cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ιούλιος Καίσαρ
Ο εμφύλιος πόλεμος
Η σύγκρουση έγινε στις 9 Αυγούστου του 48 στα Φάρσαλα. Ο Πομπήιος είχε 45.000 πεζούς και 7.000 ιππείς, ο Καίσαρ 22.000 πεζούς και χίλιους ιππείς. Ο Πλούταρχος λέει ότι Ρωμαίοι και Έλληνες που παρακολουθούσαν από μακριά τη μάχη, σκέπτονταν ότι κοντά ήταν η συμφορά που η αρχομανία και η πλεονεξία έφερνε. Αδελφοί εναντίον αδελφών, το άνθος και δύναμη της πόλης εναντίον του εαυτού της. Ο Καίσαρ διέταξε να μη θανατωθούν όσοι αντίπαλοι παραδίνονταν. Ειδική εντολή δόθηκε για τον Βρούτο: να μη σκοτωθεί σε καμιά περίπτωση και εάν μεν παραδοθεί, καλώς, ειδάλλως να τον αφήσουν να φύγει απείραχτος.
Η υπέρτερη ηγεσία, η καλύτερη εκπαίδευση και το ανώτερο ηθικό του στρατού του Καίσαρα επικράτησαν. Δεκαπέντε χιλιάδες πομπηιανοί σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν και 20.000 χιλιάδες αιχμαλωτίστηκαν. Ο Καίσαρ έχασε μόνο τριάντα εκατόνταρχους και διακόσιους στρατιώτες !
Ο Πομπήιος έφυγε στη Λάρισα κι από εκεί στη Μυτιλήνη, όπου του ζητήθηκε να παραμείνει. Οι Μυτιληναίοι του ζήτησαν να παραμείνει στο νησί αλλά ο Πομπήιος τους συνέστησε να υποταχθούν στον Καίσαρα γιατί ήταν επιεικής και ενάρετος. Έφυγε μετά στην Αλεξάνδρεια. Ο Βρούτος έφυγε επίσης στη Λάρισα κι από εκεί έγραψε στον Καίσαρα. Χάρηκε αυτός που ο Βρούτος είχε σωθεί και τον συγχώρησε. Για χάρη του Βρούτου συγχώρησε και τον Κάσσιο.
Ο Καίσαρ απεδείχθη όντως επιεικής προς τους Έλληνες, που είχαν υποστηρίξει τον Πομπήιο. Μοίρασε τα αποθέματα σίτου του Πομπήιου στον πληθυσμό και είπε στους Αθηναίους όταν του ζήτησαν συγγνώμη: Πόσες φορές θα σας σώζει από την αυτοκαταστροφή η δόξα των προγόνων σας ;
Στην Αίγυπτο
Σύμφωνα με τη διαθήκη του πατέρα του, ο Πτολεμαίος ΙΓ΄ έπρεπε να παντρευτεί και να συμβασιλεύσει με την αδελφή του Κλεοπάτρα. Ο Ποθεινός όμως την είχε αναγκάσει να φύγει από την Αλεξάνδρεια, κ’ η συμπεριφορά του τώρα προς τον Καίσαρα ήταν εχθρική. Εχθρική επίσης ήταν η συμπεριφορά της ρωμαϊκής φρουράς που η Σύγκλητος είχε από πολύν καιρό εγκαταστήσει στην Αλεξάνδρεια, δεδομένου ότι η Αίγυπτος είχε περιέλθει στη σφαίρα επιρροής της Ρώμης.
Επιζητώντας τη συμμαχία της Κλεοπάτρας, ο Καίσαρ την κάλεσε στην Αλεξάνδρεια. Ένας υπηρέτης έφτασε φορτωμένος μ’ ένα κάλυμμα στρώματος, το άνοιξε στα πόδια του Καίσαρα κι εμφανίστηκε η Κλεοπάτρα.
Η εμφάνιση της Κλεοπάτρας επέσπευσε τις εξελίξεις. Ο Ποθεινός και ο στρατηγός Αχιλλάς αποφάσισαν την εξόντωση του Καίσαρα. Αυτός το πληροφορήθηκε και θανάτωσε τον Ποθεινό, ο Αχιλλάς όμως διέφυγε και πολιόρκησε τον Καίσαρα στα ανάκτορα βοηθούμενος από τη ρωμαϊκή φρουρά. Ο Καίσαρ μετέτρεψε τα ανάκτορα και το γειτονικό θέατρο σε φρούριο, έστειλε για ενισχύσεις στη Μ. Ασία και στη Ρόδο κι έκαψε τα πλοία του για να μη πέσουν στα χέρια των επαναστατών. Τότε κάηκε ένα μεγάλο μέρος της βιβλιοθήκης της Αλεξανδρείας. Ο Καίσαρ κινδύνεψε σοβαρά πολλές φορές κατά τη διάρκεια αυτής της πολιορκίας κι ο Πτολεμαίος, πιστεύοντας ότι οι Αιγύπτιοι ήταν νικητές, διέφυγε από τα ανάκτορα αλλά από τότε δεν ξανάγινε λόγος γι’ αυτόν.
Όταν ήρθαν οι ενισχύσεις, ο Καίσαρ επιβλήθηκε και εγκατέστησε την Κλεοπάτρα στον θρόνο με συμβασιλέα τον νεώτερο αδελφό της Πτολεμαίο ΙΔ΄. Έμεινε εννέα μήνες στην Αίγυπτο, σαγηνευμένος από την Κλεοπάτρα, και η συμμαχία τους απέφερε πλην των άλλων και ένα γιο, τον Πτολεμαίο ΙΕ΄, τον αποκαλούμενο Καισαρίωνα.
Όταν έμαθε ότι ο γιος του Μιθριδάτη Φαρνάκης ενεργούσε κατά των Ρωμαίων στην Ασία, εξεστράτευσε εναντίον του τον Ιούνιο του 47, κινήθηκε με την ταχύτητα που τον χαρακτήριζε από την Αίγυπτο μέχρι τον Πόντο και νίκησε τον Φαρνάκη στη Ζέλα. Στη Ρώμη έγραψε «veni, vidi, vici» (ἦλθον, εἶδον, ἐνίκησα).
Οριστική επικράτηση
thumb|350px|Η επέκταση του Ρωμαϊκού κράτους το 40 π.Χ. μετά τις κατακτήσεις του Καίσαρα.
Ο Καίσαρ γύρισε στην Ιταλία τον Σεπτέμβριο του 47. Στον Τάραντα τον υποδέχτηκε ο Κικέρων και του ζήτησε συγγνώμη που είχε ερωτοτροπήσει με τους πομπηιανούς πριν από τα Φάρσαλα. Ο Καίσαρ τους συγχώρησε όλους.
Έφτασε τον Οκτώβριο στη Ρώμη συνοδευόμενος από την Κλεοπάτρα, τον μικρό αδελφό, συμβασιλέα και σύζυγό της Πτολεμαίο ΙΔ΄ και τον Καισαρίωνα. Βρήκε τη Ρώμη σε εκρηκτική κατάσταση. Οι ακραίοι της φιλολαϊκής παράταξης πρότειναν νόμο περί κατάργησης των χρεών. Ο Μίλων είχε ανακληθεί από την αυτοεξορία του στη Μασσαλία και, στο πλευρό των λαϊκών τώρα, οργάνωνε στρατό στη νότιο Ιταλία και καλούσε τους δούλους να συμμετάσχουν στην εξέγερση. Στεφάνια στόλιζαν τον τάφο του Κατιλίνα. Τελικά ο Μάρκος Αντώνιος έπνιξε στο αίμα εκδήλωση ενόπλων της φιλολαϊκής παράταξης στο Forum με αποτέλεσμα 800 νεκρούς. Σε όλο αυτό το διάστημα οι στρατοί των πομπηιανών στην Αφρική υπό τον Κάτωνα και στην Ισπανία υπό τον Σέξτο Πομπήιο, γιο του μεγάλου Πομπήιου, είχαν ενισχυθεί. Ο Καίσαρ καταπράυνε τους populares καταργώντας και τους τελευταίους νόμους του Σύλλα και διαγράφοντας ορισμένους τόκους δανείων. Συγχρόνως θέλησε να καθησυχάσει τους συντηρητικούς. Διόρισε τον Βρούτο διοικητή της εντεύθεν των Άλπεων Γαλατίας, διαβεβαίωσε ότι δεν θα πειράξει την ιδιοκτησία και διέταξε να τοποθετηθούν στη Σύγκλητο τα αγάλματα του Σύλλα και του Πομπήιου.
Όταν ετοιμαζόταν να εκστρατεύσει κατά της Αφρικής οι στρατιώτες του στασίασαν γιατί είχαν πολύν καιρό να πληρωθούν. Ο Καίσαρ στάθηκε ανάμεσά τους και τους είπε ότι απολύονται. Όσο για τα χρωστούμενα, είπε πως θα τα έπαιρναν στο ακέραιο όταν αυτός θα θριάμβευε στην Αφρική «μεθ’ ετέρων» στρατιωτών. Ντράπηκαν τότε οι στασιαστές, ζήτησαν συγγνώμη και τον παρακάλεσαν να τους κρατήσει. Ο Καίσαρ προσποιήθηκε τον ανένδοτο, αλλά τελικά ξεκίνησε μαζί τους για την Αφρική. Αποβιβαζόμενος παραπάτησε κι έπεσε μπρούμυτα. Αυτό θεωρούνταν κακό σημάδι, αλλά ο Καίσαρ διασκέδασε τον δεισιδαίμονα φόβο φωνάζοντας «Σε κρατώ γερά, Αφρική».
Στις 6 Απριλίου του 46 συναντήθηκε στη Θάψο με τις δυνάμεις των πομπηιανών. Στην πρώτη σύγκρουση νικήθηκε αλλά αντεπιτέθηκε και συνέτριψε τους αντιπάλους του. Η σφαγή ήταν φοβερή. Ο Κάτων διέφυγε στην Ιτύκη και, βλέποντας το μάταιο της περαιτέρω αντίστασης, συμβούλευσε τον γιο του κι όσους δεν ήθελαν να φύγουν, να υποταχθούν στον Καίσαρα. Ύστερα αποσύρθηκε στο δωμάτιό του, διάβασε τον Φαίδωνα του Πλάτωνα και βύθισε το ξίφος στα σπλάγχνα του.
Ο Καίσαρ γύρισε στη Ρώμη το φθινόπωρο του 46. Η τρομοκρατημένη Σύγκλητος τον ψήφισε δικτάτορα για δέκα χρόνια. Ο Καίσαρ πλήρωσε στους στρατιώτες πολύ περισσότερα απ’ όσα τους είχε υποσχεθεί, προσέφερε άρτον και θεάματα στον λαό, κ’ ύστερα εξεστράτευσε στην Ισπανία, όπου κατανίκησε και τον τελευταίο μεγάλο στρατό των οπαδών του Πομπήιου.
Αποθέωση
Ο Καίσαρ είχε θριαμβεύσει σε όλα τα μέτωπα, αλλά η οικονομία της Ιταλίας ήταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Εκατό χρόνια εμφυλίων πολέμων είχαν καταστρέψει την παραγωγή, τα αγροκτήματα είχαν ερημωθεί, τα εισαγόμενα σιτηρά και οι χιλιάδες δούλοι του πολέμου που καλλιεργούσαν τα κτήματα των μεγάλων γαιοκτημόνων είχαν αναγκάσει τους χωρικούς να συσσωρευθούν στις πόλεις και ν’ αποτελέσουν ένα προλεταριάτο σε μόνιμο αναβρασμό. Οι πατρίκιοι τον εχθρεύονταν, έμεναν ασυγκίνητοι από την επιείκειά του, αδιαφορούσαν για τις προτάσεις του, κατέκριναν την παρουσία της Κλεοπάτρας στη Ρώμη, κι έβλεπαν ότι έφτανε η ώρα που θα γινόταν κάποιος αυτό που πάντοτε φοβόταν, βασιλιάς.
Η Σύγκλητος έπαψε φαινομενικά να αντιστέκεται. Το 44 τον ανακήρυξε ισόβιο δικτάτορα (dictator in perpetuum) και του επέτρεψε να φορά δάφνινο στεφάνι. Ήταν ύπατος, τιμητής, δήμαρχος, μέγας αρχιερεύς. Οι λαϊκές συνελεύσεις (comitia) ποδηγετούνταν από τον ίδιο ή τους υπαρχηγούς του αλλά ούτως ή άλλως ήταν μαζί του.
Αύξησε τον αριθμό των συγκλητικών από 600 σε 900 και εννοείται ότι οι νέοι συγκλητικοί ήταν άνθρωποι δικοί του. Εγκαινίασε τη γραφειοκρατική διοίκηση του απέραντου κράτους, κατάργησε τις συντεχνίες για ν’ αποτρέψει λαϊκές συσπειρώσεις εναντίον του, θέσπισε ότι δικαστές θα γίνονταν μόνο πατρίκιοι και ιππείς και δίκαζε συχνά ο ίδιος. Επινόησε νέα μέθοδο απογραφής του λαού, με αποτέλεσμα ο αριθμός αυτών που έπαιρναν δωρεάν σιτάρι από την πολιτεία να μειωθεί από 320.000 σε 150.000.
Μοίρασε κρατικές γαίες στους παλαίμαχους στρατιώτες και στους φτωχούς, απαγορεύοντας την πώληση τους πριν την παρέλευση εικοσαετίας. Όρισε ότι το ένα τρίτο των εργαζομένων στα αγροκτήματα έπρεπε να είναι ελεύθεροι. Έστειλε 80.000 πολίτες σε διάφορες χώρες ως αποίκους και εγκαινίασε ένα μεγαλόπνοο πρόγραμμα οικοδομών. Μείωσε τα χρέη, τους τόκους και τους φόρους. Αποκατέστησε τη σταθερότητα του νομίσματος κι όταν πέθανε υπήρχαν στο δημόσιο ταμείο 700 εκατομμύρια σηστέρτιοι και 100 εκατομμύρια στο ιδιαίτερο ταμείο του.
Παραχώρησε την ιδιότητα του Ρωμαίου πολίτη στους μορφωμένους ξένους που ζούσαν κι εργάζονταν στη Ρώμη και θέσπισε μέτρα υπέρ των πολυτέκνων. Καθιέρωσε πλήρη ανεξιθρησκεία και ανέθεσε στον Αλεξανδρινό Σωσιγένη να καταρτίσει νέο ημερολόγιο -το Ιουλιανό- γιατί το παλιό είχε χάσει κάθε επαφή με τις εποχές. Η Σύγκλητος έδωσε το όνομα της οικογένειάς του σε ένα μήνα.
Είχε κατά νουν πάμπολλα σχέδια πάσης φύσεως: διοικητικά, κατασκευαστικά, και βέβαια πολεμικά. Σχεδίαζε να τιμωρήσει τους Πάρθους για τον θάνατο του Κράσσου, να φτάσει στον Εύξεινο Πόντο και να κατακτήσει τη Γερμανία. Δεν πρόλαβε όμως.
Η αντίδραση
Ο Καίσαρ είχε συμπεριφερθεί με γενναιοψυχία στους ομότιμούς του μεν ταξικά, παραταξιακά όμως αντιπάλους του αριστοκράτες. Λίγους μόνο αξιωματικούς είχε καταδικάσει σε θάνατο, αυτούς που ενώ συγχωρήθηκαν μία φορά, έστρεψαν πάλι τα όπλα εναντίον του. Την αλληλογραφία του Πομπήιου και του Κάτωνα που βρήκε μετά τις ήττες τους στις σκηνές τους, την έκαψε χωρίς να τη διαβάσει. Έστειλε την κόρη και τους εγγονούς του Πομπήιου στον Σέξτο ενώ βρίσκονταν σε εμπόλεμη κατάσταση. Οι οπαδοί του είχαν καταστρέψει το άγαλμα του Πομπήιου στη Σύγκλητο κι αυτός το τοποθέτησε εκ νέου. Είχε δώσει ανώτερα αξιώματα στους πατρικίους και ανεχόταν τις ασταμάτητες κακολογίες τους.
Αλλά όταν κοινολογήθηκαν τα νέα του πολεμικά σχέδια κατά των Πάρθων κτλ., που ενθουσίασαν λαό και κεφαλαιούχους, οι αριστοκράτες κατάλαβαν ότι αυτό θα σήμαινε την οριστική πολιτική τους εξαφάνιση. Πριν ή, ακόμη πιο βέβαια, μετά, ο Καίσαρ θα γινόταν βασιλιάς.
Οι ενδείξεις ήταν πολλές. Μολονότι οι σχέσεις του Καίσαρα με τη σύζυγό του Καλπουρνία φαίνονταν αρμονικές, η Κλεοπάτρα ήταν πάντα στη Ρώμη με τον (πιθανολογούμενο) γιο τους Καισαρίωνα και φημολογούνταν ότι σκόπευε να την παντρευτεί και να μεταφέρει την πρωτεύουσα στην Αλεξάνδρεια. Είχε στήσει το άγαλμά του στο Καπιτώλιο, δίπλα στα αγάλματα των αρχαίων βασιλέων της Ρώμης. Τα νομίσματα έφεραν τη μορφή του -σκάνδαλο- και τα ρούχα του ήταν από πορφύρα. Όταν οι δήμαρχοι έβγαλαν από το άγαλμά του το στέμμα που είχαν βάλει φίλοι του, τους καθαίρεσε. Κι όταν η Σύγκλητος τον επισκέφθηκε στον ναό της Αφροδίτης, αυτός δεν σηκώθηκε. Είπαν βέβαια κάποιοι ότι είχε κρίση επιληψίας ή διάρροιας την ώρα εκείνη, αλλά τα σημεία ήταν σαφή. Και στις 15 Φεβρουαρίου του 44, στη γιορτή των Λουπερκαλίων, ο Μάρκος Αντώνιος, ύπατος τη χρονιά εκείνη, τρεις φορές προσπάθησε να βάλει το βασιλικό στέμμα στο κεφάλι του Καίσαρα. Βέβαια ο Αντώνιος ήταν μεθυσμένος ως συνήθως, και ο Καίσαρ απομάκρυνε και τις τρεις φορές το στέμμα, αλλά ψίθυρος αποδοκιμασίας διέτρεξε το πλήθος και οι πατρίκιοι αναθάρρησαν. Η αντίδραση υπέβοσκε.
Ο Κικέρων ξέχασε πάλι τα καλά λόγια που έγραφε τελευταία για τον Καίσαρα κι έγραψε τώρα ένα έπαινο για τον Κάτωνα. Ο Καίσαρ, που δεν είχε απατηθεί και πίστευε ότι ο Κικέρων τον μισούσε από τα βάθη της καρδιάς του, αρκέστηκε στον Αντικάτωνα. Αλλά η γραφίδα δεν είναι σπαθί κι ο Κικέρων αναδείχτηκε νικητής. Ο Καίσαρ θαυμάστηκε μόνο για την ανεκτικότητά του.
Η συνωμοσία
Ο Γάιος Κάσσιος, υπαρχηγός του Κράσσου στην Παρθία και ήρωας εκείνου του πολέμου θεωρούμενος, ήταν αυτός που οργάνωσε τη συνωμοσία κατά του Καίσαρα. Μεταξύ των συνωμοτών ο Πόπλιος Σερβίλιος Κάσκας, ο αδελφός του Γάιος Σερβίλιος, ο Λεύκιος Τίλλιος Κίμβρος, ο Δέκιμος Βρούτος και άλλοι. Επιφανέστερος όλων ήταν ο Μάρκος Ιούνιος Βρούτος.
Ο Βρούτος ανήγε την καταγωγή του στον θρυλικό Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο, που έδιωξε τον βασιλιά Ταρκύνιο τον Υπερήφανο πριν από 450 χρόνια, εγκαθίδρυσε το αβασίλευτο πολίτευμα της Ρώμης, και θανάτωσε τους δύο του γιους επειδή αναμείχθηκαν σε συνωμοσία για την επαναφορά της βασιλείας. Η μητέρα του Βρούτου Σερβιλία ήταν ετεροθαλής αδελφή του Κάτωνα και η δεύτερη γυναίκα του Πορκία κόρη του Κάτωνα. Μεγάλη λοιπόν αντιμοναρχική παράδοση βάραινε τους ώμους του.
Σπούδασε φιλοσοφία στην Αθήνα, έγραψε μια πραγματεία περί ηθικής, ήταν πάντοτε συνοφρυωμένος και σιωπηλός, και θεωρούνταν υπόδειγμα αρετής. Αλλά θεωρούνταν και γιος του Καίσαρα.
Η ερωτική σχέση του Καίσαρα με τη μητέρα τού Βρούτου Σερβιλία κατά το κρίσιμο διάστημα της σύλληψης του Βρούτου αμφισβητήθηκε από ορισμένους συγγραφείς αλλά ο Σουητώνιος είναι κατηγορηματικός: «Ο Καίσαρ αγάπησε περισσότερο από κάθε άλλη γυναίκα τη Σερβιλία, μητέρα του Βρούτου». Ο δε Πλούταρχος είναι ακόμη πιο κατηγορηματικός και δίνει λεπτομέρειες. Η δε άποψη των αρχαίων συγγραφέων ενισχύεται από τη φροντίδα του Καίσαρα για τον Βρούτο που είδαμε κατά τη μάχη των Φαρσάλων, και από την εν συνεχεία προώθησή του σε αξιώματα, με τελευταίο αυτό του πραίτωρα.
Η ψυχολογική κατάσταση του Βρούτου ήταν δεινή. Η οικογενειακή παράδοση τον βάραινε αφόρητα. Όταν πήγαινε στο πραιτώριο έβρισκε στο άγαλμα του μεγάλου προγόνου του Λεύκιου Βρούτου επιγραφές που έλεγαν: «Κοιμάσαι, Βρούτε» και «Δεν είσαι Βρούτος». Υπήρχε επίσης το μίσος προς τον διαφθορέα της μητέρας του -που τον είχε κάνει κάνει να μη ξέρει αν είναι ένας Βρούτος ή ένας νόθος- και, όπως διαδιδόταν, και της αδελφής του. Ο Κάσσιος θεώρησε απαραίτητη τη σύμπραξη του Βρούτου, κατόρθωσε να τον παροξύνει και τον μύησε στη συνωμοσία.
Όταν φημολογήθηκε ότι στις Ειδούς του Μαρτίου (15 του μηνός) ο Λεύκιος Κόττας θα πρότεινε στη Σύγκλητο να γίνει ο Καίσαρ βασιλιάς γιατί ήταν γραμμένο στα Σιβυλλικά βιβλία πως μόνο βασιλιάς θα νικούσε τους Πάρθους, οι συνωμότες αποφάσισαν να δράσουν.
Η δολοφονία
thumb|350px|Ο θάνατος του Καίσαρα ([[Carl Theodor von Piloty 1865.]]
Λίγες μέρες νωρίτερα ο οιωνοσκόπος Σπουρίννας είχε πει στον Καίσαρα να φυλάγεται από τις Ειδούς του Μαρτίου. Το βράδυ της 14ης σε συγκέντρωση φίλων στο σπίτι του, η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από το ποιος θάνατος είναι ο καλύτερος. «Ο απροσδόκητος», ήταν η γνώμη του Καίσαρα. Το πρωί της 15ης η Καλπουρνία τον παρακάλεσε να μη πάει στη Σύγκλητο εκείνη την ημέρα γιατί είχε δει στον ύπνο της ότι τον κρατούσε στην αγκαλιά της σφαγμένο. Οι ιερείς ήρθαν και είπαν ότι οι οιωνοί ήταν απαίσιοι. Αλλά ο εκ των συνωμοτών Δέκιμος Βρούτος περιγέλασε γυναίκες και ιερείς κι έπεισε τον Καίσαρα να μεταβεί τη Σύγκλητο, έστω για ν’ αναβάλει τη συνεδρίαση.
Ενώ προχωρούσαν, είδε ο Καίσαρ τον οιωνοσκόπο και τον ειρωνεύτηκε: «Οι Ειδοί του Μαρτίου ήρθαν». Ο Σπουρίννας απάντησε «Ναι, ήρθαν, αλλά δεν πέρασαν». Στην πορεία τους το πλήθος που συνωστιζόταν γύρω από τον Καίσαρα ήταν μεγάλο. Πολλοί του έδιναν αιτήσεις και αναφορές που ύστερα τις παραλάμβαναν οι ακόλουθοί του. Ο Έλληνας σοφιστής Αρτεμίδωρος ο Κνίδιος, που είχε σχέσεις με ανθρώπους του περιβάλλοντος του Βρούτου και είχε μάθει για τη συνωμοσία, πλησίασε πολύ κοντά και του έδωσε ένα σημείωμα λέγοντας «Διάβασέ το αυτό, Καίσαρ, ο ίδιος και γρήγορα. Λέει για σπουδαία πράγματα που σ’ ενδιαφέρουν». Ο Καίσαρ προσπάθησε να το διαβάσει αλλά οι εκδηλώσεις του πλήθους ήταν τόσες που δεν μπόρεσε. Μπήκε στη Σύγκλητο κρατώντας το σημείωμα ενώ ο Δέκιμος Βρούτος συγκράτησε τον Μάρκο Αντώνιο στην είσοδο σε μια παρατεινόμενη συζήτηση για σοβαρό, δήθεν, θέμα.
Όταν ο Καίσαρ κάθισε στο έδρανό του, οι συνωμότες τον περικύκλωσαν προφασιζόμενοι ικεσίες για την ανάκληση του εξόριστου αδελφού του Τίλλιου Κίμβρου. Ο Καίσαρ αρνούνταν σε έντονο ύφος και τότε ο Κίμβρος του τράβηξε προς τα κάτω την τήβεννο. Ήταν το σύνθημα. Πρώτος ένας από τους Κάσκες τον κτύπησε στον αυχένα αλλά η πληγή δεν ήταν σοβαρή. Ο Καίσαρ προσπάθησε ν’ αντισταθεί αλλά όπου κι αν στρεφόταν έβλεπε τα γυμνά σπαθιά των συνωμοτών, ενώ οι άλλοι συγκλητικοί παρακολουθούσαν με βουβή φρίκη. Τον χτύπησαν όλοι για να έχουν όλοι συμμετοχή στον φόνο, κι όταν είδε και τον Βρούτο να ορμά εναντίον του είπε στα Ελληνικά «Και συ, τέκνον Βρούτε;» και σκέπασε το κεφάλι του με την τήβεννο. Δέχτηκε είκοσι τρία χτυπήματα και κατέρρευσε στη βάση του αγάλματος του Πομπήιου.
Επακόλουθο
Ο λαός της Ρώμης εξεγέρθηκε κατά των δολοφόνων, αλλά ο Αντώνιος, κύριος πλέον της κατάστασης, φάνηκε συγκρατημένος, δέχθηκε την πρόταση του Κικέρωνα για χορήγηση γενικής αμνηστίας και συμφώνησε να δοθούν στον Βρούτο και στον Κάσσιο διοικήσεις επαρχιών. Η Σύγκλητος συγκατατέθηκε σε όλα αλλά κάλεσε επιπροσθέτως τον Οκταβιανό (Γάιος Οκτάβιος, ο μετέπειτα Αύγουστος) μικρανεψιό, θετό γιο και κληρονόμο του Καίσαρα σύμφωνα με τη διαθήκη του.
Ο Αντώνιος, ο Οκταβιανός και ο Λέπιδος συγκρότησαν τη Δεύτερη Τριανδρία, η οποία συγκρούστηκε με τους δολοφόνους του Καίσαρα, που είχαν εν τω μεταξύ ισχυροποιηθεί στην Ανατολή. Στους Φιλίππους (42 π.Χ.) Βρούτος και Κάσσιος νικήθηκαν και αυτοκτόνησαν, με τα ίδια εκείνα ξίφη με τα οποία είχαν σκοτώσει τον Καίσαρα.
Ακολούθησε διανομή του κράτους. Ο Αντώνιος πήρε την Αίγυπτο, ταύτισε την τύχη του μ’ αυτήν της Κλεοπάτρας, και τελικά ήρθε σε ρήξη με τον Οκταβιανό. Στη ναυμαχία του Ακτίου ο Αντώνιος και η Κλεοπάτρα νικήθηκαν (31 π.Χ.) και αυτοκτόνησαν τον επόμενο χρόνο, και ο Οκταβιανός έγινε μονοκράτορας.
Ο πολιτικός
Ο Καίσαρ είχε φτάσει στο συμπέρασμα ότι το κράτος (res publica) δεν ήταν τίποτα, ένα όνομα μόνο χωρίς σώμα ή μορφή. Ήδη από την εποχή της επικράτησής του η παραδοσιακή μορφή του ρωμαϊκού πολιτεύματος, η συγκλητική κυριαρχία των ευγενών με τα δημοκρατικά στοιχεία που περιείχε, είχε καταργηθεί. Ο αριστοκράτης Καίσαρ κυριάρχησε της Συγκλήτου των αριστοκρατικών και ο αρχηγός της φιλολαϊκής παράταξης Καίσαρ κατέπνιξε τις φωνές των ομοϊδεατών του. Κι όλα αυτά παρά τη διατήρηση των θεσμών και τις φροντίδες του για τον λαό. Η δολοφονία του δεν έσωσε καμιάν από τις δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις. Μετά από δεκαπέντε χρόνια εμφυλίων πολέμων εγκαθιδρύθηκε πολίτευμα το οποίο ναι μεν είχε όλα τα τυπικά γνωρίσματα του παλαιού καθεστώτος, ήταν όμως μοναρχία. Το καθεστώς που ετοίμασε-υπέδειξε ήταν η βάση για τον χρυσούν αιώνα του Αυγούστου.
Ο στρατηγός
Στη στρατιωτική ιστορία, ο Ιούλιος Καίσαρ θεωρείται ένας από τους τρεις μεγάλους στρατηλάτες του αρχαίου κόσμου (Μέγας Αλέξανδρος, Αννίβας, Ιούλιος Καίσαρ). Κέρδιζε όλους του πολέμους ακόμη κι όταν έχανε τις πρώτες μάχες. Ο Πλούταρχος τον θεωρεί ανώτερο από όλους τους μέχρι τότε Ρωμαίους στρατηγούς, κρίνοντας από τις δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες των τόπων στους οποίους πολέμησε, την έκταση των χωρών που κατέκτησε, το πλήθος και το πάθος των εχθρών, και την αφοσίωση που ενέπνεε στον στρατό του.
Ο συγγραφέας
Σώθηκαν δύο ιστορικά έργα του Καίσαρα για τους πολέμους στους οποίους αυτός πρωταγωνίστησε. Τα Απομνημονεύματα περί του Γαλατικού Πολέμου και τα Απομνημονεύματα περί του Εμφυλίου Πολέμου. Το πρώτο αναφέρεται στην κατάκτηση της Γαλατίας και το δεύτερο στη διαμάχη του με τον Πομπήιο. Και τα δύο είναι γραμμένα σε τρίτο πρόσωπο. Παρά την εξυπακουόμενη έλλειψη απόλυτης αντικειμενικότητας, τα βιβλία αυτά είναι πολύτιμη πηγή για τα γεγονότα της εποχής. Άλλα έργα του δεν σώθηκαν. Ο Κικέρων επαινεί τα Απομνημονεύματα και τους λόγους του και τον θεωρεί τον μεγαλύτερο ρήτορα, ίσως όμως αυτό να ήταν ένας ακόμη ελιγμός του όντως μεγαλύτερου ρήτορα. Είχε γράψει επίσης Περί Αναλογίας, τον Αντικάτωνα και ένα ποίημα με τίτλο Ταξίδι.
Ο εραστής
Πέρα από την υπόνοια ομοφυλοφιλίας στη σχέση του με τον βασιλιά της Βιθυνίας Νικομήδη -που ο Σουητώνιος την αναφέρει ως μοναδική φήμη τέτοιας μορφής αλλά επιμένει σ΄αυτήν με προφανή ευχαρίστηση- ο Καίσαρ υπήρξε ακαταπόνητος εραστής. Κατά τον Σουητώνιο πάντα, είχε σχέσεις με πολλές γυναίκες μεταξύ των οποίων και με τις συζύγους του Κράσσου και του Πομπήιου. Πάνω απ’ όλες αγάπησε τη Σερβιλία, τη μητέρα του Βρούτου -για την οποία ελέχθη ότι του εξέδιδε την κόρη της Τερτία, σύζυγο εν συνεχεία του αρχισυνωμότη Γάιου Κάσσιου- και την Κλεοπάτρα. Η δράση ήταν τόση που όταν τέλεσε θρίαμβο για την κατάκτηση της Γαλατίας, οι στρατιώτες του τραγουδούσαν «Πολίτες, κλειδώστε τις γυναίκες σας, γιατί έρχεται ο φαλακρός μοιχός».
Ο Καίσαρ θεωρείται μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της παγκόσμιας ιστορίας. Άλλαξε το πολίτευμα της κοσμοκράτειρας Ρώμης και το όνομά του έφεραν οι μετέπειτα αυτοκράτορές της και έγινε ύστερα συνώνυμο του απόλυτου μονάρχη, του αυτοκράτορα (Κάιζερ, Τσάρος). Ο Μόμμσεν τον θεωρεί γέφυρα της Ιστορίας μεταξύ Ελλάδος, Ρώμης και σύγχρονης εποχής. Οι κατακτήσεις του εκλατίνισαν τη Γαλατία και την Ιβηρική, διέδωσαν τον ελληνορωμαϊκό πολιτισμό στην Ευρώπη και ανέστειλαν για τετρακόσια χρόνια τις επιδρομές των βαρβάρων.
Ο Κικέρων έγραψε: Δεν είναι το τείχος των Άλπεων, ούτε το αφρισμένο κύμα του Ρήνου, η ασπίδα και το φράγμα κατά της εισβολής των βαρβάρων, αλλά τα όπλα και η στρατηγική ικανότητα του Καίσαρα. Μπορούμε να θεωρήσουμε τα λόγια του σαν φωτεινό διάλειμμα ειλικρίνειας ή σαν αφόρητη κολακεία.
Ο Καίσαρ στη λογοτεχνία
Πολλές είναι οι όπερες με θέμα τον Καίσαρα. Περιφημότερο είναι το έργο του Χαίντελ Giulio Cesare in Egitto (Ο Ιούλιος Καίσαρ στην Αίγυπτο), 1724
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ιουλιος Καισαρας Ιουλιος Καισαρας Ιουλιος Καισαρας Ιουλιος Καισαρας
Αθλητικοί αγώνες πρόκρισης στην Ολυμπιάδα 1920
Στις 21 Ιουνίου 1920 διεξήχθησαν στο Παναθηναϊκό Στάδιο Αθλητικοί αγώνες πρόκρισης για τους Ολυμπιακούς αγώνες που θα γίνονταν στην Αμβέρσα του Βελγίου τον Αύγουστο του 1920. Διοργανωτής ήταν η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων. Ορισμένα αγωνίσματα της πάλης και της άρσης βαρών ολοκληρώθηκαν την επόμενη ημέρα, ενώ την προηγουμένη, 20 Ιουνίου, είχαν γίνει τα αγωνίσματα των 1500μ και 10000μ, ώστε οι αθλητές την επόμενη να μετάσχουν στα 800μ και στα 5000μ αντίστοιχα.
Χρονικό των αγώνων
Αρχικά, είχε ανακοινωθεί πως για τους ολυμπιακούς αγώνες θα προκρίνονταν οι νικητές από το Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών 1920 που έγινε τον Απρίλιο και γι' αυτό είχε τεθεί επικεφαλής της Ελλανοδίκου Επιτροπής ο ίδιος ο βασιλιάς Αλέξανδρος. . Όμως, οι πανελλήνιοι αγώνες στιγματίστηκαν από αδικίες σε βάρος κάποιων αθλητών, με αποτέλεσμα να υπάρχουν διαμαρτυρίες και κάποια ημέρα να αποχωρήσει ένας σύλλογος, χωρίς να διευκρινίζεται ποιος ήταν, αλλά μάλλον ήταν ο Πανελλήνιος Γ.Σ. Για το λόγο αυτό τα αποτελέσματα των πανελληνίων τελικά δεν αποτέλεσαν κριτήριο επιλογής για τη συμμετοχή στους Ολυμπιακούς αγώνες και διοργανώθηκαν ειδικοί προκριματικοί αγώνες, στις 21 Ιουνίου 1920 και πάλι στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Οι νικητές των αγώνων αυτών προκρίνονταν για την Ολυμπιάδα μόνο εφόσον πετύχαιναν επίδοση ανώτερη του πανελληνίου πρωταθλήματος και φυσικά έπιαναν τα όρια που είχε θέσει η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή.
Οι αγώνες πρόκρισης σημείωσαν μεγάλη επιτυχία και τους παρακολούθησε πολύς κόσμος. Θεωρήθηκαν "δια τας Αθήνας το μεγαλύτερον αθλητικόν γεγονός των τελευταίων ετών". Μετείχαν οι κορυφαίοι Έλληνες αθλητές και σημειώθηκαν ρεκόρ καλύτερα και από εκείνα των πανελληνίων αγώνων, αφού προηγουμένως οι Έλληνες πρωταθλητές είχαν προετοιμαστεί με τη βοήθεια των Αμερικανών γυμναστών της ΧΑΝ Λάμπερτον και Μάρριοτ και των Ελλήνων Ορεσιτρόφου, Γιαννούλη κ.ά. Σε κάποια αγωνίσματα μετείχε μόνο ένας, αφού ο στόχος δεν ήταν η νίκη αλλά η επίτευξη επίδοσης πάνω από τα τεθέντα όρια. Στους αγώνες αυτούς διεξήχθη για πρώτη φορά στην Ελλάδα το άλμα τριπλούν με το νέο στυλ που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα (πήδημα στο ένα ποδι-βήμα-άλμα), αντί του παλιού που εφαρμοζόταν ως τότε: άλμα-άλμα-άλμα. Έτσι σημειώθηκε το πρώτο πανελλήνιο ρεκόρ στο σύγχρονο τριπλούν. Επίσης, διεξήχθη αγώνας μαραθωνίου, που δεν είχε διεξαχθεί στο πανελλήνιο πρωτάθλημα από το 1911, γι' αυτό κάποιοι αναφέρουν το νικητή του μαραθωνίου αυτού ως πανελληνιονίκη του 1920. Τέλος, στους αγώνες αυτούς πρωτοεμφανίζεται η ομάδα στίβου του Παναθηναϊκού ως "Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Αθλητικός Όμιλος" (ΠΠΑΟ).
Οι νικητές
Είναι γνωστά τα ακόλουθα αποτελέσματα:
Αγωνίσματα στίβου
Παρατίθενται και τα όρια πρόκρισης που είχε θέσει η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων.
Αναφορές
Κατηγορία:Διοργανώσεις στίβου στην Ελλάδα Κατηγορία:Πολυαθλητικές διοργανώσεις το 1920 Κατηγορία:Στίβος το 1920
Ρεϊμόν Κενώ
Ο Ρεϊμόν Κενώ (Raymond Queneau, 21 Φεβρουαρίου 1903 - 25 Οκτωβρίου 1976) ήταν Γάλλος συγγραφέας, ποιητής, στιχουργός, μεταφραστής και μαθηματικός. Πολυσχιδής προσωπικότητα, με αίσθηση του χιούμορ και φαντασία, ανανέωσε τη γαλλική γλώσσα και λογοτεχνία εισάγοντας τον προφορικό λόγο και υπογραμμίζοντας την έννοια του αστείου στα γαλλικά γράμματα.
Βιογραφικά Στοιχεία
Μοναχογιός του Αυγούστου Κενώ (Auguste Queneau) και της Ζοζεφίν Μινιό (Joséphine Mignot) που είχαν κατάστημα ψιλικών, ο Ρεϊμόν γεννήθηκε το 1903 στη Χάβρη. Εκεί μεγάλωσε και έκανε τις πρώτες σπουδές του. Πήγαινε συχνά με τον πατέρα του στον κινηματογράφο, διάβαζε πολύ και ξεκίνησε να γράφει από την εφηβική του ηλικία. Έπειτα πήγε στο Παρίσι για να πάρει πτυχίο φιλολογίας και φιλοσοφίας (License de philosophie et de lettres) από τη Σορβόνη (1924). Εκεί εκδηλώθηκαν για πρώτη φορά κρίσεις άσθματος.
Εκπλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις στην Αλγερία και στο Μαρόκο, όπου ήρθε σε επαφή με την αργκό αλλά και με την αραβική γλώσσα, όμως παράλληλα παρακολουθούσε τη λογοτεχνική κίνηση από αρκετά κοντά. Είχε συνεργαστεί μάλιστα στην έκδοση της Σουρεαλιστικής επανάστασης αλλά από το 1929 είχε ήδη διακόψει τις σχέσεις του με το κίνημα του Αντρέ Μπρετόν για προσωπικούς και πολιτικούς λόγους. Παντρεύτηκε την Ζανίν Καν (αδερφή παλιάς ερωμένης του Μπρετόν-1928) με την οποία απέκτησε τον μοναχογιό του Ζαν Μαρί Κενώ (Jean-Marie Queneau) το 1934. Την ίδια χρονιά γράφτηκε στη σχολή «École pratique des hautes études» και παρακολούθησε σειρά μαθημάτων πάνω στον Χέγκελ από τον γνωστό καθηγητή Αλεξάντρ Κοζέβ (1935).
Διψασμένος για ταξίδια και γνώση επισκέφθηκε την Ελλάδα το 1932 και ένιωσε βαθιά έκπληξη από το χάσμα που χώριζε την καθομιλουμένη από την καθαρεύουσα του γραπτού λόγου. Αυτός ο διαχωρισμός άλλωστε τον προβλημάτισε τόσο πολύ ώστε να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για αυτόν καθώς στη συγγραφική του πορεία έθεσε τον στόχο να απαλλάξει τη γαλλική γλώσσα από τις συμβατικότητες του γραπτού λόγου.
Αφού επιστρέψει, θα εκδώσει το πρώτο του μυθιστόρημα, ένα μυθιστόρημα-ποίημα με τίτλο «Le chiendent» για το οποίο θα κερδίσει άλλωστε και το μόλις θεσπισμένο -με αφορμή το βιβλίο του- βραβείο των Ντε Μαγκό. Κατόπιν ακολουθούν κάποια αυτοβιογραφικά έργα:Les derniers jours (1936), Odile (1937), Les enfants du limon (1938). Παράλληλα εργάζεται ως τραπεζικός αλλά και ως πωλητής μέχρι να προσληφθεί από τον εκδοτικό οίκο Γκαλιμάρ ως αναγνώστης και έτσι να μπορέσει να αφιερωθεί περισσότερο στη συγγραφή. Ιδρύει μαζί με τον Ζωρζ Πελορσόν την επιθεώρηση «Volontées», γράφει και εκδίδει βιβλία. Η πρώτη του επιτυχία θα είναι το Pierrot mon ami (1942) και θα γίνει διάσημος το 1959 με το βιβλίο «Η Ζαζί στο μετρό» (Zazie dans le métro) που θα μεταφερθεί στον κινηματογράφο από τον Λουί Μαλ. Η υστεροφημία του Κενώ όμως θα επισφραγισθεί από τα «Γαλάζια λουλούδια» (Les Fleurs bleues, 1965) καθώς και από ένα παλαιότερο έργο του, τις «Ασκήσεις ύφους» (Exercices de style, 1947).
Για κάποιο διάστημα στη δεκαετία του '30 ο Κενώ μελέτησε και κατέγραψε αυτούς που αποκαλούσε «les fous littéraires» (Οι τρελοί λογοτέχνες), συγγραφείς που είχαν διακηρύξει διάφορες εκκεντρικές θεωρίες. Κατέληξε στη συγγραφή ενός τόμου που υπερέβαινε τις 700 σελίδες που κανένας εκδότης δε θέλησε να εκδώσει. Μέρος της τεράστιας εργασίας του ενσωματώθηκε στο έργο του Les enfants du limon μέσω του ήρωα, κυρίου Σαμπερνάκ (Monsieur Chambernac) που ήταν συγγραφέας της «Εγκυκλοπαίδειας των Ανακριβών Επιστημών», ενός βιβλίου για τους «τρελούς λογοτέχνες».
Καθώς είχε μεγάλο ενδιαφέρον για τις επιστήμες, το 1948 γράφτηκε στη Μαθηματική Εταιρία Γαλλίας και μάλιστα αφοσιώθηκε στην εφαρμογή των μαθηματικών κανόνων στο λογοτεχνικό έργο. Από το 1950 συμμετείχε στο Κολλέγιο Παταφυσικής με το βαθμό του «Σατράπη» ενώ το 1951 τον δέχτηκε η Ακαδημία Γκωνκούρ και από το 1954 διηύθηνε τις εγκυκλοπαιδικές εκδόσεις του εκδοτικού οίκου Pleiade. Κατά τη διάρκεια ενός συνεδρίου του κολλεγίου Παταφυσικής αποφάσισε μαζί με τον μαθηματικό Φρανσουά λε Λιονέ να ιδρύσουν την Ουλιπό (Oulipo, Ouvroir de la Litterature Potentielle = Εργαστήριο Δυνητικής Λογοτεχνίας) στην οποία συμμετείχαν πολλοί σημαντικοί λογοτέχνες.
Ο Κενώ πέθανε στις 25 Οκτωβρίου 1976. Ο τάφος του βρίσκεται στο παλιό νεκροταφείο του Juvisy-sur-Orge, στην Εσόν (Essonne) έξω από το Παρίσι.
Έργα
Ελληνικές μεταφράσεις
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
''
Κατηγορία:Γάλλοι ποιητές Κατηγορία:Γάλλοι μυθιστοριογράφοι Κατηγορία:Γάλλοι δοκιμιογράφοι
Σελινούντας ποταμός Αχαΐας
Ο Σελινούντας είναι ποταμός της Αχαΐας που πηγάζει από τον Ερύμανθο στην περιοχή της Βλασίας και εκβάλλει στον Κορινθιακό κόλπο κοντά στα Βαλιμίτικα.
Είναι γενικά ορμητικός και συχνά προξενεί μεγάλες καταστροφές στον εύφορο κάμπο του Αιγίου. Μαζί με τον Γλαύκο θεωρούνται τα όρια του Παναχαϊκoύ όρους. Στην διαδρομή του σχηματίζει φαράγγι 14 χιλιομέτρων και είναι ιδανικός για ράφτινγκ. Το συνολικό του μήκος είναι 47,8 χιλιόμετρα.
Στο χωριό Λαπαναγοί η κοίτη του στενεύει πολύ και σχηματίζει μικρή λίμνη η οποία είναι πλούσια σε ψάρια. Το στενό αυτό σημείο σχηματίζεται από δύο μεγάλους πέτρινους όγκους και αφήνουν μεταξύ τους μια απόσταση 4-5 μέτρων, το σημείο αυτό λέγεται γυφτοπήδημα, γιατί σύμφωνα με την παράδοση την περίοδο της Τουρκοκρατίας πήδηξε από τον έναν βράχο στον άλλο ένας γύφτος που τον κυνηγούσαν οι Τούρκοι.
Κατά την αρχαιότητα οι εκβολές του βρίσκονταν πιο ανατολικά από ό,τι σήμερα, κοντά στο Ακρωτήριο Γύφτισα. Ανάμεσα στον Σελινούντα και τον Κερυνίτη βρισκόταν η αρχαία πόλη Ελίκη.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ποταμοί της Αχαΐας Κατηγορία:Δήμος Καλαβρύτων
Μονοδένδρι Ιωαννίνων
Το Μονοδένδρι είναι ορεινό χωριό της Ηπείρου. Βρίσκεται στο δήμο Ζαγορίου του νομού Ιωαννίνων και γνώρισε μεγάλη εμπορική και οικονομική ανάπτυξη κατά τον 17ο και 18ο αιώνα.
Γενικά στοιχεία
Το Μονοδένδρι είναι κτισμένο στο βόρειο άκρο του Ζαγορίου σε υψόμετρο 1060 μέτρων, κοντά στον παραπόταμο του Αώου, Βοϊδομάτη και απέχει 41 χλμ από τα Ιωάννινα.
Αξιοθέατα της περιοχής είναι ο - ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής κατασκευής - ναός του Αγίου Αθανασίου, που αναστηλώθηκε με δαπάνη των αδελφών Ριζάρη και δεσπόζει στην κεντρική πλατεία (μεσοχώρι) του χωριού, ο ναός του Αγίου Γεωργίου ( ανακαινίστηκε το 1538 ) το μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής που ιδρύθηκε το 1412 από τον βοεβόδα Μιχαήλ Θερειανό επί κυριαρχίας Καρόλου Τόκκου στο Δεσποτάτο της Ηπείρου και βρίσκεται στο χείλος του φαραγγιού του Βίκου, ο αρχαιολογικός χώρος στη θέση Γενίτσαρη και οι πέτρινοι πύργοι στη θέση Οξιά. Το χωριό διαθέτει και ένα αμφιθεατρικά κτισμένο πέτρινο θέατρο όπου την θερινή περίοδο αποτελεί χώρο τέλεσης πολιτιστικών εκδηλώσεων. Στο Μονοδένδρι υπάρχουν επίσης εκθεσιακό κέντρο και Ριζάρειος Χειροτεχνική Σχολή, τα οποία υπάγονται στη Ριζάρειο Σχολή. ￼
Τα τελευταία χρόνια σημειώνεται αξιόλογη τουριστική ανάπτυξη, ιδιαίτερα κατά την χειμερινή περίοδο. Αρκετά δημοφιλή είναι και τα ορειβατικά μονοπάτια που διαπερνούν το χωριό.
Ιστορικά στοιχεία
Αρχικά, το Μονοδένδρι φαίνεται να υπήρξε μια κοινότητα από κοινού με την Βίτσα υπό την ονομασία Βιζίτσα ή Βεζίτσα. Κατά τον 17ο αιώνα, λόγω της αύξησης του πληθυσμού οι οικισμοί αυτονομήθηκαν και το Μονοδένδρι έλαβε τη σημερινή του ονομασία ( ως τότε λεγόταν Άνω Μαχαλάς ). Κατά την πρώτη περίοδο της ιστορίας του οικισμού, ξεχωρίζει η κυριαρχία της ντόπιας οικογένειας των γαιοκτημόνων Θερειανών. Το 1750 ιδρύθηκε στο Μονοδένδρι το πρώτο σχολαρχείο, όπου μεταξύ άλλων δίδαξαν εκεί οι λόγιοι Αναστάσιος Σακελλάριος, Διονύσιος Παπαρρούσης, Νεόφυτος Δόττος, Μιχαήλ Τουρτούρης κ.ά. left|thumb|213x213px|Δρόμος του Μονοδενδρίου. Κατά τα χρόνια της κυριαρχίας του Αλή πασά, κτίστηκε στο Μονοδένδρι οχυρό προς την πλευρά του Βίκου. Το 1870, στο Μονοδένδρι υπήρχαν τρία σχολεία εκ των οποίων το ένα ήταν παρθεναγωγείο, το οποίο ιδρύθηκε το 1846 μετά από δωρεές των αδελφών Ριζάρη κ.ά και αποτελούσε το παλαιότερο σχολείο κορασίδων στο Ζαγόρι. Παράλληλα, με έτερη δωρεά ενισχύθηκε και το σχολαρχείο. Την ίδια χρονική περίοδο, ο πληθυσμός του χωριού ανερχόταν σε περίπου 700 κατοίκους. Το 1895, σύμφωνα με τα στοιχεία της οθωμανικής απογραφής, στο Μονοδένδρι ζούσαν 466 άτομα.
Επιφανείς κάτοικοι
Το Μονοδένδρι υπήρξε η γενέτειρα των εθνικών ευεργετών Μάνθου και Γεωργίου Ριζάρη, του λόγιου Αναστασίου Τάγη , του ιερομόναχου και ελληνιστή, Διονυσίου Παπαρρούση , του διευθυντή της Ζωσιμαίας σχολής Μιλτιάδη Πανταζή , του δημάρχου Αθηναίων Ιωάννη Κόνιαρη και των πανεπιστημιακών Αναστασίου Ζίννη και Δημητρίου Σεμιτέλου. Από το χωριό κατάγεται, σύμφωνα ορισμένους, ο Όσιος Ανδρέας ο Ερημίτης και Θαυματουργός που έζησε την εποχή του Μιχαήλ Β' του Κομνηνού δεσπότη της Ηπείρου (1234 - 1271), ενώ κατ΄ άλλους από τη Σιβίστα Ευρυτανίας (σημερινό Πρατοβούνι).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δήμος Ζαγορίου Κατηγορία:Χωριά του νομού Ιωαννίνων Κατηγορία:Δήμος Κεντρικού Ζαγορίου
Γιόχαν Χόφμανσεγκ
Ο Γιόχαν Χόφμανσεγκ (Johann Centurius Hoffmann Graf von Hoffmannsegg) (23 Αυγούστου 1766 – 13 Δεκεμβρίου 1849) ήταν Γερμανός βοτανολόγος, ορνιθολόγος, εντομολόγος, πτεριδολόγος, λεπιδοπτεριδολόγος και ζωολόγος. Η επίσημη βοτανική συντομογραφία, που αφορά τον Χόφμανσεγκ, είναι Hoffmanns.
Βιογραφία
Ο Χόφμανσεγκ γεννήθηκε στην πόλη Ράμεναου της Γερμανίας to 1766.
Σπούδασε ιστορία, γεωγραφία, φυσικές επιστήμες και νέες γλώσσες στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας και στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ο ενθουσιασμός του για τη βοτανική και την εντομολογία αυξήθηκε και αποφάσισε να γίνει εξερευνητής. Ωστόσο, μετά τον πρόωρο θάνατο των γονιών του το 1788, κληρονόμησε τις κατοικίες τους στη Δρέσδη και την οικογενειακή περιουσία του πατέρα του στο Ράμεναου, την οποία ανέλαβε αρχικά αλλά το 1794 την πούλησε στον γαμπρό του. Ταξίδεψε σε διάφορες χώρες της Ευρώπης, όπου μελέτησε τα φυτά και τα ζώα τους και απέκτησε τεράστιες συλλογές.
Τις συλλογές, που αποκτούσε κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του, έστελνε στον φίλο του, εντομολόγο και ζωολόγο Γιόχαν Καρλ Βίλχελμ Ίλιγκερ, ο οποίος ήταν τότε στο Μπράουνσβαϊγκ, για να τις μελετήσει και ταξινομήσει. Ο Ίλιγκερ (1775-1813) συστηματοποίησε τη μεγάλη συλλογή εντόμων του Χόφμανσεγκ στο Μπράουνσβαϊγκ, η οποία ήταν μακράν η μεγαλύτερη συλλογή με περισσότερα από 16.000 δείγματα.
Από το 1804 έως το 1816, ο Χόφμανσεγκ εργάστηκε στο Βερολίνο και το 1815 εξελέγη μέλος της Πρωσικής Ακαδημίας Επιστημών.
Το 1809 ίδρυσε το Ζωολογικό Μουσείο Βερολίνου και πρότεινε τον φίλο του Ίλιγκερ για τη θέση του επιμελητή. Στη συνέχεια, όλες οι συλλογές του Χόφμανσεγκ μεταφέρθηκαν στο Βερολίνο και για την προσφορά του, στις 2 Νοεμβρίου 1810, του απονεμήθηκε το Παράσημο του Κόκκινου Αετού (Τρίτης Τάξης της περιόδου 1810–1918).
Το 1820 αγόρασε την πατρική του περιουσία με το κτήμα στο Ράμεναου, που είχε πουλήσει πριν από 26 χρόνια, με σκοπό να περάσει τη συνταξιοδότησή του στη Δρέσδη. Αφιερώθηκε στην κηπουρική και την καλλιέργεια φυτών. Στα 59 του, παντρεύτηκε τη 19χρονη Φάνη Λουίζε Γιοχάνα φον Βάρνερυ, εγγονή του Στρατηγού Καρλ Ερνστ Άουγκουστ φον ντερ Γκρέμπεν.
Απεβίωσε στη Δρέσδη to 1849 σε ηλικία 83 ετών, όπου και ετάφη στο Παλαιό Καθολικό Νεκροταφείο της πόλης.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γερμανοί επιστήμονες Κατηγορία:Γερμανοί βοτανολόγοι Κατηγορία:Μέλη της Πρωσικής Ακαδημίας Επιστημών Κατηγορία:Ταξινομία Κατηγορία:Βερολινέζοι Κατηγορία:Κόμητες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Βοτανολογική ονοματολογία
Yellow Submarine (άλμπουμ)
Το συγκεκριμένο άλμπουμ εκδόθηκε ως σάουντρακ της ομώνυμης ταινίας, της οποίας η πρεμιέρα έγινε στις 17 Ιουλίου 1968. Μόνο η πρώτη πλευρά του δίσκου περιέχει τραγούδια ηχογραφημένα από τους Beatles, αφού η δεύτερη πλευρά αποτελείται από τις συμφωνικές συνθέσεις που ακούγονται στην ταινία, γραμμένες από τον Τζορτζ Μάρτιν.
Το "Yellow Submarine", αν και κυκλοφόρησε μόλις δύο μήνες μετά το "White Album", σκαρφάλωσε στη δεύτερη θέση του Billboard στις Ηνωμένες Πολιτείες και την αντίστοιχη τρίτη στην πατρίδα του συγκροτήματος.
Λίστα τραγουδιών
Όλα τα κομμάτια είναι γραμμένα από τον Τζων Λένον και τον Πωλ ΜακΚάρτνεϋ, με τις εξαιρέσεις να αναφέρονται σε παρένθεση.
Όλα τα κομμάτια είναι γραμμένα από τον Τζορτζ Μάρτιν, με τις εξαιρέσεις να αναφέρονται σε παρένθεση.
Θέσεις τσαρτ
Yellow Submarine (άλμπουμ)
Επίσημη κυκλοφορία: 22 Νοεμβρίου 1968
Βραβεία
Yellow Submarine (άλμπουμ)
Ηνωμένες Πολιτείες (RIAA Certification): Πλατινένιος
Καναδάς (CRIA Certification): Χρυσός
Ηνωμένο Βασίλειο (BPI Certification): Ασημένιος
Πηγές
Κατηγορία:Δισκογραφία των Beatles Κατηγορία:Άλμπουμ του 1969
Αίσθημα
Το αίσθημα είναι η πρώτη (γενική και ακαθόριστη) εντύπωση ή το προϊόν της, μέσω των αισθήσεων, αντίληψης· με άλλα λόγια, ένα ψυχοσωματικό φαινόμενο, κατά το οποίο μία ιδιότητα ενός εξωτερικού (βλ. ερεθίσματα) ή εσωτερικού (βλ. διεγέρσεις) αντικειμένου μετουσιώνεται σε μία βίωση. Από εδώ προέρχονται και οι όροι Αισθητότητα (το να είναι κανείς αισθητός ή να διαθέτει την ικανότητα να αισθάνεται) και Αισθητοποίηση (η σαφής παράσταση ενός πράγματος, ώστε να γίνει εντελώς κατανοητό). Στην καθημερινότητα, τα αισθήματα πολλές φορές συγχέονται με την αντίληψη, την παράσταση, τις συγκινήσεις και τα συναισθήματα (πρβλ. «στοιχειώδη βιώματα»).
Η ιστορία της έννοιας
Από τους Αρχαίους Έλληνες ο Αριστοτέλης ήταν εκείνος που ιδιαιτέρως είχε ασχοληθεί με τα αισθήματα. Στην Αγία Γραφή, ο (εβραϊκός) όρος nephesh (= ψυχή) δηλώνει τη σωματική έδρα των ποικίλων αισθημάτων. Οι Πατέρες τής Εκκλησίας, ενώ γνωρίζουν καλώς και κάνουν δαψιλή χρήση όλων των αισθημάτων του ανθρώπου, ασχολούνται θεολογικά, ανθρωπολογικά, ηθικά, ποιμαντικά και πνευματικώς περισσότερο με τις αισθήσεις που συνιστούν την αιτία τους.
Οι μεταγενέστεροι ορισμοί
Ο επιστημονικός ορισμός του αισθήματος επιχειρήθηκε για πρώτη φορά από τον W. Wundt (1832-1920), ο οποίος εκλάμβανε τα αισθήματα ως καταστάσεις τής συνείδησης που προκαλούνται μέσω των αισθητηρίων οργάνων από την επίδραση των εξωτερικών φαινομένων. Ωστόσο, ορισμένα ερεθίσματα από το περιβάλλον προκαλούν μόνο αντανακλαστικές αντιδράσεις και όχι κατά κυριολεξία αισθήματα. Το ζήτημα περιπλέκεται, γιατί δεν μπορεί να απαντηθεί με ακρίβεια μέχρι ποιου επιπέδου ζώντων οργανισμών συναντάμε αποκλειστικώς αντανακλαστικές δραστηριότητες ή αισθήματα που προϋποθέτουν συνείδηση. Μάλιστα δε, ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται, και κατά το ποιόν και το ποσόν, διαφορετικά τα ποικίλα ερεθίσματα του περιβάλλοντός του από ό, τι λ.χ. ορισμένα ζώα. Επομένως, ελάχιστο μέρος του φυσικού κόσμου μάς γίνεται αισθητό. Αργότερα, οι Γερμανοί Αντικειμενιστές (A. Bethe και J. J. Üxküll) αντικατέστησαν τον όρο αίσθημα με τον όρο υποδοχή (reception). Σύμφωνα με τον Ernst Mach (1848-1916), αίσθημα θεωρείται ακόμη και η στοιχειωδέστερη δραστηριοποίηση των υποδεκτικών οργάνων, ανεξαρτήτως του αν το φαινόμενο αυτό λαμβάνει χώρα συνειδητώς ή ασυνειδήτως. Κατά τον γνωστό Γάλλο ψυχολόγο Henri Louis Charles Piéron (1881-1964), το αίσθημα είναι μία νοητική θεωρητικώς αφαίρεση. Το καθαρό per se αίσθημα δεν υπάρχει· αυτό μόνο που παρατηρούμε, είναι αντιληπτικές συμπεριφορές. Γιατί από τη στιγμή που ερχόμαστε σε επαφή με τα αντικείμενα του εξωτερικού και εσωτερικού μας κόσμου, από τη στιγμή δηλ. που αποκτούμε εμπειρίες αυτών των αντικειμένων, παύουμε να αισθανόμαστε και μπορούμε μόνο να αντιλαμβανόμαστε. Τα τελειοποιημένα σήμερα μέσα τής έρευνας (ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, μικροφυσιολογία) επιτρέπουν να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η λεπτή δομή των συστημάτων υποδοχής και να προωθηθεί η ανάλυση του τρόπου λειτουργίας τους στα πιο ανόμοια είδη ζώων.
Η νευροφυσιολογία του αισθήματος
Η νευροφυσιολογική διαδικασία σχηματισμού τής αισθητηριακής αντίληψης ξεκινά από τον περιβαλλοντικό ερεθισμό (π.χ. μόρια της φυσικής πραγματικότητας, ηλεκτρομαγνητικά κύματα κ.λπ.) του αισθητηρίου οργάνου και, μέσω των κεντρομόλων νεύρων, φθάνει μέχρι τον εγκεφαλικό φλοιό, μετασχηματίζοντας ―δηλ. αλλάζοντας την ουσία των γαγγλιακών κυττάρων― τα ερεθίσματα σε (εσωτερικές) διεγέρσεις, και αυτές πάλι σε αισθήματα. Έτσι, δεν αισθανόμαστε (βλέπουμε, ακούμε, γευόμαστε κ.λπ.) τους φυσικούς ερεθισμούς ή αυτήν την ίδια τη φυσική πραγματικότητα, αλλά τις (υποκειμενικές) εξωφυσικές (δηλ. ψυχικές) ιδιότητες, όπως τις επεξεργαζόμαστε δημιουργικώς μέσω του προσωπικού μας μετασχηματισμού. Γι’ αυτό και δεν υπάρχουν δυο άνθρωποι στον κόσμο που να νιώθουν τα ίδια εντελώς αισθήματα από τα ίδια πράγματα.
Γνωρίσματα
Γνωρίσματα των αισθημάτων είναι η ποιότητα, η ένταση και η διάρκεια. Τα αισθήματα διακρίνονται ψυχολογικά σε μυϊκά ή κιναισθητικά, στατικά, οργανικά, σεξουαλικά, ζωικά, οπτικά, ακουστικά, γευστικά, οσφρητικά, απτικά/δερμικά, θερμοκρασίας, πίεσης και πόνου (πρβλ. sensus interior). Ο Marcel Bernès διαιρεί τα αισθήματα σε παραστατικά (sensation présentative) και συγκινησιακά (sensation affective). Στη διαταραχή μετατροπής (conversion disorder) ―μία συνήθης σωματόμορφη διαταραχή, που συνήθως οφείλεται σε ψυχικές συγκρούσεις (stress, ασυνείδητους ψυχολογικούς παράγοντες) ή ανάγκες― έχουμε ημιαναισθησία ή αισθητηριακή απώλεια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αίσθημα Κατηγορία:Συνείδηση
Τενοντίτιδα αχίλλειου τένοντα
Τενοντίτιδα του Αχίλλειου Τένοντα (Achilles Tendonitis) ονομάζουμε την άσηπτη φλεγμονή του Αχίλλειου τένοντα λόγω ενδοτενοντικών αλλοιώσεων. Συνήθως πρόκειται για ρήξεις ινών, ενώ αν συνυπάρχει βλάβη του υμένα ή του παρατένοντα τότε έχουμε τενοντοϋμενίτιδα. Όταν τα ενοχλήματα χρονολογούνται από λίγες μέρες έως ένα μήνα θεωρείται Οξεία Τενοντίτις του Αχίλλειου Τένοντα ενώ όταν τα ενοχλήματα χρονολογούνται πάνω από ένα μήνα η πάθηση λέγεται Χρόνια Τενοντίτις του Αχιλλείου Τένοντα. Πρόκειται για πάθηση πού ανήκει στις αθλοπάθειες (overuse syndromes) και μάλιστα εκδηλώνεται σε κάθε ηλικία, ενώ συχνότερη είναι μεταξύ 35-50 ετών. . Πέραν της Κλασσικής Τενοντίτιδας του Αχίλλειου στο κύριο σώμα αυτού, υπάρχει και η Καταφυτική Τενοντίτιδα του Αχίλλειου Τένοντα, του η οποία συνδυάζεται ενίοτε με ασβεστοποιήσεις επί της Πτέρνας και εκδηλώνεται με τοπική διόγκωση και πόνο στο πέρας του τένοντα επί της Πτέρνας. Η μορφή αυτή είναι πλέον εύκολη στη θεραπεία γιατί επιτρέπεται να γίνει εκεί τοπικά ένεση Κορτιζόνης. , . thumb|Τενοντίτις Αχιλλείου Τένοντος. Εικόνα: Δρ. Χαράλαμπος Γκούβας|600px|right
Επιδημιολογία
Η δυσλειτουργία και οι κακώσεις του Αχίλλειου τένοντα συμβαίνουν κυρίως σε δύο ομάδες αθλητών. Η πρώτη ομάδα είναι ηλικίας 35-50 ετών, ερασιτέχνες και κυρίως αθλητές του Σαββατοκύριακου. Η δεύτερη ομάδα είναι νεαροί αθλητές υψηλού επιπέδου, οι οποίοι συνήθως πριν τη ρήξη του Τένοντος αναπτύσσουν πρόδρομα συμπτώματα τενοντίτιδος του Αχίλλειου. Το 75% των ρήξεων συμβαίνουν σε άρρενες αθλητές ηλικίας 30-50 ετών. Είναι κυρίως δρομείς μεγάλων αποστάσεων και τενίστες, και προσφάτως είναι μεσήλικες «ποδοσφαιριστές του Σαββατοκύριακου» σε γήπεδα 5Χ5.
Παθοφυσιολογία
Πολλές φορές φλεγμαίνει ο Οπισθοπτερνικός θύλακος (bursa), ο οποίος βρίσκεται στο πίσω και άνω μέρος της πτέρνας μεταξύ της κατάφυσης του Αχίλλειου Τένοντα και της πτέρνας, οπότε μπορούμε να έχουμε οπισθοπτερνική θυλακίτιδα. Αυτή μπορεί vα εξελιχθεί στο σύνδρομο Haglood με σταδιακή αποκόλληση ή επιμήκυνση του οπίσθιου άνω τμήματος της πτέρνας. Η Τενοντίτις του Αχιλλείου Τένοντα (Αchilles Tendonitis) είναι μία επώδυνη πάθηση με ή χωρίς φλεγμονώδη αντίδραση, με ή χωρίς οίδημα, εντός και γύρω από τον Αχίλλειο τένοντα. Θεωρείται σοβαρή πάθηση, γιατί πέραν του ότι ενοχλεί και είναι δύσκολη στή θεραπεία της, ενέχει και τον κίνδυνο της ολικής ρήξης του τένοντα, ιδίως σε μεσήλικες, κάτι που χρειάζεται εγχείρηση. .Γι’αυτό είναι και είναι σημαντική η πρόληψη, ή η έγκαιρη θεραπεία της. Ο Αχίλλειος τένοντας, ΔΕΝ διαθέτει τενόντιο έλυτρο (Synovial sheath), αλλά περιβάλλεται από έναν παρατένοντα (paratenon). Τρέφεται με την μέθοδο της ωσμωτικής διάχυσης. Μιά οξεία μορφή τενοντίτιδας, προσβάλλει συνήθως τον παρατένοντα, και όχι αυτόν τον ίδιο τον Αχίλλειο τένοντα αλλά σε περιπτώσεις σοβαρής ή χρόνιας τενοντίτιδας, δημιουργείται εντός του Αχιλλείου τένοντα, ένας όζος (nodule) από μικρορήξεις ινών του τένοντα, με βλεννοειδή εκφύλιση (mucoid degeneration), επιμήκεις σχισμές (longitudinal fissures), και δημιουργία ουλώδους ιστού (scartissue). Ειδικότερα,είτε οι αθλοπάθειες, είτε οι τραυματισμοί, είτε η τοξική δράση της Σιπροφλοξασίνης, προκαλούν ρήξεις ινών του κολλαγόνου του τένοντα. Οι ρήξεις αυτές είναι αδύνατο να "κολλήσουν" ακριβώς, "ίνα πρός ίνα". Στόν οπισθοπτερνικό θύλακο συσσωτεύονται ινοκύτταρα που προκαλούν δημιουργία "κόλλας" ινώδους και έτσι έχουμε άτυπη συγκόλληση με τη μέθοδο της "Cross link chain" (κόλλημα σε διασταυρούμενες αλυσίδες) που προκαλεί διόγκωση στον τένοντα και φυσικά ποτέ δεν αποκτά αυτός τη σταθερότητα και ελαστικότητα που είχε πριν τη βλάβη. Σε γενικές γραμμές, οι επαναλαμβανόμενες διατάσεις του Αχίλλειου τένοντα προκαλούν εκφύλισή του, είτε τοπική στα 4cm από την κατάφυση στην πτέρνα, είτε διάχυτη καθ΄ όλο τό μήκος του. Επιπλέον, δημιουργούνται συμφύσεις μεταξύ του τένοντα και του παρατένοντα, πού μετατρέπονται σε συσφιγκτικές δεσμίδες (constricting bands). Η αγγείωση του Αχίλλειου τένοντα, προέρχεται από αρτηρίδια του Παρατένοντα, και είναι ελάχιστη και ανεπαρκής. Γι’αυτό εύκολα ισχαιμεί και εκφυλίζεται. Πρακτικά έχει παρατηρηθεί ότι η συχνότερη αιτία Τενοντίτιδος του Αχιλλείου είναι η απότομη μεταπήδηση από βραχύ Γαστροκνήμιο σε Διατεταμένο Γαστροκνήμιο, δηλαδή από υποδήματα με ψηλό τακούνι σε υποδήματα με χαμηλό τακούνι και μάλιστα όταν αυτό συνδυάζεται και με άθληση. Για παράδειγμα, μια κυρία με καθημερινή χρήση τακουνιού τύπου «γόβας στιλέτο» με ύψος 5cm, εάν αποφασίσει το Σαββατοκύριακο να κάνει τζόκινγκ με παπούτσια χαμηλά αθλητικά, είναι υποψήφια για Τενοντίτιδα του Αχιλλείου. ,.