cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αρχαία Νικόπολη
Ίδρυση της πόλης
Η Νικόπολη (πόλη της νίκης), χτίστηκε κατ΄ εντολήν του αυτοκράτορα Αύγουστου Οκταβιανού (ή Οκτάβιου), πρώτου αυτοκράτορα της Ρώμης, για να τιμήσει τους θεούς, κυρίως τον Απόλλων ή «Άκτιο Απόλλωνα» ή, όπως λένε άλλοι, τον Ποσειδώνα (θεός της θάλασσας) και τον Άρη (θεός του πολέμου) για τη νίκη που του έδωσαν κατά του Μάρκου Αντωνίου και της Κλεοπάτρας στη μεγάλη Ναυμαχία του Ακτίου, το 31 π.Χ.. Μετά την Ναυμαχία του Ακτίου και την αυτοκτονία του Μάρκου Αντωνίου και της ερωμένης του Κλεοπάτρας Ζ', τελευταίας βασίλισσας των Πτολεμαίων της Αιγύπτου, επήλθε το τέλος της Ελληνιστικής Εποχής και η αρχή της Ρωμαϊκής περιόδου και φυσικά η πλήρης επικράτηση του Αυγούστου Οκταβιανού. Η ίδρυση είναι συνέχεια μιας μακρινής παράδοσης από τον Μέγα Αλέξανδρο, την ξεκίνησε ο Πομπήιος που ίδρυσε την Νικόπολη στην Μικρή Αρμενία (63 π.Χ.). Είναι γνωστό ότι ο Ρωμαίος στρατηγός Λεύκιος Αιμίλιος Παύλος Μακεδονικός – ως αντίποινα για τις επιθέσεις του Ηπειρώτη Βασιλιά Πύρρου - όταν ξέσπασε ο Τρίτος Μακεδονικός Πόλεμος το 168 π.Χ. είχε καταστρέψει εβδομήντα πόλεις της Ηπείρου, των οποίων οι κάτοικοι διέφυγαν στα ορεινά ως περιφερόμενοι νομάδες. Ο Λεύκιος Κορνήλιος Σύλλας προκάλεσε νέες καταστροφές (87-86 π.Χ.). Σε έναν λόφο βόρεια από την Νικόπολη ο Οκταβιανός Αύγουστος άφησε τα προσωπικά του ίχνη, ένα μνημείο και ιερό στον θεό προστάτη του Απόλλων με πολλά τρόπαια επιπλέον στον Ποσειδώνα και τον Άρη που τον βοήθησαν να νικήσει. Τα μνημεία αυτά τα διακόσμησε με τα κριάρια από τα πλοία που λεηλάτησε. Για να τιμήσει περισσότερο τους θεούς καθιέρωσε τα Άκτια προς τιμήν του Απόλλωνος Ακταίου. Αργότερα (27 π.Χ.) ο Οκταβιανός Αύγουστος έκανε νέα μεγάλη κυβερνητική μεταρρύθμιση με στόχο να μετατρέψει την Νικόπολη σε μητρόπολη ολόκληρης της Ηπείρου. Οι κάτοικοι από τις γύρω περιοχές όπως η Αμβρακία στα ανατολικά και η Ακαρνανία στα νότια μεταφέρθηκαν (ακόμα και με την βία) σε μεγάλα κύματα από πόλεις όπως η Αρχαία Κασσώπη, η Πάλαιρος, το Αμφιλοχικόν Άργος, η Καλυδώνα και η Λυσιμάχεια, από Κόρινθο και Ιταλία ακόμα. Η Νικόπολις απέκτησε 5 εκπροσώπους στην Αμφικτυονία και το δικαίωμα να κόβει τα δικά της χάλκινα νομίσματα (268 π.Χ.). Τα πρώτα πέντε χρόνια μετά την ίδρυση της Νικόπολης οι αρχές της πόλης επέβλεψαν τα πρώτα μεγάλα δημόσια έργα όπως Θέατρο, Στάδιο, Γυμνάσιον, ωδείο και το υδραγωγείο. Η δυτική πύλη της πόλης συνδέθηκε με το Ιόνιο λιμάνι Κάμαρος, η συνολική έκταση της πόλης ήταν 375 στρέμματα. Άν και υπάρχουν διαφωνίες με το νομικό καθεστώς της Νικόπολης σε αντίθεση με άλλες πόλεις όπως Πάτρα, Φίλιπποι ή Βουθρωτό και Επίδαμνος στην Ήπειρο το βέβαιο είναι ότι σύμφωνα με το Ρωμαικό δίκαιο δεν ήταν αποικία αλλά ελεύθερη Πόλις.
Απ' όλες λοιπόν τις πόλεις, κατεστραμμένες ή όχι ήρθαν να στεγασθούν στην καινούργια πόλη, στην οποία ο Αύγουστος Οκταβιανός είχε χορηγήσει ένα σωρό προνόμια, φορολογική ατέλεια και ισοπολιτεία με τους Ρωμαίους πολίτες. Η θέση όπου ιδρύθηκε η Νικόπολη συγκέντρωσε αξιόλογα πλεονεκτήματα ως προς την οικονομία το εμπόριο και τη στρατηγική σημασία της. Παρόλο που στην Νικόπολη τα τείχη κρίνονταν ως περιττή πολυτέλεια κάτω από την ασπίδα της Ρωμαϊκής Ειρήνης (Pax Romana), κατασκευάστηκαν για ψυχολογικούς λόγους κυρίως. Η ίδρυση της Νικόπολης δεν υπαγορεύτηκε μόνο από την ανάμνηση της νίκης του Οκταβιανού, αλλά αποσκοπούσε κατά κύριο λόγο στο στρατιωτικό έλεγχο της δυτικής Ελλάδας από τους Ρωμαίους, καθώς και στην οικονομική ενίσχυση της περιοχής η οποία είχε περιέλθει σε κατάσταση πλήρους ερήμωσης μετά την καταστροφή από τον Αιμίλιο Παύλο. Η Νικόπολη είχε δικό της νομισματοκοπείο το οποίο παρήγε εξαίρετης ποιότητας χαλκά νομίσματα (για την εσωτερική αγορά) από τους χρόνους του Αυγούστου έως τους χρόνους του αυτοκράτορα Γαλλιηνού. Η Νικόπολη, άκμασε πολύ σύντομα και σύμφωνα με κάποιες απόψεις ιστορικών έφθασε να έχει πληθυσμό 300.000 κατοίκους, στο έτος 293 μ.Χ., όταν ήταν πρωτεύουσα της Ηπείρου. «Πόλις ευανδρούσα, λαμβάνουσα καθ ημέραν επίδοσιν», γράφει ο Στράβων αναφερόμενος στην Νικόπολη. Οι σημερινές απόψεις των αρχαιολόγων είναι διαφορετικές. Συγκλίνουν σε πληθυσμό 60.000-100.000 κατοίκων, όπως προκύπτει από τη μελέτη της χαρτογραφίας του πολεοδομικού σχεδίου της πόλης. Η Νικόπολη πολύ γρήγορα εξελίχθηκε σε πλούσια, πολυάνθρωπη, μεγάλη πόλη και πρωτεύουσα της Ηπείρου, η μεγαλύτερη πόλη όλης ίσως της χερσονήσου του Αίμου.
Η «χώρα» της Νικόπολης
Σύμφωνα με την πληροφορία του Στράβωνα (VII,7,6: «Η μεν ουν Νικόπολις...χώραν τε έχουσα πολλήν»), η Νικόπολη είχε εκτεταμένη επικράτεια («χώρα»), που τα όριά της όμως δεν είναι δυνατό να καθοριστούν επακριβώς, γιατί λείπουν οι άμεσες φιλολογικές και επιγραφικές μαρτυρίες (όπως π.χ. οροθετικές επιγραφές κ.ά.). Έτσι, μόνο εικασίες μπορούν να γίνουν με βάση έμμεσες πληροφορίες και ιστορικογεωγραφικά κριτήρια (μελέτη του εδαφικού ανάγλυφου κ.ά.). Εικάζεται λοιπόν ότι ο ζωτικός της χώρος θα εκτεινόταν κυκλικά γύρω από τον Αμβρακικό κόλπο. Λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη τη ρωμαϊκή πρακτική στις οριοθετήσεις, σύμφωνα με την οποία συνήθως γίνονταν σεβαστά τα όρια των αρχαίων φυλετικών περιοχών, η «χώρα» της θα είχε συμπεριλάβει μέσα στα όριά της την αρχαία Κασσωπαία, την Αμβρακία με την επικράτειά της, την αρχαία Αμφιλοχική και το μεγαλύτερο μέρος της Ακαρνανίας. Με βάση δηλαδή τη σύγχρονη διοικητική διαίρεση, εκτεινόταν στο μεγαλύτερο μέρος των σημερινών νομών Πρέβεζας και Άρτας, καθώς και σ' ένα μέρος του νομού Αιτωλοακαρνανίας (επαρχίες Βάλτου και Βόνιτσας-Ξηρομέρου). Η συνολική της έκταση εκτιμάται ότι θα έφτανε περίπου τα 1500 τετρ. μίλια (= 4000 τετρ. χλμ.), όταν ο μέσος όρος των «χωρών« (territoria) των πόλεων της Γαλατίας και της Μ. Ασίας ήταν γύρω στα 600 τετρ. μίλια. Από τη σύγκριση αυτή φαίνεται καθαρά η μεγάλη έκταση που είχε η «χώρα» της Νικόπολης, όπως ακριβώς μαρτυρεί ο Στράβωνας. Μέσα σε αυτή την έκταση έχουν επισημανθεί ως τώρα πάνω από πενήντα (50) αρχαιολογικές θέσεις, που ανήκουν σε «περιοικίδες» πόλεις και κώμες εξαρτώμενες διοικητικά από τη Νικόπολη. Επίσης, έχουν βρεθεί αρκετές επιγραφές, οι οποίες, μαζί με τις επιγραφές του αστικού κέντρου (αναθηματικές Δ. Κ. Σαμσάρης, Η 'Ακτια Νικόπολη, σ. 149-169, αρ. 1-24 = The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 3, # PH323752)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 4, # PH323753)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 5, # PH323754)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 6, # PH323755)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 7, # PH323756)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 8, # PH323757)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 9, # PH323758)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 10, # PH323759)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 11, # PH323760)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 12, # PH323761) The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 13, # PH323762)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 14, # PH323763)The Packard Humanities Institute (Samsaris, Nikopolis 15, # PH323764) , τιμητικές , επιτύμβιες κ.ά. ), φτάνουν συνολικά τον αριθμό των διακοσίων (200) περίπου επιγραφών.
