cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μάρκος Φούριος Κάμιλλος
Επιστροφή από την εξορίας και περαιτέρω στρατιωτικές εκστρατείες
Όταν οι Γαλάτες κατευθύνθηκαν προς την Αρδέα, ο εξόριστος Κάμιλλος, που ζούσε πλέον ως ιδιώτης, οργάνωσε τις τοπικές δυνάμεις για την άμυνα της πόλης. Είπε στους κατοίκους της πόλης ότι οι Γαλάτες εξολόθρευαν πάντα τους ηττημένους εχθρούς τους. Ο Κάμιλλος διαπίστωσε ότι οι Γαλάτες ήταν απορροφημένοι στο να εορτάσουν τα τελευταία τους λάφυρα, κάτι που τους οδήγησε σε πολύ μέθη στο στρατόπεδό τους. Τους επιτέθηκε λοιπόν κατά τη διάρκεια της νύχτας και νίκησε εύκολα τον εχθρό με μεγάλη αιματοχυσία. Ο Κάμιλλος χαιρετίστηκε τότε από όλους τους άλλους Ρωμαίους εξόριστους σε όλη την περιοχή. Αφού αρνήθηκε μία αυτοσχέδια στρατηγία, ένας Ρωμαίος αγγελιοφόρος μπήκε κρυφά στο Καπιτώλιο και, εκεί, οι συγκλητικοί διόρισαν τον Κάμιλλο δικτάτορα για έναν χρόνο, με το καθήκον να αντιμετωπίσει τους Γαλάτες. Στη ρωμαϊκή βάση των Βηίων, ο Κάμιλλος συγκέντρωσε έναν στρατό 12.000 ανδρών και πρόσθεσε περισσότερους άνδρες από τη γύρω περιοχή.
Οι Γαλάτες μπορεί να ήταν κακώς προετοιμασμένοι για την πολιορκία, καθώς ξέσπασε επιδημία ανάμεσά τους ως αποτέλεσμα της μη ταφής των νεκρών. Ο Bρένος και οι Ρωμαίοι διαπραγματεύτηκαν τον τερματισμό της πολιορκίας, όταν οι Ρωμαίοι συμφώνησαν να πληρώσουν χίλιες λίβρες χρυσού. Σύμφωνα με την παράδοση, ανακαλύφθηκε ότι ο Bρένος χρησιμοποιούσε βαρύτερα βάρη από τα τυπικά για τη ζύγιση του χρυσού. Όταν οι Ρωμαίοι παραπονέθηκαν, ο Bρένος λέγεται ότι πέταξε το σπαθί και τη ζώνη του στη ζυγαριά και φώναξε στα λατινικά, " Vae victis!" (αλίμονο στους κατακτημένους).
Σύμφωνα με ορισμένους Ρωμαίους ιστορικούς, ήταν ακριβώς αυτή τη στιγμή που ο Κάμιλλος έφτασε με έναν ρωμαϊκό στρατό και, αφού έβαλε το σπαθί του στη ζυγαριά, απάντησε: "Non auro, sed ferro, recuperanda est patria" ("όχι με χρυσό, αλλά με σίδερο, θα ανακτηθεί η πατρίδα»), και επιτέθηκε στους Γαλάτες. Ακολούθησε μάχη στους δρόμους της Ρώμης, αλλά κανένας από τους στρατούς δεν μπορούσε να πολεμήσει αποτελεσματικά στους δρόμους και τις αγυιές. Ο Γαλατικός και ο Ρωμαϊκός στρατός εγκατέλειψαν την πόλη και πολέμησαν την επόμενη ημέρα. Ο στρατός τού Καμίλλου δικαίωσε τις ελπίδες του και ο Γαλατικός στρατός καταστράφηκε ολοσχερώς και ανελέητα από τους Ρωμαίους. Οι Ρωμαίοι ονόμασαν τον Κάμιλλο «δεύτερο Ρωμύλο», έναν δεύτερο ιδρυτή της Ρώμης.
Ο Κάμιλλος θυσίασε για την επιτυχή επιστροφή και διέταξε την κατασκευή τού ναού του Αius Locutius. Όταν οι πληβείοι ρήτορες πρότειναν και πάλι να μετακομίσουν στους Βηίους, ο Κάμιλλος διέταξε μία συζήτηση στη Σύγκλητο και υποστήριξε την παραμονή. Η Σύγκλητος ενέκρινε ομόφωνα την άποψη του Καμίλου και διέταξε την ανοικοδόμηση της Ρώμης. Καθώς η Σύγκλητος φοβόταν την εξέγερση από τους πληβείους, απέρριψε το αίτημα τού Καμίλου να παραιτηθεί από τη θέση του ως δικτάτορας πριν τελειώσει η θητεία του. Αυτό έκανε τον Κάμιλλο τον μακροβιότερο από όλους τους Ρωμαίους δικτάτορες μέχρι τον Σύλλα και τον Ιούλιο Καίσαρα.
Δεύτερος περιφερειακός πόλεμος
Η ανοικοδόμηση της Ρώμης κράτησε έναν ολόκληρο χρόνο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, μερικά λατινικά έθνη επαναστάτησαν και οι Ετρούσκοι πολιόρκησαν το Σατρικόν, το οποίο ήταν σύμμαχος των Ρωμαίων. Για να αντιμετωπίσει μία τέτοια κρίση, το 389 π.Χ. ο Κάμιλλος, που ήταν στρατιωτικός τριβούνος εκείνη την εποχή, διορίστηκε ξανά Ρωμαίος δικτάτορας.
Όταν ο εχθρός πολιόρκησε τη Ρώμη, ο Κάμιλλος σκότωσε τους περισσότερους εισβολείς στο όρος Μάρκιο, βάζοντας φωτιά στον από πασσάλους φράκτη τους τις θυελλώδεις ώρες της αυγής. Στη συνέχεια, ο στρατός τού Κάμιλλου κινήθηκε νοτιοανατολικά για να νικήσει τους Βόλσκους στη μάχη του Mαίκιου, όχι μακριά από το Λανούβιον (389 π.Χ.). Ο Κάμιλλος προχώρησε στη συνέχεια στην κατάληψη της Bola (πρωτεύουσας των Αίκουων) υποτάσοντας έτσι τους Aίκουους. Ωστόσο, οι Ρωμαίοι έχασαν το Σατρικόν και ο Κάμιλλος δεν κατάφερε να καταλάβει το Άντιον, την πρωτεύουσα των Βόλσκων.
Τελικά, ο Κάμιλλος έφτασε στο Σατρικόν, όπου ο πληθυσμός είχε μόλις εκδιωχθεί από τους Ετρούσκους. Ο Κάμιλλος εκτίμησε ότι οι Ετρούσκοι θα έκαναν σε θορυβώδεις εορτασμούς στο Σατρικόν, οπότε έσπευσε στην επίθεση: οι Ετρούσκοι ήταν τόσο μεθυσμένοι, που ο Κάμιλλος ανακατέλαβε το Σατρικόν με ευκολία.
Μετά από αυτή την εκστρατεία, ο Ρωμαίος δικτάτορας Κάμιλλος εόρτασε έναν θρίαμβο στη Ρώμη. Μέσω τού Καμίλλου, οι Ρωμαίοι είχαν αποδείξει τη στρατιωτική επαγγελματική τους δύναμη και την επιθετική τους ετοιμότητα.
Υπατικός τριβούνος (384 π.Χ. και 381 π.Χ.)
Το 384 π.Χ. ο Κάμιλλος ήταν και πάλι υπατικός τριβούνος. Το αξίωμά του ενοχλήθηκε κυρίως από τον χαρισματικό Μάρκο Μάνλιο Καπιτωλίνο, ο οποίος έγινε ο μεγαλύτερος επικριτής του και γύρω από τον οποίο είχαν συγκεντρωθεί όλοι οι πληβείοι. Ενώ ο Μ. Μ. Καπιτωλίνος λέγεται ότι ονειρευόταν να γίνει βασιλιάς, επιτέθηκε στον Κάμιλλο με την κατηγορία ότι εκείνος ήθελε να γίνει βασιλιάς. Παρόλα αυτά, ο Καπιτωλίνος δικάστηκε και εκτελέστηκε επίσημα.
Οι νότιες λατινικές φυλές περιφρονούσαν τους Ρωμαίους μετά την τελευταία τους εκστρατεία. Το Άντιον και πολλές από τις πόλεις των Βόλσκων ενώθηκαν, συμπεριλαμβανομένων των λατινικών πόλεων Πραινέστης και Βελιτρών. Ελευθέρωσαν το Σατρικόν, σκοτώνοντας όλους τους Ρωμαίους κατοίκους. Δεδομένης αυτής της κρίσης, ο Κάμιλλος διορίστηκε προξενικός τριβούνος για έκτη φορά.
