cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μαρία Λουίζα Θηρεσία της Σαβοΐας
Γάμος
Η Μαρία Θηρεσία έζησε στο Μέγαρο της Τουλούζης στο Παρίσι και στο Κάστρο του Ραμπουγιέ. Στις 4 Ιανουαρίου 1769, έγινε μια ανακοίνωση για το γάμο της νύφης της, Λουίζα Μαρία Αδελαΐδα των Βουρβόνων, της κληρονόμου της μεγαλύτερης περιουσίας στη Γαλλία, με τον νεαρό Φίλιππο της Ορλεάνης, (τον μελλοντικό Λουδοβίκο Φίλιππο Β΄ της Ορλεάνης) έναν παλιό φίλο του αείμνηστου πρίγκιπα του Λαμπάλ.
Κυρία επί των τιμών
Όταν η νέα Δελφίνα, Μαρία Αντουανέτα, έφτασε στη Γαλλία το 1770, η πριγκίπισσα της Λαμπάλ την καλωσόρισε μαζί με τους Δούκες και τις Δούκισσες της Ορλεάνης, Σαρτρ και Μπουρμπόν, καθώς και τον πεθερό της. Κατά τη διάρκεια του 1771, ο Δούκας του Πεντιέβρ άρχισε να συναναστρέφεται και με άλλα άτομα, μεταξύ άλλων τον Πρίγκιπα της Σουηδίας και τον Βασιλιά της Δανίας, και η Μαρία Θηρεσία ενεργούσε ως οικοδέσποινα. Εν τω μεταξύ, εκείνη ξεκίνησε να επισκέπτεται το παλάτι πιο συχνά, συμμετέχοντας στους χορούς που διοργάνωνε η Μαντάμ ντε Νοέιγ στο όνομα της Μαρίας Αντουανέτας. Από την άλλη, η Βασίλισσα λέγεται ότι γοητεύτηκε από την Μαρία Θηρεσία και την κατέκλυζε με προσοχή και στοργή, στοιχειά τα οποία ακόμα και οι παρατηρητές μπόρεσαν να αντιληφθούν. Τον Μάρτιο του 1771 ο Αυστριακός πρέσβης ντε Μερσί-Αρζαντό ανέφερε:
«''Εδώ και αρκετό καιρό, η Δελφίνα έχει δείξει μεγάλη αγάπη για την πριγκίπισσα του Λαμπάλ .... Αυτή η νεαρή πριγκίπισσα είναι γλυκιά και φιλική και απολαμβάνει τα προνόμια μιας γαλαζοαίματης πριγκίπισσας, και είναι σε θέση να εκμεταλλευτεί την εύνοια της Βασιλικής Υψηλότητας''.»
Η «Εφημερίδα της Γαλλίας» ανεφέρε την παρουσία της Μαντάμ ντε Λαμπάλ, ανάμεσα στον όχλο, σε κάποιο παρεκκλήσι την Μεγάλη Πέμπτη, στο οποίο ήταν παρών ο Βασιλιάς, συνοδευόμενος από τη Βασιλική Οικογένεια και τους Δούκες των Βουρβόνων και του Πεντιέβρ. Τον Μάιο του 1771, πήγε στο Ανάκτορο του Φονταινεμπλώ, και εκεί σύστησε στον βασιλιά την ξαδέλφη της, τη μελλοντική Κόμισα της Προβηγκίας, μετά το δείπνο. Τον Νοέμβριο του 1773, μια άλλη από τις ξαδέλφες της παντρεύτηκε τον τρίτο πρίγκιπα, τον Κόμη της Αρτουά, και ήταν παρούσα στη γέννηση του μελλοντικού Λουδοβίκου Φίλιππου της Γαλλίας στο Παρίσι, τον Οκτώβριο του 1773. Από την στιγμή που οι ξαδέλφες της παντρεύτηκαν τους κουνιάδους της Αντουανέτας, η πριγκίπισσα του Λαμπάλ αντιμετωπίστηκε ως συγγενής από τη Μαρία Αντουανέτα, και κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών, έκανα όλοι μαζί πολύ στενή παρέα. Η αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία ήταν κάπως αρνητική με αυτό το δέσιμο, γιατί δεν της άρεσε να υπάρχουν στενές φίλιες μεταξύ ευνοούμενων και ευγενών, αν και η Πριγκίπισσα του Λαμπάλ θεωρείτο γενικά αποδεκτή επιλογή, λόγω του αρχοντικού της τίτλου.
Στις 18 Σεπτεμβρίου 1775, δηλαδή κάποιους μήνες μετά την ανάληψη του συζύγου της στο θρόνο (τον Μάιο του 1774), η βασίλισσα Μαρία Αντουανέτα διόρισε τη Μαρία Θηρεσία Λουΐζα ως «Επικεφαλή του νοικοκυριού της Βασίλισσας». Αυτή ήταν η υψηλότερη θέση που μπορούσε να λάβει μια «κυρία επί των τιμών» στις Βερσαλλίες. Αυτό το αξίωμα ήταν κενό για πάνω από τριάντα χρόνια επειδή ήταν πολυδάπανο και κάπως περιττό. Επιπλέον, έδινε στην κάτοχο της θέση μεγάλη εξουσία, σε σχέση με όλες τις άλλες «κυρίες επί των τιμών». Η Μαρία Θηρεσία, αν και είχε αρκετά ισχυρό τίτλο ευγενείας για να διοριστεί, θεωρήθηκε πολύ νέα για αυτό το πόστο, καθώς ήταν πολύ πιθανών, εξαιτίας αυτού, να προσβληθούν τα άτομα που θα βρίσκονταν κάτω από τις διαταγές της. Εντούτοις, η βασίλισσα πίστευε ότι ήταν δίκαιη ανταμοιβή για τη φίλη της.
Μετά από την στέψη της Μαρίας Αντουανέτας ως βασίλισσα της Γαλλίας, δόθηκε μεγαλύτερη προσοχή στη στενή φιλία που είχε εκείνη με τη Λαμπάλ. Ο Φλοριμόν ντε Μερσί-Αρζαντώ, σχολίασε τα εξής:
«''Η Αυτού Μεγαλειότητα συνάντα συνεχώς την Πριγκίπισσα ντε Λαμπάλ στα προσωπικά της δωμάτια [...] Αυτή η κυρία ενώνει με γλυκύτητα έναν πολύ ειλικρινές χαρακτήρα, μακριά από την ίντριγκα και όλες αυτές τις ανησυχίες. Η Βασίλισσα έχει αποκτήσει εδώ και αρκετό καιρό μια πραγματική φιλία με αυτή τη νεαρή πριγκίπισσα, και η επιλογή της είναι εξαιρετική ακόμα και για μια Piedmontese (είδος αγελάδας). Άλλωστε, η Μαντάμ ντε Λαμπάλ δεν ταυτίζεται καθόλου με τα συμφέροντα των ξαδέλφων της. Ωστόσο, θέλω να επισημάνω στη βασίλισσα, ότι την ευνοεί πολύ, και ότι η καλοσύνη που δείχνει προς την Πριγκίπισσα του Λαμπάλ είναι κάπως υπερβολική. Επομένως θέλω να την προστατεύσω, προκειμένου να αποφευχθεί η κατάχρηση αυτών των στοιχείων για αυτό το τρίμηνο''.»
Η αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία προσπάθησε να αποθαρρύνει αυτή την φιλία φοβούμενη ότι η Λαμπάλ, ως πρώην πριγκίπισσα της Σαβοΐα, θα προσπαθούσε να ωφελήσει το ενδιαφέρον της Σαβοΐας μέσω της βασίλισσας. Κατά τη διάρκεια της πρώτης χρονιάς ως βασίλισσας, η Μαρία Αντουανέτα ,σύμφωνα με πληροφορίες, ανέφερε στον Λουδοβίκο ΙΣΤ’(ο οποίος επικροτούσε πολύ τη φιλία της με την πριγκίπισσα της Λαμπάλ) τα εξής: «Α, κύριε μου, η φιλία της πριγκίπισσας της Λαμπάλ είναι το γούρι της ζωής μου». Εν τω μεταξύ, η Μαρία Θηρεσία Λουΐζα καλωσόρισε τα αδέρφια της στο παλάτι. Μετά από την επιθυμία της βασίλισσας, ο αγαπημένος αδελφός της Μαρίας Θηρεσίας, Ουζέν, έλαβε μια κερδοφόρα θέση με το δικό του σύνταγμα στο γαλλικό στρατό. Αργότερα, η Λαμπάλ έλαβε επίσης ως δώρο από την βασίλισσα, επίσης την κυβερνητική θέση του Πουατίου, για τον γαμπρό της.
