cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αχιλλέας Γραβάνης
Ερευνητικό έργο και δράσεις
Υπηρέτησε ως μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας & Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ), υπεύθυνος για τις Επιστήμες Ζωής, καθώς και στην Γ.Γ.Ε.Τ. (Βιοεπιστήμες). Είναι επίσης συνεργαζόμενος ερευνητής στο Κέντρο Ανάπτυξης Φαρμάκων, στο Πανεπιστήμιο Northeastern της Βοστώνης.
Το επιστημονικό έργο και οι δράσεις του έχουν δημοσιευθεί σε πολλά ελληνικά ΜΜΕ και έχει δώσει επιστημονικές διαλέξεις σε πολλά πανεπιστήμια. Έχει προβεί σε δημόσιες παρεμβάσεις για θέματα των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, καυτηριάζοντας μείζονα ζητήματα της κατάστασης των πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Έχει προβεί σε παρεμβάσεις και έχει δημοσιεύσει άρθρα σχετικά με την πανδημία του COVID-19.
Το 2021, συμμετέχει σε Επιτροπή του Ιδρύματος Μποδοσάκη με κύριο θέμα: «Σχέδιο Δράσης για το Πανεπιστήμιο του 2030: Αρχές και Θέσεις».
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες πανεπιστημιακοί Κατηγορία:Καθηγητές Πανεπιστημίου Κρήτης
Κατάλογος ποταμών του Αφγανιστάν
thumb|Ο [[Πεχ (ποταμός)|ποταμός Πεχ στο ανατολικό Αφγανιστάν]] Αυτός ο κατάλογος των ποταμών που διαρρέουν, σε όλο ή σε μέρος του ρου τους, το Αφγανιστάν, είναι ταξινομημένος γεωγραφικά με βάση το πού βρίσκεται η λεκάνη απορροής του κάθε ποταμού.
Ποταμοί που εκβάλουν στην Αραβική Θάλασσα
thumb|Ο [[Κωφής (ποταμός) ή Καμπούλ (ποταμός), κοντά στη Τζαλαλαμπάντ]]
Λεκάνη Σιστάν
thumb|Ο [[Ετύμανδρος (ποταμός) ή Ερύμανθος (ποταμός) ή Χέλμαντ (ποταμός)]] thumb|Ο [[Αραχωτός (ποταμός) ή Αργκχαντάμπ]] thumb|Γραφική θέα στο δυτικό [[Αφγανιστάν]]
Λεκάνη της λίμνης Αράλης
thumb|Σύνορα μεταξύ [[Αφγανιστάν και Τατζικιστάν. Η γέφυρα πάνω από ποταμό Αμού Ντάρια (ποταμός) (Ώξος (ποταμός)) το 2007.]]
Παραπομπές
Κατηγορία:Κατάλογοι
Μπολέσλαφ Β΄ ο Γενναιόδωρος
Ο Μπολέσλαφ Β΄ ο γενναιόδωρος (πολων.: Bolesław II szczodry, 1042 - 2/3 Απριλίου 1081/1082) από τον Οίκο των Πιαστ ήταν δούκας της Πολωνίας (1058-76) και μετά βασιλιάς της (1076-79).
Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος τού Καζιμίρ Α΄ τού αποκαταστάτη δούκα της Πολωνίας και της Μαρίας Ντομπρονιέγκας των Ρουρικιδών, κόρης τού Βλαντίμιρ Α΄ μεγάλου πρίγκιπα τού Κιέβου.
Ο Μπολεσλάφ Β΄ θεωρείται ένας από τους πιο ικανούς ηγεμόνες. Το 1075 επανεγκατέστησε την αρχιεπισκοπή τού Γκνιέζνο (είχε καθαγιαστεί το 1064) και ίδρυσε την επισκοπή τού Πουότσκ. Εγκατέστησε μονές Βενεδικτίνων στο Μογκίλνο, Λούμπιν και Βρότσλαφ. Ήταν ο πρώτος Πολωνός μονάρχης, που έκοψε δικό του νόμισμα σε μεγάλες ποσότητες, ώστε να αντικαταστήσει τα ξένα, που είχαν επικρατήσει στη χώρα κατά τα έτη των πρώτων βασιλέων. Ίδρυσε βασιλικά νομισματοκοπεία στην Κρακοβία και στο Βρότσλαφ και αναμόρφωσε το νόμισμα, που απέφερε σημαντικά έσοδα στα βασιλικά θησαυροφυλάκια. Οι προσπάθειες αυτές είχαν τεράστια επιρροή στην οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας.
Σύμφωνα με τον χρονικογράφο Γάλλο τον Ανώνυμο, τον αποκαλούσαν largus (γενναιόδωρο), καθώς έκτισε πολλούς ναούς και μονές σε όλη τη χώρα. Επίσης τολμηρός (śmiały) ή σκληρός (οkrutny) αποκαλείται από το μεταγενέστερο Χρονικό των Πολωνών βασιλέων.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1069 τη Βυσεσλάβα των Ρουρικιδών, κόρη τού Σβιατοσλάβ Β΄ μεγάλου πρίγκιπα τού Κιέβου και είχε γιο:
Ιστορικοί όπως ο Όσβαλντ Μπάλζερ (1895) αποκρούουν αυτό το όνομα της συζύγου του και θεωρούν, ότι νυμφεύτηκε την Αγνή των Πρεμυσλιδών.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οίκος των Πιαστ
Βιοτικός δείκτης
Βιοτικός δείκτης είναι ένας δείκτης που εφαρμόζεται για την εκτίμηση της ποιότητας του περιβάλλοντος, με την χρήση οργανισμών ως βιολογικών στοιχείων. Μετριέται σε κλίμακα συνήθως από 1 έως 10 ή από 0 έως 1 και αντιστοιχεί σε τέσσερις διαβαθμίσεις της ποιότητας των υδάτων (άριστη, καλή, μέτρια έως κακή).
Βιοτικοί δείκτες του θαλάσσιου αγγειόσπερμου Cymodocea nodosa για την εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας των υδάτων. Εφαρμογές σε θαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου.
Στην περιοχή της Μεσογείου, το θαλάσσιο αγγειόσπερμο Cymodocea nodosa κατανέμεται ευρέως σε ρηχές παράκτιες περιοχές. Κατά συνέπεια, η εκτίμηση της κατάστασης των λειμώνων της έχει μεγάλη σημασία για την υλοποίηση της Οδηγίας-Πλαίσιο Υδάτων (WFD), της Οδηγίας-Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική (MSFD) και της Οδηγίας για τα Ενδιαιτήματα (HD), ειδικά σε περιοχές όπου είναι σπάνιοι ή απουσιάζουν οι θαλάσσιοι λειμώνες του επίσης άφθονου θαλάσσιου αγγειόσπερμου της Μεσογείου, της Posidonia oceanica, το οποίο μάλιστα χρησιμοποιείται ευρέως ως κατάλληλο βιολογικό στοιχείο.
Οι βιοτικοί δείκτες που έχουν προταθεί με τη χρήση της Cymodocea nodosa ως «βιολογικού στοιχείου» είναι οι CymoSkew, CYMOX και Mediskew. Ο δείκτης CymoSkew βασίζεται σε μία μόνο μετρική, το μήκος των φύλλων της Cymodocea nodosa, καθώς, σύμφωνα με τους Ορφανίδη et al. (2010), το φωτοσυνθετικό τμήμα τους αυξάνει με την υποβάθμιση του λειμώνα, αφού διαπιστώθηκε ότι σε πιο υποβαθμισμένους λειμώνες η διακύμανση του μήκους των φύλλων ήταν μέγιστη. Αυτή η φαινοτυπική πλαστικότητα αποδόθηκε σε στρες που προκαλείται από έλλειψη πόρων (π.χ. φως, διαθεσιμότητα θρεπτικών συστατικών) και εξηγείται από την εφαρμογή διαφορετικών θεωριών ή μοντέλων. Ο CymoSkew είναι απλούστερος από τον CYMOX, πιο οικονομικός και κατάλληλος για γρήγορο χαρακτηρισμό των περιοχών. Εφαρμόστηκε για την εκτίμηση της ποιότητας των παράκτιων οικοτόπων του Κόλπου της Καβάλας, Βόρειο Αιγαίο. Ο δείκτης CymoSkew υπολογίζεται με τον ακόλουθο τύπο :
CymoSkew = nM3/[(n−1)(n−2)σ3], όπου:
Μ3= ∑(xi−meanx)3, x: οι σχετικές συχνότητες (που προκύπτουν από πίνακα συχνοτήτων) του μήκους των ενήλικων και των ενδιάμεσων φωτοσυνθετικών φύλλων (μετασχηματισμένες σε ln), n: οι σχετικές συχνότητες 60 διακριτών τιμών του μήκους ενήλικων και ενδιάμεσων φωτοσυνθετικών φύλλων του πειράματος (μετασχηματισμένες σε ln) και σ: η τυπική απόκλιση.
