cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Συνθήκη Φιλίας και Εμπορίου (Πρωσία-ΗΠΑ)
Η Συνθήκη Φιλίας και Εμπορίου μεταξύ του Βασιλείου της Πρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (10 Σεπτεμβρίου 1785) ήταν μια συνθήκη την οποία διαπραγματεύθηκαν ο Κόμης Καρλ Βίλχελμ Φινκ φον Φίνκενσταϊν, Πρωθυπουργός της Πρωσίας, και ο Τόμας Τζέφερσον, Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στη Γαλλία. Υπογράφηκε από τον Φρειδερίκο τον Μέγα και τον Τζορτζ Ουάσινγκτον. Η συνθήκη καθιέρωσε μια εμπορική συμμαχία μεταξύ του Βασιλείου της Πρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και ήταν η πρώτη που υπέγραψε ευρωπαϊκή δύναμη με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την Αμερικανική Επανάσταση. Το Βασίλειο της Πρωσίας αποτέλεσε ένα από τα πρώτα έθνη που αναγνώρισαν επίσημα τη νέα αμερικανική Δημοκρατία. Το πρώτο έθνος που αναγνώρισε τις ΗΠΑ ήταν η Σουηδία, η οποία μάλιστα υπέγραψε Συνθήκη Ειρήνης και Εμπορίου με τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Η Συνθήκη υπεγράφη για την προώθηση του ελεύθερου εμπορίου και των συναλλαγών και έγινε σημείο αναφοράς για τις επόμενες συμφωνίες και συνθήκες ελεύθερου εμπορίου. Η Συνθήκη αναθεωρήθηκε το 1799, έπειτα από διαπραγματεύσεις του Αμερικανού Πρέσβη στην Πρωσία Τζον Κουίνσι Άνταμς.
Σιεμόβιτ του Ντόμπζιν
Ο Σιεμόβιτ, πολων. Siemowit (π. 1262/7-1312) από τον Οίκο των Πιαστ ήταν δούκας τού Ντόμπζινι (1288-93, 95-1303, 05-12), τού Μπζεστς Κουγιάφσκι (1267-88) και από το 1306 κληρονομικός υποτελής τού βασιλείου της Πολωνίας.
Βιογραφία
Ήταν ο πέμπτος γιος τού Καζιμίρ Α΄ δούκα της Κουγιάβια και της Ευφροσύνης των Πιαστ-Σιλεσίας, κόρης τού Καζιμίρ Α΄ δούκα τού Οπόλε.
Όταν αποβίωσε ο πατέρας του το 1267, κληρονόμησε μαζί με τους αμφιθαλείς αδελφούς του το μερίδιο από τις γαίες εκείνου, υπό την επιτροπεία της μητέρας τους ως το 1275, οπότε κυβέρνησαν από κοινού. Περί το 1287, ως αποτέλεσμα της (συνήθους) διαίρεσης των γαιών μεταξύ των αδελφών, έλαβε την περιοχή τού Ντόμπζινι.
Η διακυβέρνηση των συνόρων του δεν ήταν εύκολη υπόθεση για τον Σιεμόβιτ· το 1293, κατά τη διάρκεια εισβολής, αιχμαλωτίστηκε από τους Λιθουανούς. Μπόρεσε και δραπέτευσε δύο έτη μετά το 1295. Κατά την απουσία του η εξουσία ασκείτο από τον αμφιθαλή αδελφό του Βλάντισλαφ Α΄ τον βραχύ, που μετά την επάνοδό του, εκείνος τού παρέδωσε τη διακυβέρνηση.
Έπειτα από την απελευθέρωσή του ο Σιεμόβιτ κράτησε πιο ανεξάρτητη πολιτική. Νυμφεύτηκε την κόρη τού βασιλιά της Ρουθηνίας, γάμο που μάλλον σκέφτηκε ο Βλάντισλαφ Α΄. Η καταστροφική πολιτική τού αδελφού του προκάλεσε τη στέψη τού Βεγκεσλάου Β΄ της Βοημίας ως βασιλιά της Πολωνίας το 1300 και ανάγκασε τον Σιεμόβιτ να δηλώσει υποτέλεια σε αυτόν.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1296 την Αναστασία των Ρουρικιδών, κόρη τού Λέοντα Α΄ βασιλιά της Γαλικίας-Βολινίας ("Ρουθηνίας") και είχε τέκνα:
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Πιαστ
Soul to Squeeze
To Soul to Squeeze είναι ένα τραγούδι από τους Red Hot Chili Peppers, που είχε αρχικά ηχογραφηθεί για το Blood Sugar Sex Magik αλλά τελικά χρησιμοποιήθηκε ως b-side στα single των "Give It Away" and "Under the Bridge". Κυκλοφόρησε ως single από την ταινία Coneheads το 1993 και γνώρισε μεγάλη επιτυχία με αποτέλεσμα να συμπεριληφθεί στο Greatest Hits. Ερμηνεύτηκε live για πρώτη φορά το 1998, όταν ο Τζον Φρουσιάντε επέστρεψε στην μπάντα. Έφτασε στο νούμερο 1 των U.S. Modern Rock Tracks. Το βίντεο κλιπ σκηνοθετήθηκε από τον Kevin Kerslake. Ο γνωστός ηθοποιός Κρις Φάρλεϊ κάνει μια γκεστ εμφάνιση στο βίντεο.
Τραγούδια
CD version 1
CD version 2
CD version 3 [EP]
Τζουκμπόξ
Κασέτα
Κατηγορία:Τραγούδια των Red Hot Chili Peppers Κατηγορία:Τραγούδια του 1991 Κατηγορία:Singles του 1993
Γιόχανα Σιγκουρδαρντότιρ
Η Γιόχαννα Σιγκουρδαρντόττιρ (Jóhanna Sigurðardóttir, 4 Οκτωβρίου 1942-) είναι Ισλανδή πολιτικός που διετέλεσε πρωθυπουργός της Ισλανδίας από το 2009 ως το 2013.
Είναι μέλος του Αλθίνγκι από το 1978, επανεκλεγόμενη οκτώ συνεχείς φορές. Πριν γίνει πρωθυπουργός ήταν υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων και Κοινωνικής Ασφάλισης το 1987-1994 και 2007-2009. Έγινε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ισλανδίας την 1η Φεβρουαρίου 2009 καθώς και η πρώτη ανοιχτά ομοφυλόφιλη αρχηγός κυβέρνησης της σύγχρονης ιστορίας. Στις 27 Ιουνίου 2010, με την εφαρμογή του νόμου που καθιστά νόμιμο το γάμο μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου, η πολιτικός νυμφεύθηκε επίσημα με τη σύντροφό της, Γιονίνα Λεοσντότιρ. Τον Σεπτέμβριο του 2012, η Σιγκουρδαρντότιρ ανακοίνωσε την αποχώρησή της από την πολιτική. .
Εκπαίδευση
Η Γιόχανα γεννήθηκε στο Ρέυκιαβικ και σπούδασε στο Εμπορικό Κολλέγιο της Ισλανδίας, εμπορική σχολή που τη διαχειρίζεται το Εμπορικό επιμελητήριο. Αφού αποφοίτησε το 1960, εργάστηκε ως αεροσυνοδός στην Loftleiðir (προκάτοχος της Icelandair) και ως υπάλληλος γραφείου. Ήταν ενεργή στο συνδικαλιστικό κίνημα από νωρίς στην επαγγελματική της καριέρα. Ήταν πρόεδρος του Ισλανδικού Συνδέσμου Αεροσυνοδών το 1966 και 1969 καθώς και του Συμβουλίου Εμποροϋπαλλήλων από το 1976 ως το 1983.
Πολιτική καριέρα
Εκλέχθηκε στο Αλθίνγκι το 1978 με τη λίστα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος στην εκλογική περιφέρεια Ρέυκιαβικ. Είχε από νωρίς επιτυχία στη βουλευτική της καριέρα καθώς έγινε αντιπρόεδρος του Αλθίνγκι το 1979 και το 1983-84. Εκλέχθηκε αντιπρόεδρος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος το 1984, παραμένοντας στη θέση αυτή μέχρι το 1993. Ήταν Υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων σε τέσσερις διαφορετικές κυβερνήσεις από το 1987 ως το 1994. . Το 1993 αφού έχασε στην εκλογή αρχηγού έφυγε από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα για να σχηματίσει το νέο κόμμα Þjóðvaki (ελεύθερη μετάφραση: «Ξυπνώντας το Έθνος» ή «Εθνικό Κίνημα»). Τα δύο κόμματα επανενώθηκαν το 2000 για να σχηματίσουν την υφιστάμενη Σοσιαλδημοκρατική Συμμαχία. Η δήλωσή της του 1994 «Minn tími mun koma!» («Δεν ήρθε ακόμα η ώρα μου») αφού έχασε στην εκλογή αρχηγού, έχει γίνει παροιμιώδης στα Ισλανδικά.
