cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
KISS
Δεκαετία '70
Θέλοντας να διοχετεύσουν την ενέργεια των ζωντανών τους εμφανίσεων σε μία ηχογράφηση, οι Kiss κυκλοφόρησαν το διπλό, ζωντανό άλμπουμ "Alive!", το οποίο γνώρισε μεγάλη επιτυχία ανεβαίνοντας στο Top-10 του Billboard. Το άλμπουμ θεωρείται ένα από τα καλύτερα ζωντανά ηχογραφημένα, καθώς είχε πολλές πρωτοποριακές τεχνικές για την εποχή του, ενώ πολλοί διάσημοι μουσικοί έχουν αποκαλύψει πως ήταν ο πρώτος δίσκος τον οποίο αγόρασαν. Το συγκρότημα περιόδευσε για πρώτη φορά στην Ευρώπη και ηχογράφησε το διπλά πλατινένιο "Destroyer", το οποίο συνοδευόταν από τις επιτυχίες "Shout it Out Loud", "Detroit Rock City" και "Beth". Ακολούθησαν οι πλατινένιοι δίσκοι "Rock and Roll Over" και "Love Gun", όπως και το ζωντανό, διπλά πλατινένιο "Alive II". Το συγκρότημα περιόδευσε στην Ιαπωνία δίνοντας δέκα συναυλίες, το Μάρτιο του 1977, ενώ ένα χρόνο αργότερα επέστρεψε για πέντε sold out εμφανίσεις στο "Budokan Hall" του Τόκιο.
Το 1978, τα τέσσερα μέλη των Kiss κυκλοφόρησαν από ένα προσωπικό δίσκο έκαστος, ο οποίος έφερε την ονομασία του δημιουργού του. Τα άλμπουμ κυκλοφόρησαν ταυτόχρονα στις 18 Σεπτεμβρίου 1978 και ανέβηκαν στο Top-50 των αμερικάνικων τσαρτ. Στα τέλη εκείνης της χρονιάς προβλήθηκε η πρώτη ταινία του συγκροτήματος με τίτλο "Kiss Meets the Phantom of the Dark", λαμβάνοντας μέτριες ως αρνητικές κριτικές. Ακολούθησε ο δίσκος "Dynasty", ο οποίος περιλάμβανε το με ντίσκο στοιχεία I Was Made for Lovin' You, το Μάιο του 1979, σκαρφαλώνοντας για άλλη μια φορά στο Top-10, με τους Kiss να περιοδεύουν κατά το δεύτερο μισό του έτους σε όλη τη Βόρεια Αμερική.
Δεκαετία '80
Το 1980, ο Πίτερ Κρις αποχώρησε από το συγκρότημα και αντικαταστάθηκε από τον Έρικ Καρ, ενώ κυκλοφόρησε ο δίσκος "Unmasked". Την επόμενη χρονιά κυκλοφόρησε το "Music from the Elder", ένας δίσκος με κοινό στιχουργικό θέμα όπου το συγκρότημα πειραματιζόταν με άλλα όργανα όπως άρπες, συνθεσάιζερ, μεσαιωνικές τρομπέτες, κ.α.. Η εμπορική επιτυχία του άλμπουμ ήταν πολύ μικρή και δεν πραγματοποιήθηκε περιοδεία για την προώθηση του.
265px|thumb|Οι Kiss το 1999 Στα τέλη του 1982, αποχώρησε από το συγκρότημα ο Έις Φρέλεϊ δίνοντας τη θέση του στον Βίνι Βίνσεντ, ενώ λίγο πριν είχε συμμετάσχει στο δίσκο "Creatures of the Night". Ο Βίνσεντ έκανε τη μοναδική του ηχογράφηση με τους Kiss για το άλμπουμ "Lick it Up" του 1983, με το συγκρότημα να πραγματοποιεί μία δίμηνη ευρωπαϊκή περιοδεία στα τέλη της χρονιάς, για να συνεχίσει στις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι το Μάρτιο του 1984. Εκείνη τη χρονιά, ο Μαρκ Σεντ Τζον πήρε τη θέση του Βίνι Βίνσεντ και οι Kiss κυκλοφόρησαν το πρώτο τους Top-20 άλμπουμ μετά από πέντε χρόνια, με τίτλο "Animalize". Σύντομα, ο Σεντ Τζον υπέφερε από σύνδρομο Reiter και αναγκάστηκε να δώσει τη θέση του στον Μπρους Κούλικ.
Η νέα σύνθεση ηχογράφησε μία σειρά επιτυχημένων δίσκων, ξεκινώντας με το "Asylum" του 1985, για να συνεχίσουν με το "Crazy Nights" δύο χρόνια αργότερα, με το σινγκλ "Crazy Crazy Nights" να ανεβαίνει στο βρετανικό Top-10, αλλά και το "Hot in the Shade" το 1989, το οποίο περιείχε τη μεγάλη επιτυχία "Forever", το πρώτο Top-10 σινγκλ του συγκροτήματος μετά από 13 χρόνια.
Από το 1983 και έπειτα, το συγκρότημα αποχωρίστηκε το make-up και την εικόνα με την οποία έγινε διάσημο κατά την πρώτη περίοδο ύπαρξης του.
Δεκαετία '90
Στις αρχές της δεκαετίας, ο ντράμερ Έρικ Καρ υπέφερε από καρκίνο και παρ' όλο το γεγονός ότι θεραπεύθηκε μετά από χημειοθεραπεία, τον Σεπτέμβριο του 1991 είχε δύο ενδοκρανιακές αιμορραγίες με αποτέλεσμα να πεθάνει στις 24 Νοεμβρίου 1991. Τη θέση του πήρε ο Έρικ Σίνγκερ και το συγκρότημα ηχογράφησε το δίσκο "Revenge" το 1992, σκαρφαλώνοντας στο Top-10 των άλμπουμ μετά από 13 χρόνια, συνοδευόμενο από την επιτυχία "God Gave Rock and Roll to You". Την επόμενη χρονιά κυκλοφόρησε το ζωντανά ηχογραφημένο "Alive III", το οποίο έγινε χρυσό.
Το 1995, εκδόθηκε το βιβλίο "Kisstory", ένα χρονικό της καριέρας του συγκροτήματος μέχρι τότε. Το Μάρτιο της επόμενης χρονιάς κυκλοφόρησε η ζωντανή εμφάνιση των Kiss λίγους μήνες νωρίτερα για το τηλεοπτικό δίκτυο "MTV", όπου έπαιξαν ένα εξ ολοκλήρου ακουστικό σετ, με τίτλο "Kiss Unplugged". Το 1997, κυκλοφόρησε με καθυστέρηση δύο χρόνων το πρώτο στούντιο άλμπουμ των Kiss μετά από πέντε χρόνια, με τίτλο "Carnival of Souls: The Final Sessions".
Επανένωση
250px|thumb|Οι Kiss το 2013 στο Hellfest Η κλασική σύνθεση των Kiss με τους Στάνλεϊ, Σίμονς, Φρέλεϊ και Κρις επανενώθηκε το 1996 και περιόδευσε από τις 15 Ιουνίου εκείνης της χρονιάς μέχρι τον Ιούλιο του 1997, όταν σταμάτησαν για να ηχογραφήσουν το επιτυχημένο "Psycho Circus", ανεβαίνοντας στο # 3 του Billboard. Το Μάρτιο του 2000, το συγκρότημα ξεκίνησε την αποχαιρετιστήρια περιοδεία του, όπως είχε ανακοινωθεί, την οποία ολοκλήρωσε, μετά από 142 εμφανίσεις, στις 13 Απριλίου 2001, στην Αυστραλία.
Τον Ιανουάριο του 2001, ο Κρις αποχώρησε και πάλι, με τον Έρικ Σίνγκερ να παίρνει τη θέση του για την υπόλοιπη περιοδεία. Το Φεβρουάριο της επόμενης χρονιάς, το συγκρότημα έπαιξε στην τελετή λήξης των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2002 στο Σολτ Λέικ Σίτι, με τον Φρέλεϊ να πραγματοποιεί την τελευταία του εμφάνιση με τους Kiss. Τη θέση του πήρε ο Τόμι Τάιερ και το συγκρότημα περιόδευσε με τους Aerosmith, το 2003.
Το 2004, πραγματοποίησαν την περιοδεία "Rock the Nation" μαζί με τους Poison, για να μειώσουν τον αριθμό των ζωντανών τους εμφανίσεων τα επόμενα χρόνια. Τον Απρίλιο του 2007, ο πρώην κιθαρίστας του σχήματος Μαρκ Σεντ Τζον πέθανε από εγκεφαλική αιμορραγία, σε ηλικία 51 ετών. Το 2008, περιόδευσαν στην Ευρώπη και την Ωκεανία και τον Οκτώβριο της επόμενης χρονιάς κυκλοφόρησαν το πρώτο τους στούντιο άλμπουμ μετά από έντεκα χρόνια, με τίτλο "Sonic Boom". Για την προώθηση του δίσκου, περιόδευσαν στην Ευρώπη το Μάιο και τον Ιούνιο του 2010, για να συνεχίσουν στη Βόρεια Αμερική μέχρι τις 2 Οκτωβρίου 2010, ενώ η περιοδεία ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2011. Λίγο πριν, το 2009 εμφανίστηκαν ως "οι νεραιδομαχητές-φύλακες του πρώτου ραβδιού" στην τηλεταινία Ευχολογία της σειράς "Δύο Φανταστικοί Γονείς" του δικτύου Nickelodeon.
