cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ρα
Ο Ρα (κοπτικά: ⲣⲏ) ήταν για τους Αιγύπτιους ο θεός ήλιος με κεφάλι γερακιού. Ενώθηκε με τον Άμμωνα και αποτέλεσε τη μεγάλη δυναστική θεότητα της Αιγύπτου. Οι Αιγύπτιοι υποστήριζαν ότι αυτός έφτιαχνε τους ανθρώπους και αυτοαποκαλούνταν τα ζωντανά του Ρα. Στο κεφάλι του είχε έναν ηλιακό δίσκο και το κεφάλι γερακιού ήταν όμοιο με εκείνο του Ώρου και του Σόκαρ. Με την πέμπτη δυναστεία (2494-2345 π.Χ.) είχε γίνει ένας σημαντικός θεός στην αρχαία Αιγυπτιακή θρησκεία, ο οποίος προσδιορίζεται κατά κύριο λόγο με τον μεσημεριανό ήλιο. Η έννοια του ονόματος είναι αβέβαιη, αλλά πιστεύεται ότι, αν δεν είναι μια λέξη για την «Ήλιος» μπορεί να είναι μια παραλλαγή του ή συνδέονται με λέξεις που σημαίνουν «δημιουργική δύναμη» και «δημιουργός». Το κύριο κέντρο λατρείας του ήταν η Ηλιόπολη (Αιγυπτιακή ονομασία lunu που σημαίνει «ο τόπος των κιόνων»),που βγαίνει από τις ελληνικές λέξεις «Ήλιος» και «Πόλη»).
left|thumb|110 px|Ρα, ο θεός Ήλιος των Αιγυπτίων
Το κρυφό όνομα
Η Ίσις ήθελε ο Όσιρις να γίνει βασιλιάς στην Αίγυπτο. Έτσι έστειλε ένα φίδι (μια κόμπρα) να δαγκώσει τον Ρα, τον βασιλιά όλων των θεών. Η Ίσις του είπε πως θα τον γιατρέψει, αν εκείνος της αποκάλυπτε το μυστικό του όνομα, που ήταν ουσιαστικά το κλειδί της δύναμής του. Ο Ρα συμφώνησε και παρέδωσε τη δύναμή του στον Όσιρι.
Σήραγγα Καλλιδρόμου
Η σήραγγα του Καλλιδρόμου είναι δίδυμη σήραγγα μήκους 9,3 χλμ. που είναι μέρος της σιδηροδρομικής γραμμής υψηλών ταχυτήτων Αθηνών - Θεσσαλονίκης, στο τμήμα Τιθορέα-Λειανοκλάδι-Δομοκός. Είναι η μακρύτερη σιδηροδρομική σήραγγα της Ελλάδας και όλων των Βαλκανίων. Η κατασκευή της σήραγγας άρχισε το 1997, ενώ το 2013 έγιναν τα εγκαίνια, ενώ το 2018 ολοκληρώθηκε το κομμάτι Τιθορέα – Λιανοκλάδι και παραδόθηκε σε λειτουργία
Παραπομπές
Κ Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στη Στερεά Ελλάδα
Ταΰγετος
Ταΰγετος (ή Πενταδάκτυλος επί Βυζαντινών) ονομάζεται η υψηλότερη οροσειρά της Πελοποννήσου.
Στα αρχαία χρόνια ονομαζόταν Ταλετός.
Η ονομασία
Η ονομασία Ταΰγετος, όπως μαρτυρά ο Παυσανίας, έχει μυθολογικές ρίζες. Προέρχεται από την Ταϋγέτη, μία από τις Ατλαντίδες, η οποία, γεμάτη ντροπή από το αθέλητο ζευγάρωμά της με τον Δία, έβαλε τέλος στη ζωή της πέφτοντας σε γκρεμό του βουνού.
Ο Βιργίλιος τον αναφέρει ως "Ταΰγετα", ενώ κατά τη βυζαντινή περίοδο λεγόταν και "Πενταδάκτυλος", λόγω των πέντε κορυφών του κεντρικού συγκροτήματος.
Στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, η οροσειρά λεγόταν "Αγιολιάς ο μακρυνός", από το μεγάλο μήκος της οροσειράς, ή ""Ψηλός Αγιολιάς" λόγω του υψομέτρου, μέχρι τελικά που ξαναπήρε το αρχαίο όνομα, "Ταΰγετος".
Από τους Έλληνες ναυτικούς που βλέπουν την κορυφή του σε διοπτεύσεις, ονομάζεται "Βουνό της Μάνης".
Περιγραφή
Όμορφα χωριά, δύσβατα μονοπάτια, εύφορες κοιλάδες, διαδοχικές χαραδρώσεις που καταλήγουν στη θάλασσα, απότομες κορυφές και μεγάλα οροπέδια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του Ταΰγετου. Στη δυτική πλευρά του βρίσκεται η περιοχή της Καλαμάτας και στην ανατολική ο Μυστράς και η Σπάρτη.
Η περιοχή έχει ενταχθεί στο δίκτυο βιοτόπων Natura 2000. Επίσης, η περιοχή υπάγεται στις σημαντικές για τα πουλιά περιοχές της Ελλάδας (Important Bird Areas). αριστερά|εναλλ.=|μικρογραφία Ο Ταΰγετος καταλαμβάνει εκτάσεις των νομών Λακωνίας, Μεσσηνίας και Αρκαδίας. Στα ανατολικά, τον χωρίζει από τον Πάρνωνα ο Ευρώτας ποταμός. Στα δυτικά, οι απολήξεις του φτάνουν στη Μεσσηνιακή πεδιάδα, ενώ στα νότια προβάλλει η χερσόνησος της Μάνης μεταξύ του Λακωνικού και του Μεσσηνιακού κόλπου. Βόρεια, η λεκάνη της Μεγαλόπολης παρεμβάλλεται μεταξύ των Αρκαδικών βουνών και των βορειότερων προεκτάσεων του Ταΰγετου.
Η οροσειρά του Ταΰγετου μπορεί να διαχωριστεί σε τρεις ευρύτερες περιοχές: α) τον Βόρειο Ταΰγετο που εκτείνεται περίπου από το χωριό Λεοντάρι έως τη χαράδρα της Λαγκάδας β) τον Κεντρικό Ταΰγετο που εκτείνεται περίπου από τη Λαγκάδα έως το Οίτυλο γ) τον Νότιο Ταΰγετο, που περιλαμβάνει το όρος Σαγγιά, σχηματίζει τη χερσόνησο της Μάνης και καταλήγει στο ακρωτήριο Ταίναρο.
Η παραπάνω κατηγοριοποίηση είναι απλουστευτική και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αυστηρό γεωγραφικό όριο. Αντιστοίχως υπάρχουν αρκετές ιστοσελίδες και αναφορές στην διοικητική διαίρεση των νομών Λακωνίας και Μεσσηνίας που χωρίζουν το βουνό σε Λακωνικό Ταΰγετο και Μεσσηνιακό Ταΰγετο.
Χαρακτηριστικά της μορφολογίας του Ταΰγετου είναι η Μεγάλη Λαγκάδα που καταλήγει στο χωριό Τρύπη και τα φαράγγια του Ριντόμου, του Βυρού και της Βαρδούνιας. Ψηλότερη κορυφή του βουνού, αλλά και της Πελοποννήσου, είναι ο Προφήτης Ηλίας (2.405 μ.). Άλλες κορυφές του βουνού είναι το Σιδηρόκαστρο (2.340 μ.), το Σπανακάκι (2.024 μ.), η Νεραϊδοβούνα (2.020 μ.), τα Γούπατα (2.031 μ.), το Κουφοβούνι (1.850 μ.), το Χαλασμένο Βουνό (2.204 μ.) κ.α.
Το μεγαλύτερο μέρος του βουνού -όπως και τα περισσότερα βουνά της Πελοποννήσου- και ιδιαίτερα η ανώτερη ζώνη του, αποτελείται από πλακώδεις κρυσταλλικούς ασβεστόλιθους. Στο ανατολικό μέρος εμφανίζονται σχιστόλιθοι και φυλλίτες, ενώ πολλές ορθοπλαγιές σχηματίζονται από κρυσταλλικούς ασβεστόλιθους και δολομίτες. Γεωτεκτονικά, ο Ταΰγετος ανήκει στη ζώνη των Ταλέων ορέων.
Το κλίμα του Ταΰγετου είναι γενικά ηπειρωτικό, με μεγάλες χιονοπτώσεις κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Το μεγαλύτερο μέρος του καλύπτεται από έλατα και μαυρόπευκα, ενώ έχει μεγάλο αριθμό ρεμάτων και μικρών ποταμών.