Από το 1994 ως το 2003, η Γιόχανα ήταν ενεργό μέλος της αντιπολίτευσης στο Αλθίνγκι συμμετέχοντας σε πληθώρα κοινοβουλευτικών επιτροπών. Μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2003, όπου κατέβηκε στη Νότια Εκλογική περιφέρεια του Ρέυκιαβικ (μετά τον χωρισμό της παλιάς περιφέρειας του Ρέικιαβικ), επανεκλέχτηκε αντιπρόεδρος του Αλθίνγκι. Στις βουλευτικές εκλογές του 2007, στις οποίες κατέβηκε στη βόρεια εκλογική περιφέρεια Ρέυκιαβικ, επέστρεψε στην κυβέρνηση η Σοσιαλδημοκρατική Συμμαχία σε συνεργασία με το Ανεξάρτητο Κόμμα και η Γιόχανα έγινε Υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Πρωθυπουργία
Στις 26 Ιανουαρίου 2009, ο πρωθυπουργός της Ισλανδίας Γκέιρ Χάαρντε υπέβαλε την παραίτηση της κυβέρνησης συνασπισμού στον πρόεδρο της Ισλανδίας Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον. Η παραίτηση ήταν αποτέλεσμα των διαδηλώσεων για τον χειρισμό της οικονομικής κρίσης από την κυβέρνηση· οι διαδηλώσεις συνεχίζονταν για 6 εβδομάδες και από τις 20 Ιανουαρίου είχαν ενταθεί.
Εκλογικός θρίαμβος 2009
Οι πρόωρες εκλογές διεξήχθησαν στις 25 Απριλίου του 2009. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, το οποίο είναι υπέρ της ένταξης στην ΕΕ, κέρδισε 31,9% των ψήφων και ο εταίρος του στον συνασπισμό, Κίνημα Αριστερών Πρασίνων έλαβε 23,3%. Ήταν η πρώτη φορά που τα κεντροαριστερά κόμματα πέτυχαν τόσο μεγάλη εκλογική νίκη, με συνολικά 34 έδρες. Στις 10 Μαΐου του 2009 ανακοινώθηκε η συμφωνία για σχηματισμό κυβέρνησης, με τη Γιόχανα να παραμένει πρωθυπουργός. Αποχώρησε από την πρωθυπουργία το 2013 και τη διαδέχτηκε ο Σίγκμουντουρ Νταβίντ Γκουνλάουγκσον.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Σιγκουρδαρντότιρ Κατηγορία:ΛΟΑΤ πρόσωπα από την Ισλανδία Κατηγορία:Γυναίκες Πρωθυπουργοί
Κόλπος της Νάπολης
Ο Κόλπος της Νάπολης (ιταλικά: Golfo di Napoli) είναι γεωγραφικός θαλάσσιος σχηματισμός της νότιας Ιταλίας και συγκεκριμένα στα νοτιοδυτικά παράλια της χώρας, ο οποίος έλκει την ονομασία του από την ομώνυμη πόλη. Αποτελεί μέρος του Τυρρηνικού πελάγους της Μεσογείου θάλασσας.
Στο κεντρικό τμήμα των χερσαίας περιοχής (ακτές) του κόλπου βρίσκεται ο Βεζούβιος και νοτίως αυτού η αρχαία Πομπηία. Στον κόλπο βρίσκονται τα νησιά Ίσκια, Κάπρι και Προτσίντα, καθώς και τα μικρότερα Νησίδα και Βιβάρα.
Κατηγορία:Καμπανία Κατηγορία:Νάπολη Ναπολη Κατηγορία:Αθλητικές εγκαταστάσεις Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων 1960
Φοινικική γλώσσα
Η φοινικική γλώσσα ή χαναανική εβραϊκή είναι αρχαία εξαφανισμένη γλώσσα η οποία ανήκει στη βορειοδυτική ομάδα των σημιτικών γλωσσών. Ειδικότερα ανήκει στην οικογένεια των Χαναανικών γλωσσών. Ήταν επικρατούσα γλώσσα κυρίως των περιοχών που άκμασε ο φοινικικός πολιτισμός όπως η Τύρος ή Βύβλος και η Σιδώνα που αντιστοιχούν στο σημερινό Λίβανο στα παραθαλάσσια της Συρίας και του Ισραήλ στη νοτιοανατολική Κύπρο και ως γλώσσα κύρους στη Μικρά Ασία. Ομιλητές της υπήρχαν και στις αποικίες των Φοινίκων όπως στην Καρχηδόνα με την ανάπτυξη της Καρχηδονιακής η οποία είναι πολύ συγγενής της Φοινικικής. Τα κράτη που αντιστοιχούν στις περιοχές επέκτασης του Φοινικικού πολιτισμού και γλώσσας είναι η Τυνησία το Μαρόκο η Λιβύη η Αλγερία και περιοχές όπως η Σικελία η Σαρδηνία η Κορσική οι Βαλεαρίδες Νήσοι και το νότιο άκρο της Ισπανίας. Μέλη της ίδιας οικογένειας γλωσσών ήταν η Αμμωνιτική, η Μωαβιτική η Εδωμιτική και η Ουγκαριτική  ωστόσο μόνο η Φοινικική κατάφερε να ξεφύγει από τα στενά όρια της περιοχής.
Ευρήματα
Η Φοινικική γλώσσα μαζί με την Καρχηδονιακή (Punic) είναι σήμερα γνωστή μόνο από τις περίπου 10.000 επιγραφές που έχουν ανακαλυφθεί, καθώς και από περιστασιακές αναφορές σε βιβλία που έχουν γραφτεί σε άλλες γλώσσες, δεδομένου ότι γράφτηκε κυρίως σε πάπυρο και περγαμηνή και όχι πέτρα. Οι επιγραφές αυτές έχουν βρεθεί σε όλες τις προαναφερθείσες περιοχές επιρροής του Φοινικικού πολιτισμού, ορισμένες δε είναι δίγλωσσες αποτυπώνοντας ταυτόχρονα τις πολυποίκιλες σχέσεις των Φοινίκων με τους γείτονες τους. Ένα σημαντικό εύρημα της φοινικικής γλώσσας, σε επιγραφές που αποτυπώνονται σε μάρμαρο, όστρακα και πέτρες, είναι το Φοινικικό Αρχείο Ιδαλίου στο Ιδάλιο της Κύπρου. Η παλιότερη αποκρυπτογραφημένη φοινικική επιγραφή τοποθετείται πιθανώς στον 11ο π.Χ. αιώνα και αφορά στον επιτάφιο του βασιλιά της Βύβλου Αχιράμ. Μολονότι η Φοινικική επιβίωσε επί 1000 χρόνια δεν έχουν βρεθεί δείγματα λογοτεχνίας παρά μόνο θρησκευτικά κείμενα που αφορούν στους Θεούς της περιοχής όπως ο Χαντάντ ή Βαάλ, η Αστόρεθ ο Κοθάρ και ο Ελ. Επιγραφή του 1ου αιώνα π.Χ. είναι το πιο σύγχρονο εύρημα όταν πλέον η Φοινικική παρακμάζει και τη θέση της παίρνει η Αραμαϊκή γλώσσα τόσο τοπικά όσο και ευρύτερα στην περιοχή.
Προφορά
Ως τυπική σημιτική γλώσσα η Φοινικική έχει την τάση να στρογγυλεύει (περισσότερο και από τις συγγενικές της γλώσσες) τον μακρό φθόγγο Α σε ū και τον βραχύ Α σε ō. Για παράδειγμα η λέξη αιωνιότητα προφέρεται ulom ενώ στην εβραϊκή γλώσσα olam και στην Αραμαϊκή alem. Ωστόσο οι προφορές αυτές συνάγονται από το ελλειμματικό αλφάβητο τους που κατέγραφε μόνο τα σύμφωνα και όχι τα φωνήεντα.
Γραφή
Η Φοινικική γραφόταν με το συμφωνογραφικό φοινικικό αλφάβητο, το οποίο προερχόταν από το πρωτοσημιτικό αλφάβητο ενώ αποτέλεσε τη βάση για το ελληνικό αλφάβητο και μέσω ετρουσκικής προσαρμογής για το λατινικό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χαναανικές γλώσσες Κατηγορία:Εξαφανισμένες γλώσσες της Ασίας Κατηγορία:Φοίνικες
Ιλαρά
Η Ιλαρά είναι ιογενής λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από τον παραμυξοϊό του γένους morbillivirus. Ο ιός έχει μορφή σφαιρική, περιβάλλεται από κάψα και το γενετικό του υλικό είναι μονόκλωνο RNA. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα, καταρροή, κοκκίνισμα των ματιών και γενικά, ένα κηλιδοβλατιδώδες, ερυθηματώδες εξάνθημα. Συχνές επιπλοκές περιλαμβάνουν διάρροιες, φλεγμονή του μέσου ωτός και πνευμονία. Προκαλούνται εν μέρει λόγω της ανοσοκαταστολής που προκαλεί η ιλαρά. Λιγότερες συχνές επιπλοκές περιλαμβάνουν τις επιληψία, τύφλωση και φλεγμονή του εγκεφάλου. Η θνητότητα στις ΗΠΑ υπολογίζεται σε 0,2%, αλλά σε καθεστώς υποσιτισμού μπορεί να ξεπεράσει το 10%.
