cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Συριακοί πόλεμοι
Α΄ Συριακός πόλεμος (274-271 π.Χ.)
Αφορμή αποτέλεσε η εξέγερση του ηγεμόνα της Κυρηναϊκής και ετεροθαλούς αδελφού του Πτολεμαίου Φιλάδελφου, Μάγα. Ξεκίνησε με την εισβολή του Πτολεμαίου Φιλάδελφου στα εδάφη των Σελευκιδών. Ο Αντίοχος Σωτήρ κατάφερε τελικά να ανακαταλάβει τα εδάφη που είχε χάσει η νίκη όμως ανήκε στους Πτολεμαίους.
Β΄ Συριακός πόλεμος (260-253 π.Χ.)
Ο Πτολεμαίος Φιλάδελφος κατέλαβε πόλεις και νησιά στα παράλια του Αιγαίου και της Μικράς Ασίας που ανήκαν στους Σελευκίδες την εποχή που ο Αντίοχος Θεός προσπαθούσε να καταστείλει την αποστασία του ηγεμόνα του Περγάμου Ευμένη. Ο Αντίοχος Θεός αντεπιτέθηκε και κατάφερε να του αποσπάσει εδαφικά ερείσματα στην Ιωνία την Παμφυλία και την Κιλικία. Οι δυο μονάρχες σύναψαν συνθήκη ειρήνης και ο Αντίοχος Θεός παντρεύτηκε την κόρη του Πτολεμαίου Φιλάδελφου Βερενίκη, αφού εγκατέλειψε την ως τότε σύζυγο του Λαοδίκη.
Γ΄ Συριακός πόλεμος (246-241 π.Χ.)
Η αποπομπή της Λαοδίκης,ο θάνατος του Αντίοχου Θεού, η άνοδος στον θρόνο του γιου της Λαοδίκης Σέλευκου Καλλίνικου, οι ηγεμονικές φιλοδοξίες της πρώην συζύγου του Σελευκίδη βασιλιά και ο φόνος της Βερενίκης οδήγησαν σε νέο πόλεμο. Ο αδελφός της Βερενίκης Πτολεμαίος Ευεργέτης κατάφερε να αποσπάσει πολλά σελευκιδικά εδάφη στην Μικρά Ασία την Συρία και την Μεσοποταμία. Ο Σέλευκος Καλλίνικος που εκτός από τον αντίπαλο του είχε να αντιμετωπίσει και την φιλόδοξη μητέρα του κατάφερε να ανακαταλάβει μέρος μόνο των χαμένων εδαφών.
Δ΄ Συριακός πόλεμος (219-217 π.Χ.)
Ο Αντίοχος Γ΄ προσπάθησε να αποκαταστήσει το αποδιοργανωμένο κράτος του και να επεκταθεί προς τα εδάφη των Πτολεμαίων. Η πρώτη του προσπάθεια προς την κατάληψη της Συρίας ανακόπηκε αφού ηττήθηκε από τον Πτολεμαίο Φιλοπάτωρα.
Ε΄ Συριακός πόλεμος (202-195 π.Χ.)
Ο Αντίοχος Γ΄ αφού αποκατέστησε το κράτος του επιτέθηκε ξανά στο βασίλειο των Πτολεμαίων. Το πτολεμαϊκό βασίλειο το οποίο βρίσκονταν σε κρίση και ήταν εξασθενημένο δεν μπόρεσε να αντισταθεί. Οι Πτολεμαίοι έχασαν όλα τα εδάφη τους στην Συρία και την Παλαιστίνη.
ΣΤ΄ Συριακός πόλεμος (170-168 π.Χ.)
Οι Πτολεμαίοι ηγεμόνες Πτολεμαίος Στ΄ Φιλομήτωρ, Κλεοπάτρα Β΄ και Πτολεμαίος Η΄ Φύσκων προσπάθησαν να ανακαταλάβουν την Κοίλη Συρία. Ο Αντίοχος Επιφανής τους νίκησε και ματαίωσε τα σχέδια τους.
Συνέχεια της σύγκρουσης για την Κοίλη Συρία
Η διένεξη μεταξύ των δύο βασιλείων συνεχίστηκε και μετά την λήξη των πολέμων. Ήδη όμως από την εποχή της συνθήκης της Απάμειας (188 π.Χ.) και έπειτα  κανείς από τους δύο αντιπάλους δεν μπορούσε να αγνοήσει την νέα δύναμη, την Ρώμη πού κυριαρχούσε στην Μεσόγειο και ρύθμιζε τις τύχες των υπολοίπων κρατών ενώ ταυτόχρονα  και τα δύο βασίλεια, παρά την παρουσία κατά καιρούς ικανών ηγεμόνων βρίσκονταν σε πορεία παρακμής.
Οι Πτολεμαίοι κατάφεραν τελικά την εποχή της βασιλείας του Πτολεμαίου Φιλομήτορα να επικρατήσουν έναντι των αντιπάλων τους. Ο Λαγίδης μονάρχης κατέλαβε την Αντιόχεια εκδιώκοντας τον Σελευκίδη βασιλιά και πρώην γαμπρό του Αλέξανδρο Βάλα (145 π.Χ.). Οι Αντιοχείς του παραχώρησαν το σελευκιδικό στέμμα, εκείνος όμως αντιλαμβανόμενος τις διαθέσεις των Ρωμαίων δεν το δέχθηκε. Τελικά ο Πτολεμαίος Φιλομήτωρ πέθανε λίγο αργότερα σε μάχη που δόθηκε κοντά στην Αντιόχεια εναντίον του Αλέξανδρου Βάλα.
Αρκετές δεκαετίες αργότερα το 102 π.Χ. ή Κλεοπάτρα Γ΄ επιχείρησε να καταλάβει την Κοίλη Συρία, αλλά ενώ βρίσκονταν στην Πτολεμαΐδα(στην δυτική Γαλιλαία) μεταπείστηκε από τους Ιουδαίους στρατηγούς της Χελκία και Ανανία και επέστρεψε στην Αίγυπτο. Εκεί κατά την διάρκεια μιας διένεξης, δολοφονήθηκε από τον γιο της Πτολεμαίο Αλέξανδρο (101 π.Χ.).
Πηγές
Κατηγορία:Ελληνιστική περίοδος *
Μπρούνο Αμπακανόβιτς
Βιογραφία
Ο Αμπακανόβιτς γεννήθηκε το 1852 στη Ρωσική Αυτοκρατορία (τώρα Λιθουανία). Μετά την αποφοίτησή του από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Ρίγας, πέρασε την υφηγεσία και άρχισε μια περίοδο άσκησης στο Πολυτεχνείο του Λφουφ. Το 1881, μετακόμισε στη Γαλλία, όπου αγόρασε μια βίλα στο Σαιν-Μωρ-ντε-Φοσέ, στα περίχωρα του Παρισιού.
Νωρίτερα εφηύρε το integraph, μια μορφή ενσωματωτή, το οποίο κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1880, και από εκεί και έπειτα παράχθηκε από την ελβετική εταιρεία Coradi. Μεταξύ των άλλων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας του ήταν το παραβολόγραφο, ο σπιρογράφος, το ηλεκτρικό κουδούνι που χρησιμοποιείται στα τρένα και ένας ηλεκτρικός λαμπτήρας βολταϊκού τόξου δικού του σχεδιασμού. Ο Αμπακανόβιτς δημοσίευσε πολλά έργα, συμπεριλαμβανομένων έργων στατιστικής, ολοκληρωτών και πολυάριθμων δημοφιλών επιστημονικών έργων, όπως ένα που περιγράφει τις ενσωματώσεις του. Προσλήφθηκε επίσης από τη γαλλική κυβέρνηση ως ειδικός στην ηλεκτροκίνηση και ήταν ο κύριος μηχανικός πίσω από την ηλεκτροδότηση, μεταξύ άλλων, της Λυών. Οι πατέντες του του επέτρεψαν να γίνει πλούσιος και τον έκανε να λάβει την Λεγεώνα της Τιμής το 1889. δεξιά|μικρογραφία| Το Κάστρο του Κοσταερές. Εκείνη την περίοδο αποσύρθηκε σε ένα μικρό νησί στο Τρέγκαστελ, στα ανοικτά των ακτών της Βρετάνης, όπου μεταξύ 1892 και 1896 έχτισε ένα νεογοτθικό αρχοντικό. Παρόλο που οι οικοδομικές εργασίες δεν είχαν ολοκληρωθεί κατά τη διάρκεια της ζωής του Αμπακανόβιτς, το κάστρο του Κοσταερές έγινε ένα αξιοσημείωτο κέντρο του πολωνικού μεταναστευτικού πολιτισμού, όπου στεγάζονται πολλοί αξιόλογοι καλλιτέχνες, επιστήμονες και πολιτικοί. Μεταξύ των συχνών καλεσμένων του Αμπακανόβιτς ήταν οι Αλεξάντερ Γκιερίμσκι, Βουαντίσουαφ Μιτσκιέβιτς, Λέον Βιτσουουκόφσκι και Χένρικ Σιενκιέβιτς. Ο τελευταίος έγινε ο πιο στενός φίλος του Αμπακανόβιτς. Ήταν στη βίλα του Αμπακανόβιτς στο Σαιν-Μωρ-ντε-Φοσέ που τελείωσε τους Τεύτονες Ιππότες και Οικογένεια Πολανιέτσκι, ενώ το μυθιστόρημα Κβο βάντις, ένα από τα έργα για το οποίο ο Σιενκιέβιτς βραβεύτηκε με το Νόμπελ, γράφτηκε εξ ολοκλήρου στο αρχοντικό του Αμπακανόβιτς.