Ο δείκτης CYMOX εφαρμόστηκε κατά μήκος των Ισπανικών ακτών της Μεσογείου και χρησιμοποιεί αρκετές μετρικές σε διαφορετικά επίπεδα οργάνωσης και επιπρόσθετα κάποιους περιγραφείς της ρύπανσης. Συγκεκριμένα, από τις 54 μετρικές που ελέγχθηκαν, στον υπολογισμό του CYMOX συμπεριλαμβάνονται οι εξής 10: (1) d15N, (2) d34S, (3) % περιεχόμενο των ριζωμάτων σε άζωτο (Ν) και (4) σε φώσφορο (P) (επίπεδο της φυσιολογίας), (5) το μήκος των ορθότροπων ριζωμάτων (επίπεδο του ατόμου), (6) αναλογία βάρους-ρίζας (επίπεδο του πληθυσμού), (7) φορτίο επιφύτων (επίπεδο της βιοκοινότητας) και (8) % περιεχόμενο των ριζωμάτων στα στοιχεία κάδμιο (Cd), (9) χαλκό (Cu) και (10) ψευδάργυρο (Zn) (περιγραφείς ρύπανσης από μέταλλα). Οι παραπάνω μετρικές ενσωματώθηκαν στον ενιαίο δείκτη CYMOX μετά από εφαρμογή της πολυπαραγοντικής ανάλυσης PCA, με την εισαγωγή της «βέλτιστης» και της «χείριστης» περιοχής ως συμπληρωματικών στοιχείων. Ο CYMOX υπολογίστηκε ως εξής:
CYMOX (EQRX) = (CIX – CIworst) / (CIoptimal – CIworst), όπου:
CYMOX: ο λόγος της οικολογικής ποιότητας (ecological quality ratio, EQR) της περιοχής Χ, CIX: η τιμή της περιοχής Χ, CIworst: η τιμή της χείριστης περιοχής και CIoptimal: η τιμή της βέλτιστης περιοχής.
Στον Κόλπο της Τεργέστης, στη Σλοβενία, προτάθηκε ο βιοτικός δείκτης MediSkew, όπου ο έγινε μετασχηματισμός των πρωτογενών δεδομένων σε λογάριθμο (ln). Ο MediSkew συνδυάζει δύο μετρικές, οι οποίες βασίζονται στο μήκος των φύλλων της Cymodocea nodosa: την απόκλιση από το μέσο μήκος (Medi-) και την ασυμμετρία της κατανομής της συχνότητας μήκους (-Skew), αν και μεγαλύτερη σημασία αποδόθηκε στην πρώτη. Σύμφωνα με τους ερευνητές ο συνδυασμός των δύο κατάλληλα σταθμισμένων μετρικών δίνει μια πιο ακριβή αξιολόγηση της κατάστασης των λειμώνων της Cymodocea nodosa από ό,τι χρησιμοποιώντας μόνο μία μετρική. Πράγματι, το γεγονός ότι το μήκος των φύλλων του θαλάσσιου αγγειόσπερμου είναι η παράμετρος που επηρεάζεται περισσότερο από τις διάφορες περιβαλλοντικές πιέσεις, υποστηρίζει επιπλέον τη διπλή σημασία της μέσης τιμής σε σχέση με εκείνη της ασυμμετρίας της κατανομής του μήκους των φύλλων. Ο δείκτης υπολογίστηκε με τον παρακάτω τύπο:
MediSkew = ½ [(Mdarea − MdRC)/20 + |G|/2], όπου:
Mdarea: το μέσο μήκος του φωτοσυνθετικού μέρους των ενήλικων και των ενδιάμεσων φύλλων σε μια συγκεκριμένη περιοχή (n = 300), MdRC: το μέσο μήκος του φωτοσυνθετικού μέρους των ενήλικων και των ενδιάμεσων φύλλων της Cymodocea nodosa σε μια περιοχή αναφοράς και
Παραπομπές
Κατηγορία:Φυκολογία Κατηγορία:Περιβαλλοντικές επιστήμες Κατηγορία:Ρύπανση των υδάτων
Quattro GmbH
Η εταιρεία quattro GmbH είναι θυγατρική μάρκα της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας Audi, με έδρα το Νεκαρσούλμ της Γερμανίας. Ιδρύθηκε το 1983 και ασχολείται με την κατασκευή των σπορ μοντέλων της Audi, ενώ παράλληλα προσφέρει και αξεσουάρ, όπως ζάντες, αναρτήσεις και κιτ εσωτερικής και εξωτερικής αναβάθμισης για τα μοντέλα της γερμανικής εταιρείας, τα οποία είναι διαθέσιμα μέσω της σειράς S-Line.
Εμπορικά μοντέλα της quattro GmbH
thumb|Το supercar [[Audi R8 αποτελεί δημιούργημα της quattro GmbH.]]
Τα οχήματα που αναπτύσσονται από την quattro GmbH πωλούνται υπό το εμπορικό σήμα της Audi, ως ειδικές εκδόσεις των στάνταρ οχημάτων της Audi και φέρουν συνήθως τα σήματα RS.
Κύριοι ανταγωνιστές τους φέρονται να είναι οι εκδόσεις M GmbH των BMW και οι εκδόσεις AMG της Mercedes-Benz.
Έως σήμερα, η quattro GmbH έχει αναπτύξει τα εξής μοντέλα:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες Κατηγορία:Βάδη-Βυρτεμβέργη
Περιφέρεια Πελαγονίας (Βόρεια Μακεδονία)
Η Περιφέρεια Πελαγονίας (Пелагониски регион) είναι μία από τις οκτώ Στατιστικές περιφέρειες της Βόρειας Μακεδονίας. Βρίσκεται στην περιοχή της Πελαγονίας. Συνορεύει με την Ελλάδα και την Αλβανία στα νότια, ενώ στο εσωτερικό της χώρας συνορεύει με την Νοτιοδυτική περιφέρεια και την Περιφέρεια Βάρνταρ.
Δήμοι
Η Περιφέρεια Πελαγονίας διαιρείται σε 9 δήμους:
Πληθυσμός
Ο πληθυσμός της Περιφέρεια Πελαγονίας είναι 238 136 κάτοικοι ή 11,8% του συνολικού πληθυσμού της Βόρειας Μακεδονίας, σύμφωνα με την απογραφή πληθυσμού του 2002.
Εθνότητες
Η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα στην περιφέρεια είναι οι Σλαβομακεδόνες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Περιφέρειες της Βόρειας Μακεδονίας Κατηγορία:Περιφέρεια Πελαγονίας Κατηγορία:Πελαγονία
Flettner Fl 282
Το Flettner Fl 282 Kolibri (Κολιμπρί) ήταν μονοθέσιο ελικόπτερο ανοικτού κόκπιτ με διασταυρούμενα κύρια στροφεία, κατασκευασμένο από τον Άντον Φλέττνερ (Anton Flettner) στη Γερμανία.
Σαμσί Αντάντ Β΄
Ο Σαμσί Αντάντ Β', ήταν βασιλιάς της Ασσυρίας (1585 - 1580 π.Χ.) γιος και διάδοχος του βασιλιά της Ασσυρίας Ερισούμ Γ'. Επί της βασιλείας του οι Χετταίοι διέλυσαν το Αμορίτικο βασίλειο της Βαβυλώνας της δυναστείας του Χαμουραμπί και την παρέδωσαν στους συμμάχους τους Κασσίτες. Οι Ασσύριοι δεν ενοχλήθηκαν από την αλλαγή επειδή ο Σαμσί Αντάντ Β' υπέγραψε συνθήκη φιλίας με τον Αγκούμ Α', πρώτο βασιλιά των Κασσιτών. Οι Κασσίτες δεν υπέταξαν την Ασσυρία αλλά αυτό θα γίνει λίγο αργότερα με τους Μιτάννι που έφτασαν στο αποκορύφωμα της ακμής τους τον 15ο αιώνα.
Flettner Fl 282
Επιχειρησιακή ιστορία
Το Kolibri ήταν το πρώτο ελικόπτερο που χρησιμοποιήθηκε σε πολεμικές επιχειρήσεις. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το ελικόπτερο δοκιμάστηκε στο θέατρο της Μεσογείου. Εγκαθιστώντας τις νέες εγκαταστάσεις του στο Μπαντ Τέλτς (Bad Tölz) της Βαυαρίας, το νέο εργοστάσιο του Φλέττνερ βρισκόταν δίπλα στο εργοστάσιο της BMW, προμηθευτή των κινητήρων του Kolibri. Τα σχέδια για να κατασκευαστούν 1.000 Kolibri, όμως, εγκαταλείφθηκαν μετά το βομβαρδισμό των εργοστασίων του Φλέττνερ από τους συμμάχους. Μόνο τρία επέζησαν του Πολέμου, τα υπόλοιπα καταστράφηκαν για να μη περιέλθουν στα χέρια των Συμμάχων. Σήμερα υπάρχουν μόνο μερικά εξαρτήματά τους.
