cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μπεκτασήδες
Η ιστορία των Μπεκτασήδων
Γενικά, η ιδεολογία τέτοιων ομάδων προέρχεται από τις αραβικές και περσικές πηγές, από δερβίσηδες ηγέτες που είναι ικανοί να διαβάσουν και να γράψουν σε αυτές τις γλώσσες. Η σημαντικότερη πηγή ιδεών για όλους τους Τούρκους δερβίσηδες είναι το Μεσνεβί, ένα μεγάλο ποίημα που γράφτηκε στην περσική γλώσσα κατά το δέκατο τρίτο αιώνα από τον Μεβλανά Τζελαλεντίν Ρουμί, τον προστάτη άγιο του τάγματος των Μεβλεβήδων δερβίσηδων, και δύο αραβικά έργα, το Φουτουχάτι Μεκίγιε και το Φουσουσούλ Χικάμ, (1165-1240), στα οποία περιγράφεται η πρακτική των ανθρώπων με τα κληρονομημένα έθιμά τους από το ασιατικό παρελθόν. Ορισμένα τάγματα, ανάμεσα στα οποία αυτό των Μεβλεβήδων, που είναι ένα σημαντικό παράδειγμα, αναπτύχθηκαν κυρίως στα αστικά κέντρα, ως αριστοκρατικές, διανοητικές αδελφότητες, προσελκύοντας τα μέλη τους από τις ανώτερες τάξεις. Άλλες ομάδες, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζουν οι Μπεκτασήδες, ρίζωσαν και αναπτύχθηκαν κατευθείαν από τη ζωή του λαού. Στην επιφάνεια σε αυτές τις τελευταίες ομάδες, βρίσκεται το Ισλάμ, που έγινε η αποδεκτή θρησκεία. Στο βάθος κρύβονται όλα τα πραγματικά ρεύματα της οθωμανικής ιστορίας, τα ήθη και τα έθιμα που προήλθαν αρχικά από την εθνική ζωή των διάφορων λαών που ανακατεύτηκαν στις μετατοπίσεις των συνόρων του δέκατου τρίτου αιώνα. Από τούτο το συνονθύλευμα αναπτύχθηκε μια φυσική λαϊκή θρησκεία με πραγματικό της στόχο την άμεση επαφή του ανθρώπου με τη γνώση του Θεού.
Η πτώση και η εξορία των Μπεκτασήδων
Δεδομένου ότι οι Μπεκτασήδες ήταν εξαιρετικά ετερόδοξοι -ακόμη και χοιρινό κρέας έτρωγαν- η ορθόδοξη ισλαμική ιερατική κοινότητα ενισχύθηκε με τη δίωξη μιας αίρεσης που θεωρήθηκε όχι μόνο στρατοκρατική, αλλά και ηθικά επικίνδυνη για τους πραγματικούς πιστούς. Το φαινόμενο θυμίζει την εξόντωση των Ναϊτών από την επίσημη εκκλησία, οι οποίοι επίσης συνδέονταν με ιδιαίτερης μορφής κτήρια, όπως οι κυκλικές εκκλησίες.
Αποτελεί σημαντική αντίθεση το γεγονός ότι, ενώ τα σώματα των Γενιτσάρων ήταν έντονα αντιμεταρρυθμιστικά, ο ανορθόδοξες, διάφωνες και αντινομιακές ιδέες των Μπεκτασήδων συνδέονται με τη φιλελεύθερη σκέψη των φιλοσόφων του 18ου αιώνα στη Γαλλία. Στην πραγματικότητα είχαν χαλαρές επαφές με ένα από τα δίκτυα που ανέδειξαν τις ιδέες των φιλοσόφων του 18ου αιώνα, τον ελευθεροτεκτονισμό. Πολλοί ενεργοί πολιτικοί της Κωνσταντινούπολης ήταν συνδεδεμένοι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με τους ελευθεροτέκτονες κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, όταν και καθιερώθηκαν οι γαλλικές και αγγλικές στοές στην Κωνσταντινούπολη. Τα μέλη αυτών των στοών αυξήθηκαν προς το τέλος του 19ου αιώνα και ανάμεσά τους αναδείχθηκε μια ομάδα αντιπάλων του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ (1876-1909) γνωστή ως «Νεότουρκοι». Πρέπει να υπογραμμιστεί εδώ ότι ο μυστικισμός που επιζεί στο σύγχρονο ελευθεροτεκτονισμό έχει αδρανήσει σημαντικά, ενώ οι Μπεκτασήδες είναι μια γνήσια μυστική αδελφότητα.
Οι Μπεκτασήδες δεν εξολοθρεύτηκαν παρ' όλη αυτή την αγριότητα. Η ειρωνεία όμως είναι πως ο Κεμάλ Ατατούρκ, καίτοι γιος Αλβανίδας μητέρας, εξόρισε με επιτυχία ολόκληρες κοινότητες Μπεκτασήδων στην Αλβανία -τη μόνη μουσουλμανική χώρα στην Ευρώπη που αποδεχόταν τις διάφορες θρησκείες, σέκτες και εθνότητες.
Η μελέτη των πρακτικών του τάγματος
Το σύγχρονο ενδιαφέρον εκ μέρους των μελετητών για το τάγμα των Μπεκτασήδων σχετίζεται με τη συγγραφή της ιστορίας της Τουρκίας από τον φον Χάμερ, όπου αναφέρεται η ευλογία του Χατζί Μπεκτάς Βελί στους γενίτσαρους στρατιώτες. Η πρώτη προσπάθεια για να γραφτεί μια ανεξάρτητη ιστορία του τάγματος ήρθε το 1868 με το βιβλίο του Τζων Πόρτερ Μπράουν The Darvishes, or, Oriental Spiritualism (Οι δερβίσηδες, ή, Ανατολικός πνευματισμός), μια πολύτιμη, αλλά μπερδεμένη συλλογή στοιχείων σχετικών με τις πεποιθήσεις, τις πρακτικές και τα σύμβολα των Μπεκτασήδων, καθώς επίσης και άλλων ταγμάτων δερβίσηδων. Νέο φως ρίχτηκε στη γνώση μας για τις πεποιθήσεις του τάγματος των Μπεκτασήδων όταν, την άνοιξη του 1897, ο καθηγητής Έντουαρντ Γκράνβιλ Μπράουν (Edward Granville Browne) πέρασε τις διακοπές του Πάσχα στο Παρίσι, μελετώντας στην Εθνική Βιβλιοθήκη δύο χειρόγραφα που περιείχαν διάφορες πραγματείες για την άγνωστη σέκτα των Χουρουφήδων. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό της Βασιλικής Ασιατικής Εταιρίας (Royal Asiatic Society) τον Ιανουάριο του 1898. Ενθουσιασμένος από τις μελέτες του για τους Χουρουφήδες, ο Μπράουν είχε δώσει εντολή στον βιβλιοπώλη του να του προμηθεύσει όλα τα διαθέσιμα κείμενα για τους Χουρουφήδες της Ανατολής. Προς μεγάλη του έκπληξη οι πραγματείες για ένα τάγμα που θεωρούσε χαμένο άρχισαν να καταφθάνουν σε ποσότητες από τους Μπεκτασήδες και ανακάλυψε ότι στο σύγχρονο τάγμα των Μπεκτασήδων (σύγχρονο για εκείνη την εποχή), αναφερόταν ο Φαζλουλάχ, ο ιδρυτής της σέκτας των Χουρουφήδων.
Με τη σειρά του, στηριζόμενος στο προσωπικό του ταξίδι και την έρευνά του στην Τουρκία, ο Άγγλος κλασικιστής Χάσλακ δημοσιεύει το 1911 στα Χρονικά της Βρετανικής Σχολής στην Αθήνα, τις ενδιαφέρουσες μελέτες του για τους Μπεκτασήδες, τη γεωγραφική κατανομή και τα ιερά τους. Σε αυτές τις μελέτες ο Χάσλακ εξέτασε τις ευρωπαϊκές πηγές για την ίδρυση του τάγματος των Γενιτσάρων και θεώρησε πως ο Φαζλουλά Χουρουφί ήταν ο πραγματικός ιδρυτής του τάγματος των Μπεκτασήδων. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να αμφιβάλλει ακόμη και για την ιστορικότητα της ύπαρξης του Χατζί Μπεκτάς Βελί, εκτός από την περίπτωση να ήταν πιθανός φυλετικός πρόγονος που συνέβαλε μόνο με το όνομά του.
Τον Οκτώβριο του 1923 ο Τούρκος καθηγητής Μεχμέτ Φουάτ Κιοπρουλού (Mehmet Fuad Köprülü) παρέδωσε στο διεθνές συνέδριο της ιστορίας των θρησκειών στο Παρίσι μια ιδιαίτερα σημαντική μελέτη για τους Μπεκτασήδες, στην οποία επέκρινε όσες μελέτες είχαν γίνει μέχρι τότε, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη να μελετηθεί καταρχήν η θρησκευτική ιστορία της Ανατολίας, προκειμένου να κατανοηθεί η ιστορία του τάγματος των Μπεκτασήδων. Στην μελέτη του κατέγραψε τα νέα ιστορικά στοιχεία, που όχι μόνο καθιερώνουν τον αναμφισβήτητο ιστορικό χαρακτήρα του Χατζί Μπεκτάς Βελί, αλλά φέρνουν στο φως τις αυθεντικές διδασκαλίες του.