Το καλοκαίρι του 2012, περιόδευσαν μαζί με τους Motley Crue σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Μεξικό, ενώ τον Οκτώβριο εκείνης της χρονιάς κυκλοφόρησαν το άλμπουμ "Monster" ανεβαίνοντας στο # 3 του Billboard. Η περιοδεία για την προώθηση του δίσκου ξεκίνησε από το Μπουένος Άιρες στις 7 Νοεμβρίου 2012 και αφού πέρασε από την Αυστραλία, την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, θα ολοκληρωθεί με τέσσερις εμφανίσεις στην Ιαπωνία, τον Οκτώβριο του 2013.
Οι Kiss ανακοινώθηκε ότι θα ενταχθούν στο Rock and Roll Hall of Fame τον Δεκέμβριο του 2013 και λίγους μήνες αργότερα περιόδευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες μαζι με τους Def Leppard. Έναν χρόνο αργότερα, έγινε γνωστό από την RIAA ότι οι Kiss είχαν κερδίσει τους περισσότερους χρυσούς δίσκους από οποιονδήποτε άλλο καλλιτέχνη, με τριάντα βραβεύσεις.
Δισκογραφία
250px|thumb|Αφίσα για συναυλία του συγκροτήματος το 1976
Πηγές
Κατηγορία:Αμερικανικά glam metal συγκροτήματα Κατηγορία:Hard rock συγκροτήματα από Νέα Υόρκη (πολιτεία) Κατηγορία:Heavy metal συγκροτήματα από Νέα Υόρκη (πολιτεία) Κατηγορία:Μουσικά συγκροτήματα από Νέα Υόρκη
Τραγικός ήρωας
Ο τραγικός ήρωας είναι ο πρωταγωνιστής τραγωδίας σε ένα δράμα. Στο Περὶ ποιητικῆς, ο Αριστοτέλης καταγράφει τις περιγραφές ενός τραγικού ήρωα στο δραματουργό και εξηγεί αυστηρά ότι ο τραγικός ήρωας πρέπει να παίζει και το είδος του ανθρώπου που πρέπει να είναι. Ο Αριστοτέλης στήριξε τις παρατηρήσεις του σε προηγούμενα δράματα. Πολλές από τις πιο δημοφιλείς περιπτώσεις τραγικών ηρώων εμφανίζονται στην Ελληνική λογοτεχνία, κυρίως σε έργα του Σωκράτη και του Ευρυπίδη.
Ο τραγικός ήρωας του Αριστοτέλη
Στο Περὶ ποιητικῆς, ο Αριστοτέλης υπαινίσσεται ότι ο ήρωας μιας τραγωδίας πρέπει να προκαλεί στο κοινό λύπη ή φόβο, λέγοντας, "η αλλαγή της τύχης που παρουσιάζεται δεν πρέπει να είναι το θέαμα ενός ενάρετου ανθρώπου που έφερε από την ευημερία στις αντιξοότητες". Με άλλα λόγια, το επίκεντρο του τραγικού ήρωα δεν πρέπει να είναι στην απώλεια της ευημερίας του. Ορίζει την ιδέα ότι το συναίσθημα της λύπης δεν πηγάζει από το άτομο που γίνεται όλο και καλύτερο, αλλά όταν το άτομο λαμβάνει αμέριστη ατυχία - και ο φόβος έρχεται όταν η ατυχία πλήττει έναν άνθρωπο σαν εμάς. Γι' αυτό ο Αριστοτέλης επισημαίνει το απλό γεγονός ότι, "Η αλλαγή της μοίρας δεν πρέπει να είναι από το κακό στο καλό, αλλά αντίστροφα από το καλό στο κακό." Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, ο τραγικός ήρωας θεωρείται ένας άνθρωπος του οποίου η ατυχία τον πλήττει, "όχι μέσω της ανηθικότητας ή της διαφθοράς, αλλά από κάποιο λάθος κρίσης." Στο Οιδίπους Τύραννος του Σοφοκλή, για παράδειγμα, ο ομότιτλος χαρακτήρας σκοτώνει έναν άνδρα, δίχως να γνωρίζει ότι ο εν λόγω άνδρας είναι ο πατέρας του, έπειτα παντρέυεται τη μητέρα του από άγνοια.
Ο Κρέων, από το έργο του Σοφοκλή, Αντιγόνη, αποτελεί άλλο ένα παράδειγμα ενός τραγικού ήρωα. Ο Πολυνείκης και ο αδελφός του Ετεοκλής, ήταν βασιλειάδες, και ο πρώτος επιθυμούσε περισσότερη δύναμη, οπότε έφυγε και συγκέντρωσε στρατό από μια γειτονική πόλη. Επιτέθηκαν και τα δύο αδέλφια σκότωσαν ο ένας τον άλλον. Μέσω του νόμου του Κρέοντα απαγορεύεται να θαφτεί ο Πολυνείκης, ο Κρέων καταδικάζει την ίδια του την οικογένεια. Άλλα παραδείγματα παρέχονται από τον Αριστοτέλη, συμπεριλαμβανομένου του Θυέστη.
Σε άλλα μέσα
Η επιρροή του αριστοτελικού ήρωα εκτείνεται πέρα από την κλασική ελληνική λογοτεχνική κριτική. Το ελληνικό θέατρο είχε άμεση και βαθιά επίδραση στο ρωμαϊκό θέατρο και αποτέλεσαν τη βάση του δυτικού θεάτρου για τη συνέχιση της σύγχρονης εποχής και επηρέασαν βαθιά το θέατρο, τη λογοτεχνία και την ταινία σε όλο τον κόσμο. Πολλοί εικονικοί χαρακτήρες στη λογοτεχνία, το θέατρο και την ταινία θεωρούνται από ορισμένους κριτικούς η ακολουθία του αρχέτυπου του τραγικού ήρωα. Αυτοί περιλαμβάνουν τον Άνακιν Σκαϊγουώκερ στα πρίκουελ των Star Wars (1999-2005) και στην Η Επιστροφή των Τζεντάι (1983), ο Οκόνκουο του Τσινούα Ατσέμπε στο Things Fall Apart (1958), ο Στάννις Μπαραθέον στο βιβλίο Το Τραγούδι της Φωτιάς και του Πάγου (1999-σήμερα) και στο Game of Thrones (2011-2015). Μια μειοψηφία κριτικών ονόμασαν επίσης τον Μάικλ Κορλεόνε της τριλογίας του Godfather (1972-1990) έναν τραγικό ήρωα, παρόλο που οι παραδοσιακές λογοτεχνικές συμβάσεις θα τον χαρακτηρίζουν κακοποιό και όχι τραγικό ήρωα.
Πηγές
Κατηγορία:Ήρωας Κατηγορία:Είδη δράματος
Twenty (άλμπουμ)
Twenty είναι ο τίτλος του ένατου στούντιο δίσκου του αμερικανικού ροκ συγκροτήματος Lynyrd Skynyrd, ο οποίος κυκλοφόρησε στις 29 Απριλίου του 1997 μέσω της δισκογραφικής εταιρείας "CMC International". Ο τίτλος του άλμπουμ αναφέρεται στα είκοσι χρόνια από το θανατηφόρο ατύχημα που στέρησε την ζωή στον τραγουδιστή Ρόνι Βαν Ζαντ, τον κιθαρίστα Στιβ Γκέινς και την τραγουδίστρια Κάσι Γκέινς.
Το κομμάτι "Travelin' Man" βρίσκεται εδώ όπως αρχικά ηχογραφήθηκε για το άλμπουμ "One More from the Road", με τον Ρόνι Βαν Ζαντ στα φωνητικά να συνοδεύεται από τον αδελφό του Τζόνι με την χρήση της τεχνολογίας.
Το άλμπουμ μπήκε στις χαμηλές θέσεις του Top-100 του Billboard και έφθασε μέχρι την δωδέκατη θέση των φινλανδικών τσαρτ.
Θέσεις τσαρτ
Twenty (άλμπουμ)
Επίσημη κυκλοφορία: 29 Απριλίου 1997
Τα μέλη του συγκροτήματος
Το Twenty ηχογραφήθηκε από τους εξής μουσικούς:
Πηγές
Κατηγορία:Δισκογραφία των Lynyrd Skynyrd Κατηγορία:Άλμπουμ του 1997
Φοίβη Μπουφέι
Η Φοίβη Μπουφέι είναι φανταστικός χαρακτήρας, που απεικονίζεται από τη Λίζα Κούντροου, και είναι ένας από τους έξι κύριους χαρακτήρες από το Αμερικανικό sitcom Τα Φιλαράκια, που δημιουργήθηκε από τους Ντέιβιντ Κρέιν και Μάρτα Κάουφμαν. Γεννήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου και είναι κόρη των Φρανκ και Λίλι Μπουφέι. Βιολογική μητέρα της ήταν η Φοίβη Άμποτ. Έχει μια δίδυμη αδελφή, την Ούρσουλα Μπουφέι την οποία επίσης υποδύεται η Κούντροου. Η Φοίβη μπορεί να μιλήσει πολλές γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων των Γαλλικών και των Ιταλικών. Εμφανίστηκε σε κάθε ένα από τα 236 επεισόδια της σειράς, από την πρεμιέρα της στις 24 Σεπτεμβρίου 1994 έως το φινάλε της στις 6 Μαΐου 2004. Είναι μασέρ και μουσικός, αξιοσημείωτη για την απαράδεκτη και εξαιρετικά άθλια συμπεριφορά της. Ήταν η συγκάτοικος της Μόνικα Γκέλερ πριν από τη Ρέιτσελ Γκριν, με την οποίο εισήχθη στο γκρουπ. Η Φοίβη είναι οι καλύτεροι φίλοι με τη Μόνικα και τη Ρέιτσελ, μαζί με τους γείτονές τους, τους Τσάντλερ Μπινγκ και Τζόι Τριμπιάνι, καθώς και τον αδελφό της Μόνικα, Ρος Γκέλερ. Παίζει Gibson Gospel και τραγουδά στο Central Perk. Κατά την ένατη σεζόν του σόου, οι Φοίβη και Τζόι αποφασίζουν να επιλέξουν ραντεβού στα τυφλά. Η Φοίβη βρίσκει κάποιον γι 'αυτόν, αλλά ο Τζόι ξεχνάει τη συμφωνία του και δεν βρει κανέναν γι' αυτήν. Λίγα λεπτά πριν από το ραντεβού, ο Τζόι βρίσκει κατά λάθος τον Μάικ που συμφωνεί να κάνει ραντεβού στα τυφλά με τη Φοίβη. Ο Μάικ Χάννιγκαν (ο ηθοποιός Πωλ Ραντ) και η Φοίβη ξεκινούν μια ρομαντική σχέση. Αργότερα αρραβωνιάστηκαν και μετά παντρεύτηκαν.