Σαμσί Αντάντ Β΄
Πηγές
Κατηγορία:Βασιλείς της Ασσυρίας
Σουλεϊμάν ιμπν Αμπντ αλ-Μάλικ
Ο Σουλεϊμάν ιμπν Αμπντ αλ-Μάλικ (674 - 22 Σεπτεμβρίου 717) που βασίλευσε στα χρόνια 715-717 ήταν Άραβας χαλίφης και διάδοχος του Ουαλίντ Α΄. Πέθανε το 717 και τον διαδέχτηκε ο Ουμάρ Β΄.
Flettner Fl 282
Χρήστες
thumb|300px|right|Ελικόπτερο Flettner Fl 282 κατά τη διάρκεια δοκιμών 🇩🇪: Luftwaffe
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
F F F
Σουλεϊμάν ιμπν Αμπντ αλ-Μάλικ
Κατηγορία:8ος αιώνας Κατηγορία:Ομεϋάδες χαλίφηδες
Γενικός Κυβερνήτης του Αγίου Βικεντίου και Γρεναδίνων
Το αξίωμα του Γενικού Κυβερνήτη του Αγίου Βικεντίου και Γρεναδίνων θεσπίστηκε το 1979 όταν τα νησιά έγιναν ανεξάρτητο κράτος, στα πλαίσια της Κοινοπολιτείας. Ο Γενικός Κυβερνήτης εκπροσωπεί τον εκάστοτε Μονάρχη (από τον οποίο διορίζεται) και λειτουργεί ως ντε φάκτο αρχηγός κράτους. Πριν γίνει ανεξάρτητη, η χώρα κυβερνήθηκε από αντικυβερνήτες, κυβερνήτες και διοικητές.
Γενικοί Κυβερνήτες του Αγίου Βικεντίου και Γρεναδίνων (1979–σήμερα)
Σύμβολα {{legend|#E6E6AA|Υποδηλώνει Υπηρεσιακό Γενικό Κυβερνήτη}}
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Γενικος Κυβερνητης
Αγγελική Αναγνωστοπούλου
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αναγνωστοπουλου Αγγελικη Αναγνωστοπουλου Αγγελικη
Σιδηροδρομικός Σταθμός Εργοστασίου
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Εργοστασίου είναι σταθμός του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδας επί της σιδηροδρομικής γραμμής Πειραιά Λιμένα - Αγίου Ιωάννη Ρέντη. Βρίσκεται στον Πειραιά (Θηβών και Ρετσίνα) και πήρε το όνομά του από το παρακείμενο Κεντρικό Εργοστάσιο Πειραιώς (Κ.Ε.Π.) του Ο.Σ.Ε., το οποίο εξυπηρετεί. Αποτελεί ουσιαστικά υπηρεσιακή στάση για τους εργαζόμενους στο Κ.Ε.Π.. Εγκαινιάστηκε στις 8 Μαρτίου 1904 ως σταθμός της σιδηροδρομικής γραμμής Πειραιά Λιμένα - Παπαπουλίου και σήμερα βρίσκεται επί της σιδηροδρομικής γραμμής Πειραιά Λιμένα - Αγίου Ιωάννη Ρέντη (μετά την αναδιάταξη των γραμμών στην περιοχή του Πειραιά το 2007, η σιδηροδρομική γραμμή προς Πλατύ ξεκινά πλέον από τον σταθμό Πειραιά και το τμήμα της γραμμής Πειραιά Λιμένα - Πλατέος μεταξύ Πειραιά Λιμένα και Αγίου Ιωάννη Ρέντη αποτελεί ξεχωριστή γραμμή). Διαθέτει υποτυπώδη πλευρική αποβάθρα (ουσιαστικά περιορίζεται σε στεγασμένο χώρο αναμονής).
Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στον Πειραιά Εργοστασιο Εργοστασιο
Σταυρόλεξο
thumb|right|225px|Σταυρόλεξο Το σταυρόλεξο είναι παιχνίδι πνεύματος και γνώσεων, στο οποίο ο λύτης προσπαθεί να βρει κρυμμένες λέξεις.
Περιγραφή
Αποτελείται συνήθως από έναν ασπρόμαυρο πίνακα με λευκά και μαύρα τετράγωνα. Στα λευκά τετράγωνα γράφονται γράμματα που σχηματίζουν λέξεις, οι οποίες διασταυρώνονται μεταξύ τους. Τα μαύρα τετράγωνα οριοθετούν το τέλος ή την αρχή των λέξεων του σταυρολέξου. Στο σταυρόλεξο περιλαμβάνονται επίσης και ορισμοί που περιγράφουν περιφραστικά κάθε λέξη, οι οποίοι είτε βρίσκονται πάνω στο σταυρόλεξο (όπως στα σκανδιναβικά σταυρόλεξα) είτε, συνηθέστερα, είναι τυπωμένοι κάτω από τον πίνακα και αριθμημένοι. Ο αριθμός κάθε ορισμού αναφέρεται στη «συντεταγμένη» της αντίστοιχης λέξης πάνω στον πίνακα. Πολλές φορές σαν μέρος ενός ορισμού υπάρχει μια εικόνα ή φωτογραφία.
Τύποι
μικρογραφία|259x259εσ|Σκανδιναβικό σταυρόλεξο Υπάρχουν διάφοροι τύποι σταυρόλεξων:
Παραπομπές
Κατηγορία:Παζλ
Μετρονιδαζόλη
thumb|250px|Η χημική δομή της μετρονιδαζόλης Η μετρονιδαζόλη, γνωστή με την εμπορική ονομασία Flagyl μεταξύ άλλων, είναι αντιβιοτικό και αντιπρωτοζωϊκό φάρμακο. Χρησιμοποιείται είτε ως μονοθεραπεία είτε μαζί με άλλα αντιβιοτικά για τη πυελική φλεγμονή, την ενδοκαρδίτιδα και τη βακτηριακή κολπίτιδα. Είναι δραστικό στην δρακουνκουλίαση, τη τριχομονάδωση, την αμοιβάδωση και τη λαμβλίαση. Επίσης είναι επιλογή για την αντιμετώπιση του πρώτου επεισοδίου ήπιας προς μέτριας κολίτιδας από Clostridium difficile, αν δεν διαθέσιμες η βανκομυκίνη και η φλινταξομυκίνη. Η μετρονιδαζόλη είναι διαθέσιμη από το στόμα, ως αλοιφή και για ενδοφλέβια χορήγηση.
Συχνές παρενέργειες περιλαμβάνουν ναυτία, μεταλλική γεύση, απώλεια όρεξης και πονοκεφάλους. Περιστασιακά έχουν αναφερθεί σπασμοί και αλλεργικές αντιδράσεις. Υπάρχουν έρευνες που δηλώνουν ότι η μετρονιδαζόλη δεν πρέπει να δίνεται στα πρώτα στάδια της εγκυμοσύνης, ενώ άλλες αναφέρουν ότι οι δόσεις για την τριχομονάδωση είναι ασφαλείς. Υπάρχουν διαφωνίες σχετικά με την ασφάλειά στον θηλασμό.
Η μετρονιδαζόλη άρχισε να χρησιμοποιείτε εμπορικά στη Γαλλία το 1960. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας την έχει κατατάξει στα βασικά φάρμακα. Είναι διαθέσιμη στις περισσότερες περιοχές του κόσμου. Το 2017 ήταν το 58ο φάρμακο από πλευράς συνταγογραφήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από δώδεκα εκατομμύρια συνταγές.
Ιατρικές χρήσεις
thumb|left|250px|Σωληνάριο μετρονιδαζόλης Η μετρονιδαζόλη χρησιμοποιείται κυρίως για τη θεραπεία των εξής παθήσεων: βακτηριακή κολπίτιδα, πυελική φλεγμονώδης νόσος (μαζί με άλλα αντιβακτηριακά όπως η κεφτριαξόνη), ψευδομεμβρανώδης κολίτιδα, πνευμονία από εισρόφηση, ροδόχρους ακμή (τοπική), μυκητιασικές πληγές (τοπική), ενδοκοιλιακές λοιμώξεις, πνευμονικό απόστημα, περιοδοντίτιδα, αμοιβάδωση, στοματικές λοιμώξεις, λαμβλίαση, τριχομονάδωση και λοιμώξεις που προκαλούνται από ευαίσθητους αναερόβιους οργανισμούς όπως οι Bacteroides, Fusobacterium, Clostridium, Peptostreptococcus και Prevotella. Χρησιμοποιείται επίσης συχνά για την εκρίζωση του ελικοβακτηρίου του πυλωρού μαζί με άλλα φάρμακα και για την πρόληψη της λοίμωξης σε άτομα που αναρρώνουν από χειρουργική επέμβαση. Η μετρονιδαζόλη είναι πικρή και έτσι το υγρό εναιώρημα περιέχει βενζοϊκή μετρονιδαζόλη. Αυτό μπορεί να απαιτεί υδρόλυση στο γαστρεντερικό σωλήνα και ορισμένες πηγές υποθέτουν ότι μπορεί να είναι ακατάλληλο σε άτομα με διάρροια ή σωλήνες σίτισης στο δωδεκαδάκτυλο ή τη νήστιδα.
