cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SkyGreece Airlines
Ιστορία
Η παρθενική πτήση πραγματοποιήθηκε στις 23 Μαΐου 2015 από το Μόντρεαλ και το Τορόντο μέ ένα μισθωμένο αεροσκάφος της ισπανικής εταιρείας Privilege Style. Σε σύντομο διάστημα η εταιρεία αντιμετώπισε πρόβλημα απώλειας πίεσης στο αεροσκάφος της κατά τη διάρκεια πτήσης και επέστρεψε στο αεροδρόμιο Αθηνών. Η SkyGreece επίσης εγκαινίασε τις πτήσεις προς Νέα Υόρκη και Θεσσαλονίκη, με αρκετές μέρες ματαιώσεων λόγω των τραπεζικών κεφαλαιακών ελέγχων και την έλλειψη χρημάτων για αγορά καυσίμων. Η εταιρεία αναγκάστηκε να ακυρώσει κάποιες από τις πτήσεις της κυρίως προς Νέα Υόρκη, δηλώνοντας επιχειρησιακά προβλήματα και κεφαλαιακούς ελέγχους. Το δρομολόγιο εκτελούνταν μέσω μιας βουλγαρικής αεροπορικής εταιρείας ονόματι BH Air με ένα Airbus A330 για το οποίο η διοίκηση της SkyGreece δεν κατάφερε να πληρώσει τη BH Air. Κατά τη διάρκεια του Αυγούστου 2015, η εταιρεία αντιμετώπισε ακόμη ένα σοβαρό τεχνικό πρόβλημα στο αεροσκάφος της, το οποίο ήταν μια θραύση στο κόκπιτ. Το γεγονός αυτό ανάγκασε το αεροσκάφος να βρίσκεται προσεδαφισμένο στο Ζάγκρεμπ και το πρόγραμμα πτήσεων να καθυστερήσει αρκετές μέρες. Μετά το πρόβλημα αυτό, όλες οι πτήσεις ακυρώθηκαν, κάτι που προκάλεσε αποκλεισμούς επιβατών, στους οποίους δεν υπήρχε βοήθεια από την εταιρεία και την διοίκηση της η οποία καταλόγιζε ευθύνες σε άλλους για το θέμα αυτό. Μάλιστα ένας από αυτούς παραιτήθηκε ενώ βρισκόταν σε διακοπές στην Ελλάδα.
Η Skygreece είχε προσωπικό 160 ατόμων με τα 100 από αυτά να βρίσκονται στην Ελλάδα και τα 60 να είναι προσωπικό πληρώματος.
Παράζωα
Τα Παράζωα (Parazoa) είναι ένα υποβασίλειο των ζώων και στην κυριολεξία σημαίνει «δίπλα στα ζώα».
SkyGreece Airlines
Παραπομπές
Κατηγορία:Πρώην αεροπορικές εταιρείες της Ελλάδας
Παράζωα
Περιγραφή
Τα παράζωα διαφέρουν από τους προγόνους τους, τα χοανομόναδα, στο ότι δεν είναι μικροσκοπικά και στο ότι έχουν διαφοροποιημένα κύτταρα. Παρ' όλα αυτά, είναι έξω από το φυλογενετικό δέντρο των ευμετάζωων αφού δεν διαθέτουν ιστούς και όργανα. Τα μόνα επιζώντα παράζωα είναι οι σπόγγοι, που ανήκουν στην συνομοταξία των σπόγγων και ο Trichoplax adhaerens της συνομοταξίας των Πλακοζώων.
Τα παράζωα παρουσιάζουν έλλειψη συμμετρίας στο σώμα τους (είναι ασύμμετρα)· όλες οι άλλες ομάδες ζώων παρουσιάζουν κάποιο είδος συμμετρίας. Αυτή την στιγμή υπάρχουν 5.000 είδη, εκ των οποίων 150 ζουν σε γλυκά νερά.
Γαλικία
Με το όνομα Γαλικία φέρονται:
Παράζωα
Κλαδιστική
Ο διαχωρισμός Παραζώων-Ευμεταζώων υπολογίζεται ότι έγινε 940 εκατομμύρια χρόνια πριν.
Η ομάδα των παραζώων θεωρείται πλέον παραφυλετική.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ζώα Κατηγορία:Υποβασίλεια (βιολογία)
Συμμετοχή της Γαλλίας στη Eurovision 1956
Η Γαλλία ήταν μία από τις επτά χώρες που συμμετείχαν στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 1956, ο πρώτος διαγωνισμός τραγουδιού της Eurovision που διεξήχθη. Ο γαλλικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός RTF επέλεξε δύο συμμετοχές για να εκπροσωπήσει τη χώρα: τον Ματέ Αλτερί με το «Le Temps perdu» και τον Ντανί Ντομπερσόν με το «Il est là». Κανένα τραγούδι δεν κέρδισε τον Διαγωνισμό, που πραγματοποιήθηκε στο Λουγκάνο της Ελβετίας.
References
Κατηγορία:Συμμετοχές χωρών στην Eurovision Κατηγορία:Γαλλική μουσική
Λόχος Ορεινών Καταδρομών
Το ακρωνύμιο Λ.Ο.Κ. σημαίνει Λόχος Ορεινών Καταδρομών.
Η κατάταξη και εκπαίδευση των Ελλήνων Καταδρομέων (ΛΟΚατζήδων, όπως χαρακτηριστικά ονομάζονται) γίνεται στο Κέντρο Εκπαιδεύσεως Ειδικών Δυνάμεων (Κ.Ε.Ε.Δ.) που εδρεύει στη Νέα Πέραμο Αττικής. Τα τελευταία χρόνια η εκπαίδευση γίνεται και στο Κέντρο Εκπαίδευσης Ανορθοδόξου Πολέμου (Κ.Ε.Α.Π.) που εδρεύει στη Ρεντίνα του Νομού Θεσσαλονίκης.
Β ' μοίρα με έδρα τη Νάουσα στον νομό Ημαθίας
Ε ' μοίρα με έδρα τη Δράμα
Δ ' μοίρα με έδρα τη Ρεντίνα στον νομό Θεσσαλονίκης (έχει κλείσει πλέον) Κατηγορία:Στρατιωτικοί σχηματισμοί της Ελλάδας
Συσταδοποίηση
Ορισμός
Δοθέντος ενός συνόλου διανυσμάτων X = {x1,x2,x3... xn} ζητούνται m σύνολα-ομάδες C1,C2...Cm,με m<<n έτσι ώστε :
Ci i =1,2,3...m και οι m ομάδες  αποτελούν διαμέριση του συνόλου Χ.
Ο ορισμός αυτός αναφέρεται στην αυστηρή συσταδοποίηση διότι κάθε διάνυσμα ανήκει σε μία και μόνο ομάδα. Εναλλακτικά μπορεί να οριστεί η ασαφής συσταδοποίηση. Κάνοντας χρήση των ασαφών συνόλων μπορούμε να ορίσουμε m συναρτήσεις συμμετοχής uj:X→[0,1] για j=1,2,...m. Οι συναρτήσεις u(\cdot) ποσοτικοποιούν την βεβαιότητα που έχουμε για το αν κάποιο διάνυσμα i ανήκει στην ομάδα j.
Οι συναρτήσεις εγγύτητας d:X×X \rarr R στην απλή τους μορφή μπορεί να είναι απλά μέτρα ανομοιότητας ∃ d0 ∈ R :
d(x,x) = d0 ∀ x ∈ X,
d(x,y) ≥ d0∀ x,y ∈ X
d(x,y) = d(y,x) ∀ x,y ∈ X ή να αποτελούν μετρική ανομοιότητας ( μετατροπή σε ομοιότητα με κατάλληλες αλλαγές ).Σε κάθε περίπτωση η επιλογή της συνάρτησης αυτής εξαρτάται από την μορφή των διανυσμάτων, αν τα χαρακτηριστικά των διανυσμάτων ανήκουν σε συνεχή ή διακριτό χώρο, αν είναι αριθμητικά ή όχι… και υπάρχουν διαφορές επιλογές (απόσταση Milikowski η οποία εμπεριέχει και την ευκλείδεια απόσταση, απόσταση Hamming...). Επιπλέον μπορούμε να ορίσουμε και ανομοιότητα μεταξύ δύο συνόλων διανυσμάτων ή μεταξύ συνόλου διανυσμάτων  και διανύσματος. Και εδώ όμως η  απόσταση μεταξύ συνόλων  μετριέται με αποστάσεις  μεταξύ διανυσμάτων. Για κάθε σύνολο διανυσμάτων-ομάδα C, επιλέγουμε ένα διάνυσμα αντιπρόσωπο π.χ '''το διάνυσμα ελάχιστης συνολικής απόστασης mc για το οποίο ισχύει
Αλγόριθμοι συσταδοποίησης
Υπάρχει ένα μεγάλο πλήθος από αλγόριθμους συσταδοποίησης που έχουν προταθεί και ο καθένας τους βασίζεται σε διαφορετική φιλοσοφία. Σχεδόν όλοι τους δέχονται ένα σύνολο παραμέτρων που μπορεί να είναι το πλήθος των ομάδων, διανύσματα αρχικοποίησης που απαιτούνται από τον αλγόριθμο κάποιες υποθέσεις για την πυκνότητα των διανυσμάτων στο χώρο και άλλες διάφορες παραμέτρους. Διαφοροποιώντας αυτές τις παραμέτρους προκύπτει ένα σύνολο από αλγόριθμους σε κάθε βασική κατηγορία.
K-means
Ο συγκεκριμένος αλγόριθμος είναι από τους πιο πολυεφαρμοσμένους και είναι η ρίζα για πολλούς άλλους. Ανήκει στην κατηγορία της επίπεδης συσταδοποίησης διότι παράγει ένα σύνολο συσταδοποιήσεων οι οποίες δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη δομή-σχέση μεταξύ τους. Ο αλγόριθμος έχει ως στόχο τη βελτιστοποιήση μίας συνάρτησης – της συνάρτησης κόστους.thumb|right|150px|K-means
Αρχικά έχουμε k-ομάδες, με την κάθε ομάδα να αντιπροσωπεύεται από το μέσο διάνυσμα. Ο αλγόριθμος λειτουργεί σε δύο βήματα: ∀ j=1,2,3...k. Προσδιορίζονται Ν αριθμοί q, έτσι ώστε να ισχύει: d(xi,Cq) ≤ d(xi,Cj) ∀ j=1,2,3...k. Κατά την ολοκλήρωση αυτού του βήματος σχηματίζονται k-σύνολα διανυσμάτων, ένα σύνολο για κάθε ομάδα.
Ο αλγόριθμος ολοκληρώνεται όταν οι ενημερώσεις που γίνονται σε κάθε mi είναι αμελητέες. Σημαντικό σημείο του αλγορίθμου είναι η αρχικοποίηση των k-διανυσμάτων. Αν αντί για το μέσο διάνυσμα χρησιμοποιήσουμε ένα διάνυσμα xj, με xj ∈ X, τότε έχουμε τον αλγόριθμο k-εσωτερικών αντιπροσώπων (k-medoids). Η χρονική πολυπλοκότητα του αλγόριθμου είναι Ο(Νkq) όπου q ο αριθμός των επαναλήψεων που πρέπει να εκτελέσει ο αλγόριθμος για να τερματίσει.
Ιεραρχικοί
Οι ιεραρχικοί αλγόριθμοι συσταδοποίησης παράγουν μια ιεραρχία εμφωλιασμένων συσταδοποιήσεων. Δύο συσταδοποίησεις λέγονται εμφωλιασμένες όταν ισχύει :∀ xi,xj,∈ Ck,κατά την συσταδοποίηση Εp → xi,xj ∈ Ck' κατά την συσταδοποίηση Εq
Οι αλγόριθμοι αυτοί διαχωρίζονται σε δύο υποκατηγορίες Γενικά στο βήμα b, συγχωνεύονται οι ομάδες οι οποίες είναι το λιγότερο ανόμοιες :
d(Ci,Ci)=min(d(Ck,Ch) ,∀ Ck,Ch ∈ Εb-1 συσταδοποίηση και k≠h. Οι αλλαγές που γίνονται είναι :
Cq =Ci ∪ Cj,Eb=(Eb-1-{Cj,Cj}) ∪ {Cq}, όπου d συνάρτηση ανομοιότητας μεταξύ συνόλων διανυσμάτων.
Μετά την συγχώνευση στο επίπεδο b+1, η ανομοιότητα μεταξύ μίας ομάδας Cs και της Cq υπολογίζεται ως d(Cq,Cs) = f(d(Ci,Cs),d(Cj,Cs),d(Ci,Cj). Γενικά η f μπορεί να είναι οποιαδήποτε αλλά μία απλή  μορφή  είναι:
d(Cq,Cs) =a d(Ci,Cs)+cd(Cj,Cs)+wd(Ci,Cj)+ e|d(Ci,Cs)-d(Cj,Cs)| Για την παραπάνω μορφή της f, επιλέγοντας διαφορετικούς συντελεστές καταλήγουμε σε διαφορετικά μέτρα ανομοιότητας κάθε φορά με αποτέλεσμα η εξέλιξη του αλγορίθμου να διαφοροποιείται( άρα και η έξοδος του αν ζητήσουμε μία συσταδοποίηση διαφορετική της τελευταίας και της πρώτης ).Τα  δύο άκρα όταν η συνάρτηση ενημέρωσης είναι η παραπάνω είναι τα εξής : d(Cq,Cs) = min(d(Ci,Cq) για a=1, c=1, e=-1/2, αλγόριθμος απλού δεσμού
Ανταγωνιστικής Μάθησης
Οι συγκεκριμένοι αλγόριθμοι χρησιμοποιούν ένα σύνολο αντιπροσώπων wi για i=1,2…m. Αυτά είναι μία από τις παραμέτρους εισόδου του αλγόριθμου όπως και το μέγιστο πλήθος ομάδων ,το κριτήριο τερματισμού του αλγόριθμου… Η λογική του αλγόριθμου είναι η εξής,∀ i=1,2…N Οι παράμετροι είναι οι ρυθμοί μάθησης των νικητών και των ηττημένων ενώ η h(·) είναι μια κατάλληλα ορισμένη συνάρτηση .Οι ρυθμοί μάθησης μεταξύ των ηττημένων μπορούνε να είναι διαφορετικοί.</i> Και πάλι για διαφορετικές παραμέτρους( τιμές παραμέτρων ) προκύπτουν διαφορετικοί αλγόριθμοι .Για παράδειγμα το πλήθος των ομάδων θα μπορούσε να είναι σταθερό και να μην υπάρχουν οι -υπό συνθήκη- κινήσεις.
Εγκυρότητα
Η εγκυρότητα συσταδοποίησης είναι η διαδικασία εκείνη κατά την οποία εκτιμάται ότι η έξοδος του αλγόριθμου είναι ουσιαστικά ένα σύνολο από ομάδες διανυσμάτων, οι οποίες πληρούν τον ορισμό της συσταδοποίησης καθώς και ορισμένα επιπλέον κριτήρια. Γενικά ο έλεγχος μπορεί να επιτευχθεί με τρεις διαφορετικούς τρόπους ανάλογα με τα κριτήρια που χρησιμοποιούμε:
Εφαρμογές
Η συσταδοποίηση ως έννοια είναι σημαντική όχι μόνο σε πολλές επιστήμες όπως η κοινωνιολογία, η βιολογία και η στατιστική, αλλά και σε πολλούς τομείς της πληροφορικής όπως η αναγνώριση προτύπων, η εξόρυξη γνώσης, η ανάκτηση δεδομένων, η τεχνητή νοημοσύνη και η μηχανική μάθηση. Επίσης όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων η συσταδοποίηση μπορεί να συμβάλει στην μείωση των δεδομένων, στην παραγωγή και έλεγχο μίας υπόθεσης και στην πραγματοποίηση μίας πρόβλεψης βασισμένη στις συστάδες. Όλα αυτά ουσιαστικά αναφέρονται και ορίζουν το ίδιο πρόβλημα με διαφορετική γλώσσα ορισμού. Τα τελευταία χρόνια οι τομείς αυτοί αποκτούν όλο και περισσότερο ενδιαφέρον καθιστώντας έτσι την συσταδοποίηση αντικείμενο εντατικής έρευνας.
Για παράδειγμα στην ανάκτηση δεδομένων πέρα από το αποθηκευτικό κέρδος που μπορεί να αποφέρει η συσταδοποίηση η έννοια εφαρμόζεται ξεκάθαρα από μηχανές αναζήτησης yippy.com. Εδώ ζητάτε να ομαδοποιηθούν τα έγγραφα απάντησης D ενός ερωτήματος q του χρήστη. Οι μηχανές αναζήτησης δίνουν και μία οπτικοποίηση της συσταδοποίησης, με την έννοια ότι τα έγγραφα απάντησης D μπορεί να αναπαρασταθούν γραφικά.
Σε ένα σύστημα αναγνώρισης προτύπων η συσταδοποίηση μαζί με την κατηγοριοποίηση αποτελούν της δύο βασικές διαδικασίες που πρέπει να ενσωματώνει ένα τέτοιο σύστημα. Το σύστημα αυτό μπορεί να είναι ένα σύστημα αυθεντικοποίησης-ταυτοποίησης μέσω ομιλίας (αναγνώριση ομιλητή), ένα σύστημα αναγνώρισης εικόνων.
Στην μείωση των δεδομένων η συσταδοποίηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί με σκοπό την συμπίεση των δεδομένων. Στην περίπτωση δηλαδή ενός μεγάλου συνόλου δεδομένων, η συσταδοποίηση δύναται αρχικά να το τμηματοποιείσει σε συστάδες, και ύστερα να επεξεργαστεί τους αντιπροσώπους των συστάδων, αντί τα δεδομένα ξεχωριστά.
Στην παραγωγή υπόθεσης η συσταδοποίηση εφαρμόζεται, με σκοπό την διαπίστωση τυχόν υποθέσεων που μπορεί να προκύψουν μετά από την επεξεργασία ενός συνόλου δεδομένων. Για παράδειγμα, είναι δυνατό να βρεθούν δύο μεγάλες συστάδες πελατών, με βάση την ηλικία τους και την χρονική στιγμή που κάνουν τις αγορές τους. Έτσι, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι λ.χ. «οι νέοι προτιμούν να κάνουν τα ψώνια τους τις βραδυνές ώρες», ενώ «οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κάνουν τα ψώνια τους κυρίως τις πρωινές ώρες».