Η ιλαρά μεταδίδεται με την αναπνοή (σε επαφή με υγρά από τη μύτη και το στόμα ενός μολυσμένου ατόμου, είτε άμεσα είτε μέσω του αέρα), και είναι εξαιρετικά μεταδοτική - το 90% των ανθρώπων που δεν έχουν ανοσία και μοιράζονται τον ίδιο χώρο με ένα μολυσμένο πρόσωπο θα νοσήσουν. Η ασυμπτωματική περίοδος επώασης ξεκινά 9-12 ημέρες μετά την αρχική έκθεση στον ιό και η νόσηση διαρκεί 2-4 ημέρες πριν, μέχρι δύο 2-5 ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος (δηλαδή 4-9 ημέρες συνολικά). Δεν υπάρχει εξειδικευμένη θεραπεία, αν και η υποστηρικτική φροντίδα μπορεί να βελτιώσει την έκβαση. Το εμβόλιο έναντι της ιλαράς είναι πολύ αποτελεσματικό και εξαιρετικά ασφαλές και συνήθως χορηγείται σε συνδυασμό με άλλα εμβόλια. Μείωσε κατά 80% τους θανάτους από ιλαρά την περίοδο 2000-2017.
Στα αγγλικά είναι γνωστή με τον όρο "measles", με εναλλακτικό όνομα για την ιλαρά στις αγγλόφωνες χώρες το "rubeola", το οποίο μερικές φορές συγχέεται με τον όρο "rubella" που στα αγγλικά αφορά την ερυθρά. Οι δυο ασθένειες είναι τελείως διαφορετικές.
Συμπτώματα
thumb|right|Ασθενής προσβεβλημένος με Ιλαρά. thumb|right|Ασθενής με παρουσία κατά την τρίτη μέρα πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων «σημείων Κόπλικ", ενδεικτικό της έναρξης της ιλαράς. Τα κλασικά συμπτώματα της ιλαράς περιλαμβάνουν τετραήμερο πυρετό, βήχα, καταρροή και επιπεφυκίτιδα (κόκκινα μάτια). Ο πυρετός μπορεί να φθάσει έως και 40 °C (104 °F). Η ύπαρξη κηλίδων Κόπλικ μέσα στο στόμα είναι παθογνωμονική (διαγνωστική) για την ιλαρά, αλλά συχνά δεν φαίνονται, επειδή είναι παροδικές και μπορεί να εξαφανιστούν εντός ημέρας από την εμφάνισή τους.
Το χαρακτηριστικό εξάνθημα της ιλαράς περιγράφεται ως ένα γενικευμένο, κηλιδοβλατιδώδες, ερυθηματώδες εξάνθημα που εμφανίζεται αρκετές ημέρες αφότου ξεκινήσει ο πυρετός. Πρωτοεμφανίζεται στο κεφάλι, πριν εξαπλωθεί για να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος του σώματος, προκαλώντας συχνά κνησμό. Το εξάνθημα της ιλαράς εμφανίζεται 2-4 ημέρες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων και παραμένει μέχρι και οκτώ ημέρες, αλλάζοντας χρώμα από κόκκινο σε σκούρο καφέ προτού εξαφανιστεί.
Ο χρόνος που χρειάζεται για να εκδηλώσει την αρρώστια (χρόνος επώασης) ένα παιδί που ήρθε σε επαφή με τον ιό είναι περίπου 12 μέρες.
Επιπλοκές
Οι επιπλοκές της ιλαράς είναι σχετικά κοινές και κυμαίνονται από σχετικά ήπιες όπως διάρροια, έως πιο σημαντικές όπως πνευμονία, φλεγμονή του μέσου ωτός και εγκεφαλίτιδα (σπανιότερα, υποξεία σκληρυντική πανεγκεφαλίτιδα), έλκος του κερατοειδούς - πράγμα που οδηγεί στη δημιουργία ουλών πάνω του. Οι επιπλοκές είναι συνήθως πιο σοβαρές σε ενήλικες που προσβάλλονται από τον ιό.
Αίτια
Η ιλαρά προκαλείται από τον ιό της ιλαράς, έναν περιβαλλόμενο από κάψα ιό, που περιέχει μονόκλωνο RNA σαν γενετικό υλικό, που ανήκει στο γένος των μορβιλιοϊών (morbillivirus) της οικογένειας των παραμυξοϊών. Οι άνθρωποι είναι οι φυσικοί φορείς του ιού· δεν έχει αναφερθεί προσβολή ζώου απ' αυτόν. Αυτός ο ιδιαίτερα μεταδοτικός ιός μεταδίδεται με τον βήχα και το φτάρνισμα, μέσω στενής προσωπικής επαφής ή άμεσης επαφής με εκκρίσεις.
Παράγοντες κινδύνου για βαριά ιλαρά:
Διάγνωση
Η κλινική διάγνωση της ιλαράς απαιτεί ιστορικό πυρετού τουλάχιστον τριών ημερών, με ένα τουλάχιστον από τα τρία: βήχα, καταρροή, επιπεφυκίτιδα. Η παρατήρηση κηλίδων Κόπλικ είναι επίσης διαγνωστικό της ιλαράς.
Πρόληψη
thumb|280px|Στατιστικά του εμβολιασμού για ιλαρά ανά τον κόσμο thumb|280px|Περιστατικά που παρατηρήθηκαν στις ΗΠΑ πριν και μετά την καθιέρωση του εμβολιασμού thumb|280px|Περιστατικά που παρατηρήθηκαν στην Αγγλία και την Ουαλία πριν και μετά την καθιέρωση του εμβολιασμού, η κάλυψη δεν ήταν αρκετά διαδεδομένη ώστε η [[ανοσία αγέλης να αποτρέψει μαζικά ξεσπάσματα μέχρι την καθιέρωση του εμβολίου MMR που εισήχθη το 1988.]] Στις ανεπτυγμένες χώρες, τα περισσότερα παιδιά εμβολιάζονται κατά της ιλαράς από την ηλικία των 18 μηνών, συνήθως με το τριπλό εμβόλιο ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς (εμβόλιο MMR). Ο εμβολιασμός γενικά δεν πραγματοποιείται νωρίτερα από αυτή την ηλικία γιατί τα παιδιά μικρότερα των 18 μηνών διατηρούν συνήθως ανοσοσφαιρίνες (αντισώματα) κατά της ασθένειας, που μεταδίδονται από τη μητέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Μια δεύτερη δόση του εμβολίου δίνεται συνήθως σε παιδιά ηλικίας μεταξύ τεσσάρων και πέντε ετών, για να αυξήσει το ποσοστό της ανοσίας. Τα ποσοστά εμβολιασμού είναι αρκετά υψηλά και επιτυγχάνεται ανοσία αγέλης, γεγονός που καθιστά την ιλαρά μια σχετικά σπάνια ασθένεια. Ακόμη και ένα κρούσμα σε κοιτώνες κολεγίου ή κάτι παρόμοιο συχνά αντιμετωπίζεται με τοπικό πρόγραμμα εμβολιασμού, σε περίπτωση που κάποιος από τους ανθρώπους που εκτέθηκαν στη νόσο δεν έχει ήδη ανοσοποιηθεί.
Σε αναπτυσσόμενες χώρες όπου η ιλαρά είναι ιδιαίτερα ενδημική, οι γιατροί του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας συστήνουν τη χορήγηση δύο δόσεων του εμβολίου, μια στους έξι και μια στους εννέα μήνες ζωής. Το εμβόλιο πρέπει να χορηγείται είτε το παιδί είναι φορέας του AIDS, είτε όχι. Είναι λιγότερο αποτελεσματικό σε βρέφη-ασθενείς με HIV-λοίμωξη, αλλά όπως και να έχει, ο κίνδυνος των ανεπιθύμητων παρενεργειών είναι χαμηλός. Στα προγράμματα εμβολιασμού κατά της ιλαράς συχνά παρέχονται και άλλα πράγματα χρήσιμα για την υγεία των παιδιών, όπως κουνουπιέρες για την προστασία από την ελονοσία, αντιπαρασιτικά φάρμακα και συμπληρώματα βιταμίνης Α. Έτσι, αυτά συμβάλλουν και στη μείωση των παιδικών θανάτων από άλλα αίτια.
