cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αρεκοειδή
Τα αρεκοειδή (Arecaceae) ή φοίνικες (Palmae ) είναι οικογένεια πολυετών μονοκοτυλήδονων φυτών. Περιλαμβάνει αναρριχητικά φυτά, θάμνους και ψηλά δενδρόμορφα είδη, σχεδόν όλα όμως είναι γνωστά με την κοινή ονομασία φοινικιές ή φοινικοειδή. Τα δενδρόμορφα είδη αποκαλούνται και φοινικόδεντρα, ενώ η λέξη «φοίνικας» (Phoenix) αναφέρεται σε συγκεκριμένο γένος αρεκοειδών. Σήμερα αναγνωρίζονται γενικώς 181 γένη με συνολικά περίπου 2.600 είδη αρεκοειδών. Τα περισσότερα περιορίζονται σε τροπικά ή υποτροπικά κλίματα. Πέρα από αυτό τον βασικό περιορισμό ωστόσο, τα αρεκοειδή επιδεικνύουν τεράστια διαφοροποίηση στα φυσικά χαρακτηριστικά τους, με αποτέλεσμα να φύονται σχεδόν σε κάθε τύπο ενδιαιτημάτων, από τα πιο υγρά δάση βροχής μέχρι τις ερήμους. Οι περισσότερες φοινικιές ξεχωρίζουν εύκολα από τα χαρακτηριστικά μεγάλα, σύνθετα και αειθαλή φύλλα τους, που είναι διατεταγμένα στην κορυφή ενός στελέχους χωρίς κλαδιά (δεν είναι πραγματικός κορμός, για αυτό και τα φοινικόδεντρα δεν είναι πραγματικά δέντρα). Απαντάται σε διάφορα βασικά είδη: του ισημερινού δάσους, παραποτάμια και παραλίμνια είδη της σαβάνας (π.χ. Φοίνικας Ντουμ (Hyphaene thebaica), Φοίνικας Κορκόπετς), είδη των ερήμων (κυρίως της Σαχάρας και της Μέσης Ανατολής). Υπάρχουν επίσης ο Phoenix dactylifera ή χουρμαδιά, δύο μεσογειακά είδη από τα οποία το ένα είναι ο φοίνικας του Θεοφράστου (Phoenix theophrasti) και το άλλο, ένα είδος νάνου φοίνικα, τον χαμαίρωπα της μεσογείου (Chamaerops humilis) με βενταλόσχημα φύλλα, που φυτρώνει στην δυτική λεκάνη της μεσογείου. Τέλος ένα γνωστό είδος «χουρμαδιάς» στα Κανάρια Νησιά, ο Phoenix canariensis.
Οι φοινικιές είναι από τα γνωστότερα και εκτενέστερα καλλιεργούμενα φυτά. Υπήρξαν σημαντικά για τον άνθρωπο επί μεγάλο μέρος της ιστορίας του. Πολλά διαδεδομένα προϊόντα και τρόφιμα εξάγονται από αρεκοειδή. Τις τελευταίες δεκαετίες φυτεύονται ευρύτατα και για τη διαμόρφωση του τοπίου. Σε πολλούς πολιτισμούς, εξαιτίας της οικονομικής σημασίας τους, οι φοινικιές απετέλεσαν με τα φύλλα τους σύμβολα εννοιών όπως η νίκη και η ειρήνη. Για τους κατοίκους των ψυχρότερων κλιμάτων σήμερα, οι φοινικιές συμβολίζουν τους τροπικούς και τις εξωτικές διακοπές.
Ετυμολογία
Η λέξη «αρεκοειδή» προέρχεται από τη λέξη αρέκα (σήμερα ονομασία γένους φυτών της οικογένειας), η οποία με τη σειρά της προήλθε από την πορτογαλική γλώσσα και τα μαλαγιαλάμ, όπου അടയ്ക്ക (= aṭaykka) είναι η συνεπτυγμένη μορφή της αρχαίας δραβιδικής φράσεως aṭ-ay-kkāy, που σημαίνει «καρύδα της αρέκα».
Μορφολογία
Τα αρεκοειδή είναι όλα αειθαλή φυτά και έχουν μεγάλα φύλλα, που είναι σύνθετα, είτε σε μορφή βεντάλιας, είτε σε μορφή πτίλου (όπως τα πούπουλα των πτηνών), και εκφύονται σπειροειδώς στην κορυφή του στελέχους. Τα φύλλα έχουν σωληνοειδή βάση, που συνήθως ανοίγει στη μία πλευρά στο ώριμο φύλλο. Η ταξιανθία είναι σπάδιξ ή στάχυς, περιβαλλόμενη από ένα ή περισσότερα βράκτια, συχνά μεγάλα και καλυπτικά (σπάθη), που καθίστανται ξυλώδη στα ώριμα άνθη. Τα άνθη είναι γενικώς μικρά και λευκά, αξονικώς συμμετρικά και μονόκλινα (ερμαφρόδιτα) ή δίκλινα. Τα σέπαλα και τα πέταλα είναι συνήθως τρία και τρία, που μπορεί να ενώνονται στη βάση ή να είναι διακριτά. Οι στήμονες είναι γενικώς 6 τον αριθμό. Ο καρπός είναι συνήθως δρύπη με έναν μόνο σπόρο, αλλά ορισμένη γένη (π.χ. η σαλάκα) μπορεί να περιέχουν δύο ή περισσότερους σπόρους σε κάθε καρπό.
thumb|left|Πριονισμένο στέλεχος φοίνικα: Τα φοινικοειδή δεν σχηματίζουν [[Δενδροχρονολόγηση|ετήσιους δακτυλίους.]] Καθώς συμβαίνει με όλα τα μονοκοτυλήδονα, τα φοινικοειδή δεν έχουν την ικανότητα να αυξάνουν το πάχος ενός στελέχους (δευτερογενής ανάπτυξη) με το ίδιο είδος αγγειακού κάμβιου που βρίσκεται στα άλλα ξυλώδη φυτά. Αυτό εξηγεί το κυλινδρικό σχήμα του «κορμού» (σχεδόν σταθερή διάμετρος) που παρατηρείται συχνά στα φοινικόδεντρα, αντίθετα με τα δέντρα. Ωστόσο, πολλά είδη, όπως μερικά άλλα μονοκοτυλήδονα, εμφανίζουν δευτερογενής ανάπτυξη, έστω και αν δεν προκύπτει από ένα αγγειακό κάμβιο, που παράγει ξύλωμα προς τα μέσα και φλοιό προς τα έξω, και για αυτό αποκαλείται συχνά «ανώμαλη δευτερογενής ανάπτυξη».
Γεωγραφική κατανομή και ενδιαιτήματα
Τα περισσότερα φοινικοειδή είναι ιθαγενή των τροπικών και υποτροπικών χωρών. Ευδοκιμούν ιδιαιτέρως σε υγρά και θερμά μέρη, αλλά φύονται σε ποικιλία ενδιαιτημάτων. Τα περισσότερα είδη βρίσκονται σε υγρά δάση μικρού υψομέτρου. Η Νότια Αμερική, η Καραϊβική και περιοχές του νότιου Ειρηνικού Ωκεανού και της νότιας Ασίας είναι περιοχές με μεγάλη συγκέντρωση. Η Κολομβία έχει πιθανώς τον μεγαλύτερο αριθμό ειδών της οικογένειας σε μία μόνο χώρα. Υπάρχουν και είδη ιθαγενή ερήμων, όπως της Αραβίας και του βορειοδυτικού Μεξικού. Μόλις περί τα 130 είδη από τα 2.600 της οικογένειας φύονται αποκλειστικά εκτός της τροπικής ζώνης, κυρίως σε υγρά υποτροπικά μέρη με πολύ μικρό υψόμετρο, αλλά και υψηλότερα στη νότια Ασία ή σε περιθωρικές στεριές της Μεσογείου: Το βορειότερα αυτοφυώς απαντώμενο είδος είναι ο χαμαίρωψ ο χαμηλός, που φθάνει στον 44ο παράλληλο κατά μήκος των ακτών της Λιγουρίας, στη βόρεια Ιταλία. Στο Νότιο Ημισφαίριο το νοτιότερο είδος είναι το Rhopalostylis sapida, που φθάνει επίσης τις 44° σε νότιο πλάτος, στις Νήσους Τσάταμ, όπου επικρατεί ωκεάνιο κλίμα. Η καλλιέργεια φοινικοειδών είναι δυνατή ακόμα βορειότερα, με κάποιες περιοχές όπως η Ιρλανδία, η Αγγλία, ακόμα και η Σκωτία, να έχουν λίγους φοίνικες σε προστατευμένες από το ψύχος τοποθεσίες και μικροκλίματα.