Φάρμακα επιλογής για τη θεραπεία της βακτηριακής κολπίτιδας περιλαμβάνουν τη μετρονιδαζόλη και κλινδαμυκίνη. Η θεραπεία επιλογής για βακτηριακή κολπίτιδα σε μη έγκυες γυναίκες περιλαμβάνει μετρονιδαζόλη από του στόματος δύο φορές ημερησίως για επτά ημέρες ή γέλη μετρονιδαζόλης ενδοκολπικά μία φορά την ημέρα για πέντε ημέρες, ή κλινδαμυκίνη ενδοκολπικά κατά τον ύπνο για επτά ημέρες. Για εγκύους, η θεραπεία επιλογής είναι η μετρονιδαζόλη από το στόμα τρεις φορές την ημέρα για επτά ημέρες. Τα δεδομένα δεν αναφέρουν τη συνήθη μεταχείριση ανδρών σεξουαλικών συντρόφων.
Η αρχική αντιβιοτική θεραπεία για λιγότερο σοβαρή κολίτιδα από Clostridioides difficile (ψευδομεμβρανώδης κολίτιδα) αποτελείται από μετρονιδαζόλη, βανκομυκίνη ή φινταξομυκίνη από το στόμα. Το 2017, η IDSA συνέστησε γενικά τη βανκομυκίνη και τη φινταξομυκίνης έναντι της μετρονιδαζόλης. Η βανκομυκίνη από το στόμα έχει αποδειχθεί πιο αποτελεσματική στη θεραπεία ατόμων με σοβαρή κολίτιδα C. difficile.
Ντούσαν Μιτόσεβιτς
Προπονητής
Εργάσθηκε στους συλλόγους FK IM Rakovica (1986-1988), FK Smederevo (1988-1990), Jasterbac Nis (1990-1991), FK Rad (1991-1993), Αναγέννηση Γιαννιτσών (1993-1994) ,στον Ηρακλή Θεσσαλονίκης (1994-1996), στην Ανόρθωση Famagusta (1996-2001), στην ΑΕΚ Λάρνακας (2001-2002), στον Απόλλωνα Λεμεσού (2002-2003), στη FK Zemun (2003-2004), στον Πανσερραϊκό (2004-2006), στην κυπριακή ΑΠΟΠ Πέγειας Κινύρας (2007), στην Αναγέννηση Καρδίτσας (2008-2009), στον Ερμή Αραδίππου (2009-2010), στον Άρη Λεμεσού και στον Πιερικό (2012-2013).
Μετρονιδαζόλη
Ιατρικές χρήσεις
Η διεισδυτική αμοιβάδωση από Entamoeba histolytica αντιμετωπίζεται με μετρονιδαζόλη για εξάλειψη, σε συνδυασμό με διλοξανίδη για την αποτροπή της υποτροπής. Αν και είναι γενικά μια συνήθης θεραπεία, σχετίζεται με ορισμένες παρενέργειες. Η από του στόματος μετρονιδαζόλη είναι μια επιλογή θεραπείας για τη λαμβλίαση, ωστόσο, η αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης αντοχής στη νιτροϊμιδαζόλη οδηγεί στην αυξημένη χρήση άλλων κατηγοριών ενώσεων. Στην περίπτωση δρακουνκουλίασης, η μετρονιδαζόλη διευκολύνει την εξαγωγή σκουληκιών παρά σκοτώνει το σκουλήκι.
Ντούσαν Μιτόσεβιτς
Πηγές
Κατηγορία:Σέρβοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Πιερικού Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ηρακλή Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Σέρβοι προπονητές ποδοσφαίρου Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Γ.Σ. Ηρακλή Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου ΦΚ Ραντ Βελιγραδίου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΦΚ Ραντνίτσκι Νις Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ελλάδα
Μετρονιδαζόλη
Ιατρικές χρήσεις
Η μετρονιδαζόλη έχει επίσης χρησιμοποιηθεί σε γυναίκες για την πρόληψη του πρόωρου τοκετού που σχετίζεται με βακτηριακή κολπίτιδα, μεταξύ άλλων παραγόντων κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας τραχηλοκολπικής εμβρυϊκής ινονεκτίνης (fFN). Η μετρονιδαζόλη ήταν αναποτελεσματική στην πρόληψη του πρόωρου τοκετού σε έγκυες γυναίκες υψηλού κινδύνου (επιλέχθηκε από ιστορικό και θετικό τεστ fFN) και, αντιστρόφως, η επίπτωση πρόωρου τοκετού βρέθηκε να είναι υψηλότερη σε γυναίκες που έλαβαν μετρονιδαζόλη.
Παρενέργειες
Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες (≥1% αυτών που έλαβαν θεραπεία με το φάρμακο) που σχετίζονται με τη συστηματική θεραπεία μετρονιδαζόλη περιλαμβάνουν: ναυτία, διάρροια, απώλεια βάρους, κοιλιακό άλγος, έμετο, πονοκέφαλο, ζάλη και μεταλλική γεύση στο στόμα. Η ενδοφλέβια χορήγηση συνδέεται συνήθως με θρομβοφλεβίτιδα. Οι σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν: αντιδράσεις υπερευαισθησίας (εξάνθημα, φαγούρα, έξαψη, πυρετός), κεφαλαλγία, ζάλη, έμετος, γλωσσίτιδα, στοματίτιδα, σκούρα ούρα και παραισθησία. Οι υψηλές δόσεις και η μακροχρόνια συστηματική θεραπεία με μετρονιδαζόλη σχετίζονται με την ανάπτυξη λευκοπενίας, ουδετεροπενίας, αυξημένου κινδύνου περιφερικής νευροπάθειας και τοξικότητας του κεντρικού νευρικού συστήματος. Οι συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με την τοπική θεραπεία με μετρονιδαζόλη περιλαμβάνουν τοπική ερυθρότητα, ξηρότητα και ερεθισμό του δέρματος και δακρύρροια (εάν εφαρμόζεται κοντά στα μάτια). Ορισμένες ενδείξεις από μελέτες σε αρουραίους δείχνουν την πιθανότητα να συμβάλει στο σύνδρομο σεροτονίνης, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιευθεί αναφορές περιστατικών που να τεκμηριώνουν αυτό.
Η μετρονιδαζόλη αναφέρεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Τοξικολογίας των ΗΠΑ (NTP) ως εύλογα αναμενόμενη να είναι καρκινογόνος για τον άνθρωπο. Αν και ορισμένες από τις μεθόδους δοκιμής έχουν αμφισβητηθεί, η στοματική έκθεση έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί καρκίνο σε πειραματόζωα και έχει επίσης δείξει κάποια μεταλλαξιογόνα αποτελέσματα σε βακτηριακές καλλιέργειες. Η σχέση μεταξύ της έκθεσης στη μετρονιδαζόλη και του καρκίνου στον άνθρωπο είναι ασαφής. Μια μελέτη διαπίστωσε περίσσεια καρκίνου του πνεύμονα μεταξύ των γυναικών (ακόμη και μετά την προσαρμογή για το κάπνισμα), ενώ άλλες μελέτες  διαπίστωσαν απουσία αυξημένου κίνδυνου ή στατιστικά ασήμαντο κίνδυνο. Η μετρονιδαζόλη αναφέρεται ως πιθανό καρκινογόνο σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Μια μελέτη σε άτομα με νόσο του Crohn διαπίστωσε επίσης χρωμοσωμικές ανωμαλίες στα κυκλοφορούντα λεμφοκύτταρα σε άτομα που έλαβαν μετρονιδαζόλη.
Η μετρονιδαζόλη προκαλεί σπάνια σύνδρομο Στίβενς-Τζόνσον, αλλά αναφέρεται ότι εμφανίζεται σε υψηλά ποσοστά όταν συνδυάζεται με μεμπενδαζόλη.
Αλληλεπιδράσεις
Η κατανάλωση αλκοόλ σε συνδυασμό τη λήψη μετρονιδαζόλης έχει υποψιαστεί σε περιπτώσεις που αναφορές για αντίδραση τύπου δισουλφιράμης με συμπτώματα που μπορεί να περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο, έξαψη του δέρματος, ταχυκαρδία και δύσπνοια. Συνιστάται συχνά στους ανθρώπους να μην πίνουν αλκοόλ κατά τη διάρκεια της συστηματικής θεραπείας με μετρονιδαζόλη και για τουλάχιστον 48 ώρες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες αμφισβητούν τον μηχανισμό της αλληλεπίδρασης αλκοόλ και μετρονιδαζόλης, και έχει προταθεί κεντρική τοξική αντίδραση σεροτονίνης για τη δυσανεξία στο αλκοόλ. Η μετρονιδαζόλη θεωρείται επίσης γενικά ότι αναστέλλει τον μεταβολισμό της προπυλενογλυκόλης (που βρίσκεται σε ορισμένα τρόφιμα, φάρμακα και σε πολλά ηλεκτρονικά υγρά τσιγάρων) στο ήπαρ, επομένως η προπυλενογλυκόλη μπορεί ενδεχομένως να έχει παρόμοια αποτελέσματα αλληλεπίδρασης με τη μετρονιδαζόλη.
