cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Άγιος Σάββας της Σερβίας
Η γέννηση και η νεαρή ηλικία
Ο Ράστκο Νεμάνιτς (Растко Немањић) γεννήθηκε το 1169 ή το 1175, στη Γκράντινα (σημερινή Ποντγκόριτσα, Μαυροβούνιο). Ως νεότερος γιος του Μεγάλου Πρίγκιπα Στέφανου Νεμάνια και της Αννας, ανήκε στην πρώτη γενιά της δυναστείας των Νεμάνιτς, μαζί με τους αδελφούς του Βουκάν και Στέφανο. Στη Σερβική αυλή οι αδελφοί έλαβαν καλή παιδεία κατά τη βυζαντινή παράδοση, που ασκούσε μεγάλη πολιτική, πολιτιστική και θρησκευτική επιρροή στη Σερβία. Ο Ράστκο αποδείχθηκε σοβαρός και ασκητικός. Ως νεότερος γιος έγινε Πρίγκιπας του Χουμ σε νεαρά ηλικία, περί το 1190. Το Χουμ ήταν μια επαρχία μεταξύ του Νερέτβα και του Ντουμπρόβνικ. Ο Θεοδόσιος ο Χιλανδαρινός ανέφερε ότι ο Ράστκο, ως κυβερνήτης, ήταν "ήπιος και μειλίχιος, ευγενικός προς όλους, αγαπώντας τους φτωχούς όσο λίγοι και εκτιμούσε τον μοναχικό βίο. Την κυβέρνηση του Χουμ είχε πριν από αυτόν ο θείος του Μίροσλαβ του Χουμ, που συνέχισε να κατέχει την περιοχή του Λιμ με το Μπιέλο Πόλιε, ενώ ο Ράστκο κράτησε το Χουμ. Μετά από δύο χρόνια, το φθινόπωρο του 1192 ή λίγο αργότερα, ο Ράστκο έφυγε από το Χουμ για το Άγιο Όρος. Ο Μίροσλαβ πιθανόν να επέστρεψε ως κυβερνήτης του Χουμ μετά την αναχώρηση του Ράστκο.
Άγιο Όρος
Κατά την άφιξή του στον Άθω, εισήλθε στη ρωσική Μονή του Αγίου Παντελεήμονος|, όπου έλαβε το μοναστικό όνομα Σάββας και, σύμφωνα με την παράδοση, πνευματικός του καθοδηγητής ήταν ο Ρώσος μοναχός που είχε γνωρίσει στη σερβική αυλή με άλλους αγιορίτες μοναχούς. Στη συνέχεια έγινε μοναχός στην ελληνική Μονή Βατοπεδίου. Ο πατέρας του προσπάθησε να τον πείσει να επιστρέψει στη Σερβία, αλλά εκείνος απάντησε στον πατέρα του: «Έχεις ολοκληρώσει όλα όσα πρέπει να κάνει ένας χριστιανός ηγεμόνας, έλα τώρα και ακολούθησε με στην αληθινή χριστιανική ζωή».
Ο Στέφανος Νεμάνια ακολούθησε τη συμβουλή του γιου του - συγκάλεσε τη συνέλευση στη Στουντένιτσα και παραιτήθηκε στις 25 Μαρτίου 1196, δίνοντας τον θρόνο στον δεύτερο γιο του Στέφανο. Την επόμενη μέρα ο Νεμάνια και η σύζυγός του Άννα ορκίστηκαν μοναχοί. Ο Νεμάνια πήρε το όνομα Συμεών και έμεινε Στουντένιτσα μέχρι να φύγει για το Άγιο Όρος το φθινόπωρο του 1197. Η άφιξη του Νεμάνια χαροποίησε τον Σάββα και την αγιορείτικη κοινότητα, καθώς ο Νεμάνια ως ηγεμόνας είχε δωρίσει πολλά στην κοινότητα.
Όταν ο Σάββας επισκέφθηκε τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα στην Κωνσταντινούπολη, αναφέρθηκε στο παραμελημένη και εγκαταλελειμμένη Μονή Χιλανδαρίου και του ζήτησε να δώσει στον ίδιο και στον πατέρα του η άδεια να επισκευάσουν το μοναστήρι και να το παραχωρήσει στον Βατοπέδι. Ο Αυτοκράτορας το ενέκρινε και έστειλε ειδική επιστολή και πολύ χρυσά στον φίλο του Στέφανο Νεμάνια (μοναχό Συμεών). Στη συνέχεια ο Σάββας απευθύνθηκε στον Πρώτο του αγίου Όρους, ζητώντας του να υποστηρίξει την προσπάθεια να γίνει η Μονή Χιλανδαρίου το καταφύγιο των Σέρβων μοναχών. Όλα τα αγιορείτικα μοναστήρια, εκτός από το Βατοπέδι, δέχτηκαν την πρόταση και τον Ιούλιο του 1198 ο Αυτοκράτορας Αλέξιος Γ΄ εξέδωσε απόφαση που ανακάλεσε προηγούμενη απόφασή του και αντιθέτως παραχώρησε στον Συμεών και στον Σάββα όχι μόνο τη Μονή Χιλανδαρίου αλλά άλλα εγκαταλελειμμένα μοναστήρια ως καταφύγια για τους Σέρβους μοναχούς στο Άγιο Όρος. Η επισκευή της Μονής Χιλανδαρίου άρχισε γρήγορα και ο Μέγας Πρίγκιπας Στέφανος έστειλε χρήματα και άλλα χρειαζούμενα. Ο Στέφανος εξέδωσε τον ιδρυτικό χάρτη της Μονής Χιλανδαρίου το 1199.
Καθώς ο Νεμάνια είχε αποφασίσει εξ αρχής να δώσει την εξουσία στον Στέφανο και όχι στον μεγαλύτερο Βουκάν, αυτός εν τω μεταξύ, όταν επέστρεψε, άρχισε να συνωμοτεί κατά του Στέφανου. Βρήκε σύμμαχο στο πρόσωπο του Έμερικ, Βασιλιά της Ουγγαρίας, με τον οποίο εξόρισε τον Στέφανο στη Βουλγαρία, και σφετερίστηκε τον σερβικό θρόνο. Ο Στέφανος επέστρεψε στη Σερβία με στρατό το 1204 και απώθησε τον Βουκάν στη Ζέτα, την κληρονομική του ιδιοκτησία. Μετά από προβλήματα στο Άγιο Όρος με Λατίνους επισκόπους και τον Βονιφάτιο τον Μομφερρατικό μετά την Δ΄ Σταυροφορία, ο Σάββας επέστρεψε στη Σερβία τον χειμώνα του 1205-06 ή του 1206-07, μεταφέροντας τα λείψανα του πατέρα του στο κληροδότημά του, τη Μονή Στουντένιτσα, και συμφιλίωσε τους φιλονικούντες αδελφούς του. Ο Νεμάνια (Συμεών) ανακηρύχθηκε άγιος το 1206. μικρογραφία|δεξιά|Η ποιμαντική ράβδος του Αγ. Σάββα από τη μονή της Αγίας Τριάδας
Αυτοκέφαλο και οργάνωση της εκκλησίας
Η αναβάθμιση της Σερβίας σε βασίλειο δεν σήμαινε πλήρως και την ανεξαρτησία της χώρας, σύμφωνα με τις αντιλήψεις εκείνης της εποχής, αν δεν κατορθωνόταν το ίδιο και με την εκκλησία της. Οι ηγεμόνες τέτοιων χωρών, με εκκλησιαστικά σώματα υποταγμένα στην Κωνσταντινούπολη, θεωρούντο ως «κυβερνήτες κατώτερης κατηγορίας, υπό τον ανώτατο ηγέτη του Ορθόδοξου Χριστιανικού κόσμου - τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα». Οι συνθήκες στη Σερβία για το αυτοκέφαλο συνέπεσαν σε μεγάλο βαθμό εκείνη την εποχή, με σημαντικό αριθμό μορφωμένων μοναχών, οργανωμένη μοναστική ζωή και σταθερή εκκλησιαστική ιεραρχία, με αποτέλεσμα "το αυτοκέφαλο, κατά κάποιο τρόπο, ήταν μόνο θέμα χρόνου". Ήταν σημαντικό για τον Σάββα ότι ο επικεφαλής της Σερβικής εκκλησίας διορίστηκε από την Κωνσταντινούπολη και όχι από τη Ρώμη.
Στις 15 Αυγούστου 1219, κατά τον εορτασμό της Κοίμησης της Θεοτόκου, ο Σάββας ορίστηκε από τον Πατριάρχη Μανουήλ Α΄ Κωνσταντινουπόλεως στη Νίκαια ως πρώτος Αρχιεπίσκοπος της αυτοκέφαλης (ανεξάρτητης) Σερβικής Εκκλησίας. Με την υποστήριξη του Αυτοκράτορα Θεοδώρου Α΄ Λασκάρη και του «Παναγιώτατου Πατριάρχη και ολόκληρης της συνόδου της Κωνσταντινούποληςς» έλαβε την ευλογία οι Σέρβοι αρχιεπίσκοποι να ορίζονται ​​από τις δικές τους επισκοπικές συνόδους των επισκόπων χωρίς τη συναίνεση του Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης. Έτσι ο Σάββας εξασφάλισε την ανεξαρτησία της εκκλησίας, που κατά τον Μεσαίωνα ήταν υποστηρικτής και σημαντικός παράγοντας της κρατικής κυριαρχίας και της πολιτικής και εθνικής ταυτότητας.