Η Μαρία Θηρεσία Λουΐζα έχει αναφερθεί ότι ήταν υπεροπτική και ευαίσθητη, με ντελικάτη εμφάνιση που είχε μια ασυνήθιστη ομορφιά. Επιπλέον, δεν ήταν ιδιαίτερα πνευματώδης και δεν συμμετείχε σε μηχανορραφίες. Βέβαια, αν και μπορούσε να κερδίζει το ενδιαφέρον της Μαρίας Αντουανέτας, ήταν πολύ μοναχικό άτομο και προτιμούσε να περνάει χρόνο μόνο με τη βασίλισσα, παρά να συναναστρέφεται την υψηλή κοινωνία. Τέλος, έχει αναφερθεί, ότι υπέφερε από αυτό που περιγράφεται ως "νευρικότητα, σπασμούς, και λιποθυμικά επεισόδια", και κάποιες φορές έχανε τις αισθήσεις της για πολλές ώρες. Το αξίωμα του Επιθεωρητή απαιτούσε να επιβεβαιώνει όλες τις διαταγές που αφορούσαν τη βασίλισσα πριν καν εκτελεστούν. Επιπρόσθετα, έπρεπε να ελέγχει ότι όλα τα γράμματα, οι αναφορές ή τα υπομνήματα προς τη βασίλισσα διοχετεύονται μόνο μέσω εκείνης, καθώς και ότι σφραγίζονταν στο όνομα της Αντουανέτας. Ο διορισμός αυτός προκάλεσε μεγάλο φθόνο και πρόσβαλλε μεγάλο αριθμό ανθρώπων στο βασίλειο λόγω της εξουσίας που της έδινε. Συνάμα όμως, οι τεράστιες αποδοχές των 50.000 κορόνων που λάμβανε ετησίως ήταν προκλητικές. Έτσι λοιπόν, λόγω της κακής οικονομικής κατάστασης του κράτους, άλλα και εξαιτίας του μεγάλου πλούτου που κατείχε η Μαρία Θηρεσία Λουΐζα, της ζητήθηκε να αποποιηθεί τον μισθό της. Εκείνη όμως αρνήθηκε να το κάνει, λόγου του ιεραρχικού της αξιώματος, και δήλωσε επίσης ότι είτε θα έχει όλα τα προνόμια του διορισμού της ή είτε θα επιδίωκε να συνταξιοδοτηθεί. Επιπλέον, επισήμανε ότι ο μισθός της, δόθηκε με εντολή του «θρόνου». Όπως ήταν αναμενόμενο, αυτό το περιστατικό την δυσφήμισε, καθώς η Λαμπάλ χαρακτηρίστε ως άπληστης ευνοούμενη της Βασίλισσας, και τα διάσημα λιποθυμικά της επεισόδια, χλευάστηκαν ως χειριστικές προσποιήσεις. Παρόλα αυτά εκείνη συνέχισε να εκφράζεται φανερά, ως η «αγαπημένη της βασίλισσας», και όταν ταξίδευε σε όλη τη χώρα κατά τη διάρκεια του ελεύθερου χρόνου της, οι άλλοι την υποδέχονταν σχεδόν ως Βασιλική επισκέπτρια. Μάλιστα, της είχαν αφιερώσει ακόμα και ποιήματα.
Το 1775, ωστόσο, η Μαρία Θηρεσία Λουΐζα σταδιακά έχασε την εύνοια της Βασίλισσας, καθώς αυτή την «θέση» την πήρε η Γκαμπριέλ ντε Πολινιάκ. Η εξωστρεφής και κοινωνική, Γιολάντ Μαρτίν Γκαμπριέλ ντε Πολαστρόν, χαρακτήρισε την συγκρατημένη Μαρία Θηρεσία ως άξεστη. Παρόμοια όμως, και η Λαμπάλ ένιωθε αντιπάθεια για εκείνη, καθώς θεωρούσε ότι η Γκαμπριέλ ντε Πολινιάκ ήταν κακή επιρροή για την βασίλισσα. Η Μαρία Αντουανέτα, που δεν μπόρεσε να τις κάνει να ταιριάξουν, άρχισε να προτιμά τη συντροφιά της Γιολάντε ντε Πολάστρον, η οποία ικανοποιούσε καλύτερα την ανάγκη της για διασκέδαση και αναψυχή. Τον Απρίλιο του 1776, ο πρέσβης Φλοριμόν Κλόντ, Κόμη ντε Μερσί-Αρζαντό ανέφερε:
"Η πριγκίπισσα της Λαμπάλ χάνει πολλά, από την έλλειψη της εύνοια που πριν απολάμβανε. Πιστεύω ότι θα έχει πάντα καλή μεταχείριση από τη βασίλισσα, αλλά δεν διαθέτει πλέον ολόκληρη την εμπιστοσύνη της". Τον Μάιο της ιδίας χρονιάς, ο Κόμης ντε Μερσί-Αρζαντό σχολίασε τα εξής: «Στις "συνεχείς μεταξύ τους διαμάχες", η Πριγκίπισσα φαίνεται ότι έχει πάντα άδικο.» Αυτό μάλιστα έγινε πιο φανερό, όταν η Μαρία Αντουανέτα άρχισε να συμμετέχει σε ερασιτεχνικό θέατρο που ανέβαζε στο Μικρό Τριανόν, και η Γιολάντε ντε Πολάστρον την έπεισε να αρνηθεί την είσοδο στην Λαμπάλ.
«''Η πριγκίπισσα πολύ σπάνια εμφανίζεται πλέον στο παλάτι. Η βασίλισσα, είναι αλήθεια, ότι την επισκέφτηκε όταν πέθανε ο πατέρα της, αλλά αυτή η κίνηση ήταν το πρώτο σημάδι καλοσύνης προς εκείνη μετά από πολύ καιρό''.» Αν και η Μαρία Θηρεσία αντικαταστάθηκε από την Γκαμπριέλ ντε Πολινιάκ ως αγαπημένη, η φιλία της με τη βασίλισσα συνεχίστηκε παρόλα αυτά. Μάλιστα, η Μαρία Αντουανέτα την επισκεπτόταν περιστασιακά στα διαμερίσματα της. Εντούτοις φημολογείται ότι η εκτίμηση που ένιωθε η Βασίλισσα για την ηρεμία και την πίστη της Λαμπάλ, ανάμεσα στην ψυχαγωγία που της προσέφερε η Γκαμπριέλ ντε Πολινιάκ, σχολιάστηκε κάποτε από την ίδια ως εξής: «Είναι η μόνη γυναίκα που γνωρίζω, στην οποία δεν είδα ποτέ μνησικακία, μίσος ή ζήλια». Ωστόσο, μετά το θάνατο της μητέρας της, η Μαρία Αντουανέτα ,κατά τη διάρκεια του χειμώνα, απομονώθηκε από την Λαμπάλ και την Γκαμπριέλ ντε Πολινιάκ, για να θρηνήσει.
Η Μαρία Θηρεσία διατήρησε το αξίωμα της επιθεωρητού στο βασίλειο, παρά το ότι έχασε τη θέση της ως ευνοούμενη της Αντουανέτας, και συνέχισε να εκτελεί τα καθήκοντα της. Επίσης, διοργάνωνε χορούς στο όνομα της βασίλισσας, δημόσιες εμφανίσεις, την βοήθησε να δεχτεί ξένους βασιλικούς καλεσμένους, και συμμετείχε στις τελετές γύρω από τη γέννηση των απογόνων του θρόνου και στην ετήσια Πασχαλινή Θεία Κοινωνία της Βασίλισσας. Όμως όταν ήταν εκτός των επίσημων υποχρεώσεων της, συχνά απουσίαζε από το παλάτι, ασχολούμενη με την κακή υγεία τόσο της ίδιας όσο και του πεθερού της. Αφοσιώθηκε στη στενή της φιλία με την αγαπημένη της «κυρία επί των τιμών», την Κόμισσα Ετιενέτ ντ’ Αμπλιμόν ντε Λαζ ντε Βολίντ, στην φιλανθρωπία της και το ενδιαφέρον της για τους Ελευθεροτέκτονες. Η Μαρία Θηρεσία, καθώς και η νύφη της, εντάχθηκαν στο τάγμα των «Ελευθεροτεκτόνων Γυναικών» στο Οίκημα «St. Jean de la Candeur» το 1777, που αφορούσε τεκτονικές τελετές υιοθεσίας. Τον Ιανουάριο 1781 έγιναν επικεφαλής του τάγματος, λαμβάνοντας το αξίωμα «Grand Mistress of the Scottish Lodge». Αν και η Μαρία Αντουανέτα δεν έγινε επίσημο μέλος, ενδιαφερόταν για την Τεκτονική και συχνά ρώτησε την Μαρία Θηρεσία από τις τελετές υιοθεσίας. Είναι όμως ενδιαφέρον ότι, όταν ξέσπασε το σκάνδαλο, με την περίφημη υπόθεση του διαμαντένιου περιδέραιου, η Λαμπάλ για κάποιο λόγο εμφανίστηκε στο ίδρυμα Λα Σαλπετριέρ, σε μια αποτυχημένη προσπάθεια να επισκεφτεί τη φυλακισμένη Ζαν ντε Βαλουά-Σαιν-Ρεμί. Ο σκοπός αυτής της συνάντησης είναι άγνωστος, αλλά δημιούργησε εκτεταμένες φήμες εκείνη την εποχή.
Η Μαρία Θηρεσία ήταν από τη φύση της επιφυλακτική και, στο παλάτι, είχε τη φήμη της σεμνότυφης. Ωστόσο, στη δημοφιλή αντι-μοναρχική προπαγάνδα της εποχής, απεικονίστηκε τακτικά σε πορνογραφικά φυλλάδια, δείχνοντάς την ως λεσβιακό εραστή της βασίλισσας για να υπονομεύσει τη δημόσια εικόνα της μοναρχίας.
