cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Έφιππη θέση (πάλη)
Η έφιππη θέση ή θέση μάουντ (αγγλικά: mount) είναι μία θέση κυριαρχίας στη μάχη εδάφους στην οποία ό ένας μαχητής που βρίσκεται από πάνω κάθεται "καβάλα" στον κορμό του αντίπαλού του με ανοιχτά τα πόδια και έχοντας πρόσωπο προς το κεφάλι του. Είναι εξαιρετικά πλεονεκτική και ευνοϊκή θέση για τον επάνω μαχητή για πολλούς λόγους. Μπορεί να χτυπήσει τον αντίπαλο του με σημαντική ένταση και ορμή εκμεταλλευόμενος την ώθηση από την βαρύτητα και όλο το εύρος της κίνησης την ίδια στιγμή που ο μαχητής από κάτω περιορίζεται από το έδαφος και τον αντίπαλό του. Άλλο ένα πλεονέκτημα είναι ότι μπορεί να εφαρμόσει πλήθος λαβών εξάρθρωσης ή πνιγμού, κάτι που για τον από κάτω δεν είναι εφικτό, του οποίου η κορυφαία προτεραιότητα είναι να ανατρέψει τον από πάνω και να μεταβεί σε κάποια καλύτερη θέση, όπως αυτή της επιφυλακής με αυτόν από πάνω.
Παραλλαγές
Όταν τα πόδια του επάνω μαχητή είναι πάνω από το στήθος του αντιπάλου του, η θέση ονομάζεται ψιλή έφιππη θέση (hight mounted position) ενώ αντιθέτως όταν είναι στο ισχίο λέγεται χαμηλή έφιππη θέση (low mount). Η πρώτη μπορεί να χρησιμοποιείηθεί για να εγκλοβίσει το χέρι του αντιπάλου στην άρθρωση του γονάτου έτσι ώστε να τον εμποδίσει να αμυνθεί αποτελεσματικά. Αυτή η κίνηση ωστόσο αυξάνει τον κίνδυνο να δραπετεύσει ο αντίπαλος κάτω από τα πόδια του επάνω μαχητή. Από την άλλη μεριά μια πολύ χαμηλή έφιππη θέση έχει ως αποτέλεσμα ο αντίπαλος να μπορεί να σηκώσει τον κορμό του πάνω και να ανατρέψει τον επάνω μαχητή παιρνώντας σε θέση επιφυλακής με εκείνον από πάνω. Μία άλλη παραλλαγή είναι η αντίστροφη έφιππη θέση στην οποία ο επάνω μαχητής έχει πρόσωπο προς τα πόδια του από κάτω. Αυτή η θέση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την μετάβαση σε λαβές εξάρθρωσης των αρθρώσεων των κάτω άκρων. Υπάρχει ακόμη μία παραλλαγή ή Ζ έφιππη θέση στην οποία το ένα γόνατο του επάνω μαχητή βρίσκεται δίπλα στο κεφάλι του αντιπάλου του ενώ την ίδια στιγμή το άλλο πόδι περνάει κάτω από την ομοπλάτη του από κάτω μαχητή σχηματίζοντας έτσι το γράμμα ζήτα. Χρησιμοποιείται για να αυξήσει την πίεση στην θωρακική κοιλότητα του αντιπάλου και ως προστάδιο για ορισμένες λαβές, όπως το κλείδωμα του χεριού.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πάλη
Μυϊκή δυστροφία
Η μυϊκή δυστροφία (συντομογραφείται ως MD) είναι ομάδα κληρονομούμενων μυοπαθειών οι οποίες αποδυναμώνουν τους μύς που κινούν το ανθρώπινο σώμα. Οι μυϊκές δυστροφίες χαρακτηρίζονται από προοδευτική αδυναμία των σκελετικών μυών, από βλάβες στις μυϊκές πρωτείνες, και από τον θάνατο μυϊκών κυττάρων και ιστού. Εννέα μορφές (Duchenne, Becker, Οσφυοπυελική, Συγγενής, Προσωποωμοπλατοβραχιόνιος, Μυοτονική, Οφθαλμοφαρυγγική, Περιφερική και Emery-Dreifuss) συνήθως ταξινομούνται ως μυϊκές δυστροφίες αλλά συνολικά υπάρχουν πάνω από 100 παθήσεις που έχουν ομοιότητες με την μυϊκή δυστροφία. Οι περισσότεροι τύποι αποτελούν πολυσυστημικές διαταραχές με εκδηλώσεις στα συστήματα του σώματος συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς, του γαστρεντερικού συστήματος, του νευρικού συστήματος, των ενδοκρινών αδένων, του δέρματος και των οφθαλμών. Η κατάσταση μπορεί επίσης να οδηγήσει σε διακυμάνσεις της διάθεσης και σε μαθησιακές δυσκολίες.
Στη δεκαετία του 1860, ιατρικά περιοδικά περιέγραψαν περιπτώσεις αγοριών που γινόντουσαν προοδευτικά αδύναμοι, έχαναν την ικανότητα της βάδισης, και πέθαιναν σε νεαρά ηλικία. Κατά την επόμενη δεκαετία, ο Γάλλος νευρολόγος Guillaume Duchenne έκανε μία σχολαστική αναφορά 13 αγοριών με την περισσότερο συχνή και βαριά μορφή της νόσου (η οποία σήμερα φέρει το όνομά του). Σύντομα έγινε κατανοητό ότι η πάθηση έχει πάνω από μία μορφή, και ότι αυτές οι παθήσεις προσβάλλουν το αρσενικό φύλο σε όλες τις ηλικίες.
Σημεία και Συμπτώματα
Τα κυριότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Κάποια, ή και κανένα από τα παραπάνω συμπτώματα θα υπάρχουν πριν τη διάγνωση. Ορισμένοι τύποι μυϊκής δυστροφίας μπορεί να επηρεάσουν την καρδιά, προκαλώντας καρδιομυοπάθεια ή αρρυθμίες.
Αίτια
Οι καταστάσεις αυτές κληρονομούνται, και οι διάφορες μυϊκές δυστροφίες ακολουθούν διάφορα πρότυπα κληρονομικότητας.
Η χρόνια έλλειψη καλίου (υποκαλιαιμία) μπορεί να προκαλέσει την έναρξη ή τον πρόοδο των συμπτωμάτων της μυϊκής δυστροφίας.
Μυϊκή Δυστροφία Duchenne
Είναι η πιο συχνή μυοπάθεια, που συνήθως παρουσιάζει τα συμπτώματα κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Είναι μια σοβαρή υποτελής X-φυλοσύνδετη μορφή μυϊκής δυστροφίας χαρακτηρίζεται από ταχεία εξέλιξη της εκφύλισης μυών, οδηγώντας τελικά σε απώλεια της βάδισης και το θάνατο. Αυτή η ασθένεια επηρεάζει 1:3500 άνδρες, καθιστώντας την πιο διαδεδομένη από μυϊκές δυστροφίες. Σε γενικές γραμμές, πλήττονται μόνο άνδρες, αν και τα θηλυκά μπορεί να είναι φορείς. Τα θηλυκά μπορούν να νοσήσουν μόνο αν ο πατέρας έχει πληγεί και η μητέρα είναι φορέας, πράγμα εξαιρετικά σπάνιο. Η διαταραχή προκαλείται από μια μετάλλαξη [συχνότερα ελλείψεις ή διπλασιασμοί εξονίων του γονιδίου της δυστροφίνης, που αφορούν περίπου το 75% των περιπτώσεων Duchenne και το 85% περίπου της Becker, το υπόλοιπο ποσοστό (15-25%) είναι σημειακές μεταλλάξεις που παρουσιάζουν τυχαία κατανομή με ιδιαίτερη δυσκολία έως και αδυναμία στην εντόπισή τους] στο γονίδιο DMD (ένα από τα μεγαλύτερα σε μέγεθος γονίδια του ανθρώπου,2,6x106 bp), που βρίσκεται στον άνθρωπο στο χρωμόσωμα Χ (Xp21).
Στο γονίδιο κωδικοποιείται η πρωτεΐνη δυστροφίνη, μια σημαντική διαρθρωτική συνιστώσα εντός του μυϊκού ιστού η οποία παρέχει δομική σταθερότητα στην συγκρότημα δυστρογλυκάνης (dystroglycan, DGC), που βρίσκεται στην κυτταρική μεμβράνη. Στο φυσιολογικό μυ το Ν-τελικό άκρο της δυστροφίνης ενώνεται με την F-ακτίνη του κυτταροσκελετού, ενώ το C-τελικό άκρο αλληλεπιδρά με το διαμεμβρανικό σύμπλοκο των πρωτεϊνών που εμπλέκονται με τη δυστροφίνη. Αυτές οι πρωτεΐνες ενώνουν τον ενδοκυτταρικό σκελετό με την εξωκυττάρια ουσία που περιέχει λαμινίνη, φιμπρονεκτίνη και διάφορους μεταβιβαστές σήματος.
Από το γονίδιο στην πρωτεΐνη
Το γονίδιο κωδικοποιεί την δυστροφίνη, μια πρωτεΐνη με 3685 αμινοξέα που οργανώνεται ως εξής σε 4 ομάδες (=domains): - ομάδα πρόσδεσης ακτίνης (actin binding domain) - ομάδα τριπλής έλικας (triple helical domain+		- ομάδα πλούσια σε κυστεΐνη cystein rich domain		- Ομάδα τερματικού - C (C-terminal domain) Έχουν βρεθεί επτά τουλάχιστον διαφορετικοί εκκινητές για το γονίδιο και καθένας είναι υπεύθυνος για την παραγωγή μιας ιστο-ειδικής ή αναπτυξιο-ειδικής ισομορφής της πρωτεΐνης. Επίσης στο γονίδιο, σε επίπεδο mRNA συμβαίνει διαφορετικό splicing(αμάτισμα)που αντίστοιχα οδηγεί σε αύξηση των ισομορφών της δυστροφίνης. Οι διάφορες ισομορφές καθιστούν δύσκολο να βρούμε και να κατανοήσουμε το φυσιολογικό ρόλο της πρωτεΐνης.
Συμπτώματα νόσου κατά την παιδική ηλικία
Εμφανίζεται σε αγόρια ηλικίας 3-5 ετών. Τα άτομα αρχικά εμφανίζουν δυσκολίες στο τρέξιμο και το βάδισμα και με την πάροδο της ηλικίας στο ανέβασμα της σκάλας. Παρατηρείται πρώτα προοδευτική μυϊκή αδυναμία των ποδιών και της λεκάνη που συνδέεται με απώλεια της μυϊκής μάζας. Τελικά αυτή η αδυναμία απλώνεται στα χέρια, το λαιμό, και σε άλλα μέλη. Τα πρώιμα σημεία μπορεί να περιλαμβάνουν ψευδοϋπερδυστροφία (διεύρυνση του δελτοειδή μυ και της γλώσσας), χαμηλή αντοχή, δυσκολία στην ανεξάρτητη ορθοστασία του σώματος καθώς και αδυναμία στο ανέβασμα μιας σκάλας. Η δυσκολία εντοπίζεται κυρίως στην κίνηση του γόνατος, του μηρού και των γλουτών. Τα παιδιά σταδιακά εμφανίζουν τη χαρακτηριστική στάση (μανούβρα) Gower’s προκειμένου να μπορέσουν να περπατήσουν. Αρκετοί πάσχοντες έχουν IQ μικρότερο του 70. Η αδυναμία είναι αυξανόμενη με την πάροδο της ηλικίας.
Συμπτώματα νόσου κατά την εφηβική ηλικία
Σχεδόν στα 12 χρόνια τους κινούνται με αναπηρικό αμαξίδιο. Σε αυτή περίπου την ηλικία αρχίζει η εμφάνιση των παράπλευρων συμπτωμάτων : -αναπνευστική δυσκολία-αδυναμία -καρδιακή ανεπάρκεια -η συσσωρευμένη ανώμαλη ανάπτυξη των οστών οδηγεί σε σκελετικές παραμορφώσεις, περιλαμβανομένων καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης.
Διάγνωση της νόσου πριν και μετά τη γέννηση
Δοκιμή DNA: Το γονίδιο της δυστροφίνης αποτελείται από 79 εξώνια. Σε αυτά μπορεί να προσδιοριστεί μετάλλαξη. Λήψη χοριακών λαχνών και αμνιοπαρακέντησης.
Βιοψία μυών: Εάν η δοκιμή DNA αποτύχει και δεν μπορεί να ανιχνευτεί η μετάλλαξη, μια βιοψία μυών μπορεί να πραγματοποιηθεί. Ένα μικρό δείγμα του μυϊκού ιστού εκχυλίζεται (συνήθως με νυστέρι αντί για βελόνα) και μια χρωστική που εφαρμόζεται αποκαλύπτει την παρουσία της δυστροφίνης. Παντελή απουσία της πρωτεΐνης δείχνει την ύπαρξη της ασθένειας. Τα τελευταία χρόνια αρκετά τεστ DNA μπορούν να ανιχνεύσουν όλο και περισσότερες μεταλλάξεις που προκαλούν την ασθένεια και η βιοψία μυός δεν είναι απαραίτητη.
Αποφυγή της νόσου
Προγεννητικές δοκιμές Εάν ο ένας ή και οι δύο γονείς είναι «φορείς» του συγκεκριμένου μεταλλαγμένου γονιδίου υπάρχει ο κίνδυνος το έμβρυο να έχει και τα 2 αλληλόμορφα του μεταλλαγμένου γονιδίου και άρα να νοσήσει.
Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (Π.Γ.Δ.) Γενετική διάγνωση και μεταφορά στη μήτρα μόνο των υγειών εμβρύων που προκύπτουν με εξοσωματική γονιμοποίηση(in-vitro fertilization “I.V.F.”). Το 30% περίπου των Προεμφυτευτικών γενετικών μελετών έχουν σαν αποτέλεσμα τη γέννηση παιδιού.
Θεραπεία
Δεν υπάρχει γνωστή θεραπεία για τη μυϊκή δυστροφία Duchenne, αν και πρόσφατη έρευνα των βλαστικών κυττάρων δείχνει πολλά υποσχόμενους φορείς που μπορούν να αντικαταστήσουν κατεστραμμένο μυϊκό ιστό. Η θεραπεία έχει σε γενικές γραμμές στόχο τον έλεγχο της έναρξης των συμπτωμάτων για τη μεγιστοποίηση της ποιότητας ζωής( διάφορα φαρμακευτικά παρασκευάσματα όπως τα κορτικοστεροειδή, η ήπια σωματική δραστηριότητα-ενθαρρύνετε το κολύμπι- ,φυσιοθεραπείες, χρήση διαφόρων ορθοπεδικών συσκευών καθώς και κατάλληλη αναπνευστική υποστήριξη).
Μυϊκή δυστροφία Μπέκερ
Η κατανομή των ασθενών μυών μοιάζει με αυτή της μυϊκής δυστροφίας Duchenne. Τα συμπτώματα εμφανίζονται αργότερα, περίπου στα 12 έτη. Η ζωή των πασχόντων έχει μεγαλύτερη διάρκεια.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γενετικές διαταραχές
Πυρετός το Σαββατόβραδο
Το Πυρετός το Σαββατόβραδο (Saturday Night Fever) είναι αμερικανική χορευτική δραματική ταινία του 1977 σε σκηνοθεσία Τζον Μπάνταμ και παραγωγή Ρόμπερτ Στίγκγουντ.
Πρωταγωνιστεί ο Τζον Τραβόλτα ως Τόνι Μανέρο, ένας νεαρός Ιταλοαμερικανός από την περιοχή του Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης. Η ιστορία βασίζεται στο «Φυλετικές τελετουργίες της Νέας Νύχτας του Σαββάτου»  " Tribal Rites of the New Saturday Night ", ένα κυρίως μυθιστορηματικό άρθρο του μουσικογράφου Νικ Κον, που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά σε τεύχος Ιουνίου 1976 του περιοδικού New York. Η ταινία περιλαμβάνει μουσική από τους Bee Gees και πολλούς άλλους εξέχοντες καλλιτέχνες της εποχής της ντίσκο.
Σημαντική εμπορική επιτυχία,  ο Πυρετός το Σαββατόβραδο είχε τεράστιο αντίκτυπο στη λαϊκή κουλτούρα στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Η ταινία βοήθησε στη διάδοση της μουσικής ντίσκο σε όλο τον κόσμο και ξεκίνησε μια σειρά από συνεργασίες μεταξύ κινηματογραφικών στούντιο και δισκογραφικών. Έκανε επίσης γνωστό τον Τραβόλτα, ήδη γνωστό από τον ρόλο του στην τηλεοπτική κωμική σειρά Welcome Back. ο οποίος προτάθηκε για το Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του, και έγινε ο πέμπτος νεότερος υποψήφιος στην κατηγορία. Η ταινία παρουσιάζει πτυχές της μουσικής, του χορού και της υποκουλτούρας γύρω από την εποχή της ντίσκο, συμπεριλαμβανομένων συμφωνικών ενορχηστρωμένων μελωδιών, της ένδυσης υψηλής ραπτικής, της σεξουαλικής απελευθέρωσης πριν από το AIDS και χαριτωμένη χορογραφία. Το soundtrack της ταινίας, με τραγούδια ντίσκο των Bee Gees, είναι ένα από τα soundtrack με τις περισσότερες πωλήσεις στην ιστορία. Ο Τζον Τραβόλτα επανέλαβε τον ρόλο του Τόνι Μανέρο στο Staying Alive το 1983, ο οποίος αποδοκιμάστηκε από τους κριτικούς παρά την επιτυχία του στο box office.
Το 2010, ο Πυρετός του Σαββατόβραδου κρίθηκε "πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντικός" από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου και επιλέχθηκε για διατήρηση στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πλοκή
Μόλις μπήκε στο αυτοκίνητο του Μπόμπι, η Στέφανι κοροϊδεύει τον Τόνι και του λέει ότι τον χρησιμοποιούσε. Ο Τόνι προσπαθεί να βιάσει τη Στέφανι, αλλά εκείνη αντιστέκεται και τρέχει από κοντά του. Οι φίλοι του Τόνυ έρχονται στο αυτοκίνητο μαζί με μια μεθυσμένη Ανέτ. Η Τζόι λέει ότι έχει συμφωνήσει να κάνει σεξ με όλους. Ο Τόνι προσπαθεί να την οδηγήσει μακριά, αλλά υποτάσσεται από τον Νταμπλ Τζέι και τον Τζόι και φεύγει σκυθρωπός με την ομάδα στο αυτοκίνητο.
Ο Τζόι κάνει σεξ με την Αννέτ στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου. Αφού ο Τζόι τελειώσει με την Αννέτ, αλλάζει θέση με τον Νταμπλ Τζέι, ο οποίος στη συνέχεια προχωρά στον βιασμό της Αννέτ παρά τις έντονες διαμαρτυρίες της.
Αηδιασμένος και απογοητευμένος από τους φίλους του, την οικογένειά του και τη ζωή του, ο Τόνι ξεσπά θυμωμένος, αφήνοντας πίσω του τον Νταμπλ Τζέι, τον Τζόι και την Ανέττ. Περνά την υπόλοιπη νύχτα οδηγώντας το γεμάτο γκράφιτι μετρό στο Μανχάταν. Το πρωί έχει ξημερώσει όταν εμφανίζεται στο διαμέρισμα της Στέφανι. Ζητά συγγνώμη για την κακή του συμπεριφορά, λέγοντάς της ότι σχεδιάζει να μετακομίσει από το Μπρούκλιν στο Μανχάταν για να προσπαθήσει να ξεκινήσει μια νέα ζωή. Η Στέφανι συγχωρεί τον Τόνι και του λέει ότι έκανε λάθος που είπε ότι τον χρησιμοποιούσε και ότι χόρεψε μαζί του επειδή της έδινε σεβασμό και ηθική υποστήριξη. Ο Τόνι και η Στέφανι σώζουν τη σχέση τους και συμφωνούν να γίνουν φίλοι.
Κριτικές
Ο Πυρετός το Σαββατόβραδο  έλαβε θετικές κριτικές και θεωρείται από πολλούς κριτικούς ως μια από τις καλύτερες ταινίες του 1977. Στο Rotten Tomatoes η ταινία έχει βαθμολογία έγκρισης 82% με βάση 49 κριτικές, με μέση βαθμολογία 7,49/10. Η κριτική συναίνεση του ιστότοπου αναφέρει: Με μια έξυπνη, συγκλονιστική ιστορία, ένα κλασικό soundtrack και μια εντυπωσιακή ερμηνεία από τον Τζον Τραβόλτα, η ταινία  κατατάσσεται στις καλύτερες δραματικές της δεκαετίας του 1970. Στο Metacritic η ταινία έχει βαθμολογία: 77 από 100, με βάση 7 κριτικούς, που υποδεικνύουν γενικά ευνοϊκές κριτικές. Η ταινία προστέθηκε στον "Guide to the Best 1.000 Movies Ever Made", των New York Times που δημοσιεύτηκε το 2004. Το 2010, η ταινία επιλέχθηκε για διατήρηση στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως πολιτιστικά, ιστορικά ή αισθητικά σημαντική.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες του 1977 Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Αμερικανικές μουσικές δραματικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στη Νέα Υόρκη
Γιάννης Παντακίδης
Ο Γιάννης Παντακίδης (γεννημένος στις 5 Φεβρουαρίου του 1985) είναι Έλληνας πετοσφαιριστής που αγωνιζόταν στην ομάδα του Π.Α.Ο.Κ. στη θέση του κεντρικού μέχρι και τον Ιούνιο 2018, όταν και ανακοίνωσε το τέλος της καριέρας του. Πλέον αγωνίζεται στον Αριστοτέλη Σκύδρας, ενώ έχει αναλάβει χρέη προπονητή στις ακαδημίες του Φ.Ο. Αριδαίας.
Καριέρα ως αθλητής
Ο Γιάννης Παντακίδης ξεκίνησε την καριέρα του από τον Αριστοτέλη Σκύδρας το 2005, και την επόμενη χρονιά πήρε μεταγραφή για τον Π.Α.Ο.Κ.. Ουσιαστικά αγωνίστηκε για την ομάδα της Θεσσαλονίκης σε όλη του την καριέρα με ένα διάλειμμα την περίοδο 2011-2012, όπου φόρεσε τη φανέλα της Λαμίας. Έχει συνδυάσει το όνομά του με τις επιτυχίες του Π.Α.Ο.Κ. κατακτώντας το νταμπλ του 2015, τα πρωταθλήματα του 2016 και 2017 και το κύπελλο του 2018. Τον Ιούνιο του 2018 ανακοίνωσε το τέλος της καριέρας του εξαιτίας τραυματισμού, και πλέον έχει επιστρέψει στον Αριστοτέλη Σκύδρας, αγωνιζόμενος στο πρωτάθλημα της Β' Εθνικής (ΕΣΠΕΜ).
Καριέρα ως προπονητής
Στις 22 Αυγούστου 2018, ανακοινώθηκε από τον Φ.Ο. Αριδαίας ότι ο Γιάννης Παντακίδης θα είναι προπονητής στις ακαδημίες της ομάδας.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της πετοσφαίρισης Κατηγορία:Πετοσφαιριστές ΠΑΟΚ
Ιμπέρια
Ιστορία
Το όνομα της Ονέλια μπορεί να έχει τις ρίζες της στον προρωμαϊκό οικισμό του Πάγους Ουνέλια (Pagus Unelia), στο λόφο του Καστελβέκιο, πιθανόν οικισμός των Λιγουρών ή Λιγύων. Η σύγχρονη Ονέλια ιδρύθηκε στη περί το 935, πιθανώς μετά την καταστροφή της από τους Σαρακηνούς. Το 1298 έγινε φέουδο της οικογένειας των Ντόρια από τη Γένοβα. Ο διάσημος ναύαρχος Αντρέα Ντόρια (1466-1560) γεννήθηκε στην πόλη. Οι Ντόρια πούλησαν την πόλη στον Εμμανουήλ Φιλιβέρτο, Δούκα της Σαβοΐας το 1576, και η Ονέλια παρέμεινε ουσιαστικά ένας θύλακος της Σαβοΐας στη Δημοκρατία της Γένοβας μέχρι την ενοποίηση της Ιταλίας. Παρ 'όλα αυτά, βρισκόταν στην πρώτη γραμμή των πολέμων της Σαβοΐας. Κατακτήθηκε το 1614 και το 1649 από τους Ισπανούς και το 1623 και το 1672 από τους Γενουάτες. Το 1692 έπρεπε να αποκρούσει μια επίθεση από μια γαλλική μοίρα. Το 1744-45 καταλαμβάνεται και πάλι από τους Ισπανούς, και το 1792 βομβαρδίζεται και καίγεται από τους Γάλλους.
Το Πόρτο Μαουρίτσιο ήταν ένας ρωμαϊκός οικισμός, το Portus Maurici, ο οποίος αναφέρεται ονομαστικά στον χάρτη του Αντονίνου, μάλλον αναχρονιστικά, καθώς ο άγιος Μαυρίκιος μαρτύρησε το 286. Μετά τους Γοτθικούς Πολέμους του 6ου αιώνα πέρασε αρχικά στους Βυζαντινούς και στη συνέχεια στο Τάγμα του Αγίου Βενέδικτου. Τον 11ο αιώνα ανήκε στο Μαρκιζάτο του Τορίνου και στη συνέχεια στο Μαρκιζάτο της Κλαβεζάνα. Ο Βονιφάτιος της Κλαβεζάνα πούλησε την πόλη στη Δημοκρατία της Γένοβας το 1288 με αντάλλαγμα ετήσια πληρωμή, ως μέρος της επέκτασης της Γένοβας στη δυτική Λιγουρία. Το 1354 έγινε έδρα του Γενουατικού Βικαρτού της δυτικής Ριβιέρας. Η πόλη ευημερούσε, παρόλο που ο έλεγχος της Γένοβας πέρασε ανάμεσα στους Γάλλους, το Δουκάτο του Μιλάνου και τους Ισπανούς. Κατά τη διάρκεια των ναπολεόντειων πολέμων ο ίδιος ο Ναπολέων Βοναπάρτης σταμάτησε για μια νύχτα στο Πόρτο Μαυρίσιο και πέρασε τη νύχτα στο Παράσιο στον τρίτο όροφο του Παλάτσο Λαβάνια. Στο συνέδριο της Βιέννης το 1815, αποδόθηκε στο Βασίλειο της Σαρδηνίας, πριν τελικά ενταχθεί σε ενωμένη Ιταλία το 1861.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Ιμπέρια
Πράτο αλλο Στέλβιο
Το Πράτο αλλο Στέλβιο (ιταλικά: Prato allo Stelvio, ) ή Πραντ αμ Στίλφσερ Γιόχ (γερμανικά: Prad am Stilfser Joch, ) είναι ιταλική πόλη 3.381 κατοίκων, στη Βαλ Βενόστα,της αυτόνομης επαρχίας του Μπολτσάνο, στην περιφέρεια του Τρεντίνο-Άνω Αδίγης/Νότιο Τυρόλο.
Απέχει 78 χιλιόμετρα από την πόλη του Μπολτσάνο και συνορεύει με τη Γκλορέντσα, με τη Λάζα, με το Σλουντέρνο, το Στέλβιο, το Τούμπρε και τον ελβετικό δήμο του Βάλ Μυστάϊρ. Mεγάλο μέρος της έκτασης που καλύπτει το Πράτο αλλο Στέλβιο βρίκεται εντός των ορίων του Εθνικού Πάρκου του Στέλβιο. Την περιοχή διασχίζει ο ποταμός Ρίο Σόλντα, ενώ κοντά στη πόλη υπάρχουν μικρές λίμνες, πλούσιες σε ψάρια. Το 96,93% του πληθυσμού μιλά Γερμανικά, το 2,90% Ιταλικά και το 0,17% Λαδινικά.
Ιστορία
Επίσημη αναφορά στη πόλη γίνεται για πρώτη φορά το 1187 ως "Πράντα", όνομα το οποίο προέρχεται από το λατινικό Prata. Το 1953 ο δήμος άλλαξε το όνομα του σε Πράτο Βενόστα, αλλά την επόμενη χρονιά (1954) μετονομάστηκε ξανά παίρνοντας τη σημερινή ονομασία. Το Μεσαίωνα το Πράτο αλλo Στέλβιο ήταν μια από τις πόλεις, οι οποίες είχαν δικαίωμα λειτουργίας αγοράς.
Αξιοθέατα
Μετά από μια σειρά από μάχες που έλαβαν χώρα γύρω από το κάστρο, όπως η Μάχη της Καλβέν (1499), αποφασίστηκε να ενισχυθούν οι αμυντικές δομές με τη κατασκευή νέων τειχών με επάλξεις και ενός νέου πύργου ("κυκλικός πύργος").
Στην πόλη βρίσκεται ένας εκθεσιακός χώρος με 13 μεγάλα ενυδρεία στο κέντρο Aquaprad, αφιερωμένος στο υδάτινο περιβάλλον της επαρχίας του Μπολτσάνο.
Οικονομία και δραστηριότητες
Οι κάτοικοι έχουν ως κύρια ασχολία τη γεωργία, εργασίες μεταποίησης, τον τουρισμό και το εμπόριο. Στον πρωτογενή τομέα παραγωγής το Πράτο αλλο Στέλβιο συμβαδίζει με τους υπόλοιπους δήμους της κοιλάδας και πλαισιώνεται από την εκτροφή βοοειδών. Στην περιοχή υπάρχουν εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους τομείς των κατασκευών, των γαλακτοκομικών προϊόντων και γενικά των τροφίμων. Το δίκτυο παροχής υπηρεσιών είναι αρκετά αναπτυγμένο, συμπεριλαμβανομένου εκείνου των τραπεζών. Η πόλη του Πράτο αλλο Στέλβιο το 2010 ανακηρύχθηκε "Πρωταθλήτρια Ευρώπης" στην εκμετάλλευση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η βράβευση έγινε κατά τη διάρκεια της έκτης Ευρωπαϊκής διάσκεψης, στη Δουνκέρκη της Γαλλίας. Το αθλητικό κέντρο του Πράτο αλλο Στέλβιο φιλοξενεί διάφορες ομάδες κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής τους προετοιμασίας. Τον Ιούλιο του 2012 ο Άρης Θεσσαλονίκης πραγματοποίησε στην περιοχή τη βασική του προετοιμασία.
Κλίμα
Το κλίμα της περιοχής χαρακτηρίζεται από πολύ κρύους χειμώνες και ιδιαίτερα δροσερά καλοκαίρια.
Έμβλημα
Το έμβλημα του Πράτο αλλο Στέλβιο, το οποίο καθιερώθηκε το 1969, απεικονίζει τρία χρυσά στάχυα σιταριού, τα οποία ξεπροβάλλουν από έναν κόκκινο αγρό με φόντο το γαλάζιο του ουρανού. Το σιτάρι συμβολίζει τη σημασία που διαδραμάτιζε για τη περιοχή η καλλιέργεια δημητριακών.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δήμοι της Αυτόνομης Επαρχίας του Μπολτσάνο
Ραμσής Β΄
Ο Ραμσής Β΄ (1303 π.Χ. - 1214 π.Χ.), γνωστός και ως Ραμσής ο Μέγας (στην ελληνική βιβλιογραφία συναντάται και ως Ραμεσσής Β΄, ενώ στην αρχαία Ελλάδα ήταν γνωστός και ως Οσυμανδύας από την παραφθορά του επίσημου βασιλικού τίτλου του Ραμσή που ήταν Ούσερ-μαατ-ρε Σέτεφ-εν-ρε), ήταν ο τρίτος φαραώ της 19ης δυναστείας της Αιγύπτου. Ήταν ο ισχυρότερος όλων των Αιγυπτίων ηγεμόνων.
Η ζωή και η οικογένεια του
Γεννήθηκε το 1303 π.Χ. και ήταν ο δεύτερος γιος του Φαραώ Σέτι Α΄ και της βασίλισσας Τούγιας, ο οποίος τον έχρισε αντιβασιλέα το 1289 π.Χ., όταν ο Ραμσής ήταν 14 ετών δηλαδή. Στα 24 του, 1279 π.Χ. ανέλαβε την εξουσία και βασίλεψε μέχρι το 1213 π.Χ. σύμφωνα με τον ιστορικό Μανέθων. Ο Ραμσής είχε δυο αδερφές, τη μεγαλύτερη του πριγκίπισσα Τία και την μικρότερη του πριγκίπισσα Χανουτμίρε, την οποία και παντρεύτηκε. Η επίσημη σύζυγος του Ραμσή ήταν η βασίλισσα Νεφερτάρι αλλά είχε άλλες 7 βασιλικές συζύγους. Αυτές ήταν η Ισετνοφρέτ, μητέρα του διαδόχου του Ραμσή, η Βιντάναθ, η Μεριχτάμην, η Νεμπετάβυ, και οι τρεις ήταν κόρες του Ραμσή, η Χανουτμίρε, η αδερφή του όπως ήδη αναφέρθηκε, η Μααθορνεφέρου, η κόρη του Χετταίου βασιλιά και ακόμα μια Χετταία πριγκίπισσα της οποίας το όνομα δεν σώζεται σε κανένα κείμενο. Στην αρχαία Αίγυπτο ήταν σύνηθες φαινόμενο να γίνονται γάμοι μεταξύ των μελών της βασιλικής οικογένειας, διότι θεωρούσαν τους εαυτούς τους απογόνους των θεών και δεν μπορούσανε να ενώσουν το αίμα τους με αίμα κοινών θνητών. Εκτός των άλλων ο Φαραώ είχε το δικαίωμα όταν πέθαινε η σύζυγος του να παντρευτεί την κόρη ή τις κόρες της, καθώς οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πιστεύανε ότι μέσα από τους απογόνους τους ζει το πνεύμα τους και η συνέχεια τους. Ο Ραμσής έκανε περίπου 100 παιδιά, οι μελετητές υπολογίζουν πως έκανε 45 με 55 γιούς και 40 με 50 κόρες. Τα πιο γνωστά από τα παιδιά του είναι, ο διάδοχος του και 13ος γιος του, Μερνεφθά, ο Χαεμσέτ, ο Άμουν-χε-χέρεσεφ που ήταν ο πρωτότοκος γιος του Ραμσή και οι κόρες του και μετέπειτα σύζυγοι του Μειχταμήν, Βιντάναθ και Νεμπετάβυ. Ο Ραμσής χτυπήθηκε σε μεγάλη ηλικία από αρθριτικά και σκλήρυνση των αιμοφόρων αγγείων. Πέθανε το 1213 π.Χ. σε ηλικία περίπου 90 χρονών. Το όνομα του έμεινε δοξασμένο στους αιώνες και μέχρι και όταν έπεσε το Νέο Βασίλειο της Αιγύπτου, όλοι πιστεύανε ότι ένας απόγονος του θα έσωζε τη χώρα από την καταστροφή. Ύστερα από τον Ραμσή Β΄ άλλοι δέκα Φαραώ πήρανε το όνομα του, για να προσδώσουν κύρος στη βασιλεία τους. Ο μεγάλος ηγεμόνας θάφτηκε στην Κοιλάδα των Βασιλέων, στη νεκρόπολη που βρισκόταν στα δυτικά των Θηβών και συγκεκριμένα στο τύμβο που σήμερα ονομάζεται KV7. Η μούμια του φυλάσσεται στο Μουσείο του Καΐρου.
Η εξωτερική πολιτική του
Η εξωτερική πολιτική του ήταν κυρίως επιθετική με σκοπό την προάσπιση των συμφερόντων της Αιγύπτου στη συριακή και παλαιστινιακή επικράτεια. Για αυτό το λόγο ο Ραμσής έκανε πολλούς πολέμους ενάντια στους γείτονες του.
Η εσωτερική πολιτική του
Ο Ραμσής με τις εκστρατείες του επέφερε εσωτερική σταθερότητα και οικονομική άνθηση στην Αίγυπτο, για αυτό και στο 30ο έτος της βασιλείας του χαρακτηρίστηκε ως Θεός. Κανένας προκάτοχος του θρόνου δεν είχε καταφέρει τόσα πολλά σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα και σε τόσο νεαρή ηλικία. Θέλοντας να αφήσει το όνομα του και τα κατορθώματα του αθάνατα στο πέρασμα των αιώνων, έχτισε πληθώρα μνημείων με απεικονίσεις των μαχών και των εκστρατειών του. Η οικονομική και πολιτιστική άνθηση που έφεραν τα έργα του, τον έκαναν ακόμα πιο αγαπητό στο λαό του. Τα πιο σημαντικά μνημεία που έχτισε είναι:
Μούμια
Ο Ραμσής θάφτηκε αρχικά στον τάφο KV7 της Κοιλάδας των Βασιλέων, αλλά εξ' αιτίας των κλοπών οι ιερείς αποφάσισαν να μετακινήσουν το σώμα, να το τυλίξουν ξανά και να το μεταφέρουν στον τάφο της βασίλισσας Ινχάπι, απ' όπου τον μετακίνησαν ξανά μετά από 3 μέρες. Αυτή τη φορά το σώμα του κατέληξε στον τάφο του ιερέα Πινουτζέμ Β', όπου και έμεινε μέχρι την ανακάλυψή του. Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι καταγεγραμμένες πάνω στις γάζες με τις οποίες ο Ραμσής τυλίχτηκε. Η μούμια του τώρα βρίσκεται στο Μουσείο της Αιγύπτου στο Κάιρο.
Από το πρόσωπο της μούμιας μπορούμε αν καταλάβουμε τα χαρακτηριστικά του προσώπου του Ραμσή. Η μούμια έχει γαμψή μύτη και ισχυρό σαγόνι, με μερικά μαλλιά ακόμη στην κεφαλή με αραίωση στο σχήμα πετάλου και στέκεται στο ύψος των 1.70 μέτρα. Μία ανάλυση των μαλλιών του Ραμσή, αποκαλύπτει ότι κατά την διάρκεια της ζωής του τα μαλλιά του είχαν κόκκινο χρώμα, το οποίο προϋποθέτει ότι καταγόταν από μια οικογένεια με κόκκινα μαλλιά. Αυτό είναι σημαντικό καθώς δεν παίζει μόνο αισθητικό ρόλο, αντιθέτως τα κόκκινα μαλλιά στην Αρχαία Αίγυπτο σχετίζονται με τον θεό Σετ, τον αντίπαλο του θεού Όσιρι στην αιγυπτιακή μυθολογία, και το όνομα του πατέρα του Ραμσή, σήμαινε "ακόλουθος του Σετ" γεγονός που μας οδηγεί στο να πιστέψουμε ότι και εκείνος είχε κόκκινα μαλλιά. μικρογραφία|311x311εσ|Πρόσωπο της μούμιας του Ραμσή Β'. Το 1974 αρχαιολόγοι διαπίστωσαν ότι η κατάσταση της μούμιας χειροτέρευε καθώς οι συνθήκες διατήρησής της δεν ήταν ιδανικές και έτσι η μούμια μεταφέρθηκε στο Παρίσι για να πραγματοποιηθεί ανάλυση από επιστήμονες. Στη μούμια χορηγήθηκε αιγυπτιακό διαβατήριο με το επάγγελμα να αναφέρει "Βασιλιάς (αποθανών)". Η μούμια έφτασε στο αεροδρόμιο Le Bourget του Παρισιού με τιμητική παρουσία του στρατού, ανάλογη αφίξεως ενός βασιλιά.
Κατά την ανάλυση της μούμιας, οι επιστήμονες ανακάλυψαν τραύματα μάχης, παλιά κατάγματα, αρθρίτιδα και σημάδια κακής ροής του αίματος. Εξαιτίας της αρθρίτιδας του Ραμσή, πιθανολογείται ότι ο φαραώ ήταν αναγκασμένος να περπατάει με ένα μπαστούνι για την τελευταία περίπου δεκαετία της ζωής του. Μία πρόσφατη έρευνα απέρριψε την πιθανότητα αγκυλοποιητικής σπονδυλοαρθρίτιδας ως την αιτία για την κατάσταση της υγείας του Ραμσή προς το τέλος της ζωής του. Οι επιστήμονες επίσης ανακάλυψαν την ύπαρξη μιας τρύπας στην κάτω γνάθο του Ραμσή. Ανακαλύφθηκε επίσης ένα απόστημα ανάμεσα στα δόντια του, που "θα μπορούσε να ήταν αρκετά σοβαρό, παρ' όλα αυτά αυτό δεν μπορεί να διευκρινιστεί με σιγουριά".
Μετά την επιστροφή της μούμιας στην Αίγυπτο, την επισκέφτηκε ο πρόεδρος Ανουάρ Σαντάτ και η γυναίκα του.
Πηγές
Κατηγορία:Χετταίοι Κατηγορία:Φαραώ της 19ης Αιγυπτιακής Δυναστείας
Ερωφίλη
Η Ερωφίλη είναι τραγωδία του Γεωργίου Χορτάτση. Είναι από τις πιο γνωστές τραγωδίες της κρητικής λογοτεχνίας. Πρέπει να γράφτηκε περίπου το 1595 (αφού αναφέρεται στην επιδημία πανούκλας που έπληξε την Κρήτη ανάμεσα στο 1592 και το 1595) και εκδόθηκε πρώτη φορά το 1637 στη Βενετία. Το έργο αφιερώνεται στον Ιωάννη Μούρμουρη, δικηγόρο απ' τα Χανιά. Είναι γραμμένo σε δεκαπεντασύλλαβο ομοιοκατάληκτο στίχο, με εξαίρεση τα χορικά, που είναι γραμμένα σε ενδεκασύλλαβους σε τερτσίνες (τρίστιχες στροφές).
Δομή και υπόθεση
Η τραγωδία αποτελείται από πρόλογο, πέντε πράξεις, χορικά στο τέλος κάθε πράξης και ιντερμέδια (αυτόνομα μουσικοχορευτικά επεισόδια που παρεμβάλλονται μεταξύ των πράξεων). Το έργο διαδραματίζεται στην Αίγυπτο. Ο βασιλιάς της χώρας, Φιλόγονος, έχει σκοτώσει τον αδερφό του, νόμιμο βασιλιά, και έχει ανέβει στον θρόνο μαζί με τη γυναίκα του αδερφού του. Ο βασιλιάς έχει μια κόρη, την Ερωφίλη, που ερωτεύεται έναν νέο που ζει στη βασιλική αυλή, τον Πανάρετο. Ο Πανάρετος είναι γιος του βασιλιά της Τσέρτσας (ίσως να εννοείται η Γεωργία) που έχει κυριευθεί από εχθρούς· έχει καταφύγει στην Αίγυπτο κρατώντας κρυφή την ταυτότητά του γιατί κινδυνεύει η ζωή του, αφού είναι νόμιμος διάδοχος του θρόνου. Οι δύο νέοι έχουν μεγαλώσει μαζί και η φιλία τους εξελίσσεται σε έρωτα που σφραγίζεται με έναν μυστικό γάμο τον οποίο γνωρίζουν μόνο εκείνοι οι δύο.
Τα βασικά πρόσωπα είναι τρία: η Ερωφίλη, ο Πανάρετος και ο Βασιλιάς Φιλόγονος. Ο κάθε ήρωας έχει ένα έμπιστο πρόσωπο: η Ερωφίλη τη νένα Χρυσόνομη, ο Πανάρετος τον φίλο του Καρπόφορο και ο βασιλιάς έναν πιστό Σύμβουλο. Ο χορός αποτελείται από γυναίκες της ακολουθίας της Ερωφίλης και εμφανίζονται επίσης το φάντασμα (Ασκιά) του δολοφονημένου αδερφού του Φιλόγονου και ένας μαντατοφόρος. Τηρείται η κλασικίζουσα ενότητα της δράσης, του χώρου και του χρόνου (ενιαίο θέμα, που διαδραματίζεται σε έναν χώρο και η δράση διαρκεί μία ημέρα).
Το έργο προλογίζεται από τον Χάρο, που αναφέρεται στην παντοδυναμία του και στη ματαιότητα της δόξας και των υλικών αγαθών. Στην πρώτη πράξη εμφανίζεται αρχικά ο Πανάρετος που αποκαλύπτει στον Καρπόφορο το μυστικό του κρυφού γάμου (ενώ μέσα από τη συζήτηση οι θεατές πληροφορούνται για τη βασιλική καταγωγή του) και σε επόμενη σκηνή ο Βασιλιάς αποκαλύπτει στον Σύμβουλο το σχέδιο να παντρέψει την Ερωφίλη και τα προξενιά που του έχουν προτείνει. Στο πρώτο χορικό υμνείται η παντοδυναμία του Έρωτα.
Στη δεύτερη πράξη, μετά από ένα μονόλογο του Βασιλιά στον οποίο εκφράζει την αγάπη για την κόρη του, εμφανίζεται στη σκηνή η Ερωφίλη που αφηγείται ένα εφιαλτικό όνειρο και συζητά με την παραμάνα της για τη δυσκολία της κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει. Στο τέλος της σκηνής ο Βασιλιάς στέλνει τον Πανάρετο να πείσει την Ερωφίλη να αποδεχτεί ένα από τα δύο προξενιά. Στο χορικό καταδικάζεται η ηθική κατάπτωση και η υπερηφάνεια του ανθρώπου.
Στην τρίτη πράξη δεσπόζει αρχικά ο διάλογος μεταξύ της Ερωφίλης και του Πανάρετου, που ανταλλάζουν όρκους αιώνιας πίστης, και στη συνέχεια η εμφάνιση της σκιάς του δολοφονημένου βασιλιά που ορκίζεται να εκδικηθεί τον Φιλόγονο. Η πράξη κλείνει με έναν αλαζονικό μονόλογο του Φιλόγονου που μακαρίζει τον εαυτό του για την τύχη και τη δύναμή του και ανακοινώνει την επιθυμία του να συναντήσει την Ερωφίλη για να συζητήσουν για τα προξενιά. Στο χορικό οι γυναίκες καταδικάζουν την επιθυμία για πλούτο και δόξα.
thumb|left| Εικονογράφηση του [[Γιάννης Τσαρούχης|Γ. Τσαρούχη για το πρόγραμμα της παράστασης της «Ερωφίλης» από τη Λαϊκή Σκηνή του Κ. Κουν (1934)]]
Στην τέταρτη πράξη αποκαλύπτεται πως ο βασιλιάς ανακάλυψε την κρυφή σχέση της Ερωφίλης και του Πανάρετου. Ο σύμβουλος προσπαθεί να τον ηρεμήσει και η Ερωφίλη αντιστέκεται απέναντί του προσπαθώντας να τον στρέψει με το μέρος της. Παρά τις παροτρύνσεις του χορού και του συμβούλου ο βασιλιάς ανακοινώνει την απόφασή του να θανατώσει τον Πανάρετο, τον οποίο συναντά στην τελευταία σκηνή της πράξης. Ο Πανάρετος επιχειρεί να κερδίσει την εύνοια του βασιλιά και επιμένει για τη βασιλική καταγωγή του χωρίς να γίνεται πιστευτός. Στο χορικό οι γυναίκες παρακαλούν τον Ήλιο να βοηθήσει το ζευγάρι.
Στην πέμπτη πράξη ανακοινώνεται από τον μαντατοφόρο στον Χορό η σκληρή τιμωρία του Πανάρετου: ο βασιλιάς τον σκότωσε, του έκοψε το κεφάλι, τη γλώσσα και τα χέρια και του ξερίζωσε την καρδιά, με σκοπό να τα προσφέρει ως δήθεν γαμήλιο δώρο στην Ερωφίλη. Η συνάντηση πατέρα και κόρης γίνεται στην επόμενη σκηνή και ο βασιλιάς προσποιείται πως αποδέχεται τον γάμο και προσφέρει μία λεκάνη με τα κομμένα μέλη του Πανάρετου στην Ερωφίλη. Εκείνη αυτοκτονεί και στο τέλος του έργου ο χορός σκοτώνει τον Βασιλιά.
Ιντερμέδια (intermedia)
Τα κρητικά θεατρικά συνοδεύονται από ιντερμέδια, μικρά θεατρικά έργα που παίζονταν μεταξύ των πράξεων. Χαρακτηριστικό τους ήταν ο ψυχαγωγικός χαρακτήρας, η έμφαση στη δράση και το πλούσιο θέαμα, με μουσική, κουστούμια, σκηνικά εφέ και χορογραφίες. Όλες οι εκδόσεις της Ερωφίλης συνοδεύονταν από τέσσερα ιντερμέδια με αυτόνομη υπόθεση, που φαίνεται πως είναι έργο του Χορτάτση. Βασίζονται στο έργο Gerusalemme Liberata (Απελευθερωμένη Ιερουσαλήμ) του Τορκουάτο Τάσσο. Πρωταγωνιστές είναι η μάγισσα Αρμίδα και ο χριστιανός ιππότης Ρινάλδο: η Αρμίδα κρατά με μάγια αιχμάλωτο τον Ρινάλδο στον μαγικό κήπο της, αλλά δύο χριστιανοί Σταυροφόροι που φτάνουν εκεί νικούν τους δαίμονες και τα άγρια θηρία που βρίσκονται στον κήπο και αφυπνίζουν τον Ρινάλδο, που τους ακολουθεί στην πολιορκία της πόλης. Η Αρμίδα ορκίζεται να τιμωρήσει τον Ρινάλδο και ζητά τη βοήθεια των Τούρκων. Εκείνος όμως νικά τους Τούρκους σε μία αποφασιστική μονομαχία και η πόλη παραδίδεται στους Σταυροφόρους.
Το ιταλικό πρότυπο και άλλες πηγές
Η Ερωφίλη βασίζεται στο ιταλικό έργο Orbecche (παραστάθηκε το 1541 και τυπώθηκε το 1543) του Giovani Batista Giraldi (1504-1573), χωρίς όμως να είναι δουλική απομίμηση. Ο Χορτάτσης έχει επιφέρει κάποιες αλλαγές στην πλοκή: στο πρότυπο, ο βασιλιάς σκότωσε τη γυναίκα του όταν ανακάλυψε ότι εκείνη είχε αιμομικτική σχέση με τον γιο της ενώ η ηρωίδα, Orbecche, από τον κρυφό της γάμο είχε αποκτήσει δύο παιδιά, την ύπαρξη των οποίων διατηρούσε κρυφή. Ο πατέρας της, όταν του αποκάλυψαν τον μυστικό γάμο, σκότωσε τον άντρα και τα παιδιά της και της πρόσφερε τα μέλη τους ως δήθεν δώρο. Τότε η Orbecche τον σκότωσε και αυτοκτόνησε. Το στοιχείο της βιαιότητας και της φρίκης που κυριαρχεί στο πρότυπο έχει περιοριστεί και υπάρχουν και μικρές διαφορές στον τρόπο ανάπτυξης των επεισοδίων: άλλα παρουσιάζονται εκτενέστερα και άλλα συνοπτικότερα και άλλες φορές αλλάζει η διάταξή τους. Ένα άλλο δραματικό κείμενο με το οποίο η Ερωφίλη παρουσιάζει πολλές αντιστοιχίες, είναι η τραγωδία Filostrato e Panfila του Ιταλού Antonio Cammelli il Pistoia (1436-1502), που είναι πιθανό να υπήρξε και το πρότυπο της Orbecche. Στενή συγγένεια παρουσιάζεται σε κάποια σημεία και με την τραγωδία Il Re Torrismondo του Τορκουάτο Τάσσο. Τα χορικά αναπτύσσονται με διαφορετικό τρόπο από αυτά της Orbecche και παρουσιάζουν συγγένεια με τα χορικά άλλων Ιταλών δραματικών ποιητών, όπως αυτά του Aminta του Τάσο και της Sofonisba του G.G. Trissino.
Η ίδια ελευθερία στον χειρισμό φαίνεται και στην ανάπτυξη των ιντερμεδίων: ο Χορτάτσης έχει επιλέξει τα πιο σημαντικά επεισόδια, έχει μεταφράσει αρκετά πιστά κάποιους διαλόγους, αλλά σε πολλά άλλα σημεία οι διάλογοι είναι γραμμένοι από τον ίδιο, ως ανάπτυξη συντομότερων επεισοδίων του προτύπου.
Βασικά θέματα και στοιχεία τεχνικής
Το θέμα που δεσπόζει στο έργο, όπως φαίνεται ήδη από τον πρόλογο αλλά και από τα χορικά, είναι η υπερηφάνεια και η απληστία, που είναι ο πρόξενος των περισσοτέρων κακών, αλλά τελικά αποδεικνύονται μάταια, αφού οι μεταστροφές της τύχης είναι απροσδόκητες και κοινό τέλος όλων των ανθρώπων είναι ο θάνατος, μπροστά στον οποίο δεν μπορεί να αντισταθεί ούτε η δύναμη, ούτε τα πλούτη, ούτε άλλες αρετές. Μόνο ο Έρωτας φαίνεται να έχει την απόλυτη δύναμη να υπερβεί τη δύναμη του θανάτου, γι' αυτό και ο βασιλιάς που επιχείρησε να αγνοήσει τη δύναμη του Έρωτα τιμωρήθηκε.
Ως προς τη δραματουργική τεχνική οι διάφορες επιλογές του Χορτάτση θεωρούνται επιτυχημένες: προετοιμάζει τις δραματικές κορυφώσεις και εντείνει την αγωνία του θεατή, είτε με τραγικές προοικονομίες ( ο πρόλογος του Χάρου, η εμφάνιση του φαντάσματος του νεκρού βασιλιά που ζητάει εκδίκηση), είτε με τραγικές ειρωνίες και ανατροπές (η υπόσχεση του Καρπόφορου να βοηθήσει, η προσποιητή χαρά του βασιλιά). Ενδιαφέρον στοιχείο της διασκευής του προτύπου είναι και η εισαγωγή του στοιχείου της εξέγερσης των γυναικών, που δεν υπάρχει στο ιταλικό πρότυπο, και απηχεί το ενδιαφέρον του Χορτάτση για την αναβάθμιση του ρόλου του γυναικείου φύλου. Ένα άλλο στοιχείο που επισημαίνεται είναι ο λυρισμός που επικρατεί ιδίως στα χορικά.
Γλώσσα και στιχουργική
Η γλώσσα της Ερωφίλης βασίζεται στην κρητική διάλεκτο, χωρίς τα μεσαιωνικά γλωσσικά στοιχεία των προγενέστερων κρητικών λογοτεχνικών κειμένων. Όπως όμως ισχύει για όλα τα έργα της κρητικής λογοτεχνίας της ακμής, η γλώσσα δεν είναι η λαϊκή ομιλουμένη, αλλά ένα επεξεργασμένο λογοτεχνικό γλωσσικό όργανο με προσωπικό ύφος. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ύφους του Χορτάτση είναι η περίτεχνη επεξεργασία, οι μεγάλες προτάσεις, η συχνή χρήση δευτερευουσών, η διατάραξη της συντακτικής σειράς των λέξεων, η χρήση λόγιων στοιχείων, που όμως είναι αφομοιωμένα στη γλώσσα του κειμένου, καθώς και άλλα εκφραστικά μέσα όπως επαναλήψεις, λογοπαίγνια και παρηχήσεις.
Το ίδιο φροντισμένη είναι και η στιχουργική. Παρόλο που βασίζεται στο παραδοσιακό δεκαπεντασύλλαβο του δημοτικού τραγουδιού, είναι αποτέλεσμα έντεχνης επεξεργασίας: παρουσιάζεται μεγάλη ποικιλία στις θέσεις των τόνων, η χασμωδία αποφεύγεται και παρατηρούνται πολύ υψηλά ποσοστά διασκελισμών του νοήματος από στίχο σε στίχο.
Η αρχαιομάθεια του Χορτάτση διαπιστώνεται από την επιλογή των ονομάτων των ηρώων (Φιλόγονος, Πανάρετος, Καρπόφορος, Θρασύμαχος, Αρμόδης), τα οποία είτε ανταποκρίνονται στον χαρακτήρα των προσώπων (Πανάρετος, Ερωφίλη, Θρασύμαχος), είτε λειτουργούν ειρωνικά και εντείνουν την τραγικότητα: ο Φιλόγονος, «αυτός που αγαπάει τα παιδιά του», τελικά οδηγεί την κόρη του στην αυτοκτονία· ο Καρπόφορος, αν και υπόσχεται να βοηθήσει το ζευγάρι, τελικά μένει «άκαρπος».
Γραπτή και προφορική διάδοση
Η Ερωφίλη φαίνεται πως επηρέασε και τα μεταγενέστερα έργα της περιόδου της ακμής της κρητικής λογοτεχνίας (τον Ερωτόκριτο και τις άλλες τραγωδίες), το επτανησιακό θέατρο του 17ου και 18ου αι. (την Ευγένα του Θεόδωρου Μοντσελέζε και τις τραγωδίες του Πέτρου Κατσαΐτη) και το θρησκευτικό θέατρο του Αιγαίου (17ος-18ος αι.).
Το έργο έμεινε ζωντανό και χάρη στην προφορική παράδοση, αφού πολλά τμήματά του διασκευάστηκαν και διαδίδονταν ως δημοτικά τραγούδια ή εντάχθηκαν σε παροιμίες. Παραστάθηκε συχνά στα Επτάνησα και διαδόθηκε και στον ηπειρωτικό χώρο και στην Κρήτη σε πολλές λαϊκές διασκευές θεατρικού χαρακτήρα.
Επίσης, καλλιτέχνες της εκκλησιαστικής ζωγραφικής επηρεάστηκαν από την Ερωφίλη ως προς τα θέματά τους:
Θεατρικές Παραστάσεις
[https://query.wikidata.org/embed.html#SELECT%20DISTINCT%20%28%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20as%20%3F%CE%BA%CF%89%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82_%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%CF%82%29%20%3F%CF%83%CE%B5%CE%B6%CF%8C%CE%BDLabel%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7Label%20%20%3F%CE%B8%CE%AF%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%82Label%20%3F%CF%83%CE%BA%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CE%B8%CE%AD%CF%84%CE%B7%CF%82Label%20%3F%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%AF%CE%B1Label%20%3F%CF%80%CF%81%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%AD%CF%81%CE%B1%20%0AWHERE%20%7B%0A%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP31%20wd%3AQ7777570%3B%0A%20%20%20%20%20%28wdt%3AP1557%7Cwdt%3AP144%2a%29%20wd%3AQ3591455%3B%0A%20%20%20%20%20wdt%3AP495%20wd%3AQ41.%0A%20%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22%5BAUTO_LANGUAGE%5D%2Cel%22.%20%7D%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP2348%20%3F%CF%83%CE%B5%CE%B6%CF%8C%CE%BD.%20%7D%0A%20%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP1191%20%3F%CF%80%CF%81%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%AD%CF%81%CE%B1.%20%7D%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP276%20%3F%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%AF%CE%B1.%20%7D%0A%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20FILTER%20NOT%20EXISTS%20%7B%3F%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%AF%CE%B1%20wdt%3AP31%20wd%3AQ194428.%20%7D%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP272%20%3F%CE%B8%CE%AF%CE%B1%CF%83%CE%BF%CF%82.%20%7D%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%20%3F%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%20wdt%3AP57%20%3F%CF%83%CE%BA%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CE%B8%CE%AD%CF%84%CE%B7%CF%82.%20%7D%0A%7D%0A%20%20ORDER%20BY%20ASC%20%28%3F%CF%83%CE%B5%CE%B6%CF%8C%CE%BDLabel%29%20%28%3F%CF%80%CF%81%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%AD%CF%81%CE%B1%29%0A Κατάλογος ελληνικών θεατρικών παραστάσεων της Ερωφίλης].
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κρητική λογοτεχνία Κατηγορία:Κρητικό θέατρο
Αγαθίππη
Στην ελληνική μυθολογία η Αγαθίππη ήταν ερωμένη του θεού Απόλλωνα. Γιος του Απόλλωνα και της Αγαθίππης ήταν, όπως αναφέρει ο Πλούταρχος στο έργο του Περί ποταμών (7, 1), ο Χίος.
Αγαθιππη
Σπερχειός
Ο Σπερχειός είναι ποταμός της Στερεάς Ελλάδας, που παλαιότερα ονομαζόταν Αλαμάνα, ονομασία γνωστή σήμερα κυρίως από τη Μάχη της Αλαμάνας. Ο Σπερχειός έχει μήκος 82 χιλιόμετρα. Πηγάζει από το βουνό Τυμφρηστός (Βελούχι) της Ευρυτανίας και, με γενική κατεύθυνση προς τα ανατολικά, εισέρχεται στη Φθιώτιδα, διασχίζει την ομώνυμη κοιλάδα (Κοιλάδα του Σπερχειού), ανάμεσα στην Οίτη και στη δυτική προέκταση του όρους Όθρυς, και χύνεται στον Μαλιακό Κόλπο.
Παραπόταμοι του Σπερχειού
Κυριότεροι παραπόταμοι είναι ο Ρουστανίτης και η Βίστριτσα, που είναι δεξιοί παραπόταμοι, όπως και οι μικρότεροι Μαυρονέρι Φθιώτιδας, Γοργοπόταμος (πολύ γνωστός από την ομώνυμη γέφυρα) και ο φθιωτικός Ασωπός. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην αρχαιότητα οι τρεις τελευταίοι χύνονταν στη θάλασσα, αλλά με τις προσχώσεις του Σπερχειού, που μετέθεσαν τον μυχό του Μαλιακού κατά 8 και πλέον χιλιόμετρα προς τα ανατολικά, εκβάλλουν σήμερα στον Σπερχειό. Οι ίδιες αυτές προσχώσεις εξαφάνισαν τα στενά των Θερμοπυλών με τη στρατηγική τους σημασία (βλ. Μάχη των Θερμοπυλών), και σε λιγότερο από χίλια χρόνια θα εξαφανίσουν και ολόκληρο τον Μαλιακό Κόλπο.