Μη εμβολιασμένοι πληθυσμοί κινδυνεύουν σημαντικά από την ασθένεια. Τα χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού στη βόρεια Νιγηρία μειώθηκαν περαιτέρω στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν ριζοσπάστες κήρυκες προώθησαν μια φήμη ότι η πολιομυελίτιδα ήταν μια δυτική συνωμοσία για αποστείρωση των μουσουλμάνων, πράγμα που μπορούσε ευκολότερα να τους οδηγήσει σε μόλυνση από τον ιό HIV. Ο αριθμός των περιπτώσεων της ιλαράς αυξήθηκε σημαντικά, και εκατοντάδες παιδιά έχασαν τη ζωή τους.
Σε ένα άρθρο του 1998 στο Βρετανικό ιατρικό περιοδικό The Lancet παρουσιάστηκαν θεωρίες σύνδεσης μεταξύ του εμβολίου MMR και του αυτισμού Αργότερα, έρευνα από τον δημοσιογράφο Μπράιαν Ντιρ (en) της εφημερίδας Sunday Times αποκάλυψε πως ο επικεφαλής συγγραφέας του άρθρου, Άντριου Γουέικφιλντ, εξυπηρετούσε συμφέροντα και είχε παραβεί ηθικούς κώδικες. Το περιοδικό The Lancet αργότερα ανακάλεσε, και ο Γουέικφιλντ κρίθηκε ένοχος από το Γενικό Ιατρικό Συμβούλιο για σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα τον Μάιο του 2010. Διαγράφτηκε από το ιατρικό μητρώο, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορούσε πλέον να ασκήσει το ιατρικό επάγγελμα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η έρευνά του ανακηρύχθηκε δόλια το 2011 από το περιοδικό The Lancet. Έτσι, τα επιστημονικά στοιχεία δεν υποστηρίζουν την υπόθεση ότι το MMR παίζει ρόλο στην πρόκληση αυτισμού.
Μέτρα πρόληψης
Επιπρόσθετα, συνιστάται να γίνεται σε κάθε ευκαιρία έλεγχος της εμβολιαστικής κατάστασης των παιδιών, εφήβων και νέων ενήλικων και ολοκλήρωση του εμβολιασμού όπου χρειάζεται.
Θεραπεία
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την ιλαρά. Οι περισσότεροι ασθενείς με ελαφράς μορφής ιλαρά θα αναρρώσουν με ανάπαυση και υποστηρικτική αγωγή. Είναι, ωστόσο, σημαντικό να αναζητείται ιατρική συμβουλή αν ο ασθενής χειροτερεύει, καθώς μπορεί να υπάρξουν επιπλοκές.
Μερικοί ασθενείς αναπτύσσουν πνευμονία ως αποτέλεσμα της ιλαράς. Άλλες επιπλοκές περιλαμβάνουν ωτίτιδες, βρογχίτιδα και εγκεφαλίτιδα. Η οξεία εγκεφαλίτιδα της ιλαράς έχει ποσοστό θνησιμότητας της τάξης του 15%. Αν και δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την εγκεφαλίτιδα της ιλαράς, τα αντιβιοτικά είναι απαραίτητα για την βακτηριακή πνευμονία, ιγμορίτιδα ή βρογχίτιδα που μπορεί να ακολουθήσουν την ιλαρά.
Όλες οι άλλες θεραπείες αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα με ιβουπροφαίνη ή παρακεταμόλη, για να μειώσει τον πυρετό και τον πόνο και, εφόσον απαιτείται, ταχείας δράσης βρογχοδιασταλτικό για το βήχα. Όσον αφορά την ασπιρίνη, μερικές έρευνες έχουν δείξει συσχετισμό μεταξύ της λήψης ασπιρίνης από παιδιά και της ανάπτυξης του συνδρόμου Reye. Ωστόσο, άλλες έρευνες έχουν δείξει πως η ασπιρίνη μπορεί να μην είναι το μόνο φάρμακο που συνδέεται με τη νόσο αυτή (μάλιστα έχουν εμπλακεί και διάφορα αντιεμετικά) καθιστώντας έτσι τη σύνδεση μεταξύ της χρήσης ασπιρίνης σε παιδιά και την ανάπτυξη του συνδρόμου Reye μικρή, αν όχι ανύπαρκτη. Παρ 'όλα αυτά, οι περισσότερες υγειονομικές αρχές εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικές κατά τη χρήση της ασπιρίνης για οποιουδήποτε είδους πυρετό σε παιδιά κάτω των 16.
Έχει ερευνηθεί επίσης η χρήση της βιταμίνης Α στη θεραπεία. Μετά από συστηματική παρακολούθηση της χρήσης της δεν διαπιστώθηκε σημαντική μείωση της συνολικής θνησιμότητας, παρατηρήθηκε όμως μείωση της θνησιμότητας στα παιδιά ηλικίας κάτω των δύο ετών.
Πρόγνωση
Ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών επιβιώνουν από την ιλαρά, επιπλοκές συμβαίνουν αρκετά συχνά, και μπορεί να περιλαμβάνουν βρογχίτιδα και πανεγκεφαλίτιδα η οποία είναι δυνητικά θανατηφόρα. Επίσης, ακόμη και αν ο ασθενής δεν κινδυνεύει να πεθάνει ή να εμφανίσει σοβαρές επιπτώσεις από την ιλαρά, μπορεί να μεταδώσει την ασθένεια σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, για τους οποίους ο κίνδυνος θανάτου είναι πολύ υψηλότερος, εξαιτίας επιπλοκών όπως η γιγαντοκυτταρική πνευμονία. Η οξεία εγκεφαλίτιδα της ιλαράς είναι μια άλλη πιθανή επίπτωση της μόλυνσης από ιό της ιλαράς. Εμφανίζεται συνήθως δύο ημέρες έως μία εβδομάδα μετά την εμφάνιση του εξανθήματος της ιλαράς, και ξεκινά με πολύ υψηλό πυρετό, έντονο πονοκέφαλο και σπασμούς. Ο ασθενής μπορεί να έρθει σε κωματώδη κατάσταση κι έτσι να προκληθεί βλάβη του εγκεφάλου ή να επέλθει ο θάνατος.
Επιδημιολογία
thumb|[[Αναπηρία-προσαρμοζόμενος έτος ζωής για Ιλαρά ανά 100,000 κατοίκους το 2002. {{legend|#b3b3b3|no data}} {{legend|#ffff65|≤ 10}} {{legend|#fff200|10–25}} {{legend|#ffdc00|25–50}} {{legend|#ffc600|50–75}} {{legend|#ffb000|75–100}} {{legend|#ff9a00|100–250}} {{legend|#ff8400|250–500}} {{legend|#ff6e00|500–750}} {{legend|#ff5800|750–1000}} {{legend|#ff4200|1000–1500}} {{legend|#ff2c00|1500–2000}} {{legend|#cb0000|≥ 2000}} ]] Η θνησιμότητα στις αναπτυγμένες χώρες είναι ~ 1 / 1000. Στην υποσαχάρια Αφρική, η θνησιμότητα είναι 10%. Σε περιπτώσεις με επιπλοκές, το ποσοστό μπορεί να ανέλθει σε 20-30%. Κατά μέσο όρο, ~ 450 παιδιά πεθαίνουν κάθε μέρα από ιλαρά.
Ακόμη και σε χώρες όπου έχει εισαχθεί ο εμβολιασμός, τα ποσοστά μπορεί να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Στην Ιρλανδία, ο εμβολιασμός εισήχθη το 1985. Ο αριθμός των περιστατικών ιλαράς ήταν 99.903 κατά το έτος αυτό. Μέσα σε δύο χρόνια, ο αριθμός των κρουσμάτων μειώθηκε σε 201, αλλά η μείωση αυτή δεν ήταν σταθερή: οι αριθμοί ασθενών το 1989, 1993 και 2000 ήταν 1.248, 4.328 και 1.603, αντίστοιχα. Το παράδειγμα αυτής της χώρας καταδεικνύει την ανάγκη τα ποσοστά εμβολιασμού να ξεπερνούν το 95% για την πρόληψη της εξάπλωσης της ιλαράς.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ιλαρά είναι μια από τις κύριες αιτίες της παιδικής θνησιμότητας που προλαμβάνονται με εμβολιασμό. Παγκοσμίως, το ποσοστό θνησιμότητας έχει μειωθεί σημαντικά από μια εκστρατεία εμβολιασμού κατά της ιλαράς στην οποία συμμετέχουν: ο Αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός, το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), τα Ηνωμένα Έθνη, η UNICEF και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ/WHO). Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ιλαρά μειώθηκε κατά 60% - από περίπου 873.000 θανάτους το 1999 σε 345.000 το 2005. Οι εκτιμήσεις για το 2008 δείχνουν πως οι θάνατοι μειώθηκαν περαιτέρω σε 164.000 σε παγκόσμιο επίπεδο, με 77% των θανάτων από ιλαρά να παραμένουν το 2008 εντός της Νοτιοανατολικής Ασίας.