Γαλλική Επανάσταση
Κατά τη διάρκεια της Άλωσης της Βαστίλης τον Ιούλιο του 1789 και το ξέσπασμα της Γαλλικής Επανάστασης, η πριγκίπισσα ντε Λαμπάλ βρισκόταν σε μια επίσκεψη αναψυχής στην Ελβετία μαζί με την αγαπημένη της «κυρία επί των τιμών», Κόμισσα Ετιενέτ ντ’ Αμπλιμόν ντε Λαζ ντε Βολίντ. Όταν επέστρεψε στη Γαλλία τον Σεπτέμβριο έμεινε με τον πεθερό της στην εξοχή, στην Ουμάλ, για να τον περιθάλψει ενώ ήταν άρρωστος, και έτσι δεν ήταν παρών στο παλάτι κατά τη διάρκεια της «Πορεία Γυναικών στις Βερσαλλίες», που πραγματοποιήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 1789.
Στις 7 Οκτωβρίου ενημερώθηκε για τα γεγονότα της Επανάστασης και αμέσως έγινε μέλος της Βασιλικής Οικογένειας στο Παλάτι του Κεραμεικού στο Παρίσι, όπου συνέχισε τα καθήκοντα της. Αυτή και η Μαντάμ Ελιζαμπέτ μοιράστηκαν τα διαμερίσματα του Αρχοντικού ντε Φλορ, (κτήριο που αποτελούσε μέρος του παλατιού του Κεραμεικού) στον ίδιο όροφο με τη βασίλισσα, και εκτός από σύντομες επισκέψεις στον πεθερό της ή στη βίλα της στο Πασί, εγκαταστάθηκαν εκεί μόνιμα.
Στο Παλάτι του Κεραμεικού αποκαταστάθηκαν σε κάποιο επίπεδο οι τελετουργικές ψυχαγωγίες και η αναπαραστατική ζωή. Μάλιστα, η βασίλισσα πραγματοποίησε πάρτι που περιλάμβαναν και παιχνίδια με τράπουλα. Επίσης κάποιες μέρες την εβδομάδα, δεχόταν ακρόαση από ξένους απεσταλμένους και από τους επίσημους υπαλλήλους της. Σε όλες τις εκδηλώσεις στις οποίες συμμετείχε η Λαμπάλ, ήταν πάντα στο πλευρό της βασίλισσας τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά. Συνόδευσε τη βασιλική οικογένεια στο Σεντ Κλάουντ το καλοκαίρι του 1790 και παρακολούθησε επίσης το καλοκαιρινό φεστιβάλ «Fête de la Fédération» (Το κόμμα της Ομοσπονδίας) στο Πεδίον του Άρεως στο Παρίσι τον Ιούλιο.
Παράλληλα, διερεύνησε επίσης την πίστη του προσωπικού στο παλάτι μέσω ενός δικτύου πληροφοριοδοτών. Για παράδειγμα, ανέκρινε την Μαντάμ Καμπάν, καθώς είχε αμφισβητηθεί η πίστη της έναντι της μοναρχίας. Ωστόσο φαίνεται ότι η Λαμπάλ διερεύνησε τις κατηγορίες με τη χρήση κατασκόπων, οι όποιοι την διαβεβαίωσαν ότι ήταν έμπιστη. Στην συνέχεια η Μαντάμ Καμπάν σχολίασε: «''Η πριγκίπισσα τότε μου έδειξε μια λίστα με τα ονόματα όλων εκείνων που εργάζονταν κοντά στην Βασίλισσα και μου ζήτησε πληροφορίες σχετικά με αυτούς. Ευτυχώς, είχα μόνο ευνοϊκές πληροφορίες να δώσω, και η Μαρία Θηρεσία έγραψε όλα όσα της είπαν''.»
Μετά την αναχώρηση της Δούκισσας του Πολινιάκ από τη Γαλλία, αλλά και των περισσότερων από τον στενό κύκλο της βασίλισσας, η Μαρία Αντουανέτα προειδοποίησε τη Λαμπάλ ότι ο ορατός της ρόλο της ως ευνοημένης της βασίλισσας θα προκαλούσε την οργή του λαού, και ότι τα συκοφαντικά λιβελλογράφημα που κυκλοφορούσαν ανοιχτά στο Παρίσι θα την εξέθεταν δημόσια. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Μαρία Θηρεσία διάβασε ένα από αυτά τα έντυπα και ενημερώθηκε για την εχθρότητα που εξέφραζαν στο πρόσωπο της.
Η Ντε Λαμπάλ υποστήριξε την νύφη της, τη δούκισσα της Ορλεάνης, όταν εκείνη υπέβαλε αίτηση διαζυγίου από τον σύζυγο της, κάτι που προκάλεσε έντονη διαφωνίας μεταξύ της Μαρίας Θηρεσίας και του ζευγαριού. Αν και ο δούκας χρησιμοποιούσε συχνά την Λαμπάλ ως μεσάζοντα στη βασίλισσα, φέρεται να μην την εμπιστεύτηκε ποτέ. Αισθανόταν έτσι, κυρίως λόγω του ότι πίστευε ότι εκείνη θα τον κατηγορούσε κάποια στιγμή ότι ενθάρρυνε την συμπεριφορά που προκάλεσε το θάνατο του πρώην συζύγου της. Μάλιστα όταν κατά τη διάρκεια αυτής της υπόθεσης, ενημερώθηκε επίσης για την εύθραυστη υγεία της Λαμπάλ, εκείνος απομακρύνθηκε από κοντά της.
Η Λαμπάλ δεν έλαβε γνώση εκ των προτέρων για την φυγή στο Βαρέν. Εκείνο το βράδυ του Ιούνιου του 1791, η βασίλισσα της είπε απλώς μια καληνύχτα και την συμβούλεψε να περάσει μερικές μέρες στη χώρα για χάρη της υγείας της. Η Μαρία Θηρεσία βρήκε τη συμπεριφορά της αρκετά περίεργη για να το σχολιάσει αργότερα στον M. Ντε Κλερμόν, πριν φύγει από το Παλάτι του Κεραμεικού για να αποσυρθεί στη βίλα της στο Πασί. Την επόμενη μέρα, όταν η βασιλική οικογένεια είχε ήδη αναχωρήσει κατά τη διάρκεια της νύχτας, έλαβε ένα σημείωμα από τη Μαρία Αντουανέτα, η οποία της ανέφερε για την φυγή τους και της ζητούσε να τη συναντήσει στις Βρυξέλλες. Με συντροφιά της κυρίας-επί-των-τιμών, Κόμισσας Ετιενέτ ντ’ Αμπλιμόν ντε Λαζ ντε Βολίντ, και δύο ανδρών της αυλής, η Λαμπάλ επισκέφθηκε αμέσως τον πεθερό της στην Ουμάλ, τον ενημέρωσε για την φυγή της και του ζήτησε συστατικές επιστολές.
Αναχώρησε από την Βουλώνη της Γαλλίας και πήγε στο Ντόβερ της Αγγλίας, όπου έμεινε για μία νύχτα πριν συνεχίσει στην Οστένδη, όπου έφτασε στις 26 Ιουνίου. Συνέχισε στις Βρυξέλλες, όπου γνώρισε τον Αξέλ φον Φερσέν και τους κόμηδες της Προβηγκίας, και στη συνέχεια έφτασε στην Αιξ-λα-Σαπέλ. Επισκέφτηκε τον Γουσταύο Γ΄ της Σουηδίας στο Σπα για λίγες μέρες τον Σεπτέμβριο και τον φιλοξένησε στην Αιξ-λα-Σαπέλ τον Οκτώβριο. Στο Παρίσι, η εφημερίδα «Chronique de Paris» (Χρονικό του Παρισιού) ανέφερε την αποχώρηση της και πιστεύεται ευρέως ότι είχε πάει στην Αγγλία για διπλωματική αποστολή εκ μέρους της βασίλισσας.
Εν τω μεταξύ, η Λαμπάλ βρισκόταν σε αμφιβολία, για το αν η βασίλισσα θα την χρησιμοποιούσε περεταίρω εντός ή εκτός της Γαλλίας, και άκουσε αντικρουόμενες απόψεις. Από την μια, οι φίλοι της M. Ντε Κλερμόν και M. Ντε λα Βουπαλιέρ την ενθάρρυναν να γυρίσει στην υπηρεσία της βασίλισσας, ενώ οι συγγενείς της, της ζήτησαν να επιστρέψει στο Τορίνο στην Σαβοΐα. Βέβαια, κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο εξωτερικό, εκείνη αλληλογραφούσε με τη Μαρία Αντουανέτα, η οποία της ζήτησε επανειλημμένα να μην επιστρέψει στη Γαλλία. Ωστόσο, τον Οκτώβριο του 1791, τέθηκαν σε ισχύ οι νέες διατάξεις του Συντάγματος, και ζητήθηκε από τη βασίλισσα να τακτοποιήσει το νοικοκυριό της και να απολύσει όλους τους κατόχους αξιωμάτων που δεν υπηρετούσαν πλέον στο πόστο τους. Πολύ σύντομα η Μαρία Θηρεσία έλαβε ένα γράμμα από την βασίλισσα, στο οποίο της ζήτησε επισήμως να επιστρέψει στην υπηρεσία ή να παραιτηθεί. Αυτή η επίσημη επιστολή, αν και ήταν σε αντίθεση με τις προσωπικές επιστολές που της είχε γράψει η Μαρία Αντουανέτα, φέρεται να την έπεισε ότι ήταν καθήκον της να επιστρέψει. Λέγεται μάλιστα ότι η Λαμπάλ αναφώνησε: «Εφόσον η βασίλισσα μου επιθυμεί να επιστρέψω, τότε πρέπει να ζήσω και να πεθάνω μαζί της».
