Νικόλαος_Α΄_της_Ρωσίας
Γενικότερα
Μία σημαντική πτυχή της εξωτερικής πολιτικής του ήταν η επιστροφή στις αρχές της Ιεράς Συμμαχίας. Ενισχύθηκε ο ρόλος της Ρωσίας στην καταπολέμηση όλων των μορφών του πνεύματος της αλλαγής στην Ευρώπη. Ήταν κατά τη διάρκεια της βασιλείας του που η Ρωσία έλαβε το κολακευτικό παρατσούκλι του «χωροφύλακα της Ευρώπης». Μετά από το αίτημα της Αυστριακής αυτοκρατορίας η Ρωσία πήρε μέρος στην καταστολή της επανάστασης στην Ουγγαρία η οποία προσπαθούσε να απελευθερωθεί από το ζυγό της Αυστρίας με αποτέλεσμα να σωθεί ο θρόνος του Φραγκίσκου Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας. Το τελευταίο γεγονός δεν εμπόδισε τον αυστριακό αυτοκράτορα ο οποίος φοβόταν την υπερβολική ενίσχυση της θέσης της Ρωσίας στα Βαλκάνια να λάβει σύντομα θέση αντιπαράθεσης με τον Νικόλαο Α΄ κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου ακόμη και να απειλήσει με είσοδο στον πόλεμο στο πλευρό της εχθρικής συμμαχίας κατά της Ρωσίας. Μια ξεχωριστή θέση στην εξωτερική πολιτική του Νικολάου Α΄ πήρε το Ανατολικό Ζήτημα. Η Ρωσία υπό τον Νικόλαο Α΄ παραιτήθηκε από τα σχέδια διχοτόμησης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ξεκίνησε μιαν εντελώς διαφορετική πολιτική στα Βαλκάνια, την πολιτική της προστασίας του Ορθόδοξου πληθυσμού και της διασφάλισης των θρησκευτικών και πολιτικών δικαιωμάτων τους, ακόμη δε και την καθίδρυση της πολιτικής τους ανεξαρτησίας. Η Ρωσία προσπάθησε να επεκτείνει την επιρροή της στα Βαλκάνια και την να διασφαλίσει την απρόσκοπτη διέλευση του στόλου της στα στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελλίων. Κατά τη διάρκεια των Ρωσο-τουρκικών πόλεμων του 1806-1812 και του 1828-1829 η Ρωσία είχε σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή αυτής της πολιτικής. Κατόπιν αιτήματος της Ρωσίας, που δήλωσε προστάτιδα όλων των Χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ο σουλτάνος ​​αναγκάστηκε να αναγνωρίσει την ελευθερία και την ανεξαρτησία της Ελλάδας και την αυτονομία της Σερβίας (1830). Κορυφώθηκε η επιρροή της Ρωσίας στην Κωνσταντινούπολη η οποία κέρδισε το δικαίωμα να εμποδίζει τη διέλευση ξένων πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα. Η υποστήριξη των Ορθοδόξων Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τη Ρωσία είχε ως αποτέλεσμα την επιδείνωση των σχέσεων της με την Οθωμανική Αυτοκρατορία η οποία τελικά κήρυξε πόλεμο στη Ρωσία. Το ξέσπασμα του πολέμου με την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1853 σημαδεύτηκε από τη λαμπρή νίκη του ρωσικού στόλου από το ναύαρχο Ναχίμοφ, που νίκησε τον εχθρό στη Σινώπη. Ήταν η τελευταία μεγάλη ναυμαχία των ιστιοφόρων. Όμως οι στρατιωτικές αυτές επιτυχίες της Ρωσίας είχαν δημιουργήσει μια αρνητική στάση στη Δύση. Οι μεγάλες δυνάμεις δεν ήταν ικανοποιημένες με την ενίσχυση της Ρωσίας εξαιτίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Έτσι δημιουργήθηκε η στρατιωτική συμμαχία της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας. Το 1854 η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία εισήλθαν στον πόλεμο στο πλευρό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Για τη Ρωσία ήταν δύσκολο να αντισταθεί σε αυτές τις ευρωπαϊκές δυνάμεις. Κύρια πολεμική σύγκρουση εκτυλίχθηκε στην Κριμαία. Τον Οκτώβριο του 1854 οι Σύμμαχοι πολιόρκησαν τη Σεβαστούπολη. Ο Ρωσικός στρατός υπέστη μια σειρά από ήττες και δεν μπορούσε να παρέχει βοήθεια στην πολιορκημένη πόλη-φρούριο. Παρά την ηρωική άμυνα της πόλης επί 11 μήνες η πόλη πολιορκήθηκε και τον Αύγουστο του 1855 οι υπερασπιστές της Σεβαστούπολης αναγκάστηκαν να παραδώσουν την πόλη. Στις αρχές του 1856 μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο υπογράφηκε η συνθήκη ειρήνης του Παρισιού. Σύμφωνα με τους όρους της η Ρωσία δεν μπορούσε να διατηρεί ναυτικό στόλο στη Μαύρη Θάλασσα. Έτσι η Ρωσία γίνεται ευάλωτη στη θάλασσα και καθίσταται αδύνατη να διεξαγάγει ενεργή εξωτερική πολιτική στην περιοχή. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Νικολάου Α΄ η Ρωσία πήρε μέρος στους εξής πολέμους: στον Καυκάσιο πόλεμο του 1817-1864, στον Ρωσοπερσικό πόλεμο του 1826-1828, στον Ρωσο-τουρκικό πόλεμο του 1828-29 και στον Κριμαϊκό πόλεμο του 1853-56.left|thumb|220px| Η σωρός του Νικολάου Α'.