Ιεραρχία και λατρεία των Μπεκτασήδων
Σε αντίθεση με άλλα δερβισικά τάγματα της Τουρκίας όπως οι Μεβλεβήδες, οι Μπεκτασήδες δεν φαίνεται να έχουν κάποια δημόσια λατρευτική πρακτική. Στην πραγματικότητα, ολόκληρο το τελετουργικό του τάγματος των Μπεκτασήδων είναι καλυμμένο με απόλυτη μυστικότητα, γεγονός που έχει τροφοδοτήσει τους ερευνητές με μεγάλη περιέργεια. Αν μάλιστα προσθέσει κανείς τις πεποιθήσεις τους για την ελευθερία των γυναικών και την κατάργηση του φανατισμού στους θρησκευτικούς ηγέτες, δεν είναι να απορεί κανείς που με επίσημο διάταγμα καταργήθηκαν επίσημα από την τουρκική δημοκρατία εντός των συνόρων του εθνικού κράτους.
Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πηγές τα μέλη του τάγματος χωρίζονται σε έξι κύριες κατηγορίες: Τους ασίκ, (συνδεδεμένα μέλη που δεν έχουν μυηθεί), και τους μουχίμπ, δηλαδή μυημένους Ασίκ που έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε ορισμένες τελετουργίες των Μπεκτασήδων. Κατόπιν έρχονταν οι ντερβίς, οι οποίοι δίνουν τον όρκο, αποκτούν ικανότητες στην άσκηση του Δρόμου και έχουν την άδεια να φορούν τελετουργικά ενδύματα και εμβλήματα των Μπεκτασήδων. Ακολουθούν οι μπαμπά, οι οποίοι κατευθύνουν τον τοπικό τεκκέ και είναι επικεφαλής των τοπικών κοινοτήτων. Ουσιαστικά ασκούν έλεγχο στους ντερβίς, τους αχίμπ και τους ασίκ. Στα υψηλότερα στρώματα της ιεραρχίας βρίσκονται οι Νντερβίς ι μουντζαράντ, οι οποίοι παίρνουν όρκο αγαμίας και μυούνται σε ένα μυστικό τελετουργικό. Ζουν μόνο στους τεκκέδες, ξυρίζουν το μουστάκι και τη γενειάδα και φορούν ένα ασημένιο σκουλαρίκι στο δεξί αυτί ως έμβλημα της θέσης τους. Στην κορυφή της ιεραρχίας βρίσκονται οι καλίφα, ως επικεφαλής των περιφερειακών τεκέδων, ορισμένοι από τον επικεφαλής της έδρας του ντεντέ-μπαμπά.
Το ιερό τυπικό της μύησης και του όρκου ακολουθείται από τελετουργικό συμπόσιο στο οποίο καταναλώνεται σερμπέτι και τυρί, πίνεται κρασί και ακούγεται μουσική. Η γενικότερη θέση των Μπεκτασήδων είναι η επέκταση της συνείδησης, μέσω της οποίας γίνεται κατορθωτή η άμεση επαφή με το Θείο Ον. Οι επιδράσεις ωστόσο μέσω συγκεκριμένων αρχετυπικών συμβόλων είναι μια ξεκάθαρη πρακτική των Γνωστικών, από την οποία άντλησαν οι Μπεκτασήδες στο παρελθόν ένα μέρος της γνώσης τους. Τη τεχνική της έκστασης, απομεινάρι από παλαιότερες σαμανικές πρακτικές, ακολουθούν αρκετά από τα ετερόδοξα τάγματα των δερβίσηδων, είτε μέσω του ήχου είτε μέσω του χορού. Τραγούδια-επικλήσεις στο θείο όπως το ζικρ είναι χαρακτηριστικά στη λατρεία των μπεκτάσι, αργόσυρτες μελωδίες που σταδιακά αναπτύσουν ρυθμό. Τα κύρια όργανά τους είναι ένα είδος φλογέρας και το κρουστό μπεντίρ, λιγότερο συχνά το έγχορδο σαζ.
Οι Μπεκτασήδες στην Αλβανία
Κατά τη διάρκεια του 2ου αιώνα της χριστιανικής εποχής, η Ιλλυρία, (τμήμα της οποίας είναι η σύγχρονη Αλβανία) έγινε χριστιανική. Το 732 ο εικονομάχος αυτοκράτορας Λέων Γ΄, για να τιμωρήσει τον πάπα Γρηγόριο Γ΄ που αντιδρούσε στην πολιτική της εικονομαχίας, απέσπασε τις εκκλησίες του Ιλλυρικού (μεταξύ αυτών και τις εκκλησίες της σημερινής Αλβανίας), οι οποίες βρίσκονταν μέχρι τότε υπό τη δικαιοδοσία του πάπα και τις υπήγαγε στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης. Έτσι οι χριστιανοί της Καλαβρίας, της Σικελίας και του Ιλλυρικού έγιναν μέρος της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το 1054, μετά το σχίσμα μεταξύ των ανατολικών και δυτικών εκκλησιών, υπήρξε μια διάσπαση στην αλβανική εκκλησία. Η νότια Αλβανία παρέμεινε συνδεδεμένη με την Κωνσταντινούπολη, ενώ η βόρεια Αλβανία επανασυνδέθηκε με τη Ρώμη. Κατόπιν, κατά το 15ο αιώνα, οι Τούρκοι εισήγαγαν το Ισλάμ. Οι Τούρκοι είδαν τους ρωμαιοκαθολικούς ως απειλή για την εξουσία τους. Τους επέβαλαν λοιπόν έναν υψηλό φόρο, που ανάγκασε ορισμένους να μεταστραφούν προς την ισλαμική πίστη. Ωστόσο, ορισμένοι επέλεξαν να αποχωρήσουν από την Αλβανία και εγκαταστάθηκαν στη νότια Ιταλία. Αλλοι πάλι «Κρυπτοχριστιανοί» προσποιήθηκαν πως είναι μουσουλμάνοι δημόσια για να αποφύγουν την επαχθή φορολογία, αλλά συνέχισαν να ασκούν την καθολική πίστη στο σπίτι τους. Όμως οι περισσότεροι Αλβανοί έγιναν μουσουλμάνοι.
Κατά τη θρησκευτική απογραφή του 1967, ο πληθυσμός της Αλβανίας είχε 75% μουσουλμάνους, ορθόδοξους Χριστιανούς 15% και ρωμαιοκαθολικούς 10%.
Η πλειοψηφία των αλβανικών αστικών περιοχών βρέθηκε να είναι μουσουλμανική, καθώς το μεγαλύτερο τμήμα της κεντρικής και βορειοανατολικής Αλβανίας εποικήθηκε από μουσουλμάνους. Οι Καθολικοί βρέθηκαν πρώτιστα μεταξύ των κατοίκων της εξαιρετικά ορεινής βορειοδυτικής περιοχής κοντά στο Μαυροβούνιο, ενώ ο ορθόδοξος πληθυσμός διασκορπίστηκε σε όλες τις κωμοπόλεις και τα χωριά κοντά στα ελληνο-αλβανικά σύνορα. Πριν από την περίοδο του κομμουνισμού υπήρχε τεκές στα Τίρανα, αλλά αρκετοί έξω από τα Τίρανα έκλεισαν και παραμένουν ακόμα κλειστοί.
Οι πεποιθήσεις των Μπεκτασήδων λέγεται πως πέρασαν στην Αλβανία από το νησί της Κέρκυρας από τον δερβίση Σαρί Σαλτίκ προς το τέλος του δέκατου πέμπτου αιώνα. Ίδρυσε επτά τεκέδες, συμπεριλαμβανομένου ενός στα βουνά πάνω από το Κρουζλ, όπου ο μύθος αναφέρει ότι σκότωσε ένα δράκο. Η σέκτα αυξήθηκε σε όλη τη χώρα, εκτός από στις καθολικές περιοχές στο βορρά. Εδώ πρέπει να παρατηρήσουμε ότι η καταστολή του Μεχμέτ του Β΄ δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το γεγονός ότι ο Αλή Πασάς Τεπελενλής, ο πολέμαρχος της Ηπείρου, ήταν νεοφώτιστος του τάγματος των Μπεκτασήδων.
Σε άλλες περιοχές των Βαλκανίων, όπως η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και στα μεγάλα αστικά κέντρα, η παρουσία τους ήταν περιορισμένη εξαιτίας της δύναμης της ορθόδοξης σουνιτικής εκκλησίας. Οι Μπεκτασήδες περιορίζονταν μόνο στις φρουρές των γενιτσάρων. Οι τεκέδες που καθιερώθηκαν ως αποτέλεσμα της οθωμανικής στρατιωτικής παρουσίας εξαφανίστηκαν, όταν εκείνη θρυμματίστηκε. Ένας από τους διασημότερους τεκέδες αναπτύχθηκε στη Βουδαπέστη, (όπου ο τάφος του ιδρυτή του, Γκιούλ Μπαμπά, παραμένει ακόμα και σήμερα ανοικτός για επίσκεψη).
