cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Σεισμός της Βαλδίβια (1960)
Ο σεισμός δεν ήταν αισθητός σε όλη την περιοχή με την ίδια ένταση. Με βάση την κλίμακα Μερκάλι, περιοχές με τεκτονικές πιέσεις είχαν μεγαλύτερες καταστροφές. Οι δύο πιο έντονα πληγείσες περιοχές ήταν αυτές της Βαλδίβια και του Πουέρτο Οκτάι κοντά στη βορειοδυτική ακτή της λίμνης Γιανκίουε. Η συνολική εικόνα των καταστροφών δείχνει ότι το Πουέρτο Οκτάι ήταν το κέντρο μίας ελλειπτικής περιοχής στον άξονα βορρά-νότου, στην οποία η ένταση του σεισμού ήταν μέγιστη, αν δεν συνυπολογιστεί η λεκάνη του ποταμού Βαλδίβια. Το μέγιστο επίπεδο αντιληπτής έντασης του σεισμού, επίσημα έφτασε στο επίπεδο έντασης XI (11) της κλίμακας Μερκάλι, δηλαδή «ασύλληπτα καταστροφικός», αλλά σε κάποιες τοπικές περιοχές εκτιμήθηκε ότι έφτασε το μέγιστο επίπεδο στην κλίμακα Μερκάλι, το XII (12), δηλαδή «ολική καταστροφή».
Ο συνολικός απολογισμός σε ανθρώπινες απώλειες και οικονομική καταστροφή δεν είναι ακριβής. Έχουν δημοσιευτεί διάφορες εκτιμήσεις για τον αριθμό των νεκρών από τον σεισμό και τα τσουνάμι, ενώ το USGS αναφέρει μελέτες με αριθμούς νεκρών από 2.231, 3.000 ή 5.700 άτομα. Ενώ μια άλλη πηγή αναφέρει εκτίμηση για 6.000 νεκρούς. Το κόστος της καταστροφής έχει εκτιμηθεί από διάφορες πηγές μεταξύ 400 εκατομμύρια έως 800 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ή 4,01 έως 8,021 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ με προσαρμογή στην ισοτιμία του 2022 λόγω του πληθωρισμού στις δεκαετίες που μεσολάβησαν.
Σεισμική ανάπτυξη
thumb|right|Παγκόσμια σεισμική έκλυση ενέργειας από το 1906 έως το 2005, το γράφημα δείχνει ότι σχεδόν το 25% της ενέργειας προέρχεται μόνο από τον Μεγάλο σεισμό της Χιλής. thumb|right|Ένας δρόμος στη [[Βαλδίβια μετά τον σεισμό στις 22 Μαΐου 1960]]
Ο μεγάλος σεισμός της Χιλής ακολούθησε έναν μικρότερο σεισμό στην επαρχία Αράουκο, ο οποίος έγινε στις 21 Μαΐου του 1960 στις 6:02 το πρωί. Οι τηλεπικοινωνίες στη νότια χώρα διακόπηκαν και ο πρόεδρος Χόρχε Αλεσάντρι ακύρωσε την παραδοσιακή γιορτή της μάχης του Ικίκε, ώστε να επιβλέψει τις προσπάθειες παροχής βοήθειας. Η κυβέρνηση είχε μόλις αρχίσει να οργανώνει την υποστήριξη στις πληγείσες περιοχές, όταν ο δεύτερος σεισμός συνέβη στις 22 Μαΐου το μεσημέρι, 15:11 τοπική ώρα.
Μία αλληλουχία σεισμών, εκρήξεων ηφαιστείων και κυμάτων τσουνάμι είχαν ως αποτέλεσμα κοσμογονικές και απερίγραπτες καταστροφές. Ο σεισμός επηρέασε όλη τη Χιλή μεταξύ της Τάλκα και του νησιού Τσιλοέ, έκταση μεγαλύτερη από 400.000 τετρ. χιλιόμετρα. Παράκτια χωριά, όπως το Τολτέν, εξαφανίστηκαν. Στα αλλεπάλληλα φιόρδ που σχηματίζουν τις ανατολικές ακτές του Ειρηνικού εκατοντάδες μικρά νησιά καταποντίστηκαν, ενώ άλλα ξεπήδησαν από τον βυθό του ωκεανού. Νέα ηφαίστεια γεννήθηκαν, ενώ λίμνες εξαφανίστηκαν για πάντα στα έγκατα της γης.
Στιγκ Μπλόμκβιστ
Ο Στιγκ Μπλόμκβιστ (πλήρες όνομα:Stig Lennart Blomqvist) είναι πρώην οδηγός αγώνων. Γεννήθηκε στο Όρεμπρο της Σουηδίας στις 29 Ιουλίου του 1946. Αναδείχθηκε παγκόσμιος πρωταθλητής ράλι το 1984.
Φιλόμηλος
Ο Φιλόμηλος ήταν αρχαίος Έλληνας στρατηγός των Φωκέων. Έγινε γνωστός κυρίως για τη συμμετοχή του στον τρίτο Ιερό Πόλεμο.
Στιγκ Μπλόμκβιστ
Κατηγορία:Σουηδοί οδηγοί αγωνιστικών αυτοκινήτων
Σεισμός της Βαλδίβια (1960)
Σεισμική ανάπτυξη
Μετέπειτα μελέτες υποστήριξαν ότι ο σεισμός είχε στην πραγματικότητα 37 επίκεντρα κατά μήκος μίας γραμμής 1.350 χλμ. μήκους μεταξύ βορρά και νότου και διήρκεσε από τις 22 Μαΐου ως και τις 6 Ιουνίου. Στην περιοχή Κοράλ, το βασικό λιμάνι της Βαλδίβια, η στάθμη των υδάτων ανέβηκε κατά 4 μέτρα πριν αρχίσει να κατέρχεται, ενώ στις 16:20 της ημέρας του σεισμού η ακτογραμμή μεταξύ της Κονσεπσιόν και της Τσιλοέ χτυπήθηκε από ένα κύμα ύψους 8 μέτρων. Δέκα λεπτά αργότερα καταγράφηκε κύμα ύψους 10 μέτρων.
Φιλόμηλος
Βιογραφία
Ο Φιλόμηλος ήταν γιος του Θεότιμου και αδελφός του, επίσης στρατηγού των Φωκέων, Ονόμαρχου. Το 356 π.Χ., με αφορμή την απαγωγή μιας κόρης πλούσιας οικογένειας της Βοιωτίας, το συμβούλιο της δελφικής αμφικτιονίας, απείλησε τους Φωκείς με πόλεμο. Τότε εκείνοι, με επικεφαλής τον Φιλόμηλο και τον Ονόμαρχο επιτέθηκαν πρώτοι, καταλαμβάνοντας τους Δελφούς. Μετά την κατάληψη των Δελφών, ο Φιλόμηλος χρησιμοποίησε μέρος από τους θησαυρούς του μαντείου αλλά και τις αφιερώσεις προς τον ναό του Απόλλωνα, ενισχύοντας έτσι το στρατό του με χιλιάδες μισθοφόρους και συνεχίζοντας τις πολεμικές επιχειρήσεις έχοντας εξασφαλίσει την υποστήριξη της Αθήνας, της Σπάρτης και του Κορίνθου.
Κατά την άνοιξη του 354 π.Χ., οι δυνάμεις του Φιλόμηλου φάνηκαν να επικρατούν των Λοκρών και των Θεσσαλών, όμως η επέμβαση της Θήβας ανέτρεψε τις ισορροπίες. Το ίδιο έτος, ο στρατός του νικήθηκε σε μάχη κοντά στην Τιθορέα και ο ίδιος, για να μην πέσει αιχμάλωτος στα χέρια των εχθρών του, προτίμησε να αυτοκτονήσει πέφτοντας από τον Παρνασσό. Μετά το θάνατό του, την ηγεσία των Φωκέων ανέλαβε ο αδελφός του, Ονόμαρχος.
Σεισμός της Βαλδίβια (1960)
Σεισμική ανάπτυξη
Δύο μέρες μετά το σεισμό, η ηφαιστειακή εστία του Κορδόν Κάουγιε, κοντά στο ηφαίστειο Πουγιέγουε, εξερράγη. Είναι πιθανό να ακολούθησαν και εκρήξεις άλλων ηφαιστείων, αλλά λόγω της απουσίας επικοινωνιών δεν ήταν δυνατό να καταγραφούν.
Φιλόμηλος
Παραπομπές
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες στρατηγοί Κατηγορία:Αρχαία Φωκίδα
Σεισμός της Βαλδίβια (1960)
Σεισμική ανάπτυξη
Ο σχετικά μικρός αριθμός των θυμάτων (έως 6.000) αποδίδεται κυρίως στη χαμηλή πυκνότητα του πληθυσμού, αλλά και στην ισχύ των κατασκευών, καθώς για τα κτίρια είχε προβλεφθεί ότι η χώρα είναι σεισμικά ιδιαίτερα ενεργή. Επίσης, αναφέρεται ο μεγάλος αριθμός ξύλινων σπιτιών, καθώς και το γεγονός ότι οι παράκτιες πόλεις ήταν χτισμένες σε υψηλότερο έδαφος, λόγω μίας προ-αποικιακής παράδοσης. Συνολικά 45 πόλεις και χωριά καταστράφηκαν ολοσχερώς, ενώ οι άστεγοι υπολογίστηκαν σε εκατοντάδες χιλιάδες.
Κατολισθήσεις
Ο σεισμός πυροδότησε ένα πλήθος κατολισθήσεων, κυρίως στις παγετωνικές κοιλάδες των Άνδεων. Στην οροσειρά των Άνδεων οι περισσότερες έγιναν σε δασικές πλαγιές και γύρω από το ρήγμα Λικίνιε-Όφκι. Ορισμένες από αυτές τις περιοχές έχουν σχετικά αραιή βλάστηση, ενώ άλλες έχουν φυσικές δομές χαμηλών θάμνων. Αυτές οι κατολισθήσεις δεν επέφεραν ανθρώπινες απώλειες ούτε καταστροφές, καθώς οι περιοχές ήταν κυρίως ακατοίκητες και με ελάχιστο οδικό δίκτυο. Μία όμως κατολίσθηση επέφερε τη φραγή της απορροής της λίμνης Ρινίουε, προκαλώντας συναγερμό και καταστροφές από την υπερχείλιση του υδατικού δικτύου.
Υπερχείλιση της λίμνης Ρινίουε
Η φραγή του ποταμού από τις κατολισθήσεις είχε ως συνέπεια τη ραγδαία αύξηση της στάθμης της λίμνης Ρινίουε. Κάθε μέτρο αύξησης της στάθμης αντιστοιχούσε στη συσσώρευση 20 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού στη λίμνη. Η διοχέτευση πλέον της υπερχειλισμένης λίμνης στον ποταμό Σαν Πέδρο, ο οποίος είχε χωρητικότητα ροής μόλις 400 κυβικών μέτρων, θα ήταν καταστροφική, σε περίπτωση που η στάθμη ξεπερνούσε το ύψος των 24 μέτρων του φράγματος. Μία πιθανή θραύση του φράγματος ή υπερχείλιση θα προκαλούσε πλημμύρα όλων των περιοχών και οικισμών κατά μήκος της ροής του ποταμού σε διάστημα μικρότερο των 5 ωρών. Υπολογίστηκε ότι στην επικίνδυνη περιοχή κατοικούσαν περίπου 100.000 άνθρωποι, ενώ καταστρώθηκαν σχέδια εκκένωσης της Βαλδίβια, αν και αρκετοί κάτοικοι έφυγαν από μόνοι τους. Για να αποφευχθεί η καταστροφή της πόλης, στρατιωτικές δυνάμεις και πολίτες ξεκίνησαν μία προσπάθεια, η οποία έμεινε γνωστή με τον όρο Ρινιουάσο, για να ελέγξουν τη στάθμη της λίμνης.
Ηφαιστειακή έκρηξη στο Κορδόν Κάουγιε
Στις 24 Μαίου, 38 ώρες μετά το σεισμό, η ηφαιστειακή εστία του Κορδόν Κάουγιε ξεκίνησε να εκρήγνυται. Η εστία βρίσκονταν μεταξύ δύο αραιοκατοικημένων και απομονωμένων κοιλάδων των Άνδεων, και η έκρηξη δεν είχε ιδιαίτερα πολλούς μάρτυρες, ενώ δε δόθηκε ιδιαίτερη δημοσιότητα λόγω των καταστροφικών συνεπειών του σεισμού. Η έκρηξη δημιούργησε μία ρηγματική σχισμή μήκους 5,5 χλμ. με 21 ανεξάρτητες εστίες ροών λάβας και τέφρας. Η έκρηξη ολοκληρώθηκε στις 22 Ιουλίου.
Ίδρυση επιτροπής διαχείρισης κρίσεων
Μετά το σεισμό του 1960, σχηματίστηκε μία εθνική επιτροπή στη Χιλή για την αντιμετώπιση των συνεπειών καταστροφικών σεισμών. Η επιτροπή αυτή μετά την ολοκλήρωση του έργου της δεν διαλύθηκε και μετονομάστηκε το 1974 σε ΟΝΕΜΙ (Oficina Nacional de Emergencia del Ministerio del Interior - Εθνική Επιτροπή Έκτακτων Καταστάσεων του Υπουργείου Εσωτερικών), ενώ με νόμο αποτελεί από τότε ανεξάρτητη κρατική υπηρεσία της χώρας.
Η ΟΝΕΜΙ έχει ως στόχο την οργάνωση και τον συντονισμό της αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, καθώς και την παροχή και διαχείριση της πληροφορίας σχετικά. Παράλληλα, η ΟΝΕΜΙ συνεργάζεται με άλλες κρατικές αρχές και υπηρεσίες αρμόδιες για συναφή θέματα, όπως η CONAF (αρμόδια για το δασικό πλούτο και την άγρια ζωή) και η OVDAS (αρμόδια για την παρακολούθηση της ηφαιστειακής δραστηριότητας).
Επιπτώσεις στη Βαλδίβια
Ως προς τις επιπτώσεις του σεισμού στους αστικούς ιστούς της χώρας, εκτιμάται ότι περίπου το 40% των σπιτιών στη Βαλδίβια καταστράφηκαν με το σεισμό, αφήνοντας έτσι περίπου 20.000 ανθρώπους άστεγους. Οι περισσότερο πληγείσες κατασκευές ήταν οι κατασκευασμένες από σκυρόδεμα, συχνά λόγω της απουσίας αντισεισμικής θωράκισης. Τα παραδοσιακά ξύλινα σπίτια αντέδρασαν καλύτερα και πολλά από αυτά παρέμειναν μεν ακατοίκητα, πλην όμως χωρίς να καταρρεύσουν. Επίσης, οι κατασκευές που βρίσκονταν σε τεκτονικές ανωφέρειες επλήγησαν περισσότερο από αυτές σε χαμηλά ύψη ή βαθύπεδα. Αρκετά οικοδομικά τετράγωνα στο κέντρο του αστικού ιστού της Βαλδίβια με κατεστραμμένα κτίρια παρέμειναν άδεια ακόμα και τις δεκαετίες του 1990 και του 2000, ενώ αρκετά χρησιμοποιούνται σήμερα ως υπαίθριοι χώροι στάθμευσης. Τέτοια τετράγωνα είχαν πριν από το σεισμό σύγχρονα για την εποχή τους κτίρια από σκυρόδεμα, τα οποία είχαν κατασκευαστεί μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 1909.
Η ευρύτερη αστική ανάπτυξη της πόλης ανακόπηκε από την καταστροφή της μικρής αλλά σημαντικής γέφυρας Κάου-Κάου, η οποία δεν ανακατασκευάστηκε, ενώ οι υπόλοιπες γέφυρες είχαν μικρές ζημιές. Οι κατολισθήσεις στον κόλπο των Κοραλλιών ευνόησαν τη ναυσιπλοΐα, καθώς η ιζηματογενής σύσταση των ακτών πριν τον σεισμό τροφοδοτούσε συνεχώς τον πυθμένα με υλικά που μείωναν το βάθος του κόλπου.
Ο σεισμός και η υποβάθμιση της πόλης σε ένα επαρχιακό κέντρο από πρότερη μητρόπολη της νότιας χώρας παρουσιάζονται στο βάθος της ιστορίας της περιοχής ως η ολοκλήρωση της παρακμής μίας μακρόχρονης παράλληλα οικονομικής κρίσης που ξεκίνησε από τις αλλαγές στις θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές λόγω της επέκτασης των σιδηροδρόμων στη νότια χώρα και τη διάνοιξης της διώρυγας του Παναμά το 1911. Η βιομηχανική δραστηριότητα στη Βαλδίβια, η οποία κυριαρχούνταν από τους Γερμανούς, υποβαθμίστηκε περισσότερο με τη διαφυγή κεφαλαίων και μετανάστευση ανθρώπινου δυναμικού μετά τον σεισμό. Οι εγκαταστάσεις πολλών βιομηχανικών μονάδων καταστράφηκαν και δεν επαναλειτούργησαν ποτέ.
Συνολικά οι υλικές ζημιές άγγιξαν τα 500.000.000 δολάρια, δηλαδή το ήμισυ του κρατικού προϋπολογισμού του 1960. Το 1974, η έδρα της επαρχιακής πρωτεύουσας μεταφέρθηκε από τη Βαλδίβια στο Πουέρτο Μοντ κατά την αναδιοργάνωση της διοικητικής δομής όλης της χώρας από τη νεοσύστατη στρατιωτική κυβέρνηση του Αουγούστο Πινοσέτ. Μέχρι τότε η Βαλδίβια είχε πρωταρχικό διοικητικό ρόλο ως επαρχιακό κέντρο από το 16ο αιώνα. Το 2007 όμως, με τη συρρίκνωση της περιφέρειας Λος Λάγος, η πόλη επανέκτησε τον τίτλο της επαρχιακής πρωτεύουσας και έδρας των τοπικών διοικητικών υπηρεσιών.
Επαρχία του Μπελλούνο
Συνορεύει βόρεια με την Αυστρία, ανατολικά με την περιφέρεια του Φρίουλι-Βενετία Τζιούλια (επαρχίες του Ούντινε και του Πορντενόνε), νότια με τις επαρχίες του Τρεβίζο και της Βιτσέντσα και δυτικά με την περιφέρεια του Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε (επαρχίες του Τρέντο και του Μπολτζάνο).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Μπελλουνο
Α-εμβρυϊκή πρωτεΐνη
Η δομή της αFP
Η AFP είναι μία γλυκοπρωτεΐνη μονής αλυσίδας, με μοριακό βάρος περίπου 70.000 dalton και αποτελείται από 591 αμινοξέα και ένα υδατανθρακικό μόριο.
Λειτουργικότητα
Η AFP είναι η πιο πολυάριθμη πρωτεΐνη του πλάσματος των ανθρώπινων εμβρύων. Τα επίπεδά της στο πλάσμα μειώνονται απότομα μετά τη γέννηση, τα οποία όμως αρχίζουν να υποχωρούν προγεννητικά από το τέλος του πρώτου τριμήνου κύησης. Η πρωτεΐνη φτάνει στα φυσιολογικά ενήλικα επίπεδά της στην ηλικία των 8 με 12 μηνών. Η λειτουργικότητα της AFP στους ενήλικες είναι άγνωστη. Ωστόσο, στα έμβρυα των τρωκτικών προσδένεται με την οιστραδιόλη, προς αποφυγή μεταφοράς της δια μέσου του πλακούντα. Ο κύριος σκοπός αυτής της λειτουργίας είναι ο περιορισμός μετατροπής των θηλυκών εμβρύων σε αρσενικά. Εφόσον η ανθρώπινη AFP δεν προσδένεται με τα οιστρογόνα, η λειτουργικότητά της στα αντίστοιχα έμβρυα είναι λιγότερο ξεκάθαρη.
Μητρικά
Στις έγκυες γυναίκες, τα επίπεδα της εμβρυϊκής AFP μπορούν να προσδιοριστούν από τα ούρα. Η AFP απομακρύνεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τους νεφρούς, γι αυτό και τα επίπεδά της στα ούρα μπορούν να αντικατοπτρίσουν εκείνα του εμβρυϊκού ορού. Αντιθέτως, τα επίπεδα της MSAFP (AFP ορού μητέρας) είναι αρκετά χαμηλότερα, αλλά συνεχίζουν να αυξάνονται έως περίπου την 32η εβδομάδα. Θεωρείται ότι αυτό συμβαίνει διότι η μητέρα δεν αξιοποιεί την AFP και γι αυτό την απομακρύνει από τον οργανισμό της, χωρίς πρόβλημα.
Κλινική σημασία
Η AFP υπολογίζεται στις έγκυες γυναίκες, μέσα από την ανάλυση μητρικού αίματος ή αμνιακού υγρού, ως δείκτης ανάπτυξης εμβρυϊκών ανωμαλιών. Κατά κύριο λόγο, η AFP είναι αυξημένη στα ανοικτά NTD (ελλείμματα νωτιαίου σωλήνα) και στην ομφαλοκήλη, ενώ είναι μειωμένη στο σύνδρομο Down. Άλλες αιτίες αυξημένης MSAFP περιλαμβάνουν την πολλαπλή εγκυμοσύνη και κάποιες σπάνιες, μη νευρολογικές εμβρυϊκές ανωμαλίες (π.χ. οισοφαγική ή δωδεκαδακτυλική ατρησία, βλάβες στο κοιλιακό τοίχωμα, νεφρικές ανωμαλίες). Η αύξηση της AFP χρησιμοποιείται ως παράγοντας στη διάγνωση της ataxia telangiectasia (A-T). Η AFP μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως βιομάρτυρας για την ανίχνευση μιας υποομάδας όγκων σε μη-έγκυες γυναίκες, άντρες και παιδιά. Ένα επίπεδο άνω των 500 ng/mL της AFP μπορεί να είναι ενδεικτικό για ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα και μεταστατικό καρκίνο του ήπατος. Η AFP κατέχει επίσης σημαντικό ρόλο ως δείκτης καρκίνου στο παιδικό ηπατοβλάστωμα, στους όγκους των γεννητικών κυττάρων (όγκοι λεκιθικού ασκού, εμβρυϊκό καρκίνωμα), στον καρκίνο των όρχεων και των ωοθηκών, του στομάχου, του παγκρέατος, του χοληδόχου πόρου και των βρόγχων. Η μέτρηση της AFP στον ορό, σε συνδυασμό με την hCG (χοριακή γοναδοτροπίνη) του ορού, είναι ένα καθιερωμένο σχήμα για παρακολούθηση ασθενών με μη σεμινωματώδη καρκίνο των όρχεων. Επιπλέον, η παρακολούθηση του ρυθμού κάθαρσης της AFP από τον ορό, μετά από θεραπεία, είναι ένας δείκτης της αποτελεσματικότητας της θεραπείας. Αντίστροφα, είναι δυνατή η παρακολούθηση του ρυθμού αύξησης του προοδευτικού καρκίνου με διαδοχική μέτρηση της συγκέντρωσης της AFP στον ορό σε συνάρτηση με το χρόνο. Η διαδοχικές μετρήσεις της AFP αποτελούν χρήσιμες εξετάσεις για την παρακολούθηση της θεραπείας του μη σεμινωματώδους καρκίνου των όρχεων. Αξιοσημείωτη είναι η χρησιμότητα της AFP στον προγεννητικό έλεγχο (δισχιδής ράχη, ανεγκεφαλία, ατρησία οισοφάγου, σύνδρομο Down), αποτελεί δε μία από τις τρεις παραμέτρους του Α-τεστ (AFP, hCG και ελεύθερη οιστριόλη). Ένα πεπτίδιο που προέρχεται από την AFP και αναφέρεται ως AFPep, υποστηρίζεται ότι κατέχει αντικαρκινικές ιδιότητες.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γλυκοπρωτεΐνες
Μαρκ Μπόλαν
Ο Μαρκ Μπόλαν (Marc Bolan, πραγματικό όνομα Μαρκ Φελντ, Mark Feld, 30 Σεπτεμβρίου 1947 - 16 Σεπτεμβρίου 1977) ήταν Άγγλος μουσικός με εβραϊκή καταγωγή, πιο πολύ γνωστός ως αρχηγός του ροκ συγκροτήματος T. Rex. Με έντονες επιρροές από Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν, Κ.Σ. Λιούις και Μπομπ Ντίλαν ήθελε να χαράξει το δικό του δρόμο και να μείνει στην ιστορία ως ο απόλυτος ροκ αστέρας της Βρετανίας. Όμως, η ζωή του έληξε απότομα το 1977, σε ηλικία 29 ετών σε συντριβή αυτοκινήτου, το οποίο οδηγούσε η γυναίκα του, Gloria Jones. Παρ' όλη τη σύντομη ζωή του, κατάφερε να θέσει τις βάσεις για ένα καινούριο είδος ροκ μουσικής, το λεγόμενο glam rock και να εκπληρώσει, επίσης, το όνειρό του. Μέσα σε περίπου δέκα χρόνια καριέρας κατάφερε να ανακηρυχθεί ως ένας από τους μεγαλύτερους rock stars της Βρετανίας και η θύμηση του ονόματός του παραμένει μέχρι και σήμερα.
Τα πρώτα χρόνια
Ο Μαρκ Μπόλαν (κανονικό όνομα Μαρκ Φελντ) γεννήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου του 1947 στο προάστιο Hackney του ανατολικού Λονδίνου. Γόνος οικογένειας με εβραϊκή καταγωγή, από νεαρή ηλικία εξέφρασε τις φιλοδοξίες για το μέλλον του. Όπως είπε σε μεταγενέστερες δηλώσεις του: "Πίστευα ότι ήμουν ένα ανώτερο είδος ανθρώπου. Και δεν ένιωθα ότι ήμουν σχετικός με τους υπόλοιπους." Ο πατέρας του Simeon Feld απασχολούνταν με διάφορες δουλειές, από οδηγός φορτηγού, μέχρι πωλητής καλλυντικών, ενώ η μητέρα του, Phyllis διέθετε ένα οπωροπωλείο στο οποίο τη βοηθούσε μερικές φορές ο νεαρός Μαρκ. .
Η απλή συνηθισμένη ζωή του Μαρκ θα άλλαζε σύντομα ραγδαία. Από πολύ μικρός αγάπησε τη μουσική. Αυτός και ο αδερφός του, πολύ συχνά παρακολουθούσαν διάφορες ραδιοφωνικές εκπομπές, όπου άκουγαν διάφορα δημοφιλή τραγούδια της εποχής. Επίσης οι γονείς του, αν και άνηκαν σε κατώτερη οικονομική τάξη και δεν διέθεταν ένα πλούσιο εισόδημα, προσπαθούσαν συνεχώς να αυξήσουν το ενδιαφέρον του Μαρκ για τη μουσική, χαρίζοντας του στην αρχή ένα μικρό ντραμ σετ και έπειτα στην ηλικία των εννιά ετών την πρώτη του κανονική κιθάρα. Ο βασικός καταλύτης, που έπαιξε τον μεγαλύτερο ρόλο στη μετέπειτα πορεία του Μπόλαν πραγματοποιήθηκε όταν ο πατέρας του, ο οποίος συνήθιζε να αγοράζει συχνά διάφορα σινγκλ στον γιο του, μια μέρα, εκ παραδρομής χάρισε στον Μαρκ ένα του Bill Haley, αντί για ένα του Bill Hayes, το οποίο περιείχε το περίφημο τραγούδι ''Rock Around The Clock. ''Ο Μαρκ ακούγοντας το κομμάτι λάτρεψε το rock 'n' roll και αυτό το περιστατικό αποτέλεσε σημείο αναφοράς για όλη του τη ζωή και άσκησε μεγάλη επιρροή πάνω του.
Στα δώδεκα του χρόνια συμμετείχε στο πρώτο του συγκρότημα, τη σχολική μπάντα Susie And The Hula Hoops, όπου έπαιζε κιθάρα. Η δεκαετία του 1960 βρήκε τον έφηβο Μαρκ Φελντ φανερά επηρεασμένο από το κίνημα των Mod, που επικρατούσε εκείνη την εποχή στη Βρετανία γεγονός για το οποίο έγινε γνωστός στην περιοχή του, φορώντας κομψά ρούχα και αποκτώντας μια πολύ μεγάλη γκαρνταρόμπα. Η δημοτικότητά του προσέλκυσε τον δημοσιογράφο Angus McGill. Ο McGill βλέποντας το ιδιαίτερο στυλ ενδυμασίας του Μαρκ, τον προσκάλεσε να ποζάρει για μερικές φωτογραφίες, ως μοντέλο, για ένα άρθρο της εφημερίδας στην οποία δούλευε, το οποίο ήταν αφιερωμένο στους Mods, οι οποίοι βρισκόταν στην ακμή τους εκείνη την περίοδο. Αυτή αποτέλεσε την αρχή για τη συμμετοχή του και σε άλλα αντρικά περιοδικά. Ταυτόχρονα τον ίδιο καιρό παράτησε τις σχολικές σπουδές του. Πάντα υπήρξε μέτριος μαθητής και ποτέ το σχολείο δεν έπαιξε σημαντικό ρόλο στη ζωή του. Το γεγονός αυτό οφείλεται, εν μέρη, στο ότι ήταν δυσλεξικός, αλλά αυτό δε μείωσε το ενδιαφέρον του για τη λογοτεχνία (κυρίως του τομέα επιστημονικής φαντασίας) και την ποίηση.
Στα 17 του χρόνια, παράτησε το χώρο της μόδας, άλλαξε πορεία κατεύθυνσης και επικεντρώθηκε στη μουσική, κυρίως της folk σκηνής. Με σημαντικές επιρροές από Ντόνοβαν και Ντίλαν, ξεκίνησε να παίζει ακουστική κιθάρα σε διάφορα τοπικά μαγαζιά και απέκτησε τον πρώτο του μάνατζερ, τον Alan Warren. Εκείνη την περίοδο, μάλιστα, είχε υιοθετήσει ένα πλαστό, ψεύτικο όνομα, το Toby Tyler. Εν έτοι 1965 γνωρίστηκε με τον επιτυχημένο ηθοποιό Riggs O' Hara. Ταυτόχρονα άρχισε να πλάθει διάφορους μυστηριώδεις μύθους και παράξενα γεγονότα γύρω από το όνομά του. Συγκεκριμένα, ισχυρίστηκε ότι είχε πραγματοποιήσει ένα ταξίδι στη Γαλλία, όπου διέμεινε εκεί για 18 μήνες. Εκεί, σύμφωνα με τη διήγηση του, γνώρισε έναν μάγο μαύρης μαγείας, ο οποίος του “δίδαξε πολλά” Ο "Μάγος", όμως, στην πραγματικότητα δεν ήταν άλλος από τον O' Harra και, ενώ πράγματι ο Μπόλαν είχε ταξιδέψει στη Γαλλία, διέμεινε εκεί για ένα πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα. Η παραπάνω ιστορία εκδόθηκε από την Decca Records μαζί με την κυκλοφορία του πρώτου του σινγκλ, με τίτλο The Wizard.
John's Children
Ο Napier - Bell βλέποντας την αποτυχία αποφάσισε να ενσωματώσει τον Μπόλαν σε ένα σχετικά άσημο συγκρότημα, στο οποίο δούλευε ως παραγωγός το 1967, τους John's Children, οι οποίοι ήταν σύγχρονοι των Yardbirds και των The Who. Οι John's Children είχαν γνωρίσει σχετική επιτυχία από τις ζωντανές εμφανίσεις τους. Ο Μαρκ έγραψε ορισμένα από τα πιο γνωστά τραγούδια του συγκροτήματος, ανάμεσά τους και ένα, το οποίο απαγορεύτηκε από το BBC, λόγω του ότι περιείχε άσεμνες φράσεις. Γρήγορα όμως αποχώρησε. Οι John's Children, πολλές φορές, συνήθιζαν να καταστρέφουν τον εξοπλισμό τους μετά το τέλος κάθε συναυλίας. Σε μια από αυτές, οι καταστροφές ανέρχονταν στο ποσό των 25.000 λιρών. Έπειτα από αυτό το γεγονός, ο Μαρκ αποφάσισε να εγκαταλείψει το συγκρότημα. Προτιμούσε να δημιουργήσει ένα δικό του στο οποίο θα ήταν αυτός επικεφαλής. Έτσι έβαλε διάφορες αγγελίες σε εφημερίδες, αναζητώντας μουσικούς.
Tyrannosaurus Rex
Η ανταπόκριση ήρθε γρήγορα. Σύντομα εμφανίστηκε ένα νεαρός ντράμερ, ο Steve Peregrin Took (κανονικό όνομα Steve Porter). Ο Μαρκ τον προσέλαβε σχεδόν αμέσως. Επίσης σύντομα παρουσιάστηκαν τρία νέα μέλη. για τα οποία όμως ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά. Και τα τρία αυτά μέλη, παραιτήθηκαν από το συγκρότημα, έπειτα από την πρώτη καταστροφική τους εμφάνιση.
Προηγουμένως ο Μπόλαν έψαχνε ένα νέο όνομα για τη νεοσύστατη μπάντα. Το πάθος και το ενδιαφέρον του για τη μυθολογία ήταν τεράστιο και από εκεί προσπαθούσε να εμπνευστεί το κατάλληλο όνομα για το γκρουπ. Τελικά το ονόμασε Tyrannosaurus Rex, εμπνεόμενος από το όνομα του “βασιλιά” των Δεινοσαύρων, Τυραννόσαυρο Ρεξ.
Αργότερα, την ίδια χρονιά (1968), εκδόθηκε το δεύτερο LP του ντουέτου, το Prophets, Seers and Sages, the Angels of the Ages, το οποίο όμως δεν κατάφερε να πουλήσει πολλά αντίτυπα και επιπλέον, τότε ξεκίνησαν οι διαμάχες μεταξύ του Μπόλαν και του Took, που οφείλονταν κυρίως στην αντικοινωνική συμπεριφορά του δεύτερου, στον εθισμό του στα ναρκωτικά και στη θέλησή του να παίζονται στις συναυλίες πολλά τραγούδια, τα οποία είχε γράψει εξ' ολοκλήρου αυτός, κάτι το οποίο έβρισκε αντίθετο τον Μαρκ.
Την επόμενη χρονιά (1969) κυκλοφόρησε το τελευταίο άλμπουμ, με τη συμμετοχή του Steve Took, με τίτλο Unicorn. Αποτέλεσε την υψηλότερη επιτυχία του συγκροτήματος, καταλαμβάνοντας τη δωδέκατη θέση των βρετανικών charts και συχνά αναγνωρίζεται ως η καλύτερη δουλειά της μπάντας. Το ίδιο έτος επίσης εκδόθηκε το βιβλίο The Warlock of Love, το οποίο περιείχε μια συλλογή ποιημάτων του Μπόλαν. Έπειτα, την ίδια χρονιά, παρατηρήθηκε μια αλλαγή στον ήχο του γκρουπ. Από ακουστικός, που ήταν, μετατράπηκε σε ηλεκτρικός. Το σινγκλ τους, King of the Rumbling Spires είναι χαρακτηριστικό δείγμα του νέου τους ήχου.
T. Rex
Με την κυκλοφορία του επόμενου δίσκου του συγκροτήματος, ο Μπόλαν μαζί με τον παραγωγό Tony Visconti αποφάσισαν να συντομεύσουν το όνομα του, από Tyrannosaurus Rex, σε T. Rex. Έτσι ονομάστηκε και το πρώτο άλμπουμ του αναγεννημένου γκρουπ. Την ίδια χρονιά (1970) κυκλοφόρησε επίσης ένα νέο σινγκλ με τίτλο Ride A White Swan. Το συγκεκριμένο πέτυχε ανοδική πορεία στα chart και από το νο. 40 κατάφερε να φτάσει μέχρι την κορυφή σχεδόν των βρετανικών πωλήσεων, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση. Η επόμενη κυκλοφορία των T. Rex, με τίτλο Hot Love ακολούθησε το Ride A White Swan. Ήταν ακόμα μια μεγάλη εμπορική επιτυχία, που αύξησε τη φήμη του Μπόλαν και γενικότερα της μπάντας.
Ο Μπόλαν, αλλάζοντας το στυλ του ήχου του από ακουστικό σε ηλεκτρικό θέλησε να αυξήσει τα μέλη του συγκροτήματος από δύο σε τέσσερα έτσι ώστε να υπήρχαν δυνατότητες για μια καλύτερη ζωντανή σκηνική παρουσία. Προσέλαβε τον Steve Currie στο μπάσσο και τον Bill Legend στα ντραμς. Σιγά σιγά άρχισε να αλλάζει το στυλ εμφάνισης του φορώντας ψηλοτάκουνες μπότες, ψηλά καπέλα, πολύχρωμα ρούχα και κυρίως βάζοντας χρυσόσκονη γύρω από τα μάτια του. Με αυτήν τη νέα του εμφάνιση έθεσε τις βάσεις και εγκαινίασε το στυλ ντυσίματος του glam rock του οποίου υπήρξε πρωτοπόρος.
right|thumb|Το εξώφυλλο του θρυλικού άλμπουμ Electric Warrior.Έπειτα ακολούθησαν το σινγκλ Get It On μια ακόμα μεγάλη επιτυχία και το ιστορικό άλμπουμ Electric Warrior, το πιο καθοριστικό ίσως στην ιστορία του glam rock και για πολλούς το καλύτερο των T. Rex. Η αυξανόμενη φήμη που ακολούθησε την κυκλοφορία του και η ευρεία αποδοχή του από το κοινό αποδόθηκε, μάλιστα, με τον όρο "T – Rextasy" και "Bolanmania". Τον Νοέμβριο του 1971 η δισκογραφική εταιρία Fly Records κυκλοφόρησε το νέο σινγκλ Jeepster, που προερχόταν από το Electric Warrior. Το τραγούδι γνώρισε και αυτό μεγάλη επιτυχία, ωστόσο, εκδόθηκε χωρίς την άδεια του Μαρκ Μπόλαν, και ήταν κάτι σαν “απάντηση” της εταιρίας για τη μετακίνησή του στην EMI, η οποία δημιούργησε μια νέα θυγατρική εταιρία, ειδικά για τον Μπόλαν, με τίτλο T. Rex Wax Co, υπό τον νέο μάνατζερ Tony Secunda.
Πτώση
Η επιτυχία συνεχίστηκε με το άλμπουμ Tanx του 1973 και τα συνοδευτικά σινγκλ 20th Century Boy και The Groover. Όμως, παρ' όλες τις υψηλές πωλήσεις του συγκροτήματος και τη συνεχώς αυξανόμενη φήμη του Μαρκ, με την κυκλοφορία του δίσκου Zinc Alloy and the Hidden Riders of Tomorrow, τα έσοδα άρχισαν να μειώνονται και ταυτόχρονα ο Μαρκ άρχισε να αντιμετωπίζει διάφορα φορολογικά προβλήματα, γεγονός που οδήγησε στην αναχώρησή του από τη Βρετανία και την εγκατάστασή του στις ΗΠΑ. Ο Μπόλαν προσέλαβε έναν δεύτερο κιθαρίστα, τον Jack Green και την ίδια περίοδο η επιρροή του Μπόλαν αυξήθηκε στα υπόλοιπα μέλη και στον ήχο των T. Rex.
Επιπλέον, η αποτυχία που ακολούθησε, το διαζύγιο του Μαρκ με την πρώην γυναίκα του, June Child, εξαιτίας της εξωσυζυγικής σχέσης του με την τραγουδίστρια Gloria Jones και η διακοπή της συνεργασίας του με τον Tony Visconti, καθώς και άλλα προβλήματα, οδήγησαν στη συχνή χρήση κοκαΐνης και αλκοολούχων ποτών καθώς και σε άσχημη διατροφή. Το βάρος του αυξήθηκε αστραπιαία, καθιστώντας τον υπέρβαρο.
Τα επόμενα τρία χρόνια, εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου πέρασε αρκετό καιρό, δημιουργώντας διάφορες ηχογραφήσεις, μαζί με την Gloria Jones, τη μέλλουσα δεύτερη σύζυγό του. Όμως η φήμη του συνέχισε να λιγοστεύει, με όλο και πιο χαμηλές πωλήσεις των ηχογραφήσεων του και έφτασαν στο ναδίρ με την κυκλοφορία του Bolan's Zip Gun του 1975 και των σινγκλ Light Love και Zip Gun Boogie του ίδιου έτους.
Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας
Η Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας (Rádio e Televisão de Portugal, RTP) είναι η κρατική ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας. Ξεκίνησε να εκπέμπει το 1957. Η παρούσα εταιρεία όμως ιδρύθηκε στις 31 Μαρτίου 2004, με την συγχώνευση των δύο προηγούμενων εθνικών φορέων ραδιοφώνου και τηλεόρασης αντίστοιχα: της Radiodifusão Portuguesa (ο οργανισμός ραδιόφωνου) και της Radiotelevisão Portuguesa (τηλεοπτικός σταθμός). Λειτουργεί τέσσερα τηλεοπτικά κανάλια (δύο επίγειας τηλεόρασης και δύο δορυφορικά) και τρία εθνικά ραδιόφωνα.
Μαρκ Μπόλαν
Επάνοδος
Όμως τα πράγματα άρχισαν να καλυτερεύουν και να γίνονται ευνοϊκότερα την επόμενη χρονιά. Ο Μαρκ αποφάσισε να γυρίσει στην πατρίδα του, χωρίς να φοβάται στα φορολογικά τέλη και έτσι εγκατέλειψε τις ΗΠΑ και γύρισε στη Βρετανία. Το 1975 σημαδεύτηκε επίσης από τη γέννηση του γιου του, τον Rolan. Την ίδια περίοδο άρχισε να χάνει βάρος, ανεξαρτητοποιήθηκε σχεδόν εντελώς από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ και επέστρεψε, με διάφορες πετυχημένες κυκλοφορίες, τον δίσκο του Futuristic Dragon του 1976 και την περιοδεία με το ίδιο όνομα. Επίσης διοργάνωσε διάφορες εμφανίσεις με προηγούμενα μέλη των T. Rex, όπως ο Steve Took και ο Mickey Finn (είχε αποχωρήσει από το γκρουπ το 1974) και συμμετείχε σε διάφορα τηλεοπτικά προγράμματα. Αλλά, η εξάρτηση του από διάφορες ουσίες συνέχισε να παραμένει και, παρ' όλη την αίσια έκβαση της τουρνέ, οι γιατροί τον προειδοποίησαν ότι βρισκόταν σε κρίσιμο σημείο και ότι βρισκόταν πολύ κοντά στο θάνατο, αν συνέχιζε τον εθισμό του.
Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας
Ο RTP αποτελεί κρατική εταιρεία που χρηματοδοτείται από τα έσοδα των διαφημίσεων, από κρατικές επιχορηγήσεις και από εισφορές μεταδόσεων, η οποία έχει ενσωματωθεί στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.
Μαρκ Μπόλαν
Επάνοδος
Όλη η παραπάνω περιπέτεια υγείας του, αποτυπώθηκε σε πολλά μεταγενέστερα αυτοβιογραφικά τραγούδια, καθώς και στο άλμπουμ Dandy In The Underworld του 1977 εκδεδυμένο λίγο πριν το θάνατό του, όπου αναφέρεται στην πορεία του από την αφάνεια ως την κορυφή, στην επιστροφή στον πάτο και από εκεί στην επάνοδό του.
Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας
Ραδιόφωνο
Ο Οργανισμός Εθνικής Ραδιοφωνίας (Emissora Nacional de Radiodifusão, ENR) ιδρύθηκε στις 4 Αυγούστου 1935 ως ο δημόσιος εθνικός ραδιοφωνικός φορέας, που αντικαθιστούσε την εθνική ταχυδρομική υπηρεσία Telégrafos e Telefones (CTT), σε αυτό τον τομέα. Πέντε χρόνια αργότερα, ο ENR αυτονομήθηκε από την CTT.
Μαρκ Μπόλαν
Θάνατος
Ο Μαρκ Μπόλαν πέθανε στις 16 Σεπτεμβρίου του 1977, σε μία σύγκρουση αυτοκινήτου, το οποίο οδηγούσε η σύντροφός του Gloria Jones, σε ένα δέντρο. Τις προηγούμενες ώρες είχαν πραγματοποιήσει βραδινή έξοδο και κατά την επιστροφή κανένας από τους επιβαίνοντες δεν φορούσε ζώνη ασφαλείας. Η Gloria Jones τραυματίστηκε σοβαρά, αλλά επέζησε. Ο Μαρκ, όμως, πέθανε σχεδόν αμέσως. Ο ίδιος δεν είχε μάθει ποτέ να οδηγάει, παρ' όλο που έτρεφε μεγάλη αγάπη για τα αυτοκίνητα και μάλιστα είχε την πεποίθηση ότι το τέλος του θα ερχόταν μέσα σε ένα από αυτά.
Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας
Ραδιόφωνο
Ο ENR ήταν ένα από τα 23 ιδρυτικά μέλη της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης το 1950. Μετά την Επανάσταση των Γαρυφάλλων, ο ENR αναδιοργανώθηκε και το 1976 μετονομάστηκε σε Πορτογαλική Ραδιοφωνία (Radiodifusão Portuguesa, RDP). Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, αρκετοι ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί - όπως το Rádio Clube Português (RCP) - κρατικοποιήθηκαν και ενσωματώθηκαν στη RDP.
Μαρκ Μπόλαν
Θάνατος
Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου του 1977, με την παρουσία πολλών διασημοτήτων, ανάμεσά τους και ο στενός φίλος του Μπόλαν, ο David Bowie. Ο τάφος του καλύφθηκε με έναν ψεύτικο κύκνο, φτιαγμένος από λουλούδια, αναφορά στο single Ride A White Swan. . Η ίδια η γυναίκα του αποσύρθηκε από τη δημοσιότητα, επιστρέφοντας στις ΗΠΑ, μέχρι να επανεμφανιστεί στη μουσική σκηνή αρκετά χρόνια αργότερα.
Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας
Ραδιόφωνο
Το 1979, το RCP μετονομάστηκε σε Rádio Comercial, και αργότερα ιδιωτικοποιήθηκε και πάλι, το 1993. Ταυτόχρονα, το RDP ξεκίνησε τη νεανικό ραδιοφωνικό σταθμό Antena 3 και διέκοψε τις διαφημίσεις σε όλους τους σταθμούς της, έτσι ώστε μοναδική πηγή της χρηματοδότησης, απέμεινε η εισφορά μεταδόσεων.
Τηλεόραση
Η Πορτογαλική Τηλεόραση (Radiotelevisão Portuguesa, RTP) ιδρύθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1955, ως ο εθνικός τηλεοπτικός φορέας. Οι πειραματικές μεταδόσεις ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο του 1956 από το Feira Popular (ένα πάρκο ψυχαγωγίας), στη Λισαβόνα. Είκοσι οθόνες εγκαταστάθηκαν στο πάρκο, αλλά τα πλήθη συγκεντρώθηκαν κυρίως στα καταστήματα γύρω από την πόλη. Η εκπομπή είχε εύρος περίπου 20 χλμ. Περίπου 1.000 τηλεοράσεις πωλήθηκαν μέσα σε ένα μήνα.
Η κανονική μετάδοση, ωστόσο, δεν είχε ξεκινήσει μέχρι τις 7 Μαρτίου 1957, με την οποία η εθνική κάλυψη είχε φθάσει περίπου το 65% του πορτογαλικού πληθυσμού. Η RTP έγινε δεκτή ως πλήρες ενεργό μέλος της EBU το 1959. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960, η RTP είχε γίνει διαθέσιμη σε όλη τη χώρα. Το "Derby Day" του Ρόμπερτ Φάρνον χρησιμοποιήθηκε ως σήμα της RTP για την εκκίνηση του προγράμματος από την πρώτη κιόλας μέρα λειτουργίας, ενώ κατά το πέρασμα του χρόνου έγινε σήμα κατατεθέν της RTP.
Στις 25 Δεκεμβρίου 1968, ξεκίνησε η λειτουργία του δεύτερου τηλεοπτικού καναλιού, του RTP2. Δύο νέα περιφερειακά κανάλια δημιουργήθηκαν το 1972 και το 1975, για τα πορτογαλικά αρχιπελάγη της Μαδέρας (ξεκίνησε στις 6 Αυγούστου 1972) και για τις Αζόρες (ξεκίνησε στις 10 Αυγούστου 1975).
Πριν από την Επανάσταση των Γαρυφάλλων, η RTP ουσιαστικά ελεγχόταν από το καθεστώς. Παράδειγμα αποτελεί το δελτίο ειδήσεων στις 20 Ιουλίου 1969 - την ημέρα της πρώτης προσελήνωσης - με πρώτη είδηση, τον πρόεδρο Αμέρικο Τομάς να εγκαινιάζει ένα εργοστάσιο. Ωστόσο, όπως και πολλοί άλλοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς, μετέδωσε ζωντανά την προσγείωση του ανθρώπου στο φεγγάρι κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Η πρώτη έγχρωμη μετάδοση έγινε το 1975, με την ζωντανή κάλυψη των πρώτων κοινοβουλευτικών εκλογών μετά την Επανάσταση των Γαρυφάλλων. Όμως, λόγω της πολιτικής αναταραχής και της οικονομικής κατάστασης της χώρας, οι έγχρωμες μεταδόσεις αναβλήθηκαν αρκετές φορές για σχεδόν 5 χρόνια. Κατά την περίοδο αυτή η RTP άρχισε να αγοράζει εξοπλισμό έγχρωμης μεταδοσης και έκανε περιστασιακές έγχρωμες μεταδόσεις. Αλλά η πίεση αυξήθηκε, αφού ο εξοπλισμός ασπρόμαυρων μεταδόσεων ήταν παλιός και πολύ δύσκολο να συντηρηθεί. Έτσι το 1978 και το 1979 έγινε μια τεράστια επένδυση που υποστηρίχθηκε με ένα ξένο δάνειο, δίνοντας στη RTP την ευκαιρία να αντικαταστήσει όλο τον Β/W εξοπλισμό για να αυξήσει την αξία του εξοπλισμού και να αποκτήσει τις πιο προηγμένες μηχανές μεταδόσεων άνα διαστήματα. Παρά το γεγονός αυτό, μόνο το Φεβρουάριο του 1980 η κυβέρνηση τελικά ενέκρινε την απόκτηση μηχανημάτων έγχρωμης μετάδοσης και 2 εβδομάδες μετά, στις 7 Μαρτίου η RTP ξεκίνησε την έγχρωμη εκπομπή, με περισσότερο από το 70% των προγραμμάτων να είναι ήδη έγχρωμο. Επίσης, η RTP μετακόμισε σε ένα ολοκαίνουργιο κτήριο. Το κτίριο χτίστηκε αρχικά ως ξενοδοχείο, αλλά ο ιδιοκτήτης αποφάσισε να το πουλήσει και κατέληξε σε συμφωνία με την RTP για την αγορά του και ανακαινίστηκε. Η RTP μετακινήθηκε σε πιο κατάλληλη έδρα και πουλησε το κτίριο το 2003 και ο νέος ιδιοκτήτης το μετέτρεψε στο σημερινό VIP Grand Lisboa.
Μέχρι το 1991, η RTP είχε και ιδιόκτητο πομπό, ο οποίος μεταφέρθηκε σε κρατική επιχείρηση η οποία, μέσα από μια σειρά συγχωνεύσεων, έγινε μέρος της Portugal Telecom. Η RTP κατείχε το τηλεοπτικό μονοπώλιο μέχρι το 1992, τη χρονιά που ο ιδιωτικός SIC ξεκίνησε την μετάδοση εκπομπών. Με τα χρόνια, η τηλεθέαση της RTP, συνεχώς μειώνεται υπέρ των ιδιωτικών καναλιών. Το 2007 ήταν μια εξαίρεση σε αυτή την τάση, όπου το RTP1 έγινε το δεύτερο κανάλι σε τηλεθέαση στην Πορτογαλία, μόνο πίσω από TVI.
Το 2004, η RTP και ο RDP συγχωνεύονται σε μία νέα κοινή εταιρεία, την Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας, και εγκαινίασε τα νέα κεντρικά γραφεία κοντά στο Parque das Nações, στη Λισαβόνα. Κατά το ίδιο έτος, το δεύτερο κανάλι μετονομάστηκε σε "2", ενώ προωθήθηκε ως υπηρεσία της κοινωνίας των πολιτών. Αργότερα, το Μάρτιο του 2007, μετονομάστηκε και πάλι σε «RTP2».
Λόγω της τρέχουσας οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζει η Πορτογαλία, υπήρξε σχέδιο αναδιάρθρωσης του RTP βασισμένο στη πολιτική λιτότητας της πορτογαλικής κυβέρνησης και θα περιελάμβανε την πώληση ενός από τα δύο επίγεια κανάλια. Η πίεση από το λαό, καθώς και από άλλες οργανώσεις, σταμάτησαν τις προγραμματισμένες πωλήσεις αν και το σχέδιο αναδιάρθρωσης αναμένεται να παρουσιαστεί σύντομα και περιλαμβάνουν κύματα απολύσεων, καθώς και χρηματοδότηση για νέο εξοπλισμό.
Ο RTP διαθέτει 16 περιφερειακά γραφεία σε όλη τη χώρα, καθώς και διεθνή γραφεία στην Ουάσιγκτον, τις Βρυξέλλες, τη Μόσχα, τη Βραζιλία και σε πολλές άλλες τοποθεσίες.
Μετά τη συγχώνευση
Η χρήση των αρχικών πλήρων ονομασιών των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών (Radiodifusão Portuguesa και Radiotelevisão Portuguesa, αντίστοιχα) καταργήθηκε σταδιακά, αλλά η συντομογραφία RDP εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από τις διεθνείς υπηρεσίες RDP Internacional και RDP África, καθώς και από τις ραδιοφωνικές υπηρεσίες στις αυτόνομες περιφέρειες Αζόρες και Μαδέρα, ενώ άλλη μια συντομογραφία (RTP) αντιπροσωπεύει πλέον τη συγχωνευθείσα εταιρεία.
Πρώην κανάλια
α Επίγεια κανάλια διαθέσιμα σε εθνικό επίπεδο. β Διατίθεται στις πορτογαλικές καλωδιακές, δορυφορικές και IPTV πλατφόρμες. γ Διατίθεται παγκοσμίως σε δορυφορικές και καλωδιακές πλατφόρμες. δ Διατίθεται σε πολλές αφρικανικές χώρες σε δορυφορικές και καλωδιακές πλατφόρμες καθώς και στην παραδοσιακή επίγεια τηλεόραση.
Ραδιοφωνικοί σταθμοί
α Διατίθεται εθνικά σε FM και στο διαδίκτυο. β Διατίθεται επίσης σε AM. γ Διατίθεται σε δορυφόρο σε όλο τον κόσμο. δ Διαθέσιμο μόνο στο Ίντερνετ. ε Επίσης διατίθεται σε όλη την Πορτογαλία μέσω καλωδιακού και δορυφόρου.
Οι ακόλουθοι σταθμοί είναι περιφερειακοί σταθμοί του Antena 1:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης της Πορτογαλίας Κατηγορία:Μέλη της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης Κατηγορία:Επιχειρήσεις Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης
Μαρκ Μπόλαν
Προσωπική ζωή
Η πρώτη γυναίκα του Μαρκ Μπόλαν ήταν η June Child, η οποία εργαζόταν ως διαφημίστρια στην Blackhill Enterprises, μια εταιρία που ειδικεύονταν στην προώθηση νέων μουσικών. Ο Μαρκ, προσπαθώντας να προωθήσει τους Tyrannosaurus Rex, επικοινώνησε με την εν λόγω εταιρία και εκεί γνώρισε την June Child, την οποία ερωτεύτηκε.
Αργότερα το ζευγάρι κατάφερε να νοικιάσει ένα διαμέρισμα, όπου ζούσαν μαζί. Οι σχέσεις τους δεν ήταν και οι καλύτερες, παρ' όλα αυτά η συμβίωση του Μπόλαν με την Child, ήταν εποικοδομητική, καθώς κατά τη διάρκειά της, έγραψε μερικές από τις σημαντικότερες δημιουργίες της καριέρας του, ανάμεσά τους και το Ride A White Swan. To 1974 όμως η σχέση και ο γάμος τους έλαβαν τέλος καθώς το ζευγάρι χώρισε οριστικά, εξαιτίας, κυρίως, της εξωσυζυγικής σχέσης του Μαρκ με την τραγουδίστρια Gloria Jones, στην αρχή συνεργάτιδα και έπειτα σύντροφος του Μαρκ για όλη την υπόλοιπη ζωή του.
Το 1975 η Jones ανακάλυψε ότι ήταν έγκυος και τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς γεννήθηκε ο μοναδικός γιος του Μπόλαν, ο Rolan Seymour Bolan, (κανονικό όνομα Rolan Seymour Feld). Το ίδιο το μωρό αποτέλεσε κάτι σαν ένα μέσο αυτοσυγκράτησης του Μαρκ από τα ναρκωτικά όπως είπε και ο ίδιος και έπαιξε σημαντικό ρόλο στη ζωή του.
Στυλ και επιρροές
Ο Μπόλαν πρόκειται για έναν από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες της βρετανικής σκηνής. Με το ιδιόμορφο στυλ ντυσίματος, που αποτελούνταν από φανταχτερά ρούχα, φτερά και έντονο μακιγιάζ, κατάφερε να θέσει τις βάσεις για τη μουσική glam rock. Ξεκινώντας ως ένας απλός χίπης του folk ντουέτου Tyrannosaurus Rex, κατάφερε να εξελιχθεί ως ένας από τους πρωτοπόρους ενός νέου μουσικού ρεύματος, καταθέτοντας σημαντικά άλμπουμ, όπως τα Electric Warrior και The Slider, παραμένοντας παραγωγικός μέχρι το θάνατό του. Επίσης υπήρξε σημείο αναφοράς και πολλά άλλα είδη μουσικής όπως η punk, η new wave και η britpop.
Με όχημα τους T. Rex έδειξε το δρόμο για μια ολόκληρη φουρνιά μουσικών, όπως οι Slade, οι Sweet, η Suzi Quatro, ο David Bowie, Ramones, The Smiths, Oasis και άλλους. Το ιδιαίτερο στυλ και η μουσική του σε συνδυασμό με την αμφιφυλόφιλη εμφάνισή του, παραμένουν μέχρι και σήμερα άξιο σημείο αναφοράς και επηρεάζουν συνεχώς νέους καλλιτέχνες.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Ροκ μουσικοί Κατηγορία:Βρετανοί τραγουδιστές
1027
Η τρέχουσα σελίδα αφορά το έτος 1027 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έτη
Αγωγιάτης
thumb|right|300px Ο αγωγιάτης ήταν βιοποριστικός μεταφορέας που χρησιμοποιούσε υποζύγιο, άμαξα (ακόμα και έλκηθρα σε χειμερινά τοπία).
Το επάγγελμα του αγωγιάτη άνθισε στο παρελθόν μέχρι και τον 19ο αιώνα. Μετέφεραν τα πάντα. Πελάτες εν είδει οδικού δρομολογίου, επίσης υλικά αγαθά και τρόφιμα, συχνά, ωστόσο, αναλάμβαναν και την μεταφορά ασθενών, πτωμάτων κλπ. Από τη δεκαετία του 1920 και μετά, με την έλευση και την ευρεία χρήση μηχανοκίνητων οχημάτων, οι αγωγιάτες βρέθηκαν σε δεύτερη μοίρα και ως εκ τούτου χάθηκαν σταδιακά.
Κατηγορία:Πρώην ιδιότητες Κατηγορία:Μεταφορικές επιχειρήσεις
Αμανίτης (γένος)
Το γένος αμανίτης (λατινική και επιστημονική ονομασία Amanita) είναι ένα μεγάλο γένος μυκήτων με περίπου εξακόσια είδη, από εκείνα που σχηματίζουν μανιτάρια ως το υπέργειο, αναπαραγωγικό μέρος τους. Ο όρος προκαλεί σύγχυση, διότι «αμανίτης» ονομάζεται αλλιώς το μανιτάρι γενικώς (λέξη που προέρχεται και ετυμολογικώς από το αρχαιοελληνικό αμανίτης). Μεταξύ των ειδών του Amanita συγκαταλέγονται και κάποια από τα πιο τοξικά που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο, αλλά και μερικά που τρώγονται από τον άνθρωπο. Το γένος συνολικά ευθύνεται για το 95% περίπου όλων των θανάτων που προκαλεί η δηλητηρίαση από μανιτάρια, με ένα είδος, τον αμανίτη τον φαλλοειδή (γνωστό και ως «θανατίτη») να ευθύνεται από μόνο του για τους μισούς περίπου θανάτους από τους παραπάνω. Το ισχυρότερο δηλητήριο που βρίσκεται στη σάρκα αυτών των μανιταριών είναι η α-αμανιτίνη.
Οι μυκητολόγοι αποθαρρύνουν όσους μαζεύουν μανιτάρια από τη φύση στο να αποφασίζουν αν είναι ασφαλής ή όχι η κατανάλωσή τους, αν οι συλλέκτες δεν είναι ειδικοί. Ωστόσο σε μερικές αγορές του κόσμου τα μεγαλύτερα εδώδιμα (φαγώσιμα) είδη αμανίτη αποτελούν συνηθισμένα εμπορεύσιμα είδη την εποχή της συγκομιδής τους. Τέτοια είδη είναι το Amanita zambiana και άλλα σαρκώδη είδη στην κεντρική Αφρική, το Amanita basii και παρόμοια είδη στο Μεξικό, τα Amanita caesarea και Amanita rubescens στην Ευρώπη, καθώς και το Amanita chepangiana στη Νοτιοανατολική Ασία. Υπάρχουν ακόμα και είδη που χρησιμεύουν στο να προσδίδουν χρώμα σε σάλτσες, όπως το κόκκινο Amanita jacksonii.
Ανάπτυξη
Γενικώς οι αμανίτες ευδοκιμούν σε υγρά και σκιερά εδάφη, με άφθονες οργανικές ουσίες από νεκρούς οργανισμούς (π.χ. πεσμένα φύλλα που σαπίζουν) σε θερμοκρασίες (ευνοϊκότερες) περί τους 15 έως 20 °C. Στις ευνοϊκές αυτές συνθήκες αναπτύσσονται και πολλαπλασιάζονται ταχύτατα, καλύπτοντας μεγάλες εκτάσεις, ιδίως στις δασικές περιοχές όπου οι αμανίτες βρίσκουν το καταλληλότερο περιβάλλον για την ανάπτυξή τους: μόνιμη υγρασία χάρη στη σκιά των δέντρων και μισοσαπισμένα δέντρα.
Τοξικότητα
Αρκετά είδη του υπογένους Phalloidieae είναι διαβόητα για την τοξικότητά τους, επειδή περιέχουν αματοξίνες, που μπορούν να προκαλέσουν ηπατική (αλλά και νεφρική) ανεπάρκεια και θάνατο. Τέτοια είδη είναι τα Amanita phalloides, A. virosa, A. bisporigera, A. ocreata και |A. verna.
Πιο πρόσφατα μια σειρά του υπογένους Lepidella ανακαλύφθηκε ότι προκαλούν οξεία νεφρική ανεπάρκεια. Τέτοια είδη είναι τα Amanita smithiana (συναντάται στη βορειοδυτική Βόρεια Αμερική), A. pseudoporphyria (Ιαπωνία) και A. proxima (νότια Ευρώπη).
Επικινδυνότητα
right|thumb|Το εδώδιμο είδος [[Amanita caesarea|A. caesarea ή «μανιτάρι του Καίσαρα»]] Παρά το ότι εκατοντάδες είδη Amanita είναι εδώδιμα, όπως όλα τα είδη του υπογένους Caesareae και του υπογένους Vaginatae, πολλοί μυκητολόγοι συμβουλεύουν να μην τρώμε κάποιον αμανίτη, εκτός και αν το είδος του είναι γνωστό με απόλυτη βεβαιότητα.
Εδώδιμα
Τα κυριότερα φαγώσιμα είδη του γένους Amanita είναι τα εξής: Amanita fulva, Amanita vaginata, Amanita calyptroderma, Amanita crocea, Amanita rubescens, Amanita caesarea και Amanita jacksonii.
Μη εδώδιμα
Είδη που δεν τρώγονται, αλλά δεν είναι τοξικά, περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τα εξής: Amanita albocreata, Amanita atkinsoniana, Amanita ceciliae, Amanita citrina, Amanita excelsa, Amanita franchetii, Amanita longipes, Amanita onusta, Amanita rhopalopus, Amanita silvicola, Amanita sinicoflava, Amanita spreta και Amanita volvata.
Ελαφρώς δηλητηριώδη
Δηλητηριώδη, αλλά όχι θανατηφόρα, είναι μεταξύ άλλων τα είδη: Amanita brunnescens,, Amanita cokeri, Amanita crenulata, Amanita farinosa, Amanita frostiana, Amanita muscaria, Amanita pantherina και Amanita porphyria.
Θανατηφόρα
Δηλητηριώδη σε θανατηφόρο βαθμό είναι, μεταξύ άλλων, τα εξής είδη: Amanita abrupta, Amanita arocheae, Amanita bisporigera, Amanita exitialis, Amanita magnivelaris, Amanita ocreata, Amanita phalloides («θανατίτης»), Amanita proxima, Amanita smithiana, Amanita subjunquillea, Amanita verna και Amanita virosa.
Ψυχοδραστικά είδη
upright|thumb|Το [[Αμανίτης ο μυγοκτόνος|Amanita muscaria περιέχει την ψυχοδραστική ουσία ιβοτενικό οξύ.]]
Amanita muscaria
Πολλοί ιθαγενείς πληθυσμοί της Σιβηρίας χρησιμοποιούσαν ευρύτατα το Amanita muscaria ως ενθεογόνο. Η χρήση του ήταν γνωστή σε όλους σχεδόν τους ουραλόφωνους λαούς της δυτικής Σιβηρίας και στους «παλαιοσιβηρόφωνους» λαούς της Ρωσικής Άπω Ανατολής. Υπάρχουν μόνο μεμονωμένες αναφορές για τη χρήση A. muscaria στους τουνγκουσικούς και τους τουρανικούς λαούς της κεντρικής Σιβηρίας.
Amanita pantherina
upright|thumb|Η [[μουσκιμόλη, γνωστή και ως πανθηρίνη, είναι μια ισοξαζόλη. Αμφότερες οι ονομασίες της ουσίας αυτής προέρχονται από ονομασίες ειδών αμανίτη (A. muscaria και A. pantherina).]] Το είδος Amanita pantherina περιέχει επίσης την ψυχοδραστική ουσία μουσκιμόλη, αλλά η χρήση του ως ενθεογόνου είναι πολύ σπανιότερη από εκείνη του περισσότερο αναγνωρίσιμου συγγενούς του είδους A. muscaria.
Άλλα είδη
Υπάρχουν και άλλα είδη του γένους Amanita που έχει βρεθεί ότι περιέχουν ψυχοδραστικές ουσίες, όπως τα εξής:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αμανιτης
Hallowed Be Thy Name
Το Hallowed Be Thy Name είναι ένα τραγούδι του αγγλικού Heavy Metal συγκροτήματος Iron Maiden, το οποίο κυκλοφόρησε το 1982 στον δίσκο The Number of the Beast. Το κομμάτι γράφτηκε εξ ολοκλήρου από τον Στιβ Χάρις. Το θέμα των στίχων του τραγουδιού αφορούν έναν θανατοποινίτη και τις τελευταίες του σκέψεις, που αφορούν πρωτίστως την πίστη. Ο τίτλος του τραγουδιού πάρθηκε από την Κυριακή Προσευχή, και μεταφράζεται στα ελληνικά ως «Αγιασθήτω το όνομά Σου».
Το 1993, κυκλοφόρησε και single του κομματιού σε ζωντανή εκτέλεση, το οποίο κατέλαβε την 9η θέση στα αγγλικά chart και την 16η στα ιρλανδικά. Το τραγούδι είχε ηχογραφηθεί σε μία συναυλία του συγκροτήματος στη Μόσχα, στις 4 Ιουνίου του 1993.
Το κομμάτι θεωρείται ένα από τα πιο δημοφιλή του συγκροτήματος, αλλά και ένα από τα σπουδαιότερα τραγούδια του Heavy Metal, γενικότερα. Σε μία ψηφοφορία που διεξήχθη στην ελληνική έκδοση του περιοδικού Metal Hammer, το τραγούδια συγκαταλέγεται στη λίστα με τα 200 Σπουδαιότερα Τραγούδια όλων των εποχών, καταλήγοντας στη 2η θέση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Τραγούδια του 1982 Κατηγορία:Τραγούδια των Iron Maiden Κατηγορία:Singles του 1982 Κατηγορία:Singles της EMI Records
Ο Καθηγητής και η Γυμνή Χορεύτρια
Η ταινία Ο Καθηγητής και η Γυμνή Χορεύτρια (Πρωτότυπος τίτλος Ball of Fire), γνωστή και ως Γιαμ-Γιαμ, είναι σοφιστικέ κωμωδία παραγωγής 1941 σε σκηνοθεσία Χάουαρντ Χοκς και πρωταγωνιστές τους Γκάρι Κούπερ και Μπάρμπαρα Στάνγουικ. Πρόκειται για μια από τις δυο ταινίες που το πρωταγωνιστικό ζευγάρι γύρισε κατά το 1941 (η άλλη ήταν το Ο Λαός Προστάζει (Meet John Doe) του Φρανκ Κάπρα. Το σενάριο της ταινίας έγραψε ο Μπίλι Γουάιλντερ με τον Τσαρλς Μπράκετ. Η ταινία πραγματεύεται την προσπάθεια μιας ομάδας καθηγητών να γράψουν μια εγκυκλοπαίδεια και η συνάντησή τους με μια τραγουδίστρια σε νάιτ κλαμπ προκαλεί κωμικές ανατροπές στη ζωή τους. Η υπόθεση της ταινίας χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία ταινίας μιούζικαλ του 1948 με τίτλο Ήρωας με το στανιό (A Song is Born) και με πρωταγωνιστές τους Ντάνι Κέι και Βιρτζίνια Μάγιο.