Για την απεικόνιση της ως Φοίβη Μπουφέι, η Κούντροου έλαβε υποψηφιότητα για το βραβείο Golden Globe και κέρδισε ένα βραβείο Primetime Emmy, ένα βραβείο Screen Actors Guild, ένα Satellite Award και ένα American Comedy Award.
Ρόλος
Στο πιλοτικό επεισόδιο, η Φοίβη παρουσιάζεται ως ένας από τους έξι πρωτότυπους φίλους, συμπεριλαμβανομένων των γειτόνων Τζόι (Ματ ΛεΜπλάνκ) και Τσάντλερ (Μάθιου Πέρι), πρώην συγκάτοικος Μόνικα (Κόρτνεϊ Κοξ), Ρέιτσελ Γκριν (Τζένιφερ Άνιστον) και ο αδελφός της Μόνικα, Ρος (Ντέιβιντ Σουίμερ). Είναι μουσικός στο τυπικό σημείο συνάντησής τους, το Central Perk, όπου παίζει κιθάρα και τραγουδά αυτογραφημένα τραγούδια. Κατά τη διάρκεια της πρώτης σεζόν, έχει μυριάδες φίλους, συμπεριλαμβανομένου του Τόνι, ένας φυσικός που ονομάζεται Ντέιβιντ, τον οποίο έπαιξε ο Χανκ Αζάρια, και ένας ψυχολόγος με το όνομα Ρότζερ, με τον Φίσερ Στίβενς. Η δίδυμη αδερφή της Phoebe, Ursula Buffay, ένας χαρακτήρας που δημιουργήθηκε αρχικά και εμφανίζεται στην αμερικανική κωμική σειρά Mad About You ως σερβιτόρα, παρουσιάζεται επίσης στην πρώτη σεζόν, στο "The One with Two Parts". Η Ursula απεικονίζεται επίσης από την Kudrow. Ο Phoebe εργάζεται ως προσωρινός γραμματέας του Chandler για ένα σύντομο χρονικό διάστημα στο "The One with the Ick Factor". Αποκαλύπτεται ότι η γυναίκα Phoebe πίστευε ότι ήταν η μητέρα της, η Lily Buffay, αυτοκτόνησε όταν η Phoebe ήταν περίπου 14 ετών, με δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα.
Στο επεισόδιο "The One with Phoebe's Husband", αποκαλύπτεται ότι η Phoebe παντρεύτηκε έναν υποτιθέμενο ομοφυλόφιλο καναδικό χορευτή πάγου, Duncan Sullivan, για να του επιτρέψει να πάρει μια πράσινη κάρτα, για έξι χρόνια. Οι δύο συμφωνούν να πάρουν διαζύγιο αφού συνειδητοποιήσουν ότι είναι στην πραγματικότητα ετεροφυλόφιλος και θέλουν να παντρευτούν μια άλλη γυναίκα. Στο "The One with the Baby on the Bus", η Phoebe αντικαθίσταται προσωρινά ως η κύρια τραγουδίστρια για το Central Perk από μια επαγγελματική τραγουδίστρια που ονομάζεται Stephanie Schiffer, την οποία έπαιξε η τραγουδίστρια Chrissie Hynde. Το τραγούδι του Phoebe "Smelly Cat" παρουσιάζεται στο ίδιο επεισόδιο. Στο "The One Where Eddie Moves In" "Το Smelly Cat" ανακαλύπτεται από μια δισκογραφική εταιρεία και η Phoebe πρωταγωνιστεί σε ένα φανταστικό μουσικό βίντεο για το κομμάτι, στο οποίο η φωνή της μεταγλωττίζεται από άλλον τραγουδιστή.
Παρόλο που οι πτυχές του χαρακτήρα του Phoebe είναι πολλαπλές και εξαιρετικά περίπλοκες, το Phoebe μπορεί γενικά να χαρακτηριστεί ως ευγενικό, αλλά απαλό και ιδιότροπο. Λόγω της μικρής τραυματικής παιδικής της ηλικίας, η Phoebe ανέπτυξε ένα παιδικό σαντσέτ σε μια προσπάθεια να την προστατεύσει από τα κακά του κόσμου. Εκτός από το ότι είναι χορτοφάγος και άπληστος αγκαλιάς δέντρων, εμφανίζει επίσης μια αξιοσημείωτη έλλειψη εμπειρίας με τις «σκοτεινότερες πλευρές» της ζωής. Στο "The One Where Old Yeller Dies", φαίνεται ότι η νεκρή μητέρα της Λίλι θα απενεργοποιούσε πάντα ταινίες προτού συμβεί κάτι τραυματικό, συμπεριλαμβανομένου του θανάτου του Old Yeller ή της μητέρας του Bambi. Αποκαλύπτεται επίσης ότι δεν της είπαν ποτέ την αλήθεια Άγιος Βασίλης. Αυτό γίνεται όλο και πιο εμφανές καθώς ένα από τα αστεία που τρέχουν κατά τη διάρκεια της παράστασης είναι το φαινομενικά άπειρο ποινικό ρεκόρ της Phoebe. Κάνει επανειλημμένα αναφορά στις συνδέσεις του κάτω του κόσμου και στα εγκλήματα που διέπραξε ενώ ζούσε στους δρόμους.
Γέτες
Οι Γέτες είναι ομάδα θρακικών φυλών που κάποτε κατοικούσαν στις περιοχές εκατέρωθεν του Κάτω Δούναβη, στη σημερινή βόρεια Βουλγαρία και νότια Ρουμανία. Αρκετοί μελετητές, ιδιαίτερα στη ρουμανική ιστοριογραφία, θέτουν θέμα ταύτισης των Γετών με τους δυτικούς γείτονές τους, τους Δάκες.
Φοίβη Μπουφέι
Ρόλος
Πολύ εναρμονισμένο με τα συναισθήματά της και τα συναισθήματα των άλλων, η Phoebe μερικές φορές χρησιμεύει ως ροκ στους φίλους της. Δείχνει ιδιαίτερα μεγάλο μητρικό ένστικτο προς τον μικρότερο αδερφό της Φρανκ, παρά την έλλειψη νοημοσύνης της τελευταίας.
Γέτες
Γεωγραφική θέση
Οι Γέτες μαζί με τους Δάκες αποτελούσαν τα βορειότερα θρακικά φύλα που ήταν εγκατεστημένα στις περιοχές πέραν του Ίστρου (ή Δούναβη). Οι Γέτες, αν και εθνικώς ανήκαν στους Θράκες συνόρευαν και κάποτε αναμειγνύονταν με τους Σκύθες, διέφεραν όμως ουσιαστικά και από τους μεν και από τους δε.
Φοίβη Μπουφέι
Ρόλος
Προς μεγάλη ανησυχία των φίλων της (ειδικά του Ross), η Phoebe ασχολείται με τις ιδέες και τις δεισιδαιμονίες της Νέας Εποχής σε όλη τη σειρά. Είναι πεπεισμένη ότι μπορεί να νιώσει την παρουσία της νεκρής γιαγιάς της στο παλιό διαμέρισμά της, αισθάνεται το πνεύμα της μητέρας της σε μια χαμένη γάτα, διαβάζει φύλλα τσαγιού και απορρίπτει τη θεωρία της εξέλιξης του Charles Darwin ως "πολύ εύκολη" στο "The Ένα που πεθαίνει ο Heckles ".
Γέτες
Γεωγραφική θέση
Λόγω αυτής ακριβώς της γεωγραφικής τους τοποθετήσεως ήταν πιο αποκομμένοι από τους υπολοίπους Θράκες και έρχονταν σε πιο άμεση επαφή με τις βαρβαρικές φυλές που κατά καιρούς κατέρχονταν από την βόρεια Ευρώπη ή εισέρχονταν σε αυτήν από τις Ασιατικές στέπες. Το υδάτινο εμπόδιο του Δουνάβεως αφενός και τα σκιώδη αχανή δάση της χώρας μέσα στα οποία κατοικούσαν αφετέρου στάθηκαν η αιτία τού να μην είναι γνωστά πολλά για την ιστορική τους διαδρομή.
Φοίβη Μπουφέι
Ρόλος
Παρόμοια με το βραχύβιο τρίγωνο της Μόνικα/Τσάντλερ/Ρίτσαρντ, η Φοίμπε είχε δύο σοβαρά ρομαντικά ενδιαφέροντα που επικαλύπτονταν μεταξύ τους σε ένα σημείο κατά τη διάρκεια της σειράς. Ο David (Hank Azaria), γνωστός ως "The Scientist guy", έχει ρομαντισμό με τη Phoebe στην πρώτη σεζόν της σειράς, αλλά σπάει την καρδιά της όταν αποφασίζει να φύγει για το Μινσκ σε ένα τριετές ερευνητικό ταξίδι. Κάνει μερικές ακόμη εμφανίσεις σε όλη τη σειρά, προσπαθώντας κυρίως να επιστρέψει μαζί της και να τη φιλήσει όταν διακόπτεται από τον τότε φίλο του Phoebe, Mike (Paul Rudd). Ο Μάικ είχε εισαχθεί στη Φοίβη την ένατη σεζόν της παράστασης, όταν ο Joey ξέχασε ότι έπρεπε να βρει τον Phoebe μια διπλή ραντεβού και αποφάσισε να φωνάξει για έναν τυχαίο τύπο που ονομάζεται "Mike" στην καφετέρια. Μετά από ένα ρομαντικό ρομαντισμό, η Φοίβη και ο Μάικ τελικά χώρισαν και επανενώθηκε για λίγο με τον Ντέιβιντ στα Μπαρμπάντος. Ο Μάικ χτυπά τον Ντέιβιντ στη διάτρηση, ωστόσο, και προτείνει στον Φοίβη προτού ο τελευταίος πάρει την ευκαιρία. Απορρίπτει τον David καθώς συνειδητοποίησε ότι ήταν ερωτευμένος με τον Mike. Απορρίπτει επίσης τον Mike, με το σκεπτικό ότι δεν χρειάστηκε πρόταση από αυτόν, αλλά μια ένδειξη ότι η σχέση τους προχωρούσε. Καταλήγει να παντρευτεί τον Mike.
"Smelly Cat"/"Δύσοσμη Γάτα"
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής και ένα από τα χαρακτηριστικά της Φοίβης είναι το τραγούδι της, "Smelly Cat" (Δύσοσμη Γάτα), το οποίο εκτελεί στο Central Perk. Το τραγούδι αφορά μια γάτα που αποφεύγεται από την κοινωνία λόγω της δυσάρεστης μυρωδιάς ως αποτέλεσμα φύσσας ("What are they feeding you?"/"Τι σε τρέφουν;"). Ωστόσο, η Φοίβη τη συμπαθεί γιατί μπορεί να σχετίζεται με την αποκλήρωση. Οι στίχοι γράφτηκαν από τη Φοίβη που μας παρουσιάζει μια λίστα τρόπων με τους οποίους η γάτα δεν αρέσει ("They won't take you to the vet"/"Δεν θα σε οδηγήσουν στον κτηνίατρο", "you're obviously not their favorite pet"/"προφανώς δεν είσαι το αγαπημένο τους ζωάκι", κ.λπ.), ενώ το ρεφρέν τελειώνει με το δυνατό μήνυμα σε όποιον είναι διαφορετικός ή ξεχωριστός, "it's not your fault"/"δεν είναι δικό σου φταίξιμο". Στο επεισόδιο "The One Where Eddie Moves In"/"Αυτό με την μετακόμιση του Έντι", η Φοίβη ανακαλύπτεται από έναν παραγωγό δίσκων που θέλει να κάνει ένα μουσικό βίντεο για το "Smelly Cat". Η Φοίβη είναι ευχαριστημένη με το τελικό αποτέλεσμα, με κάποιο τρόπο που φαίνεται να ξεχνάει κάτι που οι φίλοι της εντοπίζουν αμέσως - ότι η φωνή που χρησιμοποιείται στο βίντεο ανήκει σε μια άλλη γυναίκα. Η Φοίβη απορρίπτει την ευκαιρία, αισθάνεται άσχημα για τη γυναίκα που δεν θα λάβει καμία αναγνώριση για τη φωνή της, επειδή δεν έχει το "σωστό βλέμμα" - δηλώνει ότι η γυναίκα είναι, στην πραγματικότητα, δύσοσμη γάτα (Smelly Cat). Στο επεισόδιο, "The One With Phoebe's Ex-Partner"/"Αυτό με την πρώην παρτενέρ της Φοίβης", η πρώην τραγουδίστρια της Φοίβης, η Λέσλι, απεικονίζεται από την Ελίζαμπεθ Ντέιλι, θέλει να επιστρέψουν ξανά μαζί. Η συνεργασία αποτυγχάνει ξανά όταν η Λέσλι πουλά το τραγούδι "Smelly Cat" σε ένα εμπορικό πρακτορείο ενάντια στις επιθυμίες της Φοίβη. Η Φοίβη διδάσκει το τραγούδι στην Chrissie Hynde, η οποία το κυκλοφορεί σε άλμπουμ του 1999. Στις 26 Αυγούστου 2015, η Κούντροου έπαιξε το τραγούδι ως ντουέτο με την Taylor Swift κατά τη διάρκεια της συναυλίας της Swift στο Λος Άντζελες ως μέρος της Παγκόσμιας Περιοδείας 1989.
Ηλικία
Η ηλικία της φάνηκε να διέφερε σε όλη τη σειρά. Στο "The One with the Mugging", υπονοείται ότι η Φοίβη είναι μεγαλύτερη από τον Ρος, βλέποντας ότι ήταν 14 όταν αυτός ήταν 12 ετών. Αυτό το επεισόδιο την έκανε πιθανώς την γηραιότερη στην παρέα. Στο "The One with the Jellyfish"/"Αυτό με τη μέδουσα" (Σεζόν 4), η Φοίβη δηλώνει ότι είναι 29, κάνοντας έτσι πιστευτό ότι γεννήθηκε περίπου το 1968. Ωστόσο, στο "The One Where They Going to Party" (Σεζόν 4), ο Ρος δηλώνει ότι είναι επίσης 29 ετών, κάνοντάς το έτσι να μη λειτουργεί με το προαναφερθέν ηλικιακό χάσμα δύο ετών. Σύμφωνα με το "Αυτό με τον Φρανκ Τζούνιορ"/"The One with Frank Jr.", η Φοίβη γεννήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, στην ένατη σεζόν ("The One with Phoebe's Birthday Dinner") τα γενέθλια της Φοίβης είναι κάπου στις αρχές Νοεμβρίου, καθώς δεν μπορούσαν να κάνουν τις κρατήσεις και το δείπνο έπρεπε να μετακινηθεί πίσω στις 31 Οκτωβρίου. Στο "The One Where All Turn Thirty" (Σεζόν 7), αποκαλύπτεται ότι η Φοίβη γεννήθηκε ένα χρόνο νωρίτερα από ότι νόμιζε, πιστεύοντας ότι ήταν 30 ετών αλλά ήταν πραγματικά 31 ετών, γεγονός που προσθέτει περαιτέρω την ασυνέπεια της ηλικίας της καθ 'όλη τη διάρκεια της σειράς. Η Φοίβη προσπαθεί επίσης τουλάχιστον μία φορά να χειραγωγήσει τους άλλους φίλους ώστε να γιορτάσει τα γενέθλιά της ξανά μέσα σε μήνες από ένα προηγούμενο πάρτι γενεθλίων.
Γέτες
Μύθος και πραγματικότητα
Στην ιστορία αυτής της χώρας και αυτού του λαού διακρίνονται δύο επίπεδα του Γετο-δακικού κόσμου: το ένα είναι αυτό της άμεσης γνώσεως που είχαν ξεκάθαρο οι αρχαίοι, από τον Μέγα Αλέξανδρο μέχρι τους Ρωμαίους, μέσω των πολέμων. Αυτό το συμπληρώνουν οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις με τα ευρήματα που φέρνουν στο φως, πολύ λίγα στην πραγματικότητα, αφού επρόκειτο περί ενός «πολιτισμού του ξύλου». Οι Γέτες και ο Ίστρος, για τους Έλληνες, όπως οι Δάκες και ο Δανούβιος για τους Ρωμαίους είναι ακριβή ονόματα.
Φοίβη Μπουφέι
"Ρετζίνα Φελάντζι"/"Regina Phalange"
Η Φοίβη περιστασιακά χρησιμοποιεί το alter ego Ρετζίνα Φελάντζι/Regina Phalange. Η πρώτη αναφορά στη Regina Phalange είναι κατά τη διάρκεια της σεζόν 5, ακολουθώντας τον Ρος λέγοντας "Ρέιτσελ" αντί "Έμιλι" στο γάμο του. Προσποιείται ότι είναι η "Δρ. Φελάντζι", γιατρός του εγκεφάλου του Ρος, ισχυριζόμενος ότι τα ονόματα είναι εναλλάξιμα στο μυαλό του. Όταν η παρέα πηγαίνει στο Λας Βέγκας, η Φοίβη παρουσιάζεται στον κρουπιέρη blackjack ως Regina Phalange. Όταν η Φοίβη, η Ρέιτσελ και η Μελίσα βγαίνουν για μεσημεριανό γεύμα ("The One with Rachel's Big Kiss") και η Μελίσα ρωτά αν ήταν σε κάποια αδερφότητα, προσποιείται ότι είναι μέλος του "Thigh Mega Tampon", μιας φανταστικής αδερφότητας που φέρεται να έκλεισε όταν η Regina Phalange πέθανε από δηλητηρίαση από αλκοόλ. Χρησιμοποίησε επίσης το ψεύτικο όνομά της για να δείξει στον Τσάντλερ και τη Μόνικα πόσο εύκολα οι άνθρωποι ψεύδονται για τα ονόματά τους και για να βοηθήσουν τον Τσάντλερ με τις δεξιότητές του στη συνέντευξη στο επεισόδιο 4 της σεζόν 8, όταν ο Τζόι λέει, "Γεια, είμαι ο Κεν Άνταμς"/"Hi, Ken Adams", απαντά, "Regina Phalange". Στο επεισόδιο της σεζόν 10 "Αυτό με τον Τζόι που μιλάει γαλλικά"/"The One Where Joey Speaks French", η Φοίβη προσπαθεί να αποφύγει τον Τζόι από ταπείνωση, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως "Ρεζίν Φιλάνζ"/"Régine Philange", λέγοντας ότι ο Τζόι μιλάει μια διάλεκτο της πατρίδας της, Εστέ Λόντερ. Μεταβαίνει αμέσως στα γαλλικά και ισχυρίζεται ότι ο Τζόι είναι ο μικρότερος αδερφός της που είναι "un peu retardé" (λίγο καθυστερημένος) και ζητά από τον σκηνοθέτη να κάνει χιούμορ τις γαλλόφωνες ικανότητες του Τζόι. Η τελευταία αναφορά είναι στη σειρά τελειώνει όταν η Φοίβη σταματά επιτυχώς το αεροπλάνο της Ρέιτσελ προς το Παρίσι λέγοντας ότι υπάρχει πρόβλημα με την "αριστερή φάλαγγα"/"left phalange", με αποτέλεσμα όλοι να εκκενώσουν το αεροπλάνο. Οι επιβάτες τελικά είναι πεπεισμένοι να επιστρέψουν στο αεροπλάνο. Όταν μια γυναίκα ρωτά με σκεπτικισμό έναν υπάλληλο του αεροδρομίου εάν "η φάλαγγα"/"phalange" επιδιορθώθηκε, απαντά, "Ναι, η φάλαγγα είναι σταθερή! Στην πραγματικότητα, έχουμε βάλει πολλές επιπλέον φάλαγγες στο αεροπλάνο, για κάθε περίπτωση!"/"Yes, the phalange is fixed! As a matter of fact, we put a whole lot of extra phalanges onboard, just in case!".
Παραγωγή
Η εγκυμοσύνη της Φοίβης κατά τη διάρκεια της 4ης σεζόν ήταν για να εξηγήσει την πραγματική εγκυμοσύνη της Λίζα Κούντροου.
Γέτες
Μύθος και πραγματικότητα
Το δεύτερο επίπεδο είναι αυτό του «γετικού μύθου» που πλάστηκε από τους Έλληνες και υιοθετήθηκε από τους Ρωμαίους. Εκεί υπάρχει η μυθική χώρα των Γετών και ο «ιερός Ίστρος», από οπού θα προέλθει ο κατακλυσμός, με το δέλτα και τις χίλιες εκβολές. Στη χώρα τους, στη νήσο Λευκή, στα παράλια του Πόντου, η Θέτις μετέφερε τον Αχιλλέα για να κατοικήσει αιώνια.
Φοίβη Μπουφέι
Μετάδοση
Η Kathy Griffin, η Jane Lynch και η Megan Mullally συμμετείχαν σε ακρόαση για το ρόλο της Φοίβης. Η Λίζα Κούντροου κέρδισε το ρόλο επειδή οι παραγωγοί άρεσαν τον επαναλαμβανόμενο ρόλο της ως Ούρσουλα, η σερβιτόρα στο Mad About You. Οι χαρακτήρες συνδέθηκαν για να τις κάνουν δίδυμες αδελφές. Οι παραγωγοί δήλωσαν ότι τους άρεσαν τα στοιχεία της Λίζας στην Ούρσουλα, αλλά χρειάζονταν και η Φοίβη για να είναι πολύ πιο χιουμοριστικό.
Γέτες
Καταγωγή
Καταγωγή και πατρίδα των Γετο-δακικών φύλων υπήρξε η άνω του ποταμού Ίστρου, (σημερινού Δουνάβεως) περιοχή, που εκτείνετο από τα όρη των Καρπαθίων έως τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, συνοπτικά, η περιοχή που καλύπτει η σημερινή νότιο-ανατολική Ρουμανία. Στην ιστορία έγιναν γνωστοί ως Γέτες, όνομα που τους έδωσαν οι Έλληνες, ενώ η χώρα τους έμεινε γνωστή ως Δακία, όνομα που της έδωσαν οι Ρωμαίοι. Αυτή η «ιδιομορφία» οφείλεται στο ότι οι Έλληνες γνώρισαν τους Γέτες εξαιτίας του γεγονότος ότι εκείνοι άλλαζαν ακαταπαύστως οικισμούς και περνούσαν από την μια στην άλλη όχθη του Ίστρου, αναμειγνυόμενοι με τους υπολοίπους Θράκες και τους Μοισούς, αλλά και λόγω του ότι κατοικούσαν στα ανατολικά της χώρας προς τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας.
Φοίβη Μπουφέι
Παραπομπές
Κατηγορία:Χαρακτήρες της σειράς "Τα Φιλαράκια"
Γέτες
Καταγωγή
Οι Έλληνες άποικοι έρχονταν σε επαφή κυρίως με τους Γέτες με τους οποίους συνόρευαν, με αποτέλεσμα να τους ονομάσουν όλους Γέτες. Σε αυτό συνέβαλε και το γεγονός ότι είχαν κοινή καταγωγή αλλά ομιλούσαν και την ίδια γλώσσα με τους Δάκες οι οποίοι κατοικούσαν δυτικά, στην ενδοχώρα, κατά μήκος του Ίστρου, συνορεύοντας με τα Γερμανικά-γοτθικά φύλα.
Όταν οι Ρωμαίοι με την σειρά τους κατέλαβαν την χώρα, ήρθαν κυρίως σε επαφή με τους Δάκες με αποτέλεσμα, κατά την συνήθεια τους, να ονομάσουν την νεοκατακτημένη χώρα Dacia Felix (λατ. «ευτυχισμένη Δακία»). Έκτοτε και τα δύο ονόματα χρησιμοποιούνταν εξ ίσου για να δηλώσουν τα θρακικά φύλλα του Δουνάβεως και των Καρπαθίων. Τα στοιχεία που μας διασώζει η ιστορία για αυτά τα θρακικά φύλα και για την χώρα που κατοικούσαν δεν είναι πολλά. Για τον αρχαίο κόσμο, η Δακία των τρομερών πολεμιστών των Καρπαθίων και του θεού Ζάλμοξη ήταν, μέχρι την κυριαρχία του Τραϊανού, μια ανεξερεύνητη χώρα, σχεδόν αδιάβατη. Η χώρα τους, παρέμεινε ερμητικά κλειστή για τους αρχαίους.
Αναφορές από συγγραφείς
Οι Ρωμαίοι μέχρι την κατάληψη της χώρας γνώρισαν μόνο τους Δάκες πολεμιστές. Ο Δούναβης τους ενέπνεε φόβο. Ωστόσο αυτές οι φυλές δεν είναι εντελώς άγνωστες. Οι πρώτες άμεσες πληροφορίες μας προέρχονται από τους αρχαίους Έλληνες ιστορικούς Ηρόδοτο, Στράβωνα κ.ά., καθώς και από τους Έλληνες αποίκους των παραλίων της Μαύρης θάλασσας. Γνώριζαν μάλιστα και τις μεταξύ τους διαιρέσεις. Ο Στράβων σημειώνει σχετικά: «Υπάρχει και μια άλλη παλαιότερη διαίρεση της χώρας, σύμφωνα με την οποία μερικοί ονομάζονται Δάκες και οι άλλοι Γέτες. Τους έλεγαν Γέτες ή Δάκες, και οι Έλληνες οι οποίοι τους θεωρούσαν συγγενείς των Θρακών- «τους πιο γενναίους και τους πιο δίκαιους μεταξύ των Θρακών», σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, - έλεγαν ότι ο θεός του πολέμου Άρης, γεννήθηκε στην χώρα τους.» Γνώριζαν όμως ότι μια τέτοια ιδέα μπορούσε να είναι μονάχα ένας θρύλος, γιατί άλλος θεός, πιο μεγάλος και μόνος, κυριαρχούσε στις τύχες αυτού του λαού. Και ο Πλάτων ισχυρίζετο ότι ο Ζάλμοξις έκανε αυτούς τους ανθρώπους αθανάτους. Ο Ηρόδοτος, ο οποίος εξηγεί την μυθολογική καταγωγή αυτού του λαού, μας δίνει και τις πιο παλιές πληροφορίες περί της ιστορίας, των ηθών και της θρησκείας του.
7ος - 4ος αιώνας π.Χ.
Από τον 7ο αιώνα π.Χ. και μετά οι Γέτες ήλθαν σε οικονομική και πολιτιστική επαφή με τους Έλληνες, που εγκαθίδρυσαν αποικίες στη δυτική πλευρά του Εύξεινου Πόντου, της σημερινής Μαύρης Θάλασσας. Οι Γέται μνημονεύονται για πρώτη φορά στον Ηρόδοτο στην αφήγησή του της Σκυθικής εκστρατείας του Δαρείου Α΄ το 513 π.Χ., κατά την οποία υπέταξε τους Γέτες. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο οι Γέτες διέφεραν από άλλες θρακικές φυλές στη θρησκεία τους, επικεντρωμένη στο θεό (δαίμονα) Ζάλμοξι, που κάποιοι από τους Γέτες ονόμαζαν Γεβελεΐζι.
Μεταξύ του 5ου και του 3ου αιώνα π.Χ., οι Γέτες ήταν κατά κύριο λόγο υπό την κυριαρχία του ακμάζοντος Βασιλείου των Οδρυσών. Την περίοδο αυτή οι οι Γέτες προσέφεραν στρατιωτικές υπηρεσίες και έγιναν διάσημοι για το ιππικό τους. Μετά τη διάσπαση του Βασιλείου των Οδρυσών άρχισαν να εδραιώνονται μικρότερα Γετικά πριγκιπάτα.
Ακμή
Πριν ξεκινήσει την εκστρατεία του κατά της Περσίας, ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε τους Γέτες και κατέστρεψε έναν από τους οικισμούς τους. Το 313 π.Χ. οι Γέτες σχημάτισαν συμμαχία με την Κάλλατι (σημερινή Μανγκάλια, στο νοτιοανατολικό άκρο της Ρουμανίας), την Οδησσό (σημερινή Βάρνα) και άλλες ελληνικές αποικίες του δυτικού Εύξεινου Πόντου ενάντια στο Λυσίμαχο, που κατείχε ένα φρούριο στην Τίριζι (σημερινή Καλιάκρα, μεταξύ Βάρνας και Μανγκάλιας).
Οι Γέτες άκμασαν ιδιαίτερα το πρώτο μισό του 3ου αιώνα π.Χ. Περί το 200 π.Χ., η εξουσία του Γετη πρίγκιπα Ζαλμοδέγικου εκτεινόταν μέχρι την Ιστρία, όπως δείχνει μια σύγχρονη επιγραφή. Άλλοι ισχυροί πρίγκηπες ήταν ο Ζόλτης και ο Ρέμαξος (περί το 180 π.Χ.). Επίσης αρκετοί Γέτες ηγεμόνες έκοβαν τα δικά τους νομίσματα. Οι αρχαίοι συγγραφείς Στράβων και Δίων Κάσσιος αναφέρουν ότι οι Γέτες λάτρευαν ως θεούς τους ηγεμόνες τους και αυτό επιβεβαιώνεται από τα αρχαιολογικά ευρήματα.
Σύγκρουση με τη Ρώμη
Το 72-71 π.Χ. ο Μάρκος Τερέντιος Βάρων Λούκουλος υπήρξε ο πρώτος Ρωμαίος που εκστράτευσε κατά των Γετών. Αυτό το έκανε για να πλήξει τους συμμάχους του Μιθριδάτη ΣΤ΄ στο δυτικό Εύξεινο Πόντο, αλλά είχε περιορισμένη επιτυχία. Μια δεκαετία αργότερα ένας συνασπισμός Σκυθών, Γετών, Βασταρνών και Ελλήνων αποίκων νίκησε το Γάιο Αντώνιο Υβρίδα στην Ιστρία. Αυτή η νίκη επί των Ρωμαίων επέτρεψε στο Βυρεβίστα, τον ηγέτη αυτού του συνασπισμού, να κυριαρχήσει στην περιοχή για μια σύντομη περίοδο (60-50 π.Χ.).
Στα μέσα του πρώτου αιώνα π.Χ. ο Βυρεβίστας ίδρυσε ένα βασίλειο αποτελούμενο από απόγονους εκείνων που οι Έλληνες ονόμαζαν Γέτες, καθώς και Δάκες, το όνομα που απέδιδαν στουςανθρώπους της περιοχής οι Ρωμαίοι.
Ο Αύγουστος επεδίωκε να υποτάξει ολόκληρη τη Βαλκανική χερσόνησο και χρησιμοποίησε μια εισβολή των Βασταρνών από το Δούναβη ως πρόσχημα για να συντρίψει τους Γέτες και τους Θράκες. Κάλεσε το Μάρκο Λικίνιο Κράσσο ως υπεύθυνο για το σχέδιο. Το 29 π.Χ. ο Κράσσος νίκησε τους Βασταρνούς με τη βοήθεια του Γέτη πρίγκιπα Ρώλη. Ο Κράσσος του υποσχέθηκε να τον βοηθήσει σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή του ενάντια στο Γέτη ηγεμόνα Δαπύχη. Αφού ο Κράσος έφτασε μέχρι το Δέλτα του Δούναβη διόρισε το Ρώλη βασιλιά και επέστρεψε στη Ρώμη. Το 16 π.Χ. οι Σαρμάτες εισέβαλαν στα Γετικά εδάφη αλλά εκδιώχθηκαν από τα ρωμαϊκά στρατεύματα. Οι Γέτες τέθηκαν υπό τον έλεγχο του υποτελούς στη Ρώμη βασιλιά της Θράκης Ροιμητάλκη Α΄. Το 6 μ.Χ. ιδρύθηκε η επαρχία της Μοισίας, ενσωματώνοντας τους Γέτες νότια του ποταμού Δούναβη. Οι Γέτες βόρεια του Δούναβη διατήρησαν τη φυλετική τους αυτονομία έξω από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Πολιτισμός
Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Γέτες ήταν «η ευγενέστερη και η πιο δίκαιη από όλες τις θρακικές φυλές». Όταν οι Πέρσες, υπό το Δαρείο το Μέγα, εκστράτευσαν εναντίον των Σκυθών οι θρακικές φυλές στα Βαλκάνια παραδόθηκαν στον Δαρείο που προέλαυνε προς τη Σκυθία και μόνο οι Γέτες προέβαλαν αντίσταση.
Ένα επεισόδιο από την ιστορία των Γετών βεβαιώνεται από διάφορους αρχαίους συγγραφείς : Όταν ο Λυσίμαχος προσπάθησε να υποτάξει τους Γέτες νικήθηκε από αυτούς. Ο βασιλιάς των Γετών Δρομιχαίτης τον συνέλαβε αιχμάλωτο αλλά του φέρθηκε καλά και τον έπεισε ότι θα κερδίσει περισσότερο ως σύμμαχος παρά ως εχθρός των Γετών και τον απελευθέρωσε. Σύμφωνα με το Διόδωρο ο Δρομιχαίτης περιποιήθηκε το Λυσίμαχο στο παλάτι του, όπου τα τρόφιμα σερβίρονταν σε χρυσά και ασημένια πιάτα. Η ανακάλυψη του περίφημου τάφου στο Σβεστάρι (1982) υποδηλώνει ότι το παλάτι βρισκόταν ίσως στην περιοχή αυτή, όπου σώζονται υπολείμματα μιας μεγάλης παλιάς πόλης μαζί με δεκάδες άλλους θρακικούς τάφους.
Όπως αναφέρθηκε νωρίτεραβασικός θεός των Γετών ήταν ο Ζάλμοξις, που μερικές φορές τον αποκαλούσαν Γεβελείζι.
Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος στη Φυσική Ιστορία του (Naturalis Historia) αναφέρει μια φυλή που ονομάζεται Τυρεγέται, προφανώς Δακο-Θρακική φυλή που κατοικούσε δίπλα στον ποταμό Τύρα (το Δνείστερο). Το φυλετικό τους όνομα φαίνεται να είναι ένας συνδυασμός του Tύρας και του Γέτες. σύγκρινε τα ονόματα Θυσσαγέτες και Μασσαγέτες.
Ο Ρωμαίος ποιητής Οβίδιος, κατά τη μακρά εξορία του στην Τόμι, ισχυρίζεται ότι έχει γράψει ποίηση (που τώρα έχει χαθεί) στη Γετική γλώσσα. Στις Epistulae ex Ponto (Επιστολές από τον Πόντο), γραμμένες από τη βόρεια ακτή της Μαύρης Θάλασσας, υποστηρίζει ότι οι διάφορες φυλές της Σκυθίας μιλούσαν δύο μεγάλες, ξεχωριστές γλώσσες, που τις χαρακτηρίζει ως Γετική και Σαρματική.
Φυσικό παρουσιαστικό
Ο Ιερώνυμος περιέγραψε τους Γέτες ως με κόκκινα και ξανθά μαλλιά.
Αρχαίες πηγές
Ο Στράβων, μια από τις πρώτες αρχαίες πηγές που αναφέρει τους Γέτες και τους Δάκες, αναφέρει στα Γεωγραφικά του (περίπου 7 π.Χ. - 20 μ.Χ.) ότι οι Δάκες ζούσαν στα δυτικά τμήματα της Δακίας «προς τη Γερμανία και τις πηγές του Δούναβη», ενώ οι Γέτες ζούσαν στα ανατολικά τμήματα προς τη Μαύρη Θάλασσα, τόσο νότια όσο και βόρεια του Δούναβη. Ο αρχαίος γεωγράφος έγραψε επίσης ότι οι Δάκες και οι Γέτες μιλούσαν την ίδια γλώσσα, αφού ανέφερε το ίδιο και για τους Γέτες και τους Θράκες.
Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, στη Φυσική Ιστορία του, περίπου 77-79 μ.Χ., δηλώνει κάτι παρόμοιο: «... αν και διάφορες φυλές έχουν καταλάβει τις παρακείμενες ακτές, σε ένα σημείο οι Γέτες, από τους Ρωμαίους αποκαλούμενοι Δάκες ...». Ο Αππιανός, που άρχισε να γράφει τη Ρωμαϊκή Ιστορία επί Αντωνίνου του Ευσεβούς, Ρωμαίου Αυτοκράτορα από το 138 ως το 161, σημείωσε: «Βγαίνοντας αμέσως από αυτά τα ποτάμια κυβερνούν μερικούς από τους Κέλτες πέρα από τον Ρήνο και τους Γέτες πέρα από τον Δούναβη, που τους ονομάζουν Δάκες». Ο Ιουστίνος, Λατίνος ιστορικός του 3ου αιώνα μ.Χ., έγραψε στην Ἐπιτομὴ τοῦ Πομπηίου Τρόγου ότι οι Δάκες μιλούσαν ως απόγονοι των Γετών: «Daci quoque suboles Getarum sunt» (Οι Δάκες επίσης είναι συγγενείς των Γετών).
Στη Ρωμαϊκή Ιστορία του (περίπου 200 μ.Χ.), ο Δίων Κάσσιος προσθέτει: «Αποκαλώ τον λαό Δάκες, το όνομα που χρησιμοποιούν οι ίδιοι οι ντόπιοι, καθώς και οι Ρωμαίοι, αν και δεν αγνοώ ότι ορισμένοι Έλληνες συγγραφείς αναφέρονται σε αυτούς ως Γέτες, είτε αυτός είναι ο σωστός όρος είτε όχι ... » Παρουσιάζει επίσης τους Δάκες να ζουν και στις δύο πλευρές του Κάτω Δούναβη, εκείνους νότια του ποταμού (σημερινή βόρεια Βουλγαρία), στη Μοισία και ονομάζονται Μοισοί, ενώ αυτοί βόρεια του ποταμού ονομάζονται Δάκες. Υποστηρίζει ότι οι Δάκες είναι «Γέτες ή Θράκες Δακικής φυλής»:
Σύγχρονες ερμηνείες
Υπάρχει διαμάχη μεταξύ των μελετητών σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των Γετών και των Δακών και αυτή η διαμάχη αφορά επίσης την ερμηνεία των αρχαίων πηγών. Μερικοί ιστορικοί όπως ο Ρόναλντ Αρθουρ Κρόσλαντ αναφέρουν ότι ακόμα και οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τους δύο προσδιορισμούς «εναλλακτικά ή με κάποια σύγχυση». Επομένως, θεωρείται γενικά ότι οι δύο ομάδες σχετίζονταν σε κάποιο βαθμό, ενώ η ακριβής σχέση τους αποτελεί αντικείμενο αμφισβήτησης.
Ιδιος λαός
Ο Στράβωνας, καθώς και άλλες αρχαίες πηγές, οδήγησαν ορισμένους σύγχρονους ιστορικούς να θεωρήσουν ότι, αν η θρακική εθνοτική ομάδα μπορούσε να διαιρεθεί, μία από αυτές τις διαιρέσεις θα πρέπει να είναι οι Δακο-Γετες. Ο γλωσσολόγος Ιβάν Ντουριντάνοφ αναγνώρισε επίσης μια Δακική γλωσσική περιοχή στη Δακία, τη Μικρά Σκυθία, την Κάτω Μοισία και την Άνω Μοισία.
Οι Ρουμάνοι μελετητές προχώρησαν γενικά περαιτέρω την ταύτιση και ο ιστορικός Κωνσταντίν Γ. Γκιουρέσκου υποστήριξε ότι οι δύο λαοί ταυτίζονταν πλήρως. Ο αρχαιολόγος Mίρτσεα Μπάμπες μίλησε για «πραγματική εθνο-πολιτισμική ενότητα» μεταξύ Γετών και Δακών. Σύμφωνα με το Γκλάνβιλ Πράις η περιγραφή του Έλληνα γεωγράφου Στράβωνα δείχνει ότι οι Γέτες και οι Δάκες ήταν ένας και ο αυτός λαός. Άλλοι που υποστηρίζουν την ταυτότητα μεταξύ Γετών και Δακών με αρχαίες πηγές είναι οι ανεξάρτητοι συγγραφείς Τζέιμς Μίναχαν και Κάθριν Αβερι, που υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι που οι Έλληνες ονόμαζαν Γέτες αποκαλούντο Δάκες από τους Ρωμαίους. Το ίδιο αποδέχονται ορισμένοι Βρετανοί ιστορικοί όπως ο Ντέιβιντ Σάντλερ Μπέρκοβιτς και ο Φίλιπ Μάτισζακ. Ο Βούλγαρος ιστορικός και ο θρακολόγος Αλέξανδρος Φολ θεωρεί ότι οι Γέτες έγιναν γνωστοί ως «Δάκες» στα ελληνικά και στα λατινικά στα γραπτά του Καίσαρα, του Στράβωνα και του Πλίνιου του Πρεσβύτερου, καθώς οι Ρωμαίοι παρατηρητές υιοθέτησαν το όνομα της δακικής φυλής για να αναφερθούν σε όλους τους μη κατακτημένους, που κατοικούσαν βόρεια του Δούναβη. Επίσης ο Εντουαρντ Μπένμπουρι πίστευε ότι το όνομα των Γετών, με το οποίο ήταν αρχικά γνωστοί στους Έλληνες του Εύξεινου Πόντου, διατηρήθηκε πάντοτε από αυτούς σε κοινή χρήση, ενώ εκείνο των Δακών, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους, ήταν εκείνο με το οποίο οι πιο δυτικές Φυλές, που γειτνίαζαν με τους Παννονίους, έγιναν γνωστές για πρώτη φορά στους Ρωμαίους. Μερικοί μελετητές θεωρούν ότι οι Γέτες και οι Δάκες είναι ο ίδιος λαός, σε διαφορετικά στάδια της ιστορίας του και αναφέρονται στον πολιτισμό τους ως Γετο-Δακικό.
Ίδια γλώσσα, ξεχωριστοί λαοί
Ο Ρόναλντ Αρθουρ Κρόσλαντ υποστήριξε ότι οι δύο ονομασίες μπορεί να αναφέρονταν σε δύο ομάδες ενός «γλωσσολογικά ομοιογενούς λαού», που είχαν έρθει στο ιστορικό προσκήνιο σε δύο ξεχωριστές χρονικές περιόδους. Συνέκρινε επίσης την πιθανή γλωσσική κατάσταση με τη σύγχρονη σχέση μεταξύ Νορβηγικής και Δανικής γλώσσας. Ο Πωλ Λάτσιαν ΜακΚέντρικ θεωρούσε τους δύο ως «κλάδους» της ίδιας φυλής, που μιλούσαν δύο διαλέκτους μιας κοινής γλώσσας.
Ο Ρουμάνος ιστορικός των ιδεών και ιστοριογράφος Λουτσιάν Μπόια αναφέρει: «Σε ένα ορισμένο σημείο η φράση Γετο-Δάκες επινοήθηκε στη ρουμανική ιστοριογραφία για να υποστηρίξει την ενότητα Γετών και Δακών». Ο Λουτσιάν Μπόια πήρε μια σκεπτικιστική θέση, υποστηρίζοντας ότι οι αρχαίοι συγγραφείς ξεχώριζαν τους δύο λαούς, αντιμετωπίζοντας τους ως δύο ξεχωριστές ομάδες του Θρακικού έθνους. Ο Μπόια υποστήριξε ότι θα ήταν αφελές να υποθέσουμε ότι ο Στράβων γνώριζε τόσο καλά τις θρακικές διαλέκτους, υποστηρίζοντας ότι ο Στράβων δεν είχε «καμία γνώση στον τομέα των θρακικών διαλέκτων». Ο τελευταίος αυτός ισχυρισμός αμφισβητείται, καθώς μερικές μελέτες πιστοποιούν την αξιοπιστία και τις πηγές του Στράβωνα. Δεν υπάρχει λόγος να παραβλέψουμε την πεποίθηση του Στράβωνα ότι οι Δάκες και οι Γέτες μιλούσαν την ίδια γλώσσα. Ο Μπόια τόνισε επίσης ότι ορισμένοι Ρουμάνοι συγγραφείς επικαλούνταν άκριτα τον Στράβωνα.
Παρόμοια θέση υιοθέτησε ο Ρουμάνος ιστορικός και αρχαιολόγος Γ. Α. Νικουλέσκου, που επέκρινε επίσης τη ρουμανική ιστοριογραφία και την αρχαιολογική ερμηνεία, ιδιαίτερα στο θέμα του "Γετο-Δακικού πολιτισμού". Κατά την άποψή του, ο Αλέξανδρος Βούλπε έβλεπε τους αρχαίους λαούς ως σύγχρονα έθνη, πράγμα που τον έκανε να ερμηνεύσει την κοινή γλώσσα ως ένδειξη κοινού λαού, παρά το γεγονός ότι ο Στράβων κάνει διάκριση μεταξύ των δύο.
Γέτες και Γότθοι
Οι Γέτες μερικές φορές συγχέονται με τους Γότθους σε έργα συγγραφέων του πρώιμου μεσαίωνα. Αυτή η σύγχυση είναι αρκετά εκτεταμένη κυρίως σε έργα του Ιορδάνη, του ίδιου γοτθικής καταγωγής, που απέδωσε παλιότερες ιστορικές αφηγήσεις για τους Γέτες στους Γότθους.
Κατά τον 5ο και 6ο αιώνα πολλοί ιστορικοί και εθνογράφοι (Κόμης Μαρκελλίνος, Ορόσιος, Ιωάννης ο Λυδός, ο Ισίδωρος της Σεβίλλης, ο Προκόπιος ο Καισαρεύς) χρησιμοποίησαν το ίδιο εθνώνυμο Γέτες για να κατονομάσουν πληθυσμούς που εισέβαλλαν στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Γότθοι, Γέπιδες, Κουτριγούροι, Σλάβοι). Για παράδειγμα, στο τρίτο βιβλίο του Ιστορικού των Πολέμων, ο Προκόπιος αναφέρει: «Υπήρχαν πολλά γοτθικά έθνη σε παλαιότερες εποχές, όπως και σήμερα, αλλά το μεγαλύτερο και σημαντικότερο είναι οι Γότθοι, οι Βάνδαλοι, οι Βησιγότθοι και οι Γέπιδες. Τα αρχαία χρόνια όμως ονομάζονταν Σαυρομάται και Μελαγχλαῖνοι και υπήρχαν επίσης και κάποιοι που ονόμαζαν αυτά τα έθνη Γετικά».