Από τη Νίκαια ο Αρχιεπίσκοπος Σάββας επέστρεψε στο Άγιο Όρος, όπου έκανε πάμπολλες δωρεές στα μοναστήρια. Στη Μονή Χιλανδαρίου έθεσε το θέμα της διοίκησης: "δίδαξε πως ειδικά ο ηγούμενος για όλες τις αρετές να δείχνει τον εαυτό του ως παράδειγμα στους άλλους και οι αδελφοί να ακούνε όλα όσα λέει ο ηγούμενος με φόβο Θεού ", όπως μαρτυρεί ο Θεοδόσιος. Από τη Μονή Χιλανδαρίου ο Σάββας ταξίδεψε στη Θεσσαλονίκη, στη Μονή Φιλοκάλου, όπου παρέμεινε για αρκετό καιρό ως επισκέπτης του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, Κωνσταντῖνου του Μεσοποταμίτη, με τον οποίο ήταν πολύ καλός φίλος από τα νιάτα του. Η παραμονή του ήταν πολύ ωφέλιμη, καθώς μετέγραψε πολλά έργα που απαιτούντο για τους νόμους της εκκλησίας του.
Μετά την επιστροφή του στη Σερβία ασχολήθηκε με την οργάνωση της Σερβικής εκκλησίας, ειδικά όσον αφορά τη δομή των επισκοπών, που βρίσκονταν σε μέρη στα ευαίσθητα σύνορα με τη Ρωμαιοκαθολική Δύση. Κατά τη σύνοδο στη Ζίτσα το 1219, ο Σάβας "επέλεξε, από τους μαθητές του, θεόπνευστους και θεοφοβούμενους και έντιμους άνδρες, που ήταν ικανοί να διευθύνουν με τους θείους νόμους και την παράδοση των Αγίων Αποστόλων και να διατηρούν τα οράματα των αγίων θεοφοβούμενων πατέρων. Και τους χειροτόνησε και τους έκανε επισκόπους"(Δομεντιανός). Ο Σάββας έδωσε στους νεοδιορισθέντες επισκόπους νομικά βιβλία και τους έστειλε σε επισκοπές σε όλα τα μέρη της Σερβίας. Δεν είναι σαφές πόσες επισκοπές ίδρυσε. Οι ακόλουθες επισκοπές πάντως ήταν υπό τη διοίκησή του: της Ζέτας (Ζέτσκα), με έδρα τη Μονή του Αγίου Αρχάγγελου Μιχαήλ στην Πρέβλακα κοντά στο Κότορ, του Χουμ (Χούμσκα), με έδρα τη Μονή της Αγίας Θεομήτορος στο Στον, της Δαβαροβοσνίας με έδρα τη Μονή του Αγίου Νικολάου στο Λιμ, της Μοράβιτσα με έδρα τη Μονή του Αγίου Αχιλλείου, της Μπούντιμλια με έδρα τη Μονή του Αγίου Γεωργίου, της Τόπλιτσα με έδρα τη Μονή του Αγίου Νικολάου, του Χβόσνο με έδρα τη Μονή της Αγίας Θεομήτορος, της Ζίτσα στην έδρα της Εκκλησίας, της Ράσκας με έδρα τη Μονή των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο Πετς, του Λίπλιαν και του Πρίζρεν. Μεταξύ των επισκόπων του ήταν ο Ιλαρίων και ο Μεθόδιος. Την ίδια χρονιά ο Σάββας δημοσίευσε το Zακονοπράβιλο (ή «Noμοκανόνα του Αγίου Σάββα»), το πρώτο σύνταγμα της Σερβίας. έτσι οι Σέρβοι απέκτησαν και τις δύο μορφές ανεξαρτησίας: πολιτική και θρησκευτική.
Το οργανωτικό έργο του Σάββα ήταν πολύ δυναμικό και, πάνω απ' όλα, στη νέα οργάνωση δόθηκε σαφής εθνικός χαρακτήρας. Ο Έλληνας επίσκοπος στο Πρίζρεν αντικαταστάθηκε από ένα Σέρβο, τον μαθητή του. Αυτό δεν ήταν το μόνο χαρακτηριστικό του αγωνιστικού του πνεύματος. Ο ορισμός των εδρών των νεοϊδρυμένων επισκοπών πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη κρατική-θρησκευτική στόχευση. Η Αρχιεπισκοπή έδρευε στη Ζίτσα, το νέο κληροδότημα του βασιλιά Στεφάνου, βόρεια του Ρας (πρωτεύουσα) και της Στουντένιτσα, και όχι πολύ μακριά από τα ουγγρικά σύνορα. Η επισκοπή Δαβαροβοσνίας στον ποταμό Λιμ βρισκόταν προς τα σύνορα με τη Βοσνία, για να επηρεάζει το εκεί ορθόδοξο στοιχείο και να καταστείλει τη διδασκαλία των Βογομίλων. Η επισκοπή της Ζέτα βρισκόταν στη χερσόνησο της Πρέβλακα, στον κόλπο του Κότορ, έξω από την ίδια τη Ζέτα και η επισκοπή του Χουμ στο Στον. Και οι δύο ήταν σχεδόν στα όρια του βασιλείου, προφανώς με στόχο την καταπολέμηση της δράσης των Καθολικών, που είχε εξαπλωθεί ειδικά από τις καθολικές επισκοπές του Κότορ και του Ντουμπρόβνικ. Σε παλαιότερες εποχές, επίσης, Ορθόδοξα μοναστήρια υπάγοντο στην εποπτεία της Καθολικής Αρχιεπισκοπής του Μπαρ. Μετά τις ενέργειες του Σάββα, η τάση αυτή άρχισε να αλλάζει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Με την οργάνωση του Σάββα η Ορθοδοξία έγινε τελικά η κρατική θρησκεία της Σερβίας. Ο Σάββας, από την άποψη αυτή, εργάστηκε με συνέπεια και ανεπιφύλακτα. Οι Βογόμιλοι είχαν τεθεί εκτός νόμου ήδη από τον πατέρα του Νεμάνια, ενώ ο Σάββας, ως Αγιορείτης λατινόφοβης, έκανε ότι μπορούσε για να αποτρέψει και να αποδυναμώσει την επιρροή του Καθολικισμού. Μέσω του κληρικού του, που τον επηρέαζε άμεσα με το παράδειγμα και τη διδασκαλία του, ο Σάββας ανύψωσε επίσης το γενικό πολιτιστικό επίπεδο ολόκληρου του λαού, επιδιώκοντας να αναπτύξει τις ανθρώπινες αρετές και την αίσθηση του πολιτικού καθήκοντος. Η ιδέα του Σερβικού κράτους της δυναστείας των Νεμάνιτς δημιουργήθηκε υλικά από τον Νεμάνια και διανοητικά από τον Σάββα.
Ο Νομοκανόνας του
μικρογραφία|150px|Ο Νομοκανόνας του Αγ. Σάββα, χειρόγραφο του 1262. Ο Νομοκανόνας που έγραψε ο Σάββας το 1219 έγινε το πρώτο σύνταγμα της Σερβίας. Ο Νομοκανόνας ρύθμισε μεγάλο μέρος των κοινωνικών, εκκλησιαστικών αλλά και αστικών υποθέσεων. Στο μέρος του Νομοκανόνα το οποίο αφορούσε το εκκλησιαστικό δίκαιο χρησιμοποίησε σαν βάση δημιουργίας : Τη Σύνοψη του Στεφάνου της Εφέσου, τον Νομοκανόνα του Ιωάννη Σχολαστικού, τους κανόνες των Αγίων Αποστόλων, τους κανόνες των Αγίων Πατέρων, τις αποφάσεις των Οικουμενικών συνόδων και τον Μωσαϊκό Νόμο (3. και 5. βιβλίο του Μωυσή). Στο μέρος το οποίο αφορούσε το αστικό δίκαιο χρησιμοποίησε σαν βάση δημιουργίας : Αποσπάσματα από των κώδικα Νόμων του Ιουστινιανού «Νεαραί» και άλλους κώδικες της Ιουστινιάνιας Νομοθεσίας, την Επιτομή Νόμων του Ιωάννη Σχολαστικού, την Collectio tripartita, το «Πρόχειρον» (αστικοί νόμοι) του 879 και Επιτομή Βυζαντινών Νόμων που αφορούσαν το αστικό και ποινικό Δίκαο. Έτσι με τον Νομοκανόνα που έγραψε ο Σάββας που ήταν μια μίξη του Ρωμαϊκού και Βυζαντινού Δικαίου η Σερβία έγινε πλέον συνιστώσα του ευρωπαϊκο-χριστιανικού πολιτισμού.
