cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ντομίνι Κρόσφιλντ
Σταδιοδρομία
Το 1938, τιμήθηκε από το Ελληνικό κράτος με το Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Γεωργίου Α΄. Είχε τιμηθεί επίσης με το παράσημο του Τάγματος του Φοίνικα και το Δίπλωμα του Τάγματος Πρόνοιας.
Πολιτική σταδιοδρομία
Ήταν μία φορά υποψήφια του Φιλελεύθερου κόμματος στην περιφέρεια του Βορείου Ινσλίγκτον το 1929 παίρνοντας 10.210 ψήφους χωρίς να εκλεγεί. Δεν έθεσε ποτέ πάλι υποψηφιότητα για βουλευτής.
Αθλητική σταδιοδρομία
Ήταν αθλήτρια του τένις, και στο σπίτι της είχε προσωπικό γήπεδο όπου διοργάνωνε δικό της φιλανθρωπικό ετήσιο τουρνουά αμέσως μετά το Τουρνουά του Γουίμπλετον, με πολλούς από τους παίκτες του πρωταθλήματος που έμεναν στο Λονδίνο για την εκδήλωση του Γουίμπλετον. Σε ηλικία 12 ετών, το 1896, ήταν πρώτη σε αγώνες λόουν τένις κυριών που έγιναν στην Σμύρνη.
Η λαίδη Κρόσφιλντ ήταν επίσης μέλος του Ομίλου αντισφαίρισης Αθηνών και συμμετείχε στα πανελλήνια πρωταθλήματα. Ήταν πρωταθλήτρια Ελλάδος στο απλό γυναικών το 1920 και δεύτερη το 1931 και το 1932. Με τον ΟΑΑ συμμετείχε και στους αγώνες Ανατολικής Μεσογείου.
Πηγές
Κατηγορία:Βρετανοί πολιτικοί Κατηγορία:Ελληνίδες αθλήτριες της αντισφαίρισης Κατηγορία:Βρετανίδες αθλήτριες της αντισφαίρισης Κατηγορία:Αθλητές του ΟΑΑ
Σταβλοχελίδονο
Στην Ελλάδα, όπως και σε όλη την Ευρώπη, απαντά το υποείδος Hirundo rustica rustica (Linnaeus, 1758).
Είναι το κοινότερο και πολυπληθέστερο από όλα τα είδη χελιδονιού παγκοσμίως, αλλά και το πιο χαρακτηριστικό από τα χελιδόνια που έρχονται στην Ελλάδα, γι’ αυτό και η γενικότερη αναφορά χελιδόνι, στην πλειονότητα των περιπτώσεων αφορά στο συγκεκριμένο είδος.
Ονοματολογία
Άλλες υποθέσεις είναι οι εξής: Η επιστημονική ονομασία του είδους rustica είναι λατινική: [rusticus < rūs- rūris «αγρός»] και παραπέμπει στα κύρια ενδιαιτήματα του πτηνού.
Τόσο η αγγλική (Barn Swallow) όσο και η ελληνική λαϊκή ονομασία σχετίζονται με τις θέσεις που προτιμάει το πτηνό για να φτιάχνει τη φωλιά του.
Συστηματική ταξινομική
Ωστόσο, το είδος έχει καταγραφεί να υβριδίζεται με τα χελιδόνια Petrochelidon pyrrhonota και Petrochelidon fulva στη Βόρεια Αμερική, και με το Delichon urbicum στην Ευρασία, με την τελευταία διασταύρωση να είναι ένα από τα πιο κοινά υβρίδια στα στρουθιόμορφα πτηνά.
Γεωγραφική κατανομή
thumb|right|300px|Χάρτης εξάπλωσης του είδους Hirundo rustica (Πράσινο = Όλο το έτος (επιδημητικό), Κίτρινο = Καλοκαιρινός αναπαραγόμενος επισκέπτης, Μπλε = Περιοχές διαχείμασης) Το σταβλοχελίδονο είναι κοσμοπολίτικο είδος που ζει ή/και αναπαράγεται σε όλες τις ηπείρους, εκτός από τις πολικές περιοχές. Οι πληθυσμοί του είναι κατά βάσιν μεταναστευτικοί, με τα πουλιά, γενικά, να αναπαράγονται τα καλοκαίρια στο Βόρειο ημισφαίριο και να διαχειμάζουν στο Νότιο. Βέβαια, υπάρχουν και πληθυσμοί που μπορεί να παραμένουν στην ίδια περιοχή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ενώ άλλοι είναι μεταναστευτικοί, χωρίς ωστόσο να αποτελούν τον κανόνα.
Η Ευρώπη αποτελεί, σχεδόν ολοκληρωτικά, καλοκαιρινή περιοχή αναπαραγωγής, εκτός από κάποιες θέσεις στη νότια Ιβηρική, όπου το πτηνό είναι επιδημητικό (καθιστικό). Μόνον η Ισλανδία, και οι υποπολικές περιοχές της Σκανδιναβίας και της Ρωσίας, φαίνεται να μην δέχονται πληθυσμούς.
Στην Ασία, επίσης, περιλαμβάνονται όλες σχεδόν οι χώρες, εκτός από την Β. Σιβηρία και το μεγαλύτερο τμήμα της Αραβικής Χερσονήσου. Η ήπειρος περιλαμβάνει πληθυσμούς όλων των τύπων μετακίνησης (βλ. Μεταναστευτική συμπεριφορά).
Η Αφρική αποτελεί κυρίως επικράτεια διαχείμασης, εκτός από κάποιες θέσεις στα παράλια της Μεσογείου και του Νείλου, όπου το είδος αναπαράγεται.
Η Αμερική χωρίζεται σε δύο τομείς μετακίνησης, με την Β. Αμερική και μεγάλο μέρος της Κεντρικής να χρησιμεύει για την αναπαραγωγή, ενώ όλη η Ν. Αμερική είναι τόπος διαχείμασης.
Στην Αυστραλία, τέλος, πολλές βόρειες περιοχές χρησιμοποιούνται από τους ασιατικούς πληθυσμούς ως τόποι διαχείμασης. Πηγές: (σημ. με έντονα γράμματα το υποείδος που απαντάται στον ελλαδικό χώρο)
Μεταναστευτική συμπεριφορά
Όπως φαίνεται στον πίνακα κατανομής υποειδών, το σταβλοχελίδονο είναι πλήρως μεταναστευτικό είδος, εκτός από κάποιες εξαιρέσεις σε κάθε ήπειρο.
G.I. Joe
Το G.I. Joe είναι ένα Αμερικανικό franchise πολυμέσων και σειρά φιγούρων δράσης που ανήκει και παράγεται από την εταιρεία παιχνιδιών Hasbro. Το όνομα προέρχεται από τη χρήση του "G.I. Joe" για τον γενικό στρατιώτη των ΗΠΑ, ο οποίος προέρχεται από τον γενικότερο όρο "G.I.". Η ανάπτυξη του G.I. Joe οδήγησε στη δημιουργία του όρου "φιγούρα δράσης". Η απήχηση του G.I. Joe στα παιδιά το έχει κάνει ένα αμερικανικό σύμβολο ανάμεσα στα παιχνίδια.
Σταβλοχελίδονο
Μεταναστευτική συμπεριφορά
Στην Ευρώπη, εκτός από κάποιες περιοχές στην Ιβηρική, είναι πλήρως μεταναστευτικό, ενώ στην Ασία υπάρχουν πληθυσμοί «ανάμικτης» μετακίνησης -γι’ αυτό και υπάρχει αρκετός υβριδισμός-. Οι ευρασιατικοί πληθυσμοί που διαχειμάζουν στην Ν. Αφρική, προέρχονται από γεωγραφικό μήκος, τουλάχιστον 91° Α (Ε) και έχουν μετρηθεί να καλύπτουν αποστάσεις της τάξης των 11.660 χλμ. κατά την ετήσια μετανάστευσή τους, αποτελώντας το πολυπληθέστερο μεταναστευτικό πτηνό στις νότιες επικράτειες της ηπείρου. Στην περιοχή του Νεπάλ βρίσκεται μέχρι τα 1.830 μ., αλλά κατά τη μετανάστευση παρατηρείται να πετάει μέχρι τα 6.400 μ.
G.I. Joe
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:G.I. Joe Κατηγορία:Franchises της Hasbro Κατηγορία:Τρομοκρατία στη μυθοπλασία Κατηγορία:Φανταστικοί μυστικοί πράκτορες
Σταβλοχελίδονο
Μεταναστευτική συμπεριφορά
Οι «βρετανικοί» ευρωπαϊκοί πληθυσμοί ταξιδεύουν μέσω της Δ. Γαλλίας, των Πυρηναίων και της Α. Ισπανίας στο Μαρόκο και, από εκεί, πέρα από τη Σαχάρα. Μερικά πουλιά ακολουθούν τη δυτική ακτή της Αφρικής αποφεύγοντας τη Σαχάρα, ενώ άλλοι πληθυσμοί ταξιδεύουν προς τα ανατολικά και προς την κοιλάδα του Νείλου.
Τα χελιδόνια προσθέτουν λίγο σωματικό βάρος πριν μεταναστεύσουν. Μεταναστεύουν κατά τη διάρκεια της ημέρας πετώντας σε χαμηλό ύψος και βρίσκουν τροφή στο δρόμο. Παρά τη συσσώρευση κάποιων αποθεμάτων λίπους που χρησιμεύει για τη διέλευση μεγάλων περιοχών, όπως είναι η Σαχάρα, τα πουλιά είναι ευάλωτα στην πείνα κατά τη διάσχιση αυτών των εδαφών. Η μετανάστευση είναι επικίνδυνη δραστηριότητα και πολλά πουλιά πεθαίνουν από την πείνα, την εξάντληση και τις καταιγίδες. Τα χελιδόνια καλύπτουν 350 χιλιόμετρα την ημέρα με ταχύτητες 40 χλμ/ώρα, ενώ η μέγιστη ταχύτητα πτήσης είναι 50 χλμ/ώρα.
Τυχαίοι, περιπλανώμενοι επισκέπτες έχουν αναφερθεί μεταξύ άλλων από τα Σβάλμπαρντ, τη Γροιλανδία, τα Νησιά Κόκος, αλλά και από την Ανταρκτική.
Στην Ελλάδα, το σταβλοχελίδονο έρχεται μετά την άνοιξη για να αναπαραχθεί και αποτελεί το κυριότερο και πολυπληθέστερο χελιδόνι στη χώρα. Απαντά σε όλη την επικράτεια, από τον Μάρτιο μέχρι τον Οκτώβριο, περίπου. , αλλά και ως διαβατικό κατά τις μεταναστεύσεις. Το ίδιο κοινό είναι στην Κρήτη, και στην Κύπρο, στην τελευταία, μάλιστα, έρχεται από τον Φεβρουάριο.
Αναπαραγωγική περίοδος
Αναπαράγεται στο Βόρειο ημισφαίριο, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τα 3.000 μ., περίπου,, ενώ φαίνεται να απουσιάζει μόνον από τις ερήμους και από τις πολύ κρύες, βόρειες περιοχές. Γενικά, αποφεύγει τις πόλεις, στις οποίες -τουλάχιστον στην Ευρώπη-, αντικαθίσταται από το λευκοχελίδονο (Delichon urbicum). Ωστόσο, στη νήσο Χονσού της Ιαπωνίας, το σταβλοχελίδονο θεωρείται «αστικό» είδος.
Μη αναπαραγωγική περίοδος
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, το σταβλοχελίδονο απαντά σε όλα σχεδόν τα οικοσυστήματα, αποφεύγοντας μόνο τα πυκνά δάση και τις ερήμους. Είναι πιο κοινό σε ανοικτά, χαμηλής βλάστησης ενδιαιτήματα, όπως τη σαβάνα και τα ράντσα, ενώ στη Βενεζουέλα, τη Νότια Αφρική και στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο, αναφέρεται ότι προσελκύεται ιδιαίτερα από καμένα χωράφια ζαχαροκάλαμου και τα υπολείμματά τους. Σε περίπτωση απουσίας των κατάλληλων χώρων φωλιάσματος, τα πουλιά μπορεί μερικές φορές να κουρνιάζουν στα σύρματα όπου, όμως, είναι περισσότερο εκτεθειμένα στα αρπακτικά.
Επιμέρους πληθυσμοί τείνουν να επιστρέφουν στην ίδια τοποθεσία διαχείμασης κάθε χρόνο και να συγκεντρώνονται σε μια μεγάλη περιοχή για να κουρνιάζουν, σε καλαμιώνες. Αυτές οι συναθροίσεις μπορεί να είναι εξαιρετικά μεγάλες, μία στη Νιγηρία είχε, κατ' εκτίμησιν 1,5 εκατομμύρια πουλιά. Με αυτό τον τρόπο, πιστεύεται ότι παρέχεται προστασία από τα αρπακτικά ζώα, και η άφιξη των πτηνών συγχρονίζεται ώστε να μην συμπίπτει με αρπακτικά πτηνά όπως τα αφρικανικά βραχοκιρκίνεζα (Falco cuvierii). Επίσης, το είδος έχει καταγραφεί να αναπαράγεται στα πιο εύκρατα μέρη των θέσεων διαχείμασης, όπως τα βουνά της Ταϊλάνδης και η Κ. Αργεντινή.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο η στατιστική ανάλυση των 5 πρώτων προτιμητέων οικοσυστημάτων, δίνει τα εξής αποτελέσματα: Χωριά, Λειμώνες, Χωράφια, Ακτές και Θαμνότοποι.
Στην Ελλάδα, το σταβλοχελίδονο απαντά σε ποικιλία ενδιαιτημάτων, όπως χωράφια με αγροικίες, λιβάδια,, αλλά και κοντά σε περιοχές με νερό ή αστικές περιοχές με πάρκα.
Μορφολογία
thumb|right|300px|Ενήλικο αρσενικό σταβλοχελίδονο (υποείδος H. r. erythrogaster) Το σταβλοχελίδονο είναι είδος που ξεχωρίζει εύκολα από τα υπόλοιπα χελιδόνια, αν και πολλές φορές είναι δύσκολο να παρατηρηθεί, λόγω των ελιγμών της πτήσης του. Στη λεπτή σιλουέτα του, εύκολα διακρίνεται η βαθιά διχαλωτή ουρά, η πιο διχαλωτή από όλα τα συγγενικά είδη.
Το ενήλικο αρσενικό έχει χαρακτηριστικό μπλε μεταλλικό χρώμα στην άνω επιφάνεια του σώματός του, ερυθροκίτρινο μέτωπο, πηγούνι και λαιμό, τα οποία οριοθετούνται με σαφή τρόπο από τα λευκωπά μέρη στην κάτω επιφάνεια, μέσω μιας πλατιάς σκούρας μπλε λωρίδας στο στήθος. Πάντως, όλα αυτά τα όμορφα χρώματα είναι εξαιρετικά δυσδιάκριτα από απόσταση και φαίνονται σκούρα.
Η μεγάλη διχάλα της ουράς δημιουργείται από τα εξωτερικά, λεπτά, επιμήκη πηδαλιώδη φτερά (streamers), ενώ υπάρχει μια σειρά από λευκά σημάδια σε όλη την εξωτερική άκρη της πάνω επιφάνειάς της. Το πάνω μέρος του ουροπυγίου είναι σκοτεινόχρωμο. Οι ταρσοί και τα πόδια δεν έχουν φτερά, σε αντίθεση με το λευκοχελίδονο και είναι, όπως και το ράμφος, μαυριδερά. Κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου, μερικά αρσενικά έχουν σπασμένα (sic) τα ακραία πηδαλιώδη της ουράς τους.
Το θηλυκό είναι παρόμοιο στην εμφάνιση με το αρσενικό, αλλά τα εξωτερικά φτερά της ουράς είναι λίγο μικρότερα, το μπλε της άνω επιφάνειας του σώματος και η λωρίδα στήθους είναι λιγότερο γυαλιστερά, ενώ το κάτω τμήμα είναι πιο θαμπό σε χρώματα.
Τα αρσενικά στη Β. Ευρώπη έχουν μακρύτερες ουρές από αυτές των νοτίων πληθυσμών. Στην Ισπανία η ουρά του αρσενικού είναι μόνο 5% περισσότερο από εκείνη των θηλυκών, ενώ στη Φινλανδία, η διαφορά φθάνει το 20%. Στη Δανία, το μέσο μήκος της ουράς των αρσενικών αυξήθηκε κατά 9% μεταξύ 1984 και 2004, αλλά είναι πιθανό ότι οι κλιματικές αλλαγές μπορεί να οδηγήσουν στο μέλλον σε μικρότερες ουρές, αν γίνουν τα καλοκαίρια ζεστά και ξηρά. thumb|right|300px| Νεαρό σταβλοχελίδονο (υποείδος H. r. erythrogaster) Τα νεαρά άτομα είναι καφετί, με πιο «χλωμό» ερυθροκίτρινο πρόσωπο και πιο λευκά στο κάτω μέρος. Στερούνται επίσης του μεταλλικού χρώματος και της επιμηκυσμένης ουράς του ενήλικου ατόμου, έχοντας κοντά και παχιά ακραία πηδαλιώδη.
Βιομετρικά στοιχεία
(Πηγές:          )
Τροφή
Μελέτες ισοτοπικών δεδομένων έχουν δείξει ότι οι διαχειμάζοντες πληθυσμοί μπορούν να χρησιμοποιούν διαφορετικά ενδιαιτήματα, με τα πουλιά της Βρετανίας να τρέφονται κυρίως πάνω από λιβάδια, ενώ εκείνα της Ελβετίας κοντά στα δάση.
Πτήση
thumb|right|300px|Σταβλοχελίδονο εν πτήσει (κοιλιακή όψη) Φαίνεται περίεργο, αλλά το σταβλοχελίδονο δεν είναι ιδιαίτερα γρήγορο στον αέρα, με ταχύτητα που εκτιμάται από 11 μ./δευτ. μέχρι 20 μ./δευτ. και ρυθμό φτερουγισμάτων 5 έως 7-9 φορές κάθε δευτερόλεπτο. Ωστόσο είναι πολύ ευέλικτο, κάτι απαραίτητο για την εναέρια σύλληψη των εντόμων. Η πτήση του είναι ευθεία και αβίαστη, ιδιαίτερα όταν μεταναστεύει, εξαιρετικά «κομψή», σπάνια αερολισθαίνει (gliding), αλλά μπορεί να εκτελέσει ταχύτατες αλλαγές πορείας (zigzagging) με σχετικά κλειστές στροφές και «καταδύσεις.
Πολλές φορές πετάει σχετικά χαμηλά σε ανοικτές ή ημι-ανοικτές εκτάσεις. Κατά την ωοτοκία, κυνηγάει σε ζεύγη, αλλιώς σχηματίζει αρκετά μεγάλα σμήνη. Κατά τη διάρκεια της ημέρας βρίσκεται συνέχεια στον αέρα, ενώ κατεβάινει στο έδαφος μόνο κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου, για να συλλέξει λάσπη για την κατασκευή της φωλιάς.
Ηθολογία
To σταβλοχελίδονο πίνει νερό στον αέρα (sic), πετώντας χαμηλά πάνω από λίμνες ή ποταμούς και «φτυαρίζοντας» το νερό με ανοιχτό το στόμα του. Με παρόμοιο τρόπο «παίρνει το μπάνιο του», βυθιζόμενο στο νερό για μια στιγμή, ενώ πετάει.
Όταν κάθεται, εμφανίζεται σε σχήμα και μέγεθος σπουργιτιού, με ελαφρώς πεπλατυσμένο κεφάλι, χωρίς -εμφανή- λαιμό και με φαρδείς ώμους που λεπταίνουν προς τις μακριές, μυτερές φτερούγες.
Τα σταβλοχελίδονα συγκεντρώνονται σε κοινές θέσεις κουρνιάσματος μετά την αναπαραγωγή, μερικές φορές κατά χιλιάδες. Οι καλαμιώνες προτιμώνται τακτικά, με τα πουλιά να στροβιλίζονται μαζικά πριν «πέσουν» χαμηλά πάνω από τα καλάμια. Οι καλαμιώνες αποτελούν, γενικά, σημαντική θέση αναζήτησης τροφής πριν από, ή και κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης. Αν και μπορούν να τροφοδοτηθούν στον αέρα, ενώ ταξιδεύουν χαμηλά πάνω από το έδαφος ή το νερό, οι καλαμιώνες επιτρέπουν τη δημιουργία ή/και την αναπλήρωση των αποθεμάτων λίπους.
Φωνή
thumb|right|300px| Πορτρέτο σταβλοχελίδονου Τα σταβλοχελίδονα χρησιμοποιούν καλέσματα αλλά και τη γλώσσα του σώματος (στάσεις και κινήσεις) για να επικοινωνούν μεταξύ τους. Τραγουδούν, τόσο μεμονωμένα όσο και ως ομάδα. Έχουν μεγάλη ποικιλία καλεσμάτων που χρησιμοποιούνται σε διάφορες καταστάσεις, από κλήσεις συναγερμού για τα αρπακτικά, μέχρι κλήσεις ερωτοτροπίας και κλήσεις νεοσσών στις φωλιές. Οι νεοσσοί αρθρώνουν ένα αμυδρό τερέτισμα, ενώ επαιτούν για τροφή. Τα ενήλικα άτομα κάνουν επίσης χαρακτηριστικούς «κλικ-αριστούς» θορύβους, που ενδέχεται να δημιουργούνται από το κτύπημα των γνάθων μεταξύ τους. Γενικά, πρόκειται για εξαιρετικά «ομιλητικά» και θορυβώδη πτηνά.
Επιλογή συντρόφου
Τα αρσενικά επιστρέφουν στα εδάφη αναπαραγωγής πριν από τα θηλυκά και επιλέγουν μια θέση φωλιάσματος που, στη συνέχεια, «διαφημίζουν» στα θηλυκά με κυκλικές πτήσεις και τραγούδι. Η επιτυχία των αρσενικών σχετίζεται με το μήκος των ακραίων φτερών της διχαλωτής ουράς, που όσο μεγαλύτερα, τόσο πιο ελκυστικά είναι για τα θηλυκά. Μελέτες έχουν δείξει ότι, τα αρσενικά με μεγαλύτερη ουρά είναι γενικά μακροβιότερα και πιο ανθεκτικά σε ασθένειες, οπότε τα θηλυκά επιλέγοντας τα συγκεκριμένα αρσενικά, δημιουργούν γενετικά ισχυρότερα άτομα.
Φώλιασμα
thumb|right|300px|Η χαρακτηριστική, ανοικτή στο πάνω μέρος, φωλιά του σταβλοχελίδονου Στη Ν. Ευρώπη, το φώλιασμα αρχίζει στα μέσα Μαΐου, ενώ στα βόρεια, στα τέλη Ιουνίου. Συνήθως υπάρχει και δεύτερη ή και τρίτη ωοτοκία στην ίδια περίοδο φωλιάσματος, με την αρχική φωλιά να επαναχρησιμοποιείται, ή και να επισκευάζεται για τα επόμενα έτη.
Την θέση που έχει επιλεγεί για το κτίσιμο της φωλιάς υπερασπίζονται και τα δύο φύλα, αλλά το αρσενικό είναι ιδιαίτερα επιθετικό και εδαφικό. Μετά το σχηματισμό του, το ζευγάρι μένει μαζί για μια ζωή, αλλά υπάρχουν περιπτώσεις που το αρσενικό συνευρίσκεται με περισσότερα θηλυκά, καθιστώντας το σταβλοχελίδονο γενετικά πολυγαμικό, παρά το γεγονός ότι είναι κοινωνικά μονογαμικό. Πολλά αρσενικά «φρουρούν» τα θηλυκά για να αποφευχθεί συνεύρεση με άλλα αρσενικά. Μάλιστα, μπορεί να χρησιμοποιούν «παραπλανητικούς συναγερμούς» για να διαταράσσουν τυχόν τέτοιες προσπάθειες.
thumb|left|200px|Σταβλοχελίδονο in Nederlandsche Vogelen (en:Dutch Birds), Vol. 1 (1770) Όπως υποδηλώνει το όνομά του, το σταβλοχελίδονο συνήθως φωλιάζει μέσα σε προσβάσιμα κτίρια, όπως σιταποθήκες και στάβλους, ή κάτω από γέφυρες και προβλήτες. Ωστόσο, στη φύση, η φωλιά είναι τοποθετημένη κάτω από το γείσο ενός βράχου μέσα σε σπηλιές, και, πολύ σπάνια, πάνω σε ένα δένδρο. Όπως όλα τα χελιδόνια, έχει διαφορετική φωλιά που, πολλές φορές, η εμφάνισή της αρκεί για να καταλάβει κανείς για ποιο είδος πρόκειται. Η φωλιά είναι ανοικτή στο πάνω μέρος, έχει σχήμα μεγάλης κούπας, και στηρίζεται σε μία δοκό κτηρίου, ή σε άλλη κατάλληλη κάθετη προβολή. Είναι κατασκευασμένη και από τα δύο φύλα, πιο συχνά από το θηλυκό, με σφαιρίδια λάσπης που συλλέγονται με το ράμφος τους, ενώ είναι επενδεδυμένες με χόρτα, φτερά, φύκια ή άλλα μαλακά υλικά. Πριν από τις οικιστικές παρεμβάσεις του ανθρώπου, το είδος φώλιαζε σε βράχους ή σε σπηλιές, αλλά αυτό είναι πλέον σπάνιο.
Μπορεί να φωλιάζουν αποικιακά, εφόσον υπάρχουν επαρκείς, υψηλής ποιότητας θέσεις, αλλά σε κάθε αποικία το ζεύγος υπερασπίζεται μια περιοχή γύρω από τη φωλιά που, για τα ευρωπαϊκά υποείδη, είναι 4 έως 8 μ² σε επιφάνεια. Το μέγεθος των αποικιών τείνει να είναι μεγαλύτερο στη Β. Αμερική.
Το θηλυκό γεννά (2-) 3 με 5 (-7, 8) αβγά, διαστάσεων 20 Χ 13,7 χιλιοστών που ζυγίζουν 1,9 γραμμάρια, εκ των οποίων 5% είναι κέλυφος. https://web.archive.org/web/20130401185801/http://blx1.bto.org/birdfacts/results/bob9920.htm Στην Ευρώπη, το θηλυκό κάνει σχεδόν όλη την επώαση, αλλά στη Β. Αμερική το αρσενικό μπορεί να επωάζει έως και το 25% του συνολικού χρόνου. Η περίοδος επώασης είναι συνήθως 14-19 ημέρες, με άλλες (17-) 18 με 23 (-24) ημέρες πριν πτερωθούν οι φωλεόφιλοι νεοσσοί. Κατόπιν, παραμένουν κοντά στους γονείς τους και τροφοδοτούνται από αυτούς για, περίπου, μία (1) εβδομάδα μετά την έξοδο από την φωλιά, πολλές φορές στον αέρα.
Οι νεοσσοί έχουν διακριτές κίτρινες χάσμες, ένα χαρακτηριστικό που φαίνεται να επάγει την σίτιση από τους γονείς. Περιστασιακά, τα πουλιά της πρώτης γέννας βοηθούν στη σίτιση των νεοσσών της δεύτερης, του επομένου έτους. Κατά τη διάρκεια της περιόδου ανατροφής των νεοσσών τους, τα σταβλοχελίδονα είναι σε θέση να τους σιτίζουν έως και 400 (!) φορές την ημέρα. Η λεία είναι -αποκλειστικά- έντομα που τα μεταφέρουν στον φάρυγγά τους συμπιεσμένα σε μικρά συσσωματώματα. thumb|right|300px|Οι χαρακτηριστικές χάσμες των νεοσσών (υποείδος H. r. rustica) Οι γονείς επιτίθενται σε εισβολείς της φωλιάς, όπως γάτες ή αρπακτικά πτηνά που πλησιάζουν κοντά. Ο παρασιτισμός από κούκους στην Ευρασία είναι σπάνιος. Η επιτυχία στην εκκόλαψη είναι υψηλή, φθάνοντας το 90%, ενώ και το ποσοστό επιβίωσης των νεοσσών είναι 70-90%. Ο μέσος όρος θνησιμότητας είναι 70-80% κατά το πρώτο έτος και 40-70% για τους ενήλικες. Τα σταβλοχελίδονα είναι σε θέση να αναπαράγονται από το επόμενο, μετά τη γέννησή τους, έτος, αλλά τα νεαρά άτομα δεν γεννάνε τόσα αυγά όσο τα γηραιότερα άτομα.
Θηρευτές
Σαρκοβόρες νυχτερίδες, όπως η Megaderma lyra της Ν. Αμερικής, είναι γνωστό ότι επιτίθενται στα σταβλοχελίδονα. Όταν κουρνιάζουν σε πυκνά σμήνη προσελκύουν, επίσης, αρπακτικά πτηνά, κυρίως διάφορα είδη γερακιών, όπως ο πετρίτης (Falco peregrinus ), και τα αφρικανικά βραχοκιρκίνεζα (Falco cuvierii), ή και κουκουβάγιες.
Παράσιτα
Τα σταβλοχελίδονα, όπως και άλλα μικρά στρουθιόμορφα έχουν συχνά χαρακτηριστικές μικρές οπές στις πτέρυγες και τα φτερά της ουράς τους. Αυτές οι οπές φαίνεται να προκαλούνται από ψείρες των πτηνών (avian lice), όπως τα είδη Machaerilaemus malleus και Myrsidea rustica, αν και άλλες μελέτες δείχνουν ότι αυτές προκαλούνται κυρίως από είδη του γένους Brueelia.
Κατάσταση πληθυσμού
Το σταβλοχελίδονο είναι είδος που ωφελήθηκε σημαντικά, στο πέρασμα του χρόνου, από την αποψίλωση των δασών, η οποία έχει δημιουργήσει τα ανοιχτά ενδιαιτήματα που προτιμά, αλλά και από την ανθρώπινη κατοίκηση που έδωσε πληθώρα ασφαλών «τεχνητών» φωλιών. Βέβαια, υπήρξαν και τοπικές μειώσεις που οφείλονταν σε διαφορετικές αιτίες, όπως λ.χ. η χρήση του DDT στο Ισραήλ κατά τη δεκαετία του 1950, ο ανταγωνισμός για τις θέσεις φωλιάσματος με τα σπιτοσπουργίτια στις ΗΠΑ τον 19ο αιώνα, και μια συνεχιζόμενη σταδιακή μείωση του αριθμού τους σε μέρη της Ευρώπης και της Ασίας, λόγω της εντατικοποίησης της γεωργίας που προκάλεσε μείωση της διαθεσιμότητας των εντόμων.
Ωστόσο, υπήρξε αύξηση του πληθυσμού στη Βόρεια Αμερική κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα με αύξηση στη διαθεσιμότητα θέσεων ωοτοκίας, με επακόλουθη επέκταση της γεωγραφικής εξάπλωσης, συμπεριλαμβανομένου του εποικισμού της Β. Αλμπέρτα στον Καναδά. Στην περιοχή Mount Moreland της Νότιας Αφρικής κουρνιάζουν περισσότερα από τρία εκατομμύρια (!) σταβλοχελίδονα, που αντιπροσωπεύουν το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 8% του ευρωπαϊκού πληθυσμού αναπαραγωγής. Μια συγκεκριμένη απειλή για τους διαχειμάζοντες ευρωπαϊκούς πληθυσμούς είναι η μετατροπή ενός μικρού αεροδιαδρόμου κοντά στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής σε διεθνές αεροδρόμιο. Οι καλαμιές βρίσκονται στην πορεία πτήσης των αεροσκαφών και θα καθαριστούν, γιατί τα πτηνά θα μπορούσαν να απειλήσουν την ασφάλεια των πτήσεων.
Η κλιματική αλλαγή μπορεί, επίσης, να επηρεάσει τους πληθυσμούς του πτηνού, αφού η ξηρασία προκαλεί απώλεια βάρους και αργή αναγέννηση του πτερώματος, ενώ η επέκταση των ερημικών περιοχών της Σαχάρας θα αποτελεί ακόμη μεγαλύτερο εμπόδιο για τα αποδημητικά πουλιά της Ευρώπης. Ζεστά και ξηρά καλοκαίρια μειώνουν τη διαθεσιμότητα των εντόμων, απαραίτητη τροφή για ενήλικες και νεοσσούς. Ωστόσο, υπάρχει και το ευοίωνο σενάριο, οι πιο θερμές ανοιξιάτικες μέρες να επιμηκύνουν την περίοδο αναπαραγωγής και να οδηγήσουν σε περισσότερους νεοσσούς, με την δυνατότητα να χρησιμοποιούνται φωλιές έξω από τα κτίρια στα βόρεια της επικράτειας, με αύξηση του εύρους της.
Το είδος αξιολογείται ως Ελαχίστης Ανησυχίας (LC) από την IUCN και δεν διέπεται από κάποιο ειδικό καθεστώς στο πλαίσιο της Σύμβασης για το Διεθνές Εμπόριο Απειλούμενων Ειδών της Άγριας Πανίδας και Χλωρίδας (CITES).
Τους μεγαλύτερους καταγεγραμμένους αναπαραγωγικούς πληθυσμούς στην Ευρώπη, διαθέτουν η Ρωσία, η Πολωνία, η Γερμανία, η Λευκορωσία και η Γαλλία, ενώ τους μικρότερους, οι Σκανδιναβικές χώρες.
Καθεστώς προστασίας
Συμπεριλαμβάνεται στα είδη του Παραρτήματος ΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής άγριας ζωής και των φυσικών βιοτόπων.
Άλλες ονομασίες
Το Σταβλοχελίδονο απαντά στον ελλαδικό χώρο και με τις ονομασίες Αγροχελίδονο και, απλά, Χελιδόνι
Σημειώσεις
i. Περιλαμβάνει και το υποείδος H. r. mandschurica.
ii. Η γραφή της ονομασίας με υ, αντί με β είναι λανθασμένη και δεν ερμηνεύεται ετυμολογικά, ακολουθεί δε το ορθό στάβλος.
Πηγές
Κατηγορία:Χελιδονίδες
Πάπας Λέων Β΄
Ο Πάπας Λέων ο Β΄ (Papa Leone II, 611 - 28 Ιουνίου 683) διαδέχθηκε στον παπικό θρόνο τον Πάπα Αγάθωνα και ανακηρύχθηκε Άγιος.
Γεννήθηκε στη Σικελία και ο πατέρας του ονομαζόταν Παύλος. Ερχόμενος στη Ρώμη έγινε γνωστός ως ιεροκήρυκας με ρητορική ικανότητα, που ενδιαφερόταν για τη μουσική και έκανε φιλανθρωπίες.
Ο Λέων Β΄, Πάπας της εποχής του Βυζαντινού παπισμού, διακρινόταν για τη μόρφωσή του και την ακριβή γνώση της Ελληνικής και Λατινικής γλώσσας. Παραδέχθηκε τις αποφάσεις της Στ΄ Οικουμενικής Συνόδου και συνυπέγραψε τα πρακτικά της Συνόδου αυτής, αναθεματίζοντας ως αιρετικό τον Πάπα Ονώριο τον Α΄ που είχε προσχωρήσει στην αίρεση των Μονοθελητών.
Επίσης υπέταξε την αυτοκέφαλη αρχιεπισκοπή της Ραβέννας και έκτισε δύο Ναούς στη Ρώμη σε ρυθμό (σχήμα) Βασιλικής εκ των οποίων σώζεται μόνο ο ένας, αυτός του Αγίου Σεβαστιανού.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πάπες Κατηγορία:Ιταλοί Πάπες Κατηγορία:Πάπες 7ου αιώνα Λέων Β΄ Κατηγορία:Βυζαντινοί του 7ου αιώνα
Αλάγνι Ηρακλείου
thumb|Άποψη από το Αλάγνι.|262x262εσ Το Αλάγνι (επίσημο: Αλάγνιον) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης.
Γενικά στοιχεία
Το Αλάγνι βρίσκεται 25 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο, στο δρόμο Ηράκλειο - Αρκαλοχώρι και τους ανατολικούς πρόποδες του υψώματος Μεγάλη Κορυφή. Η περιοχή έχει μερικές βυζαντινές εκκλησίες. Ανήκε στην επαρχία Μονοφατσίου. Οι κάτοικοι ασχολούνται κατά κύριο λόγο με τη γεωργία και ειδικότερα με την παραγωγή ελαίου και κρασιού. Μάλιστα υπάρχουν οινοποιεία και ελαιουργείο. Στο Αλάγνι υπάρχει επίσης περιφερειακό ιατρείο.
Ναοί
Η εκκλησία του Αγίου Βλάσση είναι κοντά στη μεγάλη εκκλησία στο τέλος του χωριού κι έχει τοιχογραφίες. Επίσης, αξιόλογοι ναοί είναι και ο ναός του Σωτήρος, όπως και του Αγίου Γεωργίου, επίσης με τοιχογραφίες. Στην περιοχή Ρούμα βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας στο Ρούμα, όπου βρέθηκαν, στη διάρκεια εργασιών για την αναστήλωσή της, διάφορα παλαιά σκεύη. Άλλη μια εκκλησία αφιερωμένη στη Παναγία έχει ιστορική και θρησκευτική αξία στην νότια άκρη του χωριού.
Ιστορικά στοιχεία
Επίσης, στο Αλάγνι εντοπίστηκαν τα ερείπια μινωικής αγροικίας.Το 1583 το χωριό αναφέρεται ως Alagni με 162 κατοίκους . Η περιοχή Ρούμα ήταν χωριό άλλοτε κατάφυτο από πεύκα και βελανιδιές, το οποίο αναφέρεται στην απογραφή του 1630.
Κοινότητα Αλαγνίου
Περιλαμβάνωντας μόνον την έδρα της, η Κοινότητα Αλαγνίου έχει 174 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 5,862 χμ² (2011).
Δείτε Κοινότητα Αλαγνίου
Βιβλιογραφία
Αλάγνι Αλάγνι Κατηγορία:Δήμος Αρχανών - Αστερουσίων
Τέμενος Ζεϊρέκ
Το Τέμενος Μολλά Ζεϊρέκ (Τουρκικά: Molla Zeyrek Camii) ήταν το Ορθόδοξο ανδρώο μοναστήρι Μονή του Παντοκράτορος Χριστού στην Κωνσταντινούπολη, επί της συνοικίας Φατίχ.
Περιγραφή
Η μονή του Παντοκράτορα είναι, μετά την μονή της Αγίας Σοφίας η πιο εντυπωσιακή των σωζόμενων βυζαντινών εκκλησιών. Η τοποθεσία της είναι άνω της πύλης των αλεύρων, στην δεξιά πλευρά της λεωφόρου που πηγαίνει από την πύλη αυτή ως το υδραγωγείο του Ουάλεντος.
Κείτεται σε τεχνητό λόφο. Στα ανατολικά είναι χτισμένα απόκρημνα τείχη ύψους πολλών μέτρων, που συγκρατούν το έδαφος. Πάνω στον λόφο βρίσκονται μαρμάρινοι κίονες και τεράστιοι λίθοι, όπως σύμφωνα με την Βυζαντινή αρχιτεκτονική. Στον βορρά βρίσκονταν επίσης τείχη, τα οποία κατεδαφίστηκαν και έχουν μείνει ερείπια. Μεταξύ των τειχών αυτών και του ιερού βήματος σώζεται η μεγαλύτερη δεξαμενή του ναού, την οποία πρώτος αναφέρει ο Ιταλός Βουονδελμόντι το 1422. Μεταγενέστερες περιγραφές έχουμε από τον Γάλλο Chevallier και τον Γερμανό Χάμμερ. Πάνω από αυτήν την δεξαμενή είναι χτισμένα ένα ευκτήριο και σπίτια οθωμανικά. Μπροστά από τον ναό βρίσκεται μια μεγάλη αρχαία λάρνακα με ίχνη σταυρών που χρησιμεύει ως κρήνη. Η μονή έχει έναν μεγαλοπρεπή νάρθηκα. Η αξιοθαύμαστη βασιλική πύλη είναι κτισμένη με μονόλιθους παραστάδες από πολύτιμο ερυθρό στικτό μάρμαρο. Στο εσωτερικό του ναού δεν υπάρχουν βυζαντινά κοσμήματα, ο χώρος του όμως είναι φωτεινότατος. Σχεδόν 150 βήματα κάτω από την μονή υπάρχει το κτίριο της βιβλιοθήκης της μονής.
Ιστορία
μικρογραφία|αριστερά|300px|Χαρακτικό του Τεμένους το 1877 Η μονή αυτή ανεγέρθη από την Ειρήνη, σύζυγο του Ιωάννη Β' Κομνηνού. Την εποχή της κατασκευής της ήταν η μεγαλύτερη σε έκταση και πληθυσμό μοναχών μονή της Κωνσταντινούπολης. Ήταν δε η πλουσιότερη και λαμπρότερη μονή της Πόλης. Μνημονεύεται συχνότατα στην πολιτική και εκκλησιαστική ιστορία του Βυζαντίου. Η πολυδάπανη κατασκευή συνεχίστηκε μετά τον θάνατο της Ειρήνης από τον σύζυγό της, Ιωάννη. Αμφότεροι συνετάφησαν στην μονή αυτή. Τα εγκαίνια της μονής εορταζόταν κάθε χρόνο την 4η Αυγούστου. Επί της βασιλείας των Λατίνων, η μονή μεταβλήθηκε σε λατινική εκκλησία. Ίσως εδώ να κατοίκησαν επτακόσιοι μοναχοί του Τάγματος του Αγίου Αντωνίου. Δεν είναι γνωστό πότε μετατράπηκε σε οθωμανικό τζαμί. Σήμερα ονομάζεται τέμενος του Ζεϊρέκ (Ζεϊρέκ τζαμί), από την σχολή κάποιου λογίου ονόματι Ζεϊρέκ Μεχεμέδ εφέντη, που έμενε εκεί κοντά και πέθανε είκοσι χρόνια μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.
Κειμήλια
Ο ναός γνώρισε μεγάλη συρροή πιστών, λόγω των πολύτιμων κειμηλίων που φυλάσσονταν εκεί, και πολλά ήταν τα δωρήματα από αυτούς. Την εποχή του Μανουήλ Α' Κομνηνού και ηγουμένου Ιωσήφ η μονή φιλοξένησε την σεβάσμια εικόνα του Αγίου Δημητρίου από την Θεσσαλονίκη. Μια άλλη εικόνα της Παναγίας από την Παλαιστίνη, έργο του Ευαγγελιστή Λουκά και δώρο στην Πουλχερία από την Αιλία Ευδοκία την Αθηναία, μεταφέρθηκε εδώ από τον Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο μετά την εκδίωξη των Λατίνων το 1261. Στον ναό φυλασσόταν ο λίθος, επάνω στον οποίο κατά τον θρύλο είχε σμυρνιστεί το νεκρό σώμα του Ιησού μετά την καθαίρεσή του από τον σταυρό. Ο λίθος αυτός που φυλαγόταν αρχικά στην Έφεσο, μεταφέρθηκε από εκεί στα ανάκτορα του Βυζαντίου και τελικά στην μονή του Παντοκράτορα από τον ίδιο τον Μανουήλ.
Στην μονή αυτή ετάφη ο Μανουήλ Α' Κομνηνός. Εδώ ετάφησαν επίσης η Ειρήνη, αδελφή του Ανδρονίκου Β' του Πρεσβυτέρου, ο Μανουήλ Β' Παλαιολόγος, οι δύο γιοι του Θεόδωρος και Ανδρόνικος, ο αδελφός του Ανδρόνικος Δ' και η Ευγενία-Ειρήνη, σύζυγος του Ιωάννη Ζ' και θυγατέρα του Φραντσέσκο Β΄ Γκαττιλούζιο, αυθέντου της Λέσβου.
Μαρία Γκοντζάγκα, δούκισσα του Μομφερράτου
Η Μαρία (ιταλ. Maria Gonzaga, 29 Ιουλίου 1609 - 14 Αυγούστου 1660) από τον Οίκο των Γκοντζάγκα ήταν κόρη του Δούκα της Μάντουας & του Μομφερράτου και με τον γάμο της έγινε δούκισσα του Μαγιέν.
Βιογραφία
Ήταν το μόνο τέκνο του Φραγκίσκου Δ΄ της Μάντοβας & του Μομφερράτου και της Μαργαρίτας, κόρης του Καρόλου Εμμανουήλ Α΄ της Σαβοΐας.
Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1627 τον Κάρολο Γκοντζάγκα, Δούκα του Μαγιέν, και είχε τέκνο:
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος των Γκοντζάγκα Κατηγορία:Δούκισσες του Μομφερράτου Κατηγορία:Δούκισσες της Μάντοβα
Παλαιολογίνα Κορνάρο ντελ Καρπάσο
Η Παλαιολογίνα Καρνάρο ντελ Καρπάσο, αγνώστου μικρού ονόματος, ήταν ευγενής της Δημοκρατίας του Αγίου Μάρκου με καταγωγή από τους Παλαιολόγους, έζησε τέλη 15ου αρχές 16ου αιώνα την περίοδο ενετοκρατίας της Κύπρου.
Μετά την πτώση του Δεσποτάτου του Μυστρά στους Οθωμανούς το 1460 οι προγονοί της μετανάστευσαν από τον Μυστρά στην Ενετοκρατούμενη Κύπρο. Η Παλαιολογίνα παντρεύτηκε τον Γοδεφρείδο Κορνάρο (Giofredo (Zuffre) Cornaro del Carpasso) άρχοντα του Ριζοκάρπασου, στρατιωτικό και σημαίνων πρόσωπο των ενετών της Κύπρου. Γιος της ήταν ο Παλαιολόγος Κορνάρο.
Παραπομπές
Παλαιολογινα Κατηγορία:Ενετοκρατία στην Κύπρο Κατηγορία:Οικογένεια Κορνάρο της Κύπρου
Ο γέρος και η θάλασσα
Ο γέρος και η θάλασσα (The Old Man and the Sea) είναι νουβέλα που γράφτηκε από τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ το 1951 στις Μπαχάμες και δημοσιεύθηκε το 1952. Το 1953 ο Χέμινγουεϊ έλαβε για αυτό το Βραβείο Πούλιτζερ (Μυθοπλασίας) και η έκδοσή του συνετέλεσε στην απονομή του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1954. Το διήγημα αναφέρεται σε έναν γέρο ψαρά που μόνος και αβοήθητος παλεύει απελπισμένα στον ωκεανό, στα ανοιχτά της Κούβας, με έναν τεράστιο ξιφία.
Πλοκή
Ήρωας της ιστορίας είναι ο Σαντιάγκο, ένας φτωχός και ηλικιωμένος ψαράς που για 84 ημέρες έχει αποτύχει να πιάσει έστω κι ένα ψάρι. Τις πρώτες σαράντα μέρες είχε μαζί του ένα παιδί, τον Μανολίνο, στη συνέχεια όμως βγαίνει μόνος με τη βάρκα για ψάρεμα.
Την επόμενη, 85η ημέρα, κατορθώνει να ψαρεύψει ένα ψάρι τεραστίων διαστάσεων, έναν ξιφία, το οποίο όμως δυσκολεύεται να το τραβήξει στην ξηρά. Αγωνίζεται δυο ολόκληρα μερόνυχτα και στο τέλος πετυχαίνει να νικήσει το ψάρι. Καταπονημένος όπως είναι, αδυνατεί να το ανεβάσει στη βάρκα, λόγω και του τεράστιου βάρους του ψαριού. Έτσι, αποφασίζει να το δέσει στο πλάι και ξεκινά το δρόμο της επιστροφής, κάνοντας όνειρα για τη θριαμβευτική επιστορφή στο χωριό του. Ωστόσο, η τύχη δεν είναι με το μέρος του. Η θάλασσα θα παίξει μαζί του ένα τελευταίο, άσχημο παιχνίδι. Οι καρχαρίες, κατά τη διάρκεια της διαδρομής, κατασπάραξαν το μεγάλο ψάρι που είχε πιάσει ο Σαντίαγκο. Όταν πλέον μπαίνει στο λιμάνι, το μόνο που έχει απομείνει να θυμίζει το κατόρθωμα του γερο-ψαρά είναι το μεγάλο άσπρο κόκαλο του ξιφία.
Παραπομπές
Γερος Κατηγορία:Μυθιστορήματα του 1952
Πύρρος της Ηπείρου
Ο Πύρρος Α΄ ή Πύρρος της Ηπείρου (318 - 272 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας ηγεμόνας, ένας από τους σπουδαιότερους της πρώιμης Ελληνιστικής περιόδου καθώς και βασιλιάς των Μολοσσών, ελληνικού φύλου που κατοικούσε στην Ήπειρο. Ήταν γιος του βασιλιά Αιακίδη, ο οποίος κυβέρνησε κατά την περίοδο 330 έως 313 π.Χ., και της Φθίας Β'. Θεωρείται κορυφαίος στρατηγικός νους, ένας από τους λαμπρότερους της παγκόσμιας στρατιωτικής ιστορίας. Υπήρξε δε συγγενικό πρόσωπο του έτερου περίφημου στρατηλάτη της αρχαιότητας, Αλεξάνδρου Γ΄ του Μεγάλου, καθώς η γιαγιά του πρώτου, Τρωάδα Α', ήταν αδερφή της μητέρας του δεύτερου, Ολυμπιάδας.
Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, η υπέρμετρη φιλοδοξία του τον οδήγησε σε μια δεύτερη κατάκτηση των μακεδονικών εδαφών, αλλά και σε μία εκστρατεία στη νότια Ελλάδα με αποκορύφωμα την πολιορκία της Σπάρτης το 272 π.Χ. Η προσπάθειά του στέφθηκε με αποτυχία, εξαιτίας κυρίως των υπεράνθρωπων προσπαθειών που κατέβαλλαν οι Λακεδαιμόνιοι για να υπερασπιστούν την πατρίδα τους. Η ζωή του Πύρρου έλαβε τέλος στην πόλη του Άργους, όπου και αντιμετώπισε τα στρατεύματα του μεγαλύτερου εχθρού του κατά τα τελευταία εκείνα χρόνια, Αντίγονου Β' Γονατά.
Ο Πύρρος, άνδρας μεγάλης μόρφωσης και ονομαστής γενναιότητας, αναδείχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς της εποχής του. Η στρατιωτική του κατάρτιση ήταν αξιολογότατη, όπως μαρτυρούν τα αποσπάσματα των «Υπομνημάτων» του, ενός έργου το οποίο αναφέρεται στην πολεμική τέχνη και μνημονεύτηκε από αρχαίους συγγραφείς, μεταξύ των οποίων και ο Κικέρων. Παρά το γεγονός ότι απέτυχε να εδραιώσει την εξουσία του στην Ιταλία, ο Πύρρος επέκτεινε και εδραίωσε το κράτος του στην Ελλάδα, καθιστώντας το υπολογίσιμη δύναμη της περιοχής για 35 περίπου χρόνια. Μετά τον θάνατό του, ο σύντομος ρόλος της Ηπείρου στο προσκήνιο της ελληνικής ιστορίας τελείωσε, και πέρασαν αιώνες, προτού δείξει σημεία ανάκαμψης.
Καταγωγή
Η μυθολογία υποστηρίζει ότι ο Πύρρος καταγόταν από τη Δυναστεία των Αιακιδών, μια γραμμή βασιλέων της Ηπείρου, πρόγονος της οποίας θεωρείται ο Νεοπτόλεμος, υιός του ομηρικού ήρωα Αχιλλέα. Το συγκεκριμένο μυθολογικό πρόσωπο αποκτά σε ορισμένες αφηγήσεις το όνομα «Πύρρος», το οποίο επιβίωσε διαμέσου των απογόνων του. Σύμφωνα με τον ιστορικό Πλούταρχο οι αρχαιότεροι από αυτούς τους βασιλείς έπεσαν στη βαρβαρότητα, με τους πρώτους αξιόλογους από αυτούς να εμφανίζονται κατά την κλασική εποχή, εισάγοντας τον ελληνικό πολιτισμό και οργανώνοντας το κράτος και τη νομοθεσία. Τελικά η γραμμή αυτή οδήγησε στον βασιλιά Αιακίδη, σύγχρονο του Αλεξάνδρου του Μεγάλου, ο οποίος διατηρούσε συγγενικούς δεσμούς με τον βασιλικό οίκο της Μακεδονίας και που ενεπλάκη στις πρώτες διαμάχες των Διαδόχων για επικράτηση. Ο Αιακίδης παντρεύτηκε τη Φθία από τη Θεσσαλία, κόρη ενός ήρωα του Λαμιακού Πολέμου, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά: τη Δηιδάμεια, την Τρωάδα και τον Πύρρο ΙΙ.
Παιδική ηλικία
Οι συνεχείς πόλεμοι του Αιακίδη δυσαρέστησαν τους υπηκόους του, οι οποίοι οργάνωσαν κίνημα εναντίον του γύρω στο 316 π.Χ. Ο βασιλιάς οδηγήθηκε στην εξορία, ενώ οι πολιτικοί του σύμμαχοι βρήκαν τον θάνατο. Ωστόσο μια ομάδα υποστηρικτών του πήραν νύχτα τον μοναχογιό του, τον Πύρρο, και τον φυγάδευσαν από την πρωτεύουσα εν μέσω αντίξοοων συνθηκών. Τελικά κατέληξαν στην Αυλή του ηγεμόνα των Ταλαυντινών Ιλλυριών, του Γλαυκία, όπου έβαλαν το νήπιο μπροστά του ζητώντας να το προστατέψει. Αρχικά ο Γλαυκίας, ήταν επιφυλακτικός καθώς διατηρούσε καλές διπλωματικές σχέσεις με τον εχθρό του παιδιού, τον Κάσσανδρο. Ωστόσο θεώρησε πως έλαβε θεϊκούς χρησμούς να προστατεύσει τον Πύρρο κι έτσι επέτρεψε στη γυναίκα του, Βερόη, να το αναθρέψει μαζί με τα δικά τους παιδιά. Όταν μάλιστα ο Κάσσανδρος του προσέφερε ένα μεγάλο χρηματικό ποσό για τον Πύρρο αρνήθηκε να προβεί στην ανταλλαγή και τελικά, όταν εκείνος έγινε έντεκα ή δώδεκα ετών, τον αποκατέστησε στον θρόνο των προγόνων του.
Ωστόσο, αποδείχτηκε πως η παρουσία του στον θρόνο δεν είχε ακόμη διασφαλιστεί. Σε ηλικία 17 ετών κάποιος από τους παιδικούς του φίλους στην Ιλλυρία τον προσκάλεσε στον γάμο του. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού οι πολιτικοί του αντίπαλοι οργάνωσαν κίνημα ενάντια στον Πύρρο, δέσμευσαν την περιουσία του και τοποθέτησαν στον θρόνο τον θείο του, Νεοπτόλεμο Γ'. Αναγκασμένος να απομακρυνθεί από την Ήπειρο, ο Πύρρος το 302 π.Χ. κατέφυγε στο πλευρό του Δημητρίου του Πολιορκητή, γιου του αξιωματικού του Αλεξάνδρου, Αντίγονου του Μονόφθαλμου. Στο πλευρό του συμμετείχε την επόμενη χρονιά στη Μάχη της Ιψού, μια σφοδρή και καθοριστική σύγκρουση ανάμεσα στους Διαδόχους, όπου και έδειξε πρώιμα σημάδια των στρατιωτικών του ικανοτήτων. Παρά το γεγονός ότι ο Δημήτριος άνηκε στο πλευρό των ηττημένων, ο Πύρρος παρέμεινε πιστός στις υποχρεώσεις του απέναντί του - ήταν δε συγγενείς καθώς ο Δημήτριος είχε παντρευτεί την αδερφή του, Δηιδάμεια. Μάλιστα, όταν ο Δημήτριος συμμάχησε με τον Πτολεμαίο, που είχε αναγορευθεί βασιλιάς της Αιγύπτου, ο Πύρρος μετέβη για χάρη του στη χώρα αυτή με την ιδιότητα του ομήρου.
Ανάκτηση της Ηπείρου
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αίγυπτο, κέρδισε την εκτίμηση του Πτολεμαίου, διακρινόμενος για τον χαρακτήρα του και τις καλές του επιδόσεις στον αθλητισμό και το κυνήγι. Παρατηρώντας δε πως ο Πτολεμαίος ανάμεσα στις συζύγους του έδειχνε ιδιαίτερη αδυναμία προς τη Βερενίκη, φρόντισε να κερδίσει την εύνοια και την υποστήριξή της. Ως αποτέλεσμα επιλέχτηκε το 299 π.Χ. ανάμεσα σε πολλούς νέους να παντρευτεί την κόρη της από προγενέστερο γάμο, την Αντιγόνη. Κατόπιν, ο Πτολεμαίος τον ενίσχυσε με χρήματα και στρατιώτες ώστε να ανακαταλάβει τον θρόνο της Ηπείρου. Προς τιμήν του βασιλικού ζεύγους της Αιγύπτου, έδωσε στον γιο του από την Αντιγόνη το όνομα Πτολεμαίος και επιπροσθέτως, ίδρυσε μια πόλη στην Ήπειρο, την οποία ονόμασε Βερονικίδα.
Η επιστροφή του (296 π.Χ.) γέμισε με αισιοδοξία πολλούς από τους υπηκόους του, οι οποίοι είχαν βρει στο πρόσωπο του Νεοπτόλεμου έναν τυραννικό και ανάξιο βασιλιά. Τελικά οι δύο τους ήρθαν σε συμφωνία η οποία προέβλεπε τη συμβασιλεία τους στα εδάφη της Ηπείρου. Εντούτοις, διάφορες πολιτικές φατρίες έσπερναν ζιζάνια στην εύθραυστη αυτή σχέση υποκινώντας τις υποψίες πότε του ενός και πότε του άλλου.
Ο επίλογος της περιόδου της συμβασιλείας έλαβε χώρα στην Πασσαρώνα, κατά τη διάρκεια των ετήσιων εορτασμών που λάμβαναν χώρα εκεί. Στις εκδηλώσεις έλαβαν μέρος και οι δύο βασιλείς με την ακολουθία τους, ανταλλάσσοντας δώρα και φιλοφρονήσεις. Κάποιος από τους συμμάχους του Νεοπτόλεμου, ο Γέλων, προσέφερε στον Πύρρο ένα ζευγάρι βόδια για όργωμα. Τα βόδια αυτά ζήτησε από τον βασιλιά ο υπηρέτης του, Μύρτιλος, ωστόσο η παράκλησή του δεν έγινε αποδεκτή. Εκμεταλλευόμενος την ευκαιρία, ο Γέλων πήρε κατά μέρος τον Μύρτιλο και τον έκανε συνένοχο σε απόπειρα δολοφονίας κατά του Πύρρου. Ωστόσο ο Μύρτιλος αποδείχτηκε πιστός στον βασιλιά του, στον οποίο αποκάλυψε το σχέδιο. Προκειμένου να αποκτήσει περισσότερους μάρτυρες του ειδεχθούς σχεδίου, ο Πύρρος φρόντισε ώστε να μπει στο κόλπο κι άλλος ένας από τους έμπιστους άνδρες του, ο Αλεξικράτης.
Από την πλευρά του ο Νεοπτόλεμος, ανυποψίαστος, ήταν τόσο σίγουρος ότι όλα πήγαιναν σύμφωνα με το σχέδιο, ώστε δεν μπορούσε να κρατηθεί και αφηγούταν τα πάντα στους φίλους του. Το ίδιο έπραξε και κάποιο βράδυ αργά στο σπίτι της αδερφής του, Καδμείας. Πίστευε πως κανείς άλλος δεν άκουγε, ωστόσο εκείνη τη στιγμή μια υπηρέτρια, η Φαιναρέτη, προσποιούμενη ότι κοιμάται γυρισμένη προς τον τοίχο, άκουγε τα πάντα προσεκτικά. Την επομένη, χωρίς να την αντιληφθεί κανείς, μετέφερε ότι είχε μάθει στην Αντιγόνη, τη σύζυγο του Πύρρου. Ο τελευταίος, αρχικά δεν αντέδρασε στα νέα αυτά, ωστόσο λίγο αργότερα, κάποια ημέρα που γίνονταν θυσίες, προσκάλεσε τον Νεοπτόλεμο σε δείπνο και τον θανάτωσε, γνωρίζοντας πως η πράξη του έβρισκε σύμφωνους και τους άλλους ευγενείς.
Σύζυγοι και παιδιά
Ο Πύρρος παντρεύτηκε πέντε γυναίκες. Η σύζυγος του Πύρρου, Αντιγόνη, άφησε την τελευταία της πνοή το 295 π.Χ. την ίδια χρονιά με τη γέννηση του γιου της. Ίσως αυτό να σημαίνει πως πέθανε στη γέννα ή λίγο αργότερα. Μετά τον θάνατό της ο Πύρρος παντρεύτηκε αρκετές φορές, πιθανώς για διπλωματικούς λόγους. Νυμφεύτηκε μια κόρη του Αυτολέοντα, βασιλιά των Παιόνων, επίσης τη Βιρκέννα, κόρη του Βαρδύλλιος, ηγεμόνα των Ιλλυριών. Επίσης τη Λάνασσα, κόρη του τυράννου των Συρακουσών, Αγαθοκλή. Από την Αντιγόνη απέκτησε όπως προαναφέρθηκε, ένα γιο, τον Πτολεμαίο. Από τη Λάνασσα απέκτησε τον Αλέξανδρο και από τη Βιρκέννα τον νεότερο από τους γιους του, τον Έλενο. Τους μεγάλωσε όλους με τέτοιο τρόπο ώστε να γίνουν γενναίοι και ικανοί στα όπλα και ακόνιζε τη φιλοδοξία τους από την παιδική ηλικία. Σύμφωνα με μια αφήγηση που μας μεταφέρει ο ιστορικός Πλούταρχος, κάποτε ένα από τα αγόρια τον ρώτησε σε ποιον επρόκειτο να αφήσει το βασίλειο όταν μεγάλωναν. Τότε εκείνος απάντησε: «Σε εκείνον από εσάς που διατηρεί το αιχμηρότερο σπαθί».
Επέμβαση στη Μακεδονία
Έχοντας πλέον εδραιωθεί στον θρόνο του, στο μυαλό του Πύρρου άρχισαν να περιστρέφονται πολλά φιλόδοξα σχέδια, εντούτοις έδωσε προτεραιότητα σε αυτά που αφορούσαν τα γειτονικά του κράτη. Στη Μακεδονία, μετά τον θάνατο του Κάσσανδρου, οι δύο γιοι του, Αλέξανδρος Ε' και Αντίπατρος Β' μάχονταν μεταξύ τους για επικράτηση. Ο Αλέξανδρος στράφηκε για βοήθεια στον Δημήτριο τον Πολιορκητή και στον Πύρρο. Ο πρώτος δεν μετέβη στη Μακεδονία εξαιτίας προσωπικών προβλημάτων, ωστόσο ο Πύρρος πήγε ζητώντας ως αντάλλαγμα τις περιοχές Τυμφαία και Παραυαία στη Μακεδονία, καθώς και τις γειτονικές του χώρες Αμβρακία, Ακαρνανία και Αμφιλοχία. Με τον τρόπο αυτό τις προσάρτησε στα εδάφη του, βάζοντας φρουρές να τις φυλάνε. Σύμφωνα με τον γεωγράφο Στράβωνα, ο Πύρρος ήταν εκείνος ο βασιλιάς που κατέστησε την Αμβρακία κέντρο του ηπειρωτικού κράτους, μεταφέροντας εκεί το βασιλικό παλάτι, εγκαταλείποντας τη μακρά παράδοση της διακυβέρνησης από την πόλη της Πασσαρώνας. Η πρωτεύουσά του γνώρισε αξιοσημείωτη ευημερία η οποία διατηρήθηκε μέχρι την εποχή της κατάκτησης της Ελλάδας από τους Ρωμαίους.
Έπειτα κινήθηκε ενάντια στον Αντίπατρο, αποσπώντας του τα υπόλοιπα εδάφη που είχε στην κατοχή του, παραδίδοντάς τα στον Αλέξανδρο. Τότε στο προσκήνιο εμφανίστηκε ο ηγεμόνας της Θράκης, Λυσίμαχος, ο οποίος είχε συμμαχήσει με τον Αντίπατρο. Γνωρίζοντας τη στενή σχέση ανάμεσα στον Πύρρο και τον Πτολεμαίο, πλαστογράφησε ένα γράμμα, στο οποίο τάχα ο Πτολεμαίος ζητούσε από τον Πύρρο να παρατήσει την εκστρατεία του με χρηματικό αντάλλαγμα. Ο βασιλιάς της Ηπείρου, κατάλαβε αμέσως την απάτη, από τον ψυχρό τρόπο που είχαν γραφτεί οι χαιρετισμοί στο γράμμα - ο Πτολεμαίος συνήθιζε να τον αποκαλεί γιο του - ωστόσο ήρθε σε επαφή με τους αντιπάλους του προκειμένου να δώσουν όρκους ειρήνης. Οι οιωνοί ωστόσο αποδείχτηκαν μη ευνοϊκοί κι έτσι ο Πύρρος αποχώρησε.
Τα γεγονότα αυτά ακολούθησε η άφιξη του Δημητρίου στη Μακεδονία. Ο τελευταίος, μετά το καταστροφικό αποτέλεσμα στην Ιψό είχε αρχίσει να ανακτά την επιρροή του στον ελλαδικό χώρο, ελέγχοντας πλέον την Αθήνα, τη Θεσσαλία και μεγάλο τμήμα της νότιας Ελλάδας. Οι βλέψεις του στη Μακεδονία ήταν αυτονόητες και εφόσον οι υπηρεσίες του δεν ήταν πλέον απαραίτητες του ζητήθηκε έστω και με διπλωματικό τρόπο να φύγει. Στην πράξη όμως, ο Αλέξανδρος σκόπευε να τον δολοφονήσει. Ο Δημήτριος αντιλήφθηκε το σχέδιο και τελικά εξολόθρευσε πρώτος τον αντίπαλό του. Η Δηιδάμεια είχε πλέον φύγει από τη ζωή και ο Δημήτριος είχε νυμφευθεί τη Φίλα, κόρη του Αντιπάτρου Α', αντιβασιλιά του Αλεξάνδρου Γ΄ του Μεγάλου. Χάρις στο γεγονός αυτό και στην ισχύ του στρατού του κατάφερε έτσι να γίνει κύριος της Μακεδονίας.
Σύγκρουση με τον Δημήτριο
Όπως ακριβώς και ο Δημήτριος ο Πολιορκητής, έτσι κι ο Πύρρος είχε στην κατοχή του μέρος της Μακεδονίας και της Ηπείρου. Μετά τον θάνατο της Δηιδάμειας οι σχέσεις των δύο ανδρών δεν υπήρξαν ιδιαίτερα φιλικές και ήταν η φιλοδοξία που τους οδήγησε τελικά σε σύγκρουση.
Ο Δημήτριος αρχικά υποχρέωσε σε ήττα τους Αιτωλούς και αφού άφησε τον Πάνταυχο, τον ικανότερο από τους στρατηγούς του, να τους προσέχει με μεγάλο τμήμα στρατού, εξεστράτευσε κατά του Πύρρου. Οι δύο άνδρες εξαιτίας κάποιου κακού υπολογισμού δεν συναντήθηκαν στον δρόμο. Ως αποτέλεσμα ο Δημήτριος εισέβαλε στην Ήπειρο λεηλατώντας και καταστρέφοντας, ενώ ο Πύρρος συγκρούστηκε νότια με τον Πάνταυχο. Οι δύο άνδρες ενεπλάκησαν σε μονομαχία σώμα με σώμα επιδεικνύοντας ικανότητα και γενναιότητα. Η νίκη του Πύρρου έδωσε τέτοιο θάρρος στους άνδρες του, που κατανίκησαν τους Μακεδόνες, συλλαμβάνοντας 5.000 άνδρες ζωντανούς. Αξιοσημείωτα, χάρις στο κατόρθωμά του αυτό, ο Πύρρος δεν κέρδισε το μίσος των Μακεδόνων στρατιωτών, αλλά το θαυμασμό τους, καθώς έβλεπαν σε αυτόν τις αρετές του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όταν δε επέστρεψε στην πατρίδα του, οι Ηπειρώτες του χάρισαν τιμητικά το ψευδώνυμο «ο Αετός».
Λίγο αργότερα, μαθαίνοντας πως ο Δημήτριος είχε ασθενήσει βαριά, ο Πύρρος εισέβαλε στη Μακεδονία με στόχο κυρίως να προβεί σε λεηλασίες κι όχι να εμπλακεί σε μάχη. Ωστόσο παραλίγο να την κατακτήσει ολόκληρη καθώς έφτασε μέχρι την Έδεσσα χωρίς να γνωρίσει καμία απολύτως αντίσταση. Μάλιστα πολλοί άνδρες ενώνονταν με τον στρατό του προκειμένου να τον υπηρετήσουν. Τελικά, όταν πλέον οι Μακεδόνες είχαν οργανώσει την αντίστασή τους, ο Πύρρος άρχισε να οπισθοχωρεί. Αυτό του κόστισε όμως τη ζωή αρκετών ανδρών.
Την ίδια περίπου εποχή, η σύζυγος του Πύρρου, Λάνασσα, θεωρώντας πως ο βασιλιάς την παραμελεί για χάρη των άλλων συζύγων του που προέρχονταν από βαρβαρικές χώρες, εγκατέλειψε την Ήπειρο με προορισμό την Κέρκυρα, νησί το οποίο είχε προσφέρει ο πατέρας της στον Πύρρο ως προίκα. Αποφασισμένη να πάρει την εκδίκησή της, προσκάλεσε στο νησί τον Δημήτριο και τον έπεισε να την παντρευτεί. Ο Δημήτριος ήταν πρόθυμος, άλλωστε είχε ήδη κάνει αρκετούς γάμους, κι έτσι πέρασε η Κέρκυρα στα χέρια του. Πριν φύγει τοποθέτησε εκεί ένοπλη φρουρά.
Παράλληλα ο Δημήτριος σχεδίαζε μια μεγαλεπήβολη εκστρατεία κατά των Διαδόχων, με στόχο την ανάκτηση των πάλαι ποτέ εδαφών του πατέρα του, Αντίγονου. Για το λόγο αυτό συγκέντρωσε ένα στρατό εντυπωσιακών για την εποχή αριθμών, εξοπλισμένου με ανεπτυγμένης τεχνολογίας μηχανές και πλοία. Μάλιστα επέβλεπε ο ίδιος προσωπικά τις προετοιμασίες, ταξιδεύοντας από πόλη σε πόλη. Έχοντας προετοιμάσει μια τέτοιων μεγεθών εκστρατεία για την Ασία, που κανένας στρατηγός πριν από αυτόν, εκτός από τον Αλέξανδρο, δεν είχε κάνει, είδε τον Σέλευκο, τον Πτολεμαίο και τον Λυσίμαχο να συνασπίζονται εναντίον του. Ο Δημήτριος δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει ούτε να κάνει πόλεμο με την Ήπειρο αυτή την εποχή, ούτε να αφήσει τον Πύρρο να απειλεί τα εδάφη του όσο έλειπε. Για το λόγο αυτό επεδίωξε να έρθει σε συμφωνία μαζί του. Ωστόσο οι Διάδοχοι άρχισαν να στέλνουν στην Ήπειρο αγγελιοφόρους επιδιώκοντας να στρατολογήσουν τον Πύρρο στο δικό τους στρατόπεδο. Ως επιχείρημα προέβαλαν την καταλληλότητα της στιγμής - μιας και ο Δημήτριος ήταν απασχολημένος -, την προοπτική μιας μελλοντικής επίθεσης στα εδάφη της Ηπείρου από έναν πανίσχυρο μετά τον νέο πόλεμο Δημήτριο, καθώς και την ντροπή για την απώλεια της Κέρκυρας και της γυναίκας του.