cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Εμφύλιος Πόλεμος της Ανγκόλας
Δεκαετία του 1980
Ξεκινώντας από το 1979, η Ρουμανία εκπαίδευσε αντάρτες της Ανγκόλας. Κάθε 3-4 μήνες, η Ρουμανία έστελνε δύο αεροσκάφη στην Ανγκόλα, με το καθένα να επιστρέφει με 166 νεοσύλλεκτους. Αυτοί επέστρεφαν στην Ανγκόλα αφού ολοκλήρωσαν την εκπαίδευσή τους. Εκτός από την εκπαίδευση των ανταρτών, η Ρουμανία εκπαίδευσε επίσης νεαρούς Αγκολανούς ως πιλότους. Το 1979, υπό τη διοίκηση του Ταγματάρχη Αουρέλ Νικουλέσκου, η Ρουμανία ίδρυσε αεροπορική ακαδημία στην Ανγκόλα. Υπήρχαν περίπου 100 Ρουμάνοι εκπαιδευτές σε αυτήν την ακαδημία, με περίπου 500 Ρουμάνους στρατιώτες να φυλάσσουν τη βάση, η οποία υποστήριζε 50 αεροσκάφη που χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση πιλότων από την Ανγκόλα. Τα μοντέλα αεροσκαφών που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: IAR 826, IAR 836, EL-29, MiG-15 και An-24. Η καθοριζόμενη ως «Εθνική Στρατιωτική Αεροπορική Σχολή Διοικητής Μπούλα», ιδρύθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 1981 στο Νεγκάγκε. Η εγκατάσταση εκπαίδευσε πιλότους της αεροπορίας, τεχνικούς και αξιωματικούς του Γενικού Επιτελείου. Το ρουμανικό διδακτικό προσωπικό αντικαταστάθηκε σταδιακά από Ανγκολανούς.
Ο στρατός της Νότιας Αφρικής επιτέθηκε στους αντάρτες στην επαρχία Κουνένε στις 12 Μαΐου 1980. Το Υπουργείο Άμυνας της Ανγκόλας κατηγόρησε τη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση ότι τραυμάτισε και σκότωσε πολίτες. Εννέα ημέρες αργότερα, ο στρατός επιτέθηκε ξανά, αυτή τη φορά στο Κουάντο-Κουμπάνγκο και το MPLA απείλησε να απαντήσει στρατιωτικά. Ο στρατός εξαπέλυσε μια πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ανγκόλα μέσω του Κουνένε και του Κουάντο-Κουμπάνγκο στις 7 Ιουνίου, καταστρέφοντας το επιχειρησιακό αρχηγείο της SWAPO στις 13 Ιουνίου, σε αυτό που ο πρωθυπουργός Πίτερ Βίλεμ Μπότα χαρακτήρισε «σοκαριστική επίθεση». Η κυβέρνηση του MPLA συνέλαβε 120 Αγκολανούς που σχεδίαζαν να πυροδοτήσουν εκρηκτικά στη Λουάντα, στις 24 Ιουνίου, ματαιώνοντας ένα σχέδιο που φέρεται να ενορχηστρώθηκε από την κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής. Τρεις ημέρες αργότερα, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών συνήλθε μετά από εντολή του πρέσβη της Ανγκόλας στον ΟΗΕ, Ε. Ντε Φιγκερίντο, και καταδίκασε τις εισβολές της Νότιας Αφρικής στην Ανγκόλα. Ο πρόεδρος Μομπούτου του Ζαΐρ τάχθηκε επίσης στο πλευρό του MPLA. Η κυβέρνηση του MPLA κατέγραψε 529 περιπτώσεις στις οποίες ισχυρίζονται ότι οι δυνάμεις της Νοτίου Αφρικής παραβίασαν την εδαφική κυριαρχία της Ανγκόλας μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου 1980.
Η Κούβα αύξησε τις δυνάμεις της στην Ανγκόλα από 35.000 το 1982 σε 40.000 το 1985. Οι δυνάμεις της Νότιας Αφρικής προσπάθησαν να καταλάβουν το Λουμπάνγκο, πρωτεύουσα της επαρχίας Ουίλα, στην επιχείρηση Ασκάρι τον Δεκέμβριο του 1983.
Στις 2 Ιουνίου 1985, Αμερικανοί συντηρητικοί ακτιβιστές συγκάλεσαν τη Δημοκρατική Διεθνή, μια συμβολική συνάντηση των αντικομμουνιστών μαχητών, στα κεντρικά γραφεία της UNITA στην Τζάμπα. Αρχικά χρηματοδοτήθηκε από τον ιδρυτή της Rite Aid Λιούις Λέρμαν και οργανώθηκε από τους αντικομμουνιστές ακτιβιστές Τζακ Αμπράμοφ και Τζακ Γουίλερ, οι συμμετέχοντες ήταν οι Σαβίμπι, Αντόλφο Καλέρο, ηγέτης των Contras της Νικαράγουας, Πα Κάο Χερ, ηγέτης ανταρτών Χμονγκ από το Λάος, ο αντισυνταγματάρχης των ΗΠΑ Όλιβερ Νορθ, Νοτιοαφρικανικές δυνάμεις ασφαλείας, ο Αμπντουραχίμ Ουαρντάκ, ηγέτης των Αφγανών Μουτζαχεντίν, ο Τζακ Γουίλερ, Αμερικανός συντηρητικός υποστηρικτής και πολλοί άλλοι. Η διοίκηση του Ρήγκαν, αν και δεν ήταν πρόθυμη να υποστηρίξει δημόσια τη συνάντηση, εξέφρασε ιδιωτική έγκριση. Οι κυβερνήσεις του Ισραήλ και της Νότιας Αφρικής υποστήριξαν την ιδέα, αλλά και οι δύο αντίστοιχες χώρες κρίθηκαν ανεπιθύμητες για τη φιλοξενία του συνεδρίου.
Οι συμμετέχοντες εξέδωσαν ένα ανακοινωθέν στο οποίο αναφέρονταν: "Εμείς, οι ελεύθεροι λαοί που αγωνιζόμαστε για την εθνική μας ανεξαρτησία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, συγκεντρωμένοι στην Τζάμπα, δηλώνουμε αλληλεγγύη σε όλα τα κινήματα ελευθερίας στον κόσμο και δηλώνουμε τη δέσμευσή μας να συνεργαστούμε για την απελευθέρωση των εθνών μας από τους Σοβιετικούς ιμπεριαλιστές." Η Βουλή των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών ψήφισε με 236 ψήφους υπέρ έναντι 185 κατά για την κατάργηση της τροπολογίας του Κλαρκ στις 11 Ιουλίου 1985. Η κυβέρνηση του MPLA άρχισε να επιτίθεται στην UNITA αργότερα εκείνο το μήνα από τη Λουένα προς το Καζόμπο κατά μήκος του Σιδηροδρόμου της Μπενγκέλα σε μια στρατιωτική επιχείρηση με το όνομα Κονγκρέσο II, καταλαμβάνοντας το Καζόμπο στις 18 Σεπτεμβρίου. Η κυβέρνηση του MPLA προσπάθησε ανεπιτυχώς να καταλάβει την αποθήκη ανεφοδιασμού της UNITA στη Μαβίνγκα από το Μενόνγκουε. Ενώ η επίθεση απέτυχε, προέκυψαν πολύ διαφορετικές ερμηνείες της επίθεσης. Η UNITA ισχυρίστηκε ότι οι Σοβιετικοί αξιωματικοί που μιλούσαν πορτογαλικά ηγήθηκαν των στρατευμάτων των ενόπλων δυνάμεων της Ανγκόλας ενώ η κυβέρνηση είπε ότι η UNITA βασίστηκε σε αλεξιπτωτιστές της Νότιας Αφρικής για να νικήσει την επίθεση του MPLA. Η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής παραδέχτηκε ότι πολεμούσε στην περιοχή, αλλά είπε ότι τα στρατεύματά της πολεμούσαν τους μαχητές της SWAPO.
Ο πόλεμος εντείνεται
Μέχρι το 1986, η Ανγκόλα άρχισε να αναλαμβάνει έναν πιο κεντρικό ρόλο στον Ψυχρό Πόλεμο, με τη Σοβιετική Ένωση, την Κούβα και άλλα έθνη του Ανατολικού Μπλοκ να ενισχύουν την υποστήριξη τους στην κυβέρνηση του MPLA και τους Αμερικανούς συντηρητικούς να αρχίζουν να αυξάνουν την υποστήριξή τους στην UNITA του Σαβίμπι. Ο Σαβίμπι ανέπτυξε στενές σχέσεις με σημαντικούς Αμερικανούς συντηρητικούς, οι οποίοι τον θεώρησαν ως βασικό σύμμαχο στην προσπάθεια των ΗΠΑ να αντιταχθούν και να ανατρέψουν τις αντιδημοκρατικές κυβερνήσεις που υποστηριζόταν από τη Σοβιετική Ένωση σε όλο τον κόσμο. Η σύγκρουση κλιμακώθηκε γρήγορα, με την Ουάσινγκτον και τη Μόσχα να τη θεωρούν κρίσιμη στρατηγική σύγκρουση στον Ψυχρό Πόλεμο. μικρογραφία|Μέγιστη έκταση των επιχειρήσεων της Νότιας Αφρικής και της UNITA στην Ανγκόλα και τη Ζάμπια Η Σοβιετική Ένωση έδωσε επιπλέον 1 δισεκατομμύρια δολάρια βοήθεια προς την κυβέρνηση του MPLA και η Κούβα έστειλε επιπλέον 2.000 στρατιώτες στην δύναμη της Ανγκόλας για την προστασία των πλατφορμών πετρελαίου της Chevron. Ο Σαβίμπι είχε αποκαλέσει την παρουσία της Chevron στην Ανγκόλα, που ήδη προστατευόταν από κουβανικά στρατεύματα, «στόχο» της UNITA σε συνέντευξή του στο περιοδικό Foreign Policy στις 31 Ιανουαρίου.
