cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Λετονία
Σοβιετική εποχή (1940-41, 1944-91)
Δεδομένου ότι η Λετονία είχε διατηρήσει μια καλά αναπτυγμένη υποδομή και εκπαιδευμένους ειδικούς, η Μόσχα αποφάσισε να στηρίξει μερικές από τις πιο προηγμένες κατασκευές της Σοβιετικής Ένωσης στη Λετονία. Έτσι ξεκίνησε νέα βιομηχανία στη Λετονία, συμπεριλαμβανομένου ενός μεγάλου εργοστασίου εργοστασίων μηχανημάτων RAF στη Γιελγκάβα, ενός εργοστασίου ηλεκτροτεχνίας στη Ρίγα, χημικά εργοστασίων στο Νταουγκαβπίλς, τη Βαλμιέρα και το Ολάινε - και ορισμένες μονάδες επεξεργασίας τροφίμων και πετρελαίου. Η Λετονία κατασκεύαζε τρένα, πλοία, μικρά λεωφορεία, μοτοποδήλατα, τηλέφωνα, ραδιόφωνα και συστήματα hi-fi, ηλεκτρικούς κινητήρες και κινητήρες ντίζελ, υφάσματα, έπιπλα, ρούχα, τσάντες και αποσκευές, υποδήματα, μουσικά όργανα, οικιακές συσκευές, ρολόγια, εργαλεία και εξοπλισμό, γεωργικό εξοπλισμό και ένα μακρύ κατάλογο άλλων αγαθών. Η Λετονία είχε τη δική της κινηματογραφική παραγωγή και εργοστάσιο μουσικών δίσκων. Ωστόσο, δεν υπήρχαν αρκετοί άνθρωποι για να λειτουργούν τα νεοσύστατα εργοστάσια. Για να διατηρηθεί και να επεκταθεί η βιομηχανική παραγωγή, ειδικευμένοι εργάτες μετανάστευσαν από όλη τη Σοβιετική Ένωση, μειώνοντας το ποσοστό των εθνοτικών Λετονών στη δημοκρατία. Ο πληθυσμός της Λετονίας έφθασε στο αποκορύφωμά του το 1990 σε μόλις 2,7 εκατομμύρια ανθρώπους.
Αποκατάσταση της ανεξαρτησίας το 1991
Το 1989, το Ανώτατο Σοβιέτ της ΕΣΣΔ ενέκρινε ψήφισμα για την κατοχή των βαλτικών κρατών, όπου δήλωσε ότι η κατοχή «δεν είναι σύμφωνη με το νόμο» και χωρίς τη «βούληση του σοβιετικού λαού». Οι υποψήφιοι του φιλοανεξαρτησιακού Λαϊκού Μετώπου της Προεδρίας της Λετονίας έλαβαν πλειοψηφία δύο τρίτων Ανώτατο Συμβούλιο στις δημοκρατικές εκλογές του Μαρτίου 1990. Στις 4 Μαΐου 1990, το Ανώτατο Συμβούλιο ενέκρινε τη Διακήρυξη για την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας της Λετονίας και η Λετονική ΣΣΔ μετονομάστηκε σε Δημοκρατία της Λετονίας.
Παρ΄όλα αυτά, το 73% όλων των κατοίκων της Λετονίας επιβεβαίωσε την ισχυρή υποστήριξή τους για ανεξαρτησία στις 3 Μαρτίου 1991, σε μη δεσμευτικό συμβουλευτικό δημοψήφισμα. Το Λαϊκό Μέτωπο της Λετονίας υποστήριξε ότι όλοι οι μόνιμοι κάτοικοι είναι επιλέξιμοι για τη λετονική ιθαγένεια και αυτό βοήθησε πολλούς εθνοτικούς Ρώσους για να ψηφίσουν για ανεξαρτησία. Ωστόσο, δεν υιοθετήθηκε καθολική υπηκοότητα για όλους τους μόνιμους κατοίκους. Αντ΄αυτού, η ιθαγένεια χορηγήθηκε σε άτομα που ήταν πολίτες της Λετονίας την ημέρα της απώλειας της ανεξαρτησίας τους το 1940, καθώς και για τους απογόνους τους. Κατά συνέπεια, η πλειοψηφία των αλλοδαπών πολιτών δεν έλαβε τη λετονική υπηκοότητα, αφού ούτε αυτοί ούτε οι γονείς τους δεν είχαν γίνει ποτέ πολίτες της Λετονίας, καθιστώντας τους κατοίκους χωρίς υπηκοότητα ή πολίτες άλλων πρώην σοβιετικών δημοκρατιών. Μέχρι το 2011, περισσότεροι από τους μισούς μη πολίτες είχαν λάβει εξετάσεις πολιτογράφησης και έλαβαν τη λετονική ιθαγένεια. Ακόμα, σήμερα στη Λετονία υπάρχουν 290.660 μη-πολίτες, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 14,1% του πληθυσμού. Δεν έχουν ιθαγένεια οποιασδήποτε χώρας και δεν μπορούν να ψηφίσουν στη Λετονία.
μικρογραφία|Η Λετονία έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2004 και υπέγραψε τη συμφωνία της Λισαβόνας το 2007. Το Σαέιμα, το κοινοβούλιο της Λετονίας εκλέχθηκε και πάλι το 1993. Η Ρωσία τερμάτισε τη στρατιωτική της παρουσία ολοκληρώνοντας την απόσυρση των στρατευμάτων της το 1994 και τερματίζοντας το σταθμό ραντάρ Σκρούντα-1 το 1998. Οι κύριοι στόχοι της Λετονίας στη δεκαετία του 1990 ήταν να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, που επιτεύχθηκαν το 2004. Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ του 2006 πραγματοποιήθηκε στη Ρίγα.
Οι νόμοι της γλώσσας και της ιθαγένειας έχουν αντιταχθεί από πολλούς ρωσόφωνους. Η ιθαγένεια δεν επεκτάθηκε αυτομάτως στους πρώην σοβιετικούς πολίτες που εγκαταστάθηκαν κατά τη διάρκεια της σοβιετικής κατοχής ή στους απογόνους τους. Τα παιδιά που γεννιούνται από αλλοδαπούς μετά την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας αποκτούν αυτόματα την ιθαγένεια. Περίπου το 72% των Λετονών πολιτών είναι Λετονοί, ενώ το 20% είναι Ρώσοι. Λιγότερο από το 1% των μη πολιτών είναι Λετονοί, ενώ το 71% είναι Ρώσοι. Η κυβέρνηση αποεθνικοποίησε την ιδιωτική περιουσία που κατασχέθηκε από τους Σοβιετικούς, και την επέστρεψε ή αποζημίωσε τους ιδιοκτήτες για αυτό, ιδιωτικοποίησε τις περισσότερες κρατικές βιομηχανίες, επαναφέροντας το προπολεμικό νόμισμα. Παρόλο που αντιμετώπισε μια δύσκολη μετάβαση σε μια φιλελεύθερη οικονομία και τον επαναπροσανατολισμό της προς τη Δυτική Ευρώπη, η Λετονία είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2014, η Ρίγα ήταν η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, το ευρώ εισήχθη ως το νόμισμα της χώρας και ένας Λετονός ονομάστηκε αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το 2015 η Λετονία κατείχε την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μεγάλα ευρωπαϊκά γεγονότα γιορτάστηκαν στη Ρίγα, όπως ο Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision το 2003 και τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου 2014. Την 1η Ιουλίου 2016 η Λετονία έγινε μέλος του ΟΟΣΑ.
Γεωγραφία
μικρογραφία|Το ακρωτήριο Κόλκα, στη βόρεια Λετονία στον Κόλπο της Ρίγας μικρογραφία|Η Λετονία βρίσκεται στη Βόρεια Ευρώπη, στις ανατολικές ακτές της Βαλτικής Θάλασσας Η Λετονία βρίσκεται στη Βόρεια Ευρώπη, στις ανατολικές ακτές της Βαλτικής Θάλασσας και στο βορειοδυτικό τμήμα του κρατήρα της Ανατολικής Ευρώπης, μεταξύ των γεωγραφικών πλατών 55° και 58° Β (μια μικρή περιοχή είναι βόρεια του 58° βόρειου παράλληλου), και μηκών 21° και 29° Α (μια μικρή περιοχή είναι δυτικά του 21° αντολικού μεσημβρινού). Η Λετονία έχει συνολική έκταση 64.559 τ.χλμ. από τα οποία τα 62.157 είναι γη, τα 18.159 τ.χλμ. είναι γεωργική γη, τα 34.964 τ.χλμ. είναι δασική γη και τα υπόλοιπα 2.402 τ.χλμ. είναι εσωτερικά ύδατα.
Το συνολικό μήκος των συνόρων της χώρας είναι 1.866 χιλιόμετρα. Το συνολικό μήκος των χερσαίων συνόρων είναι 1.368 χλμ., εκ των οποίων 343 χλμ. μοιράζονται με την Εσθονία στο βορρά, 276 χλμ. με τη Ρωσική Ομοσπονδία προς τα ανατολικά, 161 χλμ. με τη Λευκορωσία προς τα νοτιοανατολικά και 588 χλμ. με τη Λιθουανία προς τον νότο. Το συνολικό μήκος του θαλάσσιου συνόρων είναι 498 χιλιόμετρα, τα οποία μοιράζονται με την Εσθονία, τη Σουηδία και τηΛιθουανία. Εκτείνεται σε 210 χλμ. από το νότο έως το βορρά και σε 480 χλμ. από τη δύση έως την ανατολή.
Το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας της Λετονίας έχει υψόμετρο χαμηλότερο των 100 μέτρων. Η μεγαλύτερη λίμνη της χώρας, η Λουμπάνς, έχει έκταση 80,7 τ.χλμ., η βαθύτερη λίμνη της, η Ντρίντζις είναι 65,1 μέτρα βαθιά. Ο μακρύτερος ποταμός στη λετονική επικράτεια είναι ο Γκάουτζα με μήκος 452 χιλιόμετρα. Ο μακρύτερος ποταμός που διέρχεται από τη Λετονική επικράτεια είναι ο Νταουγκάβα, ο οποίος έχει συνολικό μήκος 1.005 χιλιομέτρων, εκ των οποίων τα 352 χλμ. βρίσκονται στη λετονική επικράτεια. Το υψηλότερο σημείο της Λετονίας είναι το Γκαϊζινκάλνς, 311,6 μέτρα πάνω από τη στάθμη της θάλασσας. Το μήκος της Βαλτικής ακτής της Λετονίας είναι 494 χλμ. Μία είσοδος της Βαλτικής Θάλασσας, ο ρηχός Κόλπος της Ρίγας βρίσκεται στα βορειοδυτικά της χώρας.
Κλίμα
Η Λετονία έχει εύκρατο κλίμα που έχει περιγραφεί σε διάφορες πηγές είτε ως υγρό ηπειρωτικό (τύπος Dfb της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν) είτε ως ωκεάνιο / θαλάσσιο (τύπος Cfb της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν).
Οι παράκτιες περιοχές, ιδίως η δυτική ακτή της χερσονήσου της Κουρλάνδης, διαθέτουν περισσότερο θαλάσσιο κλίμα με πιο δροσερά καλοκαίρια και πιο ήπιους χειμώνες, ενώ τα ανατολικά τμήματα παρουσιάζουν ένα πιο ηπειρωτικό κλίμα με θερμότερα καλοκαίρια και χειρότερους χειμώνες.
Περιβάλλον
μικρογραφία|Η Λετονία έχει το πέμπτο μεγαλύτερο ποσοστό γης που καλύπτεται από δάση στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το μεγαλύτερο μέρος της χώρας αποτελείται από εύφορες πεδινές πεδιάδες και μέτριους λόφους. Σε ένα τυπικό λετονικό τοπίο, ένα μωσαϊκό απέραντων δασών εναλλάσσεται με χωράφια, αγροκτήματα και βοσκότοπους. Η καλλιεργήσιμη γη εντοπίζεται με σημύδες και δασώδεις συστάδες, οι οποίες προσφέρουν ένα οικοσύστημα για πολλά φυτά και ζώα. Η Λετονία έχει εκατοντάδες χιλιόμετρα υποανάπτυκτης παραλίας που είναι γεμάτη από πευκοδάση, αμμόλοφους και συνεχείς παραλίες λευκής άμμου.
Η Λετονία έχει πάνω από 12.500 ποτάμια, τα οποία εκτείνεται σε 38.000 χλμ. Στα μεγάλα ποτάμια περιλαμβάνονται ο ποταμός Νταουγκάβα, ο Λιελούπε, ο Γκάουτζα, ο Βέντα και ο Σαλάκα, ο μεγαλύτερος χώρος αναπαραγωγής σολομού στην ανατολική Βαλτική. Υπάρχουν 2.256 λίμνες μεγαλύτερες από 1 εκτάριο, με συνολική έκταση 1.000 χλμ. Τα Μίρε καταλαμβάνουν το 9,9% της επικράτειας της χώρας. Το 70% των μίρε είναι ανέγγιχτο από τον πολιτισμό και αποτελούν καταφύγιο για πολλά σπάνια είδη φυτών και ζώων.
Η Λετονία έχει μακρά παράδοση διατήρησης. Οι πρώτοι νόμοι και κανονισμοί εκδόθηκαν τον 16ο και 17ο αιώνα. Υπάρχουν 706 ειδικές προστατευόμενες φυσικές περιοχές στη Λετονία: τέσσερα εθνικά πάρκα, ένα πάρκο βιόσφαιρας, 42 φυσικά πάρκα, εννέα περιοχές προστατευόμενων τοπίων, 260 φυσικά καταφύγια, τέσσερα αυστηρά φυσικά καταφύγια, 355 μνημεία φύσης και 24 μικροπάρκα. Οι εθνικά προστατευόμενες περιοχές αντιπροσωπεύουν 12.790 τ.χλμ. ή περίπου το 20% της συνολικής έκτασης της Λετονίας. Το κόκκινο βιβλίο της Λετονίας (Κατάλογος απειλούμενων ειδών της Λετονίας), το οποίο ιδρύθηκε το 1977, περιέχει 112 είδη φυτών και 119 είδη ζώων. Η Λετονία έχει επικυρώσει τις διεθνείς συμβάσεις της Ουάσιγκτον, της Βέρνης και τη Ραμσάρ.
Ο Δείκτης Περιβαλλοντικής Απόδοσης 2012 κατατάσσει τη χώρα στη δεύτερη θέση, μετά την Ελβετία, με βάση τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των πολιτικών της χώρας.
Βιοποικιλότητα
μικρογραφία|Η λευκή σουσουράδα είναι το εθνικό πτηνό της Λετονίας. Περίπου 30.000 είδη χλωρίδας και πανίδας έχουν καταχωρηθεί στη Λετονία. Στα κοινά είδη άγριας πανίδας και χλωρίδας στη Λετονία περιλαμβάνονται τα ελάφια, τα αγριογούρουνα, οι άλκεις, οι λύγκες, οι αρκούδες, οι αλεπούδες, οι κάστορες και οι λύκοι. Τα μη θαλάσσια μαλάκια της Λετονίας περιλαμβάνουν 159 είδη.
Φυτογεωγραφικά, η Λετονία μοιράζεται μεταξύ των περιφερειών της Κεντροευρωπαϊκής και της Βόρειας Ευρώπης της περιφέρειας της περιφέρειας στο Βορειοανατολικό Βασίλειο. Σύμφωνα με το WWF, η επικράτεια της Λετονίας ανήκει στην οικολογική περιοχή των Σαρματικών μικτών δασών. Το 56 τοις εκατό της επικράτειας της Λετονίας καλύπτεται από δάση, κυρίως σκωτσέζικα πεύκα, σημύδα και ερυθρελάτη.
Διάφορα είδη χλωρίδας και πανίδας θεωρούνται εθνικά σύμβολα. Η βελανιδιά (Quercus robur, λετονικά: ozols) και η φιλύρα (Tilia cordata, λετονικά: liepa) είναι τα εθνικά δένδρα της Λετονίας και το λευκάνθεμο (Leucanthemum vulgare, λετονικά: pīpene) το εθνικό λουλούδι. Η λευκή σουσουράδα (Motacilla alba, λετονικά: baltā cielava) είναι το εθνικό πουλί της Λετονίας. Το εθνικό έντομο είναι η πασχαλίτσα με δύο βούλες (Adalia bipunctata, λετονικά: divpunktu mārīte). Το κεχριμπάρι, η απολιθωμένη ρητίνη δέντρων, είναι ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά σύμβολα της Λετονίας. Στην αρχαιότητα, το κεχριμπάρι που βρέθηκε κατά μήκος της ακτής της Βαλτικής Θάλασσας ζητήθηκε από τους Βίκινγκς καθώς και εμπόρους από την Αίγυπτο, την Ελλάδα και τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Αυτό οδήγησε στην ανάπτυξη της οδού του Κεχριμπαρίου.
Αρκετά φυσικά καταφύγια προστατεύουν τα παρθένα τοπία με μια ποικιλία μεγάλων ζώων. Στο Εθνικό Πάρκο Πάπε, όπου έχουν επανεισαχθεί οι ευρωπαϊκοί βίσονες, τα άγρια άλογα και τα αναδημιουργημένα άουροχς, υπάρχει τώρα σχεδόν πλήρης υπερπανίδα που περιλαμβάνει επίσης άλκεις, ελάφια και λύκους.
Διοικητικές διαιρέσεις
μικρογραφία|360x360εσ|Οι ιστορικές περιοχές: η Κουρλάνδη με πορτοκαλί, η Σεμιγαλλία με πράσινο, η Σελόνια με καφέ, το Βίντζεμε με κίτρινο και η Λατγαλία με μπλε μικρογραφία|360x360εσ|Διοικητικές διαιρέσεις της Λετονίας
Η Λετονία είναι ένα ενιαίο κράτος, το οποίο επί του παρόντος χωρίζεται σε 110 δήμους ενός επιπέδου (λετονικά: novadi) και σε 9 δημοκρατικές πόλεις (λετονικά: republilikas pilsētas) με δικό τους δημοτικό συμβούλιο και διοίκηση, οι οποίες είναι το Ντάουγκαβπιλς, το Γιεκαμπίλς, η Γιέλγκαβα, η Γιούρμαλα, η Λιεπάγια, το Ρέζεκνε, η Ρίγα, η Βαλμιέρα και το Βέντσπιλς. Υπάρχουν τέσσερις ιστορικές και πολιτιστικές περιοχές στη Λετονία - η Κουρλάνδη, η Λατγαλία, το Βίντζεμε, και η Σεμιγαλλία οι οποίες αναγνωρίζονται στο Σύνταγμα της Λετονίας. Η Σελόνια, μέρος της Σεμιγαλλίας, θεωρείται μερικές φορές πολιτισμικά ξεχωριστή περιοχή, αλλά δεν αποτελεί μέρος κάποιας επίσημης διαίρεσης. Τα σύνορα των ιστορικών και πολιτιστικών περιοχών συνήθως δεν καθορίζονται ρητά και σε διάφορες πηγές μπορεί να διαφέρουν. Σε επίσημες διαιρέσεις, η περιφέρεια Ρίγα, η οποία περιλαμβάνει την πρωτεύουσα και τμήματα άλλων περιφερειών που έχουν ισχυρή σχέση με την πρωτεύουσα, περιλαμβάνεται επίσης συχνά στις περιφερειακές διαιρέσεις. π.χ. υπάρχουν πέντε περιοχές προγραμματισμού της Λετονίας (λετονικά: plānošanas reģioni), οι οποίες δημιουργήθηκαν το 2009 για την προώθηση της ισόρροπης ανάπτυξης όλων των περιφερειών. Κάτω από αυτή τη διαίρεση η περιφέρεια της Ρίγας περιλαμβάνει μεγάλα τμήματα περιοχών που παραδοσιακά ανήκουν στο Βίντζεμε, στην Κουρλάνδη και στη Σεμιγαλλία. Οι στατιστικές περιφέρειες της Λετονίας, οι οποίες δημιουργήθηκαν σύμφωνα με την ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων της ΕΕ, αντιγράφουν αυτό το τμήμα, αλλά χωρίζουν την περιφέρεια της Ρίγας σε δύο μέρη, με μόνη την πρωτεύουσα να αποτελεί χωριστή περιοχή.
Η μεγαλύτερη πόλη στη Λετονία είναι η Ρίγα, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη είναι το Νταουγκαβπίλς και η τρίτη μεγαλύτερη πόλη είναι η Λιεπάγια.
Πριν τις 1 Ιουλίου 2009, η Λετονία διαιρούταν σε 26 νομούς (apriņķis, πληθυντικός- apriņķi) (πιο συχνά - rajons (rajoni)) και 7 πόλεις (lielpilsētas; ενικός - lielpilsēta), οι οποίες φαίνονται με αστερίσκο:
Εκλογές
Η Λετονία είναι κοινοβουλευτική αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Η εκλογή του Προέδρου της Λετονίας γίνεται από το κοινοβούλιο (Saeima). Το κοινοβούλιο είναι μονοθάλαμο και αριθμεί 100 βουλευτές που εκλέγονται κάθε 4 χρόνια αναλογικά. Έδρα παίρνουν τα κόμματα που θα φτάσουν στο εκλογικό όριο του 5%.
Δικαίωμα ψήφου έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.
Αυτόν διαδέχθηκε στην προεδρία το 2019 ο Έγκιλς Λέβιτς.
Δημογραφία
Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 75,4 χρόνια (70,6 χρόνια οι άνδρες και 79,8 οι γυναίκες).
μικρογραφία|300x300εσ|Ο πληθυσμός της Λετονίας (σε εκατομμύρια) από το 1920 έως το 2014 Το συνολικό ποσοστό γονιμότητας το 2013 εκτιμήθηκε σε 1,52 παιδιά ανά γυναίκα, το οποίο είναι χαμηλότερο από το ποσοστό αντικατάστασης 2,1. Το 2016, το 40,9% των γεννήσεων ήταν σε ανύπαντρες γυναίκες. Το 2017, εκτιμάται ότι η Λετονία έχει τον χαμηλότερο λόγο αρσενικού προς θηλυκό στον συνολικό πληθυσμό, στο 0,86.
Εθνικές ομάδες
Τον Μάρτιο του 2011, οι Λετονοί αποτελούσαν το 62,1% του πληθυσμού, ενώ το 26,9% είναι Ρώσοι, το 3,3% είναι Λευκορώσοι το 2,2% είναι Ουκρανοί, το 2,2% είναι Πολωνοί, το 1,2% είναι Λιθουανοί, το 0,3% είναι Εβραίοι, το 0,3% ήταν Ρομά, το 0,1% ήταν Γερμανοί, το 0,1% ήταν Εσθονοί και το 1,3% ήταν άλλων εθνικοτήτων. 250 άτομα αναγνωρίζονται ως Λιβονιανοί (Βαλτική φυλή που προέρχεται από τη Λετονία). Υπήρχαν 290.660 μη-πολίτες που ζούσαν στη Λετονία ή το 14,1% των Λετονών κατοίκων, κυρίως εθνοτικοί Ρώσοι που έφθασαν μετά την κατοχή το 1940 καθώς και οι απόγονοί τους.
Σε ορισμένες πόλεις όπως το Νταουγκαβπίλς και το Ρέζεκνε οι εθνοτικοί Λετονοί αποτελούν μια μειονότητα του συνολικού πληθυσμού. Παρά το γεγονός ότι η αναλογία των Εθνοτικών Λετονών αυξάνεται σταθερά για περισσότερο από μια δεκαετία, οι Εθνοτικοί Λετονοί συνιστούν επίσης ελαφρώς λιγότερο από το ήμισυ του πληθυσμού της πρωτεύουσας της Λετονίας - Ρίγα.
Το ποσοστό των Εθνοτικών Λετονών μειώθηκε από το 77% (1.467.035) το 1935 στο 52% (1.387.757) το 1989. Το 2011, υπήρχαν ακόμα λιγότεροι Λετονοί από ότι το 1989, αν και το μερίδιο τους στο συνολικό πληθυσμό ήταν μεγαλύτερο - 1.285.136 άτομα (62.1% του πληθυσμού).
Γλώσσες
Η μόνη επίσημη γλώσσα της Λετονίας είναι τα Λετονικά, τα οποία ανήκουν στην υποομάδα των βαλτικών γλωσσών του βαλτοσλαβικού κλάδου της ινδοευρωπαϊκής γλωσσικής οικογένειας. Μια άλλη αξιοσημείωτη γλώσσα της Λετονίας είναι η σχεδόν εξαφανισμένη λιβονική γλώσσα του κλάδου της οικογένειας των Ουραλλίων, η οποία απολαμβάνει προστασία από το νόμο. Τα Λατγαλικά - που αναφέρεται είτε ως διάλεκτος είτε ως ξεχωριστή γλώσσα των Λετοικών, προστατεύεται επίσης επίσημα από τη νομοθεσία της Λετονίας, αλλά μόνο ως ιστορική διακύμανση της λετονικής γλώσσας. Τα ρωσικά, ευρέως ομιλούμενα κατά τη διάρκεια της σοβιετικής περιόδου, εξακολουθεί να είναι η πιο διαδεδομένη μειονοτική γλώσσα (περίπου το 34% την ομιλεί στο σπίτι, συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων που δεν είναι εθνοτικά Ρώσοι). Ενώ τώρα απαιτείται να μάθουν όλοι οι μαθητές τα λετονικά, τα περισσότερα σχολεία περιλαμβάνουν επίσης τα αγγλικά και τα γερμανικά ή τα ρωσικά στα προγράμματα σπουδών τους. Η αγγλική γλώσσα είναι ευρέως αποδεκτή στη Λετονία, ιδίως στον τομέα των επιχειρήσεων και του τουρισμού. Το 2014 υπήρχαν 109 σχολεία για τις μειονότητες που χρησιμοποιούν τη ρωσική ως γλώσσα διδασκαλίας για το 40% των μαθημάτων (το υπόλοιπο 60% των μαθημάτων διδάσκονται στη λεττονική γλώσσα).
Στις 18 Φεβρουαρίου 2012, η Λετονία πραγματοποίησε συνταγματικό δημοψήφισμα σχετικά με το αν θα υιοθετήσει τη ρωσική γλώσσα ως δεύτερη επίσημη γλώσσα. Σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, το 74,8% καταψήφισε την πρόταση, το 24,9% ψήφισε υπέρ και η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 71,1%.
Θρησκεία
μικρογραφία|Ο Καθεδρικός Ναός της Ρίγας Η μεγαλύτερη θρησκεία στη Λετονία είναι ο Χριστιανισμός (79%), και οι μεγαλύτερες θρησκευτικές ομάδες ήταν οι εξής: Στη δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου του 2010, το 38% των Λετονών πολιτών απάντησε ότι «πιστεύουν ότι υπάρχει Θεός», ενώ 48% απάντησαν ότι «πιστεύουν ότι υπάρχει κάποιο είδος πνεύματος ή δύναμης ζωής» και το 11% δήλωσε ότι «δεν πιστεύουν υπάρχει κάποιο είδος πνεύματος, Θεού ή δύναμης ζωής ».
Ο λουθηρανισμός ήταν πιο γνωστός πριν από τη σοβιετική κατοχή, και η θρησκεία αυτή εξασκούταν από το 60% των κατοίκων της χώρας λόγω ισχυρών ιστορικών δεσμών με τις σκανδιναβικές χώρες και επιρροής της Χάνσας και της Γερμανίας γενικότερα. Από τότε, ο λουθηρανισμός μειώθηκε σε λίγο μεγαλύτερο βαθμό από τον Ρωμαιοκαθολικισμό και στις τρεις χώρες της Βαλτικής. Η Ευαγγελική Λουθηρανική Εκκλησία, με περίπου 600.000 μέλη το 1956, επηρεάστηκε περισσότερο αρνητικά. Ένα εσωτερικό έγγραφο της 18ης Μαρτίου 1987, κοντά στο τέλος της κομμουνιστικής κυριαρχίας, μίλησε για μια ενεργό συμμετοχή που είχε συρρικνωθεί σε μόλις 25.000 άτομα στη Λετονία, αλλά από τότε η πίστη έχει αναβιώσει. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί της χώρας ανήκουν στη Λετονική Ορθόδοξη Εκκλησία, ένα ημιαυτόνομο σώμα στο πλαίσιο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το 2011, στη Λετονία ζούσαν 416 Εβραίοι και 319 Μουσουλμάνοι.
Υπάρχουν περισσότεροι από 600 λετονοί νεοπαγανιστές, οι Ντιεβτούρι, των οποίων η θρησκεία βασίζεται στη λετονική μυθολογία. Περίπου το 21% του συνολικού πληθυσμού δεν είναι συνδεδεμένο με συγκεκριμένη θρησκεία.
Εκπαίδευση και επιστήμες
Η λετονική πολιτική επιστήμης και τεχνολογίας ορίζει τον μακροπρόθεσμο στόχο - τη μετάβαση από την εργατική καταναλωτική οικονομία σε οικονομία βασισμένη στη γνώση. Μέχρι το 2020, η κυβέρνηση στοχεύει σε χρηματοδότηση 1,5% του ΑΕΠ για την έρευνα και την ανάπτυξη, με το ήμισυ των επενδύσεων να προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα. Η Λετονία αναπτύσσει το επιστημονικό δυναμικό της με βάση τις υπάρχουσες επιστημονικές παραδόσεις, ιδίως στην οργανική χημεία, την ιατρική χημεία, τη γενετική μηχανική, τη φυσική, την επιστήμη των υλικών και τις τεχνολογίες πληροφοριών. Ο μεγαλύτερος αριθμός εφευρέσεων, οι οποίες κατοχυρώνονται με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας τόσο σε εθνικό όσο και στο εξωτερικό, γίνονται στον κλάδο της ιατρικής χημείας.
Υγεία
Το λετονικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης είναι ένα καθολικό πρόγραμμα, το οποίο χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό μέσω της φορολογίας του δημοσίου. Είναι από τα χαμηλότερης κατηγορίας συστήματα υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη, λόγω των υπερβολικών χρόνων αναμονής για θεραπεία, της ανεπαρκούς πρόσβασης στα τελευταία φάρμακα και άλλων παραγόντων. Υπήρχαν 59 νοσοκομεία στη Λετονία το 2009, 94 το 2007 και 121 το 2006.
Οικονομία
Τον Ιανουάριο του 2009 στη Ρίγα πραγματοποιήθηκαν ταραχές αναφορικά με την οικονομική κρίση και τη λήψη μέτρων λιτότητας από την κυβέρνηση. Οι διαδηλωτές ζήτησαν τη διάλυση του Κοινοβουλίου, ενώ ο Πρόεδρος Βάλντις Ζάτλερς προειδοποίησε για προκήρυξη πρόωρων εκλογών, αν αποτύχει η Βουλή να ικανοποιήσει τα αιτήματα των πολιτών. Η κυβέρνηση μεταξύ άλλων προέβη σε περικοπές μισθών, με σκοπό να λάβει χρηματοδότηση ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων ευρώ από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την ΕΕ. Για τον ίδιο λόγο προχώρησε στην απόσυρση των λιγοστών στρατιωτών της (17) από το Κοσσυφοπέδιο, τον Αύγουστο του 2009.
Την 1η Ιανουαρίου 2014 η χώρα έγινε μέλος της ευρωζώνης. . Μέχρι την ημέρα εκείνη, το εθνικό νόμισμα της χώρας ήταν το Λατς.
Μεταφορές
Λειτουργεί σιδηροδρομικό δίκτυο, με ένα μικρό μέρος των αμαξοστοιχιών να είναι ηλεκτροκίνητες.
Οι αεροπορικές συγκοινωνίες εξυπηρετούνται κυρίως από το Διεθνές Αεροδρόμιο της Ρίγας. Επίσης υπάρχει ένα αεροδρόμιο στη Γιέλγκαβα. Σήμερα λειτουργούν συνολικά γύρω στα 50 αεροδρόμια. Τρία μεγάλα λιμάνια αποτελούν χώρο εξαγωγής για το ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο διοχετεύεται εκεί με αγωγούς.
Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ευρωπαϊκά κράτη Κατηγορία:Κράτη της Βαλτικής Κατηγορία:Κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κατηγορία:Χώρες μέλη του ΝΑΤΟ Κατηγορία:Πρώτο επίπεδο NUTS της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Σεισμός στην Κρήτη το 365
thumb|250px|Γράφημα της ανύψωσης που προκάλεσε ο σεισμός στη δυτική Κρήτη Ο σεισμός στην Κρήτη το 365 μ.Χ. έλαβε χώρα κατά την ανατολή του Ηλίου τις 21 Ιουλίου 365 με επίκεντρο κοντά στις ακτές της δυτικής Κρήτης. Ο σεισμός υπολογίζεται ότι είχε μέγεθος μεγαλύτερο από 8 ρίχτερ στην κλίμακα Ρίχτερ, υπολογίζεται μεταξύ 8,3 και 8,7 ρίχτερ, γεγονός που τον κατατάσσει ως τον ισχυρότερο σεισμό που έχει καταγραφεί στη Μεσόγειο. Ο σεισμός προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές στην κεντρική και νότια Ελλάδα, στη Λιβύη, στη Μικρά Ασία και την Αίγυπτο. Σχεδόν όλες οι πόλεις της Κρήτης καταστράφηκαν από το σεισμό. Το σεισμό ακολούθησε ένα τσουνάμι που προξένησε καταστροφές σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο, ιδίως στο Δέλτα του Νείλου και την Αλεξάνδρεια, όπου σκότωσε χιλιάδες και έφτασε σχεδόν 3 χιλιόμετρα στην ενδοχώρα. Επίσης προκάλεσε την ανύψωση της δυτικής Κρήτης μέχρι και 9 μέτρα. Ο σεισμός είχε μεγάλο αντίκτυπο στους ανθρώπους στο τέλος της αρχαιότητας και αναφέρεται από μεγάλο αριθμό έργων διαφόρων συγγραφέων.
Ο σεισμός
Η Ελλάδα είναι μια ιδιαίτερα σεισμογενής χώρα, καθώς βρίσκεται σε μία σύνθετη τεκτονική ζώνη, ανάμεσα στην Αφρικανική, στην Ευρασιατική και στην τεκτονική πλάκα της Ανατολίας, ενώ μέρος της νότιας Ελλάδας βρίσκεται στην πλάκα του Αιγαίου. Η πλάκα της Ανατολίας σπρώχνει την πλάκα του Αιγαίου προς τα νοτιοδυτικά με ταχύτητα 3 εκατοστών το χρόνο ως προς την Ευρασιατική πλάκα, ενώ η Αφρικανική πλάκα βυθίζεται κάτω από την πλάκα του Αιγαίου με ρυθμό 4 εκατοστών το χρόνο στην Ελληνική Τάφρο, νότιας της Κρήτης. . Το σύνολο σχεδόν του ελλαδικού χώρου υπόκειται σε εφελκυστικές τάσεις. Ο σεισμός του 365 έλαβε χώρα στο δυτικό τμήμα της ελληνικής τάφρου.
Αν ο σεισμός ήταν αποτέλεσμα της βύθισης της πλάκας της Αφρικής κάτω από την πλάκα του Αιγαίου, τότε οφείλεται σε ένα ρήγμα μήκους 160 χιλιομέτρων το οποίο ολίσθησε κατά μέσο όρο περίπου 9 μέτρα. Ένας τέτοιος σεισμός δεν έχει επαναληφθεί από τότε πιθανόν επειδή οι δύο πλάκες είναι σε μεγάλο βαθμό αποσυζευγμένες και η σχετική τους κίνηση γίνεται χωρίς την πρόκληση σεισμών στο 90% της έκτασής τους σύμφωνα με στοιχεία των τελευταίων 100 ετών. Σύμφωνα με μια άλλη άποψη, το σεισμογόνο ρήγμα του σεισμού του 365 είναι ένα ρήγμα μήκους 100 χιλιόμετρων ανάμεσα στην Ελληνική Τάφρο και τις ακτές της Κρήτης, το οποίο ολίσθησε περίπου 20 μέτρα σχεδόν σε όλο του το μήκος. Υπολογίζεται ότι στο ρήγμα συσσωρεύεται αρκετή τάση για να δημιουργήσει ένα τέτοιο σεισμό περίπου κάθε 5.000 χρόνια, αν και κανένα άλλο γεγονός συγκρίσιμης σφοδρότητας δεν έλαβε χώρα στην ανατολική Μεσόγειο τα τελευταία 14.000 χρόνια, υποδηλώνοντας πως ο συγκεκριμένος σεισμός ήταν ασυνήθιστα σφοδρός. Τέτοια ρήγματα υπάρχουν και σε άλλα σημεία της ζώνης καταβύθισης, ένα τέτοιο ρήγμα θεωρείται ότι προκάλεσε το μεγάλο σεισμό του 1303, ο οποίος προξένησε επίσης ένα μεγάλο τσουνάμι.
Το τσουνάμι
Ο σεισμός προκάλεσε τσουνάμι το οποίο προξένησε πολλές καταστροφές σε όλη την ανατολική Μεσόγειο, ιδίως στην Κρήτη και το δέλτα του Νείλου. Στη νοτιοδυτική Κρήτη τα κύματα από το σεισμό υπολογίζεται ότι είχαν ύψος 12 μέτρων. Το ύψος των κυμάτων ήταν μεγάλο και στο δέλτα του Νείλου, όπου υπολογίζεται ότι στην Αλεξάνδρεια έφτασε τα 9,5 μέτρα, ενώ σε γειτονικές πόλεις 7,1, 4,9 και 2 μέτρα. Στην Αλεξάνδρεια τα νερά αρχικά υποχώρησαν και έτσι κάτοικοι της πόλης πήγαν να μαζέψουν ψάρια και άλλα ζώα εκεί όπου πριν ήταν η θάλασσα. Τα νερά επέστρεψαν με τόσο μεγάλη ορμή ώστε μετέφεραν μεγάλα πλοία στις οροφές σπιτιών, ενώ άλλα πλοία βρέθηκαν σχεδόν τρία χιλιόμετρα στην ενδοχώρα. Ο Αμμιανός Μαρκελλίνος υπολόγισε πως περίπου 10.000 άνθρωποι πέθαναν μόνο στην Αλεξάνδρεια. Αναλυτικά ο Μαρκελλίνος αναφέρει:
Παραπομπές
Κρητη 0365 Κατηγορία:Ιστορία της Κρήτης Κατηγορία:Ύστερη Αρχαιότητα
Ζαρά
Σύμφωνα με το Βιβλίο της Γενέσεως ο Ζαρά ήταν ο γιος της Θάμαρ και του Ιούδα, και δίδυμος αδελφός του Φαρές. Το κείμενο αναφέρει ότι ονομάστηκε Ζαρά γιατί όταν έβγαλε το χέρι του έξω πριν γεννηθεί, η μαία το έδεσε μια κόκκινη κλωστή. Αν και όλες οι άλλες χρήσεις της λέξης zerah στη Βίβλο μεταφράζονται ως ανατολή, εδώ το όνομα υπονοεί το έντονο κόκκινο χρώμα της κλωστής, που είναι το αρχικό χρώμα όταν ανατέλλει ο ήλιος.
Άλμπα Σίλβιος
Ο Άλμπα Σίλβιος, λατιν.: Alba Silvius (λέγεται ότι βασίλευσε το διάστημα 1028 - 989 π.Χ.) ήταν στη ρωμαϊκή μυθολογία ο 5ος απόγονος του Αινεία και 5ος βασιλιάς της Άλμπα Λόνγκα. Ήταν γιος του Λατίνου Σίλβιου και πατέρας του Άτυος. Βασίλευσε τριάντα εννέα χρόνια.
Ζαρά
Ο Ζαρά αναφέρεται επίσης ως πρόγονος του Άχαρ, ο οποίος λιθοβολήθηκε μέχρι θανάτου, όπως αναφέρεται στον Ιησού του Ναυή (7:18 και 7:24, όπου ονομάζεται υιός Ζαρά, παραλείποντας πατέρα και παππού).
Η Βίβλος επίσης αναγνωρίζει τον Ζαρά ως ιδρυτή μίας από τις φατρίες της Φυλής του Συμεών
Άλμπα Σίλβιος
Μεταγενέστερη παράδοση
Στο ψευδοϊστορικό έργο Ιστορία του βασιλείου της Βρετανίας του Τζέφρεϊ του Μόνμαουθ (c. 1136), ο βρετανός βασιλιάς Έβραυκος έστειλε τις τριάντα κόρες του στον Άλμπα Σίλβιο, όπου παντρεύτηκαν μεταξύ των (απογόνων των Τρώων) ευγενών, καθώς οι Λατίνες και οι Σαβίνες αρνήθηκαν να συναναστραφούν μαζί τους. Ο Άλμπα Σίλβιος βοήθησε τους είκοσι γιους του Εβραύκου (εκτός από τον Βρούτο Γκρήνσιλντ ) στην κατάκτηση της Γερμανίας. Ο Τζέφρεϊ δίνει το όνομα του γιου και του διαδόχου του ως «Sylvius Epitus», αντί για Άτυς.
Βιβλιογραφικές αναφορές
Κατηγορία:Βασιλείς της Άλβα Λόνγκα
Ζαρά
Κοινῶς ἐπαινῶ σπέρμα κοινὸν Ἰούδα Φαρὲς Ζαρά τε, τοὺς διδύμους συγγόνους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πρόσωπα της Παλαιάς Διαθήκης Κατηγορία:Άγιοι της Κυριακής των Προπατόρων Κατηγορία:Χριστιανοί άγιοι από την Παλαιά Διαθήκη
Σωρανός ο Εφέσιος
Ο Σορανός από την Έφέσο ήταν αρχαίος Έλληνας γιατρός. Έζησε περ. το 100 μ.Χ. στην Ρώμη. Θεωρείται ο πιο σημαντικός εκπρόσωπος της προγαληνικής περιόδου της αρχαίας ιατρικής.
Βιογραφία
Ο Σορανός ήταν γιος του Μαιάνδρου και της Φοίβης. Σπούδασε στην Έφεσο και στην Αλεξάνδρεια. Εργάστηκε στην Ρώμη επί Τραϊανού και Αδριανού. Ανήκε στην μεθοδική σχολή, και μάλιστα ηταν ο αξιολογότερος εκπρόσωπος της Μεθοδικής Σχολής, ώστε αποκλήθηκε από τον Καίλιο Αυρηλιανό methodicorum princeps (Άρχων των Μεθοδικών) .Συνέταξε πολυάριθμα ιατρικά και άλλα συγγράμματα, τα οποία διασώθηκαν αποσπασματικά μέχρι σήμερα. Στα κείμενα αυτά διαπραγματεύεται γυναικολογικές ασθένειες, ιατρικά θέματα της αναπαραγωγής, χρόνιες παθήσεις, θέματα της υγιεινής και της χειρουργικής. Αντίθετα με τους άλλους μεθοδικούς έδινε ιδιαίτερη σημασία στην ανατομία. Άλλα έργα του που διασώθηκαν είναι μια βιογραφία του Ιπποκράτη, ένα ετυμολογικό λεξιλόγιο των μερών του σώματος, καθώς και φιλοσοφικά δοκίμια περί της ψυχής, το οποίο χρησιμοποίησε και ο Τερτυλλιανός στο έργο του De anima. Ο κλάδος όμως της ιατρικής όπου διακρίθηκε ήταν η γυναικολογία. Στο έργο του Περί γυναικείων, ένα εγχειρίδιο γυναικολογίας και μαιευτικής σε 4 βιβλία, γινόταν λόγος για τις μαίες, για τα γεννητικά όργανα της γυναίκας, για τα καταμήνια, για τη σύλληψη, για την εγκυμοσύνη, για τον τοκετό, για την περιποίηση του νεογνού και της λεχώνας, για τις γυναικείες νόσους. Είναι φανερό ότι ο Σορανός «ασχολήθηκε με τρόπο επιστημονικό με τη γυναικολογία.» Δίκαια λοιπόν τον χαρακτήρισαν «ως τον μεγαλύτερο γυναικολόγο της αρχαιότητας»
Έργα
Στα λατινικά έχει διασωθεί το έργο Περὶ ὀξέων καὶ χρονίων παθῶν από τον Καίλιο Αυρήλιο υπό τον τίτλο De morbis acutis et chronicis. Πρόκειται για ένα έργο αρκετά σημαντικό καθώς παρέχει αρκετά στοιχεία για οδοντικά προβλήματα τα οποία εξελίσσονται σε χρόνιες παθολογικές καταστάσεις.
Σωζόμενα κείμενο: Johannes Ilberg, Sorani Gynaeciorum libri IV, De signis fracturarum, De fasciis, Vita Hippocratis secundum Soranum, Corpus medicorum Graecorum 4, Berlin, 1927. (online) (περιέχει τα Γυναικεία, το Περί Σημείων Καταγμάτων, το περί Επιδέσμων και το Ιπποκράτους Γένος και Βίος)
Βιβλιογραφία και έργο
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες ιατροί Κατηγορία:Αρχαίοι Εφέσιοι Κατηγορία:Γυναικολόγοι
Α.Ο. Καβάλα
Ο Αθλητικός Όμιλος «Καβάλα» (Α.Ο.Κ.) είναι αθλητικός σύλλογος με έδρα την Καβάλα. Ιδρύθηκε το 1965, έπειτα από τη συγχώνευση τριών σωματείων της πόλης, του Ηρακλή, των Φιλίππων και της Α.Ε.Κ. Διαθέτει τμήματα ποδοσφαίρου, καλαθοσφαίρισης, πετοσφαίρισης, στίβου, καράτε (kyokushin karate) και ράγκμπι λιγκ.
Ιστορία
Η συμφωνία για την ίδρυση του συλλόγου επετεύχθει επί δημαρχίας του Κωνσταντίνου Τσολάκη, ο οποίος παρενέβει στη διαδικασία, καθώς υπήρχε δισταγμός από μερικούς ιθύνοντες εκ των τριών σωματείων της πόλης, του Ηρακλή, των Φιλίππων και της Α.Ε.Κ, ενώ στις διαπραγματεύεις εξέφρασαν γνώμη και οι ποδοσφαιριστές, η οποία και εισακούστηκε. Το καταστατικό της ίδρυσης του συλλόγου επικυρώθηκε από το Πρωτοδικείο στις 24 Σεπτεμβρίου 1965, ενώ 5 μέλη από καθένα από τα προηγούμενα τρία σωματεία συγκροτούσαν τη 15μελή διοίκηση του συλλόγου. Εκτός από το ποδόσφαιρο, ο σύλλογος έπειτα δραστηριοποιήθηκε και στο στίβο, στην καλαθοσφαίριση, στην πετοσφάιριση και στην πυγμαχία.
Τμήμα ποδοσφαίρου
Το ποδοσφαιρικό τμήμα του Α.Ο. Καβάλα είναι ποδοσφαιρικό σωματείο το οποίο δημιουργήθηκε το 1965, έπειτα από συγχώνευση τριών σωματείων της πόλης της Καβάλας. Διεξάγει τους εντός έδρας αγώνες του στο Δημοτικό Στάδιο «Ανθή Καραγιάννη».
Επίσης, από το 2014, ο σύλλογος διοργανώνει κάθε χρόνο το τουρνουά ακαδημιών ποδοσφαίρου «Χρήστος Μπάτσης».
Τμήμα καλαθοσφαίρισης
Το τμήμα καλαθοσφαίρισης ανδρών του συλλόγου δημιουργήθηκε τη δεκαετία του '70, ενώ το 2003 συγχωνεύτηκε μαζί με τα αντίστοιχα τμήματα του Αστέρα και του Ηρακλή Ποταμουδίων Καβάλας, δημιουργώντας την Ένωση Καλαθοσφαίρισης Καβάλας. Το τμήμα ξεκίνησε το 2017 και πάλι τη λειτουργία του, έπειτα από 14 χρόνια.
Τα τμήματα υποδομών μετέχουν στις κατηγορίες της Ένωσης Καλαθοσφαιρικών Σωματείων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (Ε.ΚΑ.Σ.Α.ΜΑ.Θ.).
Τμήμα πετοσφαίρισης ανδρών
Το τμήμα πετοσφαίρισης ανδρών του Α.Ο. Καβάλα, με έτος ίδρυσης το 1969, διαλύθηκε το 2006 και επαναλειτούργησε την ίδια περίοδο. Εδρεύει στο Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο Καλαμίτσας «Αλεξάνδρα Δήμογλου». Η ομάδα μετέχει στη Β΄ Εθνική κατηγορία.
Τμήμα πετοσφαίρισης γυναικών
Το τμήμα πετοσφαίρισης γυναικών του Α.Ο. Καβάλα διαλύθηκε και επανιδρύθηκε το 2002. Εδρεύει στο Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο Καλαμίτσας «Αλεξάνδρα Δήμογλου». Η ομάδα μετείχε στο Δυτικό Όμιλο της Β΄ Εθνικής κατηγορίας. Πλέον αγωνίζεται στην Α2 Εθνική κατηγορία.
Τμήμα στίβου
Κατά την αξιολόγηση των ελληνικών συλλόγων στίβου που εκδίδει κάθε Νοέμβριο ο Σ.Ε.Γ.Α.Σ. ο σύλλογος της Καβάλας έχει αξιολογηθεί ως ακολούθως πανελλαδικά:
Το τμήμα δραστηριοποιείται στο Δημοτικό Στάδιο «Ανθή Καραγιάννη».
Τμήμα καράτε
Το τμήμα καράτε (kyokushin karate) του Α.Ο. Καβάλα κατέχει διακρίσεις σε εθνικό επίπεδο.
Τμήμα ράγκμπι
thumb|100px|Λογότυπο Η ομάδα προήλθε από την προσθήκη του συλλόγου «Τιτάνες Καβάλας» στη δύναμη του Α.Ο. Καβάλα.
Ο σύλλογος διοργανώνει κάθε χρόνο το τουρνουά «Kavala Beach Rugby», στο οποίο λαμβάνουν μέρος ομάδες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Από το 2016 συμμετέχει στα πρωταθλήματα της Ε.Ο.Μο.Π., αρμόδιας ομοσπονδίας για το ράγκμπυ λιγκ.
Την περίοδο 2016-2017 συμμετείχε στις διργανώσεις ράγκμπυ λιγκ 13 και 9 παικτών, ενώ την περίοδο 2017-2018 συμμετείχε στο πρωτάθλημα 9 παικτών.
Έμβλημα
Το έμβλημα του συλλόγου είναι η αρχαία τριήρης, σχεδιασμένη από τον Χρήστο Μπάτση. Το πανί συμβολίζει τη διοίκηση του συλλόγου, τα κουπιά συμβολίζουν τους παίκτες που τον απαρτίζουν, ενώ ο άνεμος αποτελεί τους φιλάθλους του.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Κατηγορία:Αθλητικοί σύλλογοι Καβάλας Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1965 Κατηγορία:Ελληνικοί σύλλογοι πετοσφαίρισης Κατηγορία:Ελληνικοί σύλλογοι στίβου Κατηγορία:Ελληνικοί σύλλογοι ράγκμπι λιγκ Κατηγορία:Σωματεία Ε.Σ.ΠΕ.ΘΡ.ΑΝ.ΜΑΚ.
Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ
Ο Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ (περσικά: محمود احمدی‌نژاد) (28 Οκτωβρίου 1956) είναι Ιρανός πολιτικός. Ήταν ο έκτος πρόεδρος του Ιράν, από το 2005 ως το 2013. Πριν γίνει πρόεδρος, ο Αχμεντινετζάντ είχε εκλεγεί δήμαρχος της Τεχεράνης το 2003 και γενικός κυβερνήτης της επαρχίας Αρνταμπίλ. Ανήκει στο Κόμμα της Ισλαμικής Κοινότητας Μηχανικών. Οι συντηρητικές θέσεις και οι κατά καιρούς δηλώσεις του έχουν προκαλέσει ποικίλα σχόλια και αντιδράσεις. Τον διαδέχθηκε στην προεδρία ο Χασάν Ρουχανί.
Πολιτική καριέρα
Ο Αχμεντινετζάντ ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα τη δεκαετία του 1980, ως κυβερνήτης των πόλεων Μακού και Κόι στην επαρχία του Δυτικού Αζερμπαϊτζάν.
Εκλογή στην προεδρία 2005
Ήταν δήμαρχος Τεχεράνης από τις 3 Μαΐου του 2003 ως τις 28 Ιουνίου του 2005 και θεωρείται από πολλούς ως ακραίος συντηρητικός σε θρησκευτικά ζητήματα. Εξελέγη Πρόεδρος στις 24 Ιουνίου του 2005, στον δεύτερο γύρο των εκλογών, κερδίζοντας τον πρώην Πρόεδρο Αλί Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί. Ορκίστηκε στο αξίωμα αυτό στις 3 Αυγούστου του 2005, με αντιπρόεδρο τον Παρβίζ Νταγούντι. Ο Αχμεντινετζάντ κέρδισε ποσοστό 61,69% των ψήφων, ενώ η επίσημη συμμετοχή στις εκλογές ήταν της τάξεως του 59,6%. Σε μια κίνηση με συμβολική σημασία, φίλησε το χέρι του ανώτερου θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.
Επανεκλογή 2009
Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 12 Ιουνίου 2009. Με καταμετρημένα τα δύο τρίτα των ψηφοδελτίων, το πρακτορείο Ειδήσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος Αχμεντινετζάντ ήταν ο νικητής των εκλογών, με 66% των ψήφων. Ο αντίπαλός του, Μιρ-Χοσεΐν Μουζαβί έλαβε το 33% των ψήφων.
Η αντιπολίτευση κατήγγειλε νοθεία και οι υποστηρικτές της προχώρησαν σε (αρχικά ειρηνικές) διαδηλώσεις στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις, μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων, στις 13 Ιουνίου. Παράλληλα, υποστηρικτές του νικητή των εκλογών έκαναν τις δικές τους πορείες στην Τεχεράνη, πανηγυρίζοντας τη νίκη του Αχμεντινετζάντ.
Στις 4 Αυγούστου 2010, τοπικό τηλεοπτικό δίκτυο μετέδωσε πως αυτοκινητοπομπή που μετέφερε τον Αχμεντινετζάντ δέχθηκε βομβιστική επίθεση, αλλά ο ίδιος ο Ιρανός πρόεδρος δεν αντιμετώπισε κάποιο πρόβλημα. Αργότερα την ίδια μέρα ο Αχμεντινετζάντ εμφανίστηκε ζωντανά στην ιρανική τηλεόραση, ενώ η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε πως δεν συνέβη καμία επίθεση και πως η σύγχυση, που αναπαράχθηκε σε όλον τον κόσμο, προκλήθηκε από πυροτέχνημα που εξερράγη.
Πολιτικές θέσεις και κριτική
Από το ξεκίνημα της θητείας του, ως πρόεδρος, υποστηρίζει την άποψη πως η βελτίωση των σχέσεων του Ιράν με τη Δύση δεν είναι απαραίτητο στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής. Παράλληλα στήριξε θερμά το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, αγνοώντας τις διεθνείς αντιδράσεις. Έχει προκαλέσει την αντίδραση της διεθνούς κοινής γνώμης προβαίνοντας σε προκλητικές δηλώσεις, όπως για παράδειγμα αρνούμενος το Ολοκαύτωμα. Με φραστικές απειλές κατά του Ισραήλ ή των ΗΠΑ πιστεύεται ότι έχει καλλιεργήσει κλίμα έλλειψης εμπιστοσύνης, περιπλέκοντας έτσι ακόμα περισσότερο το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος. Στις 26 Οκτωβρίου 2005, κατά τη διάρκεια συνεδρίου με θέμα «Ο κόσμος χωρίς τον σιωνισμό» υποστήριξε πως «όπως είπε ο ιμάμης (Χομεϊνί), το καθεστώς που έχει καταλάβει την Ιερουσαλήμ θα πρέπει να εξαλειφθεί από τις σελίδες της ιστορίας». Από αρκετά μέσα υποστηρίχθηκε πως ο ηγέτης του Ιράν απηύθυνε κάλεσμα για την «εξάλειψη του Ισραήλ από τον χάρτη», γεγονός που από άλλους αναλυτές ερμηνεύτηκε ως αποτέλεσμα εσφαλμένης ή σκόπιμα διαστρεβλωμένης μετάφρασης της δήλωσης του Αχμεντινετζάντ.
Στις 2 Μαρτίου του 2008 πραγματοποίησε την πρώτη επίσκεψη Ιρανού ηγέτη στο γειτονικό Ιράκ.
Στο εσωτερικό έχει κατηγορηθεί από ομάδες αντιφρονούντων πως ήταν ανακριτής και βασανιστής κατά τη δεκαετία του 1980.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πρόεδροι του Ιράν Κατηγορία:Αντισιωνισμός
Ολίβια Χακ
Η Ολίβια Χακ (αγγλική γλώσσα: Olivia Catherine Hack, 16 Ιουνίου 1983) είναι Αμερικανίδα ηθοποιός.
Γεννήθηκε στο Μπέβερλι Χιλς (Καλιφόρνια).
Εξωτερικοί συνδέσμοι
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί φωνής
Πανεπιστήμιο της Νοτρ Νταμ
To Πανεπιστήμιο της Νοτρ Νταμ (αγγλικά: University of Notre Dame du Lac) είναι ιδιωτικό καθολικό ερευνητικό πανεπιστήμιο στην πόλη Νοτρ Νταμ της Ιντιανας των ΗΠΑ. Το πανεπιστήμιο βρίσκεται σε έκταση 1261 εκταρίων. Ιδρύθηκε στις 26 Νοεμβρίου 1842 από τον Έντουαρντ Σορίν, ο οποίος ήταν ο πρώτος πρύτανης του πανεπιστημίου. Το πανεπιστήμιο θεωρείται από τα καλύτερα στις ΗΠΑ, ειδικά για τις προπτυχιακές σπουδές.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πανεπιστήμια στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Transport for London
Transport for London (συντομ. TfL, μτφρ. Συγκοινωνίες για το Λονδίνο) είναι το όνομα του φορέα που έχει συστήσει ο Δήμαρχος του Λονδίνου προκειμένου να ελέγχει και να συντονίζει καλύτερα τις δημόσιες μεταφορές στην πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου. Ο φορέας αυτός είναι υπεύθυνος για την πλειονότητα των μέσων μαζικής μεταφοράς στην πόλη και έχει ως στόχο την υλοποίηση της στρατηγικής μεταφορών που καθορίζει ο Δήμαρχος.
9885 Linux
Πηγές
Κατηγορία:Αστεροειδείς Κύριας Ζώνης
Transport for London
Σύσταση, αρμοδιότητες
Ο Οργανισμός αυτός συστάθηκε το 2000. Στις αρμοδιότητές του υπάγονται:
Ο οργανισμός έχει στην ιδιοκτησία του και διατηρεί σε λειτουργία το Μουσείο Μεταφορών του Λονδίνου στο Κόβεντ Γκάρντεν, ενώ στο Άκτον λειτουργεί ένα "παράρτημά" του, υπό μορφήν αμαξοστασίου, στο οποίο περιλαμβάνονται εκθέματα τα οποία δεν είναι δυνατό να εκτεθούν στο κυρίως μουσείο, όπως οχήματα δρόμου, τραίνα, συλλογές επιγραφών σήμανσης καθώς και διαφημιστικά. Το παράρτημα είναι ανοικτό μόνο ορισμένα Σαββατοκύριακα κάθε χρόνο. Στη γραμμή "Metropolitan" του μετρό, επίσης, τροχοδρομούν περιστασιακά ορισμένα από τα παλαιά τραίνα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μεταφορές στο Λονδίνο
1063 Ακβιλεγία
Η Ακβιλεγία (Aquilegia) είναι ένας αστεροειδής που περιφέρεται στην εσωτερική περιοχή της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών και έχει απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 10,931. Ανακαλύφθηκε το 1925 από τον Γερμανό αστρονόμο Καρλ Ράινμουτ, που παρατηρούσε από τη Χαϊδελβέργη, και πήρε το όνομά του από το ομώνυμο γένος φυτών (επιστημονική ονομασία).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ακβιλεγια
Σανκάρα Βαριγιάρ
Ο Σανκάρα Βαριγιάρ (Śaṅkara Vāriyar, π. 1500 - π. 1560 ) ήταν αστρονόμος-μαθηματικός της σχολής αστρονομίας και μαθηματικών της Κεράλα. Η οικογένειά του απασχολούταν ως βοηθοί ναών στον ναό του Σίβα στο Τρκουταβέλι κοντά στο σύγχρονο Οτταπαλάμ.
Ενασχόληση με τα μαθηματικά
Διδάχθηκε κυρίως από τον Νιλακάνθα Σομαγιάτζι (1444-1544), συγγραφέας του Ταντρασαμγκράχα και τον Τζιεσθαντέβα (1500-1575), συγγραφέας του Γιουκτιμπάσα. Άλλοι δάσκαλοι του Σανκάρα περιλαμβάνουν τον Νετραναραγιάνα, προστάτης του του Νιλακάνθα Σομαγιάτζι και τον Τσιτραμπάνου, συγγραφέας αστρονομικών συνθηκών που χρονολογούνται από το 1530 και με μικρή εργασία με λύσεις και αποδείξεις για αλγεβρικές εξισώσεις.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ινδοί μαθηματικοί
Μαρία Λουίζα της Ισπανίας, δούκισσα της Λούκκα
Η Μαρία Λουίζα (Maria Luisa di Borbone-Spagna, 6 Ιουλίου 1782 - 13 Μαρτίου 1824) από τον Οίκο των Βουρβόνων-Ισπανίας ήταν πριγκίπισσα της Ισπανίας και με τον γάμο της έγινε βασίλισσα της Ετρουρίας, δηλ. της Τοσκάνης (1801-1803). Έπειτα έγινε δούκισσα της Λούκκα.
Βιογραφία
Η Μαρία Λουίζα Ιωσηφίνα Αντωνία Βικεντία ήταν η τρίτη (επιζήσασα) κόρη του Καρόλου Δ΄ της Ισπανίας και της Μαρίας Λουίζας των Βουρβόνων-Ισπανίας, κόρης του Φιλίππου, Δούκα της Πάρμας.
Έζησε μια ευτυχισμένη παιδική ηλικία, αφού ήταν η αγαπημένη κόρη των γονιών της. Όταν ήρθε ο εξάδελφος της, Λουδοβίκος της Πάρμας, να σπουδάσει στην Ισπανία, οι γονείς της ενθουσιάστηκαν από τον γοητευτικό νέο, προτείνοντας του να τον παντρέψουν με τη μεγαλύτερη κόρη, Μαρία Αμαλία. Ο Λουδοβίκος όμως, αφού γνώρισε όλες τις πριγκίπισσες, επέλεξε τη Μαρία Λουίζα, διότι ήταν όμορφη, καλοδιάθετη και χαρούμενη, σε αντίθεση με τις μελαγχολικές αδελφές της.
Ο Κάρολος δεν του χάλασε χατίρι και συμφώνησε με τον γάμο του Λουδοβίκου με τη Μαρία Λουίζα, που ήταν μελαχρινή με μαύρα μαλλιά, καστανά μάτια και λεπτή μύτη. Παντρεύτηκαν στις 25 Αυγούστου 1795, ενώ η μεγάλη αδελφή της Μαρία Αμαλία παντρεύτηκε την ίδια ημέρα τον θείο τους Αντώνιο Πασχάλιο της Ισπανίας.
Σύντομα όμως μαθεύτηκε το γεγονός της ασθένειας τού συζύγου της από συνεχείς κρίσεις επιληψίας, κάτι που χάλασε τη διάθεση της. Υπέφερε λόγω παιδικού ατυχήματος, αφού είχε χτυπήσει το κεφάλι του σε ένα μαρμάρινο τραπέζι. Ήθελαν να επιστρέψουν στα πατρικά εδάφη τού συζύγου της στην Πάρμα, αλλά ο πατέρας της, έχοντας φόβο σχετικά με τις συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή λόγω του Ναπολέοντα Βοναπάρτη, δεν τους το επέτρεπε. Το 1800 το ζεύγος συμπεριλήφθηκε στον μεγάλο πίνακα του Γκόγια, ο οποίος ζωγράφισε όλη την οικογένεια του Καρόλου Δ΄.
Ο Ναπολέων που είχε κατακτήσει ολόκληρη την Ιταλία, θέλοντας να εξασφαλίσει τη συμμαχία της Ισπανίας, παραχώρησε στη Μαρία Λουίζα και στον σύζυγό της το νέο βασίλειο της Ετρουρίας (Τοσκάνης).
Βασίλισσα της Ετρουρίας
thumb|left|200px|Η Μαρία Λουίζα, Αντιβασίλισσα της Ετρουρίας, με τον γιο της Κάρολο Λουδοβίκο. Νόμισμα του 1803. Αυτή στάθηκε απρόθυμη να το δεχτεί και ο Ναπολέων Α΄ την κάλεσε με τον σύζυγο της στο Παρίσι. Αρχικά ήταν απρόθυμη να πάει στην πόλη, όπου πριν από επτά χρόνια εκτελέσθηκαν ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ της Γαλλίας και η Μαρία Αντουανέττα. Τελικά μόλις η Μαρία Λουίζα και ο σύζυγός της έφθασαν- μετά από πίεση του πατέρα της- προκάλεσαν άσχημη εμφάνιση στον λαό του Παρισιού, λόγω των ενδυμάτων τους που ήταν ισπανικά και ξεπερασμένης μόδας. Αντιπαθήθηκε στην αρχή περισσότερο αυτή, ενώ έγινε συμπαθητικότερος ο σύζυγός της, αλλά σύντομα όταν τη γνώρισαν καλύτερα, άλλαξαν γνώμη για το πρόσωπό της.
Το ζευγάρι έμεινε τρεις εβδομάδες στο Παρίσι και στη συνέχεια αναχώρησαν για την Τοσκάνη: στην Πιατσέντσα συνάντησαν και χαιρέτησαν του γονείς του Λουδοβίκου, που έκπληκτοι παρατήρησαν ότι ο γιος τους είχε αρχίσει να μιλάει σπαστά τα ιταλικά. Μόλις έφθασαν στη Φλωρεντία εγκαταστάθηκαν στα παλιά Ανάκτορα Πίττι των Μεδίκων, που είχαν εγκαταλειφθεί μετά τον θάνατο του τελευταίου μεγάλου δούκα των Μεδίκων Φερδινάνδου.
Ο λαός τους δέχτηκε με μεγάλη δυσπιστία, γιατί τους θεωρούσε όργανα των Γάλλων. Εν τω μεταξύ, η κατάσταση του Λουδοβίκου χειροτέρευσε: οι επιληψίες του ήταν χωρίς αρχή και τέλος. Το 1802, προσκλήθηκαν στη Μαδρίτη στον διπλό γάμο του αδελφού της Μαρίας Λουίζας, Φερδινάνδου, με τη Μαρία Αντωνία της Νάπολης και Σικελίας, και της αδελφής της, Μαρίας Ισαβέλλας, με τον Φραγκίσκο Α΄ των Δύο Σικελιών. Αυτή αρνήθηκε, τόσο λόγω της ασθένειας της συζύγου της, όσο και της προχωρημένης εγκυμοσύνης της στο δεύτερο παιδί της.
Στο καράβι λίγο πριν την εγκυμοσύνη αρρώστησε βαριά, αλλά σώθηκε από θαύμα μαζί με τη νεογέννητη κόρη της. Όταν συνήλθε και πήγαν για τον γάμο έφθασαν πολύ αργά. Ο Λουδοβίκος έμαθε τον θάνατο του πατέρα του, οπότε συντετριμμένος ψυχολογικά εκτός από την αρρώστια του ήθελε επειγόντως να επιστρέψει στη Νάπολη, προκειμένου να διεκδικήσει τα εδάφη του.
Ο λαός της Φλωρεντίας δεν είχε ιδέα για την αρρώστια που βασάνιζε τον Λουδοβίκο, αφού η σύζυγός του, που είχε αναλάβει την απόλυτη εξουσία, προσπαθούσε με κάθε μέσο να την κρύψει. Τελικά ο θάνατος τον βρήκε τον Μάιο του 1803. Έτσι σε ηλικία μόλις 20 ετών η Μαρία Λουίζα ήταν χήρα με δύο μωρά· άρχισε να υποφέρει από νευρικές κρίσεις. Προσπάθησε να πάρει τον λαό της Φλωρεντίας με το μέρος της, ανοίγοντας τα ανάκτορά της σε δεξιώσεις και σε εκθέσεις έργων ζωγραφικής και λογοτεχνίας.
Εκδίωξη από το βασίλειο της Ετρουρίας
Ο Ναπολέων άρχισε να δυσαρεστείται σχετικά με τον τρόπο που διοικούσε το βασίλειο η νεαρή Μαρία Λουίζα με τους ηλικιωμένους υπουργούς της. Αποφάσισε -με δικαιολογία την έλλειψη της αντίστασής της σε μια αγγλική επίθεση- να διαλύσει το βασίλειο και να το ενσωματώσει στην αυτοκρατορία του. Παρήγγειλε στη Μαρία Λουίζα να το εγκαταλείψει και να επιστρέψει στον πατέρα της στη Μαδρίτη.
Τον Δεκέμβριο του 1807, η Μαρία Λουίζα με τα δύο μικρά παιδιά της πήρε τον δρόμο για την Ισπανία. Στο Μιλάνο, είχε προσωρινή συνάντηση με τον Ναπολέοντα Α΄, που της ζητούσε να πείσει τον πατέρα της να τον βοηθήσει στην κατάκτηση της Πορτογαλίας και θα της παραχωρούσε το βασίλειο της Λουζιτανίας στη Βόρεια Πορτογαλία. Της πρότεινε μάλιστα να παντρευτεί τον αδελφό του, Λουκιανό, αφού θα τον χώριζε από τη σύζυγό του, κάτι που και οι δύο αρνήθηκαν.
thumb|right|200px|Μαρία Λουίζα, Βασίλισσα της Ετρουρίας.
Στην Ισπανία βρήκε μια κατάσταση χάους, όπου ο μεγάλος αδελφός της Φερδινάνδος είχε ξεσηκωθεί κατά του πατέρα του και του πρωθυπουργού του, Μανουέλ δε Γοδόυ. Ο πατέρας συγχώρησε τον γιο του, αλλά τα γαλλικά στρατεύματα του Ναπολέοντα εκμεταλλεύθηκαν την κρίση και με τη δικαιολογία αποστολής βοήθειας στη Λισαβώνα εισέβαλαν στην Ισπανία.