Η Σύνοδος της Ζίτσας
Το 1221 έγινε η πρώτη γενική κρατική-εκκλησιαστική Σύνοδος μετά την ίδρυση της Αυτοκέφαλης Σερβικής εκκλησίας, στη μονή της Ζίτσας, η οποία και κτίσθηκε για να αποτελέσει την έδρα της νέας αρχιεπισκοπής. Κατά τη διάρκεια της Συνόδου ο Σάββας με στέμμα ( σε μορφή στεφανιού ) του Πάπα έστεψε τον αδερφό του Στέφανο Νέμανιτς σε βασιλιά, ο οποίος από τότε ονομάστηκε Στέφανος ο Πρωτόστεπτος και η Σερβία έγινε πλέον βασίλειο. Ο Σάββας σε αυτή τη Σύνοδο εκφωνεί έναν Λόγο του, που ονομάστηκε « Λόγος της Ζίτσας περί της ορθής Πίστης », με τον οποίο κηρύττει στον βασιλιά, στους άρχοντες και στους νεοεκλεγμένους επισκόπους τα θεμελιώδη δόγματα της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης, διαβεβαιώνοντας ότι χωρίς αυτήν, τα καλά έργα δεν έχουν κανένα νόημα. « Διότι σε τίποτα δεν ωφελεί, η διόρθωση της ζωής μας χωρίς αληθινή και καλλιεργημένη πίστη στον Θεό, ούτε και μια σωστή εξομολόγηση χωρίς καλά έργα μπορεί να μας οδηγήσει κοντά στον Κύριο, αλλά χρειάζονται και τα δύο, για να τελειοποιηθεί ο άνθρωπος του Θεού ». Με την ευκαιρία αυτή η Σύνοδος της Ορθόδοξης Σερβικής Εκκλησίας αναθεματίζει την αίρεση των Βογομίλων και τους επισκόπους της Βοσνιακής εκκλησίας επειδή δέχονταν εξόριστους αιρετικούς από τη Ράσκα. Μετά τη Σύνοδο ο ίδιος ο Σάββας, αφού πρώτα εξέταζε τον καθένα ξεχωριστά, τους αιρετικούς και εκείνους που δεν δέχονταν τη νέα τους εκκλησιαστική ιεραρχία, τους συμβούλευε μετά από πνευματική προετοιμασία να βαπτίζονται. Στους αιρετικούς Άρχοντες ο Σάββας και ο βασιλιάς Στέφανος ο Πρωτόστεπτος προσέφεραν πολλά δώρα και τιμές σε όσους δέχονταν την ορθη πίστη ενώ εκείνους που συνέχιζαν να την αρνούνται τους έδιωχναν από τη χώρα.
Το συγγραφικό του έργο
thumb|δεξιά|100px|Η σφραγίδα του Αγ. Σάββα Τα πρώτα έργα του Σάββα ήταν αφιερωμένα στην ασκητική και μοναστική ζωή: το Τυπικό των Καρυών και το Χιλανδαρινό Τυπικό. Από τη φύση τους, είναι εκκλησιαστικοί νόμοι, συνεπώς βασικά μη λογοτεχνικά έργα, όμως σε αυτά κάποιες στιγμές εμφανίζεται το πρωτότυπο και, με τη στενή έννοια, λογοτεχνικό έργο του Σάββα. Επιπλέον εδώ έρχονται στο φως τα χαρακτηριστικά της γλώσσας και του ύφους του Σάββα, ειδικά σε εκείνες τις παραγράφους που είναι οι ιδιαίτερες ερμηνείες του ή ανεξάρτητα παραρτήματα.
Η οργάνωση της Σερβικής εκκλησίας με ενιαίες περιοχές τέθηκε σε εντελώς νέα βάση. Αναπτύχθηκε η δραστηριότητα των μεγάλων μοναστηριών και η φροντίδα του ιεραποστολικού έργου τέθηκε υπό την ευθύνη των πρωθιερέων (πρωτοπόποβι). Οι νομικές ρυθμίσεις της Σερβικής Εκκλησίας συγκροτήθηκαν σε κώδικα με ένα νέα, ανεξάρτητο έργο του Σάβα - τον Νομοκανόνα ή Κρίμτσια. Με αυτή την κωδικοποίηση της βυζαντινής νομοθεσίας η Σερβία ήδη στις αρχές του 13ου αιώνα απέκτησε μια σταθερή έννομη τάξη και έγινε κράτος δικαίου, στο οποίο δομήθηκε η πλούσια ελληνορωμαϊκή νομική κληρονομιά και ο Σάββας κατέστησε τη Σερβία χώρα μεταξύ του ευρωπαϊκού και μεσογειακού πολιτισμού.
Οι λειτουργικοί του κανονισμοί περιλαμβάνουν επίσης τους Οδηγίες για τη σωστή χρήση του Ψαλτηρίου (Ούσταβ ζα ντρζάνιε Ψάλτιρα), που μετέφρασε από την ελληνική γλώσσα ή, όπως ενδεχομένως συνέβη και στην περίπτωση του Νομοκανόνα, ήταν μόνο ο εμπνευστής, οργανωτής και επιβλέπων της μετάφρασης. Μια προσωπική επιστολή του, γραμμένη από την Ιερουσαλήμ στον μαθητή του, ηγούμενο Σπυρίδωνα της Στουντένιτσα, δείχνει ότι ο Σάββας βρίσκεται εγγύτερα στη λογοτεχνία. Πρόκειται για το πρώτο έργο του επιστολικού είδους που έχει διατηρηθεί στην παλιά σερβική λογοτεχνία. Ο θεολόγος Λάζαρ Μίρκοβιτς (1885-1968) σημείωσε: "Με πολύ αίσθημα και λαχτάρα για την πατρίδα σε ένα μακρινό κόσμο και φροντίζοντας για τα πράγματα στην πατρίδα, ο Σάββας έγραψε αυτή την επιστολή στον Σπυρίδωνα, αναφέροντας για τον ίδιο και την ακολουθία του, πώς αρρώστησαν καθ' οδόν, πώς έκαναν δωρεές στα Ιερά προσκυνήματα, πού σχεδίαζε να ταξιδέψει και μαζί με την επιστολή έστειλε δώρα: ένα σταυρό, ένα πολύπτυχο, ύφασμα και πετράδια. Ο σταυρός και το πολύπτυχο είχαν τοποθετηθεί στον τάφο του Χριστού και γι 'αυτό τα δώρα αυτά είχαν μεγαλύτερη αξία. Ο Σάββας ίσως βρήκε το ύφασμα στην Ιορδανία». Η επιστολή διατηρείται σε αντίγραφα του 14ου αιώνα που βρίσκονται στη Μονή Βέλικα Ρέμετα. Η κυρίως λογοτεχνική όμως φύση του Σάββα αποκαλύπτεται μόνο στις αγιολογικές και ποιητικές του συνθέσεις. Στο είδος του αποτελούν αντίστοιχα την αρχή της ανάπτυξης δόκιμων λογοτεχνικών ειδών στην ανεξάρτητη σερβική λογοτεχνία.
Στο Χιλανδαρινό Τυπικό ο Σάββας περιέλαβε τον Συνοπτικό Βίο του Αγίου Συμεών Νεμάνια, που διηγείται τη ζωή του Συμεών από την άφιξή του στη Μονή Χιλανδαρίου μέχρι τον θάνατό του. Γράφτηκε αμέσως μετά τον θάνατό του, το 1199 ή το 1200. Ο εκτενής Βίος του Αγίου Συμεών γράφτηκε στην εισαγωγή του Τυπικό της Στουντένιτσα (1208).
Πολύ λίγα χειρόγραφα των έργων του Αγίου Σάββα έχουν διασωθεί. Εκτός από το Τυπικό των Καρυών, του οποίου αντίγραφο σε κύλινδρο φυλάσσεται σήμερα στη Μονή Χιλανδαρίου, πιστεύεται ότι δεν υπάρχει πρωτότυπο χειρόγραφο του Αγίου Σάββα. Το πρωτότυπο του Χιλανδαρινού Τυπικού (1198) χάθηκε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Άγιος Σάββας θεωρείται ο ιδρυτής της ανεξάρτητης μεσαιωνικής σερβικής λογοτεχνίας
Πρώτο προσκύνημα στους Αγίους Τόπους
Μετά τη στέψη του ανιψιού του Ράντοσλαβ, γιου του Στεφάνου, ο Σάββας έφυγε από τις Σερβικές ακτές το 1229 για ένα ταξίδι στην Παλαιστίνη. Επισκέφτηκε σχεδόν όλα τα ιερά προσκυνήματα και τους χάρισε πολύτιμα δώρα. Ο Πατριάρχης της Ιερουσαλήμ Αθανάσιος, μαζί με τους υπόλοιπους προκαθήμενους και ιδιαίτερα τους μοναχούς, τον χαιρέτισαν και τον υποδέχτηκαν θερμά. Πήγε στη Μονή του Τιμίου Σταυρού κοντά στην Ιερουσαλήμ όπου έκτισε κελιά για τους Σέρβους μοναχούς, αγόρασε οικόπεδο στο όρος Σιών όπου ίδρυσε και έκτισε νέα σερβική μονή, ενώ στην Άκκρα αγόρασε από τους Λατίνους τον ναό του Αγ. Γεωργίου, για να αποτελεί κέντρο υποδοχής μοναχών στους Άγιους τόπους. Σε κάποια επίσκεψη του στο όρος Σιών, με τη συνοδεία του τότε Πατριάρχη Ιεροσολύμων Αθανάσιο, ο Σάββας στη Μονή Αγ. Ιωάννου του Θεολόγου, επαναγόρασε από τους Σαρακηνούς με χρυσό και ασήμι που του έδωσε ο βασιλιάς Στέφανος Ράντοσλαβ, την οικία του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, αγαπημένου μαθητή του Ιησού (όπου όπως αναφέρει η παράδοση τελέστηκε ο Μυστικός Δείπνος) επίσης ένα ναό και ένα ξενώνα. Επιστρέφοντας επισκέφθηκε τη Νίκαια και τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα Ιωάννη Βατάτζη (β. 1221-54), όπου παρέμεινε για αρκετές ημέρες. Από εκεί συνέχισε το ταξίδι του στο Άγιο Όρος, τη Μονή Χιλανδαρίου, και στη συνέχεια μέσω της Θεσσαλονίκης στη Σερβία. Οταν επισκέφθηκε την Αγία Λαύρα στην Παλαιστίνη του δόθηκε ως δώρο η Παναγία Τριχερούσα και η ποιμαντορική ράβδος του Σάββα του Ηγιασμένου, που την έφερε στη Μονή Χιλανδαρίου. Μετά από σύντομη παραμονή στη Στουντένιτσα ο Σάββας ξεκίνησε ένα τετραετές ταξίδι σε όλα τα εδάφη του, όπου επιβεβαίωσε τις θεολογικές διδασκαλίες και μετέφερε θεσμούς και έθιμα της μοναστικής ζωής για να διατηρηθούν, όπως τα είδε στο Άγιο Όρος, την Παλαιστίνη και τη Μέση Ανατολή.