Ιστορικά στοιχεία
Κατά την αρχαιότητα και στις δύο όχθες του κατοικούσαν οι Αινιάνες. Το 995 ο Νικηφόρος Ουρανός νίκησε παρά τον ποταμό αυτόν τους Βούλγαρους. Κατά την Επανάσταση του 1821 δόθηκε στην περιοχή της γέφυρας πριν τις εκβολές του η Μάχη της Αλαμάνας, όπου και αιχμαλωτίσθηκε ο Αθανάσιος Διάκος. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας ο ποταμός αυτός ήταν το πρώτο σύνορο του Ελληνικού Βασιλείου. Το 1941 ο Σπερχειός αποτέλεσε τη δεύτερη διασυμμαχική αμυντική γραμμή στην κάθοδο των Γερμανών.
Στην ελληνική μυθολογία, ο Σπερχειός λατρευόταν ως ο ομώνυμος θεός. αριστερά|μικρογραφία|280x280εσ|Πηγές Σπερχειού στις Μεξιάτες
Σημερινή εικόνα του ποταμού
Τον 20ό αιώνα έγιναν στην περιοχή των εκβολών του ποταμού εγγειοβελτιωτικά έργα για την άρδευση της περιοχής και κυρίως την αποτροπή των συχνών πλημμυρών, με την κατασκευή νέας κοίτης προς νότο μήκους 7,25 χιλιομέτρων.
Από την αρχαιότητα το ποτάμι έχει κατεβάσει υλικά που έχουν μετατοπίσει τις εκβολές του 8 χλμ. μέσα στην θάλασσα, ενώ υπολογίζεται ότι ο Μαλιακός κόλπος θα εξαφανιστεί από τις προσχώσεις του Σπερχειού μέσα στα επόμενα χίλια χρόνια.
Ο Σπερχειός διέρχεται από τα όρια αρκετών κωμοπόλεων και χωριών, τα μεγαλύτερα από τα οποία είναι η Σπερχειάδα, η Μακρακώμη, το Λειανοκλάδι και η Ανθήλη, ενώ περνά τρία χιλιόμετρα νότια από την πόλη της Λαμίας. Το όνομά του ο Σπερχειός έλαβε από το ρήμα σπέρχω -ομαι που σημαίνει κινούμαι με ορμή και εξ αυτού ονομάσθηκε και η κωμόπολη Σπερχειάδα.
Ολοκληρωμένη μελέτη για το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού καθώς και διάφορες εργασίες που αφορούν τον ποταμό Σπερχειό (διάβρωση, υδρολογική μοντελοποίηση) έχουν εκπονηθεί από το εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου του τμήματος Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης καθώς και από την έδρα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Πανεπιστημίου του Φράιμπουργκ. μικρογραφία|Πεδιάδα του Σπερχειού|εναλλ.=
Προστατευόμενη τοποθεσία
Η κοιλάδα και οι εκβολές του Σπερχειού, ο Μαλιακός κόλπος και το Μεσοχώρι Σπερχειού είναι προστατευόμενοι βιότοποι του Natura 2000, με κωδικό GR2440002,  κατά μία συνολική έκταση 463,27 τ.χλμ.
Μπορισάλ
Το Μπορισάλ (βεγγαλικά: বরিশাল, ), είναι πόλη που βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Κιρτάνκολα στο νότιο-κεντρικό Μπαγκλαντές. Είναι η μεγαλύτερη πόλη και η διοικητική έδρα τόσο της Περιφέρειας Μπορισάλ όσο και της Διαίρεσης Μπορισάλ. Είναι ένας από τους παλαιότερους δήμους και ποτάμια λιμάνια της χώρας. Ο δήμος Μπορισάλ ιδρύθηκε το έτος 1876 κατά τη διάρκεια της βρετανικής κυριαρχίας στην Ινδία και αναβαθμίστηκε σε Εταιρική Πόλη στις 25 Ιουλίου 2002. Η πόλη αποτελείται από 30 συνοικίες και 50 μαχαλάδες με πληθυσμό 328.278 κατοίκους σύμφωνα με την εθνική απογραφή του 2011 και με ψηφοφόρους περίπου 2,48 λαχ σύμφωνα με τον εκλογικό κατάλογο του 2018 για τις εκλογές της πόλης. Η περιοχή της πόλης είναι 58 χλμ2.
Ιστορία
Το Μπορισάλ κατακτήθηκε από τον Μουχάμαντ μπιν Μπαχτιγιάρ Καλτζί και αργότερα αποτέλεσε σημαντική περιοχή του Σουλτανάτου του Δελχί και του Σουλτανάτου της Βεγγάλης. Μετά την παρακμή της Αυτοκρατορίας Σουρ, η περιοχή έγινε ημι-ανεξάρτητη περιοχή κατά την περίοδο των Μογγόλων λόγω των σφοδρών μαχών μεταξύ των Μουσουλμάνων και των Ινδουιστών αρχηγών, αν και τα περισσότερα μέρη της πόλης ήταν πλήρως υπό τον έλεγχο των κυβερνητών της πρωτοβιομηχανικής Σουβάς της Βεγγάλης. Με την πάροδο του χρόνου, έπεσε στην κυριαρχία των Ναβάμπων της Βεγγάλης. Ο Ράτζα Ράμρατζαν Τσακραβαρτί τέθηκε ως de jure βασιλιάς κατά τη διάρκεια της Προεδρίας της Βεγγάλης των Βρετανών, αργότερα πέρασε στο Ανατολικό Πακιστάν με την ανεξαρτησία και τελικά στο Μπαγκλαντές.
Η κεντρική πόλη αυτής της περιοχής είναι η πόλη Μπορισάλ. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα ποτάμια λιμάνια στο Μπαγκλαντές. Είναι μια πόλη με σχεδόν 0,38 εκατομμύρια κατοίκους και κεντρικά γραφεία, ιατρικό κολέγιο, κολέγιο δόκιμων, ορισμένες φαρμακευτικές βιομηχανίες, βιομηχανίες κλωστοϋφαντουργίας και τα κεντρικά γραφεία της Αρχής Εσωτερικών Υδάτων Μεταφορών του Μπαγκλαντές. Το Μπορισάλ είναι ταχέως αναπτυσσόμενη πόλη της χώρας που βρίσκεται στον ποταμό Κιρτάνκολα. Το πρώτο αεροδρόμιο σύντομης προσγείωσης και απογείωσης της χώρας ολοκληρώθηκε στο Μπορισάλ και μια ιδιωτική αεροπορική εταιρεία με την επωνυμία Air Bengal ξεκίνησε την τακτική αεροπορική της πτήση μεταξύ του αεροδρομίου Ντάκα Χαζράτ Σαχτζαλάλ και του Μπορισάλ.
Η πόλη ονομάζεται «Βενετία της Ανατολής» ή «Βενετία της Βεγγάλης» και «Παράδεισος της Βεγγάλης». Οι «τουφεκισμοί του Μπορισάλ» είναι ένα φυσικό φαινόμενο που πήρε το όνομά του από το Μπορισάλ. Είναι ένας ήχος που ακούγεται κοντά σε λίμνες και ποτάμια που οφείλεται στη σεισμική δραστηριότητα κάτω από το νερό, που ακούστηκε για πρώτη φορά σε αυτή την περιοχή από τους Βρετανούς τον 19ο αιώνα.
Δημογραφικά στοιχεία
Σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα της εθνικής απογραφής του 2011, ο πληθυσμός του Μπορισάλ (περιοχές υπό τη δικαιοδοσία της εταιρείας της πόλης Μπορισάλ) ανέρχεται σε 328.278 κατοίκους. Ανά φύλο, ο πληθυσμός ήταν 51,63% άνδρες και 48,37% γυναίκες.
Το ποσοστό αλφαβητισμού μεταξύ των αστών του Μπορισάλ είναι 75,3%, που είναι σημαντικά υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο του 56,5%.
Οι περισσότεροι άνθρωποι στο Μπορισάλ είναι Μπενγκάλι, όπως συμβαίνει στο μεγαλύτερο μέρος του Μπαγκλαντές. Οι μακροχρόνιοι κάτοικοι της πόλης είναι γνωστοί ως Μπορισάλοι και έχουν μια χαρακτηριστική διάλεκτο. Εκτός από αυτούς, ο πληθυσμός της πόλης αποτελείται από άτομα από γειτονικές περιοχές και επαρχίες (Πουτουάκαλι, Μπχόλα, Πιροτζπούρ, Σαλακατί, Μποργκούνα).
Γλώσσες
Ακολουθούν οι τέσσερις μορφές γλωσσών που ομιλούνται στο Μπορισάλ:
Θρησκεία
Η πλειονότητα των ανθρώπων του Μπορισάλ είναι Μουσουλμάνοι (89,30%), κυρίως Σουνίτες. Άλλες θρησκευτικές ομάδες περιλαμβάνουν Ινδουιστές (9,7%), και πολύ λίγους αριθμούς άλλων θρησκειών, κυρίως Χριστιανούς (0,98%) και Βουδιστές (0,01%).
Από το 2015, η Καθολική μειονότητα έχει τη δική της Ρωμαιοκαθολική Επισκοπή.
Κλίμα
Το Μπορισάλ έχει τροπικό υγρό και ξηρό κλίμα.