανες ρίζες, π.χ. σιλυλ-, για τη ρίζα -SiH3, του σιλάνιου) και προήλθε κι αυτό από τον όρο - πρόθεμα «μεθυλ-».
Κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η μεθανόλη (και διάφορα μείγματά της με άλλες ουσίες) χρησιμοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, και σαν προωθητικό των βαλλιστικών πυραύλων και των αεριωθούμενων της Ναζιστικής Γερμανίας, με τη γενική κωδική ονομασία «M-Stoff».
Ονοματολογία
Η ονομασία «μεθανόλη» (δείτε και την «ιστορία» παραπάνω) προέρχεται από την ονοματολογία κατά IUPAC. Συγκεκριμένα, το πρόθεμα «μεθ-» δηλώνει την παρουσία ενός (1) ατόμου άνθρακα ανά μόριο της ένωσης, το ενδιάμεσο «-αν-» δείχνει την παρουσία μόνο απλών δεσμών στο μόριο και η κατάληξη «-όλη» φανερώνει ότι περιέχει ένα υδροξύλιο (-OH) ως κύρια χαρακτηριστική ομάδα, δηλαδή ότι πρόκειται για αλκοόλη.
Η ονομασία «υδροξυμεθάνιο» προέρχεται από την «ονοματολογία υποκατάστασης», κατά την οποία η ένωση υποτίθεται ότι είναι μεθάνιο, του οποίου ένα άτομο υδρογόνου υποκαθίσταται από υδροξύλιο.
Η ονομασία «οξαιθάνιο» προέρχεται από την «ονοματολογία αντικατάστασης», κατά την οποία η ένωση υποτίθεται ότι είναι αιθάνιο, του οποίου ένα άτομο άνθρακα έχει αντικατασταθεί από οξυγόνο. Η αντικατάσταση αυτή εννοεί επίσης ότι αφαιρούνται και δύο (2) άτομα υδρογόνου, σε σχέση με το αιθάνιο, γιατί ο άνθρακας είναι τετρασθενής, ενώ το οξυγόνο δισθενές. Ουσιαστικά, δηλαδή, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της «ονοματολογία αντικατάστασης», η μεθανόλη προκύπτει (θεωρητικά) από το αιθάνιο με την αντικατάσταση ενός μεθυλενίου από οξυγόνο.
Μοριακή δομή
Αν εξαιρεθεί το άτομο υδρογόνου του υδροξυλίου, τα υπόλοιπα σχηματίζουν τετραεδρική δομή (ωστόσο, το νοητό τετράεδρο που σχηματίζεται δεν είναι κανονικό, γιατί ο δεσμός C-Ο έχει άνισο μήκος με τους δεσμούς C-H) με το άτομο του άνθρακα στο κέντρο και τα τρία (3) άτομα υδρογόνου και το άτομο του οξυγόνου στις κορυφές. Η δε γωνία C-O-Η πλησιάζει τη γωνία H-O-Η στο νερό. Σχηματίζει διαμοριακούς δεσμούς υδρογόνου.
Βιομηχανική
1. Η συνηθισμένη σύγχρονη βιομηχανική παραγωγή μεθανόλης γίνεται απο φυσικό αέριο, μεσω της αναμόρφωσης με ατμό του μεθανίου που μετατρέπεται σε αέριο σύνθεσης, το οποίο στη συνέχεια αντιδρά υπό πίεση και παρουσία καταλύτη παράγοντας (μεταξύ άλλων) και μεθανόλη:
2. Άλλη, παλαιότερη βιομηχανική παραγωγή μεθανόλης, την αξιοποιούσε ως παραπροϊόν της ξηρής απόσταξης ξύλου, από την οποία προέρχεται και το εμπειρικό όνομα «ξυλόπνευμα» της μεθανόλης. Η αντίδραση μετατροπής της κυτταρίνης του ξύλου σε μεθανόλη μπορεί να απεικονιστεί με την ακόλουθη στοιχειομετρική εξίσωση:
3. Επίσης βρίσκουν βιομηχανική εφαρμογή και βιοχημικές μέθοδοι παραγωγής της, που αξιοποιούν τα παραπάνω αναφερθέντα βακτήρια και διάφορα οργανικά παραπροϊόντα της βιομηχανίας, όπως υπολείμματα χαρτοπολτού.
