cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Διόραση
Διόραση ονομάζουμε την ικανότητα αντίληψης γεγονότων, ατόμων ή αντικειμένων χωρίς τη χρήση καμίας γνωστής αίσθησης. Η διόραση είναι μία μη επιστημονικά επιβεβαιωμένη ικανότητα. Κατά συνέπεια, δεν είναι αποδεκτή και θεωρείται παραφυσική.
Ετυμολογία
Η ονομασία " Διόραση" προέρχεται από την πρόθεση "διά" και από το ουσιαστικό " όραση". Σήμαινει ετυμολογικά, αυτός που βλέπει μέσα από, διαπερνά, βλέπει με διαφορετικό τρόπο.
''
Κατηγορία:Παραψυχολογία Κατηγορία:Ψυχικές δυνάμεις
Hellsehen
1325 Ινάντα
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος της Ινάντα εκτιμάται σε 10,87 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος της είναι άγνωστος, ενώ το γεωμετρικό άλβεδό της είναι 0,3756. Η Ινάντα περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της μία φορά κάθε περίπου 18 ως 23 ώρες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ιναντα
Γιτζάκ Ναβόν
Οικογένεια και σπουδές
thumb|Ο Γιτζάκ Ναβόν (αριστερά) και ο αδελφός του Βικτόρ στην Ιερουσαλήμ το 1929. Ο Ναβόν καταγόταν από σεφαρδιτική οικογένεια ραββίνων. Από την πλευρά του πατέρα του καταγόταν από Ισπανοεβραίους που εγκαταστάθηκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά την εκδίωξή τους από την Ισπανία το 1492. Η οικογένεια (Βαρούχ Μιζραχί ή Αλ-Μασρακί) εγκαταστάθηκε στην Ιερουσαλήμ το 1670. Από την πλευρά της μητέρας του καταγόταν από τη φημισμένη οικογένεια Εβραίων του Μαρόκου Ατάρ, που μετανάστευσαν στην Παλαιστίνη και εγκαταστάθηκαν στην Ιερουσαλήμ το 1742.
Ο Γιτζάκ Ναβόν σπούδασε εβραϊκή φιλολογία και ισλαμικές σπουδές στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ. Μετά από μία θητεία στην εβραϊκή παραστρατιωτική οργάνωση Χαγκανά στην Ιερουσαλήμ, υπηρέτησε στην ισραηλινή υπηρεσία εξωτερικών, στην Ουρουγουάη και στην Αργεντινή. Η σύζυγός του, Οφίρα Ρεσνίκοφ-Ναβόν, παρότι 15 χρόνια νεότερή του, απεβίωσε από λευχαιμία τον Αύγουστο του 1993 αφήνοντάς τον με τα δύο τέκνα τους, τη Ναάμα (γενν. 1973) και τον Ερέζ (γενν. 1974).
Πολιτική σταδιοδρομία
Το 1951 ο Ναβόν έγινε ο πολιτικός γραμματέας του πρώτου πρωθυπουργού του νεοϊδρυθέντος κράτους του Ισραήλ, του Νταβίντ Μπεν Γκουριόν, και το επόμενο έτος διορίσθηκε επικεφαλής του πρωθυπουργικού γραφείου, θέση που διατήρησε και επί πρωθυπουργίας Μοσέ Σαρέτ.
Το 1963 ο Ναβόν έγινε τμηματάρχης στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Δύο χρόνια αργότερα εκλέχθηκε βουλευτής με το κόμμα του Μπεν Γκουριόν Ρα.Φ.Ι., το οποίο συγχωνεύθηκε με άλλα στο Ισραηλινό Εργατικό Κόμμα το 1968.
Προεδρία και η συνέχεια
Στις 19 Απριλίου 1978, ο Ναβόν εκλέχθηκε από την Κνέσετ ως ο πέμπτος Πρόεδρος του Κράτους του Ισραήλ. Είχε ήδη υπηρετήσει ως αντιπρόεδρος της Κνέσετ και πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής εξωτερικών και άμυνας. Δεν υπήρχαν άλλοι υποψήφιοι και ο Ναβόν έλαβε 86 ψήφους μεταξύ των 120 βουλευτών, με 23 λευκές ψήφους. Εγκαταστάθηκε στο αξίωμα στις 29 Μαΐου 1978 και ήταν ο πρώτος Πρόεδρος στην ιστορία του Ισραήλ που είχε ανήλικα τέκνα όταν μετακόμισε στην προεδρική κατοικία (το Μπεΐτ Χανασί).
Παρά το ότι η ισραηλινή Προεδρία δεν έχει ουσιαστικές πολιτικές αρμοδιότητες, ο Ναβόν υπερασπίσθηκε έντονα τη σύσταση δικαστικής εξεταστικής επιτροπής για να διερευνήσει τον ρόλο της κυβερνήσεως στη Σφαγή της Σάμπρα και Σατίλα του 1982.
Το 1983 ο Ναβόν απέρριψε την πρόταση να είναι υποψήφιος για μία δεύτερη θητεία στην Προεδρία και επέστρεψε στην ενεργό πολιτική, κάτι πρωτοφανές. Λίγο αργότερα δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι ο Ναβόν ήταν πιο δημοφιλής από τον πρόεδρο του Εργατικού Κόμματος Σιμόν Πέρες, οπότε ο Πέρες πιέστηκε να αφήσει την ηγεσία του κόμματος στον Ναβόν. Γιατί η ευχέρεια του Ναβόν στην αραβική γλώσσα τον καθιστούσε ιδιαίτερα δημοφιλή στους Μιζραχί και τους Άραβες Ισραηλινούς ψηφοφόρους. Ωστόσο, ο Ναβόν δεν δέχθηκε την αρχηγία. Το 1984 εκλέχθηκε βουλευτής και υπηρέτησε ως Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού από το 1984 μέχρι το 1990. Παρέμεινε στην Κνέσετ μέχρι το 1992, οπότε και εγκατέλειψε την πολιτική. Βγήκε όμως για λίγο και πάλι στο προσκήνιο προκειμένου να προεδρεύσει μιας εξεταστικής επιτροπής σχετικά με την αμφιλεγόμενη πρακτική των ισραηλινών ιατρικών αρχών να πετούν το αίμα που είχαν δωρίσει Ισραηλινοί αιθιοπικής καταγωγής εξαιτίας ανησυχιών για μετάδοση του AIDS.
Συγγραφικό έργο
Ο Ναβόν έγραψε δύο μιούζικαλ βασισμένα στη σεφαρδίτικη λαϊκή παράδοση: το «Σεφαρδίτικο ρομαντσέρο» (1968) και το «Μποστάν Σεφαρδί» (αγγλ. τίτλος «Ισπανικός κήπος», 1970). Αμφότερα ανέβηκαν με επιτυχία στο εθνικό θέατρο «Χαμπίμα» του Ισραήλ, στο Τελ Αβίβ. Ο Ναβόν συνέγραψε επίσης ένα σύγχρονο «θρύλο–χρονικό» με τίτλο «Οι έξι ημέρες και οι επτά πύλες» (εκδ. Shikmonah, 1979), που αποτελεί ένα αφήγημα για τη σύγχρονη επανένωση της Ιερουσαλήμ υπό τους Εβραίους.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ναβ Κατηγορία:Ισραηλινοί συγγραφείς Κατηγορία:Εβραίοι θεατρικοί συγγραφείς
Καλαμάκι
Με το όνομα Καλαμάκι συναντώνται οι παρακάτω οικισμοί της Ελλάδας
Επίσης
Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ελληνικών τοπωνυμίων
Εθνική Τυνησίας (ποδόσφαιρο ανδρών)
Η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Τυνησίας εκπροσωπεί την Τυνησία στις διεθνείς ποδοσφαιρικές διοργανώσεις. Ελέγχεται από την Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου της Τυνησίας (FTF). Έχει προκριθεί 4 φορές σε τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου, με πρώτη στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1978, αλλά ποτέ δεν προκρίθηκε από τον πρώτο γύρο. Μάλιστα, στο τουρνουά του 1978, έγινε η πρώτη ομάδα της Αφρικής που κέρδισε αγώνα παγκοσμίου κυπέλλουν, νικώντας το Μεξικό με 3–1. Συμμετέχει ακόμη στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1998, Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2002 και Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2006, όντα η μόνη αφρικανική ομάδα που συμμετείχε και στο τουρνουά του 2002 και στο τουρνουά του 2006. Έχει κερδίσει το Κύπελλο Εθνών Αφρικής το 2004, όταν φιλοξενούσε τη διοργάνωση.
Στήβεν Τόμπσον (συγγραφέας)
Ο Στήβεν Τόμπσον (γεννημένος το 1967), ο οποίος κάποιες φορές στις δουλειές του αναγράφεται ως Στηβ Τόμπσον, είναι Βρετανός θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος.
Πριν αρχίσει να ασχολείται με τη συγγραφή, ήταν δάσκαλος μαθηματικών στο σχολείο Τίφιν. Παρακολούθησε μία σειρά μαθημάτων για θεατρικό σενάριο στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης (RADA), και το πρώτο του θεατρικό έργο, Damages, ανέβηκε το 2004 στο θέατρο Bush, κερδίζοντας το βραβείο Meyer-Whitworth στην κατηγορία του νέου συγγραφέα.