Δεύτερο προσκύνημα και θάνατος
Μετά την αλλαγή στον θρόνο το 1234, όταν τον Βασιλιά Ράντοσλαβ διαδέχθηκε ο αδελφός του Βλάντιλαβ, ο Αρχιεπίσκοπος Σάββας ξεκίνησε το δεύτερο ταξίδι του στους Αγίους Τόπους. Πριν από αυτό ο Σάββας είχε διορίσει τον πιστό μαθητή του Aρσένιο Σρέματς ως διάδοχό του στον θρόνο της Σερβικής Αρχιεπισκοπής. Ο Δομεντιανός αναφέρει ότι ο Σάββας επέλεξε τον Aρσένιο με τη «διόραση» του, με τον Θεοδόσιο να δηλώνει ότι επιλέχθηκε γιατί ο Σάββας γνώριζε ότι ήταν "άκακος και πιο δίκαιος από άλλους, προικισμένος σε όλα, πάντοτε θεοφοβούμενος Θεό και τηρώντας προσεκτικά τις εντολές Του". Αυτή η κίνηση ήταν σοφή και σκόπιμη. Ενόσω ακόμη ζούσε του επέλεξε ο ίδιος έναν άξιο διάδοχο επειδή γνώριζε ότι η περαιτέρω μοίρα της Σερβικής εκκλησίας εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από την προσωπικότητα του διαδόχου του.
Ο Σάββας ξεκίνησε το ταξίδι του από την Μπούντβα και στη συνέχεια μέσω του Μπρίντιζι της Ιταλίας πήγε στην Άκρα. Σε αυτό το ταξίδι έζησε διάφορα άσχημα γεγονότα, όπως μια οργανωμένη πειρατική επίθεση στην τρικυμισμένη Μεσόγειο Θάλασσα, που όμως είχαν αίσιο τέλος. Στην Άκρα έμεινε σε ένα μοναστήρι αφιερωμένο στον Αγιο Γεώργιο, που είχε αγοράσει προγενέστερα από τους Λατίνους και στη συνέχεια πήγε από εκεί στην Ιερουσαλήμ, στη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Αποστόλου "που, μόλις έφτασε, το εξαγόρασε από τους Σαρακηνούς, στο όνομά του ". Ο Σάββας έμεινε αρκετά στην Ιερουσαλήμ, γινόμενος και πάλι φιλικά και αδελφικά δεκτός από τον Πατριάρχη Αθανάσιο. Από την Ιερουσαλήμ πήγε στην Αλεξάνδρεια, όπου επισκέφθηκε τον Πατριάρχη Νικόλαο, με τον οποίο αντάλλαξε δώρα.
Αφού περιηγήθηκε τα ιερά προσκυνήματα στην Αίγυπτο, επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ, από όπου πήγε στο Σινά, στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης, όπου πέρασε τη Σαρακοστή, κάνοντας πολλές δωρεές. Επέστρεψε για λίγο στην Ιερουσαλήμ, στη συνέχεια πήγε στην Αντιόχεια και από εκεί μέσω της Αρμενίας και των «Τουρκικών εδαφών» πήγε στο «Συριακό Πέλαγος» και στη συνέχεια επέστρεψε με πλοίο στην Αντιόχεια. Στο πλοίο ο Σάββας αρρώστησε και δεν μπορούσε να φάει. Μετά από μακρύ ταξίδι έφτασε στην Κωνσταντινούπολη όπου έμεινε για λίγο. Ο Σάββας θέλησε αρχικά να επιστρέψει στην πατρίδα του μέσω του Αγίου Όρους (σύμφωνα με τον Δομεντιανό), αλλά αποφάσισε να επισκεφθεί τη Βουλγαρική πρωτεύουσα στο Τίρνοβο, όπου έγινε θερμά και φιλικά δεκτός από τον Βούλγαρο Αυτοκράτορα Ιβάν Ασέν Β΄ (πεθερό του Βασιλιά Βλάντισλαβ) και ο Βούλγαρος Πατριάρχης Ιωακείμ. Όπως και σε όλες τις επισκέψεις του, έδωσε πλούσια δώρα στις εκκλησίες και τα μοναστήρια: «έδωσε επίσης στο βουλγαρικό Πατριαρχείο τιμητικές ιερατικές στολές και χρυσά βιβλία και κηροπήγια διακοσμημένα με πολύτιμους λίθους και μαργαριτάρια και άλλα εκκλησιαστικά σκεύη», όπως γράφει ο Θεοδόσιος. Ο Σάββας μετά από πολλή δουλειά και πολλά μακροχρόνια ταξίδια έφτασε στο Τίρνοβο κατάκοπος και άρρωστος. Όταν η ασθένεια τον πήρε από κάτω και έβλεπε ότι το τέλος ήταν κοντά, έστειλε μέρος της ακολουθίας του στη Σερβία με τα δώρα και όλα όσα είχε αγοράσει με την επιθυμία του να δοθούν «στα τέκνα του». Ο Δομεντιανός αναφέρει ότι πέθανε μεταξύ Σαββάτου και Κυριακής, πιθανότατα στις 14 Ιανουαρίου [Π.Η.. 27 Ιανουαρίου] 1235. Ο Σάββας θάφτηκε τιμητικά στην Εκκλησία των Αγίων Σαράντα Μαρτύρων στο Τίρνοβο. Το σώμα του επεστράφη στη Σερβία μετά από επανειλημμένες παρακλήσεις και στη συνέχεια ετάφη στη Μονή Μιλέσεβα, που χτίστηκε από τον Βλάντισλαβ το 1234. Σύμφωνα με τον Θεοδόσιο ο Αρσένιος είπε στον Βλάντισλαβ "Δεν είναι ούτε ωραίο ούτε ευχάριστο, ενώπιον ούτε του Θεού ούτε του λαού, να αφήσουμε τον πατέρα μας [Σάββα], δωρημένο σε εμάς από τον Χριστό, ίσο με τους αποστόλους - που έκανε τόσους πολλούς άθλους και αμέτρητες προσπάθειες για τα Σερβικά εδάφη, διακοσμώντας τα με εκκλησίες, και για το βασίλειο, τους αρχιεπίσκοπους και τους επισκόπους και όλους τους θεσμούς και τους νόμους - τα λείψανά του να βρίσκονται μακριά από την πατρίδα του και την έδρα της εκκλησίας του, σε μια ξένη γη». Ο βασιλιάς Βλάντισλαβ έστειλε δύο φορές αντιπροσωπείες στον πεθερό του Aσέν, ζητώντας του να μεταφέρει τα λείψανα του Σάβσα σε πατρίδα, αλλά ο Αυτοκράτορας δεν ανταποκρίθηκε. Στη συνέχεια ο Βλάντισλαβ τον επισκέφτηκε προσωπικά και τελικά πήρε την έγκρισή του και έφερε τα λείψανα στη Σερβία. Με τις υψηλότερες εκκλησιαστικές και κρατικές τιμές τα λείψανα του Αγίου Σάββα μεταφέρθηκαν από την Εκκλησία των Αγίων Σαράντων Μαρτύρων στη Μονή Μιλέσεβα στις 6 Μαΐου [Π.Η. 19 Μαΐου] 1237. "Ο Βασιλιάς και ο Αρχιεπίσκοπος, με τους επισκόπους και τους ηγουμένους και πολλούς ευγενείς, όλοι μαζί, μικροί και μεγάλοι, μετέφεραν τον Άγιο με μεγάλη χαρά, με ψαλμούς και ύμνους." Ο Σάββας ανακηρύχθηκε άγιος το και τα λείψανά του θεωρήθηκαν θαυματουργά. Η λατρεία του διατηρήθηκε σε όλο τον Μεσαίωνα και την Τουρκοκρατία.
