cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Υπεροξειδιόσωμα
Μεταβολικές λειτουργίες
Μία σημαντική λειτουργία ενός υπεροξεισώματος είναι ο καταβολισμός των λιπαρών οξέων πολύ μακράς αλύσου, μέσω της β-οξείδωσης. Στα ζωικά κύτταρα, τα λιπαρά οξέα μακράς αλύσου μετατρέπονται σε λιπαρά οξέα μέσης αλύσου, τα οποία μεταφέρονται στα μιτοχόνδρια όπου και σταδιακά διασπώνται σε διοξείδιο του άνθρακα και νερό. Στις ζύμες και στα φυτικά κύτταρα, η διαδικασία αυτή επιτελείται αποκλειστικά στα υπεροξεισώματα.
Οι πρώτες χημικές αντιδράσεις για τη δημιουργία πλασμαλογόνου στα ζωικά κύτταρα λαμβάνουν επίσης μέρος στα υπεροξεισώματα. Το πλασμαλογόνο είναι το πιο άφθονο φωσφολιπίδιο στη μυελίνη. Έλλειψη πλασμαλογόνων προκαλεί σημαντικές ανωμαλίες στη μυελίνωση των νευρικών κυττάρων. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που πολλές υπεροξεισωματικές διαταραχές επηρεάζουν το νευρικό σύστημα. Τα υπεροξεισώματα έχουν επίσης σημαντικό ρόλο στην παραγωγή χολικών οξέων, που είναι σημαντικά για την απορρόφηση λιπών και λιποδιαλυτών βιταμινών, όπως η βιταμίνη Α και η βιταμίνη Κ. Οι δερματικές διαταραχές είναι χαρακτηριστικά των γενετικών διαταραχών που επηρεάζουν τη λειτουργία του υπεροξεισώματος.
Τα μεταβολικά μονοπάτια που λαμβάνουν μέρος αποκλειστικά στα υπεροξεισώματα των θηλαστικών είναι τα εξής:
Τα υπεροξεισώματα διαθέτουν οξειδωτικά ένζυμα, όπως η οξειδάση των D-αμινοξέων και η οξειδάση του ουρικού οξέος. Ωστόσο, η οξειδάση του ουρικού οξέος είναι ένα ένζυμο που δεν παράγεται από τον ανθρώπινο οργανισμό, γεγονός που εξηγεί την ύπαρξη της ασθένειας που είναι γνωστή ως ουρική αρθρίτιδα και δημιουργείται από τη συσσώρευση ουρικού οξέος στον οργανισμό. Συγκεκριμένα ένζυμα των υπεροξεισωμάτων, χρησιμοποιώντας μοριακό οξυγόνο, αφαιρούν άτομα υδρογόνο από συγκεκριμένα οργανικά υποστρώματα (R), μέσω μιας οξειδωτικής αντίδρασης, παράγοντας έτσι υπεροξείδιο του υδρογόνου (H2O2):
Η καταλάση, ακόμα ένα ένζυμο των υπεροξεισωμάτων, χρησιμοποιεί το υπεροξείδιο του υδρογόνου για την οξείδωση άλλων υποστρωμάτων, όπως φαινόλες, φορμικό οξύ, φορμαλδεΰδη και αλκοόλες, μέσω της αντίδρασης περοξείδωσης:
, εξαλείφοντας πλήρως την τοξική αυτή ουσία.
Στους ανώτερους φυτικούς οργανισμούς, τα υπεροξεισώματα διαθέτουν και αντιοξειδωτικά ένζυμα, όπως η δισμουτάση του υπεροξειδίου, τις ουσίες που συμμετέχουν στον κύκλο του ασκορβικού οξέος-γλουταθιόνης και τις αφυδρογονάσες του NADP που συμμετέχουν στον κύκλο των φωσφορικών πεντοζών. Έχει αποδειχθεί, ότι τα υπεροξεισώματα συμμετέχουν στη δημιουργία υπεροξειδίων (O2•−) και ριζών μονοξειδίου του αζώτου.
Πλέον έχει επίσης αποδειχθεί ότι τα αντιδραστικά είδη οξυγόνου, συμπεριλαμβανομένου και του περοξεισωματικού H2O2, αποτελούν και σημαντικά σηματοδοτικά μόρια στα φυτά και στα ζώα και συνεισφέρουν στην υγιή γήρανση και σε ανθρώπινες διαταραχές που σχετίζονται με την ηλικία.
Το υπεροξείσωμα των φυτικών κυττάρων πολώνεται κατά τη διάρκεια αντιμετώπισης μυκητιακής μόλυνσης. Η μόλυνση αυτή πυροδοτεί την ενεργοποίηση του αντιμυκητιακού ρόλου ενός μορίου γλυκοζινολικού. Το μόριο αυτό παράγεται και μεταφέρεται στον εξωκυττάριο χώρο μέσω της δράσης των περοξεισωματικών πρωτεϊνών PEN2 και PEN3.
Τα υπεροξεισώματα των θηλαστικών παρέχουν επίσης αντιική δράση και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών.
Συγκρότηση υπεροξεισωμάτων
Τα υπεροξεισώματα δημιουργούνται από το ενδοπλασματικό δίκτυο υπό συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες. Αναδιπλασιάζονται μέσω μεμβρανικής ανάπτυξης και διαιρούνται από προϋπάρχοντα οργανίδια. Οι πρωτεΐνες της μήτρας των υπεροξεισωμάτων μεταφράζονται στο κυτταρόπλασμα πριν από την εισαγωγή τους στα υπεροξεισώματα. Συγκεκριμένες αλληλουχίες αμινοξέων που χαρακτηρίζονται ως σήματα εισαγωγής στα υπεροξεισώματα (PTS, Peroxisomal Τargeting Signal) αποτελούν μέρος των πρωτεϊνών της μήτρας των υπεροξεισωμάτων. Οι πρωτεΐνες αυτές διαθέτουν τις συγκεκριμένες αλληλουχίες είτε στο καρβοξυτελικό (PTS1) είτε στο αμινοτελικό τους άκρο. και επιτρέπουν την εισαγωγή τους στο οργανίδιο μέσω ενός σηματοδοτικού παράγοντα. Προς το παρόν, έχουν ανακαλυφθεί 36 πρωτεΐνες που σχετίζονται με τη βιογένεση και συγκρότηση των υπεροξεισωμάτων σε διαφορετικούς οργανισμούς και είναι γνωστές ως περοξίνες (peroxins). Στα κύτταρα των θηλαστικών έχουν χαρακτηριστεί 13 διαφορετικές περοξίνες. Σε αντίθεση με την πρωτεϊνική εισαγωγή στο ενδοπλασματικό δίκτυο (ΕΔ) ή στα μιτοχόνδρια, οι πρωτεΐνες δεν είναι απαραίτητο να ξεδιπλωθούν δομικά για την είσοδό τους στο υπεροξείσωμα. Οι υποδοχείς για την εισαγωγή των πρωτεϊνών της μήτρας, οι περοξίνες PEX5 και PEX7, συνοδεύουν τα φορτία τους (πρωτεΐνες με αλληλουχίες PTS1 και PTS2, αντίστοιχα) μέχρι τα υπεροξεισώματα, όπου τα απελευθερώνουν μέσα στην υπεροξεισωματική μήτρα και έπειτα επιστρέφουν στο κυτταρόπλασμα. Η διαδικασία αυτή χαρακτηρίζεται ως ανακύκλωση. Υπάρχει και ένας διαφορετικός τρόπος για τη μεταφορά πρωτεϊνών που δεν έχουν αλληλουχίες PTS. Εκείνες προσδένονται σε πρωτεΐνες με αλληλουχίες PTS και μεταφέρονται μαζί σαν σύμπλοκο (piggy backing). Το μοντέλο που περιγράφει τον κύκλο εισαγωγής των υπεροξεισωματικών πρωτεϊνών (extended shuttle mechanism) είναι μοναδικό, καθώς δεν έχει περιγραφεί ποτέ κάτι παρόμοιο. Έχει πλέον δειχθεί, ότι για την ανακύκλωση των υποδοχέων στο κυτταρόπλασμα απαιτείται υδρόλυση του ATP. Ακόμη, η ουβικουιτίνωση παίζει καθοριστικό ρόλο στην εξαγωγή του υποδοχέα PEX5 από το υπεροξείσωμα στο κυτταρόπλασμα. Η βιογένεση της υπεροξεισωματικής μεμβράνης και η εισαγωγή των μεμβρανικών πρωτεϊνών των υπεροξεισωμάτων (PMPs) είναι λειτουργίες που ρυθμίζονται από τις περοξίνες PEX19, PEX3 και PEX16. Η PEX19 είναι υποδοχέας και πρωτεΐνη-συνοδός (chaperone), που προσδένεται στις μεμβρανικές πρωτεΐνες των υπεροξεισωμάτων και τις καθοδηγεί στη μεμβράνη του οργανιδίου. Εκεί, αλληλεπιδρά με την PEX3, μία διαμεμβρανική πρωτεΐνη των υπεροξεισωμάτων και τα PMPs εισάγονται στη μεμβράνη.