Κατά τη διάρκεια της παραμονής της σε ένα σπίτι που είχε νοικιάσει στο «Royal Crescent» (Βασιλική Ημισέληνος), στο Μπαθ της Μεγάλης Βρετανίας, η πριγκίπισσα έγραψε την διαθήκη της, επειδή ήταν πεπεισμένη ότι διέτρεχε θανάσιμο κίνδυνο σε περίπτωση που επέστρεφε στο Παρίσι. Άλλες πληροφορίες, ωστόσο, αναφέρουν ότι η διαθήκη έγινε στην Αυστριακή Ολλανδία, με ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 1791", στην Αιξ-λα-Σαπέλ. Η Μαρία Θηρεσία Λουΐζα της Σαβοΐας, έφυγε από την Αιξ-λα-Σαπέλ στις 20 Οκτωβρίου και την η άφιξη στο Παρίσι ανακοινώθηκε στις εφημερίδες του Παρισιού στις 4 Νοεμβρίου.
Επιστρέφοντας στο Παλάτι του Κεραμεικού, η Λαμπάλ ανέλαβε εκ νέου το έργο της, συγκεντρώνοντας υποστηρικτές της βασίλισσας και ερευνώντας την πίστη του νοικοκυριού. Επίσης έγραψε στους ευγενείς που είχαν μεταναστέψει, ζητώντας τους να επιστρέψουν στη Γαλλία στο όνομα της βασίλισσας. Τον Φεβρουάριο του 1792, για παράδειγμα, ο Λουδοβίκος Μάριος της Λεσκούρ πείστηκε να παραμείνει στη Γαλλία αντί να μεταναστεύσει αφού γνώρισε τη βασίλισσα στο διαμέρισμα της Λαμπάλ. Ο ίδιος στη συνέχεια ενημέρωσε την σύζυγό του Βικτουάρ ντε Ντονισάν ντε λα Ροσεζακιουλάν, αναφέροντας ότι εφόσον ήταν επιθυμία της βασίλισσας, έπρεπε να διατηρήσουν την αφοσίωση τους σε εκείνη και να παραμείνουν στη Γαλλία. Η Μαρία Λουΐζα προκάλεσε τη δυσαρέσκεια του δήμαρχου Πετιόν, ο οποίος αντιτάχθηκε στην επιμελήτρια της βασίλισσας, για να παρευρεθεί στο δείπνο στο διαμέρισμα της Λαμπάλ. Λέγεται μάλιστα ότι τα διαμερίσματα της Λαμπάλ στο Παλάτι του Κεραμεικού, ήταν ο τόπος συνάντησης μιας «αυστριακής επιτροπής» που σχεδίαζε να ενθαρρύνει την εισβολή στη Γαλλία, (δηλαδή σαν μια δεύτερη σφαγή του Αγίου Βαρθολομαίου) και να διαλύσει την Επανάσταση.
Η Μαρία Λουΐζα Λαμπάλ συνέχισε τις υπηρεσίες της προς την βασίλισσα μέχρι την επίθεση στο παλάτι στις 10 Αυγούστου 1792, όπου εκείνη και η Λουίζ Ελιζαμπέτ ντε Κρουά ντε Τουρζέλ, γκουβερνάντα των βασιλικών παιδιών, συνόδευσαν τη βασιλική οικογένεια όταν έλαβαν άσυλο στην νομοθετική συνέλευση. Ο M. ντε λα Ροσεφουκό ήταν παρών κατά τη διάρκεια αυτής της περίστασης και θυμήθηκε τα εξής:
"Ήμουν στον κήπο, αρκετά κοντά για να προσφέρω το χέρι μου στη Μαρία Θηρεσία, η οποία ήταν η πιο απογοητευμένη και φοβισμένη από όλους μας.[...] Η πριγκίπισσα της Λαμπάλ μου είπε: «Δεν θα επιστρέψουμε ποτέ ξανά στο Κάστρο.»
Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο γραφείο του γραμματέα στη Νομοθετική Συνέλευση, η Μαρία Θηρεσία αρρώστησε και έπρεπε να μεταφερθεί στο μοναστήρι του Φεγιάν. Η Μαρία Αντουανέτα της ζήτησε να μην επιστρέψει, αλλά εκείνη επέλεξε να το κάνει μόλις ένιωσε καλύτερα. Τους συνόδευσε επίσης από τη Νομοθετική Συνέλευση στο μοναστήρι του Φεγιάν και από εκεί στην φυλακή (Square du Temple).
Θάνατος
Κατά τη διάρκεια των Σφαγών του Σεπτεμβρίου, οι φυλακές δέχτηκαν επίθεση από όχλους, και οι φυλακισμένοι μεταφέρονταν αλλού, προτού προλάβουν να συγκεντρωθούν βιαστικά δικαστήρια ανθρώπων, τα οποία θα τους έκριναν και θα τους εκτελούσαν συνοπτικά. Σε κάθε κρατούμενο γίνονταν μερικές ερωτήσεις. Εντούτοις, η φράση «Ζήτω το έθνος» έδειχνε ότι το κρατούμενο πρόσωπο ελευθερωνόταν και του επιτρεπόταν να φύγει. Στην αντίθετη περίπτωση, οι φράσεις «Μεταφέρτε τον/την στο Αβαείο» ή «Πάρτε τον κύριο/κυρία» σήμαιναν καταδίκη για το κρατούμενο άτομο, εφόσον το μετέφεραν κατευθείαν στην αυλή και ένα πλήθος που αποτελούνταν από άνδρες, γυναίκες και παιδιά, το σκότωνε ακαριαία. Το προσωπικό της φυλακής αντιτάχθηκε στις σφαγές, και επέτρεψε σε πολλούς κρατούμενους να διαφύγουν, ιδίως σε γυναίκες. Από τις περίπου διακόσιες κρατούμενες, μόνο δύο τελικά σκοτώθηκαν στη φυλακή.
Η Πολίν ντε Τουρζέλ ελευθερώθηκε κρυφά από τη φυλακή, αλλά η μητέρα της και η Λαμπάλ ήταν πάρα πολύ διάσημες για να μπορέσουν να διαφύγουν. Αυτό σήμαινε ότι υπήρχε μεγάλη πιθανότητα η διαφυγή τους να τραβούσε την προσοχή του κόσμου. Σχεδόν όλες οι κρατούμενες που βρεθήκαν ενώπιον των δικαστηρίων της Λα Φορς, απαλλαχτήκαν από τις κατηγορίες. Μέσα σε αυτές ήταν η Μαντάμ ντε Τουρζέλ, η Αγγελική της Μακού, η Πριγκίπισσα της Ταράντ, και οι καμαριέρες της Βασίλισσας, Μαρί Ελιζαμπέτ Τιμπό και η Μπαζίλ, καθώς και η βασιλική νοσοκόμα Σαν Μπρις, η οικιακή βοηθός της Λαμπάλ, Ναβάρ, καθώς και η σύζυγος ενός υπηρέτη του βασιλιά, η ντε Σεπτέιγ. Επίσης απαλλάχθηκαν από τις κατηγορίες, και δύο άνδρες υπηρέτες του βασιλικού ζεύγους, ο Σαμιγί και ο Ουέ. Επομένως, η Μαρία Θηρεσία ήταν κατά κάποιο τρόπο η εξαίρεση.
Στις 3 Σεπτεμβρίου, η Λαμπάλ και η μητέρα της Πολίν ντε Τουρζέλ, μεταφέρθηκαν σε μια αυλή με άλλες κρατούμενες που περίμεναν να μεταφερθούν στο δικαστήριο. Η Μαρία Λουΐζα Λαμπάλ βρέθηκε ενώπιον ενός δικαστικού σώματος που δημιουργήθηκε βιαστικά, και το οποίο της ζήτησε απαιτητικά να «ορκιστεί ότι αγαπάει την ελευθερία και την ισότητα, και ότι μισεί τον Βασιλιά, τη Βασίλισσα και γενικά τη μοναρχία». Συμφώνησε να πάρει τον όρκο για την ελευθερία αλλά αρνήθηκε να το κάνει για τον βασιλιά, τη βασίλισσα και τη μοναρχία. Σε αυτό το σημείο, η δίκη της ολοκληρώθηκε συνοπτικά με τις λέξεις, "emmenez madame"(Πάρτε την κυρία). Ήταν στη συντροφιά της Μαντάμ ντε Τουρζέλ μέχρι να κληθεί στο δικαστήριο και η ακριβής διατύπωση της συνοπτικής δίκης αναφέρεται ότι αποτελείται από την ακόλουθη γρήγορη ανάκριση:
-Ποια είστε;
-Η Μαρία Θηρεσία Λουΐζα, Πριγκίπισσα της Σαβοΐας.