Στην Ουάσινγκτον, ο Σαβίμπι συνέστησε στενές σχέσεις με συντηρητικούς με επιρροή, όπως ο Μάικλ Τζονς (αναλυτής εξωτερικής πολιτικής του The Heritage Foundation και βασικός υποστηρικτής του Σαβίμπι), ο Γκρόβερ Νόρκουιστ (Πρόεδρος των Αμερικανών για Φορολογική Μεταρρύθμιση και οικονομικός σύμβουλος του Σαβίμπι) και άλλοι, οι οποίοι έπαιξαν κρίσιμους ρόλους στην ενίσχυση της κλιμακούμενης μυστικής βοήθειας των ΗΠΑ στην UNITA και επισκέφτηκε τον Σαβίμπι στην έδρα του στην Τζάμπα, στην Ανγκόλα για να δώσει στον ηγέτη των ανταρτών της Ανγκόλας στρατιωτική, πολιτική και άλλη καθοδήγηση στον πόλεμό του κατά της κυβέρνησης του MPLA. Με την ενισχυμένη υποστήριξη των ΗΠΑ, ο πόλεμος κλιμακώθηκε γρήγορα, τόσο ως προς την ένταση της σύγκρουσης όσο και ως προς την αντίληψή του ως βασική σύγκρουση στον Ψυχρό Πόλεμο συνολικά.
Εκτός από την κλιμάκωση της στρατιωτικής υποστήριξής της για την UNITA, η κυβέρνηση Ρήγκαν και οι συντηρητικοί σύμμαχοί της εργάστηκαν επίσης για να επεκτείνουν την αναγνώριση του Σαβίμπι ως βασικού συμμάχου των ΗΠΑ σε έναν σημαντικό αγώνα του Ψυχρού Πολέμου. Τον Ιανουάριο του 1986, ο Ρήγκαν κάλεσε τον Σαβίμπι σε μια συνάντηση στον Λευκό Οίκο. Μετά τη συνάντηση, ο Ρήγκαν μίλησε για την UNITA που κέρδισε μια νίκη που «ηλεκτρίζει τον κόσμο». Δύο μήνες αργότερα, ο Ρήγκαν ανακοίνωσε την παράδοση πυραύλων εδάφους-αέρος Stinger ως μέρος της βοήθειας 25 εκατομμυρίων δολαρίων προς την UNITA από την αμερικανική κυβέρνηση. Ο Τζερεμίας Τσιτούντα, εκπρόσωπος της UNITA στις ΗΠΑ, έγινε Αντιπρόεδρος της UNITA τον Αύγουστο του 1986 στο έκτο συνέδριο του κόμματος. Ο Φιντέλ Κάστρο έκανε πρόταση στον Κρόκερ για την απόσυρση ξένων στρατευμάτων από την Ανγκόλα και τη Ναμίμπια ως προϋπόθεση για την αποχώρηση της Κούβας από την Ανγκόλα στις 10 Σεπτεμβρίου.
Οι δυνάμεις της UNITA επιτέθηκαν στην Καμαμπατέλα στην επαρχία Κουάνζα Νόρτε στις 8 Φεβρουαρίου 1986. Το πρακτορείο ειδήσεων της Ανγκόλας ισχυρίζεται ότι η UNITA σφαγίασε αμάχους στη Ντάμπα στην επαρχία Ουίγκε αργότερα εκείνο τον μήνα, στις 26 Φεβρουαρίου. Η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής συμφώνησε κατ' αρχήν με τους όρους του Κρόκερ στις 8 Μαρτίου. Ο Σαβίμπι πρότεινε ανακωχή σχετικά με τον σιδηρόδρομο της Μπενγκέλα στις 26 Μαρτίου, λέγοντας ότι τα τρένα του MPLA θα μπορούσαν να περάσουν όσο μια διεθνής ομάδα επιτήρησης τα παρακολουθούσε για να αποτρέψει τη χρήση τους για αντεπαναστατική δραστηριότητα. Η κυβέρνηση δεν απάντησε. Τον Απρίλιο του 1987, ο Φιντέλ Κάστρο έστειλε την Πεντηκοστή Ταξιαρχία της Κούβας στη νότια Ανγκόλα, αυξάνοντας τον αριθμό των κουβανικών στρατευμάτων από 12.000 σε 15.000. Το MPLA και οι αμερικανικές κυβερνήσεις άρχισαν τις διαπραγματεύσεις τον Ιούνιο του 1987.
Κουίτο Κουαναβάλε και Συμφωνίες της Νέας Υόρκης
Οι δυνάμεις της UNITA και της Νοτίου Αφρικής επιτέθηκαν στη βάση του MPLA στο Κουίτο Κουαναβάλε στην επαρχία Κουάντο Κουμπάνγκο από τις 13 Ιανουαρίου έως τις 23 Μαρτίου 1988, στη δεύτερη μεγαλύτερη μάχη στην ιστορία της Αφρικής, μετά τη μάχη του Ελ Αλαμέιν, μεγαλύτερη στην υποσαχάρια Αφρική από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η σημασία του Κουίτο Κουαναβάλε δεν προήλθε από το μέγεθος ή τον πλούτο του αλλά από τη θέση του. Οι αμυντικές δυνάμεις της Νότιας Αφρικής διατηρούσαν μονάδα επιτήρησης στην πόλη χρησιμοποιώντας νέα κομμάτια πυροβολικού G5. Και οι δύο πλευρές διεκδίκησαν τη νίκη στη μάχη του Κουίτο Κουαναβάλε που ακολούθησε. αριστερά|μικρογραφία|Χάρτης των επαρχιών της Ανγκόλας, με υπογραμμισμένη την επαρχία Κουάντο Κουμπάνγκο Μετά τα ασαφή αποτελέσματα της μάχης του Κουίτο Κουαναβάλε, ο Φιντέλ Κάστρο ισχυρίστηκε ότι το αυξημένο κόστος συνέχισης των αγώνων για τη Νότια Αφρική είχε θέσει την Κούβα στην πιο επιθετική θέση μάχης του πολέμου, υποστηρίζοντας ότι ετοιμαζόταν να φύγει από την Ανγκόλα με τους αντιπάλους του αμυνόμενους. Σύμφωνα με την Κούβα, το πολιτικό, οικονομικό και τεχνικό κόστος για τη Νότια Αφρική από τη διατήρηση της παρουσίας της στην Ανγκόλα αποδείχθηκε υπερβολικό. Αντίθετα, οι Νοτιοαφρικανοί πιστεύουν ότι έδειξαν την αποφασιστικότητά τους στις υπερδυνάμεις προετοιμάζοντας μια πυρηνική δοκιμή που τελικά ανάγκασε τους Κουβανούς να παραμείνουν.
Τα κουβανικά στρατεύματα φέρεται να χρησιμοποίησαν νευρικό αέριο κατά των στρατευμάτων της UNITA κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Ο Βέλγος τοξικολόγος εγκλημάτων Δρ. Ωμπέν Χέιντριξ, μελέτησε υποτιθέμενα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων δειγμάτων «κιβωτίων αναγνώρισης πολεμικού αερίου» που βρέθηκαν μετά τη μάχη στο Κουίτο Κουαναβάλε, υποστήριξε ότι «δεν υπάρχει πλέον αμφιβολία ότι οι Κουβανοί χρησιμοποιούσαν νευρικά αέρια εναντίον των στρατευμάτων του κ. Τζόνας Σαβίμπι».
Η κουβανική κυβέρνηση συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις στις 28 Ιανουαρίου 1988 και τα τρία μέρη πραγματοποίησαν ένα γύρο διαπραγματεύσεων στις 9 Μαρτίου. Η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις στις 3 Μαΐου και τα εμπλακόμενα μέρη συναντήθηκαν τον Ιούνιο και τον Αύγουστο στη Νέα Υόρκη και τη Γενεύη. Όλα τα μέρη συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός στις 8 Αυγούστου. Εκπρόσωποι των κυβερνήσεων της Ανγκόλας, της Κούβας και της Νότιας Αφρικής υπέγραψαν τις Συμφωνίες της Νέας Υόρκης, δίνοντας ανεξαρτησία στη Ναμίμπια και τερματίζοντας την άμεση εμπλοκή ξένων στρατευμάτων στον εμφύλιο πόλεμο, στη Νέα Υόρκη στις 22 Δεκεμβρίου 1988. Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών εξέδωσε το ψήφισμα 626 αργότερα εκείνη την ημέρα, δημιουργώντας την Αποστολή Εξακρίβωσης της Ανγκόλας των Ηνωμένων Εθνών (UNAVEM), μια ειρηνευτική δύναμη. Τα στρατεύματα της UNAVEM άρχισαν να φτάνουν στην Ανγκόλα τον Ιανουάριο του 1989.
