cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Όσμιο
Ανακαλύφθηκε στο Λονδίνο από τον Άγγλο χημικό Τένναντ το 1803 και πήρε το όνομά του από την ελληνική λέξη «οσμή», την οποία αποκτά το μέταλλο επειδή, όταν εκτίθεται στον ατμοσφαιρικό αέρα, επικαλύπτεται από ένα λεπτό στρώμα οξειδίου, το οποίο έχει χαρακτηριστική μυρωδιά. Το όσμιο θεωρείται ευγενές μέταλλο μαζί με το ρουθήνιο, το ρόδιο, το ιρίδιο, τον άργυρο, το παλλάδιο, τον λευκόχρυσο και τον χρυσό. Για τις συναλλαγές μετράται με την ουγγιά.
Είναι σπάνιο ασημόχρωμο μέταλλο με πολύ αμυδρή γαλαζωπή απόχρωση και έντονη μεταλλική λάμψη. Έχει θερμοκρασία τήξης 3033 °C (4ο κατά σειρά χημικό στοιχείο με το μεγαλύτερο σημείο τήξης) και θερμοκρασία βρασμού 5012 °C (4ο κατά σειρά χημικό στοιχείο με το μεγαλύτερο σημείο βρασμού). Είναι το μέταλλο με τα υψηλότερα σημεία τήξης και βρασμού και τη χαμηλότερη τάση ατμών από όλα τα μέταλλα της οικογένειας του λευκόχρυσου. Είναι ακόμη το χημικό στοιχείο με την 9η μεγαλύτερη πυκνότητα: Ένα κυβικό μέτρο οσμίου έχει μάζα 22.590 κιλά (22,59 τόννοι).
Από άποψη χημικής συμπεριφοράς, ανήκει στην «ομάδα του λευκόχρυσου», PGMs, Platinum Group Metals.
Η σημαντικότερη ένωση του είναι το οξείδιο του οσμίου (VIII), OsO4, που περιέχει το όσμιο στην ανώτερη βαθμίδα οξείδωσης και ως εκ τούτου είναι πολύ ισχυρό οξειδωτικό.
Το όσμιο βρίσκεται στη φύση μαζί με τα άλλα μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου. Κοιτάσματα έχουν βρεθεί στη Νότια Αφρική, στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά και στη Ρωσία. Το σημαντικότερο ορυκτό του είναι ο ερλιχμανίτης (OsS2) ο οποίος περιέχει 74,78 % Os.
Χρησιμοποιείται σε κράματα με λευκόχρυσο, ιρίδιο αλλά και με τα άλλα PGMs, σε πέννες, ηλεκτρικές επαφές και σε άλλες εφαρμογές, όπου απαιτείται εξαιρετική αντοχή, κυρίως στη θέρμανση και σκληρότητα.
Το όσμιο έχει επτά φυσικά ισότοπα, έξι από τα οποία είναι σταθερά: 184Οs, 187Os, 188Os, 189Os, 190Os και 192Os που είναι και το πιο άφθονο.
Ιστορία
Το όσμιο ανακαλύφθηκε στο Λονδίνο από τον Άγγλο χημικό Σμίθσον Τένναντ (Smithson Tennant) το 1803 ο οποίος εργαζόταν μαζί με τον Ουίλιαμ Ουόλλαστον (William Wollaston). Η ανακάλυψη του οσμίου είναι συνυφασμένη με αυτήν της πλατίνας και των άλλων PGMs. Ο λευκόχρυσος έφθασε για πρώτη φορά στην Ευρώπη με το όνομα «πλατίνα» (που σήμαινε «μικρό ασήμι») τον 17ο αιώνα μαζί με μεταλλεύματα αργύρου από την περιοχή Τσοκό (Chocó) της Κολομβίας. Η διαπίστωση ότι το μέταλλο αυτό δεν ήταν ένα κράμα αλλά κάποιο καινούργιο χημικό στοιχείο, δημοσιεύθηκε το 1748. Οι χημικοί που μελετούσαν την πλατίνα, την διέλυσαν σε βασιλικό νερό για να δημιουργήσουν διαλυτά άλατα. Διαπίστωναν όμως ότι απέμενε ένα μαύρο αδιάλυτο υπόλειμμα, το οποίο ο Ζοζέφ Προυστ (Joseph Louis Proust) πίστευε ότι ήταν γραφίτης. Το 1803, οι Γάλλοι χημικοί Βικτόρ Κολέ-Ντεκοτίλ (Victor Collet-Descotils), Αντουάν Φρανσουά (Antoine François) και Λουί Νικολά Βωκλέν (Louis Nicolas Vauquelin) παρατήρησαν επίσης το μαύρο υπόλειμμα αλλά δεν είχαν αρκετό υλικό για να συνεχίσουν τα πειράματα τους. Την ίδια χρονιά, ο Άγγλος χημικός Σμίθσον Τένναντ (Smithson Tennant) (Smithson Tennant) ανέλυσε το μαύρο αδιάλυτο υπόλειμμα και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα πρέπει να περιέχει ένα νέο μέταλλο. Ταυτόχρονα και ανεξάρτητα, ο Βωκλέν κατεργάστηκε τη μαύρη σκόνη με αλκάλια και οξέα και πήρε ένα νέο πτητικό οξείδιο που νόμισε ότι αποτελούνταν από το νέο μέταλλο. Το ονόμασε μάλιστα ptene από την Ελληνική λέξη «πτηνό» (πτερωτό). Ο Τένναντ όμως που διέθετε μεγαλύτερη ποσότητα υπολείμματος, συνέχισε τις έρευνες. Θέρμανε ισχυρά το μαύρο κατάλοιπο σε κόκκινη φλόγα με υδροξείδιο του νατρίου, έψυξε το τήγμα και διέλυσε το υλικό σε νερό. Προέκυψε έτσι ένα κίτρινο διάλυμα, που περιείχε πιθανόν το ιόν cis-[Os(OH)2O4]2- και το OsO4 και είχε πολύ έντονη μυρωδιά. Με οξίνιση του διαλύματος πήρε ένα λευκό πτητικό οξείδιο, αναμφίβολα το OsO4, το οποίο απομόνωσε με απόσταξη και μελέτησε. Έκανε αναγωγή υδατικού διαλύματος του οξειδίου και πήρε μαύρο μεταλλικό όσμιο με κατεργασία με χαλκό, άργυρο ή ψευδάργυρο. Μαζί με το όσμιο, ο Τένναντ ανακάλυψε και το ιρίδιο και δημοσίευσε τις ανακαλύψεις του με επιστολή στη Βρετανική Βασιλική Εταιρεία στις 21 Ιουνίου του 1804. Το 1828 ο Berzelius μελέτησε ενώσεις του οσμίου και προσπάθησε να καθορίσει το ατομικό βάρος του. Στη συνέχεια έκανε το ίδιο και με το ιρίδιο.
Στις 20 Νοεμβρίου 1828, στην προτελευταία δημοσίευσή του ένα μήνα πριν το θάνατό του, ο Wollaston περιγράφει τη μέθοδο του επίτευξης καθαρού OsO4.
Από τα μέσα του 19ου αιώνα, το OsO4 άρχισε να χρησιμοποιείται στην προετοιμασία βιολογικών δειγμάτων για παρατήρηση στο οπτικό μικροσκόπιο. Η χρήση αυτή συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας και για το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο.
Το 1897 ο Καρλ φον Ουέλσμπαχ (Carl von Welsbach) χρησιμοποίησε νήματα πυράκτωσης από όσμιο σε λαμπτήρες, ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Φριτς Χάμπερ (Fritz Haber) αξιοποίησε σκόνη οσμίου και ουρανίου ως καταλύτες στην παραγωγή αμμωνίας από άζωτο και υδρογόνο, βιομηχανική τεχνική που ο ίδιος είχε επινοήσει. Αργότερα ο καταλύτης αυτός αντικαταστάθηκε από άλλους φθηνότερους.
Εμφανίσεις - Εξόρυξη - Απομόνωση του μετάλλου
Το όσμιο βρίσκεται στη φύση ως ελεύθερο στοιχείο ή σε φυσικά κράματα ιδιαίτερα με ιρίδιο όπως το οσμιρίδιο (ή ιριδόσμιο). Το οσμιρίδιο περιέχει 15 - 40 % όσμιο και 80 - 50 % ιρίδιο. Είναι σπάνιο κράμα που βρίσκεται στη Ρωσία και στη Βόρεια και Νότια Αμερική. Το περισσότερο όμως όσμιο (λιγότερο πάντως από 100 Kg το χρόνο) παράγεται ως παραπροϊόν του ηλεκτροχημικού εξευγενισμού του νικελίου στα ορυχεία του Οντάριο στον Καναδά.