Οι Γέτες θεωρήθηκαν ο ίδιος λαός με τους Γότθους από τον Ιορδάνη στα Γετικά του, που γράφτηκαν στα μέσα του 6ου αιώνα. Ισχυρίζεται επίσης ότι σε κάποια περίπτωση οι «Γέτες» μετανάστευσαν από τη Σκάνια, ενώ ταυτόχρονα αναγνώριζες τη θεότητά τους Zάλμοξι ως Γότθο βασιλιά. Ο Ιορδάνης αποδεχόταν την προηγούμενη μαρτυρία του Ορόσιου.
Το έργο του 9ου αιώνα De Universo, του Ράβανους Μαύρους, αναφέρει: «Οι Μασσαγέτες προέρχονται από τη φυλή των Σκυθών και ονομάζονται Μασσαγέτες, ή βαρείς, δηλαδή ισχυροί Γέτες».
Κατηγορία:Αρχαίοι λαοί Κατηγορία:Αρχαία Θράκη
Ρίζωμα Τρικάλων
Παλαιά ονομασία
Παλαιότερα το χωριό ονομαζόταν «Σκλάταινα», όνομα το οποίο προέρχεται από το σλαβικό Slatina. Με την παλιά ονομασία το χωριό αναφέρεται για πρώτη φορά σε ένα πατριαρχικό σιγίλλιο του έτους 1163 μ.Χ. Από τότε αρχίζει και επίσημα η ιστορία του. Ύστερα από κυβερνητική απόφαση για αποκάθαρση της ελληνικής επικράτειας από σλαβικά, τουρκικά και αλβανικά ονόματα οικισμών, το χωριό μετονομάσθηκε το 1927 σε Ρίζωμα.
Οικονομία
Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνταν αρχικά με την κτηνοτροφία. Στη συνέχεια ασχολούνταν παράλληλα με γεωργικές εργασίες (δημητριακά, όσπρια, αμπέλια και σκόρδα) και τη σηροτροφία (κουκούλια μεταξοσκωλήκων). Μετά από τη διανομή του αγροτικού κλήρου το 1929 οι κάτοικοι του χωριού εξειδικεύτηκαν στην καπνοκαλλιέργεια. Σήμερα, ύστερα από σχέδια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για περιορισμό της παραγωγής καπνού, τα περισσότερα χωράφια έγιναν ελαιώνες.
Εκπαίδευση
Το Ρίζωμα έχει μακρά εκπαιδευτική παράδοση. Οι δημογραφικές εξελίξεις αλλά και η εκπαιδευτική πολιτική των τελευταίων ετών οδήγησαν στην υποβάθμιση της οργανικότητας του Δημοτικού Σχολείου σε τετραθέσιο, καθώς και στο κλείσιμο του Γυμνασίου.
Ιεροί Ναοί - Μονές
Στο χωριό υπάρχουν πολλές ενδιαφέρουσες μεταβυζαντινές εκκλησίες με θαυμαστή διακόσμηση.
Γνωστά πρόσωπα
Όσιος Φιλόθεος, δεύτερος κτήτορας της Μονής Αγίου Στεφάνου μετεώρων.
Πηγές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Τρικάλων Κατηγορία:Δήμος Τρικκαίων
Εθνική ΚΑΚ (ποδόσφαιρο ανδρών)
Η εθνική Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών ποδοσφαίρου ανδρών (ρωσικά: Сборная СНГ по футболу) εκπροσώπησε την Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 1992 μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ - η εθνική ΕΣΣΔ είχε προκριθεί στην τελική φάση χάρη στα προκριματικά. Η εθνική ΚΑΚ κληρώθηκε στον Β΄ όμιλο της διοργάνωσης, μαζί με την εθνική Ολλανδίας, την εθνική Γερμανίας και την εθνική Σκωτίας. Έπαιξε τρεις αγώνες και πέτυχε δύο ισοπαλίες και μια ήττα. Αυτοί ήταν οι μοναδικοί αγώνες της εθνικής ΚΑΚ, η οποία χρησιμοποιούσε ως έμβλημα μια λευκή σημαία με τα αγγλικά γράμματα C.I.S (Commonwealth of Independent States) και στη θέση του ύμνου εκτελούσε την ένατη συμφωνία του Μπετχόβεν.
Σύνθεση
Προπονητής: Ανατόλι Μπίσοβετς
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 1992
thumb|150px|Σημαία η οποία χρησιμοποιήθηκε από την ΚΑΚ στο EURO 1992
Πηγές
Κατηγορία:Εθνική ΕΣΣΔ (ποδόσφαιρο) Κατηγορία:Ποδόσφαιρο στη Ρωσία ΚΑΚ
Κατάλογος παγκόσμιων πρωταθλητών μοτοσικλέτας 500cc/MotoGP
thumb|300px|Ο Τζιάκομο Αγκοστίνι, κέρδισε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 500cc οκτώ φορές και κατέχει μέχρι σήμερα το ρεκόρ.
Οι αγώνες Γκραν Πρι μοτοσικλέτας είναι το κορυφαίο πρωτάθλημα αγώνων δρόμου μοτοσικλέτας, το οποίο έχει χωριστεί σε τρεις κατηγορίες από το 1997 : 125cc, 250cc και MotoGP. Οι προηγούμενες κατηγορίες που έχουν διακοπεί περιλαμβάνουν τα 350cc, 50cc/80cc και Sidecar. Η κορυφαία κατηγορία είναι το MotoGP, το οποίο παλαιότερα ήταν γνωστό ως κατηγορία 500 κ.εκ. Το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα αγώνων δρόμου Γκραν Πρι ιδρύθηκε το 1949 από το διοικητικό όργανο του αθλήματος, τη Διεθνή Ομοσπονδία Μοτοσικλετιστών (FIM), και είναι το παλαιότερο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα μηχανοκίνητου αθλητισμού που υπάρχει. Οι μοτοσυκλέτες που χρησιμοποιούνται στο MotoGP έχουν κατασκευαστεί ειδικά για το άθλημα και δεν είναι διαθέσιμες για αγορά από το ευρύ κοινό, επειδή δεν μπορούν να οδηγηθούν νόμιμα σε δημόσιους δρόμους. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 έως το 2002, η κορυφαία κατηγορία αγώνων GP επέτρεπε 500cc με μέγιστο τέσσερις κυλίνδρους, ανεξάρτητα από το αν ο κινητήρας ήταν δίχρονος ή τετράχρονος. Οι αλλαγές στον κανόνα εισήχθησαν το 2002, για να διευκολυνθεί η σταδιακή κατάργηση των δίχρονων κινητήρων.
Κάθε σεζόν αποτελείται από 12 έως 18 Γκραν Πρι που διαγωνίζονται σε κλειστές πίστες, σε αντίθεση με τους δημόσιους δρόμους. Οι πόντοι που κερδίζονται σε αυτά τα γεγονότα υπολογίζονται στο παγκόσμιο πρωτάθλημα αναβατών και κατασκευαστών. Το πρωτάθλημα αναβατών και κατασκευαστών είναι ξεχωριστά πρωταθλήματα, αλλά βασίζονται στο ίδιο σύστημα πόντων. Ο αριθμός των πόντων που απονέμονται στο τέλος κάθε αγώνα στους 15 κορυφαίους αναβάτες που προκρίθηκαν εξαρτάται από την τοποθέτησή τους. Πόντοι που έλαβε κάθε τερματιστής, από την πρώτη θέση έως την 15η θέση: 25, 20, 16, 13, 11, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1. Ιστορικά, υπήρξαν πολλά συστήματα σημείων. Τα αποτελέσματα από όλα τα τρέχοντα Grand Prix υπολογίζονται στα πρωταθλήματα. στο παρελθόν, καταμετρούνταν μόνο ένας συγκεκριμένος αριθμός αποτελεσμάτων.
Ο Τζιάκομο Αγκοστίνι έχει κερδίσει τα περισσότερα πρωταθλήματα, με οκτώ, συμπεριλαμβανομένου ενός ρεκόρ επτά πρωταθλημάτων διαδοχικά από το 1966 έως το 1972. Ο Μαρκ Μάρκεθ είναι ο νεότερος που κέρδισε το πρωτάθλημα. ήταν 20 ετών και 266 ημερών όταν αναδείχθηκε πρωταθλητής το 2013. Οι Ιταλοί αναβάτες έχουν κερδίσει τα περισσότερα πρωταθλήματα. έξι αναβάτες έχουν κερδίσει συνολικά είκοσι πρωταθλήματα. Οι αναβάτες από τη Μεγάλη Βρετανία έχουν κερδίσει τη δεύτερη θέση. έξι αναβάτες έχουν κερδίσει συνολικά δεκαεπτά πρωταθλήματα. Οι αναβάτες από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κερδίσει τους τρίτους περισσότερους, καθώς επτά αναβάτες έχουν κερδίσει συνολικά δεκαπέντε πρωταθλήματα. Ο Λέσλι Γκράχαμ κέρδισε το εναρκτήριο πρωτάθλημα το 1949.