Καριέρα
Το 2005, έγινε ένας Pearson συγγραφέας στο θέατρο Bush, όπου ανέβηκε επίσης το επόμενο έργο του, Whipping It Up. Το έργο του Roaring Trade ανέβηκε στο θέατρο Soho σε παραγωγή της εταιρίας Paines Plough. Τον Σεπτέμβριο του 2011, το έργο του No Naughty Bits, ανέβηκε στο θέατρο Hampstead.
Η πρώτη του δουλειά στην τηλεόραση ως σεναριογράφος ήταν στην ιατρική σαπουνόπερα Doctors το 2005. Από τότε, έχει δουλέψει ως σεναριογράφος σε αρκετές δημοφιλείς τηλεοπτικές σειρές, συμπεριλαμβανομένων των Silk, Upstairs Downstairs, Doctor Who και των τριών πρώτων κύκλων της σειράς Sherlock (τα δύο τελευταία σε συνεργασία με τον Στίβεν Μόφατ). Το 2016, δημιούργησε τη δραματική σειρά εποχής Jericho, αλλά τον Απρίλιο του 2016 το ITV επιβεβαίωσε πως η σειρά δε θα συνεχιζόταν για δεύτερο κύκλο.
Στις 3 Οκτωβρίου 2018, ανακοινώθηκε πως ο Τόμπσον θα συνεργαζόταν με τον Φρανκ Σπότνιτζ για τη δημιουργία ενός δράματος με θέμα τον Λεονάρντο ντα Βίντσι. Στις 17 Φεβρουαρίου 2019, αποκαλύφθηκε πως ο Τόμπσον εργαζόταν πάνω σε μία προσαρμογή του βιβλίου Το Ρουνικό Σκήπτρο, το τέταρτο βιβλίο της σειράς Ιστορία του Ρουνικού Σκήπτρου του Μάικλ Μούρκοκ, για το BBC. Στις 16 Αυγούστου της ίδιας χρονιάς, το BBC ανακοίνωσε πως θα μετέδιδε την προσαρμογή της δημοφιλούς σειράς βιβλίων του Φρανκ Ταλις, Vienna Blood, την οποία θα υπέγραφε ο Τόμπσον.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Άγγλοι σεναριογράφοι Κατηγορία:Άγγλοι θεατρικοί συγγραφείς
Σαρά Μπερνάρ
Η Σάρα Μπερνάρ (Sarah Bernhardt, 22 ή 23 Οκτωβρίου 1844 – 26 Μαρτίου 1923) ήταν μια θρυλική Γαλλίδα ηθοποιός του θεάτρου και του πρώιμου κινηματογράφου, για την οποία έχει ειπωθεί ότι ήταν "η πιο φημισμένη ηθοποιός που γνώρισε ποτέ ο κόσμος". Η Μπερνάρ απόκτησε τη φήμη της στις θεατρικές σκηνές της Ευρώπης, τη δεκαετία του 1870, και έγινε γρήγορα περιζήτητη σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική. Κέρδισε την αναγνώριση ως σοβαρή δραματική ηθοποιός, γεγονός για το οποίο της αποδόθηκε το προσωνύμιο "η θεϊκή Σάρα".
Νεαρή ηλικία
thumb|left|225px|Η Σάρα Μπερνάρ φωτογραφημένη από τον Ναντάρ το 1865 Η Μπερνάρ γεννήθηκε στο Παρίσι ως Σάρα Μαρία Εριέτα Ροζέν Μπερνάρ (Sara-Marie-Henriette Rosine Bernard), νόθο τέκνο της Ιουλίας Μπερνάρ (Julie Bernardt 1821, Άμστερνταμ – 1876, Παρίσι) και άγνωστου πατέρα. Η μητέρα της ήταν κόρη του Εβραίου εμπόρου οπτικών και μικροκακοποιού, Μορίτς Βαρούχ Μπερνάρ (Moritz Baruch Bernardt) και της πρώτης γυναίκας του, Ζανέτα Χάρτογκ (Janetta Hartog). Η Ιουλία μεγάλωσε με τη μητριά της, Σάρα Άμπραχαμ Κίνσμπεργκεν (Sara Abraham Kinsbergen), η οποία παντρεύτηκε τον πατέρα της το 1829. Η Ιουλία έφυγε για το Παρίσι, όπου εξασφάλιζε τα προς το ζην ως πόρνη πολυτελείας, γνωστή με το όνομα "Γιουλ" (Youle). Η Σάρα συνήθιζε να προσθέτει το γράμμα "h" στο όνομα και στο επώνυμό της. Τα μητρώα γέννησής της χάθηκαν, όμως για να αποδείξει τη γαλλική υπηκοότητά της, η οποία ήταν αναγκαία για τη δυνατότητα εκλογής της στη Λεγεώνα της τιμής (Légion d'honneur), δημιούργησε πλαστά μητρώα γέννησης, στα οποία παρουσιαζόταν ως κόρη της Ιουδίθ βαν Χαρντ (Judith van Hard) και του Εδουάρδου Μπερνάρ (Édouard Bernardt) από τη Χάβρη, φοιτητή νομικής, λογιστή, ναυτικού δοκίμου ή αξιωματικού του ναυτικού, σύμφωνα με μεταγενέστερους ισχυρισμούς της ίδιας.
Επειδή η παρουσία ενός μωρού ήταν αιτία περισπασμού στην ήδη ταραγμένη και αγχωτική ζωή της μητέρας της, η Σάρα Μαρία Εριέτα μεγάλωσε σε οικοτροφείο και αργότερα σε μοναστήρι. Ήταν παιδί ασθενικής κράσης και σκεφτόταν να γίνει μοναχή, αλλά ένας από τους φερόμενους ως εραστές της μητέρας της, ο μελλοντικός Δούκας του Μορνύ, ετεροθαλής αδελφός του Ναπολέοντα Γ’, αποφάσισε ότι έπρεπε να γίνει ηθοποιός. Όταν ήταν 13 ετών, αυτός κανόνισε να μπει στο Εθνικό Ωδείο Δραματικής Τέχνης του Παρισιού, τη σχολή υποκριτικής στην οποία χορηγός ήταν η κυβέρνηση. Δεν θεωρήθηκε ιδιαιτέρως πολλά υποσχόμενη μαθήτρια, ενώ η ίδια, εκτός κάποιων καθηγητών της, δεν υποληπτόταν τις μεθόδους διδασκαλίας του Ωδείου θεωρώντας τες απαρχαιωμένες και πολύ βαθιά προσκολλημένες στην παράδοση.
Πολλές από τις αμφιβολίες σχετικά με τη ζωή της οφείλονται στο γεγονός ότι συνήθιζε να μεγαλοποιεί και να παραποιεί τα γεγονότα. Ο Αλέξανδρος Δουμάς (υιός) την περιγράφει ως διαβόητη ψεύτρα.
Θεατρική σταδιοδρομία
thumb|left|150px|Η Σάρα Μπερνάρ σε διαφημιστική αφίσα του έργου [[Η κυρία με τις καμέλιες (μυθιστόρημα)|Η κυρία με τις καμέλιες φιλοτεχνημένη από τον Άλφονς Μούχα το 1896]]
Η Σάρα Μπερνάρ άφησε το Ωδείο το 1862 και, χάρη στην επιρροή του Δούκα του Μορνύ, έγινε δεκτή από την Κομεντί Φρανσαίζ, την εθνική θεατρική εταιρεία, ως αρχάρια υπό δοκιμή. Κατά τη διάρκεια των υποχρεωτικών τριών πρώτων δημόσιων εμφανίσεών της, οι οποίες απαιτούνταν από όλους τους αρχάριους, η δύναμη, η ομορφιά και η καθαρή δεξιοτεχνία της ερμηνείας της ελάχιστα έγιναν αντιληπτά από τους κριτικούς. Το συμβόλαιό της με την Comédie Francaise ακυρώθηκε το 1863, αφού χαστούκισε στο πρόσωπο μια μεγαλύτερη ηθοποιό η οποία είχε φερθεί σκληρά στη νεότερη αδελφή της.
Για λίγο καιρό βρήκε εργασία στο Théâtre du Gymnase-Dramatique (Θέατρο του Δραματικού Γυμνασίου). Μετά την ερμηνεία του ρόλου μιας ανόητης Ρωσίδας πριγκίπισσας, άρχισε γι' αυτήν μια περίοδος ψυχικής αναζήτησης, καθώς αμφέβαλλε για την ικανότητά της στην υποκριτική. Κατά τη διάρκεια αυτών των κρίσιμων μηνών, έγινε εταίρα μέχρι το 1865. Τότε ήταν που απόκτησε το φημισμένο φέρετρο, μέσα στο οποίο συχνά κοιμόταν, ισχυριζόμενη ότι την βοηθούσε να κατανοεί τους τραγικούς ρόλους. Έγινε ερωμένη του Ερρίκου, πρίγκιπα του Λιν, φέρνοντας στον κόσμο το μοναδικό παιδί της τον Μορίς.
thumb|right|200px|Η Σάρα Μπερνάρ στο ρόλο της βασίλισσας Μαρίας στο έργο του [[Βίκτωρ Ουγκώ|Βίκτορα Ουγκώ Ρουί Μπλας το 1897.]]