Ταξινομική
thumb|right|Συστάδα του τοπικού είδους [[Ουασινγκτονία|Washingtonia filifera στο Φαράγγι των Φοινικιών (Palm Canyon), πολύ κοντά στο Παλμ Σπρινγκς, στην Καλιφόρνια, μεγαλώνει κατά μήκος ενός ρέματος που διασχίζει την έρημο.]] thumb|right|Δύο δείγματα [[Roystonea regia στην Καλκούτα της Ινδίας.]] Τα φοινικοειδή είναι μονοφυλετική ομάδα φυτών, δηλαδή η ομάδα αποτελείται από ένα κοινό πρόγονο είδος και όλους τους απογόνους του. Οι εκτεταμένες ταξινομικές έρευνες στην οικογένεια αυτή άρχισαν με τον βοτανολόγο H.E. Moore, ο οποίος την υποδιαίρεσε σε 15 μεγάλες ομάδες με βάση κυρίως γενικά μορφολογικά χαρακτηριστικά. Η ταξινόμηση που ακολουθεί προτάθηκε από τους N.W. Uhl και J. Dransfield το 1987 και αποτελεί μια αναθεώρηση αυτής του Moore. Υποδιαιρεί τα φοινικοειδή σε 6 υποοικογένειες, τις παρακάτω:
Μερικά γενικά δεδομένα σχετικώς με την κάθε υποοικογένεια:
Τα κορυφοειδή είναι η πλέον διαφοροποιημένη υποοικογένεια. Συνιστούν μια παραφυλετική ομάδα, δηλαδή η όλα τα μέλη της έχουν έναν κοινό πρόγονο, αλλά η ομάδα δεν περιλαμβάνει όλους τους απογόνους αυτού. Τα περισσότερα είδη κορυφοειδών έχουν μεμονωμένα άνθη, με τρία και κάποτε τέσσερα καρπόφυλλα. Ο καρπός αναπτύσσεται συνήθως από μόνο ένα από αυτά τα καρπόφυλλα.
Τα καλαμοειδή περιλαμβάνουν τα αναρριχητικά φοινικοειδή, όπως τα ρατάν. Τα φύλλα εκφύονται συνήθως πτερυγωτά. Ομόλογα χαρακτηριστικά είναι μεταξύ άλλων ακίδες σε διάφορα όργανα, εξειδικευμένα όργανα για αναρρίχηση και αλληλοεπικαλυπτόμενα «λέπια» που καλύπτουν τον καρπό και την ωοθήκη.
Τα νυποειδή περιλαμβάνουν μόνο ένα είδος, το Nypa fruticans, το μοναδικό φοινικοειδές του οποίου οι ρίζες είναι μονίμως κάτω από το νερό. Ο καρπός παρουσιάζει το ασυνήθιστο χαρακτηριστικό ότι επιπλέει στο νερό και το στέλεχος διακλαδίζεται στα δύο, κάτι επίσης ασυνήθιστο στα φοινικοειδή.
Τα κηροξυλοειδή έχουν μικρά έως μεσαίου μεγέθους άνθη, σπειροειδώς διατεταγμένα, με έναν ύπερο που έχει τρία ενωμένα καρπόφυλλα.
Οι αρεκοειδή αποτελούν τη μεγαλύτερη υποοικογένεια, με 6 αρκετά διαφοροποιημένα φύλα (Areceae, Caryoteae, Cocoseae, Geonomateae, Iriarteeae και Podococceae), που περιλαμβάνουν περισσότερα από 100 γένη. Ωστόσο όλα τα φύλα έχουν άνθη διατεταγμένα σε ομάδες των τριών, με ένα κεντρικό θηλυκό και δύο αρσενικά άνθη.
Τα φυτελεφαντοειδή είναι επίσης μόνοικα, με ιδιάζουσες μονοστέλεχες συστάδες ανθέων. Ξεχωριστά χαρακτηριστικά είναι επίσης ύπεροι με 5 έως 10 ενωμένα καρπόφυλλα και άνθη με περισσότερα από τρία μέρη ανά σπονδύλωμα. Οι καρποί έχουν πολλούς σπόρους και τμήματα ο καθένας.
Μέχρι σήμερα οι εκτεταμένες φυλογενετικές μελέτες των αρεκοειδών είναι λίγες. Το 1997 οι Baker κ.ά. διερεύνησαν τις σχέσεις μεταξύ υποοικογενειών και φυλών με χρήση DNA χλωροπλαστών από 60 γένη προερχόμενα από όλες τις υποοικογένειες και φύλα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα καλαμοειδή είναι μονοφυλετικά, ενώ τα κηροξυλοειδή και τα κορυφοειδή είναι παραφυλετικά. Οι σχέσεις των αρεκοειδίδων είναι αβέβαιες, αλλά πιθανώς σχετίζονται στενότερα με τα κηροξυλοειδή και τα φυτελεφαντοειδή. Ωστόσο έχει παρατηρηθεί υβριδισμός μεταξύ ειδών Orbignya και Phoenix, οπότε η χρήση DNA χλωροπλαστών σε τέτοιες έρευνες ίσως να δώσει ανακριβή αποτελέσματα επειδή το DNA των χλωροπλαστών κληρονομείται μόνο από τη «μητρική» πλευρά. Χημικά και μοριακά δεδομένα από DNA που δεν σχετίζεται με οργανίδια του κυττάρου θα μπορούσαν να είναι αποτελεσματικότερα για φυλογενετικές μελέτες των φοινικοειδών.
Επιλεγμένα γένη
thumb|right|Σχέδια διάφορων φοινικοειδών. thumb|right|Βασιλική φοινικιά της Κούβας. thumb|upright|Η βάση βασιλικής φοινικιάς.
Με λατινική αλφαβητική σειρά:
Εξέλιξη
Τα αρεκοειδή εμφανίζονται στο «αρχείο» των απολιθωμάτων πριν από περίπου 80 εκατομμύρια έτη, στην ύστερη Κρητιδική περίοδο (είναι η παλαιότερη κατηγορία μονοκοτυλήδονων από όσες δεν έχουν εξαφανισθεί). Τα αρχαιότερα από τα σήμερα υπάρχοντα είδη, όπως τα Nypa fruticans και Acrocomia aculeata, εμφανίσθηκαν πριν από 69 εκατομμύρια έτη, όπως φανερώνεται από απολιθωμένους γυρεόκοκκους του Nypa. Φαίνεται ότι τα φοινικοειδή πέρασαν από μια περίοδο ταχείας προσαρμοστικής διαφοροποιήσεως, ξεκινώντας από ένα αρχικό είδος. Πολλά από τα σημερινά εξειδικευμένα γένη φοινικοειδών παρουσιάσθηκαν μέχρι πριν από 60 εκατομμύρια έτη και διαδόθηκαν πολύ, περισσότερο ακόμα και από τη σημερινή τους γεωγραφική κατανομή. Επειδή τα διαχωρίσθηκαν από τα υπόλοιπα μονοκοτυλήδονα παλαιότερα από άλλες οικογένειες, ανέπτυξαν μεγαλύτερη ενδοοικογενειακή εξειδίκευση και ποικιλομορφία. Με την ανίχνευση της προελεύσεως αυτών των διαφορετικών χαρακτηριστικών των φοινικοειδών στις βασικές δομές των μονοκοτυλήδονων, η οικογένεια μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη για τη μελέτη της εξελίξεως των μονοκοτυλήδονων. Αρκετά είδη φοινικοειδών έχουν ταυτοποιηθεί από άνθη εκατομμυρίων ετών διατηρημένα σε ήλεκτρο (κεχριμπάρι), όπως τα εξαφανισμένα σήμερα είδη Palaeoraphe dominicana και Roystonea palaea. Δεδομένα μπορούν επίσης να αντληθούν από δείγματα απολιθωμένο ξύλο φοινικοειδούς.
Χρήσεις
thumb|Τα αρεκοειδή είναι συνηθισμένα στη [[Σαουδική Αραβία.]] thumb|upright=0.81|Καρπός φοινικιάς της Παλμύρας στο [[Γκουντούρ της Ινδίας]] Η χρήση προϊόντων που προέρχονται από αρεκοειδή χρονολογείται από τις απαρχές των πρώτων ανθρώπινων πολιτισμών και ίσως και από παλαιότερα. Αρχίζει, όσο γνωρίζουμε, με την καλλιέργεια της χουρμαδιάς από τους λαούς της Μεσοποταμίας και γενικότερα της Μέσης Ανατολής περί το 3000 π.Χ. ή και νωρίτερα. Ξύλο χουρμαδιάς, λάκκοι για την αποθήκευση χουρμάδων και άλλα ίχνη από τη χρήση του φυτού έχουν ανακαλυφθεί σε αρχαιολογικούς τόπους της Μεσοποταμίας. Η χουρμαδιά είχε τεράστια επίδραση στην ιστορία της μέσης Ανατολής. Ο W.H. Barreveld έγραψε: thumb|Φοινικόδεντρα ορθώνονται στην κύρια είσοδο του [[Εθνικός Κήπος|Εθνικού Κήπου στην Αθήνα.]]