Η υγεία του ήταν κακή, αλλά η επιθυμία του για συνταξιοδότηση απορρίφθηκε. Ο Κάμιλλος αποφάσισε τότε ότι θα διοικούσε μέσω του γιου του Λεύκιου. Έτσι, ο Κάμιλλος έκανε εκστρατεία. Στο πεδίο της μάχης, αν και ο Κάμιλλος προσπάθησε να βοηθήσει στις στρατιωτικές ενέργειες, ενώ βρισκόταν με ασφάλεια σε ένα μακρινό στρατόπεδο, ο Λεύκιος δεν μπόρεσε να αντεπεξέλθει στα καθήκοντά του, έτσι ο Κάμιλλος πήγε στο πεδίο της μάχης και οι Ρωμαίοι κατάφεραν να νικήσουν τον εχθρό τους. Ο Κάμιλλος κατευθύνθηκε τότε στο Σατρικόν με τους νεότερους άνδρες του και η πόλη ανακουφίστηκε.
Επειδή πολλοί από τους αιχμαλώτους πολέμου ήταν από το Tούσκουλον, ο Κάμιλλος οδήγησε τους Ρωμαίους εκεί και η πόλη προσαρτήθηκε αναίμακτα και οι πολίτες της έλαβαν πλήρη ρωμαϊκά δικαιώματα. Αυτή η ευνοϊκή μεταχείριση οφειλόταν στους Φουρίους, που κατάγονταν από το Tούσκουλον.
Μετά από αυτά τα γεγονότα, ο Κάμιλλος αποφάσισε, ότι σίγουρα θα αποσυρόταν.
Ρωμαίος δικτάτορας
Ωστόσο το 368 π.Χ., ο Κάμιλλος διορίστηκε Ρωμαίος δικτάτορας για άλλη μία φορά, υποτίθεταικά για να διευθύνει τον πόλεμο των Βελλετρών. Ωστόσο στη Ρώμη, οι πατρίκιοι της Συγκλήτου σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν τον Κάμιλλο ως μοχλό κατά των ταραγμένων πληβείων, επειδή η Αντιπαράθεση των Τάξεων είχε επιδεινωθεί λόγω μίας σοβαρής οικονομικής ύφεσης.
Στα ρωμαϊκά αξιώματα, οι λαϊκιστές απαιτούσαν στη δυάδα των Ρωμαίων υπάτων, ο ένας να είναι πάντα πληβείος. Μέσω μίας ψευδούς στρατιωτικής στρατολογίας, ο Κάμιλλος προσπάθησε να ξεγελάσει το συμβούλιο των πληβείων, ώστε να μη συνεδριάσει για να εγκρίνει τέτοια σχέδια. Οι εξαγριωμένοι της συνέλευσηςς ήταν έτοιμοι να τιμωρήσουν τον Κάμιλλο, όταν εκείνος παραιτήθηκε από το αξίωμα του δικτάτορα.
Με τους Γαλάτες να βαδίζουν για άλλη μία φορά προς το Λάτιο, όλοι οι Ρωμαίοι ενώθηκαν ξανά, παρά τις σοβαρές διαφορές τους. Ο Κάμιλλος ονομάστηκε Ρωμαίος δικτάτορας για πέμπτη φορά το 367 π.Χ. Οργάνωσε ενεργά την άμυνα της Ρώμης. Μέσω των εντολών τού Κάμιλλου, οι Ρωμαίοι στρατιώτες εφοδιάστηκαν με προστατευτική πανοπλία ενάντια στον κύριο τρόπο επίθεσης των Γαλατών: το βαρύ χτύπημα των σπαθιών τους. Κατασκευάστηκαν τόσο λεία σιδερένια κράνη όσο και ασπίδες με ορειχάλκινα άκρα. Επίσης, μοιράστηκαν μακριές λόγχες, για να κρατούν σε απόσταση τα ξίφη του εχθρού.
Οι Γαλάτες στρατοπέδευσαν στον ποταμό Άνιο, κουβαλώντας λεία από πρόσφατες λεηλασίες. Κοντά τους, στους Αλβανούς λόφους, ο Κάμιλλος ανακάλυψε την αποδιοργάνωσή τους, που οφειλόταν σε απείθαρχους πανηγυρισμούς. Ως εκ τούτου, πριν από την αυγή, το ρωμαϊκό ελαφρύ πεζικό διέσπασε τις γαλατικές άμυνες και, στη συνέχεια, το ρωμαϊκό βαρύ πεζικό και οι λογχοφόροι τελείωσαν τον εχθρό τους. Μετά τη μάχη, οι Βαλίτραι παραδόθηκαν οικειοθελώς στη Ρώμη. Πίσω στη Ρώμη, ο Κάμιλλος εόρτασε με έναν ακόμη θρίαμβο.
Το ζήτημα των κοινωνικών τάξεων
Στη Ρώμη, οι πληβείοι επέμεναν για τη δυάδα των υπάτων. Οι πατρίκιοι αρνήθηκαν να συμβιβαστούν και αναζήτησαν ξανά προστασία πίσω από τη μορφή τού Καμίλλου. Οι λαϊκιστές προσπάθησαν να συλλάβουν τον Κάμιλλο, αλλά αυτός συγκάλεσε έγκαιρα μία συνεδρίαση της Συγκλήτου και έπεισε τη Σύγκλητο να υποκύψει στο λαϊκό αίτημα, που θεσπίστηκε από τους πληβείους ως Lex Licinia Sextia (367 π.Χ.). Δημιουργήθηκε επίσης ένα νέο αξίωμα ανοιχτό σε πατρικίους και πληβείους, αυτό τού πραίτωρα.
Τη δημιουργία του νέου αξιώματος ακολούθησε γενικός εορτασμός. Ο Κάμιλλος διέταξε την κατασκευή του ναού της Ομονοίας, ο οποίος θα κτιζόταν δίπλα στη Ρωμαϊκή Αγορά.
Το τέλος
Ένας θανατηφόρος λοιμός έπληξε τη Ρώμη και έχασε πολλούς Ρωμαίους αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου τού Καμίλλου, ο οποίος απεβίωσε το 365 π.Χ. Το τέλος του θρηνήθηκε βαθιά, καθώς ήταν ο «δεύτερος ιδρυτής της Ρώμης».
Δευτερεύουσες πηγές
Κατηγορία:Ρωμαίοι δικτάτορες Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Κηλίδες στο πεζοδρόμιο
Οι Κηλίδες στο Πεζοδρόμιο (Πρωτότυπος τίτλος: Where the Sidewalk Ends) είναι ένα φιλμ νουάρ Αμερικανικής παραγωγής του 1950 σε σκηνοθεσία Ότο Πρέμινγκερ και σενάριο του Μπεν Χέκτ, βασισμένο στο μυθιστόρημα Κραυγή νύχτας του Γουίλιαμ Στιουάρτ, προσαρμοσμένο από τους Βίκτωρ Τρίβας, Φρανκ Π. Ρόζενμπεργκ, Ρόμπερτ Ε. Κεντ. Πρωταγωνιστούν ο Ντέινα Άντριους και η Τζιν Τίρνεϊ.
Η ταινία αναφέρεται στον αδίστακτο και κυνικό Μαρκ Ντίξον, έναν μητροπολιτικό αστυνομικό ντετέκτιβ, ο οποίος περιφρονεί όλους τους εγκληματίες επειδή ο πατέρας του ήταν ένας από αυτούς. Θεωρείται κλασική του είδους των φιλμ νουάρ, η οποία εμφανίζει μια δημόσια βία, που "παραμονεύει κάτω από την αστική κοινωνία",
Πλοκή
Σε ένα παιχνίδι ζαριών σε μια παράνομη λέσχη στη Νέα Υόρκη που διευθύνεται από τον γκάνγκστερ Τόμμυ Σκαλίσι, η όμορφη κοπέλα Μόργκαν Τέιλορ αποφασίζει να φύγει και ο μεγιστάνας του Τέξας, Μόρισον προσφέρεται να την συνοδεύσει το σπίτι της. Ο Σκαλίσι σαφώς αναστατωμένος, καθώς ο Μόρισον έχει φτάσει να κερδίζει 19.000 δολλάρια, δίνει εντολή στον συνεργάτη του, Κεν Πέιν να αναλάβει δράση. Ωστόσο η Μόργκαν δείχνει αποφασισμένη να φύγει και ο Πέιν την χτυπά, όπου ο Μόρισον αντιδρά και οι δύο άντρες παλεύουν με τον Μόρισον να βγαίνει νοκ άουτ και πρότου φτάσει η αστυνομία να βρίσκεται νεκρός από μαχαίρωμα.
Ο αστυνομικός Μαρκ Ντίξον, ο οποίος μόλις υποβιβάστηκε σε βαθμό από τον διοικητή του λόγω της συνεχούς χρήσης βίας, φτάνει στο σημείο του εγκλήματος και αρχίζει να ανακρίνει τον Σκαλίσι. Ο γκάνγκστερ λέει πολλά ψέματα για το έγκλημα και κατονομάζει ως δολοφόνο τον Πειν. Ο Ντίξον πηγαίνει στο διαμέρισμα του Πέιν για να του κάνει ερωτήσεις, αλλά αυτός μεθυσμένος θυμώνει και επιτίθεται στον Ντίξον. Όμως, άγνωστο στον Ντίξον, ένας παλιός τραυματισμός του Πέιν έχει σαν αποτέλεσμα να πέσει κάτω, όπου χτυπά το κεφάλι του και πεθαίνει ακαριαία. Ο Ντίξον πανικοβλημένος αποφασίζει να ξεφορτωθεί το πτώμα, φορώντας το παλτό του και το καπέλο του Πέιν, προσποιούμενος το θύμα, βγαίνει από το διαμέρισμα, δημιουργώντας ψεύτικα ίχνη που υποδηλώνει ότι ο Πέιν έχει φύγει από την πόλη. Γυρνώντας ο Ντίξον πίσω στο διαμέρισμα του Πέιν, συναντά τον πατέρα της Μόργκαν και οδηγό ταξί Τζιγκς Τέιλορ, ο οποίος φτάνει εκεί νευριασμένος επειδή ο Πέιν τόλμησε και χτύπησε την κόρη του.