Η διαδικασία αποικοδόμησης των υπεροξεισωμάτων είναι γνωστή ως πεξοφαγία (pexophagy).
Αλληλεπίδραση και επικοινωνία με άλλα οργανίδια
Για την επιτέλεση των διαφορετικών λειτουργιών των υπεροξεισωμάτων απαιτούνται δυναμικές αλληλεπιδράσεις και συνεργασίες με πολλαπλά οργανίδια, τα οποία συμμετέχουν στο μεταβολισμό λιπιδίων στο κύτταρο. Τέτοια οργανίδια είναι το ενδοπλασματικό δίκτυο (ΕΔ), τα μιτοχόνδρια, τα λιπιδικά σωμάτια και τα λυσοσώματα. Τα υπεροξεισώματα αλληλεπιδρούν με τα μιτοχόνδρια σε διάφορα μεταβολικά μονοπάτια, όπως στη β-οξείδωση των λιπαρών οξέων και στο μεταβολισμό των αντιδραστικών μορφών οξυγόνου. Και τα δύο οργανίδια βρίσκονται σε στενή επαφή με το ενδοπλασματικό δίκτυο και μοιράζονται διάφορες πρωτεΐνες, όπως παράγοντες που συμμετέχουν στη σχάση οργανιδίων. Τα υπεροξεισώματα αλληλεπιδρούν με το ενδοπλασματικό δίκτυο (ΕΔ) και συνεργάζονται για τη σύνθεση αιθερικών λιπιδίων (πλασμαλογόνα), πού είναι σημαντικά για τα νευρικά κύτταρα (βλέπε παραπάνω). Η αλληλεπίδραση μεταξύ οργανιδίων συνήθως επιτυγχάνεται μέσω ανάπτυξης μεμβρανικών σημείων επαφής, όπου μεμβράνες δύο οργανιδίων έρχονται σε πολύ μικρή απόσταση μεταξύ τους, χωρίς όμως να αποκτούν φυσική επαφή. Μέσω των επαφών αυτών, επιτυγχάνεται η ταχεία μεταφορά μικρομορίων, η διαοργανιδιακή επικοινωνία και ο συντονισμός κυτταρικών λειτουργιών σημαντικών για την ανθρώπινη υγεία. Μεταβολές σε μεμβρανικά σημεία επαφής έχουν παρατηρηθεί σε διάφορες ασθένειες.
Σχετιζόμενες ασθένειες
Οι υπεροξειδιοσωματικές διαταραχές αποτελούν μία κατηγορία ασθενειών που επιδρούν στο νευρικό, αλλά και σε άλλα συστήματα του οργανισμού. Δύο κοινά παραδείγματα είναι η Χ-συνδεδεμένη αδρενολευκοδυστροφία και οι διαταραχές στη βιογένεση υπεροξειδιοσωμάτων.
Γονίδια
Στα γονίδια που κωδικοποιούν τις περοξίνες περιλαμβάνονται οι: PEX1, PEX2 (PXMP3), PEX3, PEX5, PEX6, PEX7, PEX9, PEX10, PEX11A, PEX11B, PEX11G, PEX12, PEX13, PEX14, PEX16, PEX19, PEX26, PEX28, PEX30, και PEX31. Η αρίθμηση και λειτουργία των PEX γονιδίων, και κατ'επέκταση των πρωτεϊνικών προϊόντων τους, διαφέρει ανάλογα με τον οργανισμό.
Εξελικτική προέλευση
Το πρωτεινικό περιεχόμενο τον υπεροξεισωμάτων ποικίλει ανάλογα με το είδος ή τον οργανισμό, αλλά η παρουσία πρωτεινών που είναι κοινές σε πολλά είδη παραπέμπει ενδοσυμβιωτική προέλευση. Δηλαδή, τα υπεροξεισώματα εξελίχθηκαν από βακτήρια που εισέβαλλαν σε μεγαλύτερα κύτταρα και ανέπτυξαν σταδιακά μία συμβιωτική σχέση. Ωστόσο, η άποψη αυτή έχει αμφισβητηθεί από πρόσφατες ανακαλύψεις. Για παράδειγμα, σε μεταλλαγμένα στελέχη που δεν διαθέτουν τα συγκεκριμένα οργανίδια, ανακτάται η δυνατότητα δημιουργίας τους μέσω της εισαγωγής του γονιδίου αγρίου-τύπου (wild-type).
Με δύο ανεξάρτητες εξελικτικές αναλύσεις του πρωτεώματος των υπεροξεισωμάτων ταυτοποιήθηκαν ομολογίες μεταξύ του μηχανισμού εισαγωγής μορίων στα υπεροξεισώματα και του μονοπατιού διάσπασης πρωτεινών (ERAD, Endoplasmic-Reticulum Associated protein Degradation) στο ενδοπλασματικό δίκτυο, μαζί με ορισμένα ένζυμα του μεταβολισμού που πιθανώς εντοπίζονται στα μιτοχόνδρια. Πρόσφατα έχει προταθεί η πιθανή προέλευση των υπεροξεισωμάτων από ακτινομύκητες, κάτι που όμως είναι ακόμα αμφιλεγόμενο.
Λοιπά σχετιζόμενα οργανίδια
Άλλα οργανίδια της οικογένειας των μικροσωματίων που σχετίζονται με τα υπεροξεισώματα, είναι τα γλυοξυσώματα των φυτών και μυκήτων, τα γλυκοσώματα μιας ομάδας Πρωτίστων που ονομάζονται Kinetoplastea και τα σώματα Woronin των ασκομυκήτων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κυτταρικά οργανίδια
Citroën C4
Το Citroën C4 είναι μικρομεσαίο οικογενειακό αυτοκίνητο της κατηγορίας C, που αρχικά κατασκευάστηκε από τη γαλλική αυτοκινητοβιομηχανία Citroën, από τον Αύγουστο του 2004 έως τον Μάιο του 2018, σε δύο γενιές, αν και η δεύτερη γενιά του εξακολουθεί να παράγεται στην Κίνα αποκλειστικά για την εγχώρια αγορά. Στη συνέχεια, τον Ιούνιο του 2020 εισήχθη επίσημα η τρίτη γενιά του C4. Με το ίδιο όνομα υπήρξε, μεταξύ του 1928 και του 1932, και ένα άλλο μοντέλο της Citroën.
Η πρώτη γενιά του C4 αντικατέστησε το Citroën Xsara το 2004, ενώ η δεύτερη γενιά του μοντέλου κατασκευάστηκε από τον Αύγουστο του 2010 έως τον Μάιο του 2018. Αντικαταστάθηκε προσωρινά από το Citroën C4 Cactus και ειδικότερα από τη Φάση 2 του C4 Cactus, που διαμορφώθηκε σε 5-πορτο hatchback crossover και κυκλοφόρησε στις αρχές του 2018. Ωστόσο, η δεύτερη γενιά του C4 συνεχίζει να παράγεται στην Κίνα, όπως προαναφέρθηκε, με αποτέλεσμα να μην συμβεί ποτέ πλήρης διακοπή της κατασκευής του C4 σε παγκόσμια κλίμακα. Στις 16 Ιουνίου 2020 παρουσιάστηκε η τρίτη γενιά του C4, που αντικατέστησε το C4 Cactus, για το οποίο δεν πρόκειται να υπάρξει διάδοχος.
Εξέλιξη και σημασία για τη Citroën
Το C4 πρώτης γενιάς ήταν το αποτέλεσμα ριζικής εσωτερικής ανανέωσης. Το συγκεκριμένο μοντέλο εξελίχθηκε στα πρώτα έτη του 21ου αιώνα, για να αντικαταστήσει το γηρασμένο πλέον Citroën Xsara. Γενικότερα, επίσης, το ζήτημα της ανανέωσης της συνολικής παλέτας των μοντέλων της μάρκας, ήταν τότε κρίσιμο για τη Citroën. Η εταιρεία επί πολλές δεκαετίες είχε κερδίσει μεγάλη δημοτικότητα και ίματζ για τα αντισυμβατικής, ενίοτε ακόμα και επαναστατικής, σχεδίασης μοντέλα της. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, ωστόσο, είχε προβεί στη δημιουργία κάποιων συμβατικών σε εμφάνιση (αλλά αξιόπιστων) μοντέλων, με εμφανέστερο παράδειγμα το Citroën Saxo. Επίσης και οι προκάτοχοι του πρώτου C4, τα Citroën ZX και Citroën Xsara, είχαν εισπράξει ανάλογα αρνητικά σχόλια για την εξωτερική τους αισθητική, ενώ και το πρώτο Citroën C5 του 2000, αν και θεωρήθηκε ως τεχνολογικά εντυπωσιακό, είχε κριθεί ως πιο συμβατικό αισθητικά σε σύγκριση με το πως έδειχναν οι προκάτοχοί του στην εποχή τους.