Το 1866 υπόγραψε συμβόλαιο με το Théâtre de l'Odéon (Θέατρο Οντεόν) και σε χρονικό διάστημα έξι ετών εντατικής δουλειάς με συναδέλφους που την έκαναν να αισθανθεί οικεία, προοδευτικά δημιούργησε τη φήμη της. Η πρώτη της σημαντική επιτυχία ήταν στον ρόλο της Αν Ντάμπι το 1868, στην αναπαράσταση του θεατρικού έργου "Κιν" (Kean), του μυθιστοριογράφου και θεατρικού συγγραφέα Αλέξανδρου Δουμά (πατέρα). Ο μεγαλύτερος θρίαμβος, όμως, της Σάρας στο Οντεόν ήρθε το 1869, όταν απέδωσε τον ρόλο του νέγρου Ζανέτο στο μονόπρακτο "Ο διαβάτης" (Le Passant) του νεαρού δραματουργού Φρανσουά Κοπέ (François Coppée), ένα ρόλο τον οποίο επανέλαβε σε κατ' εντολή ερμηνεία μπροστά στον Ναπολέοντα Γ'.
Κατά τη διάρκεια του Γαλλοπρωσικού πολέμου το 1870, οργάνωσε τη λειτουργία στρατιωτικού νοσοκομείου στο θέατρο Οντεόν. Μετά τον πόλεμο, το Οντεόν ξανάνοιξε, αποτίοντας τιμή στον Βίκτορα Ουγκώ, με την παράσταση του έμμετρου έργου του Ρουί Μπλας. Η Σάρα Μπερνάρ, στον ρόλο της βασίλισσας Μαρίας, γοήτευσε τους θεατές με τη λυρική ποιότητα της φωνής της. Ήταν τότε που ο Ουγκώ έπλασε τη φράση "η χρυσή φωνή", αν και οι κριτικοί συνήθως ονόμαζαν τη φωνή της "αργυρόηχη", επειδή έμοιαζε με τον ήχο του φλάουτου.
Το 1872 άφησε το Théâtre de l'Odéon και επέστρεψε στην Comédie Francaise. Μία από τις εντυπωσιακότερες επιτυχίες της εκεί ήταν ο ομώνυμος ρόλος στο έργο του Βολταίρου Ζαΐρα το 1874. Ταξίδεψε ακόμη και στην Κούβα και έπαιξε στο θέατρο Σάουτο στο Ματάνσας της Κούβας το 1887. Δίδαξε την τέχνη της υποκριτικής σε πολλές νέες γυναίκες, στις οποίες συμπεριλαμβανόταν και η ηθοποιός και εταίρα Λιάν ντε Πουζύ (Liane de Pougy).
Προσωπική ζωή
300 px|thumb|left|Σάρα Μπερνάρ Ζωρζ Κλερίν (Georges Clairin, 1843 - 1919) ελαιογραφία σε μουσαμά Η Μπερνάρ είχε σχέση με τον Βέλγο ευγενή Ερρίκο πρίγκιπα του Λιν, με τον οποίο απόκτησε το μοναδικό της παιδί, τον Μορίς Μπερνάρ, το 1864. Τελικά αυτός την άφησε, για να παντρευτεί μια Πολωνή πριγκίπισσα.
Στους στενότερους φίλους της περιλαμβάνονταν οι καλλιτέχνες Γκουστάβ Ντορέ (Gustave Doré) και Ζωρζ Κλαρέν (Georges Clarin) και οι ηθοποιοί Μουνέ-Συγί (Mounet-Sully) και Λου Τέλεγκεν (Lou Tellegen), όπως επίσης και ο διάσημος συγγραφέας Βίκτωρ Ουγκώ. Ο ζωγράφος Άλφονς Μούχα την είχε ως μοντέλο σε πολλά αρ νουβό έργα του. Η φιλία της με τη Λουίζ Αμπεμά (Louise Abbéma, 1853–1927), Γαλλίδα ιμπρεσιονίστρια ζωγράφο, περίπου εννέα χρόνια νεότερή της, ήταν τόσο στενή και φλογερή, ώστε σύμφωνα με τις φήμες που κυκλοφορούσαν οι δύο γυναίκες ήταν ερωτικό ζευγάρι. Το 1990, ένας πίνακας της Αμπεμά, ο οποίος απεικόνιζε τις δύο γυναίκες σε βαρκάδα μέσα στη λίμνη του δάσους της Βουλώνης, δωρήθηκε στην Κομεντί Φρανσαίζ. Η συνοδευτική επιστολή δήλωνε ότι ο πίνακας ζωγραφίστηκε από τη Λουίζ Αμπεμά, την επέτειο μέρα του ερωτικού δεσμού τους.
Το 1879, λέγεται ότι η Μπερνάρ ήταν μία από τις πολυπληθείς ερωμένες του διαδόχου του βρετανικού θρόνου Πρίγκιπα της Ουαλίας, ο οποίος αργότερα έγινε ο βασιλιάς Εδουάρδος Ζ' του Ηνωμένου Βασιλείου. Το 1882 παντρεύτηκε στο Λονδίνο τον Έλληνα ηθοποιό Αριστείδη Δαμαλά, γνωστό στη Γαλλία με το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο Ζακ Δαμαλά (Jacques Damala), όμως ο γάμος, ο οποίος νομικώς ίσχυε έως τον θάνατο του Δαμαλά το 1889 σε ηλικία 34 ετών, γρήγορα κατέρρευσε, κυρίως εξαιτίας της εξάρτησής του από τη μορφίνη.
Η Σάρα Μπερνάρ κάποτε είχε δηλώσει: "Εγώ να προσεύχομαι; Ποτέ! Είμαι αθεΐστρια. Παρ' όλα αυτά, βαπτίστηκε Καθολική, και δέχτηκε τις τελευταίες τελετουργίες λίγο πριν πεθάνει.
Βωβός κινηματογράφος
Η Μπερνάρ ήταν μία από τις πρωτοπόρους ηθοποιούς του βωβού κινηματογράφου, κάνοντας την πρώτη της εμφάνιση ως Άμλετ στη διάρκειας δύο λεπτών ταινία Η μονομαχία του Άμλετ (Le Duel d'Hamlet) το 1900. Στην πραγματικότητα η ταινία δεν στερούνταν ήχου, καθώς ο ήχος των σπαθιών είχε προεγγραφεί σε φωνογραφικό κύλινδρο (που έχει πλέον χαθεί), ο οποίος παιζόταν ταυτόχρονα με την προβολή της ταινίας. Η Σάρα Μπερνάρ πρωταγωνίστησε σε δέκα ακόμη ταινίες, δύο από τις οποίες ήταν βιογραφικού περιεχομένου.
Τα τελευταία χρόνια
thumb|left|250px|Η Σάρα Μπερνάρ τον Δεκέμβριο του 1922, τρεις μήνες πριν τον θάνατό της. Το 1905, κατά τη διάρκεια της παράστασης της Τόσκα (La Tosca) του Βικτοριέν Σαρντού (Victorien Sardou) στο Ρίο ντε Τζανέιρο, η Μπερνάρ τραυματίστηκε στο δεξιό γόνατο όταν έπεσε κάτω από το παραπέτο της σκηνής στην τελευταία σκηνή του έργου. Το πόδι της ποτέ δεν θεραπεύτηκε πλήρως. Ως το 1915 η γάγγραινα είχε προχωρήσει τόσο που χρειάστηκε να ακρωτηριαστεί ολόκληρο το δεξί της πόδι, καθηλώνοντάς την για αρκετούς μήνες σε αναπηρική πολυθρόνα. Σύμφωνα με φήμες αρνήθηκε προσφορά 10.000 δολαρίων ΗΠΑ που της έκανε ένας άνθρωπος του θεάματος, για να εκθέτει το ακρωτηριασμένο της πόδι ως ιατρικό αξιοπερίεργο (συνήθως η προσφορά αποδίδεται στον Φινέα Μπάρνουμ (P.T. Barnum), αυτός, όμως, ήταν ήδη νεκρός από το 1891). Παρ' όλα αυτά, συνέχισε την καριέρα της, και αντίθετα απ' ό,τι πιστεύεται, χωρίς τη χρήση ξύλινου τεχνητού μέλους (δοκίμασε να χρησιμοποιήσει μία φορά, αλλά δεν της άρεσε). Πραγματοποίησε μια επιτυχημένη περιοδεία στην Αμερική το 1915, και με την επάνοδό της στη Γαλλία έπαιξε σχεδόν χωρίς διακοπή σε δικές της παραγωγές μέχρι τον θάνατό της. Στις τελευταίες της επιτυχίες συγκαταλέγονται οι Δανιήλ (Daniel, 1920), Η Δόξα (La Gloire, 1921) και Régine Armand (1922). Η σωματική της κατάσταση την υποχρέωνε σε σχεδόν πλήρη ακινησία πάνω στη σκηνή, όμως η γοητεία της φωνής της, η οποία είχε αλλάξει λίγο λόγω ηλικίας, εξασφάλισε τους θριάμβους της. Η Σάρα Μπερνάρ έχει ένα αστέρι στη λεωφόρο Walk of Fame του Χόλυγουντ.