Στη συνέχεια, ο Ντίξον, παίρνει το πτώμα και το πετά στο ποτάμι, το οποίο πολύ σύντομα ανακαλύπτεται, αλλά ο Ντίξον στην προσπάθεια του να καλύψει το ατύχημα με τον Πέιν κατονομάζει τον Σκαλίσι ως τον δολοφόνο του Πέιν καθώς και του Μόρισον. Καθώς η υπόθεση εξελίσσεται, οι ντετέκτιβ παίρνουν κατάθεση από την Μόργκαν και τον πατέρα της. Η Μόργκαν αποδυκνύεται ότι είναι η πρώην σύζυγος του Πέιν. Αυτή και ο Ντίξον αρχίζουν να ερωτεύονται. Ωστόσο, παρόλο που ο Ντίξον επιμένει ότι ο Σκαλίσι είναι ο δολοφόνος, ο αστυνόμος Τόμας κατηγορεί τονΤζιγκς για την δολοφονία του Πέιν και τον συλλαμβάνει. Ο Ντίξον μην αντέχοντας να πει στην Μόργκαν την αλήθεια, κανονίζει να βρει έναν δικηγόρο για τον Τζιγκς. Ωστόσο, ο δικηγόρος απορρίπτει την υπόθεση, καθώς πιστεύει ότι θα την χάσει.
Μετά από μια άκαρπη αντιπαράθεση με τον Σκαλίσι, ο Ντίξον γράφει μια εξομολόγηση, απευθύνοντας τον φάκελο στον διοικητή Φόλεϊ. Στη συνέχεια, ο Ντίξον κανονίζει να συναντηθεί ξανά με τον Σκαλίσι, αναμένοντας να δολοφονηθεί. Ωστόσο ο Σκαλίσι καταλαβαίνει την πρόθεση του Ντίξον και αρνείται να το κάνει. Τότε ένας από τους άντρες του Σκαλίσι ανακοινώνει ότι η αστυνομία έχει μάθει την αλήθεια για τον Μόρισον από άλλο μέλος της συμμορίας. Καθώς η συμμορία προσπαθεί να δραπετεύσει σε ασανσέρ αυτοκινήτου, ο Ντίξον καταφέρνει να τους καθυστερήσει μέχρι ότου να φτάσει η αστυνομία.
Πίσω στο 16ο αστυνομικό τμήμα, ο Διοικητής δίνει στον Ντίξον το κλειστό γράμμα, μιας και είναι ζωντανός. Ο Ντίξον όμως επιμένει και ζητά απο τον διοικητή του να το διαβάσει. Ο Φόλεϊ το διαβάζει και συλλαμβάνει τον Ντίξον για τον θάνατο του Πέιν. Γνωρίζοντας την αλήθεια η Μόργκαν, λέει στον Ντίξον ότι τον αγαπά ακόμα και δηλώνει με σιγουριά ότι δεν θα τιμωρηθεί για τον τυχαίο θάνατο του Πέιν.
Παραγωγή
Οι κηλίδες στο πεζοδρόμιο είναι η τελευταία ταινία που θα έκανε ο Ότο Πρέμινγκερ ως σκηνοθέτης για την Twentieth Century Fox τη δεκαετία του 1940. Η σειρά περιλαμβάνει την Λάουρα, η οποία πρωταγωνιστούν επίσης η Τζιν Τίρνεϊ με τον Ντέινα Άντριους, και οι Άγγελοι στο βούρκο.
Κριτικές
Οι περισσότεροι κριτικοί συγκρίνουν την ταινία δυσμενώς με την προηγούμενη ταινία του Πρέμινγκερ Λάουρα, η οποία χρησιμοποίησε μεγάλο μέρος του ίδιου ταλέντου. Σύμφωνα με τους σεναριογράφους, αυτή η ταινία, ένα πιο σκληρό «νουάρ», καταφέρνει να δείξει μια πιο σκοτεινή πλευρά της αστυνομίας παρόμοια με τα φιλμ νουάρ που την ακολουθούν.
Το προσωπικό του περιοδικού Variety επαίνεσε τη σκηνοθεσία της ταινίας. Έγραψε: «Ο σκηνοθέτης Ότο Πρέμινγκερ, κάνει εξαιρετική δουλειά στο να ρυθμίζει την ιστορία και να δημιουργεί συμπάθεια για τον Άντριους.» Το Harrison's Reports χαρακτήρισε την ταινία «ένα από τα πιο τραβηγμένα και απορροφητικά εγκληματικά μελοδράματα που παράγονται με πολλά αστέρια» και «εξαιρετικά καλούς» διαλόγους. Ο Τζον Μακάρτεν από The New Yorker, ωστόσο, το θεώρησε μόνο ως «ένα δίκαιο έως μεσαίο μελόδραμα».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Φιλμ νουάρ Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Ότο Πρέμινγκερ Κατηγορία:Ταινίες σε σενάριο Μπεν Χεκτ Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στη Νέα Υόρκη Κατηγορία:Ταινίες του 1950 Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα Κατηγορία:Αμερικανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Μάγνος (σφετεριστής)
Ο Γάιος Πετρόνιος Μάγνος, λατιν.: Gaius Petronius Magnus, (απεβ. το 235) ήταν συγκλητικός υπατικού βαθμού και Ρωμαίος σφετεριστής. Μετά το τέλος τού Αυτοκράτορα Σεβήρου Αλεξάνδρου, υπήρχε μεγάλη δυσαρέσκεια στη Σύγκλητο για την ανύψωση του Μαξιμίνου Θράκα στο θρόνο. Μία ομάδα αξιωματικών και συγκλητικών υπό την ηγεσία του Μάγνου σχεδίαζαν να ανατρέψουν τον Μαξιμίνο. Το σχέδιό τους ήταν να βάλουν τους στρατιώτες να καταστρέψουν τη γέφυρα επάνω από τον ποταμό Ρήνο, αφού ο Μαξιμίνος είχε φέρει τον στρατό κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του εναντίον των Γερμανών. Ο Μαξιμίνος θα έμενε αποκλεισμένος στη βόρεια όχθη του Ρήνου, στο έλεος των Γερμανών. Πριν πραγματοποιηθεί, το σχέδιο ανακαλύφθηκε και όλοι οι συνωμότες εκτελέστηκαν.
Βιβλιογραφικές αναφορές
Κατηγορία:Ρωμαίοι σφετεριστές
Αυγή Καστοριάς
Για συνώνυμους οικισμούς στην Ελλάδα δείτε το λήμμα: Αυγή (αποσαφήνιση)
Η Αυγή είναι χωριό στον νομό Καστοριάς σε απόσταση 15 χλμ. νοτιοδυτικά από το κέντρο της πόλης. Η παλιά ονομασία Μπρέστενη και έτσι αναφέρεται το 1918 στο ΦΕΚ 259Α - 29/12/1918 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Ζελεγκόσδης (Πεντάβρυσο). Το 1928 μετονομάστηκε σε Κρύα Νερά και το 1929 σε Αυγή. Βάσει της Συνθήκης της Λωζάνης και την Ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 στο χωριό εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες (39 οικογένειες 143 άτομα) από το Τσορμίκ Καρς του Καυκάσου. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελεί την τοπική κοινότητα Αυγής που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αγίας Τριάδος του Δήμου Καστοριάς και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 το χωριό είχε πληθυσμό 159 κατοίκων. Η κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 7,382χμ² (2011).