-Με τι ασχολείστε;
-Είμαι επιστάτρια του νοικοκυριού της βασίλισσας.
Εθνόσημο της Γκάνας
Το εθνόσημο της Γκάνας καθιερώθηκε από την Ελισάβετ Β΄ στις 4 Μαρτίου 1957.
Μαρία Λουίζα Θηρεσία της Σαβοΐας
Θάνατος
-Είχατε γνώση των σκευωριών του Παλατιού στις 10 Αυγούστου;
Εθνόσημο της Γκάνας
Αποτελείται από έναν θυρεό με γαλάζιο φόντο, ο οποίος χωρίζεται από τον πράσινο σταυρό του Αγίου Γεωργίου, στη μέση του οποίου βρίσκεται το χρυσό λιοντάρι, σύμβολο του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας. Αυτό είναι σύμβολο της στενής σχέσης της χώρας με τη Βρετανική Κοινοπολιτεία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στα τέσσερα άκρα του σταυρού απεικονίζεται ένα παραδοσιακό ξίφος οκγιεάμε (εκπροσωπεί τις περιφερειακές κυβερνήσεις στη χώρα), το οποίο χρησιμοποιείται σε επίσημες τελετές (πάνω αριστερά), ένα κάστρο στη θάλασσα και το Προεδρικό Μέγαρο στην Ακρά στον Κόλπο της Γουινέας (πάνω δεξιά, συμβολίζει την κεντρική κυβέρνηση), ένα κακαόδεντρο, σύμβολο του γεωργικού πλούτου (κάτω αριστερά) και ένα ορυχείο χρυσού, σύμβολο του ορυκτού πλούτου της Γκάνας (κάτω δεξιά). Στο κάτω μέρος του εθνόσημου ξετυλίγεται ένα πανό, που φέρει το εθνικό σύνθημα της χώρας «Ελευθερία και Δικαιοσύνη», γραμμένο στην αγγλική γλώσσα. Στην κορυφή του θυρεού βρίσκεται ένα μαύρο πεντάκτινο αστέρι με χρυσές άκρες -σύμβολο της αφρικανικής ελευθερίας-, που στηρίζεται σε μια πολύχρωμη χάντρα, με τα εθνικά χρώματα της χώρας (αυτά που έχει και η σημαία της). Το θυρεό βαστούν δύο χρυσοί αετοί, των οποίων το ένα πόδι στηρίζεται στις άκρες του πανό που φέρει το εθνικό ρητό. Οι αετοί έχουν περασμένα στο λαιμό τους μαύρα αστέρια σε λωρίδα με τα εθνικά χρώματα της χώρας.
Μαρία Λουίζα Θηρεσία της Σαβοΐας
Θάνατος
-''Δεν ξέρω αν υπήρχαν πλεκτάνες στις 10 Αυγούστου. Αλλά είμαι σίγουρη ότι δεν τις γνώριζα''.
-Ορκιστείτε στην Ελευθερία και την Ισότητα, και στο μίσος για τον Βασιλιά και τη Βασίλισσα.
Εθνόσημο της Γκάνας
Παραπομπές
Γκάνα Κατηγορία:Εθνικά σύμβολα της Γκάνας
Μαρία Λουίζα Θηρεσία της Σαβοΐας
Θάνατος
-''Μπορώ εύκολα να κάνω το πρώτο. Αλλά όχι το τελευταίο. Δεν είναι στην καρδιά μου''.
Σύμφωνα με πληροφορίες, πράκτορες του πεθερού της, της ψιθύρισαν να ορκιστεί πλήρως για να σώσει τη ζωή της. Αλλά εκείνη πρόσθεσε:
-''Δεν έχω τίποτα άλλο να σας πω. Μου είναι αδιάφορο αν θα πεθάνω λίγο νωρίτερα ή πιο αργότερα. Εγώ έχω κάνει ήδη τη θυσία της ζωής μου''.
-Πάρτε την κυρία.
Αμέσως μετά την μετέφεραν στο δρόμο και μια ομάδα ανδρών τη σκότωσε μέσα σε λίγα λεπτά.
Υπάρχουν πολλές διαφορετικές εκδοχές για τον ακριβή τρόπο του θανάτου της, που προσέλκυσε μεγάλη προσοχή και χρησιμοποιήθηκαν στην προπαγάνδα για πολλά χρόνια μετά την επανάσταση, κατά τη διάρκεια της οποίας τα γεγονότα ωραιοποιήθηκαν και παρουσιάστηκαν με υπερβολή. Ορισμένες αναφορές, για παράδειγμα, ισχυρίζονται ότι βιάστηκε και το σώμα της ακρωτηριάστηκε. Δεν υπάρχει, ωστόσο, τίποτα που να αποδεικνύει ότι ήταν εκτεθειμένη σε σεξουαλικούς ακρωτηριασμούς ή φρικαλεότητες, κάτι που φέρεται ευρέως στις ιστορικές αναφορές γύρω από τον περίφημο θάνατο της. Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι συνοδεύτηκε από δύο φύλακες στην πόρτα της αυλής όπου έγινε η σφαγή. Την ακολουθούσαν μάλιστα οι πράκτορες του πεθερού της και την ενθάρρυναν ξανά να αλλάξει τον όρκο της, αλλά εκείνη δεν τους άκουσε. Όταν η πόρτα άνοιξε και εκτέθηκε στην όψη των αιματηρών πτωμάτων στην αυλή, εκείνη φώναζε κλαίγοντας: «Είναι φρικτό!» ή «Είμαι καταδικασμένη!». Η Λαμπάλ έπεσε προς τα πίσω, αλλά τραβήχτηκε στο μπροστινό μέρος της αυλής από τους δύο φρουρούς. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι πράκτορες του πεθερού της ήταν μεταξύ του πλήθους, φωνάζοντας: «''Χάρη! Χάρη!''». Αλλά οι φωνές τους κατασιωπήθηκαν σύντομα απο τις κραυγές του πλήθους, οι οποίοι φώναζαν: «Θάνατος στους μεταμφιεσμένους υπηρέτες του Δούκα του Πεντιέβρ!» Ένας από τους δολοφόνους, που δικάστηκε χρόνια αργότερα, την περιέγραψε ως «μια μικρή κυρία ντυμένη στα λευκά», που στεκόταν για μια στιγμή μόνη. Σύμφωνα με πληροφορίες, χτυπήθηκε για πρώτη φορά από έναν άνδρα με ακόντιο στο κεφάλι της, το οποίο έκανε τα μαλλιά της να πέσουν πάνω στους ώμους της, αποκαλύπτοντας έτσι ένα γράμμα από τη Μαρία Αντουανέτα που είχε κρύψει μέσα στα πιασμένα μαλλιά της. Τότε τραυματίστηκε στο μέτωπο, το οποίο την έκανε να αιμορραγεί, ενώ πολύ γρήγορα το πλήθος την μαχαίρωσε.
Μεταχείριση του πτώματος
Η μεταχείριση των λειψάνων της αποτέλεσε επίσης αντικείμενο πολλών αντικρουόμενων ιστοριών. Μετά το θάνατό της, το πτώμα της λέγεται ότι ήταν γυμνό, ξεσκισμένο και αποκεφαλισμένο, με το κεφάλι της τοποθετημένο πάνω σε ακόντιο. Επιβεβαιώνεται από αρκετούς μάρτυρες ότι το κεφάλι της περιφέρθηκε στους δρόμους πάνω σε έναν ακόντιο και το σώμα της σύρθηκε με το πλήθος των ανθρώπων να φωνάζει «''Η Λαμπάλ! Η Λαμπάλ!''». Σύμφωνα με τον αδελφό της Γαλλίδας συγγραφέως Λορ Ζινό, μάρτυρας αυτή της πομπή ήταν ο Μ. Ντε Λαμότ, ο οποίος αγόρασε μια τούφα από τα μαλλιά της και την έδωσε αργότερα στον πεθερό της.
Ορισμένες αναφορές λένε ότι το κεφάλι μεταφέρθηκε σε ένα κοντινό καφέ όπου ήταν τοποθετημένο μπροστά στους πελάτες, οι οποίοι κλήθηκαν να πιουν για να γιορτάσουν τον θάνατο της. Ορισμένες αναφορές αναφέρουν ότι το κεφάλι μεταφέρθηκε σε έναν κουρέα για να χτενίσει τα μαλλιά για να τα καταστήσει άμεσα αναγνωρίσιμα, αν και αυτό αμφισβητήθηκε. Μετά από αυτό, το κεφάλι τοποθετήθηκε ξανά σε ακόντιο και έγινε πορεία κάτω από το παράθυρο της Μαρίας Αντουανέτας.