Στον έλεγχο υπόθεσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ανάλυση συστάδων για την εξακρίβωση και την αξιολόγηση μίας υπόθεσης. Για παράδειγμα, εάν θέλουμε να εξετάσουμε την υπόθεση «οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κάνουν τα ψώνια τους κυρίως τις πρωινές ώρες», πρέπει να συλλέξουμε ένα αντιπροσωπευτικό σύνολο καταστημάτων, τα οποία διθέτουν στοιχεία των πελατών τους. Άν το αποτέλεσμα της συσταδοποίησης είναι η υπόθεση «οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κάνουν τα ψώνια τους κυρίως τις πρωινές ώρες», τότε η υπόθεση επαληθεύεται και από την ανάλυση συστάδων.
Το πλήθος των δεδομένων που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο είναι τεράστιο. Η γνώση που μπορεί να αντλήσουμε από αυτή την ψηφιακή πληροφορία προσφέρει ικανότητα για παροχή διάφορων υπηρεσιών που διαφορετικά δεν θα μπορούσαμε. Βέβαια η ικανότητα αυτή κατακτάται μέσω της εξόρυξης γνώσης, ενός τομέα που προσπαθεί να δημιουργήσει διαδικασίες έτσι ώστε η άντληση της γνώσης αυτής να γίνει αυτόματα.
Επίσης η συσταδοποίηση μπορεί να συμβάλει στην μείωση των δεδομένων, στην παραγωγή και έλεγχο μίας υπόθεσης και στην πραγματοποίηση μίας πρόβλεψης βασισμένη στις συστάδες.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Εξόρυξη δεδομένων
Βύθιση του Α/Π Τάναϊς
Το Α/Π Τάναϊς που συχνά αναφέρεται λανθασμένα ως Δανάη / Δαναΐς, ήταν ελληνικό φορτηγό πλοίο που κατασχέθηκε από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στις 9 Ιουνίου 1944 τορπιλίστηκε από ένα υποβρύχιο του βρετανικού βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού και βυθίστηκε έξω από το λιμάνι του Ηρακλείου της Κρήτης (35.6667°N, 25.1833°W), παρασύροντας στον θάνατο αρκετές εκατοντάδες εκτοπισμένους Κρητικούς Εβραίους, Κρητικούς χριστιανούς πολίτες και Ιταλούς αιχμαλώτους πολέμου που βρίσκονταν στο πλοίο. Ο αριθμός των θυμάτων ποικίλλει ανάλογα με την πηγή. Εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 500 και 1.000.
Το σκάφος
Το Τάναϊς ήταν φορτηγό ατμόπλοιο με μήκος 74,5 μ., 1,545 κόρων που ναυπηγήθηκε το 1907 από στο ναυπηγείο J. Blumer & Co στο Σάντερλαντ της Αγγλίας. Αρχικά ονομαζόταν Holywood, αγοράστηκε το 1935 από τον Έλληνα εφοπλιστή Στέφανο Συνοδινό και μετονομάστηκε σε Τάναϊς από την αρχαία ελληνική πόλη στο δέλτα του ποταμού Ντον.
Κατά τη Μάχη της Κρήτης, στις 26 Μαΐου 1941, το Τάναϊς βυθίστηκε από τη Luftwaffe στον κόλπο της Σούδας. Μετά την επισκευή του, μεταφέρθηκε στη Mittelmeer-Reederei GmbH (MMR) του Αμβούργου, με αποστολή τη μεταφορά φορτίων και επιβατών μεταξύ της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών του Αιγαίου. Η MMR ήταν μια κρατική γερμανική εταιρεία που διαχειριζόταν κατασχεμένα πλοία στη Μεσόγειο για λογαριασμό της Βέρμαχτ, επανδρωμένα με πολιτικά πληρώματα υπό στρατιωτική δικαιοδοσία.
Η βύθιση
Αργά το βράδυ στις 8 ή νωρίς στις 9 Ιουνίου 1944, το Τάναϊς απέπλευσε με πλήρωμα 12 ατόμων από το Ηράκλειο με προορισμό τον Πειραιά, συνοδευόμενο από τρία μικρότερα πλοία. Υπό κράτηση πάνω στο Τάναϊς βρίσκονταν περίπου 265 απελαθέντες Εβραίοι από τα Χανιά οι οποίοι είχαν συλληφθεί λίγες ημέρες νωρίτερα. Υπήρχαν επίσης αρκετές δεκάδες χριστιανοί Κρητικοί πολίτες που είχαν σχέσεις με την αντίσταση μαζί με περισσότερους από 100 Ιταλούς αιχμαλώτους πολέμου φιλικά διακείμενους προς τον Πιέτρο Μπαντόλιο, οι οποίοι είχαν συλληφθεί μετά την ιταλική ανακωχή του προηγούμενου φθινοπώρου (1943). Ο ακριβής αριθμός Κρητικών και Ιταλών κρατουμένων ποικίλλει ανάλογα με τις πηγές.
Το κατά πόσο το βρετανικό υποβρύχιο είχε γνώση του ανθρώπινου φορτίου που μετέφερε το Τάναϊς αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης και εξακολουθεί να είναι ασαφές μέχρι σήμερα. Η ευρέως διαδεδομένη άποψη των Κρητικών ήταν ότι το πλοίο βυθίστηκε σκόπιμα από τους Γερμανούς για να πνίξουν τους επιβαίνοντες.
Αναφορές
Κατηγορία:Ναυτικά ατυχήματα στην Ελλάδα
1966
Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1965 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Παραπομπές
Κατηγορία:Έτη
Μητροπολίτης Γρεβενών Δαβίδ
Ο Μητροπολίτης Γρεβενών Δαβίδ (κατά κόσμον Κωνσταντίνος Τζι­ου­μά­κας) (Λιτόχωρο, 12 Αυγούστου 1958) είναι Έλληνας θεολόγος και επίσκοπος της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Βιογραφικά Στοιχεία
Είναι απόφοιτος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1979) και πτυχιούχος Ποιμαντικής της Θεολογικής Σχολής του ίδιου πανεπιστημίου (1983).
Εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας Θεσσαλονίκης το 1980, υπηρετώντας ως Ηγουμενοσύμβουλος έως και το 1982. Το 1980 χειροτονήθηκε Διάκονος από τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Παντελεήμονα Χρυσοφάκη, υπηρετώντας σε διάφορους Ιερούς Ναούς της Θεσσαλονίκης, ενώ παράλληλα ανέλαβε καθήκοντα Διευθυντή του Ιδιαιτέρου Γραφείου του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης. Το 1983 χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος από τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Παντελεήμονα, λαμβάνοντας το οφφίκιο του Αρχιμανδρίτη και αναλαμβάνοντας καθήκοντα Ιερατικού Προϊσταμένου του Ιερού Ναού Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, θέση την οποία διετήρησε έως της εκλογής του. Το 2004 ανέλαβε καθήκοντα Διευθυντή του Γενικού Φιλόπτωχου Ταμείου της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης. Από το 2010 έως της σε Επίσκοπο εκλογή του χρημάτισε Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης και Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Θεοδώρας Θεσσαλονίκης.
Στις 10 Οκτωβρίου 2014 εκλέχθηκε Μητροπολίτης Γρεβενών, λαμβάνοντας στη διαδικασία κατάρτισης του τριπροσώπου 53 ψήφους, ενώ στο τριπρόσωπο 41 σε σύνολο 78 παρόντων Μητροπολιτών. Η χειροτονία του πραγματοποιήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2014, στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Πολιούχου Θεσσαλονίκης, προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου Β΄, συμπαραστατούμενος από πλειάδα Μητροπολιτών.
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μητροπολίτες Γρεβενών
Γερμανική Τελωνειακή Ένωση
right|250px|thumb|Η ίδρυση της Γερμανικής Τελωνειακής Ένωσης. Επάνω: πριν το 1834, κάτω: μετά το 1834 Η  Γερμανική Τελωνειακή Ένωση, αναφερόμενη και ως Τσολφεράιν (ορθότερο: Τσόλφεραϊν) από τη γερμανική ονομασία Zollverein, ήταν εμπορικός και τελωνειακός συνασπισμός γερμανικών κρατιδίων. Ιδρύθηκε με την Συνθήκη της Τελωνειακής Ένωσης που υπογράφηκε στις 22 Μαρτίου 1833 και μπήκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1834.
Η Τελωνειακή Ένωση ήταν διάδοχος των μέχρι τότε ισχυόντων τελωνειακών συμφώνων
Εκτός από την Πρωσία, που ήταν η ισχυρότερη δύναμη, άλλα κρατίδια που έλαβαν μέρος στην Γερμανική Τελωνειακή Ένωση ήταν το Μεγάλο Δουκάτο της Έσσης, η Kurhessen, το Βασίλειο της Βαυαρίας, το Βασίλειο της Βυρτεμβέργης, το Βασίλειο της Σαξωνίας, καθώς και τα Κρατίδια της Θουριγγίας. Το 1836 επεκτάθηκε, αφού ακολούθησαν και το Μεγάλο Δουκάτο της Βάδης, το Δουκάτο του Νάσσαου και η Ανεξάρτητη Πόλη της Φρανκφούρτης. Το 1842 προσαρτήθηκαν το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, το Δουκάτο του Μπράουνσβάιγκ και το Δουκάτο της Λίππε. Τελικά, το 1854 εισήλθαν και το Βασίλειο του Ανοβέρου και το Μεγάλο Δουκάτο του Όλντενμπουργκ. Με την μορφή του αυτή ο Τελωνειακός Όμιλος είχε έκταση περίπου 425.000 τ.χλμ. την εποχή της Γερμανικής Ομοσπονδίας του Βορρά.
Σκοπός της Τελωνειακής Ένωσης ήταν η δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς και η απλοποίηση των εμπορικών και οικονομικών συνθηκών μεταξύ των γερμανικών κρατιδίων. Από πολιτικής άποψης, η Ένωση ήταν ενδιάμεσο στάδιο για την λεγόμενη «μικρή λύση» του γερμανικού ζητήματος και αύξησε την επιρροή της Πρωσίας. Διάδοχος της Τελωνειακής Ένωσης ήταν η Γερμανική Αυτοκρατορία.
Ιστορικό υπόβαθρο
thumb|Ο Φρίντριχ Λιστ Το 1790 η Γερμανία ήταν πολιτικά τόσο πολύ διαμελισμένη, που διατηρούσε 1800 τελωνειακά σύνορα. Στο έδαφος των κρατιδίων της Πρωσίας και μόνο υπήρχαν στις αρχές του 19ου αιώνα πάνω από 67 τοπικά τελωνειακά διαμερίσματα. Όποιος ταξίδευε π.χ. από το Καίνιχσμπεργκ (Königsberg) στην Κολωνία έπρεπε να περάσει συνολικά περίπου ογδόντα φορές από τελωνειακό έλεγχο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Τελωνειακη Ενωση Κατηγορία:Νεότερη ιστορία
NGC 1232
Ο NGC 1232 είναι ένας σπειροειδής γαλαξίας που απέχει από τη Γη περί τα 70 εκατομμύρια έτη φωτός και είναι ορατός από την Ελλάδα τις νύχτες του χειμώνα στο νότιο ημισφαίριο του ουρανού.
Ο γαλαξίας αυτός έχει μεγάλες ποσότητες σκοτεινής σκόνης. Οι σπειροειδείς του βραχίονες είναι εύκολα ορατοί, με πολλά ανοικτά αστρικά σμήνη λαμπρών κυανών αστέρων να τους στολίζουν. Το διαστρικό του αέριο έχει επίσης τόση μάζα ώστε να επηρεάζει σημαντικά τη δυναμική του εσωτερικού τμήματος του γαλαξία.
Ο NGC 1232 και ο δορυφόρος γαλαξίας του, ο NGC 1232A, ανήκουν στο Σμήνος γαλαξιών του Ηριδανού, όπως και ο γαλαξίας NGC 1300.
Ο NGC 1232A
Ο NGC 1232A είναι ένας μεγάλος δορυφόρος γαλαξίας του NGC 1232. Του αποδίδεται η ασυνήθιστη κάμψη των σπειροειδών βραχιόνων του NGC 1232.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
NGC 1232 1232 Κατηγορία:Ηριδανός (αστερισμός) Κατηγορία:Γαλαξίες Arp
Κατράκης
Κατράκης (θηλ. Κατράκη) μπορεί να αναφέρεται σε ένα από τα ακόλουθα πρόσωπα:
Μεσαιωνική λογοτεχνία
Η Μεσαιωνική λογοτεχνία αποτελεί έναν ευρύ τομέα, που περιλαμβάνει ουσιαστικά όλα τα γραπτά έργα της Ευρώπης κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, από την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μέχρι τα χρόνια της Αναγέννησης στα τέλη του 15ου αιώνα. Πρόκειται για εκκλησιαστική, αλλά και κοσμική λογοτεχνία. Λόγω του εύρους και της ποικιλίας της, όσον αφορά τη γλώσσα και την περιοχή που αναπτύχθηκε, μελετάται συνήθως όχι ενιαία αλλά ξεχωριστά κι ανάλογα με το είδος της.
Κατράκης
Κατηγορία:Επώνυμα Κατηγορία:Ελληνικά επώνυμα
Μεσαιωνική λογοτεχνία
Γλώσσες
Καθώς τα Λατινικά αποτελούσαν τη γλώσσα της Καθολικής Εκκλησίας, η οποία κυριαρχούσε στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη κι αποτελούσε ουσιαστικά τη μοναδική πηγή εκπαίδευσης, τα Λατινικά ήταν η συνηθέστερη γλώσσα των μεσαιωνικών κειμένων, ακόμα και σε περιοχές της Ευρώπης που δεν εκρωμαΐστηκαν ποτέ. Από την άλλη πλευρά, στην Ανατολική Ευρώπη, μεγάλη ήταν η επιρροή της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, με αποτέλεσμα κυρίαρχες γλώσσες στα γραπτά κείμενα της περιόδου να είναι τα ελληνικά και η Αρχαία εκκλησιαστική σλαβονική. Ο απλός πληθυσμός των διαφόρων περιοχών συνέχισε να χρησιμοποιεί ντόπια ιδιώματα, λογοτεχνικά παραδείγματα των οποίων αποτελούν το Έπος του Μπέογουλφ στα Αρχαία αγγλικά, η Ωδή Νίμπελουνγκ στην Υψηλή Γερμανική γλώσσα, το μεσαιωνικό ελληνικό έπος του Διγενή Ακρίτα και άλλα έργα. Αν κι η εκτεταμένη μορφή των έργων αυτών οφείλεται μάλλον σε κάποιους ανώνυμους ποιητές, αναμφίβολα βασίζονται στις προφορικές παραδόσεις του λαού τους. Οι κελτικές παραδόσεις έχουν επιζήσει, για παράδειγμα, στο έργο Μαμπινόγκιον και στον Αρθουριανό κύκλο.
Ανωνυμία
Ένα αξιοσημείωτο ποσοστό της μεσαιωνικής λογοτεχνίας προέρχεται από ανώνυμους συγγραφείς. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην έλλειψη γραπτών πηγών μιας συγκεκριμένης περιόδου, αλλά και στη διαφορετική ερμηνεία του συγγραφέα εκείνης της εποχής με τα σημερινά δεδομένα. Οι μεσαιωνικοί συγγραφείς συνήθως αφηγούνταν ξανά και ωραιοποιούσαν ιστορίες που είχαν διαβάσει ή ακούσει παρά επινοούσαν νέες. Συνεπώς, η αναφορά του ονόματος ενός συγγραφέα δεν είχε ιδιαίτερη σημασία κι έτσι αγνοούμε τους συγγραφείς πολλών σημαντικών έργων.
Είδη μεσαιωνικής γραφής
thumb|right|Η πρώτη σελίδα του Μπεογούλφ
Εκκλησιαστική γραφή
Η συνηθέστερη λογοτεχνική μορφή των κειμένων που βρίσκονταν στις μεσαιωνικές βιβλιοθήκες ήταν τα εκκλησιαστικά κείμενα, καθώς οι καθολικοί ιερείς ήταν το πνευματικό κέντρο της κοινωνίας του Μεσαίωνα. Θρησκευτικοί συγγραφείς και μελετητές, όπως ο Θωμάς Ακινάτης, συνέγραψαν θεολογικές και φιλοσοφικές πραγματείες, συχνά προσπαθώντας να συμβιβάσουν τις διδαχές των Ελλήνων και Ρωμαίων συγγραφέων και φιλοσόφων με τα εκκλησιαστικά δόγματα. Συνηθισμένο είδος γραφής αποτελούσαν κι οι "βίοι αγίων", που προσέφεραν ενθάρρυνση, αλλά και προειδοποίηση στους αναγνώστες. Από την άλλη πλευρά, τα ποιήματα των Γολιάρδων, συνήθως σατιρικά τετράστιχα, ήταν ένας τρόπος για τη δήλωση της εναντίωσης κάποιων κληρικών απέναντι στην Εκκλησία.
Κοσμική γραφή
Η κοσμική λογοτεχνία της περιόδου αυτής σίγουρα δε συγκρίνεται σε ποσότητα με την εκκλησιαστική λογοτεχνία, αλλά πολλά έργα έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα. Η "ειδυλλιακή αγάπη" αποτελούσε κύριο θέμα στα έργα του 11ου αιώνα, όταν περιπλανώμενοι τροβαδούροι έβγαζαν τα προς το ζην από τα τραγούδια τους.
Στο είδος της κοσμικής λογοτεχνίας περιλαμβάνονται τα επικά ποιήματα της γερμανικής παράδοσης, όπως το Έπος του Μπέογουλφ, τα ηρωικά έπη, όπως το Έπος του Διγενή, που συνδέεται με τα ακριτικά τραγούδια, καθώς και ρομαντικά διηγήματα, που διαφέρουν λόγω της έμφασης που δίνεται στην αγάπη και τον ιπποτισμό παρά στα πολεμικά κατορθώματα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Μεσαιωνικη
Πύρωση
Πύρωση ή φρύξη ονομάζεται η θέρμανση συνήθως ενός πυρίμαχου υλικού ή μεταλλεύματος σε θερμοκρασία μεν υψηλή αλλά χαμηλότερη του σημείου τήξης του. Η πύρωση διαφέρει από τη πυράκτωση από το γεγονός ότι η πρώτη δεν συνοδεύεται με οπτικό φαινόμενο.
Είδη πύρωσης
Γενικά η πύρωση μπορεί να επιτευχθεί είτε χωρίς χημική αντίδραση με συνηθέστερες εφαρμογές σε αφυδάτωση σώματος, ή σε αποσύνθεση μεταλλεύματος, ή ακόμα και στον διαχωρισμό δύο προϊόντων, είτε με παρουσία χημικής αντίδρασης οπότε και λαμβάνει τον αντίστοιχο χαρακτηρισμό όπως:
Πηγή
Κατηγορία:Χημικές αντιδράσεις Κατηγορία:Μεταλλουργία
Δευτέρα Έλευση
200px|μικρογραφία|αριστερά|Αφή κεριών 200px|μικρογραφία|δεξιά|Ένα Adventskranz με αναμμένα κεριά Η Δευτέρα Έλευση (αγγλικά, γερμανικά: advent από τη λατινική adventus / έλευση“ δηλ. η έλευση του Κυρίου) σχετίζεται με το διάστημα των τεσσάρων εβδομάδων πριν τα Χριστούγεννα, κατά το οποίο οι Χριστιανοί προετοιμάζονται για τη Γέννηση του Ιησού Χριστού. Παράλληλα παραπέμπει στην ενανθρώπιση του Κυρίου, αλλά υπενθυμίζει συγχρόνως ότι οι Χριστιανοί πρέπει να περιμένουν και τη δεύτερη έλευση του Ιησού Χριστού (Δευτέρα Παρουσία). Σύμφωνα με την καθολική, αλλά και την ευαγγελική παράδοση με την πρώτη Κυριακή της Advent ξεκινά και το εκκλησιαστικό έτος. Πάρα πολλές οικογένειες στολίζουν τότε το σπίτι τους με ένα χριστουγεννιάτικο στεφάνι με τέσσερα κεριά, το λεγόμενο Adventskranz (γερμ.). Κάθε Κυριακή ανάβουν από ένα, μέχρι τελικά να ανάψουν όλα τα κεριά στο στεφάνι. Πολλά παιδιά αλλά και ενήλικες έχουν ένα χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο, γι' αυτή την περίοδο, που ονομάζεται Adventskalender. Πρόκειται για μια παράδοση που μετράει πάνω από αιώνα.
Κατηγορία:Χριστούγεννα Κατηγορία:Έθιμα
Δημήτριος Βακάλης
Ο Δημήτριος Βακάλης ή Βακαλόγλου (ή Μπακάλογλου, 1900 - 6 Ιουνίου 1989) ήταν Δήμαρχος Κατερίνης από το 1933 ως το 1934 και από το 1952 ως το 1954. Η θητεία του συμπίπτει με μία περίοδο που η Πιερία και η υπόλοιπη Ελλάδα προσπάθησαν να ανορθωθούν και να επουλώσουν τα τραύματα του πρόσφατου Εμφυλίου Πολέμου.
Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1900 στα Κούλα της Μικράς Ασίας, έξω από τη Σμύρνη. Ήρθε στην Κατερίνη κατά το 1925 μαζί με άλλους πρόσφυγες και αργότερα άσκησε το επάγγελμα του παντοπώλη. Την περίοδο της Κατοχής ήταν παρών στην εκτέλεση του Δημάρχου Ξανθόπουλου, με τον οποίο ήταν στενός φίλος. Ο Βακάλης κατάφερε να ξεφύγει και να σωθεί. Ασχολήθηκε ενεργά με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αν και με λίγες γραμματικές γνώσεις.Επί δημαρχίας του κατασκευάστηκε το συντριβάνι στο Δημοτικό Πάρκο και έγιναν διάφορα έργα στην πόλη. Στις εκλογές του 1956 ήταν υποψήφιος με την ΕΡΕ και ο συνδυασμός συγκέντρωσε 17.845 ψήφους συνολικά. Έτσι ο Βακάλογλου εξελέγη βουλευτής. Λίγο μετά τον τερματισμό της θητείας του, συνταξιοδοτήθηκε. Απεβίωσε στην Κατερίνη, τον Ιούνιο του 1989. Ήταν παντρεμένος και απέκτησε 1 γιο και 2 εγγόνια. Το όνομα του Βακάλη έχει δοθεί σε κεντρικό δρόμο της Κατερίνης.
Πηγές
Κατηγορία:Βουλευτές Πιερίας Κατηγορία:Δήμαρχοι Κατερίνης
6 Ήβη
Η Ήβη (λατινικά και διεθνώς: Hebe) είναι ο έκτος κατά σειρά αστεροειδής (μικρός πλανήτης), που ανακαλύφθηκε στις 1 Ιουλίου 1847 από το Γερμανό αστρονόμο Καρλ Λούντβιχ Χένκε, που παρατηρούσε από το Driesen της Πρωσίας. Η Ήβη περιφέρεται περί τον Ήλιο σε μέση απόσταση (μεγάλος ημιάξονας της τροχιάς της) 2,4253 αστρονομικών μονάδων ή 362,8 εκατομμυρίων χιλιομέτρων με περίοδο περιφοράς 3,78 έτη. Η τροχιά της παρουσιάζει εκκεντρότητα e = 0,2013, περιήλιο 1,94 ΑΜ και αφήλιο 2,91 ΑΜ.
Η Ήβη έχει διάμετρο περίπου 186 χλμ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ηβη
Ύμνος της Δημοκρατίας του Καζακστάν
Ο Εθνικός Ύμνος της Δημοκρατίας του Καζακστάν (καζακικά: Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны, μεταγραφή: Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Ánurany, قازاقستان زەسپۋبلىيكاسىنىڭ مەملەكەتتئك أنۇرانى) είναι ο τίτλος του πρώην εθνικού ύμνου του Καζακστάν, ο οποίος υιοθετήθηκε ως ύμνος από το 1992 έως τις αρχές του 2006. Μετά την ανεξαρτησία τον Δεκέμβριο του 1991, η μελωδία του ύμνου της Καζακικής ΣΣΔ, συντεθειμένη από τους Μουκάν Τουλεμπάγιεφ, Γιεβγκένι Μπρουσιλόφσκι και Λατίφ Χαμίντι διατηρήθηκε, και νέοι στίχοι υιοθετήθηκαν το 1992, μετά από έναν μακρύ διαγωνισμό. Οι στίχοι γράφτηκαν από κοινού από τέσσερα άτομα, συμπεριλαμβανομένων της ποιήτριας Νταριμπάγιεβα, μια από τις λίγες γυναίκες που έχουν αναμειχθεί στην συγγραφή εθνικού ύμνου.
Στις 7 Ιανουαρίου, 2006, το "Καζακστάν Μου" (Meniń Qazaqstanym), που γράφτηκε το 1956, υιοθετήθηκε ως νέος εθνικός ύμνος της χώραςμ τροποποιημένους στίχους.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Εθνικά σύμβολα του Καζακστάν
Πέτρος Σούγγαρης
Ο Πέτρος Σούγγαρης (1933-2019 ) ήταν Έλληνας δικηγόρος και πολιτικός, ο οποίος υπηρέτησε ως δήμαρχος Έδεσσας από το 1975 έως το 1989 και βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ από το 1989 έως το 1996.
Πολιτική σταδιοδρομία
Γεννήθηκε στην Έδεσσα και σπούδασε νομικά. Έγινε μέλος του ΠΑΣΟΚ το 1977 και μέλος της Ν.Ε. Πέλλας του κινήματος.
Δήμαρχος
Για πρώτη φορά ήταν υποψήφιος στις δημοτικές εκλογές του 1964 και ήρθε 2ος με 36% έναντι 39% για τον ήδη υπηρετούντα δήμαρχο Γρηγόρη Ιατρόπουλο. Ο τελευταίος εξελέγη δήμαρχος με εσωτερική ψηφοφορία λαμβάνοντας 9 ψήφους έναντι 6 του Πέτρου Σούγγαρη.Από το 1964 έως την χούντα των Συνταγματαρχών, το 1967, διατέλεσε δημοτικός σύμβουλος.
Εξελέγη για πρώτη φορά δήμαρχος Έδεσσας το 1975 από τον 1ο γύρο με τον Προοδευτικό Συνδυασμό Εδεσσαίων, ο πρώτος εκλεγμένος δήμαρχος μεταπολιτευτικά. Επανεξελέγη με ποσοστό 100% το 1978, 60,8% το 1982 (στον 1ο γύρο με έναν νέο συνδυασμό, τη Δημοκρατική Έδεσσα) και με 56,9% στον 2ο γύρο το 1986. Κατά τη δημαρχία του, συνετέλεσε στην ανάπλαση του αστικού ιστού της πόλης.
Βουλευτής
Πριν ενταχθεί στο ΠΑΣΟΚ, ο Σούγγαρης πολιτεύτηκε με την Ένωση Κέντρου - Νέες Δυνάμεις, το 1974, χωρίς να πετύχει να εκλεγεί βουλευτής, μόλις για 600 ψήφους, καθώς έλαβε συνολικά 2.942 ψήφους. Παραιτήθηκε από δήμαρχος στα τέλη του 1988 προκειμένου να συμμετάσχει στις βουλευτικές εκλογές εκείνης της χρονιάς, στις οποίες και εξελέγη βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ, υπηρετώντας στη Βουλή έως το 1996.
Θάνατος
Ο Πέτρος Σούγγαρης απεβίωσε σε ηλικία 86 ετών στις 12 Ιανουαρίου 2019 και κηδεύτηκε από τον ιερό ναό Αγίας Σκέπης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Σουγγαρης Σουγγαρης Σουγγαρης
Κατάλογος θωρηκτών της Γερμανίας
Πρώτο το Γερμανικό Αυτοκρατορικό Ναυτικό και μετά το Kriegsmarine, έφτιαξαν ολόκληρες κλάσεις θωρηκτών από το 1890 μέχρι και τη δεκαετία του 40. Αρχικά, για την άμυνα της Βόρειας Θάλασσας και της Βαλτικής, οι γερμανοί κατασκεύασαν θωρακισμένα πλοία και θωρικτά παράκτιας άμυνας. Όταν όμως το 1888 στο θρόνο ανέβηκε ο Γουλιέλμος Β΄, ξεκίνησε ένα πρόγραμμα μεγάλης επέκτασης του ναυτικού του.
Σιέρα δε Αταπουέρκα
Η Σιέρα δε Αταπουέρκα είναι μια μικρή οροσειρά βόρεια της κοινότητας Ιμπέας δε Χουάρος στην επαρχία Μπούργος της Καστίλης και Λεόν στην Ισπανία. Βρίσκεται ανάμεσα στα Κανταβρικά και τα Ιβηρικά όρη και εκτείνεται από τα βόρεια προς τα νοτιοδυτικά. Χάρη στα εκπληκτικά αρχαιολογικά και παλαιολιθικά ευρήματα που βρέθηκαν εντός της έχει χαρακτηριστεί ως φυσικό καταφύγιο, ως προστατευόμενο πολιτιστικό αγαθό και ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO. Ανάμεσα στα ευρήματα περιλαμβάνονται πολυάριθμα απολιθώματα τα οποία σύμφωνα με τους ερευνητές προέρχονται από τουλάχιστον τρία είδη Homo: Homo antecessor, Homo heidelbergensis και Homo sapiens.
Γεωγραφική τοποθεσία
Η Σιέρα δε Αταπουέρκα περικλείεται από τον ποταμό Αρλανθόν στα νότια, από τον Βένα στα βόρεια και ανατολικά από τη Σιέρα δε λα Δεμάνδα, έναν από τους πρόποδες των Ιβηρικών όρεων. Ανήκει στον αποκαλούμενο διάδρομο της Λα Μπουρέμπα, ένα σημαντικό και ιστορικό περάσματα ανάμεσα στην κοιλάδα του ποταμού Έβρου και τη λεκάνη απορροής του Δούρου. Από πλευράς ορεογραφίας είναι ένας απλός σχηματισμός με υψηλότερο σημείο τα 1079 μέτρα της κορυφής του Σαν Βιθέντε. Συνίσταται από κρητιδικό ασβεστόλιθο και στην επιφάνεια της βρίσκονται δάση δρυών καθώς και χαμηλή βλάστηση όπως δενδρολίβανο, λεβάντα, θυμάρι και φασκόμηλο.
Το πέρασμα της Μπουρέμπα χρησιμοποιούνταν από πάντα ως το κύριο πέρασμα ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ιβηρική χερσόνησο. Όπως προαναφέρθηκε ενώνει τη μεσογειακή κοιλάδα του Έβρου με τη λεκάνη του Δούρου στον Ατλαντικό και βρίσκεται στο δρόμο για τα περάσματα των Πυρηναίων προς την υπόλοιπη Ιβηρική, τόσο προς τα δυτικά (Γαλικία και Πορτογαλία) όσο και προς τα νότια (την καστιλιάνικη Μεσέτα, την Ανδαλουσία και την Εξτρεμαδούρα, τη νότια Πορτογαλία και την Αφρική). Μια από τις σημαντικότερες ρωμαϊκές οδούς διερχόταν από το πέρασμα, ενώ ήταν μέρος της διαδρομής του Αγίου Ιακώβου της Κομποστέλα και από το τέλος του 19ου αιώνα μέρος του δρόμου Ν1 (σήμερα ο αυτοκινητόδρομος A-1).
Γεωλογία
Η Σιέρα αποτελείται από ένα μικρό λόφο-ο οποίος ακολουθεί ένα αντίκλινο που βρίσκεται από κάτω του - φτιαγμένο από ασβεστόλιθο, άμμο και ψαμμίτη θαλασσινής προέλευσης από την άνω κρητιδική περίοδο (ηλικίας 80 με 100 εκατομμυρίων ετών) και καλυπτόμενο από ιζήματα προερχόμενα από τον ποταμό Αρλανθόν, ο οποίος κατά τη διάρκεια της τεταρτογενούς περιόδου δημιούργησε πολλές αλλούβιες αποθέσεις.
Επάνω σε αυτό το αντίκλινο και γύρω από τη Σιέρα βρίσκονται νεότερα υλικά ηπειρωτικής προέλευσης από την τριτογενή περίοδο (ηλικίας ανάμεσα στα 25 και 5 εκατομμύρια έτη). Αποτελούνται από κροκαλοπαγή ασβεστόλιθο και κόκκινο άργιλο από την ολιγόκαινο κάτω από πολλά στρώματα μάργας, άργιλου, γύψου και θυλάκων ασβεστόλιθου και μάργας, χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος της λεκάνης απορροής του Δούρου.
Ανάμεσα στα τέλη της πλειόκαινου και την αρχή της πλειστόκαινου ξεκίνησε να δημιουργείται η κοιλάδα του Αρλανθόν, ο οποίος στο πέρασμα του μέσα από τη Σιέρα σχημάτισε 15 στρώματα ιδιαίτερα ασύμμετρων τεταρτοταγών αναβαθμίδων. Η άνοδος της στάθμης του ποταμού και η δομή από ασβεστόλιθο οδήγησαν στο σχηματισμό ενός καρστικού συμπλέγματος με πολλές σπηλιές, αρκετές από τις οποίες για διάφορους λόγους (καταρρεύσεις, διατμήσεις) απέκτησαν εξωτερικά ανοίγματα. Με το πέρασμα του χρόνου μέσα από αυτά τα ανοίγματα εισήλθαν ποικίλα ιζήματα όπως για παράδειγμα χώμα, σκόνη, γύρη, ζωικά λείψανα ή ακαθαρσίες κ.α. Πολλές φορές τα ανοίγματα κατέρρεαν με αποτέλεσμα οι σπηλιές να σφραγίζονται και τα περιεχόμενα τους να μένουν άθικτα μέχρι να ξαναδημιουργηθεί κάποιο άνοιγμα.
Πρώτες ανασκαφές τον 19ο αιώνα
Οι πρώτες συστηματικές ανασκαφές των καρστικών συστημάτων της Κουέβα Μαγιόρ (μετάφραση: μεγάλο σπήλαιο) έλαβαν χώρα τον 19ο αιώνα. Εξάλλου η σπηλιά ήταν ήδη γνωστή και επισκέψιμη, Το 1963 ο Φελίπε Αρίνιο αιτήθηκε την ιδιοκτησία του σπηλαίου. Πέντε χρόνια αργότερα, το 1968, οι Πέδρο Σαμπάιο και Μαριάνο Θουαθνάβαρ δημοσίευσαν μια λεπτομερή περιγραφή της σπηλιάς, στην οποία περιέγραψαν για πρώτη φορά το Σίμα δε λος Ουέσος (μετάφραση: λάκκος των οστών). Το 1890 για μια ακόμα φορά έγινε αίτηση για μεταλλευτικές δραστηριότητες σε ένα άλλο τμήμα της ''Κουέβα Μαγιόρ. ''Ακολούθησαν διάφορες λεηλασίες και καταστροφές του εσωτερικού του σπηλαίου.
Το σιδηροδρομικό όρυγμα
Προς τα τέλη του 19ου αιώνα σχεδιάστηκε για τις ανάγκες ενός ορυχείου μια σιδηροδρομική γραμμή από τη Σιέρα δε λα Δεμάνδα μέχρι το Μπούργος. Το 1896 η εταιρία The Sierra Company Ltd., η οποία είχε ιδρυθεί πρόσφατα από τον Ρίτσαρντ Πρις Γουίλιαμς, αιτήθηκε άδεια για την κατασκευή μιας γραμμής στενού εύρους από το Μοντερούβιο δε λα Δεμάνδα μέχρι τη Βιγιαφρία, ένα προάστειο του Μπούργος. Η γραμμή προοριζόταν για τη μεταφορά άνθρακα και σιδήρου από τη Σιέρα δε λα Δεμάνδα μέχρι το σημείο ένωσης με τη γραμμή Μπούργος-Μπιλμπάο και από εκεί μέχρι τη βάσκικη πρωτεύουσα. Η κατασκευή των 65 χιλιομέτρων ολοκληρώθηκε το 1901.
Αρχικά η γραμμή δεν προβλεπόταν να περάσει από τη Σιέρα δε Αταπουέρκα. Για άγνωστους λόγους τελικά διήλθε από το νοτιοδυτικό άκρο της, μέσα από ένα βαθύ όρυγμα μήκους μισού χιλιομέτρου και βάθους μέχρι και 20 μέτρων. Το όρυγμα πέρασε μέσα από πολυάριθμες σπηλιές οι οποίες ήταν γεμάτες πλειόκαινα ιζήματα, τα οποία ήρθαν στο φως της μέρας και η διαστρωμάτωση τους έγινε ορατή.
Το 1950 το σιδηροδρομικό όρυγμα χρησιμοποιήθηκε ως λατομείο και ένα μέρος των σιδηροδρομικών κατασκευών καταστράφηκε.
Πρώτες ανασκαφές
thumb|Η είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο του σιδηροδρομικού ορύγματος Το 1964 ο Φρανθίσκο Χορδά Σερδά, καθηγητής της αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκα, ξεκίνησε τις πρώτες ανασκαφές οι οποίες όμως σταμάτησαν σύντομα. Οχτώ χρόνια αργότερα ο σπηλαιολογικός συλλογος Γκρούπο Εσπελεολόχικο Εντελβάις βρήκε την επονομαζόμενη Γκαλερία δελ Σίλεξ (μετάφραση: γαλαρία του πυρίτη), η οποία περιλαμβάνει λείψανα από ταφικές τελετές και τοιχογραφίες της εποχής του χαλκού.
Το 1973 ο Χ. Μ. Απεγιάνιθ ξεκίνησε στην είσοδο της Κουέβα Μαγιόρ την πρώτη από συνολικά έντεκα ανασκαφές.
Κατοπινές έρευνες
Το 1976 ο μηχανικός ορυχείων Τρινιδάδ δε Τόρες Πέρεθ-Ιδάλγο, ο οποίος εκείνη την περίοδο βρισκόταν στην περιοχή για να γράψει τη διδακτορική του διατριβή επάνω στα απολιθώματα από αρκούδες, έφερε στον ανθρωπολόγο Εμιλιάνο Αγκίρε ανθρώπινα λείψανα το οποία είχε βρει σε μια θέση της Σιέρα, το μετέπειτα αποκαλούμενο ''Σίμα δε λος Ουέσος. Το 1980 ξεκίνησαν οι ανασκαφές στη Γκαλερία δελ Σίλεξ ''οι οποίες διήρκησαν πάνω από δέκα χρόνια. Το 1984 ξεκίνησαν και συστηματικές ανασκαφές στο Σίμα δε λος Ουέσος.
Το 1990 ο Αγκίρε συνταξιοδοτήθηκε και επικεφαλής των ανασκαφών ανέλαβε μια ομάδα αποτελούμενη από τους Χουάν Λουίς Αρσουάγα, Χοσέ Μαρία Μπερμούδες δε Κάστρο και Εουδάλδ Καρμπονέλ Ρούρα. Από τότε βρέθηκαν ολδόβια εργαλεία στο έδαφος της Γκράν Ντολίνα (μετάφραση: μεγάλη καταβόθρα). Λίγο αργότερα, το 1992, ανασύρθηκαν διάφορα ανθρώπινα κρανία στο Σίμα δε λος Ουέσος, ανάμεσα τους και το περίφημο κρανίο Νο 5, τα οποία μετέτρεψαν το σύμπλεγμα της Σιέρα Αταπουέρκα σε έναν αρχαιολογικό χώρο παγκόσμιας σημασίας για τη μελέτη της ανθρώπινης εξέλιξης.
Το 1994 και το 1995 ήρθαν στο φως της μέρας ένας σημαντικός αριθμός από πρώιμα λίθινα εργαλεία και ανθρώπινα λείψανα, τα οποία χρονολογήθηκαν στα 800.000 χρόνια, επιβεβαιώνοντας την πρώιμη εποίκιση της Ευρώπης. Στα χρόνια που ακολούθησαν, έρευνες στα ανθρώπινα οστά επιβεβαίωσαν πως στο χώρο γινόντουσαν κανιβαλιστικές τελετές. Αυτή είναι η παλαιότερη ένδειξη κανιβαλισμού στην Ευρώπη. Την περίοδο εκείνη ξεκίνησαν και οι ανασκαφές στο Σίμα δελ Ελεφάντε (μετάφραση: λάκκος του ελέφαντα).
Το 1997 ήταν μια πολύ σημαντική χρονιά για την πορεία των ανασκαφών, γιατί τη χρονιά εκείνη σκιαγραφήθηκε ένα νέο είδος ανθρώπου, ο Homo antecessor. Οι έρευνες αυτές τιμήθηκαν με τα σημαντικότερα ισπανικά επιστημονικά βραβεία, το Βραβείο του Πρίγκηπα της Αστούριας και το Βραβείο Κοινωνικών Επιστημών της Καστίλλης και Λεόν.
Το 1998 επιβεβαιώθηκε πως οι άνθρωποι τα λείψανα των οποίων είχαν βρεθεί στο Σίμα δε λος Ουέσος και θεωρείται πως ανήκουν στον Homo heidelbergensis ήταν ικανοί για αφαιρετικό λογισμό και συμβολικές πράξεις, ενώ είχαν και απορίες μεταφυσικής φύσεως. Το συμπέρασμα αυτό βγήκε από την εύρεση του Εξκάλιμπουρ, ενός αχρησιμοποίητου δίκοπου πέλεκυ φτιαγμένου από πολύτιμη ύλη ο οποίος είχε τοποθετηθεί σε έναν ομαδικό τάφο.
Αρχαιολογικές θέσεις της Σιέρα δε Αταπουέρκα
Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα έγινε η πρώτη ανακάλυψη, η οποία ήταν μια πρώτη ένδειξη για τον αρχαιολογικό πλούτο της περιοχής. Παρόλα αυτά συστηματικές ανασκαφές σε βάθος δεν έγιναν παρά το τελευταίο τέταρτο του 20ού αιώνα, όταν και έγινε προφανές πως επρόκειτο για μια από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές γεωγραφικές περιοχές στην Ευρώπη, παγκόσμιας σημασίας, με ευρήματα που άλλαξαν τις αντιλήψεις για την ιστορία της ανθρωπότητας. Βρέθηκαν λείψανα από μια χρονική περίοδο που εκτείνεται από την πλειστόκαινο (ηλικίας πάνω από ένα εκατομμύριο χρόνια) μέχρι την ολόκαινο (η σημερινή εποχή), τα οποία παρέχουν πληροφορίες για την πανίδα, τη χλωρίδα και το κλίμα των περιόδων αυτών.
Οι αρχαιολογικές θέσεις είναι εξαιρετικές λόγω του πλούτου των απολιθωμάτων τους, την καλή κατάσταση στην οποία βρέθηκαν και την επιστημονική τους σημασία. Τα λίθινα εργαλεία που βρέθηκαν καλύπτουν όλα τα τεχνολογικά στάδια από τις πρωτόλειες μορφές λιθοτεχνίας μέχρι την εποχή του χαλκού. Επίσης βρέθηκε ένα νέο είδος αρκούδας, η Ursus dolinensis.
Στη συνέχεια θα περιγραφούν τα πιο σημαντικά από αυτά τα ευρήματα και συμπεράσματα. Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα ευρήματα στο σιδηροδρομικό όρυγμα (Σίμα δελ Ελεφάντε, Γκαλερία, Γκραν Ντολίνα), καθώς και εκείνα από το καρστικό σύστημα των σπηλαίων Κουέβα Μαγιόρ και Κουέβα δελ Σίλο (μετάφραση: σπήλαιο του σιλό), όπως και αυτά του Πορταλόν (μετάφραση: πύλη), της Γκαλερία δε Σίλεξ και του ''Σίμα δε λος Ουέσος. Στην περιοχή βρίσκεται το Κουέβα ελ Μιραδόρ ''(μετάφραση: σπήλαιο του εξώστη), ένα σπήλαιο στα νότιοανατολικά της Σιέρα το οποίο δεν φαίνεται να συνδέεται άμεσα με το προαναφερθέν καρστικό σύστημα. Επιπλέον στον περιβάλλοντα χώρο βρίσκονται περισσότεροι από 50 χώροι με ευρήματα (όπως η Βάγιε δε λας Ορκίδεας ι Ουνδιδέρο) γύρω από ένα σημαντικό αριθμό μεγάλιθων, τόσο στη Σιέρα όσο και στην ευρύτερη περιοχή.
Σιδηροδρομικό όρυγμα
centre|thumb|660x660px|Γενική άποψη των αρχαιολογικών θέσεων στο σιδηροδρομικό όρυγμα και των προστατευτικών στεγάστρων τους. Από αριστερά: (1) Είσοδος στο όρυγμα (2) Σίμα δελ Ελεφάντε (3) Γκαλερία (4) Γκραν Ντολίνα
Σίμα δελ Ελεφάντε
Η αρχαιολογική θέση του Σίμα δελ Ελεφάντε, γνωστή και ως Τριντσέρα δελ Ελεφάντε (χαράκωμα του Ελέφαντα) βρίσκεται στο σιδηροδρομικό όρυγμα και είναι η πρώτη αρχαιολογική θέση που συναντά κανείς ερχόμενος από τη νότια είσοδο του. Σε σχέση με το καρστικό σύμπλεγμα των Κουέβα Μαγιόρ/Κουέβα δελ Σίλο βρίσκεται στο τέρμα της κάτω γαλαρίας, αλλά η ιζηματολογική σύνδεση ανάμεσα στις δύο τοποθεσίες δεν είναι ξεκάθαρη. Ίσως να υπήρχε μια γαλαρία ύψους 15 μέτρων και πλάτους μέχρι 18 μέτρα. Η προέλευση της ονομασίας του σπηλαίου πάει πίσω στο 2001, όταν ανακαλύφθηκαν κάποια απολιθώματα τα οποία αρχικά θεωρήθηκαν πως προέρχονταν από ελέφαντες. Οι επακόλουθες έρευνες όμως έδειξαν πως ήταν από ρινόκερους. Τελικά κατοπινές ανασκαφές έφεραν στην επιφάνεια τον αστράγαλο ενός ελέφαντα και επομένως επιβεβαιώθηκε η παρουσία ελεφάντων στα απολιθώματα.
Η Σίμα δελ Ελεφάντε είναι η τελευταία από τις αρχαιολογικές θέσεις του σιδηροδρομικού ορύγματος όπου ξεκίνησαν συστηματικές έρευνες. Το βάθους 21 μέτρων στρώμα ιζημάτων της καλύπτει όλες τις περιόδους της ανθρώπινης παρουσίας στη Σιέρα, ξεκινώντας από την πλειστόκαινο. Τα κατώτερα επίπεδα της είναι τα αρχαιότερα της Σιέρα. Βρίσκονται μέχρι και 3,5 μέτρα από το επίπεδο του σιδηροδρομικού ορύγματος και είναι ηλικίας πάνω από ένα εκατομμύριο χρόνια. Σε αυτά τα βάθη βρέθηκαν ζωικά λείψανα μαζί με λίθινα εργαλεία που αποδεικνύουν παρουσία Ανθρωπίνων προγενέστερη αυτής των Homo antecessor / Homo heidelbergensis που βρέθηκαν στη Γκραν Ντολίνα και είναι ηλικίας περίπου 780,000 ετών. Επιπλέον, βρέθηκαν δείγματα από οστά με σημάδια κοπής δίπλα στα λίθινα εργαλεία, τα οποία δίνουν στοιχεία για τις διατροφικές συνήθειες των Ανθρωπίνων. Στα ανώτερα στρώματα του χώρου βρέθηκαν λίθινα εργαλεία της μεσοπαλαιολιθικής περιόδου, τα οποία αποδίδονται στους Νεάντερταλ, μαζί με απολιθώματα από άλογα και ελάφια.
Τον Μάρτιο του 2008 ανακοινώθηκε η εύρεση νέων λειψάνων του Homo antecessor στο Σίμα δελ Ελεφάντε. Πρόκειται για τμήμα της γνάθου ενός ατόμου ηλικίας περίπου 20 ετών και 32 εργαλεία από πυριτόλιθο ολδόβιου τύπου. Χρονολογήθηκε με ηλικία 1,2 εκατομμυρίων ετών και είναι παλαιότερα από τα ευρήματα της Γκραν Ντολίνα. Με δεδομένο πως η ηλικία ακόμα παλαιότερων ευρημάτων στη νότια Γαλλία και τη Νότια Ιταλία αμφισβητείται, τα ευρήματα στο Σίμα δελ Ελεφάντε θεωρούνται τα παλαιότερα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας στην Ευρώπη.
Γκαλερία και Κοβάτσα δε λος Θαρπάθος
left|thumb|280x280px|Άποψη της Γκαλερία Η Γκαλερία ήταν η πρώτη αρχαιολογική θέση στο σιδηροδρομικό όρυγμα που ερευνήθηκε συστηματικά. Είναι μια υπόγεια γαλαρία (Τμήμα TG) από την οποία εξέρχεται μια καμινάδα (Τμήμα ΤΝ). Η είσοδος φαίνεται να βρισκόταν προς τα αριστερά και ονομάζεται Θοβάτσα δε λος Θαρπάθος (μετάφραση: σπηλιά των γρατζουνιών, Τμήμα ΤΖ).
Η καμινάδα, αποτέλεσμα της κατάρρευσης μέρους της στέγης της γαλαρίας, μετατράπηκε σε φυσική παγίδα στην οποία έπεσαν πολλά ζώα (κάποια ίσως σπρωγμένα από κυνηγούς) για να γίνουν θύματα ανθρώπων και άλλων σαρκοφάγων.
Τα ευρήματα της Γκαλερία καλύπτουν μια περίοδο 200.000 έως 400.000 χρόνων. Οι αποθέσεις χωρίστηκαν σε πέντε φάσεις (TGI-TGV), με την ανθρώπινη παρουσία να είναι πιο έντονη στην τρίτη φάση. Σε αυτή τη φάση εντοπίστηκαν 13 στρώματα ανθρώπινης παρουσίας, στα οποία βρέθηκαν ένας σημαντικός αριθμός αχαιλέων λίθινων εργαλείων μαζί με λείψανα από ελάφια, άλογα, και ρινόκερους. Στα οστά των ζώων βρέθηκαν σημάδια από δαγκωματιές από αρκούδες, λιοντάρια, αλεπούδες και λύγκες. Βρέθηκε επίσης ένα τμήμα κρανίου Homo heidelbergensis
Γκραν Ντολίνα (TD)
Η αρχαιολογική θέση της Γκραν Ντολίνα βρίσκονται εντός του σιδηροδρομικού ορύγματος και είναι η πλέον γνωστή μιας και εκεί βρέθηκαν τα πρώτα απολιθώματα τα οποία αργότερα αποδόθηκαν στον ''Homo antecessor. ''Οι αποθέσεις, βάθους 18 μέτρων, έχουν στρωματογραφικά διαχωρισθεί σε έντεκα στρώματα. Καλύπτουν μια περίοδο ηλικίας από 1,000,000 χρόνια (στρώμα TD1) έως 200,000 χρόνια (στρώμα TD11). Στα κατώτερα στρώματα βρέθηκαν λείψανα από σαρκοφάγα ζώα, όπως σμιλόδοντες και στικτές ύαινες (και στις δύο περιπτώσεις τα παλαιότερα γνωστά δείγματα του είδους στην Ευρώπη) καθώς και ένα νέο είδος αρκούδας, πρόγονο της αρκούδας τον σπηλαίων, που ονομάστηκε από το σημείο που βρέθηκε ''Ursus dolinensis. Επίσης όπως και στη Σίμα δελ Ελεφάντε'' βρέθηκαν στο στρώμα TD4 λίθινα εργαλεία ηλικίας πάνω από ένα εκατομμύριο έτη.
Το 1994 βρέθηκαν στο στρώμα TD6 λείψανα τα οποία αργότερα οι ερευνητές που τα βρήκαν θα δήλωναν πως ανήκουν σε ένα νέο ανθρώπινο είδος, τον Homo antecessor. Η μελέτη των οστών που βρέθηκαν εντόπισε χαρακιές οι οποίες είχαν προκληθεί από ανθρώπινα εργαλεία. Οι ερευνητές έβγαλαν το συμπέρασμα πως οι αρχαίοι κάτοικοι της Γκραν Ντολίνα άσκησαν κανιβαλισμό. Στο επόμενο στρώμα, το TD7, είναι ορατή η αλλαγή στο μαγνητικό πεδίο της γης πριν από 780,000 χρόνια, συμβάν που αποτελεί το όριο ανάμεσα στο κατώτερο και το μέσο πλειστόκαινο (αντιστροφή Μπρούν-Ματουγιάμα). Στο στρώμα TD10 βρίσκονται λείψανα από λίθινα εργαλεία, αν και σε υποτυπώδη κατάσταση. Βρέθηκαν και άλλα λείψανα του Homo antecessor, τα οποία υπογραμμίζουν τη σημασία της αρχαιολογικής θέσης.
Σίμα δε λος Ουέσος
Η αρχαιολογική θέση Σίμα δε λος Ουέσος είναι ένας μικρός θάλαμος στον πάτο μιας τρύπας βάθους 13 μέτρων στο χαμηλότερο σημείο του σπηλαίου Κουέβα Μαγιόρ, στο οποίο βρέθηκε ένας μεγάλο αριθμός από οστά ανθρώπων και ζώων. Τα ιζήματα από τη μέσο πλειστόκαινο έχουν διατηρηθεί εξαιρετικά και η ηλικία ενός που χρονολογήθηκε το 2007 προσδιορίστηκε σε πάνω από 600,000 έτη.