cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κελαηδότσιχλα
Βιότοπος
Όταν το δάσος απαρτίζεται από κωνοφόρα δένδρα, φωλιάζει στις παρυφές του, ενώ στις πόλεις προτιμάει τα πάρκα και τους κήπους με πυκνή θαμνοκάλυψη και πυκνούς φυσικούς φράκτες. Στις βόρειες επικράτειες του φάσματος κατανομής, φωλιάζει σε πιο ανοικτές περιοχές με αραιή θαμνοκάλυψη.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η στατιστική ανάλυση των 5 πρώτων προτιμητέων οικοσυστημάτων, δίνει τα εξής αποτελέσματα: Πλατύφυλλα δάση, Χωριά, Κωνοφόρα δάση, Θαμνότοποι και Πόλεις.
Στην Ελλάδα, η κελαηδότσιχλα απαντά κυρίως σε δάση, άλση, φυσικούς φράκτες και θέσεις με χαμόκλαδα. Φωλιάζει σε ορεινές περιοχές (700-1.800 μ.), τόσο σε δάση κωνοφόρων, όσο και σε δάση πλατυφύλλων, κυρίως σε εκείνα με οξιές.
Μορφολογία
thumb|right|350px|Η ενήλικη κελαηδότσιχλα χαρακτηρίζεται από την ορθή στάση της στο έδαφος Η κελαηδότσιχλα είναι από τις μικρές ευρωπαϊκές τσίχλες, μεγαλύτερη μόνον από την κοκκινότσιχλα. Έχει, γενικά, «συμπαγές» παρουσιαστικό με σχετικά μικρή ουρά. Η άνω επιφάνεια του σώματος είναι ελαιοκαφετί, ενώ η κάτω είναι καφεκίτρινη, κιτρινόλευκη ή λευκωπή, με τα χαρακτηριστικά μαύρα στίγματα που φέρουν όλες οι τσίχλες αλλά, αντίθετα με την τσαρτσάρα, είναι πιο επιμήκη και γωνιώδη, σαν αιχμές βέλους. Η περιοχή των οφθαλμών φέρει πολύ αχνό, λευκωπό οφθαλμικό δακτύλιο, ενώ τα καλυπτήρια της κάτω επιφάνειας των πτερύγων είναι σκωριόχρωμα-ωχροκίτρινα, εμφανή κατά την πτήση. Η ουρά δεν έχει λευκές άκρες στα εξωτερικά πηδαλιώδη, όπως στην τσαρτσάρα. Η ίριδα είναι μαύρη και το ράμφος καφεγκρίζο, ενώ οι ταρσοί και τα πόδια, ροδόγκριζα.
Δεν υπάρχουν διαφορές στο πτέρωμα μεταξύ των δύο φύλων, αλλά μόνο κάποιες εποχικές διαφοροποιήσεις.Τα νεαρά είναι παρόμοια με τους ενήλικες, αλλά είναι πιο «κιτρινωπά», με πολλές μικρές κηλίδες στη ράχη και τις πτέρυγες, και πιο «κοκκινωπή» ουρά.
Βιομετρικά στοιχεία
(Πηγές:
Τροφή
Οι κελαηδότσιχλες τρέφονται κυρίως με καρπούς και ασπόνδυλα, ειδικά σαλιγκάρια, γεωσκώληκες και κάμπιες, καθώς και μαλακά, πεσμένα φρούτα και σωροκάρπια (βατόμουρα). Όπως ο κότσυφας, η τσίχλα ανακαλύπτει τη λεία της με την όραση, ενώ υιοθετεί την τεχνική του διαλειμματικού τρεξίματος (run and stop) σε ανοικτό έδαφος, με το κεφάλι γερμένο στη μία πλευρά, πιθανόν για να ακούει καλύτερα τη λεία στο έδαφος. Επίσης, μπορεί να αναδεύει σωρούς πεσμένων φύλλων αναζητώντας πιθανά θηράματα. Η αναζήτηση τροφής είναι γρήγορη με σαρωτικές κινήσεις του ράμφους, συνήθως 3-8 διαδοχικές κινήσεις που διαρκούν μέχρι και 1,5 λεπτό, ενώ μερικές φορές συμμετέχουν τα πόδια, αν και μόνον περιστασιακά.
Τα σαλιγκάρια, πολλές φορές καταναλώνονται αφού θραυστεί το κέλυφός τους με «σφυροκόπημα» πάνω σε μια μεγάλη πέτρα-«αμόνι», τεχνική που χρησιμοποιείται, επίσης, από την τσαρτσάρα, αν και όχι τόσο συχνά. Μάλιστα, τα νεαρά άτομα, αρχικά, χρησιμοποιούν άψυχα αντικείμενα (π.χ. μικρές πέτρες) μέχρι να μάθουν να χρησιμοποιούν τα «αμόνια» ως εργαλεία για να συνθλίβουν τα σαλιγκάρια. Η χρήση της συγκεκριμένης τεχνικής είναι τόσο συχνή που, πολλές φορές, η ανεύρεση αυτών των «αμονιών», με τα απομεινάρια των κελυφών, προδίδει την παρουσία του πτηνού στην περιοχή. thumb|right|350px|Οι χαρακτηριστικές κοτρώνες-«αμόνια» που χρησιμοποιούν οι κελαηδότσιχλες για να σπάνε σαλιγκάρια, όπως και τα κελύφη των θυμάτων τους προδίδουν την παρουσία τους στην περιοχή
Ηθολογία και πτήση
Τα ενήλικα άτομα υπόκεινται σε πλήρη έκδυση μετά την αναπαραγωγή, αρχής γενομένης από τα τέλη Μαΐου και τα τέλη Ιουνίου, με ολοκλήρωση στις αρχές Οκτωβρίου. Τα νεαρά πουλιά πουλιά παρουσιάζουν, επίσης, μερική έκδυση, στα καλυπτήρια του κεφαλιού και του σώματος. Μετά την αναπαραγωγή, οι κελαηδότσιχλες συναθροίζεται σε μικρά σμήνη. Όταν βαδίζει στο έδαφος, η κελαηδότσιχλα διατηρεί σαφή, όρθια στάση με τις πτέρυγες ελαφρά γερμένες και, συνήθως, κινείται με μικρά πηδήματα. Γενικά, είναι μοναχικό πτηνό εκτός από την περίοδο φωλιάσματος. Όταν αιφνιδιαστεί, απογειώνεται απότομα αρθρώνοντας χαρακτηριστική, λεπτή κραυγή.
Η πτήση της κελαηδότσιχλας δεν περιλαμβάνει το ενδιάμεσο κλείσιμο των πτερύγων, ανάμεσα στα φτεροκοπήματα, όπως στην τσαρτσάρα και είναι δυνατή και πλήρως ευθεία.
Φωνή
thumb|right|350px|Το τραγούδι της κελαηδότσιχλας είναι από τα ομορφότερα στον κόσμο των πτηνών Το κελάηδημα της κελαηδότσιχλας είναι δυνατό, καθαρό και πολύ μελωδικό, από τα ομορφότερα των Στρουθιόμορφων, που δικαιολογεί απόλυτα την ονομασία της. Είναι φλουταριστό, μερικές φορές μιμητικό, με πολλά ποικίλματα και τείνει να επαναλαμβάνει μικρά μουσικά θέματα, τουλάχιστον δύο φορές το καθένα. , κάτι που τη διαφοροποεί από το κοτσύφι. Το αρσενικό τραγουδάει κυρίως κατά τη διάρκεια του λυκόφωτος, αλλά όχι μόνον, από εκτεθειμένη θέση (perch), συνήθως από την κορυφή ενός δένδρου.
Αναπαραγωγή
Η περίοδος αναπαραγωγής συνήθως ξεκινά τον Μάρτιο στα νότια, ενώ μπορεί να παραταθεί μέχρι τα τέλη Μαΐου και τον Ιούνιο, στον βορρά. Η ωοτοκία πραγματοποιείται συνήθως δύο φορές σε κάθε περίοδο φωλιάσματος, σπάνια τρεις, ενώ στον βορρά μόνον μία (1). thumb|right|350px|Ενήλικη κελαηδότσιχλα με νεοσσούς στη φωλιά της Στις περιοχές αναπαραγωγής (βλ. Βιότοπος), η φωλιά κατασκευάζεται στη διχάλα ενός δένδρου κοντά στον κορμό του ή σε κάποιον ψηλό θάμνο, 1,5-2 μ. (-4μ. ) πάνω από την επιφάνεια του εδάφους, λιγότερο συχνά μέσα σε αναρριχητικά φυτά, σε μεγάλα κούτσουρα και σε κτήρια και, σπάνια, σε πεσμένα κλαδιά ή στο έδαφος, πάντοτε σε καλυμμένη, σκιερή θέση (λ.χ. στις Εβρίδες). Η φωλιά είναι μια καλοσχηματισμένη κυπελοειδής κατασκευή από λεπτά κλαδιά, γρασίδι, ρίζες, βρύα, ξερά φύλλα και λειχήνες, επενδυμένη εσωτερικά με λεπτό στρώμα λάσπης ή πολτό από σάπιο ξύλο. Κατασκευάζεται από το θηλυκό, αν και το αρσενικό μπορεί να βοηθήσει.