Το 1922 μια συνέλευση των εκπροσώπων από όλους τους τεκέδες της Αλβανίας διαχώρισε τη σχέση των Μπεκτασήδων με τον Ανώτατο Μπεκτάς, που είχε εγκατασταθεί στη νέα πρωτεύουσα της Άγκυρας, πριν την καταστολή του τάγματος από τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Τα Τίρανα έγιναν έδρα του τάγματος και το 1929 αναγνωρίστηκε ως αυτόνομο μουσουλμανικό τάγμα, με νέο καταστατικό.
Οι Μπεκτασήδες στην Ελλάδα
Ακμαία μονή (τεκές) των Μπεκτασήδων, με το όνομα Ιρενί Τεκές υπήρχε, μέχρι πριν μερικές δεκαετίες, κοντά στο χωριό Ασπρόγεια Φαρσάλων, στη Θεσσαλία. Σε αυτή μόναζαν Αλβανοί Μπεκτασήδες. Δίπλα στο χωριό Ρούσσα στον Έβρο βρίσκεται ο Τεκές του Σεγίτ Αλή Σουλτάν.
Βαλκανικό Κύπελλο Εθνών 1936
Tο 6ο Βαλκανικό Κύπελλο Εθνών Ποδοσφαίρου 1936 (στην πραγματικότητα το έβδομο, αφού το Βαλκανικό Κύπελλο Εθνών 1931 θεωρήθηκε εκτός σειράς), διεξήχθη στο Βουκουρέστι από τις 17 ως τις 24 Μαΐου 1936 και το κατέκτησε η Ρουμανία για τρίτη φορά.
Η διοργάνωση
Στο Βαλκανικό Κύπελλο 1936 μετείχαν μόνο τρεις από τις έξι βαλκανικές χώρες. Δεν πήραν μέρος η Τουρκία και η Αλβανία, όπως στις περισσότερες διοργανώσεις της προπολεμικής περιόδου αλλά και η Γιουγκοσλαβία. Η διοργάνωση έγινε στο Βουκουρέστι, στο γήπεδο Φυσικής Αγωγής και υπήρξε η τελευταία προπολεμική.
Κατά το καθιερωμένο σύστημα οι ομάδες αγωνίστηκαν σε ενιαίο όμιλο με βαθμολογία 2-1-0, σε ένα γύρο (δύο ματς) που έγινε στην ίδια πόλη. Έτσι το Κύπελλο ολοκληρώθηκε σε οκτώ μόλις ημέρες. Νικήτρια αναδείχθηκε η Ρουμανία με δύο νικες, η οποία έτσι έγινε η πολυνίκης του θεσμού με τρεις κατακτήσεις σε έξι επίσημες διοργανώσεις.
Πρώτος σκόρερ με 4 γκολ αναδείχθηκε ο Ρουμάνος Σβαρτζ. Η διοργάνωση υπήρξε πιο παραγωγική σε γκολ από όλες τις προηγούμενες, αφού σημειώθηκαν 21 γκολ σε 3 μόλις αγώνες.
Πηγές
Κατηγορία:Βαλκανικό Κύπελλο Εθνών Ποδοσφαίρου Κατηγορία:Ποδόσφαιρο το 1936
Ξενοφών Παιονίδης
μικρογραφία|Οικία Νεδέλκου (1909), Εγνατία 109, Θεσσαλονίκη. Ο Ξενοφών Παιονίδης (Φούρκα Χαλκιδικής, 1863 – Βασιλικά Χαλκιδικής, 1933) ήταν ένας από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες, κατά το τέλος του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα, που επηρέασαν την αρχιτεκτονική της πόλης της Θεσσαλονίκης. Διετέλεσε επίσης γερουσιαστής Χαλκιδικής, από το 1929 έως τον θάνατό του.
Η ζωή του
Ο Ξενοφών Παιονίδης γεννήθηκε το 1863 στη Φούρκα της Χαλκιδικής αλλά η οικογένειά του καταγόταν από την Έδεσσα. Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στη συνέχεια έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πολυτεχνείο του Μονάχου. Εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1892 όπου συνεργάστηκε σχεδόν αποκλειστικά με την ελληνική κοινότητα της πόλης. Διετέλεσε δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης, επί της δημαρχίας του Οσμάν Σαΐτ Ιμπραήμ Χακή Βέη και του Κωνσταντίνου Αγγελάκη, και για ένα διάστημα διηύθυνε την τεχνική υπηρεσία του δήμου. Εξελέγη γερουσιαστής Χαλκιδικής, στις 21 Απριλίου 1929, με το κόμμα των Φιλελευθέρων για θητεία 6 ετών. Διετέλεσε έφορος των σχολείων της Θεσσαλονίκης και του Παπαφείου Ορφανοτροφείου και υπήρξε μέλος του Γυμναστικού Συλλόγου «Ο Ηρακλής». Στη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα μετέβαινε συχνά στην Λίμνη των Γιαννιτσών όπου σχεδίαζε τα φυλάκια, τις οχυρώσεις και τις διαβάσεις των Βουλγάρων ανταρτών. Τα σχέδια αυτά, μέσω του ελληνικού προξενείου στη Θεσσαλονίκη, διανέμονταν στους αρχηγούς των ελληνικών στρατιωτικών ομάδων στην Μακεδονία.
Για τη δράση του τιμήθηκε με το παράσημο Γ΄ Τάξης.
Το έργο του
Τα σημαντικότερα έργα του Παιονίδη, εiναι:
μικρογραφία|Κτίριο Νεδέλκου (1924), [[Πλατεία Αγίας Σοφίας|Πλατεία Αγ. Σοφίας, Θεσσαλονίκη]] Εκτός από δημόσια κτίρια μια σειρά από κατοικίες χτίστηκαν σε σχέδια του Ξενοφώντα Παιονίδη:
μικρογραφία|Κτήριο ΦΑΑΘ (1924-1925), [[Πλατεία Αγίας Σοφίας, Θεσσαλονίκη]] Η δραστηριότητά του επεκτάθηκε και σε άλλες περιοχές της Μακεδονίας. Με σχέδιά του χτίστηκαν το ημιγυμνάσιο Πολυγύρου, τα δημοτικά σχολεια της Επανωμής, του Σοχού, της Όσσα ς, των Βασιλικών, της Ορμύλιας,της Νικήτης, του Παρθενώνα, των Βραστών, της Κασσανδρείας, της Συκιάς κ. α., η εκκλησιαστική σχολή της Μονής Αγίας Αναστασίας, η εκκλησία του Αγίου Αντωνίου στη Βέροια και τα διοικητήρια των Σερρών και του Μοναστηρίου. Τέλος είχε κάνει τα σχέδια για το νέο Συνοδικό Μέγαρο της μονής Ιβήρων στο Άγιο Όρος, το έργο όμως δεν ολοκληρώθηκε εξαιτίας του Α’ Παγκοσμίου πολέμου. Ακόμη σχεδίασε το 1911 το Παρθεναγωγείο Κοζάνης (σημερινό Δημοτικό Σχολείο Χαρίσιος Μούκας) με την πρωταρχική ονομασία "Εκπαιδευτήρια Θηλέων", όπως αναγράφει επικρεμάμενη επί της κυρίας εισόδου μαρμάρινη επιγραφή.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες αρχιτέκτονες Κατηγορία:Μακεδόνες
Μελισσάνθη
Η Μελισσάνθη, το πραγματικό όνομα της οποίας ήταν Ήβη Κούγια-Σκανδαλάκη (7 Απριλίου 1907 – 9 Νοεμβρίου 1991), ήταν Ελληνίδα ποιήτρια.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 7 Απριλίου 1907 και σπούδασε γαλλική και γερμανική φιλολογία στο Γαλλικό Ινστιτούτο και στην Abendschule Αθηνών. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος και καθηγήτρια γαλλικών. Ασχολήθηκε με την ποίηση και το 1930 εξέδωσε την πρώτη ποιητική συλλογή (Φωνές εντόμου). Η δεύτερη συλλογή της (Προφητείες) απετέλεσε φιλολογικό γεγονός, και μάλιστα ο Μιλτιάδης Μαλακάσης καυχιόταν ότι παρουσίασε πρώτος αυτό το ποιητικό «φαινόμενο», που «πραγματικά αγγίζει το θαύμα». Ακολούθησαν άλλες επτά συλλογές. Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας της τιμήθηκε με τον έπαινο της Ακαδημίας Αθηνών (1936), με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1965), με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1976), με το Βραβείο του Ιδρύματος Ουράνη κ.ά.
Η ποίησή της χαρακτηρίζεται από ευαισθησία, στοχασμό, αγωνία για τον άνθρωπο και τα προβλήματά του.