Η Μαρία Αντουανέτα και η οικογένεια της δεν ήταν παρόντες στο δωμάτιο έξω από το οποίο εμφανίστηκε το κεφάλι εκείνη τη στιγμή, και έτσι δεν το είδαν. Ωστόσο, η σύζυγος ενός από τους αξιωματούχους της φυλακής, η κυρία Τιζόν, το είδε και άρχισε να ουρλιάζει. Το πλήθος, που άκουγε τις γυναικείες κραυγές, υπέθεσε ότι ήταν της Μαρίας Αντουανέτας. Εκείνοι που το μετέφεραν της ευχήθηκαν να φιλήσει τα χείλη της αγαπημένης της, καθώς μια συνηθισμένη συκοφαντία που κυκλοφορούσε τότε, ήταν ότι οι δύο τους ήταν ερωμένες. Παρόλο όμως που ο όχλος απαίτησε να τους επιτρέψουν να δείξουν το κεφάλι στη Μαρία Αντουανέτα αυτοπροσώπως, οι αξιωματικοί κατάφεραν να τους πείσουν να μην μπουν στη φυλακή. Στην ιστορική της βιογραφία, «Marie Antoinette: The Journey» (Μαρία Αντουανέτα: Το Ταξίδι), η Αντωνία Φρέϊζερ ισχυρίζεται ότι η Μαρία Αντουανέτα δεν είδε στην πραγματικότητα το κεφάλι της μακρόχρονης φίλης της, αλλά γνώριζε τι συνέβαινε, δηλώνοντας, "... οι δημοτικοί αξιωματικοί είχαν την ευγένεια να κλείσουν τα παραθυρόφυλλα και οι Επίτροποι να τους κρατήσουν μακριά από τα παράθυρα ... ένας από αυτούς τους αξιωματικούς είπε στον βασιλιά «.. προσπαθούν να σου δείξουν το κεφάλι της Μαντάμ Λαμπάλ» ... Η Βασίλισσα στο άκουσμα αυτής της είδησης, έπεσε λιπόθυμη.
Μετά από αυτό, το κεφάλι και το πτώμα μεταφέρθηκαν από το πλήθος στο Παλαί Ρουαγιάλ, όπου ο Δούκας της Ορλεάνης και η ερωμένη του Μαργκαρίτ Φρανσουέζ ντε Μπουφόν, δειπνούσαν σε πάρτι με Άγγλους. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Δούκας της Ορλεάνης σχολίασε: «''Ω, είναι το κεφάλι της Λαμπάλ! Το αναγνώρισα από τα μακριά μαλλιά. Ας καθίσουμε για δείπνο», ενώ η Μπουφόν φώναξε σαστισμένη: «Ω Θεέ! Θα κουβαλήσουν και το κεφάλι μου έτσι κάποια μέρα!''»
Οι πράκτορες του πεθερού της, που είχαν επιφορτιστεί να αποκτήσουν τα λείψανα της για προσωρινή ταφή (μέχρι να μπορέσουν να ταφούν στην Ντρε), φέρεται να αναμίχθηκαν με το πλήθος για να καταφέρουν να τα αποκτήσουν. Απέτρεψαν τις προθέσεις του πλήθους να εκθέσουν το πτώμα στο σπίτι του πεθερού της, το Μέγαρο της Τουλούζης, λέγοντας ότι δεν είχε ζήσει ποτέ εκεί, αλλά μονό στο Παλάτι του Κεραμεικού ή στο Μέγαρο Λουβουά (Hôtel Louvois). Όταν ο μεταφορέας του κεφαλιού, ο Σαρλά, μπήκε σε μια αποθήκη, αφήνοντας το κεφάλι έξω, ένας πράκτορας, ο Πουάντελ, το πήρε και το έθαψε στο νεκροταφείο που βρισκόταν κοντά στο Νοσοκομείο της Κανζ Ζιβά.
Ενώ η πομπή του κεφαλιού δεν αμφισβητείται, οι αναφορές σχετικά με τη μεταχείριση του σώματος της έχουν αμφισβητηθεί. Πέντε πολίτες του τοπικού τμήματος στο Παρίσι, ο Ερβελάν, ο Κερβέλ, ο Πουκέ, ο Φερί και ο Ρουσέλ, παρέδωσαν το σώμα της (χωρίς το κεφάλι, το οποίο εξακολούθησε να εμφανίζεται σε ακόντιο) στις αρχές λίγο μετά το θάνατο της. Οι βασιλικές αναφορές για το περιστατικό ισχυρίστηκαν ότι το σώμα της αφέθηκε στο δρόμο για μια ολόκληρη μέρα, αλλά αυτό δεν είναι πιθανό, καθώς τα επίσημα πρωτόκολλα δηλώνουν ρητά ότι παραδόθηκε στις αρχές αμέσως μετά το θάνατο της. Παρόλο που δεν περιγράφεται η κατάσταση του πτώματος, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα που να δείχνει ότι ήταν τεμαχισμένο ή ακόμη και γυμνό. Μάλιστα, η έκθεση αφηγείται όλα όσα είχε μέσα στις τσέπες της όταν πέθανε, κάτι που αποδεικνύει ότι το ακέφαλο σώμα της μεταφέρθηκε πλήρως ντυμένο με ένα βαγόνι προς τις αρχές, αντί να σέρνεται αποσυναρμολογημένο κατά μήκος του δρόμου, όπως ισχυρίζονταν οι τραβηγμένες ιστορίες της εποχής.
Παρόλα αυτά, το σώμα της, δεν βρέθηκε ποτέ, (όπως συνέβη και με το σώμα του Λουδοβίκου Φίλιππου Β΄ της Ορλεάνης) γι'αυτό δεν θάφτηκε στον οικογενειακό τάφο της οικογένειας στο Ντρε. Σύμφωνα με την Μαντάμ Τισό, της ζητήθηκε να φτιάξει μάσκα θανάτου (της Λαμπάλ).
Μέσα ενημέρωσης
Η πριγκίπισσα Μαρία Θηρεσία Λουΐζα, έχει παρουσιαστεί σε πολλές ταινίες και μίνι σειρές. Δυο από τις πιο αξιοσημείωτες απεικονίσεις της, ερμηνεύτηκαν από την Αννίτα Λούις στην ταινία του 1938 «Μαρία Αντουανέτα», και από την Μαίρη Νάι στην ταινία του 2006 «Μαρία Αντουανέτα».
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος της Σαβοΐας Κατηγορία:Πριγκίπισσες της Σαβοΐας
74 Γαλάτεια
Η Γαλάτεια (αγγλικά:Galatea) είναι ένας μεγάλος αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 8,66. Ανακαλύφθηκε το 1862 από τον Γερμανό αστρονόμο Βίλχελμ Τέμπελ, που παρατηρούσε από τη Μασσαλία, και πήρε το όνομα της από τη μία από τις δύο Γαλάτειες που απαντώνται στην ελληνική μυθολογία. Γαλάτεια ονομάζεται επίσης και ένας από τους δορυφόρους του Ποσειδώνα.
Μία επιπρόσθηση αστέρα από τη Γαλάτεια έχει παρατηρηθεί, στις 8 Σεπτεμβρίου 1987.
Γαλατεια
Αμερικανική Ένωση Θεολογικών Βιβλιοθηκών
Η Αμερικάνικη Ένωση Θεολογικών Βιβλιοθηκών (αγγλ. The American Theological Library Association - ATLA) ιδρύθηκε το 1946 και αποτελεί μια επαγγελματική ένωση, η οποία εκπροσωπεί τις βιβλιοθήκες και τους βιβλιοθηκονόμους των Θεολογικών Σπουδών και προωθεί το έργο τους. Πρόκειται για ένα μη κερδοσκοπικό οργανισμό 1.000 μελών, ο οποίος έχει την έδρα του στο Σικάγο, του Ιλινόις.
Διοίκηση
Η ATLA διευθύνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο (Board of Directors), το οποίο εκλέγεται από τα μέλη της και είναι υπεύθυνο για τη συνολική διαχείριση των υποθέσεων της. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ATLA απαρτίζεται από τον Πρόεδρο (President), τον Αντιπρόεδρο(Vice - President), το Γραμματέα (Secretary) και εννέα μέλη (members) και αναπτύσσει τις πολιτικές και της κατευθυντήριες γραμμές για την εύρυθμη λειτουργία της ένωσης. Για τη διαχείριση συγκεκριμένων υποθέσεων της, η ένωση έχει τη δυνατότητα να συστήνει Επιτροπές (Committees), Ομάδες Ειδικού Ενδιαφέροντος (Interest Groups), Θρησκευτικές Ομάδες (Denominational Groups) και Περιφερειακές Οργανώσεις (Regional Groups), καθεμιά από τις οποίες κατέχει ξεχωριστό αντικείμενο και σκοπό λειτουργίας.
Σκοπός
Μέσα από το σύνολο των δραστηριοτήτων της, η ένωση επιδιώκει να συμβάλλει στην ενίσχυση του έργου όσων εργάζονται στις Θεολογικές βιβλιοθήκες και την προώθηση της «Θεολογικής» Βιβλιοθηκονομίας γενικότερα. Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της ATLA, η ένωση επιδιώκει να συμβάλλει στην προώθηση των Θεολογικών και Θρησκευτικών Σπουδών, διευκολύνοντας την ανάπτυξη των βιβλιοθηκών του συγκεκριμένου τομέα.
