Πάουλ_Έμιλ_φον_Λέτοβ-Φόρμπεκ
Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος
Η Schutztruppe (αποικιακή δύναμη) στρατολόγησε νέο προσωπικό και επεκτάθηκε να αριθμεί περί τους 14.000 στρατιώτες, οι περισσότεροι εξ' αυτών Ασκάρι, όλοι τους καλά εκπαιδευμένοι και καλά πειθαρχημένοι. Με την ευφράδειά του στα Σουαχίλι, ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ κέρδισε το σεβασμό και τον θαυμασμό των Αφρικανών στρατιωτών του· διόριζε μαύρους αξιωματικούς και «έλεγε — και πίστευε — [ότι] “εδώ, είμαστε όλοι Αφρικανοί”». Σύμφωνα με την εκτίμηση ενός ιστορικού, «είναι πιθανό ότι κανένας λευκός διοικητής της εποχής, δεν είχε τόσο μεγάλη εκτίμηση, στην αξία του Αφρικανού όχι μόνο ως αγωνιστή αλλά και ως ανθρώπου». μικρογραφία|Τα κανόνια του Königsberg στην ξηρά. Ενισχύθηκε τους άνδρες και τα πυροβόλα από το Γερμανικό καταδρομικό SMS Königsberg (το οποίο βλήθηκε το 1915 στο δέλτα του ποταμού Ρουφίτζι) και το οποίο είχε ένα ικανό πλήρωμα υπό τον κυβερνήτη του Max Looff, καθώς και πολλά πυροβόλα όπλα τα οποία μετατράπηκαν σε μονάδες πυροβολικού για τις μάχες στη ξηρά, τις μεγαλύτερες μονάδες πυροβολικού ξηράς που χρησιμοποιήθηκαν στο θέατρο της Ανατολικής Αφρικής. Το Μάρτιο του 1916, οι Βρετανοί υπό τον Στρατηγό Γιαν Σματς ξεκίνησαν μια τρομερή επίθεση με 45.000 άνδρες και τους Βέλγους υπό τον Στρατηγό Charles Tombeur πλησίον της Ταμπόρα. Ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ χρησιμοποίησε υπομονετικά, το κλίμα και τους σχηματισμούς του εδάφους ως συμμάχους του, ενώ τα στρατεύματά του πολεμούσαν τους Βρετανούς με τους όρους του και προς όφελός του. Οι Βρετανοί, ωστόσο, συνέχισαν να προσθέτουν περισσότερα στρατεύματα, αναγκάζοντας τον φον Λέτοβ-Φόρμπεκ να παραχωρήσει εδαφική κυριαρχία. Παρόλα αυτά, συνέχισε να πολεμά, συμπεριλαμβάνοντας μια ζωτικής σημασίας μάχη στη Μαχίουα τον Οκτώβριο του 1917, όπου χάθηκαν 517 άνδρες οι οποίοι σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν ή αγνοήθηκαν ενώ οι Βρετανοί έχασαν 2.700 άνδρες. Μετά τη μάχη και όταν η είδησή της είχε πλέον φτάσει στη Γερμανία, προήχθη σε Υποστράτηγο (Generalmajor). Οι Βρετανοί θα ανακτούσαν τις απώλειές των και θα συνέχιζαν να κατέχουν ένα τεράστιο πλεονέκτημα σε αριθμό ανδρών. Για τη Γερμανική Schutztruppe (αποικιακή δύναμη), αυτό ήταν σοβαρό: δεν υπήρχαν εφεδρείες για να συμπληρωθούν πάλι οι τάξεις. αριστερά|μικρογραφία|Η [[Μάχη του Νγκομάνο κατά το Νοέμβριο του 1917.]] Εν συνεχεία, ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ άρχισε μια αναγκαστική υποχώρηση προς το νότο, με τα στρατεύματά του σε μισά σιτηρέσια και τους Βρετανούς σε καταδίωξη. Στις 25 Νοεμβρίου 1917, η προπορευόμενη φάλαγγά του διέσχισε τον ποταμό Ρουβούμα (Ruvuma River) στην Πορτογαλική Μοζαμβίκη. Ουσιαστικά, ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ περιέκοψε τις γραμμές τροφοδοσίας του και το καραβάνι της Schutztruppe μετατράπηκε σε νομαδική φυλή. Την πρώτη ημέρα της διάβασης του ποταμού, επιτέθηκε στην πρόσφατα αναπληρωμένη Πορτογαλική φρουρά του Νγκομάνο (Ngomano) και έλυσε όλα τα προβλήματα εφοδίων για το προσεχές μέλλον. Όταν