cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μαρκοβιανή Αλυσίδα Μόντε Κάρλο στη Βιολογία
Αλγόριθμος Metropolis-Hastings
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του αλγορίθμου Metropolis-Hastings είναι ότι εξασφαλίζει υπό ελάχιστες συνθήκες τη σύγκλιση μιας ακολουθίας η οποία προσομοιώνεται στην κατανομή στόχο που θέτουμε. Επίσης, είναι αρκετά δημοφιλής διότι σε πάρα πολλά ρεαλιστικά προβλήματα αρκεί να γνωρίζουμε την συναρτησιακή μορφή της κατανομής στόχου και της κατανομής-πρότασης, αφού ο αναλυτικός υπολογισμός αυτών των σταθερών είναι εξαιρετικά δύσκολος και σε πολλές περιπτώσεις αδύνατος.
Μια ειδική περίπτωση του αλγορίθμου Metropolis-Hastings είναι ο λεγόμενος τυχαίος περίπατος (random walk).
== Μαρκοβιανή Αλυσίδα Μόντε Κάρλο στη φυλογένεση == μικρογραφία|297x297εσ|Αναπαράσταση φυλογενετικού δένδρου δίνοντας έμφαση στα βασίλεια Αρχαία, Βακτήρια και Ευκάρυα. Η ρίζα του δένδρου αντιστοιχεί στον κοινό πρόγονο των βασιλείων. Στην μοριακή φυλογένεση είναι πολύ διαδεδομένο να χρησιμοποιούνται μπεϋζιανές μέθοδοι. Αν και αυτές οι μέθοδοι είναι δυσνόητες, τα λογισμικά που τις χρησιμοποιούν, κατασκευάζουν αποτελεσματικά μπεϋζιανά φυλογεντικά μοντέλα φιλικά προς τον χρήστη. Οι μπεϋζιανές φυλογενετικές μέθοδοι ξεκίνησαν να χρησιμοποιούνται τη δεκαετία του '90 και από τότε άλλαξαν τον τρόπο ανάλυσης της αλληλουχίας του γονιδιώματος. Παραδείγματα τέτοιων αναλύσεων είναι η φυλογεωγραφική ανάλυση της εξάπλωσης του ιού στο ανθρώπινο είδος και τα συμπεράσματα από την μετανάστευση των ειδών. Ταυτόχρονα, τα μοντέλα που κατασκευάζονται, αν και είναι εύκολο να δημιουργηθούν, μπορεί να βγάζουν λάθος συμπεράσματα, να παραπλανούν, σε περίπτωση που ο χρήστης δεν είναι γνώστης των παραμέτρων και των μαθηματικών υποθέσεων.
Μέθοδος Bayes
H μέθοδος αυτή αποτελεί μία μεθοδολογία για την στατιστική συμπερασματολογία. Βασίζεται στο Θεώρημα Μπέυζ με τύπο :
f(θ|D) = (1/z)f(θ)f(D|θ)
όπου D είναι τα παρατηρηθέντα δεδομένα και θ η άγνωστη παράμετρος. Ταυτόχρονα, η f(θ) ονομάζεται εκ των προτέρων κατανομή, η οποία βασίζεται στη γνώση μας για το θ, πριν την επεξεργασία δεδομένων. Μετά την επεξεργασία δημιουργείται η εκ των υστέρων κατανομή f(θ|D) με z να είναι μία σταθερά, με ανώτατη τιμή το 1, και τη f(D|θ) να αποτελεί την πιθανοφάνεια. Ο παραπάνω τύπος υποδεικνύει ότι η γνώση οφείλεται στον συνδυασμό της προηγούμενης γνώσης με τα καινούργια δεδομένα.
Στη φυλογένεση, η τοπολογία των δέντρων και το μοντέλο υποκατάστασης προσδιορίζουν από κοινού το στατιστικό μοντέλο των δεδομένων. Οι διαφορετικές τοπολογίες των δένδρων αντιστοιχούν έτσι σε διαφορετικά μοντέλα και τα δεδομένα είναι συνήθως ευθυγράμμιση μοριακής ακολουθίας ή ευθυγράμμιση μορφολογικών χαρακτήρων (ή συνδυασμός και των δύο).
Τι είδους δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για φυλογενετική ανάλυση
Οι πιο κοινοί τύποι δεδομένων που χρησιμοποιούνται για φυλογενετική ανάλυση είναι το DNA και η στοίχιση αμινοξικών ακολουθιών. Τα δεδομένα-πληροφορίες που θα χρησιμοποιηθούν στα φυλογενετικά προγράμματα χρειάζεται να είναι αποτελέσματα από την στοίχιση των ακολουθιών με έμφαση στην ακρίβεια της στοίχισης, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην φυλογενετική ανάλυση. Αξίζει να τονισθεί ότι έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια να κατασκευαστούν μοντέλα για τις διαγραφές και τις ενθέσεις αμινοξέων. Επιπροσθέτως, για την εκτίμηση της φυλογένεσης μεταξύ των  ειδών, οι ακολουθίες χρειάζεται να είναι ορθόλογες. Σε αντίθεση, η λανθασμένη χρήση των παράλογων ακολουθιών μπορεί να οδηγήσει σε άστοχες σχέσεις-αποτελέσματα.
Πόσες επαναλήψεις και πόσα δείγματα απαιτούνται
Ο χρόνος που χρειάζεται ο αλγόριθμος MCMC για να αποκτήσει μία αξιόπιστη εκτίμηση για την εκ των υστέρων κατανομή διαρκεί τόσο ώστε να μην επιβαρύνει τον υπολογιστή που τον εκτελεί. Όμως, αφού δεν υπάρχουν αυτόματοι κανόνες παύσης, ο χρήστης πρέπει να έχει σκεφτεί τον αριθμό των επαναλήψεων και, ύστερα, να αποφασίσει αν η μαρκοβιανή αλυσίδα είναι τόσο μεγάλη όσο χρειάζεται ή απαιτούνται κι άλλες επαναλήψεις. Οι MCMC αλγόριθμοι τείνουν να παράγουν τεράστια αρχεία ως output. Για την εξοικονόμηση χώρου στο δίσκο, τα δείγματα λαμβάνονται μετά από ένα καθορισμένο αριθμό επαναλήψεων. Λόγου χάριν, για παράδειγμα, η εκτέλεση μιας αλυσίδας MCMC για 107 επαναλήψεις και η χρήση μιας συχνότητας δειγματοληψίας 103 επαναλήψεων, θα παράγει 104 δείγματα.
Υπόψη ότι σε ορισμένα προγράμματα (όπως MCMCΤree και BPP), κάθε επανάληψη MCMC αποτελείται από μια σταθερή ακολουθία προτάσεων MCMC, ενώ σε κάποιες άλλες (όπως MrBayes και BEAST), αποτελείται από μία πρόταση, τυχαία επιλεγμένη από μια συλλογή προτάσεων. Έτσι, αν υπάρχουν στο μοντέλο 1.000 παράμετροι και εάν κάθε πρόταση αλλάζει μία παράμετρο, κάθε επανάληψη MCMC στο πρώτο πρόγραμμα αξίζει περίπου 1.000 επαναλήψεις στα τελευταία προγράμματα. Έτσι, οι επαναλήψεις MCMC από διαφορετικά προγράμματα δεν είναι συγκρίσιμες. Ο βιολόγος θα πρέπει να στοχεύει να συγκεντρώσει ένα λογικό (όσο το δυνατόν πιο πιθανό) αποτελεσματικό μέγεθος δείγματος για κάθε παράμετρο.
Γιατί θα έπρεπε να εκτελέσουμε τον αλγόριθμο MCMC χωρίς δεδομένα
Είναι χρήσιμο να εκτελεστεί η δειγματοληψία αλγορίθμου MCMC στην εκ των προτέρων κατανομή. Αυτό επιτυγχάνεται με τον καθορισμό της πιθανοφάνειας f(D|θ) σε 1 στην εξίσωση του Bayes. Ορισμένα προγράμματα δημιουργούν μια dummy "κενή" στοίχιση που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα. Οι εκτελέσεις πρέπει επίσης να αξιολογούνται για καλή σύγκλιση και ανάμειξη. Η εκτέλεση της αλυσίδας, χωρίς δεδομένα είναι ένας καλός τρόπος για τον έλεγχο της ορθότητας του λογισμικού, επειδή ο μέσος όρος, η διακύμανση και άλλα στοιχεία της εκ των προτέρων είναι συχνά αναλυτικά διαθέσιμα και μπορούν να ελεγχθούν βάσει του δείγματος MCMC.
Το δείγμα από την εκ των προτέρων μπορεί επίσης να συγκριθεί με το δείγμα από την εκ των υστέρων (η οποία παράγεται με τη χρήση των δεδομένων) για να εκτιμηθεί ο τρόπος πληροφόρησης των δεδομένων και αν υπάρχουν σοβαρές συγκρούσεις μεταξύ της πρώτης και των δεδομένων. Ένας υψηλός βαθμός ομοιότητας μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης κατανομής υποδηλώνει ότι τα δεδομένα περιέχουν ελάχιστες πληροφορίες σχετικά με τις παραμέτρους. Σημαντική αλληλοεπικάλυψη μεταξύ αυτών των δύο κατανομών σημαίνει ότι τα δεδομένα είναι πληροφοριακά  και λογικά. Αντιθέτως, αν δεν υπάρχει αλληλοεπικάλυψη, τότε μπορεί να υπάρχει σύγκρουση μεταξύ της πρώτης κατανομής και των δεδομένων.
Εφαρμογές
Είναι γεγονός ότι το θεώρημα του Bayes και η μαρκοβιανή αλυσίδα Μόντε Κάρλο έχουν χρησιμοποιηθεί στην κατανόηση  και την απόδειξη της εξέλιξης των ειδών. Με αυτήν την γνώση, για παράδειγμα, έχουν κατασκευασθεί εφαρμογές για την συμπερασματολογία και τον υπολογισμό της αβεβαιότητας στην φυλογένεση, για την συμπερασματολογία των επιπέδων της εξέλιξης και των αρχέγονων περιοχών , για την διερεύνηση  μοτίβων σε παθογόνους οργανισμούς όπως και για τη μοντελοποίηση της διαφοροποίησης και της εξαφάνισης των ειδών.
Εφαρμογές MCMC στην βιολογία συστημάτων
Πολλοί κλάδοι της βιολογίας, και ιδίως η Βιοπληροφορική, η Υπολογιστική Βιολογία και η Γενετική, βρίσκονται εν μέσω μιας επανάστασης, εξαιτίας της ανάπτυξης των Μπεϋζιανών μεθόδων ανάλυσης. Ο λόγος είναι ότι τα βιολογικά φαινόμενα είναι πολύπλοκα και υπάρχει πολύς θόρυβος στα πειραματικά δεδομένα. Οι παραδοσιακές στατιστικές τεχνικές δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στην ανάλυση πολύπλοκων, μη γραμμικών μοντέλων. Ο κυριότερος περιοριστικός παράγοντας στην εφαρμογή Μπεϋζιανών μεθόδων είναι υπολογιστικός. Για μη τετριμμένα προβλήματα, αναλυτικές προσεγγίσεις στην Μπεϋζιανή συμπερασματολογία δεν είναι εφικτές. Τις τελευταίες δεκαετίες έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην ταχύτητα των υπολογιστικών συστημάτων καθώς επίσης και στην ανάπτυξη υπολογιστικά αποδοτικών αλγορίθμων για Μπεϋζιανή συμπερασματολογία. Η πιο σημαντική εξέλιξη είναι η ανάπτυξη ενός εύρους τεχνικών που βασίζονται στην MCMC. Προσεκτικά σχεδιασμένοι MCMC αλγόριθμοι που εκτελούνται σε γρήγορους υπολογιστές είναι ικανοί να επιλύσουν ένα εξαιρετικά μεγάλο εύρος βιολογικών προβλημάτων που θεωρούνταν μη επιλύσιμα μόλις λίγα χρόνια πριν.
Ακολουθούν παραδείγματα εφαρμογών της τεχνικής MCMC για επίλυση προβλημάτων βιολογικού ενδιαφέροντος.
Γενετική
Ο κλάδος της γενετικής έχει αξιοποιήσει την τεχνική MCMC σε πολλές εφαρμογές Μπεϋζιανής συμπερασματολογίας. Στον τομέα της γενετικής πληθυσμών έχει αξιοποιηθεί για την εκτίμηση παραμέτρων σε δημογραφικά μοντέλα και για τον εντοπισμό συμβάντων φυσικής επιλογής. Στον τομέα της γονιδιωματικής έχει χρησιμοποιηθεί για την ανάλυση ακολουθιών, για την ταυτοποίηση σημειακών μεταλλάξεων, για την εξαγωγή του απλοτύπου μέσω δειγμάτων πληθυσμού και για την εκτίμηση των επιπέδων της γονιδιακής έκφρασης και ρύθμισης. Στον τομέα της γενετικής ανθρώπου έχει χρησιμοποιηθεί κυρίως για την γονιδιακή χαρτογράφηση.
Ανάλυση αλληλουχιών
Επίσης, έχει αναπτυχθεί μέθοδος για την ανίχνευση ανασυνδυασμών. Η συμπερασματολογία μέσω αυτής της μεθόδου έγινε με Μπεϋζιανό τρόπο, χρησιμοποιώντας την τεχνική MCMC. O σκοπός της μεθόδου ήταν να εντοπιστούν με ακρίβεια σημεία σε στοιχίσεις αλληλουχιών DNA, τα οποία αντιστοιχούν σε σημεία θραύσης και ανασυνδυασμού, σε έναν μικρό αριθμό τάξα. Η προσέγγιση αυτή μοντελοποιεί την αλληλουχία των τοπολογιών  των φυλογενετικών δέντρων σε μια πολλαπλή στοίχιση αλληλουχιών. Ο αλγόριθμος επιστρέφει την εκ των υστέρων πιθανότητα κάθε τοπολογίας δέντρου, η οποία χρησιμοποιείται για την ανίχνευση των περιοχών ανασυνδυασμού και τον εντοπισμό των σημείων θραύσης.
Πρωτεωμική
Η τεχνική MCMC χρησιμοποιήθηκε για τον εντοπισμό μοριακών βιοδεικτών σε δεδομένα ανάλυσης υγρής χρωματογραφίας-φαρματομετρίας μάζας (LC-MS). Τα δεδομένα που εξάγονται από μια ανάλυση LC-MS προέρχονται κατά κανόνα από μικρά δείγματα και χαρακτηρίζονται από υψηλή διαστασιμότητα. Η ανάλυση δεδομένων μέσω Μπαεσιανών μοντέλων με χρήση της τεχνικής MCMC φάνηκε να έχει καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με άλλες προσεγγίσεις, όταν το μέγεθος τους δείγματος είναι μικρό ή όταν ο αριθμός των επιλεγμένων πρωτεϊνών για κατηγοριοποίηση είναι μεγάλος.
Γενετικά Ρυθμιστικά Δίκτυα
Η κατασκευή ενός λεπτομερούς χάρτη του συνόλου των μοριακών αλληλεπιδράσεων ενός οργανισμού είναι ένας από τους βασικούς στόχους της Βιολογίας Συστημάτων. Επί του παρόντος, αυτά τα πολύπλοκα βιολογικά δίκτυα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστα. Η διαθεσιμότητα διαφορετικών τύπων μετρήσεων που προέρχονται από διάφορα συστατικά αυτών των δικτύων καθιστά δυνατή την προσπάθεια ανασύστασης ενός δικτύου μέσω τέτοιων μετρήσεων. Τα Μπεϋζιανά δίκτυα είναι κατάλληλα για τον σκοπό αυτόν, εξαιτίας της πιθανοκρατικής τους φύσης και της ευελιξία τους, ως προς την ενσωμάτωση παρεμβάσεων και πρόσθετων πηγών πληροφοριών. Όταν τα Μπεϋζιανά μοντέλα υιοθετούνται ως μοντέλα για Γενετικά Ρυθμιστικά Δίκτυα, συνήθως συνδυάζονται με χρήση της τεχνικής MCMC. Αυτό συμβαίνει γιατί τα διαθέσιμα δεδομένα είναι γενικώς μη επαρκή και είναι αδύνατον να γίνει απαρίθμηση όλων των πιθανών δικτύων ακόμα και για έναν σχετικά μικρό αριθμό κόμβων. Η τεχνική MCMC έχει το πλεονέκτημα ότι είναι εγγυημένο θεωρητικά ότι θα συγκλίνει σε μια εκ των υστέρων κατανομή.
Αιθάνιο
Το αιθάνιο (αγγλικά ethane) είναι οργανική χημική ένωση, που περιέχει άνθρακα και υδρογόνο, με μοριακό τύπο C2H6, αλλά παριστάνεται επίσης με τον ημισυντακό τύπο CH3CΗ3, καθώς και με τις συντομογραφίες EtH και Me2. Με βάση το σύστημα κωδικής ονομασίας που ξεκίνησε με τους φθοροχλωράνθρακες έχει τον κωδικό R-170. Είναι το δεύτερο απλούστερο αλκάνιο, δηλαδή άκυκλος κορεσμένος υδρογονάνθρακας. Το χημικά καθαρό αιθάνιο, στις συνηθισμένες συνθήκες, δηλαδή σε θερμοκρασία 25 °C και υπό πίεση 1 atm, είναι άχρωμο και άοσμο αέριο, με κρίσιμη θερμοκρασία 32,2°C και κρίσιμη πίεση 48,36 atm. Σε βιομηχανική κλίμακα το αιθάνιο απομονώνεται από το φυσιο και από το αργό πετρέλαιο, ως ένα παραπροϊόν της διύλισής του. Το ίδιο το αιθάνιο, με τη σειρά του, χρησιμοποιείται κυρίως ως πρόδρομη ένωση για την παραγωγή αιθενίου.
Ιστορία
Το αιθάνιο παρασκευάσθηκε για πρώτη φορά συνθετικά το 1834, από τον Μάικλ Φαραντέι (Michael Faraday), όταν ηλεκτρόλυσε αιθανικό κάλιο. Υπέθεσε όμως, λανθασμένα, ότι το αέριο που εκλύθηκε ήταν το μεθάνιο και δεν διερεύνησε περισσότερο την αντίδραση. Τη χρονική περίοδο 1847-1849, σε μια προσπάθεια διερεύνησης της θεωρίας ελευθέρων ριζών στην Οργανική Χημεία, οι Άντολφ Βίλχελμ Χέρμαν Κόλμπε (Hermann Kolbe) και Σερ Έντουαρντ Φράνκλαντ (Sir Edward Frankland) παρήγαγαν αιθάνιο με αναγωγές αιθανονιτριλίου (CH3CN) και ιωδομεθανίου (CH3Ι) με μεταλλικό κάλιο (K), καθώς και με ηλεκτρόλυση διαλύματος αιθανικού καλίου, όπως ο Φαραντέι. Και αυτοί, όμως, έκαναν λάθος στο προϊόν της αντίδρασης που νόμιζαν ότι έλαβαν, θεωρώντας ότι ήταν ελεύθερη μεθυλική ρίζα (CH3●) και όχι αιθάνιο, που είναι άλλωστε το προϊόν του άμεσου διμερισμού της ασταθούς ελεύθερης μεθυλικής ρίζας. Αυτό το λάθος έγινε κατανοητό και διορθώθηκε το 1864, από τον Καρλ Σχόρλεμμερ (Carl Schorlemmer), που απέδειξε ότι το προϊόν όλων των παραπάνω αναφερόμενων αντιδράσεων είναι στην πραγματικότητα το αιθάνιο, και όχι μεθάνιο, ελεύθερη μεθυλική ρίζα ή κάτι άλλο.
Ονοματολογία
Η ονομασία «αιθάνιο» προέρχεται από την ονοματολογία κατά IUPAC. Συγκεκριμένα, το πρόθεμα «αιθ-» δηλώνει την παρουσία δύο (2) ατόμων άνθρακα ανά μόριο της ένωσης, το ενδιάμεσο «-αν-» δείχνει την παρουσία μόνο απλών δεσμών μεταξύ ατόμων άνθρακα στο μόριο και η κατάληξη «-ιο» φανερώνει ότι δεν περιέχει χαρακτηριστικές ομάδες, από αυτές που τίθενται στην κατάληξη της ονομασίας, και επομένως, επειδή δεν αναφέρονται καμία ούτε ως προθέματα - υποκαταστάτες, δηλώνεται έμμεσα ότι είναι υδρογονάνθρακας. Ο κωδικός R-170 παράγεται ως εξής: Το R προέρχεται από την αγγλόφωνη λέξη
Refrigerant. Το πρώτο ψηφίο (1) σημαίνει ότι η ένωση περιέχει 1+1 = 2 άτομα άνθρακα (ανά μόριο). Το δεύτερο ψηφίο (7) σημαίνει ότι η ένωση περιέχει 7 - 1 = 6 άτομα υδρογόνου. Και, τέλος, το τελευταίο ψηφίο (0), σημαίνει (εμμέσως) ότι η ένωση είναι υδρογονάνθρακας, αφού έχει όλα τα προβλεπόμενα άτομα υδρογόνου για δύο (2) άτομα άνθρακα ανά μόριο.
Φυσική παρουσία
left|thumb|250px|Μια φωτογραφία βόρειων περιοχών του Τιτάνα. Οι σκούρες τοποθεσίες φαίνεται να είναι λίμνες υδρογονανθράκων, αλλά θα χρειαστούν και μεταγενέστερες φωτογραφίες για να δειχθεί αν τα σκούρα σημεία παραμένουν τα ίδια (όπως γενικά συμβαίνει με τις λίμνες στη Γη). Το αιθάνιο υπάρχει ως ιχναέριο στην ατμόσφαιρα της Γης, έχοντας μέση κατ' όγκο συγκέντρωση 0,5 ppb, στο επίπεδο της θάλασσας, αν και η προβιομηχανική συγκέντρωση του αερίου είναι πιθανό να ήταν μικρότερη, εφόσον υπάρχει μια σημαντική σύγχρονη έκλυση του αερίου, που προέρχεται από την αξιοποίηση των ορυκτών καυσίμων. Παρ' όλο που το αιθάνιο είναι ένα «αέριο του θερμοκηπίου», του δίνεται ελάχιστη περιβαλλοντική σημασία, εξαιτίας της πολύ μικρής αφθονίας του, αλλά και της μικρότερης κατά βάρος συνεισφοράς του στο φαινόμενο, σε σύγκριση με το μεθάνιο.
Είναι επίσης ιχναέριο στις ατμόσφαιρες και των τεσσάρων (4) γιγαντιαίων πλανητών (Δία, Κρόνου, Ουρανού και Ποσειδώνα), καθώς επίσης και στην ατμόσφαιρα του Τιτάνα.
Το ατμοσφαιρικό αιθάνιο είναι κυρίως αποτέλεσμα φωτοχημικής επίδρασης του ηλιακού φωτός στο ατμοσφαιρικό μεθάνιο, που επίσης υπάρχει και στις ατμόσφαιρες των παραπάνω αναφερόμενων πέντε (5) ουρανίων σωμάτων. Κάθε φωτόνιο υπεριριώδους ακτινοβολίας, με μήκος κύματος ίσο ή και μικρότερο από 160 nm, μπορεί να φωτοδιασπάσει ένα μόριο μεθανίου σε ελεύθερη μεθυλική ρίζα (CH3●) και άτομο υδρογόνου. Όταν δύο (2) ελεύθερες ρίζες μεθυλίου τύχει να συναντηθούν σχηματίζουν αιθάνιο:
Στην περίπτωση του Τιτάνα, υποτέθηκε ευρέως ότι μέρος του αιθανίου, που σχηματίζεται και εκεί όπως αναφέρθηκε παραπάνω, πέφτει με τη μορφή βροχής στην επιφάνεια του δορυφόρου και με το πέρασμα του χρόνου σχηματίζει σταδιακά λίμνες, θάλασσες, ως και ωκεανούς υγρών υδρογονανθράκων. Ωστόσο παρατηρήσεις με τηλεσκόπια υπερύθρων έδειξαν ότι είναι σημαντικά αμφίβολη αυτή η υπόθεση. Ακόμη ο διαστημικός βολιστήρας Χιούγκεν, που προσεδαφίστηκε στον Τιτάνα το 2005, απέτυχε να παρατηρήσει οποιαδήποτε υγρή επιφάνεια, αν και φωτογράφησε τοπία που μπορεί να θεωρηθούν ότι είναι αποξηραμένα κανάλια. Το Δεκέμβριο του 2007, όμως, ο διαστημικός βολιστήρας Κασσίνι, βρήκε τουλάχιστον μια λίμνη στο νότιο πόλο του Τιτάνα, που ονομάστηκε «Λάκος Οντάριο» (Ontario Lacus), επειδή θεωρήθηκε ότι έχει παρόμοιο εμβαδό με τη Λίμνη Οντάριο στη Γη (περίπου 20.000 τ.χλμ.). Παραπέρα υπέρυθρη φασματοσκοπική ανάλυση του υγρού του Λάκου Οντάριο τον Ιούλιο του 2008 απέδωσε ισχυρότερη ένδειξη για την παρουσία (υγρού) αιθανίου εκεί.
Το 2006 ο Dale Cruikshank της NASA και οι συνεργάτες του ανακοίνωσαν τη φασματοσκοπική ανακάλυψη αιθανίου στην επιφάνεια του Πλούτωνα.
Περιστροφή του μορίου
thumb|left|Το αποκαλούμενο «εμπόδιο αιθανίου» στην περιστροφή του δεσμού C-C. Η [[καμπύλη παριστάνει τη δυναμική ενέργεια ως συνάρτηση της γωνίας περιστροφής.]]
Η περιστροφή μιας μοριακής υποδομής γύρω από έναν περιστρέψιμο δεσμό συνήθως απαιτεί ενέργεια. Η ελάχιστη ενέργεια για την παραγωγή περιστροφής 360° σε ένα δεσμό ονομάζεται «εμπόδιο περιστροφής».
Το αιθάνιο δίνει ένα κλασσικό και απλό παράδειγμα εμποδίου περιστροφής, γνωστό με την ονομασία «εμπόδιο αιθανίου». Η πειραματική ένδειξη της ύπαρξης αυτού του εμποδίου παρατηρήθηκε για πρώτη φορά με την μοντελοποίηση της εντροπίας.
Τα τρία (3) άτομα υδρογόνου κάθε μεθυλίου είναι ελεύθερα να περιστραφούν σαν πτερύγια ανεμόμυλου γύρω από τον κεντρικό δεσμό C-C, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει επαρκής ενέργεια για να ξεπεραστεί το εμπόδιο περιστροφής του κάθε δεσμού άνθρακα-υδρογόνου, σε κάθε άκρο του μορίου, εμπόδιο που προκαλείται από την πρόσκρουση του καθενός σε άλλο με τρόπο που γίνεται αλληλεπικάλυψη των τροχιακών, οπότε έχουμε ανταλλαγή άπωσης.
Μεταξύ 1890 και 1891 το προτάθηκε για το αιθάνιο ότι «προτιμά» μια κλιμακωτή διαμόρφωση με τα δύο άκρα του μορίου λοξά το ένα από το άλλο.
Απομόνωση από φυσικές και βιομηχανικές πηγές
1. Απομόνωση από το φυσικό αέριο (1-15%):
Το αιθάνιο είναι το δεύτερο, μετά το μεθάνιο, σε (μέση) συγκέντρωση συστατικό του φυσικού αερίου. Πριν από τη δεκαετία του 1960, το αιθάνιο, και τα βαρύτερα συστατικά του φυσικού αερίου, τυπικά δεν διαχωρίζονταν από το μεθάνιο και τα άλλα συστατικά του φυσικού αερίου, απλά γιατί το αιθάνιο, όπως και το μεθάνιο, χρησιμοποιούνταν απλά και μόνο ως καύσιμο. Σήμερα, όμως, που η πιο ανεπτυγμένη πετροχημική βιομηχανία έχει καταστήσει το αιθάνιο μια σημαντική γι' αυτήν πρόδρομη ύλη, το αιθάνιο διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα συστατικά του φυσικού αερίου, τουλάχιστον στις περισσότερες αναπτυγμένες εγκαταστάσεις εξόρυξης φυσικού αερίου. Το αιθάνιο μπορεί επίσης να διαχωριστεί από το «πετρελαϊκό αέριο», δηλαδή το μείγμα αέριων υδρογονανθράκων - παραπροϊόντων της διύλισης του αργού πετρελαίου. Η οικονομία, όμως, της δημιουργίας και λειτουργίας μονάδων παραγωγής, μπορεί να αλλάξει, επειδή μπορεί να αλλάξει η σχετική αξία της προώθησης ακατέργαστου φυσικού αερίου στους καταναλωτές του, όπως και το σχετικό κόστος διαχωρισμού του αιθανίου, οπότε είναι δυνατό οι σχετικές μονάδες να βρεθούν οικονομικά ασύμφορες. Από την άλλη, όμως, η διοχέτευση περισσότερου αιθανίου στους αγωγούς φυσικού αερίου δημιουργεί προβλήματα διαχείρισης και αλλαγής της ποιότητας του αερίου στους τερματικούς σταθμούς.
Η πιο αποτελεσματική μέθοδος διαχωρισμού του αιθανίου από το μεθάνιο είναι με υγροποίηση του πρώτου με ψύξη. Υπάρχουν διάφορες στρατηγικές ψύξης, αλλά η πιο οικονομική (προς το παρόν) μέθοδος χρησιμοποιεί αρχικά συμπίεση, και μετά απότομη διαφυγή. Η μέθοδος αυτή μπορεί να αφαιρέσει πάνω από το 90% του αιθανίου από το φυσικό αέριο. Σύμφωνα με αυτήν τη μέθοδο, κατεψυγμένο φυσικό αέριο (ή και πετρελαϊκό αέριο) διαφεύγει διαμέσου ενός συμπιεστή (τουρμπίνας). Καθώς διαφεύγει έχουμε αδιαβατική εκτόνωση, οπότε η θερμοκρασία του πέφτει περίπου στους −100 °C. Σ' αυτήν τη θερμοκρασία, το μεθάνιο παραμένει αέριο και μπορεί να διαχωριστεί από το υγροποιημένο (πλέον) αιθάνιο και τους επίσης υγροποιημένους (πλέον) βαρύτερους υδρογονάνθρακες, με απόσταξη. Μια επιπλέον απόσταξη διαχωρίζει με τη σειρά του το αιθάνιο από το προπάνιο και τους βαρύτερους υδρογονάνθρακες.
2. Απομονώνεται από το βιοαέριο που παράγεται με ζυμώσεις βιομάζας.
Παρασκευή με αντιδράσεις σύνθεσης: Από πρώτες ύλες με μικρότερη ανθρακική αλυσίδα
1. Το αιθάνιο είναι συμμετρικό αλκάνιο, δηλαδή αποτελείται από δυο συμμετρικά τμήματα μεθυλίου: (CH3-). Αυτό επιτρέπει τη παραγωγή του με τη μέθοδο Würtz, από μεθυλαλογονίδιο (CH3X) και νάτριο (Να) :
2. Μια εναλλακτική μέθοδος είναι η αντίδραση ζεύγους μεθυλαλογονίδιου (CH3X) - μεθυλολιθίου (CH3Li) ή με χρήση οργανομαγνησιακής ένωσης :
ή
3. Με παρεμβολή μεθυλενίου ([:CH2]) σε μεθάνιο (CH4) :
Από αιθανονιτρίλιο
Με παραλλαγή της μεθόδου Würtz με CN αντί Χ, δηλαδή με αιθανονιτρίλιο (CH3CN) αντί μεθυλαλογονίδιο (CH3X) :
Από αιθυλαλογονίδια
1. Με αναγωγή αιθυλαλογονιδίου από «υδρογόνο εν τω γεννάσθαι», δηλαδή μέταλλο + οξύ :
2. Με αναγωγή αιθυλαλογονιδίου από LiAlH4 ή NaBH4 :
3. Με αναγωγή αιθυλοϊωδίδιου από HI :
4. Με αναγωγή αιθυλαλογονιδίου από σιλάνιο, παρουσία τριφθοριούχου βορίου παράγεται αιθάνιo :
5. Αναγωγή από ένα αλκυλοκασσιτεράνιο. Π.χ. :
6. Με αναγωγή από μέταλλα και στη συνέχεια υδρόλυση των παραγόμενων οργανομεταλλικών ενώσεων:
Με καταλυτική υδρογόνωση
1. Καταλυτική υδρογόνωση αιθενίου (CH2=CH2) :
2. Καταλυτική υδρογόνωση αιθινίου (HC ≡ CH) :
Με ηλεκτρόλυση Kolbe
Με ηλεκτρόλυση αλκαλικού διαλύματος αιθανικού οξέος (CH3COOH) - Μέθοδος Kolbé : 600px
Με αναγωγή θειούχων ενώσεων
1. Με αναγωγή των κατάλληλων θειολών μπορεί να παραχθεί αιθάνιο. Π.χ. από την αναγωγή της αιθανοθειόλης (μέθοδος Raney) :
2. Με αναγωγή των κατάλληλων θειαιθέρων μπορεί να παραχθεί αιθάνιο. Π.χ. από την αναγωγή του διαιθυλοθειαιθέρα (μέθοδος Raney) :
Οξείδωση
1. Τέλεια καύση: Αντιδρά με οξυγόνο (O2) και καίγεται παράγοντας γαλαζωπή φλόγα υψηλής θερμοκρασίας :
2. Παραγωγή υδραερίου (CO + H2):
3. Καταλυτική οξείδωση προς αιθανάλη (CH3CHO):
Καταλυτική αφυδρογόνωση
Αυτή είναι η κύρια βιομηχανική εφαρμογή του αιθανίου ως πυρόλυση με ατμό, από την οποία παράγεται αιθένιο:
Εφαρμογές
Η κύρια χρήση του αιθανίου στη χημική βιομηχανία είναι η παραγωγή αιθενίου με πυρόλυση με ατμό. Όταν αναμιγνύονται με ατμό που θερμαίνεται σύντομα σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες (900 °C ή και περισσότερο), οι βαρύτεροι υδρογονάνθρακες «σπάνε» σε ελαφρύτερους και οι κορεσμένοι (αλκάνια) γίνονται ακόρεστοι (αλκένια, κ.τ.λ.). Το αιθάνιο προτιμάται για παραγωγή αιθενίου, γιατί η πυρόλυσή του με ατμό οδηγεί με μεγάλη εκλεκτικότητα στην παραγωγή αιθενίου, ενώ η πυρόλυση άλλων βαρύτερων αλκανίων δίνει σχετικά πιο φτωχά σε αιθένιο μίγματα, που περιέχουν βαρύτερα αλκένια όπως προπένιο, βουταδιένια ή και αρωματικούς υδρογονάνθρακες.
Το αιθάνιο βρίσκεται υπό πειραματική έρευνα ως πρώτη ύλη και για μια σειρά άλλων χρήσιμων χημικών. Η οξειδωτική χλωρίωση του αιθανίου από καιρό φαίνεται να μπορεί να αποτελέσει μια πιο οικονομική οδό για την παραγωγή χλωραιθένιου, σε σύγκριση με τη χλωρίωση αιθενίου. Πολλές διεργασίες για την πραγματοποίηση (οξειδωτικής χλωρίωσης αιθανίου) έχουν ήδη πατενταριστεί, αλλά δυσκολίες, όπως φτωχή επιλεκτικότητα ως προς την παραγωγή σε χλωραιθένιο ή χρησιμοποιούν διαβρωτικές συνθήκες αντίδρασης (π.χ. θέρμανση μίγματος αντίδρασης που περιέχει ατμούς υδροχλωρικού οξέος σε θερμοκρασίες πάνω από 500 °C), έχουν αποθαρρύνει την εμπορική εκμετάλλευσή τους. Πρόσφατα, η εταιρεία INEOS λειτουργεί μια πιλοτική μονάδα παραγωγικής δυνατότητας 1.000 τόννων ετησίως για τη μετατροπή αιθανίου σε χλωραιθένιο στο Βιλχελμσχάφεν της Γερμανίας.
Παρομοίως, η σαουδαραβική εταιρεία SABIC ανακοίνωσε την κατασκευή μονάδας παραγωγικότητας 30.000 τόννων ετησίως αιθανικού οξέος από αιθάνιο στο Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας. Η οικονομική βιωσιμότητα μιας τέτοιας διεργασίας μπορεί να βασίζεται στο χαμηλό κόστος του αιθανίου κοντά στις πετρελαιοπηγές της Σαουδικής Αραβίας, αλλά μπορεί να μην είναι ανταγωνιστικές με την καρβονυλίωση μεθανόλης στον υπόλοιπο κόσμο.
Το αιθάνιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ψυκτικό υγρό σε κρυογενικά ψυγεία. Σε μια πολύ μικρότερη κλίμακα, στην επιστημονική έρευνα, το υγρό αιθάνιο χρησιμοποιήθηκε στην «υαλοποίηση» νερού για τη δημιουργία δειγμάτων για μελέτη σε κρυοηλεκτρονικά μικροσκόπια: Ένα λεπτό στρώμα μελετούμενου νερού επιδράται με υγρό αιθάνιο θερμοκρασίας −150 °C ή και ψυχρότερο, οπότε το νερό πήζει τόσο γρήγορα ώστε δεν προλαβαίνει να κρυσταλλωθεί. Αυτή η απότομη πήξη δεν καταστρέφει τη δομή τυχόν μαλακών υλικών, που μπορεί να περιέχονται στο υγρό, όπως συμβαίνει με το συνηθισμένο σχηματισμό παγοκρυστάλλων.
Υγεία και ασφάλεια
Στη «θερμοκρασία δωματίου» (20 °C), το αιθάνιο είναι ένα εύφλεκτο αέριο. Όταν αναμιγνύεται με τον αέρα σε συγκεντρώσεις 3% - 12,5%, κατ' όγκο, σχηματίζει εκρηκτικά μίγματα. Κάποιες πρόσθετες προφυλάξεις είναι αναγκαίες όταν το αιθάνιο αποθηκεύεται ως κρυογενικό υγρό. Άμεση επαφή με υγρό αιθάνιο μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα σοβαρό κρυοπάγημα. Επιπρόσθετα, οι ατμοί εξατμιζόμενου υγρού αιθανίου είναι βαρύτεροι από τον αέρα (τουλάχιστον μέχρι να θερμανθούν στη θερμοκρασία δωματίου), οπότε μπορούν να «έρπουν» κοντά στο πάτωμα ή να συγκεντρώνονται σε χαμηλά μέρη, όπου, αν κατά λάθος αναφλεγούν, μπορούν να μεταδώσουν την ανάφλεξη και στο σώμα υγρού αιθανίου, από το οποίο είχαν εξατμιστεί.
Πηγές
Κατηγορία:Αλκάνια Κατηγορία:C2
Κατάλογος ποδοσφαιρικών σωματείων Ε.Π.Σ. Φθιώτιδας
Αυτός είναι ένας κατάλογος ο οποίος εμπεριέχει τα ποδοσφαιρικά σωματεία της Ε.Π.Σ. Φθιώτιδας.
Σωματεία μέλη
Τελευταία ενημέρωση: 2 Ιανουαρίου 2022
1 Οι «Α.Ο. Στυλίδας» και «ΠΑΣ Προμηθέας Στυλίδας» συγχωνεύτηκαν σε μία ομάδα με όνομα «Α.Ο. Στυλίδας».
2 Η «Α.Ε. Εχιναίων» προέρχεται από την συγχώνευση των συλλόγων «Α.Ο. Ραχών» και «Κένταυρος Αχινού»
3 Ο Ολυμπιακός Ανθήλης το 2013 μετονομάστηκε σε «Π.Α.Ο. Ανθήλης».
4 Η «Ένωση 2010» προέρχεται από την συγχώνευση των συλλόγων «Ατρόμητος Σπερχειάδας» και «Νίκη Μακρακώμης».
Περαιτέρω μελέτη
Κατηγορία:Ε.Π.Σ. Φθιώτιδας
Ιωάννης Αλβέρτος του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν
Ο Ιωάννης Αλβέρτος (γερμ. Hans Albrecht, 12 Μαΐου 1917 - 10 Αυγούστου 1944) από τον Οίκο του Γκλύξμπουργκ ήταν διάδοχος πρίγκιπας του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν.
Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Γουλιέλμου Φρειδερίκου του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν και της Μαρίας Μελίτας, κόρης του Ερνέστου Β΄ του Χοενλόε-Λάνγκενμπουργκ.
Ο Ιωάννης Αλβέρτος Βίκτωρ Αλέξανδρος Φρειδερίκος Ερνέστος Γοδεφρείδος Αύγουστος Ερρίκος Βαλδέμαρος γεννήθηκε στο Ανάκτορο Λουίζενλουντ του Σλέσβιχ. Πολέμησε κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο από το 1939 ως το 1944, οπότε τραυματίστηκε κοντά στο Ζεντλίσκ της Πολωνίας  και υπέκυψε στα τραύματά του. Ήταν 27 ετών και άγαμος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος του Γκλύξμπουργκ
Γεώργιος Ρούφος
Ο Γεώργιος Ρούφος (1841 - 1 Σεπτεμβρίου 1891 ) ήταν δήμαρχος Πατρέων και βουλευτής.
Βιογραφία
Μετά τον θάνατο του πατέρα του, το 1868, ανέλαβε μαζί με τον αδερφό του Θάνο την συναρχηγία του Ρουφικού κόμματος. Το 1869 εκλέχτηκε για πρώτη φορά βουλευτής Πατρών και επανεκλέχθηκε πάλι το 1875. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1879, εκλέχτηκε για ακόμη μια φορά βουλευτής όπως και το 1881. Το 1883 στην κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη ανέλαβε το υπουργείο ναυτικών αλλά παραιτήθηκε την ίδια χρονιά λόγω διαφωνιών του με τον Τρικούπη. Το 1887 εκλέχτηκε για τελευταία φορά βουλευτής Πατρών.
Επίσης είχε εκλεγεί τρεις φορές δήμαρχος Πατρέων. Στις εκλογές του 1870, αν και είχε εκλεγεί εν αγνοία του ο Περικλής Γερούσης δήμαρχος, ο ίδιος δεν αποδέχτηκε την θέση με αποτέλεσμα δήμαρχος Πατρέων να χριστεί ο Γεώργιος Ρούφος. Με το τέλος της τετραετίας, το 1874, έθεσε ξανά υποψηφιότητα για τον δημαρχιακό θώκο όπου επανεκλέχθηκε για να παραμείνει μέχρι το 1875, όταν και απολύθηκε από την κυβέρνηση Βούλγαρη. Το 1887 εκλέχτηκε για τρίτη και τελευταία φορά δήμαρχος Πατρέων, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1891. Για τον λόγο αυτό, δηλαδή επειδή εκλέχτηκε δήμαρχος, παραιτήθηκε από τη βουλευτική του ιδιότητα. Κατά την τρίτη εκλογή του το 1887 έγιναν πολλοί τραμπουκισμοί, πυροβολισμοί κ.α. μεταξύ των Ρουφικών και των Αντιρουφικών. Επι δημαρχίας του ολοκληρώθηκε η κατασκευή του δημοτικού Θεάτρου Απόλλων, εγκαινιάστηκε το δημοτικό νοσοκομείο, άρχισε η κατασκευή του κυματοθραύστη στο λιμάνι της Πάτρας, τοποθετήθηκαν τα συντριβάνια στην Πλατεία Γεωργίου και ίδρυσε το εργοστάσιο αεριοφωτός κοντά στο Ναό του Αγίου Ανδρέα, έργο το οποίο κόστισε 1.000.000 δραχμές και αποπληρώθηκε με δάνειο. Πρόθεση του ήταν, αλλά ευτυχώς δεν πρόλαβε, να κατεδαφίσει το κάστρο και στην θέση να κατασκευάσει θέατρο, ζαχαροπλαστείο και διάφορους χώρους αναψυχής. Μαζί με τον αδερφό του Θάνο Κανακάρη - Ρούφο θεωρούνται οι αναμορφωτές της Πάτρας.
Ο Γεώργιος Ρούφος είχε δωρίσει 800 τόμους από την προσωπική του βιβλιοθήκη στον δήμο ενώ λίγο πριν πεθάνει δώρισε στον Δήμο Πατρέων το πατρικό σπίτι των Ρούφων στην Άνω πόλη, το οποίο σήμερα στεγάζει το Ρούφειο Δημοτικό σχολείο. Προς τιμήν του έχει δοθεί το όνομα του σε οδό που περνάει απέξω από το Ρούφειο Δημοτικό σχολείο. Επίσης διατηρούσε εξοχική οικία στα Ροΐτικα.
Το 1891 μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε το σπίτι του στην οδό Μαιζώνος και το αρχείο της οικογένειας Ρούφου. Η βαθιά του λύπη τον οδήγησε στο θάνατο τρεις μήνες αργότερα και ενώ ήταν εν ενεργεία δήμαρχος. Ενταφιάστηκε στο μαυσωλείο των Ρούφων στο Α΄ νεκροταφείο Πατρών. Ήταν παντρεμένος από το 1865 με την Ρωξάνη Μαυρομιχάλη και είχε αποκτήσει έναν γιο, τον Ιωάννη Ρούφο, ο οποίος εκλέχτηκε πολλάκις βουλευτής.
Βιβλιογραφία - Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες πληρεξούσιοι Κατηγορία:Βουλευτές Αχαΐας-Ήλιδος Κατηγορία:Βουλευτές Πατρών Κατηγορία:Δήμαρχοι Πατρών Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Ναυτικών Γεωργιος Κατηγορία:Οικογένεια Κανακάρη Κατηγορία:Οικογένεια Κουντουριώτη Κατηγορία:Οικογένεια Κωστάκη Κατηγορία:Αρβανίτες
Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης στην καλαθοσφαίριση 1959-60
Το Κύπελλο Πρωταθλητριών ομάδων Ευρώπης καλαθοσφαίρισης ανδρών (σήμερα Ευρωλίγκα ανδρών), της περιόδου 1959-60 ήταν η τρίτη διοργάνωση στα χρονικά του συγκεκριμένου διασυλλογικού θεσμού. Διεξήχθη με τη συμμετοχή 22 ομάδων, με δυο προκριματικούς γύρους, προημιτελικούς, ημιτελικούς και διπλό Τελικό. Η κάτοχος του τίτλου ΑΣΚ Ρίγα, έπαιξε απευθείας στα προημιτελικά.
Στις 7 Μαρτίου του 1960, η Ντιναμό Τιφλίδας νίκησε με 72-69 την φιναλίστ της προηγούμενης χρονιάς Ακαντέμικ Σόφιας και πέρασε στους ημιτελικούς, μαζί με τη Ρίγα (που προκρίθηκε σε βάρος της Ολίμπια Λουμπλιάνας), την Πολόνια Βαρσοβίας (η οποία απέκλεισε τη Μπαρτσελόνα και τη Σλόβαν Μπρατισλάβας (επί της γαλλικής Ρουάν).
Τιφλίδα: Ντιναμό-Ρίγα 51-61 Ρίγα: Ρίγα-Ντιναμό 69-62
Έτσι, η ΑΣΚ Ρίγα του περίφημου Αλεξάντερ Γκομέλσκι, ανέβηκε για τρίτη συνεχόμενη φορά στο ψηλότερο σκαλί του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Πηγές
1959-60 Ευρωλιγκα ανδρων Ευρωλιγκα ανδρων Ευρωλιγκα ανδρων
Μονόπρακτο
Μονόπρακτο έργο, ή πιο συνηθισμένα «μονόπρακτο», είναι ένα σύντομο θεατρικό έργο που διαδραματίζεται σε μία πράξη ή σε μία σκηνή, σε αντίθεση με έργα που διαδραματίζονται σε πλήθος σκηνών σε μία ή περισσότερες πράξεις. Τείνουν να είναι απλούστερα και έχουν λιγότερα αντικείμενα, σκηνικά και ηθοποιούς (μερικές φορές μόνο έναν).
Στοιχεία ενός μονόπρακτου έργου μπορούν να εντοπιστούν στις απαρχές του δράματος όπως για παράδειγμα στο σατυρικό δράμα Κύκλωψ του Ευριπίδη.
Κατηγορία:θεωρία θεάτρου
40 cm/45 Τύπος 94
thumb|180px|Ένα διατρητικό βλήμα Τύπος 94 στο [[Τέμενος Γιασουκούνι στο Τόκιο.]]
Τα Ιαπωνικά αυτά πυροβόλα ήταν ελαφρώς μεγαλύτερα σε διαμέτρημα από τα τρία Βρετανικά ναυτικά πυροβόλα 18 ιντσών που κατασκευάστηκαν κατά την διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, παρότι τα βλήματά τους δεν ήταν τόσο βαριά. Η Βρετανία αργότερα σχεδίασε το Θωρηκτό N3 με πυροβόλα 18 ιντσών, όμως κανένα από αυτά δεν κατασκευάστηκε, με αποτέλεσμα τα πυροβόλα Τύπος 94 να μην συγκρίνονται με κανένα συμμαχικό πυροβόλο. Εν αντιθέσει με τα άλλα πολύ μεγάλα πυροβόλα, μπορούσαν να βάλλουν ειδικά αντιαεροπορικά βλήματα, τα επονομαζόμενα «Σανσίκι».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πυροβόλα
Ττσεφ
Το Ττσεφ (πολωνικά: Tczew, κασουβικά: Dërszewò) είναι πόλη και η έδρα του Πόβιατ Ττσεφ, στο Βοεβοδάτο Πομερανίας της βόρειας Πολωνίας. Βρίσκεται στον ποταμό Βιστούλα και ο πληθυσμός του είναι 57.394 κάτοικοι (2021). Η πόλη είναι γνωστή για την Παλιά Πόλη της και τη Γέφυρα του Βιστούλα, ή Γέφυρα του Ττσεφ, που έπαιξε βασικό ρόλο στην εισβολή στην Πολωνία κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η πόλη είναι η τοποθεσία της ετήσιας κατασκήνωσης αγγλικής γλώσσας που διοργανώνεται από την Αμερικανο-Πολωνική Συνεργασία για το Ττσεφ.
Γεωγραφική τοποθεσία
Το Ττσεφ βρίσκεται στη δυτική όχθη του ποταμού Βιστούλα, περίπου 30 χλμ. νότια του Κόλπου του Γκντανσκ στη Βαλτική Θάλασσα και 35 χλμ. νοτιοανατολικά του Γκντανσκ.
Μεσαίωνας
Το Ττσεφ (Trsow, Dersowe, «πόλη των υφαντών» ) αναφέρθηκε για πρώτη φορά ως Trsow (Τρσοφ) σε ένα έγγραφο από τον Πομεράνιο Δούκα Γκζιμίσουαφ, που παραχωρούσε τη γη στους Οσπιτάλιους Ιππότες το 1198. Γύρω στο 1200, ο Σάμπορ Α΄ της Πομερελίας έχτισε εδώ ένα φρούριο. Σε ορισμένα έγγραφα, εμφανίζεται το όνομα Ντερσέβο (Derszewo), το οποίο προέρχεται από το όνομα ενός φεουδάρχη, του Ντέρσουαφ (Dersław). Είναι άγνωστο αν οι Τρσοφ και Ντερσέβο αναφέρονταν στον ίδιο ή σε δύο γειτονικούς οικισμούς. Προκειμένου να αποκτήσει καλύτερο έλεγχο της κυκλοφορίας στο Βιστούλα, ο Δούκας Σάμπορ Β΄ της Πομερελίας μετέφερε την κατοικία του από το Λουμπισέβο Ττσέφσκιε στο Ττσεφ. Μέχρι το 1252 ο οικισμός ήταν γνωστός με τα ονόματα Tczew και Dirschau (Ντίρσαου). αριστερά|μικρογραφία| Μεσαιωνικά τείχη της πόλης Το 1258 δημιουργήθηκε ένα δημοτικό συμβούλιο και το 1260 παραχωρήθηκαν στο Ττσεφ προνόμια πόλης. Είναι η μόνη περίπτωση στην Πολωνία που συστάθηκε δημοτικό συμβούλιο πριν από την παραχώρηση προνομίων πόλης. Αναπτύχθηκε η βιοτεχνία και το εμπόριο, υπήρχε λιμάνι στον Βιστούλα και νομισματοκοπείο. Ο Δούκας Μέστβιν Β΄ της Πομερελίας το 1289 έφερε το Τάγμα των Δομινικανών στην πόλη. Ήταν μέρος της Πολωνίας μέχρι το 1308. Μετά τη Συνθήκη του Σόλντιν το 1309, το Ττσεφ αγοράστηκε από το Μαργραβιάτο του Βραδεμβούργου από τον Χάινριχ φον Πλύτσκε των Τεύτονων Ιπποτών, παρά το γεγονός ότι οι αρχικές αξιώσεις για την περιοχή από το Βραδεμβούργο ήταν αμφίβολης νομιμότητας. Οι κάτοικοι της πόλης εκδιώχθηκαν από τους Τεύτονες Ιππότες και η οργάνωση της πόλης έπαψε να υπάρχει για περισσότερο από μισό αιώνα. Ανοικοδομήθηκε από το 1364 έως το 1384 και του χορηγήθηκε νόμος του Κουλμ από τον Βίνριχ φον Κνίπροντε. Μετά τη νίκη της Πολωνίας στη Μάχη του Γκρούνβαλντ το 1410, η πόλη ανακαταλήφθηκε για λίγο από την Πολωνία. Το 1434 η πόλη κάηκε από τους Χουσίτες. Το 1440 η πόλη προσχώρησε στην Πρωσική Συνομοσπονδία, αντιτιθέμενη στην κυριαρχία του Τευτονικού Τάγματος. Το 1457, κατά τη διάρκεια του Δεκατριετούς Πολέμου, οι Βοήμιοι μισθοφόροι στην υπηρεσία του Τάγματος πούλησαν το Ττσεφ στην Πολωνία αντί για αποζημιώσεις. Η Δεύτερη Ειρήνη του Θορν (1466) επιβεβαίωσε την επανενσωμάτωση του Ττσεφ στην Πολωνία. Έγινε έδρα κομητείας εντός του Βοεβοδάτου Πομερανίας (1466-1772) στη νεοσύστατη πολωνική επαρχία της Βασιλικής Πρωσίας, σύντομα επίσης μέρος της Επαρχίας Μείζονος Πολωνίας του Πολωνικού Στέμματος.
Σύγχρονη εποχή
Κατά τη διάρκεια της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης οι περισσότεροι από τους κατοίκους της πόλης ασπάστηκαν τον Λουθηρανισμό. Το 1626, καταλήφθηκε από τον Βασιλιά Γουσταύο Β΄ Αδόλφο της Σουηδίας, ο οποίος έχτισε μια πλωτή γέφυρα στον ποταμό Βιστούλα και ο οποίος είχε το στρατόπεδό του στη νότια πλευρά της πόλης. Μετά τον πόλεμο, το Ττσεφ επισκέφτηκε δύο φορές ο Πολωνός Βασιλιάς Βλαδίσλαος Δ΄ της Πολωνίας, το 1634/1635 και το 1636. Αν και ξαναχτίστηκε, στη συνέχεια υπέφερε κατά τη διάρκεια των Πολωνο-Σουηδικών Πολέμων. Σε μια κοντινή μάχη στις 2 Σεπτεμβρίου 1657, οι Πολωνοί ηττήθηκαν από τα συνδυασμένα στρατεύματα του Βραδεμβούργου και της Σουηδίας υπό τον Στρατηγό Ιωσία Β΄ του Βάλντεκ-Βίλντουνγκεν. αριστερά|μικρογραφία| Η γέφυρα πάνω από τη Βιστούλα το 1858 Η περιοχή προσαρτήθηκε από την Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία από το Βασίλειο της Πρωσίας κατά τον πρώτο διαμελισμό της Πολωνίας το 1772. Το Ττσεφ, ως Ντίρσαου, έγινε μέρος της νεοϊδρυθείσας επαρχίας της Δυτικής Πρωσίας. Κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων και των πολωνικών εθνικοαπελευθερωτικών μαχών, η πόλη κατελήφθη από τα πολωνικά στρατεύματα του Στρατηγού Γιαν Χένρικ Ντομπρόφσκι το 1807, αλλά έγινε ξανά πρωσική το 1815. Το 1818 οι Πρώσοι έκλεισαν το μοναστήρι των Δομινικανών. Τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο του 1831, μερικές πολωνικές μονάδες πεζικού, ιππικού και πυροβολικού της Νοεμβριανής Εξέγερσης σταμάτησαν στην πόλη στο δρόμο προς τους χώρους εγκλεισμού τους και αργότερα, μια από τις κύριες οδούς διαφυγής των ανταρτών από τη διαμελισμένη Πολωνία στη Μεγάλη Μετανάστευση οδηγούσε μέσα από την πόλη.
Με την ενοποίηση της Γερμανίας, η πόλη έγινε μέρος της Γερμανικής Αυτοκρατορίας το 1871 και από το 1887 ήταν η πρωτεύουσα του Κράις Ντίρσαου στην επαρχία της Δυτικής Πρωσίας. Η πόλη αναπτύχθηκε γρήγορα κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα μετά το άνοιγμα της Πρωσικής Ανατολικής Σιδηροδρομικής γραμμής που συνέδεε το Βερολίνο με το Κούνιχσμπεργκ, με τη γέφυρα του Βιστούλα κοντά στο Ντίρσαου να είναι ένα σημαντικό μέρος.
Υπό την πρωσική και γερμανική κυριαρχία, ο πολωνικός πληθυσμός υπέφερε από αναγκαστική γερμανοποίηση. Για παράδειγμα, στους Πολωνούς απαγορεύτηκαν τα πολωνικά σχολεία και αρνήθηκαν να διδάξουν στα παιδιά τους γερμανικά. Ο Γερμανός αξιωματούχος Χάινριχ Μέτενμαγιερ έγραψε ότι οι καθηγητές που διορίστηκαν από τους Γερμανούς αντιμετωπίζονταν με τη μεγαλύτερη περιφρόνηση από τα παιδιά της Πολωνίας και τους γονείς τους. Η πόλη παρέμεινε κέντρο της πολωνικής αντίστασης και οι Πολωνοί ίδρυσαν διάφορες οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένης της Bank Ludowy («Λαϊκή Τράπεζα»). Σύμφωνα με την απογραφή του 1910, το Ντίρσαου είχε πληθυσμό 16.894 κατοίκους, εκ των οποίων οι 15.492 (91,7%) ήταν Γερμανοί και οι 1.397 (8,3%) ήταν Πολωνοί. μικρογραφία| Ναυτική Ακαδημία στο Ττσεφ τη δεκαετία του 1920 Μετά την ανάκτηση της ανεξαρτησίας της Πολωνίας το 1918, οι ντόπιοι Πολωνοί σχημάτισαν το Λαϊκό Συμβούλιο προετοιμάζοντας την επανένταξη με την Πολωνία. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως συνέπεια της Συνθήκης των Βερσαλλιών, το Ττσεφ έγινε μέρος του λεγόμενου Πολωνικού Διαδρόμου και ενσωματώθηκε στο ανασυσταθέν πολωνικό κράτος. Η επίσημη παράδοση έγινε στις 10 Ιανουαρίου 1920 και στις 30 Ιανουαρίου, ο Πολωνός Στρατηγός Γιούζεφ Χάλερ έφτασε στην πόλη με τα στρατεύματά του. Η πόλη έγινε κέντρο πολιτιστικών δραστηριοτήτων της γερμανικής μειονότητας στην Πολωνία, ιδρύθηκε ένα γερμανόφωνο σχολείο και ένα θέατρο. Ο περιφερειακός βουλευτής του Πολωνικού Κοινοβουλίου εκπροσωπούσε τη γερμανική μειονότητα. Σε αυτήν την περίοδο, το ποσοστό των Γερμανών στην πόλη μειώθηκε δραστικά από πάνω από 90% το 1910 σε περίπου 9% το 1939. Το 1921, το Ττσεφ είχε πληθυσμό 16.250 κατοίκους, εκ των οποίων 4.600 (28,3%) ήταν Γερμανοί.
Κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου, το Ττσεφ ήταν διάσημο για τη ναυτική του ακαδημία (Szkoła Morska), που αργότερα μετακόμισε στη Γκντίνια.
Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
αριστερά|μικρογραφία| Η γέφυρα του Βιστούλα κατεδαφίστηκε από σκαπάνεις του Πολωνικού Στρατού τον Σεπτέμβριο του 1939 μετά την εισβολή της [[Βέρμαχτ]] Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της πόλης, το Ττσεφ ήταν η τοποθεσία έναρξης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου όταν τα γερμανικά βομβαρδιστικά επιτέθηκαν σε εγκαταστάσεις πολωνικών σκαπανέων για να αποτρέψουν την ανατίναξη των γεφυρών στις 04:34 της 1ης Σεπτεμβρίου 1939 (ο βομβαρδισμός της χερσονήσου Βεστερπλάτε ξεκίνησε στις 04:45). Οι Γερμανοί έστειλαν δύο τρένα με στρατιώτες για να καταλάβουν τις γέφυρες, μεταμφιεσμένα σε εμπορευματικά τρένα, αλλά χάρη στους πολωνούς σιδηροδρομικους υπαλλήλους στο Σιμανκόβο, έφτασαν αργά, χάνοντας τον παράγοντα έκπληξη και οι γέφυρες ανατινάχτηκαν μετά τις 6 το πρωί εκείνης της ημέρας.
Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής της Πολωνίας (1939–45) το Ττσεφ, ως Dirschau, προσαρτήθηκε στη νεοσύστατη επαρχία Ράιχσγκαου Ντάντσιχ-Δυτικής Πρωσίας της Ναζιστικής Γερμανίας. Ο πολωνικός πληθυσμός υποβλήθηκε σε μαζικές συλλήψεις, καταστολές, απελάσεις και δολοφονίες. Τα SS-Heimwehr-Sturmbann Götze εισήλθαν στην πόλη το Σεπτέμβριο του 1939 για να πραγματοποιήσουν ενέργειες κατά των Πολωνών, συμπεριλαμβανομένων μαζικών συλλήψεων με τη βοήθεια ντόπιων Γερμανών που οργανώθηκαν σε μονάδες Selbstschutz, οι οποίοι κατήγγειλαν ντόπιους Πολωνούς ακτιβιστές. Οι Γερμανοί φυλάκισαν εκατοντάδες Πολωνούς σε στρατόπεδα που δημιουργήθηκαν σε ένα πρώην εργοστάσιο (σημερινό μουσείο), σε μια σχολή χειροτεχνίας και σε στρατώνες. Το Νοέμβριο του 1939, οι Γερμανοί πραγματοποίησαν εκτελέσεις πολλών Πολωνών από το Ττσεφ, συμπεριλαμβανομένων ντόπιων δασκάλων, αξιωματούχων (συμπεριλαμβανομένου του προπολεμικού δημάρχου Κάρολ Χέμπελ), τεχνιτών, ενός αστυνομικού και ακόμη και ενός δεκαεπτάχρονου μαθητή. Καθολικοί ιερείς από το Πέλπλιν, οι οποίοι δεν δολοφονήθηκαν στο Πέλπλιν, φυλακίστηκαν στους στρατώνες του Ττσεφ και στη συνέχεια δολοφονήθηκαν στο δάσος του Σπένγκαφσκ. Τον Ιανουάριο του 1940, η Σούτσσταφφελ και η Selbstschutz πραγματοποίησαν δύο δημόσιες εκτελέσεις 33 Πολωνών κατοίκων, συμπεριλαμβανομένων υπαλλήλων σιδηροδρόμων, αξιωματούχων, τεχνιτών και εμπόρων, στην πλατεία της αγοράς. Επίσης Πολωνοί από τις κομητείες Σταρόγκαρντ και Τουχόλα, οι οποίοι αρνήθηκαν να υπογράψουν τη Volksliste, φυλακίστηκαν στο Ττσεφ και στη συνέχεια δολοφονήθηκαν σε ένα κοντινό δάσος. Από το 1939 έως το 1941, η Einsatzgruppe λειτούργησε ένα στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας στην πόλη. μικρογραφία| Μνημείο στους Πολωνούς που δολοφονήθηκαν στο Ττσεφ από τους Γερμανούς κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου Το 1941, οι Γερμανοί δημιούργησαν ένα στρατόπεδο μετάβασης για Πολωνούς που εκδιώχθηκαν από την περιοχή σε ένα τοπικό εργοστάσιο (σημερινό μουσείο). Οι άνθρωποι κρατήθηκαν εκεί για αρκετές εβδομάδες και στη συνέχεια εκδιώχθηκαν στο Γενικό Κυβερνείο. Εκατοντάδες Πολωνοί κάτοικοι του Ττσεφ εκδιώχθηκαν το 1940 και το 1941. Ορισμένοι κάτοικοι απελάθηκαν επίσης σε καταναγκαστική εργασία στη Γερμανία. Το 1943, ντόπιοι Πολωνοί κατάφεραν να σώσουν μερικά απαχθέντα Πολωνόπουλα από την περιοχή Ζάμοστς, αγοράζοντας τα από τους Γερμανούς στον τοπικό σιδηροδρομικό σταθμό.
Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η πόλη ήταν μια από τις πιο κατεστραμμένες πόλεις του Γκντανσκ της Πομερανίας. Ουσιαστικά κανένα από τα εναπομείναντα εργοστάσιά της δεν ήταν ικανό να λειτουργήσει. Υπήρξε σημαντική απώλεια πληθυσμού, με τα άτομα να φτάνουν τις 18-20 χιλιάδες άτομα. Λίγο πριν το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου καταλήφθηκε από τον Σοβιετικό Στρατό. Μετά το τέλος του πολέμου η πόλη έγινε μέρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας και μετονομάστηκε ξανά σε Ττσεφ. Οι Γερμανοί κάτοικοι απομακρύνθηκαν και εκδιώχθηκαν. Οι Πολωνοί κάτοικοι έκαναν την πρώτη προσπάθεια ανοικοδόμησης και αναζωογόνησης.
Πρόσφατη περίοδος
Από το 1975 έως το 1998, βρισκόταν διοικητικά στο Βοεβοδάτο Γκντανσκ (1975-1998). Το 1984 το Μουσείο του ποταμού Βιστούλα, ένα παράρτημα του Εθνικού Ναυτικού Μουσείου του Γκντανσκ, άνοιξε στο κτίριο του προπολεμικού εργοστασίου μεταλλικών προϊόντων, στο οποίο κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου οι Γερμανοί λειτουργούσαν στρατόπεδο διέλευσης για Πολωνούς που εκδιώχθηκαν από την περιοχή.
Γέλενα Γιάνκοβιτς
Η Γέλενα Γιάνκοβιτς (σερβικά: Јелена Јанковић, προφορά: jělena jǎːŋkoʋitɕ, 28 Φεβρουαρίου 1985) είναι Σέρβα επαγγελματίας αθλήτρια του τένις. Έχει υπάρξει δύο φορές στο νούμερο 1 της παγκόσμιας κατάταξης της Ένωσης Αντισφαίρισης Γυναικών (WTA). Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της καριέρας της είναι η πρώτη θέση στο Γουίμπλεντον, το 2007, σε ομαδικό μιξ, με παρτενέρ τον Τζέιμι Μάρεϊ. Εν συνεχεία το 2010, κατέκτησε και την πρώτη θέση στο Indian Wells Masters. Επίσης, έχει κερδίσει δύο φορές (2006, 2007) και το Ιταλικό Όπεν. Το 2008, κατάφερε να φτάσει και στα τελικά του Αμερικανικού Όπεν. Προπονητής της είναι ο αδελφός της Μάρκο Γιάνκοβιτς.
Ττσεφ
Πρόσφατη περίοδος
Επί του παρόντος, υπάρχουν αρκετές εταιρείες στον κλάδο της ηλεκτρικής βιομηχανίας και της μηχανουργικής.
Γέλενα Γιάνκοβιτς
Γεννήθηκε στο Βελιγράδι της Γιουγκοσλαβίας, και ήταν το τρίτο παιδί των οικονομολόγων Βέσελιν και Σνεζάνα. Αφού τελείωσε το σχολείο, σπούδασε στο Πανεπιστήμιο "Džon Nezbit" οικονομικά. Όμως γρήγορα παράτησε εκεί τις σπουδές της, για να ακολουθήσει καριέρα στο τένις. Ο πρώτος της σύλλογος ήταν ο Red Star. Ήδη από την ηλικία των 9 έπαιζε τένις, καθώς της το είχε "συστήσει" ο αδελφός της Μάρκο. Αργότερα, πήγε στην Ακαδημία Αντισφαίρισης του Νικ Μπολοτιέρι. Το 2001, κέρδισε το Αυστραλιανό Όπεν Παίδων και έγινε νούμερο 1 παγκοσμίως στους παίδες. Την ίδια χρονιά, όμως, εντάχθηκε και στο WTA και έκτοτε αγωνίζεται εκεί. Μεταξύ 2004 και 2006, άρχισε ουσιαστικά να γίνεται να ανθίζει η καριέρα της. Ήδη από το 2003 είχε μπει στους πρώτους 100. Το 2004, μετά από νίκη της στη Βουδαπέστη, έφτασε στο νούμερο 51, ολοκληρώνοντας το 2004, ούσα στην 28η θέση. Μέχρι το 2006, είχε φτάσει στο νούμερο 12.
Ττσεφ
Πρόσφατη περίοδος
Η 30η Ιανουαρίου, δηλαδή η ημερομηνία επιστροφής του Ττσεφ στην Πολωνία μετά την περίοδο διαμελισμού, εορτάζεται ως Ημέρα του Ττσεφ.
Γέλενα Γιάνκοβιτς
Από το 2007 και μετά, άρχισε να γίνεται γνωστή παγκοσμίως, καταλαμβάνοντας την 3η θέση παγκοσμίως. Κατά το τέλος του έτους η Ολυμπιακή Επιτροπή Σερβίας, την ονόμασε Αθλήτρια της Χρονιάς, γεγονός που επαναλήφθηκε και την επόμενη χρονιά. Το 2008, έφτασε και στο νούμερο 1. Η καριέρα της συνεχίστηκε με τίτλους και επιτυχίες έως ότου το 2014, όπου ήρθε ο τραυματισμός στην πλάτη. Παρόλα αυτά κέρδισε κάποιους τίτλους έως και το 2016-17 που ταλαιπωρείται με αναρρώσεις και τραυματισμούς. Είναι επίσης γνωστή για την αθλητική αντιπαλότητα που έχει με την άλλη σπουδαία Σέρβα, Άνα Ιβάνοβιτς. Από το 2007 είναι πρέσβειρα καλής θέλησης της UNICEF, για τη Σερβία, ενώ το 2008 γυρίστηκε ντοκιμαντέρ για τη ζωή της.
Ττσεφ
Οικόσημο
Το οικόσημο του Ττσεφ απεικονίζει έναν κόκκινο γρύπα προς τιμή του Δούκα Σάμπορ Β΄, ο οποίος παραχώρησε στην πόλη δημοτικά δικαιώματα το 1260.
Γέλενα Γιάνκοβιτς
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Σέρβες αθλήτριες της αντισφαίρισης Κατηγορία:Αθλητές της αντισφαίρισης στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2004 Κατηγορία:Πρέσβεις Καλής Θέλησης της UNICEF Κατηγορία:Αθλητές της αντισφαίρισης στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2016