Ο Αμπακανόβιτς πέθανε ξαφνικά στις 29 Αυγούστου 1900. Στη διαθήκη του, όρισε τον Σιενκιέβιτς δάσκαλο της μοναχοκόρης του, Ζόφια Πστροκόνσκα, η οποία αργότερα αποφοίτησε από τη Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου και τη Σορβόννη και δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς.
Όσον αφορά την εθνικότητα του Αμπακανόβιτς, γεννήθηκε στα εδάφη που κάποτε αποτελούσαν μέρος της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας. Ορισμένα μεταγενέστερα έγγραφα τον αναφέρουν ως Ρώσο, επειδή κατά τη γέννησή του, το Ουκμεργκέ ήταν μέρος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Η Encyclopædia Britannica τον αποκαλεί Λιθουανό μαθηματικό στο άρθρο της για το integraph. Άλλοι τον θεωρούν Πολωνό λόγω της άπταιστης γνώσης της γλώσσας, της φιλίας με πολλές κορυφαίες πολωνικές προσωπικότητες της εποχής και της λογοτεχνικής συνεισφοράς στα πολωνικά. Το επώνυμο του, Αμπακανόβιτς, το οποίο έχει λιπκανικές ταταρικές ρίζες πηγαίνει πίσω στη σλάχτα της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας υπό το οικόσημο Άμπντανκ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πολωνοί εφευρέτες Κατηγορία:Πολωνοί μαθηματικοί Κατηγορία:Πολωνοί μηχανικοί Κατηγορία:Ιππότες της Λεγεώνας της Τιμής
Νίκος Τορναρίτης
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Νίκος Τορναρίτης γεννήθηκε στην Λευκωσία στις 6 Δεκεμβρίου 1964. Ομιλεί, πέρα από την ελληνική, και την αγγλική γλώσσα. Είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών το 1988 και είναι κάτοχος του  Senior Managers in Government της σχολής Kennedy του Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ το 2010. Μέχρι την εκλογή του στη θέση του βουλευτή του 2001 εργαζόταν ως δικηγόρος.
Είναι νυμφευμένος με τη Χαρίκλεια Έλληνα και έχει δύο κόρες.
Πολιτική διαδρομή
Ξεκίνησε ως μέλος της Νεολαίας του Δημοκρατικού Συναγερμου (ΝΕΔΗΣΥ). Την περίοδο 1994-2000 ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Αρχής Κρατικών Εκθέσεων Κύπρου. Την περίοδο 1995-1999 ήταν πρόεδρος της Οικονομικής Διαχειριστικής Επιτροπής του ΔΗΣΥ Λευκωσίας. .
Εκλέχτηκε για πρώτη φορά βουλευτής στις βουλευτικές εκλογές του 2001 στην Εκλογική Περιφέρεια Λευκωσίας με τον ΔΗΣΥ για την Η΄ Κοινοβουλευτική Περίοδο. Με την εκλογή του στο βουλευτικό αξίωμα το 2001, διέκοψε τη λειτουργία του δικηγορικού του γραφείου υποστηρίζοντας έμπρακτα την αρχή του ασυμβίβαστου ανάμεσα στην βουλευτική ιδιότητα και το δικηγορικό επάγγελμα. Την περίοδο 2001-2005 ήταν Επίτροπος Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΔΗΣΥ.
Από το 2004 έως το 2013, διετέλεσε Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας, εφαρμόζοντας πολλές μεταρρυθμίσεις και κάνοντας πράξη την ίδρυση των Ιδιωτικών Πανεπιστημίων στην Κύπρο.
Επανεκλέχθηκε στις βουλευτικές εκλογές του 2006 για την Θ΄ Κοινοβουλευτική Περίοδο, στις βουλευτικές εκλογές του 2011 για την Ι΄ Κοινοβουλευτική Περίοδο και στις βουλευτικές εκλογές του 2016 για την ΙΑ΄ Κοινοβουλευτική Περίοδο. Διετέλεσε Αντιπρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού από το 2006 μέχρι το 2013, συμβάλλοντας ενεργά στον εκσυγχρονισμό και την ενδυνάμωση του Δημοκρατικού Συναγερμού.
Διετέλεσε επίτιμος πρόξενος της Κένυας στην Κύπρο απο το 1998. Είναι Επίτροπος Παιδεία και συντονιστής του Τομέα Πολιτισμού και Αθλητισμού του ΔΗΣΥ και μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου, του Πολιτικού Γραφείου και του Ανωτάτου Συμβουλίου του ΔΗΣΥ. Την περίοδο 2007-2012 ήταν αντιπρόεδρος του ΔΗΣΥ με ειδική ευθύνη τον επικοινωνιακό σχεδιασμό του κόμματος.
Ως βουλευτής, διετέλεσε πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας και της Ad Hoc Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τις Κυπριακές Αερογραμμές και μέλος της επιτροπής επιλογής. Από το 2013 είναι κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΣΥ. Είναι μέλος της Επιτροπής Επιλογής, αναπληρωτής πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και μέλος της Ad Hoc Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για την Τήρηση του Κανονισμού της Βουλής και τακτικό μέλος της Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για το Πόθεν Έσχες. Επίσης από το 2021 διατελεί Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών, Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Στις 17 Φεβρουαρίου του 2022 ως Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών, Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως της Βουλής, μετά από χρόνια συζητήσεων, πέτυχε  την συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων και την υπερψήφιση του νομοσχεδίου για την δημιουργία της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς.
Στις 7 και 14 Ιουλίου 2022 ως Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών, Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως της Βουλής, μετά από χρόνια συζητήσεων, πέτυχε  ευρύτατη συναίνεση η οποία ήταν αναγκαία για την υπερψήφιση της Συνταγματικής τροποποίησης και  των νομοσχεδίων για την ολοκληρωτική μεταρρύθμιση της Ανώτατης Βαθμίδας της Δικαιοσύνης.
Επιπλέον, είναι αρχηγός της αντιπροσωπίας της Βουλής στην Ασιατική Κοινοβουλευτική Συνέλευση, αντιπρόεδρος της Ασιατικής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης από τον Οκτώβριο του 2017, πρόεδρος της Μόνιμης Επιτροπής Οικονομίας και Αειφόρου Ανάπτυξης της Ασιατικής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης από τον Οκτώβριο του 2017 και μέλος της αντιπροσωπίας της Βουλής στον Κοινοπολιτειακό Κοινοβουλευτικό Σύνδεσμο, της αντιπροσωπίας της Βουλής στη Διάσκεψη των Επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων των Κοινοβουλίων των Χωρών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της αντιπροσωπίας της Βουλής στη Διακοινοβουλευτική Διάσκεψη για τη Σταθερότητα, τον Οικονομικό Συντονισμό και τη Διακυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από το 2020 είναι Επικεφαλής της Κυπριακής Αντιπροσωπείας στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Τον ίδιο χρόνο εκλέγεται Rapporteur για τα σύμφωνα των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και τους Μετανάστες.
Στις βουλευτικές εκλογές του 2021 εκλέγηκε για πέμπτη συνεχή θητεία στο αξίωμα του Βουλευτή για την ΙΒ΄ Κοινοβουλευτική Περίοδο.
Κατέθεσε στην Επιτροπή πολιτισμού του Συμβουλίου της Ευρώπης ψήφισμα για την Αγία Σοφία και πέτυχε την έγκριση του με μεγάλη πλειοψηφία. Οργάνωσε εκστρατεία διαφώτισης για την Αμμόχωστο στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης Κατάθεσε πρόταση για την αναγκαιότητα θαλάσσιας σύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας Συμμετέχει στις Συνόδους των Προέδρων των Επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων των Κοινοβουλίων των Χωρών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις Τριμερείς Συναντήσεις των Επιτροπών Εξωτερικών των Κοινοβουλίων Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ.
