cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ηλιοτρόπιο
Ηλιοτρόπιο ονομάζεται κάθε είδος φυτού του γένους Ηλιοτρόπιον (Heliotropium), το οποίο ανήκει στην τάξη Πολεμονιώδη (Polemoniales) (όχι όμως με τη νέα ταξινόμηση), και στην οικογένεια των Βοραγινοειδών (Boraginaceae), δηλ. την οικογένεια της μπουράντζας. Το γένος Ηλιοτρόπιον περιλαμβάνει 250 περίπου είδη ποωδών και θαμνωδών φυτών, ιθαγενή τών εύκρατων και τροπικών περιοχών, που χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι τα άνθη τους στρέφονται πάντα προς τον Ήλιο. Πολλά είδη είναι ζιζάνια. Γνωστότερο είδος είναι το Ηλιοτρόπιον το δενδρώδες (H. arborescens), ένα θαμνοφόρο πολυετές φυτό που μπορεί να φτάσει τα δύο μέτρα ύψος. Καλλιεργείται ως καλλωπιστικό φυτό για τα αρωματικά πεντάλοβα, κόκκινα ως λευκά άνθη. Στην Ελλάδα απαντούν 6 είδη, κοινότερα από τα οποία είναι: Ηλιοτρόπιον το ευρωπαϊκόν (H. europaeum) σε πετρώδεις άγονες περιοχές σε όλη τη χώρα, κοινώς γνωστό ως «μπαμπακίτσες», «κουλούμπακας», «μελισσόχορτο» και  Ηλιοτρόπιον το δόλιον (H. dolosum) σε παραθαλάσσιες αμμώδεις περιοχές. Τα αρωματικά άνθη του Ηλιοτροπίου χρησιμοποιούνται κατόπιν επεξεργασίας ως συστατικό στην αρωματοποιία.
Αντουάν Μορλό
Ο Αντουάν Μορλό (Antoine Morlot, 5 Μαΐου 1766 – 23 Μαρτίου 1809) ήταν Γάλλος μέραρχος κατά τους Γαλλικούς Επαναστατικούς Πολέμους και τους Ναπολεόντειους Πολέμους. Έπειτα από περίπου οκτώ χρόνια υπηρεσίας στον Γαλλικό Βασιλικό Στρατό, έγινε αξιωματικός ενός τάγματος εθελοντών στην Γαλλική Επανάσταση. Το 1792 διακρίθηκε πολεμώντας στην Τιονβίλ αλλά και σε άλλες δραστηριότητες του, και έτσι προήχθη στη θέση του στρατηγού το 1793. Είχε σημαντική παρουσία στη Μάχη του Καϊζερσλάουτερν όπου ηγήθηκε μιας ταξιαρχίας. Μετά από μια ακόμη προαγωγή έλαβε την θέση του μέραρχου στον Στρατό του Μοζέλλα. Το 1794 οδήγησε τα στρατεύματα του στις μάχες των Αρλόν, Λαμπουσάρ, Φλερύς και Αλντενχόβεν.
Το 1796, ενώ οι στρατιώτες του Μορλό φρουρούσαν το Άαχεν και την επαρχία του, ενεπλάκη σε διένεξη με κυβερνητικό αξιωματούχο και απομακρύνθηκε από τον στρατό. Αποκαταστάθηκε στην υπηρεσία του, και έπειτα κατείχε άλλα αξιώματα στο εσωτερικό ή ήταν ανενεργός για πολλά χρόνια. Το 1808 όταν ο Αυτοκράτορας Ναπολέων εισέβαλε στην Ισπανία κατά τον Πόλεμο της Ιβηρικής Χερσονήσου, ο Μορλό ανέλαβε μια μεραρχία νεοσυλλέκτων. Την χρονιά αυτή καθοδήγησε τους στρατιώτες του στη Μάχη της Τουντέλα αλλά και στην Δεύτερη Πολιορκία της Σαραγόσα το 1809, πεθαίνοντας από πυρετό που του προκλήθηκε κατά την διάρκεια της πολιορκίας. Το όνομά του είναι ένα από αυτά που αναγράφονται στην Αψίδα του Θριάμβου (Βόρειος πυλώνας, Στήλη 6). Έχει ταφεί στο κοιμητήριο Περ Λασαίζ.
Μέχρι το 1793
Ο Μορλό γεννήθηκε στις 5 Μαΐου 1766 στο Μπουσσέ στο σημερινό νομό Μοζέλ. Στις 7 Δεκεμβρίου 1782 εντάχθηκε στο πυροβολικό του Γαλλικού Βασιλικού Στρατού, παραμένοντας στη θέση του μέχρι τις 28 Σεπτεμβρίου 1790. Στο ξέσπασμα της Γαλλικής Επανάστασης, εξελέγη λοχαγός του 3ου Τάγματος των εθελοντών του Μοζέλλα. Έδειξε ανδρεία και ικανότητα στις εκστρατείες του 1792 και του 1793, κυρίως στον αποκλεισμό της Τιονβίλ. Στην Τιοβίλ μεταξύ 3 και 5 Σεπτεμβρίου 1792, 3.000 με 4.000 στρατιώτες κράτησαν με επιτυχία την πόλη έναντι 20.000 Αψβούργων Αυστριακών και τμήματος ξένων (Émigrés). Χωρίς να διαθέτουν βαρύ πυροβολικό, οι επιτιθέμενοι αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν. Για να πλασιωθεί η Γαλλική προσπάθεια, στις 2 Δεκεμβρίου το Βερντέν παραδόθηκε στον Πρωσικό στρατό μετά από ασήμαντη αντίσταση.
Ο Μορλό προήχθη στην θέση του ταξίαρχου στις 20 Σεπτεμβρίου 1793. Στη Μάχη του Καϊζερσλάουτερν από τις 28 έως τις 30 Νοεμβρίου 1793 ηγήθηκε ταξιαρχίας του Στρατού του Μοζέλλα υπό τον Λαζάρ Ος. Η ταξιαρχία ήταν αποτέλεσμα του συνδυασμού των 1ων Ταγμάτων της 44ης και της 81ης Ημιταξιαρχίας Γραμμών Πυροβολικού και των Εθελοντών των Αρδέννων, των 2ων Ταγμάτων της 71ης Γραμμής και των Εθελοντών του Ωτ-Μαρν και του 6ου Τάγματος των Εθελοντών του Μερτέ. Τελικά, οι Γάλλοι υπέστησαν 2.400 απώλειες και περισσότερους από 700 τραυματίες, ενώ δύο όπλα τους καταλήφθηκαν. Οι Πρώσσοι και οι Σάξωνες υπέστησαν 806 ανθρώπινες απώλειες. Κατά την διάρκεια της μάχης ο Μορλό οδήγησε πέντε τάγματα σε βίαια επίθεση σε θέση που υπερασπιζόταν από πυροβολικό και πολλά κανόνια. Αναγκάστηκε να επιστρέψει λόγω της αριθμηγτικής υπεροχής των εχθρών, και είχε την δυνατότητα να αποφύγει την αιχμαλωσία από το ιππικό των εχθρών συνεχίζοντας με την παράταξη της μονάδας τους στη γραμμή της μάχης. Αφού είδε τι είχε κάνει, ο Ος τον συνεχάρη και τον εναγκαλίστηκε.
Ο Μορλό ήταν επίσης δραστήριος στην απελευθέρωση του Λαντάου το οποίο αντιστάθηκε με επιτυχία στον αποκλεισμό του από τις 20 Αυγούστου έως τις 23 Δεκεμβρίου 1793. Ο Μορλό προήχθη στη θέση του μέραρχου στις 3 Δεκεμβρίου 1793. Την εποχή εκείνη, ο Στρατός του Μοζέλλα του Ος και ο Στρατός του Ρήνου του Ζαν-Σαρλ Πισεγκρύ πραγματοποίησαν συντονισμένη προσπάθεια για να απομακρύνουν τον Πρωσικό και Αυστριακό στρατό που εισέβαλε στην Αλσατία. Στην Δεύτερη Μάχη του Βίσεμπουργκ τον Δεκέμβριο τα Γαλλικά στρατεύματα ήταν νικηφόρα.
1794
Τον Φεβρουάριο του 1794, ο Μορλό ήταν ένας από τους μεράρχους του Στρατού του Μοζέλλα. Η μεραρχία του αποτελούνταν από τα 1α Τάγματα της 1ης Ημιταξιαρχίας Γραμμής Πυροβολικού και τους Εθελοντές του Ωτ-Ρήνου, τα 2α Τάγματα της 17ης και της 43ης Γραμμής, τα 3α Τάγματα των Εθελοντών των Μπα-Ρήνου, Λουαρέ, Μεζ και Πουί-ντε-Ντομ, τα 4α Τάγματα του Κοτ-ντ'Ορ και του Μοζέλλα, το 6ο και το 7ο Τάγμα του Μερτέ και το 1ο και 14ο Σύνταημα Ιππέων. Στις 20 Μαΐου οι 11.573 άνδρες του επιχείρησαν με την Αριστερή Πτέρυγα του Στρατού του Μοζέλλα. Αναδιοργανώθηκε με την 1η Ημιταξιαρχία Γραμμής Πυροβολικού, την 34η Γραμμή, την 110η Γραμμή, την 177η Γραμμή, το 14ο Σώμα Ιππέων, το 10ο Σύνταγμα Ιππικού και το 1ο Σώμα Στρατοχωροφυλακής (Gendsdarmes). Μέχρι τις 3 Ιουνίου, η μεραρχία του Μορλό μειώθηκε αλλά είχε ακόμη 8.210 στρατιώτες. Στην μεραρχία περιλαμβανόταν η 1η Γραμμή (2.190), η 34η Γραμμή (2.354), η 110η Γραμμή (2.709), το 14ο Σώμα Ιππέων (445), το 10ο Σύνταγμα Ιππικού (416) και ο 30ος Λόχος Ελαφρού Πυροβολικού (96).