Ως αποτέλεσμα, η εταιρεία είχε αντιληφθεί ότι έπρεπε να βελτιώσει ριζικά το ντιζάιν των μοντέλων της και να καταβάλει σκληρή προσπάθεια για να ανακτήσει έδαφος στις νέες, καινοτόμες τεχνολογίες, προκειμένου να ξανακερδίσει το κύρος της. Το πρώτο βήμα ήρθε το 2002, με το Citroën C3, και στη συνέχεια το 2003, με την έκδοση C3 Pluriel, ένα ασυνήθιστο ανοιχτό αυτοκίνητο με πολλές παραπομπές στο Citroën 2CV, όχι μόνο στη σχεδίαση, αλλά και στην πρακτικότητά του και στον τρόπο αφαίρεσης της οροφής του.
Τον Σεπτέμβριο του 2004, ακολούθησε η παρουσίαση του Citroën C4, αν και η παραγωγή του είχε ξεκινήσει ήδη από τον Αύγουστο. Ταυτόχρονα έγινε και μια σημαντική ανανέωση στο Citroën C5, που του εναρμόνισε την αισθητική με αυτήν του C4, μαζί και με σημαντικές αναβαθμίσεις στον εξοπλισμό του C5. Η επιστροφή στον φουτουρισμό και στην καινοτομία, ενισχύθηκε περαιτέρω με τον πολυαναμενόμενο αντικαταστάτη του Citroën XM, το Citroën C6 πρώτης γενιάς του 2005 - 2012.
Αμάξωμα και αισθητική
thumb|left|Εδώ φαίνεται το αντισυμβατικό πίσω μέρος του C4 Coupé.
Η πρώτη γενιά του C4 σχεδιάστηκε, όπως είχε συμβεί και με το Citroën C3, από τους σχεδιαστές της Citroën Donato Coco (Ντονάτο Κόκο - ο επικεφαλής της σχεδιαστικής ομάδας της Citroën από το 1999 έως το 2005) και Jean-Pierre Ploué. Μάλιστα ο δεύτερος είχε σχεδιάσει στο παρελθόν την πρώτη γενιά του Renault Twingo, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε το 1993, ενώ αμέσως μετά το C4 σχεδίασε και το πολυτελές Citroën C6 του 2005 - 2012.
Το αισθητικό αποτέλεσμα εντυπωσίασε ιδιαίτερα κατά την εποχή της παρουσίασης του μοντέλου. Ο αεροδυναμικός συντελεστής Cd της τρίθυρης κουπέ έκδοσης μάλιστα ήταν μόλις 0,28 και της πεντάθυρης 0,29 - νούμερα εντυπωσιακά τότε για μικρομεσαίο μοντέλο της κατηγορίας C και μια τεράστια βελτίωση ως προς τον προκάτοχο Citroën Xsara που είχε Cd 0,33. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το αντεστραμμένο πίσω μέρος και παρμπρίζ της τρίθυρης έκδοσης του C4, το οποίο παρέπεμπε άμεσα στο ασυνήθιστο πίσω μέρος του Citroën Ami 6 του 1961.
Ενεργητική και παθητική ασφάλεια
thumb|right|Εδώ φαίνεται το ταμπλό ενός Citroën C4 πρώτης γενιάς. thumb|right|Το πίσω μέρος των 3-πορτων και 5-πορτων Citroën C4 πρώτης γενιάς.
Επίσης, όλες οι εκδόσεις του Citroën C4 πρώτης γενιάς, ήδη από την παρουσίασή του, έφεραν ως βασικό εξοπλισμό τα εξής:
Στις ανώτερες εκδόσεις, διέθετε από την παρουσίασή του και τα εξής επιπλέον στοιχεία εξοπλισμού ασφαλείας:
Στα τεστ πλαγιομετωπικής και πλευρικής πρόσκρουσης του ανεξάρτητου οργανισμού Euro NCAP (Πρόγραμμα αξιολόγησης νέων μοντέλων της Ευρώπης) το 2004, το Citroën C4 απέσπασε την μέγιστη διάκριση των 5 αστέρων στις δοκιμές πλαγιομετωπικής και πλευρικής πρόσκρουσης, καθώς και πλευρικής πρόσκρουσης σε κολώνα, όπως και για όλα τα συστήματα ασφαλείας που διέθετε ως βασικό εξοπλισμό, με το ποσοστό των 35 στους 37 βαθμούς. Συνολικά:
Εκδοχές αμαξώματος
Η 3-πορτη και η 5-πορτη εκδοχή αμαξώματος κυκλοφόρησαν στις εξής εκδόσεις εξοπλισμού: thumb|right|Citroën C4 1.6 Limousine (5-πορτο) του 2008. thumb|right|Citroën C4 1.6 HDi Sedan (4-πορτο) του 2008.
Τετράθυρη έκδοση
Στην Αργεντινή, από το 2007 έως το 2014, παρήχθη τοπικά και μία τετράθυρη έκδοση σεντάν 3 όγκων, με το όνομα Citroën C4 Sedan, μαζί και με την 3-πορτη έκδοση. Η τετράθυρη αυτή εκδοχή πωλήθηκε κυρίως στην Αργεντινή και τη Χιλή, αλλά πάντως διατέθηκε επίσημα και στη Βραζιλία και στην Ουγγαρία υπό το όνομα Citroën C4 Pallas, στην Ισπανία ως C4 Berline, και στην Ελλάδα και στη Ρουμανία ως C4 Sedan. Το μήκος της ανέρχεται στα 4,59 μέτρα, φτάνοντας έτσι στο ανώτερο άκρο της μικρομεσαίας κατηγορίας C.
thumb|left|Citroën C-Quatre σεντάν Ένα παρόμοιο τετράθυρο σεντάν μοντέλο παρήχθη και διατέθηκε αποκλειστικά στην Κίνα μεταξύ του 2006 και του 2009, υπό το όνομα C-Triomphe. Είχε μακρύτερο μεταξόνιο, που έφτανε τα 2,710 μέτρα, και συνολικό μήκος στα 4,770 μέτρα, με αποτέλεσμα να ανήκει επίσημα στη μεσαία κατηγορία D, αντί της μικρομεσαίας κατηγορίας C. thumb|Citroën C-Quatre hatchback (μετά την ανανέωση) στο σαλόνι της [[Τσονγκτσίνγκ στην Κίνα, τον Ιούνιο του 2012.]]
Τον Απρίλιο του 2009, στο Σαλόνι Αυτοκινήτου στη Σαγκάη, η Citroën το αντικατέστησε με το C-Quatre, που είχε ακόμα μεγαλύτερο χώρο αποσκευών, με συνεπακόλουθη περαιτέρω αύξηση του συνολικού μήκους του αμαξώματος. Η αισθητική του στο μπροστινό μέρος και στο σαλόνι, είχε εναρμονιστεί με την ανανέωση των τρίθυρων και πεντάθυρων εκδόσεων του C4, που είχε γίνει τον Αύγουστο του 2008. Στις αρχές του 2012 υπέστη έντονη ανανέωση, που το «ταίριαξε» αισθητικά με το Citroën C4 δεύτερης γενιάς.
Διαχρονικά, το μοντέλο προσφερόταν και σε πεντάθυρη έκδοση «hatchback» 2 όγκων, γνωστή ως Citroën C-Quatre hatch. Ο λόγος που το C4 κυκλοφόρησε στην Κίνα και ως σεντάν, ήταν η εντονότερη προτίμηση του αγοραστικού κοινού της χώρας αυτής προς τα σεντάν, έναντι των hatchback. Οι διαφορετικές ονομασίες στην Κίνα, αντί της ονομασίας C4 με την οποία διατέθηκε σε όλες τις άλλες αγορές διεθνώς, οφείλονταν στο γεγονός ότι στα κινέζικα ο αριθμός 4 δημιουργεί αρνητικούς συνειρμούς, καθώς η προφορά του ακούγεται ακριβώς όπως η προφορά της λέξης «θάνατος».
Άλλες εκδόσεις
Τον Νοέμβριο του 2006 εισήχθη και μια 7-θέσια πολυμορφική εκδοχή MPV, γνωστή ως Citroën Grand C4 Picasso, ενώ την άνοιξη του 2007 εισήχθη και μια 5-θέσια εκδοχή λίγο μικρότερου μήκους, γνωστή ως Citroën C4 Picasso.
Επίσης, μια επαγγελματική εκδοχή panel van, που βασίζεται στο αμάξωμα του C4 coupé, διατέθηκε σε ορισμένες αγορές, όπως στην Ιρλανδία.
Κινητήρες
thumb|right|Αστυνομικό Citroën C4 πρώτης γενιάς, στη [[Ζάκυνθος|Ζάκυνθο, το 2012.]]
Το Citroën C4 πρώτης γενιάς κυκλοφόρησε με τους εξής κινητήρες, όλοι 4-κύλινδροι σε σειρά (Ι4):
Βενζίνη
Ειδικότερα η έκδοση σεντάν 3 όγκων, ανάλογα με τη χώρα και τα επίπεδα εξοπλισμού, διατέθηκε με δύο κινητήρες βενζίνης: 1.6 16V, ισχύος 110 ίππων και 2.0 16V, ισχύος 143 ίππων και 2.0 16V, ισχύος 177 ίππων. Τον Σεπτέμβριο του 2007 παρουσιάστηκε και μία επιπλέον εκδοχή, γνωστή ως 1.6 BioFlex, που μπορεί να χρησιμοποιήσει και μίγμα αιθανόλης E85.