Οικολογία
Στον Ταΰγετο διακρίνονται τέσσερις ζώνες βλάστησης, που έχουν σχέση με το υψόμετρο. Στα χαμηλά, ως τα 700-800 μ., κυριαρχούν οι μεσογειακοί θαμνώνες (μεσογειακή μακία), με μεγάλη ποικιλία θάμνων και φρυγάνων. Κυρίαρχα είδη είναι τα πουρνάρια, οι χουμαριές, τα σχίνα, τα σφενδάμια, οι γκορτσιές κ.ά. Από τα 700-800 μ. ως τα 1.700-1.800 μ. βρίσκεται η ζώνη των ορεινών κωνοφόρων, με κυρίαρχα είδη το μαυρόπευκο (pinus nigra), το έλατο και τον κέδρο. Πιο ψηλά, ως τα 2.000 μ., απλώνεται η λεγόμενη υποαλπική ζώνη, όπου φυτρώνουν μόνο λιγοστά έλατα και μαυρόπευκα και το έδαφος καλύπτεται από πολυετή, νανώδη φυτά και μικρούς θάμνους. Πάνω από τα 2.000 μ. βρίσκεται πλέον η αλπική ζώνη, όπου δεν υπάρχουν καθόλου δέντρα και μόνο νανώδη, πολυετή φυτά φύονται ανάμεσα στους βράχους και στα πετρολίβαδα.
Στον Ταΰγετο παρατηρείται και η λεγόμενη αζωνική βλάστηση των ρεματιών. Κυρίαρχο είδος αυτού του τύπου βλάστησης είναι ο πλάτανος (platanus orientalis), που φυτρώνει στις όχθες των ρεμάτων και σε χαράδρες, ανεξάρτητα από το υψόμετρο.
Ξεχωρίζουν η ακουιλέγια του Ταΰγετου (aquilegia ottonis ssp. taygeta), ο αστράγαλος του Ταΰγετου (astralagus taygeteus), η γιουρινέα του Ταΰγετου (jurinea taygetea), η καμπανούλα (campanula topoliana ssp. tordifolia) και το υπερικό του Ταΰγετου (hypericum taygeteum). Υπάρχουν επίσης πολλά ορχεοειδή, κρόκοι και καμπανούλες.
Σε παλαιότερες εποχές υπήρχαν στον Ταΰγετο πολύ περισσότερα είδη θηλαστικών. Είναι ιστορικά βεβαιωμένα ότι στα δάση του ζούσαν αρκούδες, λύκοι, λύγκες, ελάφια, ζαρκάδια και αγριογούρουνα. Σήμερα το βουνό φιλοξενεί 19 είδη θηλαστικών, όπως η αλεπού, ο λαγός, ο σκαντζόχοιρος, το κουνάβι, η νυφίτσα και ο ασβός, και ίσως το τσακάλι.
Η ορνιθοπανίδα του βουνού εξακολουθεί να είναι πλούσια, ενώ περιλαμβάνει και αρκετά σπάνια είδη. Από τα 87 είδη πουλιών που έχουν καταγραφεί, ξεχωρίζουν αρπακτικά, όπως ο φιδαετός, η γερακίνα, ο χρυσαετός, ο σπιζαετός, αλλά και πλήθος στρουθιόμορφων και άλλων πουλιών, όπως κίσσες, κοτσύφια, δρυοκολάπτες, φάσες κ.α.
Ο Ταΰγετος, όπως και τα περισσότερα όρη της Ελλάδας, αντιμετωπίζει οικολογικά προβλήματα, όπως αλόγιστη υλοτόμηση, πυρκαγιές, εκχερσώσεις και υπερβόσκηση που εμπόδισαν την φυσική αναγέννηση των δασών του, αλλά και τις λατομικές δραστηριότητες, τα έργα οδοποιίας και την αυθαίρετη δόμηση που αλλάζουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον του.
Ο Ταΰγετος στη λογοτεχνία
Ο Στράτης Μυριβήλης χαρακτήρισε τον Ταΰγετο "αρσενικό βουνό", ενώ ο Κώστας Ουράνης σημειώνει:
"Άλλοτε, πριν δω τον Ταΰγετο, εθεωρούσα κι εγώ, μαζί με όλους τους άλλους, κατώτερη τη φυλή αυτή, που χάθηκε από το πρόσωπο της γης χωρίς να αφήσει τίποτα για να θυμίζει τη διάβασή της: ούτε ένα ναό, ούτε ένα έργο τέχνης. Τώρα αισθάνομαι ότι οι Σπαρτιάτες άφησαν ως μνημείο τους τον Ταΰγετο, γιατί εμπνεόμενοι από την περήφανη παρουσία του, ύψωσαν την ψυχή τους ίσαμε την ψηλότερη κορφή του κι έγιναν ένα με αυτόν".
Ο ποιητής Κώστας Πασαγιάννης, με τη σειρά του, τον αντιμετωπίζει ως τη "μήτρα", που συμβολίζει την επιστροφή στην πατρίδα, ενώ για τον Νίκο Καζαντζάκη είναι "η σκληρή φωνή του ανήλεου θεού του γένους". Ο Νικηφόρος Βρεττάκος, τέλος, τον θέλει "αγαθό γέροντα", ο οποίος "του στάθηκε όπως ο κόρφος της μητέρας" του.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βουνά της Λακωνίας Κατηγορία:Βουνά της Μεσσηνίας Κατηγορία:Μάνη
20 Μαρτίου
Η 20ή Μαρτίου είναι η 79η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο (80η σε δίσεκτα έτη). Υπολείπονται 286 ημέρες.
Ορθόδοξη Εκκλησία
Κατηγορία:Ημέρες του έτους
Φράγκοι (αποσαφήνιση)
Η λέξη χρησιμοποιήθηκε με τις εξής έννοιες:
Μπλέιζ Μπέιλι
Ο Μπλέιζ Μπέιλι (πραγμ. όνομα Bayley Alexander Cooke) είναι Άγγλος τραγουδιστής της χέβι μέταλ μουσικής, ο οποίος έγινε γνωστός από την συμμετοχή του στο συγκρότημα των Iron Maiden από το 1994 ως το 1999.
Βιογραφία
Ξεκίνησε τη μουσική του καριέρα με τους Wolfsbane σε ηλικία 21 ετών. Το 1989, μετά από πέντε χρόνια προβών, ντέμο ηχογραφήσεων και ζωντανών εμφανίσεων, κυκλοφόρησαν τον πρώτο τους δίσκο με τίτλο "Live Fast, Die Fast". Κατά την περιοδεία για την προώθηση του δίσκου, άνοιγαν τις εμφανίσεις των Iron Maiden στο βρετανικό κομμάτι της περιοδείας τους για το άλμπουμ "No Prayer for the Dying". Ακολούθησε το ΕΡ "All Hell's Breaking Loose Down at Little Kathy Wilson's Place", το οποίο έφθασε στο # 48 στην πατρίδα τους, την ίδια θέση με το πρώτο τους άλμπουμ.
Το 1991, κυκλοφόρησαν το δίσκο "Down Fall The Good Guys" ο οποίος ανέβηκε στο # 53 και περιείχε το μοναδικό σινγκλ του συγκροτήματος το οποίο κατάφερε να μπει στους καταλόγους επιτυχιών, το τραγούδι "Ezy", που έφθασε στο # 68. Η δισκογραφική εταιρεία "Def American" διέκοψε τη συνεργασία της με τους Wolfsbane θεωρώντας ότι οι πωλήσεις τους δεν ήταν ικανοποιητικές, με το συγκρότημα να κυκλοφορεί το ζωντανά ηχογραφημένο "Massive Noise Injection" μέσω της "Bronze Company", το 1993. Ακολούθησε το ομώνυμο τους άλμπουμ το 1994, αλλά μετά τις ηχογραφήσεις του ο Μπέιλι επιλέχθηκε να αντικαταστήσει τον Μπρους Ντίκινσον στους Iron Maiden, με αποτέλεσμα το συγκρότημα να διαλυθεί.
αριστερά|μικρογραφία|150px|Ο Μπέιλι σε συναυλία το 2012 Μετά από ένα σοβαρό ατύχημα με την μοτοσυκλέτα του το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίσει πρόβλημα με το γόνατο του για μερικούς μήνες, ο Μπέιλι ηχογράφησε το άλμπουμ "The X Factor" με τους Iron Maiden, το οποίο κυκλοφόρησε το 1995 ανεβαίνοντας στο βρετανικό Top-10. Μετά από συνεχείς περιοδείες και τη συλλογή "Best of the Beast" του 1996 που περιείχε ένα νέο κομμάτι, το "Virus", οι Iron Maiden κυκλοφόρησαν το δεύτερο τους άλμπουμ με τον Μπέιλι στο μικρόφωνο, με τίτλο "Virtual XI". Ο δίσκος αποδείχθηκε ο λιγότερο επιτυχημένος από εμπορικής άποψης, που κυκλοφόρησε ποτέ το συγκρότημα. Τον Φεβρουάριο του 1999 ανακοινώθηκε η επιστροφή των Μπρους Ντίκινσον και Άντριαν Σμιθ στους Iron Maiden, με τον Μπέιλι να αποχωρεί σχηματίζοντας τους Blaze.
Οι Blaze υπέγραψαν στη δισκογραφική εταιρεία "SPV", κυκλοφορώντας το "Silicon Messiah" το 2000, ακολουθούμενο από το "Tenth Dimension" δύο χρόνια αργότερα και το ζωντανά ηχογραφημένο "As Live As It Gets" το 2003. Το τελευταίο στούντιο άλμπουμ των Blaze κυκλοφόρησε στις 26 Απριλίου 2004 με τίτλο "Blood & Belief", με το συγκρότημα να διαλύεται στις αρχές του 2007 λόγω σοβαρών οικονομικών προβλημάτων, αλλάζοντας τη σύνθεση του και το όνομα του σε Blaze Bayley.