Αναβίωση και μεταφορά των Ακτίων στη Νικόπολη (28 π.Χ.)
Οι αθλητικοί αγώνες Άκτια γίνονταν στο στάδιο του Ακτίου, δίπλα στο ναό του Ακτίου Απόλλωνος κάθε δύο χρόνια. Δεν είναι ακριβώς γνωστό αν και πότε σταμάτησαν, γιατί το Ανακτόριον υπήρχε ως πόλη το έτος 31 π.Χ. που έγινε η Ναυμαχία του Ακτίου. Πάντως, με απόφαση του Οκταβιανού Αυγούστου τα Άκτια μεταφέρονται πλέον στο στάδιο Νικοπόλεως και ορίζεται να γίνονται κάθε 2α Σεπτεμβρίου, με έναρξη το έτος 28 π.Χ.. Τα Άκτια αυτά περιλάμβαναν αθλήματα στίβου, μουσικούς αγώνες, αρματοδρομίες, λεμβοδρομίες στη θάλασσα, μικρές ναυμαχίες, κλπ, ορίσθηκε δε να τελούνται κάθε πέντε χρόνια και η χρονική περίοδος αυτή απεκαλείτο Ακτιάς. Το έπαθλο των νικητών ήταν ένα στεφάνι από λεπτά καλάμια που αφθονούσαν στην περιοχή. Η φήμη των Ακτίων ξεπέρασε τα ελλαδικά σύνορα και οι νικητές αποκαλούνταν ακτιονίκες κατά το ολυμπιονίκες. Είναι ενδιαφέρον, ότι ο Αύγουστος Οκταβιανός ανέθεσε τη διοργάνωση των Ακτίων στους Λακεδαιμόνιους, γιατί όλοι οι Έλληνες είχαν προσχωρήσει στον Μάρκο Αντώνιο, και μόνο οι Σπαρτιάτες σε αυτόν. Αργότερα οι Ρωμαίοι αλλοίωσαν τον Ελληνικό χαρακτήρα των Ακτίων, και προσέθεσαν θηριομαχίες, μονομαχίες και άλλα αιματηρά αγωνίσματα που έτερπαν το φιλοθεάμον ρωμαϊκό κοινό. Τελικά τα Άκτια παρήκμασαν από το έτος 391-395 μ.Χ., οπότε και καταργήθηκαν με το διάταγμα απαγόρευσης των Ολυμπιακών αγώνων και των Ακτίων, κλπ του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Α. Σύμφωνα όμως με έρευνες νεωτέρων βυζαντινολόγων (Howell, Robinson, κλπ), δεν απαγόρευσε ο Μέγας Θεοδόσιος τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά απλώς απαγόρευσε τις θυσίες κατά την διάρκειά τους. Μάλιστα, οι Αγώνες συνεχίστηκαν για περίπου 30 χρόνια ακόμη και ο λόγος που έσβησαν, όχι διεκόπησαν, οι συγκεκριμένοι ιστορικοί ομιλούν για φθορά και σβήσιμο, ήταν η έλλειψη χρημάτων (χορηγών) και κάποιες φυσικές καταστροφές, όπως η πυρκαγιά στον ναό στης Ολυμπίας. Στην Πρέβεζα τα Άκτια αναβιώνουν ξανά το έτος 1949.
Ο Νίκων και ο Ευτύχιος
Είναι γνωστό ότι το 168 π.Χ. ο Ρωμαίος Αιμίλιος Παύλος (Aemilius Paulus) είχε επιτεθεί την Ήπειρο και τις γύρω πόλεις τις οποίες κατάστρεψε, συνέλαβε δε 150.000 ομήρους πού οδήγησε ως δούλους στη Νότια Ιταλία. Έτσι εξηγείται ο Ελληνόφωνος και Ελληνοφέρνων πολιτιστικός χαρακτήρας των περιοχών της Νότιας Ιταλίας. Είναι απόγονοι Ηπειρωτών και Ακαρνάνων αιχμαλώτων του Αιμίλιου Παύλου. Όμως πολλοί κάτοικοι των πόλεων πού κατάστρεψε ο Αιμίλιος Παύλος γλύτωσαν φεύγοντας στα βουνά – ως συνήθως – και επέστρεψαν αργότερα και κατοίκησαν πάλι τις πόλεις. Το Ανακτόριον και η Βερενίκη είναι δύο από αυτές τις πόλεις πού κατοικήθηκαν πάλι και προφανώς εκατοικούντο κατά την περίοδο της Ναυμαχίας του Ακτίου. Στον Πλούταρχο υπάρχει και το εξής χαρακτηριστικό εδάφιο: Κατά τη διάρκεια της στρατοπέδευσης του Οκταβιανού στο λόφο της Σμυρτούλας Πρέβεζας, ένας γεωργός – προφανώς κάτοικος της διπλανής πόλης Βερενίκη - πέρασε κοντά στον μετέπειτα Αυτοκράτορα Οκταβιανό ο οποίος τον ρώτησε - ''«Πώς λέγεσαι;». - «Νίκων»'' απαντά ο γεωργός. - ''«Και ο γάιδαρος;» - «Ευτύχιος».'' Αυτές οι απαντήσεις θεωρήθηκαν αίσιος οιωνός για τον Γάιο Οκταβιανό και μετά την ‘’ευτυχή’’ κατάληξη με ‘’νίκη’’ της Ναυμαχίας και προς τιμήν τους, διέταξε και κατασκευάσθηκαν τα δύο ορειχάλκινα (μπρούτζινα) αγάλματα του «Νίκωνα» (γεωργός) και του «Ευτύχιου» (γάϊδαρος) τα οποία τοποθετήθηκαν σε βάθρα στο Μνημείο Αυγούστου. Είναι βεβαιότατο ότι υπήρξαν αυτά τα ορειχάλκινα αγάλματα, τα οποία όμως αργότερα μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, και τοποθετήθηκαν στο στάδιο της πόλης, όπου και καταστράφηκαν κατά τη «Στάση του Νίκα».
Η Νικόπολη πρωτεύουσα Ρωμαϊκής Επαρχίας (22-19 π.Χ.)
Το έτος 22 π.Χ. ο Οκταβιανός Αύγουστος δείχνων το μεγάλο του ενδιαφέρον για το κτίσμα του, υπογράφει διάταγμα με το οποίο εισάγει νέο σύστημα επαρχιακής διοίκησης και «καθιστά την Νικόπολη οιονεί πρωτεύουσαν και μητρόπολιν της Νοτίου Ηπείρου και Ακαρνανίας». Επίσης είναι σημαντικό ότι ο ιστορικός Πλίνιος αποκαλεί το Άκτιον αποικίαν του Αυγούστου, ενώ την Νικόπολη την αποκαλεί ελευθέραν Νικοπολιτανήν Πολιτείαν, ή στα λατινικά «Civitate Libera Nicopolitana».
Ο Γερμανικός στη Νικόπολη (17 π.Χ.)
Τον αυτοκράτορα Αύγουστο Οκταβιανό τον διαδέχθηκε ως γνωστόν ο Τιβέριος. Ο γιος του Τιβέριου λεγόταν Γερμανικός και το έτος 17 π.Χ. επισκέφθηκε την Νικόπολη. Ο Λατίνος ιστορικός Τάκιτος μας αναφέρει επακριβώς σε μετάφραση «Ο γενναίος και γλυκύς Γερμανικός, ότε το δεύτερον εξελέγη ύπατος, ευρίσκετο παρά την Νικόπολιν και παρ αυτήν περιεβλήθη την υπατικήν τήβεννον».
Επέκταση της Νικόπολης (50 μ.Χ.)
Η Νικόπολη επεκτείνεται εκτός του πολεοδομικού της ιστού και εκτός των Ρωμαϊκών τοιχών. Ρωμαϊκές Επαύλεις αξιωματούχων κατασκευάζονται στο νησί «Κέφαλος» και «Γάιδαρος» του Αμβρακικού Κόλπου. Ρωμαϊκός οικισμός, με Ρωμαϊκή έπαυλη, Ρωμαϊκά Λουτρά, Ρωμαϊκό τοξωτό λίθινο γεφύρι και Ρωμαϊκό Ελαιοτριβείο έχουν ανακαλυφθεί στο χωριό Στρογγυλή του Δήμου Φιλοθέης Αρτας. Είναι επισκέψιμα.
Πιθανή επίσκεψη του Απόστολου Παύλου στη Νικόπολη (65 μ.Χ.)