Πηγές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Καστοριάς Κατηγορία:Δήμος Καστοριάς
Ύμνος
Ο ύμνος είναι λογοτεχνικό, ποιητικό είδος που καλλιεργείται από την αρχαιότητα έως σήμερα. Ο ύμνος εγκωμιάζει ένα θεό, έναν ήρωα ή έναν άγιο και το ύφος και το περιεχόμενό του είναι πανηγυρικού χαρακτήρα. Με άλλα λόγια, οι ύμνοι περιέχουν ευχαριστίες για διάφορους λόγους στους θεούς, ή εγκώμια για τους αγίους και επινίκιες ευχές για τους ήρωες. Ειδικότερα, στα ομηρικά χρόνια, υπήρχαν οι ομηρικοί ύμνοι, ενώ οι ύμνοι υπήρξαν το κατεξοχήν είδος της λυρικής ποίησης. Ένα είδος ύμνου ήταν ο παιάνας, που, ενώ αρχικά είχε στόχο τη σωτηρία και τη λύτρωση, τη θεραπεία από την ασθένεια και αποδιδόταν στον Απόλλωνα, αργότερα ταυτίστηκε με τον ευχαριστήριο ύμνο προς τον ίδιο θεό. Τέλος, ο παιάνας κατέληξε να είναι θριαμβευτικό τραγούδι μετά από πολεμική επιτυχία, ή «καλός οιωνός» πριν από την έναρξη ενός πολέμου. Ο ύμνος καλλιεργήθηκε και στην εποχή του Βυζαντίου, κατά τον 6ο και τον 7ο αιώνα. Εκείνη την περίοδο καλλιεργήθηκε το είδος του εκκλησιαστικού ύμνου που λέγεται κοντάκιο. Ο Ρωμανός ο Μελωδός συνέθεσε εκκλησιαστικούς ύμνους, κοντάκια, στην τελειότερη μορφή τους. Το έργο του άνθισε τον 6ο αιώνα και χαρακτηρίζει την εποχή του ως το «χρυσό αιώνα» της υμνογραφίας. Τα θέματά του προέρχονταν από τους βίους αγίων, τη ζωή του Χριστού και τα ιερά πρόσωπα της Αγίας Γραφής. Στα νεότερα χρόνια ο ύμνος καλλιεργήθηκε από το ρομαντικό ιδεώδες και είχε υψηλό περιεχόμενο υπηρετώντας μία μεγάλη ιδέα. Ο εθνικός ύμνος (Ύμνος εις την Ελευθερίαν) του Διονυσίου Σολωμού είναι μια κορυφαία εκδοχή ποιητικού ύμνου, που εξυμνεί τον ηρωισμό και τον πατριωτισμό στο όνομα της προσωποποιημένης ελευθερίας. Οι εθνικοί ύμνοι των κρατών, γενικά, εξυμνούν τα εθνικά ιδεώδη κάθε λαού, τονώνοντας την εθνική ταυτότητα των πολιτών, και προκαλούν ιδεολογική και συναισθηματική φόρτιση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Λογοτεχνία Κατηγορία:Χριστιανική ορολογία Κατηγορία:Χριστιανική μουσική Κατηγορία:Θρησκευτική μουσική
Λεύκη Καστοριάς
Για συνώνυμους οικισμούς στην Ελλάδα δείτε το λήμμα: Λεύκη (αποσαφήνιση)
Η Λεύκη είναι οικισμός στη Περιφερειακή Ενότητα Καστοριάς. Διοικητικά ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Αγίας Τριάδος του Δήμου Καστοριάς της Μακεδονίας. Βρίσκεται σε απόσταση 8,5 χλμ. δυτικά από το κέντρο της πόλης. Η παλιά ονομασία της είναι Ορμάν και έτσι αναφέρεται το 1918 στο ΦΕΚ 259Α - 29/12/1918 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Ζουπανίστης. Το 1927 μετονομάστηκε σε Κάτω Λεύκη και το 1961 σε Λεύκη. Διοικητικά, σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης μαζί με τη Νέα Λεύκη, αποτελούν την τοπική κοινότητα Λεύκης και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 το χωριό είχε πληθυσμό 961 κατοίκων.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Καστοριάς Κατηγορία:Δήμος Καστοριάς
Ροντόλφο Βαλεντίνο
Ο Ροντόλφο Βαλεντίνο (Πλήρες όνομα: Ροντόλφο Αλφόνσο Ραφαέλο Πιέτρο Φιλιμπέρτο Γκουλιέλμι ντι Βαλεντίνα Ντ' Αντογουόλα, 6 Μαΐου 1895, Ιταλία – 23 Αυγούστου 1926, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ ) ήταν Ιταλός γόης και πρωταγωνιστής του βωβού κινηματογράφου. Λατρεύθηκε από εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο, με τον πρόωρο θάνατό του να προκαλεί απογοήτευση και παγκόσμια συγκίνηση.
Βιογραφικά στοιχεία
Προέρχονταν από πλούσια οικογένεια και είχε σπουδάσει γεωπόνος στη Γεωργική Σχολή της Γένοβα. Ωστόσο, ο άστατος χαρακτήρας του και η επιθυμία του για έντονη ζωή τον οδήγησε στα 18 του χρόνια πρώτα στο Μόντε Κάρλο και μετά στις ΗΠΑ, όπου, αφού ξόδεψε πολύ γρήγορα όλα του τα χρήματα, υποχρεώθηκε σε κάθε είδους προσωρινή εργασία, προκειμένου να επιβιώσει. Αργότερα, ύστερα από παρότρυνση φίλου του, έγινε συνοδός κυριών, με στόχο να κερδίσει θέση σε κάποιο καλλιτεχνικό θίασο της εποχής, όπως επεδίωκε. Λόγω της ενασχόλησής του σαν ζιγκολό, κατηγορήθηκε από τις Αρχές για εκπόρνευση, όμως αργότερα τα σχετικά αρχεία της αστυνομίας εξαφανίσθηκαν, ενώ στο δικαστήριο αθωώθηκε.
Μετά τη λήξη του Μεγάλου Πολέμου, όπου δεν κατάφερε να πάρει μέρος λόγω μυωπίας, ο Βαλεντίνο πέτυχε, χάρις στη γοητεία του να παίξει σε αρκετές ταινίες του κινηματογράφου ως κομπάρσος, ενώ τελικά του προτάθηκε ο ρόλος πρωταγωνιστή στο έργο «Οι Τέσσερις Ιππότες της Αποκάλυψης» («The Four Horsemen of the Apocalypse», 1921) το οποίο σημείωσε τεράστια επιτυχία, σηματοδοτώντας την έναρξη της μεγάλης δημοφιλίας του. Η συμμετοχή του σε μία ακόμη ταινία με τίτλο «Ο Σεΐχης» (1921) του κατέστησε απόλυτο πρότυπο για άντρες και αντικείμενο λατρείας για τις θαυμάστριές του.
Η προσωπική του ζωή υπήρξε πολυτάραχη, καθώς νυμφεύθηκε δύο φορές, πρώτα τη χορεύτρια Τζιν Άχερ το 1919, με την οποία χώρισε αμέσως και μετά τη σκηνογράφο Νατάσα Ράμποβα (1922), με την οποία επίσης χώρισε τρία χρονιά μετά. Η τρίτη του ταινία «Blood and Sand» του απέφερε μεγάλα κέρδη και ο Βαλεντίνο μπορούσε πια να ζει όπως ήθελε, σε απόλυτη χλιδή, με θαυμάστριες να τον ακολουθούν σε κάθε του βήμα, τους άντρες να μιμούνται τον τρόπο ντυσίματός του και όλα τα μέσα της εποχής να ασχολούνται μαζί του. Όμως ακολούθως αντιμετώπισε προβλήματα με κατάθλιψη καθώς οι παραγωγοί του κινηματογράφου άρχισαν να έχουν από αυτόν υπερβολικές απαιτήσεις και γρήγορα έπεσε σε κάποια δυσμένεια, ενώ αποπειράθηκε και να αυτοκτονήσει. Κάποιοι μάλιστα, λόγω μία στροφής στην καριέρα του σε πιο «θηλυπρεπές» στυλ όπως στην ταινία «Monsieur Beaucaire»  (1924), δε δίστασαν να τον κατηγορήσουν για ομοφυλοφιλία, κάτι που ο ίδιος αρνήθηκε επίμονα. Ο Βαλεντίνο εξέδωσε τον ίδιο καιρό και μία ποιητική συλλογή με τίτλο «Day Dreams». Οι τελευταίες του ταινίες ήταν «Ο Αετός» (1925) και «Ο Γιος του Σεΐχη» (1926). Λόγω διαφόρων κατηγοριών που εκτοξεύονταν εναντίον του από τον Τύπο, ο ηθοποιός αποτραβήχτηκε από το σινεμά, σκοπεύοντας να επιστρέψει αργότερα, όταν θα κατασίγαζε ο σάλος από την προσωπική του ζωή.
Το αναπάντεχο τέλος της ζωής του ήρθε μόλις στα 31 του χρόνια, όταν, ενώ βρισκόταν στη Νέα Υόρκη, μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο λόγω γαστρορραγίας. Χειρουργήθηκε, συνεπεία περιτονίτιδας στις 15 Αυγούστου του 1926, αλλά οκτώ μέρες αργότερα πέθανε από επιπλοκές μόλυνσης και την κηδεία του παρακολούθησαν τουλάχιστον 80.000 άνθρωποι. Το θάνατό του ακολούθησαν θεωρίες συνωμοσίας, διότι οι θαυμάστριές του αδυνατούσαν να πιστέψουν ότι το ίνδαλμά τους, ένα σύμβολο του σεξ και ο «λατίνος εραστής» (όπως αποκλήθηκε) που λάτρευαν, είχε φύγει τόσο απρόσμενα από τη ζωή. Μάλιστα σημειώθηκαν προς χάριν του αυτοκτονίες γυναικών σε τέτοιο βαθμό, ώστε το Βατικανό αναγκάσθηκε να εκδώσει σχετική ανακοίνωση, στηλιτεύοντας το γεγονός. Στον τάφο του υπήρχαν πάντοτε πολλά άνθη που άφηναν θαυμάστριές του για δεκαετίες. Ο ίδιος φέρεται να έχει δηλώσει πως «Είμαι απλά ο καμβάς στον οποίο οι γυναίκες ζωγραφίζουν τα όνειρά τους»
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιταλοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Ιταλοί άνδρες ηθοποιοί βωβών ταινιών
Νέος Οικισμός Καστοριάς
Ο Νέος Οικισμός είναι χωριό στον νομό Καστοριάς. Διοικητικά υπάγεται στην τοπική κοινότητα Γάβρου της δημοτικής ενότητας Κορεστίων του Δήμου Καστοριάς.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Καστοριάς Κατηγορία:Δήμος Καστοριάς
Ιδομέν Κοστούρι
Ο Ιδομέν Τζοβάν Κοστούρι (Idhomen Jovan Kosturi, 15 Μαΐου 1873 – 5 Νοεμβρίου 1943), επίσης γνωστός ως Ιδομένο Κοστούρι (Idhomeno Kosturi), ήταν Αλβανός πολιτικός, αντιβασιλέας και για μία φορά υπηρεσιακός πρωθυπουργός της Αλβανίας. Ήταν ο δεύτερος εκπρόσωπος της αλβανικού ορθόδοξου πληθυσμού που έγινε επικεφαλής της αλβανικής κυβέρνησης, μετά τον Παντελί Εβανγκιέλι. Ο Κοστούρι συνέβαλε επίσης στην πρώτη παιδαγωγική σχολή της Αλβανίας, Shkolla Normale e Elbasanit, ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα που ιδρύθηκε την 1η Δεκεμβρίου 1909 στο Ελμπασάν.