Η γέννα αποτελείται από (3-) 4 έως 6 (-9) υποελλειπτικά, ελαφρώς γυαλιστερά αβγά, διαστάσεων 27,4 Χ 20,8 χιλιοστών και βάρους 6,0 γραμμαρίων, εκ των οποίων ποσοστό 6% είναι κέλυφος. Η εναπόθεση των αβγών γίνεται μέρα πάρα μέρα, ενώ η επώαση αρχίζει μετά το τελευταίο αβγό, πραγματοποιείται μόνον από το θηλυκό και διαρκεί (10-) 11 έως 15 (-17) ημέρες, περίπου. Οι νεοσσοί είναι φωλεόφιλοι (altricial) και χρήζουν της άμεσης προστασίας των γονέων, ενώ η πτέρωση πραγματοποιείται στις 12-15 ημέρες, περίπου.
Παρασιτισμός
Η κελαηδότσιχλα, αντίθετα με την τσαρτσάρα, παρασιτείται κατά καιρούς από τον κούκο, αλλά με σπάνια ευμενή κατάληξη γι’ αυτόν, καθώς η κελαηδότσιχλα αναγνωρίζει τα αβγά του κούκου και τα απορρίπτει από τη φωλιά.
Θηρευτές
Τα ενήλικα άτομα θηρεύονται από αρπακτικά όπως γάτες, ξεφτέρια και διάφορες κουκουβάγιες. Ακόμη, τη φωλιά (αβγά και νεοσσούς) λυμαίνονται κορακοειδή (καρακάξες και κίσσες) και γκρίζοι σκίουρι, όπου αυτοί είναι παρόντες.
Κυνήγι
Η κελαηδότσιχλα υφίσταται μεγάλη πίεση από το κυνήγι σε όλες τις χώρες όπου απαντά, στις οποίες θηρεύεται εντατικά. Στην Ελλάδα, το κυνήγι της επιτρέπεται σήμερα από την ελληνική νομοθεσία μάλιστα, το συγκεκριμένο πτηνό, αποτελεί απο τα πλέον θηρευόμενα είδη στη χώρα -πιθανόν το πλέον θηρευόμενο. Οι κελαηδότσιχλες θηρεύονταν από πολύ παλιά -ως και 12.000 χρόνια πριν- και μια πρώιμη αναφορά βρίσκεται στην Οδύσσεια. Το κυνήγι είναι πιο εντατικό στις χώρες γύρω από τη Μεσόγειο και, ειδικά στην Ισπανία, συλλαμβάνεται με ξόβεργες, αν και αυτές έχουν απαγορευθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ πολλές προσπάθειες διακοπής αυτής της πρακτικής έχουν αποτύχει.
Απειλές
Σε πολλές περιοχές του φάσματος κατανομής του είδους υπάρχει πτώση των πληθυσμών, η οποία είναι μεγαλύτερη σε γεωργικές εκτάσεις (73% από τα μέσα της δεκαετίας του 1970) και πιστεύεται ότι οφείλεται στην αλλαγή των γεωργικών πρακτικών κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Μπορεί να σχετίζεται με την απώλεια των φυσικών φρακτών -για σπορά το φθινόπωρο αντί για την άνοιξη, και, ενδεχομένως, την αυξημένη χρήση φυτοφαρμάκων. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να έχουν μειώσει τη διαθεσιμότητα τροφής και των ενδιαιτημάτων φωλιάσματος. Στους κήπους, η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων για τους γυμνοσάλιαγκες και τα σαλιγκάρια μπορεί να αποτελέσει απειλή, ενώ στις αστικές περιοχές, μερικά πουλιά χάνουν τη ζωή τους σε τροχαία, προσπαθώντας να κάνουν χρήση του σκληρού οδοστρώματος για να συνθλίβουν τα σαλιγκάρια (βλ Τροφή). Επίσης, πολλά άτομα συλλαμβάνονται και διατηρούνται σε κλουβιά. λόγω του όμορφου τραγουδιού τους, αλλά με μικρή επιτυχία.
Κατάσταση πληθυσμού
Στη Βρετανία και την Ολλανδία, έχει υπάρξει πτώση πάνω από 50% των εκεί πληθυσμών και το είδος περιλαμβάνεται στους περιφερειακούς «Κόκκινους καταλόγους».
Στη δυτική Παλαιαρκτική, υπάρχουν ενδείξεις μείωσης των πληθυσμών του είδους, αλλά σε επίπεδο κάτω από το όριο που απαιτείται για την εκδήλωση κινδύνου (δηλαδή, πάνω από 30% σε δέκα χρόνια ή τρεις γενεές), ως εκ τούτου, χαρακτηρίζεται ως Ελαχίστης Ανησυχίας (LC) από την IUCN.
Κατάσταση στην Ελλάδα
Ως αναπαραγόμενο είδος (επιδημητικό ή καλοκαιρινό), η κελαηδότσιχλα φωλιάζει σε περιορισμένο βαθμό στην Ελλάδα σε δασικά οικοσυστήματα, κυρίως στις παραμεθόριες ορεινές περιοχές (π.χ. Ροδόπη, Βόρας), στη Β. Πίνδο και στον Όλυμπο. Τον χειμώνα, ωστόσο, είναι πιο διαδεδομένη σε περισσότερα οικοσυστήματα, και όχι μόνον στα δάση, ιδιαίτερα σε θαμνότοπους και ελαιώνες (βλ. και Βιότοπος, Μεταναστευτική συμπεριφορά, Κυνήγι).
Άλλες ονομασίες
Στον ελλαδικό χώρο η Κελαηδότσιχλα απαντά και με την ονομασία Λογγίσια ή -απλά- Τσίχλα και Τζίκλα (Κύπρος).
Πηγές
Κατηγορία:Κιχλίδες
Site-specific τέχνη
δεξιά|μικρογραφία|Nef pour quatorze reines από την Ρόουζ-Μέρι Γκουλέ, ένα μνημείο για τη [[Σφαγή στο Πολυτεχνείο του Μόντρεαλ|σφαγή της École Polytechnique, με γλυπτικά στοιχεία ενσωματωμένα σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο, στο Μόντρεαλ, Καναδάς]] Η site-specific τέχνη (site-specific art) είναι έργα τέχνης που δημιουργήθηκαν για να υπάρχουν σε συγκεκριμένη τοποθεσία. Συνήθως, ο καλλιτέχνης λαμβάνει υπόψη την τοποθεσία κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του έργου τέχνης. Όταν το έργο απομακρύνεται από την τοποθεσία αυτή χάνει το νόημά του. Η site-specific τέχνη παράγεται τόσο από εμπορικούς καλλιτέχνες, όσο και ανεξάρτητα, και μπορεί να περιλαμβάνει ορισμένες περιπτώσεις έργων όπως γλυπτική, γκράφιτι με στένσιλ, τοποθέτηση βράχων και άλλες μορφές τέχνης. Οι εγκαταστάσεις μπορεί να βρίσκονται σε αστικές περιοχές, απομακρυσμένες φυσικές τοποθεσίες ή υποβρύχια.
Ιστορία
Ο όρος «site-specific τέχνη» υποστηρίχθηκε και τελειοποιήθηκε από τον Καλιφορνέζο καλλιτέχνη Ρόμπερτ Ίργουιν, αλλά στην πραγματικότητα χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1970 από νέους γλύπτες, όπως η Πατρίσια Γιόχανσον, ο Ντένις Όπενχαϊμ και η Αθηνά Τάχα, οι οποίοι είχαν αρχίσει να εκτελούν δημόσιες παραγγελίες για μεγάλες τοποθεσίες σε αστικές περιοχές. Για το έργο Two Jumps for Dead Dog Creek (1970), ο Όπενχαϊμ αποπειράθηκε να πραγματοποιήσει μια σειρά από στάσιμα άλματα σε μια επιλεγμένη τοποθεσία στο Αϊντάχο, όπου " «το πλάτος του ρυακιού έγινε ένας συγκεκριμένος στόχος στον οποίο στόχευσα μια σωματική δραστηριότητα», με τα δύο επιτυχημένα άλματά του να «υπαγορεύονται από μια εδαφική μορφή». Η site-specific περιβαλλοντική τέχνη περιγράφηκε για πρώτη φορά ως κίνημα από την κριτικό αρχιτεκτονικής Κάθριν Χάουετ και την κριτικό τέχνης Λούσι Λίπαρντ. Προερχόμενη από τον μινιμαλισμό, η site-specific τέχνη αντιτάχθηκε στο μοντερνιστικό πρόγραμμα αφαίρεσης από το έργο τέχνης όλων των ενδείξεων που παρεμβαίνουν στο γεγονός ότι πρόκειται για «τέχνη».
