cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Γουσταύα Καρολίνα του Μεκλεμβούργου-Στρέλιτς
Οικογένεια
Στις 13 Νοεμβρίου 1714 η Γουσταύα-Καρολίνα παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Χριστιανό-Λουδοβίκο Β΄ δούκα του Mεκλεμβούργου-Σβερίν. Ήταν ο τρίτος γιος του Φρειδερίκου δούκα του Μεκλεμβούργου-Γκράμποβ και της συζύγου του Χριστίνας-Βιλελμίνης της Έσσης-Χόμπουργκ. Ο Χριστιανός-Λουδοβίκος Β΄ διαδέχθηκε τον πατέρα του ως δούκας του Μεκλεμβούργου το 1747, έναν χρόνο πριν από το τέλος της Γουσταύας-Καρολίνας. Είχαν πέντε παιδιά:
Βιβλιογραφικές αναφορές
Κατηγορία:Γερμανίδες δούκισσες Κατηγορία:Οίκος του Μεκλεμβούργου
Κάστρο του Ζάτριτς
Το Κάστρο του Ζάτριτς (σερβικά : Затрич) είναι ένα φρούριο στο Κοσσυφοπέδιο, τα ερείπια του οποίου βρίσκονται κοντά στο χωριό Ζάτριτς δέκα χιλιόμετρα βόρεια της Ομπάνοβατς. Βρίσκεται σε μία κορυφή που ονομάζεται Γκραντίστε, 1013 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, η οποία δεσπόζει στην κοιλάδα του λευκού Δρίνου και του Πρίζρεν. Έχει χαρακτηριστεί ως προστατευόμενος αρχαιολογικός χώρος, κάτω από την προστασία της Δημοκρατίας της Σερβίας από το 1967.
Δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες για την ιστορία του αλλά πιστεύεται ότι ήταν ένα παλιό βυζαντινό φρούριο ίσως και πόλη, όπου θα μπορούσε να στεγάσει χιλιάδες ανθρώπους.
Αποτελείται από την άνω πόλη, που βρίσκεται στην κορυφή, και την κάτω πόλη. Έχει σχήμα που μοιάζει με αιχμηρό δόντι ή ράμφος, η νότια και η ανατολική πλευρά του προστατεύονται από γκρεμό που σε ορισμένα σημεία φτάνει μέχρι και 50 μέτρα. Στη βόρεια πλευρά του, υπάρχει ένα φυσικό πλάτωμα, όπου η αρχαιολογική έρευνα ανακάλυψε κεραμικά, τούβλα αλλά και οστά, επίσης το περίγραμμα των τεσσάρων τετράγωνων και πολυγωνικών εγκαταστάσεων, και η βάση των πύργων με τις ράμπες, οι οποίες συνδέουν την κάτω πόλη στην άνω πόλη.
Πηγές
Κατηγορία:Βυζαντινά κάστρα Κατηγορία:Κάστρα στη Σερβία
Στρατιωτική ιστορία της Ελλάδας
Η στρατιωτική ιστορία της Ελλάδας είναι η ιστορία των πολέμων και μαχών του ελληνικού λαού στην Ελλάδα, τα Βαλκάνια και τις ελληνικές αποικίες στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, από την κλασική αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία της Ελλάδας
Θρομβοφιλία
Η θρομβοφιλία (ορισμένες φορές υπερπηκτικότητα ή προθρομβωτική κατάσταση) αποτελεί ανωμαλία στην πήξη του αίματος, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο θρόμβωσης (δημιουργία θρόμβου μέσα σε αγγείο). Τέτοιου είδους ανωμαλίες πιστοποιούνται στο 50% των ατόμων που εμφανίζουν θρομβωτικό επεισόδιο (π.χ. θρόμβωση στις εν τω βάθει φλέβες του κάτω άκρου) το οποίο δεν προκλήθηκε από άλλο αίτιο. Ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού εμφανίζει ανιχνεύσιμες ανωμαλίες, οι περισσότερες από τις οποίες όμως οδηγούν σε θρόμβωση μόνο υπό την παρουσία κάποιου επιπρόσθετου παράγοντα κινδύνου. Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη θεραπεία για τις περισσότερες περιπτώσεις, αλλά υποτροπιάζοντα επεισόδια θρόμβωσης αποτελούν ένδειξη για μακροπρόθεσμη προληπτική αντιπηκτική αγωγή. Το πρώτο βασικό είδος θρομβοφιλίας ταυτοποιήθηκε το 1965, ενώ οι πιο κοινές ανωμαλίες (συμπεριλαμβανομένου του παράγοντα V Leiden) περιγράφησαν τη δεκαετία του 1990.
Σημεία και συμπτώματα
thumb|right|Φλεβική θρόμβωση στις εν τω βάθει φλέβες του δεξιού κάτω άκρου Οι πιο κοινές παθήσεις που συνδέονται με τη θρομβοφιλία είναι οι θρομβώσεις των εν τω βάθει φλεβών και η πνευμονική εμβολή, οι οποίες αναφέρονται συνολικά με τον όρο «φλεβική θρομβοεμβολή». Οι θρομβώσεις των εν τω βάθει φλεβών συχνά εντοπίζονται στα κάτω άκρα και χαρακτηρίζονται από πόνο, οίδημα και ερυθρότητα στο άκρο. Μπορεί να οδηγήσουν μακροπρόθεσμα σε οίδημα και αίσθημα βάρους εξαιτίας της καταστροφής των φλεβικών βαλβίδων. Ο θρόμβος ενδέχεται επίσης να μεταναστεύσει προς κάποια αρτηρία στον πνεύμονα και να την αποφράξει. Ανάλογα με το μέγεθος και την τοποθεσία του θρόμβου, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αιφνίδια έναρξη βραχύπνοιας, στηθάγχης, αίσθησης των παλμών ή ακόμα και σε κατάρρευση, σοκ και καρδιακή ανακοπή.
Η θρομβοφιλία έχει συνδεθεί με επαναλαμβανόμενες αποβολές και πιθανώς με ποικίλες επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη, όπως είναι η περιορισμένη ενδομήτρια ανάπτυξη του εμβρύου, η θνησιγένεια, σοβαρή προεκλαμψία ή και πρόωρη αποκόλληση του πλακούντα.
Η έλλειψη πρωτεΐνης C μπορεί να προκαλέσει κεραυνοβόλο πορφύρα, μία σοβαρή θρομβωτική ανωμαλία των νεογέννητων που οδηγεί τόσο σε ιστικό θάνατο αλλά και σε αιμορραγία στο δέρμα και σε άλλα όργανα. Έχουνε παρατηρηθεί περιστατικά και σε ενήλικες. Έλλειψη πρωτεϊνών C ή S έχει επίσης συσχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο για νέκρωση του δέρματος κατά την έναρξη αντιπηκτικής αγωγής με ουαρφαρίνη ή άλλα παρεμφερή φάρμακα.
Αιτίες
Η θρομβοφιλία είναι είτε συγγενής είτε επίκτητη. Η συγγενής θρομβοφιλία αφορά σύμφυτες καταστάσεις (συχνά κληρονομήσιμες, οπότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο όρος «κληρονομική θρομβοφιλία») που αυξάνουν την πιθανότητα να αναπτυχθεί θρόμβωση, ενώ, από την άλλη πλευρά, η επίκτητη θρομβοφιλία σχετίζεται με καταστάσεις που προκύπτουν αργότερα στη ζωή κάποιου.
Συγγενής θρομβοφιλία
Οι πιο συχνοί τύποι συγγενούς θρομβοφιλίας είναι εκείνοι που εμφανίζονται ως αποτέλεσμα της υπερβολικής δραστηριότητας κάποιων πηκτικών παραγόντων. Είναι σχετικά ήπιες παθήσεις και ως εκ τούτου χαρακτηρίζονται ως «τύπου ΙΙ». Οι πιο κοινές από αυτές είναι ο παράγοντας V Leiden (μία μετάλλαξη του γονιδίου F5 στη θέση 1691) και η μετάλλαξη της προθρομβίνης (στη θέση 20210, στην περιοχή του υποκινητή του εν λόγω γονιδίου).
Οι σπάνιες μορφές συγγενούς θρομβοφιλίας συνήθως προκαλούνται από έλλειψη φυσικών αντιπηκτικών. Χαρακτηρίζονται ως «τύπου Ι» και είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν θρόμβωση. Οι βασικές είναι η έλλειψη αντιθρομβίνης ΙΙΙ, η έλλειψη πρωτεΐνης C ή S. Ηπιότερες σπάνιες συγγενείς θρομβοφιλίες είναι η μετάλλαξη του παράγοντα ΧΙΙΙ και η οικογενής dysfibrinofenemia (ένα μη φυσιολογικό ινωδογόνο). Δεν έχει αποσαφηνιστεί το αν οι συγγενείς διαταραχές της ινωδόλυσης (του συστήματος που καταστρέφει τους θρόμβους) αποτελούν βασικοί παράγοντες κινδύνου για τη θρόμβωση. Για παράδειγμα, η συγγενής έλλειψη του πλασμινογόνου εμφανίζει κυρίως συμπτώματα στον οφθαλμό και ορισμένες φορές προβλήματα σε άλλα όργανα, αλλά η συσχέτιση της με τη θρόμβωση είναι ακόμη αβέβαιη.
Η ομάδα αίματος καθορίζει τον ποσοστό κινδύνου για θρόμβωση σε μεγάλο βαθμό. Τα άτομα τα όποια που δεν έχουν ομάδα αίματος 0 έχουν διπλάσιο με τετραπλάσιο σχετικό κίνδυνο, ενώ αυτοί που έχουν εμφανίζουν χαμηλότερα επίπεδα 2 πρωτεϊνών του αίματος, του παράγοντα Von Willebrand και του παράγοντα VIII, οι οποίες παρέχουν προστασία απέναντι στη θρόμβωση.
Επίκτητη θρομβοφιλία
Αιματολογικές εξετάσεις που επίσης σχετίζονται με αργή ροή αίματος μπορεί επίσης να αυξήσουν τις πιθανότητες θρόμβωσης. Για παράδειγμα, η δρεπανοκυτταρική αναιμία (προκαλούμενη από μετάλλαξη στο γονίδιο της αιμοσφαιρίνης) θεωρείται ως ήπια προθρομβωτική κατάσταση που προκαλείται από την παρεμπόδιση της ροής του αίματος. Παρομοίως, οι μυελοϋπερπλαστικές διαταραχές, στις οποίες ο μυελός των οστών παράγει κύτταρα του αίματος σε μεγαλύτερο βαθμό από τον κανονικό, προδιαθέτουν την εμφάνιση θρόμβωσης, ιδιαιτέρως στην ιδιοπαθή πολυερυθραιμία (μεγάλος αριθμός ερυθροκυττάρων) και στη βασική θρομβοκύτωση (μεγάλος αριθμός θρομβοκυττάρων). Αυτές οι παθήσεις, όταν διαγνωστούν, απαιτούν ειδική αγωγή, όπως και προηγουμένως.
Το νεφρωσικό σύνδρομο, στο οποίο πρωτεΐνες από την κυκλοφορία του αίματος αποβάλλονται μέσω των ούρων λόγω ασθενειών των νεφρών, προδιαθέτει την εμφάνιση θρόμβωσης. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα στις πιο σοβαρές παθήσεις (όπως υποδεικνύεται από το επίπεδο λευκωματίνης στο αίμα που είναι κάτω από 25g/l) και σε περιπτώσεις όπου το σύνδρομο οφείλεται στη μεμβρανώδη νεφροπάθεια. Οι φλεγμονώδεις εντερικές ασθένειες (ελκώδης κολίτιδα και νόσος του Crohn) προδιαθέτουν την εμφάνιση θρόμβωσης, ειδικά όταν η ασθένεια είναι ενεργός. Ποικίλοι μηχανισμοί έχουν προταθεί για την εξήγηση αυτού.
Η εγκυμοσύνη συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης. Αυτό προφανώς απορρέει από τη φυσιολογική υπερπηκτικότητα της εγκυμοσύνης, η οποία προστατεύει τη μητέρα από αιμορραγία μετά τη γέννηση.
Η γυναικεία ορμόνη οιστρογόνο, όταν χρησιμοποιείται στο συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι (για από του στόματος χρήση) και στην ορμονική θεραπεία για περιεμμηνοπαυσιακές γυναίκες έχει συσχετισθεί με διπλάσιο έως εξαπλάσιο κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης. Ο κίνδυνος εξαρτάται από τον τύπο των χρησιμοποιούμενων ορμονών, τη δόση του οιστρογόνου και την παρουσία άλλων θρομβοφιλικών παραγόντων κινδύνου. Ποικίλοι μηχανισμοί, όπως η έλλειψη πρωτεΐνης S και το πολυπεπτίδιο αναστολέας της οδού του ιστικού παράγοντα (TFPI) λέγεται πως ευθύνονται.
Η παχυσαρκία θεωρείται εδώ και πολύ καιρό ως παράγοντας κινδύνου για τη φλεβική θρόμβωση. Υπερδιπλασιάζει τον κίνδυνο, σύμφωνα με πολλές μελέτες, ιδιαιτέρως σε συνδυασμό με τη χρήση αντισυλληπτικού χαπιού ή σε περίοδο μετά από εγχείρηση. Πολλές ανωμαλίες της πήξης έχουν περιγραφεί σε παχύσαρκα άτομα. Ο αναστολέας του ενεργοποιητή του πλασμινογόνου (PAI-1), ένας αναστολέας της ινωδόλυσης, υπάρχει σε υψηλότερο επίπεδο σε παχύσαρκα άτομα, τα οποία επίσης παρουσιάζουν μεγαλύτερο αριθμό κυκλοφορούντων μικροκυστών (θραύσματα κατεστραμμένων κυττάρων). Μπορεί επίσης να αυξηθούν οι συσσωρεύσεις αιμοπεταλίων καθώς και τα επίπεδα πηκτικών πρωτεϊνών, όπως ο παράγοντας von Willebrand, το ινωδογόνο, οι παράγοντες VII και VIII. Η παχυσαρκία επίσης αυξάνει τον κίνδυνο επανάληψης ενός επεισοδίου θρόμβωσης.
Θρομβοφιλία με αδιευκρίνιστα αίτια
Ένας αριθμός παθήσεων που έχουν συνδεθεί με τη φλεβική θρόμβωση είναι πιθανώς συγγενείς και πιθανώς επίκτητες. Αυτές περιλαμβάνουν: υψηλά επίπεδα των παραγόντων VIII, IX, XI, του ινωδογόνου, του αναστολέα της ινωδόλυσης μέσω ενεργοποίησης της θρομβίνης, αλλά και μειωμένα επίπεδα του αναστολέα της οδού του ιστικού παράγοντα. Η αντίσταση στην ενεργοποιημένη βιταμίνη C που δεν οφείλεται σε μετάλλαξης του παράγοντα V προκαλείται προφανώς από άλλους παράγοντες και εγκυμονεί κίνδυνο θρόμβωσης.
Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ του επιπέδου της ομοκυστεΐνης στο αίμα και της θρόμβωσης, ωστόσο δεν αναφέρεται σταθερά σε όλες τις μελέτες. Τα επίπεδα ομοκυστεΐνης καθορίζονται από μεταλλάξεις στα γονίδια MTHFR και CBS, αλλά επίσης και από τα επίπεδα του φολικού οξέος, των βιταμινών Β6 και Β12, τα οποία εξαρτώνται από τη διατροφή.
Μηχανισμός
right|thumb|Το σύστημα πήξης του αίματος αποτελείται από μια ομάδα πρωτεϊνών που αλληλεπιδρούν. Η θρόμβωση είναι ένα πολυλειτουργικό πρόβλημα, καθώς υπάρχουν συχνά πολλαπλοί λόγοι για τους οποίους ένα άτομο αναπτύσσει την ασθένεια αυτή. Οι λόγοι αυτοί περιλαμβάνουν οποιονδήποτε συνδυασμό ανωμαλιών στα τοιχώματα των αγγείων (όπως στη στάση του αίματος) και ανωμαλιών στη σύσταση του αίματος. Η θρομβοφιλία οφείλεται σε ανωμαλίες της σύστασης του αίματος, η οποία καθορίζεται από το επίπεδο πηκτικών παραγόντων και άλλων κυκλοφορούντων πρωτεϊνών του αίματος που συμμετέχουν στη διαδικασία της πήξης.
Στη θρομβοφιλία, η ισορροπία μεταξύ προπηκτικής και αντιπηκτικής δραστηριότητας διαταράσσεται. Η σοβαρότητα της ανισορροπίας καθορίζει την πιθανότητα ανάπτυξης θρόμβωσης. Ακόμα και μικρές ελλείψεις πρωτεϊνών, όπως η μείωση της αντιθρομβίνης σε ποσοστό 70-80% σε σχέση με το φυσιολογικό, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο θρόμβωσης, σε αντιπαράθεση με την αιμοφιλία, η οποία προκύπτει μόνο αν οι παράγοντες πήξης μειωθούν σημαντικά.
Εκτός από τη δημιουργία θρόμβωσης, η υπερπηκτικότητα μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης, της αρτηριακής ασθένειας που προδιαθέτει για έμφραγμα του μυοκαρδίου και άλλες καρδιαγγειακές νόσους.
Διάγνωση
thumb | right | Μια μετάλλαξη του παράγοντα V(σχηματικώς εδώ) είναι πολύ πιο συχνή σε άτομα με θρόμβωση. Οι εξετάσεις για τη θρομβοφιλία περιλαμβάνουν την πλήρη εξέταση αίματος (από επίχρισμα αίματος του ασθενούς), του χρόνου προθρομβίνης, του μερικού χρόνου θρομβοπλαστίνης, του χρόνου θρομβίνης, του χρόνου ρεπτιλάσης, του αντιπηκτικού του λύκου, του αντικαρδιολιπιδικού αντισώματος, του αντισώματος της αντι-β2-γλυκοπρωτεΐνης-1, της αντίστασης της ενεργοποιημένης πρωτεΐνης C, του ινωδογόνου, του παράγοντα V Leiden, της μετάλλαξης της προθρομβίνης και των επιπέδων της βασικής ομοκυστεΐνης. Οι εξετάσεις μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο εκτενείς, ανάλογα με την κρίση του ιατρού κατά την κλινική εξέταση και τις εντοπιζόμενες ανωμαλίες στην αρχική εκτίμηση.
Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις σχετικά με το αν πρέπει κάθε άτομο με απρόκλητα επεισόδια θρόμβωσης να ερευνά την ύπαρξη θρομβοφιλίας. Ακόμα και αυτοί που έχουν κάποιο τύπο θρομβοφιλίας μπορεί να μη βρίσκονται απαραίτητα σε κίνδυνο για επανεμφάνιση θρόμβωσης, ενώ οι επαναλαμβανόμενες θρομβώσεις είναι πιο πιθανές σε αυτούς που είχαν προηγουμένως επεισόδιο θρόμβωσης, ακόμα και σε αυτούς που δεν έχουν ανιχνεύσιμες θρομβοφιλικές ανωμαλίες. Επαναλαμβανόμενες θρομβοεμβολές ή θρομβώσεις σε ασυνήθιστες περιοχές (π.χ. στην ηπατική φλέβα στο σύνδρομο Budd-Chiarri) αποτελούν γενικά αποδεκτές ενδείξεις για εξέταση. Είναι πιο πιθανό να συμφέρει οικονομικά σε σχέση με αυτά που προσφέρει αυτή η εξέταση σε άτομα με αξιοσημείωτο προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό θρομβώσεων. Από την άλλη πλευρά, ο συνδυασμός θρομβοφιλίας με άλλους παράγοντες κινδύνου μπορεί να αποτελεί ένδειξη προληπτικής αγωγής και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα άτομα εξετάζονται για θρομβοφιλία ακόμα και όταν δεν πληρούνται αυστγρώς τα κριτήρια. Η αναζήτηση για ανωμαλίες στην πήξη δε διενεργούνται σε ασθενείς στους οποίους είναι προφανές το αίτιο που πυροδότησε τη θρόμβωση. Παραδείγματος χάριν, αν η θρόμβωση προκύπτει μετά από στάση του αίματος λόγω πρόσφατης ορθοπεδικής εγχείρισης, θεωρείται πως πυροδοτήθηκε από την εγχείριση και τη στάση του αίματος και περαιτέρω έλεγχος δύσκολα θα αποκαλύψει σημαντικά στοιχεία.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με επαγγελματικές οδηγίες υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις για εξέταση ενός ατόμου σχετικά με τη θρομβοφιλία. Η εξέταση πρέπει να γίνεται μόνο μετά από κατάλληλη σύσκεψη ασθενούς – ιατρού και, ως εκ τούτου, συνήθως η διερεύνηση δεν πραγματοποιείται αμέσως μόλις διαγνωσθεί η θρόμβωση, αλλά μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Σε ειδικές περιστάσεις (όπως στη θρόμβωση φλέβας του αμφιβληστροειδή) η εξέταση δεν ενδείκνυται, καθώς η θρομβοφιλία δε θεωρείται σημαντικός παράγοντας κινδύνου. Σε άλλες σπάνιες καταστάσεις συνδεδεμένες με την υπερπηκτικότητα, όπως η θρόμβωση εγκεφαλικών φλεβών ή της πυλαίας φλέβας, δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να διευκρινιστεί εάν η εξέταση για θρομβοφιλία θα αποβεί χρήσιμη και, επομένως, τέτοιες αποφάσεις κρίνεται πως δε στηρίζονται σε στοιχεία. Αν ληφθεί υπόψη το κόστος των εξετάσεων αυτών σε σχέση με τα οφέλη τους, δεν είναι σίγουρο το ότι δικαιολογούν το υψηλό τους κόστος, εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες περιορίζονται σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Οι πολλαπλές αποβολές αποτελούν ένδειξη για διερεύνηση ενός ατόμου για θρομβοφιλία, ιδίως για εξέταση αντιφωσφολιπιδικών αντισωμάτων (αντικαρδιολιπίνης IgG και IgM, αλλά και αντιπηκτικού του λύκου), παράγοντα V Leiden, μετάλλαξης της προθρομβίνης, αντίστασης της ενεργοποιημένης πρωτεΐνης C και γενική εκτίμηση της πήξης μέσω εξέτασης γνωστής ως «θρομβοελαστογραφία».
Ο έλεγχος για θρομβοφιλία σε άτομα με αρτηριακή θρόμβωση θεωρείται γενικά άκαρπος και αποδοκιμάζεται, εκτός πιθανόν από τις περιπτώσεις ασυνήθιστα νέων ασθενών (ειδικά όταν οφείλεται σε κάπνισμα ή χρήση ορμονικών αντισυλληπτικών που περιέχουν οιστρογόνο) και περιπτώσεις ατόμων στα οποία η επαναγγείωση, όπως η παράκαμψη (bypass) στεφανιαίων αρτηριών, αποτυγχάνει λόγω ταχείας απόφραξης του μοσχεύματος.
Θεραπεία
Σε όσους ασθενείς ο κίνδυνος θρόμβωσης εξαιτίας θρομβοφιλίας είναι αυξημένος, συνίσταται η χορήγηση ουαρφαρίνης(warfarin) για μακρά χρονικά διαστήματα ή και για πάντα. Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη θεραπεία για τη θρομβοφιλία εκτός κι αν οφείλεται σε άλλη ασθένεια(νεφρωσικό σύνδρομο) οπότε σε αυτή την περίπτωση ακολουθούμε τη θεραπεία για τη συγκεκριμένη ασθένεια. Σε ασθενείς με απρόκλητα ή/και επαναλαμβανόμενα θρομβωτικά επεισόδια η πιο σημαντική απόφαση είναι εάν θα χορηγήσουμε αντιπηκτικά φάρμακα, όπως η warfarin, για μεγάλο χρονικό διάστημα για να μειώσουμε τον κίνδυνο επανεμφάνισης θρομβωτικών επεισοδίων. Ο κίνδυνος αυτός θα πρέπει να εκτιμηθεί σε σχέση με τον κίνδυνο που υπάρχει να προκληθεί αιμορραγία από τα αντιπηκτικά φάρμακα. Ο συγκεκριμένος κίνδυνος για τους ασθενείς σε θεραπεία είναι 3% τον χρόνο και 11% αυτών με σημαντική αιμορραγία πεθαίνουν.
Ο κίνδυνος επανεμφάνισης ενός θρομβωτικού επεισοδίου εξαρτάται από παράγοντες όπως: α)η έκταση και η σοβαρότητα της θρόμβωσης, β)η αιτία πρόκλησης(π.χ. ακινησία, εγκυμοσύνη), γ)ο αριθμός των θρομβωτικών επεισοδίων, δ)το φύλο, ε)η ύπαρξη φίλτρου στην κάτω κοίλη φλέβα, στ) η παρουσία καρκίνου, ζ)συμπτώματα μετά-θρομβωτικού επεισοδίου και η)η παχυσαρκία. Αυτοί οι παράγοντες φαίνεται να είναι πιο σημαντικά στοιχεία σε σχέση με την απουσία ή παρούσία μίας ανιχνεύσιμιμης θρομβοφιλίας.
Έγκυες γυναίκες με θρομβοφιλία παίρνουν άλλα φάρμακα αντί για ουαρφαρίνη, ειδικά τις πρώτες 13 εβδομάδες της εγκυμοσύνης επειδή μπορεί να προκληθούν ανωμαλίες στο έμβρυο. Η χαμηλού μοριακού βάρους ηπαρίνη(LMWH, όπως η enoxaparin) χρησιμοποιείται ευρύτατα σαν εναλλακτική λύση. Η ουαρφαρίνη και η LMWH μπορούν να χορηγηθούν άφοβα κατά τον θηλασμό.
Πρόγνωση
Σε ανθρώπους χωρίς ανιχνεύσιμη θρομβοφιλία ο κίνδυνος να αναπτυχθεί θρόμβωση μέχρι την ηλικία των 60 είναι 12%. Περίπου 60% όσων έχουν ανεπάρκεια αντιθρομβίνης θα εμφανίσουν θρόμβωση τουλάχιστον μια φορά μέχρι τα 60. Το ίδιο θα συμβεί με το 50% όσων έχουν ανεπάρκεια της πρωτεΐνης S, Αντίθετα, όσοι εμφανίζουν αντίσταση στην ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C(εξαιτίας του παράγοντα V Leiden) εμφανίζουν μια ελάχιστη αύξηση κινδύνου να πάθουν θρόμβωση, με το 15% να έχει τουλάχιστον ένα θρομβωτικό επεισόδιο μέχρι τα 60. Γενικώς οι άνδρες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια θρόμβωσης στις φλέβες.
Οι άνθρωποι με τον παράγοντα V Leiden είναι σε σχετικά μικρό κίνδυνο να εμφανίσουν θρόμβωση αλλά ίσως αναπτύξουν με την παρουσία κάποιου άλλου παράγοντα, όπως η ακινησία. Οι περισσότεροι με μετάλλαξη στο γονίδιο της προθρομβίνης(G20210A) δεν αναπτύσσουν θρόμβωση.
Επιδημιολογία
Οι σοβαρότερες θρομβοφιλίες(τύπου I) είναι σπάνιες. Ανεπάρκεια στην αντιθρομβίνη εμφανίζει μόνο το 0,2% του γενικού πληθυσμού και 0,5-7,5% των ανθρώπων με θρόμβωση στις φλέβες. Ανεπάρκεια στην πρωτεΐνη C εμφανίζει επίσης το 0.2% του πληθυσμού και 2,5-6% των ανθρώπων με θρόμβωση. Ανεπάρκεια στην πρωτεΐνη S εμφανίζει το 1,3-5% των ανθρώπων με θρόμβωση, ενώ το ποσοστό στον γενικό πληθυσμό είναι άγνωστο.
Οι ηπιότερες θρομβοφιλίες(τύπου II) είναι πολύ συχνότερες. Ο παράγοντας V Leiden υπάρχει στο 5% του πληθυσμού της Βόρειας Ευρώπης ενώ είναι πολύ σπανιότερος στην Ασία και την Αφρική. Από τους ανθρώπους με θρόμβωση 10% έχουν τον παράγοντα V Leiden ενώ από αυτούς που παραπέμφθηκαν για θρομβοφιλικό τεστ 30-50%. Η μετάλλαξη της προθρομβίνης υπάρχει στο 1-4% του γενικού πληθυσμού, στο 5-10% των ανθρώπων με θρόμβωση και στο 15% όσων έκαναν το θρομβοφιλικό τεστ. Όπως και ο παράγοντας V Leiden, η μετάλλαξη στη προθρομβίνη είναι σπάνια στην Ασία και στην Αφρική. Στον ελληνικό πληθυσμό η συχνότητα της κληρονομικής προδιάθεσης για θρομβοφιλία θεωρείται ότι είναι περίπου 10-15%.
Ιστορική αναδρομή
right|upright|thumb|Rudolf Virchow. Ο Γερμανός παθολόγος Rudolf Virchow ενοχοποίησε τις ανωμαλίες στη σύσταση του αίματος για την ανάπτυξη θρόμβωσης, το 1856. Η ακριβής όμως φύση αυτών των ανωμαλιών παρέμεινε αβέβαιη μέχρι το 1965, όταν ο Νορβηγός αιματολόγος Olav Egeberg περιέγραψε την έλλειψη αντιθρομβίνης. Ακολούθησαν η έλλειψη πρωτεΐνης C to 1981(από το Scripps Research Institute και από το Centers of Disease Control) και η έλλειψη πρωτεΐνης S το 1984( από το University of Oklahoma).
Το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο περιγράφηκε πλήρως τη δεκαετία του 80 μετά από πολλές αναφορές για συγκεκριμένα αντισώματα σε άτομα με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο και θρόμβωση. Η ανακάλυψη του συνδρόμου αποδίδεται στον Βρετανό ρευματολόγο Graham R.V. Hughes και για αυτό πολλές φορές αναφέρεται σαν σύνδρομο Hughes.
Οι πιο συχνές γενετικές θρομβοφιλίες περιγράφηκαν στη δεκαετία του 90. Πολλές έρευνες έδειχναν ότι άνθρωποι με θρόμβωση εμφανίζουν αντίσταση στην ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C. Το 1994 μια ομάδα στο Leiden(Λέιντεν),στην Ολλανδία, ανέδειξε μια σημαντική μετάλλαξη στον παράγοντα V που τον έκανε να αντιστέκεται στην ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C.Για αυτόν τον λόγο, ο μεταλλαγμένος αυτός παράγοντας ονομάστηκε παράγοντας V Leiden. Δύο χρόνια αργότερα, η ίδια ομάδα περιέγραψε μια κοινή μετάλλαξη στο γονίδιο της προθρομβίνης που προκαλεί αύξηση των επιπέδων προθρομβίνης και μια ήπια αύξηση του κινδύνου ανάπτυξης θρόμβωσης.
Στο μέλλον, περισσότερα μπορούν να ανακαλυφθούν σχετικά με τις θρομβώσεις με έρευνες σε όλον τον γενετικό κώδικα, ψάχνοντας για μικρές μεταλλάξεις στα γονίδια.
Παραπομπές
Κατηγορία:Παθήσεις του αίματος
Εαρινή Συμφωνία
Η Εαρινή Συμφωνία είναι αλληγορικός πίνακας του Νικολάου Γύζη. Η δημιουργία του πίνακα ξεκίνησε το 1885 και ολοκληρώθηκε το 1886. Η Εαρινή Συμφωνία εκτίθεται στην Εθνική Πινακοθήκη. Ο πίνακας θεωρήθηκε η αρχή της νεοϊδεαλιστικής τέχνης του Γύζη.
Συμβολισμός
Ο πίνακας, με τις αέρινες φιγούρες και τη μουσική υπότασή του, αναδεικνύει τη μεγαλειότητα της Άνοιξης και την αναγέννησης της φύσης.
Ιστορία
Η Εαρινή Συμφωνία αρχικά εκτέθηκε στο Γερμανικό Τμήμα της Έκθεσης του Παρισιού, ενώ έπειτα αποκτήθηκε από τη Νέα Πινακοθήκη του Μονάχου, στα υπόγεια της οποίας έπαθε σημαντικές φθορές. Υπό άγνωατες συνθήκες, βρέθηκε αργότερα στη Μασσαλία, και αγοράστηκε εκεί από τον Αντώνη Μπενάκη, ο οποίος τη χάρισε στην Εθνική Πινακοθήκη της Αθήνας.
Πηγές
"Οι Μεγάλοι Έλληνες Ζωγράφοι: Νικόλαος Γύζης", Ιωάννης Παπαϊωάννου, ISBN 960-442-542-0
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έργα ζωγραφικής του Νικολάου Γύζη
Επανάσταση του Τέξας
thumb|255px|right|Η Δημοκρατία του Τέξας Η Επανάσταση του Τέξας ή Πόλεμος Ανεξαρτησίας του Τέξας, για την απελευθέρωση της συγκεκριμένης περιοχής, έλαβε χώρα μεταξύ 2 Οκτωβρίου 1835 και 21 Απριλίου 1836. Αντιμέτωποι ήταν το Μεξικό και το τεξανικό τμήμα του μεξικανικού κράτους, του Κοαουίλα και Τέξας. Η αντιπαράθεση ανάμεσα στη μεξικανική κυβέρνηση και τους αποίκους από τις ΗΠΑ άρχισε με τους λεγόμενους Επτά Νόμους του 1835, με τους οποίους ο πρόεδρος του Μεξικού, στρατηγός Αντόνιο Λόπες δε Σάντα Άννα, κατάργησε το μεξικανικό σύνταγμα του 1824 και το αντικατέστησε με εκείνο του 1835 που είχε σαφέστατα μη ομοσπονδιακό χαρακτήρα. Η γενικευμένη δυσαρέσκεια οδήγησε σε πόλεμο, που ξέσπασε την 1η Οκτωβρίου 1835 με τη Μάχη του Γκονζάλες. Οι Τεξανοί υπερίσχυσαν αρχικά στην Μπάια και στο Σαν Αντόνιο, αλλά αργότερα υπέστησαν βαριές ήττες στις ίδιες αυτές θέσεις. Μετά από λίγο καιρό ακολούθησε η περίφημη Μάχη του Άλαμο. Ο πόλεμος τελείωσε με τη συνθήκη του Σαν Χασίντο: ο στρατηγός Σαμ Χιούστον νίκησε μέσα σε 18 μόλις λεπτά τον μεξικανικό στρατό, που διοικούσε ο ίδιος ο Σάντα Άννα, ο οποίος αιχμαλωτίστηκε μετά τη μάχη. Σε πολιτικό επίπεδο η μάχη του Σαν Χασίντο γέννησε τη Δημοκρατία του Τέξας.
Αν και οι μάχες στην ξηρά έπαψαν, συνεχίστηκαν στη θάλασσα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών Κατηγορία:Ιστορία του Μεξικού Κατηγορία:Ιστορία του Τέξας
Suzuki Vitara
Το Suzuki Vitara είναι ένα μικρομεσαίο SUV αυτοκίνητο, που κατασκευάζεται από την ιαπωνική αυτοκινητοβιομηχανία Suzuki από το 1988. Μέχρι σήμερα, έχουν κυκλοφορήσει 4 γενιές του μοντέλου, με τη σημερινή γενιά του να διατίθεται στην αγορά από το 2015. Διαχρονικά, έχει προσφερθεί σε τρία είδη αμαξωμάτων: Hard top, Convertible (καμπριολέ) και Wagon.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αυτοκίνητα SUV Vitara
Κλέων Κοσμίδης
Ο Κλέων Κοσμίδης (1896 - 16 Μαΐου 1974) ήταν Έλληνας έμπορος.
Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1896. Ήταν πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου της Θεσσαλονίκης. Εξελέγη βουλευτής Θεσσαλονίκης με τον Ελληνικό Συναγερμό στις εκλογές του 1952. Πέθανε στις 16 Μαΐου 1974.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βουλευτές Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τον Ελληνικό Συναγερμό
Ταμπούν
Το Ταμπούν ή GA (Αιθυλικό διμεθυλικό αμιδοφωσφορικό κυάνιο) είναι μία εξαιρετικά τοξική ουσία. Είναι διαφανές, άγευστο υγρό με αμυδρή φρουτώδη οσμή. Επειδή επιδρά εύκολα στην κανονική λειτουργία του νευρικού συστήματος των θηλαστικών, έχει ταξινομηθεί ως παράγοντας νεύρων. Ως χημικό όπλο, έχει ταξινομηθεί στα Όπλα Μαζικής Καταστροφής από τα Ηνωμένα Έθνη σύμφωνα με την υπ’ αριθμόν 687 απόφαση των Ηνωμένων Εθνών, έτσι η παραγωγή και η αποθήκευσή του είναι απαγορευμένη από την Συνθήκη Χημικών Όπλων του 1993. Το ταμπούν είναι το πρώτο που ανακαλύφθηκε από την αποκαλούμενη σειρά G παραγόντων νεύρων, μαζί με το GB (σαρίν), το GD (σομάν) και το GF(κυκλοσαρίν). Το ταμπούν είναι ένα άχρωμο προς καφέ υγρό (εξαρτάται από την ποιότητα). Είναι πτητικό (εξατμίζεται δηλαδή εύκολα σε κανονική θερμοκρασία), ωστόσο λιγότερο από το σαρίν ή το σομάν. Το ταμπούν μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για να μολύνει το νερό, αφού διαλύεται σχετικά εύκολα σε αυτό.
Το ταμπούν μπορεί εύκολα να καταστραφεί με χλωρίνη (υποχλωριώδες νάτριο, NaClO), ωστόσο έτσι παράγεται το, επίσης δηλητηριώδες, αέριο χλωριούχο κυάνιο.
Τρόπος δράσης
Το ταμπούν, όπως και όλα τα αέρια νεύρων, παρεμβαίνει στο νευρικό σύστημα του ανθρώπου και προκαλεί το θάνατο. Συγκεκριμένα, αναστέλλει την τη δράση του ενζύμου χολινεστεράση, η οποία έχει την ιδιότητα να διασπά τον νευροδιαβιβαστή (ουσία απαραίτητη για την ομαλή μετάδοση των νευρικών παλμών) ακετυλοχολίνη.
Φυσιολογικά, ένας νευρικός παλμός μεταδίδεται μέσω της ακετυλοχολίνης, η οποία μετά το πέρας του παλμού διασπάται από την χολινεστεράση, «καθαρίζοντας» έτσι τον νευρώνα, προκειμένου να μπορέσει να μεταδώσει ένα νέο παλμό. Το ταμπούν αντιδρά με την χολινεστεράση, έτσι η ακετυλοχολίνη δεν μπορεί πλέον να διασπαστεί. Ως αποτέλεσμα, στους νευρώνες συσσωρεύονται τοξικές ποσότητες ακετυλοχολίνης, προκαλώντας την παρεμπόδιση της λειτουργίας του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος - δηλαδή, αποκλείεται η μεταφορά πληροφοριών από και προς τον εγκέφαλο. Οι μύες του θύματος ακινητοποιούνται, χάνεται ο έλεγχος της αφόδευσης, της αναπνοής κ.λπ. και τελικά ο θάνατος επέρχεται από παράλυση των αναπνευστικών ή των καρδιακών μυών, σε ελάχιστο χρόνο.
Συμπτώματα της υπερβολικής έκθεσης
Τα ακριβή συμπτώματα της υπερβολικής έκθεσης σε ταμπούν είναι όμοια με αυτά που προκαλούνται από όλους τους παράγοντες νεύρων. Το ταμπούν, όπως όλοι οι παράγοντες νεύρων, είναι θανάσιμα τοξικό ακόμη και σε ελάχιστες δόσεις. Το πόσα και πόσο έντονα είναι τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με την ποσότητα του παράγοντα που απορροφήθηκε από τον οργανισμό, καθώς και τον ρυθμό απορρόφησής του από το σώμα. Πολύ μικρές δόσεις απορροφούμενες από το δέρμα προκαλούν μερικές φορές τοπικό ιδρώτα και ρίγη, συνοδευόμενα από χαρακτηριστική διαστολή της κόρης των οφθαλμών, με λίγα άλλα συμπτώματα. Το ταμπούν έχει τη μισή τοξικότητα του σαρίν αν προσληφθεί από το αναπνευστικό σύστημα, αλλά το ταμπούν σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις ερεθίζει περισσότερο τα μάτια απ’ ό,τι το σαρίν. Επίσης το ταμπούν δηλητηριάζει βραδέως το σώμα και συσσωρεύεται σε αυτό μετά από παρατεταμένη έκθεση.
Αντιμετώπιση της δηλητηρίασης
Η μέθοδος που ενδείκνυται για να αντιμετωπιστεί η δηλητηρίαση από ταμπούν (και γενικά από παράγοντες νεύρων είναι αρχικά ο αποκλεισμός του παρασυμπαθητικού συστήματος με το αλκαλοειδές ατροπίνη (συνήθως τρεις ενέσεις) και η επανεργοποίηση της χολινεστεράσης με την ουσία οξίμη-2-PAM-χλωρίδιο (ή χλωριούχος πραλιδοξίμη, με το εμπορικό όνομα 2-PAM Cl). Ωστόσο, για να έχει αποτέλεσμα η όλη θεραπεία, τα σκευάσματα αυτά πρέπει να χορηγούνται σε χρόνο λίγων λεπτών ή μερικών ωρών από την έκθεση του θύματος στον παράγοντα.
Η εφεύρεση
Η χημική βιομηχανία ανέκαθεν ανθούσε στη Γερμανία. Κατά τη δεκαετία του 1930, η Γερμανία έψαχνε τρόπους αύξησης της αγροτικής της παραγωγής, εν όψει του επικειμένου πολέμου, προκειμένου να καλύψει τις διατροφικές ανάγκες εκατομμυρίων κατοίκων της, κίνηση στην οποία έδινε ιδιαίτερη βαρύτητα και ο Αδόλφος Χίτλερ.
Έτσι, Γερμανοί χημικοί άρχισαν τις έρευνες για νέα εντομοκτόνα και λιπάσματα, πιο αποτελεσματικά από τα μέχρι τότε υπάρχοντα. Ο Δρ. Γκέρχαρντ Σράντερ (Gerhardt Schrader) στο ερευνητικό του εργαστήριο είχε αφιερωθεί, μαζί με τους συνεργάτες του, στην εφεύρεση ενός νέου, ισχυρού εντομοκτόνου, για λογαριασμό του μεγάλου συγκροτήματος χημικών προϊόντων IG Farben στο Έμπερφιλντ, μελετώντας έναν μεγάλο αριθμό ενώσεων, τις οργανοφωσφορικές ενώσεις. Στις 23 Δεκεμβρίου 1936 εφηύρε ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό εντομοκτόνο, που διατηρούσε την φονικότητά του ακόμα και όταν αραιωνόταν σε αναλογία 1:200.000 με νερό. Όμως, προς μεγάλη του έκπληξη και ανησυχία, διαπίστωσε ότι η ουσία αυτή ήταν τόσο αποτελεσματική εναντίον εντόμων όσο και εναντίον ανθρώπων, ακόμα και αν οι εργαζόμενοι έπαιρναν όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις.
Μία από τις πιο προφανείς παρενέργειες που επέφερε η έκθεση σε ταμπούν ήταν η σοβαρή εξασθένιση της όρασης. Μετά από μερικές ώρες παραμονής στο εργαστήριο, ήταν αδύνατο στους περισσότερους να διαβάσουν ακόμα και κάτω από δυνατό ηλεκτρικό φως. Επιπλέον, όταν έπεφτε τυχαία μία σταγόνα της ουσίας στο δάπεδο, όλοι όσοι βρίσκονταν στο χώρο αισθάνονταν αμέσως δυσκολία στην αναπνοή, η οποία συνοδευόταν από συρρίκνωση της κόρης του ματιού. Εν τέλει, ο Σράντερ και οι συνεργάτες του αναγκάστηκαν να σταματήσουν τις έρευνες για τρεις εβδομάδες, προκειμένου να συνέλθουν.
Οι πρώτες δοκιμές του παράγοντα αυτού έγιναν σε πειραματόζωα και έδειξαν ότι έχαναν αμέσως τον έλεγχο των μυών τους, πάθαιναν διάρροια και πέθαιναν σε δέκα με δεκαπέντε λεπτά. Ήταν φανερό ότι είχαν ανακαλύψει ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό χημικό όπλο, το οποίο είχε πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με τα ήδη υπάρχοντα. Ήταν άχρωμο και άοσμο, έτσι η παρουσία του δεν γινόταν εύκολα αντιληπτή, ενώ διαπερνούσε τα συνήθη μέτρα προστασίας κατά των χημικών όπλων της εποχής και, τέλος, ουδείς κατάφερε να κατασκευάσει ένα αποτελεσματικό αντίδοτό του, μέχρι το τέλος του πολέμου.
Παραγωγή στη Ναζιστική Γερμανία
Φυσικά, μία τέτοια ανακάλυψη, εν όψει του στρατιωτικού επανεξοπλισμού της Ναζιστικής Γερμανίας, δεν ήταν δυνατό να περάσει απαρατήρητη από το Υπουργείο Εξοπλισμών, και ούτε ο Σράντερ είχε ιδιαίτερους λόγους να την αποκρύψει. Με κρατικές επιχορηγήσεις και κονδύλια ύψους εκατομμυρίων μάρκων, άρχισε η βιομηχανική παραγωγή, η έρευνα και η ανάπτυξη και άλλων αερίων νεύρων. Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ως μέρος του Προγράμματος Grün 3, ιδρύθηκε ένα εργοστασιακό συγκρότημα για την παραγωγή του ταμπούν στο Ντίχερνφουρτ (Dyhernfurth) της Σιλεσίας (σημερινό Μπρέζγκ Ντόλνυ στην Πολωνία, λίγα χιλιόμετρα από το Μπρεσλάου), παρήγαγε τον παράγοντα με την κωδική ονομασία "Trilon – 83". Διευθυνόμενο από την Anorgana GmbH ή Anorganawerke, το συγκρότημα άρχισε την επιχειρησιακή παραγωγή το 1942, επειδή η προσαρμογή των εργαστηριακών ερευνών στις απαιτήσεις της παραγωγής ήταν δύσκολη και χρονοβόρα. Παρ’ όλα αυτά, όμως, προγραμματιζόταν η παραγωγή 1.000 τόνων το μήνα. Η μεγάλης κλίμακας παραγωγή του παράγοντα οδήγησε σε προβλήματα, καθώς αποσυντίθετο ενώ περνούσε ο χρόνος. Το συγκρότημα αρχικά χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή οβίδων και βομβών για αεροσκάφη, οι οποίες πληρούνταν με μείγμα 95:5 από ταμπούν και χλωροβενζόλιο, με την ονομασία "Variant A" πριν αντικατασταθεί, στα μισά του πολέμου, από το "Variant B", ένα μείγμα 80:20 από ταμπούν και χλωροβενζόλιο που σχεδιάστηκε για να κάνει το μείγμα να διασκορπίζεται ευκολότερα. Τελικά, μόνο περίπου 12.500 – 15.000 τόνοι του υλικού παρασκευάστηκαν πριν το συγκρότημα καταληφθεί από τον προελαύνοντα Κόκκινο Στρατό.
Ασφάλεια των εργαζομένων
Όσον αφορά την ασφάλεια των εργαζομένων,στο εργοστάσιο παραγωγής ταμπούν, φορούσαν στολές που έκλειναν ερμητικά γύρω απ’ το σώμα. Με τη συστολή της κόρης των οφθαλμών, πρώιμο σύμπτωμα της έκθεσης σε ταμπούν, χορηγούσαν στο θύμα άμεσα γάλα, ενώ στις σοβαρότερες περιπτώσεις έκαναν τεχνητή αναπνοή, μασάζ στην καρδιά, ενδομυϊκές ενέσεις ατροπίνης και έδιναν και άλλα φάρμακα για την καρδιά. Ακόμα και έτσι, όμως, δεν καταφέρθηκε να αποφευχθούν θανατηφόρα ατυχήματα στο εργοστάσιο.
Επίσης, για περισσότερη ασφάλεια, οι χημικές αντιδράσεις για την παραγωγή πραγματοποιούνταν πίσω από τοίχους με δύο στρώματα από γυαλί.
Το τέλος
Τον Αύγουστο του 1944 ο Αδόλφος Χίτλερ έδωσε εντολή σε ομάδες ειδικών να καταστρέψουν ό,τι αφορούσε την παραγωγή και την έρευνα (σημειώσεις, αρχεία) των αερίων νεύρων, καθώς και τις ίδιες τις ουσίες, προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των Σοβιετικών. Από το εργοστάσιο του Ντίχερνφουρτ άρχισαν να απομακρύνονται οι οβίδες με χημική γόμωση, ενώ τα χημικά που ήταν χύμα τα έριχναν στον ποταμό Όντερ.
Μία ομάδα πυροτεχνουργών έφθασε στο εργοστάσιο και το παγίδευσε για να το ανατινάξει, ωστόσο περικυκλώθηκε από τον Κόκκινο Στρατό πριν προλάβει να δράσει. Μία αποστολή βομβαρδισμού του εργοστασίου για άγνωστους λόγους δεν πραγματοποιήθηκε, και έτσι οι Σοβιετικοί κατέλαβαν το εργοστάσιο σχεδόν άθικτο, μαζί με το ολοκαίνουριο του Φαλκεχάγκεν.
Οι Σοβιετικοί
Η Σοβιετική κυβέρνηση, μετά την κατάληψη του εργοστασίου, αποσυναρμολόγησε το συγκρότημα και το μετέφερε στη Ρωσία, (στις όχθες του Βόλγα) χωρίς φυσικά να αναφέρει τίποτα στους Δυτικούς Συμμάχους.
Οι Σοβιετικοί σύντομα άρχισαν την παραγωγή του παράγοντα, έχοντας έτοιμους τους χημικούς τύπους και την διαδικασία παρασκευής, όμως όπως και οι άλλες Συμμαχικές κυβερνήσεις σύντομα εγκατέλειψαν το ταμπούν για τα αποτελεσματικότερα σαρίν και σομάν. Τεράστιες ποσότητες από τον κατασκευασμένο από τους Γερμανούς παράγοντα ρίχτηκαν στη θάλασσα.
Οι Δυτικοί Σύμμαχοι
Οι Άγγλοι και οι Αμερικανοί είχαν υπ´όψη τους κάποια στοιχεία για το πρόγραμμα αυτό. Πέρα από τις φήμες που κυκλοφορούσαν απ' την αρχή του πολέμου για τα αέρια νεύρων, οι υποψίες τους επιβεβαιώθηκαν, όταν στις 11 Μαρτίου 1943, οι Βρετανοί συνέλαβαν στην Τύνιδα ένα Γερμανό χημικό, ο οποίος εργαζόταν στα εργαστήρια στο Σπαντάου του Βερολίνου. Ο χημικός αυτός φανέρωσε στους Βρετανούς ό,τι γνώριζε σχετικά με το "Trilon - 83", το οποίο δεν ήταν άλλο απ' το ταμπούν. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι επρόκειτο για ένα άχρωμο υγρό με ασθενή μυρωδιά, που προκαλούσε σμίκρυνση στις κόρες των ματιών, άσθμα και αργότερα το θάνατο. Αφηγήθηκε μάλιστα την περίπτωση ενός χημικού ο οποίος πέθανε απ' την ουσία αυτή, παρ´ όλη την ειδική θεραπεία που του έκαναν στα αναρρωτήρια του εργοστασίου. Και πρόσθεσε ότι τις ουσίες που παρήγαγαν τις τοποθετούσαν σε οβίδες πυροβολικού και βόμβες αεροπλάνων, προκειμένου να τις χρησιμοποιήσουν τόσο στο μέτωπο όσο και σε πόλεις. Ο φόβος των Συμμάχων για το όπλο αυτό ίσως τους ώθησε να μεταφέρουν το πλοίο S.S. “John Harvey” με μεγάλη μυστικότητα στο λιμάνι του (υπό Συμμαχική κατοχή) Μπάρι της Ιταλίας, φορτωμένο με βόμβες αερίου μουστάρδας. Αυτό αποκαλύφθηκε μετά από μία επιδρομή της Λουφτβάφε στο λιμάνι, η οποία προξένησε τεράστιες καταστροφές, ενώ το “John Harvey” βυθίστηκε και το αέριο της μουστάρδας προκάλεσε εκατοντάδες απώλειες σε στρατιώτες και αμάχους.
Τον Απρίλιο του 1945, κάποιοι Βρετανοί ειδήμονες των πυρομαχικών ανακάλυψαν πολλά περίεργα βλήματα οβιδοβόλων των 105 mm, τα οποία έφεραν έναν πράσινο δακτύλιο και τα γράμματα GA. Στα εργαστήρια της στρατιωτικής εγκατάστασης του Πόρτον Ντάουν της Μ. Βρετανίας, κάποιοι ανώνυμοι επιστήμονες εξέτασαν τα βλήματα αυτά και ανέφεραν ότι:
«''Η περιεχόμενη χημική ουσία είχε σκούρο καφέ χρώμα και γλυκιά οσμή χλωριούχου βενζολίου… περιέχει 20% χλωριούχο βενζόλιο και ένα παράγωγο του αρσενικού (sic) το οποίο εξετάζεται. Προκαλεί δηλητηρίαση διαπερνώντας το δέρμα των θυμάτων… και είναι εξαιρετικά επίμονο.''» Σταδιακά, ανακαλύφθηκαν μισό εκατομμύριο βλήματα και 100.000 βόμβες αεροσκαφών (στις εγκαταστάσεις τις Λουφτβάφε) με γόμωση ταμπούν σε όλη τη Γερμανία. Σύμφωνα με κάποιους, οι βόμβες αυτές δεν επρόκειτο ποτέ να χρησιμοποιηθούν, αλλά γεμίστηκαν για να μην πέσει ο παράγοντας στα χέρια των Σοβιετικών.
Οι Σύμμαχοι ξεκίνησαν και αυτοί την παραγωγή των αερίων νεύρων, έχοντας Γερμανούς επιστήμονες που ασχολήθηκαν με αυτούς, εν όψει του νέου "κινδύνου" των Σοβιετικών.
Κατά τον Β’ παγκόσμιο Πόλεμο
Παραδόξως, καίτοι φονικότατο, το ταμπούν (και όλοι οι υπόλοιποι παράγοντες νεύρων) ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε στη μάχη κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο κύριος λόγος γι' αυτό ήταν ότι οι γερμανικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν γνώριζαν αν οι Σύμμαχοι είχαν αναπτύξει παρόμοια όπλα. Αν λοιπόν οι Γερμανοί χρησιμοποιούσαν το όπλο αυτό στη μάχη, οι Σύμμαχοι θα απαντούσαν με το ίδιο όπλο. Εφόσον οι Γερμανοί ουδέποτε κατάφεραν να επινοήσουν μία αποτελεσματική άμυνα εναντίον των αερίων νεύρων, οι μεγαλύτερες ποσότητες που (θεωρητικά) διέθεταν οι Σύμμαχοι θα έγερναν την πλάστιγγα προς το μέρος τους. Εν γένει, σε μία τέτοια περίπτωση, οι Γερμανοί ιθύνοντες θα υπέγραφαν την εντολή αφανισμού του Γερμανικού Έθνους.
Ωστόσο, σήμερα γνωρίζουμε ότι οι Σύμμαχοι δεν είχαν στα χέρια τους κάποιο ανάλογο όπλο, και ουδείς μπορεί να γνωρίζει ποια θα ήταν η έκβαση του πολέμου αν οι Γερμανοί αποφάσιζαν να χρησιμοποιήσουν ταμπούν στο Ανατολικό Μέτωπο, εναντίον των Άγγλων και των Αμερικανών στην Απόβαση της Νορμανδίας ή σε οποιαδήποτε άλλη μεγάλης κλίμακας επιχείρηση.
Σύγχρονη εποχή
Στην διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ (1980-1988) το Ιράκ διέθεσε τεράστιες ποσότητες εναντίον των Ιρανικών δυνάμεων ξηράς. Αν και τα πιο κοινά χρησιμοποιούμενα χημικά όπλα ήταν το αέριο μουστάρδας και το σαρίν, το ταμπούν και το κυκλοσαρίν επίσης χρησιμοποιήθηκαν.
Παραγωγή
Από τη στιγμή που το ταμπούν είναι ευκολότερο να παραχθεί σε σχέση με τα άλλα όπλα της σειράς G και η μέθοδος παραγωγής του είναι σχετικά εύκολη, τα κράτη τα οποία προχωρούν στην παραγωγή παραγόντων νεύρων αλλά με έλλειψη προηγμένων εργοστασιακών εγκαταστάσεων συχνά ξεκινούν παράγοντας ταμπούν.
Το ταμπούν παράγεται με την αντίδραση των ενώσεων οξυχλωριούχου φωσφόρου (POCl3), διμεθυλαμίνης (CH3-NH-CH3) και κυανιούχου νατρίου (NaCN), παρουσία αιθυλικής αλκοόλης (CH3CH2OH):
Εναλλακτικές ονομασίες
Το ταμπούν κάποιες φορές αποκαλείται με ονόματα διαφορετικά από ταμπούν ή GA:
Παραπομπές
Κατηγορία:Χημικά όπλα Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις με άζωτο Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις με οξυγόνο Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις με φωσφόρο
Προσωπείο του Αγαμέμνονα
εναλλ.=|μικρογραφία|314x314εσ|<Center>Το Προσωπείο του Αγαμέμνονα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών</Center> Το προσωπείο του Αγαμέμνονα είναι ένα εύρημα της ανασκαφής των Μυκηνών το 1876 από τον Ερρίκο Σλήμαν. Είναι ένα χρυσό νεκρικό προσωπείο και βρέθηκε πάνω στο πρόσωπο ενός σώματος που βρίσκονταν ενταφιασμένο στον ταφικό θάλαμο Ε' του ταφικού περιβόλου Α' των Μυκηνών. Ο Σλήμαν πίστευε ότι ανακάλυψε τη σορό του θρυλικού αρχαίου βασιλιά Αγαμέμνονα, από όπου το εύρημα πήρε την ονομασία του. Σύγχρονες αρχαιολογικές μελέτες απέδειξαν ότι το προσωπείο ανάγεται στο 1550-1500 π.Χ., περίοδος κατά τρεις αιώνες περίπου προγενέστερη από την εποχή που ο Αγαμέμνονας υποτίθεται ότι έζησε. Ωστόσο, το όνομα του προσωπείου παρά την ανακάλυψη παρέμεινε. Σήμερα το προσωπείο εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.
Περιγραφή
Το προσωπείο είναι ένα από τα 5 που ανακαλύφθηκαν στις Μυκήνες, τρία στον τάφο Δ' και δύο στον τάφο Ε'. Εικάζεται ότι οι μάσκες από χρυσό ή προσωπίδες που κάλυπταν το πρόσωπο των νεκρών βασιλέων, χρησιμοποιούνταν για να προστατεύονται οι νεκροί από κακές επιρροές. Εκτός από τις μάσκες, τα άκρα δύο παιδιών που βρέθηκαν στον τάφο Γ' είναι καλυμμένα με χρυσό φύλλο. Οι τάφοι αυτοί είναι αναμφισβήτητα βασιλικοί, αφού οι ποσότητες του χρυσού που χρησιμοποιήθηκαν και η εξαιρετικής τέχνης λάξευση δείχνουν ότι προορίζονταν για άτομα με ιδιαίτερα υψηλή κοινωνική θέση και πλούτο. Εκτός από τους ευγενείς βρέθηκαν και σώματα ανδρών που δεν ήταν καλυμμένα με μάσκες. Εικάζεται ότι ήταν στρατιώτες, εξαιτίας των όπλων που βρέθηκαν να κρατούν.
Αυθεντικότητα
Στα τέλη του 20ου αιώνα και στις απαρχές του 21ου αιώνα η αυθεντικότητα του προσωπείου αμφισβητήθηκε επίσημα. Το περιοδικό Αρχαιολογία, φιλοξένησε μία σειρά άρθρων που κάλυψαν εκτενώς την αρχαιολογική διαμάχη. Την περίοδο της ανασκαφής στις Μυκήνες η Εθνική Αρχαιολογική Υπηρεσία ανέθεσε στον Παναγιώτη Σταματάκη την επίβλεψη των ανασκαφών του Σλήμαν φοβούμενη προβληματα αυθεντικότητας, σαν αυτά που ανέκυψαν μετά την ανασκαφή της Τροίας από τον Σλήμαν. Οι κατήγοροι του Σλήμαν επικεντρώνουν τα επιχειρήματά τους στη φήμη του Σλήμαν ότι συνήθιζε να εμπλουτίζει τις ανασκαφές του, με ευρήματα άλλων ανασκαφών και στην τεχνική κατασκευής του προσωπείου που παραπέμπει σε πλαστογραφία. Οι υπερασπιστές του Σλήμαν επισημαίνουν ότι η ανασκαφή είχε κλειστεί το διήμερο 26-27 Νοεμβρίου λόγω της Κυριακάτικης αργίας και μιας βροχής που ενέκυψε. Οi τρεις πρώτες προσωπίδες ανεκαλύφθησαν την 28η του Νοεμβρίου ενώ το συγκεκριμένο προσωπείο βρέθηκε την 30η υπό την παρουσία πολλών μαρτύρων, όπως αποκαλύπτει το ημερολόγιο του Σταματάκη. Επίσης, αναφέρουν ότι τα τεχνικά χαρακτηριστικά του προσωπείου είναι παρόμοια με αυτά άλλων ευρημάτων της ανασκαφής όπως η χρυσή κεφαλή λιονταριού που βρέθηκε στον τάφο Δ' και καταλήγουν ότι οι κατήγοροι του Σλήμαν ωθούνται στις εικασίες τους, βασιζόμενοι σε προσωπικά κριτήρια.
Αναφορές
Αγαμεμνονα Κατηγορία:Μυκηναϊκή τέχνη Κατηγορία:Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Κατηγορία:Μυκήνες Κατηγορία:Αρχαιολογικά ευρήματα στην Αργολίδα Κατηγορία:Ταφική τέχνη
Γιώργος Κωνσταντίνου (εικονογράφος)
Ο Γιώργος Κωνσταντίνου, γνωστός και ως ЁРГОС ή Jorgos ή yorgos k., είναι Έλληνας εικονογράφος και δημιουργός κόμικς.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη τον Δεκέμβριο του 1967.
Τα έργα του χαρακτηρίζονται από λιτό εκφραστικό σχέδιο, συνήθως χωρίς λόγια και οι ιστορίες του διακρίνονται για το κομψό χιούμορ τους και μια παιγνιώδη διάθεση. Υπάρχει στα κόμικς του έντονη διάθεση για πειραματισμό με τη φόρμα του σχεδίου, παιχνίδια με τους κανόνες προοπτικής, το στήσιμο της σελίδας, κλπ. Πολύ συχνά υπάρχουν λογοπαίγνια, καθώς επίσης κοινωνικοί και πολιτικοί προβληματισμοί.
Έργο
Εκδίδει μεταξύ 1984-1986 στη Θεσσαλονίκη το περιοδικό Μαθητική πρόταση (6 τεύχη). Το 1987 μετακομίζει στο Βερολίνο, όπου ασχολείται με εικονογραφήσεις και σπουδάζει οπτική επικοινωνία (visual communication) στη Σχολή Καλών Τεχνών Βερολίνου μεταξύ 1987 και 1994.
Το 1988 συνεργάζεται με το τηλεοπτικό κανάλι ZDF σαν σκιτσογράφος στην εκπομπή "QUIZ NACH QUOTEN". Το 1990 συνεργάζεται με την εφημερίδα Sonntag του Ανατολικού Βερολίνου με το εφευρετικό εβδομαδιαίο στριπ «Soni de War», το οποίο το 1991 εκδίδει στην Ελλάδα σε ένα εξαιρετικά μακρόστενο άλμπουμ. Το 1991 παρουσιάζει στο Τάχελες του Βερολίνου το «LOΨ», μία παράσταση πολυμέσων, με ταυτόχρονες προβολές σλάιντς από 12 προβολείς σε οθόνη 200 τ.μ. To 1993 συνιδρύει την «τάξη των κόμιξ» (comix KLASSE) και διδάσκει σε αυτόνομα σεμινάρια της Σχολής Καλών Τεχνών του Βερολίνου. Με την comix KLASSE πραγματοποιεί ομαδικές εκδόσεις, όπως το Killer Joe, το URBS (ανθολογία με θέμα την πόλη και τον αστικό τρόπο ζωής) και το Lukas.15 (ανθολογία με θέμα την παραβολή του Ασώτου Υιού). Παράλληλα διδάσκει το πρόγραμμα COMIX CRASH KURS, που περιλαμβάνει διδασκαλία κόμικς και έκδοση ομαδικών άλμπουμ: Ακαδημία Τεχνών Βερολίνου (1994), Κέντρο νεότητας Chamissowplatz (1994), Naunynritze (1995-2 φορές).
Στη συνέχεια περνά πέντε χρόνια στη Βαρκελώνη, όπου ασχολείται με εικονογραφήσεις, animation και δημιουργία t-shirt. Εκεί κυκλοφορεί τις αυτοεκδόσεις Esplanade, Concerts και Impossible Realities. Μεταξύ 1997 και 1998 εγκαθίσταται στη Θεσσαλονίκη, όπου και γελοιογραφεί καθημερινά στην εφημερίδα Θεσσαλονίκη, ενώ ταυτόχρονα διδάσκει κόμικς στο στο Εντευκτήριο του Αγίου Παύλου στην Άνω Πόλη στα πρότυπα του COMIX CRASH KURS. Από το εργαστήρι αυτό ξεπηδά ο Εικονοστρόβιλος, ομάδα κόμικς που εκδίδει μία μικρή ανθολογία τη Χωματερή. Από τον κεντρικό πυρήνα του Εικονοστρόβιλου σχηματίζεται αργότερα η Ένατη Διάσταση. Στο ίδιο εργαστήρι μαθητεύει και ο Trashman.
Έχει συνεργαστεί με φανζίν σε Ελλάδα και εξωτερικό: MAKOKI, NAPARTHEID, MONO GRAFICO, CRETINO, ATUMOE, ΙΔΕΟΔΡΟΜΙΟ, ΒΡΩΜΙΑ. Την περίοδο 1999-2001 είναι συνεργάτης του flash.gr με εβδομαδιαία καρτούν. Μεταξύ 2000 και 2001 συμμετέχει ως εικονογράφος και ανιμέιτορ στην ομάδα παραγωγής του cd-rom "Δημόδωρος, μια μέρα στο αρχαίο θέατρο". Το προϊόν που περιλαμβάνει 30 λεπτά κινούμενου σχεδίου, παραμένει ανέκδοτο. Το 2000 ο Κωνσταντίνου μετακομίζει με την οικογένειά του σε μία μικρή πόλη στα Πυρηναία, το Σερκς. Εκεί συνεχίζει την εικονογράφηση και δημιουργία κόμικς. Συνεργάζεται ακόμα με τις Επιλογές, το κυριακάτικο ένθετο της εφημερίδας Μακεδονία για το οποίο εικονογραφεί. Το 2003 εικονογραφεί το Τρία δευτερόλεπτα (ISBN 960-374-214-7) του Σάκη Σερέφα, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παρατηρητής. Την ίδια χρονιά ιδρύει την Irenia, μια ομάδα που ασχολείται με τη διδασκαλία θεμάτων όπως μετανάστευση, διαφορετικότητα, πολυπολιτισμικότητα, δηλαδή εκπαίδευση για την ειρήνη για την οποία προσκαλούνται σε σχολεία, δημαρχεία κλπ. Τα μαθήματα αυτά εντάσσονται στο σχολικό ωράριο. Από την Irenia έχει εκδοθεί και ένα σετ τεσσάρων εκπαιδευτικών παιχνιδιών για σχολική χρήση. Τον Απρίλιο του 2004, και μετά από 6 χρόνια συνεργασίας με το ισπανικό περιοδικό της κάνναβης, κυκλοφορεί το πρώτο του άλμπουμ από επίσημη εκδοτική, το Sin Papeles από τις εκδόσεις CAŇAMO, μία ευφάνταστη συλλογή από εικονογραφημένες οδηγίες για το κάπνισμα κάνναβης χωρίς χαρτάκια. Πρωτότυπα σχέδια από το Sin Papeles εκτίθενται στο φεστιβάλ για την αποποινικοποίηση της κάνναβης "Legalise Cannabis Protestival" στην Αθήνα στις 5-7 Μαΐου του 2006.
Ανεβάζει ακόμα την προσωπική του ιστοσελίδα και το blog του. thumb|right|200 px|Η [[τοιχογραφία στη Μανρέζα.]] Από το 2005 συνεργάζεται με τη Γαλέρα, όπου και εικονογραφεί. Τον Ιούλιο του 2006 κερδίζει το πρώτο βραβείο σε διαγωνισμό ιδεών για την κατασκευή μιας μεγάλης τοιχογραφίας σε πολυκατοικία μιας κεντρικής πλατείας της Μανρέζα. Η εκτέλεση της τοιχογραφίας ολοκληρώθηκε το Μάρτιο του 2007. Ήταν τιμώμενο πρόσωπο στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Κόμικς «Προβλήτα» που έγινε στη Θεσσαλονίκη τον Σεπτέμβριο του 2006. Τον Οκτώβριο του 2006 κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Langenscheidt βιβλίο εκμάθησης ελληνικών για γερμανόφωνους με 100 εικονογραφήσεις του.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες δημιουργοί κόμικς Κατηγορία:Έλληνες εικονογράφοι
Κώστας Ευριπιώτης
Ο Κώστας Ευριπιώτης (Ηλιούπολη 5 Μαρτίου 1963 - Αθήνα 30 Μαΐου 2019) ήταν Έλληνας ηθοποιός της τηλεόρασης, του θεάτρου και του κινηματογράφου.
Βιογραφία
Ο Ευριπιώτης γεννήθηκε στην Ηλιούπολη της Αθήνας το 1963. Ήταν ο μικρότερος από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειας και ο πατέρας του ήταν εργάτης. Στην ηλικία των 17 ετών έχασε τον μεγαλύτερο αδελφό του, γεγονός που τον ώθησε να γίνει πιο εκφραστικός στη δουλειά του. Έκανε τα πρώτα του θεατρικά βήματα μαζί με τον ηθοποιό Νάσο Κεδράκα, ο οποίος είχε ένα θεατρικό εργαστήρι στη γειτονιά του. Ο Κεδράκας τον παρότρυνε να γραφτεί στη Δραματική Σχολή Θεοδοσιάδη. Έγινε επαγγελματίας ηθοποιός το 1981. Το 2006 εκλέχθηκε δημοτικός σύμβουλος στο Δήμο Αγίου Δημητρίου και ορίστηκε Πρόεδρος του πολιτιστικού οργανισμού την διετία 2007-2009.
Πρόβλημα υγείας
Το 2018 ξεκίνησε το σοβαρό πρόβλημα της υγείας του, όταν ετοιμαζόταν να ανεβάσει την παράσταση Πολυτεχνίτης και Ερημοσπίτης. Από τον Απρίλιο του 2019 νοσηλευόταν στο Σπηλειοπούλειο Νοσοκομείο λόγω καρκίνου. Απεβίωσε στις 30 Μαΐου 2019.