Με αυτή την ονομασία (όπως επίσης και σαν Blaze Bayley Band ή BBB) ηχογράφησαν το ζωντανό "Alive in Poland" μέσα στο 2007. Τον Ιούλιο του 2008 κυκλοφόρησαν τον πρώτο τους δίσκο με τίτλο "The Man Who Would Not Die", ενώ μέσα στη χρονιά η σύζυγος του Μπέιλι, Ντέμι Χάτλαντς, πέθανε μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Τον Φεβρουάριο του 2010, το συγκρότημα κυκλοφόρησε το δεύτερο του άλμπουμ με τίτλο "Promise and Terror" αποσπώντας ιδιαίτερα θετικές κριτικές και περιοδεύοντας σε όλη την Ευρώπη.
Το 2013, ανακοίνωσε την κυκλοφορία της διπλής συλλογής με τίτλο "Soundtracks of my Life" για την τριακοστή επέτειο του σαν τραγουδιστή, ακολουθούμενη από μία μεγάλη παγκόσμια περιοδεία μέσα στο 2014. Δύο χρόνια αργότερα, κυκλοφόρησε το άλμπουμ "Infinite Entanglement" μέσω της Blaze Bayley Recordings.
Δισκογραφία
{|width="100%" align="center"|
Πηγές
Κατηγορία:Άγγλοι τραγουδιστές Κατηγορία:Άγγλοι μουσικοί Κατηγορία:Ροκ μουσικοί
Συμβίωση (βιολογία)
μικρογραφία| Σε μια [[Συμβίωση καθάρισης|συμβίωση καθαριότητας, το ψάρι κλόουν τρέφεται με μικρά ασπόνδυλα, τα οποία σε διαφορετική περίπτωση θα έβλαπταν τη θαλάσσια ανεμώνη. Επίσης, τα περιττώματα από το ψάρι-κλόουν παρέχουν θρεπτικά συστατικά στη θαλάσσια ανεμώνη. Το ψάρι-κλόουν προστατεύεται από τα αρπακτικά από τις κνιδοφόρους κύστεις της ανεμώνης που τσιμπούν, στα οποία το ψάρι-κλόουν έχει ανοσία. Από την άλλη, το ψάρι-κλόουν εκπέμπει έναν υψηλό ήχο που αποτρέπει τα ψάρια-πεταλούδες, τα οποία διαφορετικά θα έτρωγαν την ανεμώνη. Ως εκ τούτου, η σχέση ταξινομείται ως αμοιβαία. ]] Συμβίωση (σύν + βίος, "ζωή μαζί") (αγγλικά: symbiosis) είναι οποιοσδήποτε τύπος στενής και μακροπρόθεσμης βιολογικής αλληλεπίδρασης, μεταξύ δύο διαφορετικών βιολογικών οργανισμών, που μπορεί να εκφραστεί με διάφορες μορφές, οι σημαντικότερες εκ των οποίων είναι η αμοιβαιότητα, ο ομοσιτισμός και ο παρασιτισμός. Οι συμμετέχοντες οργανισμοί, ο καθένας από τους οποίους ονομάζεται συμβιώτης (symbiont), είναι απαραίτητο να προέρχονται από διαφορετικά είδη. Το 1879, ο Heinrich Anton de Bary το όρισε ως «η συμβίωση ανόμοιων οργανισμών». Ο όρος αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης ενός αιώνα, σχετικά με το αν θα έπρεπε να ταυτίζεται συγκεκριμένα με την αμοιβαιότητα, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με τους λειχήνες. Τελικά, οι βιολόγοι έχουν πλέον εγκαταλείψει αυτόν τον περιορισμό και θεωρούν την συμβίωση σαν μια γενικότερη έννοια, που χαρακτηρίζει διάφορους τύπους συνύπαρξης.
Η συμβίωση μπορεί να είναι υποχρεωτική, πράγμα που σημαίνει ότι ένας ή περισσότεροι από τους συμβιώτες εξαρτώνται ο ένας από τον άλλο για την επιβίωσή τους ή προαιρετική (ευκαιριακή), όταν μπορούν γενικά να ζήσουν και ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον.
Μπορεί επίσης να ταξινομηθεί βάσει της φυσικής προσκόλλησης των επιμέρους συμβιωτών. Έτσι, όταν οι συμβιώτες σχηματίζουν ένα ενιαίο σώμα, η συμβίωση ονομάζεται συζευκτική ή συνδετική, ενώ σε όλες τις άλλες περιπτώσεις χαρακτηρίζεται ως διαζευκτική. Επίσης, όταν ένας οργανισμός ζει στην επιφάνεια ενός άλλου, όπως οι ψείρες στο κεφάλι του ανθρώπου, ονομάζεται εξωσυμβίωση (ή εκτοσυμβίωση). Ενώ, όταν ένας συμβιώτης ζει μέσα στους ιστούς ενός άλλου οργανισμού, όπως γίνεται με τα δινοφύκη του γένους Symbiodinium, που ζούν εντός των κοραλλιών, ονομάζεται ενδοσυμβίωση. μικρογραφία| Διάγραμμα των έξι πιθανών τύπων συμβιωτικής σχέσης, από το αμοιβαίο όφελος έως την αμοιβαία βλάβη. Ο ορισμός της συμβίωσης αποτελούσε θέμα συζήτησης για 130 χρόνια. Το 1877, ο Albert Bernhard Frank χρησιμοποίησε τον όρο συμβίωση για να περιγράψει την σχέση αμοιβαιότητας στους λειχήνες. Το 1878, ο Γερμανός μυκητολόγος Heinrich Anton de Bary το όρισε ως «η συμβίωση ανόμοιων οργανισμών». Ο ορισμός διέφερε μεταξύ των επιστημόνων. Ορισμένοι να υποστήριζαν ότι θα έπρεπε να αναφέρεται μόνο σε μόνιμες σχέσεις αμοιβαιότητας, ενώ άλλοι υποστήριζαν ότι θα έπρεπε να ισχύει για όλες τις μόνιμες βιολογικές αλληλεπιδράσεις (με άλλα λόγια, για την αμοιβαιότητα, τον κομμενσαλισμό και τον παρασιτισμό, αποκλείοντας όμως σύντομες αλληλεπιδράσεις, όπως η θήρευση). Αυτός ο τελευταίος ορισμός έγινε ευρέως αποδεκτός από τους βιολόγους του 21ου αιώνα.
Υποχρεωτική έναντι προαιρετικής
Οι σχέσεις συμβίωσης μπορεί να είναι υποχρεωτικές, πράγμα που σημαίνει ότι ο ένας ή και οι δύο συμβιώτες εξαρτώνται εξ ολοκλήρου ο ένας από τον άλλο για την επιβίωσή τους. Για παράδειγμα, στους λειχήνες, που αποτελούνται από μυκητιακούς και φωτοσυνθετικούς συμβιώτες, οι μύκητες δεν μπορούν να ζήσουν μόνοι τους. Τα φύκια ή τα κυανοβακτήρια που συμβιώνουν σε λειχήνες, όπως η Trentepohlia, μπορούν γενικά να ζουν ανεξάρτητα, ως εκ τούτου η περίοδος κατά την οποία διατηρούν την συμβιωτική σχέση, περιγράφεται ως προαιρετική ή μη υποχρεωτική.
Φυσική αλληλεπίδραση
μικρογραφία| Ο όζος της ρίζας της σκλήθρας φιλοξενεί ενδοσυμβιωτικά βακτήρια που δεσμεύουν το άζωτο. Η ενδοσυμβίωση είναι κάθε συμβιωτική σχέση, στην οποία ο ένας συμβιώτης ζει μέσα στους ιστούς του άλλου, είτε εντός των κυττάρων, είτε εξωκυτταρικά. Παραδείγματα περιλαμβάνουν διάφορα μικροβιώματα· ριζόβια, όπως βακτήρια που δεσμεύουν το άζωτο και ζουν σε οζίδια στις ρίζες οσπρίων· ακτινομύκητες, όπως βακτήρια που δεσμεύουν το άζωτο, (πχ τα Frankia, που ζουν σε οζίδια στις ρίζες του σκλήθρου)· μονοκύτταρα φύκια μέσα σε κοράλλια,, που αναπτύσσονται σε υφάλους και βακτηριακοί ενδοσυμβιώτες, που παρέχουν βασικά θρεπτικά συστατικά σε περίπου 10%-15% των εντόμων.
Η εξωσυμβίωση είναι οποιαδήποτε συμβιωτική σχέση, στην οποία ο συμβιώτης ζει στην επιφάνεια του σώματος του ξενιστή, συμπεριλαμβανομένης της εσωτερικής επιφάνειας του πεπτικού συστήματος ή των πόρων των εξωκρινών αδένων. Μερικά παραδείγματα περιλαμβάνουν εξωπαράσιτα, όπως οι ψείρες· ομοσιτιστικούς εξωσυμβιώτες, όπως τα καρκινοειδή θυσανόποδα (barnacles), τα οποία προσκολλώνται στο σαγόνι των φαλαινών (μυστακοκήτη) και αμοιβαίους εξωσυμβιώτες, όπως τα ψάρια-καθαριστές. μικρογραφία| Ανταγωνισμός μεταξύ αρσενικών στα [[Κόκκινο ελάφι|κόκκινα ελάφια]]
Ανταγωνισμός
Ο ανταγωνισμός (competition) μπορεί να οριστεί ως μια αλληλεπίδραση μεταξύ οργανισμών ή ειδών, κατά την οποία η αρμοστικότητα του ενός μειώνεται από την παρουσία του άλλου. Η περιορισμένη παροχή τουλάχιστον ενός εκ των προσφρόμενων πόρων (όπως τροφή, νερό και χώρος διαβίωσης), που χρησιμοποιείται και από τους δύο, συνήθως προάγει αυτόν τον τύπο αλληλεπίδρασης, αν και ο ανταγωνισμός μπορεί επίσης να εκφραστεί και σε άλλες εκφάνσεις της συμβίωσης, όπως στην περίπτωση της διεκδίκησης των θηλυκών, από τους αρσενικούς οργανισμούς του ίδιου είδους, για αναπαραγωγή.
Στον ανταγωνισμό, η αλληλεπίδραση συνήθως θεωρείται ως μια κατάσταση, κατά την οποία και οι δύο πλευρές χάνουν («χάνω-χάνεις», αγγλ.: lose-lose). Κάποιες τέτοιες αλληλεπιδράσεις, μπορεί να εκφραστούν μεταξύ θαλάσσιων σφουγγαριών και κοραλλιών, τσακαλιών και μικρών ζώων ή λύκων και αρκούδων. Για παράδειγμα, στην πρώτη περίπτωση, το ένα από τα δύο είδη (πχ το θαλάσσιο σφουγγάρι) θα μπορούσε να πάρει όλα τα διαθέσιμα θρεπτικά συστατικά, που ακούγεται εκπληκτικό για το θαλάσσιο σφουγγάρι, το οποίο θα είχε σαν αποτέλεσμα, τα κοράλλια να μείνουν χωρίς πόρους. Όταν τα κοράλλια μείνουν χωρίς πόρους, πεθαίνουν και αυτό οδηγεί το οικοσύστημα εκτός ισορροπίας. Οι ύφαλοι έχουν ανάγκη να δημιουργούν κοράλλια, διότι χωρίς αυτά πεθαίνουν. Με τον θάνατο όμως των υφάλων, θα πεθάνουν και τα θαλάσσια σφουγγάρια, τα οποία δεν θα έχουν πλέον την δυνατότητα να αντλήσουν θρεπτικά συστατικά από αυτούς. Εδώ γίνεται πιο ξεκάθαρη η σχέση «χάνω-χάνεις», που αναφέρθηκε προηγουμένως. Τα δύο είδη χρειάζονται το ένα το άλλο. Το ίδιο ισχύει με τσακάλια και τα μικρά ζώα. Εάν δεν υπήρχαν μικρά ζώα, τότε το τσακάλια δεν θα είχαν τίποτα να θηρεύσουν. Παρόμοια κατάσταση θα συνέβαινε αν τα τσακάλια διαχειρίζονταν αποκλειστικά όλο το διαθέσιμο νερό. Τότε, τα μικρά ζώα θα εξαφανίζονταν από έλλειψη νερού, συνεπώς θα παρέσυραν σε εξαφάνιση και τα τσακάλια και ο φαύλος κύκλος θα συνεχιζόταν. Το τελευταίο παράδειγμα είναι λίγο διαφορετικό, με την έννοια ότι δεν αποτελεί σχέση θηράματος και θηρευτή, αλλά σχέση αρπακτικού με αρπακτικό. Εάν υποθέσουμε ότι σε έναν τόπο συνυπάρχουν αρκούδες και λύκοι και ένα από τα δύο είδη πάρει όλα τα διαθέσιμα θηράματα, τότε το άλλο είδος θα πεθάνει, οδηγώντας σε νέα αναταραχή της ισορροπίας του οικοσυστήματος, που με την σειρά του θα επηρεάσει και το ειδος που επιβίωσε. Όλα τελικά μπορεί να οδηγηθούν σε μια κατάσταση «χάνω-χάνεις», εάν το περιβάλλον δεν λειτουργεί στην εντέλεια. Ο ένας δεν μπορεί να ζήσει, όταν ο άλλος δεν εκτελεί σωστά την αποστολή του ή συμπεριφέρεται πολύ άπληστα με τα θηράματά του.
Αμοιβαιότητα
Ένα παράδειγμα αμοιβαιότητας είναι η σχέση μεταξύ των ψαριών-κλόουν ocellaris, που κατοικούν ανάμεσα στα πλοκάμια των θαλάσσιων ανεμώνων Ritteri. Το χωροκτητικό ψάρι προστατεύει την ανεμώνη από τα ψάρια που τρώνε ανεμώνες και τα πλοκάμια της ανεμώνης με τη σειρά τους, προστατεύουν το ψάρι-κλόουν από τους θηρευτές του. Μια ειδική βλέννα στο ψάρι-κλόουν το προστατεύει από τα πλοκάμια της ανεμώνης που τσιμπούν.
Παρόμοια περίπτωση παρατηρείται ανάμεσα στο καβούρι Pagarus και στην θαλάσσια ανεμώνη Adamsia Palliata, η οποία ζει στο όστρακο του κάβουρα. Από τη συμβίωση αυτή η ανεμώνη τρέφεται με τα υπολείμματα τροφής του κάβουρα, ενώ ο κάβουρας είναι καμουφλαρισμένος από την ανεμώνη, της οποίας τα  κύτταρά που τσιμπούν τον προστατεύουν απο θηρευτές.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι ο γωβιός (goby), ένα ψάρι που μερικές φορές ζει μαζί με μια γαρίδα. Η γαρίδα σκάβει και καθαρίζει ένα λαγούμι στην άμμο, στο οποίο ζει μαζί με τον γωβιό. Η γαρίδα είναι σχεδόν τυφλή, αφήνοντάς την ευάλωτη στα αρπακτικά, όταν βρίσκεται έξω από το λαγούμι της. Σε περίπτωση κινδύνου, ο γωβιός αγγίζει τη γαρίδα με την ουρά του, για να την προειδοποιήσει. Όταν συμβεί αυτό, τόσο η γαρίδα, όσο και ο γωβιός αποσύρονται γρήγορα στο λαγούμι. Άλλα είδη γωβιών (Elacatinus spp.) καθαρίζουν επίσης τα εξωπαράσιτα σε άλλα ψάρια, το οποίο πιθανώς αποτελεί ένα άλλο είδος αμοιβαιότητας.
Ένα παράδειγμα προαιρετικής συμβίωσης παρατηρείται στα βρυόζωα και τα καβούρια ερημίτες. Η αποικία των βρυόζωων (Acanthodesia commensale) αναπτύσσει ένα πρόσθετο περιστροφικό κατασκεύασμα και προσφέρει στο καβούρι (Pseudopagurus granulimanus) μια ελικοσπειροειδή σωληνοειδή επέκταση στον κλειστό χώρο διαμονής του, που αρχικά ήταν ένα κέλυφος γαστερόποδου.
Τέλος, πολλοί τύποι τροπικών και υποτροπικών μυρμηγκιών έχουν αναπτύξει πολύ περίπλοκες σχέσεις με ορισμένα είδη δέντρων.
Ενδοσυμβίωση και αμοιβαιότητα
Ο ενδοσυμβιώτης αλλάζει δραματικά, προσπαθώντας να προσαρμοστεί στον τρόπο ζωής του ξενιστή. Υπάρχει μια δραστική μείωση στο μέγεθος του γονιδιώματός του, καθώς πολλά γονίδια χάνονται κατά τη διαδικασία του μεταβολισμού και της επιδιόρθωσης και ανασυνδυασμού του DNA. Εντούτοις, τα σημαντικά γονίδια που συμμετέχουν στη μεταγραφή DNA σε RNA, στη μετάφραση πρωτεϊνών και στην αντιγραφή DNA/RNA διατηρούνται. Η μείωση του μεγέθους του γονιδιώματος οφείλεται στην απώλεια γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες και όχι στη μείωση των διαγονιδιακών περιοχών ή στη ελάττωση του μεγέθους του ανοιχτού πλαισίου ανάγνωσης (Open Reading Frame). Τα είδη που εξελίσσονται φυσιολογικά και περιέχουν μειωμένα μεγέθη γονιδίων, πιθανώς να ευθύνονται για τον αυξημένο αριθμό αξιοσημείωτων διαφορών μεταξύ τους, οδηγώντας έτσι σε αλλαγές στους εξελικτικούς ρυθμούς τους. Όταν τα ενδοσυμβιωτικά βακτήρια, που σχετίζονται με τα έντομα, μεταβιβάζονται στους απογόνους αυστηρά μέσω της κάθετης γενετικής μετάδοσης, τα ενδοκυτταρικά βακτήρια υπόκεινται σε πολλά εμπόδια κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, με αποτέλεσμα τη μείωση του δραστικού μεγέθους των πληθυσμών, σε σύγκριση με τα βακτήρια ελεύθερης διαβίωσης (δηλ. αυτά που ζουν χωρίς συμβίωση). Η ανικανότητα των ενδοσυμβιωτικών βακτηρίων να επαναφέρουν τον αρχικό τύπο φαινότυπού τους, μέσω μιας διαδικασίας γενετικού ανασυνδυασμού, ονομάζεται φαινόμενο Muller's Ratchet. Το φαινόμενο αυτό, σε συνδυασμό με τα μικρότερα δραστικά μεγέθη των πληθυσμών, οδηγεί σε συσσώρευση των επιβλαβών μεταλλάξεων στα μη ουσιώδη γονίδια των ενδοκυτταρικών βακτηρίων. Αυτό μπορεί να οφείλεται στην έλλειψη μηχανισμών επιλογής, η οποία επικρατεί στο σχετικά «πλούσιο» σε συμβιωτικούς οργανισμούς περιβάλλον του ξενιστή.