Πηγές
Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τον Δημοκρατικό Συναγερμό Κατηγορία:Βουλευτές Λευκωσίας Κατηγορία:Κύπριοι δικηγόροι Κατηγορία:Βουλευτές Η΄ Κοινοβουλευτικής Περιόδου (Κύπρος) Κατηγορία:Βουλευτές Θ΄ Κοινοβουλευτικής Περιόδου (Κύπρος) Κατηγορία:Βουλευτές Ι΄ Κοινοβουλευτικής Περιόδου (Κύπρος) Κατηγορία:Βουλευτές ΙΑ΄ Κοινοβουλευτικής Περιόδου (Κύπρος) Κατηγορία:Βουλευτές ΙΒ΄ Κοινοβουλευτικής Περιόδου (Κύπρος)
Επαρχία Μαμπουτσάνε
Η Επαρχία Μαμπουτσάνε (Mabutsane) είναι μια επαρχία της Νότιας Περιφέρειας στη Μποτσουάνα.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Επαρχίες της Μποτσουάνα Κατηγορία:Νότια Περιφέρεια (Μποτσουάνα)
Ταχύτητα διαφυγής
Ταχύτητα διαφυγής (αγγλικά: escape velocity) χαρακτηρίζεται οποιαδήποτε ταχύτητα που υπερνικά ενάντια δράση. Ειδικότερα στην Αστρονομία, Αστροναυτική και Κοσμογραφία ως ταχύτητα διαφυγής χαρακτηρίζεται η ελάχιστη αρχική ταχύτητα που θα πρέπει να αναπτύξει ένα σώμα (π.χ. ένας πύραυλος) προκειμένου να υπερνικήσει τη βαρυτική έλξη που υφίσταται αυτό στην επιφάνεια ενός ουρανίου σώματος. Για να διαφύγει από τη βαρύτητα ενός ουράνιου σώματος ένας πύραυλος πρέπει να έχει κινητική ενέργεια που να ξεπερνά την δυναμική του ενέργεια στο βαρυτικό πεδίο του ουράνιου σώματος.
Σε κάθε ουράνιο σώμα παρατηρείται διαφορετική ένταση βαρύτητας, συνεπώς διαφορετική είναι και η ταχύτητα διαφυγής η οποία μειώνεται υψομετρικά από την επιφάνειά του. Όσο πιο μακριά βρίσκονται τα κέντρα των μαζών δύο σωμάτων, τόσο μικρότερη είναι η ταχύτητα διαφυγής του ενός ως προς το άλλο.
Η ταχύτητα διαφυγής δίνεται από την ακόλουθη σχέση:
όπου vesc η ταχύτητα διαφυγής, G η παγκόσμια σταθερά της βαρύτητας, Μ η μάζα του σφαιρικού σώματος (το οποίο υποτίθεται σφαιρικά συμμετρικό) και R η ακτίνα του. Είναι αξιοσημείωτο ότι η ταχύτητα αυτή είναι ανεξάρτητη της μάζας του σώματος που χρειάζεται να αποκτήσει την παραπάνω ταχύτητα ώστε να διαφύγει από τη βαρυτική έλξη ενός σφαιρικού σώματος, γεγονός το οποίο οφείλεται εξ' ολοκλήρου στην ιδιαίτερη φύση της βαρύτητας.
Η ταχύτητα διαφυγής στην επιφάνεια της Γης, μη λαμβάνοντας υπόψη την αντίσταση της ατμοσφαίρας, είναι ≈11.2 km/s (χλμ./δευτερόλεπτο), στη Σελήνη ≈2.4 km/s και στον Ήλιο ≈617.5 km/s. Οι αριθμοί αυτοί ισχύουν υποθέτοντας ότι τα προηγούμενα ουράνια σώματα είναι τέλειες σφαίρες.
Η ταχύτητα διαφυγής ελαττώνεται όσο απομακρύνεται το ένα σώμα από το άλλο. Αν το μικρότερο σώμα αναπτύξει ταχύτητα μικρότερη της ταχύτητας διαφυγής, τότε αυτό δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το μεγαλύτερο. Συνεπώς, ένα αντικείμενο που εκτοξεύεται από την επιφάνεια της Γης με αρχική ταχύτητα μικρότερη της ταχύτητας διαφυγής δεν θα εγκαταλείψει ποτέ την βαρυτική έλξη της Γης. Στην πραγματικότητα η απαιτούμενη ταχύτητα είναι ακόμα μεγαλύτερη από την ταχύτητα διαφυγής, καθώς στο αντικείμενο θα ασκηθούν και δυνάμεις τριβής λόγω της ατμόσφαιρας της Γης.
Απόδειξη του τύπου της ταχύτητας διαφυγής
Σύμφωνα με την κλασική μηχανική, ένα αντικείμενο μάζας m που βρίσκεται στην επιφάνεια ενός μεγαλύτερου, σφαιρικού σώματος μάζας Μ και ακτίνας R (με m<<M) έχει συνολική δυναμική ενέργεια
Για να απελευθερωθεί το αντικείμενο μάζας m από την βαρυτική έλξη του σώματος μάζας Μ, χρειάζεται να του προσδωθεί μία αρχική ταχύτητα v0 τέτοια ώστε όταν φθάσει στο «άπειρο» η συνολική του ενέργεια να είναι μηδέν (αφού στο άπειρο η δυναμική ενέργεια είναι μηδέν και η έννοια της ταχύτητας διαφυγής έχει να κάνει με το γεγονός ότι στο άπειρο η κινητική του ενέργεια του αντικειμένου είναι μηδέν). Οι παραπάνω συνθήκες ορίζουν την αρχική αυτή ταχύτητα ως ταχύτητα διαφυγής. Από την αρχή διατήρησης της ενέργειας,
Σημείωση
Ένα συχνό λάθος που συμβαίνει είναι ότι πολλές φορές πιστεύεται πως η ταχύτητα διαφυγής είναι η ταχύτητα που πρέπει να έχει ένας πύραυλος ή ένα διαστημόπλοιο για να διαφύγει από την έλξη της Γης. Περαιτέρω σύγχυση μπορεί επίσης να προκαλέσει η παρατήρηση ότι οι πύραυλοι που εκτοξεύονται έχουν ταχύτητες πολύ μικρότερες από την ταχύτητα διαφυγής της Γης (που αντιστοιχεί σε περίπου 34 Μαχ), κι όμως καταφέρνουν να διαφύγουν στο διάστημα.
Η πηγή του λάθους βρίσκεται στην κατανόηση της έννοιας της ταχύτητας διαφυγής. Η ταχύτητα διαφυγής είναι η αρχική ταχύτητα που πρέπει να δώσουμε σε ένα αντικείμενο ώστε αυτό να διαφύγει από την έλξη ενός ουράνιου σώματος. Αντιθέτως, οι πύραυλοι και τα διαστημόπλοια δεν εκτοξεύονται στο διάστημα, αλλά καίνε συνεχώς καύσιμα μέχρις ότου να διαφύγουν από την έλξη της Γης. Ένας πύραυλος μπορεί κάλλιστα να διαφύγει από την έλξη της Γης με ταχύτητες πολύ μικρότερες από την ταχύτητα διαφυγής της Γης, δεδομένου ότι η καύση λαμβάνει τόπο με τρόπο συνεχή και με επαρκώς ταχύ ρυθμό ώστε ο πύραυλος ή το διαστημόπλοιο να υπερνικά συνεχώς την βαρυτική έλξη της Γης.
Ταχύτητα διαφυγής στις μαύρες τρύπες
Η παραπάνω επιχειρηματολογία είναι λανθασμένη για πολλούς λόγους. Κατ' αρχάς, οι κλασικοί τύποι που χρησιμοποιήθηκαν παραπάνω ισχύουν μόνο για ταχύτητες πολύ μικρότερες από την ταχύτητα του φωτός και ασθενή βαρυτικά πεδία. Τα φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα κοντά στους ορίζοντες μαύρων τρυπών είναι σχετικιστικά, συνεπώς οι εξισώσεις της κλασικής μηχανικής παύουν να ισχύουν. Επίσης, τα ισχυρά βαρυτικά πεδία κοντά στους ορίζοντες γεγονότων διαταράσσουν σημαντικά τη γεωμετρία του χωροχρόνου, συνεπώς απαιτείται προσεκτική μεταχείριση του προβλήματος μέσω των θεωρητικών εργαλείων της ΓΘΣ. Συγκεκριμένα, ο χωρόχρονος γύρω από μία μη περιστρεφόμενη και αφόρτιστη μαύρη τρύπα περιγράφεται από την λεγόμενη μετρική Σβάρτσιλντ, η οποία ορίζει και αυστηρά την ομώνυμη ακτίνα της μαύρης τρύπας.