Βιογραφία
Ο Κοστούρι, γιος του Αλβανού πατριώτη και ακτιβιστή Τζοβάν Τσίτσο Κοστούρι, γεννήθηκε στην Κορυτσά στη νοτιοανατολική Αλβανία (τότε μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας), στις 15 Μαΐου 1873. Ο Κοστούρι σπούδασε αμερικανική και γερμανική ιστορία στη Βοστώνη, όπου έμεινε για αρκετά χρόνια. Απέκτησε αμερικανική υπηκοότητα. Μετά την επιστροφή στην πατρίδα του, όντας πολύγλωσσος και διανοούμενος και με πατριωτικό οικογενειακό υπόβαθρο, ο Κοστούρι εντάχθηκε στους αλυτρωτικούς κύκλους των Αλβανών στο Βιλαέτι του Μοναστηρίου. Διετέλεσε αντιπρόεδρος της Μυστικής Επιτροπής για την Απελευθέρωση της Αλβανίας με έδρα τη Μπίτολα. Ήταν μέλος και ταμίας της εταιρείας "Dituria" (Γνώση) που ιδρύθηκε στην Κορυτσά με επικεφαλής τον Ορχάν Ποτζάνι. Μετά από μια επίσκεψη (1902) στο Βουκουρέστι, ο Κοστούρι δήλωσε στους Αλβανούς στην Κορυτσά ότι το κύριο μέλημα της Dituria ήταν να βελτιώσει την αλβανική σχολή αρρένων της πόλης με τη συμμετοχή μαθητών και σε μεγαλύτερες τάξεις, την επιλογή καλύτερων εκπαιδευτικών και την εισαγωγή νέων μαθημάτων. Το 1909, συμμετείχε ως εκπρόσωπος της "Dituria" στο συνέδριο του Ελμπασάν, όπου αποφασίστηκε η έναρξη μαθημάτων στη Shkolla Normale e Elbasanit. Το 1912, το όνομά του εμφανίζεται και πάλι ως μέλος της βραχύβιας εταιρείας "Shoqëria shkollore" (Σχολική κοινωνία). Ήταν ισχυρός υποστηρικτής της αυτοκέφαλης λειτουργίας της Αλβανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ενώ η πρώτη αλβανική εκκλησία άνοιξε στο Δυρράχιο το 1913. Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου έμεινε στην Αλβανία, όπου ηγούνταν του δικού του σώματος τσέτα (αντάρτες μαχητές) από το 1914 έως το 1918.
Συνέχισε την εμπλοκή του στην πολιτική στο νέο αλβανικό κράτος. Το 1919, ο Κοστούρι ήταν εκπρόσωπος στο Συνέδριο του Δυρραχίου, και αργότερα στο Συνέδριο της Λούσνια (1920). Το 1920, εξελέγη Υπουργός Ταχυδρομείων και Τηλεγράφων. Κατά τη διάρκεια της θεσμικής κρίσης του 1921 στην Αλβανία, υπηρέτησε για μικρό διάστημα ως πρωθυπουργός της Αλβανίας, αντικαθιστώντας τη βραχύβια κυβέρνηση του Χασάν Πρίστινα. Εν τω μεταξύ, ο Κοστούρι είχε χτίσει τη φήμη και την οικονομική σταθερότητα του ως επιτυχημένος έμπορος. Το 1922, υπέγραψε τη διαταγή για την απομάκρυνση του Έλληνα Επισκόπου Ιάκωβου (αντιπάλου της αυτοκεφαλίας των Αλβανών Ορθοδόξων) από την Κορυτσά. Υπήρξε υποστηρικτής του Φαν Νόλι κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του Ιουνίου του 1924. Ο Κοστούρι ήταν αναπληρωτής πρωθυπουργός στην κυβέρνηση του Νόλι το 1924. Μετά την καταστολή της Επανάστασης του Ιουνίου και την άνοδο του Αχμέτ Ζόγου στην εξουσία, εξορίστηκε και εντάχθηκε στην Επαναστατική Εθνική Επιτροπή (KONARE) του Νόλι.
Δολοφονήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1943 στο Δυρράχιο, μόλις βγήκε από την οικία του. Υπεύθυνη για αυτό ήταν η τοπική κομμουνιστική αντάρτικη μονάδα. Η ενέργεια πραγματοποιήθηκε από έναν νεαρό κομμουνιστή, τον Κόλα Λάκου. Όταν ο μετέπειτα πρωθυπουργός της Αλβανίας Ρετζέπ Μιτρόβιτσα έλαβε την ψήφο εμπιστοσύνης στο Κοινοβούλιο, πρότεινε στη Συνέλευση να δηλώσει ημέρα εθνικού πένθους. Ο Κόλα Λάκου έγινε γνωστός όταν συνελήφθη στις 24 Φεβρουαρίου 1944 και κρεμάστηκε.
Για τα προτερήματά του στην αλβανική πολιτική ζωή και τις κρατικές και οργανωτικές συνεισφορές του στην Αλβανία, ο Μιχάλ Ζάλλαρι (μέλος της Αντιβασιλείας) πρότεινε όπως η πλατεία μπροστά από το κτίριο της πρώην Συνέλευσης της Αλβανίας θα έπρεπε να μετονομαστεί από «Κοστάντζο Τσιάνο» σε «Ιδομένο Κοστούρι».
Με την άνοδο του κομμουνισμού στην Αλβανία, η πατριωτική, πολιτική και οικονομική του εισφορά εκμηδενίστηκαν. Αναφερόταν ως «προδότης» ή ακόμα και «πράκτορας της Γκεστάπο».
Παραπομπές
Κατηγορία:Ανατολικοί Ορθόδοξοι Χριστιανοί από την Αλβανία Κατηγορία:Μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας Κατηγορία:Πρωθυπουργοί της Αλβανίας
Λέων Χοιροσφάκτης
Ο Λέων ο Χοιροσφάκτης ή ο Μάγιστρος (γενν. 845-850, απεβ. λίγο μετά το 919), ήταν αξιωματούχος της Ρωμανίας, που ανήλθε σε υψηλό αξίωμα υπό τον Βασίλειο Α΄ τον Μακεδόνα (βασ. 867-886) και υπηρέτησε ως απεσταλμένος του Λέοντα ΣΤ΄ του Σοφού (βασ. 886-912) στη Βουλγαρία και στο χαλιφάτο των Αββασιδών. Ο Λέων ήταν επίσης καλά μορφωμένος και εξέχων λόγιος. Έγινε συγγραφέας και πολλά από τα έργα του και τις επιστολές του διασώθηκαν.
Βιογραφία
Το έτος γέννησής του δεν είναι σαφές· ο Γεώργιος Κόλιας το τοποθετεί το διάστημα 845-850. Ο Χανς-Γκέοργκ Μπεκ περί το 824, όμως ο Πωλ Μαγκνταλίνο ωστόσο απορρίπτει να γεννήθηκε τη δεκαετία του 820, καθώς ο Λέων ζούσε το 913 και μάλλον απεβίωσε μετά το 920. Η οικογένειά του προερχόταν από την Πελοπόννησο και ήταν καλά τοποθετημένη στους αριστοκρατικούς κύκλους. Μέσω της συζύγου του ήταν προφανώς συγγενής της Ζωής Καρβονοψίνας, ερωμένης του Λέοντα ΣΤ΄ μετά το 903 και τελικά 4ης συζύγου του. Ο ίδιος ο Λέων νυμφεύτηκε μία συγγενή της αυτοκρατορικής οικογένειας, από την οποία απέκτησε δύο κόρες.
Ο Λέων συνέχισε να είναι ευνοούμενος από τον γιο και διάδοχο του Βασιλείου, τον Λέοντα ΣΤ΄ τον Σοφό, που τον τίμησε με τα υψηλά αξιώματα του ανθυπάτου, του μαγίστρου και του πατρικίου το 896. Το 895-896, ο αυτοκράτορας Λέων ΣΤ΄ έστειλε τον Χοιροσφάκτη σε μία σειρά πρεσβειών στον Συμεών Α΄ της Βουλγαρίας (βασ. 893-927) για να τερματίσει τον συνεχιζόμενο πόλεμο μεταξύ των δύο λαών. Η διασωθείσα διπλωματική αλληλογραφία του είναι μία πολύτιμη πηγή για τα γεγονότα αυτά.