Κομμενσαλισμός
δεξιά|μικρογραφία|140x140εσ| Τα ακάρεα που ταξιδεύουν (φόρεση) πάνω σε μια μύγα ([[Ομοσιτισμός|Pseudolynchia canariensis)]] Ο κομμενσαλισμός (ή ομοσιτισμός) περιγράφει μια σχέση μεταξύ δύο ζωντανών οργανισμών, όπου ο ένας ωφελείται και ο άλλος δεν βλάπτεται, ούτε ωφελείται (ή το όφελος και η βλάβη που δέχεται είναι σχετικά μικρά). Προέρχεται από την αγγλική λέξη commensal, που χρησιμοποιείται για την ανθρώπινη κοινωνική αλληλεπίδραση. Προέρχεται από μια μεσαιωνική λατινική λέξη που σημαίνει «μοιράζομαι το φαγητό», που σχηματίζεται από τα συνθετικά com- (μαζί) και το mensa (τραπέζι).
Οι κομμενσαλιστικές σχέσεις μπορεί να περιλαμβάνουν έναν οργανισμό που χρησιμοποιεί έναν άλλο για μεταφορά (φόρεση) ή για χώρο διαβίωσης (inquilinism) ή μπορεί επίσης να περιλαμβάνει έναν οργανισμό, που χρησιμοποιεί κάτι που δημιουργήθηκε από άλλον οργανισμό μετά το θάνατό του (μεταβίωση). Παραδείγματα μεταβίωσης είναι τα καβούρια-ερημίτες, που χρησιμοποιούν κελύφη γαστερόποδων για να προστατεύσουν το σώμα τους και οι αράχνες που δημιουργούν τους ιστούς τους σε νεκρά φυτά και κλαδιά νεκρών δένδρων.
Παρασιτισμός
μικρογραφία| Το κεφάλι (scolex) [[Ταινία (παράσιτο)|ταινίας Taenia solium είναι προσαρμοσμένο στον παρασιτισμό με γάντζους και μυζητήρες για να προσκολλάται στον ξενιστή του.]] Σε μια παρασιτική σχέση, το παράσιτο ωφελείται ενώ ο ξενιστής βλάπτεται. Ο παρασιτισμός παίρνει πολλές μορφές, από ενδοπαράσιτα που ζουν στο σώμα του ξενιστή, έως εξωπαράσιτα και παρασιτικούς ευνουχιστές, που ζουν στην επιφάνειά του και μικροθηρευτές, όπως τα κουνούπια, που επισκέπτονται κατά διαστήματα τους ξενιστές τους. Ο παρασιτισμός είναι ένας εξαιρετικά επιτυχημένος τρόπος ζωής. Περίπου το 40% όλων των ζωικών ειδών είναι παράσιτα και το μέσο είδος θηλαστικών φιλοξενεί 4 νηματώδη, 2 κεστώδη και 2 τρηματώδη.
Παρασιτοειδισμός
Ο παρασιτοειδισμός (parasitoidism) είναι μια σχέση αλληλεπίδρασης που συνδυάζει τον παρασιτισμό και την θήρευση. Η αλληλεπίδραση πραγματοποιείται μεταξύ ενός παρασιτοειδούς και ενός ξενιστή και το αποτέλεσμά της, όπως και στον παρασιτισμό, είναι ότι ο ξενιστής βλάπτεται, ενώ το παρασιτοειδές ωφελείται. Η διαφορά από τον παρασιτισμό έγκειται στο γεγονός ότι ο ξενιστής σταδιακά υπόκειται σε μια τέτοια βλάβη, που τελικά τον οδηγεί στον θάνατο και στην (ολική ή μερική) κατανάλωση από το παρασιτοειδές, γεγονός που τοποθετεί αυτήν την σχέση πολύ κοντά στην θήρευση. Χαρακτηριστικά παραδείγματα παρασιτοειδισμού περιλαμβάνουν ορισμένα Υμενόπτερα (πχ σφήκες) ή ορισμένα Δίπτερα (πχ μύγες). Τα τελευταία, εναποθέτουν τα αυγά τους στον ξενιστή (στην επιφάνειά του ή εσωτερικά) και οι λάρβες (κάμπιες) που προκύπτουν, αρχίζουν και τρέφονται από αυτόν μέχρι να ωριμάσουν, φτάνοντας στο στάδιο της νύμφης, κατά το οποίο ο ξενιστής έχει σχεδόν καταναλωθεί. Φυσικά, αυτή η κατανάλωση γίνεται με τέτοιο ρυθμό, έτσι ώστε το παρασιτοειδές να προλάβει να αναπτυχθεί, χωρίς να ξεμείνει από τροφή.
Μιμητισμός
Η μιμητισμός είναι μια μορφή συμβίωσης στην οποία ένα είδος υιοθετεί διακριτά χαρακτηριστικά ενός άλλου είδους για να αλλάξει τη δυναμική της σχέσης του με το είδος που μιμείται προς όφελός του. Μεταξύ των πολλών τύπων μιμητισμού είναι ο Batesian και ο Müllerian. Ο πρώτος περιλαμβάνει μονόπλευρη εκμετάλλευση, ενώ ο δεύτερος παρέχει αμοιβαίο όφελος. Ο μιμητισμός του Batesian είναι μια τριμερής αλληλεπίδραση εκμετάλλευσης, όπου το ένα είδος, ο μιμητής, έχει εξελιχθεί για να μιμηθεί ένα άλλο είδος, το μοντέλο, με στόχο να εξαπατήσει ένα τρίτο είδος, τον εξαπατημένο (dupe). Όσον αφορά τη θεωρία σηματοδότησης, το είδος-μιμητής και το είδος-μοντέλο έχουν εξελιχθεί για να στέλνουν ένα σήμα. Το τρίτο είδος, ο εξαπατημένος, έχει εξελιχθεί έτσι ώστε να λαμβάνει σήμα από το είδος-μοντέλο. Αυτό είναι προς όφελος του μιμητή, αλλά εις βάρος τόσο του μοντέλου, του οποίου τα προστατευτικά σήματα εξασθενούν σημαντικά, όσο και του εξαπατημένου, που στερείται ένα υποψήφιο θήραμα. Για παράδειγμα, μια σφήκα είναι ένα μοντέλο με ισχυρή άμυνα, η οποία στέλνει σήμα με το ευδιάκριτο μαύρο και κίτρινο χρώμα της, δείχνοντας ότι είναι ένα μη επικερδές θήραμα για αρπακτικά, όπως είναι τα πουλιά που κυνηγούν βασισμένα στην οπτική τους ικανότητα. Πολλές πλανόμυγες (Hoverflies) είναι μιμητές (Batesian) σφηκών και κάθε πουλί που αποφεύγει αυτές τις μύγες θεωρείται εξαπατημένο (dupe). Αντίθετα, ο μιμητισμός τύπου Müllerian είναι αμοιβαία επωφελής, καθώς όλοι οι συμμετέχοντες είναι μοντέλα και μιμητές. Για παράδειγμα, διαφορετικά είδη βομβίνων, μιμούνται το ένα το άλλο, με παρόμοιο προειδοποιητικό χρωματισμό, σε συνδυασμούς μαύρου, λευκού, κόκκινου και κίτρινου και όλα ωφελούνται από αυτήν τη σχέση, διότι μειώνεται δραματικά η θήρευση όλων των συμμετεχόντων μομβίνων, από αυτήν εκπομπή χρωματικού σήματος, που ανταποκρίνεται σε μια πραγματική ιδιότητα. Δηλαδή, στην περίπτωση αυτή, δεν υπάρχει φαινόμενο εξαπάτησης, αφού οι βομβίνοι (είδος μέλισσας), αποτελούν όπως και οι σφήκες, μη επωφελή θηράματα.
Αμενσαλισμός
δεξιά|μικρογραφία| Η μαύρη καρυδιά εκκρίνει μια χημική ουσία από τις ρίζες της που βλάπτει τα γειτονικά φυτά, το οποίο είναι ένα παράδειγμα ανταγωνισμού. Ο αμενσαλισμός (a + mensa = "δεν τρέφομαι σε κοινό τραπέζι") είναι, κατά κάποιο τρόπο, έννοια αντίθετη του κομμενσαλισμού και αποτελεί μια μη συμβιωτική, ασύμμετρη αλληλεπίδραση, όπου το ένα είδος βλάπτεται ή σκοτώνεται, ενώ το άλλο δεν επηρεάζεται καθόλου (ούτε βλάπτεται, ούτε ωφελείται). Υπάρχουν δύο τύποι αμενσαλισμού, ο ανταγωνισμός (competition) και η αλληλοπάθεια ή αντιβίωση (antagonism ή antibiosis). Ανταγωνισμό έχουμε όταν ένας μεγαλύτερος ή ισχυρότερος οργανισμός στερεί από έναν μικρότερο ή ασθενέστερο έναν πόρο. Η αντιβίωση εμφανίζεται όταν ένας οργανισμός καταστρέφεται ή σκοτώνεται από έναν άλλο μέσω μιας χημικής έκκρισης. Παράδειγμα ανταγωνισμού είναι ένα δενδρύλλιο που μεγαλώνει κάτω από τη σκιά ενός ώριμου δέντρου. Το ώριμο δέντρο μπορεί να στερήσει από το δενδρύλλιο το απαραίτητο ηλιακό φως και εάν το ώριμο δέντρο είναι πολύ μεγάλο, μπορεί να απορροφήσει το νερό της βροχής και να εξαντλήσει τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους. Σε όλη αυτή τη διαδικασία, το ώριμο δέντρο παραμένει ανεπηρέαστο από το δενδρύλλιο. Μάλιστα, εάν το δενδρύλλιο πεθάνει, το ώριμο δέντρο κερδίζει θρεπτικά συστατικά από τη αποσύνθεσή του. Από την άλλη, ένα παράδειγμα αλληλοπάθειας είναι η μαύρη καρυδιά (Juglans nigra), που εκκρίνει την τζουγλόνη, μια ουσία που καταστρέφει πολλά ποώδη φυτά μέσα στο ριζικό της σύστημα.
Ο αμενσαλισμός χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει έντονα ασύμμετρες ανταγωνιστικές αλληλεπιδράσεις, όπως μεταξύ του ισπανικού αγριοκάτσικου και των σκαθαριών του γένους Timarcha, που τρέφονται με τον ίδιο τύπο θάμνου. Ενώ η παρουσία του σκαθαριού δεν έχει σχεδόν καμία επίδραση στη διαθεσιμότητα τροφής, η παρουσία του αγριοκάτσικου έχει τεράστια επιζήμια επίδραση στον αριθμό των σκαθαριών, καθώς καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες από την κοινή φυτική ύλη και δευτερευόντως καταναλώνουν και τα ίδια τα σκαθάρια, που βρίσκονται πάνω σε αυτή.
Συμβίωση καθαρισμού
Η συμβίωση καθαρισμού είναι μια αλληλεπίδραση μεταξύ ατόμων δύο ειδών, όπου το ένα (o καθαριστής) αφαιρεί και τρώει παράσιτα και άλλα υλικά από την επιφάνεια του άλλου (πελάτης). Υποτίθεται ότι είναι αμοιβαία επωφελής, αλλά οι βιολόγοι είναι υπό σκέψη για το εάν πρόκειται για αμοιβαία εγωιστική συμπεριφορά ή απλώς για σχέση αμοιβαίας εκμετάλλευσης. Η συμβίωση καθαρισμού είναι γνωστή μεταξύ των θαλάσσιων ψαριών, όπου ορισμένα μικρά είδη καθαριστών, κυρίως οι λαβρίδες (wrasses), αλλά και είδη από άλλα γένη, είναι εξειδικευμένα να τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά από τον καθαρισμό μεγαλύτερων ψαριών και άλλων θαλάσσιων ζώων. Επίσης, σχέση καθαρισμού έχουμε και στην περίπτωση των ιπποπόταμων, όπου μικρά πουλιά τρέφονται από τα υπολείμματα των τροφών τους, ενώ ταυτόχρονα τους καθαρίζουν από τυχόν εξωπαράσιτα. Το τελευταίο παράδειγμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως σχέση αμοιβαιότητας, το οποίο αναδεικνύει την δυσκολία που υπάρχει στην κατάταξη των αλληλεπιδράσεων σε κατηγορίες.
Συνεξέλιξη και θεωρία ολογενώματος
μικρογραφία| Τριζόνια που προστατεύονται από μυρμήγκια κρέατος Η συμβίωση αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως μια σημαντική επιλεκτική δύναμη πίσω από την εξέλιξη. Πολλά είδη έχουν μακρά ιστορία αλληλοεξαρτώμενης συνεξέλιξης.
Μολονότι η συμβίωση είχε κάποτε απορριφθεί ως ένα ανεπίσημο εξελικτικό φαινόμενο, τα στοιχεία σήμερα συνηγορούν συντριπτικά υπέρ του ότι οι υποχρεωτικές ή προαιρετικές συσχετίσεις μεταξύ μικροοργανισμών και μεταξύ μικροοργανισμών και πολυκύτταρων ξενιστών, είχαν κρίσιμες συνέπειες σε πολλά ορόσημα στην εξέλιξη και στη δημιουργία φαινοτυπικής ποικιλομορφίας και πολύπλοκων φαινοτύπων, ικανών να αποικίσουν νέα περιβάλλοντα.
Ανάπτυξη και εξέλιξη ολογενώματος
Η εξέλιξη προήλθε από αλλαγές στην φάση ανάπτυξης, όπου η ύπαρξη παραλλαγών εντός των ειδών, επιλέγονταν για το καλό ή το κακό της επιβίωσης του είδους, εξαιτίας της παρουσίας κάποιων εμπλεκόμενων συμβιωτικών οργανισμών. Η θεωρία του ολογενώματος σχετίζεται με το γονιδίωμα των ολοβιωτών (holobionts) και των συμβιωτών μαζί ως σύνολο. Τα μικρόβια ζουν παντού, μέσα και πάνω σε κάθε πολυκύτταρο οργανισμό. Πολλοί οργανισμοί βασίζονται στους συμβιώτες τους για να αναπτυχθούν σωστά. Αυτό είναι γνωστό ως συνανάπτυξη. Σε περιπτώσεις συνανάπτυξης, οι συμβιώτες στέλνουν σήματα στον ξενιστή τους, τα οποία καθορίζουν τις διαδικασίες ανάπτυξης. Η συνανάπτυξη παρατηρείται συνήθως τόσο στα αρθρόποδα όσο και στα σπονδυλωτά.
Συμβιογένεση
Μια υπόθεση για την προέλευση του πυρήνα στα ευκαρυωτικά κύτταρα (φυτά, ζώα, μύκητες και πρώτιστα) είναι ότι αναπτύχθηκε από μια συμβιογένεση μεταξύ βακτηρίων και αρχαιοβακτηρίων. Υποτίθεται ότι η συμβίωση προήλθε όταν αρχαία αρχαιοβακτήρια, παρόμοια με τα σύγχρονα μεθανογόνα αρχαιοβακτήρια, εισέβαλαν και ζούσαν μέσα σε βακτήρια παρόμοια με τα σύγχρονα μυξοβακτήρια, σχηματίζοντας τελικά τον πρώιμο πυρήνα. Αυτή η θεωρία είναι ανάλογη με την αποδεκτή θεωρία για την προέλευση των ευκαρυωτικών μιτοχονδρίων και των χλωροπλαστών, που πιστεύεται ότι αναπτύχθηκαν από παρόμοια ενδοσυμβιωτική σχέση μεταξύ πρωτο-ευκαρυωτικών και αερόβιων βακτηρίων. Απόδειξη για αυτό περιλαμβάνει το γεγονός ότι τα μιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες, διαιρούνται ανεξάρτητα από το κύτταρο και ότι αυτά τα οργανίδια έχουν το δικό τους γονιδίωμα.
Η βιολόγος Lynn Margulis, διάσημη για την εργασία της για την ενδοσυμβίωση, υποστήριξε ότι η συμβίωση είναι μια σημαντική κινητήρια δύναμη πίσω από την εξέλιξη. Θεωρούσε την έννοια της εξέλιξης του Δαρβίνου, που είναι καθοδηγούμενη από τον ανταγωνισμό, ως ελλιπή και ισχυρίστηκε ότι η εξέλιξη βασίζεται έντονα στη συνεργασία, την αλληλεπίδραση και την αμοιβαία εξάρτηση μεταξύ των οργανισμών. Σύμφωνα με τη Margulis και τον γιο της Dorion Sagan, «η ζωή δεν κυρίευσε τον κόσμο με μάχη, αλλά με κοινωνική δικτύωση».
Μυκόρριζες
Περίπου το 80% των αγγειακών φυτών παγκοσμίως σχηματίζουν συμβιωτικές σχέσεις με μύκητες, ιδιαίτερα στις δενδρόμορφες μυκόρριζες (arbuscular mycorrhizas). μικρογραφία| Η επικονίαση είναι μια σχέση αμοιβαιότητας μεταξύ των [[Αγγειόσπερμα|ανθοφόρων φυτών και των ζωικών επικονιαστών τους.]]
Επικονίαση
αριστερά|μικρογραφία| Ένα [[Συκιά|σύκο επικονιάζεται από τη σφήκα συκιάς, Blastophaga psenes .]] Τα ανθοφόρα φυτά και τα ζώα που τα επικονιάζουν, έχουν συνεξελιχθεί. Πολλά φυτά που επικονιάζονται από έντομα (εντομογαμία), νυχτερίδες ή πουλιά (ορνιθογαμία) έχουν εξαιρετικά εξειδικευμένα λουλούδια, τροποποιημένα για να προάγουν την επικονίαση από έναν συγκεκριμένο επικονιαστή, που είναι με την σειρά του αντίστοιχα προσαρμοσμένος. Τα πρώτα ανθοφόρα φυτά στο αρχείο απολιθωμάτων, είχαν σχετικά απλά άνθη. Η προσαρμοστική ειδογένεση προκάλεσε γρήγορα πολλές διαφορετικές ομάδες φυτών και ταυτόχρονα, αντίστοιχη ειδογένεση εμφανίστηκε σε ορισμένες ομάδες εντόμων. Ορισμένες ομάδες φυτών ανέπτυξαν νέκταρ και μεγάλη κολλώδη γύρη, ενώ τα έντομα εξέλιξαν πιο εξειδικευμένες μορφολογίες, για να έχουν ευκολότερη πρόσβαση και να συλλέγουν αυτές τις πλούσιες πηγές τροφής. Σε ορισμένα είδη φυτών και εντόμων, η σχέση έχει γίνει εξαρτημένη, όπου το είδος φυτού μπορεί να επικονιαστεί μόνο από ένα συγκεκριμένο είδος εντόμου. μικρογραφία| Μυρμήγκι Pseudomyrmex σε ακανθώδη ακακία (Vachellia cornigera ) με σώματα Beltian, που παρέχουν στα μυρμήγκια πρωτεΐνη.
Μυρμήγκια ακακίας και ακακίες
Το μυρμήγκι ακακίας (Pseudomyrmex ferruginea) είναι ένα μυρμήγκι υποχρεωτικής συμβίωσης με φυτά, που προστατεύει τουλάχιστον πέντε είδη "Ακακίας" (Vachellia) από έντομα αρπακτικά και από άλλα φυτά που ανταγωνίζονται για το φως του ήλιου, ενώ το δέντρο παρέχει τροφή και καταφύγιο για το μυρμήγκι και τις προνύμφες του.
Ανίττα (τραγουδίστρια)
Η Λαρίσσα ντε Μασέντο Μασάντο (πορτογαλικά: Larissa de Macedo Machado) (γενν. 30 Μαρτίου 1993), γνωστή επαγγελματικά ως Ανίττα (Anitta), είναι Βραζιλιάνα τραγουδίστρια, τραγουδοποιός, τηλεοπτική παρουσιάστρια και ηθοποιός. Απέκτησε εθνική φήμη με την κυκλοφορία του σινγκλ της «Show das Poderosas» το 2013.
Αφού σημείωσε εθνική εμπορική επιτυχία με το ντεμπούτο της single «Meiga e Abusada» το 2012, υπέγραψε συμβόλαιο με τη Warner Music Brazil τον Ιανουάριο του 2013. Τον Ιούλιο του ίδιου έτους, κυκλοφόρησε το ομώνυμο ντεμπούτο άλμπουμ της, το οποίο παρήγαγε τέσσερα επιτυχημένα σινγκλ σε τοπικά charts και πιστοποιήθηκε ως πλατινένιο. Το δεύτερο στούντιο άλμπουμ της, Ritmo Perfeito (2014), σημείωσε επίσης εμπορική επιτυχία στη χώρα και συνοδεύτηκε από την κυκλοφορία του πρώτου της ζωντανού άλμπουμ Meu Lugar, την ίδια μέρα. Το 2015 κυκλοφόρησε το τρίτο της στούντιο άλμπουμ με τίτλο Bang, το οποίο πιστοποιήθηκε ως πλατινένιο και δημιούργησε τέσσερα επιτυχημένα σινγκλ, το «Deixa Ele Sofrer», το ομώνυμο κομμάτι «Bang», το «Essa Mina é Louca» και το «Cravo e Canela». Το άλμπουμ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην καθιέρωση της σχεδόν κυρίαρχης θέσης της στα βραζιλιάνικα μουσικά τσαρτ.
Μεταξύ 2016 και 2018, η Ανίττα ξεκίνησε πολυάριθμες συνεργασίες με διεθνείς καλλιτέχνες, όπως οι Νάιλ Ρότζερς, Μαλούμα, Ίγκι Αζάλια, Major Lazer, Alesso και J Balvin, μεταξύ άλλων. Το 2017, κυκλοφόρησε το πρώτο της τραγούδι στην ισπανική γλώσσα. «Paradinha», το οποίο εκτόξευσε τη μετάβαση στην ισπανόφωνη λατινική ποπ και ρεγκετόν μουσική. Η συνεργασία της την ίδια χρονιά με τον Κολομβιανό τραγουδιστή J Balvin, «Downtown», έγινε το επιτυχημένο τραγούδι σε πολλές ισπανόφωνες αγορές. Το 2019, εντάχθηκε σε αρκετές συνεργασίες με καλλιτέχνες όπως η Μαντόνα, η Σοφία Ρέγιες, η Ρίτα Όρα, ο Λούις Φόνσι, ο Ozuna και οι Black Eyed Peas. Αργότερα έλαβε κριτική για το τρίγλωσσο τέταρτο στούντιο οπτικό άλμπουμ της, Kisses (2019), το οποίο της χάρισε μια υποψηφιότητα για το Βραβείο λατινικού Grammy για το Καλύτερο Άλμπουμ Urban Μουσικής. Τρεις μήνες μετά την κυκλοφορία της, το σινγκλ της στα ισπανικά, «Envolver», κυκλοφόρησε στα τέλη του 2021, από το πέμπτο στούντιο άλμπουμ της Versions of Me (2022), το οποίο βρέθηκε στην κορυφή του Παγκόσμιου Top 50 chart στο Spotify, κάνοντας την Ανίττα την πρώτη Βραζιλιάνα και Λατινοαμερικάνα καλλιτέχνιδα με σόλο τραγούδι που το κατάφερε. Η Ανίττα εξακολουθεί να κατατάσσεται στην 1η θέση στο Billboard Global Excl. του αμερικανικού chart και 2η στο Billboard Global, όντας ο πρώτος Βραζιλιάνος καλλιτέχνης που ηγήθηκε ενός παγκόσμιου μουσικού chart.
Η Ανίττα ανακηρύχθηκε από την Ένωση Κριτικών Τέχνης της Παουλίστα (Associação Paulista de Críticos de Arte, APCA) ως η αποκάλυψη της χρονιάς στη μουσική το 2013. Έχει λάβει πολλές διακρίσεις και πολλές υποψηφιότητες στα Βραβεία Latin Grammy, Latin American Music Awards, Billboard Latin Music Awards και Premios Lo Nuestro. Η Ανίττα έχει κερδίσει επτά MTV Europe Music Awards και έγινε ο πρώτος Βραζιλιάνος καλλιτέχνης που κέρδισε το βραβείο Καλύτερης Λατινοαμερικάνικης Πράξης. Το 2017, κατατάχθηκε ως μία από τις διασημότητες με τη μεγαλύτερη επιρροή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σύμφωνα με το Billboard. Το 2022, η Ανίττα έγινε η πρώτη Βραζιλιάνα καλλιτέχνιδα που κέρδισε μια κατηγορία MTV Video Music Awards και ένα American Music Award. Ήταν επίσης η πρώτη Βραζιλιάνα που έδωσε παράσταση στα δύο σόου. Αποκτώντας πολλές διεθνείς πιστοποιήσεις για πωλήσεις και αρκετές υποψηφιότητες σε διάφορα βραβεία σε όλο τον κόσμο, η Ανίττα έλαβε την πρώτη της υποψηφιότητα για Grammy στις κύριες κατηγορίες ως Καλύτερος Νέος Καλλιτέχνης στα Βραβεία Grammy 2023.
Καριέρα
αριστερά|μικρογραφία|210x210εσ| Η Ανίττα το 2015.