Εμφανίσεις
Τα PGM συνδέονται µε τη µεταλλογένεση του χρωµίτη, καθώς και με τα κοιτάσµατα σουλφιδίων Cu-Ni. Έτσι, οι σπουδαιότερες, οικονομικής σημασίας, συγκεντρώσεις των PGΜ έχουν βρεθεί σε καθορισµένους στρωµατογραφικούς ορίζοντες συµπλεγµάτων στρωματόμορφου τύπου όπως το σύμπλεγμα Bushveld της Νότιας Αφρικής τα κοιτάσματα PGM του οποίου περιέχουν περίπου 1 % Os και τα κοιτάσματα νικελίου-χαλκού-PGM στο Νόριλσκ (Norilsk) της Σιβηρίας που περιέχουν επίσης 1 % Os. Μικρότερα αποθέματα έχουν βρεθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες., σε προσχωσιγενή εδάφη στο Choco της Κολομβίας αλλά και στις άμμους ποταμών στα Ουράλια Όρη.
Εξόρυξη - Προκατεργασία
Τα PGM εξορύσσονται συνήθως από υπόγεια ορυχεία και σπάνια από επιφανειακές εμφανίσεις. Ο αρχικός τεμαχισμός των βράχων γίνεται από τους εργάτες των ορυχείων με κομπρεσέρ ή με εκρηκτικά. Μετά τη μεταφορά στην επιφάνεια με ιμάντες ή βαγονάκια των μεγάλων κομματιών από το υπόγειο ορυχείο, αυτά τεμαχίζονται σε πολύ μικρά κομμάτια, απομακρύνονται οι προσμίξεις, για να αποκαλυφθούν τα ορυκτά που περιέχουν τα επιθυμητά μέταλλα και τέλος αλέθονται μέχρι να γίνουν σκόνη. Σ' αυτή τη φάση, ένας τόννος μεταλλεύματος συνήθως περιέχει 4 έως 7 γραμμάρια μετάλλων. Στη συνέχεια, με μια διαδικασία που ονομάζεται «επίπλευση αφρού», το μετάλλευμα αναμιγνύεται με νερό και χημικές ουσίες οπότε εμπλουτίζεται σε PGMs, προσκολλάται στις φυσαλίδες που δημιουργούνται από τη διαδικασία, επιπλέει στην επιφάνεια και απομακρύνεται. Το εμπλουτισμένο μετάλλευμα περιέχει τώρα από 100 έως 1000 γραμμάρια μετάλλων ανά τόνο. Το υπόλοιπο υλικό περνάει από τη διαδικασία άλεσης και επίπλευσης για δεύτερη φορά. Τα τελικά κατάλοιπα-απόβλητα είτε επιστρέφονται στο ορυχείο για να κλείσουν τα ανοικτά σημεία εξόρυξης, είτε απορρίπτονται σε απομακρυσμένα σημεία στην επιφάνεια του εδάφους, είτε υποβάλλονται σε πρόσθετη επεξεργασία για την ανάκτηση των άλλων μετάλλων που υπάρχουν, όπως νικέλιο ή χαλκός. Εν τω μεταξύ, το μετάλλευμα το οποίο μετά το νέο εμπλουτισμό περιέχει 1400 γραμμάρια μετάλλων ανά τόνο, μεταφέρεται στο κοντινό εργοστάσιο για περαιτέρω επεξεργασία. Εκεί ξηραίνεται σε θερμοκρασίες που μπορεί να είναι πάνω από 1500 °C και διαχωρίζεται από ανεπιθύμητα ορυκτά όπως του σιδήρου και του θείου, τα οποία απομακρύνονται με διοχέτευση ρευμάτων αέρα. Η τελική περιεκτικότητα σε πολύτιμα μέταλλα αντιπροσωπεύει ένα πολύ μικρό ποσοστό της αρχικής μάζας του μεταλλεύματος. Για παράδειγμα, στο ορυχείο Stillwater των Η.Π.Α. από 850.000 τόννους πρωτογενούς μεταλλεύματος, θα παραχθούν τελικά σε ετήσια βάση μόνο 15,5 τόννοι εξευγενισμένων PGM.
Στο χυτήριο, το οποίο μπορεί να έχει μια ικανότητα επεξεργασίας έως και 100 τόνους/ημέρα, το μετάλλευμα κατεργάζεται σε ηλεκτρική κάμινο σε θερμοκρασίες κοντά στους 1600 °C για να απομακρυνθούν διάφορα άχρηστα υλικά και τελικά, μετά από διπλή επεξεργασία, προκύπτει μια «σκουριά» (matte) από PGMs και άλλα μέταλλα. Το matte υφίσταται περαιτέρω ηλεκτροχημική επεξεργασία κατά την οποία απομακρύνονται μέταλλα, όπως ο χαλκός, το νικέλιο και το κοβάλτιο, οπότε απομένει ένα μίγμα λεπτόκοκκων PGMs.
Διαχωρισμός - Απομόνωση του οσμίου
Το τελικό βήμα στην παραγωγή είναι ο διαχωρισμός και ο καθαρισμός των PGMs σε ξεχωριστά μέταλλα. Αυτό είναι και το πιο δύσκολο κομμάτι της όλης διαδικασία και συνδυάζει χημικές μεθόδους, αποστάξεις και τεχνικές ανταλλαγής ιόντων. Η βασική διαδικασία διαχωρισμού του οσμίου από τα άλλα μέταλλα είναι, σε γενικές γραμμές, η εξής : Αν συνυπάρχουν χρυσός (Au) ή/και άργυρος (Ag) πρέπει να απομακρυνθούν. Το μίγμα μετάλλων πρώτα κατεργάζεται με βασιλικό νερό στο οποίο διαλύονται ο λευκόχρυσος (Pt), το παλλάδιο (Pd) και ο Au. Τα άλλα μέταλλα δηλαδή ρουθήνιο (Ru), όσμιο (Os), ρόδιο (Rh), ιρίδιο (Ir) και Ag μένουν ως αδιάλυτα χλωριούχα σύμπλοκα. Στη συνέχεια αυτά τα αδιάλυτα διαλύονται σε νιτρικό οξύ (HNO3) και τήγμα μολύβδου (Pb) οπότε απομακρύνονται ο Ag και ο Pb με μορφή νιτρικών αλάτων (AgNO3 και Pb(NO3)2). Τα αδιάλυτα που απομένουν είναι τα μέταλλα Ru, Os, Rh, Ir. Ακολουθεί σύντηξη με όξινο θειικό νάτριο (ΝaHSO4) και διάλυση στο νερό, οπότε απομονώνεται το διαλυτό θειικό ρόδιο(ΙΙΙ), Rh2(SO)3, ενώ τα άλλα μέταλλα (Ru, Os, Ir) μένουν αδιάλυτα, συντήκονται με υπεροξείδιο του νατρίου (Na2O2) και πλένονται με νερό οπότε απομένει ένα υπόλειμμα που περιέχει IrO2 από το οποίο θα απομονωθεί το ιρίδιο ενώ τα μέταλλα Ru και Os με μορφή ιόντων RuO42- και OsO42- απομακρύνονται με την πλύση. Ακολουθεί αντίδραση με αέριο χλώριο οπότε σχηματίζονται τα πτητικά οξείδια RuO4 και OsO4. Το RuO4 διαλύεται με υδροχλωρικό οξύ οπότε σχηματίζεται χλωρορουθηνικό οξύ και το Ru απομακρύνεται με επίδραση NH4Cl ως καθαρό χλωρορουθηνικό αμμώνιο. Σ' αυτό το σημείο μπορεί να απομονωθεί και να χρησιμοποιηθεί το OsO4 αν είναι επιθυμητό, αλλιώς διαλυτοποιείται σε αλκοολικό διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου και μετατρέπεται σε Na2[OsO2(OH)4]. Μετά με επίδραση χλωριούχου αμμωνίου (NH4Cl) το όσμιο ανακτάται ως καθαρό OsCl2O2(NH3)4. Εξάτμιση μέχρι ξηρού και αντίδραση με αέριο υδρογόνο δίνει τελικά καθαρό όσμιο: OsCl2O2(NH3)4 + 3H2 → Os + 2NH4Cl + 2NH3 + 2H2O
Οικονομικά στοιχεία
thumb|right|250px|Τιμές ευγενών μετάλλων στις 15 Μαΐου 2010 Η μέση τιμή σποτ (spot) αγοράς και πώλησης του οσμίου την 25η Αυγούστου 2017 ήταν 380 δολάρια/ουγγιά.
Το όσμιο πωλείται συνήθως ως σκόνη καθαρότητας 99 %. Όπως και τα άλλα ευγενή μέταλλα, η ποσότητά του μετριέται και σε ουγγιές αλλά και σε γραμμάρια. Επειδή οι χρήσεις του οσμίου είναι περιορισμένες, είναι μαζί με το ρουθήνιο τα φθηνότερα από τα PGMs. Για αρκετά χρόνια, η μέση τιμή του οσμίου ήταν πολύ χαμηλή. Από το 1930 έως και το 1998, υπάρχουν τρεις περίοδοι στη μέση τιμή του οσμίου: Από το 1930 έως και το 1946, η τιμή ήταν περίπου 57 δολάρια/ουγγιά, από το 1947 έως και το 1964 ήταν 109 δολάρια /ουγγιά και από το 1965 έως και το 1998 ήταν 346 δολάρια/ουγγιά
Φυσικές
thumb|left|100px|Κρύσταλλος Os, α = 273,44 pm c = 431,73 pm Το όσμιο είναι εξαιρετικά δύστηκτο μέταλλο. Έχει τα υψηλότερα σημεία τήξης και βρασμού και τις μεγαλύτερες ενθαλπίες τήξης και εξάτμισης από όλα τα μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου. Κρυσταλλώνεται στο εξαγωνικό σύστημα και γίνεται υπεραγώγιμο στους -272,49 °C. Ένα κράμα που περιέχει όσμιο, γερμάνιο και πρασινοδύμιο και αντιστοιχεί στον τύπο Pr3Os4Ge13 γίνεται υπεραγώγιμο στους -257,15 °C.