Απεβίωσε στις 9 Νοεμβρίου 1991, ταλαιπωρημένη από τον καρκίνο, και ενταφιάστηκε στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών. Ήταν παντρεμένη από το 1932 με τον δικηγόρο και πολιτικό Ιωάννη Σκανδαλάκη.
Πηγές
Κατηγορία:Νεοέλληνες ποιητές Κατηγορία:Ελληνίδες δημοσιογράφοι Κατηγορία:Βραβευθέντες Ακαδημίας Αθηνών
Λαστεμπάσσε
Το Λαστεμπάσσε (ιταλικά: Lastebasse) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Βιτσέντσα, στην περιφέρεια του Βένετου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Βιτσέντσα
Φιλελεύθερη Συμμαχία
Η συγκεκριμένη σελίδα μπορεί να αναφέρεται:
Α.Σ. Νίκη Αξού
Ο Αθλητικός Σύλλογος Νίκη Αξού αποτελεί αθλητικό σωματείο που δραστηριοποιείται στο άθλημα του ποδοσφαίρου. Ιδρύθηκε το 1970 με έδρα την κωμόπολη Αξό του νομού Πέλλας.
Στα όσα χρόνια παρουσίας της στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο της Ε.Π.Σ. Πέλλας έχει να επειδείξει δύο σημαντικές στιγμές στην ιστορία της. Η μια είναι το διάστημα 1979–1982, με τη συμμετοχή της στο πρωτάθλημα της Εθνικής Ερασιτεχνικής κατηγορίας, όταν οι επίσημες κατηγορίες ήταν τρεις, δηλαδή ουσιαστικά η σημερινή Γ΄ Εθνική. Η δεύτερη στιγμή είναι η πενταετία 1990–1995 με τη συμμετοχή της στη Δ΄ Εθνική.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Νικη Αξου Κατηγορία:Αθλητικοί σύλλογοι Πέλλας Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1970 Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1970
Ο Ανθρωπάκος (ταινία)
Ο Ανθρωπάκος (Πρωτότυπος τίτλος: Un Borghese piccolo piccolo, που κυριολεκτικά σημαίνει ένας μικρός-μικροαστός) είναι μια ιταλική δραματική ταινία του 1977 σε σκηνοθεσία Μάριο Μονιτσέλι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Βιτσέντζο Τσεράμι. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο είναι ο Αλμπέρτο Σόρντι.
Η ταινία είναι ένα μείγμα ιταλικής κωμωδίας με μια ψυχολογική δραματική τραγωδία και πήρε μέρος στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ των Καννών το 1977.
Πλοκή
Ο Τζιοβάνι Βιβάλντι είναι ένας δημόσιος υπάλληλος έτοιμος να βγει στη σύνταξη, και θα κάνει το παν για να μπορέσει να διορίσει τον γιο του, Μάριο στο δημόσιο. Γι αυτό τον λόγο θα μυηθεί ακόμα και στη μασονία, προκειμένου να πετύχει το σκοπό του.
Την μέρα που όλα είναι έτοιμα για να δώσει εξετάσεις ο Μάριο, βασιζόμενος στη βοήθεια του Δρ Σπατσιάνι, μία αδέσποτη σφαίρα από μια ληστεία νεαρών κακοποιών θα βρει τον Μάριο και θα σκοτώσει. Αυτό το αναπάντεχο γεγονός θα έχει σαν αποτέλεσμα την δυστυχία και τα βάσανα της οικογένειας Βιβάλντι. Η σύζυγος του Τζιοβάνι, Αμαλία, αρρωσταίνει και χάνει τη φωνή της. Ο ίδιος ο Τζιοβάνι, τώρα τυφλωμένος από τη θλίψη και το μίσος, θα αρχίσει να ψάχνει απομονωμένος και απελπισμένος τον δολοφόνο του γιου του. Αφού καταφέρει να τον εντοπίσει θα τον απαγάγει και θα τον οδηγήσει σε μια απομονωμένη καλύβα. Εκεί ο Τζιόβανι θα υποβάλλει τον δολοφόνο σε διάφορα βασανιστήρια θέλοντας να εκδικηθεί με αυτόν τον τρόπο τον θάνατο του Μάριο, αλλά τελικά άθελά του ο δολοφόνος θα βρει έναν αργό θάνατο εξαιτίας ενός τσιμπήματος μιας σφήκας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιταλικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες του 1977 Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Μάριο Μονιτσέλι Κατηγορία:Ιταλικές δραματικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε ιταλικά μυθιστορήματα Κατηγορία:Κομέντια αλ'ιταλιάνα Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στην Ιταλία
Κίτρος Πιερίας
Το Κίτρος είναι κωμόπολη του δήμου Πύδνας - Κολινδρού στην Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας, με πληθυσμό 1.172 κατοίκων σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Ιδρύθηκε κατά το Μεσαίωνα και θεωρείται παλαιότερη από την Κατερίνη. Από οικονομικής απόψεως σημαίνοντα ρόλο διαδραματίζουν οι αλυκές της πόλης. Απέχει από την Κατερίνη 16 χιλιόμετρα. Οι Κιτριώτες είναι ντόπιοι και πρόσφυγες από την Ανατολική Ρωμυλία και καλλιεργούν καπνά και ακτινίδια, στην εύφορη περιοχή τους. Μάλιστα, το χωριό θεωρείται ένα από τα πρώτα- αν όχι το πρώτο- όπου άρχισαν να καλλιεργούνται τα ακτινίδια.
Τοπική Κοινότητα Πύδνας
Από την 1η Ιανουαρίου 2011 το Κίτρος υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Πύδνας - Κολινδρού και μαζί με την Αλυκή απαρτίζουν την Τοπική Κοινότητα Πύδνας, με συνολικό πληθυσμό 1.206 κατοίκων. Η Αλυκή ονομαζόταν Τούζλα μέχρι το 1927.
Ιστορικά στοιχεία
Οι αρχαιολογικές ανασκαφές στα νότια του Κίτρους, προς τη θάλασσα, έφεραν στο φως ευρήματα από έναν οικισμό του 5ου- 7ου αιώνα μ. Χ., στη θέση Λουλουδιές.
Είναι γνωστό από την εκκλησιαστική του ιστορία, καθώς υπήρξε έδρα επισκοπής, με προνόμιο να αντικαθιστά το Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης σε περίπτωση απουσίας του. Κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας έγινε έδρα Καθολικής επισκοπής.
Το Κίτρος αναφέρεται σε ημερολόγιο του Ενετού λοχαγού Ατζολιέλο, ο οποίος είχε πιαστεί αιχμάλωτος από τους Τούρκους έπειτα από ναυμαχία μεταξύ Ενετών και Τούρκων, το 1470. Ο Ατζολιέλο γράφει ότι "στο Κίτρος (Citro) διανυκτέρευσε ο Σουλτάνος και εκεί ήσαν πολλές αλυκές. Στα μέρη αυτά βρίσκεται ο ποταμός Βαρδάρ και υπάρχουν εξαιρετικοί ίπποι".
Το 920 μ.Χ. το Κίτρος καταλήφθηκε από τους Βουλγάρους, έπειτα από πολιορκία.
Το Κίτρος αναφέρεται και από τον Έλληνα περιηγητή Ζώτο Μολοσσό. Απέχει "1 ώρα από Αγιάννη και 1/2 ώρας από ερείπια της Πύδνας. Εκεί έχει το επίνειό της, ίνα προσορμίζουσιν μεγάλα πλοία...Αι αρχαί της Επαρχίας Κίτρους εδρεύουσι εις Κολινδρόν..." Το Κίτρος καταστράφηκε το 1878.
Πολλοί από τους Κιτριώτες ήταν Μακεδονομάχοι. Στα νεότερα χρόνια το Κίτρος ήταν τσιφλίκι κάποιου με το όνομα Νικόλαος Μπίτζιος. Την περίοδο της Κατοχής στο Κίτρος οι Γερμανοί είχαν τα επάκτιά τους και έλεγχαν από εκεί όλη την περιοχή του Θερμαϊκού.
Το Κίτρος σήμερα αποτελείται από τρεις οικισμούς. Είναι ο οικισμός των γηγενών, που αποτελείται από ντόπιους και οι νεότεροι οικισμοί του Καβακλί και της Μπάνας. Οι τελευταίοι οικισμοί δημιουργήθηκαν το 1926 με την έλευση των προσφύγων, οι οποίοι ήρθαν στο μέρος αυτό από την Ανατολική Ρωμυλία.
Στις 13 Νοεμβρίου 1943 εκτελέστηκαν στο αεροδρόμιο της Κατερίνης οι αντιστασιακοί αγωνιστές Ευάγγελος Μανωλόπουλος και Ευάγγελος Θεολόγης.
Στις 20 Οκτωβρίου 1944 οι Ναζί εγκατέλειψαν τα επάκτιά τους. Έφτασαν στο Σιδηροδρομικό Σταθμό της Αλυκής και από κει ανατίναξαν τις εγκαταστάσεις των πυροβόλων τους.