Προσωπική ζωή
Η Ανίττα είναι αμφιφυλόφιλη και ταυτίζεται ως μέρος της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Ήταν σε σχέση με τον Mr Thug, τον βασικό τραγουδιστή των Bonde da Stronda, από τις αρχές του 2011 έως τα τέλη του 2012. Η Ανίττα είχε επίσης σχέση με τη χορεύτρια της, Οχάνα Λεφούντες, με τη ιατρό Πάμελα Τοσάτι και με τον ηθοποιό και μοντέλο Πάμπλο Μοράις. Στις 17 Νοεμβρίου 2017 παντρεύτηκε τον επιχειρηματία Τιάγκο Μαγκαλιάες, με τον οποίο ήταν σε επαφή από τον Μάιο του ίδιου έτους. Το ζευγάρι παντρεύτηκε υπογράφοντας σύμφωνο χωρισμού περιουσίας. Ανακοίνωσαν το διαζύγιό τους τον Σεπτέμβριο του 2018. Είχε σύντομες σχέσεις με τον Pedro Scooby, τον Γκάμπριελ Νάβιντ,  τηλεοπτικό παρουσιαστή Γκούι Αραούχο   και τον Καναδό παραγωγό Murda Beatz. Ο Μαλούμα δήλωσε σε συνέντευξή του ότι αυτός και η Ανίττα είχαν ένα ειδύλλιο και αγαπούσαν πολύ ο ένας τον άλλον, αλλά επειδή ήταν στην ίδια καριέρα, η σχέση δεν προχώρησε. «[. . . ] Δεν με κάνει να έχω σχέσεις με ανθρώπους του κλάδου. Όταν συνέβη, με την Ανίττα στην πραγματικότητα, μόλις ξεκινούσε την (διεθνή) καριέρα της. Την γνώρισα και μας άρεσε πολύ ο ένας τον άλλον και όλα αυτά. Σκέφτηκα μέσα μου: «Δεν μπορώ να είμαι μαζί της, γιατί κάνει το ίδιο πράγμα με εμένα». [. . . ]».
Σε συνέντευξή της για το περιοδικό Trip το 2017, είχε δηλώσει ότι αν δεν ακολουθούσε την καλλιτεχνική της καριέρα, θα ήταν «μια ευτυχισμένη ψυχολόγος».
Τον Ιανουάριο του 2019, αφού παρακολούθησε το ντοκιμαντέρ Cowspiracy (2014), άρχισε να μεταβαίνει στην αυστηρή χορτοφαγία. Η PETA την ονόμασε ως μία από τις πιο όμορφες Vegan Celebrities του 2022, μαζί με τον τραγουδιστή/τραγουδοποιό Λένι Κράβιτζ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βραζιλιάνες τραγουδίστριες Κατηγορία:Βραζιλιάνοι ηθοποιοί Κατηγορία:Βραζιλιάνοι επιχειρηματίες Κατηγορία:Αμφιφυλόφιλες γυναίκες Κατηγορία:Βραζιλιάνοι γερμανικής καταγωγής Κατηγορία:Αμφιφυλόφιλες γυναίκες ηθοποιοί Κατηγορία:ΛΟΑΤ πρόσωπα από τη Βραζιλία Κατηγορία:Φεμινιστές
Δημήτρης Φραγκάκης
Ο Δημήτρης Φραγκάκης (γεν. 13 Ιουλίου 1972) είναι Έλληνας πολιτικός και εν ενεργεία Γενικός Γραμματέας του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ) μετά τη νίκη της Νέας Δημοκρατίας στις εκλογές του Ιουλίου 2019.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε στις 13 Ιουλίου 1972. Κατάγεται από τον Πλατανιά, Κρήτης και Μεγάλωσε στα Χανιά. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος της Σχολής Νομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών και πτυχιούχος Ιστορίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών.
Μιλάει άριστα αγγλικά και καλά ιταλικά.
Επαγγελματική σταδιοδρομία
Έχει εργαστεί επί 20 χρόνια, μεταξύ άλλων, ως Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Κ. Μητσοτάκη (2000-2004), ως επιστημονικός συνεργάτης του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Βουλή (2004-2013) και ως σύμβουλος του στο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης (2013-2014).
Διατηρεί μια μικρομεσαία τουριστική επιχείρηση.
Πολιτική σταδιοδρομία
Την περίοδο 2014 - 2019 διετέλεσε Γενικός Γραμματέας του Δήμου Χανίων.
Στις εκλογές του εκλογές του Ιουλίου 2019 ήταν υποψήφιος Bουλευτής Χανίων με τη Νέα Δημοκρατία.
Γενικός Γραμματέας του ΕΟΤ
Στις 28 Αυγούστου 2019 ανέλαβε καθήκοντα Γενικού Γραμματέα στον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (ΕΟΤ) με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες πολιτικοί
Εκπαιδευτικός Όμιλος
Ο Εκπαιδευτικός Όμιλος ήταν σωματείο που ιδρύθηκε το 1910 στην Αθήνα από λογοτέχνες, εκπαιδευτικούς και πολιτευόμενους. Στους ιδρυτές περιλαμβάνονταν, ανάμεσα σε άλλους, οι Βλάσης Γαβριηλίδης, Ίων Δραγούμης, Αλέξανδρος Δελμούζος, Αλέξανδρος Διομήδης, Νίκος Καζαντζάκης, Γεώργιος Καφαντάρης, Ανδρέας Καρκαβίτσας, Λορέντζος Μαβίλης, Αλέξανδρος Παπαναστασίου, Δημήτριος Πετροκόκκινος, Μάρκος Τσιριμώκος (Στ. Ραμάς) και Φώτος Φωτιάδης. Ο αρχικός κύκλος των ιδρυτών προερχόταν από το δημοτικιστικό σωματείο με την επωνυμία «Εταιρία "Εθνική Γλώσσα"».
Σκοπός
Ο αρχικός στόχος του Εκπαιδευτικού Ομίλου συνίστατο στη συγγραφή διδακτικών βιβλίων στη δημοτική γλώσσα και στη σύσταση ενός Πρότυπου Δημοτικού Σχολείου, με άμεσο σκοπό την εφαρμογή των παιδαγωγικών ιδεών του δημοτικιστικού κινήματος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτό θεωρούταν το πρώτο βήμα στην προσπάθεια συνολικής αναμόρφωσης της ελληνικής εκπαίδευσης "με τον καιρό", δηλαδή όταν θα το επέτρεπαν οι περιστάσεις. Κατά την άποψη του Ομίλου, η εκπαίδευση θα βελτιωνόταν εάν εφαρμοζόταν η διδασκαλία της δημοτικής γλώσσας κι εφόσον καταπολεμούταν ο σχολαστικισμός.
Δράση
Οι μη ταυτισμένες τάσεις και πολιτικές απόψεις των στελεχών του Εκπαιδευτικού Ομίλου, η ταύτιση της εφαρμογής του προγράμματός του με τις τύχες ενός πολιτικού κόμματος, αλλά κι η χροιά που προσέλαβε ο ίδιος ο Όμιλος ως κόμμα των διδασκάλων, οδήγησαν τελικά στη διάσπασή του το 1927 σε δυο τάσεις, τις οποίες εκπροσωπούσαν ο Γληνός και ο Δελμούζος.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αρχείο Εκπαιδευτικού Ομίλου [τμήμα], στο Αρχείο Δ. Γληνού, Ίδρυμα Γληνού.Κατηγορία:Φιλολογικοί σύλλογοι της Αθήνας
Κατηγορία:Γλωσσικό ζήτημα
Προπανοσουλφονικό οξύ-1
Το προπανοσουλφονικό οξύ-1 ή προπυλοσουλφονικό οξύ (1-PSA, PropaneSulfonic Acid) είναι ένα άχρωμο υγρό με σύντομο συντακτικό τύπο CH3CH2CH2SO3H. Είναι ένα σουλφονικό οξύ και θεωρητικά προκύπτει από το θειικό οξύ, με την αντικατάσταση ενός ατόμου υδρογόνου από προπύλιο (CH3CH2CH2-). Είναι ένα ισχυρό οξύ (pKa = -0,819), αν και ασθενέστερο από το ίδιο το θειικό οξύ. Ως αποτέλεσμα των όξινων ιδιοτήτων του, δίνει σουλφονικά άλατα και σουλφονικούς εστέρες.
Με οξείδωση προπανοθειόλης-1
Με οξείδωση προπανοθειόλης-1 παράγεται προπανοσουλφονικό οξύ-1 :
Με επίδραση θειώδους νατρίου σε προπυλαλογονίδιο - Αντίδραση Strecker
Με επίδραση θειώδους νατρίου (Na2SO3) σε προπυλαλογονίδιο παράγεται προπανοσουλφονικό οξύ-1 :
Με προσθήκη όξινου θειώδους νατρίου σε προπένιο
Με επίδραση όξινου θειώδους νατρίου (NaHSO3) σε προπένιο, παρουσία υπεροξειδίων ή υπεριώδους ακτινοβολίας, παράγεται προπανοσουλφονικό νάτριο-1, που με οξύ δίνει προπανοσουλφονικό οξύ-1 :
Όξινος χαρακτήρας, παραγωγή αλάτων
Το προπανοσουλφονικό οξύ-1 είναι ένα ισχυρό οξύ και άρα δίνει τις ακόλουθες αντιδράσεις, παράγοντας προπανοσουλφονικά άλατα-1:
Σουλφοναμίδια
Το προπανοσουλφονικό οξύ-1 με αμμωνία (NH3), πρωτοταγείς και δευτεροταγείς αμίνες δίνειπροπανοσουλφοναμίδια-1 :
Σουλφαλογονίδια
Το προπανοσουλφονικό οξύ-1 με αλογονωτικά μέσα δίνει σουλφοπροποξυαλογονίδια-1 :
Πηγές
Κατηγορία:Σουλφονικά οξέα
Λεωνίδας Λαπαθιώτης
Ο Λεωνίδας Λαπαθιώτης (1854 - 1942) ήταν Έλληνας στρατιωτικός.