κατέλαβε ένα ατμοκίνητο ποταμόπλοιο με ένα φορτίο ιατρικών προμηθειών, συμπεριλαμβανομένης της κινίνης, τουλάχιστον μερικά από τα ιατρικά του προβλήματα είχαν πάψει πλέον να υπάρχουν. Για σχεδόν ένα χρόνο οι άνδρες του Λέτοβ-Φόρμπεκ ζούσαν τώρα εκτός των εδαφών των, αλλά κυρίως από τα εφόδια που κυριεύτηκαν από τους Βρετανούς και τους Πορτογάλους· είχαν αντικαταστήσει τα παλαιά τους τυφέκια με νέο εξοπλισμό και απέκτησαν πολυβόλα και όλμους μετά την κατάκτηση της Ναμακούρα (Namakura ή Nhamacurra στη σημερινή Μοζαμβίκη) τον Ιούλιο του 1918. Με τη λήξη του πολέμου, είχαν ακόμα περισσότερα πυρομαχικά από όσα μπορούσαν να μεταφέρουν. αριστερά|μικρογραφία|Η παράδοση των δυνάμεων του φον Λέτοβ-Φόρμπεκ στους Βρετανούς στο Abercorn, όπως την ζωγράφισε Αφρικανός ζωγράφος. Στις 28 Σεπτεμβρίου 1918, ο Λέτοβ-Φόρμπεκ ξανά διέσχισε τον Ποταμό Ρουβούμα και επέστρεψε στην Γερμανική Ανατολική Αφρική, με τους Βρετανούς να συνεχίζουν να τον καταδιώκουν. Τότε, στράφηκε προς τα δυτικά και λεηλάτησε τη Βόρεια Ροδεσία, αποφεύγοντας έτσι μια παγίδα που οι Βρετανοί είχαν προετοιμάσει γι 'αυτόν στη Γερμανική Ανατολική Αφρική. Στις 13 Νοεμβρίου 1918, δυο ημέρες μετά την ανακωχή, πήρε την πόλη Κασάμα (Kasama), την οποία οι Βρετανοί είχαν εκκενώσει και συνέχισε να κατευθύνεται νοτιο-δυτικά προς την Κατάνγκα (Katanga). Όταν έφθασε στον Ποταμό Τσαμπέσι (Chambeshi River) την πρωία της 14ης Νοεμβρίου, εμφανίστηκε ο Βρετανός ειρηνοδίκης Hector Croad, κραδαίνοντας λευκή σημαία και παρέδωσε ένα μήνυμα από τον συμμαχικό Στρατηγό Σερ Louis Jacob van Deventer, πληροφορώντας τον για την ανακωχή, το σημείωμα ανέφερε ότι οι όροι της ανακωχής θα στέλνονταν μόλις παραληφθούν, χωρίς όμως να διευκρινίζεται ποιος κέρδισε τον πόλεμο. Ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ ανακαλύπτει ότι ο van Deventer διέταξε κατάπαυση του πυρός και αναμενόταν και από εκείνον να πράξει το ίδιο. Ένα δεύτερο σημείωμα, δίνει εντολή στον φον Λέτοβ-Φόρμπεκ να παραδώσει τους στρατιώτες και τον οπλισμό τους, στο Άμπερκορν (Abercorn – τη σημερινή Mbala). Το μεσημέρι της 25ης Νοεμβρίου 1918, ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ ακολουθούμενος από τον αήττητο στρατό του, παρέλασε στην πλατεία της πόλης, παρουσία τιμητικής φρουράς και του Ταξίαρχου W.F.S. Edwards. Ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ, παρέταξε τους άνδρες του σε τρεις φάλαγγες, χαιρέτησε τη Βρετανική σημαία, διάβασε τη δήλωση της παράδοσής του πρώτα στα Γερμανικά και μετά στα Αγγλικά. Ο Γερμανός διοικητής παρέδωσε ένα στρατό από τριάντα Γερμανούς αξιωματικούς, 125 Γερμανούς υπαξιωματικούς, 1.168 Ασκάρι και 3.000 αχθοφόρους. Μετά την παράδοση, οι Βρετανοί αξιωματικοί αλλά και οι στρατιώτες, εξέφραζαν τον θαυμασμό τους προς τον αήττητο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ και τη Schutztruppe του. Στις 8 Δεκεμβρίου 1918, ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ έχει φτάσει στο Νταρ ες Σαλάαμ και περίμενε να επιβιβαστεί στο ατμόπλοιο, με τελικό προορισμό το Ρότερνταμ και ενδιάμεση στάση στο Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδος.