cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ω-3 λιπαρό οξύ
Συστάσεις προσλήψεων ω-3
Οι συνιστώμενες προσλήψεις ω-3 λιπαρών οξέων διαφέρουν από χώρα σε χώρα και κυμαίνονται μεταξύ 0.5 και 2% της συνολικής ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης. Οι συνιστώμενες προσλήψεις για το ALA είναι 1 - 2 γρ. ανά ημέρα ή 0.6 και 1.2 % της προσλαμβανόμενης ενέργειας. Έρευνα που αφορούσε την πρόσληψη διαφορετικών τύπων λίπους στη διατροφή, έδειξε ότι η πραγματική πρόσληψη του ALA μέσω της διατροφής η οποία κυμαίνεται περίπου από 0,6 γρ. ανά ημέρα (Γαλλία και Ελλάδα) έως 2.5 γρ. ανά ημέρα (Ιρλανδία) στους άντρες και από 0.5 γρ. ανά ημέρα (Γαλλία) έως 2.1 γρ. ανά ημέρα (Δανία) στις γυναίκες. Η αύξηση των ω-3 λιπαρών οξέων στον οργανισμό θα μπορούσε να βελτιωθεί με την κατανάλωση λιπαρών ψαριών 1 ή 2 φορές την εβδομάδα ή με την αντικατάσταση, ορισμένες φορές, του ηλιέλαιου με κραμβέλαιο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Λιπαρά οξέα
Κεφαλή του Αλέξανδρου (Μουσείο Ακρόπολης αρ. 1331)
Η Κεφαλή του Αλέξανδρου, που φιλοξενείται στο Μουσείο Ακρόπολης, βρέθηκε το 1886 κοντά στο Ερέχθειο. Πανομοιότυπό της που προέρχεται από την Μάδυτο βρίσκεται και στα Μουσεία του Βερολίνου.
Περιγραφή
Η κατά τα άλλα ανέπαφη κεφαλή φέρει βλάβες στην κόμη και λείπει η μύτη. Είναι πλήρης λεπτών ελαφρών φωτοσκιάσεων. Η αριστοτεχνική επεξεργασία της σάρκας εξαίρεται από την εργασία της κόμης. Οι βόστρυχοι είναι ανορθωμένοι πάνω από το μέτωπο και στρωμένοι στο υπόλοιπο κεφάλι και σκεπάζουν τα αυτιά.
Ιστορική τοποθέτηση
Η κεφαλή θεωρείται έργο του καλλιτέχνη Λεωχάρη, ενώ ο Άντολφ Φουρτβένγκλερ το αποδίδει σε άγνωστο καλλιτέχνη ή στον Ευφράνορα. Χρονολογείται στους ύστερους ελληνιστικούς χρόνους και θεωρείται πρωτότυπο των άλλων αντιγράφων. Ο Βίλχελμ Κλάιν σημειώνει ότι παρουσιάζει ομοιότητα με τον Γανυμήδη του Λεωχάρη και τον Απόλλωνα του Μπελβεντέρε.
Πηγές
Κατηγορία:Έργα γλυπτικής Κατηγορία:Μουσείο Ακρόπολης Κατηγορία:Αρχαιολογικά ευρήματα στην Αττική
Βασίλης Τσιτσάνης
Ο Βασίλης Τσιτσάνης (Τρίκαλα, 18 Ιανουαρίου 1915 - Λονδίνο, 18 Ιανουαρίου 1984) ήταν ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες λαϊκούς συνθέτες, στιχουργούς και τραγουδιστές του 20ού αιώνα, του οποίου τραγούδια ακούγονται μέχρι και σήμερα. Ήταν μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού.
Βιογραφία
Ο Τσιτσάνης γεννήθηκε στα Τρίκαλα στις 18 Ιανουαρίου 1915 από Ηπειρώτες γονείς. Από μικρή ηλικία έδειξε ενδιαφέρον για τη μουσική και έμαθε μαντολίνο, βιολί και μπουζούκι.
Το φθινόπωρο του 1936 ο Τσιτσάνης πήγε στην Αθήνα με κύριο σκοπό να σπουδάσει στη Νομική, αλλά γρήγορα τον κέρδισε η μουσική. Οι πρώτες του επιρροές είναι τα τραγούδια του Βαγγέλη Παπάζογλου και του Μάρκου Βαμβακάρη. Η πρώτη του εμφάνιση πραγματοποιήθηκε στο μαγαζί «Μπιζέλια». Σύντομα γνώρισε τον Δημήτρη Περδικόπουλο, που τον πήγε στην Odeon, όπου έλαβε μέρος σε ηχογραφήσεις δημοτικών τραγουδιών παίζοντας μπουζούκι. Μερικά από αυτά τα τραγούδια ήταν τα καλαματιανά "Σιγά καλέ μ' την άμαξα" και "Αμπέλι μου πλατύφυλλο". Το τραγουδι "Σ’ έναν τεκέ σκαρώσανε" είναι το πρώτο ρεμπέτικο τραγούδι που ηχογράφησε ο Τσιτσάνης σε δική του σύνθεση.
Την περίοδο 1937-1940 έγραψε τραγούδια που ηχογράφησε με τις φωνές του Περδικόπουλου και άλλων τραγουδιστών εκείνης της εποχής, όπως του Στράτου Παγιουμτζή, του Μάρκου Βαμβακάρη και του Στελλάκη Περπινιάδη, με τους οποίους σε πολλές ηχογραφήσεις ο Τσιτσάνης συμμετείχε σαν δεύτερη φωνή.
Τον Ιούλιο του 1942 παντρεύτηκε τη Ζωή Σαμαρά από τα Γρεβενά, όντες αρραβωνιασμένοι επί 19 μήνες. Κουμπάρος του Τσιτσάνη ήταν ο προσωπικός φίλος Νικόλαος Μουσχουντής, ο οποίος ήταν και διοικητής χωροφυλακής της Θεσσαλονίκης, αλλά και θαυμαστής του έργου τού Τσιτσάνη και γενικώς του ρεμπέτικου τραγουδιού. Απέκτησε μια κόρη, τη Βικτώρια και ένα γιο, τον Κώστα.
Το 1946 επέστρεψε στην Αθήνα και άρχισε να ηχογραφεί ξανά. Δίπλα του έγιναν ευρέως γνωστές, τραγουδίστριες όπως η Σωτηρία Μπέλλου, η Ιωάννα Γεωργακοπούλου, η Μαρίκα Νίνου, αλλά και ο τραγουδιστής Πρόδρομος Τσαουσάκης.
Το 1947 η Σωτηρία Μπέλλου προσελήφθη ως τραγουδίστρια στο κέντρο διασκέδασης της Αθήνας όπου εμφανιζόταν ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο οποίος και την ανακάλυψε ως ιδιαίτερη φωνή. Το 1948 μια ομάδα φανατικών ακροδεξιών εισήλθαν στο χώρο που τραγουδούσε και την ξυλοκόπησαν βαριά με το χαρακτηρισμό «Βουλγάρα» (κομμουνίστρια), χωρίς ούτε οι μουσικοί και ούτε ίδιος ο Τσιτσάνης να τολμήσουν να σηκωθούν από τις καρέκλες τους.
Τα επόμενα χρόνια ο Τσιτσάνης γνώρισε ευρύτατη αποδοχή. Ειδικά μετά την πτώση της Χούντας, είχε ξεκινήσει συναυλίες σε στάδια και ανοιχτούς χώρους, κάτι που συνέβαινε πρώτη φορά για λαϊκά τραγούδια. Η τελευταία του δημόσια εμφάνιση σε ανοιχτό χώρο, ήταν σε τιμητική εκδήλωση του Δήμου Νίκαιας, σε συνεργασία του δημάρχου Στέλιου Λογοθέτη με τον Μίκη Θεοδωράκη για τη διοργάνωση του πρώτου πολιτιστικού καλοκαιριού στην Ελλάδα.
Ο Βασίλης Τσιτσάνης ήταν στενός φίλος του Ανδρέα Παπανδρέου και ο αγαπημένος του μουσικός. Υπήρξε μεγάλος λάτρης του Άρη Θεσσαλονίκης, αλλά και του ιστορικού ποδοσφαιρικού Α.Ο. Τρίκαλα, πηγαίνοντας συχνά στο γήπεδο.
Πέθανε στις 18 Ιανουαρίου του 1984 (ημέρα των γενεθλίων του) στο Λονδίνο από καρκίνο, και κηδεύτηκε στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών.
Προς τιμήν του, ο Δήμος Γλυφάδας μετονόμασε την οδό Βάου σε οδό Βασίλη Τσιτσάνη, καθώς ο συνθέτης κατοικούσε στη συγκεκριμένη οδό. Επίσης, κεντρικός δρόμος των Τρικάλων φέρει το όνομά του, όπως και άλλοι δρόμοι στην Ελλάδα.
Αποτίμηση
Κατά τον μουσικολόγο Λάμπρο Λιάβα, ο Τσιτσάνης"«έβγαλε το λαϊκό τραγούδι από τα όρια του περιθωρίου, όπου το είχαν τάξει τα αντικοινωνικά και ανατολίτικα στοιχεία του, για να το εντάξει στην καινούργια κοινωνική πραγματικότητα της μεταπολεμικής Ελλάδος. Καθιέρωσε νέο ύφος παιξίματος και τραγουδιού με τον εξευρωπαϊσμό-συγκερασμό των κλιμάκων, αρμονίες με δεύτερες και τρίτες φωνές, εμπλουτισμένη ενορχήστρωση και καινοτομίες στην ποιητική δομή, όπου για πρώτη φορά το λαϊκό τραγούδι απoμακρύνθηκε από τις παραδοσιακές φόρμες του δίστιχου επισημοποιώντας το ρόλο του ρεφρέν»."
Προπολεμική δισκογραφία
Το 1994 εκδόθηκε το βιβλίο του Θεσσαλονικού ποιητή και μελετητή του ρεμπέτικου, Ντίνου Χριστιανόπουλου, Ο Βασίλης Τσιτσάνης και τα πρώτα τραγούδια του (1932-1946) (εκδ. Διαγωνίου, 1994). Ατυχώς, όμως, διαπιστώθηκε ότι η -πολύτιμη, αναμφισβήτητα, ως πρώτη προσπάθεια στον τομέα αυτό και, βεβαίως, εξαιρετικά κοπιώδης- εργασία του Ντίνου Χριστιανόπουλου και ελλιπής ήτανε και πολλά λάθη είχε (ένα βασικό, π.χ. αρχίζει αναφέροντας ότι ο Τσιτσάνης γεννήθηκε το 1917, όταν είναι βεβαιωμένο ότι ο Τσιτσάνης γεννήθηκε το 1915. Αυτό οδήγησε τον Ντίνο Χριστιανόπουλο σε πολλά σφάλματα χρονολόγησης). Ο έλεγχος, όμως, των λαθών και των ελλείψεων της καταγραφής Χριστιανόπουλου μπόρεσε να γίνει χάρη σε δύο εκδόσεις, ενός βιβλίου και μίας σειράς δίσκων, που κυκλοφόρησαν επίσης το 1994. Το βιβλίο του Διονύση Μανιάτη Βασίλης Τσιτσάνης - Ο ατελείωτος (εκδ. Πιτσιλός, 1994) και οι δίσκοι Δισκογραφία Τσιτσάνη Νο 1-10, Minos-EMI, σε επιμέλεια Βασίλη Χριστιανού.
Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ
Κατηγορία:Ρεμπέτες Κατηγορία:Έλληνες άνδρες τραγουδιστές Κατηγορία:Έλληνες τραγουδοποιοί Κατηγορία:Έλληνες στιχουργοί Κατηγορία:Έλληνες συνθέτες Κατηγορία:Έλληνες μπουζουκτσήδες Κατηγορία:Λαϊκοί τραγουδιστές Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών
Μωρίς Μαίτερλινκ
Ο κόμης Μωρίς Πολυντόρ Μαρί Μπερνάρ Μαίτερλινκ (Maurice Polydore Marie Bernard graaf Maeterlinck, 29 Αυγούστου 1862 – 6 Μαΐου 1949) ήταν Γαλλόφωνος Βέλγος ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και δοκιμιογράφος. Το 1911 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Τα κύρια θέματα του έργου του είναι ο θάνατος και το νόημα της ζωής.
Βιογραφία
Ο κόμης Μωρίς Μαίτερλινκ γεννήθηκε στη Γάνδη του Βελγίου, σε μία εύπορη, γαλλόφωνη οικογένεια. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του έγραψε ποιήματα και σύντομα μυθιστορήματα, τα οποία κατέστρεψε αργότερα και από τα οποία έχουν διασωθεί μόνο αποσπάσματα.
Αφού τελείωσε τις νομικές σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης το 1885, πέρασε μερικούς μήνες στο Παρίσι. Εκεί γνώρισε κάποια μέλη του τότε νέου κινήματος του Συμβολισμού, και ιδιαίτερα τον Βιλιέ ντε λ'Ιλ-Αντάμ. Ο τελευταίος θα επηρέαζε σημαντικά το έργο του Μαίτερλινκ.
Το 1889 έγινε διάσημος μέσα σε μια νύχτα όταν το πρώτο του θεατρικό έργο, Η πριγκίπισσα Μαλέν, δέχθηκε ενθουσιώδη εγκώμια από τον Οκτάβ Μιρμπώ, λογοτεχνικό κριτικό της Le Figaro (Αύγουστος 1890). Τα επόμενα χρόνια έγραψε μια σειρά συμβολιστικών θεατρικών έργων που χαρακτηρίζονταν από μοιρολατρεία και μυστικισμό, με πιο σημαντικά τα L'Intruse (Η παρείσακτη, 1890), Les Aveugles (Οι Τυφλοί, 1890) και Pelléas et Mélisande (1892, που υπέστη αρκετές γνωστές μουσικές κατεργασίες (βλέπε παρακάτω). Η μεγαλύτερη επιτυχία του ήταν το θεατρικό έργο L'Oiseau Bleu (Το Γαλάζιο Πουλί, 1908). Στις 26 Ιανουαρίου 1914 το σύνολο του έργου του περιελήφθη στον Index Librorum Prohibitorum της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.
Είχε σχέση με τη σοπράνο Ζωρζέτ Λεμπλάν από το 1895 μέχρι το 1918. Το 1919 νυμφεύθηκε τη Ρενέ Νταόν, με την οποία και μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1940.
Το 1926 εξέδωσε το La Vie des Termites (Η Ζωή των Τερμιτών) λογοκλέπτοντας το "The Soul of the White Ant" (Η Ψυχή του Τερμίτη) που είχε ερευνήσει και γράψει ο Νοτιοαφρικανός ποιητής και επιστήμονας Εζέν Μαραί (1871-1936). Η μετέπειτα αυτοκτονία του Μαραί έχει αποδοθεί από μερικούς σε αυτή την πράξη λογοκλοπής ('The Dark Stream', Leon Rousseau, Jonathan Ball Publishers, Cape Town, 1982).
Το 1930 αγόρασε ένα κάστρο στη Νίκαια της Γαλλίας και το ονόμασε Orlamonde, όνομα που εμφανίζεται στο έργο του Quinze Chansons.
Το 1932 έγινε κόμης από τον Αλβέρτο Α΄ του Βελγίου.
Επέστρεψε στη Νίκαια μετά τον πόλεμο και πέθανε εκεί το 1949.
Ο Μαίτερλινκ στη μουσική
thumb|left|Ο Μορίς Μαίτερλινκ πριν από το 1905 Πάμπολλες είναι οι όπερες και τα άλλα είδη μουσικών συνθέσεων που ενέπνευσαν τα δράματα του Μαίτερλινκ. Μεταξύ αυτών είναι οι:
Επιλεγμένη εργογραφία
thumb|Ο Μωρίς Μαίτερλινκ
Ελληνικές μεταφράσεις
και πολλά ποιήματά του σε ανθολογίες και περιοδικά.
Κινηματογράφος
Το Γαλάζιο πουλί' έχει μεταφερθεί σε αρκετές κινηματογραφικές ταινίες, συμπεριλαμβανομένης μιας του 1940 από την Technicolor με πρωταγωνίστρια τη Σίρλεϊ Τεμπλ (η πρώτη αποτυχημένη της ταινία), και η Αμερικανό/Σοβιετική παραγωγή The Blue Bird (Ρωσικά: Sinyaya Ptitsa, 1976), με πρωταγωνίστρια την Ελίζαμπεθ Τέιλορ (και αυτή η διασκευή δεν ήταν εισπρακτική επιτυχία και δεν σχολιάστηκε ευνοϊκά από τους κριτικούς).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βέλγοι θεατρικοί συγγραφείς Κατηγορία:Γάλλοι δοκιμιογράφοι Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Λογοτεχνίας Κατηγορία:Βέλγοι νομπελίστες
Μπούκοβατς (Ντέρβεντα)
Το Μπούκοβατς (σερβικά κυριλλικά: Буковац) είναι χωριό της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Ευρίσκεται εντός του Δήμου της Ντέρβεντα και εντός της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της απογραφής του 2013, αριθμούσε 35 κατοίκους.
Κατανομή του πληθυσμού ανά εθνότητα (1991)
Το 1991, το χωριό αριθμούσε 123 κατοίκους, οι οποίοι ήσαν κατανεμημένοι ως κάτωθι, :
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οικισμοί της Ντέρβεντα Κατηγορία:Οικισμοί της Ντέρβεντα με κροατική πληθυσμιακή πλειοψηφία
Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
Το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης είναι το πρώτο μουσείο σύγχρονης τέχνης που ιδρύθηκε το 1979 στην Ελλάδα, με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Καλύπτει όλους τους τομείς της σύγχρονης τέχνης. Από το 2018 συνενώθηκε με άλλα τέσσερα μουσεία στον ενιαίο φορέα MOMus και ονομάζεται MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης-Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.
Ιστορία
Ιδρύθηκε το 1979, αρχικά ως σωματείο με την επωνυμία « Μακεδονικό Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης ». Μετά τη δωρεά 47 έργων τέχνης του συλλέκτη Αλεξάνδρου Ιόλα το 1984 και την εξασφάλιση της πρώτης του στέγης, ολοκληρώθηκε η δημιουργία του Ιδρύματος με την επωνυμία «Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης ». Μετά από άλλες δωρεές ( όπως του Δημήτρη Μεϊμάρογλου, της Μάγδας Κοτζιά,  του Γιώργου Απέργη κλπ ) το μουσείο στεγάζει σήμερα περίπου 2000 έργα τέχνης, ενώ μετά την τελευταία κτιριακή του επέκταση διαθέτει μεγάλους εκθεσιακούς και αποθηκευτικούς χώρους, καφέ, πωλητήριο, καθώς και μια επιστημονική βιβλιοθήκη, που σήμερα διαθέτει περισσότερους από 2000 τίτλους.
Αρχικά το μουσείο στεγάστηκε σε πτέρυγα του εργοστασίου Φίλκεραμ-Johnson, μετά από παραχώρηση του επιχειρηματία Γεωργίου Φιλίππου. Από το 1992 το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης βρίσκεται εντός του χώρου της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, στα όρια του ιστορικού και εμπορικού κέντρου της πόλης, εξυπηρετείται δε από αρκετές λεωφορειακές γραμμές των αστικών συγκοινωνιών.
Τον Απρίλιο του 2017 δημιουργήθηκε ο ενιαίος Μητροπολιτικός Οργανισµός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMus) υπό τον οποίο συνενώθηκαν το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης µε τα ιδιαίτερα τµήµατά του - το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης και το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης.
thumb|501x501px|[[Όπυ Ζούνη, Red column, έργο στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.]]
Η μόνιμη συλλογή
Η μόνιμη συλλογή του ΜΜΣΤ αποτελείται από 2000 έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, που συνεχώς εμπλουτίζεται μέσω δωρεών που προέρχονται από συλλέκτες, καλλιτέχνες, γκαλερίστες και ιδιώτες. Μέρος της συλλογής εκτίθεται σε πτέρυγες του μουσείου, ενώ τα εκθέματα περιοδικά ανανεώνονται.
Εκπαιδευτικά Προγράμματα
thumb|265x265px|Dennis Oppenheim, Explosions, έργο στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.|εναλλ.=|αριστερά Το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης διοργανώνει εκπαιδευτικά προγράμματα σχετικά με τις περιοδικές εκθέσεις και μόνιμη έκθεση, και επινοεί επίσης προγράμματα και άλλες τέχνες. Με τη βοήθεια των ξεναγών του μουσείου, δεκάδες χιλιάδες παιδιά έχουν απολαύσει την εκμάθηση για την τέχνη. Επίσης, προσφέρει ξεναγήσεις και, στο πλαίσιο των προγραμμάτων της ΕΕ, συνεργάζεται με άλλα μουσεία, με σκοπό την εκπόνηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ενήλικες.
Εκδηλώσεις
Στο ΜΜΣΤ διοργανώνονται διαλέξεις, συζητήσεις για θέματα σχετικά με την αισθητική, την ιστορία της τέχνης, καθώς και την οργάνωση των μουσείων και συλλογών, παρουσιάσεις βιβλίων και έργων τέχνης, συναντήσεις με καλλιτέχνες, διάφορα δρώμενα αλλά και παζάρια.
Βιβλιοθήκη
Η βιβλιοθήκη διαθέτει περίπου 2500 τίτλους βιβλίων και περιοδικών για θέματα σχετικά με τη ζωγραφική, τη γλυπτική, την χαρακτική, την αρχιτεκτονική και τη φωτογραφία, ενώ συμπεριλαμβάνονται και όλες οι εκδόσεις του ίδιου του Ιδρύματος. Το οπτικοακουστικό υλικό και τα αρχεία του Μουσείου (καλλιτεχνών, εκθέσεων κτλ) είναι διαθέσιμα στο κοινό.
Κατάστημα τέχνης
Στο κατάστημα τέχνης διατίθενται πρωτότυπα και πολλαπλά αντικείμενα τέχνης, τόσο για τους ενήλικες όσο και για παιδιά, χρηστικά αντικείμενα καλλιτεχνικού χαρακτήρα, κοσμήματα σχεδιασμένα από καλλιτέχνες, βιβλία και καλλιτεχνικές εκδόσεις, εκπαιδευτικά CD-ROMs, αφίσες, κάρτες και άλλα δώρα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μουσεία τέχνης στην Ελλάδα Κατηγορία:Μουσεία στη Θεσσαλονίκη
Ήπειρος (αποσαφήνιση)
Με την λέξη Ήπειρος μπορεί να αναφέρονται:
Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ονομάτων
Ζαχαριά
Ο όρος Ζαχαριά μπορεί να αναφέρεται στο:
Ριβιέρα του Νότου
Η Ριβιέρα του Νότου (γαλλικά: Rivières du Sud) ήταν ένα τμήμα της Γαλλικής Δυτικής Αφρικής, που αντιστοιχεί χονδρικά στις παράκτιες περιοχές της σημερινής Γουινέας. Παρότι η ονομασία χρησιμοποιούνταν από τον 18ο έως τον 20ο αιώνα, η Ριβιέρα ως διοικητική ενότητα υφίστατο μόνο από το 1882 ως το 1891.
Ιστορικά στοιχεία
Από τον 18ο αιώνα, Πορτογάλοι, Βρετανοί και Γάλλοι έμποροι είχαν δημιουργήσει μικρούς σταθμούς στην ακτή που ονομάστηκε Ριβιέρα του Νότου από τους Γάλλους. Οι Πορτογάλοι είχαν εμπορικούς σταθμούς στον Ρίο Πόνγκο και τον Ρίο Νούνες, ως επί το πλείστον για να προμηθεύονται Αφρικανούς σκλάβους που μετέφεραν στη Βραζιλία. Στη συνέχεια, αρκετοί Άγγλοι και Αμερικανοί έμποροι εγκαταστάθηκαν επίσης στην περιοχή. Με την ίδρυση της Σιέρα Λεόνε από Βρετανούς αμπολισιονιστές, στις αρχές του 19ου αιώνα, η περιοχή έγινε πεδίο ανταγωνισμού ανάμεσα στις αποικιακές δυνάμεις. Η Γαλλία, εκμεταλλευόμενη την πορτογαλική αυτοκρατορική παρακμή, κατέλαβε αρκετούς παράκτιους εμπορικούς σταθμούς. Έτσι, τη δεκαετία του 1840, ο Γάλλος ναύαρχος Εντουάρ-Μπουέ Βιλομέζ σύναψε διάφορες συνθήκες με παράκτιες κοινότητες της περιοχής (συνήθως υπό την απειλή της ισχύος του) και διασφάλισε σε εμπορικούς οίκους της Μασσαλίας την αποκλειστική πρόσβαση στο εμπόριο φοινικελαίου. Το εμπόριο φοινικέλαιου, που ήταν χρήσιμο για την παραγωγή σαπουνιού, διεξήχθη με τη φυλή των Ντιόλα, μέσω των οποίων γινόταν η μεταφορά από την ενδοχώρα προς τους παράκτιους σταθμούς.
Ο Γάλλος αποικιακός κυβερνήτης της Σενεγάλης, Λουί Φεντέρμπ, κατά τη δεκαετία του 1850 επισημοποίησε την αποικιακή δομή που ονομάστηκε Ριβιέρα του Νότου. Το 1859, ο Λουί Φεντέρμπ εκστρατεύει και κατακτά τις ακτές νότια του Γκορέ. Η Ριβιέρα του Νότου πλέον αναφέρεται στην περιοχή από το Σιν-Σαλμό έως τα σύνορα της βρετανικής Σιέρα Λεόνε. Η περιοχή του Ρίο Πόνγκο, η οποία άνηκε θεωρητικά στη Γερμανία, αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης ανέμεσα στις δύο χώρες (Γαλλία και Γερμανία) για τον καθορισμό των ζωνών επιρροής της κάθε μίας. Οι Βρετανοί αναγνώρισαν επίσημα τον γαλλικό έλεγχο της περιοχής, καθώς και το διοικητικό τμήμα της Ριβιέρας του Νότου το 1882.