Μέλη
Άτομα, ιδρύματα και οργανισμοί που δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στο χώρο των Θεολογικών και Θρησκευτικών Σπουδών και στηρίζουν το έργο τους ή το έργο της ένωσης, μπορούν να ενταχθούν στο δυναμικό των μελών της ATLA. Η ένωση παρέχει στα μέλη της υποστήριξη, μέσα από ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών και προϊόντων και διαθέτει τις εξής κατηγορίες συμμετοχής :
Δράση
Η ATLA δραστηριοποιείται σε πολλούς τομείς προκειμένου να ενισχύσει το έργο των Βιβλιοθηκών που συνδέονται με τον τομέα της Θεολογίας και της Θρησκείας και να προωθήσει τα συμφέροντα τους. Συγκεκριμένα, διαθέτει προϊόντα και υπηρεσίες για την κάλυψη των πληροφοριακών και εκπαιδευτικών αναγκών των μελών της και παρέχει ευκαιρίες δικτύωσης και επαγγελματικής εξέλιξης. Επιπρόσθετα, διεξάγει ένα ετήσιο συνέδριο (Annual Conference), κατά το οποίο προβάλλονται και συζητούνται σημαντικά ζητήματα του χώρου. Επιπλέον, αναπτύσσει συνεργατικές σχέσεις με συναφείς οργανισμούς σε τοπικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο για την προώθηση του έργου και των υπηρεσιών της. Δύο φορές το χρόνο, η ATLA εκδίδει ένα περιοδικό ανοιχτής πρόσβασης με τίτλο «Theological Librarianship», το οποίο καλύπτει θέματα, τα οποία άπτονται της Θεολογικής Βιβλιοθηκονομίας και των Θεολογικών Σπουδών. Το περιοδικό της ATLA απευθύνεται σε βιβλιοθηκονόμους που απασχολούνται σε Θεολογικές Σχολές και σε άτομα που ενδιαφέρονται για το συγκεκριμένο τομέα της Βιβλιοθηκονομίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Θ
3338 Ρίχτερ
Ο Ρίχτερ (Richter) είναι μικρός αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 14,3. Ανακαλύφθηκε το 1973 από τον Γερμανό αστρονόμο Φράιμουτ Μπέρνγκεν, που παρατηρούσε από το Αστεροσκοπείο Καρλ Σβάρτσιλντ στο Τάουτενμπουργκ της Θουριγγίας, και πήρε το όνομά του προς τιμή του συμπατριώτη του αστρονόμου Νικόλαους Μπ. Ρίχτερ (Nikolaus B. Richter, 1910-1980), του πρώτου διευθυντή του αστεροσκοπείου αυτού.
Αξιοσημείωτη είναι η μικρή κλίση της τροχιάς του Ρίχτερ ως προς την εκλειπτική, μόλις 44΄08΄΄, κάτι που θα καθιστούσε ευκολότερη μία πιθανή αποστολή διαστημοπλοίου από τη Γη προς ναυτόν. Επίσης, κατά το περιήλιο της τροχιάς του ο αστεροειδής φθάνει στα εσωτερικά όρια (τα προς την πλευρά του Ήλιου) της Κύριας Ζώνης.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος του Ρίχτερ εκτιμάται σε μόλις 3,6 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος του είναι άγνωστος, ενώ το γεωμετρικό άλβεδό του είναι 0,20. Δεν είναι γνωστό αν και με ποια περίοδο περιστρέφεται ο Ρίχτερ γύρω από τον εαυτό του.
Παλούμπα
Τοποθεσία
Το Παλούμπα είναι κτισμένο στους πρόποδες του βουνού Αγιολιάς, σε υψόμετρο 667 μ. Από εκεί, προς το νότο, τη δύση και το βορρά αρχίζει η κατωφέρεια του εδάφους προς την κοιλάδα του Αλφειού. Έτσι, το χωριό έχει εξαιρετικό ορίζοντα. Από την πλατεία, που είναι σαν ένα μεγάλο μπαλκόνι, αγναντεύει κανείς, πέρα από την καταπράσινη κοιλάδα, αριστερά τις γαλάζιες κορυφογραμμές του Λύκαιου και της Μίνθης και δεξιά το ωραίο δάσος της Κάπελης (Φολόης) και την κομψή κορυφή του Ερύμανθου που το χειμώνα φαντάζει σαν μια λευκή πυραμίδα. Στη μέση, από ένα ευρύ άνοιγμα, το μάτι φθάνει μέχρι τη θάλασσα του Κατάκωλου και πέρα απ’ αυτή, όπου διακρίνεται ο όγκος του κεφαλλονίτικου βουνού Αίνου, με το ηλιοβασίλεμα σε αυτό το τοπίο να είναι εντυπωσιακό.
Το χωριό συνδέεται οδικά με τα υπόλοιπα χωριά της Ηραίας. Προς τα βόρεια ο επαρχιακός δρόμος οδηγεί στα χωριά Σαρακίνι, Λυσσαρέα, Όχθια και Αετοράχη. Σε μικρή απόσταση από το Παλούμπα, μια παράκαμψή του αριστερά κατεβαίνει προς την κοιλάδα του Αλφειού και περνά διαδοχικά από τα χωριά Παπαδάς, Σαρλαίικα, Δαραίικα, Λιθαρός, Παρνασσός και Λουτρά Ηραίας, για να καταλήξει στο γεφύρι του Λάδωνα και αμέσως μετά στον οδικό άξονα Πύργου-Τρίπολης.
Το χωριό είχε άλλοτε 500 κατοίκους. Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι το χειμώνα δεν ξεπερνούν τους 40.
Ιστορία
Το Παλούμπα κτίστηκε κατά τις αρχές του 15ου αιώνα. Η ονομασία του προήλθε από τον όρο "palomba" στη δημώδη Λατινική ή "Palumbus" στα Λατινικά, που σημαίνει είδος άγριου περιστεριού, και θεωρείται ότι η ονομασία αποδόθηκε κατά την κυριαρχία των Φράγκων, οπότε και η περιοχή ανήκε στη Βαρωνία της Καρυταίνης. Οι ορεσίβιοι τσοπάνηδες έγιναν και πολεμιστές όταν κατά το 1460 έφθασε στην Πελοπόννησο ο Τούρκος κατακτητής. Μια σειρά Παλουμπαίων αγωνιστών έδρασε κατά τα προεπαναστατικά χρόνια. Αναφέρεται πρώτος ο καπετάν Γιάννης Παλουμπιώτης (περίοδος δράσης 1490-1530) και ακολουθούν άλλοι, για να φτάσουμε στον περίφημο κλεφτοκαπετάνιο Κόλλια Πλαπούτα, τον αγέρωχο αντίπαλο των Τουρκαλβανών Λαλαίων, που ήσαν το φόβητρο της περιοχής.
Γύρω στο 1740 η αγροτική περιοχή Παλούμπα περιήλθε στην ιδιοκτησία του Τούρκου γαιοκτήμονα της Τρίπολης, Αρναούτογλου. Πολλοί κάτοικοι εγκατέλειψαν το χωριό. Το 1810 οι Παλουμπαίοι αποπλήρωσαν την αξία των αγροτεμαχίων στην Αϊσέ Χανούμ Αρναούτογλου.
Επανάσταση 1821
Στο Παλούμπα εγκαταστάθηκε μόνιμα το 1755 ο Κόλλιας Πλαπούτας, που στη συνέχεια μαζί με τα παιδιά του θα διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο στην απελευθέρωση του Έθνους. Ο Κόλλιας Πλαπούτας είχε φύγει δεκαοχτάχρονος από το Σουλιμά της Μεσσηνίας περί το 1753, μετά το φόνο ενός Τούρκου σπαή (φοροεισπράκτορα), μετά από διετή παραμονή κοντά στους Τζαβελαίους στο Δραγώι της Ολυμπίας. Στο Παλούμπα ο Κόλλιας αρχικά έγινε ταχυδρόμος, αργότερα Κάπος και τελικά Καπόμπασης, συνεργαζόμενος με τους Δεληγιανναίους. Εκεί ο Πλαπούτας έχτισε ισχυρό και απόρθητο πύργο όπου παρέμεινε μέχρι τα βαθιά του γεράματα. Ο Κόλλιας Πλαπούτας ως αρματωλός και Καπόμπασης, προσέφερε πολλά για την απελευθέρωση του έθνους.
Στο Παλούμπα γεννήθηκε ο Δημήτρης Πλαπούτας και ο Γεωργάκης Πλαπούτας, στις 15 Μάη του 1786, καθώς και τ' άλλα αδέλφια του. Εκεί 600 Τουρκαλβανοί από το Λάλα, πολιόρκησαν τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη στις 7 Μάρτη του 1804. Ο Κολοκοτρώνης μετά από ημερήσια μάχη έφυγε τη νύχτα στα βουνά. Ο αδελφός του Δημήτρη Πλαπούτα, Γεωργάκης Πλαπούτας, πέθανε ηρωικά στην πολιορκία του Λάλα. Στο Παλούμπα γεννήθηκε επίσης ο καπετάνιος Τζιραλής κι έδρασαν όλοι οι μεγάλοι κλεφτοκαπεταναίοι της εποχής, όπως Πλαπουταίοι, Κολοκοτρωναίοι κ.λ.π.