Η μετρονιδαζόλη αναστέλλει επίσης το CYP2C9, επομένως μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα που μεταβολίζονται από αυτά τα ένζυμα (π.χ. λομιταπίδη, βαρφαρίνη).
Φαρμακολογία
thumb|250px|Η δομή της υδροξυμετρονιδαζόλης, του κύριου μεταβολίτη του φαρμάκου. Η μετρονιδαζόλη ανήκει στην κατηγορία της νιτροϊμιδαζόλης. Αναστέλλει τη σύνθεση νουκλεϊκών οξέων σχηματίζοντας νιτρικές ρίζες, οι οποίες διαταράσσουν το DNA μικροβιακών κυττάρων. Αυτή η λειτουργία εμφανίζεται μόνο όταν η μετρονιδαζόλη ανάγεται μερικώς και επειδή αυτή η αναγωγή συμβαίνει συνήθως μόνο σε αναερόβια βακτήρια και πρωτόζωα, έχει σχετικά μικρή επίδραση στα ανθρώπινα κύτταρα ή τα αερόβια βακτήρια.
Περίπου το 60% της μετρονιδαζόλης μεταβολίζεται με οξείδωση στον κύριο μεταβολίτη της, την υδροξυμετρονιδαζόλη και ένα παράγωγο καρβοξυλικού οξέος, και με γλυκουρονιδίωση. Οι μεταβολίτες παρουσιάζουν αντιβιοτική και αντιπρωτοζωική δράση in vitro. Η μετρονιδαζόλη και οι μεταβολίτες της απεκκρίνονται κυρίως μέσω των νεφρών (77%) και σε μικρότερο βαθμό μέσω των περιττωμάτων (14%). Ο βιολογικός χρόνος ημιζωής σε υγιείς ενήλικες είναι οκτώ ώρες, σε βρέφη κατά τους δύο πρώτους μήνες της ζωής τους περίπου 23 ώρες, και σε πρόωρα μωρά έως 100 ώρες.
Ιστορία
Το φάρμακο αναπτύχθηκε αρχικά από τη Rhône-Poulenc στη δεκαετία του 1950 και χορηγήθηκε άδεια στην G.D. Searle. Η Searle εξαγοράστηκε από την Pfizer το 2003. Το αρχικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας έληξε το 1982, αλλά στη συνέχεια επεκτάθηκε.
Παραπομπές
κατηγορία:Αντιβιοτικά κατηγορία:Αζόλες κατηγορία:Νιτροενώσεις κατηγορία:Αλκοόλες Κατηγορία:Βασικά Φάρμακα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Τίμος Περλέγκας
Ο Τίμος Περλέγκας (22 Οκτωβρίου 1938 - 19 Απριλίου 1993) ήταν Έλληνας ηθοποιός.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Πάτρα ως Τιμολέων Περλέγκας. Σε νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με τον αθλητισμό και έπαιξε ποδόσφαιρο στον Πατρέα. Ήρθε στην Αθήνα το 1955 και γράφτηκε στη Σχολή Σταυράκου για να γίνει ηθοποιός. Δάσκαλοί του υπήρξαν ο Μάνος Κατράκης, ο Νίκος Τζόγιας και ο Γιώργος Θεοδοσιάδης.
Πρωτοεμφανίστηκε στο Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν», όπου παρέμεινε ενάμιση χρόνο, στους "Πέρσες" και ύστερα περιόδευσε στην Ευρώπη με τους "Όρνιθες" του Αριστοφάνη. Στη συνέχεια πήγε στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος όπου έμεινε δύο χρόνια.
Υπήρξε Μέλος του ΚΚΕ από το 1975. Μετά τη μεταπολίτευση έγινε γραμματέας του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών (Σ.Ε.Η.). Υπήρξε πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος (ΠΟΘΑ). Επίσης ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής του πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αμαρουσίου.
Θάνατος
Πέθανε από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Βρέθηκε νεκρός σε παγκάκι, όπου στάθηκε καθώς αισθάνθηκε αδιαθεσία, κάτω απ' τον σταθμό του ηλεκτρικού στο Μαρούσι. Είχε βγει κάποιο βράδυ από το σπίτι του κοντά στον σταθμό για να αγοράσει καπνό για την πίπα του. Όταν οι δικοί του συνειδητοποίησαν ότι αργούσε να επιστρέψει άρχισαν να τον αναζητούν. Βρέθηκε την επομένη το πρωί από καθαριστή. Όταν πέθανε, ήταν πρωταγωνιστής της τηλεοπτικής σειράς Τμήμα ηθών. Το επεισόδιο που προβλήθηκε μετά τον θάνατό του αφιερώθηκε στη μνήμη του. Γιος του είναι ο ηθοποιός Γιάννος Περλέγκας.
Εργογραφία
Συνεργάστηκε πέντε χρόνια με το θίασο Τζένης Καρέζη - Κώστα Καζάκου. Άλλες θεατρικές παραστάσεις του ήταν: Στον κινηματογράφο συμμετείχε σε πολλές ταινίες όπως στη Μαντώ Μαυρογένους, Μια γυναίκα στην Αντίσταση κ.ά. Η συμμετοχή του στην τηλεόραση εξίσου σημαντική στις σειρές:
Θεατρικές Παραστάσεις
Όλες οι πληροφορίες προέρχονται από το έντυπο πρόγραμμα της κάθε παράστασης ή/και από σχετικά δελτία τύπου
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Έλληνες άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Έλληνες άνδρες ηθοποιοί θεάτρου
Γιοάχιμ Γκάουκ
Ο Γιοάχιμ Γκάουκ (Joachim Gauck, 24 Ιανουαρίου 1940) ήταν πρόεδρος της Γερμανίας από τις 18 Μαρτίου 2012 μέχρι τον Μάρτιο του 2017. Ήταν Λουθηρανός πάστορας, ενώ έγινε περισσότερο γνωστός ως ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ανατολική Γερμανία.
Κατά τη διάρκεια της Ειρηνικής Επανάστασης, ήταν συνιδρυτής του Νέου Φόρουμ, μιας οργάνωσης που συνείσφερε στην κατάρρευση του καθεστώτος του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας. Μετά τη Γερμανική επανένωση, ο Γκάουκ εξελέγη επίτροπος για τα αρχεία της Στάζι. Μέσα από τη θητεία του, έμεινε γνωστός ως "κυνηγός της Στάζι" και "ακούραστος συνήγορος υπέρ της δημοκρατίας" για την αποκάλυψη πολλών εγκλημάτων της Στάζι.
Προτάθηκε ως υποψήφιος για το χρίσμα της προεδρίας της Γερμανίας το 2010 από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και τους Πράσινους, έχασε όμως οριακά από τον Κρίστιαν Βουλφ. Παρ' όλη την ήττα του, όμως, κέρδισε μεγάλη φήμη από το λαό και τα ΜΜΕ. Ύστερα από την παραίτηση του Βουλφ, ο Γκάουκ εξελέγη με 991 ψήφους από συνολικά 1228, ως υποψήφιος της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης, της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης, του Ελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πρόεδροι της Γερμανίας Κατηγορία:Γερμανοί πολιτικοί Κατηγορία:Γερμανοί ακτιβιστές
1862 Απόλλων
Ο Απόλλων (Apollo) είναι ένας γεωπλήσιος αστεροειδής με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 16,25. Ανακαλύφθηκε το 1932 από τον Γερμανό αστρονόμο Καρλ Ράινμουτ, που παρατηρούσε από τη Χαϊδελβέργη, και πήρε το όνομά του από τον ομώνυμο θεό του φωτός στην ελληνική μυθολογία.
Ο Απόλλων έδωσε το όνομά του στην κατηγορία των απολλώνειων αστεροειδών, στην οποία ανήκει. Υπήρξε ο πρώτος απολλώνειος που ανακαλύφθηκε, και ο πρώτος που πιστοποιήθηκε πως διασχίζει την τροχιά της Γης, παρότι, επειδή είχε χαθεί αμέσως μετά την ανακάλυψή του και μέχρι το 1973, ο αύξων αριθμός του (1862) είναι μεγαλύτερος από αυτόν άλλων απολλώνειων αστεροειδών, όπως ο 1566 Ίκαρος.
Ο Απόλλων διασχίζει επίσης τις τροχιές του `Αρεως και της Αφροδίτης.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος του Απόλλωνος εκτιμάται σε 1,7 ή 1,5 χιλιόμετρο. Ο φασματικός τύπος του είναι Q, ενώ το γεωμετρικό άλβεδό του είναι 0,21 ως 0,25. Η μάζα του εκτιμάται σε 5,1 δισεκατομμύρια τόνους για μέση πυκνότητα 2 gr/cm³. Για τη μάζα αυτή, η επιτάχυνση της βαρύτητας στην επιφάνεια του ισημερινού του Απόλλωνος υπολογίζεται σε 0,05 cm/sec². (περίπου 20.000 φορές ασθενέστερη βαρύτητα από την αντίστοιχη γήινη) και η ταχύτητα διαφυγής σε 0,9 m/sec (3,2 χιλιόμετρα την ώρα). Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνειά του εκτιμάται σε περίπου 51 βαθμούς C υπό το μηδέν. Ο Απόλλων περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του μία φορά κάθε 3 ώρες 3 λεπτά και 55,6 δευτερόλεπτα. Η ανάλυση της περιστροφής του παρέσχε παρατηρησιακή ένδειξη για το Φαινόμενο YORP.
Δορυφόρος
Στις 4 Νοεμβρίου 2005 ανακοινώθηκε (IAUC 8627) ότι ένας δορυφόρος του Απόλλωνος είχε ανιχνευθεί από παρατηρήσεις ραντάρ που διεξάχθηκαν από το Ραδιοτηλεσκόπιο του Αρεθίμπο, στο Πουέρτο Ρίκο, από τις 29 Οκτωβρίου ως τις 2 Νοεμβρίου 2005. Η προσωρινή ονομασία αυτού του δορυφόρου είναι S/2005 (1862) 1, ενώ οι διαστάσεις του εκτιμώνται σε μόλις 80 περίπου μέτρα. Το μικρό αυτό σώμα περιφέρεται σε μέση απόσταση μόλις 2,2 περίπου χιλιομέτρων από την επιφάνεια του Απόλλωνος.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Απολλων
Αβύλη
Πηγές
Κατηγορία:Στήλες
Τζόρτζε Μπράνκοβιτς της Ποντγκόριτσα
Ο Τζόρτζε (Γεώργιος) Μπράνκοβιτς (σερβικά: Đorđe Branković, ρουμανικά: Gheorghe Brancovici), (1645–19 Δεκεμβρίου 1711), ήταν Σέρβος γεννημένος στην Τρανσυλβανία διπλωμάτης, συγγραφέας, και αυτοαποκαλούμενος απόγονος του μεσαιωνικού σερβικού οίκου των Μπράνκοβιτς. Υπηρέτησε ως αντιπρόσωπος του ηγεμόνα της Τρανσυλβανίας στην Υψηλή Πύλη. Το 1680, μετακόμισε στη Βλαχία όπου ο κυβερνήτης της τον έστειλε ως απεσταλμένο στην αυλή των Αψβούργων το 1688. Εκείνη τη χρονιά, ο αυτοκράτορας του απονέμη τον τίτλο του αυτοκρατορικου κόμη στον Μπράνκοβιτς. Όταν τα στρατεύματα των Αψβούργων κατέλαβαν τμήματα της Σερβίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία ο Μπράνκοβιτς προσπάθησε να αποκαταστήσει το μεσαιωνικό σερβικό κράτος με αυτόν πρίγκιπα κι ως κληρονομικό ηγεμόνα του. Το εγχείρημά του απέτυχε κατά την έναρξ« »ή του και όταν οι αρχές των Αψβούργων τον συνέλαβαν το 1689. Έζησε ως αιχμάλωτος στη Βιέννη και τη Σεμπ αν και δεν μπήκε σε φυλακή. Έγραψε Το «χρονικό της Σλαβο-Σερβίας» το οποίο είχε μεγάλη επιρροή στην ανάπτυξη της πρώιμης σύγχρονης ιστοριογραφίας της Σερβίας.
Η ζωή του
Ο Μπράνκοβιτς γεννήθηκε το 1645 στην πόλη της Ineu (σερβικά: Jenopolje) στο Αράντ της σημερινής Ρουμανίας στα δυτικά σύνορα του Πριγκιπάτου της Τρανσυλβανίας, το οποίο ήταν ένα κράτος υποτελές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στην οικογένεια Μπράνκοβιτς ανήκαν μεγάλα κτήματα και από την οικογένεια βγήκαν πολλοί σημαντικοί στρατιωτικοί κι ιερείς από το τέλος του 16ου αιώνα. Ο Τζόρτζε ήταν ο νεότερος από τα τέσσερα παιδιά του Γιοβάν Μπράνκοβιτς, έχασε τον πατέρα του και τα δύο αδέρφια του από λοιμό όταν όταν ήταν κάτω των δέκα ετών. Η μητέρα του στη συνέχεια έγινε μοναχή και αποσύρθηκε σε μοναστήρι. Ο Τζόρτζε βοήθησε τον αδελφό του Συμεών να γίνει ορθόδοξος μητροπολίτης. Το Δεκέμβριο του 1656, ο Συμεών χειροτονήθηκε Ορθόδοξος Μητροπολίτης της Τρανσυλβανίας? άλλαξε το όνομά του σε Σάββας όταν πήρε μοναστικούς όρκους. Ο Μητροπολίτης πια Σάββας Β΄ μετακόμισε στην πρωτεύουσα του πριγκιπάτου, Gyulafehérvár, παίρνοντας τον αδελφός του μαζί του.
Ο Σάββας ανέπτυξε την ιδέα ότι οι Μπράνκοβιτς του Αράντ καταγόταν από τον μεσαιωνικό οίκο των Μπράνκοβιτς, η τελευταία δυναστεία στη Σερβία πριν από την οθωμανική κατάκτηση, πέρασε αυτή την ιδέα και στον Τζόρτζε. Ο μητροπολίτης είχε προγραμματίσει μια διπλωματική και πολιτική καριέρα για τον μικρότερο αδελφό του, ο οποίος έμαθε τουρκικά, ουγγρικά, ρουμανικά, και λατινικά. Το 1663 κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης του πρίγκιπα Μιχαήλ Α΄ Apafi ο Τζόρτζε προσλήφθηκε ως διερμηνέας και αντιπροσώπευε τον ηγεμόνα της Τρανσυλβανίας στην Υψηλή Πύλη, μέχρι το Οκτώβριο του 1664. Παρέμεινε στην υψηλή πύλη μέχρι το 1667 συμμετέχοντας σε διάφορες διπλωματικές αποστολές. Το 1668 ο Μητροπολίτης Σάββας Β΄ ταξίδεψε στη Ρωσική Αυτοκρατορία συνοδευόμενος από έντεκα άνδρες μαζί και τον αδελφό του Τζόρτζε.
Λίγο μετά την επιστροφή του από τη Ρωσία ο Μπράνκοβιτς ήταν και πάλι στην υπηρεσία του πρίγκιπα Apafi ο οποίος του ανέθεσε διπλωματικές και μυστικές υποθέσεις. Υπηρέτησε αντιπρόσωπος της Τρανσυλβανίας στην υψηλή πύλη από το 1675 έως το 1677. Το 1680 Μητροπολίτης Σάββας Β΄ αντικανονικώς καθαιρέθηκε και φυλακίστηκε επειδή είχε επαφές με τους πολιτικούς αντιπάλους του πρίγκιπα Apafi, ο Τζόρτζε φυλακίστηκε και αυτός για τον ίδιο λόγο. thumb|right|200px|Χειρόγραφη σελίδα από το "Σλαβοσερβικό χρονικό" Μετά την απελευθέρωσή του από τη φυλακή ο Μπράνκοβιτς μετακόμισε στο Βουκουρέστι την πρωτεύουσα της Βλαχίας, ένα άλλο κράτος υποτελές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Διατηρούσε στενές σχέσεις με τον άρχοντα της Βλαχίας Σερμπάν Κατακουζηνό, ο οποίος έπεισε τον Apafi να απελευθερώσει τον Σάββα από τη φυλακή. Ο Σάββας πέθανε λίγο αργότερα στο τέλος του 1681.
Ο ηγέτης των αντιπάλων του Apafi στην Τρανσυλβανία διατήρησαν επαφές με τον Κατακουζηνό και τον Μπράνκοβιτς. Το 1683 όταν ο Μεγάλος Τουρκικός πόλεμος ήταν έτοιμος να ξεκινήσει ο Csáky επισκέφθηκε τον Αψβούργο αυτοκράτορα Λεοπόλδο Α΄ στη Βιέννη και του πρόσφερε την υποστήριξη του Κατακουζηνού και του Μπράνκοβιτς αλλά και τη δική του συμμαχία. Επίσης έδωσε στον αυτοκράτορα επιστολή στην οποία ο Τζόρτζε παρουσίασε τον εαυτό του ως απόγονος της δυναστείας Μπράνκοβιτς και ζήτησε από τον τίτλο του Ούγγρου βαρόνου. Στις 7 Ιουνίου 1683 ο Μπράνκοβιτς πήρε τον ζητούμενο τίτλο και αναγνωρίστηκε ως ο κληρονομικός άρχοντας του Ερζεγοβίνης του Σίρμιου και του Ineu.