Πέντε από τις έξι περιοχές του Π.Ο.Υ έχουν θέσει στόχους για την εξάλειψη της ιλαράς και κατά την 63η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας το Μάιο του 2010, οι εκπρόσωποι συμφώνησαν σαν παγκόσμιο στόχο τη μείωση κατά 95% της θνησιμότητας από ιλαρά μέχρι το 2015 από το επίπεδο που σημειώθηκε το 2000, καθώς και την κίνηση προς την ενδεχόμενη εξάλειψη της νόσου. Εντούτοις, καμία συγκεκριμένη ημερομηνία-στόχος για την εξάλειψη της νόσου δεν έχει ακόμα συμφωνηθεί μέχρι τον Μάιο του 2010.
Εξέλιξη
Ο ιός της ιλαράς εξελίχθηκε από τον κάποτε διαδεδομένο ιό της πανώλης των βοοειδών, κατά πάσα πιθανότητα τον 11ο και 12ο αιώνα. Η πρώτη πιθανή προέλευση αποδίδεται στα πλαίσια του έβδομου αιώνα· για αυτή την πρωιμότερη προέλευση υπάρχουν κάποιες γλωσσικές αποδείξεις. Το σημερινό στέλεχος εξελίχθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα - πιθανότατα μεταξύ 1908 και 1943.
Ιστορία
Η Πανούκλα του Αντωνίνου, που διήρκεσε από το 165 έως το 180 μ.Χ., επίσης γνωστή ως πανούκλα του Γαληνού, ο οποίος και την περιέγραψε, ήταν κατά πάσα πιθανότητα αιτία της ευλογιάς ή της ιλαράς. Η ασθένεια σκότωσε περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού σε ορισμένες περιοχές, και αποδεκάτισε τον ρωμαϊκό στρατό. Οι εκτιμήσεις για τη χρονική στιγμή της εξέλιξης της ιλαράς φαίνεται να υποδηλώνουν πως ο λοιμός ήταν κάτι άλλο και όχι ιλαρά. Η πρώτη επιστημονική περιγραφή της ιλαράς και η διάκρισή της από την ευλογιά και την ανεμοβλογιά αποδίδεται στον Πέρση γιατρό, Ζακαρίγια Αρ-Ραζί (860-932),που ήταν γνωστός στη Δύση ως Ραζής (Rhazes), ο οποίος εξέδωσε "Το βιβλίο της Ευλογιάς και Ιλαράς" (στα αραβικά:. Kitab fi al-jadari WA-al-hasbah) Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα είναι σήμερα γνωστά για την εξέλιξη της ιλαράς, αυτή η έκδοση ήταν εξαιρετικά καινοτόμη.
Η ιλαρά είναι μια ενδημική ασθένεια, που σημαίνει ότι είναι συνεχώς παρούσα σε μια κοινότητα, και πολλοί άνθρωποι ανοσοποιούνται ενάντια σ' αυτήν. Σε πληθυσμούς που δεν εκτίθενται σε ιλαρά, η ξαφνική έκθεσή τους στον ιό μπορεί να είναι καταστροφική. Το 1529, μία επιδημία ιλαράς στην Κούβα σκότωσε τα δύο τρίτα των κατοίκων που είχαν επιζήσει προηγουμένως ευλογιά. Δύο χρόνια αργότερα, η ιλαρά ήταν υπεύθυνη για το θάνατο του μισού πληθυσμού της Ονδούρας, και είχε ρημάξει το Μεξικό, την Κεντρική Αμερική και τον πολιτισμό των Ίνκας.
Στα τελευταία 150 χρόνια, έχει υπολογιστεί ότι η ιλαρά έχει σκοτώσει περίπου 200 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1850, η ιλαρά σκότωσε το ένα πέμπτο των κατοίκων της Χαβάης. Το 1875, η ιλαρά σκότωσε πάνω από 40.000 κατοίκους των Φίτζι, περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού. Τον 19ο αιώνα, η ασθένεια αποδεκάτισε τον πληθυσμό των νησιών Ανταμάν. Το 1954, ο ιός που προκαλεί την ασθένεια απομονώθηκε από ένα εντεκάχρονο αγόρι από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Ντέιβιντ Έντμονστο, και μεταφέρθηκε σε ιστοκαλλιέργεια εμβρύου όρνιθας. Μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί 21 στελέχη του ιού της ιλαράς. Όταν εργαζόταν στην φαρμακευτική εταιρία Merck, ο Μόρις Χίλμαν ανέπτυξε το πρώτο επιτυχημένο εμβόλιο. Άδεια εμβολιασμού για την πρόληψη της ασθένειας άρχισε να διατίθεται το 1963.
Πρόσφατα ξεσπάσματα της ασθένειας
Από τις αρχές του Σεπτεμβρίου του 2009, στο Γιοχάνεσμπουργκ έχουν αναφερθεί περίπου 48 περιπτώσεις ιλαράς. Λίγο μετά το ξέσπασμα, η κυβέρνηση διέταξε όλα τα παιδιά να εμβολιαστούν. Τα προγράμματα εμβολιασμού στη συνέχεια ξεκίνησαν σε όλα τα σχολεία, και οι γονείς των μικρών παιδιών, ειδοποιήθηκαν πως πρέπει να τα έχουν στείλει για εμβολιασμό. Πολλοί άνθρωποι ήταν αρνητικοί στο να γίνει ο εμβολιασμός, καθώς πίστευαν ότι δεν είναι ασφαλής και αποτελεσματικός. Το Υπουργείο Υγείας διαβεβαίωσε το κοινό ότι το πρόγραμμά τους ήταν όντως ασφαλές. Προβληματισμός προέκυψε ως προς το εάν χρησιμοποιούνταν ή όχι νέες βελόνες. Μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου, υπήρχαν τουλάχιστον 940 καταγεγραμμένες περιπτώσεις και τέσσερις θάνατοι.
Στις 19 Φλεβάρη 2009, 505 κρούσματα ιλαράς αναφέρθηκαν σε δώδεκα επαρχίες στο βόρειο Βιετνάμ, με την πόλη Ανόι να αριθμεί 160 περιπτώσεις. Ένα υψηλό ποσοστό των επιπλοκών, όπως μηνιγγίτιδα και εγκεφαλίτιδα, έχει απασχολήσει τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας, και τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ συστήνουν σε όλους τους ταξιδιώτες να εμβολιαστούν κατά της ιλαράς.
Την 1η Απριλίου 2009, η νόσος ξέσπασε σε δύο σχολεία στη Βόρεια Ουαλία, τα John Bright και Ysgol Ffordd Dyffryn. Στα δυο αυτά σχολεία ξέσπασε η νόσος, αλλά γίνονται προσπάθειες επιβεβαίωσης ότι όλοι οι μαθητές έχουν κάνει πλέον το εμβόλιο της ιλαράς.
Το 2007, μια μεγάλη επιδημία στην Ιαπωνία οδήγησε μια σειρά από πανεπιστήμια και άλλα ιδρύματα να κλείσουν, σε μια προσπάθεια για τον περιορισμό της νόσου.
Το Μάρτιο του 2010, οι Φιλιππίνες κήρυξαν επιδημία, πράγμα που οφείλεται στις συνεχώς αυξανόμενες περιπτώσεις ιλαράς.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε το Μάιο του 2011, πάνω από 17.000 περιπτώσεις ιλαράς έχουν αναφερθεί στη Γαλλία, μεταξύ Ιανουαρίου 2008 και Απριλίου 2011, συμπεριλαμβανομένων 2 θανάτων το 2010 και 6 θανάτων το 2011. Πάνω από 7.500 από αυτές τις περιπτώσεις παρατηρήθηκαν στους τρεις πρώτους μήνες του 2011, ενώ η Ισπανία, η Τουρκία, η ΠΓΔΜ, και το Βέλγιο περιλαμβάνονται στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες αναφέρονται περαιτέρω μικρότερα ξεσπάσματα της νόσου. Το ξέσπασμα της νόσου στη Γαλλία συνδέεται ειδικά με το ξέσπασμα στο Κεμπέκ το 2011, όπου 327 περιπτώσεις είχαν αναφερθεί από την 1η Ιανουαρίου έως την 1η Ιουνίου του 2011, και τα Ευρωπαϊκά ξεσπάσματα γενικά έχουν επίσης κατηγορηθεί για την εμφάνιση περαιτέρω μικρών ξεσπασμάτων στις ΗΠΑ, όπου 40 ξεχωριστές εισαγωγές από την Ευρώπη είχαν αναφερθεί μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 20ής Μαΐου.