Τριάντα χρόνια μετά τη σταύρωση του Ιησού από την Ναζαρέτ ο Χριστιανισμός εξαπλώνεται σιωπηρά στην Ελλάδα. Ο Απόστολος Παύλος γεννήθηκε το 5-15 μ.Χ., και θανατώθηκε με αποκεφαλισμό το 66-68 μ.Χ. Το έτος 64 μ.Χ. στέλνει επιστολή στον φίλο του Τίτο σχετικά με επικείμενη επίσκεψή του στη Νικόπολη. Η επιστολή διασώθηκε. Το ακριβές κείμενο στα Ελληνικά γράφει: «Ὅταν πέμψω Ἀρτεμᾶν πρός σε ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νικόπολιν• ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι». Μετάφραση: ''«Όταν σου στείλω τον Αρτεμά ή τον Τυχικό, έλα γρήγορα να με βρείς στη Νικόπολη. Εκεί θα ξεχειμωνιάσω».''. Είναι ευρέως αποδεκτό ότι πρόκειται για την Νικόπολη της Ηπείρου. Ιστορικές αποδείξεις για την επίσκεψη αυτή του Απόστολου Παύλου δεν διασώθηκαν. Στο 2ο Διεθνές Συμπόσιο για τη Νικόπολη που έγινε 11-14 Σεπτεμβρίου 2002, ο Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελέτιος, πραγματοποίησε διάλεξη με θέμα «Η επίσκεψη και παραμονή του Αποστόλου Παύλου στη Νικόπολη», πράγμα που υποδηλώνει ότι η επίσημη εκκλησία θεωρεί ως «πραγματοποιηθείσα» την επίσκεψη αυτή. Ο αξιόπιστος σε γενικές γραμμές Πέτρος Φουρίκης γράφει χαρακτηριστικά: ''«Εκ του χωρίου τούτου της επιστολής προς Τίτον μανθάνομεν ότι ο Παύλος είχεν αποφασίσει να μεταβή εις την Νικόπολιν και να παραχειμάσει εκεί. Αν όμως τω όντι μετέβη και διεχείμασεν, ως προυτίθετο, ουδαμόθεν μανθάνομεν. Επομένως τα περί της θρησκευτικής καταστάσεως της Νικοπόλεως προ της εκεί αφίξεως του Παύλου και περί της εν αυτή διδασκαλίας αυτού, ως και τα περί της εν αυτή ιδρύσεως της πρώτης εκκλησίας, δε δύνανται να θεωρηθώσιν ως βάσιμα».'' Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι στην πρώτη Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας που έγινε το έτος 325 μ.Χ. δεν υπάρχει σαφώς αναφερόμενος αντιπρόσωπος της εκκλησίας Νικοπόλεως, ενώ επρόκειτο για σημαντική πόλη, αναφέρεται απλώς από τον Ευσέβιο «…αλλά και Θράκες και Μακεδόνες, Αχαιοί τε και Ηπειρώται…». Όμως, μετά από 22 χρόνια, το έτος 347 μ.Χ. στην εν Σαρδική Σύνοδο, συμμετείχε ο εκ Νικοπόλεως επίσκοπος Ηλιόδωρος. Για τη χρονική περίοδο της πιθανής επισκέψεως του απ. Παύλου στην Νικόπολη δεν έχουμε πολλά στοιχεία. Η αλληλουχία των γεγονότων της επισκέψεως του απ. Παύλου στην Νικόπολη πρέπει να είναι η παρακάτω μετά την πρώτη φυλάκισή του στην Ρώμη. Ο Καίσαρ Νέρων κήρυξε τον Απόστολο αθώο και τον άφησε ελεύθερο την άνοιξη του 64 μ.Χ.. Αμέσως ο Απόστολος Παύλος ξεκίνησε τη Δ περιοδεία ξεκινώντας από την Ισπανία. Στη συνέχεια πήγε στην Κρήτη, το έτος 64 μ.Χ. (Καλοκαίρι) και 65 μ.Χ. (Χειμώνας). Μετά από την Κρήτη πήγε στην Έφεσο (65 μ.Χ.) και από την περιοχή της Ασίας έστειλε την πρώτη επιστολή στον Τιμόθεο όπου του λέει «πορευόμενος εις Μακεδονίαν, παρακάλεσά σε προσμείναι εν Εφέσω» (Α Τιμ. 1:3). Πηγαίνοντας στην Μακεδονία πρώτα πέρασε από την Μίλητο όπου και άφησε τον Τρόφιμο «ασθενούντα» (Β Τιμοθέου 4:20) και μετά από τη Κόρινθο όπου έμεινε ο Έραστος (Β Τιμοθέου 4:20). Έπειτα πήρε τον δρόμο για την Μακεδονία, πιθανώς το καλοκαίρι του 65 μ.Χ.. Τότε είναι που γράφει και στον Τίτο ότι σκοπεύει να ξεχειμωνιάσει στη Νικόπολη το χειμώνα του 65-66 μ.Χ..
Ο φιλόσοφος Επίκτητος στη Νικόπολη (90-94 μ.Χ.)
Ο Ελληνας φιλόσοφος Επίκτητος (55-135 μ.Χ., ή 50-138 μ.Χ.) γεννήθηκε στην Ιεράπολη της Φρυγίας στη σημερινή Τουρκία. Αρχικά υπήρξε σκλάβος στη Ρώμη στον Επαφρόδιτο, που ήταν απελεύθερος του Νέρωνα, από το 75 μ.Χ. μέχρι το 90 μ.Χ.. Αυτό δεν τον εμπόδισε να μελετήσει τις φιλοσοφικές αρχές του Στωϊκισμού και όταν απέκτησε την ελευθερία του (=απελεύθερος), ο Ρωμαίος Αυτοκράτωρ Δομιτιανός φοβούμενος τα αποτελέσματα της φιλοσοφίας των Στωϊκών, εξόρισε τον «Επίκτητο» και ορισμένους άλλους φιλοσόφους εκτός Ρώμης. Ο Ελληνας φιλόσοφος εγκαταστάθηκε τότε μόνιμα στην Αρχαία Νικόπολη, όπου ίδρυσε φιλοσοφική Σχολή κατά το έτος μεταξύ 90-94 μ.Χ.. Λέγεται ότι ο Επίκτητος είχε φιλική σχέση με τον Αδριανό. Οι βάσεις της φιλοσοφίας του Επίκτητου η οποία ονομάσθηκε Στωικισμός (στωϊκοί φιλόσοφοι) δίνουν έμφαση στην ελευθερία, την ηθική και τον ανθρωπισμό. Οι πληροφορίες λένε ότι ο «Επίκτητος» είχε κάποια σωματική αναπηρία πιθανώς από τραυματισμό του κατά την περίοδο της δουλείας του. Γραπτά έργα του δεν άφησε ο ίδιος, αλλά διεσώθησαν οι απόψεις του από τις σημειώσεις των μαθητών του και κυρίως του μετέπειτα διάσημου ιστορικού και φιλόσοφου Φλάβιου Αρριανού. Ο Αρριανός μας άφησε τα βιβλία Εγχειρίδιον που διασώθηκε πλήρως και το Διαλέξεις του Επίκτητου αποτελούμενο από οκτώ βιβλία, εκ των οποίων διεσώθησαν τα τέσσερα.
Η Έπαυλη του Μάνιου Αντωνίνου (100 μ.Χ. - 200 μ.Χ.)
Το οικιστικό συγκρότημα που βρίσκεται δυτικά των παλαιοχριστιανικών τειχών και βόρεια 20 μ. της Μεγάλης Δυτικής Πύλης στη Νικόπολη, ονομάσθηκε Έπαυλη του Μάνιου Αντωνίνου, μετά την ανεύρεση αφιερωματικής επιγραφής με το όνομα αυτό. Η κατασκευή της Ρωμαϊκής Επαύλεως του Μάνιου Αντωνίνου (Manius Antoninus, Roman Villa) στη Νικόπολη χρονολογείται στον 2ο αιώνα μ.Χ.. Ανασκάφηκε το έτος 2003-2006 από την ΙΒ Εφορεία Αρχαιοτήτων (Καθηγητής Δρ. Κωνσταντίνος Ζάχος), έχει πολλά δωμάτια, κουζίνα, αίθριον, φανταστικά ψηφιδωτά και ένα άρτιο και εντυπωσιακό υδρευτικό και αποχετευτικό σύστημα. Ένα νόμισμα με τον Μάνιο Αντωνίνο τον εμφανίζει καθιστό με ένα σκύλο και με φόντο ένα καράβι (φωτογραφία διαθέσιμη). Πιθανολογείται, ότι ο Μάνιος Αντωνίνος είναι ο Κυβερνήτης (έπαρχος) της Νικοπόλεως. Υπενθυμίζεται ότι ο συνώνυμος Αντωνίνος Ευσεβής διετέλεσε αυτοκράτωρ στη Ρώμη τα έτη 138-161 μ.Χ., και συνεπώς η χρονολόγηση της επαύλεως συμβαδίζει με την εποχή αυτή. Βιβλιογραφία:
Ο Φλάβιος Αρριανός (95 μ.Χ. - 175 μ.Χ.) στη Νικόπολη (115 μ.Χ.)