Τον Απρίλιο του 1794, ο Μορλό διακρίθηκε στη Μάχη του Αρλόν. Στις 24 Μαΐου καθοδήγησε τα στρατεύματα του κατά μήκος του ποταμού Μεζ κοντά στο Ντινάν και στις 16 Ιουνίου η μεραρχία του διέσχισε τον Ποταμό Σαμπρ κοντά στο Σαρλερουά. Την 16η του μήνα αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το χωριό Γκοσελί αλλά κατάφερε να φέρει μαζί του επτά κανόνια τα οποία κατέλαβε. Την ίδια μέρα στη Μάχη του Λαμπουσάρ, 41.000 Αυστρο-Ολλανδοί απέκρουσαν την επίθεση των 73.000 ανδρών του Ζαν-Μπατίστ Ζουρντάν οι οποίοι υπέστησαν 3.000 απώλειες και την απώλεια οκτώ όπλων και 40 βαγονιών πυρομαχικών. Ο Αυστρο-Ολλανδικός στρατός υπέφερε επίσης από 3.000 νεκρούς και τραυματίες.
Η μεραρχία του Μορλό πολέμησε στην Μάχη του Φλερύς στις 26 Ιουνίου 1794. Η ταξιαρχία του Ζαν Μπατίστ Ολιβιέ δημιουργήθηκε από την 110η Γραμμή και το 14ο Σώμα Ιππέων ενώ η ταξιαρχία του Ανρί Σιμόν περιελάμβανε την 1η και την 34η Γραμμή και το 10ο Σώμα Ιππικού. Κατά την διάρκεια της μάχης, τα στρατεύματα του Μορλό αντιστάθηκαν στις επιθέσεις της φάλαγγας του Πίτερ Βίτους φον Κβοσντάνοβιτς. Όταν ο διπλανή μεραρχία του Ζαν Ετιέν Σαμπιονέ δίσταζε, ο Μορλό αυτοπροσώπως ηγήθηκε μιας λόγχης η οποία έσωσε την κατάσταση. Ήταν επίσης υπεύθυνος για το αερόστατο παρατήρησης και ενδεχομένως απογειώθηκε με αυτό κατά την διάρκεια της ημέρας για να πραγματοποιήσει αναφορές. Στη μάχη, οι 81.000 στρατιώτες του Ζουρντάν νίκησαν τους 46.000 Αυστρο-Ολλανδούς υπό τον Πρίγκιπα Ζοζιάς του Κομπούργκ. Κάθε πλευρά υπέφερε από 5.000 απώλειες. Το Φλερύς αποτέλεσε «σημείο καμπής» και οι Σύμμαχοι εγκατέλειψαν το Βέλγιο εντός ενός μήνα. Ο Μορλό είχε αξιοσημείωτη παρουσία στην Μάχη του Άλντενχόβεν στις 2 Οκτωβρίου 1794 καθώς και στην Πολιορκία του Μάαστριχτ.
1795–1801
Την 1η Οκτωβρίου 1795 ο Μορλό διηύθυνε μια μεραρχία 3.471 ανδρών του Στρατού Σαμπρ-ε-Μεζ στο Άαχεν. Ενώ ήταν κυβερνήτης του Άαχεν και των γύρω περιοχών μεταξύ των ποταμών Μεζ και Ρήνου, ήρθε σε διένεξη με τον γενικό διοικητή της στρατονομίας. Ο εξοργισμένος αξιωματικός κατηγόρησε τον Μορλό για εκβιασμό και ως εκ τούτου απομακρύνθηκε από την θέση του διοικητή στις 26 Οκτωβρίου. Επανήλθε στις 25 Δεκεμβρίου 1796, στην θέση του διοικητή της 10ης Στρατιωτικής Μεραρχίας στις 28 Αυγούστου 1797 και την 3η Στρατιωτική Μεραρχία στις 29 Ιανουαρίου 1798. Τα επόμενα δύο χρόνια βρέθηκε μεταξύ της Βαταβική Δημοκρατίας, του Στρατού της Δύσης και τoυ Γκρισόν. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1801 τέθηκε σε αργία.
Αυτοκρατορία
thumb|upright=0.7|Μπον-Αντριέν ντε Μονσέ
Στις 14 Ιουνίου 1804, ο Μορλό έγινε διοικητής της Λεγεώνας της Τιμής. Στις 19 Νοεμβρίου 1805 ορίστηκε διοικητής της 16ης Στρατιωτικής Μεραρχίας και στις 9 Νοεμβρίου 1807 μετακινήθηκε στο Σώμα Παρατήρησης των Ωκεάνιων Ακτών. Το 1808 το δύναμης 29.341 ανδρών σώμα ήταν υπό την διοίκηση του Στρατάρχη Μπον-Αντριέν Ζαννό ντε Μονσέ. Ο Μορλό διοικούσε την 3η Μεραρχία, δύναμης 7.149 ανδρών, η οποία αποτελούνταν από το 9ο, το 10 και το 11ο Προσωρινό Σύνταγμα και ένα Πρωσικό τάγμα. Οι ταξίαρχοι του ήταν οι Σαρλ Ζοζέφ Μπυζέ και Σιμόν Λεφέβρ. Οι στρατιώτες του Μορλό ήταν σε εκπαίδευση νεοσυλλέκτων το 1808 και το 1809 η οποία ξεκίνησε έναν χρόνο πριν. Τα προσωρινά συντάγματα αποτελούνταν από τέσσερα τάγματα 560 ανδρών από τους συνταγματικούς σταθμούς της νότιας Γαλλίας. Οι στρατιώτες ήταν όλοι τους αγύμναστοι κληρωτοί και οι αξιωματικοί ήταν όλοι τους άνδρες που δεν αμείβονταν καλά ή νέοι ανθυπολοχαγοί. Αυτά ήταν τα στρατεύματα που εισέβαλαν στην Ισπανία το 1808.
thumb|left|upright=1.0|Η Πολιορκία της Σαραγόσα όπου υπήρχαν έντονες και βίαιες οδομαχίες.
Ο Μορλό έχασε την εκστρατεία του Μονσέ η οποία έληξε ανεπιτυχώς με την Μάχη της Βαλένθια. Αντ'αυτού, η μεραρχία του περιφουρούσε την Μαδρίτη. Όταν έφτασαν τα νέα από την καταστροφική Μάχη του Μπαϊλέν η μεραρχία του Μορλό διασπάστηκε. Η 3.700 ανδρών ταξιαρχία του Μπυζέ παρέμεινε κοντά στην Μαδρίτη ενώ η ταξιαρχία του Λεφέβρ είχε παραχωρηθεί στα σώματα του Στρατάρχη Ζαν Μπατίστ Μπεσσιέρ. Η Μαδρίτη εγκαταλείφθηκε γρήγορα και οι Γάλλοι υποχώρησαν πίσω από τον ποταμό Έβρο. Πριν τις επακόλουθες επιχειρήσεις, η 3η Μεραρχία αναδιοργανώθηκε ως μέρος του Γ΄ Σώματος. Το 5ο Προσωρινό Σύνταγμα έγινε το 116ο Σύνταγμα Γραμμής Πεζικού με δύο τάγματα ενώ το 9ο και το 14ο Προσωρινό Σύνταγμα συγχωνεύτηκαν για να σχηματίσουν την 117η Γραμμή με τέσσερα τάγματα. Τα Ιρλανδικά και Πρωσικά τάγματα της μεραρχίας αποσπάστηκαν ως φρουρές στην βόρεια Ισπανία.
Ο Μορλό ηγήθηκε 4.000 ανδρών σε έξι τάγματα στη Μάχη της Τουντέλα στις 23 Νοεμβρίου 1808. Εκείνο το πρωινό ο Στρατάρχης Ζαν Λαν βρισκόταν στον δρόμο με τα στρατεύματα του από την αυγή. Πλησιάζοντας στην Τουντέλα στις 9 το πρωί οι Γάλλοι έπιασαν τον Ισπανικό στρατό απροετοίμαστο. Βλέποντας τις ημι-επανδρωμένες άμυνες, ο Λαν έστειλε την κορυφαία μεραρχία του υπό τον Μορλό αμέσως σε επίθεση. Οι 6.500 στρατιώτες της Ισπανικής 5ης Μεραρχίας έφτασαν εγκαίρως για να αμβλύνουν την επίθεση στο Σέρο ντε Σάντα Μπάρμπαρα. Πριν να συνεχίσει την επίθεση του, ο Λαν περίμενε για λιγες ώρες μέχρι τα στρατεύματα του να φτάσουν στο πεδίο της μάχης. Στη συνέχεια προώθησε τις μεραρχίες του Μορλό και του Μωρίς Ματιέ στις Ισπανικές θέσεις. Η ταξιαρχία πρώτης γραμμής του Μορλό υπέστη σοβαρές απώλειες, αλλά έστειλε ένα τάγμα σε μια χαράδρα όπου οι αμυνόμενοι αρνήθηκαν να ακολουθήσουν. Παρατηρώντας πως το τάγμα είχε κερδίσει μια θέση στην κορυφή, ώθησε τις ενισχύσεις και σε σύντομο διάστημα οι Ισπανοί υποχώρησαν.