Κατάπαυση του πυρός
Καθώς ο εμφύλιος πόλεμος της Ανγκόλας άρχισε να λαμβάνει διπλωματικά στοιχεία, εκτός από το στρατιωτικό, δύο βασικοί σύμμαχοι του Σαβίμπι, ο Χάουαρντ Φίλιπς της Συντηρητικής Συνέλευσης και ο Μάικλ Τζονς του Heritage Foundation επισκέφθηκαν τον Σαβίμπι στην Ανγκόλα, όπου προσπάθησαν να τον πείσουν να μεταβεί στις Ηνωμένες Πολιτείες την άνοιξη του 1989 για να βοηθήσει τη Συντηρητική Συνέλευση, το Heritage Foundation και άλλους συντηρητικούς στην προετοιμασία της συνέχισης της βοήθειας των ΗΠΑ στην UNITA.
Στις 23 Αυγούστου, ο ντος Σάντος κατήγγειλε ότι οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Νότιας Αφρικής συνέχισαν να χρηματοδοτούν την UNITA, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια δραστηριότητα θέσει σε κίνδυνο την ήδη εύθραυστη κατάπαυση του πυρός. Την επόμενη μέρα ο Σαβίμπι ανακοίνωσε ότι η UNITA δεν θα τηρήσει πλέον την κατάπαυση του πυρός, επικαλούμενη την επιμονή του Καούντα να φύγει ο Σαβίμπι από τη χώρα και να διαλυθεί η UNITA. Η κυβέρνηση του MPLA απάντησε στη δήλωση του Σαβίμπι μεταφέροντας στρατεύματα από το Κουίτο Κουαναβάλε, υπό τον έλεγχο του MPLA, στο κατεχόμενο από την UNITA Μαβίνγκα. Η κατάπαυση του πυρός έσπασε με τον ντος Σάντος και την αμερικανική κυβέρνηση να κατηγορούν η μία την άλλη για την επανάληψη των ένοπλων συγκρούσεων.
Δεκαετία του 1990
Οι πολιτικές αλλαγές στο εξωτερικό και οι στρατιωτικές νίκες στο εσωτερικό επέτρεψαν στην κυβέρνηση να μεταβεί από ένα ονομαστικά κομμουνιστικό κράτος σε ένα ονομαστικά δημοκρατικό. Η δήλωση ανεξαρτησίας της Ναμίμπια, διεθνώς αναγνωρισμένη την 1η Απριλίου, εξάλειψε την απειλή για το MPLA από τη Νότια Αφρική, καθώς οι Νοτιοαφρικανικές Δυνάμεις Ασφαλείας αποχώρησαν από τη Ναμίμπια. Το MPLA κατάργησε το μονοκομματικό σύστημα τον Ιούνιο και απέρριψε τον μαρξισμό-λενινισμό στο τρίτο συνέδριό του τον Δεκέμβριο, αλλάζοντας επίσημα το όνομα του κόμματος από MPLA-PT σε MPLA. Η Εθνοσυνέλευση ψήφισε τον νόμο 12/91 τον Μάιο του 1991, που συμπίπτει με την απόσυρση των τελευταίων κουβανικών στρατευμάτων, ορίζοντας την Ανγκόλα ως «δημοκρατικό κράτος βασισμένο στο κράτος δικαίου» με πολυκομματικό σύστημα. Οι παρατηρητές αντιμετώπισαν τέτοιες αλλαγές με σκεπτικισμό. Ο Αμερικανός δημοσιογράφος Καρλ Μάιερ έγραψε: «Στη Νέα Ανγκόλα η ιδεολογία αντικαθίσταται από την ουσία, καθώς η ασφάλεια και η πώληση τεχνογνωσίας στον οπλισμό έχουν γίνει μια πολύ κερδοφόρα επιχείρηση. Με τον πλούτο της σε πετρέλαιο και διαμάντια, η Ανγκόλα είναι σαν ένα μεγάλο πρησμένο σφάγιο και τα όρνια γυρίζον από πάνω. Οι πρώην σύμμαχοι του Σαβίμπι αλλάζουν πλευρά, παρασυρμένοι από το άρωμα του σκληρού νομίσματος.» Ο Σαβίμπι, επίσης, φέρεται να απομάκρυνε μερικά από τα μέλη της UNITA τα οποία ενδεχομένως θεωρούσε ως απειλές για την ηγεσία του ή ως αμφισβήτηση της στρατηγικής του πορείας. Μεταξύ αυτών που σκοτώθηκαν στην εκκαθάριση ήταν ο Τίτο Τσινγκούντζι και η οικογένειά του το 1991. Ο Σαβίμπι αρνήθηκε τη συμμετοχή του στη δολοφονία του Τσινγκούντζι και κατηγόρησε τους αντιφρονούντες της UNITA.
Μπλακ, Μάναφορτ και Στόουν
μικρογραφία|Κτίριο στο Χουάμπο που δείχνει τις επιπτώσεις του πολέμου Τα κυβερνητικά στρατεύματα τραυμάτισαν τον Σαβίμπι σε μάχες τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 1990, αλλά όχι αρκετά για να περιορίσουν την κινητικότητά του. Πήγε στην Ουάσινγκτον τον Δεκέμβριο και συναντήθηκε ξανά με τον Πρόεδρο Τζορτζ Μπους στο τέταρτο από τα πέντε ταξίδια που έκανε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Σαβίμπι πλήρωσε τους Μπλακ, Μάναφορτ, Στόουν και Κέλι, μια εταιρεία λόμπι με έδρα την Ουάσινγκτον, με 5 εκατομμύρια δολάρια για να πιέσουν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για βοήθεια, να παρουσιάσουν την UNITA ευνοϊκά στα δυτικά μέσα ενημέρωσης και να αποκτήσουν υποστήριξη μεταξύ πολιτικών στην Ουάσινγκτον. Ο Σαβίμπι ήταν πολύ επιτυχημένος σε αυτήν την προσπάθεια. Τα όπλα που θα κέρδιζε από τον Μπους βοήθησαν την UNITA να επιβιώσει ακόμη και μετά τη διακοπή της υποστήριξης των ΗΠΑ.
Οι γερουσιαστές Λάρι Σμιθ και Ντάντε Φάσελ, ανώτερο μέλος της εταιρείας, συνεργάστηκαν με το Κουβανοαμερικανικό Εθνικό Ίδρυμα, τον αντιπρόσωπο Κλοντ Πέπερ της Φλόριντα, το Free the Eagle του Νηλ Μπλερ και τη Συντηρητική Συνέλευση του Χάουαρντ Φίλιπς για να καταργήσουν την τροπολογία Κλαρκ το 1985. Από την κατάργηση της τροπολογίας το 1985 έως το 1992, η αμερικανική κυβέρνηση έδωσε στον Σαβίμπι 60 εκατομμύρια δολάρια ετησίως, συνολικά 420 εκατομμύρια δολάρια. Ένα μεγάλο ποσό της βοήθειας πήγε στα προσωπικά έξοδα του Σαβίμπι.
Συμφωνίες Μπισέσε
Ο Πρόεδρος ντος Σάντος συναντήθηκε με τον Σαβίμπι στη Λισαβόνα της Πορτογαλίας και υπέγραψε τις Συμφωνίες Μπισέσε, την πρώτη από τις τρεις μεγάλες ειρηνευτικές συμφωνίες, στις 31 Μαΐου 1991, με τη μεσολάβηση της πορτογαλικής κυβέρνησης. Οι συμφωνίες προέβλεπαν μια μετάβαση στην πολυκομματική δημοκρατία υπό την επίβλεψη της αποστολής UNAVEM II των Ηνωμένων Εθνών, με τις προεδρικές εκλογές να διεξάγονται εντός ενός έτους. Η συμφωνία επιχείρησε να αποστρατεύσει τους 152.000 ενεργούς μαχητές και να ενσωματώσει τα εναπομείναντα κυβερνητικά στρατεύματα και τους αντάρτες της UNITA στις ένοπλες δυνάμεις της Ανγκόλας (FAA) που αποτελούνταν από 50.000 άτομα. Οι FAA θα αποτελούνταν από έναν εθνικό στρατό με 40.000 στρατιώτες, ναυτικό με 6.000 ναύτες και αεροπορία με 4.000 αεροπόρους. Ενώ η UNITA σε μεγάλο βαθμό δεν αφοπλίστηκε, η FAA συμμορφώθηκε με τη συμφωνία και αποστρατεύτηκε, αφήνοντας την κυβέρνηση σε μειονεκτική θέση.