Φιλμογραφία
thumbnail|200px|Πορτραίτο της Σάρα Μπερνάρ, του Γουίλιαμ Ντάουνι
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γάλλοι άθεοι Κατηγορία:Γαλλίδες ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Γαλλίδες ηθοποιοί βωβών ταινιών Κατηγορία:Ερμηνευτές βοντβίλ
Αρχαία ελληνική θρησκεία
Η ακαδημαϊκή έρευνα υποδεικνύει ότι η πρώιμη ελληνική θρησκεία προήλθε ή επηρεάστηκε σημαντικά από σαμανιστικές πρακτικές των στεππών της κεντρικής Ασίας, διαμέσου της ελληνικής αποικίας της Ολβίας στην Σκυθία, στη βόρεια ακτή της Μαύρης θάλασσας με κατάληξη τις πεδιάδες της Θεσσαλίας.
Προϊστορία
Η πρώιμη παλαιολιθική εποχή στην Ευρώπη, συνδέεται πιθανώς με την κατοίκηση του ελλαδικού χώρου, με αρχαιότερη αξιόπιστη μαρτυρία το κρανίο των Πετραλώνων της Χαλκιδικής. Ενδείξεις, ωστόσο, για πιθανές ταφικές πρακτικές και χρήση ώχρας έχουμε πολύ αργότερα, κατά τη μεσολιθική περίοδο ιδιαίτερα από το σπήλαιο Φράγχθι, όπου εκτός των εννέα ταφών ανακαλύφθηκαν και δύο καύσεις, χειρόμυλοι με ίχνη ώχρας και πρώιμες προσφορές οστρέων, εν είδει κτερισμάτων.
Η μελέτη της μινωικής και μυκηναϊκής θρησκείας, όπως και η επιβίωσή της στην ιστορική περίοδο του ελληνικού πολιτισμού, διατήρησε παλαιότερα και διατηρεί ακόμα αμείωτο το ενδιαφέρον της ακαδημαϊκής έρευνας. Υφίσταται ευρέως η άποψη ότι η προϊστορική θρησκευτική περίοδος επικεντρωνόταν στη λατρεία μιας παγκόσμιας φυσικής θεάς και του αρσενικού της αντίστοιχου που αναπαριστούσε τον ημερολογιακό κύκλο της φυσικής βλάστησης. Αυτή η λατρεία ήταν στενά συνδεδεμένη με τον θεοποιημένο Ήλιο, τον φορέα του φωτός και της Άνοιξης. Η τοπική ονοματοδοσία και η διάσπαση του αρχικού αρχετύπου σε κατηγοριοποιημένες ιδιότητες φαίνεται πως απέδωσε διαφορετικές όψεις αυτών των αρχικών θεοτήτων με διαφορετικά ονόματα τα οποία διατηρήθηκαν στην ιστορική περίοδο.
Αρχαϊκή και κλασική περίοδος
μικρογραφία|Ιερό της Αρτέμιδος Μετά την καταστροφή των μυκηναϊκών ανακτόρων, γεγονός που επηρέασε σημαντικά τις πολιτισμικές εξελίξεις στον ελλαδικό χώρο φαίνεται πως άλλαξαν και οι λατρευτικές συνήθειες. Η διακοπή της λατρείας στα ανακτορικά ιερά φαίνεται πως ώθησε προς την κατεύθυνση νέων υπαίθριων λατρευτικών κέντρων, με παράλληλη ανάπτυξη της ηρωικής λατρείας. Η λατρεία θεοτήτων -γνωστών όπως φαίνεται ήδη από τη μυκηναϊκή εποχή- τα οποία θα συγκροτήσουν αργότερα το Δωδεκάθεο είναι παρούσα σε ιερά όπως αυτά της Αρτέμιδος του Δία, του Απόλλωνα ή Απέλλωνα, της Αθηνάς και του Ποσειδώνα στην Αττική, την Πελοπόννησο ή τη Σάμο και σε ναούς της μέσης γεωμετρικής περιόδου στην Έφεσο και την Ερέτρια με έντονη αναθηματική δραστηριότητα.
Κατά την αρχαϊκή εποχή ο Όμηρος και ο Ησίοδος παίζουν το ρόλο τους, με τα δημοφιλή επικά τους ποιήματα, στην οριστική συγκρότηση και κάποια τυποποίηση του ελληνικού πανθέου, παρά τις κατά τόπους διαφοροποιήσεις. Η θρησκευτική λατρεία αποκτά ισχυρό αστικό χαρακτήρα σε αυτήν την εποχή που θεμελιώνονται οι πόλεις-κράτη ως κεντρικοί πολιτειακοί σχηματισμοί: σκοπός της λατρείας είναι η εξασφάλιση της εύνοιας των θεών σε ατομικό αλλά -ιδίως- και σε κοινοτικό επίπεδο. Καθώς έχει διατηρηθεί η μνήμη της αναπαράστασης φυσικών δυνάμεων ως θεοτήτων, οποιαδήποτε κακοτυχία ή φυσική καταστροφή αποδίδεται στην οργή των θεών. Στους τελευταίους οι Έλληνες προσωποποιούσαν τις κοσμικές δυνάμεις που είναι ισχυρότερες από τον Άνθρωπο και "τη δράση των οποίων αναγνώριζαν στον κόσμο, στην κοινωνική ζωή και στην προσωπική ζωή του ατόμου".
Αυτή την περίοδο οριστικοποιούνται και οι πυρήνες των ελληνικών, μυητικών μυστηριακών λατρειών, όπως του Διονύσου ή της Δήμητρας, οι οποίες αρχικώς έχουν περιθωριακό και μη ελεγχόμενο από το κράτος χαρακτήρα. Εδώ φαίνεται καθαρά η προϊστορική πηγή της ελληνικής λατρείας στην ανάγκη ελέγχου της σοδειάς και της ετήσιας βλάστησης με τη βοήθεια συμπαθητικής μαγείας, με προσπάθεια δηλαδή να ελεγχθεί ο ημερολογιακός ή ο καθημερινός ηλιακός κύκλος μέσω συμβολικής μυθολογικής και τελετουργικής αναπαράστασής του, ή ακόμα και σε σαμανιστικές πρακτικές. Ωστόσο κατά τα τέλη του έκτου αιώνα π.Χ. ένα κύμα μυστικισμού, πιθανώς καταγόμενο από την Αίγυπτο, σαρώνει τον ελλαδικό χώρο. Η ελληνική φιλοσοφία, που είχε ήδη γεννηθεί στην Ιωνία, το προσεγγίζει και έτσι εμφανίζεται η πρώιμη μεταφυσική. Ο πυθαγορισμός και ο ορφισμός αποτελούν τυπικά δείγματα της εποχής, ενώ γρήγορα τοπικές μυστηριακές λατρείες (όπως τα Ελευσίνια Μυστήρια, τα Μυστήρια του Διονύσου ή τα Καβείρια Μυστήρια) επηρεάζονται σημαντικά από αυτές τις εξελίξεις.
Κατά την κλασική εποχή πια οι μυστηριακές λατρείες και ορισμένες φιλοσοφικές σχολές, όπως ο πυθαγορισμός και ο πλατωνισμός, προσφέρουν ένα πλήρες μεταφυσικό και ηθικό σύστημα καλυμμένο με τους κατάλληλα προσαρμοσμένους μύθους της αρχαϊκής εποχής. Αυτά τα συστήματα ήταν αντιληπτά ως προαιρετικά, ιδιωτικά συμπληρώματα της κρατικής, κοινοτικής αστικής λατρείας και επομένως, όσον αφορά τους πολίτες που ήταν μυημένοι σε αυτά, θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για μία πλήρη θρησκεία. Συνέχιζαν όμως να βρίσκονται στο περιθώριο και να αφορούν περιορισμένες ομάδες του πληθυσμού, προερχόμενες περισσότερο από τις ανώτερες κοινωνικές τάξεις. Ανάμεσα στ' άλλα ριζοσπαστικά στοιχεία, ο Πλάτων στρέφει την προσοχή σε έναν ανώτατο υπερβατικό, άρρητο και άφατο Θεό ο οποίος αποτελεί αιτία της ύπαρξης και λειτουργίας του κόσμου και η διάνοιά του εκδηλώνεται στο ορατό πεδίο μόνο μέσω των ουρανίων σωμάτων, η τέλεια περιοδική και αιώνια κίνηση των οποίων παραπέμπει ταυτόχρονα σε θεότητες αλλά και στις πλατωνικές ιδέες. Αυτός ο Ένας Θεός αποτελεί το έσχατο θεμέλιο της μεταφυσικής και ηθικής κοσμικής τάξης στη σκέψη των περισσότερων φιλοσόφων της περιόδου. Η κοινοτική αστική λατρεία φτάνει σε μία ασταθή ισορροπία με αυτές τις νέες, πιο ιδιωτικές θρησκευτικές τάσεις της κλασικής εποχής χωρίς να λείψουν οι συγκρούσεις (π.χ. η διδασκαλία των σοφιστών και η εκτέλεση του Σωκράτη από το αθηναϊκό κράτος).
Προέλευση
μικρογραφία Η κυρίαρχη ελληνική θρησκεία φαίνεται να έχει αναπτυχθεί από την πρωτο-ινδοευρωπαϊκή θρησκεία και αν και λίγα είναι γνωστά για τις πρώτες περιόδους, υπάρχουν ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι κάποια στοιχεία της ελληνικής θρησκείας προέρχονται παλαιότερα ακόμη και από την Εποχή του Χαλκού και την Ελλαδική περίοδο, πίσω στους αγρότες της Νεολιθικής Ελλάδας. .
Οι Μυκηναίοι αντιμετώπιζαν τον Ποσειδώνα ως την κύρια θεότητα τους, και μορφές του ονόματός του μαζί με αρκετές άλλες Ολύμπιες θεότητες αναγνωρίζονται σε ευρήματα της Γραμμικής Β, αν και απουσιάζουν ο Απόλλων και η Αφροδίτη. Μόνο το ήμισυ περίπου του μυκηναϊκού πάνθεου φαίνεται να επιβιώνει στις ελληνικές σκοτεινές εποχές. Τα αρχαιολογικά ευρήματα για τη συνέχεια της θρησκείας κατά τις σκοτεινές εποχές είναι πολύ σαφέστερα στην Κρήτη και την Κύπρο από ότι είναι στην ελληνική ενδοχώρα.
Οι ελληνικές θρησκείες πρέπει επίσης να έχουν απορροφήσει δοξασίες και πρακτικές προγενέστερων κοντινών πολιτισμών όπως η Μινωική θρησκεία καθώς επίσης πρέπει να έχουν και επιρροές που προήλθαν από την Εγγύς Ανατολή, ιδιαίτερα μέσω της Κύπρου. Ο Ηρόδοτος που γράφει τον 5ο αιώνα π.Χ., του οποίου η αξιοπιστία αμφισβητείται από ιστορικούς, από την αρχαιότατα  ως τις μέρες μας , ισχυρίζεται ότι πολλές ελληνικές θρησκευτικές πρακτικές και ονόματα θεοτήτων προέρχονται από στην Αίγυπτο. Ωστόσο οι αρχαίες αιγυπτιακές δοξασίες και οι κτηνόμορφες θεότητες, των οποίων τα ονόματα και οι ιδιότητες είναι πολύ καλά γνωστές σήμερα, δεν ταυτίζονται σε κανένα επίπεδο με τις αρχαίες ελληνικές θρησκείες.
Οι Δώδεκα Ολύμπιοι θεοί, με τον Δία ως πατέρα του ουρανού, έχουν σίγουρα μια ισχυρή ινδοευρωπαϊκή απόχρωση Ήδη από την εποχή των επικών έργων του Ομήρου, όλοι τους είναι καλά εδραιωμένοι, εκτός μόνο από τον Διόνυσο.
Ο Δίας ονομαζόταν στα Αρχαία Ελληνικά Ζευς, λέξη που στη γενική πτώση ήταν του Διός, (σπανιότερα του Ζηνός), απ' όπου προήλθε και η νεοελληνική ονομασία. Η ετυμολογία της λέξης είναι η εξής: Προέρχεται από την Ινδοευρωπαϊκή ρίζα *Dyēus, που σύμφωνα με τους γλωσσολόγους προέρχεται από την πρώτο-ινδο-ευρωπαϊκό θεό της ημέρας *Dyeus ph2tēr ("Sky Father") που προέρχεται από την ριζά *dyeu- ("to shine") και div-, που σημαίνει ουρανός και έδωσε ακόμα την ελληνική λέξη Θεός, το Λατινικό Deus, το Βεδικό Dyaus, το Γερμανικό Tiwaz, το Γαελικό Dia, Αρχαίο Ιρλανδικό Dia που επίσης σημαίνει και Θεός και Μέρα και άλλες λέξεις σχετικές με το θείο. Το όνομα βρίσκεται και σε άλλους ινδοευρωπαϊκούς λαούς, τους Ινδούς, τους Όμβρους, τους Λατίνους κ.α. Η έκφραση Ζευς πατήρ αντιστοιχεί στο Diespiter (Juppiter) των Ρωμαίων, το Jupater των Όμβρων και το Dyaus Pita των αρχαίων Ινδών. Από την ίδια ριζά προέρχεται και το αγγλικό day που σημαίνει μέρα.
Ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδος
Εν γένει η ελληνική θρησκεία στον ελληνιστικό και ρωμαϊκό κόσμο υπέστη σημαντικές τροποποιήσεις. Ο διευρυμένος συγκρητισμός της εποχής σμιλεύει ιδιόρρυθμα θρησκευτικά αμαλγάματα. Οι περισσότερες μυστηριακές λατρείες πλέον είναι υπό στιβαρό κρατικό έλεγχο (ιδιαιτέρως στις ελληνιστικές μοναρχίες) και, παρά την υποχώρηση του πλατωνισμού, συντηρούν ένα περιθωριακό κλίμα μυστικισμού. Νέες μυστηριακές θεότητες και λατρείες συνθέτονται ηθελημένα, μέσω εκλεκτισμού ή προσαρμογών σε τοπικά πάνθεα, καθώς είναι φανερή η βαθύτερη ενότητα των μεσογειακών Μυστηρίων μεταξύ τους και με τις μυστικιστικές φιλοσοφικές σχολές. Η τυπολατρική αστική θρησκεία ωστόσο, αναμειγμένη πλέον με παρεμφερείς παραδόσεις της Εγγύς Ανατολής, είναι αυτή που εξακολουθεί να αποτελεί την καρδιά της ελληνικής ευσέβειας.
Μέχρι τον πρώτο αιώνα π.Χ. όλος ο μεσογειακός κόσμος περιέρχεται στο ρωμαϊκό κράτος, θέτοντας έτσι τέρμα στην ελληνιστική περίοδο. Οι Ρωμαίοι επηρεάζονται βαθύτατα από την ελληνική φιλοσοφική, θρησκευτική και λογοτεχνική παράδοση και, μέσω της interpretatio romana, υιοθετούν όλες τις όψεις της ελληνικής κουλτούρας παράγοντας το τελικό κράμα του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού. Ο τελευταίος επικρατεί καθολικά στις ανώτερες κοινωνικές τάξεις της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι οποίες μάλιστα είναι συνήθως δίγλωσσες μιλώντας άπταιστα τόσο λατινικά όσο και ελληνικά, και με αυτόν τον τρόπο η ελληνική θρησκεία διαδίδεται σε κάθε γωνιά της Αυτοκρατορίας, από τη Βρετανία ως τη Συρία και από τη Μοισία ως τη Μαυριτανία. Όλος ο ζωτικός χώρος του Ελληνισμού (μικρασιατικά παράλια, νότια Βαλκάνια, Μεγάλη Ελλάδα και διάσπαρτες παραλιακές αποικίες ανά τη Μεσόγειο θάλασσα), αλλά και οι (έστω και επιφανειακά) εξελληνισμένες επικράτειες των ελληνιστικών μοναρχιών, είναι πλέον ενοποιημένος σε ένα κοινό κρατικό και πολιτιστικό μόρφωμα. Στο πλαίσιο του κοινού ελληνορωμαϊκού πολιτισμού η αστική ελληνική και η ρωμαϊκή θρησκεία, παρά τις μικροδιαφορές στην ονοματολογία και στο πάνθεον, σχεδόν ταυτίζονται από άποψη λειτουργίας και δοξασιών.
Σε όλη τη Μεσόγειο διαδίδεται η αντίληψη ότι οι παλαιοί θεοί παραστέκονται συνεχώς στους ανθρώπους, αποστέλλοντας τους προγνωστικά όνειρα, χρησμούς στα μαντεία ή θεραπείες από ασθένειες, αρκεί αυτοί να σέβονται τις παραδοσιακές λατρευτικές τελετουργίες και συνήθειες προκειμένου να κερδίζουν την εύνοια τους. Έτσι λοιπόν επικρατεί ένα συντηρητικό θρησκευτικό κλίμα, στραμμένο στα πατροπαράδοτα ήθη κι έθιμα κάθε πόλης, σύμφωνα με τις τυπολατρικές ελληνικές πρακτικές που εξαπλώθηκαν κατά την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή σε Ανατολή και Δύση. Ο καθένας ωστόσο, από τη στιγμή που εκπλήρωνε τα τελετουργικά του καθήκοντα που εξασφάλιζαν την επιμέλεια των θεών (θυσίες, προσφορές, τελετές), ήταν ελεύθερος να λατρεύει όποια επιμέρους μεσογειακή ή ανατολική θεότητα προτιμούσε, αφού τόσο το ελληνορωμαϊκό πάνθεον όσο και ο Όσιρις, ο Άδωνις, ο Άττις, ο Σέραπις ή άλλες θεότητες μυστηριακών λατρειών θεωρούνταν περιστασιακές, κατώτερες και ισοδύναμες ενσαρκώσεις του Ενός Ύψιστου Θεού, της υπερβατικής και υπερκόσμιας οντότητας των Μυστηρίων και του Πλάτωνα που κυβερνούσε τα πάντα. Μία πλειάδα τέτοιων κατώτερων θεοτήτων έμοιαζε απαραίτητη ως δύναμη μεσολάβησης μεταξύ του άφατου Ενός Θεού, απρόσιτου κατασκευαστή του Σύμπαντος, και των ανθρώπων.
Αυτές οι αντιλήψεις συντηρούσαν στους κινούντες τη δημόσια ζωή πολίτες ένα αίσθημα ενότητας, ασφάλειας και συμμετοχής στον «καλύτερο δυνατό κόσμο» για τον οποίον προνοούσαν οι παμπάλαιοι θεοί· κατ’ αυτόν τον τρόπο η επίσημη τυπολατρική θρησκευτική πρακτική διατηρούσε την κοινωνική συνοχή και το κοινωνικοπολιτικό status quo, ενώ βαθύτερο φιλοσοφικό περιεχόμενο μπορούσε ο καθένας, ιδιωτικά και προαιρετικά, να ανακαλύψει στις συμπληρωματικές μυστικιστικές πρακτικές των Μυστηρίων και στη συναφή διδασκαλία των Ελλήνων φιλοσόφων. Έτσι η αστική λατρευτική θρησκεία, οι μυστηριακές λατρείες και η φιλοσοφία αποτελούσαν ένα σύστημα τριών αλληλένδετων πυλώνων διανοητικής καλλιέργειας και συμμετοχής στον ελληνορωμαϊκό πολιτισμό. Η τυπική θρησκευτική λατρεία των νεκρών ηγετών της Αυτοκρατορίας και της ίδιας της Ρώμης, πολιτική τακτική πολιτισμικής ομογενοποίησης που έμοιαζε περισσότερο με όρκο πίστης και διαδόθηκε από την περίοδο του Αυγούστου, συμπλήρωνε την εικόνα του κλίματος της εποχής.
Όμως ήδη από τους ύστερους ρεπουμπλικανικούς χρόνους οι μυστηριακές λατρείες, οι μυστικιστικές φιλοσοφικές σχολές που έδιναν έμφαση στη μεταφυσική, η ελληνιστική μαγεία, η διάχυτη δεισιδαιμονία και κάθε τύπος συστηματοποιημένης γνώσης ή πρακτικής ο οποίος υποσχόταν στις κατώτερες και μεσαίες κοινωνικές τάξεις του ρωμαϊκού κράτους απόδραση από τη δυσάρεστη καθημερινή πραγματικότητα ή εύκολη χειραγώγηση της με σκοπό το ατομικό όφελος, περιθωριακά ή ελιτιστικά φαινόμενα σε περασμένες εποχές, γίνονταν όλο και πιο δημοφιλή παρά τις κατά καιρούς εκκαθαριστικές αστυνομικές επιχειρήσεις που στόχευαν στην εκμηδένιση ταραχοποιών και ανατρεπτικών στοιχείων. Οι λόγοι ήταν πολλοί. Η κοσμοπολίτικη, «οικουμενική» ατμόσφαιρα που είχε επικρατήσει στην αυστηρώς ταξικά ιεραρχημένη Αυτοκρατορία των Αντωνίνων, ένας διεθνισμός που αποτελούσε κληρονομιά της ελληνιστικής περιόδου και τώρα είχε γιγαντωθεί, προκαλούσε στις μετακινούμενες και ημιμαθείς μικροαστικές τάξεις αισθήματα αλλοτρίωσης, αποξένωσης και μοναξιάς. Ο κόσμος φαινόταν σκληρός και απρόσωπος ενώ από την ανθρώπινη ζωή έμοιαζε να λείπει το νόημα. Στην αναπτυγμένη ρωμαϊκή Ανατολή έμποροι και τεχνίτες μετακινούνταν άνετα για επαγγελματικούς λόγους από τη Συρία ως τη Γαλατία μιλώντας μόνο ελληνικά και νιώθοντας αποκομμένοι από τον τόπο τους και τις παραδόσεις του, ενώ οι ευκατάστατες ολιγαρχίες κάθε πόλης παρέμεναν πεισματικά και επιδεικτικά προσκολλημένες σε αναχρονιστικούς τοπικούς κώδικες, τελετουργίες και έθιμα που στόχευαν στην ικανοποίηση της αυταρέσκειας της εγχώριας ελίτ.
Η φιλοσοφία και η κλασική ελληνορωμαϊκή παιδεία ήταν άτυπα «απαγορευμένη» για τη μεσαία τάξη, και φυσικά για την κατώτερη, λόγω της στάσης της ρωμαϊκής αριστοκρατίας η οποία από το δεύτερο αιώνα μ. Χ. όρθωνε γύρω της αδιαπέραστα τείχη εγκαταλείποντας την κοινή ελληνική γλώσσα προς όφελος του αρχαϊκού αττικού ιδιώματος της Δεύτερης Σοφιστικής, καθιστώντας έτσι απροσπέλαστη την ελληνορωμαϊκή φιλοσοφική και λογοτεχνική παράδοση για το ευρύ κοινό. Μη βρίσκοντας στηρίγματα ούτε στη λατρεία του κράτους ή στην επίσημη τυπολατρική ελληνική θρησκεία που είχε συντηρητικό, τοπικιστικό και απαρχαιωμένο χαρακτήρα, όσοι ένιωθαν ξένο τον κόσμο που τους περιέβαλλε αγκάλιασαν ευρύτερα την ελληνιστική μαγεία και μαντεία, καθώς και τις φιλοσοφικές μυστηριακές λατρείες της ανατολικής Μεσογείου οι οποίες κήρυτταν την αρετή, την καθολική αγάπη και την ισότητα των ανθρώπων. Πλέον το ζητούμενο δεν ήταν η εύνοια των γεωγραφικά κατακερματισμένων κατώτερων θεοτήτων του ελληνορωμαϊκού πανθέου αλλά η ενεργητική χειραγώγηση της φύσης ή του πεπρωμένου και η άμεση, μυστικιστική επαφή με τον παγκόσμιο Έναν και Άφατο Θεό του Πλάτωνα, τη μόνη δύναμη που μπορούσε να οπλίσει με ψυχικό σθένος τους αλλοτριωμένους, αποστασιοποιημένους από τον κόσμο πολίτες της Αυτοκρατορίας. Έτσι άρχισε να διαμορφώνεται μία, απροσδιόριστη ακόμα, απαίτηση για κάποια «παγκόσμια», κοινή μυστηριακή θρησκεία που θα διαγράφει τις τοπικές ιδιαιτερότητες και θα συνεπικουρείται από ένα νομοθετικό, ένα διοικητικό κι ένα λατρευτικό σύστημα κοινά για όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, τα οποία θα υπερκαλύπτουν τις κατά τόπους αστικές παραδόσεις υπονομεύοντας την ισχύ των τοπικών ολιγαρχιών, ελίτ και ιερατείων προς όφελος του υπερκείμενου «παγκόσμιου» ρωμαϊκού κράτους. Στον πυρήνα όλων αυτών των νέων τάσεων της λαϊκής διανόησης, όπως και των παλαιότερων μυστηριακών λατρειών, κρυβόταν η πλατωνική ιδέα του αιώνιου και ασώματου πνεύματος, καμωμένου από θεϊκή ουσία, που ήταν παγιδευμένο στην ανθρώπινη σάρκα και περίμενε να ανακαλυφθεί. Ως παρενέργεια η σάρκα, η ύλη και η φύση άρχισαν να θεωρούνται βδελυρού και ποταπού χαρακτήρα, ή έστω αμετάκλητα απομακρυσμένες από τον αγαθό παγκόσμιο Θεό, σύμφωνα με έναν ακραίο πλατωνισμό που ταίριαζε στην καθημερινή κακοδαιμονία που βίωναν οι κατώτερες, ακόμα και οι μεσαίες, κοινωνικές τάξεις της εποχής. Έτσι οι διδασκαλίες των μεσογειακών Μυστηρίων και των πλατωνικών φιλοσόφων, εμποτισμένες με έναν πιο λαϊκό και πιο δεισιδαίμονα χαρακτήρα, ριζοσπαστικοποιούνται και ριζώνουν στο ευρύ κοινό όσο ποτέ άλλοτε. Οι περισσότεροι πολίτες τοποθέτησαν τις ελπίδες τους για το μέλλον στην αιώνια, μεταθανάτια ζωή του άφθαρτου πνεύματος τους, ενώ απέβλεπαν στη λύτρωση, τη σωτηρία ή τη φώτιση της ψυχής τους μέσω ενός κατάλληλου, ευσεβούς ή ασκητικού, επίγειου βίου. Η περιορισμένη ανεξιθρησκία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που ανεχόταν οποιαδήποτε λατρεία δεν αμφισβητούσε ευθέως το κατεστημένο και την επίσημη κουλτούρα, υποβοήθησε την εξάπλωση αυτών των αντιλήψεων.
Ύστερη Αρχαιότητα και Μεσαίωνας
Όλες οι ανωτέρω τάσεις μετά τον δεύτερο αιώνα τείνουν από περιθωριακές να γίνουν κανόνας στη ρωμαϊκή κοινωνία. Η σοβαρή κρίση του ρωμαϊκού κράτους σε όλους τους τομείς κατά τα μέσα του τρίτου αιώνα επιτείνει την κατάσταση καθώς η αστική ελληνορωμαϊκή θρησκεία, χτυπημένη από την υποχρηματοδότηση των ναών και των τελετουργιών αλλά και από την εξάπλωση μυστηριακών υποκατάστατων, υποχωρεί σημαντικά. Από την κρίση αυτή περισσότερο επωφελείται ο χριστιανισμός με το συγκεντρωτικό, άκαμπτα οργανωμένο, αποτελεσματικό και ευέλικτο ιερατείο του, την Εκκλησία. Ο χριστιανισμός διαδίδεται ευρύτατα στις μεσαίες αστικές τάξεις, καλύπτοντας το κενό που άφησε η υποχώρηση της τυπολατρικής ελληνορωμαϊκής θρησκείας, και η Εκκλησία αρχίζει να αποκτά πολιτική ισχύ και αυξανόμενους πόρους. Την ίδια στιγμή όμως στην Αλεξάνδρεια εμφανίζεται ένα καινούργιο φιλοσοφικό κίνημα, ο νεοπλατωνισμός. Ο σπουδαιότερος εκπρόσωπος του, ο Πλωτίνος, επανερμήνευσε τον Πλάτωνα μονιστικά και πανενθεϊστικά, ενώ υπήρξε υπέρμαχος του μυστικισμού και της ατομικής βύθισης, μέσω του διαλογισμού και της ενδοσκόπησης, στην ενιαία θεία δύναμη, τον αιώνιο κόσμο των ιδεών. Έτσι προσέφερε μία λυτρωτική φιλοσοφία που δεχόταν τη δυνατότητα ανύψωσης του ανθρώπινου πνεύματος στο τέλειο, μία πλήρη διδασκαλία που συνταίριαζε την ελληνική φιλοσοφία με την τυπολατρική ελληνορωμαϊκή λατρευτική παράδοση, ερμηνευμένη εκ νέου μέσω αφαιρετικών σχημάτων και μεταφορών, και με τις μυστηριακές θρησκείες της Ανατολής.
Ο νεοπλατωνισμός αποτέλεσε μία πολύτιμη γέφυρα μεταξύ του ριζοσπαστικού ρεύματος της λαϊκής διανόησης, που εξαπλώθηκε ευρύτατα κατά τον τρίτο αιώνα, και της φιλοσοφικής παιδείας των καλλιεργημένων αστών και αριστοκρατών, τη στιγμή που τα περισσότερα παρεμφερή φιλοσοφικά και θρησκευτικά κινήματα υπόσχονταν στις κατώτερες τάξεις σωτηρία δίχως ανάγκη μελέτης της κλασικής ελληνορωμαϊκής παιδείας. Ο νεοπλατωνισμός υπήρξε το μαχητικό προπύργιο της συντηρητικής αριστοκρατίας σε μεταφυσικές διαμάχες με το γνωστικισμό, το χριστιανισμό και κάθε διανοητικό ρεύμα ή μυστηριακή λατρεία που απαρνούνταν τη μακρόβια ελληνορωμαϊκή παράδοση ή υιοθετούσε τη ζοφερή, απορριπτική ζωροαστρική οπτική απέναντι στην ύλη, θεωρώντας τη βδελυρή και ταυτίζοντας την με το Κακό, μία οπτική η οποία δε συμφωνούσε με τις τυπικές ελληνικές πρακτικές αλλά έβρισκε απήχηση στα λιγότερο ευνοημένα κοινωνικά στρώματα. Ως φιλοσοφικό κίνημα άκμασε στην Αλεξάνδρεια όπου γεννήθηκε αλλά, ακόμα περισσότερο, στην Ιταλία και την Ελλάδα, καθώς εκεί συνάντησε καθολική αποδοχή ως σύγχρονη μετεξέλιξη της κλασικής πλατωνικής φιλοσοφίας και της ελληνικής λατρευτικής θρησκείας, μίας ζωντανής παράδοσης με γερές ρίζες αιώνων στις εν λόγω περιοχές. Ως τις αρχές του τέταρτου αιώνα ο νεοπλατωνισμός σχεδόν ταυτίστηκε με τον Ελληνισμό καθώς αυτός ήταν που ανέλαβε να υπερασπίσει το ελληνορωμαϊκό πάνθεον και την ελληνική φιλοσοφία και παιδεία από διανοητικά ρεύματα που είτε απέρριπταν (όπως ο χριστιανισμός) είτε υποκαθιστούσαν (όπως ο γνωστικισμός) την ελληνορωμαϊκή παράδοση, ρεύματα που η συντηρητική αριστοκρατία αποδοκίμαζε ως βαρβαρικά. Κυριολεκτικά η αρχαία ελληνική θρησκεία συσπειρώθηκε γύρω από τον νεοπλατωνισμό, σε μία εποχή που ο διαδεδομένος χριστιανισμός, για διάφορους λόγους, άρχιζε να κερδίζει την προτίμηση των Ρωμαίων Αυτοκρατόρων ως ενοποιητικός μηχανισμός του απέραντου κράτους τους.
Μετά τα μέσα του τέταρτου αιώνα πλέον οι αυτοκρατορικές Αυλές ήταν χριστιανικές. Το χριστιανικό ιερατείο ακολουθούσε μία αυστηρή πολιτική μη ανοχής σχετικά με το επίσημα αποδεκτό θρησκευτικό δόγμα του, την "ορθοδοξία", και αποστρεφόταν την ελληνορωμαϊκή ή οποιαδήποτε άλλη θρησκεία πλην του χριστιανισμού. Οι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες κατά τα τέλη του τέταρτου αιώνα έκλεισαν τα μαντεία και τους ναούς και απαγόρευσαν τα αποκαλούμενα παγανιστικά παίγνια σε μία σειρά διαταγμάτων, ενώ είχαν ήδη από καιρό θέσει το χριστιανισμό υπό κρατική προστασία και επενέβαιναν ανοιχτά στην εξελισσόμενη προσπάθεια αυστηρής οριστικοποίησης της ορθόδοξης μεταφυσικής του. Εντέλει, η δημόσια άσκηση της αστικής ελληνορωμαϊκής θρησκείας και των μεσογειακών Μυστηρίων κηρύχθηκε παράνομη από τον Αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α' και τους διαδόχους του. Κάθε μη χριστιανική θρησκεία στιγματίστηκε ως παγανιστική, δηλαδή λατρεία των παγανών (pagani), και ενόσω η Ευρώπη εισερχόταν στον Μεσαίωνα επιβίωσε μόνο σε ορισμένες αγροτικές περιοχές, για να αφομοιωθεί γρήγορα από τη χριστιανική τελετουργία, ή σε κάποιους απομονωμένους αριστοκρατικούς κύκλους. Ο νεοπλατωνισμός επέζησε ως τον έκτο αιώνα που ο Αυτοκράτορας Ιουστινιανός έκλεισε οριστικά τις σχολές ελληνικής φιλοσοφίας ως παγανιστικές.
Ωστόσο ένα τμήμα της ελληνορωμαϊκής θρησκείας και των μεσογειακών Μυστηρίων επιβίωσε ενσωματωμένο στο μύθο, τη θεολογία και τις λατρευτικές πρακτικές του χριστιανισμού. Οι Εκκλησιαστικοί Πατέρες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ήδη από τον τρίτο αιώνα, είχαν στιβαρό υπόβαθρο στον πλατωνισμό, τον νεοπλατωνισμό ή άλλες σχολές ελληνικής φιλοσοφίας. Επιχείρησαν επανειλημμένα να εκμεταλλευτούν αυτή τους την ευρυμάθεια προς όφελος της Εκκλησίας, δανειζόμενοι φιλοσοφική ορολογία και στηριζόμενοι στην ομοιότητα όψεων του χριστιανισμού με ορισμένες δοξασίες μυστηριακών λατρειών και με τη σωκρατική / πλατωνική ηθική. Καθώς ο χριστιανισμός έπαιρνε την τελική του μορφή και ταυτόχρονα επικρατούσε σε όλη τη Μεσόγειο, ενσωμάτωνε όλη τη ριζοσπαστική τάση της λαϊκής διανόησης και θρησκευτικότητας που εμφανίστηκε κατά τη ρωμαϊκή εποχή, ενώ παράλληλα αφομοίωνε παμπάλαιες τελετουργικές πρακτικές (π.χ. η λατρεία της Μεγάλης Μητέρας αντικαταστάθηκε από την απόδοση τιμής στην Παναγία, η επέτειος της αναγέννησης του Ήλιου άρχισε να εορτάζεται ως Χριστούγεννα, στους χριστιανούς αγίους καταμερίστηκαν ιδιότητες ανάλογες με αυτές που αποδίδονταν στις ελληνορωμαϊκές θεότητες κλπ). Ορισμένες χριστιανικές δοξασίες οι οποίες κρίθηκαν ως αιρέσεις από την επίσημη Εκκλησία αντλούσαν την καταγωγή τους ακριβώς από αυτήν την επίμονη άρνηση του παγανισμού να εξαφανιστεί (π. χ. ο αρειανισμός εμφάνιζε τον Χριστό ως μεσολαβητική λυτρωτική θεότητα, "κτιστή" και κατώτερη του άφατου Πατρός Θεού, παρομοίως με τη νεοπλατωνική αντίληψη).
Αναγέννηση και Διαφωτισμός
Η ευρωπαϊκή Αναγέννηση λίγο άγγιξε την Ελλάδα. Ο αναγεννησιακός ανθρωπισμός στην Ιταλία και τη δυτική Ευρώπη συμπεριελάμβανε την εκ νέου ανακάλυψη και επανεισαγωγή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, της αρχαιοελληνικής σκέψης και φιλοσοφίας, στην οποία περιλαμβανόταν μια επανεκτίμηση της αρχαίας θρησκείας και του μύθου, ερμηνευμένη εκ νέου υπό την ανθρωπιστική σκοπιά.
Σοράγια Αρνέλας
Η Σοράγια Αρνέλας Ρουμπιάλες (ισπανικά: Soraya Arnelas Rubiales, 13 Σεπτεμβρίου 1982) είναι Ισπανίδα τραγουδίστρια.
Εκπροσώπησε τη Ισπανία στον Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision του 2009 στη Μόσχα, με το τραγούδι "La noche es para mí", τερματίζοντας στην 23η θέση στον τελικό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ισπανοί τραγουδιστές Κατηγορία:Ισπανοί συμμετέχοντες στο Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision Κατηγορία:Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2009 Κατηγορία:Συμμετέχοντες στη Eurovision
Ανκερίτης
Ο ανκερίτης (αγγλ. ankerite) είναι ανθρακικό ορυκτό του ασβεστίου, του σιδήρου και του μαγγανίου. Το όνομα ανκερίτης του αποδόθηκε προς τιμήν του Αυστριακού καθηγητή Ορυκτολογίας Ματίας Γιόζεφ Άνκερ (1772–1843), ο οποίος ανακάλυψε πρώτος το ορυκτό στη γενέτειρα περιοχή του Στυρία (Steiermark, ορυχείο Erzberg).
Εμφάνιση, παραγενέσεις
Σχετίζεται με δολομίτη (αποτελώντας παραμικτική σειρά με αυτόν), σιδηρίτη και κουτνοχορίτη, με τον οποίο επίσης σχηματίζει παραμικτική σειρά.
Μάικλ Δουκάκης
Ο Μάικλ Στάνλεϊ Δουκάκης (Michael Stanley Dukakis, 3 Νοεμβρίου 1933), είναι Ελληνοαμερικανός πολιτικός και δικηγόρος, που υπηρέτησε ως 65ος και ως 67ος Κυβερνήτης της Μασαχουσέτης (1975-1979 και 1983-1991). Ήταν ο Δημοκρατικός υποψήφιος Πρόεδρος των ΗΠΑ στις προεδρικές εκλογές του 1988. Είναι μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος.
Ανκερίτης
Εμφάνιση, παραγενέσεις
Ανευρίσκεται σε πλείστα σημεία της Γης. Αξιοσημείωτες είναι οι εμφανίσεις του στην Αυστρία (περιοχές Erzberg, Eisenerz και Gollrad του Στάιερμαρκ (Steiermark)), στην Ιβρέα της Ιταλίας, τη Γερμανία, τη Γαλλία, στο Όλνταμ (Oldham) της Βρετανίας, την Τσεχία, τις Πολιτείες Κοννέκτικατ, Αρκάνσας και Κολοράντο των ΗΠΑ, την Κολομβία, τη Χιλή και το μεταλλείο Tui της Νέας Ζηλανδίας (αξιοσημείωτα μεγάλοι κρύσταλλοι).
Μάικλ Δουκάκης
Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Μασαχουσέτη στις 3 Νοεμβρίου 1933 και είναι γιος του Πάνου Δουκάκη και της Ευτέρπης Μπούκη. Σπούδασε νομικά και ιδιώτευσε ως δικηγόρος. Το 1962 εξελέγη μέλος της βουλής της Μασσαχουσέτης, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1970. Το 1974 έθεσε υποψηφιότητα για την θέση του κυβερνήτη της πολιτείας καταφέροντας να εκλεγεί. Στις επόμενες όμως εκλογές δεν κατάφερε να επιλεγεί ως υποψήφιος του Δημοκρατικού Κόμματος, με αποτέλεσμα να μην διεκδικήσει την επανεκλογή του. Το 1982 όμως επελέγη τελικά πάλι ως υποψήφιος των Δημοκρατικών και κέρδισε τις εκλογές. Στις εκλογές του 1986 συγκέντρωσε σχεδόν το 70% των ψήφων. Η θητεία του έληξε στις 3 Ιανουαρίου 1991 και δεν διεκδίκησε τέταρτη.
Ανκερίτης
Εμφάνιση, παραγενέσεις
Στην Ελλάδα ανευρίσκεται στα περισσότερα από τα μεταλλεία Λαυρίου, τη Σέριφο, τη Σύρο και την Τήνο (παραλία Απηγανιάς).
Μάικλ Δουκάκης
Βιογραφία
Το 1988 ανακοίνωσε την πρόθεση του να διεκδικήσει το χρίσμα των Δημοκρατικών για τις προεδρικές εκλογές. Στις εσωκομματικές εκλογές υπερίσχυσε και επελέγη ως υποψήφιος πρόεδρος των ΗΠΑ. Στις προεδρικές εκλογές όμως έχασε από τον Τζορτζ Χέρμπερτ Ουόκερ Μπους συγκεντρώνοντας το 45,6% των ψήφων και συγκεντρώνοντας μόλις 111 εκλέκτορες. Μετά τον θάνατο του Τεντ Κέννεντυ, ο Δουκάκης έχει παρουσιαστεί από πολλά ΜΜΕ ως πιθανός διάδοχός του στη Γερουσία.
Είναι παντρεμένος και έχει τρία παιδιά. Ξαδέρφη του ήταν η ηθοποιός Ολυμπία Δουκάκη. Τα τελευταία χρόνια διδάσκει στο πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κυβερνήτες της Μασαχουσέτης Κατηγορία:Ελληνοαμερικανοί Κατηγορία:Έλληνες ομογενείς πολιτικοί Κατηγορία:Πολιτικοί των ΗΠΑ Κατηγορία:Πολιτικοί του Δημοκρατικού Κόμματος (ΗΠΑ) Κατηγορία:Αμερικανοί πολιτικοί Κατηγορία:Υποψήφιοι Πρόεδροι των ΗΠΑ __ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ__
Πηνειός (Θεσσαλία)
Ο Πηνειός, επίσης γνωστός ως Σαλαβριάς, είναι ποταμός στη Θεσσαλία της Ελλάδας. Οι πηγές του βρίσκονται στην Πίνδο. Δεχόμενος όλα τα νερά από τους συγκλίνοντες ακτινοειδώς παραπόταμους της Δυτικής Θεσσαλίας, δηλαδή του Ορεινού Όγκου της Πύλης, τα οποία άλλοτε σχημάτιζαν λίμνη και ρέοντας από τα στενά της Καλαμπάκας, που από τη διαβρωτική του ενέργεια δημιουργήθηκαν τα Μετέωρα, φθάνει στον Θεσσαλικό κάμπο, όπου και διασχίζοντας το πέρασμα της περίφημης Κοιλάδας των Τεμπών, μεταξύ Ολύμπου και Όσσας, και εκβάλλει στο Αιγαίο δημιουργώντας το Δέλτα του κοντά στην περιοχή Στόμιο. Στo μέσο της κοιλάδας των Τεμπών κοντά στην Παλαιά Εθνική Οδό βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, που χτίστηκε περίπου το 1910, η οποία επικοινωνεί με την απέναντι όχθη με κρεμαστή πεζογέφυρα που κατασκευάστηκε το 1960 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Παύλου Μυλωνά.
Ρύπανση
Ο Πηνειός δέχεται πιέσεις από κάθε είδους παραγωγικές δραστηριότητες των περιοχών που διασχίζει, καθώς το μείζον πρόβλημα είναι η μεγάλη μείωση της παροχής του κατά τους θερινούς μήνες, πράγμα που προκαλεί σημαντική επιβάρυνση της ποιότητας των νερών του. Αυτό συμβαίνει λόγω της λειψυδρίας των καλοκαιρινών μηνών και της υπέρμετρης άντλησης νερού για άρδευση χιλιάδων στρεμμάτων του Θεσσαλικού Κάμπου. Η ρύπανση του ποταμού οφείλεται κυρίως στα αστικά απόβλητα, τα λύματα από κτηνοτροφικές μονάδες και τα απόβλητα των βιομηχανιών κυρίως από τυροκομεία. Επιπλέον, η υπέρμετρη χρήση ζιζανιοκτόνων και φυτοφαρμάκων επιβαρύνουν σημαντικά την μόλυνση. Τα κύρια θύματα της μόλυνσης είναι οι ζωντανοί οργανισμοί που ζουν στον ποταμό. Μέσα στο πέρασμα των χρόνων έχουν βρεθεί τεράστιες ποσότητες νεκρών ψαριών. Σε κίνδυνο βρίσκονται, επίσης, και οι εκτάσεις που αντλούν νερό από τον ποταμό. Το 2005 ο Πηνειός κατατάχθηκε δεύτερος σε λίστα με τους πιο μολυσμένους ποταμούς της Ευρώπης.
Βιοποικιλότητα
Παρά τη μόλυνση ο ποταμός παραμένει πλούσιος σε βιοποικιλότητα. Τα παραποτάμια δάση περιέχουν ιτιές, πλατανιές, λεύκες, σκλήθρα, σφενδάμια, πικροκαστανιές, ελατοδάση και δρυοδάση. Επιπλέον, οι παραόχθιες περιοχές του είναι γνωστές για την ορνιθοπανίδα. Δεκάδες είδη κατοικούν στην περιοχή όπως φιδαετοί, ξεφτέρια και μπούφοι. Ακόμη, μπορεί να συναντήσει κανείς, μεταξύ άλλων, σταχτοτσικνιάδες, πελαργούς και καλαμόκιρκους είτε στις εκβολές είτε στα χωράφια κοντά στον ποταμό.
Κυριότεροι παραπόταμοι
Το συνολικό μήκος του είναι 216 χιλιόμετρα. Κυριότεροι παραπόταμοι του είναι: Ο Τιταρήσιος, ο Ενιπέας, ο Καλέτζης, ο Ληθαίος και το ρέμα Μουργκάνι.