Το Νοέμβριο του 1808, η 1η, η 3η και η 4η Μεραρχία του Γ΄ Σώματος και το ΣΤ΄ Σώμα του Στρατάρχη Μισέλ Νεΰ έφτασαν στη Σαραγόσα. Σύντομα ο Νεΰ διατάχθηκε να αποχωρήσει, αφήνοντας τον Μονσέ με 15.000 άνδρες μόνο για να αντιμετωπίσει 30.000 Ισπανούς. Επομένως, ο Μονσέ υποχώρησε σε ασφαλή απόσταση μέχρι την άφιξη του Ε΄ Σώματος για υποστήριξη. Τον Δεκέμβριο του 1808, η μεραρχία του Μορλό απέκτησε δύο προσθήκες. Η τεσσάρων ταγμάτων 121η Γραμμή έφτασε στο μέτωπο και εκχωρήθηκε στη μεραρχία. Τρια τάγματα του 5ου Σώματος Ελαφρού Πυροβολικού και τέσσερα τάγματα της 2ης Λεγεώνας των Εφέδρων προστέθηκαν όταν η 4η Ταξιαρχία του σώματος διαλύθηκε. Την περίοδο αυτή, το Γ΄ Σώμα υπέφερε σε μεγάλο βαθμό από ασθένειες. Τον Οκτώβριο, υπήρχαν 7.741 στρατιώτες στο νοσοκομείο και μέχρι τον Ιανουάριο του 1809 13.000 στρατιώτες είχαν τραυματιστεί ή υποστεί πυρετό.
Η Δεύτερη Πολιορκία της Σαραγόσα διήρκεσε από τις 20 Δεκεμβρίου 1808 έως τις 20 Φεβρουαρίου 1809. Την δεύτερη μέρα, οι μεραρχίες των Μορλό και Σαρλ Λουί Ντιουντόν Γρανζεάν κατέλαβαν επιτυχώς το Μόντε Τερρέρο. Στις 29 Δεκεμβρίου ο Μονσέ αντικαταστάθηκε στην διοίκηση του Γ΄ Σώματος από τον Ζαν-Αντός Ζυνό. Μετά την αποχώρηση μιας μεραρχίας του Ε΄ Σώματος στις 2 Ιανουαρίου, η μεραρχία του Μορλό ανέλαβε την επίθεση στο δυτικό μέτωπο της πόλης. Ο Λαν ανέλαβε την συνολική ηγεσία των επιχειρήσεων στις 22 Ιανουαρίου. Μέχρι τις 28 του μήνα οι Γάλλοι είχαν καταλάβει μεγάλο μέρος του τείχους της πόλης και το υπόλοιπο μέρος της πολιορκίας περιελάμβανε έντονες οδομαχίες. Για να μειώσει τις απώλειες, ο Λαν μείωσε τις άμυνες των Ισπανών τετράγωνο προς τετράγωνο με κανονιοβολές και νάρκες. Στις 12 Φεβρουαρίου πλήθος γυναικών εμφανίστηκε από την πόλη και πλησίασε στις γραμμές του Μορλό. Παρακάλεσαν να τους επιτραπεί η επιστροφή στα χωριά τους. Δόθηκε στην καθεμία από μια φρατζόλα ψωμί και κυνηγήθηκαν πίσω στην πόλη. Μέχρι το τέλος της πολιορκίας, ο αριθμός των απωλειών ήταν τρομερός. Περίπου 54.000 Ισπανοί σκοτώθηκαν κατά την πολιορκία εκ των οποίων οι 20.000 ήταν στρατιώτες. Από αυτούς, μόνον οι 6.000 πέθαναν στην μάχη ενώ οι υπόλοιποι υπέκυψαν από ασθένεια, οι περισσότεροι από τύφο. Οι Γαλλικές απώλειες υπολογίζονται σε 10.000 νεκρούς εκ των οποίων οι 4.000 χάθηκαν στην μάχη και οι υπόλοιποι από ασθένειες. Η μεγάλη πλειοψηφία των απολειών ήταν από το Γ΄ Σώμα.
Ο Μορλό ήταν ένα από τα θύματα του πυρετού. Εγκατέλειψε για την Μπαγιόν όπου απεβίωσε στις 23 Μαρτίου 1809. Το όνομα του (MORLOT) είναι ένα από τα ονόματα που αναγράφονται στο κάτω μέρος της Αψίδας του Θριάμβου στην 6η Στήλη. Τάφηκε στο κοιμητήριο Περ Λασαίζ στο Παρίσι.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Γάλλοι στρατιωτικοί Κατηγορία:Ονόματα χαραγμένα στην Αψίδα του Θριάμβου
Τόραμα
δεξιά|μικρογραφία|350x350εσ|Φωτογραφία των Τόραμα κατά τη διάρκεια συναυλίας στο Τσουκάλι της Μορδοβίας το 2004 Οι Τόραμα (То́рама, εναλλακτική ονομασία στα Έρζυα: Йовлат, Ιόβλατ) είναι μουσικό συγκρότημα (ή μουσικό σύνολο) με έδρα το Σαράνσκ στη Μορδοβία της Ρωσίας. Ερμηνεύει παραδοσιακά τραγούδια και παραδοσιακή μουσική των Μορδβινικών εθνοτήτων, δηλαδή των Έρζια, Μόκσα, Σόκσα και Καρατάι.
Ιστορία
Οι Τόραμα δημιουργήθηκαν το 1990 από 4 ερευνητές της Μορδβινικής γλώσσας και παράδοσης κατά μήκος της ΕΣΣΔ. Αρχικά ήταν μια χορωδία 9 μελών. Τελικά, ο Βλαντιμίρ Ρομάσκιν, ένας ερευνητής και παραγωγός ντοκιμαντέρ, έγινε ο φρόντμαν του συγκροτήματος. Έχοντας την προθυμία να επικοινωνήσει μέσω των ρωσικών και της γλώσσας Έρζια με το κοινό, έκανε εκτενείς εισαγωγές σε κάθε τραγούδι, χορό, μελωδία, παράδοση και τελετουργικό των Μορδβινικών λαών, κάνοντας τον αναπόσπαστο μέρος κάθε συναυλίας.
Το συγκρότημα έγινε δημοφιλές στη Μορδοβία (βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο της Δημοκρατίας) ενώ απολαμβάνει δημοτικότητα και σε επίπεδο Μόσχας (το 1994 έλαβε το χρυσό μετάλλιο και τον τίτλο του Πανρωσικού Διαγωνισμού Παραδοσιακής Μουσικής "Φωνές της Ρωσίας"). Έχει δώσει συναυλίες σε φιννοουγγρικές πολιτιστικές εκδηλώσεις στη Φινλανδία, την Εσθονία και αλλού. Οι δεσμοί τους με τα φιννοουγγρικά κράτη οδήγησαν στην επικράτηση του λατινικού ονόματος "Τόοραμα" (Toorama) με δύο "ο", τα οποία προφέρονται ως μακρύ "ο". Στο ρωσικό όνομα Τόραμα χρησιμοποιείται το ένα "ο".
Το συγκρότημα έχει εμφανιστεί σε μουσικά φεστιβάλ παραδοσιακής μουσικής στην Εσθονία, στη Λετονία, στην Πολωνία, στη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Μετά από αρκετά χρόνια, το ρεπερτόριο τους επεκτάθηκε, χάρη στην ανακατασκευή και αναβίωση εξαφανισμένων μουσικών οργάνων της Μορδοβίας, όπως το βιολί γκαρζί. Το 2002, οι οργανικές συνθέσεις έγιναν σημαντικό μέρος της κάθε συναυλίας του συγκροτήματος και έγινε ξεχωριστό μέρος της δραστηριότητας του συγκροτήματος.
Το 2002, ο Βλαντιμίρ Ρομάσκιν πέθανε μετά από αρρώστια. Εις μνήμην του ιδρύθηκε ένα μνημειακό μουσείο στο χωριό του, την Ποντλέσναγια Τάβλα.
Το συγκρότημα, παρόλο που μείωσε τη δραστηριότητα του για αρκετά χρόνια, συνέχισε να υπάρξει και συνέχισε το έργο του.
Το 2007 κυκλοφόρησε η ταινία κινουμένων σχεδίων "Κουιγκορόζ" (Kuigorozh, βασισμένη πάνω σε ένα παραμύθι των Μορδβίνων) από το στούντιο Pilot Animation Studio της Μόσχας. Η ταινία παρήχθη με τη βοήθεια της διαχείρισης του συγκροτήματος, η οποία παρείχε πληροφόρηση για τη λαογραφία των Έρζυα και Μόκσα. Η μουσική του συγκροτήματος χρησιμοποιήθηκε στην ταινία.
Πολυφωνικό τραγούδι
Συχνότερα η φιννοουγγρική τραγουδική παράδοση περιγράφεται ως διφωνητική, καθώς σε μια χορωδία αναπτύσσονται 2 φωνητικές γραμμές. Οι μουσικοί των Τόραμα επέμειναν στην ανάπτυξη μιας μελωδικής γραμμής για κάθε μέλος, καθώς οι δύο μελωδικές γραμμές θεωρούνταν απλοποίηση μιας αληθινής παράδοσης.
Ορχηστρική απόδοση
Ενώ το χορωδιακό τραγούδι εκπροσωπείται ευρέως στα χωριά των Μορδβίνων και στο Σαράνσκ, οι συναυλίες ζωντανών οργανικών συνόλων είχαν σχεδόν εκλείψει, όταν οι Τόραμα ξεκίνησαν τις εργασίες ανοικοδόμησης και ανέπτυξε τα όργανα εκ νέου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ρωσικά μουσικά συγκροτήματα
Βισάι Παπουβανίν
Ο Βισάι Παπουβανίν (Visay Phaphouvanin, γεννήθηκε 12 Ιουνίου 1985) είναι Λαοτινός ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνίζεται ως επιθετικός. Είναι ο πρώτος σκόρερ στην ιστορία της Εθνικής Λάος, με 18 γκολ.
Με την εθνική ομάδα έπαιξε στα προκριματικά του Πρωταθλήματος ΠΟΕΝΑ 2010 και στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2014.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Λαοτινοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Λάος Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Φεστιβάλ Ολύμπου
Το Φεστιβάλ Ολύμπου είναι ετήσιο Φεστιβάλ Μουσικής και Θεάτρου και σημαντικό πολιτιστικό γεγονός στην Ελλάδα. Είναι από τις μεγαλύτερες εκδηλώσεις αυτού του είδους στη Βόρεια Ελλάδα και πραγματοποιείται ετησίως στους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. Στόχος είναι να προσφέρει τόσο στον τοπικό πληθυσμό όσο και στους τουρίστες, πολιτιστική ψυχαγωγία και να προωθήσει έτσι την επαφή μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και του τουρισμού της περιοχής. Το φεστιβάλ υποστηρίζεται από το Υπουργείο Πολιτισμού, το Δήμο Δίου-Ολύμπου, χορηγούς καθώς και από άλλες τοπικές αρχές της Πιερίας.
Οργάνωση
Το Φεστιβάλ διοργανώνεται από τον Οργανισμό Φεστιβάλ Ολύμπου (ΟΡ.ΦΕ.Ο),  με έδρα την Κατερίνη. Είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός αφιερωμένος στην προώθηση του ελληνικού και του διεθνούς πολιτισμού, καθώς και στην προώθηση του τουρισμού στη Βόρεια Ελλάδα. Εκπροσωπείται από το Διοικητικό Συμβούλιο εννέα μελών, το οποίο επανεκλέγεται κάθε τρία χρόνια.
Ο ΟΡ.ΦΕ.Ο συνεργάζεται με τα κρατικά θέατρα στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Επιπλέον, πραγματοποιούνται επαφές με ιδιωτικά θέατρα και οργανώσεις καλλιτεχνών. Επίσης σημαντική είναι η ανάπτυξη και διατήρηση του δικτύου ξένων καλλιτεχνών και πολιτιστικών οργανώσεων στο εξωτερικό. Το αποτέλεσμα είναι συνδυασμοί, όπως η παράσταση του μπαλέτου της λίμνης των κύκνων στο φεστιβάλ του 2016, όπου επαγγελματίες χορευτές από τη Ρωσία χόρεψαν μαζί με τους μαθητές των τοπικών σχολών μπαλέτου.
Η χρηματοδότηση του φεστιβάλ υποστηρίζεται κυρίως από χορηγίες και την πώληση εισιτηρίων. Κατά τα έτη 2011-2013 η χρηματοδότηση της εκδήλωσης εξασφαλίστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Περιστασιακά, το ελληνικό κράτος βοηθά στη χρηματοδότηση της λειτουργίας του φεστιβάλ.
Πολλοί καλλιτέχνες, τραγουδιστές και ηθοποιοί έλαβαν μέρος στο Φεστιβάλ του Ολύμπου κατά τη διάρκεια των 47 χρόνων λειτουργίας του (από το 1972). Καλλιτέχνες όπως η Χάρις Αλεξίου, η Αντιγόνη Βαλάκου, ο Θανάσης Βέγγος, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Θύμιος Καρακατσάνης, η Μαρινέλλα, ο Δημήτρης Μητροπάνος, η Νάνα Μούσχουρη, ο Γιώργος Νταλάρας, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ, ο Ντέμης Ρούσσος, η Άννα Συνοδινού, ο Γιάννης Σπανός, η Μαρία Φαραντούρη, ο Μάριος Φραγκούλης, ο Μάνος Χατζιδάκις, η Μίλβα, ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς, η Σεζάρια Έβορα, η Λουθ Κασάλ και πολλοί άλλοι έχουν εμφανιστεί στο Φεστιβάλ Ολύμπου.
Ιστορία
μικρογραφία|Χορωδία στην Κονταριώτισσα
Το πρώτο Φεστιβάλ Ολύμπου πραγματοποιήθηκε το 1972. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αποτελεί πόλο έλξης για τους ντόπιους και τους τουρίστες. Από το 2010, το Φεστιβάλ Ολύμπου συνεργάζεται με μια τιμώμενη χώρα. Στόχος είναι η εμβάθυνση της φιλίας μεταξύ της Ελλάδας και της φιλοξενούμενης χώρας και η παρουσίαση των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων της. Ορισμένες εκδηλώσεις του φεστιβάλ προορίζονται αποκλειστικά για τους καλλιτέχνες αυτής της χώρας. Η ταινία χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ως μέσο για να φέρει το κοινό πιο κοντά στον πολιτισμό της τιμώμενης χώρας.
Οι τιμώμενες χώρες από το 2010: 2010 Γαλλία 2011 Ισπανία 2012 Ρωσία 2013 Νορβηγία 2014 Αυστρία, Γερμανία και Ελβετία 2015 Μαρόκο 2016 Ρουμανία 2017 Κύπρος 2018 Τσεχία 2019 Ισραήλ
Το Πρόγραμμα
μικρογραφία|Παράσταση στην Ακρόπολη των αρχαίων Λειβήθρων
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:
Τόποι διεξαγωγής παραστάσεων Φεστιβάλ και η ιστορική τους σημασία
μικρογραφία|Συναυλία στο Δίον
Άλλοι χώροι παραστάσεων είναι: Το αμφιθέατρο στο Πάρκο Λιτοχώρου, το Κέντρο Πληροφόρησης Εθνικού Δρυμού Ολύμπου στο Λιτόχωρο και το Κέντρο Ψηφιδωτών Δίου και άλλοι.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ελληνικός πολιτισμός Κατηγορία:Μουσικές διοργανώσεις στην Ελλάδα Κατηγορία:Νομός Πιερίας Κατηγορία:Μπαλέτο Κατηγορία:Θέατρο Κατηγορία:Αρχαιολογία Κατηγορία:Κλασική μουσική Κατηγορία:Κωμωδία
Σρίντεβι
Η Σρίντεβι Καπούρ (Sridevi Kapoor) (γεννήθηκε ως Shree Άμμα Yanger Ayyapan, 13 Αυγούστου 1963 – 24 Φεβρουαρίου 2018) ήταν μια Ινδή ηθοποιός και παραγωγός ταινιών που πρωταγωνίστησε σε τανίες σε Ταμίλ, Τελούγκου, Χίντι, Μαλαγιάλαμ, και Κανάντα ταινίες. Θεωρείται ως η πρώτη σούπερ σταρ του ινδικού κινηματογράφου και έλαβε πέντε Βραβεία Filmfare. Η Σρίντεβι κατατάσσεται ανάμεσα στους υψηλότερα αμοιβόμενους ηθοποιούς στη δεκαετία του 1980 και του 1990 και θεωρείται η πιο δημοφιλής ηθοποιός της εποχής.
Η Σρίντεβι ξεκίνησε την καριέρα της το 1969 στην ταινία Thunaivan σε ηλικία των 4 ετών, και συνέχισε να παίζει σε παιδικούς ρόλους σε ταινίες Ταμίλ, Τελούγκου, Μαλαγιάλαμ και Κανάντα. Έκανε το ντεμπούτο της στο Bollywood στην ταινία Τζούλι (1975) και έπαιξε το πρώτο ενήλικο ρόλο στην ηλικία των 13 στην ταινία Ταμίλ Moondru Mudichu (1976). Καθιερώθηκε ως μια από τις κορυφαίες ηθοποιούς του κινηματογράφο Ταμίλ και Τελούγκου με πρωταγωνιστικούς ρόλους σε πολλές ταινίες από το μέχρι το 1991.
Η Σρίντεβι πήρε τον πρώτο της πρωταγωνιστικό ρόλο σε ταινία Χίντι το 1979 στο δάαμα Solva Sawan, και στη συνέχεια από το 1983, σε πολλές εμπορικά επιτυχημένες ταινίες. Το 2017 πρωταγωνίστησε στην 300η ταινία της, το θρίλερ Μαμά..
Το 2013, η Κυβέρνηση της Ινδίας απένειμε στη Σρίντεβι το Πάντρα Σρι Padma Shri, το τέταρτο υψηλότερο βραβείο της χώρας για τη συμβολή της στη βιομηχανία του θεάματος. Ήταν παντρεμένη με τον παραγωγό ταινιών Μπόνεϋ Καπούρ Boney Kapoor, με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά. Η Σρίντεβι πέθανε από καρδιακή προσβολή το Φεβρουάριο του 2018.
Αναφορές
Κατηγορία:Ινδοί ηθοποιοί
Αστρικοί πληθυσμοί
right|thumb|upright=1.4|Καλλιτεχνική απεικόνιση ενός γαλαξία παρόμοιου με τον δικό μας, με τους δύο αστρικούς πληθυσμούς του Baade: Οι γαλανές περιοχές στους σπειροειδείς βραχίονες αντιστοιχούν στους αστέρες του Πληθυσμού Ι, ενώ η κιτρινωπή περιοχή, το κεντρικό εξόγκωμα, στον γηραιότερο αστρικό Πληθυσμό II. Στον Πληθυσμό ΙΙ ανήκουν και τα [[σφαιρωτά σμήνη.]]
Το 1944 ο Βάλτερ Μπάαντε κατηγοριοποίησε τους αστέρες του Γαλαξία σε δύο αστρικούς πληθυσμούς. Παρατήρησε ότι οι γαλαζωποί αστέρες κυριαρχούσαν με το φως τους στους σπειροειδείς βραχίονες, ενώ οι κιτρινωποί αστέρες κυριαρχούσαν κοντά στο κεντρικό εξόγκωμα και στα σφαιρωτά αστρικά σμήνη. Οι κύριες αυτές κατηγορίες ορίστηκαν ως (Αστρικός) Πληθυσμός I και Πληθυσμός II, αντιστοίχως, και επεκτάθηκαν για να χαρακτηρίσουν και τους αστέρες των άλλων γαλαξιών. Μεταγενέστερα, το 1978, προστέθηκε μία ακόμα κατηγορία, ο Πληθυσμός III.
Οι σημαντικές διαφορές στα αστρικά φάσματα μεταξύ των πληθυσμών αυτών συνδέθηκαν με την ηλικία τους, την κινηματική τους κατάσταση, ακόμα και με τη γαλαξιακή εξέλιξη στους σπειροειδείς και στους ελλειπτικούς γαλαξίες. Επίσης, βρέθηκε ότι οι διαφορετικοί Πληθυσμοί αντιστοιχούν σε διαφορετική χημική σύσταση-μεταλλικότητα. Εξ ορισμού οι αστέρες του κάθε πληθυσμού επιδεικνύουν την τάση να έχουν μικρότερη περιεκτικότητα σε βαρύτερα στοιχεία όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία τους. Προεκτείνοντας αυτή την τάση έως τους πρώτους αστέρες στην ιστορία του Σύμπαντος, έχουμε τους αστέρες του αστρικού Πληθυσμού ΙΙΙ με σχεδόν μηδενική περιεκτικότητα σε βαρύτερα του ηλίου στοιχεία («μέταλλα»), αστέρες του Πληθυσμού II με μικρή μεταλλικότητα, και νεαροί σχετικώς αστέρες του Πληθυσμού I.
Η δημιουργία των πρώτων αστέρων
Σύμφωνα με τα σήμερα αποδεκτά κοσμολογικά μοντέλα, όλη η ύλη που προέκυψε από τη Μεγάλη Έκρηξη ήταν κυρίως υδρογόνο (76%) και ήλιο (24%), με μόλις ένα ελάχιστο ποσοστό άλλων ελαφρών στοιχείων της ύλης. όπως λίθιο και βηρύλλιο. Με τη μείωση της θερμοκρασίας της ύλης αυτής, έγινε δυνατή η γένεση των πρώτων αστέρων, αυτών του Πληθυσμού III, χωρίς βαρύτερα στοιχεία. Αυτό εικάζεται ότι επιδρούσε στη δομή τους, έτσι ώστε οι μάζες αυτών των αστέρων έφθαναν στο εκατονταπλάσιο και πλέον της ηλιακής μάζας. Ως αποτέλεσμα αυτού ωστόσο, οι ζωές τους ήταν πολύ σύντομες, ενώ οι διαδικασίες της πυρηνοσύνθεσης δημιούργησαν στο εσωτερικό τους τα πρώτα 26 στοιχεία (μέχρι τον σίδηρο στον περιοδικό πίνακα).
Πολλά θεωρητικά αστρικά πρότυπα («μοντέλα») υποδεικνύουν ότι οι περισσότεροι αστέρες μεγάλης μάζας του Πληθυσμού III εξάντλησαν γρήγορα τα πυρηνικά τους «καύσιμα» και μάλλον ανατινάχθηκαν ως εξαιρετικής ενέργειας υπερκαινοφανείς αστέρες αστάθειας ζεύγους. Αυτές οι εκρήξεις θα εξετόξευσαν το υλικό τους, διασπείροντας τα βαρύτερα στοιχεία στον διαστρικό χώρου (ISM), τα οποία ενσωματώθηκαν στις μεταγενέστερες γενεές αστέρων. Η ταχεία καταστροφή τους σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να παρατηρούνται πλέον μεγάλης μάζας αστέρες του Πληθυσμού III στον Γαλαξία μας. Θα μπορούσαν ίσως να παρατηρηθούν σε μακρινούς γαλαξίες, των οποίων το φως (που βλέπουμε σήμερα) εκπέμφθηκε όταν το Σύμπαν ήταν ακόμα νεαρό. Ενδείξεις ωστόσο έχουν βρεθεί για έναν εξαιρετικά φτωχό σε «μέταλλα» πολύ μικρό αστέρα σε διπλό σύστημα του δίσκου του Γαλαξία μας.
Αστέρες που δεν εξερράγησαν ως υπερκαινοφανείς αστάθειας ζεύγους μάλλον κατέρρευσαν σε μαύρες τρύπες με μια διαδικασία φωτοδιασπάσεως των ατομικών πυρήνων. Κι εδώ μέρος της ύλης πρέπει να διέφυγε με σχετικιστικές ταχύτητες και να διέσπειρε τα πρώτα μέταλλα στο Σύμπαν. . Τέτοιοι αστέρες μπορεί να έχουν σχηματισθεί σχετικώς πρόσφατα σε νάνους γαλαξίες, που περιέχουν αναλλοίωτη διαστρική ύλη, ελεύθερη από βαρύτερα του λιθίου στοιχεία: οι υπερκαινοφανείς του παρελθόντος σε τέτοιους γαλαξίες θα έχουν εκτοξεύσει το πλούσιο σε μέταλλα υλικό τους με ταχύτητες αρκετά υψηλές ώστε να υπερβαίνουν την ταχύτητα διαφυγής του γαλαξία και να χάνονται στο Σύμπαν, κρατώντας έτσι την περιεκτικότητα σε αυτά του νάνου γαλαξία πολύ μικρή.
Η δημιουργία των παρατηρούμενων αστέρων
Οι παλαιότεροι παρατηρούμενοι αστέρες ανήκουν στον αστρικό Πληθυσμό II και έχουν πολύ μικρές μεταλλικότητες. καθώς μετέπειτα αστρικές γενέες γεννιούνταν, ήταν όλο και περισσότερο εμπλουτισμένες σε στοιχεία με μεγαλύτερους ατομικούς αριθμούς, καθώς τα νεφελώματα από τα οποία δημιουργούνταν είχαν εμπλουτισθεί με τα στοιχεία αυτά που είχαν παρασκευασθεί από τις προηγούμενες γενεές. Καθώς αυτοί οι αστέρες πέθαιναν, διέσπερναν τέτοιο εμπλουτισμένο σε «μέταλλα» υλικό στο διαστρικό μέσο, κυρίως δια των υπερκαινοφανών. Αυτοί οι νεότερης γενεάς αστέρες, μεταξύ των οποίων και ο Ήλιος, έχουν επομένως την μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε τέτοια στοιχεία της ύλης και είναι γνωστοί ως αστέρες του Πληθυσμού I.
Αστρικός Πληθυσμός Ι
thumb|right|Ο [[Ρίγκελ με το νεφέλωμα ανάκλασης IC 2118]] Οι αστέρες του Πληθυσμού I είναι νεότερης γενεάς αστέρες με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε «μέταλλα» από τους τρεις πληθυσμούς, και βρίσκονται κυρίως στους σπειροειδείς βραχίονες του Γαλαξία μας και των άλλων σπειροειδών γαλαξιών. Ο Ήλιος αποτελεί παράδειγμα τέτοιου αστέρα και θεωρείται ότι ανήκει στον «ενδιάμεσο» Πληθυσμό I, ενώ ο παρόμοιος με τον Ήλιο αστέρας μ Βωμού έχει σημαντικά μεγαλύτερη μεταλλικότητα.
Οι αστέρες του Πληθυσμού I βρίσκονται συνήθως σε κανονικές ελλειπτικές τροχιές γύρω από τα κέντρα των γαλαξιών, με μικρή σχετική ταχύτητα. Παλαιότερα οι αστρονόμοι υπέθεταν ότι η υψηλή τους περιεκτικότητα σε «μέταλλα» τους καθιστά πιθανότερα κέντρα πλανητικών συστημάτων από τους αστέρες των άλλων πληθυσμών, επειδή οι πλανήτες, και ιδίως οι γεωειδείς, σχηματίζονται από τη συσσώρευση βαρύτερων του λιθίου στοιχείων. Ωστόσο, η ανάλυση των δεδομένων της διαστημικής αποστολής «Κέπλερ» ανίχνευσε μικρότερους πλανήτες γύρω από αστέρες με μεγάλες διαφορές στη μεταλλικότητα μεταξύ τους. Μόνο οι μεγαλύτεροι, αεριώδεις πλανήτες φαίνεται να δημιουργούνται γύρω από αστέρες με σχετικώς μεγάλες μεταλλικότητες — ένα εύρημα με συνέπειες για τις θεωρίες σχηματισμού πλανητών. Μεταξύ του «ενδιάμεσου» Πληθυσμού I και του Πληθυσμού II μερικοί αστρονόμοι ενθέτουν την ύπαρξη ενός «ενδιάμεσου πληθυσμού δίσκου» (intermediary disc population).
Αστρικός Πληθυσμός ΙΙ
Οι αστέρες του Πληθυσμού IΙ έχουν σχετικώς λιγότερα «μέταλλα» στη σύστασή τους. Η σχετική περιεκτικότητα πρέπει να τονίζεται, καθώς ακόμα και οι αστέρες με τη μεγαλύτερη γνωστή μεταλλικότητα περιέχουν μικρά ποσοστά οποιοδήποτε άλλου στοιχείου εκτός του Η και του He. Ωστόσο, τα φτωχά σε τέτοια βαρύτερα στοιχεία σώματα είναι πολύ μεγαλύτερης ηλικίας και θεωρείται ότι σχηματίσθηκαν σε μια προγενέστερη περίοδο του Σύμπαντος. Οι αστέρες του ενδιάμεσου Πληθυσμού I δεν είναι σπάνιοι στο κεντρικό εξόγκωμα του Γαλαξία μας, ενώ οι αστέρες του Πληθυσμού ΙΙ που βρίσκονται στη γαλαξιακή άλω είναι σαφώς γηραιότεροι και έτσι μικρότερης μεταλλικότητας. Τα σφαιρωτά σμήνη αποτελούνται κυρίως από αστέρες του Πληθυσμού ΙΙ.
Θεωρείται ότι οι αστέρες του Πληθυσμού ΙΙ παρήγαγαν όλα τα χημικά στοιχεία του περιοδικού πίνακα εκτός από τα πλέον ασταθή. Ενδιαφέρον χαρακτηριστικό τους είναι ότι, παρά τη συνολικά μικρότερη περιεκτικότητα σε στοιχεία εκτός των H και He, έχουν συχνά μεγαλύτερη αναλογία στοιχείων άλφα (O, Si, Ne, κ.ά.) σε σχέση με τον σίδηρο, σε σύγκριση με τους αστέρες του Πληθυσμού Ι. Αυτό οφείλεται πιθανώς στο ότι οι υπερκαινοφανείς τύπου II ήταν σημαντικότεροι εμπλουτιστές του διαστρικού μέσου την εποχή της δημιουργίας αυτών των αστέρων, ενώ οι υπερκαινοφανείς τύπου Ia εξερράγησαν κατά μέσο όρο αργότερα κατά την εξέλιξη του Σύμπαντος.
Βιβλιογραφία
Πληθυσμοι
Δισχιδής ράχη
Η δισχιδής ράχη είναι γενετικό ελάττωμα στο οποίο υπάρχει ελλιπές κλείσιμο της σπονδυλικής στήλης και των μεμβρανών γύρω από τον νωτιαίο μυελό κατά τη διάρκεια της πρώιμης ανάπτυξης κατά την εγκυμοσύνη. Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι: λανθάνουσα δισχιδής ράχη, μηνιγγοκήλη και μυελομηνιγγοκήλη. Η πιο συνηθισμένη θέση είναι η οσφύ (μέση), αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να είναι στον θώρακα ή στο αυχένα. Η λανθάνουσα δεν έχει ή έχει μόνο ήπια σημάδια, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν τριχωτή περιοχή, λακκάκι, σκοτεινό σημείο ή πρήξιμο στην πλάτη στο σημείο του κενού της σπονδυλικής στήλης. Η μηνιγγοκήλη προκαλεί συνήθως ήπια προβλήματα, με έναν σάκο υγρού στο κενό στη σπονδυλική στήλη. Η μυελομηνιγγοκήλη, γνωστή και ως ανοιχτή σπονδυλική στήλη, είναι η πιο σοβαρή μορφή. Προβλήματα που σχετίζονται με αυτήν τη μορφή περιλαμβάνουν κακή ικανότητα περπατήματος, εξασθενημένο έλεγχο της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, συσσώρευση υγρού στον εγκέφαλο (υδροκεφαλία), στερεωμένο νωτιαίου μυελού και αλλεργία από λατέξ. Τα μαθησιακά προβλήματα είναι σχετικά ασυνήθιστα.
Η δισχιδής ράχη πιστεύεται ότι οφείλεται σε συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Εάν ένα παιδί έχει με την πάθηση, ή εάν ένας από τους γονείς έχει την πάθηση, υπάρχει πιθανότητα 4% να επηρεαστεί και το επόμενο παιδί. Η ανεπάρκεια φυλλικού οξέως (βιταμίνη Β9) στη διατροφή πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Άλλοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν ορισμένα φάρμακα κατά της επιληψίας, παχυσαρκία και κακώς ελεγχόμενο διαβήτη. Η διάγνωση μπορεί να συμβεί είτε πριν είτε μετά τη γέννηση ενός παιδιού. Πριν από τη γέννηση, εάν μια εξέταση αίματος ή αμνιοκέντηση εντοπίζει υψηλό επίπεδο άλφα-φετοπρωτεΐνης (AFP), υπάρχει υψηλότερος κίνδυνος δισχιδούς ράχης. Η εξέταση με υπερήχους μπορεί επίσης να εντοπίσει το πρόβλημα. Η ιατρική απεικόνιση μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση μετά τη γέννηση. Η δισχιδής ράχη είναι τύπος γενετικής διαταραχής του νευρικού σωλήνα που σχετίζεται με αλλά διαφέρει από άλλους τύπους όπως η ανεγκεφαλία και η εγκεφαλοκήλη.
Οι περισσότερες περιπτώσεις δισχιδούς ράχης μπορούν να προληφθούν εάν η μητέρα παίρνει αρκετό φυλλικό οξύ πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η προσθήκη φολικού οξέος στο αλεύρι έχει αποδειχθεί αποτελεσματική για τις περισσότερες γυναίκες. Η ανοιχτή δισχιδής ράχη μπορεί να κλείσει χειρουργικά πριν ή μετά τη γέννηση. Μπορεί να χρειαστεί παράκαμψη σε άτομα με υδροκεφαλία και μπορεί να επισκευαστεί χειρουργικά ένας στερεωμένος νωτιαίος μυελός. Συσκευές που βοηθούν στην κίνηση, όπως δεκανίκια ή αναπηρικά αμαξίδια μπορεί να είναι χρήσιμες. Μπορεί επίσης να χρειαστεί καθετηριασμός.
Περίπου το 15% των ανθρώπων έχουν λανθάνουσα δισχιδή ράχη. Τα ποσοστά των άλλων τύπων δισχιδούς ράχης ποικίλλουν σημαντικά ανά χώρα, από 0,1 έως 5 ανά 1.000 γεννήσεις. Κατά μέσο όρο, στις ανεπτυγμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, εμφανίζεται σε περίπου 0,4 ανά 1.000 γεννήσεις. Στην Ινδία, επηρεάζει περίπου 1,9 ανά 1.000 γεννήσεις. Οι Ευρωπαίοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σε σύγκριση με τους Αφρικανούς.
Τύποι
δεξιά|μικρογραφία|500x500εσ| Διαφορετικοί τύποι spina bifida Υπάρχουν δύο τύποι: η λανθάνουσα δισχιδής ράχη και κυστική δισχιδής ράχη. Η κυστική δισχιδής ράχη μπορεί στη συνέχεια να χωριστεί σε μηνιγγοκέλη και μυελομηνιγγοκήλη
Λανθάνουσα δισχιδής ράχη
Πολλοί άνθρωποι με αυτόν τον τύπο δισχιδούς ράχη δεν γνωρίζουν καν ότι το έχουν, καθώς η κατάσταση είναι ασυμπτωματική στις περισσότερες περιπτώσεις. Περίπου το 15% των ανθρώπων έχουν λανθάνουσα δισχιδή ράχη, και τα περισσότερα άτομα διαγιγνώσκονται τυχαία με ακτινογραφίες της σπονδυλικής στήλης. Συστηματική ανασκόπηση ακτινογραφικών ερευνητικών μελετών δεν διαπίστωσε σχέση μεταξύ της λανθάνουσας δισχιδούς ράχης και πόνου στην πλάτη. Πιο πρόσφατες μελέτες που δεν περιλαμβάνονται στην έρευνα υποστηρίζουν τα αρνητικά ευρήματα
Ωστόσο, άλλες μελέτες δείχνουν ότι η λανθάνουσα δισχιδής ράχη δεν είναι πάντα αβλαβής. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι μεταξύ των ασθενών με πόνο στην πλάτη, η σοβαρότητα είναι χειρότερη εάν υπάρχει λανθάνουσα δισχιδή ράχη.
Η ελλιπής οπίσθια σύντηξη δεν είναι αληθινή δισχιδής ράχη και πολύ σπάνια έχει νευρολογική σημασία.
Μηνιγγοκήλη
Μια οπίσθια μηνιγγοκήλη ή μηνιγγική κύστη είναι η λιγότερο συχνή μορφή δισχιδή ράχη. Σε αυτήν τη μορφή, ένα μόνο αναπτυξιακό ελάττωμα επιτρέπει στις μήνιγγες να περάσουν μεταξύ των σπονδύλων. Καθώς το νευρικό σύστημα παραμένει άθικτο, τα άτομα με μηνιγγοκήλη είναι σπάνιο να έχουν μακροχρόνια προβλήματα, αν και έχουν αναφερθεί περιπτώσεις συνδεδεμένου μυελού. Αιτίες της μηνιγγοκήλης περιλαμβάνουν τεράτωμα και άλλων όγκων του ιεροκοκκυγικού χώρου και του προϊερού χώρου, και του συνδρόμου Κουραρίνο.
Μυελομηνιγγοκήλη
μικρογραφία| Μια οσφυϊκή μυελομηνιγγοκήλη Η μυελομηνιγγοκήλη, επίσης γνωστό ως μηνιγγομυελοκήλη, είναι ο τύπος δισχιδούς ράχης που συχνά οδηγεί στις πιο σοβαρές επιπλοκές και επηρεάζει τις μήνιγγες και τα νεύρα. Σε άτομα με μυελομηνιγγοκήλη, το ανοικτό τμήμα της σπονδυλικής στήλης επιτρέπει στον νωτιαίο μυελό να προβάλει μέσω του ανοίγματος. Η μυελομηνιγγοκήλη εμφανίζεται την τρίτη εβδομάδα της εμβρυϊκής ανάπτυξης, κατά το κλείσιμο των πόρων του νευρικού σωλήνα. Η μυελομηνιγγοκήλη είναι αποτυχία να συμβεί αυτό πλήρως. Οι μηνιγγικές μεμβράνες που καλύπτουν τον νωτιαίο μυελό προεξέχουν επίσης από το άνοιγμα, σχηματίζοντας έναν σάκο που περικλείει τα νωτιαία στοιχεία, όπως μήνιγγες, εγκεφαλονωτιαίο υγρό, και τμήματα του νωτιαίου μυελού και των νευρικών ριζών. Η μυελομηνιγγοκήλη συσχετίζεται επίσης με δυσπλασία Άρνολντ-Κιάρι, που απαιτεί τοποθέτηση παροχέτευσης.
Οι τοξίνες και οι καταστάσεις που σχετίζονται με το σχηματισμό μυελομηνιγγοκήλης περιλαμβάνουν: αναστολείς διαύλων ασβεστίου, καρβαμαζεπίνη, κυτοχαλασίνες, υπερθερμία και βαλπροϊκό οξύ.
Μυελοκήλη
Η δισχιδής ράχη με μυελοκήλη είναι η πιο σοβαρή μορφή μυελομηνιγγοκήλης. Σε αυτόν τον τύπο, η εμπλεκόμενη περιοχή αντιπροσωπεύεται από μια πεπλατυσμένη μάζα νευρικού ιστού σαν πλάκα χωρίς υπερκείμενη μεμβράνη. Η έκθεση αυτών των νεύρων και ιστών κάνει το μωρό πιο επιρρεπές σε απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις όπως η μηνιγγίτιδα.
Φυσικά προβλήματα
Τα φυσικά σημεία της δισχιδούς ράχης μπορεί να περιλαμβάνουν:
68% των παιδιών με δισχιδή ράχη έχουν αλλεργία στο λατέξ, κυμαίνεται από ήπια έως απειλητική για τη ζωή. Η κοινή χρήση λατέξ σε ιατρικές εγκαταστάσεις το καθιστά ιδιαίτερα σοβαρό πρόβλημα. Η πιο συνηθισμένη προσέγγιση για την αποφυγή εμφάνισης αλλεργίας είναι η αποφυγή επαφής με προϊόντα που περιέχουν λατέξ, όπως γάντια εξέτασης και προφυλακτικά και καθετήρες που δεν προσδιορίζουν ότι είναι απαλλαγμένα από λατέξ και πολλά άλλα προϊόντα, όπως ορισμένα που χρησιμοποιούνται συνήθως από οδοντίατροι.
Η βλάβη του νωτιαίου μυελού ή ουλή λόγω χειρουργικής επέμβασης μπορεί να οδηγήσει σε προσδεμένο νωτιαίο μυελό. Σε ορισμένα άτομα, αυτό προκαλεί σημαντική καταπόνηση στον νωτιαίο μυελό και μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της σχετικής παράλυσης, σκολίωσης, πόνου στην πλάτη και επιδείνωσης της λειτουργίας του εντέρου και / ή της ουροδόχου κύστης.
Νευρολογικά προβλήματα
Πολλά άτομα με δισχιδή ράχη έχουν μια σχετιζόμενη ανωμαλία της παρεγκεφαλίδας, που ονομάζεται δυσπλασία του Άρνολντ Κιάρι II. Σε προσβεβλημένα άτομα, το πίσω μέρος του εγκεφάλου μετατοπίζεται από το πίσω μέρος του κρανίου προς τα κάτω στον άνω λαιμό. Σε περίπου 90% των ατόμων με μυελομηνιγγοκήλη, παρατηρείται επίσης υδροκεφαλός επειδή η εκτοπισμένη παρεγκεφαλίδα παρεμβαίνει στην κανονική ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, προκαλώντας τη συσσώρευση περίσσειας υγρού. Στην πραγματικότητα, η παρεγκεφαλίδα τείνει επίσης να είναι μικρότερη σε άτομα με δισχιδή ράχη, ειδικά σε εκείνα όπου η βλάβη βρίσκεται ψηλότερα.
Το μεσολόβιο αναπτύσσεται ανώμαλα στο 70-90% των ατόμων με μυελομηνιγγοκήλη. Αυτό επηρεάζει τις διαδικασίες επικοινωνίας μεταξύ αριστερού και δεξιού ημισφαιρίου. Επιπλέον, η λευκή ουσία που συνδέει τις οπίσθιες περιοχές του εγκεφάλου με τις πρόσθιες περιοχές φαίνεται λιγότερο οργανωμένη. Βρέθηκε επίσης ότι οι οδοί λευκής ύλης μεταξύ των μετωπικών περιοχών έχουν υποστεί βλάβη.
Μπορεί επίσης να υπάρχουν ανωμαλίες στο φλοιό. Για παράδειγμα, οι μετωπικές περιοχές του εγκεφάλου τείνουν να είναι παχύτερες από το αναμενόμενο, ενώ οι οπίσθιες και οι βρεγματικές περιοχές είναι λεπτότερες. Λεπτά τμήματα του εγκεφάλου σχετίζονται επίσης με αυξημένη φλοιώδη αναδίπλωση. Οι νευρώνες εντός του φλοιού μπορεί επίσης να εκτοπιστούν.
Εκτελεστική λειτουργία
Αρκετές μελέτες έχουν δείξει δυσκολίες με τις εκτελεστικές λειτουργίες σε νέους με δισχιδή ράχη, με μεγαλύτερα ελλείμματα που παρατηρήθηκαν σε νέους με παροχέτευση υδροκεφάλου. Σε αντίθεση με τα συνήθως αναπτυσσόμενα παιδιά, οι νέοι με δισχιδή ράχη δεν τείνουν να βελτιώνονται στην εκτελεστική τους λειτουργία καθώς μεγαλώνουν. Συγκεκριμένοι τομείς δυσκολίας σε ορισμένα άτομα περιλαμβάνουν σχεδιασμό, οργάνωση, έναρξη και μνήμη εργασίας. Μπορεί επίσης να επηρεαστεί η επίλυση προβλημάτων, η αφαιρετική σκέψη και ο οπτικός σχεδιασμός. Επιπλέον, τα παιδιά με δισχιδή ράχη μπορεί να έχουν κακή γνωστική ευελιξία. Παρόλο που οι εκτελεστικές λειτουργίες αποδίδονται συχνά στους μετωπιαίους λοβούς του εγκεφάλου, τα άτομα με δισχιδή ράχη έχουν άθικτους μετωπικούς λοβούς. Επομένως, μπορεί να εμπλέκονται και άλλες περιοχές του εγκεφάλου.
Τα άτομα με δισχιδή ράχη, ειδικά εκείνα με παροχέτευση υδροκεφάλου, έχουν συχνά προβλήματα προσοχής. Τα παιδιά με δισχιδή ράχη και παροχέτευση υδροκεφάλου έχουν υψηλότερα ποσοστά ΔΕΠΥ από τα παιδιά χωρίς αυτές τις καταστάσεις (31% έναντι 17%). Έχουν παρατηρηθεί ελλείμματα για επιλεκτική προσοχή και εστιασμένη προσοχή, αν και η κακή ταχύτητα των κινήσεων μπορεί να συμβάλει σε κακές βαθμολογίες στις δοκιμές προσοχής. Τα ελλείμματα προσοχής μπορεί να είναι εμφανή σε πολύ μικρή ηλικία, καθώς τα βρέφη με δισχιδή ράχη υστερούν από τους συνομηλίκους τους στον προσανατολισμό προς τα πρόσωπα.