Κληρονομιά και λατρεία
Ο Άγιος Σάββας είναι ο προστάτης του Σερβικού λαού: τιμάται ως προστάτης των εκκλησιών, των οικογενειών, των σχολείων και των τεχνιτών. Η ημέρα της εορτής του τιμάται επίσης από Έλληνες, Βούλγαρους, Ρουμάνους και Ρώσους. Πολλά τοπωνύμια και άλλες μαρτυρίες, που διατηρούνται μέχρι σήμερα, μιλούν πειστικά για την επικράτηση της λατρείας του Αγίου Σάββα. Ο Σάββας θεωρείται ο πατέρας της σερβικής εκπαίδευσης και λογοτεχνίας. Συνέγραψε τον Βίο του Αγίου Συμεών (του πατέρα του Στέφανου Νεμάνια), τον πρώτο σερβικό βίο αγίου. Του έχουν δοθεί διάφοροι τιμητικοί τίτλοι, όπως "Πατέρας" και "Διαφωτιστής".
Οι Σέρβοι δημιούργησαν τη θρησκευτική λατρεία του Αγίου Σάββα με πολλά τραγούδια, διηγήσεις και θρύλους για τη ζωή, το έργο, την αξία, την καλοσύνη, τη δικαιοσύνη και τη σοφία του. Τα λείψανά του, σύμφωνα με τον Ντιμίτριε Μπογκντάνοβιτς, "έγιναν αντικείμενο εθνικής και πολιτικής λατρείας, εστία απελευθερωτικής σκέψης, κίνδυνος για ξένη κυριαρχία. Έτσι (τα λείψανα) κάηκαν, ώστε να εξαφανιστεί η πηγή της ανυποταξίας του λαού". Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία τον τιμάει στις 27 Ιανουαρίου [Π.Η. 14 Ιανουαρίου].
Λείψανα
Η παρουσία των λειψάνων του Αγίου Σάββα στη Σερβία είχε εκκλησιαστική και πολιτική σημασία, ιδιαίτερα κατά την Οθωμανική περίοδο. Κανένας άνθρωπος μεταξύ των Σέρβων δεν έχει εντυπωθεί στη συνείδηση και την ύπαρξη του λαού όσο ο Άγιος Σάββας, από την εποχή του μέχρι σήμερα. Το 1377 ο Μπαν της Βοσνίας Τβρτκο στέφθηκε Βασιλιάς μπροστά στα λείψανα του Αγίου Σάββα. Το 1448 ο βοεβόδας Στέφαν Βούτσιτς Κόσατσα του Χουμ Stefan Vukčić Kosača του Χουμ αυτοανακηρύχτηκε "χέρτζογκ (δούκας) του Αγίου Σάβα". Η λατρεία του συγκέντρωνε όλους τους Νότιους Σλαβικούς λαούς, ιδιαίτερα τους Ορθόδοξους Σέρβους, ενώ ο τάφος του ήταν επίσης τόπος προσκυνητών για τους Καθολικούς και τους Μουσουλμάνους. Ξένοι συγγραφείς του 16ου αιώνα, ο Ζαν Σεσνό (1547) και η Κατρίν Ζεν (1550), σημείωσαν ότι οι Μουσουλμάνοι σεβόταν τον τάφο του Αγίου Σάββα και τον φοβόντουσαν. Ο Μπενεντίκτο Ραμπέρτι (1553) ανέφερε ότι οι Τούρκοι και οι Εβραίοι έ περισσότερες αγαθοεργίες στη Μονή Μιλέσεβα από τους Σέρβους.
Η καύση των λειψάνων του Αγίου Σάββα
thumb|250px|δεξιά|Η περιοχή στην οποία κάηκε από τους Τούρκους το λείψανο του Αγίου Σάββα thumb|150px|δεξιά|Σύγχρονος ναός του [[Καθεδρικός Ναός Αγίου Σάββα (Βελιγράδι)|Αγ. Σάββα στο Βελιγράδι]] Όταν οι Σέρβοι του Βανάτου εξεγέρθηκαν κατά των Οθωμανών το 1594, χρησιμοποιώντας τη μορφή του Αγίου Σάββα στις πολεμικές σημαίες τους, οι Οθωμανοί ανταπάντησαν με την αποτέφρωση των λειψάνων του Αγίου Σάββα στο οροπέδιο Βράτσαρ στο Βελιγράδι. Ο Μεγάλος Βεζίρης Κόκα Σινάν Πασά, διοικητής του Οθωμανικού στρατού, διέταξε να μεταφερθούν τα λείψανα από τη Μιλέσεβα στο Βελιγράδι, όπου τα έριξε στην πυρά στις 27 Απριλίου. Ο μοναχός Nικηφόρος της Μονής Φένεκ έγραψε ότι «ασκήθηκε μεγάλη βία κατά των κληρικών και καταστροφή των μοναστηριών». Οι Οθωμανοί επεδίωκαν να πυρπολήσουν, συμβολικά και πραγματικά, τη σερβική αποφασιστικότητα για ελευθερία, που γινόταν ολοένα και πιο αισθητή. Το γεγονός ωστόσο πυροδότησε μια αύξηση της δράσης των επαναστατών, μέχρι την καταστολή της εξέγερσης το 1595. Πιστεύεται ότι το αριστερό του χέρι σώθηκε και σήμερα φυλάσσεται στη Μιλέσεβα.
Η εκκλησία του Αγίου Σάββα χτίστηκε κοντά στον τόπο όπου κάηκαν τα λείψανά του. Η κατασκευή της ξεκίνησε τη δεκαετία του 1930 και ολοκληρώθηκε το 2004. Είναι μια από τις μεγαλύτερες εκκλησίες στον κόσμο. Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει τον Άγιο Σάββα στις 27 Ιανουαρίου του Γρηγοριανού ή 14 Ιανουαρίου σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο. Την ημέρα της εορτής του εορτάζουν όλα τα σχολεία και όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας. .
Θείες Λειτουργίες
Θείες Λειτουργίες, σλούζμπε, δημιουργήθηκαν προς τιμή του μετά την ταφή του. Η παλαιότερη λειτουργία χρονολογείται από τη βασιλεία του βασιλιά Βλάντισλαβ, στην οποία ο Άγιος Σάββας αναφέρεται μαζί με τους σκοτωμένους μοναχούς στο Σινά. Σε αυτή συγκρίνεται με τους Αγίους Σέργιο και Βάκχο, των οποίων τα λείψανα φυλάσσονται στη Μονή Μιλέσεβα. Στη λειτουργία ονομάζεται φωτοδότης επί της γης και αναφέρεται η λατρεία της εικόνας του. Υπάρχουν δύο λειτουργίες αφιερωμένες στον Άγιο Σάββα: μία αφιερωμένη στην Ανάληψή του (θάνατο) και η δεύτερη στην ανακομιδή των λειψάνων του. Ο Νικόλαος και ο Ράντισλαβ συνέθεσαν τη λειτουργία για την ανακομιδή των λειψάνων του περί το 1330. Άλλες λειτουργίες αφιερωμένες στην ανακομιδή συντάχθηκαν επίσης το 1599 από τον Ινοκ Γκεόργκιγε και από τον πρωτοηγούμενο Βησαρίωνα της Ζαβάλα το 1659-60. Αυτές οι λειτουργίες αντικαταστάθηκαν από τη χρήση της λειτουργίας του Θεοδοσίου. Ο άγνωστος συγγραφέας της λειτουργίας της Ανάληψης του Αγίου Σάββα, μοναχός της Μιλέσεβα, λέει προς αυτόν: «Πατέρα των Πατέρων - κανόνα των κληρικών, πάνσοφο υπόδειγμα, αρετή των μοναχών, οχυρό της εκκλησίας, φάρε της αγάπης, έδρα των συναισθημάτων, πηγή του ελέους, εμπνευσμένη από τη φωτιά γλώσσα, στόμα γλυκών λόγων, εκκλησιαστικό σκάφος του Θεού, γίνε πνευματικός παράδεισος - Θεόκαλος ιεράρχης του Χριστού".
Εκκλησίες αφιερωμένες στον Αγιο Σάββα
Υπάρχουν πολλοί ναοί (χράμοβι) αφιερωμένοι στον Άγιο Σάββα. Ήδη από τις αρχές του 14ου αιώνα ο Σέρβος Αρχιεπίσκοπος Νικόδημος Α΄(1316-1324) του αφιέρωσε μια εκκλησία. Η Ελένη της Βουλγαρίας, σύζυγος του αυτοκράτορα Στέφανου Δουσάν (β. 1331-55), ίδρυσε ένα παρεκκλήσι στην κορυφή του πύργου των Καρυών, αφιερωμένο στον Άγιο Συμεών και τον Αγιο Σάββα. Μία από τις εκκλησίες του Ρωσικού στο Άγιο Όρος, καθώς και μια εκκλησία στη Θεσσαλονίκη, είναι αφιερωμένες σε αυτόν. Εκκλησίες σε όλη τη Σερβία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, την Κροατία και το Μαυροβούνιο είναι αφιερωμένες σε αυτόν, καθώς και εκκλησίες σε κοινότητες της διασποράς.