Ο Φλάβιος Αρριανός (Flavian Arrian, ή Flavius Arrianus) είναι Ελληνας ιστορικός γεννημένος στη Νικομήδεια της Βιθυνίας, τη σημερινή πόλη Ιζμίτ της Τουρκίας, κοντά στην Κωνσταντινούπολη. Κατά τη νεανική του ηλικία (20 ετών) περί το 115 μ.Χ. εγκαταστάθηκε για σπουδές στη Νικόπολη της Ηπείρου (σημερινή Πρέβεζα), όπου σπούδασε ως μαθητής του Στωϊκού φιλόσοφου Επίκτητου. Αργότερα διετέλεσε Κυβερνήτης της Καππαδοκίας (131-137 μ.Χ.) και αργότερα διετέλεσε Άρχων στην Αθήνα (το 148 μ.Χ.). Τα έργα του Αρριανού είναι επηρεασμένα από εκείνα του Ξενοφώντος. Πέθανε το 175 μ.Χ. στην Αθήνα. Ο Αρριανός μας άφησε τα βιβλία «Εγχειρίδιον» (Encheiridion) που διασώθηκε πλήρως και το «Διαλέξεις του Επίκτητου» αποτελούμενο από οκτώ βιβλία, εκ των οποίων διεσώθησαν τα τέσσερα. Στα έργα του συμπεριλαμβάνονται η «Αλεξάνδρου Ανάβασις» μια αυθεντική βιογραφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και το έργο «Ινδική» όπου περιγράφει το ταξίδι του Μεγάλου Αλεξάνδρου στις Ινδίες.
Θάνατος Επίκτητου (135-138 μ.Χ.)
Ο στωϊκός φιλόσοφος Επίκτητος (55-135 μ.Χ., ή 50-138 μ.Χ.) πεθαίνει στη Νικόπολη, σε μεγάλη ηλικία, περίπου 80-88 ετών.
Επιδρομή Ερούλων κατά της Νικόπολης (267 μ.Χ.)
Οι Έρουλοι ήταν αρχαίος βαρβαρικός λαός, μερικά βιβλία ιστορίας τους αποκαλούν «γερμανικό φύλο». Κατά μία εκδοχή, ήταν αρχικά κλάδος των Γότθων της νοτιοδυτικής περιοχής της Σκανδιναβίας. Η επιδρομή τους στην Ελλάδα (267 μ.Χ.) ήταν τρομακτική. Η Αθήνα πυρπολήθηκε ολόκληρη. Μόνο η Ακρόπολη σώθηκε από τον αφανισμό και μεμονωμένα οικοδομήματα. Μετά την Αθήνα, οι Έρουλοι συνέχισαν τις επιδρομές τους και σε άλλα μέρη της Ελλάδας όπως η αρχαία Κόρινθος, η αρχαία Ολυμπία και η αρχαία Νικόπολις. Το 268 μ.Χ. ο ρωμαϊκός στρατός αποφάσισε να τους αντιμετωπίσει στη Θράκη κοντά στον ποταμό Νέστο και στη μάχη που διεξήχθη οι Ερούλοι όχι απλώς ηττήθηκαν αλλά ο αρχηγός τους Ναουλομπάτους (Naulobatus) παραδόθηκε στους Ρωμαίους.
Πρωτεύουσα της Περιφέρειας Παλαιάς Ηπείρου (293 μ.Χ.)
Κατά την υστερορωμαϊκή περίοδο, η Νικόπολη συνέχισε να ακμάζει. Τα έτη 285-305 μ.Χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Διοκλητιανός πραγματοποίησε διοικητική μεταρρύθμιση, με την οποία η Ήπειρος διαιρέθηκε σε δύο επαρχίες, την Παλαιά Ήπειρο (Epirus Vetus) και τη Νέα Ήπειρο (Epirus Nova). Η Νικόπολις ορίσθηκε σαν η πρωτεύουσα της Παλαιάς Ηπείρου, η οποία περιλάμβανε την Ήπειρο, την Ακαρνανία, την Κέρκυρα, τη Λευκάδα και την Ιθάκη.
Κωνσταντίνεια δυναστεία
Την εποχή του Διατάγματος των Μεδιολάνων άρχισε η προετοιμασία κατασκευής των παλαιοχριστιανικών Βασιλικών της Νικόπολης, που θεωρούνται από τους πιο παλιούς χριστιανικούς ναούς σε ευρωπαϊκό έδαφος. Κατά την περίοδο του Αυτοκράτορα Ιουλιανού (361 μ.Χ.-363 μ.Χ.), αναδιοργανώθηκαν τα Άκτια και επισκευάσθηκε το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο και άλλα δημόσια οικοδομήματα.
Ο μεγάλος σεισμός του 375 μ.Χ.
Δώδεκα χρόνια μετά τον θάνατο του Ιουλιανού, ένας φοβερός σεισμός προκάλεσε μεγάλες καταστροφές στη Νικόπολη. Σε χρονικό της εποχής αναγράφεται «Τούτου του Ουαλεντινιανού (=συμβασιλέας του Ιουλιανού) τελευτήσαντος και σεισμός δε έν τισιν συνενήθησαν τόποις. Εσείσθη και και Κρήτη σφοδρότερον και η Πελοπόννησος με της άλλης Ελλάδος, πλήν της Αθηναίων πόλεως και της Αττικής». Η περιοχή της Λευκάδας και Πρέβεζας είναι συνηθισμένη σε σεισμούς. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει τουλάχιστον 10 σεισμικές δονήσεις άνω των 5 ρίχτερ, ενώ δύο ήταν πάνω από 6,5 ρίχτερ. Ο συγκεκριμένος σεισμός του 375 μ.Χ. θα πρέπει να ήταν πάνω από 7 ρίχτερ διότι τεράστια κομμάτια των παλαιοχριστιανικών τειχών αποκολλήθηκαν και βρίσκονται σε απόσταση 3–5 μ. μακριά, σε αντίθεση με τους πρόσφατους σεισμούς όπου δεν προκλήθηκε ουδεμία βλάβη στα τείχη.
Επιδρομή Βησιγότθων κατά της Νικόπολης (395 μ.Χ.)
Κατά την παλαιοχριστιανική εποχή (300 μ.Χ. – 400 μ.Χ.), και ιδίως επί αυτοκράτορος «Θεοδοσίου Α» (379-395μ.Χ.), η «Νικόπολις» δέχθηκε Βαρβαρικές επιδρομές, περιορίστηκαν οι εμπορικές της δραστηριότητες και οι κάτοικοι στράφηκαν στον αγροτικό τομέα και κατασκεύασαν ένα νέο τείχος (Παλαιοχριστιανικό Τείχος) που περιόρισε χωροταξικά την πόλη ως εμβαδόν. Εξακολούθησε όμως να είναι πρωτεύουσα μιας τεράστιας επαρχίας που ονομάστηκε επί Διοκλητιανού «Παλαιά Ήπειρος». Για την περίοδο αυτή πού ονομάζεται και «μετανάστευση των λαών» οι ιστορικές πηγές είναι ελλιπείς αλλά και συγκεχυμένες. Είναι βέβαιο ότι το έτος 395 μ.Χ. η Νικόπολη κατελήφθη από τους «Βησιγότθους» υπό τον βασιλιά «Αλάριχο Α΄». Οι «Βησιγότθοι» ήταν ο δυτικός κλάδος του εθνικού κορμού των «Γότθων» που πήραν αυτό το όνομα, επειδή κατοικούσαν προς τα δυτικά του ποταμού «Βορυσθένη» (Δνείπερος, Dniper, σήμερα Κίεβο Ουκρανίας) για να ξεχωρίζουν από τους «Οστρογότθους» που κατοικούσαν στα ανατολικά του ποταμού.
Επιδρομή Βανδάλων κατά της Νικόπολης (475 μ.Χ.)
Το έτος 475 μ.Χ., κατά τη βασιλεία του αυτοκράτορα Ζήνωνα (της δυναστείας Λέοντος) η Νικόπολη κατελήφθη από τους Βανδάλους. Οι Βάνδαλοι είχαν ιδρύσει κράτος στη Βόρεια Αφρική και, διαθέτοντας πειρατικό στόλο, έκαναν επιδρομές που έφταναν μέχρι και την Ελλάδα.
Επισκευή Παλαιοχριστιανικών Τειχών Νικόπολης (540 μ.Χ.)
Το 540 μ.Χ. ο Βυζαντινός αυτοκράτωρ «Ιουστινιανός» εγκρίνει και χρηματοδοτεί την επισκευή των υπαρχόντων παλαιοχριστιανικών τειχών για προστασία από τις εχθρικές επιδρομές. Αυτά τα τείχη (βυζαντινά) σώζονται σήμερα σε πολύ καλή κατάσταση, με 35 τετράγωνους, πεντάγωνους, εξάγωνους και κυκλικούς πύργους. Αυτή την περίοδο χτίστηκαν οι έξι μεγάλες Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές της Νικόπολης. Το «Επισκοπικό Μέγαρο», η πεντάκλιτη «Βασιλική Β του Αλκίσωνος», n τρίκλιτη «Βασιλική Α του Δουμετίου» (με εξαίρετα ψηφιδωτά), η «Βασιλική Δ» στη θέση Ανάληψη (επίσης με ψηφιδωτά), κλπ, είναι μερικά από τα μνημεία που έχουν αποκαλυφθεί και μαρτυρούν την ακμή της Νικοπόλεως κατά τον 6ο μ.Χ. αιώνα.
Επιδρομή Οστρογότθων πολεμιστών κατά της Νικοπόλεως (551 μ.Χ.)