Η Ανγκόλα διεξήγαγε τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών της το 1992 στις 29–30 Σεπτεμβρίου. Ο Ντος Σάντος έλαβε επίσημα το 49,57% των ψήφων και ο Σαβίμπι το 40,6%. Καθώς κανένας υποψήφιος δεν έλαβε το 50% ή περισσότερο των ψήφων, ο εκλογικός νόμος υπαγόρευε έναν δεύτερο γύρο ψηφοφορίας μεταξύ των δύο πρώτων υποψηφίων. Ο Σαβίμπι, μαζί με οκτώ κόμματα της αντιπολίτευσης και πολλούς άλλους εκλογικούς παρατηρητές, είπε ότι οι εκλογές δεν ήταν ούτε ελεύθερες ούτε δίκαιες. Επίσημος παρατηρητής έγραψε ότι υπήρχε μικρή εποπτεία του ΟΗΕ, ότι 500.000 ψηφοφόροι της UNITA στερήθηκαν το δικαίωμα ψήφου και ότι υπήρχαν 100 λαθραία εκλογικά τμήματα. Ο Σαβίμπι έστειλε τον Τζερεμίας Τσιτούντα, Αντιπρόεδρο της UNITA, στη Λουάντα για να διαπραγματευτεί τους όρους του δεύτερου γύρου. Η εκλογική διαδικασία διακόπηκε στις 31 Οκτωβρίου, όταν κυβερνητικά στρατεύματα στη Λουάντα επιτέθηκαν στην UNITA. Πολίτες, χρησιμοποιώντας όπλα που είχαν λάβει από την αστυνομία λίγες μέρες νωρίτερα, πραγματοποίησαν επιδρομές από σπίτι σε σπίτι με την Αστυνομία Ταχείας Επέμβασης, σκοτώνοντας και κρατώντας εκατοντάδες υποστηρικτές της UNITA. Η κυβέρνηση μετέφερε πολίτες με φορτηγά στο νεκροταφείο Καμάμα και στη χαράδρα του Μόρο ντα Λουζ, τους πυροβόλησε και τους έθαψε σε ομαδικούς τάφους. Οι δράστες επιτέθηκαν στη συνοδεία του Τσιτούντα στις 2 Νοεμβρίου, βγάζοντάς τον από το αυτοκίνητό του και πυροβολώντας αυτόν και δύο άλλους στα πρόσωπά τους. Το MPLA σφαγίασε πάνω από δέκα χιλιάδες ψηφοφόρους της UNITA και του FNLA σε όλη τη χώρα μέσα σε λίγες μέρες στο γεγονός που έγινε γνωστό ως Σφαγή των Αποκριών. Ο Σαβίμπι είπε ότι οι εκλογές δεν ήταν ούτε ελεύθερες ούτε δίκαιες και αρνήθηκε να συμμετάσχει στον δεύτερο γύρο. Στη συνέχεια προχώρησε στην επανέναρξη του ένοπλου αγώνα ενάντια στο MPLA.
Στη συνέχεια, σε μια σειρά από επιβλητικές νίκες, η UNITA ανέκτησε τον έλεγχο των Κασίτο, Χουάμπο, Εμπάνζα Κόνγκο, Νταλατάντο και Ουίγκε, πρωτεύουσες επαρχιών που δεν κατείχε από το 1976, και κινήθηκε εναντίον των Κουίτο, Λουένα και Μαλάνζε. Αν και οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Νότιας Αφρικής είχαν σταματήσει να βοηθούν την UNITA, οι προμήθειες συνέχισαν να προέρχονται από τον Μομπούτο στο Ζαΐρ. Η UNITA προσπάθησε να αφαιρέσει τον έλεγχο της Καμπίντα από το MPLA τον Ιανουάριο του 1993. Ο Έντουαρντ Ντεζαρνέτ, Επικεφαλής του Γραφείου Διασύνδεσης των ΗΠΑ στην Ανγκόλα για την κυβέρνηση Κλίντον, προειδοποίησε τον Σαβίμπι ότι, εάν η UNITA εμπόδιζε ή σταματούσε την παραγωγή πετρελαίου της Καμπίντα, οι ΗΠΑ θα τερμάτιζαν την υποστήριξή τους προς την UNITA. Στις 9 Ιανουαρίου, η UNITA ξεκίνησε μια μάχη 55 ημερών πάνω από το Χουάμπο, τον «Πόλεμο των Πόλεων». Εκατοντάδες χιλιάδες τράπηκαν σε φυγή και 10.000 σκοτώθηκαν προτού η UNITA αποκτήσει τον έλεγχο στις 7 Μαρτίου. Η κυβέρνηση συμμετείχε σε μια εθνοκάθαρση των Μπακόνγκο και, σε μικρότερο βαθμό των Οβιμπούντου, σε πολλές πόλεις, κυρίως στη Λουάντα, στις 22 Ιανουαρίου στη σφαγή της Ματωμένης Παρασκευής. Η UNITA και οι κυβερνητικοί εκπρόσωποι συναντήθηκαν πέντε ημέρες αργότερα στην Αιθιοπία, αλλά οι διαπραγματεύσεις απέτυχαν να αποκαταστήσουν την ειρήνη. Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών επέβαλε κυρώσεις στη UNITA μέσω του ψηφίσματος 864 στις 15 Σεπτεμβρίου 1993, απαγορεύοντας την πώληση όπλων ή καυσίμων στην UNITA.
Ίσως η πιο ξεκάθαρη αλλαγή στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ έλαβε χώρα όταν ο Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον εξέδωσε το Εκτελεστικό Διάταγμα 12865 στις 23 Σεπτεμβρίου, χαρακτηρίζοντας την UNITA ως «συνεχή απειλή για τους στόχους εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ». Μέχρι τον Αύγουστο του 1993, η UNITA είχε αποκτήσει έλεγχο σε πάνω από το 70% της Ανγκόλας, αλλά οι στρατιωτικές επιτυχίες της κυβέρνησης το 1994 ανάγκασαν την UNITA να ζητήσει ειρήνη. Μέχρι τον Νοέμβριο του 1994, η κυβέρνηση είχε τον έλεγχο του 60% της χώρας. Ο Σαβίμπι χαρακτήρισε την κατάσταση ως τη «βαθότερη κρίση» της UNITA από τη δημιουργία της. Υπολογίζεται ότι ίσως 120.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν τους πρώτους δεκαοκτώ μήνες μετά τις εκλογές του 1992, σχεδόν το ήμισυ του αριθμού των θυμάτων των προηγούμενων δεκαέξι ετών του πολέμου. Και οι δύο πλευρές της σύγκρουσης συνέχισαν να διαπράττουν εκτεταμένες και συστηματικές παραβιάσεις των κανόνων του πολέμου με την UNITA, κυρίως για αδιάκριτους βομβαρδισμούς πολιορκημένων πόλεων με αποτέλεσμα μεγάλο αριθμό νεκρών σε αμάχους. Οι κυβερνητικές δυνάμεις του MPLA χρησιμοποίησαν την εναέρια δύναμη αδιακρίτως με αποτέλεσμα επίσης μεγάλους θανάτους αμάχων. Το Πρωτόκολλο της Λουσάκα του 1994 επιβεβαίωσε τις Συμφωνίες του Μπισέσε.
Παρακολούθηση όπλων
Τον Ιανουάριο του 1995, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Κλίντον έστειλε τον Πολ Χέιρ, τον απεσταλμένο του στην Ανγκόλα, για να υποστηρίξει το Πρωτόκολλο της Λουσάκα και να επισημάνειε τη σημασία της κατάπαυσης του πυρός στην κυβέρνηση της Ανγκόλας και στην UNITA, που χρειάζονται εξωτερική βοήθεια. Τα Ηνωμένα Έθνη συμφώνησαν να στείλουν ειρηνευτική δύναμη στις 8 Φεβρουαρίου. Ο Σαβίμπι συναντήθηκε με τον Νοτιοαφρικανό Πρόεδρο Μαντέλα τον Μάιο. Λίγο αργότερα, στις 18 Ιουνίου, το MPLA πρόσφερε στον Σαβίμπι τη θέση του Αντιπροέδρου υπό τον ντος Σάντος με έναν άλλο Αντιπρόεδρο που επιλέχθηκε από το MPLA. Ο Σαβιμπί είπε στον Μαντέλα ότι ένιωθε έτοιμος να «υπηρετήσει με κάθε ιδιότητα που θα βοηθήσει το έθνος μου», αλλά δεν αποδέχθηκε την πρόταση μέχρι τις 12 Αυγούστου. Οι επιχειρήσεις και η ανάλυση του Υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών για την Ανγκόλα επεκτάθηκαν σε μια προσπάθεια να σταματήσουν οι αποστολές όπλων, παραβίαση του πρωτοκόλλου, με περιορισμένη επιτυχία. Η κυβέρνηση της Ανγκόλας αγόρασε έξι Mil Mi-17 από την Ουκρανία το 1995. Η κυβέρνηση αγόρασε επιθετικά αεροσκάφη L-39 από την Τσεχική Δημοκρατία το 1998 μαζί με πυρομαχικά και στολές από την αμυντική βιομηχανία της Ζιμπάμπουε και πυρομαχικά και όπλα από την Ουκρανία το 1998 και το 1999. Η παρακολούθηση των ΗΠΑ μειώθηκε σημαντικά το 1997 καθώς τα γεγονότα στο Ζαΐρ, το Κονγκό και στη συνέχεια τη Λιβερία απασχόλησαν περισσότερο την προσοχή της αμερικανικής κυβέρνησης. Η UNITA αγόρασε περισσότερους από 20 αυτοκινούμενους εκτοξευτές πυραύλων FROG-7 (TEL) και τρεις πυραύλους FOX 7 από την κυβέρνηση της Βόρειας Κορέας το 1999.