Ονομασία
Υπάρχουν αρκετές εκδοχές για την ονομασία του χωριού. Μια από αυτές είναι ότι επειδή υπήρχε εκεί κοντά χάνι και έτρωγαν οι ταξιδιώτες από το Γιδά (σημερινή Αλεξάνδρεια Ημαθίας) που είχαν προορισμό τη Λάρισα, έλαβε την ονομασία "Κίτρος" (από το "εκεί τρως").
Χριστιανισμός και Κίτρος
Το 303 θανατώθηκε στην Πύδνα ο όσιος Αλέξανδρος, με εντολή του Μαξιμιανού. Έκτοτε λατρεύεται ως άγιος από τους Χριστιανούς όχι μόνο της Πιερίας αλλά και της Βαλκανικής. Το 396 το Κίτρος καταλήφθηκε από τους Βησιγότθους και αργότερα σε αυτό εισέβαλαν οι Ούννοι και οι Οστρογότθοι. Ανάμεσα στον έκτο και έβδομο αιώνα ιδρύθηκε η Επισκοπή Κίτρους. ο πρώτος γνωστός επίσκοπος που ξέρουμε ήταν ο Γερμανός, που έλαβε μέρος στην Οικουμενική Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης, το 867. Τον καιρό του Λέοντα ΣΤ΄ (886-912) ο Επίσκοπος Κίτρους υπήχθη στη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης. Στα Βυζαντινά χρόνια, το Κίτρος είναι ένα από τα τέσσερα αστικά κέντρα της περιοχής (τα άλλα ήταν ο Πλαταμώνας, η Πέτρα και ο Κολινδρός). Το 1185 λεηλατήθηκε από τους Νορμανδούς. Αργότερα κυριεύτηκε από τους Φράγκους, οι οποίοι επισκεύασαν και το Κάστρο. Στις 7 Οκτωβρίου 1924 η Επισκοπή Κίτρους έγινε Μητρόπολη, με Πατριαρχική Πράξη και το 1928 υποτάχθηκε, μαζί με άλλες Μητροπόλεις των Νέων Χωρών, στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας.
Υποδομή
Το Κίτρος σήμερα έχει ένα εξαθέσιο Δημοτικό Σχολείο και μονοθέσιο νηπιαγωγείο, γεωργικό συνεταιρισμό, περιφερειακό ιατρείο, αθλητικό (αγωνίζεται στο ποδόσφαιρο στη A΄ ερασιτεχνική), Παλαιστικό σύλλογο με το όνομα "Αλέξανδρος Δήμου Πύδνας Κολινδρού " με μεγάλες διακρίσεις στην Ελλάδα ο οποίος ιδρύθηκε το 1996 και Πολιτιστικό Σύλλογο, με το όνομα "ΜΑΣ Πύδνα", ο οποίος ιδρύθηκε το 1978, με 1o πρόεδρο τον Γεώργιο Ψωμά. Η απόστασή του από την πόλη της Κατερίνης είναι 14 χιλιόμετρα. Εκτός από τον Άγιο Τρύφωνα, ναοί στο Κίτρος είναι οι Άγιος Κωνσταντίνος και Ελένη, ο Προφήτης Ηλίας και ο Άγιος Γεώργιος.
Έθιμα
Το σημαντικότερο από τα έθιμα του Κίτρους λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο στις 8 Ιανουαρίου και είναι το Έθιμο της Μπάμπως. Την ημέρα αυτή, οι γυναίκες έχουν τον πλήρη έλεγχο επί των ανδρών και δε διστάζουν να επιτεθούν σε άνδρες που δε θα τις αφήσουν να γλεντήσουν και να κάνουν ό, τι θέλουν εκείνες. Το έθιμο τηρείται ανελλιπώς εδώ και περισσότερα από 80 χρόνια και ήρθε στο Κίτρος από τους κατοίκους που εγκαταστάθηκαν εκεί προερχόμενοι από την Ανατολική Ρωμυλία. .
Επίσης, το έθιμο της Γιορτής του Τρύφωνα την 1η Φεβρουαρίου τελείται στο Κίτρος στο συνοικισμό Καβακλί. Και αυτό το έθιμο μεταφέρθηκε από πρόσφυγες και περιέχει διονυσιακά στοιχεία, που ανάγουν στα αρχαία ελληνικά έθιμα. Ωστόσο οι πρόσφυγες προτού ακόμη φύγουν από τις πατρίδες τους είχαν δώσει στο έθιμο αυτό νέα στοιχεία και κατά κάποιον τρόπο το είχαν μεταβάλει σε χριστιανικό έθιμο. Το έθιμο αυτό ανάμεσα στα άλλα περιλαμβάνει πάλη μεταξύ ενός νέου και ενός μεγαλύτερου σε ηλικία. Και ο νεότερος, που συνήθως κερδίζει, παίρνει ως δώρο έναν πετεινό.
Παραπομπές
Κίτρος
Λονγκάρε
Το Λονγκάρε (ιταλικά: Longare) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Βιτσέντσα, στην περιφέρεια του Βένετου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Βιτσέντσα
Γιώργος Νταλάρας (δίσκος)
Γιώργος Νταλάρας είναι ο τίτλος του 1ου προσωπικού δίσκου, του Γιώργου Νταλάρα. Περιέχει τραγούδια διαφόρων συνθετών, εκ των οποίων τη μερίδα του λεόντος κατέχει ο Σταύρος Κουγιουμτζής. Ηχογραφήθηκε στα Studio της Collumbia από τις 18 Ιουνίου του 1967 μέχρι τις 28 Μαΐου του 1969 και κυκλοφόρησε στα δισκοπωλεία στις 10 Αυγούστου του ίδιου έτους(1969).
En Vogue
Οι En Vogue είναι κουαρτέτο τραγουδιστριών από τις ΗΠΑ που προτάθηκε για βραβείο Γκράμι και ανήκει στη σύγχρονη R&B σκηνή. Ως σήμερα έχουν πουλήσει πάνω από 12 εκατομμύρια άλμπουμ και σινγκλ. Βραβεύτηκαν με τα περισσότερα βραβεία MTV Video Music Awards από οποιοδήποτε γυναικείο συγκρότημα στο μουσικό κανάλι.
Ιστορία
Δημιουργήθηκαν το 1988 στο Όουκλαντ της Καλιφόρνια. Τα αρχικά μέλη του συγκροτήματος ήταν η Σίντι Χέρον, Μαξίν Τζόουνς, Ντόουν Ρόμπινσον και Τέρι Έλις. Αρχικά το συγκρότημα ονομαζόταν "For You." Στη συνέχεια άλλαξαν την ονομασία σε "The Vogues" και τελικά En Vogue, επειδή είχαν μάθει ότι ένα άλλο συγκρότημα είχε αυτό το όνομα. Στις 3 Απριλίου του 1990 κυκλοφόρησαν τον πρώτο τους δίσκο, με τίτλο Born To Sing. Το πρώτο single, "Hold On " έγινε ποπ επιτυχία και νούμερο ένα στους μουσικούς καταλόγους με τις επιτυχίες της R&B και στο Hot Dance Music/Club Play Τα επόμενα δύο σινγκλς επίσης έκαναν μεγάλη επιτυχία, με το, "Lies " και το "You Don't Have to Worry ". Το "Hold On" βραβεύτηκε με το Billboard Music Award για το "R&B Single της χρονιάς," και επίσης προτάθηκε για βραβείο Γκράμι για την καλύτερη ερμηνεία R&B από ντουέτο ή συγκρότημα.
Την άνοιξη του 1992 κυκλοφόρησαν το δεύτερό τους άλμπουμ, με τίτλο, Funky Divas. Τα σινγκλ "My Lovin' (You're Never Gonna Get It)" και "Giving Him Something He Can Feel" έκαναν μεγάλη επιτυχία και έφτασαν στο νούμερο 1 στους καταλόγους της R&B. Το άλμπουμ προτάθηκε για πέντε βραβεία Γκράμι. Ακολούθησαν και άλλες επιτυχίες, ενώ το 1994 το συγκρότημα άρχισε να έχει πτωτική τάση και αργότερα έλαβαν χώρα οι πρώτες αποχωρήσεις. Το 2001 η Αμάντα Κόουλ έγινε νέο μέλος του συγκροτήματος. Το 2005,έπειτα από απουσία οκτώ ετών,, η Ντόουν Ρόμπινσον έγινε ξανά μέλος των En Vogue. Αργότερα έφυγε οριστικά από το συγκρότημα.
Πωλήσεις σινγκλς
Χρυσά σινγκλς στις ΗΠΑ
Πλατινένια singles στις ΗΠΑ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανικά pop συγκροτήματα
Νικόλαος Λούσης
Ο επίσκοπος Νικόλαος (1840 - 1882), ο επονομαζόμενος Επαναστάτης, ήταν επίσκοπος Κίτρους, με έδρα τον Κολινδρό Πιερίας.