Το 551 μ.Χ., επί αυτοκράτορος Βυζαντίου Ιουστινιανού, και κατά τη διάρκεια του Γοτθικού πολέμου στην Ιταλία, ανακληθέντος του στρατηγού Βελισαρίου, ανέλαβε την στρατηγία των βυζαντινών στρατευμάτων και του ναυτικού ο ευνούχος Ναρσής. Στο μεταξύ, ο Οστρογότθος βασιλιάς της Ιταλίας Τωτίλας (Totila, βασιλιάς των Οστρογότθων από 541-552 μ.Χ., έτος θανάτου του), αφού εξασφάλισε την επικράτησή του στη Ρώμη, επάνδρωσε τριακόσια μακρά πλοία με Γότθους πολεμιστές και τα έστειλε κατά της Ελλάδας με την εντολή «όπως λεηλατήσωσιν αυτήν πάση δυνάμει». Γράφει επακριβώς ο βυζαντινός ιστορικός Προκόπιος: «Τωτίλας δε, πλοία μακρά ες τριακόσια Γότθων πληρώσας ες την Ελλάδαν εκέλευσεν ιέναι, ληίζεσθαί τε τους παρεμπίπτοντας επιστείλας δυνάμει τη πάση». Ετσι, ο στόλος του Τωτίλα έφτασε στήν Κέρκυρα, και αφού λεηλάτησε τα Σύβοτα και «τας παρακειμένας νήσους, αιφνιδίως επέπεσεν κατά της Ηπείρου, ής ελεηλάτησεν τα περί την Δωδώνην χωρία και διαφερόντως την Νικόπολιν και την Άγχισον, συλλαβών δε και πολλά πλοία πλήρη επιτηδείων της στρατιάς του Ναρσού απέπλευσεν». Η λεηλασία και καταστροφή της Νικοπόλεως από τα στρατεύματα του Τωτίλα ήταν τρομακτική ισοδυναμώντας με παντελή αφανισμό της πόλης.
Πρώτη επιδρομή Βουλγάρων κατά της Νικοπόλεως (829 μ.Χ.)
Σύμφωνα με τη χρονογραφία «Γενεσίου Βασιλειών» η οποία γράφηκε κατ εντολήν του Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου, και την οποία χρησιμοποιεί ως πηγή ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος (1815-1891), κατά το τελευταίον έτος της βασιλείας του Μιχαήλ Β΄ του Τραυλού, το έτος 829 μ.Χ., βουλγαρικά φύλα, πιθανώς δε και σλαβικά μαζί, εισέβαλαν στον Ελλαδικό χώρο και ειδικότερα στη Μακεδονία, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Θράκη. Κατέλαβαν την Νικόπολη όπως και τμήμα της Ηπειρωτικής γης όπου και εγκαταστάθηκαν. Κατά τον Πέτρο Φουρίκη, «…είναι άγνωστον επί πόσον παρετάθη αυτή η βουλγαρική κατοχή της Νικοπόλεως, όπως επίσης άγνωστον είναι και αν τα βουλγαρικά αυτά φύλα εγκατεστάθησαν οριστικώς εν τη υπαίθρω χώρα ή μετεκινήθησαν προς άλλα τμήματα του βυζαντινού κράτους, όπερ ατυχώς, ου μόνον ηνείχετο, αλλ’ ενίοτε και υπέθαλπεν εξ ανάγκης τας τοιαύτας μετακινήσεις». Βιβλιογραφία:
Δεύτερη επιδρομή Βουλγάρων κατά της Νικόπολης (919 μ.Χ.)
Μια δεύτερη επιδρομή Βουλγάρων κατά της Νικοπόλεως αναφέρεται να έγινε το έτος 919 μ.Χ. επί αυτοκράτορος Ρωμανού Λακαπηνού (919-944), με αρχηγό τον Συμεών Πέτρου. Και για την επιδρομή αυτή δεν υπάρχουν πληροφορίες αν τα Βουλγαρικά στίφη εγκαταστάθηκαν οριστικώς περί την Νικόπολη ή όχι. Βιβλιογραφία:
Τρίτη επιδρομή Βουλγάρων κατά της Νικόπολης (927 μ.Χ.)
Ο ιστορικός Κεδρηνός αναφέρει και μια τρίτη επιδρομή Βουλγάρων κατά της Νικόπολης. Το έτος 927 μ.Χ. πεθαίνει ο βασιλιάς των Βουλγάρων Συμεών Πέτρου και σύντομα επέρχεται μια σύγκρουση μεταξύ των δύο γιων του, Πέτρου και Μιχαήλ, για την κατάληψη της εξουσίας. Ο Πέτρος ήταν παιδί από τη δεύτερη γυναίκα του Συμεώνος, ενώ ο Μιχαήλ ήταν παιδί της πρώτης τον οποίο είχε στείλει ο Συμεών σε μοναστήρι μοναχό. Σε μικρό χρονικό διάστημα ο Μιχαήλ αποβιώνει (ή σκοτώνεται, δεν είναι σαφές) και τα στρατεύματά του φοβούμενα την οργή του Πέτρου Πέτρου, στρέφονται προς την Δύση, εισέρχονται στη Μακεδονία, μετά στην Ήπειρο και φάνουν στην Νικόπολη την οποίαν κυριεύουν και λεηλατούν σε ότι βρίσκουν στα πόδια τους. Γράφει επακριβώς ο ιστορικός Κεδρηνός: «Ού τελευτήσαντος (Συμεώνος) την των Βουλγάρων αρχήν Πέτρος κατέσχεν ο εκ της δευτέρας αυτού γυναικός… Μιχαήλ γάρ τον εκ της προτέρας αποτεχθέντα παίδα αυτώ έτι ζών ο Συμεών απέκειρε μοναχόν…». Και συνεχίζει για τα γεγονότα μετά τον θάνατο του Μιχαήλ «…Μετά καιρόν δε τούτου αποθανόντος, δεδιότες οι προσρυέντες την του Πέτρου αγανάκτησιν, επήλθον ταις Ρωμαϊκαίς χώραις διά Μακεδονίας και Στρυμώνος και Ελλάδος, καταλαβόντες την Νικόπολιν πάντα τα εν ποσί ληϊσάμενοι και τέλος εν αυτή σαββατίσαντες». Βιβλιογραφία:
Τέταρτη επιδρομή Βούλγαρου Σαμουήλ κατά της Νικοπόλεως (977-986 μ.Χ.)
Ένα μόλις χρόνο από την αναρρίχηση στό θρόνο του Βασιλείου του Βουλγαροκτόνου, ο γιος του βούλγαρου ηγέτη αρμενικής καταγωγής Σισμάν, με το όνομα Σαμουήλ, συγκροτεί ένα μικρό Βουλγαρικό κράτος στα βορειοδυτικά της Μακεδονίας και καταφέρνει να το διοικήσει επί τριάντα επτά χρόνια (977-1041) μέχρι να τον διαλύσει ο Βασίλειος Βουλγαροκτόνος. Με επιδρομές που πραγματοποιεί ο Σαμουήλ καταφέρνει να αυξήσει την έκταση του κράτους του και μάλιστα αργότερα έκανε την περιοχή Πρέσπας πρωτεύουσα. Από την Πρέσπα, ο Συμεών εξόρμησε κατά της Νικόπολης όπου βρήκε ομοφύλους του, οι οποίοι είχαν ήδη εγκατασταθεί εκεί από την εποχή του Ρωμανού Λακαπηνού. Οι πληροφορίες περί ολικής καταστροφής της Νικοπόλεως υπό του Συμεών, δεν έχουν κατά τον Πέτρο Φουρίκη ιστορική βάση. Βιβλιογραφία:
Στασιαστές στη Νικόπολη (1195-1203 μ.Χ.)
Επί του αυτοκράτορος Αλεξίου Γ Κομνηνού (1195-1203) εστάλη έπαρχος στο «Θέμα Νικοπόλεως» ο Σεναχηρείμ, σύγαμβρος (= μπατζανάκης) του Μιχαήλ Κομνηνού, του νόθου γιου του σεβαστοκράτορος. Φαίνεται ότι δεν τα πήγε καλά ο έπαρχος με τους Νικοπολίτες, μάλλον ήταν αυταρχικός, οι οποίοι στασίασαν εναντίον του και αναγκάσθηκε να καλέσει σε βοήθεια δυνάμεις υπό τον Μιχαήλ Κομνηνό. Μόλις έφτασε η βοήθεια από την Πελοπόννησο στη Νικόπολη, ο Σεναχηρείμ βρέθηκε νεκρός από τους στασιαστές οι οποίοι τον είχαν ήδη δολοφονήσει. Ετσι ο Μιχαήλ Κομνηνός βρήκε την ευκαιρία να σφετερισθεί την περιουσία του Σεναχηρείμ και φυσικά την κηδεμονία του «Θέματος Νικοπόλεως». Βιβλιογραφία: ,
Η Νικόπολη περιέρχεται στη Βενετία (1204 μ.Χ.)
Κατά το έτος 1204 μ.Χ., μεταξύ των Φράγκων συνήφθη συνθήκη περί διανομής του Βυζαντινού κράτους. Αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι «εις τας χώρας αίτινες έλαχον εις την Βενετίαν, συγκαταλέγοντο και τα Νικοπόλεως». Ο χρονικογράφος Tafel αναφέρει επίσης ότι «την Επαρχία Νικοπόλεως αποτελούσαν τον 12ο αιώνα η Αιτωλία, η Ακαρνανία και ότι κεφαλή αυτής ήτο η Άρτα». Περί δε της Νικοπόλεως ο Tafel γράφει ότι «κατά τον μεσαίωνα ήτο κωμόπολις υπό το όνομα Πρέβεζα». Συνεπώς η άποψη ότι στη βιβλιογραφία το όνομα Πρέβεζα πρωτοεμφανίζεται στό Χρονικόν του Μορέως το έτος 1292 μ.Χ., ΔΕΝ ευσταθεί, διότι προηγείται ο Tafel το έτος 1204 μ.Χ.. Βιβλιογραφία:
Το τέλος της Νικόπολης (1204 μ.Χ.)