Ο ΟΗΕ παρέτεινε την εντολή του στις 8 Φεβρουαρίου 1996. Τον Μάρτιο, ο Σαβίμπι και ο ντος Σάντος συμφώνησαν επίσημα να σχηματίσουν κυβέρνηση συνασπισμού. Η κυβέρνηση απέλασε 2.000 Δυτικοαφρικανούς και Λιβανέζους Ανγκολάνους στην επιχείρηση Καρκίνος Δύο, τον Αύγουστο του 1996, με την αιτιολογία ότι οι επικίνδυνες μειονότητες ήταν υπεύθυνες για το αυξανόμενο ποσοστό εγκληματικότητας. Το 1996 η κυβέρνηση της Ανγκόλας αγόρασε στρατιωτικό εξοπλισμό από την Ινδία, δύο επιθετικά ελικόπτερα Mil Mi-24 και τρία Sukhoi Su-17 από το Καζακστάν τον Δεκέμβριο και ελικόπτερα από τη Σλοβακία τον Μάρτιο.
Η διεθνής κοινότητα βοήθησε να εγκατασταθεί μια Κυβέρνηση Ενότητας και Εθνικής Συμφιλίωσης τον Απρίλιο του 1997, αλλά η UNITA δεν επέτρεψε στην περιφερειακή κυβέρνηση του MPLA να εγκατασταθεί σε 60 πόλεις. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ψήφισε στις 28 Αυγούστου 1997, την επιβολή κυρώσεων στην UNITA μέσω του Ψηφίσματος 1127, απαγορεύοντας στους ηγέτες της UNITA να ταξιδεύουν στο εξωτερικό, κλείνοντας τις πρεσβείες της UNITA στο εξωτερικό και καθιστώντας τις ελεγχόμενες από την UNITA περιοχές ως ζώνες απαγόρευσης πτήσεων. Το Συμβούλιο Ασφαλείας επέκτεινε τις κυρώσεις με το Ψήφισμα 1173 στις 12 Ιουνίου 1998, απαιτώντας κρατική πιστοποίηση για την αγορά διαμαντιών από την Ανγκόλα και δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών της UNITA.
Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Πολέμου του Κονγκό, η κυβέρνηση της Ανγκόλα εντάχθηκε στον συνασπισμό για την ανατροπή της κυβέρνησης του Μομπούτου λόγω της υποστήριξής του στην UNITA. Η κυβέρνηση του Μομπούτου έπεσε από τον συνασπισμό της αντιπολίτευσης στις 16 Μαΐου 1997. Η κυβέρνηση της Ανγκόλας επέλεξε να δράσει κυρίως μέσω των χωροφυλάκων της Κατανγκέζε οι οποίοι ονομάζονταν Tigres, που ήταν ομάδες πληρεξουσίων που σχηματίστηκαν από τους απογόνους των αστυνομικών μονάδων που είχαν εξοριστεί από το Ζαΐρ και έτσι αγωνίζονταν για την επιστροφή στην πατρίδα τους. Η Λουάντα ανέπτυξε επίσης τακτικά στρατεύματα. Στις αρχές Οκτωβρίου 1997, η Ανγκόλα εισέβαλε στη Δημοκρατία του Κονγκό κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου και βοήθησε τους αντάρτες του Σασού Νγκουέσεσο να ανατρέψουν την κυβέρνηση του Πασκάλ Λισουμπά. Η κυβέρνηση του Λισουμπά είχε επιτρέψει στην UNITA τη χρήση πόλεων στη Δημοκρατία του Κονγκό προκειμένου να παρακάμψει τις κυρώσεις. Μεταξύ 11 και 12 Οκτωβρίου 1997, μαχητικά αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας της Ανγκόλας πραγματοποίησαν πληθώρα αεροπορικών επιδρομών σε κυβερνητικές θέσεις εντός της Μπραζαβίλ. Στις 16 Οκτωβρίου 1997 πολιτοφυλακές ανταρτών υποστηριζόμενες από τεθωρακισμένα και μια δύναμη 1.000 στρατιωτών της Ανγκόλας ενίσχυσαν τον έλεγχο της Μπραζαβίλ αναγκάζοντας τον Λισουμπά να απομακρυνθεί. Τα στρατεύματα της Ανγκόλας παρέμειναν στη χώρα πολεμώντας δυνάμεις πολιτοφυλακής πιστές στον Λισουμπά που συμμετείχαν σε ανταρτοπόλεμο εναντίον της νέας κυβέρνησης.
Ο ΟΗΕ ξόδεψε 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια από το 1994 έως το 1998 για τη διατήρηση μιας ειρηνευτικής δύναμης. Ο στρατός της Ανγκόλας επιτέθηκε στις δυνάμεις της UNITA στα Κεντρικά Υψίπεδα στις 4 Δεκεμβρίου 1998, την ημέρα πριν από το τέταρτο συνέδριο του MPLA. Ο Ντος Σάντος είπε στους αντιπροσώπους την επόμενη μέρα ότι πίστευε ότι ο πόλεμος ήταν ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί τελικά ειρήνη, απέρριψε το Πρωτόκολλο της Λουσάκα και ζήτησε από την ειρηνευτική δύναμη MONUA να αποχωρήσει. Τον Φεβρουάριο του 1999, το Συμβούλιο Ασφαλείας απέσυρε το τελευταίο προσωπικό της MONUA. Στα τέλη του 1998, αρκετοί διοικητές της UNITA, δυσαρεστημένοι με την ηγεσία του Σαβίμπιι, σχημάτισαν τη νέα UNITA, μια αποσχισθείσα μαχητική ομάδα. Χιλιάδες άλλοι εγκατέλειψαν την UNITA το 1999 και το 2000.
Ο στρατός της Ανγκόλας εξαπέλυσε την Επιχείρηση Επαναφορά, μια μαζική επίθεση, τον Σεπτέμβριο του 1999, ανακαταλαμβάνοντας την Ενχαρέα, το Μούνγκο, το Αντούλο και το Μπαϊλούντο, την τοποθεσία του αρχηγείου του Σαβίμπι μόλις ένα χρόνο πριν. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε το Ψήφισμα 1268 στις 15 Οκτωβρίου, δίνοντας εντολή στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν να ενημερώνει το Συμβούλιο Ασφαλείας για την κατάσταση στην Ανγκόλα κάθε τρεις μήνες. Ο ντος Σάντος πρόσφερε αμνηστία στους μαχητές της UNITA στις 11 Νοεμβρίου. Μέχρι τον Δεκέμβριο, ο Αρχηγός του Επιτελείου Στρατηγός Ζοάο ντε Μάτος ανέφερε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ανγκόλας είχαν καταστρέψει το 80% της μαχητικής πτέρυγας της UNITA και κατέλαβαν 15.000 τόνους στρατιωτικού εξοπλισμού. Μετά τη διάλυση της κυβέρνησης συνασπισμού, ο Σαβίμπι υποχώρησε στην ιστορική του βάση στο Μοξίκο και προετοιμάστηκε για μάχη. Προκειμένου να απομονώσει την UNITA, η κυβέρνηση ανάγκασε τους πολίτες σε επαρχιακές περιοχές που υπόκεινταν στην επιρροή της UNITA να μετεγκατασταθούν σε μεγάλες πόλεις. Η στρατηγική ήταν επιτυχής απομόνωση στην UNITA αλλά είχε δυσμενείς ανθρωπιστικές συνέπειες.
Εμπόριο διαμαντιών
Η Executive Outcomes (EO), μια ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανατροπή του ρεύματος για το MPLA, με έναν Αμερικανό εμπειρογνώμονα στον τομέα της άμυνας να αποκαλεί την EO «τα καλύτερα πενήντα ή εξήντα εκατομμύρια δολάρια που ξόδεψε ποτέ η κυβέρνηση της Ανγκόλας». Η Heritage Oil and Gas, και δήθεν η De Beers, προσέλαβε την EO για να προστατεύσει τις δραστηριότητές τους στην Ανγκόλα. Η Executive Outcomes εκπαίδευσε έως και 5.000 στρατιώτες και 30 πιλότους μάχης σε στρατόπεδα στη Λούντα Σουλ, στο Κάμπο Λέντο και στο Ντόντο.
Αυτονομισμός της Καμπίντα
μικρογραφία|Ανεπίσημη σημαία της Καμπίντα Το έδαφος της Καμπίντα βρίσκεται βόρεια της Ανγκόλας και χωρίζεται από μια λωρίδα εδάφους μήκους 60 χλμ από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Το πορτογαλικό Σύνταγμα του 1933 όρισε την Ανγκόλα και την Καμπίντα ως υπερπόντιες επαρχίες. Κατά τη διάρκεια των διοικητικών μεταρρυθμίσεων από τη δεκαετία του 1930 έως τη δεκαετία του 1950, η Ανγκόλα χωρίστηκε σε περιφέρειες και η Καμπίντα έγινε μία από τις περιφέρειες της Ανγκόλας. Το Μέτωπο για την Απελευθέρωση του Θύλακα της Καμπίντα (FLEC) δημιουργήθηκε το 1963 κατά τη διάρκεια του ευρύτερου πολέμου για την ανεξαρτησία από την Πορτογαλία. Σε αντίθεση με το όνομα της οργάνωσης, η Καμπίντα είναι ένας αποσπασμένο έδαφος, και όχι περίκλειστο. Το FLEC αργότερα χωρίστηκε στις Ένοπλες Δυνάμεις της Καμπίντα (FLEC-FAC) και FLEC-Renovada (FLEC-R). Αρκετές άλλες, μικρότερες φατρίες του FLEC αργότερα αποχώρησαν από αυτά τα κινήματα, αλλά το FLEC-R παρέμεινε το πιο σημαντικό λόγω του μεγέθους του και της τακτικής του. Τα μέλη του FLEC-R έκοψαν τα αυτιά και τη μύτη των κυβερνητικών αξιωματούχων και των υποστηρικτών τους, με παρόμοιο τρόπο με το Επαναστατικό Ενωμένο Μέτωπο της Σιέρα Λεόνε τη δεκαετία του 1990. Παρά το σχετικά μικρό μέγεθος της Καμπίντα, οι ξένες δυνάμεις και τα εθνικιστικά κινήματα ποθούσαν την περιοχή για τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της, το κύριο εξαγωγικό προϊόν της Ανγκόλας τότε και τώρα. αριστερά|μικρογραφία|Ο Σαβίμπι συναντά τους [[Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο|βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 1989]] Στον πόλεμο για την ανεξαρτησία, η διαίρεση των αφομοιωμένων εναντίον των ιθαγενών συγκάλυψε τη διεθνική σύγκρουση μεταξύ των διαφόρων αυτόχθονων φυλών, μια διαίρεση που εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Η Λαϊκή Ένωση της Ανγκόλας, ο προκάτοχος του FNLA, ήλεγχε μόνο το 15% της επικράτειας της Ανγκόλας κατά τη διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας, εξαιρουμένης της Καμπίντα που ελεγχόταν από το MPLA. Η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας υποστήριξε ανοιχτά την UNITA μετά την ανεξαρτησία της παρά την αμοιβαία υποστήριξη από τον αντίπαλό της τη Νότια Αφρική και τη φιλοδυτική κλίση της UNITA. Η υποστήριξη της ΛΔΚ στον Σαβίμπι ήρθε το 1965, ένα χρόνο μετά την αποχώρησή του από το FNLA. Η Κίνα θεώρησε τον Χόλντεν Ρομπέρτο και το FNLA ως το σκάφος της Δύσης και το MPLA ως πληρεξούσιο της Σοβιετικής Ένωσης. Με τη σινο-σοβιετική ρήξη, η Νότια Αφρική αποτέλεσε τους λιγότερο απεχθείς συμμάχους της ΛΔΚ.
Καθ' όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, οι αντάρτες της Καμπίντα απήγαγαν και ζητούσαν λύτρα για ξένους εργάτες πετρελαίου για να χρηματοδοτήσουν με τη σειρά τους περαιτέρω επιθέσεις κατά της εθνικής κυβέρνησης. Οι μαχητές της FLEC σταμάτησαν λεωφορεία, αναγκάζοντας τους εργάτες της Chevron Oil να βγουν έξω και πυρπόλησαν τα λεωφορεία στις 27 Μαρτίου και στις 23 Απριλίου 1992. Μια μεγάλης κλίμακας μάχη έλαβε χώρα μεταξύ της FLEC και της αστυνομίας στο Μαλόνγκο στις 14 Μαΐου, κατά την οποία 25 βολίδες όλμου έπληξαν κατά λάθος ένα κοντινό συγκρότημα της Chevron. Η κυβέρνηση, φοβούμενη την απώλεια της κύριας πηγής εσόδων της, άρχισε να διαπραγματεύεται με εκπροσώπους του FLEC-R, των Ενόπλων Δυνάμεων της Καμπίντα (FLEC-FAC) και του Δημοκρατικού Μετώπου της Καμπίντα (FDC) το 1995. Η υποστήριξη και η δωροδοκία δεν κατάφεραν να κατευνάσουν την οργή των FLEC-R και FLEC-FAC και οι διαπραγματεύσεις τελείωσαν. Τον Φεβρουάριο του 1997, η FLEC-FAC απήγαγε δύο υπαλλήλους της εταιρείας ξυλείας Inwangsa SDN, σκοτώνοντας τον έναν και ελευθερώνοντας τον άλλον αφού έλαβε λύτρα 400.000 δολάρια. Η FLEC-FAC απήγαγε έντεκα άτομα τον Απρίλιο του 1998, εννέα Ανγκολανούς και δύο Πορτογάλους, οι οποίοι απελευθερώθηκαν έναντι λύτρων 500.000 δολαρίων. Η FLEC-R απήγαγε πέντε μηχανικούς της Byansol, δύο Γάλλους, δύο Πορτογάλους και έναν Αγκολανό, τον Μάρτιο του 1999. Ενώ οι μαχητές απελευθέρωσαν την Ανγκόλα, η κυβέρνηση περιέπλεξε την κατάσταση υποσχόμενη στην ηγεσία των ανταρτών 12,5 εκατομμύρια δολάρια για τους ομήρους. Όταν εμφανίστηκε ο Αντόνιο Μπέντο Μπέμπε, ο Πρόεδρος του FLEC-R, ο στρατός της Ανγκόλας συνέλαβε αυτόν και τους σωματοφύλακές του. Ο στρατός της Ανγκόλας απελευθέρωσε βίαια τους άλλους ομήρους στις 7 Ιουλίου. Μέχρι το τέλος του έτους η κυβέρνηση είχε συλλάβει την ηγεσία και των τριών ανταρτικών οργανώσεων.
Δεκαετία του 2000
Το παράνομο εμπόριο όπλων χαρακτήρισε πολλά από τα τελευταία χρόνια του Εμφυλίου Πολέμου της Ανγκόλας, καθώς κάθε πλευρά προσπάθησε να κερδίσει το πάνω χέρι αγοράζοντας όπλα από την Ανατολική Ευρώπη και τη Ρωσία. Το Ισραήλ συνέχισε τον ρόλο του ως αντιπρόσωπος όπλων για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στις 21 Σεπτεμβρίου 2000, ένα ρωσικό φορτηγό παρέδωσε 500 τόνους ουκρανικών πυρομαχικών 7,62 mm στη Simportex, τμήμα της κυβέρνησης της Ανγκόλας, με τη βοήθεια ενός ναυτιλιακού πράκτορα στο Λονδίνο. Ο καπετάνιος του πλοίου δήλωσε το φορτίο του «εύθραυστο» για να ελαχιστοποιηθεί η επιθεώρηση. Την επόμενη μέρα, το MPLA άρχισε να επιτίθεται στην UNITA, κερδίζοντας νίκες σε πολλές μάχες από τις 22 έως τις 25 Σεπτεμβρίου. Η κυβέρνηση απέκτησε τον έλεγχο σε στρατιωτικές βάσεις και ορυχεία διαμαντιών στη Λούντα Νόρτε και στη Λούντα Σουλ, βλάπτοντας την ικανότητα του Σαβίμπι να πληρώνει τα στρατεύματά του.
Η Ανγκόλα συμφώνησε να ανταλλάξει πετρέλαιο με όπλα με τη Σλοβακία, αγοράζοντας έξι επιθετικά αεροσκάφη Sukhoi Su-17 στις 3 Απριλίου 2000. Η ισπανική κυβέρνηση στα Κανάρια Νησιά εμπόδισε ένα ουκρανικό φορτηγό πλοίο να παραδώσει 636 τόνους στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ανγκόλα στις 24 Φεβρουαρίου 2001. Ο καπετάνιος του πλοίου είχε αναφέρει ανακριβώς το φορτίο του, ισχυριζόμενος ψευδώς ότι το πλοίο μετέφερε ανταλλακτικά αυτοκινήτων. Η κυβέρνηση της Ανγκόλας παραδέχτηκε ότι η Simportex είχε αγοράσει όπλα από τη Rosvooruzhenie, τη ρωσική κρατική εταιρεία όπλων, και αναγνώρισε ότι ο καπετάνιος μπορεί να παραβίασε την ισπανική νομοθεσία αναφέροντας εσφαλμένα το φορτίο του, μια κοινή πρακτική στο λαθρεμπόριο όπλων στην Ανγκόλα.
Η UNITA πραγματοποίησε αρκετές επιθέσεις εναντίον αμάχων τον Μάιο του 2001 ως επίδειξη δύναμης. Οι μαχητές της UNITA επιτέθηκαν στο Κασίτο στις 7 Μαΐου, σκοτώνοντας 100 άτομα και απήγαγαν 60 παιδιά και δύο ενήλικες. Στη συνέχεια, η UNITA επιτέθηκε στο Μπάια-ντο-Κούιο και ακολούθησε επίθεση στο Γκολούνγκο Άλτο, μια πόλη 200 χλμ. ανατολικά της Λουάντα, λίγες μέρες αργότερα. Οι μαχητές προέλασαν στο Γκολούνγκο Άλτο στις 2:00 μ.μ. στις 21 Μαΐου, παραμένοντας μέχρι τις 9:00 μ.μ. στις 22 Μαΐου, όταν ο στρατός της Ανγκόλας ανακατέλαβε την πόλη. Λεηλάτησαν τοπικές επιχειρήσεις, παίρνοντας τρόφιμα και αλκοολούχα ποτά πριν αρχίσουν να τραγουδούν μεθυσμένοι στους δρόμους. Περισσότεροι από 700 χωρικοί διένυσαν 6 χλμ. από το Γκολούνγκο Άλτο στο Νταλατάντο, την πρωτεύουσα της επαρχίας Κουάνζα Νόρτε, χωρίς τραυματισμό. Σύμφωνα με έναν αξιωματούχο στο Νταλατάντο, ο στρατός της Ανγκόλας απαγόρευσε την κάλυψη του περιστατικού από τα μέσα ενημέρωσης, επομένως οι λεπτομέρειες της επίθεσης είναι άγνωστες. Ο Τζόφρε Τζουστίνο, εκπρόσωπος της UNITA στην Πορτογαλία, δήλωσε ότι η UNITA επιτέθηκε στο Γκούνγκο Άλτο μόνο για να δείξει τη στρατιωτική κατωτερότητα της κυβέρνησης και την ανάγκη να κλείσει μια συμφωνία. Τέσσερις μέρες αργότερα η UNITA απελευθέρωσε τα παιδιά σε μια καθολική αποστολή στην Καμαμπατέλα, μια πόλη 200 χλμ. από όπου τους απήγαγε η UNITA. Η εθνική κυβέρνηση ανέφερε ότι η απαγωγή παραβίαζε την πολιτική της για τη μεταχείριση αμάχων. Σε επιστολή του προς τους επισκόπους της Ανγκόλας, ο Τζόνας Σαβίμπι ζήτησε από την Καθολική Εκκλησία να ενεργήσει ως διαπραγματευτής μεταξύ της UNITA και της κυβέρνησης στις συνομιλίες. Οι επιθέσεις είχαν τον αντίκτυπό τους στην οικονομία της Ανγκόλα. Στα τέλη Μαΐου 2001, η De Beers, η διεθνής εταιρεία εξόρυξης διαμαντιών, ανέστειλε τις δραστηριότητές της στην Αγνκόλα, με το σκεπτικό ότι οι διαπραγματεύσεις με την εθνική κυβέρνηση κατέληξαν σε αδιέξοδο.
Μαχητές άγνωστης προέλευσης εκτόξευσαν ρουκέτες εναντίον αεροπλάνων του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNWFP) στις 8 Ιουνίου κοντά στη Λουένα και ξανά κοντά στο Κουίτο λίγες μέρες αργότερα. Καθώς το πρώτο αεροπλάνο, ένα Boeing 727, πλησίασε τη Λουένα, κάποιος εκτόξευσε έναν πύραυλο στο αεροσκάφος, προκαλώντας ζημιά σε έναν κινητήρα αλλά όχι κρίσιμη καθώς το τριμελές πλήρωμα προσγειώθηκε με επιτυχία. Το ύψος του αεροπλάνου, 5.000 μέτρα, πιθανότατα εμπόδισε τον δράστη να αναγνωρίσει τον στόχο του. Καθώς οι πολίτες της Λουένα είχαν αρκετό φαγητό για να τους κρατήσει αρκετές εβδομάδες, το UNFWP ανέστειλε προσωρινά τις πτήσεις του. Όταν οι πτήσεις ξεκίνησαν ξανά λίγες μέρες αργότερα, μαχητές πυροβόλησαν ένα αεροπλάνο που πετούσε προς το Κουίτο, την πρώτη επίθεση που στόχευε εργάτες του ΟΗΕ από το 1999. Το UNWFP ανέστειλε ξανά τις πτήσεις επισιτιστικής βοήθειας σε όλη τη χώρα. Αν και δεν ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση, ο εκπρόσωπος της UNITA Τζουστίνο δήλωσε ότι τα αεροπλάνα μετέφεραν όπλα και στρατιώτες αντί για τρόφιμα, γεγονός που τα καθιστά αποδεκτούς στόχους. Η UNITA και η κυβέρνηση της Αγκόλας δήλωσαν και οι δύο ότι η διεθνής κοινότητα έπρεπε να πιέσει την άλλη πλευρά να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Παρά την επικείμενη ανθρωπιστική κρίση, καμία πλευρά δεν εγγυήθηκε την ασφάλεια των αεροπλάνων του UNWFP. Το Κουίτο, το οποίο βασιζόταν στη διεθνή βοήθεια, είχε αρκετά τρόφιμα για να θρέψει τον πληθυσμό των 200.000 ατόμων μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Το UNFWP αναγκάστηκε να πετάξει με κάθε βοήθεια στο Κουίτο και στα υπόλοιπα Κεντρικά Υψίπεδα επειδή οι μαχητές έστησαν ενέδρα σε φορτηγά. Περιπλέκοντας περαιτέρω την κατάσταση, οι λακκούβες στη λωρίδα του αεροδρομίου του Κουίτο επιβράδυναν τις παραδόσεις βοήθειας. Το γενικό χάος μείωσε την ποσότητα του διαθέσιμου πετρελαίου στο σημείο που ο ΟΗΕ έπρεπε να εισάγει τα καύσιμα των αεροσκαφών.
Τα κυβερνητικά στρατεύματα κατέλαβαν και κατέστρεψαν τη βάση Επονγκολόκο της UNITA στην επαρχία Μπενγκέλα και τη βάση Μουφούμπο στην Κουάνζα Σουλ τον Οκτώβριο του 2001. Η κυβέρνηση της Σλοβακίας πούλησε μαχητικά αεροσκάφη στην κυβέρνηση της Ανγκόλας το 2001 κατά παράβαση του Κώδικα Συμπεριφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εξαγωγές όπλων.
Θάνατος του Σαβίμπι
Κυβερνητικά στρατεύματα σκότωσαν τον Τζόνας Σαβίμπι στις 22 Φεβρουαρίου 2002, στην επαρχία Μοξίκο. Ο Αντιπρόεδρος της UNITA Αντόνιο Ντέμπο ανέλαβε, αλλά, αποδυναμωμένος από τα τραύματα που υπέστη στην ίδια αψιμαχία που σκότωσε τον Σαβίμπι, πέθανε από διαβήτη 12 ημέρες αργότερα, στις 3 Μαρτίου, και ο Γενικός Γραμματέας Πάουλο Λουκάμπα έγινε αρχηγός της UNITA. Μετά το θάνατο του Σαβίμπι, η κυβέρνηση βρέθηκε σε ένα σταυροδρόμι για το πώς να προχωρήσει. Αφού αρχικά υποδείκνυε ότι η αντι-εξέγερση μπορεί να συνεχιστεί, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα σταματήσει όλες τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στις 13 Μαρτίου. Στρατιωτικοί διοικητές της UNITA και του MPLA συναντήθηκαν στην Κασάμπα και συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός. Ωστόσο, ο Κάρλος Μοργκάντο, εκπρόσωπος της UNITA στην Πορτογαλία, ανέφερε ότι η πτέρυγα της UNITA στην Πορτογαλία είχε την εντύπωση ότι ο στρατηγός Καμορτέιρο, ο στρατηγός της UNITA που συμφώνησε στην κατάπαυση του πυρός, είχε συλληφθεί περισσότερο από μια εβδομάδα νωρίτερα. Ο Μοργκάντο είπε ότι δεν είχε νέα από την Ανγκόλα από τον θάνατο του Σαβίμπι. Οι στρατιωτικοί διοικητές υπέγραψαν ένα Μνημόνιο Κατανόησης ως προσθήκη στο Πρωτόκολλο της Λουσάκα στη Λουένα στις 4 Απριλίου, με τους Σάντος και Λουκάμπο να έχουν ρόλο παρατηρητή.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε το ψήφισμα 1404 στις 18 Απριλίου, επεκτείνοντας τον μηχανισμό παρακολούθησης των κυρώσεων κατά έξι μήνες. Τα ψηφίσματα 1412 και 1432, που ψηφίστηκαν στις 17 Μαΐου και στις 15 Αυγούστου αντίστοιχα, ανέστειλαν την ταξιδιωτική απαγόρευση του ΟΗΕ στους αξιωματούχους της UNITA για 90 ημέρες το καθένα, καταργώντας τελικά την απαγόρευση μέσω του Ψηφίσματος 1439 στις 18 Οκτωβρίου. Το UNAVEM III, που παρατάθηκε για δύο επιπλέον μήνες με το ψήφισμα 1439, έληξε στις 19 Δεκεμβρίου.
Η νέα ηγεσία της UNITA ανακήρυξε την ανταρτική ομάδα ως πολιτικό κόμμα και αποστράτευσε επίσημα τις ένοπλες δυνάμεις της τον Αύγουστο του 2002. Τον ίδιο μήνα, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αντικατέστησε το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών στην Ανγκόλα με την Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στην Ανγκόλα, μια μεγαλύτερη, μη στρατιωτική, πολιτική παρουσία.
Συνέπειες
μικρογραφία|Κατεστραμμένη οδική γέφυρα στην Ανγκόλα, 2009 Ο εμφύλιος πόλεμος προκάλεσε μια καταστροφική ανθρωπιστική κρίση στην Αγκόλα, εκτοπίζοντας εσωτερικά 4,28 εκατομμύρια ανθρώπους – το ένα τρίτο του συνολικού πληθυσμού της Ανγκόλας. Τα Ηνωμένα Έθνη υπολόγισαν το 2003 ότι το 80% των κατοίκων της Ανγκόλας δεν είχαν πρόσβαση σε βασική ιατρική περίθαλψη, το 60% δεν είχαν πρόσβαση σε νερό και το 30% των παιδιών της Ανγκόλας θα πέθαιναν πριν από την ηλικία των πέντε ετών, με συνολικό εθνικό προσδόκιμο ζωής μικρότερο από 40 ετών. Πάνω από 100.000 παιδιά χωρίστηκαν από τις οικογένειές τους.
Υπήρξε φυγή από αγροτικές περιοχές στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας. Σήμερα ο αστικός πληθυσμός αντιπροσωπεύει λίγο περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή. Σε πολλές περιπτώσεις, οι άνθρωποι πήγαιναν σε πόλεις εκτός της παραδοσιακής περιοχής της εθνοτικής τους ομάδας. Υπάρχουν τώρα σημαντικές κοινότητες Οβιμπούντου στη Λουάντα, τη Μαλάνζε και το Λουμπάνγκο. Υπήρξε ένας βαθμός επιστροφής, αλλά με αργό ρυθμό, ενώ πολλοί νεότεροι άνθρωποι διστάζουν να επιστρέψουν σε μια αγροτική περιοχή που δεν γνώρισαν ποτέ.
Πάνω από 156 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από το 2018 σε 70 ατυχήματα ναρκών ξηράς και άλλες εκρήξεις που προκλήθηκαν από εκρηκτικά που εγκαταστάθηκαν κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στην Ανγκόλα. Τα θύματα ναρκών ξηράς δεν λαμβάνουν καμία κρατική υποστήριξη.
Ανθρωπιστικές προσπάθειες
Η κυβέρνηση ξόδεψε 187 εκατομμύρια δολάρια για τα εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα μεταξύ 4 Απριλίου 2002 και 2004, μετά την οποία η Παγκόσμια Τράπεζα έδωσε 33 εκατομμύρια δολάρια για να συνεχιστεί η διαδικασία διακανονισμού. Το Γραφείο του ΟΗΕ για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA) εκτίμησε ότι οι μάχες το 2002 εκτόπισαν 98.000 ανθρώπους μόνο από την 1η Ιανουαρίου έως τις 28 Φεβρουαρίου. Οι εκτοπισμένοι αποτελούσαν το 75% όλων των θυμάτων ναρκών ξηράς. Οι εκτοπισμένοι, που δεν γνώριζαν το περιβάλλον τους, έπεφταν συχνά και κατά κύριο λόγο θύματα αυτών των όπλων. Οι μαχητικές δυνάμεις έβαλαν περίπου 15 εκατομμύρια νάρκες μέχρι το 2002. Το HALO Trust ξεκίνησε την αποναρκοθέτηση της Ανγκόλας το 1994 και είχε καταστρέψει 30.000 νάρκες ξηράς μέχρι τον Ιούλιο του 2007.
Παιδιά στρατιώτες
Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εκτιμά ότι η UNITA και η κυβέρνηση απασχολούσαν πάνω από 6.000 και 3.000 παιδιά στρατιώτες, αντίστοιχα, ορισμένα με τη βία, κατά τη διάρκεια του πολέμου. Επιπλέον, αναλυτές ανθρωπίνων δικαιωμάτων διαπίστωσαν ότι μεταξύ 5.000 και 8.000 ανήλικων κοριτσιών παντρεύτηκαν μαχητές της UNITA. Κάποια κορίτσια διατάχθηκαν να πάνε και να αναζητήσουν τροφή για να προμηθεύσουν τα στρατεύματα – τα κορίτσια δεν λάμβαναν φαγητό εάν δεν έφερναν πίσω αρκετό για να ικανοποιήσουν τον διοικητή τους. Μετά τις νίκες, οι διοικητές της UNITA θα ανταμείβονταν με γυναίκες, οι οποίες συχνά κακοποιούνταν σεξουαλικά. Η κυβέρνηση της Ανγκόλας και οι υπηρεσίες του ΟΗΕ εντόπισαν 190 παιδιά στρατιώτες στον στρατό της Ανγκόλας και είχαν απομακρύνει 70 από αυτά μέχρι τον Νοέμβριο του 2002, αλλά η κυβέρνηση συνέχισε να απασχολεί εν γνώσει της άλλους ανήλικους στρατιώτες.
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Διαμεσολαβητικοί πόλεμοι Κατηγορία:Ιστορία της Ανγκόλας Κατηγορία:Ιστορία της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό Κατηγορία:Πόλεμοι της Σοβιετικής Ένωσης Κατηγορία:Συγκρούσεις του 20ού αιώνα Κατηγορία:Συγκρούσεις του Ψυχρού Πολέμου
Κλεμέντε Ρούτα
Ο Κλεμέντε Ρούτα (Clemente Ruta, 9 Μαΐου 1668 – 11 Νοεμβρίου 1767) ήταν Ιταλός ζωγράφος της ύστερης περιόδου του μπαρόκ.
Βίος και έργο
Γεννήθηκε στην Πάρμα και πρώτος διδάσκαλος του στην ζωγραφική ήταν ο Ιλάριο Σπολβερίνι (Ilario Spolverini) ενώ αργότερα τον δίδαξε στην Μπολόνια ο Κάρλο Τσινιάνι (Carlo Cignani). Με τον τελευταίο μετακόμισαν στη Νάπολη για να εργαστούν στην Αυλή του Καρόλου των Βουρβόνων. Ο Ρούτα ειδικεύτηκε στην ζωγραφική τοπίων. Σε μεγάλη ηλικία έχασε την όρασή του.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ιταλοί ζωγράφοι Κατηγορία:Ζωγράφοι του Μπαρόκ
Τσιριπαβιέτς
Το Τσερεποβέτς (ρωσικά: Черепове́ц, προφέρεται Τσιριπάβιετς) είναι πόλη στην περιφέρεια Βόλογκντα στη Ρωσία, ευρισκόμενη στα δυτικά της περιφέρειας στις όχθες του ποταμού Σέκσνα, ένα παραπόταμο του Βόλγα και στις όχθες του ταμιευτήρα Ρύμπινσκ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ευρωπαϊκές πόλεις της Ρωσίας
Σαξόφωνο
thumb|Σαξόφωνο (Άλτο) Το σαξόφωνο είναι πνευστό μουσικό όργανο και παρά τη μεταλλική δομή του, ανήκει στην οικογένεια των ξύλινων πνευστών γιατί ο ήχος του παράγεται από καλάμι. Έχει στόμιο με γλωττίδα, κωνικό σωλήνα και μηχανισμό κλειδιών. Το πρώτο σαξόφωνο το κατασκεύασε από ξύλο ο ωρολογοποιός Ντεφοντενέλ (Defantenel) στο Λιζιέ. Ο πραγματικός δημιουργός, που έδωσε και το όνομά του στο όργανο, είναι ο Βέλγος Αντόλφ Σαξ που το εφηύρε τον 19ο αιώνα. Το πρώτο Σαξόφωνο κατασκευάστηκε το 1840 από τον ίδιο, και το εγκαινίασε στο κοινό, σε μία συναυλία στο Παρίσι. Υπάρχουν επτά είδη σαξοφώνου: σοπρανίνο, σοπράνο, άλτο, τενόρο, βαρύτονο, μπάσο και κόντρα μπάσο. Το Σαξόφωνο είναι το "νεότερο" όργανο μεταξύ εκείνων που αποτελούν σήμερα τις ορχήστρες και ένα από τα λίγα όργανα που πραγματικά αποτελούν εφεύρεση, δηλαδή δεν προέρχεται από κάποιο άλλο όργανο. Είναι ένα όργανο κατάλληλο για ορχήστρες και μπάντες, καθώς είναι άρρηκτα δεμένο με τη μουσική Τζαζ. αριστερά|μικρογραφία|282x282εσ|Antoine Joseph Sax (1814-1894), κατασκευαστής του sαξοφώνου
Η Ιστορία
μικρογραφία|184x184px|Ο Γάλλος συνθέτης Hector Berlioz εκφράστηκε με εγκωμιαστικά σχόλια για το Σαξόφωνο ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα. Αλλά και οι Αμερικάνοι Parker και Getz έφεραν την επανάσταση στην τζαζ με τα δικά τους πολύ ξεχωριστά στυλ.