Ντίζελ
Για την έκδοση sedan, ανάλογα με τη χώρα και τα επίπεδα εξοπλισμού, δύο κινητήρες τουρμποντίζελ HDi ήταν διαθέσιμοι: ο 1.6 HDi FAP, ισχύος 110 ίππων και ο 2.0 HDi, ισχύος 135 ίππων.
Διακρίσεις
thumb|Το Citroën C4 WRC του Dani Sordo στην πρώτη Υπερειδική του [[Ράλλυ Ακρόπολις 2008 στο Τατόι.]]
Το C4 πρώτης γενιάς κέρδισε το βραβείο του Παγκόσμιου Ντιζάιν Αυτοκινήτου της Χρονιάς (World Car Design of the Year), στα πλαίσια του διαγωνισμού του Παγκόσμιου Αυτοκινήτου της Χρονιάς (World Car of the Year), για το 2006. Παράλληλα, η αγωνιστική έκδοση ράλλυ C4 WRC ήταν το Autosport Rally Car of the Year, για τα έτη 2008 και 2009.
Η πολιτική έκδοση, επίσης, τερμάτισε στη δεύτερη θέση του θεσμού του Ευρωπαϊκού Αυτοκινήτου της Χρονιάς του 2005, χάνοντας την πρωτιά από το αποκλειστικά υβριδικό μοντέλο Toyota Prius, αν και με μεγάλη διαφορά (406 πόντοι έναντι 267). Για πολλούς πάντως, η νίκη του Prius ήταν μάλλον αμφιλεγόμενη, λόγω της εξαιρετικά αυξημένης ευαισθησίας του διεθνούς Τύπου σχετικά με την οικολογία τα τελευταία χρόνια. Εικάζεται ότι ώθησε τότε στην επιλογή του νικητή με αποκλειστικό κριτήριο τις τεχνολογίες που αποσκοπούν στις χαμηλότερες δυνατές εκπομπές ρύπων, αγνοώντας εντελώς άλλες καινοτομίες κάποιων άλλων μοντέλων της ίδιας εποχής.
Εμπορική πορεία
Από τον Νοέμβριο του 2004 έως τον Ιούλιο του 2008, πριν λάβει χώρα η πρώτη ανανέωση του μοντέλου, παρήχθησαν 900.000 αντίτυπα σειράς C4. Η συνολική διεθνής παραγωγή της πρώτης γενιάς έφτασε τα 2.300.100 αντίτυπα.
Ανανέωση του 2008
thumb|right|Ένα από τα πρώτα Citroën C4 που κατασκευάστηκαν αμέσως μετά την ανανέωση του αυτοκινήτου, σε φωτογραφία που ελήφθη τον Σεπτέμβριο του 2008.
Λίγο πριν συμπληρώσει 4 χρόνια στην αγορά, το μοντέλο υπέστη ένα λίφτινγκ, με αισθητικές αλλαγές, εξωτερικά και εσωτερικά, καθώς και βελτιώσεις στους κινητήρες. Το ανανεωμένο C4 παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της Μόσχας στις 26 Αυγούστου 2008.
Εξωτερικά τοποθετήθηκε νέος προφυλακτήρας, στον οποίο είχε προσαρμοστεί μία πολύ μεγάλη και ενιαία εισαγωγή αέρα. Υπήρξε, επίσης, και ένας μικρός επανασχεδιασμός στις δύο παράλληλες οριζόντιες δοκούς στη γρίλια, καθώς έγιναν πιο στρογγυλευμένες, ώστε η αισθητική τους να ταιριάξει με αυτήν του Citroën C5 δεύτερης γενιάς. Ταυτόχρονα, ένα νέο διαφανές κρύσταλλο τοποθετήθηκε στα πίσω φώτα των 3-πορτων coupé. Εμφανίστηκαν και τρεις νέες ζάντες αλουμινίου, 16 και 17 ιντσών.
Στο σαλόνι τοποθετήθηκαν νέες επενδύσεις, ενώ το στροφόμετρο μετανάστευσε στην ίδια οθόνη με το ταχύμετρο, δηλαδή στο πάνω μέρος του ταμπλό και προς το κέντρο του. Τα συστήματα τηλεματικής και ήχου εκσυγχρονίστηκαν, με την προσθήκη του ακόμα πιο εξελιγμένου συστήματος δορυφορικής πλοήγησης «MyWay», το οποίο ήταν πλέον και με Bluetooth. Mία ακόμα καινοτομία, ξεχωριστή για μικρομεσαίο αυτοκίνητο, ήταν η προσθήκη του συστήματος USB BOX, με το οποίο μπορούν να συνδεθούν πολλές περιφερειακές συσκευές στην θύρα USB.
Το C4 βελτίωσε και την παλέτα των βενζινοκινητήρων του, με τους νέους VTi (95 και 120 ίππων) και THP (150 ίππων). Όλοι τους αναπτύχθηκαν σε συνεργασία με την BMW και ήταν αποδοτικότεροι, πιο οικονομικοί και πιο φιλικοί προς το περιβάλλον. Επίσης, ο 2-λιτρος κινητήρας ντίζελ HDi πληρούσε πλέον τις αυστηρότερες προδιαγραφές καυσαερίων Euro 5. Τέλος, το C4 άρχισε να χρησιμοποιεί ελαστικά χαμηλής αντίστασης στην κύλιση.
Δεύτερη γενιά (2010 - 2018)
Η δεύτερη γενιά του C4 παρουσιάστηκε επίσημα τον Ιούνιο του 2010 και έφτασε στις αντιπροσωπείες τον Σεπτέμβριο, υπό την ονομασία Citroën C4 ΙΙ. Κυκλοφόρησε αποκλειστικά σε πεντάθυρη hatchback έκδοση, ενώ ήδη από τον Ιανουάριο του 2010 είχε ανακοινωθεί από την εταιρεία ότι δεν θα υπάρξει τρίθυρη, αλλά ότι η εκδοχή αυτή θα αντικατασταθεί το 2011 από το μικρομεσαίο πολυτελές Citroën DS4, όπως και έγινε. Μολονότι το DS4 κυκλοφόρησε επίσης αποκλειστικά ως 5-πορτο hatchback, φέρει αισθητικά στοιχεία που θυμίζουν έντονα τρίθυρο coupé, όπως κρυμμένες πίσω χειρολαβές.
Η δημιουργία μιας τρίθυρης εκδοχής απορρίφθηκε από τη Citroën για δύο λόγους: τις σχετικά μέτριες πωλήσεις της τρίθυρης έκδοσης της πρώτης γενιάς του C4 και τους φόβους που διατυπώθηκαν τότε ότι ενδεχόμενο νέο τρίθυρο C4 θα δημιουργούσε εσωτερικό ανταγωνισμό, «κλέβοντας» πωλήσεις από το κάπως μικρότερο, αλλά πολυτελές και αποκλειστικά τρίθυρο, Citroën DS3.
Αισθητική
Στη δεύτερη γενιά του C4, η εταιρεία προέβη σε διαμόρφωση μιας εντελώς νέας σχεδιαστικής φιλοσοφίας, χωρίς όμως να προβεί σε πειραματισμούς αυτή τη φορά. Η καινούργια σχεδιαστική ταυτότητα δεν είχε τις ακρότητες της πρώτης γενιάς, αλλά απέσπασε θετικά σχόλια από τον Τύπο αυτοκινήτου ότι είχε ως αποτέλεσμα ένα αυτοκίνητο όμορφο, κομψό και ιδιαίτερα μεγάλο, καθώς το μήκος του μοντέλου αυξήθηκε κατά 5,0 εκατοστά, φτάνοντας στα 4,33 μέτρα, το πλάτος κατά 2,0 εκατοστά, φτάνοντας στα 1,79 μέτρα και το ύψος κατά 3,0 εκατοστά, φτάνοντας στα 1,49 μέτρα. Το αποτέλεσμα ήταν ότι οι εσωτερικοί χώροι αυξήθηκαν σημαντικά, ενώ και ο χώρος αποσκευών, με διαθέσιμο όγκο 380 λίτρα με κανονική ρεζέρβα και 408 λίτρα με ρεζέρβα ανάγκης, ήταν κορυφαίος για τα δεδομένα της μικρομεσαίας κατηγορίας C και ιδιαίτερα για hatchback αμάξωμα, ενώ μπορεί να φτάσει έως τα 1.183 λίτρα με την αναδίπλωση των πίσω καθισμάτων. Παράλληλα, δόθηκε μεγάλη προσοχή και στην ηχομόνωση της καμπίνας, ενώ άρχισε να προσφέρεται και σύστημα μασάζ στα μπροστινά καθίσματα. thumb|left|Ο πίνακας οργάνων του Citroën C4 δεύτερης γενιάς.