Όπως παρατηρούμε, από τον 6ο έως τον 11ο αιώνα μ.Χ., η Νικόπολη συνεχίζει να επιβιώνει παρά τις διαδοχικές επιδρομές, τις λεηλασίες, τις καταστροφές και την παρακμή που επέφεραν στη διοίκηση και την οικονομία της. Τη Νικόπολη τελικά κατέστρεψαν τον 10ο και 11ο αιώνα ολοκληρωτικά οι Βούλγαροι, όχι τόσον κτιριακά και πολεοδομικά, αλλά πληθυσμιακά, προφανώς αναγκάζοντας τους κατοίκους να μεταναστεύσουν σε ορεινό περιβάλλον λόγω των συχνών επιδρομών τους. Πιθανολογείται ότι ορισμένοι από αυτούς παρέμειναν μονίμως στην περιφέρεια της Νικοπόλεως, ή μετακινήθηκαν στην νέα πόλη Πρέβεζα ή στις γύρω περιοχές. Οι κάτοικοι της Νικόπολης, όσοι μπόρεσαν να σωθούν, πήραν τα βουνά ως νομάδες κτηνοτρόφοι και προφανώς δημιούργησαν πολλούς οικισμούς σε ορεινό περιβάλλον, στους νομούς Πρέβεζας, Αρτας, Θεσπρωτίας και Ιωαννίνων, οικισμοί οι οποίοι υπήρχαν μέχρι και τις αρχές του εικοστού αιώνα. Ορισμένοι κάτοικοι της Νικοπόλεως πιθανώς επέστρεψαν και εγκαταστάθηκαν αργότερα σε πρόχειρες καλύβες σε ένα από τα λιμάνια της Πρέβεζας, ζώντας από την αλιεία, την κτηνοτροφία και τη γεωργία. Σεισμοί, επιδρομές, πυρκαγιές, ερήμωσαν τελικά τη Νικόπολη τον 10ο-11ο αιώνα, και την μετέτρεψαν σε ένα απέραντο ερειπιώνα.
Ιδρυση της Πρέβεζας (1292 μ.Χ.)
Είναι άγνωστο τι μεσολαβεί μεταξύ 1000-1292 μ.Χ. στην έρημη περιοχή πλέον της Νικόπολης. Στο Χρονικό του Μωρέως το 1292 μ.Χ. αναγράφεται η φράσις «επέζεψαν την Πρέβεζαν, κουρσεύουν τα χωρία» αναφερόμενο προφανώς σε κάποια επιδρομή Γενουατών στην περιοχή. Συνεπώς ήδη είχε δημιουργηθεί οργανωμένη μικρή πόλη το έτος αυτό (πολίχνιο). Η σημερινή Πρέβεζα με την δική της πλέον ιστορία.
Η Μάχη της Νικόπολης (1797 μ.Χ.)
Μεγάλη θέση στην ιστορία έχει η «Μάχη της Νικόπολης» μεταξύ της Γαλλικής Φρουράς Πρέβεζας υπό τον Στρατηγό La Salchette, Πρεβεζάνων Πολιτοφυλάκων, Σουλιωτών Αγωνιστών, εναντίον 7000 Τουρκαλβανών υπό τον Αλή Πασά Τεπελενλή. Η μάχη έγινε ακριβώς δίπλα στα παλαιοχριστιανικά Τείχη της Νικόπολης. Όλη η Γαλλική φρουρά σφαγιάσθηκε, η Πρέβεζα κατελήφθη και πέρασε πια στον Οθωμανικό ζυγό μέχρι το 1912.
Απελευθέρωση Ηπείρου- Οι πρώτες ανασκαφές (1912 μ.Χ.)
Όπως είναι γνωστό η Ηπειρος και φυσικά η περιοχή Πρέβεζας, απελευθερώθηκε από τους Οθωμανούς το έτος 1912. Ετσι το έτος 1916 στην ερειπωμένη αρχαία Νικόπολη, άρχισαν ανασκαφές, που έγιναν εκεί από τον αρχαιολόγο Αλέξανδρο Φιλαδελφέα και που αποκάλυψαν τα ερείπια της ρωμαικής εποχής, αλλά και πολλά σπουδαία μνημεία και μωσαϊκά των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Σήμερα στον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης βρίσκεται πλήθος από ερείπια οικιών, δημόσιων οικοδομημάτων και ναών. Στο λεγόμενο «Εν άλσει προάστειο» που βρίσκεται στην κοινότητα Νικόπολης (τ. Σμυρτούλα) με το λόφο της, υπάρχει το γυμνάσιο, το θέατρο Οκταβιανού (επί της Εθνικής οδού Πρέβεζας Άρτας) που σώζεται και η σκηνή του και 25 σειρές εδωλίων του κοίλου, η αγορά, το στάδιο (στην είσοδο αριστερά της κοινότητας Νικόπολης) και το εντυπωσιακό υδραγωγείο με 4 αγωγούς που έφερνε νερό από τις πηγές του ποταμού Λούρου στον Άγιο Γεώργιο, οι Βόρειες και οι Νότιες Θέρμες.
Νέες Ανασκαφές και αναστηλώσεις στη Νικόπολη (1965 μ.Χ.)
Οι ανασκαφές συνεχίστηκαν από τον αρχαιολόγο Αναστάσιο Ορλάνδο τη δεκαετία του 1960, οπότε έγιναν και πολλές επισκευές και στερεωτικές εργασίες. Σημαντική εργασία έκανε ο Ορλάνδος στό «Ρωμαϊκό Ωδείο» Νικοπόλεως και στη «Βασιλική Β του Αλκίσωνος».
Νέες ανασκαφές στην αρχαία Νικόπολη (1997-2005 μ.Χ.)
Έξω από τα τείχη της «Νικοπόλεως» υπάρχουν δύο νεκροπόλεις. Η «Νότια Νεκρόπολη» βρίσκεται παρά την οδό Πρέβεζας-Αρτας δεξιά στη θέση προς «Ασύρματο» και είναι επισκέψιμη (θα δείτε επίγειους κεραμοσκεπείς τάφους) και η «Βόρεια Νεκρόπολη» βρίσκεται δυτικά της ταβέρνας «Αριστείδη Ακρίβη» και βόρεια των τειχών. Αυτή η δεύτερη έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια από την ΙΒ Εφορεία Αρχαιοτήτων (Δρ. Κων. Ζάχος), και επίσης είναι επισκέψιμη. Την τελευταία δεκαετία (1997-2005) με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΙΒ Εφορεία Αρχαιοτήτων πραγματοποίησε αρκετές εργασίες στη «Νικόπολη», συμπεριλαμβανομένων καθαρισμών, ανασκαφών, συντήρησης και έργων προστασίας των Τειχών. Σημαντικότατο έργο έγινε στο Ρωμαϊκό Στάδιο και ατό Μνημείο Αυγούστου. Ετσι αρκετά από τα οικοδομήματα της Νικόπολης είναι σήμερα επισκέψιμα. Εάν υλοποιηθεί το σχέδιο μετατροπής της σε «Αρχαιολογικό Πάρκο Νικόπολης», σε συνδυασμό με τη λειτουργία του «Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Νικοπόλεως» (άνοιξε το έτος 2009) με τη βοήθεια του Δ Κοινοτικού Πλαίσιου Στήριξης όπως έχει ανακοινωθεί, η «Νικόπολις» θα γίνει η μεγαλύτερη επισκέψιμη αρχαία πόλη στην Ελλάδα.
Ο αρχαιολογικός χώρος σήμερα
Συνιστώμενη σειρά επίσκεψης είναι η εξής: Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Νικοπόλεως στην Πρέβεζα (5ο χιλιόμετρο), Ρωμαϊκά τείχη και Νεκροταφείο (Ασύρματος), Παλαιοχριστιανικά Τείχη, και Ωραία Πύλη, «Αραπόπορτα», Βασιλική Δομετίου, Υδατοδεξαμενές, Νότιες Θέρμες, Βασιλική Αλκίσσονος, Ωδείο (κλειδωμένο), Νυμφαίον, Επαυλη του Μάνιου Αντωνίνου (κλειδωμένη), Ρωμαϊκό Στάδιο, Θέατρο Οκταβιανού, Μνημείο Αυγούστου (κλειδωμένο). Από τη σημερινή υποδομή της Νικόπολης λείπει οργανωμένος πεζόδρομος και σήμανση, ενώ δεν υπάρχει φροντίδα για τη βλάστηση. Ορισμένοι χώροι είναι κλειδωμένοι και μη επισκέψιμοι (Ωδείον και Μνημείο Αυγούστου) ή δύσκολα επισκέψιμοι λόγω βλάστησης (Νυμφαίον). Πέραν αυτού, λόγω του τεράστιου χώρου απαιτείται τροχοφόρο για τη μετακίνηση. Ο αρχαιολογικός χώρος της Νικόπολης διασχίζεται παρανόμως από την επαρχιακή οδό Πρέβεζας – Άρτας και έχει ανακοινωθεί η μεταφορά του όταν αρχίσουν τα έργα κατασκευής του «αρχαιολογικού πάρκου Νικόπολης». Την τελευταία δεκαετία, χάρις στις προσπάθειας του Δρ. Κων. Ζάχου, έγιναν αρκετές εργασίες ανάδειξης στην Νικόπολη και έγιναν επισκέψιμα κάποια μνημεία.