Ο Δημήτρης Πλαπούτας (Παλούμπα Αρκαδίας, 15 Μαΐου 1786 - Παλούμπα, 27 Ιουλίου 1864), ήταν στρατηγός, βουλευτής Καρύταινας (1844-1847), γερουσιαστής (1847-1862), επίτιμος υπασπιστής του βασιλιά Όθωνα, αγωνιστής της ελληνικής επανάστασης και επικεφαλής του αγώνα στην Αρκαδία μαζί με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.
Πύργος της οικογένειας Πλαπούτα
Ο Πύργος της οικογένειας Πλαπούτα, στον οποίο έζησε ο Δημήτρης Πλαπούτας με τη Στεκούλα Κολοκοτρώνη μέχρι το θάνατό του το 1864, θεμελιώθηκε περίπου το 1760. Ο Πύργος αποτελεί σύμβολο για την προεπαναστατική και επαναστατική δράση της Πελοποννήσου, καθώς εκεί πραγματοποιούνταν συναντήσεις του Θ. Κολοκοτρώνη με τον Δ. Πλαπούτα, και άλλων προσωπικοτήτων, για το στρατηγικό σχεδιασμό της Γορτυνιακής και μετέπειτα Πελοποννησιακής Επανάστασης, επιπλέον αργότερα ο Όθων της Ελλάδας επισκεπτόταν συχνά τον γερουσιαστή Δ. Πλαπούτα στον Πύργο του. Το 2014 τα έργα αποκατάστασης του Πύργου εντάχθηκαν σε Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για δημιουργία Μουσείου Στρατηγού Δ. Πλαπούτα και Αγωνιστών, αίθουσας Συνεδρίων και Ιστορικής Βιβλιοθήκης.
μικρογραφία|Πύργος Πλαπούτα
Ι.Ν. του Αγίου Γεωργίου στου Παλούμπα
Ο ιστορικός Ναός του Αγίου Γεωργίου είναι κτίσμα του 1805 και το αξιόλογο τέμπλο του χρονολογείται από την εποχή του Όθωνα. Εκεί πραγματοποιήθηκε η πρώτη δοξολογία για την έναρξη της Επανάστασης στην περιοχή της Ηραίας, με πρωτοστάτη τον Κόλλια Πλαπούτα και τους δυο γιους του, Δημήτρη Πλαπούτα και Γεωργάκη Πλαπούτα. Ο Μητροπολιτικός Ναός καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά το 2005, χάρις όμως σε πρωτοβουλία του τοπικού συλλόγου και φορέων οι ζημιές αποκαταστάθηκαν.
Ακρόπολη Λενικού
Νοτιοδυτικά της πλατείας του χωριού σώζονται υπολείμματα της ακρόπολης των Μελαινών, αρχαίας αρκαδικής κώμης. Οι αρχαίες Μελαινές ήταν ένας από τους εννέα δήμους της αρχαίας Ηραίας που ήταν χτισμένοι στη δεξιά παραποτάμια κοιλάδα του Αλφειού. Η ακρόπολη ήταν χτισμένη σε ύψωμα και αποτελούσε το αμυντικό κέντρο της αρχαίας Ηραίας.Ο Παυσανίας στα "Αρκαδικά" περιγράφει τις αρχαίες Μελαινές ήδη σε παρακμή.
Ναοί και μονές
Ο ναός του Αγίου Γεωργίου Λενικού είναι κτισμένος στην ακρόπολη αρχαίας πόλης και μάλιστα με υλικά αρχαϊκής εποχής. Επίσης ο Άγιος Αθανάσιος θεμελιώθηκε δυτικά της πλατείας του χωριού το 1843, στο παλαιό κοιμητήριο, και ο Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου θεμελιώθηκε το 1895 στο Παλούμπα και γιορτάζει στις 15 Αυγούστου.
Στην ευρύτερη περιοχή σημαντικά αξιοθέατα είναι η παλαιά και νέα Μονή Φιλοσόφου, καθώς και η Μονή Προδρόμου, που βρίσκονται στο εσωτερικό του φαραγγιού του Λούσιου.
Θρησκευτικός Τουρισμός
Περιήγηση σε μια σειρά από σημεία με θρησκευτικό ενδιαφέρον. Ναοί και μοναστήρια χτισμένα σε ρυθμό βυζαντινό, βασιλικής και Ελληνιστικού, είναι διάσπαρτα.
Ι. Μονή Φιλοσόφου
Η μονή βρίσκεται κοντά στη Δημητσάνα πάνω στο φράγμα του ποταμού Λούσιου. Πρόκειται για ένα από τα πιο σημαντικά μοναστήρια της χώρας μας με πλούσια ιστορία. Αποτελείται από δύο συγκροτήματα, την Παλαιά και τη Νέα Μονή. Η Παλαιά Μονή ιδρύθηκε σύμφωνα με την παράδοση το 963 μ.Χ. και είναι ένα από τα παλαιότερα μοναστήρια όλης της Πελοποννήσου. Είναι σφηνωμένη πάνω στη ρίζα ενός κατακόρυφου βράχου, όπου σχηματίζεται μια στενή κοιλότητα, σε ύψος 200 μ. από την κοίτη του ποταμού Λούσιου. Από αυτήν σήμερα σώζεται μόνο το καθολικό της καθώς και ερείπια κελιών της.
Η Νέα Μονή Φιλοσόφου βρίσκεται 500 μέτρα βορειότερα από την Παλαιά και είναι κρεμασμένη πάνω σε έναν πανύψηλο και απότομο βράχο. Η Νέα Μονή ιδρύθηκε το 1691 από τους πατέρες της Παλαιάς Μονής. Σήμερα στη Μονή, που αποτελεί Μετόχι της Ι.Μ. Προδρόμου, διατηρούνται σε καλή κατάσταση ο πύργος, όπου διαμένουν μοναχοί, καθώς και το καθολικό της, που είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Η Ι. Μονή Φιλοσόφου δεν αποτελούσε ένα απλό ασκητήριο, αλλά ήταν σημαντικό κέντρο όπου καλλιεργείτο η ελληνική και χριστιανική παιδεία. Γι’ αυτό είναι γνωστή και ως «Κρυφό Σχολειό», γιατί σύμφωνα με την παράδοση εκεί λειτουργούσε σχολείο στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, που εξελίχτηκε στην ονομαστή Σχολή Δημητσάνας στη Νέα Μονή. Η Σχολή αυτή, που υπήρξε η μοναδική ελληνική Σχολή σε όλη την Πελοπόννησο και διαπαιδαγώγησε πλήθος κληρικών και δασκάλων, μεταφέρθηκε το 1764 στη Δημητσάνα. Η Ι. Μονή εορτάζει στις 23 Αυγούστου.
Ι. Μονή Προδρόμου
Βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τη Στεμνίτσα και εντυπωσιάζει τον επισκέπτη για το γεγονός ότι είναι κυριολεκτικά κρεμασμένη πάνω σε ένα απότομο βράχο, στην αριστερή πλευρά της χαράδρας του Λούσιου ποταμού. Από το 12ο αιώνα ήκμασαν στην περιοχή πολλά ασκηταριά με σπουδαιότερο αυτό του Τιμίου Προδρόμου. Η μονή αυτή ως κοινόβιο μοναστήρι έγινε περίπου τον 16ο αιώνα από τη συνένωση των ασκηταριών. Η μονή γνώρισε μεγάλη ακμή στα χρόνια της Τουρκοκρατίας καθώς αποτέλεσε σημαντικό καταφύγιο των κατοίκων, κέντρο ανεφοδιασμού, νοσοκομείο, αλλά και ορμητήριο πολλών οπλαρχηγών, όπως του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
Από το σημείο αυτό η θέα προς τη χαράδρα είναι μαγευτική. Ο επισκέπτης μπορεί να διακρίνει στην απέναντι πλευρά πάνω σε απόκρημνους βράχους ασκηταριά, κρυψώνες, αλλά και τη Μονή Φιλοσόφου και το "Κρυφό Σχολείο". Παράλληλα υπάρχει και μονοπάτι που οδηγεί στην κοίτη του Λούσιου ποταμού.
Η Ι. Μονή εορτάζει στις 29 Αυγούστου, όπως επίσης και στις 17 Μαΐου, εορτή του Αγίου Αθανασίου Χριστιανουπόλεως, Προστάτη των Γορτυνίων, το Ιερό Λείψανο του οποίου φυλάσσεται στον εκεί ομώνυμο Ναό.
Ι. Μονή Αιμυαλών
Βρίσκεται μεταξύ Δημητσάνας και Στεμνίτσας, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά της Δημητσάνας. Είναι χτισμένη το 1600 περίπου, σε υψόμετρο 900 μ. πάνω στη βάση ενός βράχου, σε μια καταπράσινη χαράδρα.
Η μονή με τη σημερινή της μορφή είναι αποτέλεσμα διαδοχικών προσθηκών. Ήκμασε τον 17ο και 18ο αιώνα και λειτούργησε έως το 1925. Μεγάλη της ήταν και η συμβολή κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, όπου βοηθούσε τους αγωνιστές με τρόφιμα και φιλοξενία. Μετά διαλύθηκε και αποτέλεσε μετόχι της Ι. Μονής Προδρόμου. Το 1964 ανακαινίσθηκε και επαναλειτούργησε ως γυναικεία μονή έως το 1995. Εδώ και λίγα χρόνια λειτουργεί ως αυτόνομη με λίγους μοναχούς.