Η σχεδίαση του ταμπλό και ιδιαίτερα του πίνακα οργάνων, παρέπεμπε άμεσα τόσο στο μεγαλύτερο Citroën C5 δεύτερης γενιάς του 2008, όσο και στο μικρότερο Citroën DS3. Μια άμεση συνέπεια αυτού του γεγονότος, ήταν η αντικατάσταση των αποκλειστικά ψηφιακών οργάνων (ταχύμετρο και στροφόμετρο) της πρώτης γενιάς του C4, από έναν συνδυασμό αναλογικών και ψηφιακών, όλα πάντως με οθόνες υγρών κρυστάλλων (Liquid Crystal Display / LCD). Ο πίνακας οργάνων του C4 δεύτερης γενιάς, φέρει συνδυασμό αναλογικών ενδείξεων μέσα σε 3 μεγάλα και βαθουλωτά κυκλικά όργανα, με ταυτόχρονες ψηφιακές ενδείξεις σε οθόνες υγρών κρυστάλλων στο εσωτερικό των κύκλων, όλα με μπλε φωτισμό. Οι ανώτερες εκδόσεις εξοπλισμού φέρουν στάνταρ και ένα σύστημα επιλογής διαφορετικών χρωμάτων φωτισμού στο κοντέρ, με το πάτημα δύο κουμπιών, ανάμεσα στο ταχύμετρο και στο στροφόμετρο, και τα δύο με την ένδειξη «color». Με την αισθητική του, κατάφερε να συνδυάσει το φουτουριστικό ύφος της πρώτης γενιάς με την σημερινή ρετρό σχεδιαστική μόδα των τελευταίων ετών, δηλαδή την τοποθέτηση των οργάνων σε βαθουλωτά κυκλικά πλαίσια, κατά τα πρότυπα της δεκαετίας του 1960.
Το τιμόνι του νέου C4 διατήρησε τον μεγάλο αριθμό διακοπτών, ενώ έγινε και πιο ογκώδες, καθώς και με πιο κυβοειδές σχήμα στο κεντρικό τμήμα του, όπως συνέβη και με το σχήμα του αερόσακου, που έγινε εντελώς συμμετρικό. Ως αποτέλεσμα, το σταθερό κεντρικό τμήμα του τιμονιού της πρώτης γενιάς καταργήθηκε, ως μη απαραίτητο πλέον. Ένας επιπρόσθετος λόγος της διακοπής του, ήταν ότι είχε θεωρηθεί από ένα σημαντικό μέρος του κοινού ως αντιλειτουργικό, καθώς πυροδότησε αρνητικά σχόλια από κάποιους οδηγούς ότι «αφαιρούσε» την αίσθηση της στροφής του βολάν και, κατά συνέπεια, την ικανότητα για εξαιρετικά ακριβείς χειρισμούς.
Ενεργητική και παθητική ασφάλεια
Ο εξοπλισμός ασφαλείας για το C4 δεύτερης γενιάς επεκτάθηκε σημαντικά, καθώς μαζί με τους στάνταρ 8 αερόσακους και γενικότερα με όσα συστήματα διέθετε η πρώτη γενιά, άρχισε να προσφέρει επιπλέον τα εξής:
thumb|right|Εδώ φαίνεται το ταμπλό ενός δεξιοτίμονου Citroën C4 του 2012.
Στα τεστ πρόσκρουσης του ανεξάρτητου οργανισμού Euro NCAP (Πρόγραμμα αξιολόγησης νέων μοντέλων της Ευρώπης) τον Αύγουστο του 2010, το Citroën C4 δεύτερης γενιάς απέσπασε την μέγιστη διάκριση των 5 αστέρων στις δοκιμές πλαγιομετωπικής και πλευρικής πρόσκρουσης, καθώς και πλευρικής πρόσκρουσης σε κολώνα, με ποσοστά:
Τεχνικά στοιχεία
thumb|right|Citroën C4 II Exclusive του 2012.
Το Citroën C4 δεύτερης γενιάς προσφέρθηκε με τους εξής κινητήρες:
Ήδη από την πρώτη κυκλοφορία του C4, όλοι οι κινητήρες του πληρούσαν τις ιδιαίτερα αυστηρές προδιαγραφές καυσαερίων Euro 5. Ο νέος κινητήρας EB2 του 2014 πληροί τις ακόμα αυστηρότερες προδιαγραφές Euro 6 και είναι ο μοναδικός τρικύλινδρος σε σειρά (I3), ενώ όλοι οι άλλοι είναι τετρακύλινδροι σε σειρά (I4). Οι βενζινοκινητήρες του C4 δεύτερης γενιάς εξελίχθηκαν από κοινού από τον Όμιλο PSA και τη BMW, ενώ όλοι οι πετρελαιοκινητήρες του μοντέλου φέρουν φίλτρο σωματιδίων.
Τετράθυρη έκδοση C4 L
Στις 5 Δεκεμβρίου 2012, η Citroën παρουσίασε και μια τετράπορτη σεντάν εκδοχή, με το όνομα Citroën C4 L (Lounge). Σχεδιάστηκε από το καινούριο τότε PSA Style Centre στη Σαγκάη της Κίνας και παράγεται στην Κίνα, για την εγχώρια αγορά, καθώς και στη Ρωσία, επίσης για την εγχώρια αγορά. Στα τέλη του 2013 ξεκίνησε η μαζική παραγωγή του και στο Ελ Πάλομαρ (El Palomar) της Αργεντινής, για τις αγορές της Λατινικής Αμερικής και μάλιστα κέρδισε το βραβείο του Καλύτερου Αυτοκινήτου του 2014 στη Βραζιλία. thumb|left|Citroën C4 L στην [[Ουρουγουάη.]]
Βασίζεται στην πλατφόρμα του 5-πορτου C4 hatchback δεύτερης γενιάς, αλλά με μακρύτερο κατά 10 εκατοστά μεταξόνιο, που φτάνει τα 2,71 μέτρα, και ουσιαστικά είναι το δίδυμο μοντέλο του αποκλειστικά κινεζικής παραγωγής και κυκλοφορίας Peugeot 408. Το συνολικό μήκος του C4 L είναι 4,62 μέτρα, έναντι 4,33 του hatchback, φτάνοντας στο ανώτερο άκρο της μικρομεσαίας κατηγορίας. Ο χώρος αποσκευών έχει όγκο 440 λίτρα, έναντι 408 του 5-πορτου, ενώ το πλάτος του είναι 1.780 χιλιοστά και το ύψος του 1.498 χιλιοστά.
Προσφέρεται με τον κινητήρα 1.6 VTi Prince THP, σε εκδοχές ισχύος 155 και 170 ίππων, ενώ ειδικά στην Κίνα από τις 19 Απριλίου 2013 και με τον νέο κινητήρα 1.8 VTi, ισχύος 135 ίππων. Η στάνταρ έκδοση 1.6 συνδυάζεται με μηχανικό κιβώτιο 5 ταχυτήτων, η 1.6 turbo με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων, ενώ η 1.8 τόσο με το μηχανικό 5 ταχυτήτων, όσο και με το αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων. Όλες οι εκδόσεις εξοπλίζονται με σύστημα Stop & Start.
Ανανέωση του 2015
thumb|right|Citroën C4, σε φωτογραφία που ελήφθη στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της [[Γενεύης τον Μάρτιο του 2015.]]
Τον Ιανουάριο του 2015, το Citroën C4 δεύτερης γενιάς υπέστη μια ελαφρά ανανέωση. Εξωτερικά, απέκτησε νέα φώτα ημέρας με τεχνολογία LED, το γυάλινο κάλυμμα στους μπροστινούς προβολείς έγινε πιο σκούρο και τα πίσω φώτα έγιναν τρισδιάστατα. Στο σαλόνι, η προαιρετική κεντρική οθόνη των 7 ιντσών έγινε οθόνη αφής, για ευκολότερο έλεγχο του συστήματος δορυφορικής πλοήγησης, του ηχοσυστήματος, των μέσων ενημέρωσης, του υπολογιστή ταξιδιού, της σύνδεσης με το κινητό τηλέφωνο και των ρυθμίσεων στις παραμέτρους του οχήματος. Ως αποτέλεσμα, αρκετά από τα κουμπιά της κεντρικής κονσόλας καταργήθηκαν, βελτιώνοντας έτσι και την εργονομία. Επιπλέον, το C4 απέκτησε καλύτερη ηχομόνωση και άρχισε να προσφέρει νέα καλύμματα καθισμάτων και κάποια νέα τεχνικά χαρακτηριστικά, όπως ένα σύστημα keyless για εκκίνηση του αυτοκινήτου χωρίς κλειδί. Ταυτόχρονα, η παλέτα των κινητήρων αναθεωρήθηκε, με εμφανέστερη διαφορά την εισαγωγή ενός 3-κύλινδρου (για πρώτη φορά στο C4) κινητήρα 1.2 λίτρων βενζίνης, ισχύος 130 hp, ο οποίος φέρει τον κωδικό e-THP.
Η παραγωγή του C4 δεύτερης γενιάς έληξε τον Μάιο του 2018. Αντικαταστάθηκε προσωρινά από το Citroën C4 Cactus και ειδικότερα από τη Φάση 2, που διαμορφώθηκε σε 5-πορτο hatchback crossover και κυκλοφόρησε στις αρχές του 2018. Ειδικότερα όμως στην Κίνα, η παραγωγή της τοπικής εκδοχής του C4 δεύτερης γενιάς συνεχίζεται και σήμερα.