Τα αντικείμενα τέχνης του μοντερνισμού ήταν μεταφερόμενα, νομαδικά, μπορούσαν να υπάρξουν μόνο στο χώρο του μουσείου και ήταν αντικείμενα της αγοράς και της εμπορευματοποίησης. Από το 1960 οι καλλιτέχνες προσπαθούσαν να βρουν μια διέξοδο από αυτή την κατάσταση, και έτσι επέστησαν την προσοχή στον τόπο και στο πλαίσιο γύρω από αυτόν τον τόπο. Το έργο τέχνης δημιουργήθηκε στο χώρο και μπορούσε να υπάρχει μόνο και μόνο υπό αυτές τις συνθήκες - δεν μπορεί να μετακινηθεί ή να αλλάξει. Ο τόπος είναι μια τρέχουσα τοποθεσία, η οποία περιλαμβάνει έναν μοναδικό συνδυασμό φυσικών στοιχείων: βάθος, μήκος, βάρος, ύψος, σχήμα, τοιχώματα, θερμοκρασία. Τα έργα τέχνης άρχισαν να βγαίνουν από τους τοίχους του μουσείου και των γκαλερί (Ντάνιελ Μπούρεν, Within and Beyond the Frame, Γκαλερί Τζον Γουέμπερ, Νέα Υόρκη, 1973), δημιουργήθηκαν ειδικά για το μουσείο και τις γκαλερί (Μάικλ Άσερ, άτιτλη εγκατάσταση στη Γκαλερί Κλαιρ Κόπλει, Λος Άντζελες, 1974, Χάνς Χάακε, Condensation Cube, 1963-65, Μίρλε Λάντερμαν Ουκέλες, Hartford Wash: Washing Tracks, Maintenance Outside, Wadsworth Atheneum, Hartford, 1973), ασκώντας έτσι κριτική στο μουσείο ως θεσμό που θέτει τους κανόνες για τους καλλιτέχνες και τους θεατές.
Ο Ζαν-Μαξ Αλμπέρ, δημιούργησε τα Γλυπτά Μπασελάρ στο Πάρκο του Λα Βιλέτ που σχετίζονται με την τοποθεσία, ή το Χαμόγελο της Καρλότας, μια κατασκευή με πέργκολα που σχετίζεται με την αρχιτεκτονική Ar. Co, της Λισαβόνας, και μια χορογραφία σε συνεργασία με τους Μιχάλα Μάρκους και Κάρλος Ζινγκάρο, 1979.
Όταν ο δημόσιος διάλογος σχετικά με το έργο Tilted Arc (1981) οδήγησε στην απομάκρυνσή του το 1989, ο δημιουργός του Ρίτσαρντ Σέρα αντέδρασε με αυτό που μπορεί να θεωρηθεί ως ορισμός της ειδικής για τον τόπο τέχνης: «Το να μετακινήσεις το έργο είναι σαν να καταστρέφεις το έργο». μικρογραφία|[[Ζαν-Μαξ Αλμπέρ, Το Χαμόγελο της Καρλότας, κατασκευή πέργκολας με χορογραφία, σε συνεργασία με τους Μιχάλα Μάρκους και Κάρλος Ζινγκάρο, Λισαβόνα, 1979]]
Παραδείγματα
Στη Γενεύη της Ελβετίας, δύο Ταμεία Σύγχρονης Τέχνης της πόλης προσπαθούν να ενσωματώσουν την τέχνη στην αρχιτεκτονική και το δημόσιο χώρο από το 1980. Το έργο Neons Parallax που ξεκίνησε το 2007 σχεδιάστηκε ειδικά για το Plaine de Plainpalais, που βρίσκεται στην καρδιά της πόλης. Η πρόκληση για τους καλλιτέχνες που προσκλήθηκαν ήταν να μετασχηματίσουν τις εμπορικές διαφημιστικές πινακίδες του λιμανιού σε καλλιτεχνικά μηνύματα.
Οίκος των Πιαστ
Ο Οίκος των Πιάστ είναι ένας δυναστικός Οίκος της Πολωνίας, που από δούκες έγιναν βασιλείς της Πολωνίας ως το 1370. Ο Οίκος έδρασε από τον 9ο ως τον 14ο αι. Ο κύριος κλάδος του περιελάμβανε δούκες της Σιλεσίας ως το 1675.
Ιστορία
Πρώτο μέλος αναφέρεται ο Πιαστ ο τροχοποιός, ημι-μυθικός πρόγονος· ο όνομα του Οίκου καθιερώθηκε από τον 17ο αι. Ο δισεγγονός του Πιαστ, ο Σιεμομύσλ δούκας των Πολωνών (Δυτικών Σλάβων), ζούσε στο φρούριο Γκετς της Μεγάλης Πολωνίας (ΒΔ Πολωνίας) περίπου το 940. Ο γιος του Μιέσκο Α΄ μετακίνησε την έδρα στο Γκνιέζνο και από δούκας έγινε βασιλιάς. Το όνομα Πολωνία (σλαβικά: pole = πεδίο) εμφανίζεται το 1015. Οι Πιαστ κυβέρνησαν για κάποιο διάστημα την Πομερανία, τη Βοημία, τη Λουσατία, τη Ρουθηνία και το Σπις της Σλοβακίας.
Οι βασιλείς της Πολωνίας είχαν να αντιμετωπίσουν την επεκτατικότητα των Σαλίων βασιλέων της Γερμανίας και των Οθωμανών. Το κατάφερναν με συνθήκες, επιγαμίες ή δήλωση υποτέλειας. Οι ισχυροί γείτονές τους ήταν οι Πρεμυσλίδες της Βοημίας, οι Καπετίδες-Ανζού της Ουγγαρίας, οι Ρως του Κιέβου, οι Τεύτονες ιππότες και η Λιθουανία. Το 1138 απεβίωσε ο Μπολέσλαφ Γ΄ και με τη διαθήκη του μοίρασε τη χώρα σε δουκάτα στους γιους του· για τα επόμενα 150 έτη οι δούκες θα διαμάχονται μεταξύ τους για το στέμμα της Κρακοβίας (Περίοδος κατάτμησης της Πολωνίας). Ο πρωτότοκος Βλάντισλαφ Β΄ κράτησε τη Σιλεσία, όπως και οι απόγονοί του. Τελικά το 1314 το βασίλειο ενοποιήθηκε από τον Βλάντισλαφ Α΄. Αυτού τον γιο Καζιμίρ Γ΄ Πιαστ διαδέχθηκε το 1370 ο ανιψιός του Λουδοβίκος Α΄ της Ουγγαρίας από τον Οίκο των Καπετιδών-Ανζού και μετά η κόρη του Γιατβίγκα (Χέντβιχ), που παντρεύτηκε τον Βλαδισλάο Β΄ Γιαγκιελλόνων. Όταν η Γιατβίγκα απεβίωσε άτεκνη, ο Βλαδισλάος Β΄ νυμφεύτηκε την Άννα του Τσέλγιε, εγγονή του Καζιμίρ Γ΄, για να ισχυροποιήσει τη θέση του στο βασίλειο της Πολωνίας.
Ο κλάδος των Πιαστ δουκών της Μαζοβίας (ΝΑ Πολωνίας) εξέλιπε το 1526 με τον Γιάνους Γ΄. Ο κύριος κλάδος των Πιαστ-Σιλεσίας εξέλιπε το 1675 με τον Γεώργιο-Γουλιέλμο δούκα της Λεγκνίτσα, τελευταίο άρρην απόγονο των Πιαστ.
Γενεαλογία των Πιάστ της Πολωνίας
Ημιμυθικός δούκας των Πολωνών βασιλιάς της Πολωνίας υψηλός δούκας της Πολωνίας δούκας της Πολωνίας
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βασιλικές οικογένειες της Πολωνίας
Άγιοι Ανάργυροι Μεσσηνίας
Οι Άγιοι Ανάργυροι είναι μικρός οικισμός κοντά στην Κορώνη και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Πύλου - Νέστορος, του Νομού Μεσσηνίας.
Ο οικισμός είναι γειτονικός και απέχει λίγα μόλις μέτρα, προς τα ανατολικά, του διπλανού - χωριού της Χρυσοκελλαριάς, της οποίας αποτελεί οικιστική συνέχεια.
Τοποθεσία
Οι Άγιοι Ανάργυροι, βρίσκονται δυτικά από την Κορώνη από την οποία απέχουν 9 περίπου χιλιόμετρα και νοτιοανατολικά από την Πύλο από την οποία απέχουν περίπου 31,5 χιλιόμετρα. Έχουν υψόμετρο 297 μέτρα και απέχουν από τον Μεσσηνιακό κόλπο περίπου 4 χιλιόμετρα. Κοντά στους Αγίους Αναργύρους βρίσκονται, προς τα βορειοδυτικά τους η Υάμεια σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων, προς τα βορειοανατολικά τους το Χαρακοπιό σε απόσταση 4,5 περίπου χιλιομέτρων και προς τα νοτιοανατολικά τους το Βασιλίτσι σε απόσταση 6,5 περίπου χιλιομέτρων αντίστοιχα.
Ιστορία οικισμού
Ο οικισμός, έχει ολιγόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της ευρύτερης περιοχής της Κορώνης και της Χρυσοκελλαριάς. Η περιοχή του χωριού κατά την αρχαιότητα, ήταν υπό τον έλεγχο της Ασίνης, της αρχαίας πόλης, η οποία μεταγενέστερα αναπτύχθηκε ως η σύγχρονη Κορώνη. Ο οικισμός των Αγίων Αναργύρων, μόλις το 1971 αναγνωρίζεται και προσαρτάται στην Κοινότητα Χρυσοκελλαριάς, όπου και παρέμεινε ως οικισμός της, από το 1971 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», οι Άγιοι Ανάργυροι υπήχθησαν στον κατηργημένο Δήμο Κορώνης,  με έδρα την Κορώνη, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» οι Άγιοι Ανάργυροι ανήκουν πλέον στον νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Κορώνης, Μεθώνης, Παπαφλέσσα, Πύλου, Νέστορος και Χιλιοχωρίων. Οι Άγιοι Ανάργυροι σήμερα είναι οικισμός της Κοινότητας Χρυσοκελλαριάς του Δήμου Πύλου-Νέστορος, με έδρα την Χρυσοκελλαριά.
Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 35 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται κυρίως σε διάφορες αγροτικές εργασίες.
Κτίρια – εκδηλώσεις – αξιοθέατα
Ο οικισμός αποτελείται από λίγα σπίτια και οι λατρευτικές ανάγκες των κατοίκων του εξυπηρετούνται από την κοντινή εκκλησία του γειτονικού χωριού της Χρυσοκελλαριάς, η οποία είναι ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου, που υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας. Επίσης διάφορες εκδηλώσεις, που καλύπτουν και τον οικισμό των Αγίων Αναργύρων, διοργανώνει τακτικά ο Πολιτιστικός Σύλλογος Χρυσοκελλαριάς, γνωστός και ως ο Πολιτιστικός Σύλλογος Απανταχού Χρυσοκελλαριωτών «Ο Άγιος Γεώργιος», ο οποίος ιδρύθηκε το 2013. Στα αξιοθέατα του οικισμού, όπως και του γειτονικού χωριού της Χρυσοκελλαριάς περιλαμβάνονται οι κοντινές παραλίες, όπως το Τσαπί, το μικρό και μεγάλο Μαράθι και η Γλυφάδα, ενώ σημαντικός χώρος επίσκεψης είναι και το κοντινό Μοναστήρι της Παναγίας Χρυσοκελλαριάς, στη διαδρομή ανάμεσα στα χωριά της Χρυσοκελλαριάς και του Βασιλιτσίου.
Χάρτης περιοχής
<mapframe latitude="36.783992" longitude="21.831894" zoom="12" width="1000" height="500" align="center" />
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Μεσσηνίας Κατηγορία:Επαρχία Πυλίας Κατηγορία:Δήμος Πύλου - Νέστορος Κατηγορία:Δήμος Κορώνης Κατηγορία:Δημοτική Ενότητα Κορώνης
Επαρχία Μπαγκρατιονόβσκι
Η επαρχία Μπαγκρατιονόβσκι (Багратио́новский райо́н) είναι διοικητική επαρχία (ραγιόν), μια από τις δεκαπέντε επαρχίες της περιφέρειας Καλίνινγκραντ στη Ρωσία. Ως δημοτική διαίρεση, ενσωματώνεται ως Δημοτικό Διαμέρισμα Μπαγκρατιονόβσκι. Η επαρχία βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της περιφέρειας. Η έκταση της επαρχίας είναι 1.146 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το διοικητικό κέντρο είναι το Μπαγκρατιονόβσκ. Πληθυσμός: 32,352 (απογραφή 2010). Ο πληθυσμός του Μπαγκρατιονόβσκ αντιστοιχεί στο 19.8% του πληθυσμού της επαρχίας.
Γεωγραφία
Η επαρχία είναι μια από τις δυτικότερες στην Περιφέρεια Καλίνινγκραντ. Η επαρχία βρίσκεται νότια του Καλίνινγκραντ, στα σύνορα με τη Πολωνία και είναι αραιοκατοικημένη.
Ο πρώην σιδηρόδρομος της ανατολικής Πρωσίας διασχίζει την επαρχία γύρω από τη βαλτική ακτή, συνδέοντας την πόλη του Καλίνινγκραντ με το Γκντανσκ της Πολωνίας. Μια άλλη γραμμή, ο πρώην νότιος Σιδηρόδρομος της Ανατολικής Πρωσίας συνδέει το Καλίνινγκραντ με το πολωνικό Μπαρτόσζιτσε μέσω του Μπαγκρατιονόβσκ, ωστόσο η σύνδεση διακόπηκε το 2011. Δύο μεγάλες οδικές αρτηρίες, η R516 (μέρος του πρώην αυτοκινητόδρομου Μπερλίνκα) και ο A195, επίσης, οδηγούν μέσω της επαρχίας στα πολωνικά σύνορα.
Συνεργασίες
Η επαρχία είναι σε συνεργασία με την επαρχία Βερντέν στην κάτω Σαξονία, στη Γερμανία.
Handley Page Hanley
Το Handley Page Hanley ήταν βρετανικό μονοκινητήριο διπλάνο τορπιλοπλάνο-βμβαρδιστικό, της δεκαετίας του 1920. Σχεδιάστηκε για να επιχειρεί από τα αεροπλανοφόρα του Βασιλικού Ναυτικού αλλά αποδείχθηκε ανεπαρκές. Πέραν των πρωτοτύπων, δεν κατασκευάστηκαν άλλα αεροσκάφη.
Σχεδιασμός και ανάπτυξη
Στα τέλη της δεκαετίας του 1920, η Handley Page ξεκίνησε τον σχεδιασμό νέου μονοθέσιου τορπιλοπλάνου-βομβαρδιστικού το οποίο θα επιχειρούσε από αεροπλανοφόρα. Το αεροσκάφος αυτό αναπτύχθηκε για να καλύψει την απαίτηση 3/20 που είχε εκδόσει το Υπουργείο Αεροπορίας και αφορούσε στην προμήθεια νέου τύπου που θα αντικαθιστούσε τα Sopwith Cuckoo. Στον σχετικό διαγωνισμό συμμετείχε επίσης η Blackburn με το Dart. Το σχέδιο της Handley Page ήταν το Type T ή H.P.19 το οποίο πήρε τελικά την ονομασία Hanley. Επρόκειτο για ένα μονοκινητήριο διπλάνο ξύλινης κατασκευής. Όπως και το ανταγωνιστικό Dart, προωθούνταν από κινητήρα Napier Lion και ήταν μονοθέσιο.
Ζητήθηκε η κατασκευή τριών πρωτοτύπων, το πρώτο εκ των οποίων πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση στις 3 Ιανουαρίου 1922. Κατά την διάρκεια των δοκιμών κατέστη σαφές ότι οι επιδόσεις του αεροσκάφους ήταν ανεπαρκείς, κυρίως όσον αφορά τον χειρισμό σε χαμηλές ταχύτητες. Περιορισμένη ήταν επίσης η ορατότητα μέσα από το πιλοτήριο. Το συγκεκριμένο αεροσκάφος υπέστη ζημιές σε αναγκαστική προσγείωση. Έγινε ανακατασκευή του και παράλληλα ενσωματώθηκαν διάφορες βελτιώσεις. Στην νέα του διάταξη ήταν γνωστό πλέον ως Hanley Mark II και πέταξε πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 1922. Οι αλλαγές είχαν θετικό αντίκτυπο στις επιδόσεις του αλλά το αεροσκάφος παρέμενε ακόμα δύσκολο στον χειρισμό. Επιπλέον αλλαγές ενσωματώθηκαν στο τρίτο και τελευταίο πρωτότυπο (Hanley Mark III), που βελτίωσαν δραστικά το όλο σχέδιο, όμως όταν αυτό ήταν πια διαθέσιμο για δοκιμές, είχε ήδη αποφασιστεί η ένταξη του Dart σε υπηρεσία με συνέπεια τον τερματισμό του όλου προγράμματος.
Atari Games
Η Atari Games Corporation ήταν αμερικανική εταιρεία παραγωγής arcade βιντεοπαιχνιδιών. Ήταν αρχικά ένα τμήμα της Atari, Inc., και αποσπάστηκε στη δική της εταιρεία το 1984.
Ιστορία
Όταν η Atari, Inc. της Warner Communications έχασε 500$ εκατομμύρια κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 1983, το arcade τμήμα της ήταν ο μόνος τρόπος για να βγάλει λεφτά. Το 1984 η Warner πούλησε την Atari Consumer της Atari Inc. (στα οποία περιλαμβάνονται τα τμήματα βιντεοπαιχνιδιών) με τον Τζακ Τράμιελ (ο οποίος ονόμασε την εταιρεία του ως Atari Corporation), αλλά διατήρησε το arcade τμήμα (Atari Coin), μετονομάζοντας το ως "Atari Games". Η συμφωνία μεταξύ του Τράμιελ και της Warner Communications ήταν ότι η Atari Games πρέπει πάντα να περιλαμβάνει το "Games" μετά το "Atari" για το λογότυπό της και ότι το τμήμα δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει το εμπορικό σήμα της Atari καθόλου στην καταναλωτική αγορά (υπολογιστές και οικιακές κονσόλες). Η Atari Games διατήρησε τους περισσότερους από τους ίδιους υπαλλήλους και διευθυντές που είχαν εργαστεί στην παλιά Atari Inc. Ήταν σε θέση να συνεχίσουν με πολλά από τα έργα του πριν από τη μετάβαση. Η Atari Corp. αντιθέτως επιβράδυνε τα σχέδια και εκσυγχρόνισε το προσωπικό και τις δραστηριότητες. Το 1985, η ελέγχουσα συμμετοχή της Atari Games πωλήθηκε στη Namco, μια εταιρεία ισχυρές παρελθοντικές σχέσεις με την Atari Inc., η οποία σύντομα έχασε το ενδιαφέρον λειτουργίας μιας αμερικανικής θυγατρικής εταιρείας. Το 1986 μια ομάδα εργαζομένων αγόρασε το μερίδιο της Namco.
Η Atari Games συνέχισε να κατασκευάζει παιχνίδια arcade, και αρχίζοντας από το 1987, πούλαγε και κασέτες για το Nintendo Entertainment System με την επωνυμία Tengen, συμπεριλαμβανομένης μιας έκδοσης του Tetris. Οι εταιρείες αντάλλαξαν μια σειρά από αγωγές στα τέλη της δεκαετίας του 1980 που σχετίζονται με τις διαφορές για τα δικαιώματα των Tetris και της Tengen για καταστρατήγηση των chip lockout της Nintendo, τα οποία εμπόδισαν τρίτους από τη δημιουργία μη εξουσιοδοτημένων παιχνιδιών. Η δίκη έφτασε επιτέλους μια διευθέτηση το 1994, με την Atari Games να πληρώνει τη Nintendo μετρητά ζημιών και χρήση πολλών αδειών ευρεσιτεχνίας.
Το 1989, η Warner Communications συγχωνεύθηκε με την Time Inc., σχηματίζοντας την Time Warner. Το 1993, η Time Warner αγόρασε μια ελέγχουσα συμμετοχή στην Atari Games και δημιούργησε μια θυγατρική της Time Warner Interactive. Ενώ η Atari Games διατηρούσε την ταυτότητά της στο πλαίσιο της νέας ιδιοκτησίας, η διαίρεση των καταναλωτών της Tengen από την άλλη πλευρά είχε αφαιρεθεί υπέρ της επωνυμίας Time Warner Interactive. Στα μέσα του 1994, η Atari Games, η Tengen, και η Time Warner Interactive Group ενοποιήθηκαν με την Time Warner Interactive. Το 1996, μετά από μια ανεπιτυχή προσφορά από τον Νόλαν Μπάσνέλλ, η Atari Games πωλήθηκε στην WMS Industries (ιδιοκτήτες της Williams και τις μάρκες Bally/Midway). Όταν η Hasbro Interactive αγόρασε τα απομεινάρια της Atari Corporation, τον κατασκευαστή της κονσόλας, και ανάστησε το όνομα Atari στην αρένα οικιακού λογισμικού, η Atari Games μετονομάστηκε σε Midway Games West από τη μητρική εταιρεία Midway Games, για να αποφεύγεται η σύγχυση των δύο επωνυμιών Atari. Η Midway εγκατέλειψε την αγορά arcade για να επικεντρωθεί σε οικιακά συστήματα το 2001, λήγοντας ταυτόχρονα την επιρροή της Atari Games στη βιομηχανία ψυχαγωγίας. Η Midway Games West παρήγαγε παιχνίδια για οικιακά συστήματα, αλλά διαλύθηκε από τη Midway στις αρχές του 2003 μετά από μια πτώση των πωλήσεων του παιχνιδιού, που λήγει την ύπαρξη της Atari Games.
Η Midway Games West εξακολουθούσε να υφίσταται ως κατεχόμενη οντότητα της οποίας η κύρια λειτουργία ήταν να είναι ο κάτοχος των πνευματικών δικαιωμάτων και των εμπορικών σημάτων για τα franchises της. Τον Ιούλιο του 2009, το σύνολο της πνευματικής ιδιοκτησίας της Midway πωλήθηκε στην Warner Bros. Entertainment, φέρνοντας τις ιδιότητες της Atari Games και την ιστορία πίσω στην Warner μια τελευταία φορά.
Παραπομπές
Κατηγορία:Εταιρείες βιντεοπαιχνιδιών των Ηνωμένων Πολιτειών Κατηγορία:Εταιρείες ανάπτυξης βιντεοπαιχνιδιών Κατηγορία:Εκδότες βιντεοπαιχνιδιών Κατηγορία:Εταιρείες ιδρυθείσες το 1984
Βίλα ντ' Έστε
Η Βίλα ντ' Έστε είναι μια ιστορικής αξίας έπαυλη του 16ου αιώνα στο Τίβολι, 32 χιλιόμετρα ανατολικά της Ρώμης. Είναι ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής, οι δε κήποι της με τα δεκάδες μνημειώδη συντριβάνια επηρέασαν την εξέλιξη της κηποτεχνίας και της αρχιτεκτονικής τοπίου σε όλη την Ευρώπη και έγιναν σύμβολο της αναγεννησιακής αισθητικής.
Ιστορία
Το 1550 ο Πάπας Ιούλιος Γ΄ θέλοντας να ευχαριστήσει τον καρδινάλιο Ιππόλυτο Β΄ των Έστε (1509-1572), δευτερότοκο γιο του Αλφόνσου Α’ δούκα της Φερράρα και της Λουκρητία Βοργία, για τη συμβολή του στην εκλογή του στον παπικό θρόνο, τον ονόμασε ισόβιο κυβερνήτη της περιοχής του Τίβολι. Ο Ιππόλυτος έκανε τη θριαμβευτική του πρώτη είσοδο στο Τίβολι στις 9 Σεπτεμβρίου 1550 και τότε ανακάλυψε ότι για έδρα του κυβερνήτη είχαν προσαρμόσει ένα παλιό και καθόλου άνετο μοναστήρι των Βενεδικτίνων, που πλέον διαχειρίζονταν Φραγκισκανοί μοναχοί. Ο καρδινάλιος ήταν συνηθισμένος σε πολυτελή τρόπο διαβίωσης στην πόλη της καταγωγής του, τη Φερράρα, αλλά και σε άλλες πόλεις, που είχε περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, δηλαδή στο Παρίσι και στη Ρώμη, ήταν δε σπουδαίος μαικήνας και λάτρης των τεχνών. Η περιοχή του Τίβολι πάντως του άρεσε γιατί ήταν μέγας λάτρης των ρωμαϊκών αρχαιοτήτων και στο Τίβολι αυτές οι αρχαιότητες αφθονούσαν. Αποφάσισε λοιπόν να μετατρέψει το μοναστήρι σε μια μεγαλοπρεπή βίλα, αντίστοιχη με αυτή που έχτιζε στη Ρώμη εκείνη την εποχή. Η έπαυλη στη Ρώμη θα χρησίμευε για τις επίσημες δεξιώσεις ενώ το Τίβολι θα ήταν για αναψυχή, ξεκούραση και διασκέδαση, μακριά από τις επισημότητες της πόλης, γι’ αυτό και πήρε την ονομασία «βίλα αγαλλίαση».
Οι εργασίες κατασκευής ανατέθηκαν στον αρχιτέκτονα Πίρρο Λιγκόριο, ο οποίος είχε υπό την επίβλεψή του έναν εντυπωσιακό αριθμό μαστόρων και καλλιτεχνών. Από το 1550 έως το 1555 ο Λιγκόριο ασχολήθηκε κυρίως με την εξαγορά των οικοπέδων γύρω από το παλιό μοναστήρι, την εξερεύνηση των αρχαιολογικών ερειπίων της περιοχής και το σχεδιασμό της βίλας. Το χτίσιμο της βίλας διήρκεσε αρκετά χρόνια γιατί συμβάδιζε με τις μεταπτώσεις στην καριέρα του καρδινάλιου, τον οποίο έπαυσε από το αξίωμα του κυβερνήτη ο Πάπας Παύλος Δ΄ το 1555, τον επανέφερε ο Πάπας Πίος Δ΄ το 1560 και του αφαίρεσε τα εκκλησιαστικά έσοδα ο Πάπας Πίος Ε΄. Πέραν αυτών των προβλημάτων ενέσκηψαν καθυστερήσεις στην κατασκευή της βίλας λόγω δυσκολιών στην εύρεση των υλικών που επιθυμούσε ο αρχιτέκτονας: ανακλήθηκε η άδεια που είχε αρχικά δοθεί για την αφαίρεση της ασβεστολιθικής επικάλυψης του ρωμαϊκού τάφου της Καικιλίας Μέτελλα, αφού όμως είχαν προλάβει να αφαιρέσουν όλη την επικάλυψη της κάτω πλευράς. Αγάλματα και αρχιτεκτονικά μέλη αφαιρέθηκαν και από τον κοντινό αρχαιολογικό χώρο της Έπαυλης του Αδριανού. Για την τροφοδότηση των πολυάριθμων σιντριβανιών κατασκευάστηκε ένα ειδικό υδραγωγείο για τη μεταφορά των υδάτων από το όρος Σαντ' Άντζελο.
Ο Ιππόλυτος ελάχιστα πρόλαβε να χαρεί την αποπεράτωση της βίλας του. Τον Σεπτέμβρη του 1572 έγιναν με κάθε επισημότητα τα εγκαίνια της βίλας με την επίσκεψη του Πάπα Γρηγορίου ΙΓ΄. Στις 2 Δεκέμβρη ο καρδινάλιος πέθανε και τη βίλα κληρονόμησε, μαζί με τη διακυβέρνηση του Τίβολι, ο ανιψιός του καρδινάλιος Λουδοβίκος των Έστε. Το 1586 την κληρονόμησε ο καρδινάλιος Αλέξανδρος των Έστε, o οποίος εξασφάλισε την κατοχύρωση της ιδιοκτησίας της βίλας για τον οίκο των Έστε, ακόμη και άμα έχαναν τη διοικητική περιφέρεια. Έτσι η βίλα ακολούθησε τις τύχες του οίκου, που πέρασε στα χέρια των Αψβούργων στα τέλη του 18ου αιώνα.
Ακολούθησε μια περίοδος μαρασμού μέχρι που ο καρδινάλιος Gustav Adolf von Hohenlohe-Schillingsfürst (1823-1896) εκτίμησε την αξία της και την επανέφερε στις παλιές της δόξες. Συχνός επισκέπτης της βίλας ήταν από το 1865 μέχρι το 1886 ο Φραντς Λιστ, ο οποίος εμπνεύστηκε από αυτήν μερικά από τα κομμάτια του έργου του "Χρόνια Προσκυνήματος" (Troisième année: Aux cyprès de la Villa d'Este, Thrénodie I – Aux cyprès de la Villa d'Este, Thrénodie II – Les jeux d'eaux à la Villa d'Este). Τελευταίος ιδιοκτήτης των Αψβούργων ήταν ο αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος της Αυστρίας, ο οποίος προσπάθησε να πουλήσει τη βίλα στο ιταλικό κράτος για ένα αστρονομικό ποσόν, η δολοφονία του όμως το 1914 διέκοψε τις διαπραγματεύσεις.
Το 1918, μετά το πέρας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η βίλα πέρασε στο ιταλικό δημόσιο και ύστερα από τις απαραίτητες επισκευές έγινε επισκέψιμη για το ευρύ κοινό. Μια νέα φάση ανακαίνισης ακολούθησε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου για να επισκευασθούν οι ζημιές που είχαν προκαλέσει οι βόμβες που έπεσαν στο συγκρότημα. Από το 2001 η Βίλα ντ' Έστε συγκαταλέγεται στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Βίλα
μικρογραφία | αριστερά | Η πρόσοψη της βίλας Οι αίθουσες έχουν διακοσμηθεί από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του μανιερισμού, όπως ο Λίβιο Αγκρέστι, ο Φεντερίκο Τζούκκαρι και ο Τζιρόλαμο Μουτσιάνο. Η είσοδος της βίλας βρίσκεται στην Πλατεία Τρέντο, δίπλα από την είσοδο της εκκλησίας Σάντα Μαρία Ματζιόρε, αλλά την εποχή των Έστε σπάνια τη χρησιμοποιούσαν, οι επισκέπτες περνούσαν, για λόγους εντυπωσιασμού, πρώτα μέσα από τους κήπους, πριν οδηγηθούν στη βίλα.
Πρώτος όροφος
Η θύρα χρονολογείται γύρω στο 1521, πριν δηλαδή την άφιξη στην περιοχή του Ιππόλιτο. Η θολωτή οροφή του χολ ήταν διακοσμημένη με τοιχογραφίες που καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι σκηνές ήταν παρμένες από την Παλαιά Διαθήκη, μερικές από τις οποίες, όπως η Θυσία του Ισαάκ, είναι ακόμη ορατές. Χρονολογούνται από το 1563 έως το 1965 και αποδίδονται στον Μουτσιάνο. Στον ίδιο και στο εργαστήριό του αποδίδεται και η διακόσμηση του επόμενου χώρου δηλαδή της Αίθουσας με τις ιστορίες του Σολομώντα, όπου, μέσα σε πλαίσια που έχουν ζωγραφιστεί με τρόπο που να μοιάζουν μαρμάρινα, παρουσιάζονται σκηνές από τη ζωή του βιβλικού βασιλιά. μικρογραφία | Η εσωτερική αυλή Η εσωτερική αυλή βρίσκεται στο ίδιο σημείο που ήταν η αυλή της μονής, που προϋπήρχε της βίλας. Την τωρινή της μορφή την πήρε το 1566-7. Περιβάλλεται από αψιδωτή στοά ενώ στη μια πλευρά της βρίσκεται το συντριβάνι της Αφροδίτης, το μοναδικό συντριβάνι του συγκροτήματος που διατηρεί την αρχική του μορφή και διακόσμηση. Σχεδιάστηκε το 1568-9 από τον Ραφφαέλλο Σανγκάλλο. Η κρήνη περιβάλλεται από δυο δωρικούς κίονες, η ένωση των οποίων αποτελεί τη βάση για μια μαρμάρινη προτομή του Μεγάλου Κωνσταντίνου του 4ου ή 5ου αιώνα. Το κεντρικό στοιχείο της κρήνης είναι μια κοιμωμένη Αφροδίτη.
Το σαλόνι του ισογείου ήταν το πρώτο δωμάτιο των προσωπικών διαμερισμάτων του Ιππόλυτου. Χρησίμευε για δεξιώσεις και διαθέτει εκπληκτική θέα στον κήπο, στην έπαυλη του Αδριανού και τη γύρω ύπαιθρο. Οι τοίχοι, απογυμνωμένοι πλέον, ήταν καλυμμένοι από δέρμα διακοσμημένο με χρυσά και πράσινα σχέδια και με τους αετούς-σύμβολο της οικογένειας των Έστε. Η θολωτή οροφή της αίθουσας εξακολουθεί να καλύπτεται με ζωφόρο και με τοιχογραφίες με θέμα την αρετή, ζωγραφισμένη με είκοσι διαφορετικές προσωποποιήσεις. Άλλα θέματα εμφανίζουν τοπία με ερειπωμένους ναούς, εμπνευσμένους από την ύπαιθρο του Τϊβολι. Τα σχέδια έγιναν από τον Λίβιο Αγκρέστι το 1568 και δημιουργήθηκαν από μια ομάδα καλλιτεχνών και γυψαδόρων.
Η κατασκευασμένη το 1576 θολωτή οροφή του μικρού προθαλάμου που οδηγεί στην κρεβατοκάμαρα του καρδινάλιου, ακολουθεί τη διακόσμηση του σαλονιού με τις προσωποποιήσεις της αρετής. Οι τοίχοι του υπνοδωματίου ήταν αρχικά καλυμμένοι με δέρμα βαμμένο σε χρυσό και ασημί. Το ξύλινο ταβάνι είναι το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό του δωματίου, φέρει το οικόσημο των Έστε, έναν αετό που περιβάλλεται από κλαδιά κυδωνιάς, ένα επισκοπικό καπέλο και το σύνθημα της οικογένειας: «ab insomnia non custodita dracone», στίχο του Οβίδιου που αναφέρεται στον δράκο που φυλάει τους κήπους των Εσπερίδων. Γυναίκες μορφές που αντιπροσωπεύουν τις διαφορετικές πτυχές της αρετής καταλαμβάνουν τις γωνίες του δωματίου. Το ιδιωτικό διαμέρισμα συμπληρώνεται από μια βιβλιοθήκη και από ένα παρεκκλήσι, των οποίων οι τοίχοι είναι διακοσμημένοι με νωπογραφίες που αναμιγνύουν τον αρχαίο και τον χριστιανικό συμβολισμό όπως Σίβυλλες, προφήτες και μια τοιχογραφία με τη στέψη της Παναγίας. Το διαμέρισμα συνδέεται με τη Μεγάλη Στοά που βγάζει στον κήπο.
Ισόγειο
Ο όροφος κάτω από τα προσωπικά διαμερίσματα του Ιππόλυτου περιλαμβάνει μια σειρά δωματίων με πλούσια διακόσμηση, κάθε ένα αφιερωμένο σε ένα συγκεκριμένο θέμα, αλλά όλα εμπνευσμένα από τη φύση, τη μυθολογία και το νερό. Τα δωμάτια είναι λιγότερο επίσημα από αυτά του άνω ορόφου, όπως συνηθιζόταν στις επαύλεις της εποχής εκείνης. Χρησιμοποιήθηκαν για ιδιωτικές στιγμές της ζωής του καρδιναλίου, για στιγμές χαλάρωσης με μουσική ή ποίηση, ιδιωτικές συζητήσεις, διάβασμα και θρησκευτική περισυλλογή. Η είσοδος σ’ αυτό το επίπεδο γίνεται από μια μεγάλη μνημειώδη σκάλα που κατεβαίνει από την αυλή, οι δε χώροι συνδέονται μεταξύ τους με ένα μακρύ στενό διάδρομο με ψηλή θολωτή οροφή, που δέχεται το φως από μια σειρά ανοιγμάτων προς την αυλή. Η οροφή του διαδρόμου είναι διακοσμημένη με ψηφιδωτά από τα τέλη του 16ου αιώνα, που αναπαριστούν μια πέργκολα με πολύχρωμα πουλιά, κάνοντας τον διάδρομο να μοιάζει μέρος του κήπου. Ο διάδρομος διαθέτει επίσης τρία περίτεχνα ρουστίκ σιντριβάνια, που περιέχουν μικροσκοπικές σπηλιές πλαισιωμένες από κίονες και αετώματα. μικρογραφία | αριστερά |Η Αίθουσα του Νώε
μικρογραφία | Ο Μωυσής χτυπά τον βράχο
Στην πρώτη Αίθουσα του Τίβολι η κύρια απεικόνιση αναφέρεται στα τρία μυθικά αδέλφια τον Τίβουρο, τον Κόρα και τον Κάτιλλο, που νίκησαν τους Σικελούς και έχτισαν μια νέα πόλη, τα Τίβουρα (σημερινή ονομασία: Τίβολι), Η μάχη τους απεικονίζεται στην κεντρική τοιχογραφία της οροφής. Η διακόσμηση του δωματίου περιλαμβάνει επίσης τον δέκατο άθλο του Ηρακλή, δηλαδή την κλοπή των Βοδιών του Γηρυόνη. Σε κόγχες είναι ζωγραφισμένα ζεύγη διαφόρων θεοτήτων: ο Ήφαιστος και η Αφροδίτη, ο Δίας και η Ήρα, ο Απόλλων με την Άρτεμη και ο Βάκχος με την Κίρκη. μικρογραφία | αριστερά |Ο θρίαμβος του Απόλλωνα Το βασικό θέμα της δεύτερης Αίθουσας του Τίβολι είναι η ιστορία της Σίβυλλας Τιμπουρτίνας: σύμφωνα με τη μυθολογία, η βασίλισσα Ινώ για να γλιτώσει από την τρέλα του συζύγου της, του Αθάμαντα, μεταμορφώθηκε από την Αφροδίτη και τον Ποσειδώνα σε μάντισσα με το όνομα Λευκοθέα. Ταξίδεψε στην Ιταλία όπου έζησε στα δάση της περιοχής του Τίβολι, δίνοντας προφητείες και προβλέποντας τη γέννηση του Χριστού. Ένας άλλος θρύλος του Τίβολι που απεικονίζεται στο δωμάτιο αναφέρεται στον βασιλιά Ανίωνα: κυνηγώντας τον Ερμή, τον απαγωγέα της κόρης του, πνίγηκε στον ποταμό Ανιένε (που παρέχει το νερό για τις κρήνες της Βίλας) και του έδωσε το όνομά του. Η Σίβυλλα, ο βασιλιάς Άνιων και η προσωποποίηση του ποταμού Ανιένε συμπληρώνουν τον εντυπωσιακό θρίαμβο του Απόλλωνα.
μικρογραφία | Η Ευγένεια ανάμεσα στην Ελευθερία και τη Γενναιοδωρία
μικρογραφία | αριστερά |Η Αίθουσα της Δόξας μικρογραφία |Η Αίθουσα του κυνηγιού
Κήποι
Ο εντυπωσιακός κήπος, δημιούργημα της ιδιοφυΐας του Πίρρο Λιγκόριο, εκτείνεται στην πίσω πλευρά της βίλας, ως προς τη σημερινή είσοδο του κτιρίου. Χωρίζεται σε βεράντες και επίπεδα, συνδέοντας με επιδεξιότητα την κλίση του λόφου, διαθέτει έναν κεντρικό άξονα και πέντε βασικούς εγκάρσιους άξονες, χρησιμοποιώντας ένα πολεοδομικό σχήμα, χαρακτηριστικό των ρωμαϊκών πόλεων. Η αρχική είσοδος, ωστόσο, ήταν στα πόδια του λόφου, κοντά στην εκκλησία του Αγίου Πέτρου, που εφάπτεται πλευρικά του κήπου, έτσι ώστε ο κήπος να γοητεύει με το μεγαλείο του τον επισκέπτη, που τον ανέβαινε. Το περιβάλλον τοπίο, που μπορεί κανείς να απολαύσει από τα διάφορα επίπεδα του κήπου, οι κρήνες με τα παιχνιδίσματα του νερού, τα καταπράσινα δέντρα και τα φυτά των διαφόρων ειδών έκαναν τον κήπο της Βίλα ντ' Έστε, ένα από τους ομορφότερους της Ευρώπης και μοντέλο για την υλοποίηση πολλών άλλων αργότερα.
Βιαλόνε
Κατεβαίνοντας τη μνημειακή διπλή σκάλα που σχεδίασε ο Λιγκόριο, μετά μια μικρή στοά, φτάνει κανείς στον κεντρικό άξονα του κήπου, τον επονομαζόμενο Βιαλόνε (Vialone=μεγάλη λεωφόρος), ο οποίος ακολουθεί παράλληλα την πρόσοψη της βίλας για περίπου διακόσια μέτρα και καταλήγει από τη μία πλευρά, στη Μεγάλη Στοά και από την άλλη πλευρά στην Κρήνη της Ευρώπης. Ο μεγάλος αυτός ανοιχτός χώρος αφήνει τον επισκέπτη, που ανεβαίνει από το κάτω μέρος του κήπου, να θαυμάσει τη βίλα σε όλη της τη μεγαλοπρέπεια. Η Μεγάλη Στοά κτίστηκε μεταξύ 1568 και 1569, σε σχήμα αψίδας του θριάμβου και χρησιμοποιήθηκε σαν τραπεζαρία και σαλόνι στις περιπτώσεις που οι καλεσμένοι ήθελαν να χαρούν την εξοχή αλλά και να μένουν προστατευμένοι από τον ήλιο.
Σπήλαιο της Αρτέμιδος
Κατεβαίνοντας από τη βίλα, στην αριστερή πλευρά ενός μονοπατιού, βρίσκεται το Σπήλαιο της Αρτέμιδος, το οποίο φιλοτεχνήθηκε το 1570-2 από τους Λόλα και Πάολο Καλαντρίνο και τον Κούρτσιο Μακκαρόνε. Είναι ολοστόλιστο με ψηφιδωτά, γύψινες διακοσμήσεις, ανάγλυφα και διακοσμήσεις από σμάλτο. Το δε δάπεδο, όπως φαίνεται από κάποια ίχνη που έχουν σωθεί, ήταν διακοσμημένο με πολύχρωμες φαγιάντσες σε πολλά διαφορετικά μοτίβα. Τα κομψά και πολύτιμα αγάλματα που κοσμούσαν το σπήλαιο, απεικόνιζαν την Αθηνά και την Άρτεμη, ως 2 αμαζόνες, και σε αυτές ήταν αφιερωμένο ακριβώς το σπήλαιο. Τα αγάλματα βρίσκονται τώρα στο Μουσείο του Καπιτωλίου, όπου μεταφέρθηκαν μετά την αγορά τους από τον Πάπα Βενέδικτο ΙΔ'. Στους τοίχους, εκτός από γύψινα κλαδιά κυδωνιάς και καλάθια φρούτων, βρίσκουμε ανάγλυφα με τον Ποσειδώνα, την Αθηνά, τις Καρυάτιδες και τις Μούσες, που στη θέση των οφθαλμών έχουν πολύτιμους λίθους, και επίσης πέντε σκηνές της μυθολογίας: η μεταμόρφωση της Δάφνης, η απελευθέρωση της Ανδρομέδας από τον Περσέα, η μεταμόρφωση του κυνηγού Ακταίωνα σε ελάφι από την Άρτεμη, η μεταμόρφωση της νύμφης Σύριγγος σε καλάμι και τέλος η μεταμόρφωση της Καλλιστούς.
Ροτόντα των Κυπαρισσιών
Τον 16ο αιώνα, το κάτω τμήμα του κήπου, κοντά στην αρχική είσοδο της βίλας, κάτω από τις λίμνες με τα ψάρια, είχε αφιερωθεί στα κηπευτικά και στα βρώσιμα φυτά. Είχε χωριστεί σε δεκαέξι μεγάλα τετράγωνα, με μια πέργολα στο κέντρο κάθε τμήματος, την οποία περιέβαλαν παρτέρια με φαρμακευτικά βότανα και μεγάλες γλάστρες με οπωροφόρα δέντρα. Τα κυριότερα μονοπάτια που χώριζαν τον κήπο ήταν καλυμμένα με πέργολες στις οποίες στηρίζονταν τσαμπιά σταφύλια, ρείκια και γιασεμί. Στο κέντρο υπήρχε ένα μεγάλο ξύλινο περίπτερο, το οποίο περιείχε τέσσερα μικρά σιντριβάνια σε σχήμα λουλουδιών. Οι πέργολες και το περίπτερο κατεδαφίστηκαν στις αρχές του 17ου αιώνα και αντικαταστάθηκαν από τη Ροτόντα των Κυπαρισσιών, ένα κυκλικό πλάτωμα που περιείχε αρχικά δεκαέξι κυπαρίσσια και πρόσφερε σκιά στους επισκέπτες. Μέχρι τον 19ο αιώνα τα κυπαρίσσια είχαν γίνει τεράστια και ήταν από τα πιο γνωστά χαρακτηριστικά του κήπου, τα είχαν απαθανατίσει ζωγράφοι και είχαν εμπνεύσει τη μουσική του Φραντς Λιστ και την ποίηση του Γκαμπριέλε Ντ' Ανούντσιο. Δύο από τα αρχικά κυπαρίσσια έχουν διασωθεί, τα υπόλοιπα, μαζί με τις δάφνες, φυτεύτηκαν στα τέλη του 20ου αιώνα.