Τα πρώτα χρόνια
Ο Νικόλαος Λούσης, όπως ήταν το επώνυμό του, γεννήθηκε στη Στενήμαχο της Ανατολικής Ρωμυλίας. Σπούδασε στη Ριζάρειο των Αθηνών με υποτροφία του Κομιτζοπουλείου κληροδοτήματος. Μετά τις σπουδές του, διορίστηκε καθηγητής και γύρισε στη Φιλιππούπολη, όπου και χειροτονήθηκε διάκος. Το 1872 τον βρίσκουμε σχολάρχη στα Χανιά και τον επόμενο χρόνο καθηγητή της Θεολογίας στο Ελληνικό Λύκειο του Σταυροδρομίου Κωνσταντινουπόλεως. Δύο χρόνια αργότερα πηγαίνει στη Θεσσαλονίκη, όπου συνδέεται στενά με το Μητροπολήτη Ιωακείμ (το μετέπειτα Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωακείμ Γ΄) και τον επόμενο χρόνο προχειρίζεται ιερέας.
Τοποθέτηση ως Επισκόπου και αναγνώριση
Σχεδόν αμέσως, το 1874, σε ηλικία 34 χρονών τοποθετείται Επίσκοπος Κίτρους με έδρα τον Κολινδρό. Έγινε γρήγορα αγαπητός στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας. Όταν ο μητροπολίτης Βεροίας Βενέδικτος πεθαίνει, σύσσωμοι οι Βεροιείς ζητούν από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως την εκλογή του Νικολάου στο θρόνο της μητροπόλεως Βεροίας. Παρά την επιθυμία των κατοίκων της Βέροιας και του ίδιου του Νικολάου, εκκλησιαστικοί παράγοντες του Φαναρίου παρακωλύουν αυτή την εξέλιξη και τοποθετούν στη Μητρόπολη της Βέροιας τον Προκόπιο.
Μυήθηκε στον αγώνα για ελεύθερη Μακεδονία πολύ νωρίς και το 1878 πρωταγωνίστησε στην Επανάσταση του Λιτοχώρου. Συγκεκριμένα, το 1878 και ύστερα από την υπογραφή της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου με την οποία δημιουργείται η «Μεγάλη Βουλγαρία», ο Κίτρους Νικόλαος ξεσηκώνει τους κατοίκους της Επισκοπικής του περιφερείας. Έτσι, στις 19 Φεβρουαρίου/3 Μαρτίου 1878 στο Λιτόχωρο συγκροτήθηκε η «Προσωρινή Κυβέρνησις της Μακεδονίας» με πρόεδρο τον Ιατρό Ευάγγελο Κοροβάγγο από το Λιτόχωρο, η οποία επαναστατεί. Μέλη της Κυβέρνησης αυτής ήταν, μεταξύ άλλων, και ο Ιωάννης Νικολάου Διαμαντή (Γιος του καπετάν Διαμαντή), απ' τα Ρυάκια Πιερίας. Συνεργάστηκε με το Βαγγέλη Χοστέβα,απ' τα Ρυάκια Πιερίας, τον οπλαρχηγό που ανέλαβε την εδραίωση της Επανάστασης στον Όλυμπο και στα Πιέρια καθώς επίσης και με τους Έλληνες Βλάχους αδελφούς Πατραλέξη (Παύλο και Πέτρο) κατοίκους Ρυακίων Πιερίας καταγόμενους απ' το Σέλι.
Η Επανάσταση αυτή κατεστάλη από τους Οθωμανούς, οι οποίοι ήρθαν από την Θεσσαλονίκη. Αποτέλεσμα ήταν να σφαγιαστεί το Λιτόχωρο και να καεί ο Κολινδρός, η έδρα της Επισκοπής. Όταν τελικά καταλήφθηκε ο Κολινδρός, ο Νικόλαος πυρπόλησε τη Μητρόπολη, για να μην πέσουν ιερά κειμήλια και έγγραφα στα χέρια των Τούρκων. Κατέφυγε μαζί με άλλους αγωνιστές στα Χάσια και στον Ασπροπόταμο.
Στην Αθήνα
Mέσω Λαμίας κατέληξε στην Αθήνα όπου τον υποδέχθηκε με τιμές η Μακεδονική Επιτροπή και πλήθος κόσμου. Έπειτα διορίστηκε καθηγητής των Θρησκευτικών στο Γυμνάσιο της Λαμίας, όπου και παρέμεινε μέχρι το 1880. Απεβίωσε από φυματίωση στα τέλη Ιουλίου 1882 στην Αθήνα, άπορος και λησμονημένος από το ελεύθερο ελληνικό κράτος. Στην κηδεία του μεταξύ άλλων παρέστη ο τότε Πρωθυπουργός της Ελλάδος Χαρίλαος Τρικούπης.
Άφησε κώδικα, στον οποίο περιγράφονται εμπεριστατωμένα οι πτυχές της Επανάστασης στο Λιτόχωρο.
Πηγές
Νικολαος Κατηγορία:Μακεδονική Επανάσταση του 1878 Κατηγορία:Έλληνες της Βουλγαρίας Κατηγορία:Επίσκοποι του 19ου αιώνα
Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας
Η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας ήταν μια μοναρχία την περίοδο 13ου-15ου αιώνα, αποτελούμενη από τη μακρινή βορειοανατολική γωνία της Μικράς Ασίας και τη νότια Κριμαία. Ήταν ένα από τα τρία διάδοχα κράτη τα οποία καθιερώθηκαν μετά την πτώση της Ανατολικής Ρωμαϊκής (Βυζαντινής) Αυτοκρατορίας κατά την Δ΄ Σταυροφορία, μαζί με την Αυτοκρατορία της Νίκαιας και το Δεσποτάτο της Ηπείρου.
Από τα τρία κράτη, τελικά η Αυτοκρατορία της Νίκαιας κατόρθωσε την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης και την ανασύσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το 1261. Έτσι, η Αυτοκρατορία της Νίκαιας έγινε η αναστημένη βυζαντινή αυτοκρατορία.
Αντίθετα, η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας έμεινε απομονωμένη. Διατηρήθηκε για μόλις 8 χρόνια μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Το 1461 ο Οθωμανός Σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ την κατέλυσε εύκολα μετά από πολιορκία μόλις ενός μήνα και αιχμαλώτισε τον ηγεμόνα της και την οικογένειά του.
Γενική εικόνα
Ιδρύθηκε από τους αδελφούς Αλέξιο και Δαβίδ Κομνηνούς, εγγονούς του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Α΄ Κομνηνού, με τη βοήθεια της θείας τους, της βασίλισσας Θάμαρ της Γεωργίας. Ο αδελφός του Δαυίδ χρημάτισε διοικητής Θεσσαλονίκης όμως εγκατέλειψε τους κατοίκους κατά την πολιορκία των Νορμανδών και οι Νορμανδοί άλωσαν την πόλη και κατέσφαξαν χιλιάδες Θεσσαλονικείς (1185). Πρωτεύουσά της ήταν η Τραπεζούντα και σύμβολό της ο αετός των αρχαίων Σινωπέων που ουσιαστικά ήταν ο αετός των αρχαίων Μιλησίων. Από την αρχαία Μίλητο της Μικράς Ασίας οι αποικιστές έφτασαν και κατοίκησαν στη Σινώπη, την Τραπεζούντα κ.α. Στην αρχή της ύπαρξής της έγινε προσπάθεια για την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Η ανακατάληψη όμως δεν κατέστη δυνατή από αυτούς αλλά από την Αυτοκρατορία της Νικαίας. Έτσι, οι ηγεμόνες της περιόρισαν τις φιλοδοξίες τους στην περιοχή των παραλίων της Μαύρης Θάλασσας. Για αρκετά χρόνια ήταν υποτελής είτε στους Σελτζούκους του Ικονίου, είτε στους Ιλχανίδες Μογγόλους της Περσίας. το 1461. Γεωγραφικά η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας αποτελείτο από τη στενή λωρίδα κατά μήκος της νότιας ακτής της Μαύρης Θάλασσας και του δυτικού μισού των Ποντιακών Άλπεων, μαζί με την Περατεία ή νότια Κριμαία (χάνοντας σύντομα Γενουατικές αποικίες και το Πριγκιπάτο της Θεοδωρούς). Η δημογραφική της κληρονομιά άντεξε για αρκετούς αιώνες μετά την Οθωμανική κατάκτηση το 1461 και η περιοχή διατήρησε σημαντικό αριθμό Ελληνορθόδοξων κατοίκων μέχρι το 1923. Ο ανατολικός κλάδος, που εγκαταστάθηκε γύρω από το Καρς και τη Γεωργία, συχνά αναφέρεται ως Έλληνες του Καυκάσου και ο κλάδος της Κριμαίας, που επανεγκαταστάθηκε από την Αικατερίνη τη Μεγάλη στις βόρειες ακτές της Θάλασσας του Αζόφ αναφέρεται ως Έλληνες της Μαριούπολης.