Εικαστικές τέχνες
Δεν υπάρχει σχεδόν καμία Σερβική εκκλησία που να μην έχει απεικόνιση του Αγίου Σάββα. Συχνά απεικονίζεται ως αρχιερέας ή μαζί με τον πατέρα του, τον Άγιο Συμεών. Οι σημαντικότερες τοιχογραφικές απεικονίσεις του βρίσκονται στα μοναστήρια Στουντένιτσα, Μιλέσεβα, Πετς, Mόρατσα, Aρίλιε, Σοπότσανι, Ντέτσανι, Χιλανδαρίου, Παναγίας της Λιέβισκα, Πσάτσα, Λέσνοβο, Μάρκο, Mάτεγιτς, Nαγκορίτσανο, Αγίου Νικήτα, Aγίου Ανδρέα, Μπέλα Κρκβα, Μπάλιεβατς, Πάβλιτσα, Λιουμπόστινια, Μανάσια, Kόποριν, Προχόρ Πετσίνσκι, Ρουντένιτσα, Μπλαγκοβέστενιε και Αγίου Νικολάου στο Oβτσαρ, Γεζέβιτσα, Πογκάνοβο και άλλα. Απεικονίζεται με τη δυναστεία των Νεμάνιτς στο Ντέτσανι, το Πετς και την Οραχόβιτσα. Η ανακομιδή των λειψάνων του απεικονίζεται στην εκκλησία της Μονής Γκράντατς και στη Μονή του Πετς (στον ναό Παναγίας της Οδηγήτριας) απεικονίζεται η σκηνή όπου ο Σάββας χειροτονεί τον διάδοχό του Aρσένιο. Στην Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, επίσης στη Μονή του Πέτς, απεικονίζεται μια σύνοδος του Σάββα. Ο εικονογράφος Γεώργιος Μιτροφάνοβιτς απεικόνισε γεγονότα από τον Βίο του Αγίου Σάββα στην τραπεζαρία της Μονής Χιλανδαρίου. "Οι Σέρβοι θαυματουργοί" Σάββας και Συμεών απεικονίζονται στον Καθεδρικό του Αρχάγγελο στο Κρεμλίνο της Μόσχας. Στο παρεκκλήσι της Μονής της Ρίλα στη Βουλγαρία, η ζωή του Αγίου Σάβα απεικονίζεται σε οκτώ συνθέσεις και στη [Μονή Αγίου Παντελεήμονος]] του Αγίου Ορους απεικονίζεται ως μοναχός.
Ο Άγιος Σάβας απεικονίζεται με τον Άγιο Συμεών σε μια εικόνα του 14ου αιώνα που πραγματοποιείται στο Εθνικό Μουσείο του Βελιγραδίου και σε μια εικόνα που βρίσκεται στο Εθνικό Μουσείο του Βουκουρεστίου. Το ζευγάρι απεικονίζεται σε δεκάδες εικόνες που υπάρχουν στο Hilandar. Άλλες εικόνες αυτών βρίσκονται στα μοναστήρια της Λεπβίνας και της Κάρκα και στο τρίπτυχο της Orahovica. Σε μια εικόνα του Morača, δίπλα σε μια σκηνή από τη ζωή του, απεικονίζεται με τον Άγιο Συμεών, τον Κνεσέ Στεφάνου και τον Άγιο Κύριλλο τον Φιλόσοφο.
Οι γραφικές απεικονίσεις του Αγίου Σάββα βρίσκονται σε παλαιά σερβικά τυπωμένα βιβλία: Τρίοδα από το τυπογραφείο Mrkšina crkva (1566), Zbornik από Jakov της Kamena Reka (1566), καθώς και Sabornik του Božidar Vuković (1546) όπου απεικονίζεται με τον Άγιο Συμεών. Υπάρχουν αξιοσημείωτες απεικονίσεις του Sava στη χαλκογραφία, μία εκ των οποίων έγινε από τον Zaharije Orfelin (1726-1785). Στο Χιλάνταρ υπάρχουν δύο ξύλινα κομμάτια που απεικονίζουν τον Άγιο Σάβα και τον Άγιο Συμεών που κατέχουν την εικόνα των Τριών Χεριών Θεοτόκου. Το πρόσωπό του απεικονίζεται σε πολλά λειτουργικά μεταλλικά και κλωστοϋφαντουργικά αντικείμενα, ενώ σκηνές από τη ζωή του φωτίζονται σε πολλά χειρόγραφα και έντυπα βιβλία.
Κτήτωρ
Ο Σάββας ίδρυσε και ανακατασκεύασε εκκλησίες και μοναστήρια οπουδήποτε έμεινε. Κατά τη διαμονή του στο Βατοπέδι, ακόμη και πριν την άφιξη του πατέρα του (1197) ίδρυσε τρία παρεκκλήσια. Κάλυψε την εκκλησία του μοναστηριού με μόλυβδο και θεωρήθηκε δεύτερος κτήτωρ της, επίσης δωρίζοντας πολύτιμα εκκλησιαστικά αντικείμενα τέχνης. Μαζί με τον πατέρα του ήταν ο μεγάλος, δεύτερος κτήτωρ των Μονών Ιβήρων και Μεγίστης Λαύρας και εκκλησιών στις Καρυές. Η σημαντικότερη ήταν η Μονή Χιλανδαρίου μαζί με τον πατέρα του. Τότε ίδρυσε το κελί στις Καρυέρς και το 1199 έγινε κτήτωρ τριών ακόμη μονών του Αγίου Όρους: Καρακάλλου, Ξηροποτάμου και Φιλοθέου. Το 1197 έκανε μια μεγάλη δωρεά στην Κωνσταντινουπολίτικη Μονή της Παναγίας της Ευεργέτιδος και το ίδιο στη Φιλοκαλόλου στη Θεσσαλονίκη. "λόγω του ότι έδωσε επίσης πολύ χρυσό για την ανέγερση αυτού του μοναστηριού, ο πληθυσμός εκεί τον θεωρεί κτήτορα", σύμφωνα με τον Θεοδόσιο. Επιστρέφοντας στη Σερβία το 1206 ο Σάββας συνέχισε το έργο του. Τοιχογραφήθηκε η Εκκλησία της Μητέρας του Θεού στη Στουντένιτσα και επιχορηγήθηκαν δύο γειτονικά ερημητήρια. Το σημαντικότερο αρχιτεκτονικό του έργο ήταν ο Οίκος του Αγίου Σωτήρος, ονόματι Ζίτσα, η πρώτη έδρα της Σερβικής Αρχιεπισκοπής. Στο Πετς έκτισε την εκκλησία των Αγίων Αποστόλων και συμμετείχε επίσης στην οικοδόμηση της μονής Μιλέσεβα. Στην Παλαιστίνη, στο Όρος Σινά, ίδρυσε το Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Αποστόλου ως καταφύγιο για Σέρβους προσκυνητές. Ο Σάββας δώρισε χρυσό σε πολλά μοναστήρια στην Παλαιστίνη, στη Θεσσαλονίκη και ιδιαίτερα στο Άγιο Όρος. Η δραστηριότητά του ήταν μια έκφραση βαθιάς αφοσίωσης και ειλικρινούς πίστης στα χριστιανικά ιδανικά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχιεπίσκοποι Σερβίας Κατηγορία:Δυναστεία των Νέμανιτς Κατηγορία:Ζαχλουμία Κατηγορία:Σέρβοι άγιοι Κατηγορία:Σέρβοι μεσαιωνικοί συγγραφείς Κατηγορία:Σέρβοι διπλωμάτες Κατηγορία:Επίσκοποι του 13ου αιώνα
Stalingrad (άλμπουμ)
Stalingrad είναι ο τίτλος του 13ου στούντιο άλμπουμ του γερμανικού metal συγκροτήματος Accept, το οποίο κυκλοφόρησε μέσω της "Nuclear Blast" στις 6 Απριλίου 2012. Η ηχογράφηση και η παραγωγή του Άντι Σνιπ ολοκληρώθηκαν στις αρχές του 2012.
Το άλμπουμ ανέβηκε στο Top-10 των φινλανδικών, γερμανικών, ουγγρικών και σουηδικών τσαρτ, ενώ ήταν το πρώτο άλμπουμ του συγκροτήματος που κατάφερε να μπει στο Top-100 του Billboard στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά το "Metal Heart" του 1985.
Οι κριτικές για τον δίσκο ήταν θετικές με το "Allmusic" να του δίνει 3,5 / 5 αστέρια και το "Metal Storm" 8,1 / 10.
Τραγούδια του δίσκου
1. Hung, Drawn and Quartered (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 4:35
2. Stalingrad (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 5:59
3. Hellfire (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 6:07
4. Flash to Bang Time (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 4:06
5. Shadow Soldiers (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 5:47
6. Revolution (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 4:08
7. Against the World (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 3:36
8. Twist of Fate (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 5:30
9. The Quick and the Dead (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 4:25
10. The Galley (Hoffmann, Tornillo, Baltes) - 7:21
Θέσεις τσαρτ
Stalingrad (άλμπουμ)
Επίσημη κυκλοφορία: 6 Απριλίου 2012
Τα μέλη των Accept
Το "Stalingrad" ηχογραφήθηκε από τους εξής μουσικούς:
Πηγές
Κατηγορία:Άλμπουμ του 2012 Κατηγορία:Άλμπουμ των Accept
Κυριάκος Τρούλιαλης
Ο Κυριάκος Τρούλιαλης, γεννημένος στην Θεσσαλονίκη στις 11 Νοεμβρίου του 1980, είναι Έλληνας πρώην καλαθοσφαιριστής. Έχει ύψος 1,80 μ. και αγωνιζόταν στη θέση του πόιντ γκαρντ.
Καριέρα
Ο Τρούλιαλης συνέχισε να αγωνίζεται σε χαμηλότερες κατηγορίες στο υπόλοιπο της καριέρας του. Αφού φόρεσε την φανέλα του Ερμή Λαγκαδά ως το 2008, κερδίζοντας την άνοδο του από την Β' Εθνική στην Α2.
Το 2008, μεταγράφηκε στην ομάδα του Γ.Α.Σ. Κομοτηνής, όπου παρέμεινε για δύο σεζόν. Το 2010, επέστρεψε στον Ερμή Λαγκαδά αγωνιζόμενος για δύο χρόνια στην Α2 εθνική κατηγορία, όταν και σταμάτησε να παίζει σε επαγγελματικό επίπεδο.
Πηγές
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Άρη Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ερμή Λαγκαδά‎ Κατηγορία:Πόιντ γκαρντ
Ομάδα των Ιαπώνων
Στην ελληνική πολιτική σκηνή με την ονομασία Ομάδα των Ιαπώνων χαρακτηρίστηκε από τον τύπο της εποχής μια ομάδα βουλευτών του ελληνικού κοινοβουλίου που έδρασαν από το 1906 μέχρι το 1908.
Τα μέλη της Ομάδας των Ιαπώνων
Οι βουλευτές της ομάδας των Ιαπώνων προέρχονταν από διαφορετικά κόμματα και είχαν δυναμική παρουσία και αγωνιστικότητα. Η ομάδα αυτή των βουλευτών δεν αποτέλεσε ποτέ κόμμα, αφού η έλλειψη συνοχής δεν τους το επέτρεψε.
1733
Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1733 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Ομάδα των Ιαπώνων
Τα μέλη της Ομάδας των Ιαπώνων
Αρχικά μέλη της ομάδας ήταν οι:
1733
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Ομάδα των Ιαπώνων
Τα μέλη της Ομάδας των Ιαπώνων
Τους ακολούθησαν αργότερα οι:
Η ονομασία τους
Αν και η ομάδα είχε δημιουργηθεί από τον Ιούνιο του 1906, το όνομά τους οφείλεται στο δημοσιογράφο Βλάση Γαβριηλίδη, σε άρθρο του στις 10 Φεβρουαρίου 1907, στην εφημερίδα Ακρόπολη, όπου παρομοίαζε τη μαχητικότητά τους με αυτή των Ιαπώνων σαμουράι για την υπεράσπιση του αυτοκράτορά τους κατά τον ρωσοϊαπωνικό πόλεμο του 1904-05, οι οποίοι είχαν εντυπωσιάσει το διεθνή τύπο με τις αιφνιδιαστικές επιθέσεις τους ενάντια στα ρωσικά στρατεύματα.
Οι στόχοι τους
Στο επίκεντρο της πολιτικής κριτικής των «Ιαπώνων» βρέθηκε η κακή πολιτική κατάσταση στην οποία βρισκόταν το ελληνικό κράτος ύστερα από την κρίση του πολιτικού συστήματος του δικομματισμού από τις αρχές της δεκαετίας του 1890 και εξής, και είχε ως αποκορύφωμα την πτώχευση του 1893 που οδήγησε στην επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου και την ήττα στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Προώθησαν στη Βουλή θέματα στα οποία συμφωνούσαν, ριζοσπαστικές ιδέες και όραμα ενάντια στον ελιτισμό, τη διαφθορά και υπέρ των ηθικών αξιών, της προόδου και του πολιτισμού μέσα από εκσυγχρονιστικές αλλαγές.
Δες επίσης
Κατηγορία:Πολιτική της Ελλάδας
Δημήτρης Εξωμανίδης
αριστερά|200 px|μικρογραφία|Ο Μήτσος Εξωμανίδης (17-2-2017) Ο Δημήτρης Εξωμανίδης (γεν. Αθήνα 1937) είναι παλαίμαχος Έλληνας ποδοσφαιριστής που αγωνίζονταν στη θέση του επιθετικού, πρωταθλητής Β΄Εθνικής και πρώην προπονητής ποδοσφαίρου.
Αγωνιστική σταδιοδρομία
Όμως, αυτό για το οποίο τον θυμούνται περισσότερο και από τα αγωνιστικά του επιτεύγματα οι έλληνες φίλαθλοι είναι το γεγονός πως αγωνίζονταν με βαριά σωματική αναπηρία (έβλεπε μόνο από το ένα μάτι), γεγονός πρωτόγνωρο στα παγκόσμια χρονικά για ποδοσφαιριστή τέτοιας ποιότητας, με μόνον ίσως τον βραζιλιάνο Γκαρίντσα να προσομοιάζει ως περίπτωση. Παρά τη σαφή μειονεκτική του θέση έναντι των αντιπάλων του κατάφερε να αναδειχθεί σε έναν από τους κορυφαίους σκόρερ της Α’ Εθνικής κατηγορίας, απ’ τα μέσα της δεκαετίας του ’60 έως τα τέλη της.
Ωστόσο, ο Εξωμανίδης είχε και την αρνητική του πλευρά, καθώς, συχνά αντιδρώντας σε πειράγματα αντιπάλων παικτών και οπαδών, επεδείκνυε αντιαθλητική συμπεριφορά, με αποτέλεσμα να του αφαιρεθεί προσωρινά η φίλαθλος ιδιότητα. Παρόλη όμως την αμφιλεγόμενη συμπεριφορά του κατά τις στιγμές έντασης, υπήρξε ένας άνθρωπος με πηγαίο χιούμορ, κάτι που αναγνωρίσθηκε από συμπαίκτες και αντιπάλους.
Ξεκίνησε το ποδόσφαιρο σε ηλικία 21 ετών από το ανεξάρτητο σωματείο του Κεραυνού Ψυχικού, το οποίο λάμβανε μέρος στη δόκιμη κατηγορία της Ε.Π.Σ. Αθηνών (1958). Το καλοκαίρι του 1961 μετεγγράφηκε στο Βύζαντα και τον επόμενο χρόνο υπέγραψε στο Αιγάλεω, στο οποίο αγωνίσθηκε έως και το 1973.
Μετά το τέλος της σταδιοδρομίας του ως παίκτης, ανέλαβε προπονητής αρκετών ομάδων της Αθήνας, αλλά και της εφηβικής ομάδας του Αιγάλεω. Μάλιστα κατά την αγωνιστική περίοδο 1974-75 ήταν ο προπονητής της ανδρικής ομάδας του Αιγάλεω στην Α΄ Εθνική επί σειρά αγώνων. Από το 1995 είναι μέλος του Συνδέσμου Παλαιμάχων της ομάδας. Με τη σύζυγό του απέκτησαν τρία παιδιά (δυο κορίτσια, ένα αγόρι). Η μεγάλη κόρη του χρημάτισε αθλήτρια του μπάσκετ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Βύζαντα Μεγάρων Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Αιγάλεω Α.Ο. Κατηγορία:Έλληνες προπονητές ποδοσφαίρου Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φούτμπολ Λιγκ (Ελλάδα) Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας
Πηγή Τετρακώμου Άρτας
Η Πηγή είναι ένα μικρό ορεινό χωριό βορειοδυτικά της πόλης της Άρτας. Bρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 600 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Τετράκωμο και Καλεντίνη. Υπάγεται στον δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων και απέχει 45 χιλιόμετρα από την Άρτα.
Περιγραφή
Το χωριό Πηγή είναι ένα μικρό σε έκταση χωριό. Τα σπίτια είναι λιγοστά καθώς δεν έχει και μεγάλο αριθμό κατοίκων. Πολύ όμορφο χωριό με την γοητεία της άθικτης φύσης να προκαλεί δέος. Οι άνθρωποι και το περιβάλλον έχουν μια αρμονική σχέση καθώς δεν παρεμβαίνουν σε αυτό ασυνείδητα, αλλά παίρνουν μόνο τα αναγκαία. Έτσι η πανίδα και η χλωρίδα της περιοχής είναι άθικτη. Με την παρουσία σου στο χωριό δεν μπορείς να μην ξεχωρίσεις τα πελώρια έλατα και τα άλλα κωνοφόρα δέντρα. Τα πολλά χωράφια του χωριού σε κάνουν να νομίζεις οτι βρίσκεσαι σε πεδιάδα, και το χωριό φημίζεται για το εύφορο έδαφός του. Το χωριό αποτελεί οροπέδιο και χωρίζεται στην μέση από έναν παραπόταμο του Αράχθου. Σχετικά με τα σπίτια, αυτά βρίσκονται θεωρητικά κοντά το ένα με το άλλο και το κυριότερο, κεντρικότερο σημείο του χωριού είναι το καφενείο που λειτουργεί και ως παντοπωλείο. Εκεί μαζεύονται οι κάτοικοι του χωριού τα βράδια κυρίως. Τέλος στην είσοδο του χωριού δεσπόζει μια πέτρινη πηγή που παλιότερα χρησιμοποιείτο ως μονάδα ύδρευσης.