Το όσμιο είναι παραμαγνητικό μέταλλο διότι έχει μονήρη ηλεκτρόνια τα οποία συμπεριφέρονται ως στοιχειώδεις μαγνήτες και έλκονται από μαγνητικά πεδία.
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Ο Σαίξπηρ στο προηγούμενο αφηγηματικό ποίημά του Αφροδίτη και Άδωνις (1593), είχε συμπεριλάβει μια αφιέρωση στον προστάτη του, τον κόμη του Σαουθάμπτον, στην οποία ανακοίνωνε ότι θα του αφιερώσει επίσης το επόμενο έργο του, που θα ήταν «ένα σοβαρότερο έργο».
Όσμιο
Φυσικές
Η τάση των ατμών του είναι αμελητέα και η μικρότερη όλων των PGMs: στους 2889 °C είναι μόνο 10−5 Atm και φθάνει στην 1 Atm στους 4983 °C.
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Το ποιητικό έργο αποτελείται από 1.855 στίχους σε 265 στροφές.
Όσμιο
Φυσικές
Μηχανικές ιδιότητες
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Αφηγηματικός χρόνος και τόπος
Τα γεγονότα διαδραματίζονται λίγο πριν την ίδρυση της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας το 509 π.Χ. Οι τοποθεσίες που αναφέρονται είναι η Ρώμη, η Αρδέα, 35 χιλιόμετρα νότια της Ρώμης και το Κολάτιουμ, περίπου 15 χιλιόμετρα ανατολικά της Ρώμης.
Ιστορικό υπόβαθρο
μικρογραφία|250x250εσ|Ταρκύνιος και Λουκρητία, ανωνύμου (1575) Ο βιασμός της Λουκρητίας βασίζεται στην ιστορία όπως περιγράφεται στο Ημερολόγιο του Οβίδιου και στην Ιστορία της Ρώμης του Τίτου Λίβιου. Και οι δύο συγγραφείς έγραψαν αιώνες μετά τα γεγονότα και οι διηγήσεις τους δεν γίνονται δεκτές ως ιστορικά ακριβείς, εν μέρει επειδή τα ρωμαϊκά αρχεία καταστράφηκαν από τους Γαλάτες το 390 π.Χ., και τα παλαιότερα ιστορικά γεγονότα έχουν αναμειχθεί με θρύλους.
Όσμιο
Φυσικές
thumb|right|Όσμιο (Os), κρύσταλλοι καθαρότητας μεγαλύτερης από 99,99%
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Ιστορικό υπόβαθρο
Το 509 π.Χ., ο Σέξτος Ταρκύνιος, γιος του βασιλιά της Ρώμης, βίασε τη Λουκρητία, σύζυγο του Κολλατίνου, ενός από τους αξιωματούχους του βασιλιά. Ως αποτέλεσμα, η Λουκρητία αυτοκτόνησε. Το πτώμα της περιφέρθηκε στη Ρωμαϊκή Αγορά από τον ανιψιό του βασιλιά. Τα γεγονότα υποκίνησαν εξέγερση ευρείας κλίμακας εναντίον των Ταρκυνίων με επικεφαλής τον Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο, με αποτέλεσμα την εκδίωξη της βασιλικής οικογένειας και την ίδρυση της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας.
Όσμιο
Φυσικές
Οπτικές ιδιότητες
Οι οπτικές ιδιότητες του οσμίου είναι ανισότροπες επειδή δεν κρυσταλλώνεται στο κυβικό σύστημα. Μετρήσεις του συντελεστή διάθλασης (n) για την περιοχή του ορατού φωτός (400 nm - 700 nm) σε κατεργασμένο πολυκρυσταλλικό συσσωμάτωμα με τυχαίο προσανατολισμό των κρυστάλλων έδωσαν n από 4,05 έως 3,76 πράγμα που οφείλεται στη μεγάλη πυκνότητα του Os. Στην υπεριώδη περιοχή, το όσμιο παρουσιάζει μεγάλη ανακλαστικότητα. Για παράδειγμα σε μήκος κύματος 60 nm έχει διπλάσια ανακλαστικότητα από το χρυσό ή το λευκόχρυσο.
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Υπόθεση
μικρογραφία|250x250εσ|Το δείπνο των Ρωμαίων αξιωματικών, εικονογράφηση του 1578 - 1580. Ο Σαίξπηρ προλογίζει το επικό μακροσκελές ποίημά του με ένα πεζό κείμενο, το οποίο συνοψίζει το ιστορικό πλαίσιο και ταυτόχρονα αναφέρει περαιτέρω λεπτομέρειες της ιστορίας της Λουκρητίας που παραλείπονται ή αναφέρονται μόνο παρενθετικά στο έργο.
Όσμιο
Φυσικές
Ηλεκτρικές ιδιότητες
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Υπόθεση
Η υπόθεση διαδραματίζεται την εποχή της ρωμαϊκής πολιορκίας της Αρδέας κατά τη διάρκεια της βασιλείας του τελευταίου Ρωμαίου βασιλιά της Ρώμης Ταρκύνιου του Υπερήφανου, ο οποίος ανέβηκε παράνομα στο θρόνο μετά τη φρικτή δολοφονία του πεθερού του.
Ένα βράδυ, στην πόλη Αρδέα, όπου διεξάγεται πολιορκία, μια ομάδα Ρωμαίων ευγενών κατά τη διάρκεια δείπνου και ύστερα από μεθύσι καυχιούνται για την αρετή των συζύγων τους που παρέμειναν στη Ρώμη. Μεταξύ αυτών ο γιος του βασιλιά Ταρκύνιος και ο Κολατίνος, ο οποίος είναι επίσης μέλος της βασιλικής οικογένειας. Ο Κολατίνος επαινεί την απαράμιλλη ομορφιά και σεμνότητα της συζύγου του Λουκρητίας. Για να δοκιμάσουν τη συμπεριφορά των συζύγων τους, οι άνδρες αποφασίζουν να επιστρέψουν κρυφά στη Ρώμη. Όταν φτάνουν όμως, διαπιστώνουν ότι όλες οι γυναίκες τους ασχολούνται με χορό και άλλες ασέβειες, με εξαίρεση τη Λουκρητία, η οποία είναι ενάρετα απασχολημένη σε οικιακές εργασίες με τους υπηρέτες της. μικρογραφία|Λουκρητία, [[Ρέμπραντ (1664)]] Η ιδιαίτερη ομορφιά και αγνότητα της Λουκρητίας ξυπνά τη ζήλια και τον πόθο του Ταρκύνιου. Αντί να πάει πίσω στην Αρδέα με τους άλλους, πηγαίνει κρυφά στο σπίτι του Κολατίνου. Είναι γεγονός ότι βασανίζεται από αμφιβολίες και ανησυχίες, οι οποίες όμως δεν τον αποτρέπουν από τον σκοπό του. Μετά την άφιξή του στο σπίτι του Κολατίνου, τον δέχεται η Λουκρητία ως φίλο του συζύγου της και τον φιλοξενεί. Ο Ταρκύνιος τη διασκεδάζει με ιστορίες για τα κατορθώματα του άνδρα της στο πεδίο της μάχης. Τη νύχτα μπαίνει κρυφά στο δωμάτιό της, όπου εκείνη κοιμάται. Απλώνει το χέρι και αγγίζει το στήθος της. Αυτή ξυπνά και φοβάται. Της λέει ότι πρέπει να ενδώσει και υπόσχεται να τα κρατήσει όλα κρυφά, αλλιώς θα τη σκοτώσει. Η Λουκρητία αντιστέκεται σταθερά και είναι πρόθυμη να πεθάνει παρά να προδώσει τον άντρα της. Ωστόσο, όταν ο Ταρκύνιος την απειλεί ότι μαζί της θα σκοτώσει και έναν δούλο και βάζοντας τα δύο πτώματα το ένα στην αγκαλιά του άλλου μετά θα ισχυριζόταν ότι τους σκότωσε επειδή τους ανακάλυψε αγκαλιασμένους, η Λουκρητία αναγκάζεται να υποκύψει για να σώσει την τιμή της οικογένειάς της. Μετά τον βιασμό, ο Ταρκύνιος εξαφανίζεται την ίδια νύχτα γεμάτος ντροπή και ενοχές. μικρογραφία|250x250εσ|Η αυτοκτονία της Λουκρητίας (1528) Η Λουκρητία είναι συντετριμμένη, έξαλλη. Γράφει ένα γράμμα και καλεί τον άντρα της και τον πατέρα της ζητώντας τους να γυρίσουν σπίτι. Τους διηγείται τα τραγικά συμβάντα παρουσία και άλλων Ρωμαίων ευγενών και κρίνεται από όλους αθώα. Η Λουκρητία τους βάζει να υποσχεθούν ότι θα εκδικηθούν το έγκλημα και αμέσως βγάζει ένα μαχαίρι, μαχαιρώνεται και πεθαίνει.