Στο τέλος του Μαΐου του 1688 ο Κατακουζηνός έστειλε τον Τζόρτζε Μπράνκοβιτς και δύο απεσταλμένους του στον αυτοκράτορα Λεοπόλδο δίνοντας του την υποστήριξή του για τον χριστιανικό αγώνα κατά των Τούρκων. Στην προετοιμασία για αυτό το ταξίδι ο Μπράνκοβιτς συνέθεσε ένα μνημόνιο το οποίο θα παρουσιάσει στους Αψβούργους. Το μνημόνιο δήλωνε ότι οι ηγέτες των λαών του «Βασιλείου Ιλλυριών Βόσνιων Σέρβων Βουλγάρων Ρασκιανών Θρακών Αλβανών και Μακεδόνων» διακήρυξαν τον Τζόρτζε Β΄ Μπράνκοβιτς, απόγονο του Τζούρατζ Μπράνκοβιτς και κληρονομικό κυβερνήτη τους. Το Βασίλειο των Ιλλυριών το οποίο θα πρέπει να αποκατασταθεί μετά την εκδίωξη των Τούρκων από την Ευρώπη θα περιλαμβάνει τα περισσότερα Βαλκάνια και μερικές χώρες που ανήκουν στο Βασίλειο της Ουγγαρίας. Ο Μπράνκοβιτς θα έπρεπε έπειτα να πάρει τον τίτλο του πρίγκηπα.
Οι σύμβουλοι του Λεοπόλδου θεωρούσαν ότι ο Μπράνκοβιτς θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να παρακινήσει τους Σέρβους νότια των ποταμών Σάβα και Δούναβη να ενταχθούν στο Αυτοκρατορικό Στρατό. Οποιαδήποτε βοήθεια ήταν ευπρόσδεκτη και οι Σέρβοι του Βανάτου είχαν πρόσφατα αποδειχθεί χρήσιμοι. Στις 20 Σεπτεμβρίου του 1688 δύο εβδομάδες το Βελιγράδι έπεσε στους Τούρκους και στον Μπράνκοβιτς δόθηκε ο τίτλος του αυτοκρατορικού κόμη. Αναφέρεται στη Λατινική «Τζόρτζε Μπράνκοβιτς της Ποντγκόριτσα» υποτιθέμενος πρόγονός του Βουκ Μπράνκοβιτς που προερχόταν από την πόλη της Ποντγκόριτσα στο Μαυροβούνιο.
Ο Μπράνκοβιτς πήγε στη Βλαχία για τη συγκέντρωση των ανδρών τους οποίους θα οδηγούσε εναντίον των Τούρκων. Μάζεψε 800 ένοπλους άνδρες με τους οποίους πήγε στην πόλη της Ορτσόβα στην αριστερή όχθη του Δούναβη στην περιοχή της Κλάδοβο στην ανατολική Σερβία. Οι εξεγερμένοι Σέρβοι είχαν ήδη δραστηριοποιηθεί στη δυτική και την κεντρική Σερβία, προσβλέποντας σε μία επίθεση του αυτοκρατορικού στρατού των Αψβούργων. Στις 12 Ιουνίου 1689 ο Τζόρτζε εξέδωσε μια διακήρυξη προς τους υποτιθέμενους υπηκόους του καλώντας τους να ξεσηκωθούν εναντίον των Τούρκων. Έστειλε δύο μοναχούς του Δούναβη για να διαδώσουν την ανακήρυξή του. Οι μοναχοί έτυχαν καλής υποδοχής από τους πρεσβύτερους, αλλά κανένας από αυτούς δεν εμφανίστηκε στην Ορτσόβα οπού τους είχε καλέσει για να πραγματοποιήσει συνέλευση. Ο Μπράνκοβιτς ήταν σχεδόν άγνωστος μεταξύ των Σέρβων έξω από την Τρανσυλβανία. Μετά από αυτή την αποτυχία, ο Μπράνκοβιτς πήγε σε ένα μοναστήρι στη Βλαχία.
Εν τω μεταξύ, οι σύμβουλοι του αυτοκράτορα Λεοπολδου έλεγξαν στη συνέχεια τα ιστορικά αρχεία και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο ισχυρισμός του περί πριγκιπικής καταγωγής ήταν αβάσιμος. Ο Μαρκήσιος του Μπάντεν-Μπάντεν ο οποίος ήταν επικεφαλής των στρατευμάτων των Αψβούργων που αγωνίζονται στη Σερβία συγκέντρωσε πληροφορίες για τις δραστηριότητες του Μπράνκοβιτς και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν ενάντια στα συμφέροντα της αυτοκρατορίας. Σε επιστολή της 5ης Αυγούστου 1689 ο αυτοκράτορας Λεοπόλδος ανέθεσε στο Μαρκήσιο να πείσει τον Μπράνκοβιτς να τον επισκεφτεί και εάν είναι αναγκαίο να τον συλλάβουν.
Μέχρι το τέλος του 1690, οι Οθωμανοί ανακατέλαβαν τη Σερβία και πολλοί Σέρβοι συμπεριλαμβανομένου του Πατριάρχη Αρσένιγιε Γ΄ μετανάστευσε στην αυτοκρατορία των Αψβούργων και στη νότια Ουγγαρία. Ο Μπράνκοβιτς έγινε ευρύτερα γνωστός μεταξύ των Σέρβων από ένα Σέρβο επίσκοπο που συναντήθηκε μαζί του στη Βιέννη τον Αύγουστο του 1690. Τον Μάρτιο του 1691 Σέρβοι γέροντες μαζεύτηκαν στη Βούδα για να συζητήσουν το σχηματισμό της πολιτοφυλακής της Σερβίας στην Ουγγαρία. Οι γέροντες εκλέγουν τότε τον Μπράνκοβιτς δια βοής ως ο Αρχηγός των Σέρβων. Επειδή ο ίδιος ήταν υπό περιορισμό ο Γιοβάν Μοναστερλία εξελέγη ως αναπληρωτής του, η απόφαση ων γερόντων επιβεβαιώθηκε από τον αυτοκράτορα Λεοπόλδο στις 11 Απριλίου το 1691.
Τον Μάιο του 1692 ο Μπράνκοβιτς μεταφέρθηκε από το πτωχοκομείο σε ένα πανδοχείο όπου παρέμεινε μέχρι το τέλος του 1703. Από κει και πέρα κρατήθηκε σε ένα σπίτι στην πόλη Σεμπ της Βοημίας. Οι αρχές των Αψβούργων αρνήθηκαν όλες τις αναφορές για την απελευθέρωσή του. Πέθανε στις 19 Δεκέμβρη του 1711. Το 1743, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν από το Σεμπ και θάφτηκαν στη Σερβική Ορθόδοξη Μονή Κρουσεντόλ στη σημερινή Σερβία.
Ο Τίτλος του Τζόρτζε Μπράνκοβιτς πέρασε στα χέρια του Γιοβάν Μπράνκοβιτς, ο οποίος γεννήθηκε γύρω στο 1675 στην πόλη της Λίποβα του Αράντ στο Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας. Ήταν προσωπικός βοηθός του Τζόρτζε από το 1700 μέχρι το θάνατο του.
Συγγραφικό έργο
Ενώ διέμενε στο Βουκουρέστι, ο Μπράνκοβιτς έγραψε την «Istoriile domnilor Ţării Romanesti» μια παγκόσμια ιστορία στη ρουμανική γλώσσα, με ιδιαίτερη έμφαση στη Βλαχία, Μολδαβία και την Ουγγαρία. Κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του στη Βιέννη και το Σεμπ, ασχολήθηκε με το «Σλαβοσερβικό χρονικόν» σε πέντε τόμους-γραμμένο στη σερβική γλώσσα. Πρόκειται για μια ιστορία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης κυρίως με επίκεντρο τους Σέρβους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας Κατηγορία:Σέρβοι ευγενείς Τζορτζε Κατηγορία:Σέρβοι ιστορικοί Κατηγορία:Σέρβοι διπλωμάτες
Μαρουάν Α΄
Ο Μαρουάν ιμπν αλ-Χακάμ ή Μαρουάν Α΄ (28 Μαρτίου 623 - 7 Μαΐου 685) ήταν ο τέταρτος χαλίφης των Ομεϋαδών, ο οποίος κυβέρνησε για λιγότερο από ένα χρόνο το 684-685, και ιδρυτής του Οίκου των Μαρουανιδών, που παρέμεινε στην εξουσία μέχρι το 750. Ο Μαρουάν είχε γνωρίσει τον προφήτη του Ισλάμ Μωάμεθ.