Κλιματικές συνθήκες
Το χωριό έχει ορεινό κλίμα. Τα καλοκαίρια είναι θερμά με λίγες βρόχες. Όμως οι χειμώνες είναι ψυχροί, με πολλές κακοκαιρίες, καθώς δεν λείπουν οι καταρρακτώδες βροχές και το χαλάζι. Λιγοστές είναι περιπτώσεις με χιονόπτωση, χωρίς να λείπουν τα χιόνια όμως. Δεν ταλαιπωρείται το χωριό από ισχυρούς ανέμους λόγω των βουνών που το περιβάλλουν αλλά υπάρχει μεγάλος κίνδυνος κατολισθήσεων λόγο του μαλακού εδάφους που έχει, το οποίο μπορεί να παρασύρεται εύκολα από τα νερά της βροχής. Δεν είναι λίγα τα περιστατικά καταστροφής ιδιοκτησιών από πελώριους βράχους. Όλες αυτές οι καταστροφές προκαλούν ζημιές στα χωράφια των κατοίκων. Οι θερμοκρασίες δεν ξεπερνούν τους 20 βαθμούς C και τον χειμώνα πέφτουν και κάτω από το μηδέν.
Κάτοικοι
Οι μόνιμοι κάτοικοι δεν ξεπερνούν τους 50. Όμως υπάρχουν και άλλοι που έχουν ιδιοκτησίες και κατοικούν εκεί κυρίως τα καλοκαίρια. Η κύρια ενασχόληση των κατοίκων είναι η γεωργία και η κτηνοτροφία. Υπάρχουν όμως και άξιοι τεχνίτες και άνθωποι των τεχνών. Οι κάτοικοι θεωρούνται ικνοί κτήστες αφού τα σπίτια τους τα έχουν κατασκευάσει μόνοι τους, καθώς ήταν δύσκολο σε συνεργία να πάνε εκεί πάνω. Να προσθέσω οτι ιδίως οι παλιοί κάτοικοι είχαν ενεργή συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση. Ακόμη οι περισσότεροι κάτοικοι είναι φιλόξενοι και καλοπροαίρετοι. Τέλος μια από τις πιο παλιές οικογένειες του χωριού, είναι η οικογένεια των Κατσελέων.
Ιστορικά στοιχεία
Κατηγορία:Χωριά του νομού Άρτας Κατηγορία:Δήμος Κεντρικών Τζουμέρκων
Αλεξέι Σιούσεφ
Ο Αλεξέι Σιούσεφ (Алексе́й Ви́кторович Щу́сев, 8 Οκτωβρίου 1873 - 24 Μαΐου 1949) ήταν Ρώσος αρχιτέκτονας. Τα έργα του θεωρούνται γέφυρα που συνδέει την αναγεννησιακή αρχιτεκτονική της αυτοκρατορικής Ρωσίας με το στυλ της αυτοκρατορίας του Στάλιν.
Βίος
Γεννήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1873 στο Κισινέφ της Μολδαβίας. Το 1891 σπούδασε στο St. Petersburg Academy of Arts μέχρι το 1897. Ήταν μαθητής του Leon Benois και του Ilya Repin. Από το 1894 μέχρι το 1899 ταξίδεψε στη βόρεια Αφρική και κεντρική Ασία. Το 1910 έγινε ακαδημαϊκός, ενώ το 1926 διετέλεσε διευθυντής του Tretiakov Gallery για 3 χρόνια. Δίδαξε στη Βιομηχανική σχολή Τεχνών στο Stroganovτο 1913-1918 και το 1920-1924 στο State Higher Arts and Technical Studios. Το 1926 διορίστηκε διευθυντής της γκαλερί Tretyakov. Διορίστηκε επικεφαλής της ομάδας, η οποία σχεδίασε μεγάλες γέφυρες και συγκροτήματα διαμερισμάτων στη Μόσχα. Το 1930 τιμήθηκε ως αρχιτέκτονας της ΕΣΣΔ και Ακαδημαϊκός της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ το 1943. Απονεμήθηκε στον Σιούσεφ το βραβείο Στάλιν 4 φορές (1941, 1946, 1948 και 1952 μετά τον θάνατό του). Έλαβε επίσης το Τάγμα του Λένιν, καθώς και πολλά άλλους επαίνους. Το 1946 ίδρυσε το Μουσείο Αρχιτεκτονικής της Μόσχας, το οποίο βοήθησε να διατηρήσει τα υπολείμματα των μεσαιωνικών εκκλησιών και μοναστηριών που κατεδαφίστηκαν. Εκεί υπηρέτησε ως διευθυντής για 3 χρόνια. Το 1948 δίδαξε στο Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής της Μόσχας. Πέθανε στη Μόσχα στις 24 Μαΐου του 1949, 4 χρόνια μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Θάφτηκε στο νεκροταφείο Νοβοντέβιτσι. Έγραψε περισσότερα από 200 επιστημονικά άρθρα που ασχολούνται με ένα ευρύ φάσμα των αρχιτεκτονικών προβλημάτων.
Έργο
Το έργο του ήταν ιδιαίτερα ποικίλο κατά τη Σοβιετική Εποχή. Η ανασυγκρότηση της εκκλησίας του Αγίου Βασιλείου (12ος αιώνας), στο Ovruch της Ουκρανίας, ήταν από τα πρώτα του έργα, καθώς και μέσο δημόσιας αναγνώρισης. Το 1913 το σχέδιό του για το Σιδηροδρομικό Σταθμό Καζάν κέρδισε σε διαγωνισμό. Ένα χρόνο αργότερα ξεκινάει η κατασκευή η οποία ολοκληρώνεται το 1940. Στοιχεία όπως η Αρ Νουβό σχεδίαση με λιωμένα στοιχεία των πύργων του Κρεμλίνου και η παραδοσιακή αρχιτεκτονική Τατάρ, δεν έχουν ποτέ τεθεί σε εκτέλεση. Έπειτα, το 1918-1925 συμμετείχε στα σχέδια για την ανοικοδόμηση της Μόσχας, ενώ το 1922 υπηρετεί ως επικεφαλής αρχιτέκτονας στη βιομηχανική έκθεση της Μόσχας. Μετά από τον πειραματισμό του με τον νεοκλασσικισμό, το έργο του κατά την επόμενη εικοσαετία έδειξε κάποια επιρροή κονστρουκτιβισμού, όπως φαίνεται και στο κτίριο της Λαϊκής Επιτροπής Γεωργίας στη Μόσχα (1928-1933), σημερινό Υπουργείο Γεωργίας, καθώς και στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Επιστημών Υγείας και φυσικοθεραπείας στο Σότσι (1927-1931), το οποίο θεωρείται ότι είναι εμπνευσμένο από το Σανατόριο του Alvar Aalto. Το 1924, μετά από το θάνατο του Λένιν, κλήθηκε να σχεδιάσει ένα μαυσωλείο για τον ίδιο. Προέκυψε μια πρωτότυπη αρχιτεκτονική λύση έπειτα από την ανάμειξη κονστρουκτιβιστικών στοιχείων με χαρακτηριστικά που έλαβε από αρχαία μαυσωλεία (π.χ. την Κλιμακωτή Πυραμίδα και τον Τάφο του Κύρου). Το 1924 ολοκληρώθηκε η ξύλινη κατασκευή, ενώ αργότερα αντικαταστήθηκε από μια μνημειακή αρχιτεκτονική από γρανίτη παρόμοιου σχεδιασμού.
Το έργο αυτό θεωρείται από τα μεγαλύτερα επιτεύγματά του και είχε τιμηθεί από τις κομμουνιστικές αρχές. Το έργο του στη δεκαετία 1930-1940, δείχνει την επιθυμία του να αναπτύξει τις προοδευτικές παραδόσεις της παλιάς αρχιτεκτονικής. Στοιχεία κλασικής αρχιτεκτονικής διακρίνει κανείς στην κατασκευή του Hotel Moskva (1932-1938), στο Moskvoretskii Bridge (1936-1938), καθώς και στο διοικητικό κτίριο στην πλατεία Ντερζίνσκι της Μόσχας (1946). Χρησιμοποιεί επίσης στοιχεία της γεωργιανής εθνικής αρχιτεκτονικής στο σχεδιασμό του υποκαταστήματος του Ινστιτούτου Μαρξισμού–Λενινισμού της κεντρικής επιτροπής του ΚΚΣΕ στην Τιφλίδα το 1938. Χρησιμοποιεί παραδόσεις από το Ουζμπεκιστάν στο θέατρο όπερας και μπαλέτου A. Navoi Bolshoi στην Τασκένδη (1938-1917). Στοιχεία του 17ου αιώνα ρώσικης αρχιτεκτονικής μπορεί να δει κανείς σε ένα από τα τελευταία σημαντικά έργα του, στο σταθμό Κομσομόλσκαγια του μετρό, ο οποίος άνοιξε το 1952 στη Μόσχα. Τα πολεοδομικά έργα του είναι εξίσου σημαντικά, αφού ανέλαβε τα σχέδια για την ανοικοδόμηση των πόλεων που καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια του μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου του 1941-1945: Ίστρα (1942-1943), Νόβγκοροντ (1943-1945), Κισινέφ (1947).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ρώσοι αρχιτέκτονες
1734
Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1734 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη