cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ενετοκρατία στην Κρήτη
Η επανάσταση των Χορτάτζηδων
Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Η´ Παλαιολόγος ανακατέλαβε την Κωνσταντινούπολη και ανέκτησε τη Βυζαντινή αυτοκρατορία (1261), ένας από τους πρώτους στόχους του ήταν η ανακατάληψη της Κρήτης από τους Βενετούς. Ο Σέργιος απεστάλη από τον αυτοκράτορα στην Κρήτη και συναντήθηκε με τους Έλληνες ευγενείς Γεώργιο Χορτάτζη και Μιχαήλ Σκορδίλη Ψαρομελίγκο. Αυτό κατέληξε σε νέα εξέγερση (1262) υπό την ηγεσία των οικογενειών Σκορδίλη, Μελισσηνού και Χορτάτζη, την υποστήριξε ο Ορθόδοξος κλήρος. Η επανάσταση κράτησε 4 χρόνια αλλά χωρίς αποτέλεσμα, ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος δεν έστειλε την επιθυμητή βοήθεια και ο πανίσχυρος άρχοντας Αλέξιος Καλλέργης αρνήθηκε να την υποστηρίξει επειδή δεν ήθελε να χάσει τα προνόμια του. Η επανάσταση έληξε με Συνθήκη (1265), οι Κρήτες ευγενείς πήραν επιπλέον δύο ιπποτικά δώρα και οι Βενετοί υποσχέθηκαν την ασφαλή αναχώρηση του Σέργιου από την Κρήτη. Την επόμενη χρονιά κυκλοφόρησαν νέες φήμες ότι οι Κρήτες ευγενείς Γεώργιος και Θεόδωρος Χορτάτζης σχεδίαζαν νέα επανάσταση με τη στήριξη του Καλλέργη. Η δυναμική παρέμβαση του δούκα της Κρήτης Τζιοβάνι Βαλένιο και η οπισθοχώρηση του Καλλέργη ματαίωσαν τα σχέδια. Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος αναγνώρισε επίσημα με διατάγματα την κατοχή της Κρήτης από τους Βενετούς (1268, 1277).
Οι αδελφοί Γεώργιος και Θεόδωρος Χορτάτζης προχώρησαν σε νέα εξέγερση (1272) με επίκεντρο την ανατολική Κρήτη και το Οροπέδιο Λασιθίου. Οι επαναστάτες είχαν αυτή τη φορά μια συντριπτική νίκη (1276) στην πεδιάδα του Μεσαρά, στη μάχη έπεσαν ο δούκας της Κρήτης, ένας δουκικός σύμβουλος και όλο το "άνθος της Βενετικής αριστοκρατίας στην Κανδία". Τη στιγμή που όλα έδειχναν ότι ήταν έτοιμοι οι επαναστάτες να κυριαρχήσουν το κίνημα καταπνίγηκε χάρη στις διχόνοιες που ξέσπασαν ανάμεσα στους Κρήτες ευγενείς. Οι Ψαρομελίγκοι συγκρούστηκαν με τους Χορτάτζηδες, ένας από τους Χορτάτζηδες δολοφονήθηκε σε καυγά που ξέσπασε για την διανομή των λαφύρων, την ίδια στιγμή ο Αλέξιος Καλλέργης υποστήριξε ανοιχτά τους Βενετούς. Με την άφιξη μεγάλης ναυτικής δύναμης από τη Βενετία (1278) η επανάσταση κατεστάλη, οι Βενετοί δεν χαρίστηκαν αυτή τη φορά στους επαναστάτες και τους τιμώρησαν σκληρά. Η οικογένεια Χορτάτζη και όλοι οι οπαδοί τους εξορίστηκαν από το νησί, κατέφυγαν στη Μικρά Ασία και μπήκαν στην υπηρεσία του Βυζαντινού αυτοκράτορα. Οι Βενετοί είχαν απαλλαγεί από τους μεγαλύτερους εχθρούς τους αλλά η βιαιότητα που έδειξαν στην καταστολή δημιούργησε μεγαλύτερο μίσος απέναντι τους στον τοπικό πληθυσμό.
Η επανάσταση του Αλέξιου Καλλέργη
Η ήττα και η εξορία των αδελφών Χορτάτζη άφησε τον Αλέξιο Καλλέργη ώς τον ισχυρότερο Έλληνα ευγενή στην Κρήτη, τα τεράστια πλούτη του και η έδρα του στον Μυλοπόταμο τον έκαναν πανίσχυρο. Το γεγονός αυτό ανησύχησε έντονα τους Βενετούς αλλά οι προσπάθειες που έκαναν στη συνέχεια για να τον υποβαθμίσουν οδήγησε στη μεγαλύτερη και βιαιότερη Κρητική επανάσταση από όλες όσες είχαν γίνει μέχρι τότε (1282). Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος υποστήριξε και χρηματοδότησε κρυφά την επανάσταση επειδή οι Βενετοί υποστήριζαν τον μεγάλο του εχθρό που ήταν εκείνη την εποχή ο Κάρολος ο Ανδεγαυός. Ο Καλλέργης συμμάχησε με τις μεγαλύτερες οικογένειες στην Κρήτη όπως Γαβαλάδες, Βλαστούς και τον Μιχαήλ Χορτάτζη ανεψιό του Θεόδωρου και του Γεωργίου Χορτάτζη, η επανάσταση εξαπλώθηκε αμέσως σε ολόκληρο το νησί. Οι Βενετοί άρχισαν να καίνε τα Ορθόδοξα μοναστήρια που χρησιμοποιούσαν οι επαναστάτες σαν καταφύγιο και βασάνιζαν τους αιχμαλώτους για αντίποινα. Οι Βενετοί απαγόρευσαν την πρόσβαση στο Οροπέδιο Λασιθίου που χρησιμοποιήθηκε σαν βάση για τις προηγούμενες εξεγέρσεις ακόμα και για τη βοσκή των προβάτων. Οι επαναστάτες δεν υποτάχθηκαν παρά τις μεγάλες ενισχύσεις που ήρθαν από τη μητρόπολη, οι Βενετοί δεν μπόρεσαν να συλλάβουν τον Καλλέργη και τους υπόλοιπους αρχηγούς των επαναστατών Κρητών. Η κατάσταση έγινε χειρότερη για τη Βενετία μετά τη σύγκρουση που ξέσπασε με την αιώνιο αντίπαλο Γένοβα, ο Γενοβέζος ναύαρχος Λάμπα Ντόρια έκαψε τα Χανιά και ζήτησε συμμαχία με τον Καλλέργη με αντάλλαγμα να τους αναγνωρίσει ηγεμόνες του νησιού. Ο Καλλέργης αρνήθηκε, αυτό προκάλεσε νέα εμφύλια σύγκρουση ανάμεσα στους αρχηγούς των Κρητών με αποτέλεσμα να ακολουθήσει νέα συμφωνία με τη Βενετία.
Η ειρήνη του Αλεξίου Καλλέργη
Η τελευταία εξέγερση έληξε με την "Ειρήνη του Αλεξίου Καλλέργη" που υπεγράφη από τον δούκα της Κανδίας Μιχαέλ Βιτάλι και τους αρχηγούς των επαναστατών (28 Απριλίου 1299). Η Συνθήκη προβλέπει με 33 άρθρα την αμνήστευση όλων των επαναστατών και την επαναφορά στα προηγούμενα προνόμια, επιπλέον τους παρέχει διετή απαλλαγή από τη φορολογία, οι γάμοι ανάμεσα στους Κρήτες και τους Βενετούς ήταν νόμιμοι. O Καλλέργης πήρε επιπλέον προνόμια όπως τέσσερα ιπποτικά δώρα, το δικαίωμα να παραχωρεί τίτλους και δώρα, να διατηρεί πολεμικά άλογα και να νοικιάζει τις επισκοπές του Μυλοποτάμου και του Καλαμονά. Με τη Συνθήκη ο Καλλέργης παρέμεινε απόλυτος κυρίαρχος του Ορθόδοξου πληθυσμού της Κρήτης, ο χρονικογράφος Μιχαήλ Λουλούδης που κατέφυγε στην Κρήτη όταν έπεσε η Έφεσος στους Τούρκους τον καταγράφει σαν "άρχοντα της Κρήτης" και δεύτερο σε τάξη μετά τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Ανδρόνικο Παλαιολόγο. Ο Αλέξιος Καλλέργης σεβάστηκε τους όρους της συνθήκης και παρέμεινε πιστός στους Βενετούς, με την παρέμβαση του απέτρεψε εξεγέρσεις την εποχή που η Βενετική κυριαρχία βρισκόταν σε παρακμή ύστερα από ισχυρούς σεισμούς στο νησί (1303). Αργότερα (1311) ο Βενετός δούκας της Κρήτης του έστειλε επιστολή με στόχο να πάρει πληροφορίες για τις επαναστατικές κινήσεις στα Σφακιά. Όταν ξέσπασε εξέγερση στα Σφακιά (1319) ο Καλλέργης μεσολάβησε για ειρήνη ανάμεσα στον δούκα και τους επαναστάτες, την ίδια χρονιά εξεγέρσεις των οικογενειών Βλαστού και Βαρούχα σταμάτησαν με παρέμβαση του Καλλέργη. Οι Βενετοί ως ανταμοιβή τον κατέγραψαν στη Χρυσή Βίβλο αλλά οι Κρήτες ευγενείς τον εχθρεύονταν για την πίστη του στη Βενετία και προσπάθησαν να τον δολοφονήσουν κοντά στον Μυλοπόταμο. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του μέχρι τον θάνατο του (1321) τα έζησε στον Χάνδακα αλλά το μίσος των ευγενών της Κρήτης απέναντι στην οικογένεια του παρέμεινε με αποτέλεσμα να δολοφονηθεί ο γιος του Ανδρέας και πολλοί από τη συνοδεία του.
Οι εξεγέρσεις του 1333 και του 1341
Η ειρήνη διατηρήθηκε μέχρι το 1333, ο δούκας Βιάγκο Ζένο ζήτησε πρόσθετους φόρους, ο στόχος του ήταν να εξοπλίσει τις γαλέρες για να αντιμετωπίσει τους πειρατές που ρήμαζαν τις ακτές της Κρήτης. Η επανάσταση ξεκίνησε από τον Μυλοπόταμο, σύντομα τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου εξαπλώθηκε στις δυτικές ακτές της Κρήτης, αρχηγοί ήταν ο Βάρδας Καλλέργης, ο Νικόλαος Πρικοσιρίδης από τον Κίσσαμο και οι τρεις αδελφοί Συρόπουλοι. Οι γιοι του Αλέξιου Καλλέργη συντάχθηκαν με τους Βενετούς παρά το γεγονός ότι ο συγγενής τους ήταν ένας από τους αρχηγούς των αντιπάλων τους. Η επανάσταση κατεστάλη εύκολα (1334), οι αρχηγοί της εκτελέστηκαν, οι οικογένειες και οι οπαδοί τους εξορίστηκαν, οι αδελφοί και τα παιδιά του Βάρδα Καλλέργη καταδικάστηκαν σε ισόβια φυλάκιση για παραδειγματισμό. Οι Βενετοί αποφάσισαν από τότε να απαγορεύσουν την είσοδο Ορθόδοξων κληρικών που δεν ήταν Κρήτες. Ο Λέων Καλλέργης μέλος της γνωστής οικογένειας, ανεψιός ή εγγονός του Αλέξιου προχώρησε σε νέα εξέγερση (1341), αν και ήταν πιστός στους Βενετούς συμμάχησε με Κρήτες ευγενείς όπως την οικογένεια Σμυρίλιου από τον Αποκορώνα Χανίων. Η εξέγερση εξαπλώθηκε γρήγορα και σε άλλες περιοχές, ενώθηκαν και άλλες οικογένειες όπως οι Σκορδίληδες, οι Μελισσηνοί και οι Ψαρομελλίγγοι. Ο Αλέξιος Καλλέργης ομώνυμος εγγονός του παλιού συμμάχου των Βενετών τους έδωσε ξανά καθοριστική υποστήριξη αιχμαλωτίζοντας τους Σμυρίλιους. Οι Σμυρίλλιοι πρόδωσαν τον Λέων Καλλέργη ως υποκινητή, ο δούκας Ανδρέα Κορνάρο τον έβαλε σε έναν σάκο και τον πέταξε στη θάλασσα. Παρά την ήττα οι Σκορδίλης και οι Ψαρομηλλήγγιοι συνέχισαν να αντιστέκονται στα βουνά των Σφακίων και του Συρβιτίου, πολιόρκησαν τον Αλέξιο Καλλέργη στο Καστέλι. Οι επαναστάτες υπέστησαν άλλη μια σαρωτική ήττα που οδήγησε σε καταστολή της εξέγερσης (1347), οι Βενετοί συμπεριφέρθηκαν ξανά βίαια εξορίζοντας όλα τα μέλη των οικογενειών που συμμετείχαν ειδικά τους Ψαρομηλλίγγους.
Η Δημοκρατία του Αγίου Τίτο
Πέρα από τους Έλληνες ευγενείς και οι τοπικοί Βενετοί ευγενείς της Κρήτης άρχισαν να δυσαρεστούνται με τους συμπατριώτες τους, δυσαρεστήθηκαν για τη βαριά φορολογία και τον υποβιβασμό τους από τους ευγενείς της Μητρόπολης. Η δυσαρέσκεια έφτασε στο αποκορύφωμα όταν ο δούκας τους ζήτησε νέους φόρους με τη δικαιολογία ότι θέλει να επισκευάσει το λιμάνι της Κανδίας. Οι Βενετοί ευγενείς της Κρήτης υπό την ηγεσία των οικογενειών Γκραντενίγκο και Βενιέρ κήρυξαν επανάσταση (9 Αυγούστου 1363). Η επανάσταση έμεινε γνωστή ιστορικά ως "Επανάσταση του Αγίου Τίτο" και κατέληξε στη "Δημοκρατία του Αγίου Τίτο", πήρε το όνομα της από τον προστάτη Άγιο του νησιού. Οι Βενετοί επαναστάτες ζήτησαν τη βοήθεια των Ελλήνων, οι Έλληνες δέχτηκαν ακόμα και η οικογένεια Καλλέργη, οι Βενετικές αρχές σταδιακά ανατράπηκαν σε όλες τις πόλεις της Κρήτης. Οι Βενετοί ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις με τους επαναστάτες αλλά όταν είδαν ότι απέτυχαν ξεκίνησαν μια τεράστια στρατιωτική και ναυτική εκστρατεία να ανακαταλάβουν το νησί, αρχηγός του στόλου ήταν ο Ντομένικο Μικιέλ. Ο Βενετσιάνικος στόλος έφτασε στην Κρήτη (7 Μαίου 1364) και ανακατέκτησε το νησί χωρίς αντίσταση, η Κανδία παραδόθηκε (9 Μαΐου 1364), ακολούθησαν και οι υπόλοιπες πόλεις. Οι τιμωρίες που ακολούθησαν ήταν σκληρές, οι αρχηγοί της εξέγερσης εκτελέστηκαν, οι υπόλοιποι επαναστάτες εξορίστηκαν, οι οικογένειες Γκραντενίγκο και Βενιέρ εξορίστηκαν από όλα τα Βενετικά εδάφη. Η Βενετική κάρτα του 1211 τροποποιήθηκε, όλοι οι ευγενείς ήταν υποχρεωμένοι να δώσουν όρκο πίστης στη Δημοκρατία της Βενετίας. Η 10η Μαΐου κηρύχτηκε εθνική γιορτή στην Κανδία, γιορτάστηκε κάθε χρόνο με πλήθος από πανηγύρια και παρελάσεις.
Η επανάσταση των αδελφών Καλλέργη
Η ταχύτατη επαναφορά της Βενετικής διοίκησης δεν είχε σαν αποτέλεσμα το τέλος της βίας στο νησί, πολλοί από τους ευγενείς επαναστάτες συνέχισαν να αντιστέκονται. Με εξέχοντες τα τρία αδέλφια Καλλέργη Ιωάννη, Γεώργιο και Αλέξιο πολλές ευγενείς Βενετικές οικογένειες της Κρήτης ενώθηκαν μαζί τους για νέα επανάσταση. Η εξέγερση ξεκίνησε στον Μυλοπόταμο τον Αύγουστο και επεκτάθηκε σύντομα στο δυτικό τμήμα του νησιού. Οι στόχοι των επαναστατών αυτή τη φορά ήταν όχι μόνο την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Βενετούς αλλά και την ένωση με τη Βυζαντινή αυτοκρατορία. Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος υποστήριξε την κίνηση και έστειλε τον Μητροπολίτη Αθηνών Άνθιμο να γίνει πρόεδρος της Κρήτης μετά την επιτυχία του κινήματος. Η Δημοκρατία της Βενετίας ζήτησε από τον πάπα να αφορίσει όλους τους Καθολικούς που θα συμμετείχαν στο κίνημα και τους μισθοφόρους μαζί με τους Οθωμανούς. Οι επαναστάτες χρησιμοποίησαν σαν έδρα το Οροπέδιο Λασιθίου και προσπάθησαν να επεκταθούν στην Ανατολική Κρήτη ανατρέποντας τις Βενετικές αρχές. Η πείνα εξασθένησε ωστόσο τους επαναστάτες (1365), οι Βενετοί αρχηγοί αιχμαλωτίστηκαν με προδοσία και βασανίστηκαν μέχρι θανάτου, μόνο ο Τίτο Βενιέρ μπόρεσε να δραπετεύσει από το νησί. Η πείνα και ο φόβος οδήγησαν τους επαναστάτες σε υποταγή στο ανατολικό τμήμα του νησιού, στο δυτικό συνεχιζόταν η αντίσταση των αδελφών Καλλέργη στα απάτητα βουνά των Σφακίων. Ο Ιουστινιάνι μπήκε τελικά στα Σφακιά και αιχμαλώτισε τον Καλλέργη με προδοσία. Τα αντίποινα ήταν σκληρά με αποτέλεσμα να διαλυθεί οριστικά η αντίσταση των τοπικών ευγενών. Οι ορεινές περιοχές Μυλοπόταμος, Λασίθι και Σφακιά εκκενώθηκαν οριστικά, απαγορεύτηκε η πρόσβαση για οποιονδήποτε λόγο. Η εξέγερση των Καλλέργηδων ήταν η τελευταία μεγάλη εξέγερση απέναντι στους Βενετούς της Κρήτης, οι επαναστάτες αρκετά εξασθενημένοι και μπροστά στον Οθωμανικό κίνδυνο υποτάχτηκαν οριστικά στην Βενετική κυριαρχία.
Βεν (Ντου)
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Ντου
Ενετοκρατία στην Κρήτη
Η Ενετική Κρήτη την Οθωμανική περίοδο
Η ειρήνη είχε σαν αποτέλεσμα να ακολουθήσει μισός αιώνας μεγάλης ευημερίας στην Ενετοκρατούμενη Κρήτη, ο ιστορικός Φρέντυ Θιριέτ καταγράφει την περίοδο 1400-1450 ως μισός αιώνας ευημερίας. Η Κρήτη είχε πάντα την κορυφαία σημασία για τη Βενετία περισσότερο από όλες τις αποικίες της και τη χρησιμοποιούσε σαν δεύτερη πρωτεύουσα, ιδιαίτερα όταν ξεκίνησαν οι σκληρές συγκρούσεις με τους Οθωμανούς μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453). Η Βενετία άρχισε σταδιακά να χάνει από τους Οθωμανούς τις κτήσεις της στο Αιγαίο Πέλαγος, αλώθηκε και η Κύπρος (1570), στα τέλη του 16ου αιώνα η Κρήτη ήταν η μοναδική αποικία που τους είχε μείνει στον Ελληνικό χώρο. Η μεγάλη άνοδος των Οθωμανών έφερε μεγάλη παρακμή στη Δημοκρατία της Βενετίας λόγω αδυναμίας, δεν μπόρεσαν να ενισχύσουν την Κρήτη όσο επιθυμούσαν και η τοπική κοινωνία αντιστεκόταν στις μεταρρυθμίσεις. Οι αδυναμίες των Βενετών έδωσαν την ευκαιρία στους Κρήτες να προχωρήσουν σε νέες εξεγέρσεις, πρώτη από αυτές ήταν του Σήφη Βλαστού στο Ρέθυμνο που χρησιμοποίησε μια πλαστή επιστολή του τελευταίου Βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Ο Βλαστός προδόθηκε από δύο ιερείς, οι Βενετοί σαν αντίποινα απαγόρευσαν τη χειροτόνηση Ορθόδοξων ιερέων για πέντε χρόνια. Μια άλλη συνωμοσία που επίσης προδόθηκε (1560) έδωσε την ευκαιρία στους Βενετούς να ξεκινήσουν διώξεις στον τοπικό πληθυσμό και στους Έλληνες που είχαν καταφύγει στο νησί από την ηπειρωτική Ελλάδα, αρχηγός της ήταν ο πρωτόπαπας Πέτρος Τσαγκαρόπουλος από το Ρέθυμνο. Παρά το γεγονός ότι οι εξεγέρσεις σταμάτησαν οι Βενετικές αρχές ήταν σε μεγάλη ένταση, επέτρεψαν την παραγωγή σταριού στο Οροπέδιο Λασιθίου (1463) αλλά όταν έληξε η πείνα το απαγόρευσαν ξανά (1471), παρέμεινε απαγορευμένο ως τις αρχές του 15ου αιώνα.
Φεκά
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πρόσωπα της Παλαιάς Διαθήκης Κατηγορία:Βασιλείς του αρχαίου Ισραήλ
Ενετοκρατία στην Κρήτη
Η Βενετική διοίκηση
Έκτοτε το νησί οργανώθηκε με βάση τα ενετικά πρότυπα και διαιρέθηκε σε έξι περιφέρειες. Το νησί της Τήνου και των Κύθηρων εντάχθηκαν επίσης υπό την επήρεια της Γαληνοτάτης. Στις αρχές του 14ου αιώνα η διοικητική οργάνωση του νησιού άλλαξε και η Κρήτη οργανώθηκε σε τέσσερις περιφέρειες, σχεδόν ταυτόσημες με αυτές της τωρινής περιφερειακής οργάνωσης της Περιφέρειας Κρήτης.
Κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων αιώνων της ενετικής διοίκησης τα επεισόδια και οι συγκρούσεις από τους ορθόδοξους κρητικούς ήταν συχνές έναντι των καθολικών Ενετών. Η βοήθεια των κρητικών από την Αυτοκρατορία της Νίκαιας ήταν συχνή. Δεκατέσσερις συγκρούσεις αριθμούνται μεταξύ του 1207 και την τελευταία κύρια σύγκρουση της Δημοκρατίας του Αγίου Τίτου το 1360. Έκτοτε και παρ' όλες τις συχνές επιδρομές των Τούρκων το νησί δέχτηκε τον ενετικό ζυγό και άνοιξε την πόρτα για την Ιταλική Αναγέννηση. Ως αποτέλεσμα προκλήθηκε μια καλλιτεχνική και λογοτεχνική αναγέννηση στην Κρήτη που αποτυπώνεται με την ίδρυση της Κρητικής Σχολής, που αποκορυφώθηκε με τα έργα του Ελ Γκρέκο, καθώς και με τα λογοτεχνικά αριστουργήματα Ερωτόκριτος του Βιτσέντζου Κορνάρου και Ερωφίλη του Γεωργίου Χορτάτση γραμμένα με χρήση του τοπικού ιδιώματος. Επίσης αναδείχθηκαν σημαντικοί επιστήμονες και μελετητές όπως ο Μάρκος Μουσούρος, ο Φραγκίσκος Μπαρόκιος, ο Νικόλαος Καλιάκης, o Ανδρέας Μουσάλος και άλλοι.
Μετά την οθωμανική κατάληψη της Κύπρου το 1571 η Κρήτη ήταν η μοναδική υπερπόντια ενετική κτήση. Η στρατιωτική αδυναμία της Βενετίας σε συνδυασμό με τον πλούτο και τη σημαντική γεωπολιτική θέση της Κρήτης στην Ανατολική Μεσόγειο προσέλκυσε το ενδιαφέρον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στον καταστρεπτικό Μεγάλο Κρητικό Πόλεμο οι δύο αυτές πλευρές πολέμησαν για τον έλεγχο της Κρήτης. Οι Οθωμανοί γρήγορα περικύκλωσαν την Κρήτη αλλά απέτυχαν να καταλάβουν την Κάντια λόγω της ναυτικής υπεροχής των Ενετών αλλά και άλλα θέματα που ξέσπασαν στο εσωτερικό της αυτοκρατορίας μέχρι το 1669 που η πρωτεύουσα του νησιού έπεσε υπό οθωμανικό ζυγό. Μόνο τρία φρούρια, εκείνα της Σούδας, της Γραμβούσας και της Σπιναλόγκας παρέμειναν υπό ενετική κυριαρχία. Προσπάθειες ανακατάληψης του νησιού από τους Ενετούς κατά τη διάρκεια του Έκτου Βενετοτουρκικού πολέμου απέτυχαν και τα τελευταία ενετικά κτίσματα καταλήφθηκαν από τους Οθωμανούς το 1715 κατά τη διάρκεια του Έβδομου Βενετοτουρκικού πολέμου.
Ρόναλντ Σκόμπι
Ο Σερ Ρόναλντ Μακένζι Σκόμπι (Ronald MacKenzie Scobie, 8 Ιουνίου 1893 - 23 Φεβρουαρίου 1969) ήταν Βρετανός στρατηγός του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, του οποίου η δράση συνδέθηκε στενά με τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα με το τέλος της γερμανικής κατοχής. Ανακηρύχθηκε ιππότης της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και τιμήθηκε με πλείστα παράσημα.
Γενικά
Με το ξέσπασμα του Β' Π.Π. έφερε τον βαθμό του ταξίαρχου και υπηρετούσε ως επιτελικός στο υπουργείο Πολέμου. Το 1940 ανέλαβε αναπληρωτής γενικός υπασπιστής στο Αρχηγείο της Μέσης Ανατολής και το 1941 ανέλαβε διοικητής του πολιορκούμενου Τομπρούκ στα σύνορα Λιβύης Αιγύπτου κατά την πρώτη προέλαση των γερμανικών δυνάμεων του στρατηγού Ρόμελ. Μετά την επιτυχία που σημείωσαν οι συμμαχικές δυνάμεις το 1942 ανέλαβε γενικός διοικητής της Μάλτας. Στις 22 Μαρτίου του 1943 προαχθείς σε υποστράτηγο ανέλαβε αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής. Στις 11 Δεκεμβρίου του 1943 ανέλαβε διοικητής του 3ου Σώματος Στρατού που θα μεταφερόταν από το Σαλέρνο στην Ελλάδα, για την εκδίωξη των Γερμανών. Έτσι με τη Συμφωνία της Καζέρτας (Σεπτέμβριος του 1944) ορίσθηκε αρχιστράτηγος των αγγλικών και ελληνικών ενόπλων δυνάμεων στην Ελλάδα, όπου μετά την εκκένωση της Αθήνας από τους Γερμανούς, ακολούθησε η αποβίβαση των βρετανικών δυνάμεων που όμως ενεπλάκησαν στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο. Ο ρόλος του στα Δεκεμβριανά ήταν πρωταγωνιστικός αλλά και ιδιαίτερα αποφασιστικός επί των τότε εξελίξεων π.χ. προώθηση του αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού, Συμφωνία της Βάρκιζας κ.λπ. Ο ίδιος ο στρατάρχης Αλεξάντερ έχοντας δει στην Αθήνα την κατάσταση αποφάσισε την αντικατάσταση του στρατηγού Σκόμπυ ο οποίος θεωρούταν οτι δεν είχε πολεμική εμπειρία καθώς είχε υπηρετήσει σε διοικητικές θέσεις. Ο Αλεξάντερ διέταξε την άμεση αναχώρηση από την Ιταλία του υποστράτηγου Τζων Χωκσγουερθ και του ταξιάρχου Χιου Μάνεριγκ, οι οποίοι πλαισιώθηκαν από το εμπειροπόλεμο επιτελείο του 10ου Σώματος Στρατού και συστάθηκε η Στρατιωτική Διοίκηση Αθηνών (Military Command Athens), η οποία διεξήγαγε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ως το τέλος της μάχης, άλλα έμεινε στην αφάνεια για να μη πληγεί το κύρος του στρατηγού Σκόμπυ. Ο στρατηγός Σκόμπι παρέμεινε στην Ελλάδα μέχρι τις πρώτες μεταπολεμικές εκλογές του 1946 οπότε και επέστρεψε στην Αγγλία και αποστρατεύτηκε το 1951 με πολλές τιμητικές διακρίσεις.
Πηγές
Κατηγορία:Νεότερη ιστορία της Ελλάδας Κατηγορία:Εθνική Αντίσταση Κατηγορία:Βρετανοί του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου Κατηγορία:Βρετανοί στρατιωτικοί του Α' Παγκοσμίου Πολέμου
Κωνσταντίνος Στεφανάκης
Ο Κωνσταντίνος Στεφανάκης (Χανιά, 10 Δεκεμβρίου 1917 - 30 Αυγούστου 1992 ) ήταν Έλληνας δικηγόρος και πολιτικός, βουλευτής Ρεθύμνου με την Ένωση Κέντρου και Α΄ Αθηνών με τη ΝΔ. Χρημάτισε υπουργός Δικαιοσύνης.
Πολιτική καριέρα
Ήταν σύζυγος της Ιωάννας Μυτιληναίου (με την οποία απέκτησε έναν γιο και μία κόρη) και γιος του Γεωργίου Στεφανάκη και της Μαρίας Μητσοτάκη, κόρης του Κωστή Μητσοτάκη και της Κατήγκως Βενιζέλου. Ακολούθησε νομικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές του στην κοινωνιολογία στη Σορβόνη. Μεταξύ άλλων διετέλεσε διοικητής της Κτηματικής Τράπεζας.
Στις εκλογές του 1974 πολιτεύτηκε με τη ΝΔ και εξελέγη βουλευτής στην Εκλογική περιφέρεια Α΄ Αθηνών συγκεντρώνοντας 15.699 ψήφους. Στην κυβέρνηση του Καραμανλή ανέλαβε υπουργός Δικαιοσύνης, από τις 21 Νοεμβρίου 1974 ως τις 21 Οκτωβρίου 1977.
Επί υπουργίας του, το 1977, κάτω από την πίεση διεθνών οργανισμών, η κυβέρνηση Καραμανλή πέρασε τον νόμο 731/1977, που ρύθμιζε το καθεστώς για τους αντιρρησίες συνείδησης στην Ελλάδα. Από το 1978 μέχρι το 1981 διετέλεσε διοικητής της Εθνικής Κτηματικής Τραπέζης.
Απεβίωσε το 1992 σε ηλικία 75 ετών. Γιος του ο Γεώργιος, δικηγόρος.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες δικηγόροι Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Δικαιοσύνης Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Προεδρίας Κατηγορία:Βουλευτές Ρεθύμνου Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Νέα Δημοκρατία Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με την Ένωση Κέντρου Κατηγορία:Κρητικοί
Θάνατοι τον Δεκέμβριο του 2018
Παραπομπές
12
Δήμος Νόβατσι
Ο Δήμος Νόβατσι (Новаци ) είναι δήμος στο νότιο μέρος της Βόρειας Μακεδονίας. Αποτελεί μέρος της Περιφέρειας Πελαγονίας. Νόβατσι ονομάζεται επίσης το χωριό στο οποίο βρίσκεται η έδρα του Δήμου Νόβατσι.
Γεωγραφία
Ο Δήμος Νόβατσι συνορεύει με:
Αδελφοποιήσεις
Ο Δήμος Νόβατσι είναι αδελφοποιημένος με:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δήμοι της Βόρειας Μακεδονίας
Βερσέλ-Βιλντιέ-λε-Καν
Το Βερσέλ-Βιλντιέ-λε-Καν (γαλλικά: Vercel-Villedieu-le-Camp) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Ντου, στη διοικητική περιοχή της Βουργουνδίας-Φρανς-Κοντέ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Ντου
Προεδρική κρίση στη Βενεζουέλα (2019)
Το 2019 ξέσπασε προεδρική κρίση στη Βενεζουέλα, όταν η Εθνοσυνέλευση της χώρας, στην οποία έχει την πλειοψηφία η αντιπολίτευση, κήρυξε παράνομο τον πρόεδρο της χώρας, Νίκολας Μαδούρο και αναγνώρισε ως πρόεδρο της Βενεζουέλας, τον Πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης, Χουάν Γκουαϊδό.
Ο Μαδούρο είχε εκλεγεί για δεύτερη φορά πρόεδρος της Βενεζουέλας στις προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν τον Μάιο του 2018, όμως τόσο η εκλογική διαδικασία όσο και τα αποτελέσματα των εκλογών αμφισβητήθηκαν έντονα. Στις 10 Ιανουαρίου 2019, την ημέρα της δεύτερης ορκωμοσίας του Μαδούρο, η Εθνοσυνέλευση ανακήρυξε παράνομη την επανεκλογή του. Από την άλλη πλευρά το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας, που πρόσκειται στον Μαδούρο, χαρακτήρισε αντισυνταγματική την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας έκανε λόγω για καθοδηγούμενο από τις Η.Π.Α πραξικόπημα προκειμένου να ανατρέψουν τον Μαδούρο και να ελέγξουν τα πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας. Τους ισχυρισμούς αυτούς αρνήθηκε ο Γκουαϊδό, ο οποίος δήλωσε ότι το κίνημά του το στήριζαν φιλειρηνικοί διαδηλωτές.
Στις 24 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε έκτακτη συνεδρίαση των κρατών του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών. Ο Οργανισμός χαρακτήρισε παράνομη την κυβέρνηση του Μαδούρο και ζήτησε την εκ νέου διεξαγωγή προεδρικών εκλογών, στις οποίες θα τηρηθούν οι εγγυήσεις «για ελεύθερη, δίκαιη, διαφανή και νόμιμη διαδικασία». Στις 26 Ιανουαρίου συνήλθε το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αλλά δεν κατέληξε σε ομόφωνη απόφαση. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε σε διάλογο τις δύο πλευρές.
Ορκωμοσία του Μαδούρο μετά την επανεκλογή του και αντιδράσεις
Στις 10 Ιανουαρίου 2019 ο Νίκολας Μαδούρο ορκίστηκε για δεύτερη φορά Πρόεδρος της Βενεζουέλας. Μερικές μέρες όμως πριν ένας δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο Christian Zerpa, διέφυγε στις Η.Π.Α και χαρακτήρισε τον Μαδούρο «ανίκανο» και «παράνομο». Λίγα λεπτά μετά την ορκωμοσία του Μαδούρο, ο Οργανισμός των Αμερικανικών Κρατών, σε μια έκτακτη συνεδρίαση του Διαρκούς Συμβουλίου του, ενέκρινε ψήφισμα με το οποίο χαρακτήριζε παράνομη την νέα προεδρεία Μαδούρο και ζητούσε νέες εκλογές. Αντίθετα η Ρωσία, η Τουρκία, η Κίνα και η Μπολιβαριανή Συμμαχία των Λαών της Αμερικής μας (Bolivarian Alliance for the Peoples of Our America -ALBA) στήριξαν την εκλογή του. Επίσης μικρά κράτη της Καραϊβικής (η Δομινίκα, ο Άγιος Χριστόφορος και Νέβις και το Τρινιντάντ και Τομπάγκο), που στηρίζονται στην οικονομική βοήθεια από την κυβέρνηση Μαδούρο, εκπροσωπήθηκαν στην ορκωμοσία του.
Η εφημερίδα The Times ανέφερε ότι σύμφωνα με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ο Υπουργός Άμυνας της Βενεζουέλας, Padrino López, είχε ζητήσει από τον Μαδούρο να παραιτηθεί διαφορετικά απειλούσε ότι θα παραιτηθεί ο ίδιος. Στις 15 Ιανουαρίου 2019 ο López ορκίστηκε πίστη στον Μαδούρο, δηλώνοντας του ότι τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων της χώρας είναι πρόθυμα «να πεθάνουν για να υπερασπιστούν αυτό το Σύνταγμα, αυτούς τους ανθρώπους, αυτούς τους θεσμούς και εσάς ως τον ανώτατο άρχοντα, Πρόεδρε της Βενεζουέλας».
Η Εθνοσυνέλευση ανακηρύσσει τον Χουάν Γκουαϊδό Πρόεδρο της Βενεζουέλας
Στις 11 Ιανουαρίου έγινε μια μεγάλη συγκέντρωση στους δρόμους του Καράκας, στην οποία η Εθνοσυνέλευση ανακήρυξε τον Γκουαϊδό πρόεδρο της Βενεζουέλας, σύμφωνα με το Σύνταγμα της χώρας και ανακοίνωσε τα σχέδιά της για την απομάκρυνση του Μαδούρο. Στη συγκέντρωση αυτή μίλησαν επίσης ηγέτες πολιτικών κομμάτων, εργατικών κέντρων και φοιτητές. Ο Νίκολας Μαδούρο χαρακτήρισε τον Γκουαϊδό ανώριμο ενώ η Υπουργός αρμόδια για τις φυλακές Iris Varela απείλησε ότι έχει διαλέξει κελί για τον Γκουαϊδό και του ζήτησε να ανακοινώσει άμεσα τα μέλη της κυβέρνησής του για να ετοιμάσει και για αυτούς τα κελιά τους. Η Εθνοσυνέλευση αρνήθηκε τις κατηγορίες για πραξικόπημα καθώς δήλωσε ότι ενήργησαν με βάση συγκεκριμένα άρθρα του Συντάγματος και ειδικότερα σύμφωνα με τα άρθρα 233, 333, και 350 του Συντάγματος. Ο Πρόεδρος του λεγόμενου Εξόριστου Ανωτάτου Δικαστηρίου της Βενεζουέλας (ενός δικαστηρίου που δημιουργήθηκε από την Εθνοσυνέλευση όταν ξέσπασε η συνταγματική κρίση το 2017), που είναι εξόριστος στον Παναμά, στήριξε επίσης τον Γκουαϊδό. Η Βραζιλία και η Κολομβία αναγνώρισαν τον Γκουαϊδό ως πρόεδρο της Βενεζουέλας όπως και ο Luis Almagro, Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών.
Λογοκρισία και έλεγχος των ΜΜΕ μετά την έναρξη της κρίσης
Μετά το ξέσπασμα της πολιτικής κρίσης στη Βενεζουέλα, τον Ιανουάριο του 2019, έχουν υπάρξει επανειλημμένα αναφορές κυρίως από χρήστες της κρατικής υπηρεσίας τηλεπικοινωνιών, της CANTV (Compañía Anónima Nacional de Telefonos de Venezuela), ότι έχει μπλοκαριστεί η πρόσβαση τους στην Wikipedia και σε social media όπως το Twitter, το Instagram και το YouTube.
Ειδικότερα μετά την ανακήρυξη του Γκουαϊδό ως Προέδρου της Βενεζουέλας από την Εθνοσυνεύλεση, αναφέρθηκε ότι δεν ήταν δυνατή η πρόσβαση των κατοίκων της Βενεζουέλας, κυρίως όσων ήταν πελάτες της κρατικής υπηρεσίας τηλεπικοινωνιών, της CANTV στην Wikipedia σε όλες τις γλώσσες, για μια εβδομάδα, από τις 12 μέχρι τις 18 Ιανουαρίου 2019. Στις 21 Ιανουαρίου, την ημέρα της ανταρσίας της Εθνικής Φρουράς στην Cotiza, χρήστες της CANTV ανέφεραν ότι δεν μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε μερικά social media όπως το Twitter, το Instagram και το YouTube. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας αρνήθηκε ότι είχε κάποια εμπλοκή σε αυτό το γεγονός. Την 23η Ιανουαρίου, όταν ο Γκουαϊδό ορκίστηκε πρόεδρος της Βενεζουέλας, αναφέρθηκε και πάλι από χρήστες της CANTV αδυναμία πρόσβαση στη Wikipedia, το Google Search, το Facebook, το Instagram και άλλα social media. Μπλοκάρισμα στην πρόσβαση στο διαδίκτυο συνέβη και στις 26 και 27 Ιανουαρίου.
Επανειλημμένα έχει μπλοκαριστεί και η πρόσβαση σε streaming πλατφόρμες όπως το Periscope, το YouTube, το Bing καθώς και σε κάποιες υπηρεσίες του Google όταν γίνονται συνεδριάσεις της Εθνοσυνέλευσης και ομιλίες του Γκουαϊδό. Και στις 27 Φεβρουαρίου διεκόπη η πρόσβαση στο Twitter, όπως και στις 4 Μαρτίου, όταν ο Γκουαϊδό επέστρεψε από τοπικό ταξίδι.
Ραδιοφωνικά προγράμματα διακόπηκαν όπως το πρόγραμμα του Cesar Miguel Rondón's, που είναι ένα με τη μεγαλύτερη ακροαματικότητα στη χώρα. Τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί δέχτηκαν απειλές ότι θα κλείσουν αν αναγνώριζαν τον Γκουαϊδό ως ενεργό ή προσωρινό πρόεδρο της Βενεζουέλας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιστορία της Βενεζουέλας
Χέρμπερτ Σάιμον
Ο '''Χέρμπερτ Α. Σάιμον' (Herbert Alexander Simon'', 15 Ιουνίου 1916 – 9 Φεβρουαρίου 2001) ήταν Αμερικανός οικονομολόγος, πολιτικός επιστήμονας, κοινωνιολόγος, ψυχολόγος και θεωρητικός της τεχνητής νοημοσύνης. Καθηγητής κυρίως στο Πανεπιστήμιο Κάρνεγκι Μέλον, ο πολυσχιδής αυτός επιστήμονας ερεύνησε σε διάφορους τομείς: Γνωστική ψυχολογία, γνωσιακή επιστήμη, πληροφορική, δημόσια διοίκηση, μάνατζμεντ και φιλοσοφία της επιστήμης. Με σχεδόν χίλιες δημοσιεύσεις που αναφέρονται συχνά, υπήρξε ένας από τους κοινωνικούς επιστήμονες του 20ού αιώνα με τη μεγαλύτερη επίδραση.
Μπορεί να θεωρηθεί ένας από τους θεμελιωτές αρκετών σύγχρονων επιστημονικών κλάδων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η επεξεργασία πληροφοριών, η λήψη αποφάσεων, η επίλυση προβλημάτων, τα attention economics, η οργανωσιακή θεωρία και τα πολύπλοκα συστήματα.
Επινόησε τους όρους bounded rationality and satisficing (ικανάρκεια), ενώ υπήρξε ο πρώτος που ανέλυσε την αρχιτεκτονική της πολυπλοκότητας. Το 1978 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών για «την πρωτοποριακή του έρευνα στη διαδικασία της λήψεως αποφάσεων μέσα στους οικονομικούς οργανισμούς».
Οικογένεια και εκπαίδευση
Ο Χέρμπερτ Α. Σάιμον γεννήθηκε στο Μιλγουόκι του Ουισκόνσιν. Πατέρας του ήταν ο `Αρθουρ Σάιμον (1881–1948), ένας ηλεκτρολόγος μηχανικός που μετανάστευσε στις ΗΠΑ από τη Γερμανία το 1903, μόλις απεφοίτησε από την Τεχνική Σχολή του Ντάρμστατ. Ο πατέρας τού Χέρμπερτ είχε δεκάδες διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ενώ παράλληλα ήταν ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας για την κρίση τέτοιων διπλωμάτων. Η μητέρα του Χέρμπερτ, η `Εντνα Μαργαρίτα Μέρκελ, ήταν μία καλή πιανίστρια, της οποίας οι πρόγονοι προέρχονταν από την Πράγα και την Κολωνία. Οι Ευρωπαίοι πρόγονοι του Χέρμπερτ ήταν κατασκευαστές πιάνων, χρυσοχόοι και οινοποιοί. Ο `Αρθουρ Σάιμον ήταν Εβραίος, ενώ η οικογένεια της συζύγου του είχε εβραϊκό, λουθηρανικό και ρωμαιοκαθολικό υπόβαθρο. .
Ο Χέρμπερτ εκπαιδεύθηκε σε δημόσιο σχολείο στο Μιλγουόκι, όπου ανέπτυξε ενδιαφέρον για την επιστήμη. Τα μαθήματα τα έβρισκε ενδιαφέροντα, αλλά μάλλον εύκολα. Αντίθετα με πολλά παιδιά, ο Σάιμον εκτέθηκε από νεαρή ηλικία στην ιδέα ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά μπορούσε να μελετηθεί με τις μεθόδους των θετικών επιστημών, εξαιτίας της επιδράσεως του νεότερου αδελφού της μητέρας του, του Χάρολντ Μέρκελ, ο οποίος είχε σπουδάσει οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν υπό τον Τζων Ρ. Κόμονς. Από τα βιβλία του θείου του, οικονομικών και ψυχολογίας, ο Χέρμπερτ ανακάλυψε το ενδιαφέρον του για τις επιστήμες του ανθρώπου. Μεταξύ των πρώιμων επιρροών του, ο Σάιμον έχει μνημονεύσει το έργο The Great Illusion του Νόρμαν Έιντζελ και το έργο του Χένρυ Τζωρτζ Progress and Poverty. Το 1933 ο Σάιμον εισήχθη στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και, ακολουθώντας αυτές τις επιδράσεις, σπούδασε κοινωνικές επιστήμες, αλλά και μαθηματικά. Ενδιαφερόταν και για τη βιολογία, αλλά δεν την επέλεξε εξαιτίας της δικής του «αχρωματοψίας και αδεξιότητας στο εργαστήριο». Εστίασε στην πολιτική επιστήμη και στα οικονομικά. Ο σημαντικότερος σύμβουλός του στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου υπήρξε ο εκ των θεμελιωτών της οικονομετρίας Χένρυ Σουλτς. Ο Σάιμον πήρε τόσο το πτυχίο του (1936) όσο και το διδακτορικό του (1943) στην πολιτική επιστήμη από το Πανεπιστήμιο του Σικάγου, όπου καθηγητές του υπήρξαν οι Χάρολντ Λάσγουελ και Τσαρλς `Εντουαρντ Μέριαμ.
Αφού εγγράφηκε σε ένα σεμινάριο για την «αξιολόγηση διοικήσεως δήμων», ο Σάιμον προσκλήθηκε ως ερευνητικός βοηθός του Κλάρενς Ρίντλεϋ, με τον οποίο συνέγραψε το βιβλίο Measuring Municipal Activities το 1938. Το ίδιο έτος νυμφεύθηκε τη σύζυγό του Δωροθέα.
Ακαδημαϊκή σταδιοδρομία
Από το 1939 μέχρι το 1942 ο Σάιμον διετέλεσε επικεφαλής μιας ερευνητικής ομάδας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας Μπέρκλεϋ. Στη συνέχεια προσλήφθηκε από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Ιλινόι, όπου δίδαξε πολιτική επιστήμη από το 1942 ως το 1949. Παραμένοντας στο Σικάγο, συμμετείχε στα σεμινάρια που διοργάνωναν τα μέλη της Επιτροπής Cowles, όπως ο Τρύγκβε Χάαβελμο, Γιάκομπ Μάρσακ και Τιάλινγκ Κόπμανς. Με τον τρόπο αυτό άρχισε μία βαθύτερη μελέτη των οικονομικών των οργανισμών. Ο Μάρσακ προσέλαβε τον Σάιμονς ως βοηθό στη μελέτη που είχε αναλάβει για τις «οικονομικές προοπτικές της ατομικής ενεργείας».
Το 1949 ο Σάιμον εκλέχθηκε καθηγητής στη διοίκηση επιχειρήσεων και πρόεδρος του Τμήματος Βιομηχανικού Μάνατζμεντ στο Πανεπιστήμιο Κάρνετζι Μέλον, που τότε ακόμα ονομαζόταν «Κάρνετζι Τεκ». Θα συνέχιζε να διδάσκει σε διάφορα τμήματα του Κάρνετζι Μέλον, όπως της ψυχολογίας και της επιστήμης υπολογιστών, μέχρι τον θάνατό του.
Από το 1950 ως το 1955, ο Σάιμον μελέτησε τα μαθηματικά των οικονομικών και μαζί με τον φιλόσοφο Ντέιβιντ Χώκινς (1913-2012) διετύπωσε και απέδειξε το «Θεώρημα Χώκινς-Σάιμον» για τις συνθήκες υπάρξεως θετικών ανυσμάτων λύσεως πινάκων εισόδου-εξόδου. Το 1954 ο Σάιμον κατέληξε ότι ο καλύτερος τρόπος να μελετήσει τη διαδικασία επιλύσεως προβλημάτων ήταν να την προσομοιώσει με προγράμματα υπολογιστών, πράγμα που τον οδήγησε στο ενδιαφέρον για την υπολογιστική προσομοίωση της ανθρώπινης σκέψεως. Υπήρξε ένα από τα πρώτα μέλη της Διεθνούς Εταιρείας για τις Επιστήμες των Συστημάτων (ISSS), που ιδρύθηκε εκείνη τη δεκαετία ως «Εταιρεία Γενικής Ερεύνης Συστημάτων» (Society for General Systems Research).
Ο Σάιμον ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για τις εικαστικές τέχνες και ήταν φίλος των Ρόμπερτ Λέπερ και Ρίτσαρντ Ράπαπορτ.
Τον Ιανουάριο του 2001 ο Σάιμον υποβλήθηκε σε εγχείρηση για την αφαίρεση κακοήθους όγκου από την κοιλιακή του χώρα, στο Πρεσβυτεριανό Νοσοκομείο του Πίτσμπεργκ. Παρότι η εγχείρηση πέτυχε, ο Σάιμον πέθανε λίγες εβδομάδες αργότερα στην ίδια πόλη από μετεγχειρητικές επιπλοκές.
Η μελέτη της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων
Το έργο του Σάιμον Administrative Behavior (1947) βασίσθηκε πάνω στη διδακτορική διατριβή του. Χρησίμευσε ως ένα υπόβαθρο για το γενικότερο έργο του. Κεντρικό αντικείμενο του έργου είναι οι νοητικές διαδικασίες με τις οποίες γίνονται οι ορθολογικές ανθρώπινες επιλογές-αποφάσεις.
Κάθε τέτοια απόφαση έχει να κάνει με μία επιλογή από έναν αριθμό εναλλακτικών λύσεων, με κατεύθυνση έναν επιχειρησιακό σκοπό ή «υποσκοπό» (subgoal). Οι «ρεαλιστικές» εναλλακτικές κατά τον Σάιμον έχουν πραγματικές συνέπειες που αποτελούνται από δράσεις ή μη-δράσεις του προσωπικού, οι οποίες τροποποιούνται από περιβαλλοντικά δεδομένα και αξίες. Στην πράξη, κάποιες από τις εναλλακτικές επιλογές μπορεί να είναι συνειδητές ή ασυνείδητες, κάποιες από τις συνέπειές τους μπορεί να είναι σκοπούμενες ή απρόβλεπτες και κάποια από τα μέσα και τους σκοπούς μπορεί να είναι ατελώς διαφοροποιημένα, ατελώς συσχετισμένα ή να μην έχουν ληφθεί υπόψη οι λεπτομέρειές τους.
Το καθήκον της ορθολογικής λήψεως αποφάσεων είναι η επιλογή της εναλλακτικής προτάσεως που καταλήγει στο πλέον επιθυμητό σύνολο όλων των δυνατών συνεπειών. Αυτό το καθήκον μπορεί να υποδιαιρεθεί σε τρία στάδια:
Οποιοδήποτε δεδομένο φυσικό πρόσωπο ή οργανισμός/επιχείρηση που θα εφάρμοζε αυτό το πρότυπο σε μία πραγματική κατάσταση, δεν θα ήταν σε θέση να επιτύχει τα παραπάνω: Είναι πολύ απίθανο ότι κάποιος θα μπορούσε να γνωρίζει όλες τις δυνατές εναλλακτικές προτάσεις ή όλες τις δυνατές συνέπειες που θα προκαλούσε η καθεμιά τους.
Το ερώτημα θα ήταν: με δεδομένα τα αναπόφευκτα όρια της ορθολογικής λήψεως αποφάσεων, ποιες άλλες τεχνικές ή διαδικασίες μπορεί να εφαρμόσει ένα φυσικό πρόσωπο ή οργανισμός έτσι ώστε να επιτύχει το κατά προσέγγιση καλύτερο αποτέλεσμα; Ο Σάιμον γράφει:
"«Οι άνθρωποι, παλεύοντας για ορθολογικότητα και περιορισμένοι μέσα στα όρια των γνώσεών τους, έχουν αναπτύξει μερικές τακτικές που ξεπερνούν μερικώς αυτές τις δυσκολίες. Αυτές οι τακτικές συνοψίζονται στην υπόθεση ότι μπορούμε να απομονώσουμε από τον υπόλοιπο κόσμο ένα κλειστό σύστημα που περιλαμβάνει έναν περιορισμένο αριθμό μεταβλητών και ένα περιορισμένο φάσμα συνεπειών.»"
Η ορθότητα διοικητικών αποφάσεων αξιολογείται κατά τον Σάιμον με δύο μείζονα κριτήρια:
Η συνεισφορά του Σάιμον στην έρευνα της διοικητική λήψεως αποφάσεων έχει καταστεί περισσότερο αποδεκτή στην επιχειρηματική κοινότητα εξαιτίας της αναπτύξεως του management consulting.
Τεχνητή νοημοσύνη και ψυχολογία
Ο Σάιμον υπήρξε πρωτοπόρος στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, επινοώντας μαζί με τον φοιτητή του Άλεν Νιούελ τα υπολογιστικά προγράμματα «Μηχανή Λογικής Θεωρίας» το 1956 και Γενικός Λύτης Προβλημάτων (General Problem Solver) το 1957. Ο Γενικός Λύτης ίσως αποτελεί την πρώτη ιστορικά μέθοδο που επινοήθηκε για να διαχωρίσει τη στρατηγική επιλύσεως προβλημάτων από την πληροφορία για συγκεκριμένα προβλήματα. Αμφότερα τα προγράμματα γράφτηκαν στην Information Processing Language (IPL), μία γλώσσα προγραμματισμού που αναπτύχθηκε το 1956 από τους ίδιους με τη συνεργασία του Κλιφ Σω (John Clifford Shaw, 1922–1991). Το 1957 ο Σάιμον προέβλεψε ότι οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές θα ξεπερνούσαν τις ανθρώπινες ικανότητες στο σκάκι μέσα σε «δέκα χρόνια». Στην πραγματικότητα, χρειάσθηκαν περί τα 40 χρόνια για να συμβεί αυτό.
Λίγο μετά το 1960 ο ψυχολόγος Ούλρικ Νάισερ ισχυρίσθηκε ότι, αν και οι μηχανές είναι σε θέση να αναπαράγουν συμπεριφορές «ψυχρής συνειδητότητας», όπως ο σχεδιασμός, η αιτιολόγηση, η αντίληψη και η λήψη αποφάσεων, δεν θα ήταν ποτέ σε θέση να αναπαραγάγουν συμπεριφορές «θερμής συνειδητότητας», όπως η επιθυμία και άλλα συναισθήματα. Ο Σάιμον απάντησε στις απόψεις του Νάισερ το 1963, γράφοντας μία εργασία πάνω στη συναισθηματική συνειδητότητα, την οποία επικαιροποίησε το 1967 και τη δημοσίευσε στο περιοδικό Psychological Review. . Η εργασία αυτή αγνοήθηκε για πολλά χρόνια από την ερευνητική κοινότητα των ειδικών της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά μεταγενέστερες εργασίες πάνω στα συναισθήματα από τον Ααρών Σλόμαν και τη Ρόζαλιντ Πίκαρντ βοήθησαν στο να προσεχθεί η δημοσίευση του Σάιμον και τελικώς να ασκήσει μεγάλη επίδραση πάνω στο συγκεκριμένο θέμα.
Ο Σάιμον συνεργάσθηκε επίσης με τον Τζέιμς Μαρτς σε αρκετές εργασίες πάνω στην οργανωσιακή θεωρία. Με τον Νιούελ ο Σάιμον ανέπτυξε μία θεωρία για την προσομοίωση της ανθρώπινης αντιμετωπίσως της επιλύσεως προβλημάτων, με τη χρήση κανόνων παραγωγικής σκέψεως. Η μελέτη αυτή απαίτησε νέα είδη μετρήσεων στον άνθρωπο και με τον A. Ericsson ο Σάιμον ανέπτυξε την πειραματική τεχνική της αναλύσεως λεκτικών πρωτοκόλλων.
Ο Σάιμον επίσης ενδιαφέρθηκε για το πώς μαθαίνουν οι άνθρωποι και, από κοινού με τον Έντουαρντ Φάιγκενμπέιμ (E. Feigenbaum), ανέπτυξε τη λεγόμενη «θεωρία EPAM» (από τα αρχικά των λέξεων Elementary Perceiver and Memorizer, δηλαδή Στοιχειώδης Αντιλήπτωρ και Απομνημονευτής), μία από τις πρώτες θεωρίες για τη μάθηση που εφαρμόσθηκε ως πρόγραμμα υπολογιστή. Ο EPAM μπορούσε να ερμηνεύσει πολλά φαινόμενα στο πεδίο της λεκτικής μαθήσεως. Μεταγενέστερες εκδόσεις του μοντέλου εφαρμόσθηκαν στη μάθηση εννοιών, ενώ ο Σάιμον μαζί με τον Φερνάν Γκομπέ επεξέτειναν τη θεωρία EPAM στο υπολογιστικό μοντέλο CHREST. Το μοντέλο αυτό έχει χρησιμοποιηθεί κυρίως για την προσομοίωση εκφάνσεων της ικανότητας στο σκάκι.
Οικονομικά
Ο Χέρμπερτ Α. Σάιμον έχει πιστωθεί επαναστατικές αλλαγές στη μικροοικονομική θεωρία. Στην Επιτροπής Cowles ο βασικός σκοπός του ήταν να συνδέσει την οικονομική θεωρία με τα μαθηματικά και ειδικότερα τη στατιστική. Οι κυριότερες συνεισφορές του ήταν στα πεδία της θεωρίας της γενικής ισορροπίας και της οικονομετρίας. Επηρεάσθηκε πολύ από τη «μαργιναλιστική» διαμάχη της δεκαετίας του 1930 κ.ε.: Η δημοφιλής άποψη της εποχής υποστήριζε ότι δεν ήταν εμπειρικώς προφανές πως οι επιχειρηματίες έπρεπε να ακολουθούν τις «μαργιναλιστικές» (marginalist) αρχές της μεγιστοποιήσεως του κέρδους και της ελαχιστοποιήσεως του κόστους κατά τη διοίκηση επιχειρήσεων και οργανισμών. Το επιχείρημα ήταν ότι η μεγιστοποίηση του κέρδους δεν επιτυγχανόταν εν μέρει εξαιτίας της ελλείψεως ολοκληρωμένης πληροφορήσεως. Στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων ο Σάιμον πίστευε ότι οι οικονομικώς δρώντες έχουν να αντιμετωπίζουν την αβεβαιότητα για το μέλλον και το κόστος της συλλογής πληροφοριών στο παρόν. Αυτοί οι δύο παράγοντες περιορίζουν το εύρος στο οποίο μπορούν να λάβουν μία πλήρως ορθολογική απόφαση, οπότε κατέχουν μόνο «bounded rationality» (ορθολογικότητα με περιορισμούς) και είναι υποχρεωμένοι να παίρνουν αποφάσεις με «satisficing» («ικανάρκειας»), δηλαδή να επιλέγουν αυτό που ίσως να μην είναι το βέλτιστο, αλλά με το οποίο θα είναι επαρκώς ευχαριστημένοι.
Ο Σάιμον ήταν γνωστός και για τις έρευνές του πάνω στη βιομηχανική οργάνωση. Συμπέρανε ότι η εσωτερική οργάνωση των επιχειρήσεων και οι εξωτερικές τους επιχειρηματικές αποφάσεις δεν ακολουθούσαν τις νεοκλασικές θεωρίες της «ορθολογικής» λήψεως αποφάσεων. Ο Σάιμον έγραψε πολλά άρθρα πάνω σε αυτό το θέμα κατά τη διάρκεια της ζωής του, εστιάζοντας κυρίως στο ζήτημα της λήψεως αποφάσεων μέσα στα όρια της συμπεριφοράς που υπαγορεύεται από την «ορθολογικότητα με περιορισμούς».
Ο Σάιμον κατέληξε ακόμα στο συμπέρασμα ότι ο καλύτερος τρόπος να μελετηθεί αυτό το πεδίο ήταν μέσα από προσομοιώσεις υπολογιστών. Με αυτή την αφορμή, επεκτάθηκε και σε θέματα όπως η αλληλεπίδραση ανθρώπου και υπολογιστή, αρχές της οργανώσεως ανθρώπων και μηχανών ως συστημάτων επεξεργασίας πληροφοριών, η χρήση υπολογιστών για τη μελέτη (με κατασκευή μοντέλων) φιλοσοφικών προβλημάτων της φύσεως της νοημοσύνης και της επιστημολογίας, και οι κοινωνικές επιπτώσεις της τεχνολογίας των υπολογιστών.
Μέρος των ερευνών του Σάιμον στα οικονομικά ρέπει οπωσδήποτε προς την κατανόηση των μεταβολών που επιφέρει η τεχνολογία γενικότερα και η επανάσταση στην επεξεργασία των πληροφοριών ειδικότερα.
Παιδαγωγική
Το έργο του Σάιμον επέδρασε ισχυρά στον Τζων Μάιτον (John Mighton), επινοητή ενός προγράμματος με σημαντική επιτυχία στη βελτίωση των επιδόσεων στα μαθηματικά μαθητών τόσο του δημοτικού, όσο και του γυμνασίου. Ο Μάιτον μνημονεύει μία εργασία του Σάιμον από το 2000 που ανασκευάζει τα επιχειρήματα του Γάλλου ειδικού της διδακτικής των μαθηματικών Γκυ Μπρουσώ και άλλων που ισχυρίζονταν ότι η υπερβολική εξάσκηση παρεμποδίζει την κατανόηση από μέρους των μαθητών:
"«[Η] επίκριση της εξασκήσεως (αποκαλούμενη «drill and kill», λες και αυτή η φράση συνιστά εμπειρική αξιολόγηση) κυριαρχεί στα γραπτά των κονστρουκτιβιστών. Τίποτα δεν έρχεται σε μεγαλύτερη αντίθεση με τα αποτελέσματα των τελευταίων 20 ετών έρευνας από ό,τι ο ισχυρισμός ότι η εξάσκηση είναι κάτι το αρνητικό. Το σύνολο των δεδομένων, από εργαστηριακές και εκτεταμένες μελέτες επαγγελματιών, υποδεικνύει ότι η πραγματική επάρκεια έρχεται μόνο με την εκτεταμένη εξάσκηση... Η άρνηση του κρίσιμου ρόλου της εξασκήσεως σημαίνει άρνηση προς τα παιδιά του στοιχείου που χρειάζονται για να είναι πραγματικά επαρκή. Το καθήκον του διδάσκοντα δεν είναι να «σκοτώσει» το ενδιαφέρον και το κίνητρο για μάθηση απαιτώντας εξάσκηση, αλλά να ανακαλύψει ασκήσεις που θα παρέχουν εξάσκηση, ενώ ταυτοχρόνως θα συντηρούν το ενδιαφέρον.»"
- John R. Anderson, Lynne M. Reder, and Herbert A. Simon
Επικρίσεις
Στο βιβλίο του με τίτλο «Τι ΔΕΝ μπορούν να κάνουν οι κομπιούτερς» (1972), ο Αμερικανός φιλόσοφος Χούμπερτ Ντρέυφους επέκρινε τον Σάιμον για τον ισχυρισμό του ότι τα προγράμματα υπολογιστών της εποχής επεδείκνυαν ήδη μία νοήμονα συμπεριφορά. Ο Ντρέυφους επίσης επέκρινε την αισιοδοξία του Σάιμον σχετικά με την τελική επιτυχία της τεχνητής νοημοσύνης ως αποτέλεσμα μιας ψυχολογικής θεωρίας της ευρετικής μεθόδου. Αυτή η κριτική βασιζόταν μερικώς στον φαινομενολογικό ισχυρισμό ότι ορισμένες μορφές της ευφυούς ανθρώπινης συμπεριφοράς δεν μπορούν να αναχθούν στην απλή τήρηση κανόνων.
Προσωπική ζωή
Ο Χέρμπερτ Α. Σάιμον ήταν παντρεμένος επί 63 χρόνια με την Dorothea Isabel Pye. Είχαν τρία παιδιά: την Κάθριν, τον Πήτερ και τη Μπάρμπαρα. Η σύζυγος του Σάιμον απεβίωσε το 2002, ένα έτος μετά τον θάνατό του.
Πηγές - εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί οικονομολόγοι Κατηγορία:Πολιτικοί επιστήμονες Κατηγορία:Αμερικανοί ψυχολόγοι Κατηγορία:Αμερικανοί κοινωνιολόγοι Κατηγορία:Αμερικανοεβραίοι επιστήμονες Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών Κατηγορία:Παραλήπτες βραβείου Τούρινγκ Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Σικάγου
Θειικός ψευδάργυρος
225px|thumb|right|Κρύσταλλοι θειικού ψευδαργύρου Ο θειικός ψευδάργυρος είναι ανόργανη χημική ένωση, και συγκεκριμένα άλας του ψευδαργύρου. Ο χημικός τύπος του είναι ZnSO4 (στην άνυδρη μορφή του, διότι ως «θειικός ψευδάργυρος» αναφέρονται και τρεις ένυδρες μορφές του άλατος). Παλαιότερα ήταν γνωστό και με την ονομασία «λευκό βιτριόλι». Σε κανονικές συνθήκες είναι ένα άχρωμο στερεό, που αποτελεί συνηθισμένη πηγή ιόντων ψευδαργύρου.
Ο θειικός ψευδάργυρος περιλαμβάνεται στον Πρότυπο Κατάλογο Βασικών Φαρμάκων του ΠΟΥ του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που περιέχει τις σημαντικότερες ουσίες που χρειάζονται σε ένα σύστημα υγείας.
Φυσικές ιδιότητες
Σε κανονικές συνθήκες ο θειικός ψευδάργυρος είναι άχρωμο στερεό (λευκή σκόνη). Είναι άοσμος και άγευστος. Το μοριακό βάρος του στην άνυδρη μορφή του είναι 161,47. Η πυκνότητά του στην άνυδρη μορφή είναι 3,54 γραμμάρια ανά cm³, ενώ στην πλέον ένυδρη μορφή του (ZnSO4·7H2) έχει πυκνότητα 2,072 γραμμάρια/cm³.
Το σημείο τήξεως του άνυδρου ZnSO4 είναι περίπου 680 °C (δεν είναι δυνατό να καθορισθεί με ακρίβεια επειδή διασπάται), του ZnSO4·7H2 είναι 100 °C και του ZnSO4·6H2 είναι 70 °C (επίσης διασπάται). Το σημείο βρασμού είναι περίπου 740 °C για την άνυδρη μορφή και περίπου 280 °C για την ZnSO4·7H2 (διασπάται).
Ο θειικός ψευδάργυρος είναι πολύ ευδιάλυτος στο νερό, με διαλυτότητα 577 γραμμάρια ανά λίτρο νερού στους 20 °C (η άνυδρη μορφή). Διαλύεται επίσης σε αλκοόλες.
Παραγωγή και αντιδράσεις
Ο θειικός ψευδάργυρος παράγεται από την επίδραση διαλύματος θειικού οξέος σε ψευδάργυρο:
Ο θειικός ψευδάργυρος φαρμακευτικής ποιότητας όμως παρασκευάζεται από οξείδιο του ψευδαργύρου υψηλής καθαρότητας:
Στο εργαστήριο μπορεί επίσης να παρασκευασθεί με την προσθήκη στερεού ψευδαργύρου σε διάλυμα θειικού χαλκού:
Σε υδατικό διάλυμα όλες οι μορφές του θειικού ψευδαργύρου συμπεριφέρονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Τα διαλύματα αυτά αποτελούνται από το υδρομεταλλικό σύμπλεγμα [Zn(H2O)6]2+ και ανιόντα SO42-. Με επίδραση σε αυτά διαλυμάτων που περιέχουν ιόντα βαρίου σχηματίζεται θειικό βάριο:
Θερμαινόμενος πάνω από τους 680 °C, ο θειικός ψευδάργυρος αποσυντίθεται σε αέριο διοξείδιο του θείου και σε καπνό οξειδίου του ψευδαργύρου, αμφότερα βλαβερά για την υγεία.
Εφαρμογές
Ο ένυδρος θειικός ψευδάργυρος, ιδιαίτερα ο επτάυδρος, είναι αυτός που χρησιμοποιείται κυρίως εμπορικά. Η κυριότερη εφραμογή του είναι στην παραγωγή ρεγιόν («τεχνητό μετάξι»). Αποτελεί επίσης μία πρόδρομη ένωση για το χρώμα lithopone (λευκό). Ο θειικός ψευδάργυρος χρησιμοποιείται ως πηγή ψευδαργύρου στις ζωοτροφές, τα λιπάσματα και τους αγροτικούς ψεκασμούς. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί, όπως και πολλές άλλες ενώσεις του ψευδαργύρου, για την παρεμπόδιση της αναπτύξεως βρύων στις σκεπές. Χρησιμοποιείται ακόμα ως ηλεκτρολύτης για την επιψευδαργύρωση, ως υπόστρωμα (mordant) για τη βαφή υφασμάτων, ως συντηρητικό για δέρματα και δορές (τομάρια). Στην ιατρική χορηγείται ως στυπτική ουσία και ως φάρμακο για την πρόκληση εμέτου.
Ορυκτά
Ο ένυδρος θειικός ψευδάργυρος ZnSO4·7H2Ο είναι γνωστός ως το ορυκτό γοσλαρίτης. Ο ZnSO4 απαντάται και στη σύνθεση αρκετών άλλων ορυκτών, όπως ο ψευδαργυρομελαντερίτης: (Zn,Cu,Fe)SO4·7H2Ο (διαφέρει στη δομή του από τον γοσλαρίτη). Οι υπόλοιπες ένυδρες μορφές του θειικού ψευδαργύρου (με λιγότερα μόρια νερού) είναι σπάνιες στη φύση: (Zn,Fe)SO4·6H2Ο (μπιανκίτης), (Zn,Mg)SO4·4H2Ο (βοϋλεΐτης) και (Zn,Mn)SO4·H2Ο (γκανινγκίτης).