Ακαδημαϊκές δεξιότητες
Τα παιδιά με δισχιδή ράχη είναι πιο πιθανό από τους συνομηλίκους τους χωρίς δισχιδή ράχη να έχουν δυσαριθμισία. Άτομα με δισχιδή ράχη έχουν επιδείξει σταθερές δυσκολίες σχετικά με την αριθμητική ακρίβεια και ταχύτητα, μαθηματική επίλυση προβλημάτων και γενική χρήση και κατανόηση των αριθμών στην καθημερινή ζωή. Οι μαθηματικές δυσκολίες μπορεί να σχετίζονται άμεσα με τη λέπτυνση των βρεγματικών λοβών (περιοχές που εμπλέκονται στη μαθηματική λειτουργικότητα) και έμμεσα σχετίζονται με παραμορφώσεις της παρεγκεφαλίδας και του μέσου εγκεφάλου που επηρεάζουν άλλες λειτουργίες που εμπλέκονται στις μαθηματικές δεξιότητες. Επιπλέον, υψηλότερος αριθμός αναθεωρήσεων παροχετεύσεων συνδέονται με φτωχότερες μαθηματικές ικανότητες. Η λειτουργική μνήμη και οι ανεπάρκειες ανασταλτικού ελέγχου έχουν ενοχοποιηθεί για τις μαθηματικές δυσκολίες αν και οι οπτικές-χωρικές δυσκολίες δεν είναι πιθανό να εμπλέκονται. Η έγκαιρη παρέμβαση για την αντιμετώπιση μαθηματικών δυσκολιών και συναφών εκτελεστικών λειτουργιών είναι ζωτικής σημασίας.
Τα άτομα με δισχιδή ράχη τείνουν να έχουν καλύτερες δεξιότητες ανάγνωσης από τις δεξιότητες των μαθηματικών. Τα παιδιά και οι ενήλικες με δισχιδή ράχη έχουν καλύτερες ικανότητες στην ακρίβεια της ανάγνωσης παρά στην κατανόηση της ανάγνωσης. Η κατανόηση μπορεί να είναι ιδιαίτερα μειωμένη για κείμενο που απαιτεί αφηρημένη σύνθεση πληροφοριών παρά πιο κυριολεκτική κατανόηση. Άτομα με δισχιδή ράχη μπορεί να έχουν δυσκολία στο γράψιμο λόγω ελλειμμάτων στον έλεγχο των κινήσεων και στη μνήμη εργασίας.
Αιτία
Η δισχιδής ράχη πιστεύεται ότι προκαλείται από συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Μετά την απόκτηση παιδιού με την πάθηση ή εάν ο γονέας έχει την πάθηση, υπάρχει πιθανότητα 4% να επηρεαστεί και το επόμενο παιδί. Η ανεπάρκεια φυλλικού οξέος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Άλλοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν ορισμένα φάρμακα κατά της επιληψίας, την παχυσαρκία και τον κακοδιαχειρισμένο διαβήτη. Η κατάχρηση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει μακροκυττάρωση που αποβάλλει το φυλλικό οξύ. Μετά τη διακοπή της κατανάλωσης αλκοόλ, απαιτείται χρονική περίοδος μηνών για την αναζωογόνηση του μυελού των οστών και την ανάρρωση από τη μακροκυττάρωση.
Όσοι είναι λευκοί ή Ισπανόφωνοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Τα κορίτσια είναι πιο επιρρεπή στο να γεννιούνται με δισχιδή ράχη.
Παθοφυσιολογία
Η δισχιδής ράχη εμφανίζεται όταν τοπικές περιοχές του νευρικού σωλήνα δεν συντήκονται ή υπάρχει αποτυχία στο σχηματισμό των σπονδυλικών τόξων. Ο σχηματισμός σπονδυλικού τόξου συμβαίνει τον πρώτο μήνα της εμβρυϊκής ανάπτυξης (συχνά πριν η μητέρα μάθει ότι είναι έγκυος). Ορισμένες μορφές είναι γνωστό ότι συμβαίνουν με πρωτογενείς καταστάσεις που προκαλούν αυξημένη πίεση του κεντρικού νευρικού συστήματος, αυξάνοντας την πιθανότητα διπλής παθογένεσης.
Σε κανονικές συνθήκες, το κλείσιμο του νευρικού σωλήνα συμβαίνει περίπου την 23η (κλείσιμο κεφαλικά) και την 27η (κλείσιμο ουριαία) ημέρα μετά τη γονιμοποίηση. Ωστόσο, εάν κάτι παρεμβαίνει και ο σωλήνας δεν κλείσει σωστά, θα εμφανιστεί ένα ελάττωμα νευρικού σωλήνα. Φάρμακα όπως μερικά αντισπασμωδικά, ο διαβήτης, η παχυσαρκία και ύπαρξη συγγενή με δισχιδή ράχη μπορούν να επηρεάσουν την πιθανότητα δυσπλασίας του νευρικού σωλήνα.
Η έρευνα έχει δείξει ότι η έλλειψη φυλλικού οξέος είναι ένας παράγοντας που συμβάλλει στην παθογένεση των ελαττωμάτων του νευρικού σωλήνα, συμπεριλαμβανομένης της δισχιδούς ράχης. Η συμπλήρωση της διατροφής της μητέρας με φυλλικό οξύ μπορεί να μειώσει τη συχνότητα εμφάνισης ελαττωμάτων του νευρικού σωλήνα κατά περίπου 70% και μπορεί επίσης να μειώσει τη σοβαρότητα αυτών των ελαττωμάτων αν εμφανιστούν. Δεν είναι γνωστό πώς ή γιατί το φολικό οξύ έχει αυτό το αποτέλεσμα.
Πρόληψη
Δεν υπάρχει ούτε μια μοναδική αιτία δισχιδούς ράχης ούτε κάποιος γνωστός τρόπος να την πλήρη πρόληψή της. Ωστόσο, η συμπλήρωση διατροφής με φυλλικό οξύ έχει αποδειχθεί χρήσιμη στη μείωση της επίπτωσης της δισχιδούς ράχης. Πηγές φολικού οξέος περιλαμβάνουν δημητριακά ολικής αλέσεως, εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού, αποξηραμένα φασόλια, φύλλα λαχανικών και φρούτα. Ωστόσο, είναι δύσκολο για τις γυναίκες να λαμβάνουν τα συνιστώμενα 400 μικρογραμμάρια φυλλικού οξέος την ημέρα από μη ενισχυμένα τρόφιμα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το εμπλουτισμένο αλεύρι σίτου θεωρείται ότι αποτρέπει 50 χιλιάδες γενετικά ελαττώματα του νευρικού σωλήνα όπως η δισχιδής ράχη ετησίως, αλλά 230.000 θα μπορούσαν να προλαμβάνονται κάθε χρόνο μέσω αυτής της στρατηγικής.
Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες (ταινία)
Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες (Astérix aux Jeux Olympiques) είναι γαλλική κωμωδία φαντασίας του 2008 σε σκηνοθεσία των Φρεντερίκ Φορεστιέ και Τομά Λανγκμάν και σενάριο των Λανγκμάν, Αλεξάντρ Σαρλό και Φρανκ Μανιέρ, βασισμένη σε χαρακτήρες της σειράς κόμικς Αστερίξ των Ρενέ Γκοσινί και Αλμπέρ Ουντερζό. Η ταινία γυρίστηκε το 2008, κυρίως στην Ισπανία.
Δισχιδής ράχη
Έλεγχος
Η ανοιχτή σπονδυλική στήλη μπορεί συνήθως να ανιχνευθεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης με υπερηχογράφημα του εμβρύου. Τα αυξημένα επίπεδα ορού της μητρικής άλφα-φετοπρωτεΐνη (MSAFP) πρέπει να παρακολουθούνται από δύο εξετάσεις - έναν υπέρηχο της σπονδυλικής στήλης του εμβρύου και αμνιοπαρακέντηση του αμνιακού υγρού της μητέρας (για τον έλεγχο της άλφα-φετοπρωτεΐνης και της ακετυλοχολινεστεράσης).
Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες (ταινία)
Την εποχή της κυκλοφορίας της, ήταν η πιο ακριβή γαλλική και μη αγγλόφωνη ταινία όλων των εποχών. Η ταινία έτυχε αρνητικής υποδοχής από τους κριτικούς, αλλά απέδωσε καλά σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές.
Δισχιδής ράχη
Θεραπεία
Δεν υπάρχει γνωστή θεραπεία για τη βλάβη των νεύρων που προκαλείται από τη δισχιδή ράχη. Η τυπική θεραπεία είναι χειρουργική επέμβαση μετά τον τοκετό. Αυτή η χειρουργική επέμβαση στοχεύει στην πρόληψη περαιτέρω βλάβης του νευρικού ιστού και στην πρόληψη της λοίμωξης. Οι παιδιατρικοί νευροχειρουργοί επεμβαίνουν για να κλείσουν το άνοιγμα στην πλάτη. Ο νωτιαίος μυελός και οι νευρικές ρίζες επανατοποθετούνται μέσα στη σπονδυλική στήλη και καλύπτονται με μήνιγγα. Επιπλέον, μια παροχέτευση μπορεί να εγκατασταθεί χειρουργικά για να παρέχει συνεχή αποστράγγιση της περίσσειας εγκεφαλονωτιαίου υγρού που παράγεται στον εγκέφαλο, όπως συμβαίνει στον υδροκέφαλο. Οι παροχετεύσεις συνήθως στραγγίζονται στην κοιλιακή χώρα ή στο θωρακικό τοίχωμα.
Εγκυμοσύνη
Η συνήθης θεραπεία είναι μετά τον τοκετό. Υπάρχουν προσωρινές ενδείξεις σχετικά με τη θεραπεία σοβαρής νόσου πριν από τον τοκετό, ενώ το μωρό βρίσκεται μέσα στη μήτρα Ωστόσο, όσον αφορά το 2014, τα στοιχεία παραμένουν ανεπαρκή για τον προσδιορισμό των οφελών και των ζημιών.