Παρ' όλα αυτά, κατά σύμπτωση, το αποτέλεσμα που της κλασικής φυσικής για την ακτίνα Σβάρτσιλντ ταυτίζεται με το αποτέλεσμα στο οποίο καταλήγει κανείς μελετώντας τη μετρική του Σβάρτσιλντ.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αστροναυτική Κατηγορία:Τροχιές
Βασίλειο της Νεαπόλεως
Το Βασίλειο της Σικελίας δημιουργήθηκε το 1130, όταν ο Ρογήρος Β΄ της Ατλαβίλα έλαβε τον τίτλο του «Βασιλιά της Σικελίας» (Rex Siciliae) από τον αντιπάπα Ανάκλητο Β’, που του επιβεβαιώθηκε και από τον πάπα Ιννοκέντιο Β’ το 1139. Με την ανάληψη του βασιλείου από τον οίκο των Χοενστάουφεν, ο πάπας Ουρβανός Δ’ όρισε το 1263 τον Κάρολο τον Ανδεγαυό νέο βασιλιά της Σικελίας. Η απόφαση αυτή προκάλεσε την αντίδραση του Στέμματος της Αραγώνας και του βασιλιά της Πέτρου Γ΄ του Μέγα, με τις πολεμικές συρράξεις που ακολούθησαν να λήγουν το 1302 με τη συνθήκη ειρήνης της Καλταμπελότα. Ως αποτέλεσμα το Βασίλειο της Σικελίας χωρίστηκε σε δύο μέρη, «το Βασίλειο της Σικελίας ένθεν του Φάρου» (Regnum Siciliae citra Pharum) και «το Βασίλειο της Σικελίας πέραν του Φάρου» (Regnum Siciliae ultra Pharum). Το πρώτο ταυτίζεται με τον όρο της σύγχρονης ιστοριογραφίας «Βασίλειο της Νεαπόλεως» ενώ το δεύτερο με το «Βασίλειο της Σικελίας», το οποίο για ένα σύντομο χρονικό διάστημα ονομάστηκε και «Βασίλειο της Τρινακρίας». Τα δύο βασίλεια επαναενώθηκαν κάτω από δύο κλάδους του Στέμματος της Αραγώνας κατά τον 15ο αιώνα, διατηρώντας την εδαφική και ιστοριογραφική τους διαφοροποίηση ενώ η οριστική τους ενοποίηση πραγματοποιήθηκε το 1816, κάτω από την ονομασία «Βασίλειο των Δύο Σικελιών».
Η εδαφική επικράτεια του Βασιλείου της Νεαπόλεως περιελάμβανε το σύνολο των σημερινών περιοχών των Αμπρούτσι, Μολίζε, Καμπανίας, Απουλίας, Μπαζιλικάτα και Καλαβρίας μαζί με κομμάτια του σημερινού Νότιου και Ανατολικού Λατίου.
Προέλευση της εδαφικής ενοποίησης: Νορμανδοί και Σουηβοί
Το νησί της Σικελίας και ολόκληρη η νότια Ιταλία νότια του Τρόντο και του Λίρι αποτελούσαν τα εδάφη του Βασιλείου της Σικελίας, που είχε δημιουργηθεί de facto το 1127-1128 όταν ο Ρογήρος Β’ της Αλταβίλα ένωσε κάτω από την εξουσία του τα διάφορα νορμανδικά φέουδα της νότιας Ιταλίας. Ο αντιπάπας Ανάκλητος Β’ είναι ο εμπνευστής του τίτλου του «Βασιλείου της Σικελίας» (τέλη του 1130), που στη συνέχεια νομιμοποιήθηκε το 1139 και από τον πάπα Ιννοκέντιο Γ’. Στα τέλη του 12ου αιώνα, ως αποτέλεσμα της σύγκρουσής του με τον Φρειδερίκο Μπαρμπαρόσα, τα Παπικά Κράτη προώθησαν μια στρατηγική εξάπλωσης της εγκόσμιας εξουσίας τους. Έτσι ο πάπας Ιννοκέντιος Δ’, ακολουθώντας τα χνάρια του προκατόχου του, προέβαλε τα φεουδαρχικά δικαιώματα της Εκκλησίας πάνω στο Βασίλειο της Σικελίας δεδομένου ότι οι βασιλικοί τίτλοι είχαν αποδοθεί στους Νορμανδούς από τον πάπα Ιννοκέντιο Β’. Ωστόσο, όταν ο Ερρίκος Στ’, γιος του Μπαρμπαρόσα, νυμφεύτηκε την Κονστάντια της Αλταβίλα, τελευταία διάδοχο του Βασιλείου της Σικελίας, τα νορμανδικά εδάφη πέρασαν στα χέρια του Στέμματος της Σουηβίας και μετατράπηκαν σε ένα νευραλγικό κέντρο της αυτοκρατορικής πολιτικής των Χοενστάουφεν στην Ιταλία, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Φρειδερίκου Β’.
Ο Κορράδος Δ’, γιος του Φρειδερίκου Β’, τον διαδέχθηκε στον αυτοκρατορικό θρόνο της Γερμανίας ενώ ο αδερφός του, Μανφρέδος, ανέλαβε τον ρόλο του τοποτηρητή της Ιταλίας. Η διακυβέρνηση του Mezzogiorno (του ιταλικού Νότου) και της Σικελίας αποτελούσε ένα σημαντικό πλεονέκτημα για τους αυτοκράτορες, στην προσπάθειά τους για νομιμοποίηση της γιβελινικής-αντιπαπικής στρατηγικής. Σε αυτήν εντασσόταν και η διαχείριση της «Αποστολικής Αποστολής της Σικελίας», το νομικο-πολιτικό σώμα που ανελάμβανε την εκκλησιαστική διοίκηση της περιοχής και που διοριζόταν απευθείας από τους αυτοκράτορες δίχως ουδεμία παπική παρέμβαση. Εκείνη την περίοδο, ο πάπας Ιννοκέντιος Δ’ υποστήριξε μια σειρά από εξεγέρσεις στην Καμπανία και την Απουλία που επέφεραν την άμεση επέμβαση του αυτοκράτορα Κορράδου Δ’ και την εντέλει υποβολή του Βασιλείου στην άμεσα δικαιοδοσία του αυτοκράτορα.
Τον Κορράδο Δ’ τον διαδέχθηκε ο γιος του Κορραδίνος της Σουηβίας και, δεδομένης της μικρής του ηλικίας, η εξουσία της Σικελίας και της Αποστολικής Αποστολής κατελήφθη από τον Μανφρέδο, που έφτασε στο σημείο να ανακηρυχθεί Βασιλιάς της Σικελίας. Με τον θάνατο του Ιννοκέντιου Δ’, ο νέος γάλλος πάπας Κλήμης Δ’, επαναλαμβάνοντας τις απαιτήσεις του γύρω από τα παπικά φεουδαρχικά δικαιώματα στο νησί, κάλεσε στην Ιταλία τον Κάρολο τον Ανδεγαυό, που το 1266 ανακηρύχθηκε από τον πάπα Βασιλιάς της Σικελίας. Ο νέος γάλλος ηγεμόνας κατευθύνθηκε για την κατάληψη του βασιλείου, νικώντας πρώτα τον Μανφρέδο στη μάχη του Μπενεβέντο κι έπειτα τον Κορραδίνο της Σουηβίας στο Ταλιακότσο στις 23 Αυγούστου του 1268.
Οι Χοενστάουφεν, των οποίων ο βασιλικός οίκος από την ανδρική πλευρά τερματίστηκε με τον Κονραδίνο, σταδιακά εκδιώχθηκαν από την ιταλική πολιτική σκηνή και οι Ανδεγαυοί εξασφάλισαν τον έλεγχο του Βασιλείου της Σικελίας. Η πτώση του Κονραδίνου αποτέλεσε το προοίμιο σημαντικών εξελίξεων καθώς η σικελική κοινωνία, που είχε υποδεχθεί ένθερμα τον Κάρολο μετά τη μάχη του Μπενεβέντο, άλλαξε πλευρά και τάχθηκε εκ νέου υπέρ του αυτοκράτορα. Η μεταστροφή αυτή εναντίον των Ανδεγαυών, που προκλήθηκε σε μεγάλο βαθμό από την υπερβολική φορολογική πίεση των Γάλλων, δεν είχε άμεσες πολιτικές συνέπειες αλλά αποτέλεσε το πρώτο βήμα προς τις πολεμικές συγκρούσεις των επερχόμενων Σικελικών Εσπερινών. Τα μεγάλα έξοδα που είχε προκαλέσει ο πόλεμος (οι Ανδεγαυοί ήταν χρεωμένοι στους γουέλφους τραπεζίτες της Φλωρεντίας) επέφερε μια σειρά από νέους φόρους σε όλο το βασίλειο, που προστέθηκαν σε αυτούς που χρησίμευσαν για να χρηματοδοτήσουν επισφαλείς εκστρατείες στην ανατολή με την επιθυμία της κατάκτησης τα εναπομείναντα εδάφη της πρώην Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Οι Ανδεγαυοί
Με τη δολοφονία του Κονραδίνου από του Ανδεγαυούς, τα σουηβικά κυριαρχικά δικαιώματα στον θρόνο της Σικελίας πέρασαν σε μία από τις κόρες του Μανφρέδου, την Κωνσταντία Χοενστάουφεν, η οποία στις 15 Ιουλίου του 1262 είχε παντρευτεί τον βασιλιά της Αραγωνίας, Πέτρο Γ’. Το πολύ δυσαρεστημένο λόγω της γαλλικής κυριαρχίας στο νησί γιβελινικό κόμμα της Σικελίας, που συγκεντρωνόταν κυρίως γύρω από τους Σουηβούς Χοενστάουφεν, αναζήτησε την υποστήριξη της Κωνσταντίας και των αραγονέζων για να οργανώσει μια αντιανδεγαυική εξέγερση. Με την υποστήριξη των βυζαντινών κατασκόπων και τα χρήματα του μεγάλου εχθρού του Καρόλου, Μιχαήλ Παλαιολόγου, η αντιγαλλική εξέγερση ξεκίνησε στις 31 Μαρτίου 1282 από το Παλέρμο και εξαπλώθηκε σε όλη τη Σικελία. Το Σικελικό Κοινοβούλιο παρέδωσε το στέμμα στον Πέτρο Γ’ της Αραγωνίας και τη σύζυγό του Κοστάντια. Στις 26 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους ο Κάρολος εγκατέλειψε οριστικά την Καλαβρία, όπου είχε το στρατόπεδό του, και κινήθηκε βόρεια. Παρ'όλη την υποστήριξη του πάπα Μαρτίνου Δ’, που αφόρισε τον αραγονέζο βασιλιά, ο Κάρολος δεν κατάφερε ποτέ πια να επιστρέψει στο νησί, με τη βασιλική του αυλή να περιοδεύει μεταξύ Καπούας και Απουλίας για αρκετά χρόνια. Ο διάδοχος του Καρόλου, Κάρολος Β’ ο Ανδεγαυός, επέλεξε τελικά τη Νάπολη ως νέα έδρα της μοναρχίας του και των διαφόρων διοικητικών της θεσμών.
Ενόσω οι φιλοδοξίες των Ανδηγαυών στη Σικελία δέχονταν ισχυρά χτυπήματα από τις συνεχείς τους ήττες, ο Κάρολος Α’ έβαλε ως στόχο να σταθεροποιήσει την εξουσία του στο ηπειρωτικό κομμάτι του βασιλείου, στηριζόμενος σε μια στρατηγική που είχε ως βάσει τους γουέλφους βαρόνους με σκοπό να ενισχύσει την ενότητα του Νότου.
Ήδη από τις πρώτες λογγοβαρδικές επιδρομές, μεγάλο κομμάτι την οικονομίας του βασιλείου, στο πριγκιπάτο της Καπούης, στο Αμπρούτσο και στην κομητεία του Μολίζε, τη διαχειρίζονταν τα βενεδικτινιακά μοναστήριο (Καζάουρια, Σαν Βιτσέντσο στο Βολτούμο, Μοντεβερτζίνε, Μοντεκασίνο) και σε πολλές περιπτώσεις είχαν μεγεθύνει τόσο πολύ τα προνόμιά τους που είχαν δημιουργήσει δικές τους τοπικές κυριότητες με διαχωριστή εξουσία από τα γειτονικά τους μη-εκκλησιαστικά φέουδα. Ωστόσο, μετά το 1138 και τον θάνατο του Ανάκλητου Β’, ο Ιννοκέντιος Β’ και οι νορμανδικές δυναστείες προώθησαν στη νότια Ιταλία τον κιστερκιανό μοναχισμό σε αντίθεση με τη βενεδικτιανή φεουδαρχική παράδοση. Πολλά βενεδικτιανά μοναστήρια μετατράπηκαν σε κιστερκιανά, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα τον άμεσο περιορισμό της υλικής τους περιουσίας λόγω των διδαγμάτων του νέου τάγματος, που περιόριζε την κατοχή αγροτικών αγαθών κι εργαλείων στα αναγκαία για την επιβίωση ενός μοναστηριού. Το νέο μοναστικό τάγμα επένδυσε τους πόρους του σε γεωργικές μεταρρυθμίσεις, τεχνικά και κοινωνικά έργα, ιδρύοντας ξενώνες, φαρμακεία και εκκλησίες στην ύπαιθρο. Ο γαλλικός μοναστισμός έλαβε την υποστήριξη και των ντόπιων νορμανδών φεουδαρχών, που με αυτόν τον τρόπο κατάφεραν να αντισταθμίσουν τις φιλοδοξίες των τοπικών μοναχών για εγκόσμια εξουσία. Ο ίδιος ο Κάρολος Α’ υποστήριξε ένθερμα τη νέα αυτή κατάσταση και ίδρυσε ο ίδιος μια σειρά από κιστερκιανά αββαεία.
Στις 7 Ιανουαρίου 1285 πέθανε ο Κάρολος Α’ ο Ανδεγαυός και τον διαδέχθηκε ο γιος του, Κάρολος Β’. Παράλληλα στη Σικελία, με τον θάνατο του Πέτρου Γ’, η αραγονική εξουσία μοιράστηκε μεταξύ των δυο του γιων, του Αλφόνσου (τρίτος στη σειρά με αυτό το όνομα για το Στέμμα της Αραγώνας) και του Ιακώβου (στη συνέχεια Ιακώβου Α’ της Σικελίας). Ο τελευταίος υπέγραψε τη συνθήκη του Ανάνι στις 12 Ιουνίου του 1295, με την οποία παραχωρούσε τα φεουδαρχικά δικαιώματα της Σικελίας στον πάπα Βονιφάτιο Θ’. Ως αντάλλαγμα ο πάπας του παραχώρησε την Κορσική και τη Σαρδηνία, προσφέροντας την κυριαρχία της Σικελίας στον Κάρολο Β’ τον Ανδεγαυό. Ωστόσο η συνθήκη του Ανάνι δεν επέφερε κάποια διαρκή ειρήνη διότι όταν ο Ιάκωβος αποχώρησε από τη Σικελία για να κατευθυνθεί προς τα κατεξοχήν βασίλεια του Στέμματος της Αραγώνας στην Ιβηρική, ο σικελικός θρόνος δόθηκε στον αδερφό του, Φρειδερίκο, που ηγήθηκε μιας νέας εξέγερσης για την ανεξαρτησία του νησιού και τελικά ορίστηκε από τον πάπα Βονιφάτιο βασιλιάς της Τρινάκριας (rex Trinacriae) ως Φρειδερίκος Γ’. Ο νέος βασιλιάς, αν κι έχασε την υποστήριξη ορισμένων ευγενών, υπέγραψε το 1302 με τον Κάρολο Βαλουά τη συνθήκη της Καλταμπελότα, με το οποίο αναγνωρίστηκε κι επίσημα ο διαχωρισμός των δύο βασιλείων: Βασίλειο της Τρινάκριας υπό τον οίκο της Βαρκελώνης με πρωτεύουσα το Παλέρμο και Βασίλειο της Σικελίας υπό τον οίκο των Ανδεγαυών με πρωτεύουσα τη Νάπολη. Ο Κάρολος, μετά από παραινέσεις του πάπα Μαρτίνου, παραιτήθηκε από τα σχέδιά του για ανάκτηση της Σικελίας και προχώρησε στις κατάλληλες διαδικασίες για να προσαρμόσει τη Νάπολη στο νέο της ρόλο ως πρωτεύουσας του βασιλείου.
Το 1309 ο γιος του Καρόλου Β’, Ροβέρτος Ανδεγαυός, στέφθηκε από τον πάπα Κλήμη Ε’ εκ νέου βασιλιάς της Σικελίας και των Ιεροσολύμων. Το 1372 η ανιψιά του Ροβέρτου, Ιωάννα Ανδεγαυή υπέγραψε με τον Φρειδερίκο Δ’ της Σικελίας μια νέα συνθήκη ειρήνης που αναγνώριζε τις εκατέρωθεν μοναρχίες. Ο βασιλιάς Ροβέρτος είχε ήδη χρήσει διάδοχο πρώτα τον γιο του Κάρολο της Καλαβρίας και μετά τον θάνατό του, την ίδια την κόρη του, Ιωάννα Ανδεγαυή.
Εκείνα τα χρόνια η πόλη της Νάπολης ενίσχυσε το πολιτικό της βάρος στην ιταλική χερσόνησο με την καλλιέργεια των ανθρωπιστικών τάσεων. Ο Ροβέρτος έχαιρε μεγάλης εκτίμησης από ιταλούς διανοούμενους όπως τον Πετράρχη, τον Βιλιάνι και τον Βοκάκιο. Ο μονάρχης ΧΧΧ σε μια σχολή, ανοικτή στις επιρροές του αβερροϊσμού, μιας σημαντικής ομάδας σχολαστικών θεολόγων. Εμπιστεύτηκε στον Νικολά Ντεοπρέπιο από την Καλαβρία τη μετάφραση των έργων του Αριστοτέλη και του Γαληνού για τη βιβλιοθήκη της πόλης. Άλλοι σπουδαίοι διανοούμενοι από την Καλαβρία ήταν ο Λεόντιος Πιλάτος και ο Βαρλαάμ, διάσημος θεολόγος που αντιμετώπισε εκείνα τα χρόνια τις δογματικές διαμάχες περί του filioque και του Συμβόλου της Πίστεως της Νίκαιας. Ο ίδιος ήρθε σε επαφή με τον Βοκάκιο και υπήρξε αυτός που του δίδαξε ελληνικά.
Η διάδοχος του Ροβέρτου, Ιωάννα Α’ της Νεαπόλεως, παντρεύτηκε τον Ανδρέα, δούκα της Καλαβρίας και αδερφό του βασιλιά της Ουγγαρίας Λουδοβίκου Α’, απόγονοι και οι δύο των Ανδηγαυών της Νεαπόλεως. Ωστόσο, μετά από μια μυστηριώδη συνωμοσία, ο Ανδρέας δολοφονήθηκε, κάτι που προκάλεσε την αντίδραση του αδερφού του ο οποίος στις 3 Νοεμβρίου 1347 εισήλθε στην Ιταλία με σκοπό να ανατρέψει την Ιωάννα της Νεαπόλεως. Παρότι ο βασιλιάς της Ουγγαρίας είχε ζητήσει πολλές φορές από τον πάπα την αποπομπή της Ιωάννας από τον θρόνο της Νεαπόλεως, ο Πάπας, που τότε διέμενε στην Αβινιόν κι επομένως βρισκόταν κάτω από την άμεση επιρροή των γάλλων βασιλιάδων, επιβεβαίωσε τον τίτλο της παρά τη στρατιωτική εισβολή των Ούγγρων στην Ιταλία. Από την πλευρά της, η βασίλισσα Ιωάννα υιοθέτησε αρχικά ως διάδοχο στον θρόνο τον Κάρολο του Δυρραχίου (ανεψιού του ούγγρου βασιλιά) για να αλλάξει γνώμη και να δώσει τα δικαιώματα στον θρόνο στον Λουδοβίκο Ανδεγαυό, αδερφό του βασιλιά της Γαλλίας. Ο τελευταίος στέφθηκε βασιλιάς της Νεαπόλεως («rex Siciliae») από τον Κλήμη Ζ’ το 1381 για να βρεθεί αντιμέτωπος του Καρόλου του Δυρραχίου που εν τω μεταξύ είχε δολοφονήσει την Ιωάννα το 1382. Ο θάνατος του Λουδοβίκου το 1384 άφησε τον Κάρολο ως μοναδικό μονάρχη ο οποίος ωστόσο άφησε τον θρόνο στα παιδιά του, Λαδισλάο και Ιωάννα για να διεκδικήσει τον θρόνο της Ουγγαρίας. Εκεί δολοφονήθηκε από αντιπάλους του.
Προτού να ενηλικιωθούν οι δύο διάδοχοι, η Νάπολη έπεσε στα χέρια του Λουδοβίκου Β’, γιου του Λουδοβίκου Ανδεγαυού, που στέφθηκε βασιλιάς από τον Κλήμη Ή την 1η Νοεμβρίου 1389. Οι ντόπιοι ευγενείς αντιστάθηκαν στον νέο μονάρχη κι έτσι, το 1399, ο Λαδισλάος μπόρεσε να διεκδικήσει στρατιωτικά τα δικαιώματά του στον θρόνο, εκθρονίζοντας τον γάλλο. Ο νέος μονάρχης κατάφερε να αποκαταστήσει τη ναπολιτανική ηγεμονία στη νότια Ιταλία, παρεμβαίνοντας σε διάφορες πολεμικές εμπλοκές σε όλη τη χερσόνησο. Το 1408, κλήθηκε από τον πάπα Ινοκέντιο Ζ’, λαμβάνοντας από αυτόν τη διοίκηση της επαρχίας της Καμπανίας. Στη συνέχεια, υπό τον πάπα Γρηγόριο ΙΒ’ έφτασε να καταλάβει τη Ρώμη και την Περούτζα. Το 1414 στην εκστρατεία που διεύθυνε εναντίον του Λουδοβίκου Β’ Ανδεγαυού και του αντιπάπα Αλεξάνδρου Ε’, προέλασε μέχρι τις πύλες της Φλωρεντίας. Με τον θάνατό του δεν βρέθηκε κάποιος διάδοχος να συνεχίσει τις επιχειρήσεις του και τα σύνορα του βασιλείου επέστρεψαν στα παραδοσιακά τους όρια. Η κόρη του, Ιωάννα Β’ της Νεάπολης, με το τέλος του σχίσματος της Δύσης, έλαβε την οριστική αναγνώριση του βασιλικού τίτλου για την οικογένειά της.
Η Ιωάννα Β’ διαδέχθηκε τον Λαδισλάο το 1414 και νυμφεύθηκε τον Ιάκωβο Β’ των Βουρβόνων. Αυτός προσπάθησε να αποκτήσει μόνο για τον εαυτό του τον βασιλικό τίτλο, προκαλώντας μια εξέγερση το 1418 που έληξε όμως άδοξα, με αυτόν να αναγκάζεται να επιστρέψει στη Γαλλία και να κλειστεί σε ένα μοναστήρι. Οι προσπάθειες των Ανδεγαυών να αποκτήσουν ερείσματα στο βασίλειο δεν σταμάτησαν και το 1419 ο πάπας Μαρτίνος Ε’ προσκάλεσε τον Λουδοβίκο Γ’ Ανδεγαυό να εισβάλει στην Ιταλία για να αποθέσει την Ιωάννα λόγω της άρνησής της να αναγνωρίσει τα φεουδαρχικά δικαιώματα του πάπα στη Νεάπολη. Η εκ νέου γαλλική απειλή ώθησε το βασίλειο να ψάξει τη βοήθεια εξ Αραγώνας, με τη βασίλισσα να υιοθετεί το Αλφόνσο Ε’ ως γιο και διάδοχό της, όσο η Νάπολη πολιορκείτο από τους Ανδεγαυούς. Οι αραγωνέζοι αντεπιτέθηκαν και απελευθέρωσαν την πόλη το 1423, καταλαμβάνοντας το βασίλειο και εξαφανίζοντας τη γαλλική απειλή. Παρ’ όλα αυτά, εν τέλει η Ιωάννα άφησε τα δικαιώματα του βασιλείου στα χέρια του Ρενάτου Ανδεγαυού.
Εκ νέου υπό το Στέμμα της Αραγώνας
Η Ιωάννα Β’ Ανδεγαυή-Δυρραχίου δεν άφησε φυσικό διάδοχο και με τον θάνατό της οι δύο πλευρές, ο Ρενάτος Ανδεγαυός και ο Αλφόνσος Ε΄ της Αραγωνίας διεκδίκησαν τον θρόνο. Στον πόλεμο που ακολούθησε συμμετείχαν και άλλα κράτη της Ιταλίας, όπως το Μιλάνο του Φίλιπο Μαρία Βισκόντι, αρχικά σύμμαχο των Γάλλων (μάχη της Πόντσα) και στη συνέχεια των αραγονέζων. Το 1441 ο Αλφόνσος Ε’ κατέκτησε τη Νάπολη και υιοθέτησε το στέμμα της ως Αλφόνσος Α’ της Νεαπόλεως. Για πρώτη φορά μετά από τρεις αιώνες, τα δύο αρχικά κομμάτια του Βασιλείου της Σικελίας επαναενώθηκαν (καθώς ο Αλφόνσος ήταν ήδη βασιλιάς της Σικελίας που ανήκει ακόμη στο Στέμμα της Αραγώνας), με την πρωτεύουσα ωστόσο να μεταφέρετε στη Νάπολη από το Παλέρμο. Ο τίτλος που καθιέρωσε τότε ο Αλφόνσος ήταν αυτός του rex Utriusque Siciliae («Βασιλεύς Εκατέρων Σικελιών»).
Το 1447 ο δούκας του Μιλάνου τον όρισε διάδοχό του, προσθέτοντας έτσι ένα ακόμη έδαφος στο ευρύτατο Στέμμα της Αραγώνας. Εν τούτοις, η μιλανέζικη ευγενική τάξη, φοβούμενη την απορρόφηση της από το βασίλειο της Νεαπόλεως, ανακήρυξε το Μιλάνο «ελεύθερη κομμούνα» και εγκαθίδρυσε δημοκρατία. Οι ναπολιτανικές και αραγονικές διεκδικήσεις αντισταθμίστηκαν από τη Γαλλία, που το 1450 έδωσε πολιτική υποστήριξη στον Φραγκίσκο Σφόρτσα που επιβλήθηκε στρατιωτικά στο δουκάτο. Εκείνη τη στιγμή όμως, ένα άλλο μέτωπο άνοιγε για τη βασιλεία του Αλφόνσου: η αστραπιαία επεκτεινόμενη Οθωμανική αυτοκρατορία έφτασε στις πύλες του βασιλείου. Τέτοια περιφερειακή εξέλιξη απέτρεψε τον αραγονέζο βασιλιά από το να επέμβει στο Μιλάνο και η εκ των προτέρων αναγνώριση του Σφόρτσα ως δούκα από τον πάπα Νικόλαο Ε’ τον ώθησε στην ένταξή του στη λεγόμενη Ιταλική Λίγκα (Lega Italica), μια συμμαχία που είχε ως σκοπό τη σταθεροποίηση της νέα πολιτικής πραγματικότητας της χερσονήσου.
Η εσωτερική πολιτική του Αλφόνσου Ε’: ανθρωπισμός και συγκεντρωτισμός
Η βασιλική αυλή της Νεαπόλεως στα χρόνια του Αλφόνσου Ε’ ήταν μία από τις πιο εκλεπτυσμένες και πρόσφορες για την Αναγέννηση. Φιλοξένησε προσωπικότητες όπως τον Λορέντσο Βάλα, ο οποίος κατά τη διάρκεια της διαμονής του στην πόλη απέδειξε την πλαστότητα της Δωρεάς του Κωνσταντίνου, τον ανθρωπιστή Αντόνιο Μπεκαντέλι και τον Έλληνα Μανουήλ Χρυσολωρά. Ο βασιλιάς επίσης ανέλαβε την ανακατασκευή του Καστέλ Νουόβο.
Ο διοικητικός μηχανισμός του βασιλείου παρέμεινε χονδρικά ο ίδιος με αυτόν των Ανδεγαυών αν και ανακατανεμήθηκαν οι εξουσίες των παλαιών επαρχιών, οι οποίες διατήρησαν κυρίως πολιτικές και στρατιωτικές λειτουργίες. Η δικαιοσύνη επέστρεψε στα χέρια των βαρόνων, σε μια προσπάθεια να επαναενταχθούν οι παλαιές φεουδαρχικές ιεραρχίες στο κεντρικό κράτος. Άλλο σημαντικό βήμα προς την εμβάθυνση της ενοποίησης των δύο βασιλείων θεωρούνται τα μέτρα που πάρθηκαν για την ενθάρρυνση της βοσκής εποχιακής μετακίνησης. Το 1447 ο Αλφόνσος πέρασε μια σειρά από νόμους με τους οποίους υποχρέωνε τους βοσκούς από το Αμπρούτσο και τη Μολίζε να διαχειμάζουν στα όρια του βασιλείου αποτρέποντάς τους με αυτόν τον τρόπο το να περνούν τα σύνορα (προς τα Ποντιφικά Κράτη). Οι οικονομικές συνδιαλλαγές που προέκυπταν από τη βοσκή εποχιακής μετακίνησης να έμεναν πλέον στο βασίλειο, ενισχύοντας τις σχετικές οικονομικές δραστηριότητες. Το νομικό έργο περί της βοσκής, που βασίστηκε στο ιβηρικό μοντέλο του Concejo de la Mesta, αποτέλεσε τον πρώτο σταθερό λαϊκό συγκεντρωτικό θεσμό, με ξεκάθαρο κοινωνικό χαρακτήρα, του βασιλείου της Νεαπόλεως. Το ίδιο σύστημα επηρέασε, σε μικρότερο βαθμό, και την αδριατική ακτή του βασιλείου.
Με τον θάνατό του, ο Αλφόνσος ξαναμοίρασε το ενοποιημένο του βασίλειο μεταξύ του Φερδινάνδου, που έλαβε ολόκληρο το βασίλειο των Δύο Σικελιών, και του Ιωάννη Β´ της Αραγωνίας, δεύτερου στη σειρά του Στέμματος της Αραγώνας, που έλαβε τις υπόλοιπες κτήσεις.
Η βασιλεία του Φεράντε Α’
Ο θάνατος του Αλφόνσου βρήκε το βασίλειο πλήρως ενταγμένο στην ιταλική περιφερειακή τάξη. Ο διάδοχός του, Φερδινάνδος Α’ της Νεαπόλεως, γνωστός κυρίως ως Φεράντε (Ferrante), έλαβε την υποστήριξη του Φραγκίσκου Σφόρτσα, σε τέτοιο σημείο που και οι δύο επενέβησαν στη δημοκρατία της Φλωρεντίας εναντίον του στρατού του Μπαρτολομέο Κολεόνι. Τα ναπολιτανικά στρατεύματα επενέβησαν άλλη μια φορά στην Τοσκάνη ενώ το 1484, σε συμμαχία με το Μιλάνο και τη Φλωρεντία επέβαλαν στη Βενετία την Ειρήνη του Μπανιόλο.
Η εξουσία ωστόσο του Φεράντε βρέθηκε σε σοβαρό κίνδυνο, όταν το 1485 αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει μια εξέγερση δύο σημαντικών ευγενών, του Φραντσέσκο Κόπολα, κόμη του Σάρνο, και του Αντονέλο Σανσεβερίνο, πρίγκιπα του Σαλέρνο. Η εξέγερση αυτή, γνωστή ως congiura dei baroni («συνωμοσία των βαρόνων»), είχε λάβει την υποστήριξη του Παπικού Κράτους και της Βενετίας και ήταν έκφραση κυρίως των αγροτικών φεουδαρχικών ελίτ, που έβλεπαν τον συγκεντρωτισμό των Αραγωνέζων να υποσκάπτει την εξουσία τους. Παρά ταύτα, η συνδρομή της Φλωρεντίας και του Μιλάνου το 1487 δεν άφησε κανένα περιθώριο στους επαναστάτες. Μια άλλη, φιλοανδεγαυή συνωμοσία έλαβε χώρα στο Αμπρούτσο από τον Τζοβάνι ντέλα Ροβέρε μα περιορίστηκε χάρις στην επέμβαση του πάπα Αλεξάνδρου Στ’.
Παρ’ όλες τις πολιτικές εξελίξεις, ο Φεράντε ακολούθησε το παράδειγμα του πατέρα του και υπήρξε σημαντικός μαικήνας των τεχνών. Το 1458 υποστήριξε την ίδρυση της Ποντανιανής Ακαδημίας και φιλοξένησε προσωπικότητες όπως τον έλληνα ανθρωπιστή Κωνσταντίνο Λάσκαρη, τον μουσικό Αντόνιο ντ’Αλεσάντρο και τον Βησσαρίωνα. Παράλληλα, στις αυλές των παιδιών του ο ουμανισμός απέκτησε περισσότερο πολιτική διάσταση, οδηγώντας στην υιοθέτηση των τοσκανικών ως γλώσσα της λογοτεχνίας.
Η ανάταση της οικονομίας
Οι νότιες περιοχές του ηπειρωτικού σκέλους του βασιλείου, παρότι είχαν αποτελέσει από την εποχή του ελληνικού αποικισμού μια από τις πιο παραγωγικές περιοχές της Μεσογείου, είχαν συγκλονιστεί τρομερά από την επιδημία πανώλης που ενέκυψε στην Ευρώπη κατά τον 14ο αιώνα κι έκτοτε δεν είχαν ανακάμψει. Όσον αφορά την πολιτική, ο γάμος της Ισαμπέλα ντι Κιαρομόντε με τον Φεράντε έφερε το πριγκιπάτο του Τάραντα στους κόλπους του βασιλείου της Νεαπόλεως (που μέχρι τότε δεν της ανήκε).
Το 1458, με την Οθωμανική αυτοκρατορία να έχει κυριεύσει όλη τη Βαλκανική, ο αλβανός ηγέτης Γεώργιος Καστριώτης άρχισε να συναλλάσσεται με το βασίλειο. Η στρατιωτική υποστήριξη που χάρισε στον Φεράντε κατά τη συνωμοσία των βαρόνων, του χάρισε ναπολιτανικούς τίτλους ευγενείας κι επετράπη η εγκατάσταση Αλβανών στις έρημες περιοχές του νότου (Καλαβρία, Μολίζε).
Η απόδοση του δουκάτου του Μπάρι στον Σφόρτσα Μαρία Σφόρτσα, γιο του δούκα του Μιλάνου, ως επιβεβαίωση της συμμαχίας τους, είχε επίσης θετικές οικονομικές συνέπειες για την ταλαιπωρημένη περιοχή. Ωστόσο, με την παράνομη ανάληψη της εξουσίας από τον Λουδοβίκο τον Μαύρο η προσοχή του δούκα στράφηκε αποκλειστικά στη Λομβαρδία, με αποτέλεσμα να παραχωρήσει το δουκάτο στην Ισαβέλα της Αραγώνας, νόμιμη διάδοχο του Μιλάνου, ως αντάλλαγμα της αποδοχής της του σφετερισμού του θρόνου από τον Λουδοβίκο. Η νέα δούκισσα ακολούθησε μια πολιτική αστικής βελτίωσης της πόλης, την οποία ακολούθησε μια ελαφριά οικονομική ανάταση που διήρκησε μέχρι τη διακυβέρνηση της κόρης της Μπόνα Σφόρτσα και τον Κάρολο Ε’. Το τελευταίο κτύπημα για το νότιο τμήμα του Βασιλείου της Νεάπολης επήλθε το 1542 όταν ο Πέδρο δε Τολέδο δημοσίευσε τη διαταγή περί διωγμού των Εβραίων του βασιλείου, που αποτελούσαν το βασικό στήριγμα του εμπορίου και της οικονομίας των πόλεων της Καλαβρίας και του Μπρίντιζι.
Λουδοβίκος ΙΒ’ της Γαλλίας, rex Neapolis, και η πρώτη ισπανική αντιβασιλεία
Ο διάδοχος του Φεράντε στο θρόνο του βασιλείου ήταν ο πρωτότοκος γιος του, Αλφόνσος Β’. Η διαδοχή έλαβε χώρα το 1494, τον ίδιο χρόνο που ο βασιλιάς της Γαλλίας, Κάρολος Η΄ εισερχόταν στην Ιταλία για να διασπάσει την εύθραυστη ισορροπία που είχαν εγκαταστήσει τα ιταλικά κράτη τα προηγούμενα χρόνια. Η εισβολή του γάλλου βασιλιά αφορούσε άμεσα τη Νάπολη: ο Κάρολος αναφερόταν σε μια μακρινή συγγένεια με τον ανδεγαυό Λουδοβίκο Β’ μέσω της μητέρας του πατέρα του που ήταν κόρη του, αρκετό για να βρίσκεται σε θέση να διεκδικήσει τον βασιλικό της τίτλο.
Ο γαλλικός επεκτατισμός οδήγησε παράλληλα τον Πάπα Αλέξανδρο ΣΤ΄ και τον αυτοκράτορα Μαξιμιλιανό των Αψβούργων να ιδρύσουν την Ιερή Λίγκα εναντίον του Καρόλου Η’, που αντιμετώπισε νικηφόρα τα γαλλικά στρατεύματα στη μάχη του Φιρνόβο. Με το τέλος των εχθροπραξιών, οι Ισπανοί κατέλαβαν την Καλαβρία και οι Βενετοί όλα τα σημαντικά λιμάνια της Απουλίας στην Αδριατική (Μανφρεντόνια, Τράνι, Μόλα, Μονόπολι, Μπρίντεζι, Οτράντο, Πολινιάνο και Γκαλίπολι). Ο Αλφόνσος Β’ πέθανε σύντομα το 1495, κατά τη διάρκεια μιας πολεμικής επιχείρησης όπως και ο γιος του Φεραντίνος, που τον διαδέχθηκε αλλά έζησε μόνο έναν χρόνο παραπάνω, δίχως κατά τον θάνατό του να αφήσει διαδόχους. Ο στόλος ωστόσο που είχε καταφέρει να ανασυστήσει επέφερε το τελευταίο πλήγμα στους Γάλλους και τους έδιωξε οριστικά από το βασίλειο.
Το 1496 ανακηρύχθηκε βασιλιάς ο γιος του Φεράντε και αδερφός του Αλφόνσου Β’, Φρειδερίκος Α’ που είχε να αντιμετωπίσει εκ νέου τις γαλλικές επιδιώξεις πάνω στο βασίλειό του. Ο Λουδοβίκος ΙΒ’, δούκας του Οτράντο, κληρονόμησε το βασίλειο της Γαλλίας με τον θάνατο του Καρόλου Η΄ κι υπέγράψε τον Νοέμβριο του 1500 με τον Φερδινάνδο, κληρονόμο και του βασιλείου της Καστίλης, τη συνθήκη της Γρανάδας με την οποία συμφώνησαν να εκδιώξουν τους τελευταίους αραγωνέζους της Νεάπολης και να μοιραστούν το βασίλειο. Ο Λουδοβίκος κατέλαβε το Δουκάτο του Μιλάνου, όπου και συνέλαβε τον Λουδοβίκο Σφόρτσα, και, πάντα σε συμφωνία με τον Φερδινάνδο, προέλασε εναντίον του Φρειδερίκου της Νεάπολης. Η συμφωνία αυτή προέβλεπε τον διαμελισμό του βασιλείου, με την απόδοση στους γάλλους του Αμπρούτσου και της Τέρα ντε Λαβόρο κάτω από τον, για πρώτη φορά επίσημο, τίτλο του Βασιλιά της Νεαπόλεως (μαζί και του καθαρά τιμητικού τίτλου του βασιλιά των Ιεροσολύμων) και στους Ισπανούς της Απουλίας και της Καλαβρίας ως δουκάτα. Στις 11 Νοεμβρίου του 1500, ο Πάπας έπαυσε τον τίτλο του rex Siciliae, ο οποίος εντάχθηκε στο Στέμμα της Αραγώνας και τον Αύγουστο του 1501 οι Γάλλοι εισήλθαν στη Νάπολη και οι Φρειδερίκος, αφού κατέφυγε στην Ισκία, τους παραχώρησε τον τίτλο του ως αντάλλαγμα μερικών φέουδων στην Ανδεγαυία.
Παρόλη την αρχική συμφωνία τους και την ομαλή πορεία της κατάκτησης, οι δύο κατακτητές βασιλείς βρέθηκαν να διαφωνούν σε ορισμένα εδαφικά ζητήματα, όπως την κυριαρχία της Καπιτανάτα και της κομητείας της Μολίζε. Ο διάδοχος του βασιλείου της Καστίλης, Φίλιππος ο Όμορφος, έψαξε μια νέα συμφωνία με τον γάλλο βασιλιά, προτείνοντάς του την απονομή των τίτλων του Βασιλιά της Νεαπόλεως και δούκα της Απουλίας και Καλαβρίας στην κόρη του Λουδοβίκου, Κλαούντια, ταγμένη σύζυγο του Καρόλου, γιου του Φιλίππου. Εν τούτοις, τα σταθμευμένα ισπανικά στρατεύματα στην Καλαβρία και την Απουλία, πάντα υπό την αρχηγία του Γκονθάλο δε Κόρδοβα μα πιστά στον Φερδινάνδο τον Καθολικό (ο οποίος πλέον είχε ως μοναδικό τίτλο αυτόν του Στέμματος της Αραγώνας), δεν σεβάστηκαν την παραπάνω συμφωνία κι επιτέθηκαν τους Γάλλους. Με τη μάχη του Γκαριλιάνο τον Δεκέμβριο του 1503 τα γαλλικά στρατεύματα ηττήθηκαν κι αποχώρησαν οριστικά από το βασίλειο. Η συνθήκη ειρήνης που ακολούθησε δεν ήταν ιδιαιτέρως ξεκάθαρη για το στάτους του βασιλείου, καθώς παρότι ο τίτλος του αποδόθηκε στον Κάρολο, ο Φερδινάνδος αρνήθηκε να αποχωρήσει, θεωρώντας τον εαυτό του νόμιμο διάδοχο του παλαιού μονάρχη Αλφόνσου Α’ της Νεάπολης και της παλαιού αραγονικού στέμματος και των Δύο Σικελιών (regnum Utriusque Siciliae).
Η ισπανική αντιβασιλεία
Ο ιθαγενής αραγωνικός βασιλικός οίκος της Νεάπολης εξαφανίσθηκε με τον Φρειδερίκο Α’ της Νεαπόλεως και τέθηκε κάτω από τον έλεγχο της μελλοντικής Ισπανικής Μοναρχίας, η οποία θέσπισε μια αντιβασιλεία για το πρώην βασίλειο. Η νέα διοίκηση, αν και αρκετά συγκεντρωτική, βασίστηκε στο παλαιό φεουδαρχικό σύστημα: οι βαρόνοι βρήκαν έτσι την ευκαιρία να ισχυροποιήσουν την προσωπική τους εξουσία και τα οικονομικά τους προνόμια ενώ παράλληλα ο κλήρος είδε να αυξάνεται τόσο η πολιτική όσο και πνευματική του εξουσία.
Τα πιο σημαντικά διοικητικά όργανο είχανε ως θέση τη Νεάπολη. Το πιο σημαντικό ήταν το Consiglio Collaterale («Βοηθητικό Συμβούλιο»), παρόμοιο με το Συμβούλιο της Αραγώνας (Consejo de Aragón, Consell d’Aragó), ανώτατο όργανο άσκησης των δικαστικών λειτουργιών που αποτελείτο από τον αντιβασιλέα και τρεις δικαστικούς συμβούλους. Έπειτα υπήρχε η Camera della Sommaria («Κάμαρα των ΧΧΧ»), το Tribunale della Vicaria («Εκκλησιαστικό Δικαστήριο του Βικαριάτου») και το Tribunale del Sacro Regio Consiglio («Δικαστήριο του Αγίου Βασιλικού Συμβουλίου»).
Η ισπανική κυριαρχία στην Ιταλία προκάλεσε μια νέα Αγία Λίγκα των Γάλλων, Βενετών και Φλωρεντιανών υπό τον πάπα Κλήμη Ζ’. Μετά από μια αρχική ήττα της Λίγκας στη Ρώμη, οι γάλλοι απάντησαν με την αποστολή στην Ιταλία του Οντέντ ντε Φουά, ο οποίος πολιόρκησε το Μέλφι, πολιορκία που πέρασε στην ιστορία ως "Pasqua di sangue" («Αιματηρό Πάσχα»), και την ίδια την πρωτεύουσα ενόσω η Γαληνότατη καταλάμβανε το Οτράντο και τη Μανφρεντόνια. Ως τελευταίο προγεφύρωμα πιστό στον Κάρολο απέμεινε η πόλη του Καταντσάρο, η οποία υπέφερε σκληρή πολιορκία αλλά δεν έπεσε στα χέρια των γαλλόφιλων πολιορκητών της. Παράλληλα η πολιορκία της Νάπολης διασπάστηκε όταν η Γένοβα άλλαξε στρατόπεδο και νίκησε τον στόλο της Λίγκας που είχε αποκλείσει την πόλη. Αυτές οι δύο εξελίξεις επέφεραν την αναγνώριση από την πλευρά του πάπα Κλήμη, και την αναγνώριση του αυτοκρατορικού τίτλου του Καρόλου. Η Βενετία αποσύρθηκε από την εμπλοκή όταν έχασε και τις τελευταίες της κτήσεις στην Απουλία το 1528.