Κατηγορία:Ομεϋάδες χαλίφηδες Κατηγορία:7ος αιώνας
Αρτάξατα
Ο βασιλιάς Αρταξίας Α΄ ίδρυσε την Αρτασάτ ή Αρτάξατα το 176 π.Χ. στο καντόνι Βοστάν Χαγιότς στην ιστορική επαρχία Αϊραράτ, στο σημείο ότι ο ποταμός Μετσαμόρ συνέβαλε με τον Αράξη στην αρχαιότητα, στο σημείο όπου σήμερα βρίσκεται το μοναστήρι Χορ Βιράπ. Σε σύγκριση με τις προηγούμενες πρωτεύουσες της Αρμενίας, η θέση ήταν οχυρή και πιο κοντά στους διεθνείς εμπορικούς δρόμους. Την ιστορία της ίδρυσης της πόλης αναφέρει ο Μοβσές Χορενατσί. Σύμφωνα με τις περιγραφές των ιστορικών Πλούταρχου και Στράβωνα, η τοποθεσία επιλέγει έπειτα από συμβουλή του Καρχηδόνιου στρατηγού Αννίβα, όμως, σύγχρονοι ιστορικοί αναφέρουν ότι δεν υπάρχουν άμεσα στοιχεία για το υποστηρίξουν. Κάποιες πηγές υποδεικνύουν ότι η πόλη χτίστηκε στα ερείπια ενός οικισμό των Ουραρτού. left|thumb|250px|Το Χορ Βιράπ σήμερα Ο Στράβων και ο Πλούταρχος αναφέρουν ότι ήταν όμορφη και μεγάλη πόλη την οποία αποκάλεσαν Καρχηδόνα της Αρμενίας. Επίκεντρο της (μικρής) διείσδυσης του ελληνιστικού πολιτισμού στην Αρμενία, το πρώτο θέατρο της Αρμενίας χτίστηκε εκεί. Ο Μοβσές Χορενατσί αναφέρει ότι χάλκινα αγάλματα παγανιστικών θεών μεταφέρθηκαν από το Μπαγκαράν και άλλες περιοχές στην πόλη. Επίσης, οι Εβραίοι μετακινήθηκαν από την παλιά πρωτεύουσα Αρμαβίρ στα Αρτάξατα. Ο Αρταξίας κατασκεύασε επίσης ακρόπολη, η οποία αργότερα ονομάστηκε Χορ Βιράπ (όπου τον 4ο αιώνα φυλακίστηκε ο Γρηγόριος Φωτιστής) και προσέθεσε και άλλες οχυρώσεις, όπως μια τάφρο. Η πόλη ήταν κτισμένη τότε σε ένα βραχώδες ακρωτήριο και περιβαλλόταν από όλες τις πλευρές από νερό.
Όταν ο Τιγράνης ο Μέγας επέκτεινε το βασίλειο μέχρι τη Μεσόγειο, μετακίνησε την πρωτεύουσα στη Τιγρανόκερτα, όμως το 69 π.Χ., οι Ρωμαϊκές δυνάμεις νίκησαν το στρατό του Τιγράνη και κατέκτησαν την νέα πρωτεύουσα. Όσο υποχωρούσε, ο Τιγράνης έδωσε άλλη μία μάχη με τους Ρωμαίους στην Αρτάξατα, αλλά ηττήθηκε ξανά. Τα Αρτάξατα έγιναν ξανά πρωτεύουσα της Αρμενίας το 60 π.Χ. Οι Πάρθοι προσπάθησαν ανεπιτυχώς να καταλάβουν τα Αρτάξατα το 6 π.Χ., αλλά οι Ρωμαίοι, με επικεφαλής τον Γναίο Δομίτιο Κόρβουλο, την κατέλαβαν το 59 μ.Χ. Ο Νέρων διέταξε την ανακατασκευή των Αρταξάτων, ώστε να ενισχύσει τον Τιριδάτη Α΄. Η πόλη πήρε τότε επισήμως την ονομασία Νερώνεια. Το 163 μ.Χ. η πόλη καταστράφηκε ξανά από τους Ρωμαίους και η πρωτεύουσα μετακινήθηκε στο Βαγαρσαπάτ και μετά στο Δούβιο ή Τίβιο (Ντβιν). Η πόλη καταστράφηκε ξανά τη δεκαετία του 360 και το 450 και στη συνέχεια παρήκμασε με γοργούς ρυθμούς.
Το 1945 η Σοβιετική κυβέρνηση ίδρυσε την πόλη Αρτασάτ, ως αστική κοινότητα από την συγχώνευση τριών χωριών, περίπου 8 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από την αρχαία πόλη.
Κιμωλία (πέτρωμα)
μικρογραφία|Κιμωλία από τους Λευκούς Βράχους του [[Ντόβερ, Αγγλία]] Η κιμωλία είναι μαλακό, λευκό, πορώδες, ιζηματογενές ανθρακικό πέτρωμα. Είναι μια μορφή ασβεστόλιθου που αποτελείται από τον ορυκτό ασβεστίτη και σχηματίστηκε αρχικά βαθιά κάτω από τη θάλασσα από τη συμπίεση μικροσκοπικού πλαγκτόν που είχε εγκατασταθεί στο βυθό της θάλασσας. Η κιμωλία είναι κοινή σε όλη τη Δυτική Ευρώπη, όπου τα κοιτάσματα βρίσκονται κάτω από τμήματα της Γαλλίας και απότομοι γκρεμοί φαίνονται συχνά εκεί που συναντούν τη θάλασσα σε μέρη όπως οι βράχοι του Ντόβερ στην ακτή του Κεντ της Μάγχης.
Η κιμωλία εξορύσσεται για χρήση στη βιομηχανία, όπως για ασβέστη, τούβλα και στόκο οικοδομής, καθώς και στη γεωργία, για αύξηση του pH σε εδάφη με υψηλή οξύτητα. Χρησιμοποιείται επίσης για κιμωλία μαυροπίνακα για γραφή και σχεδίαση σε διάφορους τύπους επιφανειών, αν και αυτές μπορούν επίσης να κατασκευαστούν από άλλα ανθρακικά ορυκτά ή γύψο.
Περιγραφή
μικρογραφία| Οι «καμπύλες κιμωλίας Νιτζάνα» που βρίσκονται στο Δυτικό [[Νεγκέβ του Ισραήλ, είναι κοιτάσματα κιμωλίας που σχηματίστηκαν στον ωκεανό Τηθύς την Μεσοζωική εποχή.]] δεξιά|μικρογραφία| Ανοιχτό λάκκο κιμωλίας στο Σιλ (Seale), [[Ηνωμένο Βασίλειο.]] Η κιμωλία είναι λεπτής υφής, γαιώδης ασβεστόλιθος που διακρίνεται από το ανοιχτόχρωμο χρώμα, την απαλότητα και το υψηλό πορώδες. Αποτελείται κυρίως από μικροσκοπικά θραύσματα των κελύφων ασβεστίτη ή σκελετών πλαγκτόν, όπως τρηματοφόρα ή κοκκολιθοφόρα. Αυτά τα θραύσματα έχουν ως επί το πλείστον τη μορφή πλακών ασβεστίτη που κυμαίνονται από 0,5 έως 4 μικρόμετρα σε μέγεθος, αν και περίπου το 10% έως 25% μιας τυπικής κιμωλίας αποτελείται από θραύσματα μεγέθους 10 έως 100 μικρόμετρων. Τα μεγαλύτερα θραύσματα περιλαμβάνουν άθικτους σκελετούς πλαγκτόν και σκελετικά θραύσματα μεγαλύτερων οργανισμών, όπως μαλάκια, εχινόδερμα ή βρυόζωα.
Η κιμωλία είναι τυπικά σχεδόν καθαρός ασβεστίτης, CaCO3, με μόλις 2% έως 4% των άλλων μετάλλων. Αυτά είναι συνήθως ορυκτά χαλαζία και αργίλου, αν και η κολλοφάνη (κρυπτοκρυσταλλικός απατίτης, ένα φωσφορικό ορυκτό) υπάρχει επίσης μερικές φορές, ως οζίδια ή ως μικρά σφαιρίδια που ερμηνεύονται ως σφαιρίδια κοπράνων. Σε ορισμένα στρώματα κιμωλίας, ο ασβεστίτης έχει μετατραπεί σε δολομίτη, CaMg(CO3)2, και σε λίγες περιπτώσεις η δολομιτισμένη κιμωλία έχει αποδολομιτιστεί πίσω σε ασβέστιο.
Η κιμωλία είναι πολύ πορώδης, με τυπικές τιμές πορώτητας που κυμαίνονται από 35 έως 47 τοις εκατό. Ενώ μοιάζει σε εμφάνιση τόσο με γύψο όσο και με διατομίτη, η κιμωλία αναγνωρίζεται από τη σκληρότητα, το περιεχόμενο σε απολιθώματα και την αντίδρασή της στο οξύ (προκαλεί άφρισμα κατά την επαφή).