Το Ρωμαϊκό Ωδείο
Το «Ρωμαϊκό Ωδείο» της Νικόπολης (30-27 π.Χ.) βρίσκεται δυτικά της σειράς των παλαιοχριστιανικών τειχών επί της επαρχιακής οδού Πρέβεζας - Αρτας, στο κέντρο της ρωμαϊκής πόλης, σε απόσταση 200 μ. από τό παλιό Αρχαιολογικό Μουσείο της «Νικόπολης». Δεν είναι ακριβώς γνωστό πότε χτίστηκε και πόσο κράτησε η κατασκευή του από τους Ρωμαίους. thumb|Το Ρωμαϊκό Ωδείο Νικόπολης|300px|right Η αρχιτεκτονική του προκαλεί το θαυμασμό. Εχει αναστηλωθεί το έτος 1965 από τον αρχαιολόγο Αναστάσιο Ορλάνδο. Μέχρι το έτος 1997 γίνονταν εκεί παραστάσεις μουσικές και θεατρικές, στά πλαίσια των «Νικοπόλειων», οπότε απαγορεύτηκαν για λόγους στατικής ασφαλείας. Η «ΙΒ Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων», απαγόρευσε τις παραστάσεις κάθε είδους στο Ωδείο Νικοπόλεως λόγω «κινδύνων κατάρρευσης και ανάγκης αναστηλωτικών εργασιών». Το έτος 2001 ομάδα ειδικών αρχαιολόγων και αρχιτεκτόνων, επισκέφθηκε το Ωδείο και μελέτησε σχέδιο για την αναστήλωσή του με ένταξη των εξόδων στο 3ο Κοινοτικό πλαίσιο στήριξης. Το Ρωμαϊκό Ωδείο Νικοπόλεως κτίστηκε κατ εντολήν του Αυτοκράτορα Αύγουστου Οκταβιανού, και η χωρητικότητά του είναι 700-1000 άτομα. Σε αυτό έχουν δώσει μεταξύ άλλων παραστάσεις, ο μουσικός Ρός Ντέϊλυ (1992), ο αείμνηστος κλαρινίστας Βασίλης Σούκας (1992), και ο πιανίστας Δημήτρης Σγούρος (1996) και πολλές χορωδίες από όλο τον Κόσμο. Το έτος 2005, ο Δήμος και άλλοι φορείς ζήτησαν την επαναλειτουργία του Ωδείου Νικοπόλεως, και ο Αρχαιολόγος κ. Κωνσταντίνος Ζάχος τάχθηκε επιφυλακτικώς θετικά πάνω στο θέμα.
Το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο
Αρχικά η ύδρευση πρέπει να γινόταν από τις εκβολές του Λούρου ποταμού (με βαρέλια), από τοπικές μικρές πηγές και φυσικά από πολλά πηγάδια. Ένα τέτοιο πηγάδι φαίνεται σήμερα μπροστά από τα παλαιοχριστιανικά τείχη δίπλα στην επαρχιακή οδό Πρέβεζας – Ιωαννίνων. Όμως οι ανάγκες της νέας πόλης σε νερό ήταν τεράστιες. Ετσι δόθηκε η εντολή από τον Οκταβιανό και σταδιακά κατασκευάσθηκε ένα εντυπωσιακό και κολοσσιαίο έργο, με το οποίο μεταφέρθηκε άφθονο νερό από τις πηγές Β του Λούρου ποταμού που βρίσκονται στο χωριό Αγιος Γεώργιος Πρέβεζας, μέχρι το Νυμφαίον και τις υδατοδεξαμενές του υδραγωγείου (βαγένια) που σώζονται σήμερα στην Νικόπολη. Το μεγαλειώδες αυτό έργο έχει μήκος 45-50 χλμ. και αποτελείται από εναλλασσόμενα συστήματα εναέριου υδραγωγείου με αψίδες, από σήραγγα στο βουνό, δίπλα στό σύγχρονο φράγμα της ΔΕΗ, και επίγεια συστήματα αυλακοσωλήνων. Κατά τις πλέον αισιόδοξες απόψεις, υπολογίζεται ότι η κατασκευή του Ρωμαϊκού Υδραγωγείου Νικοπόλεως να κράτησε περί τα τριάντα χρόνια και συνεπώς πρέπει να παραδόθηκε σε χρήση την περίοδο που γεννήθηκε ο Ιησούς Χριστός, ενώ κατά τις πλέον απαισιόδοξες απόψεις, πρέπει να αποπερατώθηκε στο δεύτερο ήμισυ του 2ου μ.Χ. αιώνα (150-200 μ.Χ.).
Έμβολα αρχαίων πολεμικών Πλοίων
Σήμερα σώζονται παγκοσμίως τρία έμβολα αρχαίων πλοίων, εκ των οποίων μόνο το ένα είναι ακέραιο. Είναι αυτό του Αθλίτ του Ισραήλ που έχει βρεθεί το 1985 από δύτες, στην παραθαλάσσια πόλη Αθλίτ του Ισραήλ (Περιοδικό Αρχαιολογία 2000, και William Murray, 2004) και σήμερα φυλάσσεται στο Μουσείο της Χάϊφας του Ισραήλ. Το έμβολο αυτό ταιριάζει ακριβώς σε μία από τις οπές της Μνημείου Αυγούστου στην Πρέβεζα. Κατά τον William Murray καθηγητή εναλίων αρχαιοτήτων του Πανεπιστημίου της Φλόριντα των ΗΠΑ, πρέπει να κατασκευάσθηκε στην Κύπρο περί τον 2ο αιώνα π.χ. και φαίνεται ότι το ίδιο ακριβώς είδος πλοίου και εμβόλου κατασκευάζονταν και την εποχή του 31 π.Χ. πού έγινε η Ναυμαχία του Ακτίου. Το δεύτερο έμβολο θραύσμα είναι αυτό της Πρέβεζας: Κατά τις εργασίες αποκατάστασης του Μνημείου Αυγούστου, βρέθηκε από την ομάδα Κων. Ζάχου ένα υπόλειμμα μεταλλικού εμβόλου περί τα 50 Kg το οποίο αφαιρέθηκε προσεκτικά και εκτίθεται στο Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Νικοπόλεως (βλέπε σχετικό λήμμα Βικιπαίδειας). Το τρίτο μεταλλικό έμβολο επίσης θραύσμα περίπου 50-100 Kg εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς και αποτελεί δωρεά ιδιώτη δύτη. thumb|Το Έμβολο του Αθλίτ, Ισραήλ|300px|right thumb|Υποδοχές Εμβόλων Κλεοπάτρας και Αντωνίου στο Μνημείο Αυγούστου|300px|right
Η αναθηματική λατινική επιγραφή
Στο «Μνημείο Αυγούστου» έχουν βρεθεί αρκετά θραύσματα μιας τεράστιας λίθινης αναθηματικής επιγραφής στα Λατινικά. Μετά από χρόνια ερευνών τελικά η επιγραφή συναρμολογήθηκε και σήμερα το κείμενο έχει ως εξής:
Η Λατινική επιγραφή με κεφαλαία γράμματα όπως είναι στο λίθινο πρωτότυπο:
Ανάγλυφη πλάκα: Επίσης, πέραν της λατινικής επιγραφής, και του μαρμάρινου βάθρου του Νίκωνα, στο «Μνημείο Αυγούστου» η αρχαιολογική σκαπάνη τα τελευταία δέκα χρόνια έχει αποκαλύψει εκατοντάδες θραύσματα, εκ των οποίων μέχρι στιγμής το κυριότερο είναι ένα ‘’σύνολο πέντε συνανηκόντων μαρμάρινων θραυσμάτων μιας ανάγλυφης πλάκας της ζωοφόρου του βωμού μήκους 282 εκ. με πολύ ενδιαφέρουσες απεικονίσεις’’. Φυσικά η αρχαιολογική έρευνα στο χώρο συνεχίζεται.
Οι Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές
Οι μεγάλες Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές της Νικόπολης (450–600 μ.Χ.) ήταν όλες ξυλόστεγες, έφεραν αψίδα ενισχυμένη εξωτερικά με αντηρίδες, ήταν εφοδιασμένες με λειτουργικά προσκτίσματα και έφεραν εγκάρσιο κλίτος με παστοφόρια (Πρόθεση και Διακονικό). Για λόγους ταξινόμησης έχουν αριθμηθεί αλφαβητικά από τους αρχαιολόγους ως εξής: «Ναός Αναλήψεως»: Βρίσκεται στη θέση Μάζωμα νοτιοανατολικά της Νικόπολης, σε λόφο, κοντά στην έπαυλη της Φτελιάς. Είναι δύσκολα επισκέψιμη.
Αρχαιολογικό Πάρκο Νικόπολης
Στις 12-11-2011 ανακοινώθηκε από το ΥΠΠΟ ότι «''Προχωράει το σχέδιο ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου της Νικόπολης στην Πρέβεζα, έκτασης 13.500 στρεμμάτων, που αποτελεί σήμερα τη μεγαλύτερη αρχαία πόλη της Ελλάδας. Με την έγκριση της τροποποιημένης πρότασης συγκοινωνιακών έργων ανάδειξης του αρχαιολογικού πάρκου της Νικόπολης από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, υποβαθμίζονται και βελτιώνονται οδοί, με στόχο την ενοποίηση του αρχαιολογικού χώρου, ενώ δημιουργούνται τέσσερις προσβάσεις, χώροι στάθμευσης και ισόπεδοι κόμβοι, καθώς και μια υπόγεια διάβαση πεζών.Μεταξύ άλλων, θα υποβαθμιστεί το τμήμα της εθνικής οδού που διέρχεται από τον αρχαιολογικό χώρο, σε αντίθεση με την παραλιακή οδό που αναβαθμίζεται, ενώ βελτιώνεται η νότια σύνδεση με τη βιομηχανική περιοχή και συνδέεται η πρόσβαση Δ, που βρίσκεται δίπλα στο Μνημείο του Αυγούστου, με την περιοχή της Σμυρτούλας. «Πρόκειται για ένα καλό παράδειγμα συνεργασίας του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού με την Περιφέρεια σε επίπεδο χάραξης και όχι εκτέλεσης του έργου. Η πρόληψη φέρνει το καλύτερο αποτέλεσμα, καθώς δεν γίνεται σε βάρος του τελικού έργου», δήλωσε η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού Λίνα Μενδώνη. Η αρχαία Νικόπολη ήταν η πόλη που χτίστηκε από τον Αύγουστο, τον πρώτο αυτοκράτορα της Ρώμης, για να τιμήσει τους θεούς που τον βοήθησαν στην νίκη του επί του Μάρκου Αντώνιου και της Κλεοπάτρας στη μεγάλη Ναυμαχία του Ακτίου, το 31 π.Χ. Περιλαμβάνει πολύ σημαντικά ρωμαϊκά δημόσια έργα, όπως τείχη με αμυντικούς πύργους, Βουλευτήριο, εμπορικά κτίρια, αμφιθέατρο, λουτρά, το Μνημείο του Αυγούστου Οκταβιανού με ενσωματωμένα 36 έμβολα πλοίων της Κλεοπάτρας, Θέατρο, Στάδιο, Ωδείο και ένα γιγάντιο έργο ύδρευσης, το Ρωμαϊκό υδραγωγείο, μήκους 50 χλμ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ''»
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχαία Ήπειρος Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Θεσπρωτίας Κατηγορία:Ρωμαϊκοί αρχαιολογικοί τόποι στην Ελλάδα
Δήμος Παλαιοκαστριτών
Ο δήμος Παλαιοκαστριτών ήταν δήμος του νομού Κέρκυρας που συστάθηκε με το πρόγραμμα Καποδίστριας από τη συνένωση παλαιότερων κοινοτήτων της περιοχής, που αποτέλεσαν στη συνέχεια τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου. Λειτούργησε την περίοδο 1999 -2010 οπότε και καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον νέο δήμο Κέρκυρας. Βρισκόταν στο δυτικό τμήμα του νησιού της Κέρκυρας. Ο δήμος περιλέμβανε 8 δημοτικά διαμερίσματα και είχε συνολικό πληθυσμό 4.395 κατοίκους. Η έκταση του δήμου ήταν 48,3 τ.χλμ. Έδρα του δήμου ήταν η Παλαιοκαστρίτσα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Π
Όρβηλος (οροσειρά)
Η Οροσειρά του Ορβήλου είναι οροσειρά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στη Χερσόνησο του Αίμου και συγκεκριμένα στην περιοχή της Μακεδονίας. Είναι η όγδοη σε ύψος Οροσειρά της Ευρώπης με μέγιστο υψόμετρο 2.914 μέτρα εντός Βουλγαρικού εδάφους.
Ανάμεσα στο Δυτικό και τον Ανατολικό Όρβηλο βρίσκεται η κοιλάδα του Στρυμόνα που ονομάζονταν από την αρχαιότητα Παρορβηλία.
Κατηγορία:Όρβηλος Κατηγορία:Βουνά της Βουλγαρίας Κατηγορία:Βουνά της Βόρειας Μακεδονίας Κατηγορία:Βουνά της Δράμας Κατηγορία:Βουνά των Σερρών Κατηγορία:Βουνά του Κιλκίς
Μάτι του Ώρου
Το Μάτι του Ώρου ή και ουτζάτ είναι ένα αρχαίο Αιγυπτιακό σύμβολο προστασίας, βασιλικής εξουσίας και καλής υγείας. Το μάτι προσωποποιείται στη θεά Ουατζέτ (ή και Ουατζάτ ή Ουτζάτ ή Βουτώ ή Ουτώ – και στα αγγλικά επίσης Uadjet, Wedjoyet, και Edjo ). Το Μάτι του Ώρου είναι παρόμοιο με το Μάτι του Ρα, που ανήκει σε διαφορετικό θεό, τον Ρα, αλλά αντιπροσωπεύει πολλές από τις ίδιες έννοιες.
Ώρος
Ο Ώρος ήταν ο αρχαίος Αιγύπτιος θεός του ουρανού που συχνά αναπαριστάνονταν ως γεράκι, πολύ πιθανόν χρυσογέρακο ή ίσως πετρίτης Το δεξί του μάτι σχετιζόταν με τον θεό του ήλιου Ρα. Το σύμβολο του ματιού αντιπροσωπεύει το σημάδι γύρω από το μάτι του γερακιού, μαζί με το "δάκρυ" που κάποιες φορές βρίσκεται κάτω από το μάτι. Το αριστερό μάτι κάποιες φορές αντιπροσωπεύει το φεγγάρι και τον θεό Ντζεχουτί (Θωθ).
Σε ένα μύθο, όταν ο Σεθ και ο Ώρος μάχονταν για τον θρόνο μετά τον θάνατο του Όσιρι, ο Σεθ έβγαλε το αριστερό μάτι του Ώρου. Το μεγαλύτερο μέρος του ματιού αποκαταστάθηκε είτε από την Αθώρ ή τον Θωθ (με το τελευταίο ίσως να κατέστη δυνατό με μαγικό τρόπο). Όταν το μάτι του Ώρου έγινε καλά, το πρόσφερε στον πατέρα του, Όσιρι, με την ελπίδα να του αποκαταστήσει τη ζωή. Έτσι, το Μάτι του Ώρου συχνά χρησιμοποιούνταν για να συμβολίσει τη θυσία, τη θεραπεία, την αποκατάσταση και την προστασία.
Ως ιερογλυφικό και σύμβολο
Υπάρχουν επτά διαφορετικά ιερογλυφικά που αναπαριστούν το μάτι, συνήθως στα Αιγυπτιακά "ir.t", το οποίο επίσης έχει τη σημασία "να φτιάξει (κανείς) ή να κάνει" ή "αυτός που κάνει (κάτι)". Στον Αιγυπτιακό μύθο το μάτι δεν είναι ένα παθητικό όργανο της όρασης, αλλά πιο πολύ παράγοντας δράσης, προστασίας ή οργής.
Το Μάτι του Ώρου αναπαριστάται ως ιερογλυφικό με το D10 στη λίστα του Γκάρντινερ. Στο σύστημα χαρακτήρων Unicode για τα αιγυπτιακά ιερογλυφικά έχει το U+13080 (𓂀). .
Μαθηματικά
Στα αρχαία Αιγυπτιακά μαθηματικά, τα περισσότερα κλάσματα γράφονταν ως το σύνολο δύο ή περισσοτέρων κλασματικών μονάδων (κλάσμα με αριθμητή το 1), με τους γραφείς να κατέχουν πίνακες με έτοιμες απαντήσεις. Έτσι, αντί για 3⁄4, θα έγραφαν one 1⁄2 + 1⁄4.
Τα διαφορετικά μέρη του Ματιού του Ώρου πιστεύεται ότι χρησιμοποιούνταν από τους αρχαίους Αιγυπτίους για αναπαραστήσουν τη μονάδα διαιρεμένη με τις πρώτες έξι δυνάμεις του δύο :
Ο Μαθηματικός πάπυρος του Ριντ περιέχει πίνακες με "Κλάσματα Ματιού του Ώρου".
Μελέτες των αιγυπτιακών μαθηματικών από τη δεκαετία του 1970 μέχρι σήμερα έχουν δείξει καθαρά ότι η παραπάνω θεωρία ήταν λανθασμένη και ο Τζιμ Ρίτερ κατέδειξε με βεβαιότητα ότι είναι λανθασμένη το 2003. Η εξέλιξη των συμβόλων που χρησιμοποιούνταν στα αρχαία αιγυπτιακά μαθηματικά, αν και παρόμοια με τα διάφορα μέρη του Ματιού του Ώρου, είναι γνωστό σήμερα ότι είναι διαφορετικά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχαία αιγυπτιακά σύμβολα
Άσμα Ασμάτων
Το Άσμα Ασμάτων (= «τραγούδι των τραγουδιών», εβρ. Shir HaShirim) είναι ένα από τα 49 βιβλία του κανόνα της Παλαιάς Διαθήκης.
Σύμφωνα με την ιουδαϊκή κατάταξη των βιβλικών έργων, το Άσμα Ασμάτων ανήκει στην τρίτη ομάδα των βιβλίων της Εβραϊκής Βίβλου, τα «Αγιόγραφα», ενώ σύμφωνα με τη χριστιανική, στη δεύτερη ομάδα, στα «Ποιητικά-διδακτικά» βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης.
Γραμματολογική ανάλυση
Η έκφραση «άσμα ασμάτων», με την οποία επιγράφεται το έργο, είναι εβραϊσμός. Με ανάλογους συνδυασμούς ίδιων λέξεων, όπου η δεύτερη τίθεται σε γενική πληθυντικού (πρβλ. «άγια των αγίων»), δηλώνεται η υπέρθεση, οπότε ο τίτλος του βιβλίου σημαίνει: «Το πιο όμορφο τραγούδι».