Τρίτη γενιά (2020 - σήμερα)
Στις 16 Ιουνίου 2020, παρουσιάστηκε επίσημα η τρίτη γενιά του C4, που μπήκε στη μαζική παραγωγή τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους και οι πρώτες πωλήσεις του μοντέλου ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο. Αντικατέστησε, επίσης, και το Citroën C4 Cactus, για το οποίο δεν θα υπάρξει διάδοχος και η παραγωγή του έληξε οριστικά τον Σεπτέμβριο του 2020. Στις 30 Ιουνίου της ίδιας χρονιάς, η Citroën έδωσε στη δημοσιότητα τα πλήρη τεχνικά χαρακτηριστικά του C4 τρίτης γενιάς. Επίσημα, οι παραγγελίες για το νέο μοντέλο είχαν ανοίξει ήδη από τον Ιούνιο του 2020. Μάλιστα επρόκειτο να εκτεθεί στο ευρύ κοινό στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Παρισιού στις αρχές Οκτωβρίου του 2020, το οποίο όμως ακυρώθηκε λόγω της πανδημίας του κορονοϊού COVID-19. thumb|left|Το ταμπλό του Citroën ë-C4 της απέναντι λεζάντας.
Το σημερινό μοντέλο βασίζεται στην CMP (Common Modular Platform) πλατφόρμα του τότε Ομίλου PSA και του Peugeot 208 και όχι στην EMP2 πλατφόρμα των Peugeot 308 και 3008, ενώ θα διατηρήσει την λίγο μεγαλύτερη απόσταση από το έδαφος που διέθετε το Citroën C4 Cactus, με αποτέλεσμα να θεωρείται συχνά ως hatchback crossover.
Ο χώρος αποσκευών της τρίτης γενιάς έχει διαθέσιμο όγκο 380 λίτρα, όσο και της δεύτερης γενιάς, παραμένοντας κορυφαίος για τα δεδομένα της μικρομεσαίας κατηγορίας C και ιδιαίτερα για hatchback αμάξωμα, ενώ μπορεί να φτάσει έως τα 1.250 λίτρα με την αναδίπλωση των πίσω καθισμάτων.
Ηλεκτρική έκδοση ë-C4
Η πλατφόρμα CMP μπορεί να φιλοξενήσει και μπαταρία, όπως συμβαίνει ήδη στο Peugeot e-208 και το νέο C4 προσφέρει ήδη από την πρώτη κυκλοφορία του, τον Δεκέμβριο του 2020, και μια αμιγώς ηλεκτροκίνητη έκδοση, την ë-C4, η οποία είναι το πρώτο ηλεκτροκίνητο μοντέλο μαζικής παραγωγής στην ιστορία της Citroën. Το πρόθεμα «ë» στην ονομασία της έκδοσης ë-C4 φέρει τα διαλυτικά του ονόματος της Citroën.
Ασφάλεια
Στα τεστ πρόσκρουσης του ανεξάρτητου οργανισμού Euro NCAP (Πρόγραμμα αξιολόγησης νέων μοντέλων της Ευρώπης) το 2021, το Citroën C4 τρίτης γενιάς απέσπασε 4 στα 5 αστέρια στις δοκιμές πλαγιομετωπικής και πλευρικής πρόσκρουσης, καθώς και πλευρικής πρόσκρουσης σε κολώνα, χάνοντας οριακά το πέμπτο, και αυτό μάλιστα επειδή δεν έφερε στάνταρ όλα τα συστήματα ενεργητικής ασφάλειας που απαιτούνται με τα νεότερα και αυστηρότερα κριτήρια του Euro NCAP για να δοθεί και το πέμπτο. Αναλυτικά, τα ποσοστά του ήταν τα εξής:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μοντέλα Citroën Κατηγορία:Αυτοκίνητα ράλλυ Κατηγορία:Μικρομεσαία αυτοκίνητα Κατηγορία:Γαλλικά αυτοκίνητα
Κάμπος Μπεστιάς Ιωαννίνων
Για οικισμούς με το ίδιο όνομα στη Ελλάδα δείτε το λήμμα: Κάμπος
Ο Κάμπος Μπεστιάς είναι ημιορεινό χωριό της πρώην επαρχίας Δωδώνης στο νομό Ιωαννίνων της Ηπείρου σε υψόμετρο 450 μέτρων, το οποίο βρίσκεται στα Όρη Σουλίου, ανατολικά και κοντά στα χωριά Άρδοση και Μονόδεντρο. Απέχει 50,5 χλμ. νοτιοδυτικά της πόλης των Ιωαννίνων και 4 χλμ. νοτιοανατολικά από τη Μπεστιά. Ως οικισμός αναγνωρίστηκε το 1961 και προσαρτήθηκε αρχικά στην τότε κοινότητα Μουκοβίνας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με τη Μουκοβίνα και τη Μπεστιά αποτελούν τη τοπική κοινότητα Μπεστιάς που ανήκει στη δημοτική ενότητα Λάκκας Σουλίου του Δήμου Δωδώνης και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 31 κατοίκους.
Δείτε επίσης
Το λήμμα Κάμπος Ιωαννίνων (αποσαφήνιση) για οικισμούς που έχουν ή είχαν το ίδιο όνομα στο νομό Ιωαννίνων
Fight Club
Το Fight Club είναι ταινία του 1999 βασισμένη στην ομώνυμη νουβέλα του Τσακ Πόλανικ. Σκηνοθέτης της ταινίας είναι ο Ντέιβιντ Φίντσερ, και πρωταγωνιστές ο Μπραντ Πιτ, ο Έντουαρντ Νόρτον και η Έλενα Μπόναμ Κάρτερ. Ο Νόρτον παίζει έναν ανώνυμο πρωταγωνιστή, έναν "οποιονδήποτε", που είναι δυσαρεστημένος με τη δουλειά γραφείου που κάνει. Οργανώνει ένα κλαμπ πάλης ("fight club") με έναν κατασκευαστή σαπουνιών, τον Τάιλερ Ντέρντεν, τον οποίο παίζει ο Μπραντ Πιτ. Στο κλαμπ τους συμμετέχουν κι άλλοι άντρες που θέλουν να παλέψουν για λόγους αναψυχής. Ο αφηγητής εμπλέκεται σε μια σχέση με τον Ντέρντεν και μία παράξενη γυναίκα, τη Μάρλα Σίνγκερ, την οποία παίζει η Μπόναμ Κάρτερ.
Η νουβέλα του Πόλανικ, επιλέχθηκε από την παραγωγό της 20th Century Fox, Laura Ziskin, που προσέλαβε τον Jim Uhls  να γράψει το σενάριο της ταινίας. Ο Φίντσερ ήταν ένας από τους τέσσερις σκηνοθέτες που είχαν σκεφτεί οι παραγωγοί, και τελικά επιλέχθηκε εκείνος λόγω του ενθουσιασμού του για τη ταινία. Ο Φίντσερ εξέλιξε το σενάριο μαζί με τον Uhls και πήρε συμβουλές από τους ηθοποιούς και άλλους ανθρώπους της βιομηχανίας ταινιών. Ο σκηνοθέτης και οι ηθοποιοί, σύγκριναν το Fight Club με τις ταινίες Επαναστάτης Χωρίς Αιτία (1955) και Ο Πρωτάρης (1967). Ο Φίντσερ ήθελε η βία του Fight Club ‍  να χρησιμεύσει σαν αλληγορία για τη σύγκρουση ανάμεσα σε μια γενιά νέων ανθρώπων και ένα σύστημα αξιών από διαφημίσεις. Ο σκηνοθέτης αντέγραψε τους ομοφυλοφιλικούς απόηχους από τη νουβέλα του Πόλανικ για να κρατήσει το ενδιαφέρον του κοινού και να τους αποτρέψει από το να προβλέψουν το τέλος.
Στα στελέχη του στούντιο, δεν άρεσε η ταινία και αναδιάρθρωσαν την διαφημιστική καμπάνια που είχε σχεδιάσει ο Φίντσερ, για να μειώσουν τις προβλεπόμενες απώλειες. Το  Fight Club δε κατάφερε να εκπληρώσει τις επιθυμίες του στούντιο στο  box office και έλαβε πολωμένες αντιδράσεις από κριτικούς που διαφωνούσαν σχετικά με τη βία και την ηθική ασάφεια, αλλά επαίνεσαν τις ερμηνείες, τη σκηνοθεσία, τη μουσική και τα μηνύματα. Θεωρήθηκε από τις πιο αμφιλεγόμενες και πολυσυζητημένες ταινίες του 1999. Αργότερα, η ταινία έγινε κριτική και εμπορική επιτυχία, με τη κυκλοφορία του DVD, που καθιέρωσε το Fight Club σαν καλτ ταινία.
Πλοκή
Ο ανώνυμος αφηγητής (Έντουαρντ Νόρτον) δουλεύει σε μια εταιρία αυτοκινήτων σε μια θέση όπου απαιτεί πολλά ταξίδια και υποφέρει από αϋπνία. Μια μέρα, επισκέπτεται μια συνάντηση ομαδικής ψυχοθεραπείας για άντρες με καρκίνο των όρχεων, όπου πιστεύουν πως είναι κι αυτός ασθενής, και κλαίει αυθόρμητα στα χέρια ενός άλλου άντρα, βρίσκοντας μια "ελευθερία" που καταπραΰνει την αϋπνία του. Αρχίζει να εθίζεται στην συμμετοχή σε ομάδες ομαδικής ψυχοθεραπείας διάφορων ειδών, χωρίς να αποκαλύπτει πως εκείνος δε πάσχει από αυτό που πάσχουν εκείνοι. Ωστόσο, αρχίζει να παρατηρεί πως υπάρχει ακόμα ένας απατεώνας, η Μάρλα Σίνγκερ (Έλενα Μπόναμ Κάρτερ), της οποίας η παρουσία καταστρέφει την ηρεμία του, οπότε διαπραγματεύεται μαζί της για να αποφευχθεί η συνάντηση τους στα ίδια γκρουπ.
Μετά από μια πτήση, όπου γυρνάει από ένα επαγγελματικό ταξίδι, ο αφηγητής βρίσκει το διαμέρισμά του κατεδαφισμένο από μία έκρηξη. Καλεί τον Τάιλερ Ντέρντεν (Μπραντ Πιτ), έναν πωλητή σαπουνιών με τον οποίο είχε συνομιλήσει στο αεροπλάνο, και τον συναντάει σε ένα μπαρ. Μια συζήτηση σχετικά με τον καταναλωτισμό οδηγεί τον Τάιλερ να προσκαλέσει τον αφηγητή να μείνει στο σπίτι του, και ο αφηγητής αργότερα μετακομίζει μόνιμα στο ερειπωμένο σπίτι του Τάιλερ. Έξω από το μπαρ ο Τάιλερ ζητάει από την αφηγητή να τον χτυπήσει, κάτι που τους οδηγεί στο να αρχίσουν μια πάλη. Αφού αυτό συνεχίζεται για αρκετές νύχτες, ελκύει πολλούς άντρες. Στη πορεία, συνεχίζουν τη πάλη στο υπόγειο του μπαρ, όπου στήνεται τελικά το "fight club".
Η Μάρλα παίρνει υπερβολική δόση χαπιών και τηλεφωνεί στον αφηγητή για βοήθεια, αυτός την αγνοεί, αλλά ο Τάιλερ απαντάει στο τηλέφωνο και την σώζει. Ο Τάιλερ και η Μάρλα αρχίζουν να έχουν σεξουαλικές σχέσεις και ο Τάιλερ προειδοποιεί τον αφηγητή να μη μιλήσει ποτέ στη Μάρλα για εκείνον. Στη πόλη, ξεκινάνε να σχηματίζονται πολλά fight clubs και με την αρχηγεία του Τάιλερ, γίνονται μια  αντι-υλιστική και αντι-εταιρική επιχείρηση με το όνομα "Πρότζεκτ Μακελειό". Ο αφηγητής κάνει παράπονα στον Τάιλερ πως θέλει να συμμετέχει περισσότερο στην επιχείρηση, αλλά ο Τάιλερ ξαφνικά εξαφανίζεται. Όταν ένα μέλος του Πρότζεκτ Μακελειό, σκοτώνεται από την αστυνομία κατά τη διάρκεια ενός άσχημα σχεδιασμένου σαμποτάζ, ο αφηγητής προσπαθεί να σταματήσει το πρότζεκτ, και ακολουθεί τα στοιχεία του Τάιλερ από τα διεθνή του ταξίδια για να τον εντοπίσει. Σε μια πόλη, ένα μέλος του Πρότζεκτ χαιρετάει τον αφηγητή με το όνομα του Τάιλερ Ντέρντεν. Ο αφηγητής, καλεί τη Μάρλα από το δωμάτιο του ξενοδοχείου του και ανακαλύπτει πως και η Μάρλα πιστεύει πως είναι ο Τάιλερ. Ξαφνικά, βλέπει τον Τάιλερ μέσα στο δωμάτιο και εκείνος του αποκαλύπτει πως είναι δύο άτομα που μοιράζονται το ίδιο σώμα. Όταν ο αφηγητής πίστευε πως κοιμόταν, στη πραγματικότητα ο Τάιλερ έλεγχε το σώμα του.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ταινίες του 1999 Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες μαύρης κωμωδίας Κατηγορία:Αμερικανικές σατιρικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στο Λος Άντζελες Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Regency Enterprises
Μπράιαν Τζόνσον
Ο Μπράιαν Τζόνσον (Brian Johnson, 5 Οκτωβρίου 1947) είναι Άγγλος τραγουδιστής της χαρντ ροκ μουσικής σκηνής, γνωστός ως τραγουδιστής των AC/DC από το 1980 και έπειτα.
Βιογραφία
Ο Τζόνσον γεννήθηκε στο Ντάνστον του Γκέιτσχεντ της Αγγλίας το 1947, όντας ο μεγαλύτερος από τα τέσσερα παιδιά του Άλαν και της Έσθερ Τζόνσον, με την μητέρα του να είναι ιταλικής καταγωγής.
Geordie
Το πρώτο του συγκρότημα ονομαζόταν Gobi Desert Canoe Club και το 1970 έγινε μέλος των The Jasper Hart Band, όπου τραγουδούσε κομμάτια από το μιούζικαλ "Hair". Μαζί με τον κιθαρίστα Βικ Μάλκολμ, τον μπασίστα Τομ Χιλ και το ντράμερ Μπράιαν Γκίμπσον, σχημάτισε τους Geordie, τον Φεβρουάριο του 1972. Πρώτη τους κυκλοφορία ήταν το σινγκλ "Don't Do That", το οποίο σκαρφάλωσε στο βρετανικό Top-40. Στις αρχές του 1973, κυκλοφόρησαν το πρώτο τους άλμπουμ με τίτλο "Hope You Like It", το οποίο περιείχε την Top-10 επιτυχία "All Because Of You" και το Top-20 σινγκλ "Can You Do It".
Ο δεύτερος δίσκος των Geordie κυκλοφόρησε το 1974 με τίτλο "Don't Be Fooled By The Name" και δύο χρόνια αργότερα ακολούθησε το "Save the World", τελευταίο επίσημο άλμπουμ του Τζόνσον με το συγκρότημα. Το "No Good Woman" του 1978, περιείχε ανεκδοτες ηχογραφήσεις και ο Τζόνσον αποχώρησε και ξεκίνησε να παίζει με καινούρια μέλη σε συγκρότημα που έφερε την ονομασία Geordie. Το 1980, υπέγραψαν συμβόλαιο με δισκογραφική εταιρεία, αλλά διαλύθηκαν όταν προτάθηκε στον Τζόνσον το μικρόφωνο των AC/DC.
AC/DC
220px|thumb|Ο Μπράιαν Τζόνσον το 1991 Τον Μάρτιο του 1980, δέχτηκε πρόσκληση για μία οντισιόν για την θέση του τραγουδιστή των ήδη επιτυχημένων AC/DC. Στις 1 Απριλίου, ανακοινώθηκε επίσημα ότι ο Τζόνσον αναλαμβάνει τα φωνητικά του συγκροτήματος, αντικαθιστώντας τον αποθανόντα Μπον Σκοτ. Πρώτη του ηχογράφηση με τους AC/DC ήταν το άλμπουμ "Back In Black", το οποίο γνώρισε μεγάλη επιτυχία σε όλο τον κόσμο και είναι πλέον ο δεύτερος δίσκος σε πωλήσεις μετά το "Thriller" του Μάικλ Τζάκσον.
Ακολούθησε το "For Those About To Rock" την επόμενη χρονιά, ανεβαίνοντας στην κορυφή του Billboard στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ μέχρι το "Blow Up Your Video" του 1988 τους στίχους του συγκροτήματος έγραφε ο Τζόνσον. Η δημοτικότητα των AC/DC έπεσε στα μέσα της δεκαετίας του '80, αλλά το "The Razor's Edge" επανέφερε τους AC/DC στις υψηλές θέσεις των καταλόγων επιτυχιών σε όλο τον κόσμο.
Το 2008, οκτώ χρόνια μετά το "Stiff Upper Lip", το συγκρότημα κυκλοφόρησε το ιδιαίτερα επιτυχημένο "Black Ice", ανεβαίνοντας στο # 1 σε 29 χώρες, μεταξύ αυτών η Μεγάλη Βρετανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Γερμανία και η Αυστραλία.
Τον Οκτώβριο του 2009, ο Τζόνσον εξέδωσε την αυτοβιογραφία του με τίτλο "Rockers and Rollers".
Είναι οπαδός των αγωνιστικών αυτοκινήτων και αντικών, όντας και οδηγός αγώνων. Τον Μάιο του 2014, παρουσίασε την σειρά ντοκιμαντέρ "Cars That Rock with Brian Johnson", όπου παρουσιάζει αγαπημένα του, ιστορικά αυτοκίνητα.
Στις 7 Μαρτίου 2016 ανακοινώθηκε από την επίσημη ιστοσελίδα του συγκροτήματος πως σύμφωνα με ιατρική γνωμάτευση, ο Τζόνσον θα έπρεπε να σταματήσει άμεσα την παγκόσμια περιοδεία "Rock or Bust" λόγω προβλημάτων ακοής και που πιθανόν να την έχανε και τελείως. Στις 17 Απριλίου 2016 ανακοινώθηκε η επίσημη αποχώρηση του ενώ 2 μέρες μετά ο ίδιος σε ανοιχτή επιστολή του εξήγησε τους λόγους της αποχώρησης του.
Δισκογραφία
{|width="80%" align="center"|
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βρετανοί τραγουδιστές Κατηγορία:Ροκ μουσικοί Κατηγορία:Βρετανοί μουσικοί Κατηγορία:Βρετανοί συλλέκτες αυτοκινήτων Κατηγορία:Μέλη των AC/DC
Λύσσα
Η λύσσα είναι ιογενές νόσημα του κεντρικού νευρικού συστήματος, αποτελώντας μια λοιμώδη ασθένεια που προκαλείται από διηθητό ιό. Ο ιός αυτός μεταδίδεται στον άνθρωπο και στα άλλα ζώα από δάγκωμα κι από το σάλιο ζώων που πάσχουν από λύσσα ή και με την επαφή με κάποιο σημείο του δέρματος που έχει κάποια πληγή.
Ο ιός μεταναστεύει από την πύλη εισόδου του στον εγκέφαλο του θύματος. Κατά τη διάρκεια της περιόδου επώασης, η οποία στον άνθρωπο διαρκεί 20-40 ημέρες ενώ στα άλλα ζώα 15-30 ημέρες, δεν εκδηλώνονται συνήθως κλινικά συμπτώματα. Από τη στιγμή που ο ασθενής, ο οποίος έχει προσβληθεί από τον ιό της λύσσας, παρουσιάσει κλινικά συμπτώματα δεν υπάρχει περίπτωση σωτηρίας και ο θάνατος θα επέλθει μετά από λίγες ημέρες.
Από το έτος 2007, η «Συμμαχία για τον Έλεγχο της Λύσσας» (ARC) καθιέρωσε την 28η Σεπτεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Λύσσας για την ενημέρωση του παγκόσμιου κοινού σχετικά με τη λύσσα. . Ο Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος υπενθυμίζει ότι η λύσσα είναι μια θανατηφόρος ζωοανθρωπονόσος, που οφείλεται σε στελέχη του ραβδοϊού Lyssavirus. Ο ιός μεταδίδεται μέσω του σάλιου, συνήθως από δάγκωμα λυσσασμένου ζώου ή με την επαφή σε σημείο του δέρματος που έχει κάποια πληγή. thumb| Ασθενής με λύσσα, CCID, USA |300px|right thumb|Ρακούν, σποραδικός φορέας λύσσας, ΗΠΑ|300px|right thumb|Ερυθρά αλεπού, συχνός φορέας λύσσας|300px|right thumb|Νυχτερίδες, συχνοί φορείς λύσσας|300px|right
Επιδημιολογία
Ο ιός της λύσσας μεταδίδεται μόνο σε θηλαστικά! Τα περισσότερα ζώα μπορούν να μολυνθούν από τον ιό και μπορούν να μεταδώσουν την ασθένεια στους ανθρώπους. Κάποια από τα θηλαστικά τα οποία μπορούν να μολυνθούν με τον ιό της λύσσας μπορεί να είναι:
Το 2010 υπολογίζεται ότι υπήρξαν 26.000 θάνατοι ανθρώπων κάθε χρόνο από λύσσα σε όλο τον κόσμο. Με τους περισσότερους θανάτους να έλαβαν χώρα στην Ασία και στην Αφρική. Συνεπώς στην Αμερική και την Ευρώπη τα περιστατικά θανάτων ανθρώπων από λύσσα είναι ελάχιστα. Η Ινδία έχει αναφερθεί ότι έχει το υψηλότερο ποσοστό της ανθρώπινης λύσσας στον κόσμο, κυρίως λόγω των αδέσποτων σκύλων. Ενώ ακολουθείται από την Κίνα με το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό, ακολουθούμενη από το Κονγκό σύμφωνα με στοιχεία του 2015. Σε αυτές τις χώρες ο ιός μεταδίδεται πάρα πολύ κυρίως από τα αδέσποτα άρρωστα σκυλιά και άλλα άγρια κυνοειδή είδη), ενώ πρόσφατες εκθέσεις δείχνουν ότι τα άγρια άρρωστα σκυλιά συμπεριφέρονται λυσσαλέα όταν περιφέρονται στους δρόμους. Στις μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ, ορισμένα ζώα που λέγονται μεφίτιδες (Skunk), όπως επίσης τα Ρακούν και τα Κογιότ, είναι οι κύριοι φορείς της λύσσας, που περιλαμβάνει 134 από τους 237 τεκμηριωμένα μη ανθρώπινα κρούσματα των τελευταίων ετών.
Η Ελλάδα θεωρείται επίσημα απαλλαγμένη χώρα, καθώς δεν έχει διαπιστωθεί κρούσμα λύσσας ανθρώπου από το 1987. Όμως το έτος 2012 ανακαλύφθηκαν σκυλιά και αλεπούδες με λύσσα στη Μακεδονία (ερυθρά αλεπού, Κοζάνη) και τα Τρίκαλα. Το 2011 ο ιός της λύσσας απομονώθηκε σε μια κόκκινη αλεπού στην Κοζάνη και τον Νοέμβριο του 2012 σε ποιμενικό σκύλο στην Καστοριά. Με αφορμή την επιβεβαίωση θετικού κρούσματος λύσσας σε ζώο άγριας πανίδας (κόκκινη αλεπού) στην Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης, σε περιοχή πλησίον της Σιάτιστας, ο Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος εφιστά την ιδιαίτερη προσοχή των συναδέλφων για την πιστή και απαρέγκλιτη τήρηση όλων των προβλεπομένων μέτρων προάσπισης της Δημόσιας Υγείας που απορρέουν από το Πρόγραμμα Επιτήρησης της λύσσας. . Πάντως τον Απρίλιο του 2013 το ΚΕΕΛΠΝΟ ανακοίνωσε 20 επιβεβαιωμένα κρούσματα ζώων με λύσσα, εκ των οποίων 2 σκύλοι, 1 γάτα και 17 κόκκινες αλεπούδες
Παθολογική Φυσιολογία Μόλυνσης - Μετάδοση
Ο ιός της λύσσας είναι συνήθως παρών στα νεύρα και το σάλιο ενός συμπτωματικού με λύσσα ζώου. Η πορεία της λοίμωξης είναι συνήθως, αλλά όχι κατ' ανάγκην, από ένα δάγκωμα, ή επαφή του σάλιου με τραύμα. Σε πολλές περιπτώσεις το μολυσμένο ζώο είναι εξαιρετικά επιθετικό, μπορεί να επιτεθεί χωρίς πρόκληση, και παρουσιάζει ασυνήθιστη συμπεριφορά. Κάθε επιθετικότητα ασυνήθιστη από ζώο της ανωτέρω λίστας, πρέπει να μας βάζει σε υποψία νόσησης από λύσσα και δεν πρέπει να το αγγίζουμε, ακόμα και νεκρό, χωρίς γάντια. Η μετάδοση της λύσσας από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά σπάνια. Έχουν αναφερθεί παλιά ορισμένες περιπτώσεις κτηνοτρόφων ή κτηνιάτρων αλλά και παλαιότερα σε άτομα που έκαναν ταριχεύσεις αγρίων ζώων.
Μετά από μια τυπική μόλυνση ανθρώπου από δάγκωμα, ή από επαφή σάλιου ζώου με τραύμα - εκδορά, ο ιός εισέρχεται στο περιφερικό νευρικό σύστημα. Ταξιδεύει στη συνέχεια κατά μήκος των νεύρων προς το κεντρικό νευρικό σύστημα. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, ο ιός δεν μπορεί να ανιχνευθεί εύκολα στο εσωτερικό της υποδοχής, και ο εμβολιασμός μπορεί να τους αναθέσει ακόμη κυτταρική ανοσία για την πρόληψη της συμπτωματικής λύσσας. Όταν ο ιός φθάνει στον εγκέφαλο, προκαλεί ραγδαία εγκεφαλίτιδα. Αυτό ονομάζεται πρόδρομη φάση, και είναι η αρχή των συμπτωμάτων. Μόλις ο ασθενής γίνεται συμπτωματικός, η θεραπεία δεν είναι σχεδόν ποτέ αποτελεσματική και η θνησιμότητα είναι σχεδόν 100%. Η λύσσα μπορεί να πυροδοτήσει και το νωτιαίο μυελό όπου προκαλείται εγκάρσια μυελίτιδα.
Ανθρώπινα Εμβολιασμός: κύριο άρθρο
Εμβολιασμοί ζώων
Ο ιός της λύσσας επιβιώνει σε ευρείες εκτάσεις της γης, κυρίως στην αγροτική και δασική πανίδα. Ωστόσο, στην Ασία, τις περιοχές της αμερικανικής ηπείρου και μεγάλα τμήματα της Αφρικής, τα σκυλιά παραμένουν το κύριο ζώο ξενιστής του ιού. Η νομοθεσία προβλέπει υποχρεωτικό εμβολιασμό των οικόσιτων ζώων συντροφιάς όπως σκυλιά, γάτες.