Οι ηγεμόνες της Τραπεζούντας αυτοαποκαλούντο Μέγας Κομνηνός και -όπως οι ομόλογοί τους στα άλλα δύο Βυζαντινά διάδοχα κράτη, την Αυτοκρατορία της Νίκαιας και το Δεσποτάτο της Ηπείρου- αρχικά διεκδικούσαν κυριαρχία ως «Αυτοκράτορας των Ρωμαίων». Εντούτοις αφότου ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος της Νίκαιας ανέκτησε την Κωνσταντινούπολη το 1261, η χρήση εκ μέρους των Κομνηνών του όρου "Αυτοκράτορας" έγινε επώδυνη. Το 1282 ο Ιωάννης Β΄ Κομνηνός απεκδύθηκε τα αυτοκρατορικά του εμβλήματα μπροστά από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης πριν μπει στην πόλη για να παντρευτεί την κόρη του Μιχαήλ και δεχτεί τον νόμιμο τίτλο του δεσπότη. Ωστόσο οι διάδοχοί του χρησιμοποίησαν μια εκδοχή του τίτλου του "Αυτοκράτορας πάσης της Ανατολής, των Ιβηρίων και της Περατείας" μέχρι το τέλος της αυτοκρατορίας το 1461. Ο ηγεμόνας της Τραπεζούντας ήταν επίσης γνωστός ως "Πρίγκιπας των Λαζών".
Η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας απέκτησε φήμη στη Δυτική Ευρώπη ότι "πλούτισε από το εμπόριο από την Περσία και την Ανατολή που περνούσε από την πρωτεύουσά της", σύμφωνα με τον Στήβεν Ράνσιμαν, "και από τα ορυχεία αργύρου στους πίσω λόφους και φημιζόταν για την ομορφιά των πριγκιπισσών της». Ο Ντόναλντ Νίκολ απηχεί τις παρατηρήσεις του Ράνσιμαν: «Οι περισσότεροι αυτοκράτορες είχαν ευτυχήσει να έχουν απογόνους θυγατέρες σε ηλικία γάμου και η ομορφιά των γυναικών της Τραπεζούντας ήταν τόσο θρυλούμενη όσο και ο πλούτος της προίκας τους». Ο πλούτος και η εξωτική της τοποθεσία χάρισαν στην πολιτεία μια μακροχρόνια φήμη. Ο Θερβάντες περιέγραψε τον ομώνυμο ήρωα του Δον Κιχώτη του ως «φανταζόμενο τον εαυτό του για την ανδρεία του, που είχε ήδη στεφθεί τουλάχιστον Αυτοκράτορας της Τραπεζούντας». Ο Ραμπελαί φέρει τον χαρακτήρα του Πικρόχολο, ηγεμόνα του Πεδεμόντιου, να δηλώνει : «Θέλω επίσης να γίνω Αυτοκράτορας της Τραπεζούντας». Άλλες αναφορές και έργα που τοποθετούνται στην Τραπεζούντα συνεχίζονται τον 20ό αιώνα.
Προέλευση
Η πόλη της Τραπεζούντας ήταν η πρωτεύουσα του θέματος της Χαλδίας, μιας περιοχής που είχε ήδη δείξει αποσχιστικές τάσεις τον 10ο και τον 11ο αιώνα. Η Χαλδία πέρασε υπό τον έλεγχο ενός τοπικού ηγέτη ονόματι Θεόδωρος ο Γαβρά, που, σύμφωνα με την Άννα Κομνηνή θεωρούσε την Τραπεζούντα και την ενδοχώρα της ως «έπαθλο που του είχε λάχει» και τον ίδιο ως ανεξάρτητο πρίγκιπα. Ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Αλέξιος Α΄ Κομνηνός τον έχρισε κυβερνήτη της Χαλδίας, αλλά κράτησε τον γιο του στην Κωνσταντινούπολη ως όμηρος για την καλή του συμπεριφορά. Ωστόσο ο Γαβράς αποδείχθηκε αξιέπαινος φύλακας, αποκρούοντας μια Γεωργιανή επίθεση στην Τραπεζούντα. Ένας από τους διαδόχους του, ο Γρηγόριος Ταρωνίτης, επαναστάτησε επίσης με τη βοήθεια του Σουλτάνου της Καππαδοκίας, αλλά νικήθηκε και φυλακίστηκε, για να γίνει κυβερνήτης για άλλη μια φορά. Ένας άλλος διάδοχος του Θεόδωρου ήταν ο Κωνσταντίνος Γαβράς, τον οποίο ο Νικήτας Χωνιάτης περιγράφει ότι κυβέρνησε την Τραπεζούντα ως τύραννος, και του οποίου οι ενέργειες έκαναν τον Αυτοκράτορα Ιωάννη Β΄ Κομνηνό το 1139 να ηγηθεί μιας εκστρατείας εναντίον του. Αν και αυτή η προσπάθεια δεν είχε αποτέλεσμα, αυτός ήταν ο τελευταίος κυβερνήτης που επαναστάτησε, στην καταγεγραμμένη ιστορία πριν από τα γεγονότα του 1204.
Η ίδρυση της αυτοκρατορίας εντοπίζεται τον Απρίλιο του 1204, όταν ο Αλέξιος Κομνηνός και ο αδελφός του Δαβίδ επωφελήθηκαν από την ενασχόληση της κεντρικής Βυζαντινής κυβέρνησης με τη στρατοπέδευση των στρατιωτών της Δ΄ Σταυροφορίας έξω από τα τείχη της (Ιούνιος 1203 - μέσα Απριλίου 1204) και κατέλαβαν την πόλη της Τραπεζούντας και τη γειτονική επαρχία της Χαλδίας με στρατεύματα που του παρείχε η συγγενής τους Τάμαρ της Γεωργίας. Από τότε, οι σχέσεις μεταξύ της Τραπεζούντας και της Γεωργίας παρέμειναν στενές, αλλά η φύση και η έκτασή τους έχουν αμφισβητηθεί.
Και οι δύο άνδρες ήταν εγγονοί του τελευταίου Κομνηνού Βυζαντινού αυτοκράτορα Ανδρόνικου Α΄ Κομνηνού, από τον γιο του Μανουήλ Κομνηνό και τη Ρουσουδάν, κόρη του Γεωργίου Γ΄ της Γεωργίας. Ο Ανδρόνικος Α΄ είχε εκθρονιστεί από τον Ισαάκιο Β΄ Άγγελο, ενώ ο Μανουήλ τυφλώθηκε (παραδοσιακή βυζαντινή τιμωρία για την προδοσία) και πέθανε λίγο αργότερα. Ο Αλέξιος και ο αδελφός του, Δαυίδ, κατέφυγαν στην αυλή της Βασίλισσας Ταμάρ της Γεωργίας, που τους έδωσε στρατιωτική υποστήριξη για να επιστρέψουν στο Βυζαντινό έδαφος. Ο Βασίλιεφ εξηγεί ότι είχε κίνητρο να το κάνει αφού ο Αυτοκράτορας Αλέξιος Γ΄ Άγγελος είχε κλέψει τα δώρα που είχε δώσει η Τάμαρ σε μια ομάδα επισκεπτών μοναχών καθώς περνούσαν από την Κωνσταντινούπολη. Ενώ ο Μίχελ Κουρσκάνσκις υποστηρίζει την ερμηνεία του Βασίλιεφ, διαφωνεί με αυτόν για την πρόθεση της παρέμβασης της Τάμαρ: ο Βασίλιεφ υποστήριξε ότι η Βασίλισσα σκόπευε να δημιουργήσει ένα κράτος-ανάχωμα για να προστατεύσει το βασίλειο της Γεωργίας, ενώ ο Κουρσκάνσκς πιστεύει ότι υποστήριζε τους αδελφούς στην προσπάθειά τους να ανακτήσουν τον Βυζαντινό θρόνο στην Κωνσταντινούπολη.
Μέχρι τους εμφύλιους πολέμους
Φεύγοντας από τη Γεωργία και με τη βοήθεια της από πατέρα θείας τους Βασίλισσας Ταμάρ, ο Αλέξιος και ο Δαβίδ κατέλαβαν την Τραπεζούντα τον Απρίλιο του 1204. Τον ίδιο μήνα ο Αλέξιος ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας σε ηλικία 22 ετών, γεγονός που θεωρείτο από μεταγενέστερους συγγραφείς ως ίδρυση της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας. Η ημερομηνία που ο Αλέξιος μπήκε στην Τραπεζούντα μπορεί να εντοπισθεί ακόμη ακριβέστερα. Ο Σεργκέι Καρπόβ αναγνώρισε μια μολύβδινη σφραγίδα του Αλεξίου, που είχε στη μια πλευρά "την απεικόνιση ενός στρατηγού με μυτερό κράνος, να τον παίρνει από το χέρι ο Άγιος Γεώργιος" με τις επιγραφές "Αλέξιος ο Κομνηνός" και "Ο Α(γιος) Γεώργιος" στις δύο πλευρές. Στην άλλη όψη είναι μια σκηνή της Ανάστασης με την αντίστοιχη επιγραφή "Η Αγία Ανάστασις". Ο Καρπόβ ερμηνεύει τη σημασία αυτής της απεικόνισης και την επιγραφή ότι απεικονίζουν το σημαντικότερο επίτευγμα της ζωής του, τον Άγιο Γεώργιο να καλεί τον νικηφόρο πρίγκιπα να εισέλθει στην Τραπεζούντα και να ανοίξει τις πύλες της πόλης με το αριστερό του χέρι. Η σημασία του Αγίου Γεωργίου ήταν ότι το Πάσχα -η ημερομηνία της Αναστάσεως- το 1204 έπεσε στις 25 Απριλίου, ενώ η εορτή του Αγίου Γεωργίου ήταν στις 23 Απριλίου. "Έτσι τόλμησα να υποθέσω", γράφει ο Καρπόβ, "ότι η σφραγίδα επισημαίνει την ημερομηνία της κατάληψης της Τραπεζούντας."
Ο Βασίλιεφ επισημαίνει ότι οι αδελφοί κατέλαβαν την Τραπεζούντα πολύ νωρίς για να το έκαναν αντιδρώντας στην κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους. Ο Αλέξιος και ο Δαβίδ ξεκίνησαν την πορεία τους προς την Τραπεζούντα πριν τα νέα για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1204) στις 13 Απριλίου 1204 μπορούσαν να είχαν φτάσει είτε στην Τραπεζούντα είτε στη Γεωργία. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Βασίλιεφ, η αρχική πρόθεσή τους δεν ήταν να καταλάβουν μια βάση από την οποία θα μπορούσαν να ανακτήσουν την πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλλά μάλλον να αποκόψουν από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία ένα κράτος-ανάχωμα για να προστατεύσουν τη Γεωργία από τους Σελτζούκους Τούρκους. Ο Κουρσκάνσκις, συμφωνώντας με τον Βασίλιεφ ότι η Τάμαρ είχε κίνητρο για εκδίκηση για την προσβολή του Αλέξιου Άγγελου, πρότεινε ένα πιο προφανές κίνητρο για την επιστροφή των αδελφών στα βυζαντινά εδάφη: είχαν αποφασίσει να υψώσουν το λάβαρο της εξέγερσης, να εκθρονίσουν τον Αλέξιο Άγγελο και να επιστρέψουν τον αυτοκρατορικό θρόνο στη δυναστεία των Κομνηνών. Ωστόσο λίγο μετά την απόκτηση του ελέγχου της Τραπεζούντας και των γειτονικών εδαφών, έφτασαν τα νέα της Λατινικής κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης και οι αδελφοί ενεπλάκησαν στον ανταγωνισμό για την ανάκτηση της αυτοκρατορικής πόλης κατά του Θεόδωρου Α΄ Λάσκαρη στη δυτική Μικρά Ασία (ηγεμόνα της "Αυτοκρατορία της Νίκαιας") και του Μιχαήλ Κομνηνού Δούκα στην ηπειρωτική Ελλάδα (ηγεμόνα του "Δεσποτάτου της Ηπείρου").
Στο μεγαλύτερο μέρος του 13ου αιώνα η Τραπεζούντα ήταν σε διαρκή σύγκρουση με τον Σελτζουκικό Σουλτανάτο του Ρουμ και αργότερα με τους Οθωμανούς Τούρκους, καθώς και με την Κωνσταντινούπολη, τις Ιταλικές δημοκρατίες και ιδιαίτερα τη Δημοκρατία της Γένοβας. Ήταν μια αυτοκρατορία περισσότερο στον τίτλο απ​​' ό, τι στην πραγματικότητα, επιβιώνοντας στρέφοντας τους αντιπάλους της τον ένα εναντίον του άλλου και προσφέροντας τις κόρες των ηγεμόνων της, που ήταν φημισμένες για την ομορφιά τους, σε γάμους με γενναιόδωρη προίκα, ειδικά με τους Τούρκους ηγεμόνες του εσωτερικού της Μικράς Ασίας. Η κοινή άποψη είναι ότι η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στον πλούτο που είχε αποκτήσει από το εμπόριο της με τους Γενουάτες και τους Βενετούς εμπόρους για να εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους για να διατηρήσει την ανεξαρτησία της.
Ο δεύτερος γιος του Αλεξίου Α΄, Μανουήλ Α΄ (1238-1263), διατήρησε την εσωτερική ασφάλεια και απέκτησε τη φήμη μεγάλου ηγέτη. Τα επιτεύγματά του περιελάμβαναν την κατάληψη της Σινώπης το 1254. Ήταν ο πρώτος κυβερνήτης που εξέδωσε ασημένια νομίσματα, γνωστά ως άσπρα.
Η καταστροφή της Βαγδάτης από τον Χουλαγού Χαν το 1258 εξέτρεψε το δυτικό άκρο του Δρόμου του Μεταξιού βόρεια στη Μαύρη Θάλασσα και λόγω των δεσμών της με την τοπική τους πρωτεύουσα στην Ταμπρίζ, η Τραπεζούντα συγκέντρωσε τεράστιο πλούτο υπό την επικυριαρχία των Μογγόλων. Οι δυτικοί ταξιδιώτες χρησιμοποιούσαν την Τραπεζούντα ως σημείο εκκίνησης για ταξίδια στην Ασία. Μεταξύ αυτών των ταξιδιωτών ήταν ο Μάρκο Πόλο, που επέστρεψε στην Ευρώπη το 1295 μέσω της Τραπεζούντας. Η ταραγμένη βασιλεία του νεώτερου γιου του Μανουήλ, Ιωάννη Β΄ (1280-1297), περιελάμβανε μια συμφιλίωση με την παλινορθωμένη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και το τέλος των αξιώσεων της Τραπεζούντας επί της Κωνσταντινούπολης. Η Τραπεζούντα γνώρισε μια περίοδο πλούτου και επιρροής κατά τη διάρκεια της μακράς βασιλείας του μεγαλύτερου γιου του Ιωάννη, Αλεξίου Β΄ (1297-1330). Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, η πόλη του Ερζερούμ βρέθηκε επίσης για λίγο υπό την κατοχή της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας γύρω στη δεκαετία του 1310. thumb|right|360px|Η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας και ο ευρύτερος χώρος μετά την ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τη Νίκαια (1265).
Από τους εμφύλιους πολέμους μέχρι τα τέλη του 14ου αιώνα
Μετά τον θάνατο του Αλεξίου Β΄, η Τραπεζούντα υπέφερε από μια περίοδο επανειλημμένων εκθρονίσεων και δολοφονιών, παρά τη σύντομη περίοδο σταθερότητας υπό τον μικρότερο γιο του Βασίλειο (1332-1340). Δύο ομάδες αγωνίστηκαν για την κυριαρχία: οι Σχολάριοι, που θεωρούντο Βυζαντινόφιλοι, και οι Αμυτζανταράντες, που θεωρείτο ότι εκπροσωπούσαν τα συμφέροντα των ντόπιων αρχόντων. Τα χρόνια 1347-1348 σηματοδότησαν το αποκορύφωμα αυτής της έκνομης περιόδου. Οι Τούρκοι εκμεταλλεύτηκαν την αδυναμία της αυτοκρατορίας, καταλαμβάνοντας την Οινόη και πολιορκώντας την Τραπεζούντα, ενώ οι Γενουάτες κατέλαβαν την Κερασούντα. Επιπλέον, ο Μαύρος Θάνατος εξαπλώθηκε από τον Καφφά, ερημώνοντας την Τραπεζούντα και άλλες πόλεις των Ποντίων. Καμφθείς από το βάρος των συμφορών που συσσωρεύτηκαν στην επικράτειά του, ο Αυτοκράτορας Μιχαήλ παραιτήθηκε το 1349 υπέρ του ανιψιού του, Αλέξιου Γ΄, που σταδιακά έθεσε υπό έλεγχο τους στασιαστές και των δύο παρατάξεων.
Υπό τη βασιλεία του Αλεξίου Γ΄, η Τραπεζούντα θεωρείτο σημαντικό εμπορικό κέντρο και φημιζόταν για το μεγάλο πλούτο και την καλλιτεχνική της πρόοδο. Τότε ήταν που ξεκίνησε η περίφημη διπλωματική στρατηγική της να παντρεύει τις πριγκίπισσες των Μεγάλων Κομνηνών με μέλη γειτονικών Τουρκικών δυναστειών. Ωστόσο ο Άντονι Μπράιερς έχει διαφωνήσει ότι η αυτοκρατορία αυτή ήταν ένα πλούσιο κράτος, δηλώνοντας ότι ενώ το εισόδημα από τους φόρους που εισπράττονταν από το εμπόριο ήταν σημαντικό "για τα βυζαντινά πρότυπα", τα τρία τέταρτα του εισοδήματος του Αυτοκράτορα προέρχονταν από τη γη "είτε άμεσα από τα αυτοκρατορικά κτήματα ή έμμεσα από φόρους και δεκάτη από άλλες γαίες".