"Μπορούμε να φθάσουμε να ισχυρισθούμε βασίμως ότι, αν δεν υπήρχε η χουρμαδιά, η επέκταση του ανθρώπινου γένους στα καυτά και γυμνά μέρη του Παλαιού Κόσμου θα ήταν πολύ περισσότερο περιορισμένη. Η χουρμαδιά δεν παρείχε απλώς μια τροφή συμπυκνωμένης ενέργειας που μπορούσε εύκολα να αποθηκευθεί και να μεταφερθεί σε μακρά ταξίδια μέσα από ερήμους, αλλά δημιούργησε και ένα λιγότερο αφιλόξενο ενδιαίτημα για τη διαβίωση των ανθρώπων παρέχοντας σκιά και προστασία από τους ανέμους της ερήμου. Επιπροσθέτως, η χουρμαδιά παρείχε ποικιλία προϊόντων για γεωργικές χρήσεις και για την κατασκευή εργαλείων και ειδών του σπιτιού, με σχεδόν όλα τα μέρη του φοίνικα να είναι χρήσιμα."
Μια ένδειξη της σημασίας των φοινικοειδών κατά την αρχαιότητα είναι ότι αναφέρονται πάνω από 30 φορές στη Βίβλο και τουλάχιστον 22 φορές στο Κοράνιο.
Τα αρεκοειδή έχουν και σήμερα μεγάλη οικονομική σημασία, με προϊόντα από τον κοκοφοίνικα (ακόμα και ξύλο), χουρμάδες, έλαια, σιρόπια, καρναουβικό κηρό, καλάμια από ρατάν και άλλα.
Εκτός από τη χουρμαδιά, πολλά άλλα είδη φοινικοειδών είναι χρήσιμα στον άνθρωπο:
Κινδυνεύοντα είδη
thumb|right|Το σχεδόν εξαφανισμένο στην άγρια κατάσταση είδος [[Pritchardia affinis, ενδημικό της Χαβάης.]] Καθώς έχει συμβεί με πολλά άλλα φυτά, τα φοινικοειδή έχουν απειληθεί είτε από την ανθρώπινη επίδραση στο περιβάλλον τους, είτε από την εκμετάλλευσή τους. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα φοινικοειδή είναι η καταστροφή των ενδιαιτημάτων τους, ιδίως στα τροπικά δάση, εξαιτίας της επεκτάσεως των πόλεων, μετατροπής των δασών σε αγρούς και εξορυκτικών δραστηριοτήτων. Οι φοινικιές σπανίως αναπαράγονται μετά από τέτοιες ριζικές αλλαγές στο ενδιαίτημά τους, οπότε εκείνες με μικρές γεωγραφικές κατανομές ενδιαιτήματος είναι οι πλέον τρωτές. Η αποκοπή της «καρδιάς φοινικιάς», που θεωρείται εκλεκτό σαλατικό, συνιστά επίσης απειλή για μη καλλιεργούμενα φυτά, επειδή πρόκειται για το μερίστωμα του φυτού, ένα ζωτικό του μέρος που δεν μπορεί να αναδημιουργηθεί. Η χρήση των ρατάν στην επιπλοποιία έχει προκαλέσει μεγάλη μείωση στον πληθυσμό αυτών των ειδών, που έχει επηρεάσει αρνητικά τις τοπικές και διεθνείς αγορές, όπως και τη βιοποικιλότητα στις περιοχές τους. Η πώληση σπόρων σε φυτώρια και συλλέκτες αποτελεί έναν ακόμα κίνδυνο, καθώς οι σπόροι δημοφιλών ειδών λαμβάνονται απευθείας από φυτά στην άγρια φύση. Το 2006 τουλάχιστον 100 είδη φοινικοειδών θεωρούντο κινδυνεύοντα και εννέα έχουν αναφερθεί ως προσφάτως εξαφανισθέντα.
Από την άλλη, αρκετοί παράγοντες καθιστούν τη διατήρηση των αρεκοειδών δυσκολότερη. Οι σπόροι των περισσότερων ειδών χάνουν τη βιωσιμότητά τους γρήγορα και δεν μπορούν να αποθηκευθούν σε χαμηλές θερμοκρασίες, επειδή το κρύο σκοτώνει το έμβρυο. Η χρήση των βοτανικών κήπων για διατήρηση παρουσιάζει επίσης προβλήματα, καθώς σπανίως μπορούν να φιλοξενήσουν περισσότερα από δυο-τρία φυτά από κάθε είδος ή να προσομοιώσουν πιστά το φυσικό ενδιαίτημα. Επιπλέον, ο κίνδυνος διασταυρούμενης επικονιάσεως μπορεί να οδηγήσει σε υβριδικά είδη.
Η «Ομάδα Ειδικών Φοινικοειδών» (Palm Specialist Group) της Διεθνούς Ενώσεως Προστασίας της Φύσεως (IUCN) συστάθηκε το 1984 και από τότε έχει εκπονήσει τρεις μελέτες για τη διακρίβωση της καταστάσεως των φοινικοειδών στη φύση, της χρησιμοποιήσεως των άγριων φυτών της οικογένεις και αυτών που καλλιεργούνται. Δύο ακόμα προγράμματα επί της διατηρήσεως των φοινικοειδών υπήρχαν από το 1985 μέχρι το 1990 και από το 1986 μέχρι το 1991 με την υποστήριξη του WWF (στην αμερικανική τροπική ζώνη και στη νοτιοανατολική Ασία, αντιστοίχως). Αμφότερα έδωσαν μεγάλη ποσότητα νέων δεδομένων και πολλές ερευνητικές δημοσιεύσεις. Σχέδιο δράσεως για τη διατήρηση των φοινικοειδών δημοσιεύθηκε το 1996 από την IUCN.
Φοινικοφάγα αρθρόποδα
Ορισμένα αρθρόποδα τρέφονται μόνο με ένα συγκεκριμένο είδος ή γένος το καθένα. Τρία από εκείνα που ρημάζουν ποικιλία διαφορετικών ειδών φοινικιών το καθένα είναι το Raoiella indica (ένα ερυθρό αραχνοειδές), το μικρό σκαθάρι Caryobruchus gleditsiae που τρέφεται με σπόρους και το Rhynchophorus ferrugineus, το τρομερό «κόκκινο σκαθάρι», που εξαπλώθηκε στην Ευρώπη τον 21ο αιώνα (αλλά στις μεσογειακές χώρες ήδη από τη δεκαετία του 1990).
Συμβολισμός
Το κλαδί της φοινικιάς, γνωστό ως βάιο, αποτελούσε σύμβολο του θριάμβου και της νίκης στην κλασική αρχαιότητα. Οι Ρωμαίοι βράβευαν πρωταθλητές σε αγώνες και εόρταζαν στρατιωτικούς θριάμβους με βά(γ)ια. Οι πρώτοι Χριστιανοί συμβόλισαν με αυτά τη νίκη των πιστών κατά των εχθρών της ψυχής, ενώ στον Ιουδαϊσμό αντιπροσώπευαν την ειρήνη και την αφθονία. Συνεκδοχική είναι και η θριαμβευτική είσοδος του Ιησού Χριστού στα Ιεροσόλυμα με υποδοχή με βάγια ως «βασιλιά της ειρήνης», που εορτάζεται την ομώνυμη Κυριακή των Βαΐων. Είναι πιθανό ότι η φοινικιά συμβολίζει το Δένδρο της ζωής στην Καμπάλα.
Στην Ινδία οι οροφές των αμαξών Ραθαγιάτρα, που μεταφέρουν τον θεό Κρίσνα και τα μέλη της οικογένιάς του στην εορτή Τζαγκανάθ Πουρί φέρουν το έμβλημα ενός φοινικόδενδρου.
Σήμερα στον Δυτικό κόσμο η μορφή του φοινικόδενδρου, ιδίως του κοκοφοίνικα, συμβολίζει τον «παράδεισο» των τροπικών νησιών. Πέρα από αυτό, φοινικοειδή απεικονίζονται στις σημαίες και εθνόσημα χωρών ή στις σφραγίδες διοικητικών οντοτήτων όπου ευδοκιμούν, όπως της Αϊτής, του Γκουάμ, της Σαουδικής Αραβίας, της Φλόριντα και της Νότιας Καρολίνας.
Διαφορετικά φυτά
Αρκετά είδη φυτών αποκαλούνται κοινώς «φοινικιές» χωρίς να ανήκουν στην οικογένεια των αρεκοειδών. Μεταξύ αυτών είναι και τα εξής (με λατινική αλφαβητική σειρά):
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αρεκοειδη
Κύπελλο υδατοσφαίρισης γυναικών 2022
Το Κύπελλο Ελλάδος πόλο γυναικών της περιόδου 2021-22 ήταν η 5η διοργάνωση στην ιστορία του θεσμού, και διεξήχθη με τη συμμετοχή των οκτώ πρώτων ομάδων της κατάταξης του Α' γύρου της Α1 κατηγορίας. Η τελική φάση διεξήχθη με τη μορφή Φάιναλ-4 στο κολυμβητήριο Νέας Πολιτείας Λάρισας. Κυπελλούχος αναδείχθηκε ο Ολυμπιακός Πειραιώς για 4η φορά στην ιστορία του.
Φάιναλ φορ
Το Φάιναλ-4 της διοργάνωσης διεξήχθη στο Δημοτικό Κολυμβητήριο Νέας Πολιτείας Λάρισας στις 16 και 17 Απριλίου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι - Πηγές
Κατηγορία:Υδατοσφαίριση στην Ελλάδα Κατηγορία:Υδατοσφαίριση το 2021 Κατηγορία:Υδατοσφαίριση το 2022
Δημοψήφισμα ανεξαρτησίας του Μαυροβουνίου (1992)
Το μαυροβουνιακό δημοψήφισμα ανεξαρτησίας του 1992 ήταν το πρώτο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Μαυροβουνίου. Έλαβε χώρα στις 1 Μαρτίου 1992. 421.549 άτομα ήταν εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι.
Είστε υπέρ του Μαυροβουνίου, ως κυρίαρχη δημοκρατία, να συνεχίζει να ζει σε ένα κοινό κράτος - τη Γιουγκοσλαβία, σε πλήρη ισότητα με τις υπόλοιπες δημοκρατίες που επιθυμούν το ίδιο;
Το εκλογικό σώμα επέλεξε να παραμείνει στη Γιουγκοσλαβία. Το 95.96% των ψηφοφόρων ψήφισε ναι. Συνολικά το 63.17% του εκλογικού σώματος ψήφισε ναι, με την προσέλευση των ψηφοφόρων να φτάνει το 66.04%.
Υπέρ της παραμονής στη Γιουγκοσλαβία
Υποστηρικτές:
Υπέρ της απόσχισης από τη Γιουγκοσλαβία (μποϊκόταραν το δημοψήφισμα)
Υποστηρικτές:
Συνολικά
Εγγεγραμμένοι Ψηφοφόροι: 421.549
Αποτελέσματα ανά δήμο
Πηγή: Κέντρο Παρακολούθησης
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Σχέσεις Μαυροβουνίου-Σερβίας Κατηγορία:Πολιτική του Μαυροβουνίου
24η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία (Ελλάδα)
Ιστορία
Η ταξιαρχία ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 1960 στην Θεσσαλονίκη ως το 1ο Τμήμα Μάχης της 20ης Μεραρχίας Τεθωρακισμένων. Τον Σεπτέμβριο του 1971 μεταφέρθηκε στο Λιτόχωρο και στις 1 Ιανουαρίου 1979 προβιβάστηκε σε ανεξάρτητη Θωρακισμένη ταξιαρχία. Τον Δεκέμβριο του 2000, η ταξιαρχία έλαβε τον τιμητικό τίτλο "1ο Σύνταγμα Ιππικού Φλώρινα". Από τις 1 Απριλίου 2004 έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2005 ήταν εξαρτώμενη από τη 2η Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού, ενώ από τότε ανήκει στο Α΄ Σώμα Στρατού. Το 2014 η ταξιαρχία εντάχθηκε στην 2η Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ελληνικός Στρατός Κατηγορία:Ταξιαρχίες της Ελλάδας Κατηγορία:Τεθωρακισμένες ταξιαρχίες
Σταμπίλης Μεδιολάνων
Ο Σταμπίλης (ιταλικά :Stabile) (... - Μιλάνο, 13 Δεκεμβρίου 744) ήταν αρχιεπίσκοπος Μεδιολάνων από το 742 έως το 744.
Βιογραφία
Η ζωή του Σταμπίλη είναι πρακτικά άγνωστη, το έτος γέννησής του και το κοινωνικό του υπόβαθρο είναι άγνωστα μέχρι σήμερα.
Είναι γνωστό ότι ανέβηκε στην έδρα του Μιλάνου στις 12 Αυγούστου 742.
Υποστήριξε τη συμφιλίωση μεταξύ του Πάπα Ζαχαρία και του Λομβαρδού βασιλιά Λιουτπράντου.
Πέθανε στο Μιλάνο στις 13 Δεκεμβρίου 744, μετά από μόλις δύο χρόνια θητείας στην αρχιεπισκοπική έδρα.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Επίσκοποι και Αρχιεπίσκοποι Μιλάνου Κατηγορία:Επίσκοποι του 8ου αιώνα
Κατάλογος αστέρων του Γλύπτου
Ο παρών κατάλογος αστέρων του Γλύπτου παραθέτει τους σημαντικότερους αστέρες στον αστερισμό Γλύπτη κατά φθίνουσα φωτεινότητα (φαινόμενο μέγεθος), μαζί με τους προσδιορισμούς και κωδικοποιήσεις των αστρονομικών καταλόγων που διαθέτουν και τα βασικά χαρακτηριστικά τους.
! Ονομασία ! Μπάγιερ ! Μεταβλητός αστέρας ! Ντρέιπερ ! HIPPARCOS ! Ορθή αναφορά ! Απόκλιση ! data-sort-type="number" | Φαινόμενο μέγεθος ! Απόλυτο μέγεθος ! Απόσταση έτη φωτός ! Φασματικός τύπος
Πηγές
Γ *
Καλαμίτσι Αμυγδάλι Χανίων
Το Καλαμίτσι Αμυγδάλι είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του δήμου Αποκορώνου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Βρίσκεται σε υψόμετρο 150 μέτρων και απέχει 31,5 χιλιόμετρα από τα Χανιά.
Ιστορία
Το χωριό αναφέρεται στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Πέτρο Καστροφύλακα ως Calamici Amigdalu με 29 οφειλόμενες αγγαρείες, αλλά δεν αναφέρεται στην απογραφή πληθυσμού. Ο Βασιλικάτα το αναφέρει το 1630 ως Calamici. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834, αναφέρεται μόνο το Καλαμίτσι, χωρίς να προσδιορίζεται το Αλεξάνδρου ή Αμυγδάλι, με 45 χριστιανικές και 4 μουσουλμανικές οικογένειες. Στο έργο του Κρητικά, του 1842, ο Μιχαήλ Χουρμούζης αναφέρει το Καλαμίτσι Πέρα (Αλεξάνδρου) και το Καλαμίτσι Πόδε (Αμυγδάλου). Το 1881 είχε 215 χριστιανούς και 3 μουσουλμάνους κατοίκους, και ανήκε στον δήμο Βάμου. Το 1920 ορίστηκε έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου.
Δείτε: Κοινότητα Καλαμιτσίου Αμυγδαλίου
Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:
Στο χωριό βρίσκεται η βρύση και ο ναός του Αγίου Πέτρου, από τις αρχές του 19ου αιώνα. Στο χωριό λειτουργεί συνεταιρισμός Μεταξιού, τα μέλη του οποίου υφαίνουν προϊόντα από μετάξι.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Χανίων Κατηγορία:Δήμος Αποκορώνου
Βαμβακιά Σερρών
Η Βαμβακιά είναι χωριό στον νομό Σερρών. Διοικητικά υπάγεται στην δημοτική κοινότητα Βαμβακιάς της δημοτικής ενότητας Μητρουσίου του Δήμου Σερρών.
Το 1904, κτίστηκε στο χωριό η πρώτη εκκλησία, ο Ιερός Ναός Αγίου Αντωνίου. Το 1955 κτίστηκε νέος ναός, αφιερωμένος στον ίδιο Άγιο. Στο χωριό υπάρχει Αγροτικός Συνεταιρισμός, ο οποίος παλαιότερα λειτουργούσε και σάν σούπερ μάρκετ.
Κάτω Μητρούσι Σερρών
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Σερρών Κατηγορία:Δήμος Σερρών
Αγαθυλλίς
Το Αγαθυλλίς είναι αρχαίο ελληνικό γυναικείο όνομα. Είναι γνωστό από επιγραφή του 1ου αιώνα μ.Χ. που βρέθηκε στη Λάρισα. Είναι αντίστοιχο σε σημασία με το νεοελληνικό όνομα Αγαθούλα. Το ακριβές κείμενο της επιγραφής αυτής είναι:
Πηγή
Αγαθυλλις
Πίτερ Μπάιερς
Ο Πίτερ Μπάιερς (Peter Byers, γεννήθηκε 20 Οκτωβρίου 1984) είναι ποδοσφαιριστής από την Αντίγκουα και Μπαρμπούντα που αγωνίζεται ως επιθετικός. Είναι κάτοχος του ρεκόρ διεθνών συμμετοχών με 90 και τερμάτων με 44 της εθνικής ομάδας της χώρας του.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές από την Αντίγκουα και Μπαρμπούντα Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μόντρεαλ Ίμπακτ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μέιτζορ Λιγκ Σόκερ Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Άνω Καμήλα Σερρών
Η Άνω Καμήλα είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Καπετάν Μητρούση, του δήμου Σερρών, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Σερρών, στην περιφέρεια Μακεδονίας, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Σερρών του νομού Σερρών, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Μακεδονίας.