Οι Βούλγαροι είχαν πιεστεί βαριά λόγω ων επιτυχών επιδρομών των Μαγιάρων, συμμάχων των Ρωμαίων, που είχαν λάβει πολλούς αιχμαλώτους και τους είχαν παραδώσει στους Ρωμαίους. Μετά από αυτό, με εμπιστοσύνη σε έναν ευνοϊκό διακανονισμό, ο Λέων ΣΤ΄ ακινητοποίησε τον Ρωμαϊκό στρατό, αλλά ο Συμεών, όταν ανακουφίστηκε από την πίεση των δύο μετώπων, αμέσως φυλάκισε τον Χοιροσφάκτη και συνέχισε τις διαπραγματεύσεις με αυτόν στο κελί εκείνου. Αυτές ο Συμεών τις παρέτεινε ώσπου οι δικοί του σύμμαχοι, οι Πετσενέγκες, επιτεθούν στους Μαγιάρους από πίσω. Όταν οι Μαγιάροι ηττήθηκαν, ο ηγέτης των Βουλγάρων ζήτησε την απελευθέρωση όλων των Βουλγάρων φυλακισμένων ως προϋπόθεση ειρήνης. Τον καιρό εκείνο ο Λέων ΣΤ΄, που πιεζόταν από τους Άραβες στην Ανατολή, αποδέχθηκε το αίτημα. Ο Χοιροσφάκτης επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη με τον Βούλγαρο απεσταλμένο Θεόδωρο και οι φυλακισμένοι απελευθερώθηκαν.
Σύντομα μετά οι εχθροπραξίες συνεχίστηκαν και έπειτα από μία σοβαρή ήττα στη μάχη του Βουλγαρόφυγου το 896, ο Χοιροσφάκτης εστάλη ξανά στον Συμεών. Κατάφερε να διαπραγματευθεί μία συμφωνία (στα τέλη του 896 ή στις αρχές του 897), που άφηνε ελευθέρους έναν μεγάλο αριθμό Ρωμαίων αιχμαλώτων (ο ίδιος ο Χοιροσφάκτης μιλά στις επιστολές του για 120.000, σίγουρα υπερβολή) και εξασφάλισε ειρήνη με αντάλλαγμα την αποκατάσταση των εμπορικών προνομίων της Βουλγαρίας, την πληρωμή ετήσιας εισφοράς από τους Ρωμαίους στους Βουλγάρους και μερικές συνοριακές παραχωρήσεις.
Το 905/906 ο Λέων ΣΤ΄ έστειλε τον Χοιροσφάκτη ως απεσταλμένο στους εμίρηδες της Ταρσού και της Μαλάτυα/Μελιτηνής, όπως επίσης και στην Αυλή των Αββασιδών στη Βαγδάτη, ελπίζοντας να επιτευχθεί μία συμφωνία ειρήνης, αλλά και να λάβει από τους Πατριάρχες της Ανατολής παραχώρηση κατ' οικονομίαν για τον 4ο γάμο του, που απαγορευόταν από το κανονικό δίκαιο. Σύντομα μετά την επιστροφή του, περί το 907, ο Χοιροσφάκτης έπεσε σε δυσμένεια και εξορίστηκε στην τοποθεσία Πέτρα, ίσως από εμπλοκή του στην εξέγερση που έκανε τότε ο στρατηγός Ανδρόνικος Δούκας. Κατά την περίοδο της δυσμένειας έστειλε επανειλημμένα επιστολές στον Αυτοκράτορα, παρακαλώντας για την περίπτωσή του. Έγινε το αντικείμενο σφοδρής επίθεσης του επισκόπου Αρέθα στο έργο του "Χοιροσφάκτης ή Μισογόης", όπου τον κατηγορεί ότι είναι "Έλληνας" (δηλ. ειδωλολάτρης). Τελικά συγχωρήθηκε και αποκαταστάθηκε από τον Λέοντα ΣΤ΄ ή τον αδελφό του Αλέξανδρο (βασ. 912-913), καθώς την εποχή που είχε επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη Αυτοκράτορας ήταν ο Αλέξανδρος. Αναμείχθηκε στη συνωμοσία του Κωνσταντίνου Δούκα, στρατηγού που η εξέγερσή του απέτυχε. Έπειτα από την καταστολή του κινήματος, ο Λέων ζήτησε ασυλία στην Αγία Σοφία, αλλά συνελήφθη, εκάρη μοναχός και περιορίστηκε στη μονή του Στουδίου, όπου απεβίωσε σύντομα μετά το 919.
Συγγράμματα και ιδέες
Παράλληλα με τις επιστολές του ο Λέων συνέθεσε επίσης θεολογικά έργα, ύμνους και επιγράμματα. Η απόδοση μερικών έργων σε αυτόν, είναι συζητήσιμη. Μεταξύ αυτών υπάρχουν πολλοί εορταστικά ανακρεόντεια ποιήματα: δύο για έναν γάμο του Λέοντα ΣΤ΄ (μάλλον τον 2ο), ένα για ένα νέο ανακτορικό λουτρό που έκτισε ο ίδιος Αυτοκράτορας, ένα για τον γάμο του Κωνσταντίνου Ζ΄ με την Ελένη Λακαπηνή το 920 και ποιήματα για το τέλος εξεχόντων μορφών της εποχής του, όπως ο Λέων ο Μαθηματικός, οι Πατριάρχες Φώτιος και Στέφανος Α΄.
Μέσα σε όλα τα έργα του ο Λέων εγκωμιάζει τις πνευματική ποιότητα των ηρώων του, ειδικά του Λέοντα ΣΤ΄, θέτει παράλληλα την απόλυτη εξουσία του Θεού με την εξουσία του Αυτοκράτορα και περιθωριοποιεί αξιοσημείωτα τον ρόλο της Εκκλησίας, προωθώντας ακόμη και στοιχεία των απορριφθέντων εικονοκλαστών. Ο Πωλ Μαγκνταλίνο ισχυρίζεται, ότι ο Λέων υποστήριζε μία νέα "ιδεολογία, μία θεολογία της εξουσίας", όπου όλη η δύναμη συγκεντρώνεται στα χέρια μίας "μικρής κοσμικής ελίτ από αυλικούς φιλοσόφους", σε άμεση παράβαση του επικρατούντος προτύπου της συσχέτισης μεταξύ Εκκλησίας και Κράτους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βυζαντινοί αξιωματούχοι
Γκαρμ
Στην Σκανδιναβική μυθολογία, ο Γκαρμ ή Γκαρμρ (αρχαία σκανδιναβικά: Garmr) είναι ένας λύκος ή σκύλος που συνδέεται με την Χελ και το Ράγκναροκ και περιγράφεται ως ένας αιματοβαμμένος φύλακας της πύλης του Χελχέιμ.
Ετυμολογία
Ο Μπρους Λίνκολν φέρνει σε επαφή τον Γκαρμ και τον ελληνικό μυθολογικό σκύλο Κέρβερο, συνδέοντας τα δύο ονόματα με την πρωτο-ινδοευρωπαϊκή ρίζα *ger- «γρύλισμα» (πιθανώς με τις καταλήξεις - *m/*b και -*r). Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Όγκντεν (2013), η ανάλυση αυτή απαιτεί να προκύψουν τα Κέρβερος και Γκαρμ από δύο διαφορετικές ινδοευρωπαϊκές ρίζες (*ger- και gher- αντίστοιχα) και στην παρούσα γνωμοδότηση δεν δημιουργεί σχέση μεταξύ των δύο ονομάτων. Ωστόσο, οι δύο ρίζες είναι αρκετά παρόμοιες ώστε να μπορεί ακόμα να υποστηριχθεί μια σύνδεση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μυθολογικά κυνοειδή Κατηγορία:Σκανδιναβική μυθολογία
Άλκιμος
Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Άλκιμος είναι γνωστά τα παρακάτω διαφορετικά πρόσωπα:
Παραπομπές
Κατηγορία:Τρωικός Πόλεμος Κατηγορία:Οδύσσεια
Προσωπική ζωή
Η Προσωπική ζωή είναι η πορεία της ζωής ενός ατόμου, ειδικά όταν θεωρείται ως το άθροισμα των προσωπικών επιλογών που συμβάλλουν στην προσωπική του ταυτότητα.
Οι άνθρωποι στις Δυτικές χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, εκτιμούν την προστασία της ιδιωτικής ζωής. Η ιδιωτική ζωή περιλαμβάνει τα προσωπικά δεδομένα και την λήψη αποφάσεων προσωπικού χαρακτήρα.