Από τον Ιούλιο του 2011, 1.145 παιδιά έχουν χάσει τη ζωή τους από τις 115.600 περιπτώσεις στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η οποία μάχεται επίσης τα θανατηφόρα κρούσματα της χολέρας και της πολιομυελίτιδας.
Τον Αύγουστο του 2011, κατά τη διάρκεια ενός ξεσπάσματος της νόσου στη Νέα Ζηλανδία παρουσιάστηκαν 94 επιβεβαιωμένα κρούσματα στο Ώκλαντ και μόνο.
Αμερική
Αυτόχθονα κρούσματα ιλαράς δηλώθηκε ότι έχουν εξαλειφθεί στη Βόρεια, Κεντρική και Νότια Αμερική· η τελευταία ενδημική περίπτωση στην περιοχή αναφέρθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2002, με μόνο τη βόρεια Αργεντινή και την αγροτική περιφέρεια του Καναδά - ιδιαίτερα στις επαρχίες Οντάριο, Κεμπέκ και Αλμπέρτα - να έχουν μικρή ενδημική διάσταση. Τα κρούσματα εξακολουθούν να σημειώνονται, ωστόσο, ύστερα από τις εισαγωγές ιών της ιλαράς από άλλες περιοχές του κόσμου. Τον Ιούνιο του 2006, εκδηλώθηκε κρούσμα στη Βοστώνη το οποίο ήταν αποτέλεσμα μόλυνσης ενός κατοίκου στην Ινδία, και τον Οκτώβριο του 2007 ένα κορίτσι του Μίσιγκαν, που είχε εμβολιαστεί μετέφερε τη νόσο στη Σουηδία.
Μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 25ης Απριλίου 2008, συνολικά 64 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς είχαν αναφερθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), που είναι η μεγαλύτερη συχνότητα που είχε καταγραφεί μέχρι τότε για κάθε έτος από το 2001. Από τις 64 περιπτώσεις, 54 σχετίζονταν με την εισαγωγή της ιλαράς από άλλες χώρες στις Ηνωμένες Πολιτείες, και 63 από τους 64 ασθενείς δεν είχαν ή δεν ήταν γνωστό αν είχαν εμβολιασθεί.
Μέχρι τις 30 Ιουλίου 2008, ο αριθμός των κρουσμάτων είχε αυξηθεί σε 131. Από αυτά, περίπου τα μισά αφορούσαν παιδιά των οποίων οι γονείς απέρριψαν τον εμβολιασμό. Τα 131 περιστατικά συνέβησαν σε επτά διαφορετικές εστίες. Δεν υπήρξαν θάνατοι ενώ 15 ασθενείς νοσηλεύτηκαν. Έντεκα από τις περιπτώσεις είχαν λάβει τουλάχιστον μία δόση του εμβολίου ιλαράς. 122 περιπτώσεις αφορούσαν παιδιά που είχαν εμβολιαστεί ή των οποίων η κατάσταση εμβολιασμού ήταν άγνωστη. Μερικές από αυτές αφορούσαν παιδιά των οποίων η ηλικία ήταν μικρότερη απ' αυτήν για την οποία συνιστάται το εμβόλιο, αλλά σε 63 περιπτώσεις οι εμβολιασμοί δεν έγιναν αποδεκτοί για θρησκευτικούς ή φιλοσοφικούς λόγους.
Στις 24 Μαΐου του 2011 δημοσιεύθηκε έρευνα από το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) που ανέφερε 118 περιπτώσεις ιλαράς στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι 118 υποθέσεις σημειώθηκαν σε 23 πολιτείες και στην πόλη της Νέας Υόρκης μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου και της 20ής Μαΐου. Από τις 118 περιπτώσεις, 105 (89%) σχετίστηκαν με περιπτώσεις εξωτερικού ενώ 105 (89%) από τους 118 ασθενείς δεν είχαν εμβολιαστεί. Στις 29 Σεπτεμβρίου του 2011 το Υπουργείο Υγείας του Εκουαδόρ ανακοίνωσε την εμφάνιση ξεσπάσματος, με 42 περιπτώσεις ιλαράς να καταγράφονται μέσα σε μερικές γειτονικές κοινότητες των κεντρικών Άνδεων στην επαρχία Τουγκουράουα. Δεν αναφέρθηκαν περαιτέρω θάνατοι από την ημερομηνία αυτή. Σύμφωνα με την κυβέρνηση του Ισημερινού, το υπεύθυνο ιικό στέλεχος φάνηκε να συνδέεται με αυτό των Αφρικανικών ξεσπασμάτων. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσης ότι είχε ξεκινήσει μια μαζική εκστρατεία εμβολιασμού για την πρόληψη της περαιτέρω εξάπλωσης της ασθένειας.
Τζορτζ Φίσερ
Ο Τζορτζ Φίσερ είναι Αμερικάνος πρώην επαγγελματίας προπονητής καλαθοσφαίρισης και καλαθοσφαιριστής, ο οποίος καθοδήγησε την Πο Ορτέζ κατά την δεκαετία του '80 κι έκανε ένα σύντομο πέρασμα από τον Άρη τη σεζόν 1991-92.
Αγωνιστική καριέρα
Ο Φίσερ έπαιξε μπάσκετ και μπέιζμπολ στο γυμνάσιο της Αλάμπρα, όπου κέρδισε το βραβείο του πιο βελτιωμένου παίκτη το 1961 και του καλύτερου αθλητή του τοπικού πρωταθλήματος την επόμενη χρονιά. Το 1963 εντάχθηκε στο πανεπιστήμιο της Γιούτα, όπου αγωνίστηκε σε 79 αγώνες με μέσο όρο 14,4 πόντους ανά αγώνα. Είναι 14ος σκόρερ και 11ος ριμπάουντερ στην ιστορία του πανεπιστημίου. Το 1966 έγινε ντραφτ στο ΝΒΑ για τους Νιου Γιορκ Νικς, στον έκτο γύρο και την 51η επιλογή. Δύο χρόνια αργότερα, αντάλλαξαν τα δικαιώματα του με τους Σαν Ντιέγκο Ρόκετς, αλλά δεν αγωνίστηκε ποτέ στο ΝΒΑ. Αγωνίστηκε στο Μιλάνο και την Ιταλία και την Ζοφ Χομκόρτ Μπάσκετ στη Γαλλία, με τη φανέλα της οποίας αναδείχθηκε κορυφαίος καλαθοσφαιριστής του πρωταθλήματος το 1975.
Προπονητική καριέρα
Το 1979, ανέλαβε τον ρόλο του προπονητή στην ομάδα της Πο Ορτέζ, όπου παρέμεινε για δέκα χρόνια. Στο διάστημα αυτό, οι μεγαλύτερες του επιτυχίες ήταν η κατάκτηση του κυπέλλου Κόρατς το 1984 και του πρωταθλήματος Γαλλίας το 1986 και το 1987. Στην τελευταία του σεζόν με την Ορτέζ, έφθασε ως τον τελικό του πρωταθλήματος όπου ηττήθηκε από την Λιμόζ.
Το επόμενο καλοκαίρι δέχτηκε προτάσεις από την Μακάμπι Τελ Αβίβ και την Ρεάλ Μαδρίτης, αλλά τελικά ανέλαβε την Ρασίνγκ Παρί.
Τελευταίος σταθμός της προπονητικής του καριέρας υπήρξε ο Άρης τη σεζόν 1991-92, όπου αντικαταστάθηκε από τον Λάζαρο Λέσιτς πριν ολοκληρώσει τη χρονιά. Ο Φίσερ επέστρεψε στην Καλιφόρνια και εργάστηκε ως κτηματομεσίτης.
Πηγές
Κατηγορία:Αμερικανοί προπονητές καλαθοσφαίρισης Κατηγορία:Προπονητές καλαθοσφαίρισης Άρη Κατηγορία:Προπονητές καλαθοσφαίρισης γαλλικών συλλόγων Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές ιταλικών συλλόγων Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές γαλλικών συλλόγων
Μονή Αγίου Αθανασίου Σφηνίσσης Ημαθίας
Η Μονή Αγίου Αθανασίου Σφηνίσσης ή Ιερά Μονή Αγίου Αθανασίου Σφηνίτσης βρίσκεται στον Δήμο Αλεξάνδρειας, στα όρια της Περιφερειακής Eνότητας Ημαθίας με την Περιφερειακή Eνότητα Πιερίας σε υψόμετρο 80 μέτρα. Απέχει περίπου 14 χλμ. Ν. από την Αλεξάνδρεια, 32 χλμ. Α. από τη Βέροια (μέσω Μελίκης) και 54 χλμ. Δ.-ΝΔ. από τη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για ανακαινισμένο γυναικείο μοναστήρι το οποίο είχε σημαντική προσφορά στην ιστορία της περιοχής (Ρουμλούκι) ενώ καταστράφηκε το 1822 από τους Τούρκους, μετά την αποτυχημένη συμμετοχή της Νάουσας στην Ελληνική Επανάσταση (Φεβρουάριο του 1822). Στη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα έγιναν διάφορες προσπάθειες, ώστε να χρησιμοποιηθεί η Μονή για τους σκοπούς του αγώνα ενώ μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή χρησιμοποιήθηκε ως ορφανοτροφείο για προσφυγόπουλα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μονές του νομού Ημαθίας
Ακρωτήριο
Ως γεωγραφικός όρος, Ακρωτήριο ονομάζεται το τμήμα (απόληξη) της ξηράς που εισχωρεί στη θάλασσα. Ανάλογα της μορφής αυτής της απόληξης χαρακτηρίζεται αυτή ως ακρωτήριο, άκρα, γλώσσα ή κεφαλή.
Αλμπίνα Κελμέντι
Η Αλμπίνα Κελμέντι (γεννημένη 27 Ιανουαρίου 1998) είναι Κοσοβάρα τραγουδίστρια και τραγουδοποιός. Απέκτησε αναγνωρισιμότητα στη χώρα της και στην Αλβανία κερδίζοντας τη δεύτερη θέση στην τέταρτη σεζόν του The Voice of Albania το 2014.
Πρώτα χρόνια και καριέρα
Γεννήθηκε στην Πέγια του Κοσσυφοπεδίου (τότε μέρος της Ο.Δ. Γιουγκοσλαβίας). Σπούδασε κλαρίνο και πιάνο σε μουσική σχολή στη γενέτειρά της και άρχισε να εμφανίζεται μαζί με την οικογένειά της με το όνομα Family Band.
Έγινε γνωστή το 2014, έπειτα από τη δεύτερη θέση που έλαβε στην τέταρτη σεζόν του The Voice of Albania. Την επόμενη χρονιά, πήρε μέρος στη δωδέκατη έκδοση του μουσικού διαγωνισμού Top Fest.
Τον Ιούνιο του 2022, η Αλμπίνα Κελμέντι κυκλοφόρησε το ντεμπούτο της άλμπουμ, Nana loke. Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, μαζί με πέντε μέλη της οικογένειάς της έλαβαν μέρος στο Festivali i Këngës 61 ως Αλμπίνα και Οικογένεια Κελμέντι, όπου παρουσίασαν το τραγούδι " Duje". Ενώ ήρθε στη δεύτερη θέση στην τελική βραδιά, το αποτέλεσμα της οποίας αποφασίστηκε από κριτική επιτροπή, η ψηφοφορία του κοινού την επέλεξε ως την εκπρόσωπο της Αλβανίας στον που θα διεξαχθεί στο Λίβερπουλ του Ηνωμένου Βασιλείου.
Duje
Το "Duje" (στα Ελληνικά: Το αγαπώ) είναι ένα τραγούδι του 2022 από την Αλβανίδα τραγουδίστρια Αλμπίνα Κελμέντι και πέντε μέλη της οικογένειάς της. Το τραγούδι έχει προγραμματιστεί να στον  αφού κέρδισε την τηλεψηφοφορία του Festivali i Këngës 61, της επιλογής της Αλβανίας για τον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision εκείνης της χρονιάς.
Festivali i Këngës 61
Η 61η έκδοση του Festivali i Këngës διοργανώθηκε από το Radio Televizioni Shqiptar (RTSH) προκειμένου να προσδιοριστεί ο εκπρόσωπος της Αλβανίας στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 2023. Στις αρχές Σεπτεμβρίου 2022 αναφέρθηκε ότι το RTSH είχε αποφασίσει να επιλέξει τον νικητή του φεστιβάλ χρησιμοποιώντας ένα σύστημα που περιείχε δημόσια ψηφοφορία. Στις 28 Οκτωβρίου 2022, το σύστημα ψηφοφορίας του Festivali i Këngës επιβεβαιώθηκε: τα 3 πρώτα και δύο βραβεία θα επιλέγονταν, ως συνήθως, από την κριτική επιτροπή, αλλά ο νικητής του φεστιβάλ δεν θα λάβει επίσημη πρόσκληση για συμμετοχή στο τραγούδι της Eurovision, όπως και τα προηγούμενα χρόνια. Αντίθετα, ο Αλβανός εκπρόσωπος της Eurovision θα επιλεγεί με ξεχωριστό σύστημα τηλεψηφοφορίας.
Το "Duje" αγωνίστηκε στον πρώτο ημιτελικό του διαγωνισμού εκείνης της χρονιάς. Καθώς η Αλμπίνα θεωρούνταν καθιερωμένη καλλιτέχνιδα, θα περνούσε αυτόματα στον τελικό του διαγωνισμού. Προχωρώντας στον τελικό, το τραγούδι ήταν ένα από τα αγαπημένα των θαυμαστών για να κερδίσει την τηλεψηφοφορία, κερδίζοντας τις δημοσκοπήσεις θαυμαστών στα Wiwibloggs και ESCUnited. Στον τελικό, το "Duje" θα ερχόταν δεύτερο στην ψηφοφορία της κριτικής επιτροπής, νικώντας από το τραγούδι της Έλσα Λίλα, "Evita" ως ο γενικός νικητής του Festivali i Këngës 61. Ωστόσο, το "Duje" θα ερχόταν πρώτο συνολικά στην τηλεψηφοφορία, κερδίζοντας το Αλβανικό σποτ για τον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 2023.
Στη Eurovision
Σύμφωνα με τους κανόνες της Eurovision, όλες οι συμμετέχουσες χώρες, με εξαίρεση τη διοργανώτρια χώρα και τις "Μεγάλες Πέντε", που αποτελούνται από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, πρέπει να συμμετέχουν σε έναν από τους δύο ημιτελικούς προκειμένου να διαγωνιστούν για τον τελικό, με τις δέκα πρώτες χώρες από κάθε ημιτελικό να προχωρούν στον τελικό. Πριν από την κλήρωση κατανομής των ημιτελικών, η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU) χώρισε τις διαγωνιζόμενες χώρες σε έξι διαφορετικά δοχεία με βάση τα μοτίβα ψηφοφορίας από προηγούμενους διαγωνισμούς, όπως καθορίστηκαν από τον συνεργάτη τηλεψηφοφορίας του διαγωνισμού Digame, με στόχο τη μείωση της πιθανότητας ψηφοφορίας από γειτονικές χώρες, ενώ παράλληλα να αυξήσει το σασπένς κατά τη διαδικασία ψηφοφορίας. Στις 31 Ιανουαρίου 2023, πραγματοποιήθηκε η κλήρωση κατανομής στο St George's Hall στο Λίβερπουλ που έβαλε κάθε χώρα σε έναν από τους δύο ημιτελικούς και καθόρισε σε ποιο μισό της παράστασης θα έπαιζε. Εκεί, ανακοινώθηκε ότι η Αλβανία είχε προγραμματιστεί να εμφανιστεί στο δεύτερο μισό του δεύτερου ημιτελικού του διαγωνισμού, που διεξήχθη στις 11 Μαΐου 2023. Τελικά προκρίθηκε στον τελικό, όπου κατέλαβε την 22η θέση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοσοβάρες τραγουδίστριες Κατηγορία:Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2023 Κατηγορία:Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision με την Αλβανία Κατηγορία:Συμμετέχοντες στη Eurovision
Μαγουλιανίτικα Πάτρας
Η ονομασία Μαγουλιανίτικα περιγράφει παλιά γειτονιά της Πάτρας, η οποία βρισκόταν στο κεντρικό τμήμα της πόλης, στη λεγόμενη Άνω Πόλη. Η συνοικία βρισκόταν στο τέρμα της σημερινής οδού Παντοκράτορος.
Η ονομασία της συνοικίας οφείλεται στο ότι στην περιοχή κατοίκησαν έποικοι προερχόμενοι από τα Μαγούλιανα Γορτυνίας, οι οποίοι μετακινήθηκαν στην Πάτρα για να εργαστούν κυρίως στις σταφιδοκαλλιέργειες αλλά και ως υλοτόμοι και αγωγιάτες. Η συνοικία καταλάμβανε την περιοχή όπου κατά την περίοδο της λεγόμενης Α΄ Τουρκοκρατίας βρισκόταν η εβραϊκή συνοικία της πόλης.
Την ονομασία «Μαγουλιανίτικα» έφερε το 19ο αιώνα και περιοχή πίσω από το ναό του Αγίου Νικολάου, στο κέντρο της Πάτρας.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Συνοικίες της Πάτρας
Β΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου 1979-80
Η Β΄ κατηγορία Κύπρου 1979-80 αποτέλεσε το 25ο πρωτάθλημα στη Β΄ κατηγορία ποδοσφαίρου της Κύπρου. Το πρωτάθλημα κατέκτησε η Νεα Σαλαμίνα για 2η φορά στην ιστορία της.
Σύστημα διεξαγωγής
Στο πρωτάθλημα της Β΄ κατηγορία την περίοδο 1979-80 συμμετείχαν 14 ομάδες. Οι ομάδες αναμετρήθηκαν αναμεταξύ τους από δύο φορές, μία εντός και μία εκτός έδρας. Πρωταθλήτρια ανακηρύχτηκε η ομάδα που συγκέντρωσε τους περισσότερους βαθμούς. Η πρωταθλήτρια ομάδα προβιβάστηκε στην Α΄ κατηγορία 1980-81. Οι δύο τελευταίες ομάδες υποβιβάστηκαν στη Γ΄ κατηγορία 1980-81.
Σύστημα βαθμολόγησης
Η νίκη βαθμολογείτο με 2 βαθμούς και η ισοπαλία με 1 βαθμό ενώ η ήττα δεν έδινε κανένα βαθμό.
Αλλαγές σε σχέση με την περίοδο 1978-79
Ομάδες που προήχθησαν στην Α΄ κατηγορία 1979-80
Ομάδες που διαβαθμίστηκαν στην Γ΄ κατηγορία 1979-80:
Ομάδες που διαβαθμίστηκαν από την Α΄ κατηγορία 1978-79
Ομάδες που προήχθησαν από την Γ΄ κατηγορία 1978-79:
Συμμετέχουσες ομάδες
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει αλφαβητικά τις ομάδες που συμμετείχαν στο πρωτάθλημα.
Βαθμολογία
Η τελική βαθμολογία του πρωταθλήματος ήταν:
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1979-1980 Κατηγορία:Β΄ κατηγορία ποδοσφαίρου ανδρών Κύπρου
22 Δεκεμβρίου
21 Δεκεμβρίου | 22 Δεκεμβρίου | 23 Δεκεμβρίου
Η 22α Δεκεμβρίου είναι η 356η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο (357η σε δίσεκτα έτη). Υπολείπονται 9 ημέρες.
Βλέπε επίσης
22 Νοεμβρίου - 22 Ιανουαρίου
Κατηγορία:Ημέρες του έτους
Ποιμενικό Έβρου
Το Ποιμενικό είναι πεδινό χωριό που βρίσκεται στο Νομό Έβρου σε υψόμετρο 120 μέτρα. Διοικητικά ανήκει στο δήμο Διδυμοτείχου και έχει σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ως πληθυσμό 343 κατοίκους, ενώ στην απογραφή του 2001 είχε 551 κατοίκους. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την γεωργία και σε μικρότερο βαθμό με άλλα επαγγέλματα όπως την κτηνοτροφία. Πολιτισμικά συμπεριλαμβάνεται στα χωριά των Μάρηδων, μιας ομάδας γηγενών Θρακών με δική τους ενδυμασία και γλωσσικά ιδιώματα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Έβρου Κατηγορία:Δήμος Διδυμοτείχου
Ιμπραχίμ Αφελάι
Ο Ιμπραχίμ Αφελάι είναι Ολλανδός πρώην επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως επιθετικός μέσος ή πλάγιος μέσος.
Σταδιοδρομία σε συλλόγους
Έχει αγωνιστεί στις ομάδες, ΠΣΦ Αϊντχόφεν, Μπαρτσελόνα, ΦΚ Σάλκε 04 και Ολυμπιακό.
Διεθνής σταδιοδρομία
Με την Εθνική Ολλανδίας συμμετείχε στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2010, κατακτώντας τη δεύτερη θέση.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ολλανδοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ολλανδίας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Έρεντιβιζι Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΠΣΦ Αϊντχόφεν Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μπαρτσελόνα Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΦΚ Σάλκε 04 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μπούντεσλιγκα Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2008 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 2010 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2012 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ολυμπιακού Πειραιώς Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Στόουκ Σίτι Φ.Κ. Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πρέμιερ Λιγκ Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ελλάδα Κατηγορία:Παίκτες νικητές ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ Κατηγορία:Ολλανδοί ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στη Γερμανία Κατηγορία:Ολλανδοί μαροκινής καταγωγής
Οικογένεια Σκυλίτση
Η οικογένεια Σκυλίτση (Schilizzi) είναι παλιά οικογένεια εμπόρων της Χίου.
Ιστορικό
Υποστηρίζεται ότι είναι βυζαντινής οικογένειας. Τον 18ο και 19ο αιώνα τα μέλη της εγκαταστάθηκαν σε διαφορετικά μέρη της Ευρώπης δημιουργώντας κλάδους στην Κωνσταντινούπολη, το Λονδίνο, τη Σμύρνη, τη Σύρο, τη Μασσαλία, τον Πειραιά κ.α. Ο κλάδος του Πειραιά ανέδειξε τους πολιτικούς και δημάρχους Πειραιά, Πέτρο Ομηρίδη, Αριστείδη τον πρεσβύτερο, Δημοσθένη Ομηρίδη και Αριστείδη Σκυλίτση. Ο κλάδος που εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο αποτελούσε μιας από τις πλουσιότερες οικογένεις της ελληνικής παροικίας. Από αυτόν κατάγεται η Έλενα Στεφάνοβιτς - Σκυλίτση, δεύτερη σύζυγος του Ελευθερίου Βενιζέλου.
Μέλη
Εμμανουήλ
Κατηγορία:Ιστορικές οικογένειες της Χίου‎
Obsession
Το Obsession είναι το έβδομο άλμπουμ του βρετανικού χαρντ ροκ συγκροτήματος UFO, το οποίο κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 1978 μέσω της δισκογραφικής εταιρίας "Chrysalis Records".
Ιστορία του δίσκου
Μετά τη μετακόμιση του συγκροτήματος στο Λος Άντζελες, ξεκίνησαν να δουλεύουν πάνω στον έβδομο στούντιο δίσκο τους, τον Φεβρουάριο του 1978, με παραγωγό τον Ρον Νέβισον. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, επέστρεψαν στην πατρίδα τους για μία επιτυχημένη περιοδεία, ενώ ακολούθησε μία αμερικάνικη περιοδεία ως support συγκρότημα των Blue Öyster Cult, ενώ συνέχισαν με άλλη μία σειρά εμφανίσεων μαζί με τους Judas Priest.
Τον Οκτώβριο του 1978, ο Μίκαελ Σένκερ αποχώρησε από το σχήμα και επέστρεψε στη Γερμανία για μία σύντομη επανένωση με τους Scorpions. Αντικαταστάθηκε και πάλι από τον Πωλ Τσάπμαν, με τον οποίο στη σύνθεση τους, οι UFO περιόδευσαν στη Μεγάλη Βρετανία τον Ιανουάριο του 1979.
Ο δίσκος ανέβηκε στο # 41 του Billboard και μπήκε στο Top-30 των βρετανικών τσαρτ, βοηθούμενος από το ΕΡ σινγκλ "Only You Can Rock Me", το οποίο αποτέλεσε την πρώτη κυκλοφορία του συγκροτήματος που σκαρφάλωσε στο βρετανικό Top-50.
Οι κριτικές για τον δίσκο υπήρξαν θετικές, με το "Allmusic" να το βαθμολογεί με τρία αστέρια με άριστα τα πέντε, το "Sputnik Music" με μέσο όρο βαθμολογιών 4 / 5 και το "Rate Your Music" με 3,7 / 5.
Μέλη των UFO
Οι μουσικοί οι οποίοι ηχογράφησαν το "Obsession" ήταν οι εξής:
Πηγές
Κατηγορία:Δισκογραφία των UFO Κατηγορία:Άλμπουμ του 1978
Πίτσα
thumb|right|300px|Πίτσα χωρισμένη σε κομμάτια Η πίτσα (ιταλικά: pizza) είναι πιάτο ιταλικής προέλευσης, το οποίο αποτελείται από μια συνήθως στρογγυλή, επίπεδη βάση ζύμης με βάση το σιτάρι με προζύμι, με τομάτες, τυρί και συχνά διάφορα άλλα υλικά (όπως διάφορα είδη λουκάνικου, γαύρο, μανιτάρια, κρεμμύδια, ελιές, λαχανικά, κρέας, ζαμπόν, κ.ά.), η οποία στη συνέχεια ψήνεται σε υψηλή θερμοκρασία, παραδοσιακά σε ξυλόφουρνο.
Στην Ιταλία, η πίτσα που σερβίρεται σε ένα εστιατόριο παρουσιάζεται χωρίς να έχει κοπεί σε φέτες και τρώγεται με τη χρήση μαχαιριού και πιρουνιού. Σε πιο χαλαρά περιβάλλοντα, ωστόσο, κόβεται σε φέτες για να τρώγεται κρατώντας το κομμάτι στο χέρι.