Γεωγραφία
Η Άνω Καμήλα είναι μεγάλο πεδινό χωριό στο κεντρικό τμήμα του νομού Σερρών. Βρίσκεται στον κάμπο του νομού, μεταξύ του ποταμού Στρυμόνα και του παραπόταμού του της Μπέλιτσας, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 15. Απέχει 14 χλμ. περίπου Δ. ΝΔ. των Σερρών. Η τοπική κοινότητα Άνω Καμήλας είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός πεδινός οικισμός, με έκταση 8,553 χμ² (2011).
Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1920 και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Χομόνδου του νομού Σερρών. Το 1930 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Μητρουσίου και το 1933 ορίστηκε έδρα της κοινότητας Άνω Καμήλας. Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 ο οικισμός αποσπάστηκε από την κοινότητα Άνω Καμήλας και προσαρτήθηκε στον δήμο Μητρουσίου (Καπετάν Μητρούση). Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 αποσπάστηκε από τον δήμο Καπετάν Μητρούση και προσαρτήθηκε στον δήμο Σερρών.
Έθιμα
Στην Άνω Καμήλα αναβιώνει το έθιμο της «Μπάμπως» (γυναικοκρατίας), περισσότερο γνωστό στη γειτονική Μονοκκλησιά. Επίσης, στο χωριό δρστηριοποιείται και ο φερώνυμος γυναικείος πολιτιστικός σύλλογος, η «Μπάμπω».
Πηγές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Σερρών Κατηγορία:Δήμος Σερρών
Κατάλογος αστέρων της Ασπίδος
Ο παρών κατάλογος αστέρων της Ασπίδος παραθέτει τους σημαντικότερους αστέρες στον αστερισμό Ασπίδα κατά φθίνουσα φωτεινότητα (φαινόμενο μέγεθος), μαζί με τους προσδιορισμούς και κωδικοποιήσεις των αστρονομικών καταλόγων που διαθέτουν και τα βασικά χαρακτηριστικά τους.
! Ονομασία ! Μπάγιερ ! Μεταβλητός αστέρας ! Ντρέιπερ ! HIPPARCOS ! Ορθή αναφορά ! Απόκλιση ! data-sort-type="number" | Φαινόμενο μέγεθος ! Απόλυτο μέγεθος ! Απόσταση έτη φωτός ! Φασματικός τύπος
Πηγές
Α *
Γεώργιος Ιωαννίδης
Ο Γεώργιος Ιωαννίδης (1923-1986) ήταν Έλληνο-Σοβιετικός γιατρός στον τομέα της γναθοπροσωπικής και πλαστικής χειρουργικής και καθηγητής στο Ιατρικό Ινστιτούτο της Τασκένδης.
Βιογραφία
Ο Γεώργιος Ιωαννίδης γεννήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1923 στην Σταυρούπολη, ΕΣΣΔ. Ο πατέρας του Ιωαννίδης Πέτρος ήταν Έλληνας του Πόντου, έμπορος, γεννημένος στο Αρνταχάν της περιοχής Καρς (μια από τις περιφέρειες του Καυκάσου της Ρωσικής Αυτοκρατορίας), ο οποίος μετακόμισε στη Σταυρούπολη το 1918 μετά τη Συνθήκη Ειρήνης του Μπρεστ-Λιτόφσκ, σύμφωνα με την οποία η περιοχή Καρς παραχωρήθηκε στην Τουρκία. Η μητέρα του Ταμπίεβα Ταμάρα από την Καμπαρντίνο-Μπαλκάρια, νοικοκυρά. Το 1928, η οικογένεια Ιωαννίδη μετανάστευσε στην Ελλάδα.
Το 1942 εισήλθε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) στη Ιατρική Σχολή. Από το 1942, ως μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (ΚΚΕ), συμμετείχε στον αγώνα κατά της ναζιστικής κατοχής στις τάξεις του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ). Κατά τον εμφύλιο πόλεμο του 1946-49, μαζί με τους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) πολέμησε ως υπολοχαγός υγειονομικού εναντίον των κυβερνητικών δυνάμεων και των δεξιών παραστρατιωτικών οργανώσεων.
Μετά την ήττα του ΔΣΕ τον Σεπτέμβριο του 1949, ο Γ. Ιωαννίδης και χιλιάδες από τους επιζώντες αντάρτες μετανάστευσαν, ως πολιτικοί πρόσφυγες, στην ΕΣΣΔ στην Τασκένδη. Το 1954 αποφοίτησε από το Κρατικό Ιατρικό Ινστιτούτο της Τασκένδης. Το 1961 έγινε υποψήφιος διδάκτωρ των ιατρικών επιστημών, το 1970 - διδάκτωρ ιατρικών επιστημών, το 1971 - καθηγητής. Από το 1974 έως το 1977 εργάστηκε ως επικεφαλής του τμήματος χειρουργικής οδοντιατρικής και από το 1978 έως το 1984 διεύθυνε το τμήμα παιδιατρικής γναθοπροσωπικής χειρουργικής του Κρατικού Ιατρικού Ινστιτούτου της Τασκένδης. Ήταν πρόεδρος του επιστημονικού συλλόγου Ελλήνων πολιτικών προσφύγων.
Τον Δεκέμβριο του 1984 επέστρεψε στην Ελλάδα.
Στις αρχές του 1986 ήταν σύμβουλος έκδοσης μηνιαίου επιστημονικού εκλαϊκευμένου περιοδικού "Υγεία του λαού".
Πέθανε στην Αθήνα στις 20 Μαρτίου 1986.
Επιστημονική δραστηριότητα
• Θεραπεία κακοήθων όγκων της άνω γνάθου.
• Μέθοδοι θεραπείας της παθολογίας των οστών της κροταφογναθικής άρθρωσης σε ένα αναπτυσσόμενο οργανισμό.
• Μέθοδοι ταυτόχρονης θεραπείας επίκτητης μικρογένειας και αγκύλωσης της κροταφογναθικής άρθρωσης σε ενήλικες.
Δημοσιεύσεις
Συγγραφέας περίπου 80 επιστημονικών εργασιών με παρουσιάσεις και νεωτεριστικές προτάσεις για τη διάγνωση και θεραπεία νεοπλασμάτων, φλεγμονωδών διεργασιών, τραυματισμών της γναθοπροσωπικής περιοχής. Μεταξύ αυτών και οι ακόλουθες:
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες ιατροί Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς
Διεθνής Ομοσπονδία Γυμνιστών
Η Διεθνής Ομοσπονδία Γυμνιστών (ΔΟΓ) (αγγλικά: International Naturist Federation, INF, γαλλικά: Fédération naturiste internationale, FNI, γερμανικά: Internationalen Naturisten Föderation, INF) είναι η παγκόσμια οργάνωση-ομπρέλα που εκπροσωπεί τις επίσημες εθνικές ομοσπονδίες γυμνιστών.
Ιδιότητα μέλους
Η ΔΟΓ αποτελείται από εκπροσώπους εθνικών οργανώσεων γυμνιστών. Οι κανόνες της ομοσπονδίας περιορίζουν τη συμμετοχή σε μια εθνική ομοσπονδία. Για να παρακάμψουν αυτόν τον κανόνα, οι γαλλόφωνες και αγγλόφωνες καναδικές κοινωνίες σχημάτισαν μια εταιρική σχέση με σκοπό τη συμμετοχή τους στην ΔΟΓ.
Ορισμένες ομοσπονδίες έχουν ανεξάρτητες οργανώσεις νεολαίας που επί του παρόντος δεν είναι άμεσα συνδεδεμένες με τη ΔΟΓ. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εκπρόσωποι της νεολαίας (European Naturist Youth – ENY) έχουν εκλέξει μια επιτροπή Νεολαίας για να τους εκπροσωπήσει στη ΔΟΓ και στην Ευρωπαϊκή Συνέλευση Γυμνιστών (EuNat). Καθήκον του είναι να συντονίζει εκδηλώσεις και να προωθεί την επικοινωνία και την ανταλλαγή μεταξύ νεαρών γυμνιστών.
Οι κανόνες της ΔΟΓ προβλέπουν την άμεση συμμετοχή στη ΔΟΓ εάν δεν υπάρχει συνδεδεμένος εθνικός οργανισμός γυμνιστών στη χώρα διαμονής. μικρογραφία| Μνημείο μνήμης του τόπου ([[CHM Montalivet, Γαλλία) όπου ιδρύθηκε η Διεθνής Ομοσπονδία Γυμνιστών (ΔΟΓ) το 1953.]]
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ομοσπονδίες Κατηγορία:Γυμνισμός
Στέλλα Σουλιώτη
Η Στέλλα Σουλιώτη ήταν Ελληνοκύπρια δικηγόρος και πολιτικός. Διετέλεσε Υπουργός Δικαιοσύνης, Υπουργός Υγείας και Γενικός Εισαγγελέας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Βιογραφικά στοιχεία
Η Στέλλα Σουλιώτη γεννήθηκε στη Λεμεσό το 1920. Ήταν κόρη του σερ (sir) Παναγιώτη Κακογιάννη και της Αγγελικής Κακογιάννη. Αδελφός της ήταν ο Μιχάλης Κακογιάννης. Αρχικά σπούδασε γραμματειακές σπουδές στο Saint James Secretarial College του Λονδίνου και εργάστηκε ως γραμματέας στην αποικιακή κυβέρνηση της Κύπρου.
Το 1943, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εντάχθηκε στη Βασιλική Αεροπορία Γυναικών και υπηρέτησε στο Κάιρο. Το 1946 αφυπηρέτησε με το βαθμό του υπολοχαγού.
Ακολούθως, απέκτησε πτυχίο νομικής από το Γκρέις Ιν συνεχίζοντας την νομική παράδοση της οικογενείας τους. Επέστρεψε στην Κύπρο το 1951 και εργάστηκε ως δικηγόρος στο γραφείο του πατέρα της μέχρι το 1960.
Ήταν νυμφευμένη με τον Δημήτριο Σουλιώτη και είχε μία κόρη. Απεβίωσε στις 2 Νοεμβρίου 2012.
Πολιτική διαδρομή
Από το 1968 ήταν σύμβουλος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στις δικοινοτικές συνομιλίες.
Το 1971 ανέλαβε τη θέση του Επιτρόπου Νομοθεσίας, θέση στην οποία παρέμεινε έως το 1984. Το 1975 διετέλεσε σύμβουλος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ για το Κυπριακό. Στη συνέχεια διετέλεσε ειδική σύμβουλος των προέδρων της Κύπρου, Σπύρου Κυπριανού, Γιώργου Βασιλείου, Γλαύκου Κληρίδη και Τάσσου Παπαδόπουλου.
Το 1984 διορίστηκε Γενικός Εισαγγελέας της Κυπριακής Δημοκρατίας από τον Σπύρο Κυπριανού, θέση στην οποία παρέμεινε έως το 1988.
Άλλες δραστηριότητες
Η Στέλλα Σουλιώτη διετέλεσε πρόεδρος του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού την περίοδο 1961-2004. Επιπλέον, διετέλεσε αντιπρόεδρος του Αντικαρκινικού Συνδέσμου Κύπρου την περίοδο 1971-1978. Την περίοδο 1987-1991 διετέλεσε μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΟΥΝΕΣΚΟ.
Συγγραφικό έργο
Η Στέλλα Σουλιώτη ήταν συγγραφέας του δίτομου έργου Δέσμια Ανεξαρτησία: Κύπρος 1878-1964 (Fettered Independence: Cyprus 1878-1964). Το έργο αυτό εκδόθηκε στα αγγλικά από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα.
Πηγές
Κατηγορία:Κύπριοι δικηγόροι Κατηγορία:Υπουργοί Δικαιοσύνης (Κύπρος) Κατηγορία:Υπουργοί Υγείας (Κύπρος) Κατηγορία:Γενικοί Εισαγγελείς της Κυπριακής Δημοκρατίας Κατηγορία:Κυβέρνηση Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ 1960 Κατηγορία:Κυβέρνηση Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ 1968
Δημοψήφισμα ανεξαρτησίας του Τουρκμενιστάν (1991)
Ένα δημοψήφισμα ανεξαρτησίας έλαβε χώρα στο Τουρκμενιστάν στις 26 Οκτωβρίου 1991. Οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να ψηφίσουν σε δύο ερωτήματα:
Τα δύο ερωτήματα εγκρίθηκαν από πάνω από το 93% των ψηφοφόρων. Η προσέλευση των ψηφοφόρων έφτασε το 97.4%.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δημοψηφίσματα στη Σοβιετική Ένωση Κατηγορία:Διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης
Καλλέργος Ρεθύμνης
Ο Καλλέργος είναι οικισμός της Κοινότητας Αλφάς του Δήμου Μυλοποτάμου στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 18 κατοίκους. Βρίσκεται 25 χλμ. ανατολικά από το Ρέθυμνο, σε υψόμετρο 210 μ.
Αν και το χωριό έχει πάρει το όνομά του από την οικογένεια των Καλλέργων, η οποία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ιστορία της βενετσιάνικης Κρήτης, το χωριό δεν αναφέρεται στις βενετικές απογραφές. Η παλαιότερη μνεία στο χωριό γίνεται στην απογραφή του 1881, στην οποία απογράφεται μαζί με το γειτονικό Σκορδίλο με συνολικά 160 κατοίκους. Στην απογραφή αναφέρεται ως Σκορδίλων και Καλλέργων στον δήμο Μαργαριτών. Στην απογραφή του 1900 αναφέρεται ως Καλλέργων στο δήμο Ελευθερναίων με 43 κατοίκους. Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται ως Καλλέργος και υπαγόταν στον αγροτικό δήμο Αλφά. Το 1925 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Αλφά, μέχρι το 1971 οπότε και καταργήθηκε από ανεξάρτητος οικισμός. Επανασυστάθηκε το 2001, οπότε και προσαρτήθηκε στον δήμο Γεροποτάμου.
Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:
Ο ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στο Γεννέσιο της Θεοτόκου και φέρει τέμπλο του 1882. Εκκλησιαστικά υπάγεται στην ενορία Αλφά, της Ιεράς Μητρόπολης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου. Το κτίριο ιδιοκτησία Αλκμήνης Μαλαγάρη έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο. Είναι διώροφο, με μονόρριχτη στέγη και σχήμα γάμα και διαθέτει περιτοιχισμένη αυλή.
Παραπομπές
Καλλεργος Κατηγορία:Δήμος Μυλοπόταμου
Δημοψήφισμα ανεξαρτησίας του Ουζμπεκιστάν (1991)
Ένα δημοψήφισμα ανεξαρτησίας πραγματοποιήθηκε στη Δημοκρατία του Ουζμπεκιστάν, στις 29 Δεκεμβρίου 1991,. Παράλληλα έλαβαν χώρα και οι προεδρικές εκλογές. Το .3% των ψηφοφόρων ψήφισε υπέρ, ενώ το ποσοστό συμμετοχής έφτασε το 94.1%.
Παρασκήνιο
Σε ένα πανενωσιακό δημοψήφισμα το οποίο έλαβε χώρα στις 17 Μαρτίου 1991, το 95% των ψηφοφόρων στην ΣΣΔ Ουζμπεκιστάν ψήφισε υπέρ της διατήρησης της Σοβιετικής Ένωσης ως "μια ανανεωμένη ομοσπονδία ίσων κυρίαρχων δημοκρατιών στην οποία τα δικαιώματα και η ελευθερία ενός ατόμου οποιασδήποτε εθνικότητας θα είναι πλήρως εγγυημένη". Στην ΣΣΔ Ουζμπεκιστάν υπήρχε και ένα άλλο ερώτημα (το οποίο εγκρίθηκε με 95% υπέρ): "Η ΣΣΔ Ουζμπεκιστάν πρέπει να παραμείνει μέρος μιας ανανεωμένης Ένωσης (ομοσπονδίας) ως κυρίαρχη δημοκρατία με ίσα δικαιώματα".
Ωστόσο, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του Αυγούστου, η Ουζμπεκική ηγεσία αποφάσισε να επιδιώξει την ανεξαρτησία της χώρας. Η ανεξαρτησία κηρύχθηκε στις 31 Αυγούστου και η Σοβιετική Ένωση έπαψε να υφίσταται στις 26 Δεκεμβρίου 1991, τρεις ημέρες πριν τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης
Λεύκος Κληρίδης
Ο Λεύκος Κληρίδης ήταν Ελληνοκύπριος δικηγόρος και πολιτικός. Διετέλεσε Υπουργός Δικαιοσύνης.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Λεύκος Κληρίδης γεννήθηκε στον Αγρό στις 15 Αυγούστου 1923. Ήταν γιος του Νέαρχου Κληρίδη. Αδελφός του ήταν ο Φοίβος Κληρίδης. Απέκτησε πτυχίο νομικής από το Γκρέις Ιν.
Το 1947 ξεκίνησε να ασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου. Το 1976 εξελέγη πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, θέση στην οποία παρέμεινε έως το 1982.
Ήταν νυμφευμένος με την Πόπη Συρίμη Κληρίδου και είχε τρεις υιούς. Υιός του ήταν ο Κώστας Κληρίδης. Απεβίωσε στις 7 Ιουνίου 2013.
Συγγραφικό έργο
Ο Λεύκος Κληρίδης είχε συγγράψει πολλές νομικές μελέτες οι οποίες δημοσιεύθηκαν στο Κυπριακό Νομικό Βήμα. Επιπλέον, είχε ασχοληθεί με την ποίηση και τη λογοτεχνία. Έκδωσε τα βιβλία «Θρύλοι-Μορφές» και «Κλασσικοί Έρωτες».
Πηγές
Κατηγορία:Κύπριοι δικηγόροι Κατηγορία:Υπουργοί Δικαιοσύνης (Κύπρος) Κατηγορία:Οικογένεια Κληρίδη
Χριστόδουλος Χρυσάνθου
Ο Χριστόδουλος Χρυσάνθου ήταν Ελληνοκύπριος δικηγόρος και πολιτικός. Διετέλεσε Υπουργός Δικαιοσύνης.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Χριστόδουλος Χρυσάνθου γεννήθηκε στα Πάνω Λεύκαρα το 1935. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ (LLB). Επιπλέον, απέκτησε τον τίτλο του Barrister-at-Law από το Ίνερ Τεμπλ. Το 1963 ξεκίνησε να ασκεί το δικηγορικό επάγγελμα στη Λευκωσία.
Πολιτική σταδιοδρομία
Στις 28 Φεβρουαρίου 1988 διορίστηκε Υπουργός Δικαιοσύνης στην Κυβέρνηση Γιώργου Βασιλείου, θέση στην οποία παρέμεινε έως τις 3 Μαΐου 1990.
Επιπλέον, διετέλεσε πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Πηγές
Κατηγορία:Κύπριοι δικηγόροι Κατηγορία:Υπουργοί Δικαιοσύνης (Κύπρος) Κατηγορία:Κυβέρνηση Γιώργου Βασιλείου 1988
Πολιορκία του Ευρίπου
Η πολιορκία του Ευρίπου (σημερινή Χαλκίδα) σημειώθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 880, όταν ένας στόλος των Αββασιδών, με επικεφαλής τον εμίρη της Ταρσού Γιαζαμάν αλ-Χαντίμ πολιόρκησε την πόλη. Ο τοπικός Ρωμαίος διοικητής Οινιάτης υπερασπίστηκε με επιτυχία την πόλη και κατέστρεψε μεγάλο μέρος της πολιορκητικής δύναμης.
Ιστορικό
Στη δεκαετία του 820 δύο γεγονότα, η έναρξη της Μουσουλμανικής κατάκτησης της Σικελίας και η ίδρυση του εμιράτου της Κρήτης, άλλαξαν την ισορροπία δυνάμεων μεταξύ της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και των Αράβων στη Μεσόγειο. Η πρώτη οδήγησε σύντομα στην εγκατάσταση Μουσουλμανικών βάσεων στην Ιταλική χερσόνησο, ενώ η απώλεια της Κρήτης ήταν ιδιαίτερα σημαντική, καθώς άνοιξε το Αιγαίο σε συνεχείς Μουσουλμανικές επιδρομές. Εκτός από τις επιδρομές των Σαρακηνών της Κρήτης, οι χαλίφηδες των Αββασιδών φρόντισαν επίσης να ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στις συνοριακές περιφέρειες της Κιλικίας και η Ταρσός έγινε σημαντική βάση για επιθέσεις από ξηράς και θαλάσσης κατά της Ρωμαϊκής επικράτειας. Αυτό συνέβη ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της θητείας του Γιαζαμάν αλ-Χαντίμ ως κυβερνήτη της Ταρσού το 882–891.
Πολιορκία
Λίγο αφότου νίκησε μια μεγάλη Ρωμαϊκή επίθεση εναντίον του το 883, Γιαζαμάν συγκέντρωσε τις δυνάμεις του για μία μεγάλη επιδρομή κατά των Ρωμαϊκών επαρχιών της Ελλάδας. Σύμφωνα με τον Ρωμαίο ιστορικό του 11ου αι., Ιωάννη Σκυλίτζη, ο στόλος του Γιαζαμάν περιελάμβανε τριάντα κουμπάρια (μεγάλα πολεμικά πλοία σχεδιασμένα για πόλεμο καθώς και για μεταφορές) και εξαπέλυσε επίθεση στην πόλη Εύριπος (το Ρωμαϊκό όνομα της Χαλκίδας, που βρίσκεται στο στενό του Ευρίπου μεταξύ ηπειρωτικής Ελλάδα ς και το νησί της Εύβοιας). Ο Αυτοκράτορας Βασίλειος Α΄ ο Μακεδόνας είχε λάβει πληροφορίες για τις προθέσεις του Γιαζαμάν, ωστόσο ο κυβερνήτης του τοπικού θέματος της Ελλάδος, κάποιος Οινιάτης, προετοιμάστηκε καλά για να αντιμετωπίσει την επίθεση: συγκέντρωσε τα στρατεύματα της επαρχίας του, επισκεύασε τα τείχη και τοποθέτησε λιθοβόλους καταπέλτες επάνω τους.
Ο Σκυλίτζης αναφέρει ότι και ο Γιαζαμάν έπεσε «στην πρώτη σύγκρουση», αλλά αυτό είναι ξεκάθαρα ένα λάθος ή μία σύγχυση, καθώς ο αλ-Ταμπαρί καταγράφει, ότι εξαπέλυσε περαιτέρω επιδρομές κατά της Ρωμανίας το 886 και το 888 και σκοτώθηκε το 891 κατά την πολιορκία του Ρωμαϊκού φρουρίου Σαλαντού.
Συνέπεια
Παρά τη Ρωμαϊκή επιτυχία, οι επιδρομές των Σαρακηνών συνεχίστηκαν αμείωτα και έφτασαν στο αποκορύφωμά τους στις αρχές του 10ου αι. με τις δραστηριότητες του Λέοντα Τριπολίτη και του Δαμιανού της Ταρσού, με αποκορύφωμα την λεηλασία της Θεσσαλονίκης, της δεύτερης πόλης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, το 904. Μόνο μετά τη δεκαετία του 920 οι Ρωμαίοι άρχισαν να παίρνουν το επάνω χέρι, καταλήγοντας στην ανάκτηση της Κρήτης, της Κύπρου και τελικά της Ταρσού και της Κιλικίας, τη δεκαετία του 960 υπό τον Νικηφόρο Β΄ Φωκά.
Πηγές
Κατηγορία:Μεσαιωνική Κεντρική Ελλάδα
Εξάντης Ρεθύμνης
Ιστορικά στοιχεία
Το χωριό δεν αναφέρεται στις ενετικές απογραφές, αλλά μάλλον υπήρχε, καθώς αναφέρεται στην οθωμανική απογραφή του 1671 ως Iksati με 32 χαράτσια. Αναφέρεται επίσης στο έργο Κρητικά, του 1842, από τον Μιχαήλ Χουρμούζη με το όνομα Εξάτης, ενώ ο Εμμανουήλ Λαμπρινάκης στη Γεωγραφία της Κρήτης (1890) ως το Εξάντι. Η ετυμολογία του ονόματος δεν είναι γνωστή. Πιθανόν να προέρχεται από το όνομα του πρώτου οικιστή ή πρόκειται για αρχαιοελληνικό τοπωνύμιο αρχαϊκού χαρακτήρα που διατηρήθηκε μέχρι τις μέρες.
Το 1881 ανήκε στον δήμο Μελιδονίου και σύμφωνα με την απογραφή είχε 56 κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 100 κατοίκους και υπαγόταν στον ίδιο δήμο. Το 1920 είχε οριστεί έδρα αγροτικού δήμου. Το 1925 ο Εξάντης προσαρτήθηκε στην κοινότητα Μελιδονίου, όπου και παρέμεινε μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση το 1997, όταν εντάχθηκε στον δήμο Γεροποτάμου.
Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:
Αξιοθέατα
Ο κεντρικός ναός της ενορίας Εξάντη είναι αφιερωμένος στον Άγιο Κυπριανό. Εντός του χωριού βρίσκεται ο ναός του Αγίου Νικολάου. Ο νεκροταφικός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στην κοίμηση της Θεοτόκου και φέρει τέμπλο του 1780. Υπάγεται στην μητρόπολη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου.
Παραπομπές
εξαντη Κατηγορία:Δήμος Μυλοπόταμου
Ζαν-Πιερ Μπουαγιέ
Ο Ζαν-Πιερ Μπουαγιέ (γαλλικά: Jean-Pierre Boyer, 15 Φεβρουαρίου 1776 – 9 Ιουλίου 1850) ήταν ένας από τους ηγέτες της Αϊτινής Επανάστασης από το 1818 έως το 1843. Επανένωσε τα βόρεια και νότια της χώρας ιδρύοντας την Δημοκρατία της Αϊτής το 1820 και επίσης προσάρτηση την πρόσφατα ανεξάρτητη Ισπανική Αϊτή (Santo Domingo), η οποία τελικά έθεσε όλη την Ισπανιόλα υπό μια Αϊτινή διακυβέρνηση  μέχρι το 1822. Ο Μπουαγιέ κατάφερε να κυβερνήσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από οποιονδήποτε από τους επαναστάτες ηγέτες της γενιάς του.
Τα πρώτα χρόνια και η εκπαίδευση
Ο Boyer (Μπουαγιέ) γεννήθηκε στο Πορτ-ο-Πρενς και ήταν ο μιγάς γιος ενός Γάλλου ράφτη και μιας Αφρικανής μητέρας, πρώην σκλάβος από το Κονγκό.Στάλθηκε στη Γαλλία από τον πατέρα του για να μορφωθεί. Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, πολέμησε ως διοικητής τάγματος και πολέμησε εναντίον τουToussaint Louverture στα πρώτα χρόνια της Αϊτινής Επανάστασης. Αργότερα συμμάχησε με τον André Rigaud, επίσης με μιγαδική καταγωγή, στην αποτυχημένη εξέγερση του τελευταίου εναντίον του Toussaint Louverture για να προσπαθήσει να διατηρήσει τον έλεγχο της νότιας περιοχής του Saint – Domingue (Αγίου Δομήνικου).
Αφού πήγαν εξορία στη Γαλλία, ο Μπουαγιέ και ο Alexandre Pétion επέστρεψαν το 1802 με τα γαλλικά στρατεύματα με επικεφαλής τον Στρατηγό Charles Leclerc. Αφού έγινε σαφές ότι οι Γάλλοι σκόπευαν να προσπαθήσουν να επιβάλουν εκ νέου τη δουλεία και τους περιορισμούς στους ελεύθερους έγχρωμους, ο Boyer ενώθηκε με τους πατριώτες υπό τον Pétion και τον Jean-Jacques Dessalines, οι οποίοι οδήγησαν την αποικία στην ανεξαρτησία. Ο Pétion, μετά την άνοδό του στην εξουσία στη Δημοκρατία της Αϊτής στο Νότο, επέλεξε τον Boyer ως διάδοχό του. Σύμφωνα με πληροφορίες, βρισκόταν υπό την επιρροή της ερωμένης του (δική του όσο και του προκατόχου του), Marie Madeleine Lachenais, η οποία ενήργησε ως πολιτικός του σύμβουλος.
Όταν  το Santo Domingo (Άγιος Δομίνικος) έγινε ανεξάρτητο προς το τέλος του 1821, ο Boyer δεν άργησε να καταλάβει και να αποκτήσει τον έλεγχο, ενώνοντας ολόκληρο το νησί υπό την κυριαρχία του έως τις 9 Φεβρουαρίου 1822. Ο Μπουαγιέ κυβέρνησε το νησί της Ισπανιόλα μέχρι το 1843, όταν έχασε την υποστήριξη της άρχουσας ελίτ και εκδιώχθηκε.
Στρατιωτική Σταδιοδρομία
Μετά την εξέγερση των Αφρικανών σκλάβων στα βόρεια του Saint-Domingue το 1791, ο Μπουαγιέ ενώθηκε με τους Γάλλους απεσταλμένους και πήγε εκεί για να πολεμήσει ενάντια στους grand blancs (λευκοί μεγαλοϊδιοκτήτες φυτειών) και τους βασιλόφρονες. Το 1794, το Saint-Domingue δέχτηκε εισβολή από βρετανικές δυνάμεις που προσπαθούσαν να επωφεληθούν από την τρέχουσα αναταραχή για να καταλάβουν την αποικία. Ο Μπουαγιέ πήγε στο Jacmel, όπου ένωσε τις δυνάμεις του με τον μιγάδα αρχηγό, Στρατηγό André Rigaud. Ενώ άλλοι  μιγάδες ηγέτες παραδόθηκαν στον Toussaint Louverture (Τουσέν Λουβερτούρ) στο νότιο Σεν-Ντομίνγκ, ο Μπουαγιέ δραπέτευσε στη Γαλλία με τον André Rigaud και τον Alexandre Pétion.
Εκείνη την εποχή, οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν τις γαλλικές προσπάθειες να αποκαταστήσουν τον έλεγχο της αποικίας τους και η Γαλλία έστειλε 20.000 στρατιώτες στο Saint-Domingue. Ο Boyer ταξίδεψε στο Παρίσι, όπου έμεινε μέχρι το 1801.
Στη συνέχεια, επέστρεψε στην Αϊτή για να διαμαρτυρηθεί για την ανεξαρτησία που μόλις είχε επιτύχει ο Toussaint Louverture. Στις αρχές του 1802, ο Rigaud και άλλοι ηγέτες έμαθαν ότι οι Γάλλοι σκόπευαν να αφαιρέσουν τα πολιτικά δικαιώματα των μιγάδων και να επαναεγκαθιδρύσουν τη δουλεία για πρώην σκλάβους στο Saint-Domingue (όπως είχαν καταφέρει να κάνουν στη Γουαδελούπη.) Έστειλαν τον Στρατηγό LeClerc να νικήσει τους  αντάρτες, ο οποίος τους επόμενους 21 μήνες, πρόσθεσε στις δυνάμεις του 20.000 στρατιώτες. Ο Boyer συνεργάστηκε με άλλους γηγενείς ηγέτες για να νικήσει τους Γάλλους. Τον Νοέμβριο του 1803, η Γαλλία απέσυρε τους 7.000 στρατιώτες της που επέζησαν,  που ήταν λιγότερο από το ένα τρίτο των δυνάμεων που στάλθηκαν στο νησί. Οι περισσότεροι είχαν πεθάνει ως αποτέλεσμα του κίτρινου πυρετού, ο οποίος ήταν ενδημικός στο νησί.
Ο Jean-Jacques Dessalines, ένας πρώην σκλάβος από τον Βορρά, κήρυξε την ανεξαρτησία της Αϊτής την 1η Ιανουαρίου 1804. Καθιερώθηκε ως Αυτοκράτορας Ζακ Α΄. Δολοφονήθηκε από αντιπάλους το 1806.
Ο Alexandre Pétion και ο Henri Christophe ανταγωνίστηκαν για να κυβερνήσουν την Αϊτή και αντιπροσώπευαν τη διάσπαση μεταξύ της ελίτ των αστών μιγάδων του Νότου και των μαύρων πρώην σκλάβων του Βορρά, αντίστοιχα. Μετά από χρόνια πολέμου, ίδρυσαν χωριστά κράτη: Ο Pétion συνέχισε τη Δημοκρατία της Αϊτής στο νότιο τμήμα της Αϊτής και ο Christophe δημιούργησε το κράτος ( και αργότερα Βασίλειο) της Αϊτής στο βορρά.
Πολιτεία της Αϊτής
Το 1818 ο Pétion πέθανε και ο Boyer τον αντικατέστησε ως δεύτερος Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Αϊτής. Αυτή ήταν μια προκαθορισμένη μετάβαση αφού ο Pétion είχε επιλέξει τον Boyer για τη διαδοχή του και η Γερουσία ενέκρινε την επιλογή του. Το αναθεωρημένο σύνταγμα του 1816 έδινε το δικαίωμα  στον Πρόεδρο να επιλέξει τον διάδοχό του ως μέτρο για την προστασία του έθνους από ξένη εισβολή. Ο Joseph Balthazar Inginac συνέχισε επίσης ως γραμματέας του Προέδρου και δεξί του χέρι.
Ο Μπουαγιέ πίστευε ότι η Αϊτή έπρεπε να αναγνωριστεί ως ανεξάρτητο έθνος και ότι αυτό θα μπορούσε να εδραιωθεί μόνο με τη σύναψη μιας συμφωνίας με τη Γαλλία. Στις 11 Ιουλίου 1825, ο Μπουαγιέ υπέγραψε μια συνθήκη αποζημίωσης που όριζε ότι η Αϊτή θα πλήρωνε στη Γαλλία ένα ορισμένο ποσό χρημάτων για να την  αποζημιώσει για τη χαμένη περιουσία σε σκλάβους και εμπόριο, με αντάλλαγμα την επίσημη διπλωματική αναγνώριση της ανεξαρτησίας της.