Όσμιο
Φυσικές
Το Os είναι άριστος αγωγός του ηλεκτρικού ρεύματος. Έχει την 19η μεγαλύτερη ηλεκτρική αγωγιμότητα από όλα τα χημικά στοιχεία και την 4η μεγαλύτερη μεταξύ των PGMs (μετά από το ρόδιο, το ιρίδιο και το ρουθήνιο).
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Υπόθεση
Η θλίψη του άνδρα της είναι τόσο μεγάλη που θέλει να αυτοκτονήσει κι αυτός. Ο φίλος του, ο Βρούτος, προτείνει ότι η εκδίκηση είναι καλύτερη λύση. Οι άνδρες περιφέρουν το πτώμα της Λουκρητίας στους δρόμους της Ρώμης. Οι πολίτες, οργισμένοι από την επαίσχυντη πράξη, διώχνουν τον Ταρκύνιο και την οικογένειά του από τον θρόνο.
Όσμιο
Φυσικές
Πυκνότητα
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Υπόθεση
Η αλλαγή της μορφής διακυβέρνησης και η ανακήρυξη της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας δεν αναφέρεται στο έργο.
Όσμιο
Φυσικές
Η πολύ μεγάλη πυκνότητα του οσμίου οφείλεται στο φαινόμενο της συστολής των λανθανιδών : Επειδή τα f ηλεκτρόνια δεν προστατεύουν επαρκώς τα ηλεκτρόνια των εξωτερικών στιβάδων, η αύξηση του πυρηνικού φορτίου στα 15 χημικά στοιχεία των λανθανιδών έχει ως συνέπεια την ισχυρότερη έλξη του ηλεκτρονικού περιβλήματος με αποτέλεσμα να ελαττώνεται η ακτίνα των ατόμων όταν αυξάνεται ο ατομικός αριθμός. Έτσι τα χημικά στοιχεία γίνονται πιο «πυκνά». Το φαινόμενο αυτό επεκτείνεται και στα άλλα στοιχεία προς τα δεξιά της 6ης περιόδου του περιοδικού πίνακα στην οποία ανήκουν οι λανθανίδες. Έτσι, η περίοδος αυτή έχει πολύ πυκνά στοιχεία όπως το βολφράμιο (19,25 g/cm3), το ρήνιο (21,02 g/cm3), το ιρίδιο (22,56 g/cm3), το λευκόχρυσο (21,45 g/cm3), το χρυσό (19,25 g/cm3), το όσμιο αλλά και το χάσσιο, το πυκνότερο όλων των στοιχείων (41 g/cm3).
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Πηγές
Στον Σαίξπηρ πρέπει να ήταν γνωστές διάφορες εκδοχές της ιστορίας όπως αναφέρονται από τον Οβίδιο (Ημερολόγιο-Fasti, II.721–852, έργο που ανατυπώθηκε πολλές φορές), τον Τίτο Λίβιο (στη μνημειώδη ιστορία της Ρώμης και του ρωμαϊκού λαού Ab Urbe Condita, 1.Lvii–Lx) και τη μετάφραση του Παλατιού της απόλαυσης επίσης του Λίβιου. Στην υπόθεση αναφέρθηκαν επίσης ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, ο Άγιος Αυγουστίνος, ο Τζον Γκάουερ (Confessio amantis ), ο Τζέφρι Σώσερ (Ο θρύλος των καλών γυναικών) καθώς και διάφορες λαϊκές παραδόσεις.
Όσμιο
Χημικές
Το όσμιο ανήκει στη γ' σειρά των μεταβατικών μετάλλων (ή στοιχείων) ή στοιχείων μετάπτωσης. Στα μέταλλα μετάπτωσης ανήκουν τα χημικά στοιχεία που έχουν ασυμπλήρωτη την ομάδα των d ατομικών τροχιακών της προτελευταίας ηλεκτρονιακής στιβάδας.
Ο βιασμός της Λουκρητίας (Σαίξπηρ)
Παραπομπές
Κατηγορία:Ποιήματα του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ
Όσμιο
Χημικές
Το φάσμα εκπομπής του Os είναι περίπλοκο επειδή διαθέτει πολλά τροχιακά παραπλήσιας ενέργειας και τα ηλεκτρόνια έχουν πολλές επιλογές όταν μεταβαίνουν από το ένα τροχιακό στο άλλο. Οι μεταβάσεις αυτές προϋποθέτουν απορρόφηση ενέργειας και στη συνέχεια επανεκπομπή της. Έτσι παρουσιάζεται το διάχυτο φάσμα εκπομπής και γι' αυτό το όσμιο ανήκει στο d-block (το d στα αγγλικά αντιπροσωπεύει τη λέξη diffuse που σημαίνει διάχυτος).
Οι ενέργειες ιονισμού (σε KJ/mol) των σταδιακών μετατροπών του οσμίου σε ιόντα από Os+ έως Os8+ καθώς και τα δυναμικά ημιαντιδράσεων αναγωγής διαφόρων ενώσεων και ιόντων του Os, βρίσκονται στους «κρυμμένους» πίνακες που ακολουθούν :
thumb|350px|right| Ηλεκτρονιακή διαμόρφωση Os
Όπως φαίνεται σ' αυτούς τους πίνακες, το κανονικό δυναμικό αναγωγής της αντίδρασης: Os2+ + 2e- ⇆ Os είναι θετικό (+ 0,85 V) πράγμα που σημαίνει ότι το μέταλλο βρίσκεται μετά το υδρογόνο στην ηλεκτροχημική σειρά των μετάλλων, δεν αντικαθιστά το Η στις ενώσεις του (π.χ οξέα) και χημικώς θεωρείται ευγενές μέταλλο.
Όπως όλα τα μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου, το όσμιο είναι σχετικά χημικά αδρανές, αδιάλυτο σε όλα τα οξέα, ανόργανα και οργανικά ακόμη και στο βασιλικό νερό. Σκόνη Os αντιδρά αργά με το οξυγόνο στους 25 °C. Όταν θερμανθεί αντιδρά με φθόριο και χλώριο στους 100 °C περίπου, προσβάλλεται από διαλύματα υδροχλωρικού οξέος, από οξειδωτικά αντιδραστήρια και από λιωμένα αλκάλια.
Το όσμιο δε διαβρώνεται από το πυκνό θειικό οξύ, H2SO4, ούτε από πυκνό υδροφθορικό, HF, και υδροχλωρικό, HCl. Μέτρια διάβρωση παρατηρείται μόνο από HCl 36 % και HBr 36 % στους 100 °C. Μόνο το πυκνό νιτρικό οξύ, HNO3 62 % και το βασιλικό νερό διαβρώνουν σοβαρά το όσμιο σε όλες τις θερμοκρασίες. Το πυκνό υδροϊωδικό οξύ διαβρώνει μέτρια το όσμιο και στους 20 °C και στους 100 °C.
Επίδραση βάσεων
Με υδροξείδιο καλίου (KOH) σχηματίζεται η ασταθής ένωση OsO4.2KOH
Επίδραση αλάτων
Το υποχλωριώδες νάτριο (NaOCl) διαβρώνει σοβαρά το όσμιο και σε χαμηλή και σε υψηλή θερμοκρασία.
Αντιδράσεις του οσμίου με το Ο2
Δεν υπάρχει οξείδιo του Os(V), ενώ για το Os(VII) και το Os(VI) υπάρχουν οξοσύμπλοκα της μορφής OsO4- και OsOCl4. Το οξείδιο του οσμίου(IV), OsO2, σχηματίζεται με ήπια αναγωγή από το OsO4.
Το οξείδιο του οσμίου(VIII), OsO4, σχηματίζεται έμμεσα με οξείδωση διαφόρων ενώσεων του οσμίου, με απευθείας σύνθεση στους 300 - 800 °C όταν χρησιμοποιηθεί συμπαγές κομμάτι οσμίου και σε θερμοκρασία δωματίου όταν χρησιμοποιηθεί σκόνη Os: Os + 2O2 → OsO4 Αντιδράσεις του οσμίου με τα αλογόνα
Δεν έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη αλογονιδίων στα οποία το όσμιο να έχει αριθμό οξείδωσης μικρότερο του +3.