Από μεθυλαλογονίδια
1. Με υδρόλυση μεθυλαγολογονιδίων (CH3X) παράγεται μεθανόλη :
2. Με επίδραση καρβοξυλικών αλάτων (RCOONa) παράγονται αρχικά καρβοξυλικοί μεθυλεστέρες (RCOOCH3), που υδρολύονται προς μεθανόλη :
Από μεθυλεστέρες
Με υδρόλυση μεθυλεστέρων (RCOOCH3) παράγεται μεθανόλη :
Από μεθανάλη
Με αναγωγή μεθανάλης (HCHO): 1. Με καταλυτική υδρογόνωση :
Από μεθανικό μεθυλεστέρα
Ο μεθανικός μεθυλεστέρας δίνει αντιδράσεις οξειδοαναγωγής, σχηματίζοντας μεθανόλη (CH3OH) :
1. Με νάτριο (Na) και αιθανόλη (CH3CH2OH):
3. Με λιθιοαργιλιοτετραϋδρίδιο (LiAlH4):
Από μεθαναμίνη
Με επίδραση νιτρώδους οξέος (ΗΝΟ2) σε μεθαναμίνη (CH3NH2) :
Από αιθανόλη
Με αποικοδόμιση της ανθρακικής αλυσίδας της αιθανόλης ::
Συμπεριφορά πολύ ασθενούς οξέος - Σχηματισμός μεθανολικών αλάτων
1. Αντίδραση με αλκαλιμέταλλα :
2. Αντίδραση με αμίδια μετάλλων ::
3. Αντίδραση με αιθινικά μέταλλα ::
4. Αντίδραση με αντιδραστήρια Grignard ::
Υποκατάσταση από αλογόνα
1. Αντίδραση με υδροϊώδιο :
3. Αντίδραση με ισχυρά χλωριωτικά μέσα :
Παραγωγή διμεθυλαιθέρα
Παραγωγή διμεθυλαιθέρα :
Παραγωγή καρβοξυλικών εστέρων
Αντίδραση με ακυλιωτικά μέσα: 1. Εστεροποίηση με καρβοξυλικό οξύ :
2. Εστεροποίηση με ανυδρίτη καρβοξυλικού οξέος :
3. Εστεροποίηση με ακυλαλογονίδιο :
4. Μετεστεροποίηση με καρβοξυλικούς εστέρες :
Οξείδωση
1. Με υπερμαγγανικό κάλιο (KMnO4). Παράγεται μεθανικό οξύ :
2. Με τριοξείδιο του χρωμίου (CrO3). Παράγεται αρχικά μεθανάλη και στη συνέχεια, με περίσσεια τριοξειδίου του χρωμίου, μεθανικό οξύ :
Ανοικοδόμηση προς αιθανόλη
Υπάρχουν δύο (2) μέθοδοι για ανοικοδόμηση μεθανόλης προς αιθανόλη : Αρχίζουν και οι δύο με την παραγωγή μεθυλοϊωδίδιου και μετά αιθανονιτρίλιου:
1. Υδρόλυση αιθανονιτριλίου προς αιθανικό οξύ και μετά αναγωγή προς αιθανόλη:
2. Αναγωγή προς αιθαναμίνη και μετατροπή της τελευταίας σε αιθανόλη:
Προσθήκη σε αλκένια
Με επίδραση σε αλκένια (π.χ. RCH=CH2) παράγει μεθοξυαλκάνια (RCH(OCH3)CH3) :
Προσθήκη σε αλκίνια
Με επίδραση αλκίνια (π.χ. RC≡CH) παράγει μεθοξυαλκένια (RCHC(OCH3)=CH2) :
Κετάλες
Με επίδραση καρβονυλικών ενώσεων παράγονται κετάλες :
Ανοικοδόμηση προς 1-προπανόλη
Αρχίζει με την παραγωγή μεθυλοϊωδίδιου και μετά, με επίδραση οξιρανίου σε μεθυλομαγνησιοϊωδίδιο, παράγεται 1-προπανόλη :
40px|Οξιράνιο
Προσθήκη σε οξιράνιο
Με επίδραση σε οξιράνιο παράγεται 2-μεθοξυαιθανόλη : 40px|Οξιράνιο
Επίδραση καρβενίων
Παρεμβολή καρβενίων, π.χ. με μεθυλενίου παράγονται αιθανόλη και διμεθυλαιθέρας :
Οικονομική σημασία και εφαρμογές
Η μεθανόλη είναι ένα από τα χημικά με τη μεγαλύτερη εμπορική κίνηση παγκοσμίως. Η ετήσια παγκόσμια ζήτησή της εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 27 και 29 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Στα πρόσφατα χρόνια η παγκόσμια παραγωγική ικανότητα μεθανόλης αυξάνεται σταθερά με νέες παραγωγικές μονάδες στη Νότια Αμερική, στην Κίνα και στη Μέση Ανατολή, βασιζόμενη στη σχετικά άφθονη πρόσβαση σε μεθάνιο από τη σχετικά άφθονη παροχή φυσικού αερίου ή γαιάνθρακα. Ακόμη κι έτσι όμως, οι σχετικοί επιχειρηματικοί δείκτες κάλυψης της ζήτησης εκτιμούνται ότι βρίσκονται στα επίπεδα του 50-60%. Ωστόσο, καμμιά νέα αύξηση της παραγωγικής χωρητικότητας δεν έχει προβλεφθεί μέχρι το 2015.
Οι κύριες εφαρμογές της μεθανόλης είναι η παραγωγή μεθανάλης (που χρησιμοποιείται μεταξύ άλλων στην παραγωγή φορμάικας και επομένως κόντρα-πλακέ), αιθανικού οξέος (που είναι πρώτη ύλη για την παραγωγή πολυεστέρων), MTBE (ένα πρόσθετο καυσίμων και αντικαταστάτης του πολύ πτητικού διαιθυλαιθέρα) και πιο πρόσφατα για τη παραγωγή μεθυλεστέρων, με μετεστεροποίηση λιπών, που είναι τριγλυκερίδια, από τους οποίους μεθυλεστέρες παράγεται βιοντίζελ.
Στην Κίνα, η ζήτηση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί εκθετικά, όχι μόνο σπό την αυξανόμενη εσωτερική αγορά των παραδοσιακών εφαρμογών, αλλά και από τον επιταχυνόμενο ρυθμό παραγωγής σχετικά νέων εφαρμογών, όπως η απευθείας ανάμειξή της με βενζίνη, αλλά και η μετατροπή της σε βενζίνη, σε προπένιο και σε διμεθυλαιθέρα.
Η μεθανόλη είναι συνηθισμένος εργαστηριακός διαλύτης. Είναι εξαιρετικά χρήσιμη για HPLC και UV/VIS φασματοσκοπία, εξαιτίας του χαμηλού αποτυπώματος UV της, που, εξάλλου, ως γνωστό, υπολογίζεται και αφαιρείται αυτόματα. Η μεγαλύτερη πρακτική εφαρμογή της μεθανόλης είναι η χρήση της ως πρόδρομη ύλη πολλών άλλων χημικών. Περίπου το 40% της παραγόμενης μεθανόλης μεταρέπεται σε μεθανάλη με όλες τις ευρύτατες εφαρμογές της. Από το 1970 η μεθανόλη μετατρέπεται σε βενζίνη, με επεξεργασία που αναπτύχθηκε από τη Mobil, για άμεση χρήση για τα οχήματα. Από το 1990 η μεθανόλη μετατρέπεται σε μεθυλ-τ-βουτυλαιθέρα, το αντικροτικό πρόσθετο καυσίμου που αντικατέστησε τον τετραοξικό μόλυβδο, που χρησιμοποιούνταν στα αυτοκίνητα που χρησιμοποιούσαν super βεζνίνη. Η ίδια η μεθανόλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί απευθείας ως καύσιμο βαθμού οκτανίων 96 σε βενζινοκινητήρες. Η χρήση της, όμως, επιτρέπεται σε ορισμένες μόνο χώρες. Το κύριο πρόβλημα από τη χρήση της είναι η όξινη δράση της, που στη θερμοκραασία καύσης, είναι ικανή να διαβρώσει το προστατευτικό επίστρωμα οξείδιο του αργιλίου (Al2O3) του θαλάμου καύσης των μηχανών εσωτερικής καύσης:
Το μεθανολικό αργίλιο που παράγεται είναι διαλυτό στη μεθανόλη, με αποτέλεσμα να αποκαλύπτεται, τελικά, η μεταλλική επιφάνεια του θαλάμου καύσης, οπότε η διάβρωση επιταχύνεται:
Η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης επιτρέπει την ύπαρξη ως 3% σε μεθανόλη στη βενζίνη που πωλείται στους καταναλωτές.
Ακόμη, η μεθανόλη, μόνη της ή σε μείγματα, χρησιμοποιείται ως αντιψυκτικό και ως διαλυτικό. Μικρές ποσότητες μεθανόλης προστίθενται σε μονάδες βιολογικού καθαρισμού ως ανθρακούχα τροφή για τα χρησιμοποιούμενα βακτηρίδια που ανάγουν νιτρικά και νιτρώδη άλατα σε άζωτο. Τέλος έχει προταθεί η χρήση της μεθανόλης σε κύτταρα καυσίμου (fuel cells), που θα τροφοδοτούν ενεργειακά μικρές ηλεκτρονικές συσκευές, όπως κινητά τηλέφωνα και φορητούς υπολογιστές.
Υγεία και ασφάλεια
Αν η μεθανόλη εισέλθει στον οργανισμό σε σχετικά μεγάλες ποσότητες μεταβολίζεται σχηματίζοντας μεθανικό οξύ ή άλατα αυτού, που είναι δηλητηριώδη για το κεντρικό νευρικό σύστημα και μπορούν να προκαλέσουν τύφλωση, κατάσταση κώμα, ακόμη και θάνατο. Εξαιτίας αυτών των τοξικών ιδιοτήτων της, η μεθανόλη συχνά χρησιμοποιείται ως ένα μετουσιακό πρόσθετο στην αιθανόλη που παράγεται αποκλειστικά για βιομηχανικές χρήσεις. Αυτή η προσθήκη μεθανόλης αποκλείει (ηθικά και νομικά τουλάχιστον) τη χρήση «βιομηχανικής» αιθανόλης για παραγωγή οινοπνευματωδών ποτών με τρόπο που αποφεύγει τη σχετική νόμιμη έμμεση φορολογία.
Τοξικότητα
1. Η μεθανόλη, ανεξάρτητα από τον τρόπο που εισέρχεται στο σώμα μπορεί να είναι θανάσιμη εξαιτίας των ιδιοτήτων καταστολής του κεντρικού νευρικού συστήματος, με όμοιο τρόπο που λειτουργεί και η δηλητηρίαση από αιθανόλη.
2. Μεταβολίζεται σε μεθανικό οξύ (με τη μορφή μεθανικού ανιόντος), μέσω μεθανόλης με μια διεργασία που καταλύεται από το ένζυμο δεϋδρογονάση της αλκοόλης (ADH) στο ήπαρ. Η παραγόμενη μεθανόλη μετατρέπεται σε μεθανικό οξύ από το ένζυμο δεϋδρογονάση της αλδεΰδης (ALDH). Η μετατροπή αυτή είναι ολοκληρωτική, αφού δεν απομένει ανιχνεύσιμη ποσότητα μεθανόλης. Τα μεθανικά ανιόντα είναι τοξικά επειδή παρεμποδίζουν το μιτοχονδριακό κυτόχρωμα c οξειδάση, δημιουργώντας συμπτώματα υποξείδωσης σε κυτταρικό επίπεδο, αλλά και προκαλώντας μεταβολική οξείδωση, ανάμεσα σε μια ποικιλία άλλων μεταβολικών διαταραχών. Ο νεκρός ιστός δεν είναι ανεκτικός στη μεθανόλη.
Η δηλητηρίαση από μεθανόλη μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντίδοτα την αιθανόλη ή τη φομεπιζόλη. Και τα δυο ναρκωτικά λειτουργούν ανταγωνιστικά, μειώνοντας τη δράση της δεϋδρογονάσης της αλκοόλης, ώστε η μεθανόλη να αποβληθεί εντωμεταξύ από τα νεφρά, πριν μετασχηματιστεί στους παραπάνω αναφερόμενους τοξικούς μεταβολίτες. Επιπλέον θεραπευτική αντιμετώπιση μπορεί να αποτελέσει η χορήγηση όξινου ανθρακικού νατρίου, ως αντίδοτο για τη μεταβολική οξύδωση, και αιμοδιάλυση ή αιμοδιαδιήθηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απομάκρυνση μεθανόλης και μεθανικών ανιόντων από το αίμα. Φολινικό οξύ ή φολικό οξύ μπορούν επίσης να χορηγηθούν για να να ενισχύσουν τον μεταβολισμό (και άρα την εξουδετέρωση) των μεθανικών ανιόντων.
Πηγές
Κατηγορία:Αλκανόλες Κατηγορία:C1 Κατηγορία:Μεταβολίτες ανθρώπου Κατηγορία:Βιοκαύσιμα Κατηγορία:Πολικοί διαλύτες
Λιβυκός Εμφύλιος Πόλεμος (2011)
Ο Λιβυκός Εμφύλιος Πόλεμος του 2011 ήταν μια σειρά από ταραχές και συγκρούσεις που συνέβησαν στο βορειοαφρικανικό κράτος της Λιβύης κατά της κυβέρνησης και του αρχηγού του κράτους Μουαμάρ Καντάφι.