cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ιστορία του αναρχισμού
Μεταρρύθμιση και Αναγέννηση
Ωστόσο, ήταν στη Γαλλία που αναπτύχθηκε περισσότερο από κάθε άλλη χώρα η ελευθεριακή σκέψη, ίσως ως αντίδραση στο συγκεντρωτικό τότε κράτος. Συγγραφείς όπως ο Ραμπελαί, ο Ετιέν ντε Λα Μποετί (Discourse on Voluntary Servitude), ο Γκαμπριέλ ντε Φουανί, ο Φρανσουά Φενελόν, και άλλοι, έγραφαν για ένα ουτοπικό κόσμο –ως μεταφορικό σχήμα για να αποφύγουν τη λογοκρισία– αμφισβητώντας την αξία των κυβερνήσεων, ενώ έδειχναν εμπιστοσύνη στην κοινωνία ότι μπορεί να οργανωθεί μόνη της χωρίς άρχοντες. Το αποτέλεσμα του πνευματικού έργου των φιλοσόφων αυτής της εποχής ήταν να εμπνεύσουν τον Διαφωτισμό του 18ου αιώνα, παρόλο που υπήρχαν λίγοι και σχετικά άγνωστοι φιλόσοφοι με πρωτόλειες αναρχικές ιδέες.
Από τον Διαφωτισμό ως και τον 18ο αιώνα
Την ίδια εποχή με τη Γαλλική Επανάσταση, ο Ουίλιαμ Γκόντγουϊν θεμελίωνε τις αντιεξουσιαστικές ιδέες στη Βρετανία. Ο Γκόντουϊν δημοσίευσε το έργο του «Έρευνα πάνω στην Πολιτική δικαιοσύνη και η επίδραση της στη γενική Αρετή και Ευτυχία» στο οποίο αναδείκνυε τον καταστροφικό ρόλο που ενέχει η κυβέρνηση. Ο Γκόντουϊν επηρεάστηκε από τις ιδέες του Edmund Burke και θεωρείται ως ο ιδρυτής του «φιλοσοφικού αναρχισμού», σύμφωνα με τον οποίο οι κυβερνήσεις έχουν στον πυρήνα τους βλαπτικό χαρακτήρα για την κοινωνία, ενώ υποστήριζε πως η Λογική θα απελευθέρωνε τον κόσμο.
Πιερ-Ζοζέφ Προυντόν και Μαξ Στίρνερ
Ο Προυντόν θεωρείται ο ιδρυτής του μοντέρνου αναρχικού κινήματος, με το ριζοσπαστικό του έργο «Τι είναι ιδιοκτησία» (Qu'est-ce que la propriété), το οποίο εκδόθηκε το 1840. Η απάντηση του στην ερώτηση «Τι είναι ιδιοκτησία» είναι ακόμη πιο γνωστή: «Η ιδιοκτησία είναι κλοπή». H θεωρία του Προυντόν, ο μουτουαλισμός, απορρίπτει το κράτος, τον καπιταλισμό και τον κομμουνισμό, καλεί δε σε μία συνεργατική κοινωνία όπου τα άτομα θα σχηματίζουν ελεύθερες ενώσεις με βάση την αμοιβαιότητα. Οι μουτουαλιστές έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην Πρώτη Διεθνή, ιδιαίτερα στα δύο πρώτα συνέδρια, ωστόσο, καθώς ο αναρχοκομμουνισμός κέρδιζε έδαφος, η επιρροή των μουτουαλιστών μειωνόταν. Στην Αμερική πάντως, ο μουτουαλισμός βρήκε γόνιμο έδαφος ανάμεσα στους Ατομικιστές στο τέλος του 19ου αιώνα.
Το 1845, στη Λα Κορούνια της Ισπανίας, ο Ramón de la Sagra ίδρυσε το αναρχικό περιοδικό El Porvenir, το οποίο εμπνεόταν από τις ιδέες του Προυντόν και συνέβαλλε στην ανάπτυξη του φεντεραλιστικού κινήματος που εμφανίστηκε το 1860. Ο Καταλανός πολιτικός Πι υ Μαργκάλ ήταν ο κύριος μεταφραστής των έργων του Προυντόν στα Ισπανικά, και τo 1873, όταν έγινε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα πρόεδρος της Ισπανίας, προσπάθησε να εφαρμόσει μερικές από τις ιδέες του και να προωθήσει ένα αποκεντρωμένο σύστημα διοίκησης.
Μία μορφή του ατομικίστικου αναρχισμού, ο εγωιστικός αναρχισμός, εμφανίστηκε στη Γερμανία, με τον Μαξ Στίρνερ να είναι ο πιο γνωστός υπέρμαχος του. Έγραψε το βιβλίο «Ο Μοναδικός και η ιδιοκτησία του» το 1844, το οποίο θεωρείται θεμελιώδες έργο της συγκεκριμένης φιλοσοφίας. Σύμφωνα με τον Στίρνερ, ο μόνος περιορισμός των δικαιωμάτων του ατόμου είναι η στέρηση της δυνατότητας του να αποκτά ό,τι επιθυμεί χωρίς να λαμβάνει υπόψιν Θεό, Κράτος ή Ηθική. Για τον Στίρνερ, τα δικαιώματα ήταν «φαντάσματα στο μυαλό» και η Κοινωνία δεν υπάρχει, υπάρχει μόνο το Άτομο που είναι η πραγμάτωση τους. Ο Στίρνερ υποστήριζε τις «Ενώσεις εγωιστών», δηλαδή μέλη τα οποία εθελοντικά συμμετέχουν για να πραγματοποιηθεί μία πράξη την οποία επιθυμούν. Ο Στίρνερ πρότεινε αυτή τη μορφή οργάνωσης ως εναλλακτική στη θέση του κράτους. Οι εγωιστές αναρχικοί ισχυρίζονται πως ο εγωισμός θα δημιουργήσει γνήσιες και αυθόρμητες ενώσεις μεταξύ των ατόμων.
Ο Ατομικίστικος αναρχισμός στις ΗΠΑ
Ήδη από τον 18ο αιώνα, οι ιδέες υπέρ της ελάχιστης κυβέρνησης ακουγόταν από τους πρώτους προέδρους των ΗΠΑ, και είχαν αρκετή απήχηση στον αμερικανικό λαό. Η κατεύθυνση του αναρχισμού, κυρίως στις ανατολικές πολιτείες, ήταν προς τον Ατομικισμό, χωρίς ωστόσο να γίνεται κριτική στον καπιταλισμό. Αντιθέτως, υιοθετήθηκε μία προυντονική στάση, θεωρώντας ότι η ιδιοκτησία εγγυάται την αυτονομία του ατόμου. Χαρακτηριστικό των αμερικάνων αναρχικών του 19ου αιώνα, πέρα από τον Ατομικισμό, ήταν και ο Υπερβατισμός. Προεξέχων αυτής της κίνησης ήταν ο Θόρω. Ο αναρχοατομικιστής Μπέντζαμιν Τάκερ καθόρισε περαιτέρω το αμερικανικό κίνημα με το περιοδικό Liberty, ενώ στη σκιά του αμερικάνικου αναρχοατομικισμού αναπτύχθηκε ο αναρχοχριστιανισμός. Σοσιαλεπαναστάτες μετανάστες από την κεντρική Ευρώπη ίδρυσαν το International Working People's Association, ενώ μια άλλη ομάδα στο Σαν Φρανσίσκο αποτελούμενη από Αμερικάνους δημιούργησε μυστική κοινότητα. Τα αιματηρά γεγονότα του 1886 στα οποία πρωταγωνίστησαν οι αναρχικοί του Σικάγο, έκαναν το κίνημα γνωστό σε όλη τη χώρα. Ωστόσο, σύντομα παραγκωνίστηκαν, όταν συνδέθηκαν με την τρομοκρατική βία.
Ο αμερικάνικος Αναρχοατομικισμός έδινε ιδιαίτερη σημασία στη σεξουαλική απελευθέρωση και τα γυναικεία δικαιώματα· σημειωτέον ότι εκείνη την εποχή αρκετοί νόμοι σχετικοί με το σεξ έκαναν διακρίσεις κατά των γυναικών.
Η Πρώτη Διεθνής και ο αναρχοκολλεκτιβισμός
Στην Ευρώπη, μετά τις επαναστάσεις του 1848 ακολούθησε σκληρή καταστολή. To 1864 σχηματίστηκε η Διεθνής Ένωση Εργατών (ή αλλιώς Πρώτη Διεθνής), ενσωματώνοντας διαφορετικά επαναστατικά ρεύματα, συμπεριλαμβανομένων των Γάλλων οπαδών του Πιερ-Ζοζεφ Προυντόν. H Διεθνής έγινε σύντομα σημαντική οργάνωση. Ο Καρλ Μαρξ αναδύθηκε ως ηγέτης της, αλλά οι οπαδοί του μουτουαλισμού που ήταν αντίθετοι με τον κρατικό σοσιαλισμό του Μαρξ, υπερασπίστηκαν την αποχή από τις πολιτικές εκλογικές διαδικασίες, και ήταν υπέρ της μικροϊδιοκτησίας. Το 1868, μετά την ανεπιτυχή συμμετοχή τους στη Λίγκα της Ειρήνης και της Ελευθερίας, ο Μπακούνιν και οι σύντροφοι του εντάχθηκαν στην Πρώτη Διεθνή. Συντάχθηκαν με ομάδες των φεντεραλιστών σοσιαλιστών της Διεθνούς οι οποίες υποστήριζαν την επαναστατική ανατροπή του κράτους και την κολλεκτιβοποίηση της περιουσίας. Στην αρχή συνεργαζόταν με τους μαρξιστές για να προωθήσουν μια πιο επαναστατική γραμμή στη Διεθνή. Τελικά προέκυψαν δυο πόλοι, με τους Μαρξ και Μπακούνιν ως κεντρικά πρόσωπα αναφοράς.
Το 1872, στο Συνέδριο της Χάγης, το διεθνές εργατικό κίνημα διασπάστηκε, όταν οι Μπακούνιν και Μαρξ συγκρούστηκαν. O Μαρξ κατηγόρησε τον Μπακούνιν ότι προσπαθούσε να πάρει τον έλεγχο της Διεθνούς με δόλιους τρόπους, με αποτέλεσμα ο Μπακούνιν να εκδιωχθεί από τη Διεθνή. Οι αναρχικοί που έφυγαν ίδρυσαν νέα διεθνή ομοσπονδία με έδρα το Saint-Imier. Πέρα όμως από τις προσωπικές κατηγορίες, υπήρχαν και ιδεολογικές διαφορές:
Ο Μπακούνιν χαρακτήριζε τις ιδέες του Μαρξ συγκεντρωτικές και προέβλεψε πως αν ένα μαρξιστικό κόμμα ερχόταν στην εξουσία, οι ηγέτες του απλά θα αντικαθιστούσαν την άρχουσα τάξη εναντίον της οποίας έδωσαν μάχη. Παρόλο που ο Μαρξ πέρασε τη γραμμή του στο παγκόσμιο εργατικό κίνημα, σύμφωνα με τον Πήτερ Μάρσαλ, δικαιώθηκαν οι προβλέψεις του Μπακούνιν για την καταπιεστική φύση των κομμουνιστικών κρατών, για τον μιλιταρισμό και τη νέα άρχουσα τάξη, η οποία θα εμφανιζόταν. Ο Μπακούνιν, από την άλλη, είχε εκφραστεί υπέρ μιας «αόρατης δικτατορίας». Σύμφωνα με τον Μάρσαλ, ο Μπακούνιν, διεφθαρμένος από την αγάπη για την εξουσία, απέτυχε να καταλάβει ότι οι κίνδυνοι της δικτατορίας του Μαρξ ήταν εφαρμοστέοι και στη δική του δικτατορία, η οποία κατά τη γνώμη του ίδιου συγγραφέα, θα μπορούσε να είναι περισσότερο τυραννική.
Αναρχοσυνδικαλισμός
Η βασική αρχή του αναρχοκομμουνισμού, ότι οι εργατικοί αγώνες προηγούνται των πολιτικών, ανάγεται στο έργο του Προυντόν και ήταν το ζήτημα που οδήγησε στο σχίσμα της Πρώτης Διεθνούς, καθώς ο Μπακούνιν επέμενε σε ένα αυτόνομο εργατικό κίνημα. Από αυτό το σχίσμα προήλθαν ομάδες που αποτέλεσαν τους προπομπούς του αναρχοσυνδικαλισμού. Το Σικάγο ήταν το κέντρο του αμερικάνικου αναρχικού κινήματος από τον 19ο αιώνα λόγω του μαζικής μετανάστευσης Ευρωπαίων πολιτών. Την Πρωτομαγιά του 1886, οργανώθηκε γενική απεργία σε πολλές αμερικανικές πολιτείες με κύριο αίτημα την καθιέρωση του οκταώρου. Οι αναρχικοί, παρότι θεώρησαν το αίτημα ρεφορμιστικό, συμμετείχαν στην απεργία. Η κατάσταση οξύνθηκε δραματικά στις 3 και 4 Μαΐου. Στις 3 Μαΐου ξέσπασαν ταραχές, όταν απεργοσπάστες επιχείρησαν να διασπάσουν τη γραμμή των απεργών και δύο εργάτες σκοτώθηκαν αφότου οι αστυνομικοί άνοιξαν πυρ εναντίον του πλήθους. Στις 4 Μαΐου, οι αναρχικοί οργάνωσαν πορεία στην πλατεία του Σικάγο Haymarket Square. Μία βόμβα ρίχτηκε από ένα σοκάκι. Στον πανικό που ακολούθησε, η αστυνομία άνοιξε πάλι πυρ στοχεύοντας το πλήθος αλλά ακούσια και άλλους αστυνομικούς. Επτά αστυνομικοί και τουλάχιστον τέσσερις εργάτες σκοτώθηκαν. Οκτώ αναρχικοί, άμεσα ή έμμεσα συνδεδεμένοι με τους διοργανωτές συνελήφθησαν κατηγορούμενοι για δολοφονία αστυνομικών. Οι συλληφθέντες έγιναν διεθνώς διάσημοι ανάμεσα στις τάξεις του εργατικού κινήματος. Τέσσερις από αυτούς εκτελέστηκαν και ένας πέμπτος αυτοκτόνησε στο κελί του. Τα γεγονότα έγιναν γνωστά ως Υπόθεση Χέιμαρκετ, και αποτέλεσε πλήγμα για το εργατικό κίνημα στον αγώνα για την καθιέρωση του 8ώρου. Το 1890, μία δεύτερη απόπειρα αυτή τη φορά με διεθνή εμβέλεια, υπέρ της καθιέρωσης του οκταώρου έλαβε χώρα. Η εκδήλωση είχε ως δευτερεύων σκοπό να τιμηθεί η μνήμη των εργατών που σκοτώθηκαν κατά τα προηγούμενα γεγονότα. Αν και δεν υπήρχε πρόθεση επανάληψης της εκδήλωσης, από την επόμενη χρονιά καθιερώθηκε ως ημερομηνία εορτασμού των εργατών, ενώ διεθνώς κατοχυρώθηκε ως αργία.
H Confederation Generale du Travail (CGT) ήταν μια από τις πιο μεγάλες συνδικαλιστικές οργανώσεις της Ευρώπης με σημαντικές επιρροές από τον αναρχισμό. H CGT ήταν μια οργάνωση λαϊκής βάσης και αποτέλεσε πρόσφορο έδαφος για επαναστατικές ιδέες, ενώ η δομή της αντιγράφηκε από αντίστοιχες ευρωπαϊκές οργανώσεις. Μετά το 1914, η οργάνωση στράφηκε προς τον ρεφορμισμό.
To 1907, το Διεθνές Αναρχικό Συνέδριο του Άμστερνταμ συγκέντρωσε αντιπροσώπους από σχεδόν κάθε Ευρωπαϊκή χώρα, τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Λατινική Αμερική. Το κεντρικό θέμα συζήτησης αφορούσε τη σχέση μεταξύ αναρχισμού και συνδικαλισμού. Ο Ερρίκο Μαλατέστα και ο Πιέρ Μονάτ διαφώνησαν για αυτό το ζήτημα, καθώς ο τελευταίος αντιλαμβανόταν τον συνδικαλισμό ως επαναστατικό και πίστευε πως μέσω αυτού θα δημιουργούνταν οι συνθήκες για κοινωνική επανάσταση, ενώ ο Μαλατέστα δεν θεωρούσε τον συνδικαλισμό ικανό για κάτι τέτοιο. Πίστευε πως το συνδικαλιστικό κίνημα ήταν ρεφορμιστικό και ακόμα περισσότερο συντηρητικό, χαρακτηρίζοντας ως κατ' ουσία αστικό και αντιεργατικό το φαινόμενο των επαγγελματιών συνδικαλιστών. Ο Μαλατέστα προειδοποίησε ότι οι συνδικαλιστικοί στόχοι διαιώνιζαν τον ίδιο τον συνδικαλισμό, ενώ οι αναρχικοί πρέπει να έχουν την Αναρχία ως τελικό τους σκοπό, και συνεπώς να απέχουν από οποιαδήποτε μεθοδολογία αντίθετη στην επίτευξη αυτού του σκοπού.
Η Ιβηρική Ομοσπονδία Αναρχικών (Federación Anarquista Ibérica) ήταν η πρώτη σημαντική αναρχοσυνδικαλιστική ένωση, σε μία χώρα όπου οι αναρχικές ομοσπονδίες διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο. Η πιο μεγάλη ήταν η Εθνική Ομοσπονδία Εργατών (CNT: Confederación Nacional del Trabajo), η οποία ιδρύθηκε το 1910. Πριν τη δεκαετία του 1940, η CNT ήταν η σημαντικότερη δύναμη της εργατικής τάξης έχοντας προσελκύσει 1,58 εκατομμύρια μέλη και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην Ισπανική Επανάσταση του 1936. Η CNT εντάχθηκε στη Διεθνή Ένωση Εργατών, μία ομοσπονδία αναρχοσυνδικαλιστικών σωματείων που ιδρύθηκε το 1922. Η λάμψη της CNT έδωσε ώθηση στον αναρχοσυνδικαλισμό της Λατινικής Αμερικής. Η Federación Obrera Regional Argentina έφτασε τα 250.000 μέλη ξεπερνώντας της σοσιαλδημοκρατικές ενώσεις.
Προπαγάνδα δια της πράξης και Ιλλεγκαλισμός
Προπαγάνδα δια της πράξης, δηλαδή η χρήση βίας για να επιτευχθούν οι πολιτικοί στόχοι, χρησιμοποιήθηκε από ένα περιθωριακό μεν τμήμα, το οποίο όμως είχε μεγάλη επίδραση. Εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1880 και διατηρήθηκε για περίπου τέσσερις δεκαετίες. Ήταν η εποχή που οι αναρχικοί αντιμετώπιζαν την κρατική καταστολή και οι επαναστάτες απομονωνόταν. Στη Γαλλία πραγματοποιήθηκαν ορισμένες βομβιστικές επιθέσεις και δολοφονίες, Η διαβόητη σειρά νόμων lois scélérates το 1894 συνέβαλε στην εγκατάλειψη αυτών των πρακτικών, αν και η ίδια η κρατική καταστολή του εργατικού κινήματος αρχικά, ίσως να έπαιξε έναν ρόλο για αυτές τις ενέργειες. H διάλυση του γαλλικού σοσιαλιστικού κινήματος σε πολλές μικρότερες ομάδες, η καταστολή της Παρισινής Κομμούνας του 1871, η εκτέλεση και ο εξορισμός αρκετών συντρόφων, οδήγησαν στην ατομικίστικη πολιτική προσέγγιση και δράση. Όμως, ο πιο σημαντικός παράγοντας φαίνεται πως ήταν τα γραπτά των Μπακούνιν και Σεργκέι Νετσάγιεφ, οι οποίοι προσπαθούσαν να ξεκινήσουν την επανάσταση το συντομότερο δυνατόν. Η μοντέρνα εποχή, με την εκβιομηχανοποίηση και την ακραία αδικία που υπήρχε εκείνο το καιρό συνέβαλαν με τη σειρά τους.
Αυτός που έκανε διάσημη τη φράση «προπαγάνδα δια της πράξης» ήταν ο Paul Brousse, ιατρός και δραστήριος ακτιβιστής ο οποίος επιθυμούσε μια βίαιη εξέγερση. Ο Γιόχαν Μοστ στις ΗΠΑ προπαγάνδιζε υπέρ της πράξεων βίας ως εκδίκηση προς τους αντιεπαναστάτες «... επειδή κηρύττουμε όχι μόνο τη δράση για τη δράση, αλλά και τη δράση ως προπαγάνδα». Οι Ρώσοι αντισυνδικαλιστές και αναρχοκομμουνιστές μετά το 1905 χρησιμοποίησαν τρομοκρατικές μεθόδους και παράνομες δράσεις (π.χ. απαλλοτριώσεις) στον αγώνα τους. Πλήθος ηγετών κρατών δολοφονήθηκαν ή υπήρξαν απόπειρες κατά της ζωής τους από αναρχικούς. Το 1901, ο αναρχικός Λέων Τσόλγκος δολοφόνησε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ουίλλιαμ ΜακΚίνλεϊ. H Έμμα Γκόλντμαν, η οποία θεωρήθηκε ύποπτη για συμμετοχή, υποστήριξε τον Τσόλγκος και έλαβε αρνητική δημοσιότητα. Η Γκόλντμαν υποστήριξε επίσης τον Αλεξάντερ Μπέρκμαν (αναρχικός, ο οποίος προσπάθησε να σκοτώσει έναν επιχειρηματία), καθώς θεωρούσε πως αυτές οι πράξεις βίας δεν συγκρίνονται με τη συνδυασμένη βία του κράτους και του κεφαλαίου. Στην Ευρώπη, ο Ραβασόλ, ο Μαριούς Ζακόμπ, ο διανοούμενος Εμίλ Ανρί και η πολύ πιο ακραία συμμορία Μποννό ήταν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Στη Ρωσία, η Ναρόντναγια Βόλια (Λαϊκή Θέληση) δολοφόνησε τον Τσάρο το 1881 και κέρδισε λαϊκό έρεισμα. Ο ιλλεγκαλισμός, δηλαδή παράνομες πράξεις όπως ένοπλες ληστείες, εμφανίστηκαν κυρίως μέσα στο γαλλικό ατομικιστικό κίνημα, το οποίο τις αποδέχτηκε σαν ηθικές πράξεις που «παίρνουν πίσω» την ιδιοκτησία, η οποία δεν άνηκε ηθικά στους καπιταλιστές.
Η προπαγάνδα δια της πράξης, όχι μόνο δεν κατάφερε να ξεκινήσει μία επανάσταση, αντίθετα, παρόλο που ήταν σημαντική (αν και μειοψηφική) έδωσε στον Αναρχισμό κακό όνομα, περιθωριοποιώντας τον περαιτέρω. Εγκαταλείφθηκε, στο μεγαλύτερο βαθμό, από τους αναρχικούς με την έναρξη του νέου αιώνα.
Ευρωπαϊκός ατομικισμός και η επίδραση του στις τέχνες
O ευρωπαϊκός ατομικισμός έχει τις ρίζες του στα έργα του Ουίλιαμ Γκόντγουιν και του Μαξ Στίρνερ. Πολλοί καλλιτέχνες, ποιητές και συγγραφείς οι οποίοι ενδιαφέρονταν για την έννοια της ελευθερίας, εξέτασαν διαφορετικές πτυχές του αναρχισμού. Οι αναρχοατομικιστές ενδιαφέρονταν περισσότερο για την προσωπική ανάπτυξη, προκαλώντας τα τότε κοινωνικά ήθη και διατυπώνοντας αιτήματα για σεξουαλική απελευθέρωση, ενώ απέφευγαν να ασχοληθούν με κοινωνικούς αγώνες.
Ο αναρχισμός στην αλλαγή του αιώνα αναμφίβολα προσέλκυσε αρκετούς μποέμ ατομικιστές, και για ένα διάστημα εξελίχθηκε σε ευρύ πολιτιστικό κίνημα. Ιμπρεσιονιστές και μετα-ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι προσελκύθηκαν από την ιδέα του αναρχισμού, με κυρίαρχη μορφή τον Καμίλ Πισαρό, ο οποίος εγκαταστάθηκε στο Βέλγιο προκειμένου να αποφύγει τις διώξεις των αναρχικών από την Πολιτεία. Ορισμένοι συγγραφείς του ρεύματος του μοντερνισμού παρουσίασαν αναρχικές τάσεις, όπως ο Ερρίκος Ίψεν και ο Τζέιμς Τζόυς, δημιουργώντας έτσι την εντύπωση πως «ο μοντερνισμός μπορεί να κατανοηθεί ως μια αισθητική πραγμάτωση της αναρχικής πολιτικής».
Ο Ντανταϊσμός αναπτύχθηκε από ατομικιστές που επιθυμούσαν να χρησιμοποιήσουν την τέχνη για να επιτύχουν «ολοκληρωτική ελευθερία». Ο ντανταϊσμός επηρέασε και άλλα κινήματα, όπως ο Σουρεαλισμός και πολλοί οπαδοί του ντανταϊσμού συμμετείχαν στην εξέγερση του Βερολίνου το 1918. Ένα από τα κύρια αναρχο-ατομικιστικά περιοδικά στη Γαλλία, το L’Anarchie, ιδρύθηκε το 1905.
Στάση των αναρχικών στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο
Οι αναρχικοί στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο συντάχθηκαν κυρίως με την αντιπολεμική πλευρά, αν και υπήρξε ένα κομμάτι που ζητούσε να ληφθεί θέση υπέρ του πολέμου, με προεξάρχοντα τον Κροπότκιν. Ο Κροπότκιν ύστερα από το 1905 ζητούσε να υπάρξει προετοιμασία για τον διαφαινόμενο πόλεμο εναντίον της Γερμανίας – για αυτό με το ξέσπασμα των συγκρούσεων το 1914 διακήρυξε δημόσια την υποστήριξη του στις δυνάμεις της Αντάντ.
Το Μάρτιο του 1915, 35 αναρχικές προσωπικότητες (Μαλατέστα, Μπέρκμαν) με εντυπωσιακή εμβέλεια κύρους αλλά και από πολλά έθνη, υπέγραψαν το αντιπολεμικό «Διεθνές αναρχικό μανιφέστο για τον πόλεμο», το οποίο ανέφερε πως ο πόλεμος ήταν προϊόν ενός συστήματος που εκμεταλλευόταν τους εργάτες και επαναδιατύπωνε τη διάθεσή τους για αγώνα κατά του κράτους. Αντίθετα, το 1916 ο Κροπότκιν μαζί με άλλες εξέχουσες αναρχικές προσωπικότητες –κυρίως Γάλλοι– (Ζαν Γκραβ, Christian Cornelissen) υπέγραψαν το «Μανιφέστο των 16», στο οποίο υποστήριζαν τη νίκη της Ρωσίας και των συμμαχικών της δυνάμεων εναντίον της Γερμανίας. Το αναρχικό κίνημα διασπάστηκε επίσης στην Αγγλία, όπως και στην Αμερική. Και στις δύο χώρες, η πιο διαδεδομένη αναρχική θέση ήταν αυτή εναντίον του πολέμου. Στη Γερμανία, ο Erich Mühsam ανέστειλε (πιθανόν) υπό πίεση τη λειτουργία του αναρχικού περιοδικού Kain, επικαλούμενος πατριωτικούς λόγους. Στη Γαλλία, οι περισσότεροι αναρχικοί στήριξαν τον πόλεμο.
Επαναστατικό κύμα
Οι Φερντινάντο Νικόλα Σάκο και Μπαρτολομέο Βαντσέτι ήταν Ιταλοί μετανάστες στις ΗΠΑ, οι οποίοι υποστήριζαν την ένοπλη αναρχική εξέγερση. Συνελήφθησαν για συμμετοχή σε αιματηρή ληστεία και καταδικάστηκαν για τη δολοφονία δύο ατόμων το 1920. Ύστερα από μία αμφιλεγόμενη δίκη, εκτελέστηκαν στις 23 Αυγούστου 1927. Η γενική αίσθηση μετά τον θάνατο τους ήταν ότι καταδικάστηκαν λόγω των πολιτικών τους πεποιθήσεων και εκτελέστηκαν αδίκως. Παρά τις διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν σε όλο τον κόσμο για την υπόθεση των δύο αναρχικών, τα επόμενα χρόνια ο αναρχισμός ως κίνημα ξεθώριασε στις ΗΠΑ.
Οι αναρχικοί συμμετείχαν στην Πρώτη Ρωσική επανάσταση του 1905 και παρά την αποτυχία της, ο αναρχοσυνδικαλισμός έγινε μετρήσιμο μέγεθος στη Ρωσία. Οι αναρχικοί συμμετείχαν επίσης στη Φεβρουαριανή και την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917 δίπλα στους μπολσεβίκους, με αρκετό ενθουσιασμό αρχικά. Μάλιστα ο Λένιν είχε εγκωμιάσει τους αναρχικούς. Oι αντιρρήσεις τους όμως για την κατεύθυνση της επανάστασης εμφανίστηκαν αρκετά νωρίς, όπως όταν εκδήλωσαν την αντίθεσή τους στο σύνθημα «όλη η εξουσία στα Σοβιέτ». Έτσι οι μπολσεβίκοι στράφηκαν κατά των αναρχικών και άλλων αριστερών, από την άλλη η δικτατορία του προλεταριάτου ήταν ασύμβατη με της ελευθεριακές ιδέες των αναρχικών, οπότε η περίοδος συνεργασίας μεταξύ αναρχικών και μπολσεβίκων δεν κράτησε για μεγάλο διάστημα. H σύγκρουση εντάθηκε το 1921 κατά τη διάρκεια της Εξέγερσης της Κροστάνδης, την οποία η νέα κυβέρνηση έπνιξε στο αίμα. Οι αναρχικοί στην κεντρική Ρωσία φυλακίστηκαν, κατέφυγαν στην παρανομία, ή εντάχθηκαν στους Μπολσεβίκους. Οι αναρχικοί από την Πετρούπολη και τη Μόσχα κατέφυγαν στην Ουκρανία. Στην Ουκρανία, κατά τον ιστορικό Μάρσαλ, η «ελεύθερη περιοχή» απλωνόταν σε 4 εκατοντάδες τετραγωνικά μίλια, είχε πληθυσμό περίπου 7 εκατομμυρίων κατοίκων και οργανώθηκε με βάση τις αναρχικές ιδέες. Οι αναρχικοί που είχαν πολεμήσει στον εμφύλιο κατά των Λευκοφρουρών, πολέμησαν στη συνέχεια κατά των Μπολσεβίκων, των Ουκρανών εθνικιστών, και των Γερμανών - Αυστριακών μετά τη Συνθήκη του Μπρεστ - Λιτόφσκ. H αντίσταση του Επαναστατικού εξεγερσιακού Στρατού της Ουκρανίας, η οποία είχε ως καθοδηγητή τον Νέστορ Μαχνό, κατάφερε να οργανώσει μία αναρχική κοινωνία στην περιοχή, η οποία άντεξε ως τον Αύγουστο του 1921, όταν συνετρίβη από τον Κόκκινο Στρατό.
Η Έμμα Γκόλντμαν και ο Αλεξάντερ Μπέρκμαν ήταν από τους πρώτους που εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για την πολιτική των Μπολσεβίκων και την καταστολή της εξέγερσης της Κροστάνδης, πριν εγκαταλείψουν τη Ρωσία. Κατέγραψαν και οι δύο τις εμπειρίες τους, ενώ σύμφωνα με τα λεγόμενα τους, οι προβλέψεις του Μιχαήλ Μπακούνιν για τις συνέπειες μιας Μαρξιστικής εξουσίας, ότι δηλαδή οι εξουσιαστές του νέου «σοσιαλιστικού» κράτους θα γινόντουσαν η νέα αριστοκρατία, αποδείχτηκαν αληθινές. Ο Πιότρ Κροπότκιν, σε ένα «Μήνυμα για τους Εργάτες της Δύσης», έγραφε για τον λανθασμένο δρόμο που είχε ακολουθηθεί προς τον σοσιαλισμό, ο οποίος ήταν καταδικασμένος να αποτύχει. Απογοητευμένοι από την πορεία των γεγονότων, οι Γκόλντμαν και Μπέρκμαν έφυγαν από την ΕΣΣΔ το 1921, το έτος που πέθανε ο Κροπότκιν. Το 1925, ο αναρχισμός απαγορεύτηκε από το Μπολσεβικικό καθεστώς. H νίκη των μπολσεβίκων στην Οκτωβριανή επανάσταση στάθηκε εμπόδιο στην ανάπτυξη των αναρχικών διεθνώς, γιατί αρκετοί εργάτες και ακτιβιστές έβλεπαν τους μπολσεβίκους ως παράδειγμα προς μίμηση. Κομμουνιστικά κόμματα αναπτύχθηκαν, εκτοπίζοντας αναρχικά ή άλλα σοσιαλιστικά κινήματα. Στη Γαλλία και τις ΗΠΑ για παράδειγμα, μέλη βασικών συνδικαλιστικών οργανώσεων (όπως η CGT και IWW) τις εγκατέλειψαν και εντάχθηκαν στην Κομιντέρν.
Μετά την κατάρρευση του αναρχισμού στη νεοσύστατη Σοβιετική Ένωση, δύο αναρχικά ρεύματα προέκυψαν. Το ένα ήταν οι πλατφορμιστές, το οποίο δημιουργήθηκε από μια ομάδα Ρώσων εξορίστων (Ντέλο Τρουντά) συμπεριλαμβανομένου τον Νέστορ Μαχνό. Ο κεντρικός τους στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένα μη ιεραρχικό κόμμα, το οποίο θα οργάνωνε τις δυνάμεις των αναρχικών στη βάση της συλλογικής ευθύνης και μεθόδου δράσης. Υποστήριζαν πως η έλλειψη οργάνωσης ήταν ο βασικός λόγος που ο αναρχισμός απέτυχε και η πλατφόρμα ευελπιστούσε πως θα παρείχε μία στρατηγική για την ταξική πάλη, όπως είχαν εισηγηθεί οι Μπακούνιν και Κροπότκιν παλιότερα. Στον αντίποδα, εμφανίστηκε μια δεύτερη τάση από αναρχικούς που θεωρούσαν ότι η πλατφόρμα είχε αρκετές ομοιότητες με τις δομές των κομμάτων. Ο Βολίν, ο πιο γνωστός αντίπαλος αυτής της δομής, υποστήριξε τον συνθετικό αναρχισμό.
Στο κύμα επαναστάσεων της περιόδου 1917-23, οι αναρχικοί συμμετείχαν σε διαφορετικό βαθμό κάθε φορά. Στη γνωστή ως Γερμανική Επανάσταση του 1918-19, στη Βαυαρική Σοβιετική Δημοκρατία, οι αναρχικοί Γκούσταβ Λαντάουερ και Erich Mühsam ανέλαβαν σημαντικές θέσεις στο επαναστατικό κομμουνιστικό συμβούλιο. Στην Ιταλία, η συνδικαλιστική ένωση Unione Sindacale Italiana, η οποία πλησίαζε στην αναρχία, είχε μισό εκατομμύριο μέλη, και έπαιξε σημαντικό ρόλο στα γεγονότα γνωστά ως biennio rosso και settimana rosa (κόκκινη εβδομάδα). Κατά την κόκκινη εβδομάδα, η μοναρχία παραλίγο να πέσει.
Στο Μεξικό, στις αρχές της δεκαετίας του 1910 ιδρύθηκε το Mexican Liberal Party, και εξαπέλυσε μία σειρά από επιθέσεις που οδήγησαν σε κατάληψη μεγάλης περιοχής στην Baja California υπό την καθοδήγηση του αναρχοκομουνιστή Ρικάρδο Φλόρες Μαγόν, με το σύνθημα Tierr a y Libertad (Γη και Ελευθερία). Το περιοδικό Regeneracion που εξέδιδε, είχε σημαντική κυκλοφορία και, υπό την επιρροή του Μαγόν, αρκετοί εργάτες στράφηκαν στον αναρχοσυνδικαλισμό. Ενέπνευσε επίσης το κίνημα Ζαπάτα στο Μεξικό.
H άνοδος του φασισμού
Οι πρώτες συγκρούσεις μεταξύ αναρχικών και φασιστών σημειώθηκαν στην Ιταλία. Οι Ιταλοί αναρχικοί έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην αντιφασιστική δράση με την οργάνωση Arditi del Popolo (AdP), η οποία ήταν δυνατή κυρίως σε περιοχές με αναρχική παράδοση. Κατάφεραν μερικές επιτυχίες, όπως για παράδειγμα την εκδίωξη των μελανοχιτώνων από την Πάρμα τον Αύγουστο του 1922. Η AdP μεγάλωσε, όταν το Ιταλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα συμφώνησε με τους φασίστες το επονομαζόμενο «πακέτο ειρήνευσης». Στην AdP συνυπήρχαν προλετάριοι, αναρχικοί, κομμουνιστές ακόμη και σοσιαλιστές. Αριθμούσε 20 χιλιάδες μέλη σε 144 τμήματα. Ο Ιταλός βετεράνος αναρχικός Luigi Fabbri, ήταν ένας από τους πρώτους που κατέκριναν τον φασισμό, περιγράφοντας τον ως «προληπτική αντεπανάσταση». Οι Ιταλοί αναρχικοί Gino Lucetti και Anteo Zamboni παραλίγο να καταφέρουν να δολοφονήσουν τον Μπενίτο Μουσολίνι. Σύμφωνα με τον ιστορικό της αναρχίας Goodway, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου Ιταλοί αναρχικοί δημιούργησαν διάφορες αντιστασιακές οργανώσεις. Στη Γαλλία, όταν ακροδεξιές ομάδες ήταν στα πρόθυρα της πρόκλησης εξέγερσης τον Φεβρουάριο του 1936, οι αναρχικοί διχάστηκαν ως προς τη δημιουργία ενιαίου μετώπου με άλλες δυνάμεις (οργανώσεις και κόμματα) ενάντια σε αυτή την εξέλιξη.
Στη Γερμανία, οι Ναζί συνέτριψαν τον αναρχισμό μόλις κατέλαβαν την εξουσία. Πέρα από την Ισπανία, πουθενά αλλού το αναρχικό κίνημα δεν κατάφερε να προβάλει σθεναρή αντίσταση στα φασιστικά καθεστώτα της Ευρώπης.
Η ισπανική επανάσταση
Η Ισπανική Επανάσταση του 1936 ήταν η πρώτη και μόνη φορά που ο Ελευθεριακός κομμουνισμός έφτασε κοντά στο να πραγματωθεί ή πραγματώθηκε σε κάποιον βαθμό. Βασίστηκε στο ισχυρό αναρχικό κίνημα της Ισπανίας, με παράδοση από τον 19ο αιώνα. Διάφορες αναρχικές ομάδες είχαν μαζική λαϊκή στήριξη, ιδίως στη Βαρκελώνη, την Αραγονία, την Ανδαλουσία, τη Λεβάντε και αλλού. Ο αναρχισμός στην Ισπανία εκφράστηκε αρχικά μέσω του συνδικαλισμού, με την ίδρυση της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εργατών (CNT) το 1910. Η CNT διακήρυξε πως ο στόχος της ήταν μία ελευθεριακή κομμουνιστική κοινωνία, και οργάνωνε απεργίες σε όλη την Ισπανία. Λίγο αργότερα, το 1927, ιδρύθηκε η Ιβηρική Αναρχική Ομοσπονδία (FAI), με σκοπό να διατηρήσει την CNT σε έναν γνήσια αναρχικό δρόμο, καθώς ο δικτάτορας Μιγέλ Πρίμο ντε Ριβέρα προσπάθησε να διαλύσει τα εργατικά κινήματα. Το 1931 ανακηρύχθηκε η Δεύτερη Ισπανική Δημοκρατία, και ήρθε στην εξουσία μία Ρεπουμπλικανική-Σοσιαλιστική συμμαχία. Παρ' όλα αυτά, η καταπίεση του εργατικού κινήματος συνεχιζόταν, διαψεύδοντας τις προσδοκίες της CNT (ιδίως όσων πίστευαν στη σταδιακή προσέγγιση της αναρχίας). Η FAI απέκτησε περισσότερο έλεγχο μέσα στην CNT.
Το 1936, το Λαϊκό Μέτωπο (ένας εκλογικός σχηματισμός με αριστερό ιδεολογικό προσανατολισμό) κέρδισε τις εκλογές με τη ψήφο της βάσης των αναρχικών, όμως μερικούς μήνες αργότερα η Δεξιά επιχείρησε να καταλάβει πραξικοπηματικά την εξουσία με τη βοήθεια του στρατού, προκαλώντας τον Ισπανικό Εμφύλιο πόλεμο (1936–1939). Ως αντίδραση στη στρατιωτική επέμβαση, το κίνημα των εργατών και αγροτών, το οποίο εμπνεόταν από τον αναρχισμό και υποστηριζόταν από ένοπλους επαναστάτες, πήρε τον έλεγχο σε μεγάλο μέρος της Ισπανίας και κολλεκτιβοποίησε τη γη. Ο στόχος αυτός επετεύχθη είτε αυθόρμητα, είτε με τη χρήση τρομοκρατίας, σφαγές αντιπάλων και ιδιοκτητών μεγάλων εκτάσεων και χαρακτηριζόταν από τοπικιστικές τάσεις σε συνδυασμό με την έλλειψη μια συνεκτικής δομής μεταξύ των κολλεκτίβων. Στην επαρχιακή Αραγονία, η οικονομία κολλεκτιβοποιήθηκε σχεδόν στο σύνολό της (επιχειρήσεις, αγροτικές φάρμες, μέσα παραγωγής) το χρήμα καταργήθηκε, ενώ οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης βελτιώθηκαν. Τα χωριά διοικούνταν από εργατικές συνελεύσεις με αμεσοδημοκρατικό τρόπο, χωρίς να αναγκάζουν τους ανθρώπους να συμμετέχουν. Το αναρχοφεμινιστικό γκρουπ Ελεύθερες γυναίκες είχε ενεργό ρόλο στην κοινωνική μεταμόρφωση της Βαρκελώνης· οι έμφυλοι ρόλοι άλλαξαν σε κάποιο βαθμό. Ο αναρχικός τύπος καλούσε σε βία εναντίον των Φασιστών. Αναρχικές μονάδες πολιτοφυλακής της τάξης των 2.000-3.000 ατόμων ήταν στην πρώτη γραμμή της μάχης, πολεμούσαν χωρίς στρατιωτική πειθαρχία ή ιεραρχία, και παρά τις ελλείψεις σε στρατιωτικά υλικά είχαν και σημαντικές επιτυχίες. Όμως οι στρατιωτικές αποτυχίες οδήγησαν τους ηγέτες των αναρχικών να αλλάξουν την οπτική τους και να αποδεχτούν την στρατικοποίηση των πολιτοφυλάκων.
Οι αναρχικοί της CNT-FAI ήρθαν αντιμέτωποι με ένα σημαντικό δίλημμα μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος του Ιουλίου του 1936. Ή θα συνέχιζαν τον πόλεμο κατά του κράτους, ή θα ένωναν τις δυνάμεις τους με αντιφασιστικές αριστερές δυνάμεις και θα σχημάτιζαν κυβέρνηση. Επέλεξαν το δεύτερο, και ως τον Νοέμβρη του 1936 τέσσερα μέλη της CNT-FAI έγιναν μέλη της κυβέρνησης του Francisco Largo Caballero. Αιτιολογήθηκε από την CNT-FAI ως ιστορική αναγκαιότητα καθώς υπήρχε πόλεμος, όμως άλλοι αναρχικοί διαφώνησαν, τόσο για λόγους αρχής όσο και σαν κίνηση τακτικής. Το Νοέμβριο του 1936, η αναρχοφεμινίστρια Federica Montseny ανέλαβε υπουργός Υγείας, η πρώτη γυναίκα υπουργός στην ιστορία της Ισπανίας. Κατά τη διάρκεια της Ισπανικής Επανάστασης οι αναρχικοί έχαναν συνεχώς έδαφος στη σκληρή κόντρα που είχαν με το Ισπανικό Κομμουνιστικό Κόμμα, το οποίο έλεγχε τη διανομή της μοναδικής στρατιωτικής βοήθειας που παρέχονταν από την ΕΣΣΔ. Οι ένοπλες δυνάμεις της κυβέρνησης κατέστειλαν τις κολεκτίβες και καταδίωξαν, τόσο τους φιλοτροτσκιστές κομμουνιστές (κυρίως μέλη του POUM) όσο και αναρχικούς. Ο Ιταλός αναρχικός Καμίλο Μπερνέρι κατατάχτηκε ως εθελοντής στον πόλεμο εναντίον του Φράνκο, και δολοφονήθηκε στη Βαρκελώνη. Η πολιτική άποψη του Μπερνέρι ήδη από το 1936 ήταν ότι "το μόνο δίλλημα είναι νίκη εναντίον του Φράνκο μέσω επαναστατικού πολέμου ή ήττα", άποψη η οποία γιγαντώθηκε και οδήγησε στα γεγονότα του Μαΐου του 1937 στην Ισπανία. Οι μυστικοί πράκτορες της ΕΣΣΔ προσπαθούσαν να εγκαταστήσουν ένα καθεστώς τρόμου. Παρά την καταστολή, οι ηγέτες της CNT-FAI εξακολούθησαν να προωθούν τη συνεργασία με τη Δημοκρατική Κυβέρνηση λόγω του πολέμου. Τελικά, από το 1938 οι δυνάμεις της CNT και της FAI διασπάστηκαν, με τους ηγέτες της CNT να δηλώνουν ότι ο πόλεμος είχε χαθεί. Κύκνειο άσμα των Ισπανών αναρχικών ήταν η συμμετοχή τους στο ένοπλο κίνημα στρατιωτικών εναντίον της κυβέρνησης του Χουάν Νεγρίν ώστε μεταξύ άλλων να τιμωρήσουν τους κομμουνιστές για τις πράξεις τους, αλλά και να αποδράσει από τον εθνικιστικό στρατό η ηγεσία της CNT που βρισκόταν στη Μαδρίτη, με στόχο να συνθηκολογήσουν.
O Γαλλικός Μάης του 1968
Ένα κύμα διαδηλώσεων ξέσπασε στη Γαλλία τον Μάη του 1968, όταν στην εξουσία βρισκόταν η δεξιά κυβέρνηση του Σαρλ Ντε Γκολ. Παρότι οι αναρχικοί είχαν ελάχιστο ρόλο, τα γεγονότα του Μάη είχαν σημαντικό αντίκτυπο στον αναρχισμό. Οι διαδηλώσεις ήταν μαζικές, οργανωμένες αυθόρμητα από τη βάση, με τους συμμετέχοντες να πλησιάζουν το ένα εκατομμύριο. Επιτροπές με αντιεξουσιαστικές τάσεις δημιουργήθηκαν σε πανεπιστήμια, λύκεια και γειτονιές, ενώ ακούγονταν συνθήματα που απηχούσαν ελευθεριακές ιδέες. Όταν οι διαμαρτυρίες άρχισαν να εξαπλώνονται, το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα καταδίκασε τους διαδηλωτές. Αν και το πνεύμα των γεγονότων έτεινε περισσότερο προς τον ελευθεριακό κομμουνισμό, ορισμένοι συγγραφείς έκαναν σύνδεση με τον Αναρχισμό. Το κύμα των διαδηλώσεων κόπασε μόλις δόθηκε αύξηση 10% στους μισθούς και προκηρύχθηκαν εθνικές εκλογές. Οι πέτρες των οδοστρωμάτων του Παρισιού έκρυβαν τελικά μόνο μερικές ρεφορμιστικές νίκες.
Μετά τα γεγονότα του 1968 εμφανίστηκαν οι καταστασιακοί. Το κύριο επιχείρημα τους ήταν ότι η ζωή είχε μετατραπεί σε «θέαμα» λόγω της διαβρωτικής δράσης του καπιταλισμού. Διαλύθηκαν το 1972. Η δεκαετία του 1960 είδε επίσης την ανάπτυξη του αναρχοφεμινισμού. O αναρχοφεμινισμός επιτίθενταν στο κράτος, τον καπιταλισμό και την πατριαρχία, ενώ ήταν οργανωμένος με αποκεντρωμένο τρόπο. Καθώς η περιβαλλοντική κρίση μεγάλωνε, ο Μάρεϋ Μπούκτσιν εξέλιξε την αναρχική σκέψη. Στη Θεωρία του για την κοινωνική οικολογία, ισχυρίζεται ότι ορισμένες κοινωνικές τακτικές και προτεραιότητες απειλούν τη ζωή στη Γη, ανιχνεύνοντας την αιτία αυτών των πρακτικών στην κοινωνική καταπίεση. Η κύρια προσθήκη του στην αναρχική φιλοσοφία ήταν ο ελευθεριακός κοινοτισμός – μία πρόταση για συμμετοχή των ανθρώπων σε πολιτικούς αγώνες, σε αποκεντρωμένα ομοσπονδιακά χωριά ή πόλεις.
Σύγχρονος αναρχισμός
Στα τέλη του 20ού αιώνα, το Μεξικό έζησε ακόμη μία εξέγερση. Οι Ζαπατίστας πήραν τον έλεγχο μιας μεγάλης περιοχής στην επαρχία Τσιάπας. Οργανώθηκαν με βάση ένα αυτόνομο, αυτοκυβέρνητο μοντέλο, το οποίο έχει αρκετά κοινά με τον αναρχισμό, εμπνέοντας νεαρούς αναρχικούς στη Δύση.
Μία άλλη περιοχή χωρίς κρατικό έλεγχο η οποία έχει συνδεθεί με τον αναρχισμό, είναι η Κουρδική περιοχή της Ροζάβα στη βόρεια Συρία. Αναδύθηκε κατά τη διάρκεια του Συριακού Εμφυλίου πολέμου και βασίστηκε στις ιδέες του Μπούκτσιν για ελευθεριακό κοινοτισμό και κοινωνική οικολογία σε ένα κοσμικό πλαίσιο, με σεβασμό στο γεγονός ότι ο πληθυσμός της περιοχής προερχόταν από διαφορετικά έθνη. Η Τσιάπας και η Ροζάβα έχουν τον ίδιο στόχο· να δημιουργήσουν ελευθεριακές κοινότητες, ακόμη κι αν είναι περικλεισμένες από κρατικές οντότητες.
Ο Αναρχισμός ανέπτυξε μεγαλύτερη βάση και επιρροή ως μέρος του αντιπολεμικού, αντικαπιταλιστικού κινήματος. Η Maia Ramnath περιέγραψε τα κοινωνικά κινήματα που απλά εφαρμόζουν αναρχικό τρόπο οργάνωσης (χωρίς καθοδηγητές, άμεση δημοκρατία κλπ) ως αναρχικά με μικρό «α», ενώ τις παραδοσιακές μορφές αναρχισμού με κεφαλαίο «Α». Οι αναρχικοί έγιναν περισσότερο γνωστοί με τη συμμετοχή τους στις διαδηλώσεις κατά του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου στο Σιάτλ το 1999, και της Συνόδου των G8 το 2001 στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ως μέρος του κινήματος κατά της παγκοσμιοποίησης. Μερικές ομάδες αναρχικών ενεπλάκησαν σε καταστροφές περιουσιών και βίαιες αντιπαραθέσεις με την αστυνομία. Σε αυτές τις δράσεις, πρωταγωνιστικό ρόλο είχε το Μαύρο Μπλοκ. Άλλες τακτικές οργανώσης στη σύγχρονη περίοδο αποτελούν διάφορες ομάδες υπεράσπισης ατομικών δικαιωμάτων και ο διαδικτυακός ακτιβισμός.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αναρχισμος
Σταύρος Μπένος
Ο Σταύρος Μπένος (30 Δεκεμβρίου 1947) είναι Έλληνας τοπογράφος-μηχανικός και πολιτικός. Υπήρξε Δήμαρχος Καλαμάτας (1978-1990), Βουλευτής του Νομού Μεσσηνίας (1990-2004) και της Β' Αθήνας (2004-2007), υφυπουργός Πολιτισμού κατά την τελευταία Κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου και υπουργός Πολιτισμού, υπουργός Αιγαίου και υφυπουργός Δημόσιας Διοίκησης επί πρωθυπουργίας Κώστα Σημίτη. Με πρωτοβουλία του ιδρύθηκαν τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ).
Έχει επουδάσει στο Τμήμα Αγρονόμων Τοπογράφων της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ.
Σήμερα είναι πρόεδρος του σωματείου «ΔΙΑΖΩΜΑ», μιας Κίνησης Πολιτών που κύριο στόχο έχει την προστασία και την ανάδειξη των αρχαίων θεάτρων. Eίναι παντρεμένος με την Ευτυχία Σερέτη και έχει δύο παιδιά, την Κασσιανή και τον Θοδωρή.
Δήμαρχος Καλαμάτας
Το 1978 εξελέγη δήμαρχος Καλαμάτας και επανεξελέγη άλλες δύο φορές στις εκλογές του 1982 και 1986. Έγινε γνωστός για το έργο που επιτέλεσε ως δήμαρχος, περίοδο στην οποία κατάφερε να ανοικοδομήσει την πόλη αλλά και να αλλάξει τον χαρακτήρα της μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1986. Η προσπάθεια πολεοδομικής ανασυγκρότησης της Καλαμάτας βραβεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πολεοδόμων (για την πρότυπη και ανθρωποκεντρική πολεοδομική ανάταξη της Καλαμάτας), και από την EuropaNostra (για τη Διάσωση και ανάδειξη των μνημείων της πόλης).
Μεταξύ άλλων, κατά τη θητεία του, ίδρυσε τη Δημοτική Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης (ΔΕΠΑΚ) με Ωδείο, τμήματα χορού, εικαστικών κ.τ.λ., όπως και το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Καλαμάτας. Ακόμη συνέβαλε στην διάσωση του πολιτιστικού κτιριακού πλούτου της πόλης, την αποκατάσταση και ανάδειξή του. Ο Δήμος απέκτησε - είτε με παραχώρηση από το Δημόσιο είτε με αγορά από ιδιώτες - 15 από τα καλύτερα νεοκλασικά κτίρια της πόλης που σήμερα στεγάζουν σημαντικές διοικητικές και πολιτιστικές λειτουργίες του Δήμου.
Στον τομέα της Ποιότητας Ζωής προώθησε, το Σχέδιο Πόλης, που μείωσε σημαντικά τους συντελεστές δόμησης. Με βάση τις προτάσεις του Σχεδίου Πόλης, δρομολογήθηκαν μεγάλα έργα, όπως το Πάρκο του Ο.Σ.Ε. στο κέντρο της πόλης, η μαρίνα στη δυτική παραλία, η καθιέρωση δακτυλίου στο κέντρο της πόλης, η νέα είσοδος της πόλης, η κάλυψη του ποταμού Νέδοντα και η δημιουργία 700 θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων, αθλητικών χώρων, ευρύτατη ζώνη πρασίνου κ.ο.κ.
Υπουργείο Πολιτισμού
Ο Σταύρος Μπένος υπήρξε υφυπουργός Πολιτισμού την περίοδο Σεπτέμβριος 1995 - Ιανουάριος 1996, και στη συνέχεια υπουργός Πολιτισμού μέχρι Σεπτέμβριο του 1996. Μεταξύ άλλων, στη διάρκεια της θητείας του:
Υπουργός Αιγαίου
Ως Υπουργός Αιγαίου (Φεβρουάριος 1999 - Απρίλιος 2000) πρότεινε ειδικές νησιωτικές πολιτικές και έθεσε σε εφαρμογή τρία επιχειρησιακά προγράμματα: Στον κρίσιμο τομέα των μεταφορών στο Αιγαίο: Διαβλέποντας τη μεγάλη σημασία των νέων τεχνολογιών για το νησιωτικό χώρο έθετε σε εφαρμογή το πρόγραμμα "ΣΧΕΔΙΑ" ( ένα πρόγραμμα τηλεκπαίδευσης για τη βοήθεια των παιδιών των δημοτικών σχολείων των μικρών νησιών και των απομονωμένων περιοχών) και έθεσε σε λειτουργία πλωτό, πλήρως εξοπλισμένο ιπτάμενο δελφίνι, το οποίο υποστηρίζει πρόγραμμα τηλε-ιατρικής και επισκέπτεται σε τακτά χρονικά διαστήματα τα μικρά νησιά και τις απομονωμένες περιοχές παρέχοντας ιατρική κάλυψη.Ταυτόχρονα κατάρτισε επιχειρησιακά προγράμματα για την απασχόληση, τον πρωτογενή τομέα, τον τουρισμό, την προστασία του περιβάλλοντος.
Υφυπουργός Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης
Οι κυριότερες από τις αλλαγές αυτές περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα «Ποιότητα για τον Πολίτη» και καθιέρωσαν νέους κανόνες εξυπηρέτησης του πολίτη, που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων: Στη διάρκεια της δεύτερης θητείας του ως Υφυπουργός στο ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. (Οκτώβριος 2001 - Ιούλιος 2003) προχώρησε στην ίδρυση και λειτουργία περίπου 1.000 Κέντρων Εξυπηρέτησης του Πολίτη (ΚΕΠ) απ' άκρη σε άκρη σε όλη τη χώρα. Τα ΚΕΠ αποτελούν μια καινοτομία στο χώρο της Δημόσιας Διοίκησης υιοθετώντας τη φιλοσοφία της «υπηρεσίας μιας στάσης».
Πρόκειται για πλήρη υποκαταστήματα του κράτους, κέντρα ολοκληρωμένων συναλλαγών που εξυπηρετούν τους πολίτες με μια απλή επίσκεψη για όλες τις υποθέσεις τους με το Κράτος, δηλαδή για περισσότερες από 1.000 διοικητικές πράξεις. Το τελικό όραμα για τα ΚΕΠ συνοψίζεται στα εξής Με τα ΚΕΠ η δημόσια διοίκηση αναβαθμίστηκε ουσιαστικά και μεταλλάχτηκε σε διοίκηση στόχων και αποτελεσμάτων. Αυτό αποτυπώνεται στην κοινή γνώμη, όπως μετρήθηκε από έρευνα της εταιρείας VPRC, που διενεργήθηκε το διάστημα 10-11/2005 σε δείγμα 6.000 ατόμων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής, το 94% των ερωτηθέντων εκφράζουν θετική γνώμη ως προς την αποτελεσματικότητα των ΚΕΠ, ποσοστό πρωτοφανές για τη Δημόσια Διοίκηση.
Επιτροπή Ανασυγκρότηση Εύβοιας
Μετά την μεγάλη πυρκαγιά που έκαψε μεγάλο μέρος της βόρειας Εύβοιας, ο Σταύρος Μπένος τέθηκε επικεφαλής της Επιτροπής Ανασυγκρότησης Εύβοιας. Το Στρατηγικό Σχέδιο (MasterPlan) παραδόθηκε στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στις 16 Ιανουαρίου 2023.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες τοπογράφοι Κατηγορία:Δήμαρχοι Καλαμάτας Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΠΑΣΟΚ Κατηγορία:Βουλευτές Μεσσηνίας Κατηγορία:Βουλευτές Β΄ Αθηνών Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Πολιτισμού Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Πολιτισμού Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Αιγαίου Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης
Νικόλαος Καρατζάς
Ο Νικόλαος Καρατζάς βόδας (1737-1784) από τον Οίκο των Καρατζά ήταν μεγάλος διερμηνέας της Υψηλής Πύλης (1777-82) και αργότερα πρίγκιπας της Βλαχίας (1782-83). Η οικογένειά του καταγόταν από το Φανάρι της Κωνσταντινούπολης. Ήταν γιος του Κωνσταντίνου σπαθάριου (hatman) και της Ζαφείρας Σούτσου. Το 1777 διαδέχθηκε τον Κωνσταντίνο Μουρούζη ως μεγάλος διερμηνέας (dragoman) της Υψηλής Πύλης. Το 1782 τον διαδέχθηκε ο Μιχαήλ Σούτσος.
Έπειτα ορίστηκε πρίγκιπας (voivoda) της Βλαχίας (1782-1783) στη θέση του Αλεξάνδρου Υψηλάντη. Ως ηγεμών μερίμνησε με νομικές διατάξεις για τη δημόσια υγιεινή, τον καθαρισμό των καπνοδόχων, τον έλεγχο των καφενείων, των ξενώνων και των οδών. Για να μην υπάρχουν εξεγέρσεις από τη φορολογική πολιτική του, απαγόρευσε τη μεταφορά όπλων και στολών χωρίς εξουσιοδότηση. Εισήγαγε την έκδοση διαβατηρίου, ώστε να ελέγχεται η είσοδος των ξένων και να εξορίζονται οι δυσαρεστημένοι. Το 1783 τον διαδέχθηκε ο Μιχαήλ Σούτσος.
Ο γιος του δεύτερου εξαδέλφου του Ιωάννης Καρατζάς έγινε επίσης πρίγκιπας της Βλαχίας (1812-18).
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε την Ταρίτσα Μιχαλοπούλου και είχε τα εξής τέκνα:
Κατηγορία:Οικογένεια Καρατζά
Εθνική Ελλάδας (χόκεϊ επί χόρτου ανδρών)
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αθλητισμός στην Ελλάδα Κατηγορία:Χόκεϊ επί χόρτου στην Ελλάδα Κατηγορία:Εθνικές αθλητικές ομάδες της Ελλάδας
Αλτηρία
Η αλτηρία (λατινική και επιστημονική ονομασία Halteria), είναι γένος από πλαγκτονικούς μικροοργανισμούς, που ανήκουν στα βλεφαριδωτά και ζουν σε γλυκά νερά σε όλη τη Γη. Είναι σχετικώς εύκολο να εντοπισθούν εξαιτίας της αφθονίας τους και της χαρακτηριστικής συμπεριφοράς τους. Παρατηρήσεις αλτηρίας πιθανώς χρονολογούνται από τον 17ο αιώνα, δηλαδή μπορεί να είναι από τους πρώτους μικροοργανισμούς που ανακαλύφθηκαν, αμέσως μετά την εφεύρεση του μικροσκοπίου.
Σήμερα η αλτηρία ταξινομείται ως γένος που υπάγεται στη δική του ομώνυμη τάξη βλεφαριδωτών, τα Halteriida, και τη δική του οικογένεια, τις αλτηριίδες. Τα είδη της αλτηρίας υπάρχουν το καθένα σε δύο διαφορετικές μορφές, την τροφική και την εγκυστωμένη, περιγραφόμενα συνήθως στην πρώτη από τις δύο. Ταυτοποιούνται από τη μοναδική τους κίνηση με «άλματα», στην οποία οφείλουν και την ίδια την ονομασία τους. Αυτή η κίνηση καθίσταται εφικτή χάρη σε μια σειρά άκαμπτων θυσάνων από λεπτές νηματοειδείς βλεφαρίδες, που κινούνται συντονισμένα και επιτρέπουν έτσι στον οργανισμό να κινηθεί απότομα με μεγάλη ταχύτητα προς τα πίσω.
Οι αλτηρίες είναι ετερότροφοι οργανισμοί και σημαντικοί καταναλωτές βακτηρίων στα ενδιαιτήματά τους, ενώ αποτελούν οι ίδιες τροφή κυρίως μετάζωων. Μια πρόσφατη ερευνητική εργασία χαρακτηρίζει είδη αλτηρίας ως τους πρώτους ταυτοποιημένους ως «ιοφάγους» οργανισμούς, δηλαδή οργανισμούς που μπορούν να τρέφονται με ιούς. Τα κύτταρα της αλτηρίας έχουν προσεγγίστικά σχήμα θόλου και, εκτός από τους θυσάνους, φέρουν ένα «περιδέραιο» βλεφαρίδων γύρω από το στοματικό άνοιγμα. Αυτές οι βλεφαρίδες χρησιμεύουν τόσο για τη λήψη τροφής, όσο και για τη μετακίνηση του οργανισμού-κυττάρου. Ο σημαντικός οικολογικός ρόλος που διαδραματίζουν οι αλτηρίες, καθώς και ο μοναδικός τρόπος μετακινήσεώς τους, καθιστούν το γένος Halteria ενδιαφέρον για διάφορες μελέτες της πρωτιστολογίας.
Πηγές
Αλτερια
Ιερά Μονή Θάρρι
Η μονή δεσπόζει σε έναν λόφο, ανάμεσα στο πυκνό καταπράσινο δάσος. Η ομορφιά του τόπου προσφέρει γαλήνη και ηρεμία στον επισκέπτη· γεγονός που καταδεικνύεται από την εξής χαρακτηριστική φράση: «Όποιος δεν επήγε στο Θάρρι, τον κόσμο δεν εχάρει».
Ο ναός, στη μορφή που σώζεται σήμερα, χρονολογείται στη βυζαντινή περίοδο και πιο συγκεκριμένα στον 12ο/13ο αιώνα. Πέρα από το καθολικό της μονής που είναι αφιερωμένο στον αρχάγγελο Μιχαήλ, στον περιβάλλοντα χώρο υπάρχουν τα παρεκκλήσια του αγίου Ελευθερίου, του αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή και του αγίου Νεκτάριου. Στις μέρες μας, στο κοινόβιο της μονής διαβιεί μια ανδρική αδελφότητα μοναχών με ηγούμενο τον αρχιμανδρίτη Νεκτάριο Πόκια.
Ετυμολογία ονόματος
Άλλη ερμηνεία λέει πως η λέξη Θάρρι προέρχεται από την προτροπή του αρχάγγελου «Θάρσει, θα γίνεις καλά» καθώς η προστακτική του ενεστώτα του αρχαίου ρήματος είναι θαρρῶ/θαρσῶ<θάρρει (= έχε θάρρος).
Δυο άλλες ερμηνείες, πιο σύγχρονες αναφέρουν: η μια, πως το όνομα Θάρι αποτελεί εξέλιξη της λέξης λιθάρι, ερμηνεία που συνδέεται με την ύπαρξη δύο μεγαλιθικών μνημείων στα βορειοδυτικά της μονής. Η δεύτερη, θεωρεί πιθανό το όνομα να είναι προελληνικό, όπως αρκετά τοπωνύμια της Ρόδου που σχετίζονται συνήθως με αρχαίες θέσεις.
Ιστορία
Υπάρχουν ενδείξεις πως, στα προχριστιανικά χρόνια, στον χώρο αυτό υπήρχε ναός του θεού Απόλλωνα, πάνω στα ερείπια του οποίου χτίστηκε, κατά τον 5ο αιώνα, παλαιοχριστιανική βασιλική εκκλησία. Ο υπάρχων ναός που είναι αφιερωμένος στον αρχάγγελο Μιχαήλ, χρονολογείται μεταξύ 9ου και 11ου αιώνα και είχε ξύλινη στέγη. Κατά τον 12ο ή στις αρχές του 13ου αιώνα έγιναν οι πιο δραστικές μετασκευές, διαμορφώνοντας τον αρχιτεκτονικό τύπο του ναού σε ελεύθερο σταυρό με τρούλο με εγγεγραμμένο το βραχύ ανατολικό σκέλος και εκτεταμένο το δυτικό.
Ο ναός προκαλεί ενδιαφέρον και για τις τοιχογραφίες του, που χρονολογούνται από τον 12ο μέχρι τον 18ο αιώνα. Στα σπαράγματα των τοιχογραφιών στα ανατολικά του ναού έχει εντοπιστεί η ανεικονική διακόσμηση της ξυλοστεγής βασιλικής εκκλησίας. Χρονολογούμενες στα τέλη του 12ου αιώνα είναι οι τοιχογραφίες δυο ολόσωμων Ιεραρχών, του αγίου Ελευθερίου και του αγίου Γρηγορίου του Ακραγαντινού, που βρέθηκαν στο εσωτερικό του ιερού βήματος. Το 1971 αποτοιχίστηκαν και πλέον φυλάσσονται στη Βυζαντινή συλλογή του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου στη Ρόδο.
Στο πρώτο μισό του 13ου αιώνα χρονολογείται η τοιχογραφία που εκτείνεται από το ιερό μέχρι τον τρούλο. Στην κορυφή εικονίζονται ο Παντοκράτορας και στους δυο ομόκεντρους κύκλους οι άγγελοι προσκυνούντες στον Θρόνο. Στο νότιο και βόρειο τοίχος απεικονίζονται ο Ιερός Νιπτήρας και ο Μυστικός δείπνος αντίστοιχα, ενώ στην καμάρα εικονίζονται: ανατολικά τρία θαύματα του Χριστού: οι Ιάσεις του εκ γενετής τυφλού, του παραλυτικού της Βηθεσδά και των δέκα λεπρών, η Σαμαρείτις και δυτικά η Ανάληψη.
Στις επόμενες φάσεις αποκαλύφθηκαν ελάχιστες τοιχογραφίες, όπου απεικονίζονται κάποιοι Άγιοι από τον 14ο μέχρι τον 18ο αιώνα. Ο αρχάγγελος Μιχαήλ τιμάται σε τοιχογραφία επιβλητικού μεγέθους, κατεστραμμένη στο μεγαλύτερο μέγεθός της, με την σημαντική επιγραφή «[Ο ΑΡΧΩΝ ΜΙΧΑ]ΗΛ Ο ΘΑΡΙΝΟΣ» (μόνο μερικώς σωζόμενη). Για την διατήρησή των τοιχογραφιών κρίθηκε απαραίτητη η συντήρησή τους, που έγινε το 1965 και το 1966.
Θεωρείται πως τουλάχιστον από τον 13ο αιώνα υπήρξε μοναστική κοινότητα στο Θάρρι, όμως από το βυζαντινό μοναστηριακό συγκρότημα διασώθηκε μόνο το καθολικό (ο ναός του αρχαγγέλου Μιχαήλ). Ο παλαιότερος γνωστός ηγούμενος της μονής είναι ο μοναχός Γρηγόριος (†1473). Η μονή είχε μια διαχρονική παρουσία μέχρι τον 20ο αιώνα. Μετά την κοίμηση του ηγουμένου Ιγνάτιου (†1916), η μονή περιήλθε σε παρακμή και εγκαταλείφθηκε.
Η αναβίωση ήρθε το 1989, όταν ηγούμενος ανέλαβε ο, τότε, αρχιμανδρίτης Αμφιλόχιος Τσούκος. Έκτοτε, έχει γίνει εκτενής προσπάθεια επισκευών, επεκτάσεων και εξωραϊσμού του περιβάλλοντα χώρου του ναού, που σήμερα πλαισιώνεται από το ηγουμενείο, την τραπεζαρία, το μαγειρείο, τον ξενώνα, καθώς και τις εγκαταστάσεις του τηλεοπτικού σταθμού. Τέλος, επί ηγουμενίας του Αμφιλόχιου οικοδομήθηκε, περίπου 150 μ νοτιοδυτικά του καθολικού, το κοινοβιακό συγκρότημα με πυρήνα τον ναό του αγίου Ελευθερίου.
Πανηγύρεις
Η μονή Θάρρι πανηγυρίζει στις 8 Νοεμβρίου τη Σύναξη των Αρχαγγέλων, στις 21 Μαΐου την εορτή των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και στις 15 Δεκεμβρίου την εορτή του αγίου Ελευθερίου.
Σάλεμ (Δυτική Βιρτζίνια)
Το Σάλεμ (αγγλικά: Salem) είναι αμερικανική πόλη στην Κομητεία του Χάρισον, στην Πολιτεία της Δυτικής Βιρτζίνια. Κατά την απογραφή του 2010, αριθμούσε 1,586 κατοίκους. Ο δήμος εκτείνεται επί έκτασης της τάξεως των 3,47 χμ², ήτοι πληθυσμιακή πυκνότητα της τάξεως των 457 κατ/χμ².
Η πόλη αποτελεί, επίσης, έδρα του Πανεπιστημίου του Σάλεμ.
Ιερά Μονή Θάρρι
Η ραδιοτηλεόραση ΘΑΡΡΙ
Με την απόφαση της 24ης Ιουλίου 2014 με αριθμό πρωτοκόλλου 728/12 της ΕΕΤΤ ζητήθηκε η διακοπή λειτουργίας του σταθμού, επ' απειλή επιβολής χρηματικού προστίμου 38.000 €. Έτσι, ο σταθμός σταμάτησε να εκπέμπει στις 12 Αυγούστου 2014, μετά από 19 χρόνια λειτουργίας. Χάρη όμως, στη δωρεά της ψηφιακής συχνότητας του τηλεοπτικού σταθμού Ρόδος TV4 από τον επιχειρηματία κ. Σάββα Κάτρη, ο σταθμός άρχισε να επαναλειτουργεί από την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2015, υπό την πνευματική καθοδήγηση του Μητροπολίτη Ρόδου κ. Κυρίλλου.