Μετά τη Διάσκεψη του Βερολίνου, του 1884, παρουσιάζεται η λεγόμενη «παύση» της γαλλικής αυτοκρατορικής επέκτασης. Αφορμή για την αναθεώρηση της ιμπεριαλιστικής πολιτικής ήταν η καταστροφική γαλλική ήττα στο Τονκίνο και η κατάρρευση της αποικιακής πολιτικής της κυβέρνησης του Ζιλ Φερρύ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γεωγραφία της Γουινέας
Επαμεινώνδας Σωτηριάδης
Ο Επαμεινώνδας Σωτηριάδης (1891 - 29 Αυγούστου 1974) ήταν Έλληνας δικηγόρος και πολιτικός. Διετέλεσε βουλευτής Θεσσαλονίκης.
Βιογραφία
Ήταν ποντιακής καταγωγής και γεννήθηκε στην Αργυρούπολη Πόντου. Σπούδασε στο Φροντιστήριο της Τραπεζούντας και στη Νομική Σχολή της Κωνσταντινούπολης και μετά στην Αθήνα, όπου εργάστηκε ως γραμματέας του Πρωτοδικείου και νομικός σύμβουλος της αρμοστείας Σμύρνης. Το 1923 εγκαταστάθηκε στο Κιλκίς. Εξελέγη βουλευτής Θεσσαλονίκης το 1932 και επανεξελέγη το 1933. Στη συνέχεια εκλέχθηκε βουλευτής Κιλκίς το 1936 και το 1946 με το Κόμμα Φιλελευθέρων.
Ήταν παντρεμένος με την Ελένη Σωτηριάδου, με 3 παιδιά.
Απεβίωσε στις 29 Αυγούστου 1974 και κηδεύτηκε από τον ιερό ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Κιλκίς.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βουλευτές Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Βουλευτές Κιλκίς Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το κόμμα των Φιλελευθέρων
Ώμπρεϋ ΦιτςΚλάρενς του Μάνστερ
Ο Ώμπρεϋ ΦιτςΚλάρενς, αγγλικά Aubrey FitzClarens (7 Ιουνίου 1862 - 1 Ιανουαρίου 1928) από τον Οίκο του Αννοβέρου ήταν 4ος κόμης του Μάνστερ.
Βιογραφία
Ήταν ο δευτερότοκος γιος του Γουλιέλμου ΦιτςΚλάρενς 2ου κόμη του Μάνστερ και της Βιλελμίνας Κέννεντυ-Έρσκιν, κόρης του Τζον Κέννεντυ-Έρσκιν. Ο Γουλιέλμος ήταν εξάδελφος της Βιλελμίνας και γιος του Γεωργίου (νόθου γιου του Γουλιέλμου Δ΄ της Βρετανίας).
Ο Γοδεφρείδος ήταν στη διεύθυνση του ανακτόρου της Βικτωρίας της Βρετανίας και του γιου της Εδουάρδου Ζ΄. Το 1928 απεβίωσε 66 ετών και τον διαδέχθηκε ο ανιψιός του Γοδεφρείδος.
Αναφορές σε Πηγές
Κατηγορία:Οίκος του Αννόβερου
Χωροχρόνος
μικρογραφία|300px|Σχηματοποιώντας τον χώρο σε δύο διαστάσεις, το ξεδίπλωμα του χρόνου δίνει την αίσθηση του χωροχρόνου σε τρεις διαστάσεις. μικρογραφία|360px| Σχηματοποιώντας αφαιρετικά τον χώρο σε δύο διαστάσεις (επίπεδο πλέγμα), ο χωροχρόνος μπορεί να αποδοθεί με τρεις. Η βαρύτητα, που εκφράζεται ως η καμπύλωση του χωροχρόνου, σχηματοποιείται ως παραμόρφωση του χωρικού πλέγματος. Στη φυσική ο χωροχρόνος ή χωροχρονικό συνεχές είναι το μαθηματικό μοντέλο που ενώνει τον χώρο και τον χρόνο σε μία συνέχεια. Ο χωροχρόνος συνήθως ερμηνεύεται ως συνδυασμός του ευκλείδειου χώρου τριών διαστάσεων με τον χρόνο ως μια επιπρόσθετη διάσταση, οπότε προκύπτει ένα πολύπτυχο μόρφωμα (manifold) τεσσάρων διαστάσεων. Η τέταρτη διάσταση, αυτή του χρόνου, είναι διαφορετική από τις άλλες τρεις που αφορούν μήκος στον ευκλείδειο χώρο.
Στην Κλασική μηχανική σε χαμηλές (μη σχετικιστικές) ταχύτητες, η χρήση της ευκλείδειας γεωμετρίας είναι κατάλληλη καθώς ο χρόνος μπορεί να παραλείπεται από τη μαθηματική περιγραφή των υπό εξέταση συστημάτων, αφού είναι ο ίδιος παντού για τα αντικείμενα και τον παρατηρητή. Όταν όμως μελετούμε σχετικιστικές κινήσεις των σωμάτων, όταν δηλαδή έχουμε ταχύτητες που προσεγγίζουν την ταχύτητα του φωτός, τότε ο χρόνος δεν μπορεί να παραλειφθεί από τη μαθηματική περιγραφή και το σημείο στον χώρο ανάγεται πια σε γεγονός στον χωροχρόνο. Όταν μελετούμε σχετικιστικά φαινόμενα, προσπαθώντας να τα κατανοήσουμε με ευκλείδεια γεωμετρία σε χώρο τριών διαστάσεων, ο χρόνος αλλοιώνεται, καθώς παίζει ρόλο η ταχύτητα του σώματος που μελετάται ως προς τον παρατηρητή και η επίδραση της βαρύτητας φαίνεται να επιβραδύνει το «πέρασμα του χρόνου». Κοιτώντας σε τέσσερις διαστάσεις, απλά λέμε πως ο χωροχρόνος «καμπυλώνει».
Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν έδωσε μία συσχέτιση της Καμπύλωσης του χώρου και στην  πραγματικότητα.
Κοσμολογία
Στην κοσμολογία, η έννοια του χωροχρόνου συνδυάζει τον χώρο και τον χρόνο που ενώνονται αφηρημένα παράγοντας το σύμπαν.
Διαστάσεις
Μαθηματικά ο χωροχρόνος είναι μια τοπολογική πολλαπλότητα που αποτελείται από «γεγονότα» που περιγράφονται από ένα είδος συστήματος συντεταγμένων. Για την απόδοσή του απαιτούνται τουλάχιστο τρεις χωρικές διαστάσεις (μήκος, πλάτος, ύψος) και μία χρονική διάσταση (χρόνος). Οι χωρικές διαστάσεις είναι ανεξάρτητες συνιστώσες ενός πλέγματος συντεταγμένων που χρειάζονται για να εντοπιστεί ένα σημείο σε έναν καθορισμένο «χώρο». Για παράδειγμα, το γεωγραφικό μήκος και πλάτος είναι δύο ανεξάρτητες συντεταγμένες που όταν συνδυάζονται καθορίζουν μοναδικά μια θέση στην επιφάνεια ενός πλανήτη σαν τη Γη. Στον χωροχρόνο ένα πλέγμα συντεταγμένων που καταλαμβάνει τις 3+1 διαστάσεις εντοπίζει πλέον γεγονότα, και όχι απλά μόνο σημεία στον χώρο, δηλαδή ο χρόνος προστίθεται ως επιπλέον διάσταση στο σύστημα συντεταγμένων. Με αυτό τον τρόπο οι συντεταγμένες προσδιορίζουν πού και πότε συμβαίνουν τα γεγονότα. Ωστόσο, η ενιαία φύση του χωροχρόνου και η ελευθερία της επιλογής του συστήματος συντεταγμένων που μας επιτρέπει η μαθηματική περιγραφή του, συνεπάγεται πως για να εκφραστεί η χρονική συντεταγμένη σε ένα σύστημα συντεταγμένων απαιτούνται έτσι κι αλλιώς και χρονικές και χωρικές συντεταγμένες σε ένα άλλο σύστημα συντεταγμένων. Σε αντίθεση με τις κοινές χωρικές συντεταγμένες, εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί για τον τρόπο διεξαγωγής των χωρικών και χρονικών μετρήσεων (βλ. χρονικά διαστήματα). Οι περιορισμοί αυτοί αντιστοιχούν χονδρικά σε ένα συγκεκριμένο μαθηματικό μοντέλο, το οποίο διαφέρει από τον Ευκλείδειο χώρο, όπως ορίζεται σε αυτόν η συμμετρία.
Όταν οι διαστάσεις εκλαμβάνονται ως απλές συνιστώσες του συστήματος συντεταγμένων, και όχι ως φυσικά χαρακτηριστικά του χώρου, θεωρείται πιο εύκολο να κατανοήσει κανείς τις εναλλακτικές όψεις του χώρου υπό άλλες διαστάσεις, ως το αποτέλεσμα μετασχηματισμού συντεταγμένων.
Ο χωροχρόνος εκλαμβάνεται πλέον ως γενικευμένη έννοια, κάτι πιο πέρα από την απλή περιγραφή των χωροχρονικών γεγονότων σε 3 + 1 διαστάσεις. Θεωρείται πραγματικά ο συνδυασμός του χώρου και του χρόνου. Κάποιες προτεινόμενες θεωρίες για τον χωροχρόνο περιλαμβάνουν πρόσθετες διαστάσεις - συνήθως χωρικές, αλλά και χρονικές διαστάσεις και μερικές περιλαμβάνουν επιπλέον διαστάσεις που δεν είναι ούτε χρονικές ούτε χωρικές (π.χ. υπερχώρος). Το πόσες διαστάσεις απαιτούνται για να περιγραφεί επαρκώς το σύμπαν είναι ακόμη αναπάντητο ερώτημα. Μη αποδεδειγμένες θεωρίες όπως η θεωρία χορδών προβλέπουν 10 ή 26 διαστάσεις, ενώ η Θεωρία-Μ προβλέπει 11 διαστάσεις (10 χωρικές και 1 χρονική)· οι περισσότερες των τεσσάρων διαστάσεων εισάγονται για να υποστηριχθούν θεωρητικά όσα συμβαίνουν σε υποατομικό επίπεδο.
Πειράματα και Σχετικότητα
Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα πιστευόταν ότι ο χρόνος είναι ανεξάρτητος της κίνησης και εξελίσσεται με σταθερό ρυθμό σε όλα τα συστήματα αναφοράς· ωστόσο, αργότερα, πειράματα αποκάλυψαν ότι ο χρόνος επιβραδύνεται όταν ένα σύστημα αναφοράς κινείται σε υψηλές ταχύτητες σε σχέση με ένα άλλο σύστημα αναφοράς. Αυτή η επιβράδυνση, που ονομάζεται διαστολή του χρόνου, εξηγείται στην Ειδική θεωρία της σχετικότητας. Πολλά πειράματα έχουν επιβεβαιώσει τη διαστολή του χρόνου, όπως η σχετικιστική διάσπαση των μιονίων από τις κοσμικές ακτίνες, καθώς και η επιτάχυνση των ατομικών ρολογιών που ταξιδεύουν μέσα σε ένα διαστημικό λεωφορείο σε σχέση με τα ατομικά ρολόγια στο αδρανειακό σύστημα αναφοράς της Γης με τα οποία είχαν συγχρονιστεί προηγουμένως. Η διάρκεια του χρόνου μπορεί, συνεπώς, να ποικίλλει ανάλογα με τα γεγονότα και τα συστήματα αναφοράς.
Ο χωροχρόνος στη λογοτεχνία
Οι Ίνκας θεωρούσαν τον χώρο και τον χρόνο ως μια ενιαία αντίληψη, που αναφέρεται ως Pacha (Κέτσουα: Pacha, Aymara: Pacha) Οι λαοί των Άνδεων διατηρούν μία παρόμοια άποψη. Ο Άρθουρ Σοπενχάουερ έγραψε στην § 18 του την Τετραπλή ρίζα της αρχής του επαρκή λόγου(1813): «... Η αναπαράσταση της συνύπαρξης είναι αδύνατη στον χρόνο και μόνο. Εξαρτάται, για την ολοκλήρωσή της, από την αναπαράσταση του χώρου. Επειδή, στον απλό χρόνο, όλα τα πράγματα ακολουθούν το ένα το άλλο, και στον απλό χώρο όλα τα πράγματα είναι δίπλα-δίπλα. Συνεπώς, μόνο από τον συνδυασμό του χώρου και χρόνου προκύπτει η εκπροσώπηση της συνύπαρξης.»
Η ιδέα ενός ενιαίου χωροχρόνου δηλώνεται από τον Έντγκαρ Άλλαν Πόε στο δοκίμιό του σχετικά με την κοσμολογία με τίτλο Eureka (1848) ότι: «Διάστημα και διάρκεια είναι ένα». Το 1895, στο μυθιστόρημά του Η Μηχανή του Χρόνου, ο Χ. Τζ. Γουέλς έγραψε: «Δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ του χρόνου και οποιασδήποτε από τις τρεις διαστάσεις του χώρου εκτός του ότι η συνείδησή μας κινείται κατά μήκος της», και ότι «κάθε πραγματικό σώμα πρέπει να έχει επέκταση σε τέσσερις κατευθύνσεις: θα πρέπει να έχει μήκος, πλάτος, πάχος, και διάρκεια».
Ο Μαρσέλ Προυστ, στο μυθιστόρημα ο τρόπος του Swann, που δημοσιεύθηκε το 1913, περιγράφει την εκκλησία του χωριού της παιδικής ηλικίας του, σαν «...Ένα κτίριο το οποίο καταλαμβάνει, να το πω έτσι, τέσσερις διαστάσεις του χώρου - το όνομα της τέταρτης είναι χρόνος...»
Ως μαθηματική έννοια
Μετά την ανακάλυψη των τετραδονίων, ο Γουίλιαμ Ρόουαν Χάμιλτον (William Rowan Hamilton) σχολίασε: «Λέγεται ότι ο χρόνος έχει μία μόνο διάσταση και ο χώρος τρεις διαστάσεις... Το μαθηματικό τετραδόνιο μετέχει και στα δύο αυτά στοιχεία· σε τεχνική γλώσσα μπορεί να διατυπωθεί η οντότητα του «χρόνου συν τον χώρο», ή «του χώρου συν τον χρόνο»· υπό αυτή την έννοια το τετραδόνιο έχει, ή τουλάχιστο συνδέεται αναφορικά με, τέσσερις διαστάσεις. Και πώς η μία του χρόνου και του χώρου οι τρεις μπορεί να χάνονται στην αλυσίδα των συμβόλων..». Τα διτετραδόνια του Χάμιλτον, που έχουν αλγεβρικές ιδιότητες που επαρκούν για το μοντέλο χωροχρόνου και τη συμμετρία του, ήταν σε παρουσία για περισσότερο από μισό αιώνα πριν από τη σχετικότητα. Ο Ουίλιαμ Κίνγκτον Κλίφορντ (William Kingdon Clifford), για παράδειγμα, σημείωσε τη σημασία τους.
Άλλος ένας σημαντικός πρόδρομος στην έννοια του χωροχρόνου ήταν η δουλειά του Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ που χρησιμοποίησε μερικές διαφορικές εξισώσεις για την ανάπτυξη της ηλεκτροδυναμικής με τέσσερις παραμέτρους. Ο Λόρεντζ ανακάλυψε κάποια αναλλοίωτα στις εξισώσεις Μάξγουελ στα τέλη του 19ου αιώνα, τα οποία επρόκειτο να γίνουν η βάση της της ειδικής θεωρίας της σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν. Επίσης ως πρόδρομος ενεπλάκησαν συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας. Ανέκαθεν ο χώρος και ο χρόνος μετρούνταν με τη χρήση πραγματικών αριθμών, και η πρόταση ότι οι διαστάσεις του χώρου και του χρόνου είναι συγκρίσιμες μπορούσε να είχε οικοδομηθεί από τους πρώτους που τυποποίησαν τη φυσική, όμως τελικά οι αντιθέσεις μεταξύ των νόμων του Μάξγουελ και της σχετικότητας του Γαλιλαίου έπρεπε να συνειδητοποιηθούν ταυτόχρονα με την εισαγωγή του πεπερασμένου της ταχύτητας του φωτός.
Ενώ ο χωροχρόνος μπορεί να θεωρηθεί ως συνέπεια της τη θεωρίας της ειδικής σχετικότητας του Αϊνστάιν το 1905, για πρώτη φορά ρητά προτάθηκε μαθηματικά από έναν από τους δασκάλους του, τον μαθηματικό Χέρμαν Μινκόβσκι, σε ένα δοκίμιο του 1908 που θεμελιωνόταν αλλά και επέκτεινε το έργο του Αϊνστάιν. Η σύλληψη του χώρου Μινκόβσκι είναι η πρώτη θεώρηση του χώρου και του χρόνου ως δύο πτυχές ενός ενιαίου συνόλου, η ουσία της ειδικής σχετικότητας. Το 1926 η δέκατη τρίτη έκδοση της Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα περιλάμβανε ένα άρθρο από τον Αϊνστάιν με τίτλο «Space-Time». Η ιδέα του χώρου Μινκόβσκι οδήγησε σε μια πιο γεωμετρική οπτική της ειδικής θεωρίας της σχετικότητας.
Ωστόσο, η σημαντικότερη συμβολή της γεωμετρικής οπτικής Μινκόβσκι για τον χωροχρόνο αποδείχθηκε πως ήταν στην μετέπειτα εξέλιξη της γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν, καθώς η σωστή περιγραφή του φαινομένου της βαρύτητας στον χώρο και τον χρόνο αποδιδόταν καλύτερα ως δίνη ή «τέντωμα» πάνω στον «γεωμετρικό ιστό» του χώρου και του χρόνου, που άλλαζε ομαλά και με συνέχεια από σημείο σε σημείο του χωροχρονικού υφαντού.
Βασικές έννοιες
Οι χωροχρόνοι είναι οι αρένες όπου όλα τα φυσικά γεγονότα λαμβάνουν χώρο, ένα γεγονός είναι ένα σημείο στο χωροχρόνο που καθορίζεται από το χρόνο και τον τόπο. Για παράδειγμα, η κίνηση των πλανητών γύρω από τον ήλιο μπορεί να περιγραφεί σε ένα συγκεκριμένο τύπο του χωροχρόνου, ή η κίνηση του φωτός γύρω από ένα περιστρεφόμενο αστέρι μπορεί να περιγραφεί σε ένα άλλο είδος του χωροχρόνου. Τα βασικά στοιχεία του χωροχρόνου είναι γεγονότα. Σε κάθε δεδομένο χωροχρόνο, ένα γεγονός είναι μια μοναδική θέση σε μια μοναδική στιγμή. Επειδή τα γεγονότα είναι χωροχρονικά σημεία, ένα παράδειγμα ενός γεγονότος στην κλασσική σχετικιστική φυσική είναι (x,y,z,t), η θέση ενός στοιχειώδους (σημείο) σωματιδίων σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Ο χωροχρόνος μπορεί να θεωρηθεί ως η ένωση όλων των γεγονότων με τον ίδιο τρόπο που μια γραμμή είναι η ένωση όλων των σημείων του, που είναι τυπικά οργανωμένα σε μία πολλαπλή, ως ένας χώρος που μπορεί να περιγραφεί σε μικρές κλίμακες με χρήση συστημάτων συντεταγμένων.
Ένας χωροχρόνος είναι ανεξάρτητος από κάθε παρατηρητή. Ωστόσο, περιγράφοντας τα φυσικά φαινόμενα (που συμβαίνουν σε ορισμένες στιγμές του χρόνου σε μια δεδομένη περιοχή του διαστήματος), κάθε παρατηρητής επιλέγει ένα κατάλληλο μετρητικό σύστημα συντεταγμένων. Τα γεγονότα καθορίζονται από τέσσερις πραγματικούς αριθμούς σε κάθε τέτοιο σύστημα συντεταγμένων. Οι τροχιές των στοιχειωδών (σημείων) σωματιδίων μέσα στο χώρο και το χρόνο είναι μια συνέχεια των γεγονότων που ονομάζεται γραμμή κόσμου του σωματιδίου. Επεκταμένα ή σύνθετα αντικείμενα (αποτελούνται από πολλά στοιχειώδη σωματίδια) είναι η ένωση πολλών γραμμών κόσμου πλεγμένων μεταξύ τους λόγω των αλληλεπιδράσεών τους μέσα στον χωροχρόνο σε μία «κόσμο-πλεξούδα».
Ωστόσο, στη φυσική, είναι σύνηθες να συμπεριφερόμαστε σε ένα εκτεταμένο αντικείμενο ως ένα «σωματίδιο» ή «πεδίο» με τη δική του μοναδική θέση (π.χ. κέντρο μάζας) σε κάθε δεδομένη στιγμή, έτσι ώστε η γραμμή κόσμου ενός σωματιδίου ή δέσμη φωτός είναι ο δρόμος που το σωματίδιο ή δέσμη παίρνει στο χωροχρόνο και αντιπροσωπεύει την ιστορία του σωματιδίου ή δέσμης. Η γραμμή κόσμου της τροχιάς της Γης (σε μια τέτοια περιγραφή) απεικονίζεται σε δύο χωρικές διαστάσεις x και y (το επίπεδο της τροχιάς της Γης) και χρονική διάσταση κάθετη προς x και y. Η τροχιά της Γης είναι μια έλλειψη στο χώρο και μόνο, αλλά η γραμμή κόσμου του είναι μια έλικα στο χωροχρόνο.
Η ενοποίηση του χώρου και του χρόνου εξηγείται από την κοινή πρακτική της επιλογής ενός μετρικού (το μέτρο που καθορίζει το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο γεγονότων στο χωροχρόνο) έτσι ώστε και οι τέσσερις διαστάσεις μετρούνται σε μονάδες της απόστασης: Αναπαριστώντας ένα γεγονός ως (σε μετρήσεις Lorentz) ή  (στις αρχικές μετρήσεις Minkowski) όπου c είναι η ταχύτητα του φωτός. Οι μετρικές περιγραφές Χώρος του Minkowski και διαστήματα χώρου, φωτός, χρόνου δίνονται παρακάτω ακολουθήσετε αυτή τη σύμβαση, όπως και τα συμβατικά σκευάσματα του μετασχηματισμού Lorentz.
Χωροχρονικά διαστήματα
Σε έναν Ευκλείδειο χώρο, ο διαχωρισμός μεταξύ δύο σημείων μετράται από την απόσταση μεταξύ των δύο σημείων. Η απόσταση είναι καθαρά χωρική, και είναι πάντα θετική. Στο χωροχρόνο, ο διαχωρισμός μεταξύ δύο γεγονότων μετράται από το αμετάβλητο διάστημα μεταξύ των δύο γεγονότων, τα οποία λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο το χωρικό διαχωρισμό μεταξύ των γεγονότων, αλλά και το χρονικό χωρισμό τους. Το διάστημα, s2, μεταξύ των δύο γεγονότων ορίζεται ως εξής:  (spacetime interval), όπου c είναι η ταχύτητα του φωτός και Δr και Δt υποδηλώνουν διαφορές των συντεταγμένων του χώρου και του χρόνου, αντίστοιχα, μεταξύ των γεγονότων. (Σημειώστε ότι η επιλογή των s^2 σημείων για τα παραπάνω ακολουθείται ο η σύμβαση του χρόνου (-. + + +) Άλλες χρήσεις αντιστρέφουν τα σημάδια s^2.)
Ορισμένοι τύποι των γραμμών κόσμου (που ονομάζονται γεωδαιτικές του χωροχρόνου) είναι τα συντομότερα μονοπάτια μεταξύ δύο γεγονότων, με την απόσταση που ορίζεται από την άποψη χωροχρονικών διαστημάτων. Η έννοια της γεωδαιτική γίνεται κρίσιμη στη γενική σχετικότητα, καθώς η γεωδαιτική κίνηση μπορεί να θεωρηθεί ως «καθαρή κίνηση» (αδρανειακή κίνηση) μέσα στον χωροχρόνο, δηλαδή, απαλλαγμένο από κάθε εξωτερική επιρροή.
ΤΑ χωροχρονικά διαστήματα μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις διαφορετικούς τύπους, με βάση είτε το χρονικό διαχωρισμό ή το διαχωρισμό του χώρου (\Delta r^2) αναλόγως ποιο γεγονός είναι μεγαλύτερο.
Χρονικά διαστήματα
Για δύο γεγονότα που χωρίζονται από ένα χρονικό διάστημα, περνά αρκετός χρόνος μεταξύ τους, για να υπάρξει μια σχέση αιτίας-αποτελέσματος μεταξύ των δύο γεγονότων. Για ένα σωματίδιο που ταξιδεύει μέσα στο χώρο με μικρότερη από την ταχύτητα του φωτός, οποιαδήποτε δύο γεγονότα που συμβαίνουν σε ή από το σωματίδιο θα πρέπει να διαχωρίζονται από ένα χρονικό διάστημα. Ζεύγη με χρονικό διαχωρισμό ορίζουν ένα αρνητικό τετράγωνο χωροχρονικού διαστήματος (s^2 < 0) και μπορεί το ένα να συμβεί στο παρελθόν η το μέλλον του άλλου. Υπάρχει ένα πλαίσιο αναφοράς έτσι ώστε τα δύο γεγονότα που παρατηρήθηκαν να συμβούν στην ίδια χωρική θέση, αλλά δεν υπάρχει πλαίσιο αναφοράς στο οποίο τα δύο γεγονότα μπορεί να συμβούν ταυτόχρονα.
Το μέτρο του χρονικού χωροχρονικού διαστήματος περιγράφεται από την κατάλληλη στιγμή, \Delta\tau:
(proper time). Το σωστό χρονικό διάστημα θα μπορούσε να μετρηθεί από έναν παρατηρητή με ένα ρολόι που ταξιδεύει μεταξύ των δύο γεγονότων σε ένα αδρανειακό πλαίσιο αναφοράς, όταν η πορεία του παρατηρητή τέμνει κάθε περίπτωση,όταν συμβαίνει το γεγονός αυτό. (Η κατάλληλη στιγμή καθορίζει έναν πραγματικό αριθμό, δεδομένου ότι το εσωτερικό της τετραγωνικής ρίζας είναι θετική.)
Διαστήματα φωτός
Σε ένα διάστημα φωτός η χωρική απόσταση μεταξύ δύο γεγονότων είναι ακριβώς ισορροπημένη με βάση το χρονικό διάστημα μεταξύ των δύο γεγονότων. Τα γεγονότα καθορίζουν ένα τετραγωνικό χωροχρονικό διάστημα μηδενικού (s^2 = 0). Τα διαστήματα φωτός είναι επίσης γνωστά ως «μηδενικά» διαστήματα.
Τα γεγονότα που συμβαίνουν ή ξεκινούν από ένα φωτόνιο κατά μήκος της διαδρομής του (δηλαδή, ενώ ταξιδεύει σε c, ταχύτητα του φωτός), όλα έχουν διαχωρισμό φωτός. Λαμβάνοντας υπόψη ένα γεγονός, όλα αυτά τα γεγονότα που ακολουθούν στο διάστημα φωτός καθορίζουν τη διάδοση του σε κώνο φωτός, καθώς και όλα τα γεγονότα που προηγήθηκαν από ένα διάστημα φωτός ορίζουν ένα δεύτερο (γραφικά ανεστραμμένο, η οποία είναι «pastward») κώνο φωτός.
Χωρικά διαστήματα
Όταν ένας χώρος σαν διάστημα χωρίζει δύο γεγονότα, δεν περνά αρκετός χρόνος μεταξύ των περιστατικών τους για να υπάρχει μια αιτιώδης σχέση που να διασχίζει τη χωρική απόσταση μεταξύ των δύο γεγονότων κατά την ταχύτητα του φωτός ή και πιο αργά. Σε γενικές γραμμές, τα γεγονότα του ενός δεν συμβαίνουν στο μέλλον ή το παρελθόν του άλλου. Υπάρχει ένα πλαίσιο αναφοράς έτσι ώστε τα δύο γεγονότα που παρατηρήθηκαν να συμβούν κατά την ίδια στιγμή, αλλά δεν υπάρχει πλαίσιο αναφοράς στο οποίο τα δύο γεγονότα να μπορούν να συμβούν στην ίδια χωρική θέση.
Γι αυτά τα χωρικά ζεύγη εκδήλωση με θετικό τετράγωνο χωροχρονικού διαστήματος(s^2 > 0), η μέτρηση του χωρικού χωρισμού είναι η κατάλληλη απόσταση :
(κατάλληλη απόσταση).
Όπως και η κατάλληλη στιγμή του χρονικού διαστήματος, έτσι και η κατάλληλη στιγμή του χωρικού χωροχρονικού διαστήματος, είναι πραγματικός αριθμός.
Μαθηματικά των χωροχρόνων
Για φυσικούς λόγους, ένα χωροχρονικό συνεχές μαθηματικά ορίζεται ως μια τεσσάρων διαστάσεων, ομαλή, συνδεδεμένη πολλαπλή του Lorentzian(M,g). Αυτό σημαίνει ότι η ομαλή μονάδα μέτρησης Lorentz g έχει υπογραφή (3,1). Η μονάδα μέτρησης καθορίζει τη γεωμετρία του χωροχρόνου, καθώς και τον προσδιορισμό της γεωδαιτικής των σωματιδίων και των δεσμών φωτός. Σχετικά κάθε σημείο (γεγονός) σε αυτή την πολλαπλή, διαγράμματα συντεταγμένων χρησιμοποιούνται για να αναπαραστήσουν παρατηρητές σε πλαίσια αναφοράς. Συνήθως, οι καρτεσιανές συντεταγμένες χρησιμοποιούνται. Επιπλέον, για λόγους απλούστευσης, η ταχύτητα του φωτός cσυνήθως θεωρείται ότι είναι η ενότητα.
Ένα πλαίσιο αναφοράς (παρατηρητής) μπορεί να ταυτιστεί με ένα από αυτά τα διαγράμματα συντεταγμένων, Έναν παρατηρητή μπορεί να περιγράψει κάθε είδους εκδήλωση p. Ένα άλλο πλαίσιο αναφοράς μπορεί να προσδιοριστεί από ένα δεύτερο διάγραμμα συντεταγμένων για p. Δύο παρατηρητές (έναw σε κάθε πλαίσιο αναφοράς) μπορούν να περιγράψουν το ίδιο γεγονός p αλλά να λαμβάνουν διαφορετικές περιγραφές.
Συνήθως, πολλά διαγράμματα επικάλυψης συντεταγμένων απαιτούνται για την κάλυψη μίας πολλαπλής. Δεδομένων δύο διαγράμματα συντεταγμένων, το ένα περιέχει p (αντιπροσωπεύει παρατηρητή) και το άλλο περιέχειq(που εκπροσωπεί άλλο παρατηρητή), η τομή των διαγραμμάτων αντιπροσωπεύει την περιοχή του χωροχρόνου στον οποίο και οι δύο παρατηρητές μπορούν να μετρήσουν φυσικές ποσότητες και ως εκ τούτου να συγκρίνουν τα αποτελέσματα. Η σχέση μεταξύ των δύο σειρές μετρήσεων δίνεται από ένα μη ενικό μετασχηματισμό συντεταγμένων σε αυτό το σημείο τομής. Η ιδέα των συντεταγμένων διαγραμμάτων ως τοπικούς παρατηρητές οποίοι μπορούν να εκτελέσουν μετρήσεις στην περιοχή τους κάνει επίσης καλή φυσική αίσθηση, καθώς αυτό είναι το πώς κάποιος συλλέγει πραγματικά φυσικά στοιχεία-σε τοπικό επίπεδο.
Για παράδειγμα, δύο παρατηρητές, ένας εκ των οποίων είναι στη Γη, αλλά ο άλλος που είναι σε ένα γρήγορο πύραυλο στον Δία, μπορεί να παρατηρήσει έναν κομήτη συντρίβεται στον Δία ( αυτό είναι το γεγονός p). Σε γενικές γραμμές, θα διαφωνούν για την ακριβή θέση και το χρονοδιάγραμμα αυτής της σύγκρουσης, δηλαδή, θα έχουν διαφορετικές 4-πλειάδες (δεδομένου ότι χρησιμοποιούν διαφορετικά συστήματα συντεταγμένων). Αν και οι κινηματικές τους περιγραφές θα διαφέρουν, δυναμικοί (φυσικοί) νόμοι, όπως η διατήρηση της ορμής και ο πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής, θα εξακολουθούν να ισχύουν. Στην πραγματικότητα, η θεωρία της σχετικότητας απαιτεί κάτι περισσότερο από αυτό, υπό την έννοια ότι προβλέπει αυτούς (και όλους τους άλλους φυσικούς) νόμους να λαμβάνουν την ίδια μορφή σε όλα τα συστήματα συντεταγμένων. Αυτό εισάγει τανυστές στην σχετικότητα, με την οποία εκπροσωπούνται όλες οι φυσικές ποσότητες.
οι Γεωδαιτικές λέγεται ότι είναι χρoνικές, μηδενικές, ή χωρικές αν το εφαπτόμενο διάνυσμα σε ένα σημείο της γεωδαιτικής είναι αυτής της φύσης Τα Μονοπάτια των σωματιδίων και των δεσμών φωτός στον χωροχρόνο αντιπροσωπεύονται από τις χρονικές και μηδενικές (του φωτός) γεωδαιτικές, αντίστοιχα..
Τοπολογία
Οι παραδοχές που περιλαμβάνονται στον ορισμό του χωροχρόνου συνήθως αιτιολογούνται από τις ακόλουθες σκέψεις.
Η συνεκτική παραδοχή εξυπηρετεί δύο βασικούς σκοπούς. Πρώτον, διαφορετικοί παρατηρητές που κάνουν μετρήσεις (αναπαριστάμενοι από συντεταγμένες διαγραμμάτων) θα πρέπει να είναι σε θέση να συγκρίνουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τη μη κενή τομή των διαγραμμάτων. Αν η συνεκτική παραδοχή αφαιρεθεί,, αυτό δεν θα ήταν δυνατό. Δεύτερον, για μια πολλαπλή, οι ιδιότητες της σύνδεσης και της συνεκτικότητας της διαδρομής είναι ισοδύναμες, και το ένα απαιτεί την ύπαρξη των διαδρομών (ιδίως, γεωδαισιακής) στο χωροχρόνο να εκπροσωπεί την κίνηση των σωματιδίων και της ακτινοβολίας.
Κάθε χωροχρόνος είναι paracompact. Αυτή η ιδιότητα, συμμαχώντας με την ομαλότητα του χωροχρόνου, δημιουργεί μία λεία γραμμική σύνδεση, μια σημαντική δομή στη γενική σχετικότητα. Μερικά σημαντικά θεωρήματα για την κατασκευή χωροχρόνων από συμπαγή και μη-συμπαγή πολλαπλές περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
Χωροχρονικές συμμετρίες
Συχνά στη σχετικότητα, μελετώνται χωροχρόνοι που έχουν κάποια μορφή συμμετρίας. Καθώς επίσης και βοηθούν να χαρακτηριστουν οι χωροχρόνοι, αυτές οι συμμετρίες συνήθως χρησιμεύουν ως απλουστευτική παραδοχή σε εξειδικευμένες εργασίες. Μερικές από τις πιο δημοφιλείς περιλαμβάνουν:
Δομή αιτιών
Η αιτιώδης δομή ενός χωροχρόνου περιγράφει αιτιώδεις σχέσεις μεταξύ των ζευγαριών των σημείων του χωροχρόνου με βάση την ύπαρξη ορισμένων τύπων καμπύλων που ενώνουν τα σημεία.
Ο χωροχρόνος της ειδικής σχετικότητας
Η γεωμετρία του χωροχρόνου σε ειδική σχετικότητα περιγράφεται από την μονάδα μέτρησης Μινκόφσκι για R4. Αυτός ο χωροχρόνος ονομάζεται χώρος Μινκόφσκι. Η μονάδα μέτρησης Μινκόφσκι συνήθως συμβολίζεται\eta και μπορεί να γραφεί ως τέσσερα επί τέσσερα-πλέγμα.
όπου το Landau-Lifshitz χώρου σύμβασης χρησιμοποιείται. Μια βασική παραδοχή της σχετικότητας είναι ότι οι μετασχηματισμοί των συντεταγμένων πρέπει να αφήνουν τα χωροχρονικά διαστήματα αμετάβλητα. Τα διαστήματα είναι αμετάβλητα στους μετασχηματισμούς Lorentz. Αυτή η ιδιότητα αναλλοίωτου οδηγεί στη χρήση του τεσσάρων-φορέα (και άλλους τανυστές) στην περιγραφή της φυσικής.
Για να κυριολεκτήσουμε, μπορεί κανείς να εξετάσει επίσης τα γεγονότα στην νευτώνεια φυσική ως έναν απλό χωροχρόνο. Αυτό είναι, καθώς και τα συστήματα των συντεταγμένων σχετίζονται με τους μετασχηματισμούς του Γαλιλαίου. Ωστόσο, δεδομένου ότι αυτά διατηρούν χωρικές και χρονικές αποστάσεις ανεξάρτητα, ένας τέτοιος χωροχρόνος μπορεί να αναλυθεί σε χωρικές συντεταγμένες συν χρονικές συντεταγμένες, το οποίο δεν είναι δυνατό στη γενική περίπτωση.
Ο χωροχρόνος της γενικής σχετικότητας
Στη γενική σχετικότητα θεωρείται ότι ο χωροχρόνος καμπυλώνεται από την παρουσία της ύλης (ενέργεια), την καμπυλότητα που εκπροσωπείται από τον τανυστή του Riemann. Στην ειδική θεωρία της σχετικότητας, ο τανυστής Riemann είναι ταυτόσημα μηδέν, και έτσι αυτή η έννοια της «μη-curvedness» εκφράζεται μερικές φορές από τη δήλωση ότι ο χωροχρόνος Μονκόφσκι είναι επίπεδος.
Οι παλαιότερες συζητημένες έννοιες των χρόνου, του χώρου και του φωτός διαστημάτων στην ειδική θεωρία της σχετικότητας μπορούν ομοίως να χρησιμοποιηθούν για την ταξινόμηση μονοδιάστατων καμπυλών μέσω κυρτού χωροχρόνου. Ένας χρόνος τύπου καμπύλη μπορεί να θεωρηθεί ως ένα όπου το διάστημα μεταξύ δύο απειροελάχιστα κοντά γεγονότα στην καμπύλη είναι χρονοειδείς, και το ίδιο και για το φως, - και τις χωρικές καμπύλες. Τεχνικά και τα τρία είδη των καμπυλών καθορίζονται συνήθως όσον αφορά το κατά πόσον το εφαπτόμενο διάνυσμα σε κάθε σημείο της καμπύλης είναι ο χρόνοςτύπου, φωτός-, ή χώρουτύπου. Η γραμμή κόσμου από ένα πιο αργό από το φως αντικείμενο θα είναι πάντα μια χρονοειδής καμπύλη, ο γραμμικός κόσμος του χωρίς μάζα σωματιδίου όπως ένα φωτόνιο θα είναι μια φωτοειδής τύπου καμπύλη, και μία χώροειδής τύπου καμπύλη θα μπορούσε να είναι η γραμμή κόσμου ενός υποθετικού ταχυονίου. Στην γειτονιά του οποιουδήποτε γεγονότος, χρονοειδείς καμπύλες που περνούν μέσα από συμβάν θα παραμείνουν μέσα σε αυτού του γεγονότος το παρελθόν και το μέλλον κώνοι φωτός, οι φωτοειδείς -καμπύλες που περνούν μέσα στο συμβάν θα είναι στην επιφάνεια των κώνων φωτός, -χωροειδείς καμπύλες που περνούν μέσα στο συμβάν θα είναι έξω από τους κώνους φωτός. Κάποιος μπορεί επίσης να καθορίσει την έννοια των 3-διαστάσεων «χωροειδής υπερεπιφάνεια», μια συνεχής 3-διαστάσεων «φέτα», μέσω της 4-διαστάσεων μέρος την ιδιότητα ότι κάθε καμπύλη που περιέχεται εξ ολοκλήρου σε αυτή την υπερεπιφάνεια είναι ένας χώρος τύπου καμπύλη.
Πολλοί χωροχρόνος συνεχή έχουν φυσικές ερμηνείες που οι περισσότεροι φυσικοί θα θεωρούσαν παράξενο ή ανησυχητικό. Για παράδειγμα, ένας συμπαγής χωροχρόνος έχει κλειστές χρονικές καμπύλες, οι οποίες παραβιάζουν τις συνήθεις ιδέες μας της αιτιότητας (δηλαδή, μελλοντικά γεγονότα θα μπορούσαν να επηρεάσουν το παρελθόν). Για το λόγο αυτό, η μαθηματικοί φυσικοί θεωρούσαν συνήθως μόνο περιορισμένα υποσύνολα όλων των πιθανών χωροχρόνων. Ένας τρόπος να γίνει αυτό είναι να μελετήσουμε «ρεαλιστικές» λύσεις των εξισώσεων της γενικής σχετικότητας. Ένας άλλος τρόπος είναι να προσθέσουμε κάποια επιπλέον «φυσική λογική», αλλά εξακολουθεί να είναι σχετικά γενικής φύσεως γεωμετρικούς περιορισμούς και να προσπαθήσουμε να αποδείξουμε ενδιαφέροντα πράγματα για τους απορρέους χωροχρόνους. Η δεύτερη προσέγγιση έχει οδηγήσει σε κάποια σημαντικά αποτελέσματα, κυρίως η Penrose Hawking μοναδικότητα θεωρημάτων.
Κβαντισμένος χωροχρόνος
Στη γενική σχετικότητα, ο χωρόχρονος είναι υποτίθεται ομαλός και συνεχής και όχι μόνο με τη μαθηματική έννοια. Στη θεωρία της κβαντομηχανικής, υπάρχει μια εγγενής παρούσα διακριτικότητα στη φυσική. Σε μια προσπάθεια να συμφιλιώσει τις δύο αυτές θεωρίες, μερικές φορές είναι δεδομένο ότι ο χωροχρόνος θα πρέπει να κβαντωθεί στις πολύ μικρότερες κλίμακες. Σύγχρονη θεωρία επικεντρώνεται στη φύση του χωροχρόνου στη κλίμακα Planck. Αιτιώδης σετ, βαρύτητα κβαντικών βρόχων, θεωρία χορδών και μαύρη τρύπα θερμοδυναμικής όλες προβλέπουν ένα κβαντισμένο χωροχρόνο με τη συμφωνία της τάξεως του μεγέθους. Η βαρύτητα κβαντικών   βρόχων κάνει ακριβείς προβλέψεις για τη γεωμετρία του χωροχρόνου στην κλίμακα Planck.
Προνομιακός χαρακτήρας του 3 ​​+1 χωροχρόνου
Υπάρχουν δύο είδη διαστάσεων, το χωροταξικό (διπλής κατεύθυνσης) και το χρόνο (μονής κατεύθυνσης). Έστω ότι ο αριθμός των χωρικών διαστάσεων είναι Β και ο αριθμός χρονικών διαστάσεων είναι Τ. To Ν = 3 και T = 1, υπόψη τις περιέχουσες συμπαγοποιημένες διαστάσεις που επικαλείται η θεωρία χορδών μη ανιχνεύσιμο μέχρι σήμερα, μπορεί να εξηγηθεί με μια έκκληση προς τις φυσικές συνέπειες του να αφήσει N '«να διαφέρει από 3 και Τ να διαφέρει από το 1. Το επιχείρημα είναι συχνά ενός ανθρωπικού χαρακτήρα.