Φθορίδια: Το OsF7, υπάρχει μόνο σε υψηλές πιέσεις ενώ δεν υπάρχει το OsF8. Το φθοριούχο όσμιο(V), OsF5, σχηματίζεται έμμεσα. Όπως πολλά βαριά μέταλλα, έτσι και το όσμιο(VI) σχηματίζει πτητικό φθορίδιο. Το κίτρινο φθοριούχο όσμιο(VI) προκύπτει σε κανονική ατμοσφαιρική πίεση και στους 250-300 °C : Os + 3F2 → OsF6
Χλωρίδια: Το χλωριούχο όσμιο(ΙΙΙ) σχηματίζεται έμμεσα. Το μαύρο χλωριούχο όσμιο(IV) OsCl4 σχηματίζεται σε δύο μορφές. Σε χαμηλή θερμοκρασία παράγεται έμμεσα, ενώ στους 700 °C προκύπτει με απευθείας αντίδραση: Os + 2Cl2 → OsCl4
Βρωμίδια: Το βρωμιούχο όσμιο(ΙΙΙ) σχηματίζεται έμμεσα. Το μαύρο βρωμιούχο όσμιο(IV) OsBr4 σχηματίζεται έμμεσα στους 330 °C και στις 120 Atm, ενώ στους 470 °C και στις 10 Atm προκύπτει από την αντίδραση: Os + 2Br2 → OsBr4
Ιωδίδια: Το ιωδιούχο όσμιο(ΙΙΙ), OsI3, σχηματίζεται έμμεσα.
Ισότοπα
Το Os έχει επτά φυσικά ισότοπα, πέντε από τα οποία είναι σταθερά: 187Os, 188Os, 189Os, 190Os και το πιο συχνό 192Os. Τα άλλα δύο, 184Os και 186Os, έχουν τόσο μεγάλο χρόνο ημιζωής, που πρακτικά θεωρούνται σταθερά. Το 187Os προκύπτει από το 187Re (ημιζωή 4.56x1010 χρόνια) με β--διάσπαση και μετριέται συνήθως από το λόγο 187Os/188Os. Αυτός ο λόγος, όπως και ο 187Re/187Os, χρησιμοποιείται για τη χρονολόγηση εξωγήινων αντικειμένων όπως οι μετεωρίτες. Έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη του παλαιοκλίματος δηλαδή των καιρικών συνθηκών του παρελθόντος, αλλά και στον καθορισμό της ηλικίας του μανδύα της Γης.
Η κυριότερη όμως χρήση του οσμίου (μαζί με το ιρίδιο) είναι η χρονολόγηση του χαλαζιακού στρώματος στο όριο Κ-Τ (Κρητιδικής και Τριτογενούς γεωλογικής περιόδου), το οποίο σηματοδοτεί την εξαφάνιση των δεινοσαύρων πριν 65 εκατομμύρια χρόνια.
Περιβαλλοντικοί κίνδυνοι - Βιολογικός ρόλος - Προφυλάξεις
Το μεταλλικό όσμιο δεν είναι τοξικό. Η πολύ λεπτή σκόνη του είναι εύφλεκτη. Το μεταλλικό όσμιο δεν προσβάλλεται από το οξυγόνο της ατμόσφαιρας αλλά η σκόνη του αντιδρά με το οξυγόνο σε θερμοκρασία δωματίου σχηματίζοντας το πτητικό OsO4. Στο οξείδιο αυτό μετατρέπονται επίσης ορισμένες ενώσεις του οσμίου παρουσία οξυγόνου. Το γεγονός αυτό καθιστά το OsO4 την κύρια πηγή επαφής του οσμίου με το περιβάλλον. Το οξείδιο είναι εξαιρετικά ασταθές και διαπερνά το δέρμα εύκολα, είναι πολύ τοξικό μέσω της εισπνοής, της κατάποσης και της επαφής με το δέρμα. Ακόμη και μικρές συγκεντρώσεις ατμών οξειδίου του οσμίου (VIII) μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες στους πνεύμονες, στο δέρμα και στα μάτια και θα πρέπει επομένως να χρησιμοποιηθεί απαγωγός αερίων. Το OsO4, επειδή είναι ισχυρότατο οξειδωτικό, ανάγεται εύκολα προς OsO2 που είναι σχετικά αδρανές, αν αντιδράσει με πολυακόρεστα φυτικά έλαια, όπως το καλαμποκέλαιο. Δεν υπάρχουν στοιχεία για την τοξικότητα του οσμίου στα τρόφιμα γιατί οι συγκεντρώσεις του είναι εξαιρετικά χαμηλές.
Ενώσεις του οσμίου
Οι περισσότερες ενώσεις του οσμίου (αλλά και γενικά των στοιχείων μετάπτωσης) είναι έγχρωμες γιατί ο αριθμός των διαθέσιμων τροχιακών στα οποία μπορεί να μεταπηδήσει ένα ηλεκτρόνιο όταν διεγερθεί είναι μεγάλος, οπότε η ενέργεια που χρειάζεται για να αλλάξει τροχιακό είναι πολύ μικρή και η ενέργεια της ορατής περιοχής του φάσματος είναι επαρκής. Έτσι, απορροφούνται ορισμένα μήκη κύματος του ορατού φωτός και οι ενώσεις φαίνονται έγχρωμες.
Το όσμιο, το ρουθήνιο και το ξένο παρουσιάζουν, μεταξύ άλλων, το μεγαλύτερο αριθμό οξείδωσης από όλα τα χημικά στοιχεία: +8. Οι συνηθέστερες βαθμίδες οξείδωσής του Os είναι +2 ([Os(CO)6]2+), +3 (OsI3), +4 (OsBr4), +8 (OsO4). Επίσης αναφέρονται και οι αριθμοί οξείδωσης +1 (OsI), +5 (OsF5), +6 (OsF6), +7(OsOF5). Οι αριθμοί οξείδωσης −1 και −2 εμφανίζονται σε δύο δραστικές ενώσεις, Na2[Os4(CO)13] και Na2[Os(CO)4] αντίστοιχα, οι οποίες χρησιμοποιούνται στη σύνθεση βοτρυοειδών (cluster) συμπλόκων δηλαδή αυτών που έχουν τρία ή περισσότερα άτομα μετάλλου ενωμένα όλα μεταξύ τους. Με θέρμανση με θείο σχηματίζεται το θειούχο όσμιο(IV), OsS2.
Το όσμιο δε σχηματίζει σταθερά δυαδικά υδρίδια, αλλά πολύ πρόσφατα θερμάνθηκαν υπό πίεση μίγματα του μετάλλου με υδρίδια μετάλλων αλκαλικών γαιών σε ατμόσφαιρα υδρογόνου, οπότε προέκυψαν ενώσεις των μορφών M2OsH6 (M = Mg, Ca, Sr, Ba) και Li4OsH6.
Παρόλο που δεν έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη του OsF8, υπάρχουν οξο-φθορίδια του Os+8, όπως τα OsO2F4 και OsO3F2. Η πιο ενδιαφέρουσα ένωση του οσμίου είναι το οξείδιο του οσμίου(VIII), OsO4, το οποίο ονομάζεται και "οσμικό οξύ". Είναι ιδιαίτερα τοξική ένωση ακόμη και σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις και πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγάλη προσοχή. Όταν είναι καθαρό είναι άχρωμο αλλά συνήθως είναι επιμολυσμένο με πολύ μικρές ποσότητες καφεκίτρινου οξειδίου του Os(IV) (OsO2) οπότε αποκτά μια κιτρινωπή χροιά. Το OsO4 εξαχνώνεται, περνά δηλαδή απευθείας από την στερεή στην αέρια φάση, σε θερμοκρασία δωματίου και έχει χαρακτηριστική δηκτική οσμή, παρόμοια με εκείνη του όζοντος. Είναι τόσο ισχυρή η τάση του να προστίθεται σε διπλούς δεσμούς, ώστε αντιδρά και με το μπακμινστερφουλλερένιο-C60. Δρα ως ισχυρότατο οξειδωτικό οξειδώνοντας τα αλκένια προς κορεσμένες 1,2-διόλες, όπως φαίνεται στον παρακάτω μηχανισμό:
center
Σύμπλοκα του οσμίου
Os3(CO)12|thumb|200px|left Έχει παρασκευαστεί μια μεγάλη ποικιλία μεταλλοκαρβονυλίων στα οποία το όσμιο έχει αριθμό οξείδωσης 0 : Os(CO)5, Os2(CO)9, Os3(CO)12, Os4(CO)x (x = 14, 15, 16), Os5(CO)y (y = 16, 18, 19), Os6(CO)z (z = 18, 21), Os7(CO)21, Os8(CO)23 και Os10(CO)26.
Από τα σύμπλοκα με Os(IΙI) μεγάλη σημασία για τη συνθετική οργανική χημεία έχει το κατιόν [Os(NH3)5(N2)]2+ από το οποίο παράγονται πάρα πολλά σύμπλοκα με αμμωνία (ΝΗ3). Στα σύμπλοκα με άζωτο, το μόριο του Ν2 μπορεί να συναρμόζεται με ένα ή δύο κεντρικά άτομα με γραμμική διάταξη Os–N≡N ή Os–N≡N–Os, ή το Ν2 να συναρμόζεται πλευρικά με το κεντρικό άτομο. Επειδή το μήκος του δεσμού Ν–Ν στα σύμπλοκα είναι ελάχιστα μεγαλύτερο από ότι στο ελεύθερο στοιχειακό άζωτο, έπεται ότι και στα σύμπλοκα υπάρχει ο τριπλός δεσμός Ν≡Ν. Στα σύμπλοκα αυτά το Ν2 εύκολα μετατρέπεται σε ΝΗ3 και η εύρεση του μηχανισμού ίσως εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο τα φυτά δεσμεύουν ατμοσφαιρικό άζωτο και το μετατρέπουν σε ΝΗ3.
Τα σύμπλοκα που περιέχουν Os(VII) και Os(VIIΙ) είναι λίγα όπως π.χ. το [Os(N)O3]– που περιέχει τριπλό δεσμό μεταξύ οσμίου και αζώτου. Αντιθέτως, υπάρχουν πολλά σύμπλοκα με Os(VI) όπως τα πολύ σημαντικά σύμπλοκα με φωσφίνη π.χ. OsO2X2(PR3)2 (Χ = Cl, Br και PR3 = PMe2Ph, PEt2Ph, PPh3, κλπ τα οποία σχηματίζουν και τα άλλα μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το σύμπλοκο οσμικό ανιόν, [OsO2(OH)4]2–. Παρόλο που είναι οκταεδρικό με d2 διαμόρφωση, δεν είναι παραμαγνητικό αλλά διαμαγνητικό και σ' αυτό το όσμιο έχει αριθμό οξείδωσης +6. Η cis-μορφή του προκύπτει από την επίδραση αλκαλίων στο οξείδιο του οσμίου(VIII), OsO4. Το οσμικό κάλιο, K2[OsO2(OH)4], παράγεται από τη διάλυση του OsO4 σε αιθανολικό διάλυμα υδροξειδίου του καλίου (KOH) και χρησιμοποιείται ως καταλύτης σε διάφορες αντιδράσεις όπως η ασύμμετρη υδροξυλίωση Sharpless αλλά και στην προκατεργασία δειγμάτων για παρατήρηση στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο. Το όσμιο σχηματίζει επίσης μεγάλη ποικιλία υδριδο-συμπλόκων όπως OsH6(PR3)2, OsH4(PR3)3 και OsH2(PR3)4, νιτροζυλοσυμπλόκων όπως π.χ. Os(NO)2(PPh3)2, αλκυλο- και άρυλο-συμπλόκων, ιμιδο-συμπλόκων κ.ά.
Χρήσεις - Εφαρμογές
Το 1897 ένας Αυστριακός χημικός, ο Καρλ φον Ουέλσμπαχ (Carl von Welsbach), επινόησε μια λάμπα πυράκτωσης με νήμα από όσμιο, την οποία και εμπορεύθηκε ο ίδιος από το 1902. Μετά από λίγα χρόνια όμως, το όσμιο αντικαταστάθηκε από βολφράμιο που έχει υψηλότερο σημείο τήξης από όλα τα χημικά στοιχεία και έτσι η λάμπα φωτοβολεί εντονότερα ενώ παρατείνεται και η διάρκεια ζωής της.
Οι βελόνες στους πρώτους φωνογράφους ήταν από όσμιο, ιδίως για δίσκους 78 στροφών, αλλά αργότερα στις βελόνες των πικ-απ 45 και 33 στροφών το μέταλλο αντικαταστάθηκε από ζαφείρια και συνθετικά διαμάντια.
thumb|left|150px|Εμφάνιση καθρεπτών Os, Ag, Au από μπροστά (αριστερά) και από πίσω (δεξιά) μετά την πτήση του Διαστημικού Λεωφορείου σε χαμηλή γήινη τροχιά. Το μαύρισμα οφείλεται στην οξείδωση από το ατομικό οξυγόνο.
Το OsO4 χρησιμοποιείται επίσης σε πολλές περιπτώσεις στην οργανική σύνθεση επειδή περιέχει το μέταλλο με το μέγιστο αριθμό οξείδωσης και επομένως αυτός μπορεί μόνο να ελαττωθεί δηλαδή να υποστεί το οξείδιο αναγωγή. Επίσης, επειδή μετατρέπει τους ακόρεστους δεσμούς C-C σε κορεσμένους, χρησιμοποιείται ως παράγοντας χρώσης λιπιδίων σε βιολογικά παρασκευάσματα για το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης και το οπτικό μικροσκόπιο βελτιώνοντας σημαντικά την αντίθεση (contrast) της εικόνας καθώς και για την παρασκευή σκευασμάτων ανίχνευσης δακτυλικών αποτυπωμάτων. Μια άλλη ένωση του οσμίου, το σιδηρικυανιούχο όσμιο (OsFeCN), έχει παρόμοια δράση και χρησιμοποιείται στη βιολογία για τον ίδιο σκοπό.
Όπως το παλλάδιο, έτσι και η σκόνη οσμίου απορροφά αποτελεσματικά το υδρογόνο. Έτσι το όσμιο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως ηλεκτρόδιο σε μπαταρίες μεταλλικών υδριδίων. Ωστόσο, το όσμιο είναι ακριβό και αντιδρά με υδροξείδιο του καλίου που είναι ο πιο κοινός ηλεκτρολύτης των μπαταριών.
Η υψηλή ανακλαστικότητα του οσμίου στην υπεριώδη περιοχή (σε μήκη κύματος μικρότερα των 100 nm) είναι επιθυμητή σε κάτοπτρα μικρού μεγέθους που χρησιμοποιήθηκαν πολλές φορές σε φασματοφωτόμετρα υπεριώδους (UV) φωτός στα διαστημικά λεωφορεία. Αποδείχθηκε όμως ότι οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου της ανώτερης ατμόσφαιρας οξείδωναν το λεπτό φιλμ οσμίου σχηματίζοντας οξείδιο. Οι επιστρώσεις λευκόχρυσου και ιριδίου που τοποθετήθηκαν για σύγκριση συμπεριφέρθηκαν πολύ καλύτερα.
Σημειώσεις
<references group ="Σημ."/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Στοιχεία μετάπτωσης Κατηγορία:Χημικά στοιχεία Κατηγορία:Μέταλλα
Τομ Τζόουνς (ταινία)
Η ταινία Τομ Τζόουνς (Αγγλ. Tom Jones), γνωστό και ως Επιχείρηση Κρεβατοκάμαρα είναι κωμωδία παραγωγής 1963, σε σκηνοθεσία Τόνι Ρίτσαρντσον. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι οι Άλμπερτ Φίνεϊ, Σουζάνα Γιορκ και Χιου Γκρίφιθ. Η ταινία είναι βασισμένη στο μυθιστόρημα του Χένρι Φίλντινγκ με τίτλο The History of Tom Jones, a Foundling το οποίο διασκεύασε για τη μεγάλη οθόνη ο Τζον Όσμπορν. Η ταινία έλαβε την εύνοια των κριτικών και ήταν μια από τις πιο δημοφιλείς της δεκαετίας του '60 λαμβάνοντας 10 υποψηφιότητες για βραβείο Όσκαρ και αποσπώντας τέσσερα μεταξύ των οποίων και με Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Φημίζεται επίσης για το ιδιαίτερο κωμικό της στυλ: οι εναρκτήριες σκηνές παραπέμπουν σε βωβή ταινία, ενώ οι πρωταγωνιστές πολύ συχνά απευθύνται στο κοινό κοιτάζοντας προς την κάμερα.
Υπόθεση
Ο Τομ Τζόουνς (Άλμπερτ Φίνεϊ), είναι ο νόθος γιος της υπηρέτριας του αριστοκράτη Σκουάιρ Ολγουόρθι (Τζορτζ Ντιβάιν), Τζένι Τζόουνς (Τζόις Ρέντμαν) και του κουρέα Πάτριτζ (Τζακ ΜακΓκόουραν). Μετά τη γέννησή του ο Ολγουόρθι αποφάσισε να τον πάρει υπό την προστασία του, αφότου απέλυσε την Τζένι. Ο Τομ έχει πλέον ενηλικιωθεί κι έχει γίνει ένας αξιαγάπητος κατεργάρης και έρχεται συχνά σε σύγκρουση με τον εξάδελφό του Μπλίφιλ (Ντέιβιντ Γουόρνερ) που είναι ο νόμιμος κληρονόμος του Ολγουόρθι. Ο νεαρός άνδρας που είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στο ωραίο φύλο, είναι κρυφά ερωτευμένος με την κόρη του Σκουάιρ Γουέστερν (Χιου Γκρίφιθ), Σόφι (Σουζάνα Γιορκ), την οποία ο πατέρας της προορίζει για τον Μπλίφιλ. Όταν μια μέρα οι δάσκαλοί του πιάνουν τον Τομ στα πράσα με την χωριατοπούλα Μόλι Σίγκριμ (Ντάιαν Τσιλέντο), ο ευεργέτης του αποφασίζει να τον διώξει από την οικία του. Έτσι ο Τομ βρίσκεται στο δρόμο και προσπαθεί να φτάσει στο Λονδίνο, στο διάβα του καταφέρνει να ξελογιάσει πολλές γυναίκες και να μπλέξει σε κωμικοτραγικές καταστάσεις, ενώ παράλληλα η Σόφι που είναι ερωτευμένη μαζί του το σκάει από το σπίτι της και προσπαθεί να τον βρει. Παράλληλα ο πατέρας της Σόφι τρέχει ξοπίσω της για να την αναγκάσει να γυρίσει σπίτι. Όταν όλοι οι ήρωες συναντιούνται, βγαίνει στην επιφάνεια η αλήθεια πάνω στην πατρότητα του Τόμ, που πρόκειται να αλλάξει τις ζωές όλων.
Πληροφορίες παραγωγής
Η ταινία επρόκειτο αρχικά να γυριστεί σε ασπρόμαυρη φωτογραφία από την εταιρία παραγωγής Bryanston Films, η οποία χρεωκόπησε. Έπειτα την παραγωγή ανέλαβε η αμερικανική εταιρία United Artists.
Ο άστατος αγγλικός καιρός προκάλεσε τεράστιες δυσκολίες στα εξωτερικά γυρίσματα της ταινίας στην αγγλική ύπαιθρο και ο διευθυντής φωτογραφίας Γουόλτερ Λάσαλι δήλωσε ότι κατά την άποψή του υπήρχε άψογη συνεργασία με το συνεργείο παρά τις κακές καιρικές συνθήκες και ότι η εμπειρία ήταν σε γενικές γραμμές θετική. Πρόσθεσε ότι ο σκηνοθέτης Τόνι Ρίτσαρντσον έχασε κάπου το δρόμο του κατά την τελική επεργασία της ταινίας προσπαθώντας να διορθώσει κάτι το οποίο ήταν ήδη πολύ καλό. Ο Τόνι Ρίτσαρντσον έμεινε ανικανοποίητος από το τελικό αποτέλεσμα, παρά τις γενικά καλές κριτικές και τα βραβεία που έλαβε η ταινία. Ο Ρίτσαρντσον έγραψε στην αυτοβιογραφία του:
Βραβεία
Υποψηφιότητα:
Παραπομπές
Κατηγορία:Βρετανικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες του 1963 Κατηγορία:Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας Κατηγορία:Βρετανικές κωμικές ταινίες Κατηγορία:Βρετανικές δραματικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες των οποίων ο σκηνοθέτης κέρδισε Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας Κατηγορία:Ταινίες των οποίων ο σεναριογράφος κέρδισε Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου Κατηγορία:Ταινίες που κέρδισαν Όσκαρ Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής United Artists Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε βρετανικά μυθιστορήματα Κατηγορία:Βρετανικές περιπετειώδεις ταινίες Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Γεγονότα Δεκεμβρίου 2016
19 Δεκεμβρίου
(zougla.gr)
31 Δεκεμβρίου
12
Άρτεμις Χατζηγεωργίου
Η Άρτεμις Χατζηγεωργίου είναι καθηγήτρια Βιοπληροφορικής στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
Σπουδές και σταδιοδρομία
Το διάστημα 1983-1987 σπούδασε επιστήμη των υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο της Στουτγάρδης, στη Γερμανία. Έλαβε το διδακτορικό της στο αντικείμενο της μοριακής βιολογίας από το Τμήμα Βιολογίας και Φαρμακευτικής στο Πανεπιστήμιο της Ιένα το 2001.
Τα έτη 2001-2007 υπηρέτησε σε θέση επίκουρης καθηγήτριας Βιοπληροφορικής στο τμήμα Γενετικής, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια στις ΗΠΑ, καθώς και στη Σχολή Μηχανολόγων του ίδιου πανεπιστημίου. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Ελλάδα. Το χρονικό διάστημα 2007-2012 εργάστηκε ως κύρια ερευνήτρια στο κέντρο ερευνών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ», στο Ινστιτούτο Μοριακής Ογκολογίας.
Από το έτος 2012, είναι καθηγήτρια πρώτης βαθμίδας στο τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, της Πολυτεχνικής Σχολής, του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα είναι η συστημική υπολογιστική βιολογία και η γονιδιακή ανάλυση (π.χ. υπολογιστική βιολογία και βιοπληροφορική, μηχανική μάθηση, βιολογία του RNA, πρόβλεψη αλληλεπιδράσεων των microRNAs με μετάγραφα-στόχους, πρόβλεψη θέσεων έναρξης της μεταγραφής, ανάλυση συνόλων δεδομένων αλληλούχησης επόμενης γενιάς, ανάλυση γονιδιακής έκφρασης).
Ερευνητικό έργο και διακρίσεις
Έχει δημοσιεύσει -μαζί με συνεργάτες της- περισσότερες από 150 ερευνητικές εργασίες (h-index: 54). Το έργο της τυγχάνει σήμερα διεθνούς αναγνώρισης, ενώ κατέχει και περισσότερες από 23.300 αναφορές.
Είναι ενεργό μέλος της ερευνητικής πλατφόρμας Diana Tools. Έχει λάβει το βραβείο «Young Investigation Career Award» από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (NSF) των ΗΠΑ, ενώ και οι ερευνητικές της εργασίες έχουν δημοσιευθεί σε ορισμένα από τα καλύτερα επιστημονικά περιοδικά, ευρύτατης αναγνωσιμότητας, όπως τα: Nature και Science.
Το επιστημονικό έργο και οι δράσεις της έχουν δημοσιευθεί σε ελληνικά ΜΜΕ     και έχει αναπτύξει ερευνητικές δράσεις με ξένα πανεπιστήμια.
Είναι Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Υπολογιστικής Βιολογίας και Βιοπληροφορικής (ΕΕΥΒΒ) και υπήρξε διοργανωτής του 17ου Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Υπολογιστικής Βιολογίας (ECCB18).
Το 2020, μαζί με δέκα Έλληνες ερευνητές -από ελληνικά ΑΕΙ και ερευνητικούς φορείς- τιμητικά συμπεριλήφθηκε σε κατάσταση 6.400 επιστημόνων από όλο τον πλανήτη, με τη μεγαλύτερη ερευνητική επιρροή παγκοσμίως (δηλ. στο γνωστό κατάλογο, «The Highly Cited Researchers», Thomson Reuters).
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες πανεπιστημιακοί Κατηγορία:Καθηγητές Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Σιδηροδρομικός σταθμός Ζεφυρίου
Ο Σταθμός Ζεφυρίου είναι σταθμός του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος επί της σιδηροδρομικής γραμμής Αεροδρομίου–Πάτρας. Βρίσκεται στο Ζεφύρι και έλαβε την ονομασία του από την πόλη την οποία εξυπηρετεί. Ο σταθμός, η λειτουργία του του οποίου ξεκίνησε στις 10 Μαΐου 2018, βρίσκεται εντός σήραγγας, στη νησίδα της Αττικής Οδού, και διαθέτει κεντρική αποβάθρα.
Ζεφύρι Ζεφύρι Ζεφύρι Ζεφύρι
2085 Χενάν
Ο Χενάν (Henan) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 11,709. Ανακαλύφθηκε το 1965 από το προσωπικό του Αστεροσκοπείου του Μενεξεδένιου Βουνού στο Νανκίνγκ της Κίνας και πήρε το όνομά του από την κινεζική επαρχία Χενάν, το λίκνο του πολιτισμού της αρχαίας Κίνας.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Ο φασματικός τύπος του Χενάν είναι L. Ο Χενάν περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του πιθανώς μία φορά κάθε 24 ώρες περίπου.
Γοργόνειο (Βρετανικό Μουσείο, αρ. 1582)
Στην αρχαϊκή συλλογή του Βρετανικού Μουσείου εκτίθενται με αριθμό καταλόγου 1582 αργυρό κόσμημα, που βρέθηκε το 1856 σε τάφο στον Θάρρα στη Σαρδηνία.
Περιγραφή
Πρόκειται για χονδρή πλάκα από ασήμι σε τετράγωνο σχήμα. Είναι σφραγισμένο με ανάγλυφο Γοργόνειο, αρχαΐζοντος τύπου. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι τρομακτικά, με προεξέχουσα γλώσσα και εξογκωμένους οφθαλμούς. Η κόμη είναι πυκνή, με μπούκλες που πέφτουν στο πρόσωπο, και δεμένη κότσο στην κορφή. Μια από τις γωνίες φέρει οπή, ενώ οι υπόλοιπες τρεις λείπουν, επειδή έσπασαν και χάθηκαν.
NBA 1957-58
H αγωνιστική περίοδος 1957-58 ήταν η 12η στην ιστορία του NBA. Στο πρωτάθλημα έλαβαν μέρος 8 ομάδες και έδωσαν 72 παιχνίδια η κάθε μία στα πλαίσια της κανονικής περιόδου. Ακολούθησαν τα πλέι-οφ, όπου οι Σαιντ Λούις Χοκς κέρδισαν τους Μπόστον Σέλτικς με 4-2 νίκες στους τελικούς και κατέκτησαν τον τίτλο. Αυτός ήταν ο πρώτος και ο τελευταίος -μέχρι σήμερα- τίτλος στην ιστορία των Χοκς.
Κορυφαίοι στατιστικών
Σημ.: Μέχρι την αγωνιστική περίοδο 1969-70, οι κορυφαίοι σε πόντους, ριμπάουντ και ασίστ καθορίζονταν με βάση το σύνολο και όχι τον μέσο όρο.
Ουίλιαμ Τρόοστ-Έκονγκ
Ο Ουίλιαμ Πάουλ Τρόοστ-Έκονγκ (William Paul Troost-Ekong) (γενν. 1 Σεπτεμβρίου 1993) είναι Νιγηριανός-Ολλανδός επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνίζεται ως κεντρικός αμυντικός για τον ΠΑΟΚ.
Γεννημένος στην Ολλανδία σε μια μικτή ολλανδική και νιγηριανή οικογένεια, είχε δικαίωμα συμμετοχής τόσο για την Εθνική Ολλανδίας όσο και για την Εθνική Νιγηρίας. Έκανε το ντεμπούτο του για τη Νιγηρία το 2015 και έκτοτε έχει κάνει περισσότερες από 60 συμμετοχές.
Σταδιοδρομία σε συλλόγους
Ο Τρόοστ-Έκονγκ ξεκίνησε να παίζει ποδόσφαιρο στην Αγγλία, στις ακαδημίες νέων της Φούλαμ και στη συνέχεια της Τότεναμ. Ξεκίνησε την επαγγελματική σταδιοδρομία του στην Ολλανδία, στην ΦΚ Χρόνινγκεν, από την οποία δόθηκε με δανεισμό στην ΦΚ Ντόρντρεχτ.
Τον Ιούλιο του 2017, ο Τρόοστ-Έκονγκ υπέγραψε στην τουρκική Μπούρσασπορ.
Στις 17 Αυγούστου 2018, ο εντάχθηκε στην ιταλική Ουντινέζε Κάλτσιο. Στην ντεμπούτο του σεζόν στη Σέριε Α, έκανε 35 συμμετοχές στο πρωτάθλημα και δέχθηκε κίτρινη κάρτα τέσσερις φορές, βοηθώντας την Ουντινέζε να τερματίσει στην 12η θέση. Την επόμενη σεζόν, η Ουντινέζε τερμάτισε 13η, αν και με δύο βαθμούς περισσότερους. Παρά τις σχετικά κακές εκστρατείες της ομάδας στο πρωτάθλημα, ο Τρόοστ-Έκονγκ ξεκίνησε (και έπαιξε για ολόκληρα 90 λεπτά) σε αξέχαστες νίκες εναντίον της Μίλαν και της Γιουβέντους στις δύο σεζόν του στην ομάδα.
Στις 24 Ιανουαρίου 2023, ο Τρόοστ-Έκονγκ εντάχθηκε με δανεισμό στην ΟΣ Σαλερνιτάνα 1919 της Σέριε Α, με δικαίωμα αγοράς στο τέλος της σεζόν.
Στις 4 Ιουλίου 2023, υπέγραψε τριετές συμβόλαιο με τον ΠΑΟΚ.
Εθνική ομάδα
αριστερά|μικρογραφία| Ο Τρόοστ-Έκονγκ σε προπόνηση της [[Εθνική Νιγηρίας (ποδόσφαιρο ανδρών)|Νιγηρίας το 2015]] Ο Τρόοστ-Έκονγκ γεννήθηκε στην Ολλανδία από Ολλανδή μητέρα, την Ελέανορ Τρόοστ και Νιγηριανό πατέρα. Έχει δύο αδέρφια, την Έμιλυ και τον Έβερεστ.
Παρά το γεγονός ότι εκπροσώπησε την Ολλανδία σε επίπεδο νέων Κ19 και Κ20 ετών, ο Τρόοστ-Έκονγκ τελικά επέλεξε να εκπροσωπήσει τη Νιγηρία. Έκανε το ντεμπούτο του για τη Νιγηρία στις 13 Ιουνίου 2015, παίζοντας 90 λεπτά σε έναν προκριματικό αγώνα για το Κύπελλο Εθνών Αφρικής εναντίον του Τσαντ.
Έκανε τρεις συμμετοχές για την εθνική ανδρών το 2016 προτού επιλεγεί στον προσωρινό κατάλογο 35 ατόμων της Εθνικής Νιγηρίας Κ23 για τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016 στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Τον Ιούνιο του 2018 ονομάστηκε στην 23μελή αποστολή της Νιγηρίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2018 στη Ρωσία.
Ήταν αρχηγός της Νιγηρίας στο Κύπελλο Εθνών Αφρικής 2021 και ονομάστηκε στην Κορυφαία Ομάδα της Φάσης Ομίλων, όπου σκόραρε ενάντια στη Γουινέα-Μπισάου. Η Νιγηρία προκρίθηκε στη νοκ άουτ φάση, όπου αποκλείστηκε από την Τυνησία.
Διακρίσεις
Νιγηρία
Νιγηρία Κ23
ORCID
Το ORCID (Open Researcher and Contributor ID) είναι αλφαριθμητικός κωδικός για τον μοναδικό προσδιορισμό επιστημόνων και άλλων ακαδημαϊκών συγγραφέων   ,  για την αναζήτηση της βιβλιογραφικής τους παραγωγής, όπως και άλλων στοιχείων που παρέχονται από τον συγγραφέα.
Με τη χρήση του ORCID iD αντιμετωπίζονται προβλήματα σχετικά με τη συνεισφορά ενός συγκεκριμένου συγγραφέα στην επιστημονική βιβλιογραφία ή δημοσιεύσεις, καθώς τα περισσότερα ονόματα δεν είναι μοναδικά ή είναι δυνατόν να αλλάξουν (για παράδειγμα με τον γάμο), να περιέχουν ανακριβείς χρήσεις συντομογραφιών ονομάτων ή να προέρχονται από διαφορετικά συστήματα γραφής. Παρέχει μια μόνιμη ταυτότητα για τους συγγραφείς, που δημιουργείται για οντότητες σχετικές με περιεχόμενο σε ψηφιακά δίκτυα από ψηφιακά αναγνωριστικά αντικειμένων (DOI).
Ο οργανισμός ORCID, ORCID Inc., έχει διαμορφώσει ανοιχτό και ανεξάρτητο μητρώο ως de facto πρότυπο για τον προσδιορισμό των συντελεστών στην έρευνα και τις ακαδημαϊκές εκδόσεις. Ξεκίνησε τις υπηρεσίες μητρώου του στις 16 Οκτωβρίου 2012, εκδίδοντας μοναδικά αναγνωριστικά για κάθε συγγραφέα.
Στην Ελλάδα Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, μέσω της κοινοπρακτική συμφωνίας του με την ORCID, υιοθετεί και παρέχει στα μέλη του, και σε όποιον ενδιαφερόμενο οργανισμό θέλει να συμμετέχει στην ORCID, τις Premium υπηρεσίες της ORCID μεγιστοποιώντας τα οφέλη για τα μέλη του και παρέχοντας τοπική υποστήριξη και μια σειρά από πόρους και υπηρεσίες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ακαδημαϊκές εκδόσεις Κατηγορία:Διαδίκτυο
Odyssey
Το Odyssey (επίσης γνωστό ως OTN1) είναι ένα καναδικό ελληνόγλωσσο τηλεοπτικό κανάλι κατηγορίας Α και είναι ιδιοκτησία του τηλεοπτικού δικτύου Odyssey Television Network. Το κανάλι μεταδίδει κάποια προγράμματα δικής του παραγωγής και συνεργάζεται με τον ΑΝΤ1, μεταδίδοντας στο Καναδά εκπομπές του.
Το πρόγραμμα της Odyssey αποτελείται από ειδήσεις, αθλητικά, ελληνικές σειρές (κωμωδίες και δράματα) κ.ά.
Ιστορικό
Το OTN1 αδειοδοτήθηκε ως Odyssey στις 4 Σεπτεμβρίου 1996 από την Καναδική Επιτροπή Ραδιοτηλεόρασης και Τηλεπικοινωνιών (CRTC) ως περιφερειακό κανάλι εθνικής ειδικότητας για την επαρχία του Οντάριο. Στις 6 Ιουνίου 1997, πριν από τη δρομολόγηση του καναλιού, η CRTC τροποποίησε την άδειά της ώστε να καταστεί δυνατή η διανομή της σε εθνικό επίπεδο. Τον Δεκέμβριο του 1998 ξεκίνησε η μετάδοση του καναλιού Odyssey από τις πλατφόρμες της Rogers Cable (ιδιοκτησία της Rogers Communications) και της Shaw Direct (ιδιοκτησία της Shaw Communications).
Κατηγορία:Τηλεοπτικά κανάλια και σταθμοί οι οποίοι ιδρύθηκαν το 1998 Κατηγορία:Δορυφορικοί τηλεοπτικοί σταθμοί Κατηγορία:Τηλεόραση στον Καναδά Κατηγορία:Ελληνοκαναδικές σχέσεις
Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία Ελεύθερης Περιοχής Αμμοχώστου
Η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία Ελεύθερης Περιοχής Αμμοχώστου (ΠΟΕΠΑ) ήταν ποδοσφαιρική ομοσπονδία της ελεύθερης περιοχής της επαρχίας Αμμοχώστου στην Κύπρο. Ιδρύθηκε το 1975. Κάθε χρόνο διοργάνωνε πρωτάθλημα και κύπελλο. Αποτελούσε μία από τις ομοσπονδίες του αγροτικού ποδοσφαίρου στην Κύπρο και ήταν ιδρυτικό μέλος της Συνομοσπονδίας Τοπικών Ομοσπονδιών Κύπρου (ΣΤΟΚ). Ανέστειλε τη λειτουργία της το 2015 επειδή μειώθηκαν τα σωματεία μέλη της.