Ιστορία
Στο παρελθόν, προτού η σύγχρονη τεχνολογία αμβλύνει τα ζητήματα οικονομικής ανεπάρκειας στις εκβιομηχανισμένες χώρες, οι περισσότεροι άνθρωποι κατανάλωναν μεγάλο μέρος του χρόνου τους σε εργασίες για την εξασφάλιση των αναγκαίων για τη ζωή, όπως νερό, τροφή, και προστασία από τις καιρικές συνθήκες. Οι άνθρωποι βασίζονταν σε δεξιότητες επιβίωσης προς όφελος των ιδίων και της κοινότητάς τους· η συγκομιδή φαγητού και η διατήρηση της στέγης απαιτούν ικανότητες. Στις κοινότητες η ιδιωτική ζωή ήταν περιορισμένοι, και οι άνθρωποι διακρίνονταν μεταξύ τους από τον κοινωνικό τους ρόλο. Η απασχόληση σε θέσεις εργασίας βασιζόταν μάλλον σε αναγκαιότητα παρά σε προσωπική επιλογή.
Επιπλέον, τα άτομα σε πολλούς αρχαίους πολιτισμούς συνειδητοποιούσαν την ύπαρξη του εαυτού τους ως άποψη ενός μεγαλύτερου κοινωνικού συνόλου, συχνά με μυθολογικό υπόβαθρο που τοποθετούσε το άτομο σε σχέση με το σύμπαν. Οι άνθρωποι σε τέτοιους πολιτισμούς δεν διαμόρφωναν τις ταυτότητές τους μέσω των ατομικών επιλογών τους—πρακτικά, ίσως δεν διανοούνταν μια επιλογή που να είναι καθαρά ατομική. Τέτοια άτομα, αν τους ζητηθεί να περιγράψουν τους εαυτούς τους, θα μιλήσουν για το συλλογικό σώμα στο οποίο ανήκουν: τη φυλή, την Εκκλησία, το έθνος. Ακόμη και στον 21ο αιώνα, υπάρχουν ακόμα ζητήματα επιβίωσης σε πολλές χώρες και κοινωνίες. Για παράδειγμα, εξακολουθούν να υπάρχουν περιοχές βυθισμένες στη φτώχεια και τριτοκοσμικές συνθήκες, χωρίς τεχνολογία, ασφαλή καταφύγια, ή αξιόπιστες πηγές τροφίμων. Εκεί, οι έννοιες "προσωπική ζωή", "αυτοπραγμάτωση", "προσωπική ολοκλήρωση", ή "ιδιωτική ζωή" είναι συχνά δυσβάσταχτες πολυτέλειες.
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Φιλοσοφία της ζωής Κατηγορία:Ανθρωπολογία Κατηγορία:Καθημερινή ζωή
Μακροχώρι Καστοριάς
Για συνώνυμο οικισμό στην Ελλάδα δείτε το λήμμα: Μακροχώρι Ημαθίας
Από το Μακροχώρι κατάγεται ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού και της Εθνικής Ελλάδος Νίκος Γιούτσος.
Στον οικισμό εδρεύει το ποδοσφαιρικό σωματείο "Νέο Μακροχώρι" με έδρα το στάδιο του οικισμού Γάβρου, το οποίο αγωνίζεται στην Β' Κατηγορία ΕΠΣ Καστοριάς.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Καστοριάς Κατηγορία:Δήμος Καστοριάς
Λιθιά Καστοριάς
Η Λιθιά είναι ορεινό χωριό στην Περιφερειακή Ενότητα Καστοριάς με υψόμετρο 760 μέτρα.
Γεωγραφία - Ιστορία
Η Λιθιά βρίσκεται προς τα όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης σε απόσταση 28 χλμ. ανατολικά από την Καστοριά. Βόρεια του χωριού περνάει η επαρχιακή οδός Αμυνταίου - Καστοριάς. Σημαντικό αξιοθέατο είναι ο μεταβυζαντινός ναός του Αγίου Δημητρίου ο οποίος από το 1996 έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Πρόκειται για μονόχωρο ναό, με ξύλινη στέγη και νάρθηκα και διακοσμημένο με τοιχογραφίες του 1783. Η παλιά ονομασία της είναι Κομανίτσοβον και έτσι αναφέρεται το 1918 στο ΦΕΚ 259Α - 29/12/1918 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης κοινότητας. Το 1926 με το ΦΕΚ 413Α - 22/11/1926 μετονομάστηκε σε Λιθιά. Αποτελεί την τοπική κοινότητα Λιθιάς που υπάγεται στη δημοτικής ενότητας Αγίων Αναργύρων του Δήμου Καστοριάς και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 311 κατοίκους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Καστοριάς Κατηγορία:Δήμος Καστοριάς
Άλεκ Μπάλντουιν
Ο Άλεκ Μπάλντουιν (Alexander Rae Baldwin III), (γενν. 3 Απριλίου, 1958) είναι Αμερικανός ηθοποιός, παραγωγός και συγγραφέας. Μέλος της οικογένειας Μπάλντουιν, ο μεγαλύτερος από τέσσερις αδερφούς που είναι όλοι ηθοποιοί (Ντάνιελ, Ουίλιαμ Στίβεν Μπάλντουιν).
Ο Μπάλντουιν κέρδισε την αναγνώριση του κοινού μετά την εμφάνισή του στις σεζόν 6 και 7 του τηλεοπτικού δράματος Knots Landing του CBS, στον ρόλο του Joshua Rush. Έχει παίξει τόσο σε πρωταγωνιστικούς όσο και σε δευτερεύοντες ρόλους σε ταινίες όπως η φανταστική ταινία Σκαθαροζούμης (Beetlejuice, 1988), το θρίλερ δράσης The Hunt (1990), την ρομαντική κωμωδία The Marrying Man (1991) και τις δυο ταινίες του Μάρτιν Σκορτσέζε - το βιογραφικό The Aviator (2004) και το νουάρ δράμα Ο Πληροφοριοδότης (2006). Η ερμηνεία του στο ρομαντικό δράμα The Cooler το 2003 τού χάρισαν μια υποψηφιότητα για το Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου.
Στην τηλεόραση έχει εμφανιστεί και στις σειρές: Τα Φιλαράκια, Nip/Tuck, Will & Grace και Νόμος και Τάξη: Ειδική Ομάδα. Έχει δώσει τη φωνή του στο Μαδαγασκάρη 2, Τόμας το Τρενάκι και The Simpsons.
Χιλιόδενδρο Καστοριάς
Το Χιλιόδενδρο ή Χιλιόδεντρο είναι μεγάλο ορεινό χωριό στην Περιφερειακή Ενότητα Καστοριάς με υψόμετρο 700 μέτρα.
Άλεκ Μπάλντουιν
Στον κινηματογράφο πρωταγωνίστησε στην πέμπτη έκδοση της σειράς Επικίνδυνη Αποστολή, αυτή η ταινία κυκλοφόρησε στις 31 Ιουλίου 2015. Το 2009 ήταν μαζί με τον Στιβ Μάρτιν παρουσιαστής των Βραβείων Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.
Χιλιόδενδρο Καστοριάς
Γεωγραφία - Ιστορία
Το Χιλιόδενδρο βρίσκεται στο κέντρο του νομού σε απόσταση 10 χλμ. Δ.-ΝΔ. από την πόλη της Καστοριάς. Βόρεια περνάει ο ποταμός Αλιάκμονας που το χωρίζει από τη Μεσοποταμιά (ΒΔ.), ενώ στα νοτιοδυτικά είναι η Τσάκονη και ανατολικά η Πορειά. Η παλιά ονομασία του είναι Ζελήνη, (Желин) και έτσι αναφέρεται μετά την απελευθέρωση το 1918 στο ΦΕΚ 259Α - 29/12/1918 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης κοινότητας που τότε υπαγόταν στο νομό Φλωρίνης. Το 1927 με το ΦΕΚ 206Α - 28/09/1927 μετονομάστηκε σε Χιλιόδενδρον. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με την Πορειά, αποτελούν την τοπική κοινότητα Χιλιοδένδρου που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αγίας Τριάδος του Δήμου Καστοριάς και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ως κοινότητα είχε πληθυσμό 1.122 κατοίκων, ενώ ως οικισμός 610.
Άλεκ Μπάλντουιν
Βιογραφία
Ο Μπάλντουιν γεννήθηκε στις 3 Απριλίου 1958 στην Νέα Υόρκη και μεγάλωσε στην συνοικία Νασάου. Είναι ο μεγαλύτερος γιος της Κάρολ Νιούκομπ (γεννημένη το 1930 ως Μαρτινώ) και του Αλεξάντερ Μπάλντουιν Τζούνιορ (26 Οκτωβρίου 1927 - 15 Απριλίου 1983), καθηγητή ιστορίας / κοινωνικών επιστημών και προπονητή ποδοσφαίρου. Έχει τρεις μικρότερους αδερφούς : Ντάνιελ, Γουίλιαμ και Στήβεν που έγιναν και αυτοί ηθοποιοί. Έχει επίσης δυο αδερφές: Μπεθ και Τζέιν.
Χιλιόδενδρο Καστοριάς
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Καστοριάς Κατηγορία:Δήμος Καστοριάς
Άλεκ Μπάλντουιν
Βιογραφία
Ο Μπάλντουιν και τα αδέρφια του ανατράφηκαν ως Ρωμαίοι καθολικοί. Έχουν γαλλο-καναδική, αγγλική, ιρλανδική, σκωτσέζικη και γερμανική καταγωγή. Από την πλευρά του πατέρα του, ο Μπάλντουιν κατάγεται από τον Mayflower John Howland και αποτελεί την 13η γενιά που γεννήθηκε στην Βόρεια Αμερική και την 14η γενιά που έζησε στην Βόρεια Αμερική.
Φοίτησε στο λύκειο Alfred G. Berner και έπαιζε ποδόσφαιρο με προπονητή τον Bob Reifsnyder. Στην Νέα Υόρκη εργάστηκε στην ντίσκο Studio 54. Από το 1976 έως το 1979 σπούδασε στο Πανεπιστήμιο George Washington. Το 1979 έχασε την προεδρία στις φοιτητικές εκλογές και έλαβε μια προσωπική επιστολή από τον πρώην Πρόεδρο των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον (με τον οποίο είχε μια αμοιβαία φιλία) ο οποίος τον ενθάρρυνε να χρησιμοποιήσει αυτή την ήττα ως μελλοντική εμπειρία.
Στην συνέχεια μετακόμισε στο Tisch School of Arts στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης όπου σπούδασε μαζί με τους Geoffrey Horne και Mira Rostova στο Ινστιτούτο Θεάτρου Lee Strasberg. Το 1994 έλαβε το πτυχίο Bachelor of Fine Arts από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.
Βραβεία
Στις 12 Μαΐου 2010 ο Μπάλντουιν έγινε διδάκτορας στο Τμήμα Καλών Τεχνών στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί φωνής Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Αμερικανοί κωμικοί Κατηγορία:Βραβεία Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης (νικητές-Α' Αντρικός Ρόλος)
Τίτος Ιούλιος Πρίσκος
Ο Τίτος Ιούλιος Πρίσκος, λατιν.: Titus Julius Priscus, ήταν Ρωμαίος σφετεριστής στα μέσα τού 3ου αι.
Ήταν ο κυβερνήτης της Θράκης και αυτοανακηρύχτηκε αυτοκράτορας σε αντίθεση με τον Αυτοκράτορα Δέκιο στη Φιλιππούπολη προς τα τέλη του 251, πιθανώς με Γοτθική συμπαιγνία μετά την επιτυχή πολιορκία των Γότθων στη μάχη της Φιλιππούπολης. Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος τον ανακήρυξε δημόσιο εχθρό σχεδόν μόλις επιχείρησε να σφετεριστεί το θρόνο. Ο Πρίσκος σκοτώθηκε λίγο μετά την ανακήρυξή του.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ρωμαίοι σφετεριστές
Σαβινιανός (ανθύπατος)
Ο Μάρκος Ασίνιος Σαβινιανός, λατιν.: Marcus Asinius Sabinianus ήταν ανθύπατος της ρωμαϊκής επαρχίας της Αφρικής.
Το 240 οδήγησε μία εξέγερση κατά τού Γορδιανού Γ΄. Αυτοανακηρύχτηκε αυτοκράτορας, αλλά αφού νικήθηκε από τον κυβερνήτη της Μαυριτανίας, οι υποστηρικτές του στην Καρχηδόνα τον παρέδωσαν στις αυτοκρατορικές αρχές.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ρωμαίοι σφετεριστές
Εξωαισθητηριακή αντίληψη
Εξωαισθητηριακή αντίληψη (extrasensory perception) ή τηλαισθησία (ή κρυπταισθησία) ονομάζεται στην Παραψυχολογία η υποτιθέμενη ικανότητα «παρ’ αίσθησιν» αντίληψης ενός αντικειμένου, ενός γεγονότος ή μιας διανοητικής κατάστασης ενός άλλου ατόμου χωρίς διέγερση των μέχρι σήμερα γνωστών αισθήσεων και πέρα από κάθε δυνατό λογικό συμπέρασμα. Οι πιο φημισμένες έρευνες πάνω σε παραψυχολογικά φαινόμενα θεωρούνται τα πειράματα του J.B. Rhine τού Πανεπιστημίου τού Duke (Durham της Βόρειας Καρολίνας των Η.Π.Α.). Τα πειράματα του Rhine έχουν θεωρηθεί μη αξιόπιστα από την επιστημονική κοινότητα.
Η εξωαισθητηριακή αντίληψη είναι επίσης άμεσα συνδεόμενη με τον όρο της προμνησίας είναι η ιδέα ότι κάποιος έχει προβλέψει κάτι που θα γίνει στο μέλλον συνήθως με τη μορφή ονείρου. Για παράδειγμα μπορεί κανείς να ονειρεύεται ότι βλέπει 2 άτομα και την επόμενη ημέρα τα βλέπει στην πραγματικότητα.
παραπομπές
Κατηγορία:Ψυχολογία
Κουαρτίνος
Ο Τίτιος Κουαρτίνος, λατιν.: Titius Quartinus, (απεβ. το 235 μ.Χ.) ήταν Ρωμαίος σφετεριστής.
Μετά τον τέλος τού Αλέξανδρου Σεβήρου και τον σφετερισμό τού Μαξιμίνου Θράκα, μία μονάδα τοξοτών από την Οσροηνή της Μεσοποταμίας, ανακήρυξε τον Κουαρτίνο -πρώην κυβερνήτη της επαρχίας και φίλο τού Αυτοκράτορα Αλέξανδρου Σεβήρου- υποτίθεται παρά τη θέλησή του. Αυτοί οι τοξότες διοικούνταν από τον Μακέδο και ισχυρίστηκαν ότι ήθελαν εκδίκηση για τον θάνατο τού Αλέξανδρου. Ο ίδιος ο Κουαρτίνος είχε απολυθεί από τον στρατό από τον Μαξιμίνο μετά το τέλος του Αλεξάνδρου.
Αργότερα όμως ο Μακέδος πρόδωσε τον Κουαρτίνο, τον σκότωσε και παρουσίασε το κεφάλι του στον Μαξιμίνο· αλλά ο Μαξιμίνος εκτέλεσε και τον Μακέδο.
Η ιστορία του Κουαρτίνου γράφτηκε από τον ιστορικό Ηρωδιανό. Ωστόσο δεν τον αναφέρει κάποια άλλη ανεξάρτητη πηγή, και έτσι ορισμένοι μελετητές πιστεύουν ότι ο Κουαρτίνος είναι καθαρά εφεύρεση του Ηρωδιανού.
Πηγές
Κατηγορία:Ρωμαίοι σφετεριστές
Ροτενόνη
Η Ροτενόνη είναι μία άοσμη, άχρωμη, κρυσταλλική ισοφλαβόνη που χρησιμοποιείται ως ευρέος φάσματος εντομοκτόνο, ιχθυοκτόνο και φυτοφάρμακο. Στη φύση βρίσκεται στους σπόρους και τους μίσχους αρκετών φυτών, όπως της αμπέλου Χίκαμα, και στις ρίζες αρκετών από τα Κυαμοειδή. Ήταν το πρώτο μέλος που περιγράφηκε από την οικογένεια των χημικών ενώσεων που ονομάστηκε ροτενοειδή.
Ανακάλυψη
Η πρώτη καταγραφή για τα φυτά που περιέχουν ροτενόνη και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εξόντωση των καμπιών που τρώνε φύλλα ήταν από το 1848, και για αιώνες τα ίδια φυτά χρησιμοποιούνται και ως ιχθυοκτόνα. Το δραστικό συστατικό απομονώθηκε για πρώτη φορά το 1895 από τον Γάλλο βοτανολόγο, Εμμάνουελ Τζόφφροϋ, που το ονόμασε νικουλίνη, από το δείγμα της Robinia nicou, που σήμερα ονομάζεται Lonchocarpus nicou, ενώ ταξίδευε στη γαλλική Γουιάνα. Η έρευνά του συμπεριλήφθηκε στη διατριβή του, που δημοσιεύτηκε το 1895 μετά το θάνατό του από μια παρασιτική ασθένεια. Το 1902 ο Ιάπωνας χημικός Ναγκάι Ναγκαγιόση απομόνωσε μία καθαρή κρυσταλλική ένωση από το φυτό Δέρρις η ελλειπτική, την οποία ονόμασε ροτενόνη, βάσει της Ιαπωνικής ονομασία του φυτού, ρότεν. Από το 1930, η νικουλίνη και η ροτενόνη διαπιστώθηκε ότι ήταν χημικά η ίδια ουσία.
Εφαρμογές
Η ροτενόνη χρησιμοποιείται ως ζιζανιοκτόνο, εντομοκτόνο, και ως μη-εκλεκτικό ιχθυοκτόνο.
Διατίθεται στο εμπόριο ως μπαρμπάσκο ή δέρρις, μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλα εντομοκτόνα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, η χρήση της ροτενόνης επιτρέπεται μόνο ως ιχθυοκτόνο.
Ιστορικά η ροτενόνη έχει χρησιμοποιηθεί από τους αυτόχθονες λαούς στο ψάρεμα. Τα κυαμοειδή φυτά που περιέχουν ροτενόνη συνθλίβονται και ρίπτονται στο νερό, όπου η ροτενόνη παρεμβαίνει στην κυτταρική αναπνοή των ψαριών, που σε μια προσπάθεια να προσλάβουν αέρα ανεβαίνουν προς την επιφάνεια του νερού, και πιάνονται πιο εύκολα από τους ψαράδες.
Από το 1952 η ροτενόνη έχει χρησιμοποιηθεί από κυβερνητικές υπηρεσίες για εξόντωση των ψαριών στα ποτάμια και τις λίμνες των ΗΠΑ.