cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μοναστήρι του Μπάτσκοβο
Οστεοφυλάκιο
Το μόνο τμήμα που έχει διασωθεί από το αρχικό κτίριο του μοναστηριού είναι το οστεοφυλάκιο, που έχει ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και παλιές τοιχογραφίες και βρίσκεται 300 μέτρα από το σύγχρονο μοναστηριακό συγκρότημα. Φαίνεται απροσπέλαστο, βλέποντάς το από το βορρά. Το κτίριο έχει δύο ορόφους, από τους οποίους μόνο ο ένας φαίνεται από τα νότια. Από αρχιτεκτονική άποψη το σχέδιό του φαίνεται ξένο προς τις τοπικές παραδόσεις. Θυμίζει Συριοπαλαιστινιακούς νεκροθαλάμους, με τους δύο ορόφους του ταυτόσημου σχεδιασμού. Κάθε όροφος έχει ένα νάρθηκα, ένα ενιαίο κλίτος και μια αψίδα. Το ισόγειο προορίζεται για κρύπτη και έχει 14 θέσεις ταφής. Η αψίδα στον άνω όροφο, την κυρίως εκκλησία (γνωστή ως Εκκλησία της Αγίας Τριάδας), είναι ημικυκλική στο εσωτερικό και πενταγωνική στο εξωτερικό με 3 ανοίγματα που αφήνουν λίγο φως να περνά στο ιερό. Το κτίριο είναι θολωτό. Το οστεοφυλάκιο είναι ενδιαφέρον ως προς τον τρόπο κατασκευής του, αποτελώντας ένα μείγμα Αρμενικής, Γεωργιανής και Βυζαντινής κατασκευαστικής παράδοσης. Η πρόσοψη είναι όμορφα διαφοροποιημένη με 8 τυφλά αψιδώματα και μια σειρά από στρώματα τούβλου και πέτρας, που ενώνονται μεταξύ τους με κονίαμα.
Καθολικό
Το Καθολικό της Παρθένου Μαρίας (χρονολογούμενο από το 1604) είναι το μέρος, όπου φυλάσσεται μια πολύτιμη εικόνα της Παρθένου Μαρίας από το 1310 (προερχόμενη από τη Γεωργία). Σύμφωνα με θρύλο η εικόνα είναι θαυματουργή, προσελκύοντας πολλούς προσκυνητές. Αυτή η εκκλησία χτίστηκε στη θέση της παλιότερης εκκλησίας του μοναστηριού, που καταστράφηκε από τους Τούρκους. Το κτίριο έχει διατηρηθεί μέχρι σήμερα στην αρχική του μορφή της τρίκλιτης σταυροειδούς βασιλικής με τρούλο με τρεις πενταγωνικές αψίδες. Ένας επάργυρος σταυρός πάνω στον τρούλο φέρει την επιγραφή "Πάντα νίκα !" στα Γεωργιανά. Οι τοιχογραφίες στον ευρύχωρο νάρθηκα ζωγραφίστηκαν το 1643 και απεικονίζουν σε φυσικό μέγεθος τον Γκεόργκι και το γιο του Κονσταντίν, υψηλόβαθμους προύχοντες στην Κωνσταντινούπολη και δωρητές του ναού. Οι νωπογραφίες στον κυρίως ναό ζωγραφίστηκαν πολύ αργότερα, το 1850, από το Γιόαν Μος (Μόσκο). Οι δύο κεντρικές εικόνες στο εικονοστάσι, της Αγίας Παρθένου και του Ιησού Χριστού, χρονολογούνται με ακρίβεια (1793). Το ξυλόγλυπτο εικονοστάσι, ο επισκοπικός θρόνος και άλλα σχετικά χρονολογούνται από το 18ο αιώνα.
Λωτόδενδρο
Πάνω από την αυλή απλώνονται τα μεγάλα κλαδιά ενός Διόσπυρου Λωτόδενδρου, που μεταφέρθηκε από τη Γεωργία πριν από πάνω από δυο αιώνες.
Έργα τέχνης
Το μουσείο του μοναστηριού έχει μια πλούσια συλλογή δίσκων, εικόνων, βιβλίων, το ξίφος του Φρειδερίκου Α΄ Βαρβαρόσσα, ένα σουλτανικό φιρμάνι του 1452, ένα ξυλόγλυπτο σταυρό με μικροτεχνία. Μία νωπογραφία του Τέλους των Ημερών, ζωγραφισμένη από το Ζαχάρι Ζογκράφ το 1850, διατηρείται στην Εκκλησία του Αγίου Νικολάου και θεωρείται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα έργα τέχνης της Βουλγαρικής Εθνικής Αναγέννησης.
Η τοιχογραφία "Πανόραμα"
Η τοιχογραφία "Πανόραμα", που διατρέχει τον εξωτερικό τοίχο της τραπεζαρίας, αναπαριστά ζωγραφισμένα την ιστορία του μοναστηριού. Προσφέρει μια πανοραμική θέα του μοναστηριού με όλα τα γύρω κτίρια την εποχή που ζωγραφίστηκε. Υπό την επίδραση διάφορων ατμοσφαιρικών συνθηκών, όπως βροχή, χιόνι, ομίχλη, κρύο, άνεμος, η μεγαλύτερη τοιχογραφία τοπίου των Βαλκανίων έχει διατηρήσει τη φρεσκάδα των χρωμάτων της. Ο ζωγράφος Αλέξι Ατανάσοφ, Βούλγαρος από την πόλη Νέγκους, εργάσθηκε σε αυτή την περιοχή το 19ου αιώνα. Μπορούμε να προσδιορίσουμε το έτος της διακόσμησης από μια επιγραφή που υπήρχε στους εξωτερικούς τοίχους της δυτικής πτέρυγας του μοναστηριού, που κάηκε το 1902. Η επιγραφή ανέφερε : "Η παρακάτω απεικόνιση ολοκληρλωθηκε επί της διακονίας του Ηγουμένου Κυρίλλου στις 22 Ιουλίου 1846. Η απεικόνιση έγινε από τα δικά μου χέρια, Αλέξι Ατανάσοφ από το Νέγκους". Ως πρότυπο ο ζωγράφος χρησιμοποίησε μια χαλκογραφία, που είχε γίνει στη Βιέννη με την οικονομική βοήθεια του έμπορου από το Σάμοκοβ Πέταρ Πάνα, το 1807. Ο Αλέξι Ατανάσοφ πρόσθεσε επίσης δικές τρου πολύτιμες λεπτομέρειες και ζωγραφικά στοιχεία. Η τοιχογραφία "Πανόραμα" μας δίνει πλούσια πληροφόρηση για το αρχιτεκτονικό σύνολο του μοναστηριού το 19ο αιώνα. Ζωγραφίσθηκαν επίσης οι βόρειες όψεις των εκκλησιών Αγίων Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και της Παναγίας. Μπορούμε να δούμε τα μοναστηριακά κτίσματα με τα μεγάλα τους αντερείσματα στην πλευρά του ποταμού. Κεντρική θέση δόθηκε στους ιδρυτές του μοναστηριού, που απεικονίστηκαν εδώ με μοναστηριακή ενδυμασία. Ανάμεσά τους είναι ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός. Δίπλα τους είναι επίσης οι δωρητές από το 14ο αιώνα Γεώργιος και Γαβριήλ. Δεν παραλήφθηκαν ούτε τα περίχωρα του μοναστηριού : το γυναικείο μοναστήρι στο Ασένοβγκραντ (Στενήμαχο), το κάστρο του Ασέν, τα παρεκκλήσια κοντά στο μοναστήρι. Ο ζωγράφος μας έδωσε μια καλή ιδέα από εθνογραφική άποψη της ενδυμασίας της αριστοκρατίας της Φιλιππούπολης και των γιορτινών ρούχων των γυναικών στη Ροδόπη, μέσω των ομάδων λαού, που ακολουθούν τη Λιτάνευση της Θαυματουργού Εικόνας. Δεν παραλήφθηκαν ούτε λεπτομέρειες, όπως το πηγάδι στη βόρεια αυλή και το καμπαναριό της Εκκλησίας των Αρχαγγέλων. Απεικονίζονται ακόμη σκηνές από τα πάθη των Αγίων Γεωργίου και Δημητρίου.
Η τοιχογραφία "Πανόραμα" είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα όχι μόνο λόγω του τεράστιου μεγέθους της αλλά επίσης λόγω της καλλιτεχνικής αξίας και αντίκτυπού της. Τα χρώματα έγιναν με μια συνταγή του ίδιου του ζωγράφου, πιθανόν από χλόη ανακατεμένη με γαλάκτωμα αυγού. Χρησιμοποιήθηκε η ζωγραφική τεχνική "fresco buono" που είναι τεχνική τοιχογραφίας, που εφαρμόζεται σε λείο υγρό γύψο. Το αποτέλεσμα αυτής της τεχνικής, μαζί με τη μεγάλη καλλιτεχνική μαεστρία, είναι η αιτία που οι τοιχογραφίες αυτές φαίνονται τόσο ζωηρές ακόμα και σήμερα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Μπατσκοβο
Γώγος Μπακόλας
Ο Γεώργιος «Γώγος» Μπακόλας (1751-1823) γεννήθηκε στην Σκουληκαρία, ήταν Αρτινός οπλαρχηγός, Σαρακατσάνος στην καταγωγή, συγγενής των Κοντογιανναίων και του Καραϊσκάκη (εξάδελφος της μητέρας του Γεωργίου Καραϊσκάκη..
Αμφιλεγόμενη ιστορική προσωπικότητα. Δολοφόνησε τον Κίτσο Μπότσαρη στην Άρτα το 1813. Μετά την ήττα των Ελλήνων στη Μάχη του Πέτα (4 Ιουλίου 1822), κατηγορήθηκε ως υπεύθυνος της μεγάλης εκείνης καταστροφής. Επιπλέον, στο Κομπότι Άρτας το 1804, πρόδωσε τον Μάρκο Μποτσαρη επικεφαλής του Ελληνικού στρατεύματος και "έφραξε τον δρόμο μεγάλη εχθρική δύναμη και τον αναχαίτισε στην Πλάκα κοντά στην στενωπό των Πέντε Πηγαδιών".
Βιογραφία
Όταν ξέσπασε η Επανάσταση του 1821, ενεπλάκη στον Αγώνα και μαζί με Ακαρνάνες οπλαρχηγούς. Τον Ιούνιο του 1821, ο Χουρσίτ Πασάς διέταξε τον Ισμαήλ Πασά Πλιάσα, με 4 χιλιάδες Τούρκους, να περάσει το Μακρυνόρος προκειμένου να καταστείλει την επανάσταση στη δυτική Στερά. Στο Μακρυνόρος, οι Έλληνες τον περίμεναν φυλάγοντας όλες τις διαβάσεις, με τον Μπακόλα να υπερασπίζει τη Λαγκάδα. Όμως, μετά από επιτυχές τέχνασμα των Τούρκων, το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών δυνάμεων συγκεντρώθηκε σε άλλο πέρασμα, αφήνοντας μόνο του τον Μπακόλα, με μόλις 100 άνδρες, απέναντι στο σύνολο των τουρκικών δυνάμεων. Ωστόσο, στις 18 Ιουνίου 1821, ο Μπακόλας, δείχνοντας στρατηγικές ικανότητες και ηρωϊκό θάρρος, νίκησε τους Τούρκους, οι οποίοι έχασαν 200 άνδρες.
Ένα χρόνο αργότερα, πήρε μέρος στη Μάχη του Πέτα (4 Ιουλίου του 1822), όπου οι Έλληνες υπέστησαν βαριά ήττα. Θεωρήθηκε τότε υπαίτιος αυτής της ήττας, και κατηγορήθηκε από ιστορικούς της Επανάστασης, όπως ο Χρήστος Βυζάντιος, πως άφησε επίτηδες αφύλακτο ένα λόφο από όπου πέρασαν οι Τούρκοι.
Στη συνέχεια ο Μπακόλας, έχοντας ακούσει τις κατηγορίες εναντίον του, συνάντησε τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, τον οποίο έπεισε για την αθωότητά του, όπως φαίνεται από επιστολή του τελευταίου προς τον Αθανάσιο Κανακάρη. Ωστόσο, δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει την περιφρόνηση του κόσμου και, μετά από διάστημα απομόνωσης, αποσύρθηκε στα βόρεια, συμμαχώντας με τους Τούρκους, και υπηρετώντας τους έως τον θάνατό του. Η απόφασή του αυτή σήμερα παραμένει ανεξήγητη και κατακριτέα, ενώ ενέτεινε και την εντύπωση της προδοσίας που είχε δημιουργηθεί την ημέρα της μάχης του Πέτα.
Δεν ξανασυμμετείχε στην Επανάσταση, γεγονός λυπηρό, αφού λόγω της μεγάλης επιρροής που διέθετε θα προσέφερε πολλά στην Επανάσταση.Εξ άλλου, Οι Τούρκοι τον χρησιμοποίησαν σε αρκετές εκστρατείες τους στη Δυτική Ελλάδα, επειδή γνώριζε καλά τον τόπο και τα πρόσωπα της περιοχής. Ο γιός του Δημήτρης Μπακόλας, διαδέχθηκε τον πατέρα του στο αξίωμά του και υπηρετούσε και αυτός τους Τούρκους. Πρωτοστάτησε μάλιστα στην αντιμετώπιση εκστρατείας των Ελλήνων εναντίον της Άρτας, κωλυσιεργώντας στην αρχή και στη συνέχεια αμυνόμενος, μαζί με Τούρκους στρατιώτες, σε οχυρή θέση στη Σκουληκαριά, στις 3 Ιουνίου 1824. Μετά την ήττα του Δημήτρη Μπακόλα και των Τούρκων, οι Ραδοβιζιώτες τον αποκήρυξαν ως αρχηγό, αντικαθιστώντας τον με τον Κώστα Οικονόμου, και προσχώρησαν στην Επανάσταση.
Υστεροφημία
Στις 4 Ιουλίου 1822 έγινε μία από τις πιο οδυνηρές μάχες για τους επαναστατημένους Έλληνες στο χωριό Πέτα, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά της Άρτας. Στη μάχη αναμετρήθηκαν Τούρκοι και Επαναστάτες με Φιλέλληνες.
Ο Γκούσταβ Φρίντριχ Χέρτσβεργκ ("ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ") αναφέρει: "Ο γενναίος ούτος και περί τα πολεμικά έμπειρος ανήρ ήτο εν τω βάθει της ψυχής αυτού σφοδρός εχθρός των Σουλιωτών και των φιλελλήνων, έπαιζε δε νυν διπλούν παίγνιον, κινδυνωδέστατον εν τη θέσει, ην ελάμβανε μεταξύ Τούρκων και Ελλήνων … Εν τη αμφιβόλω αυτού στάσει, εσκόπει προφανώς να προσχωρήσει εν τη στιγμή της κρίσεως εγκαίρως εις εκείνην την μερίδα, εις ην ήθελε τραπεί η του πολέμου τύχη".
Κατά τον Δημήτριο Φωτιάδη και άλλους ιστορικούς της εποχής, ο Γεώργιος Μπακόλας ήταν το εξιλαστήριο θύμα για να μην αποδοθούν ευθύνες στον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο , αν και ο τελευταίος σε επιστολή του, δεν επιρρίπτει καμία ευθύνη στον Μπακόλα, ούτε τον θεωρεί προδότη. μικρογραφία|Επάργυρο τάσι εγχάρακτο με σαβάτι, ενυπόγραφο «1832 Γιάννη Mπακόλα». Ιστορικό Αρχείο «Ευγενίας Αντωνίου Σκιαθά» Ούτε ο Σπυρίδων Τρικούπης φαίνεται να πιστεύει ότι ο Μπακόλας υπήρξε προδότης στη Μάχη του Πέτα και επισημαίνει ότι, μετά τον αιφνιδιασμό που υπέστη, πολέμησε σκληρά με τους άντρες του εναντίον των Τούρκων, ενώ ο Μακρυγιάννης τον χαρακτηρίζει «αθάνατο Γώγο» και εξαίρει τη γενναιότητα και το ήθος του ανδρός: «Ήταν τίμιος άνθρωπος και γενναίος πατριώτης κι΄αγαθός... Η πατρίς χάριτες χρωστάγει εις αυτό τον γενναίο άνδρα».
Ο Κώστας Κρυστάλλης, στο πεζογράφημά του «Σκιαί του Άδου», για να καταδείξει το ασυγχώρητο των ατιμωτικών πράξεων και μετά θάνατο, αναφέρεται στον Μπακόλα: «Η άτιμη η προδοσιά του Γώγου του Μπακόλα».
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821
Χρόνινγκεν (πόλη)
Το Χρόνινγκεν (ολλανδικά: Groningen) είναι δήμος και πόλη στα βόρεια της Ολλανδίας και πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας. Ο πληθυσμός της πόλης είναι 200.336 κάτοικοι σύμφωνα με τον ΟΗΕ το 2015. Η πόλη θεωρείται η πλέον σημαντική στις βόρειες επαρχίες της Ολλανδίας. Ανεπίσημα το Χρόνιγκεν είναι γνωστό και ως Σταντ (Πόλη) και Χροτ Λάουχ (Μεγάλο Χωριό). Οι κάτοικοι της πόλης του Χρόνινγκεν είναι γνωστοί ως Στάντγερς.
Η πόλη του Χρόνινγκεν
thumb|left|200px|Το Χρόνινγκερ Μουζέουμ (Μουσείο του Χρόνινγκεν) Η πόλη είναι γνωστή για τον Μαρτίνιτορεν (Πύργος Μαρτίνι), τον πέμπτο ψηλότερο πύργο εκκλησίας στην Ολλανδία. Ο πύργος ύψους 97 μέτρων, γνωστός στους ντόπιους ως ντ’Όλλε Χρίζε (d’Olle Grieze – Ο Παλιός Γκρίζος), ολοκληρώθηκε το 1482. Η σπείρα του έφτανε τότε τα 127 μέτρα, αλλά κάηκε το 1577. Ο σημερινός πύργος ολοκληρώθηκε το 1627.
Το Χρόνινγκεν είναι η έδρα του Πανεπιστημίου του Χρόνινγκεν και του Χάνσεχογεσχοολ του Χρόνινγκεν. Η πόλη είναι επίσης γνωστή για την μεγάλη φοιτητική της κοινότητα: περίπου 40.000 φοιτητές σε συνολικό πληθυσμό 180.000 κατοίκων. Εξαιτίας του μεγάλου αυτού αριθμού φοιτητών η πόλη διαθέτει δραστήρια νυχτερινή ζωή και πολλές πολιτιστικές δραστηριότητες.
Η πόλη διαθέτει επίσης μεγάλη αντεργκράουντ κουλτούρα. Το Χρόνινγκεν φιλοξενεί το διεθνώς γνωστό Βέρα. Η τοπική σκηνή περιλαμβάνει πανκ, γκόθικ και μέταλ. thumb|200px|Ο Μαρτίνιτορεν (Πύργος Μαρτίνι) που δεσπόζει στο Χρότε Μαρκτ στο κέντρο της πόλης
Το δημόσιο πάρκο Νόορντερπλαντσουν στα βόρεια του κέντρου της πόλης είναι δημοφιλές μέρος αναψυχής και αθλημάτων, ενώ ετησίως λαμβάνει χώρα εκεί το φεστιβάλ Νόορντερζον.
Το 2006 το Χρόνινγκεν ψηφίστηκε ως "de beste binnenstad" (το καλύτερο κέντρο πόλης) της Ολλανδίας.
Πολιτική
Το συμβούλιο της πόλης διαθέτει 39 μέλη. Τα αριστερά κόμματα PvdA και ΧρουνΛίνκς (GroenLinks) είναι τα μεγαλύτερα. Μετά τις εκλογές του 2002, σχημάτισαν συνασπισμό με τα CDA και VVD. Δήμαρχος της πόλης από το 1998 εως το 2005 ήταν ο Ζακ Βαλλάχε. Ως αποτέλεσμα των εκλογών του 2006, τρία αριστερά κόμματα (PvdA, GroenLinks και SP) αποφάσισαν να σχηματίσουν ένα νέο συνασπισμό, ο οποίος ορίστηκε στις 26 Απριλίου 2006.
Βιομηχανία
Το Χρόνινγκεν διαθέτει δύο εργοστάσια ζάχαρης που λειτουργούνται από την CSM και την Suikerunie. Την περίοδο 2005 προβλεπόταν να παράγουν συνολικά 600.000 τόνους ζάχαρης.
Μεταφορές
Η πόλη διαθέτει σιδηροδρομικό, λεωφορειακό και οδικό δίκτυο για εσωτερική εξυπηρέτηση και σύνδεση με γειτονικές περιοχές και τη Γερμανία.
Επίσης στο Έελντε έχει την έδρα του το Αεροδρόμιο Έελντε του Χρόνινγκεν.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Κατηγορία:Μέλη της Χανσεατικής Ένωσης
NGC 677
Ο NGC 677 είναι ελλειπτικός γαλαξίας στον αστερισμό Κριό. Τον ανακάλυψε στις 25 Σεπτεμβρίου 1886 ο αστρονόμος Λιούις Α. Σουίφτ (Lewis A. Swift) και απέχει περίπου 200 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη. Βρίσκεται στο κέντρο γαλαξιακού σμήνους και έχει πυρήνα LINER.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ελλειπτικοί γαλαξίες Κατηγορία:Γαλαξίες LINER Κατηγορία:Κριός (αστερισμός) 0677 06673 01275
Κέλτις η νότιος
Η Κέλτις η νότιος ή Μελικοκιά (επιστημονική ονομασία: Celtis australis) είναι φυλλοβόλο δέντρο, που απαντάται στη νότια Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μικρά Ασία.
Το ύψος του φτάνει συνήθως τα 10μ. αλλά υπάρχουν και δέντρα που φτάνουν τα 25 μ. Έχει λείο φλοιό γκρίζου χρώματος Τα φύλλα του είναι επιμήκη και ελλειπτικά (5 -15 εκ.), με ελαφρώς οδοντωτό περίγραμμα, και έχουν βαθύ πράσινο χρώμα στην απάνω πλευρά ενώ από κάτω είναι γκρίζα και έχουν χνούδι. Η κέλτις ανθίζει από τον Μάρτιο ως τον Απρίλιο και τα λουλούδια της είναι μικρά, πράσινα και απέταλα. Οι καρποί του είναι στρογγυλές δρύπες, έχουν διάμετρο 1 εκ. και μοιάζουν με τα μούρα. Το καλοκαίρι έχουν κιτρινωπό χρώμα αλλά το φθινόπωρο, που ωριμάζουν γίνονται σκούροι βυσσινί.
Πρόκειται για δέντρο που είναι ανθεκτικό σε ξηρά και φτωχά εδάφη αλλά δεν αντέχει σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δέντρα Κατηγορία:Κανναβοειδή
Πατριάρχης των Σέρβων Πορφύριος
Ο Πατριάρχης Πορφύριος (Порфирије, κατά κόσμον Πρβόσλαβ Πέριτς, Prvoslav Perić, Првослав Перић, γεννημένος στις 22 Ιουλίου 1961), είναι ο 46ος προκαθήμενος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, με τον τίτλο Αρχιεπίσκοπος Πεκίου, Μητροπολίτης Βελιγραδίου και Καρλοβικίου και Πατριάρχης Σερβίας από τις 18 Φεβρουαρίου 2021.
Ζωή και εκπαίδευση
Ο Πορφύριος γεννήθηκε το 1961 στην πόλη Μπετσέι στη ΣΔ Σερβίας της τότε ΣΟΔ Γιουγκοσλαβίας (σημερινή Σερβία), ως γιος των Ραντόικα και Ραντιβόι Πέριτς. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο στο Τσούρουγκ, και το Γυμνάσιο Γιοβάν Γιοβάνοβιτς Ζμάι στο Νόβι Σαντ. Εκάρη μοναχός στο μοναστήρι Βίσοσκι Ντέτσανι στις 21 Απριλίου 1985, λαμβάνοντας το μοναστικό όνομα Πορφύριος.
Σπούδασε ορθόδοξη θεολογία στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου και αποφοίτησε το 1986, όταν ο Επίσκοπος Ράσκας και Πριζρένης (και μετέπειτα Πατριάρχης) Παύλος τον χειροτόνησε διάκονο στην Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος στη Μουσουτίστε, στο Κοσσυφοπέδιο. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών από το 1986 έως το 1990. Το 2004 αναγορεύθηκε διδάκτορας της Θεολογικής Σχολής Αθηνών με τη διατριβή «Η πιθανότητα γνώσης του Θεού στην κατανόηση του Αποστόλου Παύλου σύμφωνα με την ερμηνεία του Αγίου Ιωάννη του Χρυσόστομου ».
Ηγούμενος και Επίσκοπος
Στις 6 Οκτωβρίου 1990, κατόπιν ευλογίας του Επισκόπου Μπάτσκας Ειρηναίου Μπούλοβιτς, ο Πορφύριος εντάχθηκε στη Μονή Κόβιλι, κοντά στο Νόβι Σαντ. Στις 21 Νοεμβρίου 1990 χειροτονήθηκε ιερομόναχος και έγινε ηγούμενος της Μονής. Πολλοί νεαροί μοναχοί και δόκιμοι ήρθαν στο Μοναστήρι ακολουθώντας τον. Ήταν η εποχή που το μοναστήρι έγινε πνευματικό κέντρο για πολλούς νέους: διανοούμενους, καλλιτέχνες, ηθοποιούς και ροκ μουσικούς, ειδικά από το Νόβι Σαντ και το Βελιγράδι. Έκτοτε ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τους εθισμένους σε ναρκωτικά ασθενείς.
Στις 14 Μαΐου 1999, η Ιεραρχία της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας τον εξέλεξε τιτουλάριο επίσκοπο Εγαρίου και ορίστηκε βικάριος στη Μητρόπολη Μπάτσκας.
Το 2005 δημιούργησε μια θεραπευτική κοινότητα με την ονομασία Zemlja živih (Χώρα Ζώντων), η οποία αναγνωρίστηκε ως επιτυχημένο παράδειγμα για την απεξάρτηση από τα ναρκωτικά. Υπό την ηγεσία του Πορφυρίου, η κοινότητα έχει περισσότερους από εκατό κατοίκους σε ολόκληρη τη Σερβία.
Το 2010, η Ιερά Σύνοδος του ανέθεσε τη διαποίμανση των Σερβικών Ενόπλων Δυνάμεων. Διετέλεσε στρατιωτικός επίσκοπος ως το 2011 και έκτοτε ήταν συντονιστής της συνεργασίας μεταξύ της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και του Σερβικού Στρατού.
Μητροπολίτης Ζάγκρεμπ και Λιουμπλιάνας (2014 – 2021)
Τον Μάιο του 2014, ο Πορφύριος εξελέγη Μητροπολίτης Ζάγκρεμπ και Λιουμπλιάνας, διαδεχόμενος τον Γιόβαν Πάβλοβιτς, και ενθρονίστηκε από τον Πατριάρχη Ειρηναίο στις 13 Ιουλίου 2014 στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας.
Το κολλέγιο Άγιος Ιγνάτιος (Sankt Ignatios) τον κατέταξε στο Τάγμα του Αγίου Ιγνατίου για τη συμβολή του στη συμφιλίωση των εθνών στα Βαλκάνια, στις 16 Φεβρουαρίου 2016 στη Στοκχόλμη της Σουηδίας. Ο Πορφύριος ήταν μέλος της Ιεράς Συνόδου της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας από το 2017 ως το 2019.
Πατριάρχης Σερβίας (2021-)
Λίγο καιρό μετά την ενθρόνιση του, επισκέφτηκε τη Μονή του Πετς στο Κοσσυφοπέδιο όπου προσευχήθηκε για την κατάσταση στην περιοχή.
Τον Μάρτιο του 2021, με επιστολή του ο Πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας Ζόραν Ζάεφ ζήτησε από τον Πορφύριο να βρεθεί μια συμβιβαστική λύση για την αναγνώριση της αυτοαποκαλούμενης "Μακεδονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας"
Πολιτική υπηρεσία
Ο Πορφύριος είναι πρόεδρος του Ιδρύματος Πριβρέντνικ στο Νόβι Σαντ, από τη δεκαετία του 2000.
Διετέλεσε επίσης Πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Ηλεκτρονικών Μέσων στη Σερβία, από το 2008 έως το 2014. Παραιτήθηκε από τη θέση μετά την εκλογή του ως Μητροπολίτης Ζάγκρεμπ και Λιουμπλιάνας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Σέρβοι θεολόγοι Κατηγορία:Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Κατηγορία:Πατριάρχες Σερβίας Κατηγορία:Πατριάρχες Κατηγορία:Επίσκοποι του 20ού αιώνα Κατηγορία:Επίσκοποι του 21ου αιώνα
Λαγκάς
Μετά την Ακκαδική κατάκτηση η Λαγκάς έγινε υποτελής στην Ακκαδική αυτοκρατορία, τον Σαργών τον Μέγα και τους διαδόχους του, εξακολουθούσε ωστόσο να είναι μεγάλο κέντρο τέχνης. Οι πρώτοι ιστορικοί ισχυρίστηκαν ότι ήταν μεγάλο θεοκρατικό κέντρο, ο Σάμιουελ Νόουα Κράμερ εξετάζοντας τα έγγραφα της εποχής το απέρριψε. Μετά την κατάρρευση της Αυτοκρατορίας των Ακκάδων η Λαγκάς έγινε ανεξάρτητη πόλη-κράτος με βασιλείς ή "Ενκί" τους Ουρ-Μπάμπα και τον Γουδέα, είχε εκτεταμένες εμπορικές επικοινωνίες με όλα τα βασίλεια του κόσμου. Σύμφωνα με καταγραφές ο Γουδέας έφερνε κέδρους από τον Άμανος και τα όρη του Λίβανου στην Συρία, Διορίτη από την ανατολική Αραβία, χαλκό και χρυσό με την νότια Αραβία, την ίδια εποχή βρέθηκε σε πολεμικές συγκρούσεις με το Ελάμ. Η τέχνη έφτασε εκείνη την εποχή στην Λαγκάς στο μέγιστο της ακμής της, βρέθηκαν αμέτρητοι ανδριάντες του Γουδέα σε ναούς που απεικονίζουν την μορφή του, στην εποχή του Γουδέα η πρωτεύουσα της πόλης-κράτους ήταν το Τέλλο. Το βασίλειο της Λαγκάς περιείχε μια έκταση 1.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα με 17 μεγάλες πόλεις, οκτώ διακριτές πρωτεύουσες, και αμέτρητα χωριά, τα 40 καταγράφονται με το όνομα τους. Την περίοδο 2075 π.Χ. - 2030 π.Χ. η Λαγκάς σύμφωνα με τους ιστορικούς μελετητές ήταν η μεγαλύτερη πόλη του κόσμου. Μετά τον Γουδέα το βασίλειο της Λαγκάς έπεσε σε παρακμή μέχρι που έγινε επαρχία στην Τρίτη Δυναστεία της Ουρ. Δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες σχετικά με την πρώτη περίοδο της Βαβυλώνας, φαίνεται ότι έπεσε σε παρακμή, κατόπιν πέρασε στην Αυτοκρατορία των Σελευκιδών οι οποίοι οικοδόμησαν κάστρο και στο Περσικό βασίλειο της Χαρακηνής.
Η πρώτη δυναστεία της Λαγκάς
Οι δυναστείες της Λαγκάς δεν βρέθηκαν στον Κατάλογο των Σουμέριων Βασιλέων αλλά εντοπίστηκαν στην Σουμερία θραύσματα από επιγραφές με τίτλο "βασιλείς του Λαγκάς". Περιγράφει ότι μετά τον μεγάλο κατακλυσμό η ανθρωπότητα δεν είχε τρόφιμα, οι θεοί έδωσαν στους ανθρώπους τις τέχνες της ύδρευσης και της άρδευσης. Στο τέλος της επιγραφής υπάρχει η φράση "γραμμένο στο σχολείο", αυτό υποδηλώνει την ύπαρξη εκπαιδευτηρίων. Η Πρώτη Δυναστεία της Λαγκάς ξεκινάει τον 26ο αιώνα π.Χ., καταγράφεται ο Εν-Χεγκάλ ένας από τους αρχαιότερους βασιλείς που αγοράζει γη. Άν είναι πραγματικά ιστορικός βασιλιάς του Λαγκάς χρονολογείται το 2570 π.Χ. Οι χρονολογίες ωστόσο πάντοτε αμφισβητούνται. Ο Λουγκαλζαγκέσι ήταν υποτελής στον Μεσιλίμ, ο Ουρ-Νάνσε τον διαδέχθηκε σαν "Μέγας Αρχιερέας" την εποχή που κυβερνούσε ο Μεσανιπαδάς από την Πρώτη Δυναστεία της Ουρ, κήρυξε την ανεξαρτησία του και ανακηρύχτηκε βασιλιάς. Στα ερείπια ενός κτίσματος που χρεώνεται σε αυτόν βρέθηκε ναός του Νινουρτά, βρέθηκαν αγάλματα του βασιλιά και των γιών του όπως και λεόντων Αιγυπτιακής μορφής. Μια επιγραφή υποδηλώνει ότι μεταφερόταν ξυλεία από το Μπαχρέιν σαν φόρος υποτέλειας, τον διαδέχθηκε ο γιος του Ακουργκάλ. Ο εγγονός του Ουρ-Νάνσε Εαννατούμ έγινε βασιλιάς σε ολόκληρη την Σουμερία, κατέκτησε την Ουρ, την Ουρούκ, την Νιππούρ, την Ακσάκ και την Λάρσα. Επιπλέον κατέκτησε το βασίλειο του Κις αλλά ανεξαρτητοποιήθηκε μετά τον θάνατο του. Η Ούμμα έγινε φόρου υποτελής με μια ποσότητα σιτηρών που καταβαλλόταν στα θησαυροφυλάκια της θεάς Ινάννας και του Νινουρτά. Με τις εκστρατείες του ο Εαννατούμ κατέλαβε το Ελάμ και πόλεις του Περσικού κόλπου, έκανε φόρου υποτελής την Μαρί αλλά οι κατακτημένες πόλεις βρίσκονταν σε συνεχή εξέγερση.
Στην διάρκεια της βασιλείας του οικοδομήθηκαν πολλά ανάκτορα και ναοί, η πόλη της Νίνας, η μετέπειτα Νινευή ξανακτίστηκε, βρέθηκαν στις ανασκαφές πολλά κανάλια. Τον Εαννατούμ διαδέχθηκε ο αδελφός του Εναννατούμ Α΄. Με τον Ουρ-Λούμμα η Ούμμα απέκτησε μεγαλύτερη ανεξαρτησία, επιτέθηκε στην Λαγκάς αλλά αποκρούστηκε, ο διάδοχος του Ιλλί επιτέθηκε ξανά στην Λαγκάς. Ο γιος και διάδοχος του Εντεμένα επανέφερε την πόλη της Λαγκάς στην προηγούμενη ισχύ της. Ο Ιλλί της Ουμμά υποτάχθηκε με την βοήθεια του συμμάχου του Λουγάλ-Κινισί-Ντουλού της Ουρούκ που ήταν διάδοχος του Σακουσού-Ανά. Ο Λουγάλ-Κινισί-Ντουλού ήταν μια από τις σημαντικότερες μορφές στην εποχή του, διεκδίκησε τους τίτλους του βασιλέως της Κις και της Ουρ. Στο Μουσείο του Λούβρου βρίσκεται ένα ασημένιο αγγείο που αφιερώνει ο Εντεμένα στον θεό του. Στον λαιμό του αγγείου βρίσκεται μιά παράσταση με λιοντάρια να κατασπαράζουν αγριοκάτσικα και ελάφια, δείχνει τον βαθμό που ήταν αναπτυγμένη εκείνη την εποχή η τέχνη της χρυσοχοΐας. Μετά τον Εντεμέτα κυβέρνησε την Λαγκάς μια σειρά από μέτριους βασιλείς-ιερείς, ο τελευταίος από αυτούς ήταν ο Ουρουκαγκίνα, άριστος δικαστής που συνέταξε τον πρώτο νομικό κώδικα που υπάρχει στον κόσμο.
Νίκη επί της Ούμμας
Η Λαγκάς και η γειτονική πόλη Ούμμα βρέθηκαν σε σύγκρουση χάρη σε μια συνοριακή διαμάχη, σύμφωνα με μια επιγραφή στην Στήλη των Γυπών ο ίδιος ο προστάτης του Εαννατούμ ο θεός Νινουρτά διέταξε τον βασιλιά να καταλάβει την γειτονική πόλη. Οι λεπτομέρειες από την μάχη είναι ασαφείς αλλά οι επιγραφές είναι επαρκείς για να οδηγήσουν στο τελικό συμπέρασμα. Σύμφωνα με τις επιγραφές ο Εαννατούμ κατέβηκε από το άλογο του και οδήγησε πεζός τους στρατιώτες του στην μάχη υπό μορφή Φάλαγγας. Μετά από μιά σύντομη μάχη ο στρατός του Εαννατούμ ήταν ο μεγάλος νικητής απέναντι σε αυτόν της Ούμμας, ο ίδιος παρά το γεγονός ότι χτυπήθηκε από βέλος στα μάτια επέζησε. Οι ιστορικοί αναφέρουν ότι η συγκεκριμένη μάχη μεταξύ της Λαγκάς και της Ούμμας ήταν η πρώτη οργανωμένη μάχη στην ανθρώπινη ιστορία.
Η Ακκαδική κατάκτηση
Ο Σαργών ο Μέγας αφού κατέκτησε και κατέστρεψε την Ουρ και την Ουρούκ λεηλάτησε όλη την γη "από την Λαγκάς μέχρι την θάλασσα", κατόπιν κατέλαβε και κατέστρεψε την Ούμμα και ανάγκασε το Ελάμ και την Μαρί να γίνουν υποτελείς του. Ο Σαργών του Ακκάδ ήταν μεγάλος θριαμβευτής σε 34 πόλεις. Ο γιος και διάδοχος του Σαργών του Μέγα Ριμούς αντιμετώπισε μια μεγάλη σειρά από εξεγέρσεις, ανακατέλαβε την Ουρ, την Ούμμα, την Αντάμπ, την Λαγκάς και την Ντερ. Ο Ριμούς ήταν ο πρώτος Ακκάδιος βασιλιάς που εφάρμοσε την μαζική σφαγή του πληθυσμού στις Σουμεριακές πόλεις που κατακτούσε. Οι μεγάλες Σουμεριακές πόλεις καταστράφηκαν και αφανίστηκαν, μόνο στην Ουρ και την Λαγκάς "8.049 θανατώθηκαν, 5.460 αιχμαλωτίστηκαν και έγιναν δούλοι, 5.985 εξορίστηκαν". Μια νικήτρια στήλη που βρέθηκε σε θραύσματα αναφέρεται στον Ριμούς, σε ένα από αυτά καταγράφεται η ήττα της Λαγκάς από τους Ακκάδες. Η στήλη έγιναν σε σύγχρονες ανασκαφές στο Τέλλο που βρισκόταν στην πόλη-κράτος του Λαγκάς. Την Ακκαδική αυτοκρατορία κατέλυσαν τελικά η νομαδική φυλή των Γκουτί.
Η δεύτερη δυναστεία της Λαγκάς
Την περίοδο 2230 π.Χ. - 2110 π.Χ. που έπεσαν οι Ακκάδιοι και κυβερνούσαν οι Γκουτί έχουμε μιά νέα Αναγέννηση του Σουμεριακού πολιτισμού, τότε αναδείχτηκε από τους Σουμέριους η Δεύτερη δυναστεία της Λαγκάς. Οι κυβερνήτες της Λαγκάς πέτυχαν την ανεξαρτησία τους από τους Γκουτί και πήραν τον τίτλο του "Ενσί" ή "βασιλιά", διατήρησαν ψηλό επίπεδο ανεξαρτησίας στην νότια Μεσοποταμία. Ο Γουδέας ήταν ο σημαντικότερος βασιλιάς της Δεύτερης δυναστείας και ολόκληρης της ιστορίας της Λαγκάς, με τον βασιλιά αυτόν έφτασε η πόλη στην χρυσή της εποχή, έκανε πολλά μεγάλα έργα και αποθανατίστηκε με τους ανδριάντες του.
Άσμα του Αρμούρη
Το Άσμα του Αρμούρη (Ἄσμα τοῦ Ἀρμούρη) υπήρξε δημοτικό τραγούδι των βυζαντινών χρόνων και από τα παλαιότερα σωζόμενα έργα της ακριτικής ποίησης. Η σύνθεσή του πιθανότατα έγινε κατά τον 11ο αιώνα, ενώ η πλοκή αναφέρεται στους αγώνες του Βυζαντίου εναντίον των Αράβων (7ος-12ος αιώνας) και περιγράφει σε ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο τις περιπέτειες ενός νεαρού ακρίτα πολεμιστή να διασώσει τον πατέρα του από την αιχμαλωσία. Ως προς το περιεχόμενο παρουσιάζει όλα τα γνωρίσματα της ηρωικής μεσαιωνικής ποίησης, που είναι η σύνδεση με τα ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα, η μυθοπλασία παράλληλα με τη ζωηρή αίσθηση της πραγματικότητας και η λογοτυπική έκφραση.
Σήμερον ἄλλος οὐρανός, σήμερον ἄλλη ἡμέρα,
σήμερον τὰ ἀρχοντόπουλα θέλουν καβαλλικεύσει·
μόνον τοῦ κὺρ Ἀρμούρη ὁ υἱὸς οὐδὲν καβαλλικεύει.
Καὶ τότε πάλε τὸ παιδὶν εἰς τὴν μάνναν του ὑπαγαίνει:
«Μάννα, νὰ πιχαρῇς τ᾿ ἀδέλφια μου,
νὰ ἰδῇς καὶ τὸν πατέρα μου, μάννα, ἂς καββαλικεύσω».
Καὶ τότε πάλιν ἡ μάννα τοῦ Ἀρμούρην συντυχαίνει:
«Ἐσὺ μικρὸς καὶ ἀνέλικον, καβάλλα δὲν σὲ πρέπει.
Ἀμμὴ ἂν θέλῃς, υἱὲ καλέ, διὰ νὰ καβαλλικεύσῃς,
ἀπάνω κρέμεται τὸ κοντάριν τοῦ πατρός σου,
τὸ ἅρπαξεν ὁ κύρης σου ἐκ τὴν Βαβυλωνίαν,
ἀπάνω κάτω ὁλόχρυσον διὰ λίθου μαργαριτάρι·
καὶ ἂν τὸ λυγίσῃς τρεῖς φορές, τότε νὰ καβαλλικεύσῃς».
Καὶ τότε πάλε τὸ παιδίν, τὸ μικρὸν Ἀρμουροπούλιν,
Προτοῦ τὸ πιάσῃ ἐπιάνετον, προτοῦ τὸ σείσῃ ἐσειέτον,
εἰς τὸν βραχίονα του τό ῾δεσεν, ἐσείστη, ἐλυγίστη.
Καὶ τότε πάλιν τὸ παιδὶν εἰς τὴν μάνναν του ὑπαγαίνει.
«Θέλεις, θέλεις, μάννα μου, ὀμπρός σου νὰ τὸ τσακίσω;»
Καὶ τότε πάλιν ἡ μάννα του τοὺς ἄρχοντας ἐλάλει:
στρώσετε, χαλινώσετε, τὸν μαῦρον τοῦ πατρός του,
ὁποὺ ἔχει χρόνους δώδεκα, σιμὰ εἰς νερὸν οὐδὲν ἐπῆε,
ὁποὺ ἔχει χρόνους δώδεκα, οὐδὲν καβαλλικεύθη,
καὶ τρώγει τὸ καρφοπέταλον, στέκει παλουκουμένον».
Ἐδιέβησαν οἱ ἄρχοντες καὶ στρώνουν του τὸν μαῦρον,
ἔδωκεν εἰς τοὺς βραχίονες του καὶ εὑρέθη καβαλλάρης.
Ὥστε νὰ εἰπῇ «ἔχετε ὑγείαν», ἐδιέβη τριάντα μίλια,
ὥστε νὰ τὸν ἐπιλογηθοῦν, ἐδιέβη ἑξῆντα πέντε.
Ἐκεῖ ἐδιὲ καὶ ἀνεβοκατέβαινε ἀντίπερα τὸν Ἀφράτην,
ἀνέβη καὶ ἐκατέβη τον, καὶ πόρον οὐδὲν εὑρίσκει.
Σαρακηνὸς ἐστέκετον, στέκει, ἀναγελᾷ τον:
«Σαρακηνοὶ ἔχουσιν φαρία, ὁποὺ διώχνουν τοὺς ἀέρες,
τὴν φάσαν καὶ τὴν πέρδικα ἀπὸ πτεροῦ τὴν παίρνουν,
καὶ τὸν λαγὸν εἰς τὸν ἀνήφορον ἀπὸ δρομοῦ τὸν σώνουν,
κρατοῦν καὶ κολακεύουν τα καὶ ἐλεύθερα τὰ ἀφίνουν,
καὶ πάλε δὲ ὅταν τοὺς φανῇ, τρέχουσιν, πιάνουσίν τα,
καὶ τὸν Ἀφράτην ποταμὸν οὐκ ἠμποροῦν περᾶσαι,
καὶ ἐσὺ μὲ τὸ παρίππιν σου θέλεις νὰ τὸν περάσῃς;»
πτερνιστηρέαν τὸν μαῦρον του, διὰ νὰ περάσῃ πέρα.
Ἦταν ὁ Ἀφράτης δυνατός, ἦτον καὶ βουρκωμένος,
εἶχεν καὶ κύματα βαθέα, ἦτον καὶ ἀποχυμένος,
πτερνιστηρέαν τὸν μαῦρον του κρούει τον καὶ ὑπάγει,
στριγγιὰν φωνὴν ἀνέσυρεν, ὅσην καὶ ἂν ἐδυνέτον:
«Εὐχαριστῶ σε, Θεὲ καλέ, καὶ μυριοευχαριστῶ σε,
ἐσὺ μὲ ἐδῶκες τὴν ἀνδρείαν καὶ μὲ τὴν παίρνεις τώρα».
Τοῦ ἦλθε φωνὴ ἀγγελικὴ ἐξ οὐρανοῦ ἀπάνω:
«Καὶ μπῆξε τὸ κοντάρι σου εἰς τὴν φοινικέαν τὴν ρίζαν,
καὶ μπῆξε καὶ τὰ ροῦχα σου ὀμπρὸς εἰς τὸ μπροστοκούρβιν,
κέντεσε καὶ τὸν μαῦρον σου καὶ νὰ περάσῃς πέρα».
Πτερνιστηρέαν τὸν μαῦρον του κ᾿ ἐπέρασέ τον πέρα.
Ν᾿ ἀφήσῃ καν τὰ ροῦχα του ὁ νέος νὰ στεγνώσουν,
πτερνιστηρέαν τὸν μαῦρον του, εἰς τὸν Σαρακηνὸν ὑπάγει,
καὶ σφόνδυλον τὸν ἔδωσε καὶ ἐξεσαγόνιασέ τον:
«Εἰπέ, μωρὲ Σαρακηνέ, ποῦ ἔναι τὰ φουσσᾶτα;»
Καὶ τότε ὁ Σαρακηνὸς τοῦ Ἀρμούρη συντυχαίνει:
«Θεέ μου, σαλὰ ρωτήματα, τὰ ἔχουν οἱ ἀνδρειωμένοι,
πρῶτα νὰ κροῦν τὲς σφονδυλεὲς καὶ τότε νὰ ρωτοῦσιν.
Μὰ τὸν κὺρ ἥλιον τὸν γλυκύν, μὰ τὴν γλυκεῖαν του μάννα,
ὅλοι καλοὶ καὶ ἐκλεκτοὶ πρασινοσκουταρᾶτοι,
ἔναι καὶ ἄνδρες δυνατοὶ οὐδὲ χιλίους φοβοῦνται,
οὐδὲ χιλίους, οὐδὲ μυρίους, οὐδὲ ὅσοι τοὺς ἀπαντήσουν».
Πτερνιστηρέαν τὸν μαῦρον του, ἄνω εἰς βουνὶν ἀνέβη,
φουσσᾶτον εἶδεν κ᾿ ἐγνώμιασεν ἀριφνισμὸν οὐκ ἔχει.
Καὶ τότε πάλε τὸ παιδὶν ανογᾶται, λέγει:
«Ἂν τοὺς πηδήσω ἀρμάτωτους, πάντα καυχᾶσθαι θέλουν,
ὅτι τοὺς ηὗρα ἀρμάτωτους καὶ ἐπῆρα τους τὴ πρόβαν».
Στριγγιὰν φωνὴν ἐλάλησεν, ὅσον καὶ ἂν ἐδύνετον:
«Σαρακηνοί, ἀρματώνεσθε, σκυλιὰ μαγαρισμένα,
λουρικωθῆτε γλήγορα,
εἰς ἀπιστίαν μὴ τό ῾χετε ὅτι ἀπέρασεν ὁ Ἀρμούρης
ὁ Ἀρμουρόπουλος, τοῦ Ἀρμούρη ὁ υἱός, ὁ ἀρεύστης, ὁ ἀνδρειωμένος»
Μὰ τὸν κὺρ ἥλιον τὸν γλυκύν, μὰ τὴν γλυκείαν του μάννα,
ὅσ᾿ ἄστρη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ φύλλα εἰς τὰ δένδρη,
οὕτως ἐκαταπέσασιν οἱ σέλλες εἰς τοὺς μαύρους.
Ἔστρωσαν καὶ ἐχαλίνωσαν, πηδοῦν, καβαλλικεύουν.
Καὶ τότε πάλιν τὸ παιδὶν καὶ αὐτὸ καλοταρίστη.
Ὡραῖον σπαθίτζιν ἔσυρε ἀπὸ ἀργυρὸν φηκάριν,
εἰς τὸν οὐρανὸν τὸ ἀπέταξεν, εἰς τὸ χέριν του τὸ δέχθη.
Πτερνιστηρέαν τὸν μαῦρον του, ἐκεῖ κοντὰ ζυγώνει:
«Ἀπὸ τὸ γένος διαβῶ, ἂν σᾶς ἀλησμονήσω».
Καὶ συγκροτάει πόλεμου κοντά, ἀνδρειωμένα,
τὲς ἄκρες, ἄκρες ἔκοπτε, ἡ μέση ἐδαπανᾶτον.
ὅλη μέρα τοὺς ἔκοπτε τὴν ἀνωποταμία,
καὶ ὅλη νύκτα τοὺς ἔκοπτε τὴν κατωποταμίαν.
Ἔθεσε καὶ ἀποθέσεν τους, κανέναν δὲν ἀφῆκε.
Ἀπέζεψε ὁ νεώτερος νὰ τὸν βαρήσῃ ὁ ἀέρας,
ἐγκρύμματα τὸν ἔβαλεν καὶ ἐπῆρε του τὸν μαῦρον,
Μὰ τὸν κὺρ ἥλιον γλυκύν, μὰ τὴν γλυκείαν του μάννα,
σαράντα μίλια τὸν ἐδίωχνε πεζὸς μὲ τὰ γονάτια,
καὶ ἄλλα σαράντα τέσσαρα πεζὸς μὲ τὸ λουρίκιμ,
ἐκεῖ τὸν ἐκατέφθασε εἰς τῆς Συρίας τὴν πόρταν,
καὶ ἐβγαίνει τὸ σπαθίτσι του καὶ παίρνει του τὸ χέριν:
Ὁ κύρης του ἔξω κάθητο εἰς τῆς φυλακῆς τὴν πόρταν,
τὸν μαῦρον του ἀνεγνώρισεν καὶ τὸ ραβδὶν τοῦ υἱοῦ του,
τὸν καβαλλάρην οὐδὲν θωρεῖ καὶ πὰ νὰ βγῇ ἡ ψυχή του.
Βαρέα βαρέα ἀναστέναξεν καὶ ἐσείστη ὁ πύργος ὅλος.
Καὶ τότε πάλιν ὁ ἀμιρᾶς τοὺς ἄρχοντες ἐλάλει:
Ψευδοθύρα
Η ψευδοθύρα είναι μια καλλιτεχνική αναπαράσταση πόρτας η οποία δεν είναι λειτουργική σαν πραγματική πόρτα. Μπορεί να είναι ανάγλυφη σε τοίχο ή να είναι ζωγραφισμένη σ’ αυτόν. Είναι τυπικό αρχιτεκτονικό στοιχείο σε τάφους της αρχαίας Αιγύπτο, καθώς και σε τάφους άλλων πολιτισμών μετά, όπως την προϊστορική Σαρδηνία, τον ετρουσκικό πολιτισμό, την αρχαία Ρώμη και την αρχαία Ελλάδα, όπου στα δύο τελευταία απαντάται και σε τάφους και σε οικείες.
Άσμα του Αρμούρη
Ἂν ἔν τὸ γιόμα του κακόν, νὰ φάγῃ ἐκ τὸ δικό μου,
εἴτ ἔναι τὸ οἰνάριν του, νὰ πίῃ ἐκ τὸ δικό μου,
Ψευδοθύρα
Αρχαία Αίγυπτος
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι η ψευδοθύρα ήταν το κατώφλι μεταξύ του κόσμου των ζωντανών και του κόσμου των νεκρών, και μέσω της οποίας μια θεότητα ή το πνεύμα του νεκρού μπορούσε να μπαίνει και να βγαίνει από τον τάφο.
Άσμα του Αρμούρη
εἴτε βρωμᾷ ἡ φυλακή, νὰ τὴν μοσχοκαπνίσουν,
Ψευδοθύρα
Αρχαία Αίγυπτος
Η ψευδοθύρα συνήθως ήταν το μέρος του τάφου όπου ήταν το ιερό για τις προσφορές, το σημείο όπου οι συγγενείς μπορούσαν να προσφέρουν τις προσφορές σε ένα ειδικό άνοιγμα μπροστά από την πόρτα.
Οι περισσότερες ψευδοθύρες βρίσκονται στο δυτικό τοίχο του ταφικού ναΐσκου, καθώς οι αρχαίοι Αιγύπτιοι συνέδεαν τη δύση με τη χώρα των νεκρών. Σε πολλούς μασταμπάδες, άντρας και γυναίκα που είναι θαμμένοι εκεί έχουν ο καθένας την ψευδοθύρα τους.
Άσμα του Αρμούρη
Καὶ τότε πάλε ὁ Ἀρμούρης τοὺς ἄρχοντας ἐλάλει:
«Οὐδ᾿ ἔν τὸ γιόμα μου κακόν, νὰ φάγω ἐκ τὸ δικόν του,
οὐδὲ τὸ οἰνάριν μου κακόν, νὰ πίω ἐκ τὸ δικόν του,
Ψευδοθύρα
Δομή
Η πόρτα επίσης έχει γείσο και ανώφλι, ενώ παράσταση του νεκρού μπροστά από το τραπέζι των προσφορών είναι συνήθως χαραγμένη πάνω από το κέντρο της πόρτας. Κάποιες φορές, ο ιδιοκτήτης του τάφου είχε σκαλισμένο άγαλμα με την εικόνα του στην κεντρική κόγχη της ψευδοθύρας.
Άσμα του Αρμούρη
οὐδ᾿ ἔν βαρέα τὰ σίδερα, νὰ τὰ λαφροκοπήσουν.
Ψευδοθύρα
Επιγραφές
Οι πλαϊνές παραστάδες συνήθως είναι καλυμμένες με επιγραφές με το όνομα του νεκρού και τους τίτλους του, και μια σειρά από τυπικές φόρμουλες προσφορών. Τα κείμενα αυτά εξάρουν τις αρετές του νεκρού, και εκφράζουν θετικές επιθυμίες για την επόμενη ζωή.
Άσμα του Αρμούρη
τὸν καβαλλάρην οὐδὲν θωρῶ καὶ ὑπὰ νὰ ἐβγῇ ἡ ψυχή μου».
Καὶ τότε πάλε ὁ ἀμιρᾶς τὸν Ἀρμούρην ἐλάλει:
«Καρτέρεσε, Ἀρμούρη μου, καρτέρεσε ὀλίγον,
Ψευδοθύρα
Επιγραφές
Για παράδειγμα, η ψευδοθύρα του Ανκχιρές αναφέρει :
Στο γείσο:
Άσμα του Αρμούρη
νὰ δώσουν τὰ ὄργανα βαρέα, τὰ βούκινα μεγάλα,
Ψευδοθύρα
Επιγραφές
Η αριστερή και δεξιά παραστάδα:
Άσμα του Αρμούρη
νὰ μαζωχθῇ ἡ Βαβυλωνιὰ καὶ ὅλη ἡ Καππαδοκία,
καὶ ὅπου καὶ ἂν ἔνι ὁ υἱόκας σου
Ψευδοθύρα
Ιστορική εξέλιξη
Η διαμόρφωση της ψευδοθύρας με τη σειρά από παραστάδες, προέρχεται από το αντίστοιχο μοτίβο της πρόσοψης παλατιού που ήταν τυπικό αρχιτεκτονικό στιλ της πρώιμης Δυναστική περιόδου. Η ψευδοθύρα χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά σε μασταμπάδες της Τρίτης Δυναστείας του Παλαιού Βασιλείου, και η χρήση της έγινε σχεδόν καθολική στους τάφους από την Τέταρτη ως την Έκτη Δυναστεία. Κατά τη διάρκεια των σχεδόν 150 χρόνων της βασιλείας των φαραώ της Έκτης Δυναστείας Πεπί Α΄, Μερενρέ Α΄, και Πεπί Β΄, το μοτίβο της ψευδοθύρας πέρασε από μια σειρά αλλαγών που άλλαξε το σχέδιο των πλαισίων, επιτρέποντας έτσι στους ιστορικούς να χρονολογούν τους τάφους ανάλογα με το στιλ των ψευδοθυρών σε αυτούς.
Άσμα του Αρμούρη
πιστάγκωνα καὶ ἐξάγκωνα ὀμπρός σου νὰ τὸν φέρουν.
Ἀνέμενε, ὁ Ἀρμούρης μου, ἀνέμενε ἄλλον ὀλίγον».
Καὶ ἔδωσαν τὰ ὄργανα βαρέα, τὰ βούκινα μεγάλα,
Ψευδοθύρα
Ιστορική εξέλιξη
Μετά την Πρώτη μεταβατική περίοδο, η δημοτικότητα των ψευδοθυρών εύθηνε, έχοντας αντικατασταθεί από στήλες ως τις κύριες επιφάνειες όπου εγχαράσσονταν οι ταφικές επιγραφές.
Ψευδοθύρες εκτός αρχαίας Αιγύπτου
Σε τάφους του προϊστορικού Πολιτισμού Οζιέρι στη Σαρδηνία, υπάρχουν συχνά ψευδοθύρες στους τοίχους, εισόδους μάλλον στον Κάτω Κόσμο.
Άσμα του Αρμούρη
νὰ μαζωχθῇ ἡ Βαβυλωνία καὶ ἡ Καππαδοκία·
τινὰς οὐκ ἠμαζώνετον, μόνον ὁ κουτζοχέρης.
Καὶ τότε πάλιν ὁ ἀμιρᾶς τοῦ κουτζοχέρη ἐλάλει:
«Εἰπές, μωρὲ Σαρακηνέ, ποῦ ἔναι τὰ φουσσᾶτα;»
Ψευδοθύρα
Ψευδοθύρες εκτός αρχαίας Αιγύπτου
Σε ετρουσκικούς τάφους η ψευδοθύρα είχε δωρικό σχέδιο και πάντα απεικονιζόταν κλειστή. Τις περισσότερες φορές είναι ζωγραφισμένη, αλλά κάποιες είναι ανάγλυφη. Αντίθετα από την αιγυπτιακή, για την ετρουσκική ψευδοθύρα έχουν δοθεί πολλές διαφορετικές ερμηνείες. Μπορεί να ήταν η πόρτα για τον άλλο κόσμο, όπως στην αρχαία Αίγυπτο. Μπορεί να ήταν ένα σημάδι για το πού θα τοποθετηθεί μια νέα πόρτα και θάλαμος σε μελλοντική επέκταση του τάφου. Μια άλλη πιθανότητα είναι ότι είναι η ίδια η πόρτα του τάφου όπως φαίνεται από έξω. Στον Τάφο του Augurs στην Ταρκυνία δύο άντρες είναι ζωγραφισμένοι αριστερά και δεξιά της πόρτας. Οι χειρονομίες τους δείχνουν ότι ο νεκρός θεωρούνταν ότι ήταν πίσω από την πόρτα. Γνώρισε δημοτικότητα κατά τους 6ο και 5ο αιώνα π.Χ., όπου ως συμβολικό πέρασμα στον άλλο κόσμο κατείχε καίρια θέση στον τάφο, ενώ στους επόμενους αιώνες δεν απαντάται τόσο συχνά
Άσμα του Αρμούρη
Καὶ τότε ὁ Σαρακηνὸς τὸν ἀμιρᾶν ἐλάλει:
«Ἀνέμενε, ὁ αὐθέντης μου, ἀνέμενε ἄλλον ὀλίγον,
Ψευδοθύρα
Ψευδοθύρες εκτός αρχαίας Αιγύπτου
Η ψευτοθύρα αποτελούσε αρχιτεκτονικό στοιχείο και στην αρχαία Ελλάδα, όπως για παράδειγμα στους Μακεδονικούς τάφους. Ένα παράδειγμα αποτελεί ο λεγόμενος Τάφος της Ευρυδίκης στη Βεργίνα, όπου υπάρχει ψευδοθύρα στο πίσω, βόρειο, τοίχο του τάφου. Αποτελεί πιθανόν συμβολική αναφορά στις πύλες του Άδη και το πέρασμα του νεκρού στον άλλο κόσμο.
Άσμα του Αρμούρη
νὰ μαχθῇ τὸ αἷμα μου εἰς τὸ καλόν μου χέριν,
Ψευδοθύρα
Ψευδοθύρες εκτός αρχαίας Αιγύπτου
Οι ζωγραφισμένες πόρτες ήταν συχνό διακοσμητικό στοιχείο του εσωτερικού ρωμαϊκών βιλλών. Ένα παράδειγμα είναι η βίλλα του Ιούλιου Πολύβιου στην Πομπηία, όπου η ζωγραφισμένη ψευτοθύρα ήταν απέναντι από την πόρτα, για να επιτευχτεί συμμετρία. Οι ψευτοθύρες εκτός από την αρχιτεκτονική ισορροπία, μπορεί να είχαν σκοπό να φαίνεται η βίλλα μεγαλύτερη από ό, τι ήταν στην πραγματικότητα. Επίσης η ψευδοθύρα ήταν χαρακτηριστικό στοιχείο και ρωμαϊκών τάφων, ενώ διατηρήθηκε και κατά την Ελληνιστική περίοδο.
Άσμα του Αρμούρη
καὶ τότε νὰ σ᾿ ἀφηγηθῶ τὸ ποῦ ἔναι τὰ φουσσᾶτα.
Μὰ τὴν ἀλήθειαν, ἄρχοντες, ἄστοχα σᾶς τὸ λέγω.
Ψευδοθύρα
Ψευδοθύρες εκτός αρχαίας Αιγύπτου
Τέλος, οι ψευτοθύρες έγιναν τυπικό χαρακτηριστικό της αρχιτεκτονικής των Χμερ, και απαντώνται σε ναούς στην Καμπότζη και αλλού στην περιοχή.
Άσμα του Αρμούρη
Ὀψὲς ἐξεδιαλέχθημεν κἂν ἑκατὸν χιλιάδες,
Ψευδοθύρα
Εξωτερικοί σύνδεσοι
Κατηγορία:Πόρτες Κατηγορία:Αρχιτεκτονικά στοιχεία κτιρίων Κατηγορία:Αρχαία αιγυπτιακή τέχνη Κατηγορία:Ταφικά μνημεία και κατασκευές
Άσμα του Αρμούρη
ἦσαν καὶ τέτοιοι ἀπὸ ἐκείνους, χιλίους οὐδὲν ἐφοβοῦνταν,
οὐδὲ χιλίους, οὐδὲ μυρίους, οὐδὲ ὅσοι τοὺς ἀπαντοῦσαν.
Μικρὸν παιδὶν ἐφάνηκεν ἀπάνω εἰς ἄγριον ὄρος,
στριγγίαν φωνὶτζαν ἔσυρεν, ὅσην καὶ ἂν ἐδυνέτον:
«Σαρακηνοί, ἀρματώνεσθε, σκυλία, λουρικωθῆτε,
ὁ Ἀρμουρόπουλος, τοῦ Ἀρμούρη ὁ υἱός, ὁ ἀρέστης, ὁ ἀνδρειωμένος».
Μὰ τὸν κὺρ ἥλιον τὸν γλυκύν, μὰ τὴν γλυκεῖαν του μάνναν,
ὅσα ἄστρα εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ φύλλα εἰς τὰ δένδρη,
Ἔστρωσαν κ᾿ ἐχαλίνωσαν, πηδοῦν, καβαλλικεύουν.
Καὶ τότε πάλι τὸ παιδὶν καὶ αὐτὸ καλοταρίστη.
Ὡραῖον σπαθίτζιν ἔσυρε ἀπ᾿ ἀργυρὸν φηκάριν,
εἰς τὸν οὐρανὸν τ᾿ ἀπέταξεν, εἰς τὸ χέριν του τὸ ἐδέχθη.
Πτερνιστηρέαν τὸν μαῦρον του ἐκεῖ κοντὰ ζυγώνει:
«Ἀπὸ τὸ γένος του διαβῶ, ἂν σᾶς ἀλησμονήσω.»
Τὲς ἄκρες ἄκρες ἔκοπτεν καὶ ἡ μέση ἐδαπανᾶτον.
ὅλη μέρα μᾶς ἔκοπτεν τὴν ἀνωποταμίαν,
καὶ ὅλη νύκτα μᾶς ἔκοπτε τὴν κατωποταμίαν.
Ἔθεσε καὶ ἀπόθεσεν μας, κανέναν οὐδὲν ἀφίνει.
Καὶ ἐπέζευσεν ὁ νεώτερος διὰ νὰ τὸν δώσῃ ὁ ἀέρας,
ἐγκρύμματα τὸν ἔβαλα καὶ ἐπῆρα του τὸν μαῦρον.
σαράντα μίλια μὲ ἐδίωχνεν πεζὸς μὲ τὰ γονάτια,
καὶ ἄλλα σαράντα τέσσαρα πεζὸς μὲ τὸ λουρίκιν.
Ἐδῶ κοντὰ μὲ ἔφθασεν εἰς τῆς Συρίας τὴν πόρταν,
καὶ σύρνει τὸ σπαθίτσιν του καὶ παίρνει μου τὸ χέριν:
«Ἄμε καὶ ἐσύ, Σαρακηνέ, νὰ εἰπῇς κ᾿ ἐσὺ μαντᾶτον».
Καὶ τότε πάλιν ὁ ἀμιρᾶς τὸν Ἀρμούρην ἐλάλει:
«Καλὰ εἶναι αὐτά, ὁ Ἀρμούρης μου, τὰ κάμνει ὁ υἱός σου;»
μὲ τὸ πουλὶν τὸ ἔστειλεν, τ᾿ ὡραῖον χιλιδονάκι:
«Εἰπὲ τῆς σκύλας τὸν υἱόν, τῆς ἀνομίας τὸ τέκνον,
ὅπου εὕρῃ Σαρακηνὸν νὰ τὸν ἐλεημονᾶται,
μὴ λάχῃ εἰς τὰς χεῖρας τους καὶ ἐλεημοσύν᾿ οὐκ ἔχει».
Καὶ τότε πάλιν τὸ παιδὶν ὡραῖον χαρτίτζιν γράφει,
μὲ τὸ πουλὶν τὸ ἔστειλεν, τὸ ὡραῖον χιλιδονάκιν:
«Εἰπέτε τὸν αὐθέντη μου καὶ τὸν γλυκύν μου κύρην,
ἕως οὗ βλέπω τὰ ὁσπίτια μου διπλομανταλωμένα,
ἕως οὗ βλέπω τὴν μάνναν μου τὰ μαῦρα φορεσμένην,
καὶ ἐβλέπω καὶ τὰ ἀδέλφια μου τὰ μαῦρα φορεμένα,
ὅπου καὶ ἂν εὕρω Σαρακηνὸν τὸ αἷμα του νὰ πίνω.
Καὶ ἂν μὲ παραμανιώσουσιν, εἰς τὴν Συρίαν νὰ πέσω,
τὰ στενορύμια τῆς Συρίας κεφάλια νὰ γεμίσω,
τὰ ξηρορυάκια τῆς Συρίας αἷμα νὰ τὰ γεμίσω».
Τὸ νὰ τὰ ἀκούσῃ ὁ ἀμιρᾶς, πολλὰ τὸν ἐφοβήθη.
Καὶ τότε πάλε ὁ ἀμιρᾶς τοὺς ἄρχοντας ἐλάλει:
«Ἀμέτε, ἀμέτε, οἱ ἄρχοντες, ἐβγάλετε τὸν Ἀρμούρην,
καὶ ἀμέτε τον εἰς τὸ λουτρόν, διὰ νὰ λουστῇ ν᾿ ἀλλάξῃ,
εἰς τὸ γιόμαν μου τὸν φέρετε, νὰ φάγῃ μετ᾿ ἐμένα».
Ἐδιέβησαν οἱ ἄρχοντες καὶ ἐβγάνουν τὸν Ἀρμούρην,
ἐβγάνουν τονἐκ τὰ σίδερα καὶ ἐκ τὰ βαρέα χερόψια,
εἰς τὸ λουτρὸν ἐδιάβησαν κ᾿ ἐλούστη καὶ ἀλλάσσει,
εἰς τὸν ἀμιρᾶν ἐδιάβησαν κ᾿ ἐγεύθη μετ᾿ ἐκεῖνον.
«Ἄμε, ἄμε, ὁ Ἀρμούρης μου, ἄμε εἰς τὰ γονικά σου,
καὶ παίδευε καὶ τὸ παιδίν, γαμπρὸν τὸν θέλω πάρει,
οὐδὲ εἰς τὴν ἀνεψίαν μου, οὐδὲ εἰς τὴν ἐξαδέλφην,
μόνον εἰς τὴν θυγατέρα μου, τὴν ἔχω φῶς καὶ μάτια.
Καὶ παίδευέ το τὸ παιδίν
ὅπου καὶ ἂν εὕρῃ Σαρακηνόν, νὰ τὸν ἐλεημονᾶται,
καὶ νά ῾ναι ἀγαπημένοι».
Χρονολογία και χειρόγραφα
Το Άσμα του Αρμούρη συντέθηκε σε δεκαπεντασύλλαβο ανομοιοκατάληκτο ιαμβικό μέτρο και αποτελείται από 200 στίχους. Σήμερα διασώζονται δύο χειρόγραφα του άσματος, ένα στην Αγία Πετρούπολη, που είναι το μόνο που έχει δημοσιευθεί, και ένα στο μουσείο Τοπ Καπί στην Κωνσταντινούπολη. Τα χειρόγραφα είναι πανομοιότυπα, συγγράφηκαν την ίδια περίπου εποχή (15ος-16ος αιώνα) και αποτελούν προϊόν καταγραφής της δημοτικής παράδοσης της εποχής, που προέρχεται με βεβαιότητα αρκετούς αιώνες νωρίτερα. Από τα γλωσσολογικά στοιχεία και το περιεχόμενο του άσματος εξάγεται το συμπέρασμα ότι το έργο πιθανότατα δημιουργήθηκε κάποια στιγμή τον 11ο αιώνα. Έτσι αποτελεί και το παλαιότερο σωζόμενο έργο της ηρωικής βυζαντινής ποίησης και ένα από τα παλαιότερα της νεώτερης ελληνικής λογοτεχνίας.
Αφήγηση
Το έργο αφηγείται τις εκστρατείες ενός νεαρού βυζαντινού πολεμιστή, του Αρέστη ή Αρμούρη Αρμουρόπουλου (δηλ. γιος του Αρμούρη). Παρόλο που ήταν ανήλικος κατάφερνε και πραγματοποιούσε άθλους που απαιτούσαν ιδιαίτερη δύναμη. Αφού πέρασε τον Ευφράτη με τη βοήθεια ενός αγγέλου, πολέμησε τους Σαρακηνούς (Άραβες), για μια νύκτα και ημέρα. Η μάχη του ήταν νικηφόρα, όμως πέφτει από το άλογό του σε ενέδρα. Στη συνέχεια εξαπολύει κυνηγητό για να εντοπίσει τον Σαρακίνο που του έκλεψε το άλογο και καταλήγει στη Συρία. Εν τω μεταξύ το άλογο καταλήγει στην αυλή του Αμιρά (Σαρακηνού άρχοντα), όπου βρίσκεται αιχμάλωτος ο Αρμούρης και μόλις το αντικρίζει ο τελευταίος, το αναγνωρίζει και συμπεραίνει ότι ο γιος του είναι νεκρός. Ο Αμιράς, που διέπεται από ιπποτισμό, τον καθησυχάζει και διατάζει να βρεθεί ο χαμένος του γιος. Τελικά ο Σαρακηνός που είχε στήσει την ενέδρα στον Αρέστη, και είχε χάσει το χέρι του κατά τη συμπλοκή, διαβεβαιώνει ότι είναι ακόμη εν ζωή.
Παράλληλα, ο Αρέστης συνεχίζει να πολεμάει με πείσμα τους Σαρακηνούς απαιτώντας να απελευθερωθεί ο πατέρας του και απειλώντας να συνεχίσει τις επιδρομές σε όλη τη Συρία. Ο Αμιράς βρισκόμενος σε δύσκολη θέση, τελικά απελευθερώνει τον Αρμούρη και προσφέρει την κόρη του σε γάμο.
Ύφος
Πηγή έμπνευσης του έργου είναι οι βυζαντινο-αραβικές συγκρούσεις που έλαβαν χώρα από τον 7ο ως τον 11ο αιώνα, που συντέλεσαν γενικότερα και στη δημιουργία της ηρωικού ύφους, ακριτικής ποίησης, στη δημοτική γλώσσα. Μαζί με το έπος του Διγενή Ακρίτα κατατάσσονται στα πιο σημαντικά και παλαιότερα έργα του ακριτικού κύκλου. Μάλιστα, η αρχική σύνθεση του κειμένου, θα πρέπει να θεωρηθεί προγενέστερη του έπους του Διγενή Ακρίτα και με κριτήριο το ύφος και το περιεχόμενο φέρει πιο έντονα τα χαρακτηριστικά επικής σύνθεσης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ακριτική ποίηση
Αντώνιος Σαχτούρης
Ο Αντώνιος Σαχτούρης (1866 - 1954) ήταν Έλληνας διπλωμάτης και πολιτικός.
Βιογραφικά στοιχεία
Ήταν γιος του Ανδρέα Σαχτούρη, δισέγγονος του Δημητρίου Σαχτούρη και μέλος της οικογένειας Σαχτούρη από την Ύδρα. Ακολούθησε σταδιοδρομία διπλωματικού υπαλλήλου υπηρετώντας σε διάφορα μέρη. Διετέλεσε πρόξενος της Ελλάδας στις Σέρρες κατα τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του αγώνα, σημαντική επαφή των Ελλήνων της Αιγύπτου ως πρόξενος στην Αλεξάνδρεια και γενικός πρόξενος στο Κάϊρο (1912 - 1915), Ύπατος Αρμοστής της Ανατολικής Θράκης (1920 - 1921) κ.α. Στις εκλογές του 1926 εξελέγη βουλευτής Ύδρας.
Εξέδωσε στην Αθήνα το 1951 το βιβλίο Αναμνήσεις από την διπλωματικήν μου σταδιοδρομίαν.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες διπλωμάτες
Εκκάρα Φθιώτιδας
Αεροφωτογραφία της Εκκάρας|εναλλ.=|μικρογραφία right|Πλάνο από το εσωτερικό του χωριού προς το βορειοδυτικό μέρος|thumb
Η Εκκάρα είναι χωριό και τοπικό διαμέρισμα του Δήμου Δομοκού, στον Νομό Φθιώτιδας, 50 χλμ βόρεια της Λαμίας. Με κατεύθυνση από Λαμία προς Καρδίτσα βρίσκεται μεταξύ των χωριών Βελεσιώτες και Γαβράκια του εν λόγω νομού. Η παλιά ονομασία του χωριού ήταν Κάτω Αγόριανη. Η Εκκάρα έχει πραγματικό πληθυσμό 576 κατοίκους (απογραφή 2011) και είναι χτισμένη στους πρόποδες βουνού με θέα το θεσσαλικό κάμπο. Η πλειοψηφία των κατοίκων του χωριού είναι αγρότες.
Το όνομα της Εκκάρας
Στην επαρχία Δομοκού υπάρχουν δύο χωριά με το όνομα Αγόριανη, η Άνω και η Κάτω Αγόριανη.
Η ονομασία Εκκάρα προέρχεται από την ομώνυμη αρχαία θεσσαλική πόλη που αναπτύχθηκε στον ίδιο χώρο με το σημερινό χωριό.