Σιντριβάνια
Το βραχώδες σκηνικό στεφανώνει ένα μαρμάρινο κιγκλίδωμα, το οποίο ανοίγει στο κεντρικό τμήμα, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στα νερά να σχηματίσουν ένα είδος θολωτού καταρράκτη, που χύνεται στη μεγάλη δεξαμενή, έχοντας για υπόβαθρο ένα καμπυλόγραμμο νυμφαίο, ανάμεσα στους πεσσούς του οποίου, μέσα σε ειδικές κόγχες, βρίσκονται δέκα νύμφες που χύνουν νερό μέσα από στάμνες. Το στηθαίο της δεξαμενής είναι επενδυμένο με ζωηρόχρωμα κεραμικά με θεματικές λεπτομέρειες από το έμβλημα της οικογένειας των Έστε, μερικά από τα οποία είναι τα πρωτότυπα. Στην μπροστινή πλευρά βρίσκονται, σε ειδικές κόγχες, δύο γύψινα αγάλματα του Βάκχου, με δύο μικρά σιντριβάνια, ενώ το πλάτωμα μπροστά από την κρήνη κοσμείται από δύο μεγάλα πέτρινα τραπέζια και αιωνόβια πλατάνια, τρία από τα οποία χρονολογούνται από τον 16ο αιώνα. Στη νοτιοανατολική πλευρά της κρήνης, ένα κτίριο που στηρίζει το ανάχωμα, περιέχει το Σπήλαιο της Αφροδίτης, που χτίστηκε το 1565 - 1568 από τον Λιγκόριο για την ανάπαυλα των επισκεπτών τις ζεστές καλοκαιρινές ημέρες. Κατεβαίνοντας από τον κύριο άξονα του κήπου, πιο κάτω από την αλέα με τις Εκατό Κρήνες, συναντάμε την εντυπωσιακή Κρήνη των Δράκων, η οποία λόγω της κεντρικής θέσης της, είναι η καρδιά του πάρκου. Σχεδιασμένη και κατασκευασμένη από τον Λιγκόριο, κτίστηκε, σύμφωνα με τον μύθο, μέσα σε μία νύχτα τον Σεπτέμβριο του 1572, ως φόρος τιμής στον Πάπα Γρηγόριο ΙΓ΄, ο οποίος ήρθε ως επισκέπτης της βίλας και του οποίου το οικογενειακό οικόσημο, των Μπονκομπάνι, είχε για σύμβολο έναν φτερωτό δράκο. Πιο πιθανό είναι η επίσκεψη του Πάπα να έπεισε τον Λουδοβίκο των Έστε να προχωρήσει στη δημιουργία του σιντριβανιού.
Το πόσο αυτό το σιντριβάνι με τους αξιοθαύμαστους υδραυλικούς μηχανισμούς του ήταν σε θέση να εκπλήξει τους επισκέπτες της βίλας, μας φανερώνεται από τις μαρτυρίες πολλών συγγραφέων, που έμεναν έκθαμβοι από την εντυπωσιακή συσκευή. Ο μηχανισμός με την πάροδο του χρόνου χάθηκε και μόνο τα τελευταία χρόνια, μετά από μια μακρά αποκατάσταση της κρήνης, έχει αναδημιουργηθεί αν και είναι μόνο εν μέρει παρόμοιος με τον πρωτότυπο. Δυστυχώς έχουν χαθεί και άλλα μέρη της κρήνης: τα ψηφιδωτά του κεντρικού νυμφαίου, τα έκτυπα ανάγλυφα, τα ρωμαϊκά αγάλματα, και τα αγάλματα των Φαύνων και των Σάτυρων του Ουλίσσε Ματσιολίνι. Παραμένει, στο κέντρο της εσοχής, ο πίδακας του νερού που πέφτει σχηματίζοντας καταρράκτες σε δύο επίπεδα. Στην κόγχη παρεμβάλλονται δύο κολόνες με ψηφιδωτά στις οποίες είναι τυλιγμένα κλαδιά με μήλα, υπενθυμίζοντας το επεισόδιο του Ηρακλή στο σιντριβάνι των Δράκων. Στην κορυφή, ωστόσο, κυριαρχεί η ασπίδα του Ιππόλυτου, που στηρίζεται από δύο αγγέλους και πλευρικά, πάνω από τις κολόνες, είναι τοποθετημένες δύο γυναικείες μορφές. Τα σύμβολα των Έστε, ο κρίνος και ο αετός, κοσμούν το ψηλότερο μέρος του σιντριβανιού. Η Κρήνη του Υδραυλικού Οργάνου οφείλει το όνομά της στον αξιοθαύμαστο υδάτινο μηχανισμό που υπάρχει στο εσωτερικό της, μηχανισμό που παράγει ήχους κανονικού εκκλησιαστικού οργάνου. Το σιντριβάνι χτίστηκε μεταξύ 1568 και 1611 και αποτελείται από ένα κτίριο, που είναι σαφές προοίμιο του μπαρόκ, σχεδιασμένο από τον Λιγκόριο. Η πρόσοψη είναι κατάφορτη με μια σειρά από λουλουδένια διακοσμητικά μοτίβα, Σειρήνες, εραλδικά σύμβολα, φτερωτές νίκες και κοχύλια. Τέσσερις κολοσσιαίοι άτλαντες, φιλοτεχνημένοι από τον Πιρρίν ντελ Γκαλιάρντο, υποστηρίζουν το ψεύτικο τόξο. Στο κέντρο της αψίδας, σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο, θα έπρεπε να τοποθετηθεί το άγαλμα της Εφεσίας Αρτέμιδος ή της «Μητέρας Φύσης», το οποίο στη συνέχεια τέθηκε στη μια από τις δύο μικρότερες πλευρικές κόγχες, ενώ στην άλλη στεγάζεται το άγαλμα του Απόλλωνα. Η οβάλ δεξαμενή περιβάλλεται από ένα μαρμάρινο κιγκλίδωμα με κολονάκια, περικλείοντας το οικοδόμημα, έτσι ώστε να δίνει την εντύπωση ότι το κτίριο αναδύεται από τα ύδατα. Ο καρδινάλιος Αλέξανδρος των Έστε ήταν αυτός που πρόσθεσε στην κεντρική αψίδα, στη συνέχεια, ένα περίπτερο ή ναΐσκο, κατασκευασμένο από τον Μπερνίνι, για την προστασία του υδραυλικού οργάνου.
Ο μηχανισμός της κρήνης κατασκευάστηκε από δυο Γάλλους μηχανικούς, τον Λυκ Λεκλέρκ και τον Κλοντ Βενάρ. Η λειτουργία του βασίζεται στην πτώση του νερού, μέσω ενός σωλήνα, σε μια υπόγεια θολωτή κοιλότητα, όπου προκαλούσε, λόγω συμπίεσης, έναν ισχυρό πίδακα αέρος που κατευθυνόταν σε έναν σωλήνα, που λειτουργούσε ως φυσερό, κατευθύνοντας τον αέρα στους αυλούς του οργάνου. Ένας άλλος ισχυρός πίδακας νερού, από την άλλη, έθετε σε λειτουργία μια μεγάλη ρόδα (ή οδοντωτό κύλινδρο), του οποίου τα δόντια χτυπούσαν τα πλήκτρα του οργάνου, με αποτέλεσμα να βγαίνουν ευχάριστες μελωδίες. Ένας τέτοιος μηχανισμός προκαλούσε μεγάλο θαυμασμό στους επισκέπτες της βίλας, λέγεται μάλιστα ότι κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του, ο Πάπας Γρηγόριος ΙΓ’ το 1572, έμεινε τόσο έκπληκτος από αυτούς τους ήχους, ώστε θέλησε να ελέγξει αυτοπροσώπως ότι κανείς δεν έπαιζε μουσική. Πάμπολλες προσπάθειες έγιναν για την αποκατάσταση του μηχανισμού τα νεώτερα χρόνια και μόνο από το 2003 η Κρήνη του Οργάνου μπόρεσε να ηχήσει και πάλι. Το πιο εντυπωσιακό σιντριβάνι της βίλας, λόγω της μεγάλης ποσότητας νερού που αναβλύζει και των ισχυρών πιδάκων που εκτοξεύουν ψηλά το νερό, είναι και το νεότερο: χτίστηκε το 1927 από τον Αττίλιο Ρόσσι σε συνεργασία με τον μηχανικό Έμο Σαλβάτι, αποκαθιστώντας τον εκπληκτικό καταρράκτη του Μπερνίνι, που είχε καταστραφεί σοβαρά, ύστερα από περίπου δύο αιώνες εγκατάλειψης. Η ομορφιά της κρήνης του Μπερνίνι, την οποίο μπορούμε να θαυμάσουμε σε παλιά χαρακτικά και σχέδια είχε γίνει πρότυπο για πολλές κρήνες του δέκατου όγδοου αιώνα, συμπεριλαμβανομένων και αυτών του περίφημου Βασιλικού Ανακτόρου της Καζέρτα.