cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μπέρανε
Οικονομία, υποδομές και αθλητισμός
Το Μπέρανε συνδέεται με το υπόλοιπο Μαυροβούνιο μέσω σύγχρονων αυτοκινητοδρόμων με διπλές λωρίδες κυκλοφορίας. Η πόλη σχεδιάζεται να συνδεθεί με το μελλοντικό αυτοκινητόδρομο Βελιγραδίου - Αντιβαρίου. Το Μπέρανε έχει ένα αεροδρόμιο, το οποίο δεν έχει χρησιμοποιηθεί εδώ και αρκετά χρόνια, αν και υπήρξαν σχέδια για την χρήση του ως περιφερειακού αερολιμένα.
Το Μπέρανε διαθέτει αθλητικές υποδομές. Οι σημαντικότερες αθλητικές ομάδες είναι η ΦΚ Μπέρανε, η ΚΚ Λιμ, η ΡΚ Μπέρανε και άλλες. Υπάρχουν επίσης σύλλογοι πινγκ-πονγκ, πυγμαχίας, τένις κ.λπ. Το στάδιο της πόλης έχει χωρητικότητα 11.000 ατόμων και είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στάδιο στο Μαυροβούνιο.
Πληθυσμός
Πληθυσμός του Μπέρανε
Εθνότητες το 2011
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις του Μαυροβουνίου
Ποταμός Μάγχης
Ο ποταμός Μάγχης (γαλλικά: Fleuve Manche, αγγλικά: Channel River) ήταν ποταμός που έρεε στον χώρο της σημερινής θάλασσας της Μάγχης μεταξύ 450.000 και 20.000 π.Χ. Δεχόταν τα ύδατα των κυριότερων ποταμών της βορειοδυτικής Ευρώπης (του Ρήνου, Μεύση και Τάμεση), όντας το κέντρο της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής λεκάνης απορροής της τελευταίας περιόδου των παγετώνων, ενώ λειτουργούσε και ως διέξοδος για τους λιωμένους πάγους που σταδιακά είχαν διαμορφώσει μια λίμνη γλυκού νερού στο νότιο μέρος της σημερινής Βόρειας Θάλασσας. Λόγω της ορμητικότητας των υδάτων του ποταμού θεωρείται ο υπεύθυνος της σταδιακής διάβρωσης των λόφων που ένωναν την Μεγάλη Βρετανία με την ηπειρωτική Ευρώπη και της εντέλει αποκοπής της από τον ηπειρωτικό κορμό.
Παραπομπές
Μαγχης
Γιάννης Μπαλάφας
Ο Γιάννης Μπαλάφας είναι Έλληνας πολιτικός. Είναι εκλεγμένος με τον ΣΥΡΙΖΑ στη Β' Αθηνών και τέως υφυπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής.
Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1945 στο Ληξούρι. Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Πολυτεχνείο. Το 2012 έγραψε το βιβλίο 20 χρόνια χρειάστηκαν: Το χρονικό του εγχειρήματος του Συνασπισμού, το οποίο προλόγισε ο Γιάννης Δραγασάκης. Είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς.
Πολιτική σταδιοδρομία
Μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, εντάχθηκε στο ΚΚΕ, από το οποίο αποχώρησε το 1989.
Ήταν από την αρχή μέλος του Συνασπισμού και μετέπειτα του ΣΥΡΙΖΑ. Εξελέγη βουλευτής Β' Αθηνών στις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 και στη συνέχεια Β΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων. Στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 επανεξελέγη βουλευτής στην Β' Αθηνών. Στις 23 Σεπτεμβρίου 2015 ορίστηκε Υφυπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και στις 5 Νοεμβρίου του 2016 έγινε Υφυπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, διατηρώντας το αξίωμα έως τις 29 Αυγούστου 2018.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες πολιτικοί μηχανικοί Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τον ΣΥΡΙΖΑ Κατηγορία:Βουλευτές Β΄ Αθηνών Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης Κατηγορία:Αντιδικτατορικός αγώνας Κατηγορία:Αντιπρόεδροι της Βουλής των Ελλήνων Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Μεταναστευτικής Πολιτικής
Πίνακας μεταλλίων Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων 1960
[[Αρχείο:1960 Winter Olympic Games medals map.png|thumb|400px|Χάρτης με τις χώρες που κατέκτησαν μετάλλιο κατά τη διάρκεια των Αγώνων.
Υπόμνημα:
Χώρες που κέρδισαν τουλάχιστον ένα χρυσό μετάλλιο.
Χώρες που κέρδισαν τουλάχιστον ένα αργυρό μετάλλιο.
Χώρες που κέρδισαν τουλάχιστον ένα χάλκινο μετάλλιο.
Χώρες που δεν κέρδισαν κανένα μετάλλιο.
Συνολικά, 665 αθλητές από 30 χώρες έλαβαν μέρος σε 27 αγωνίσματα των 4 αθλημάτων που πραγματοποιήθηκαν στην Κοιλάδα Σκουάου των Ηνωμένων Πολιτειών, το διάστημα 18-29 Φεβρουαρίου 1960. Από τις 30 συμμετέχουσες χώρες, οι 14 κέρδισαν μετάλλιο στους Αγώνες.
Στην κορυφή του πίνακα βρέθηκε για δεύτερη συνεχόμενη φορά η Σοβιετική Ένωση, αφήνοντας δεύτερη την Ενωμένη Ομάδα της Γερμανίας και τρίτους τους διοργανωτές Αμερικανούς.
Πίνακας μεταλλίων
thumb|300px|Ο Σοβιετικός [[Γιεβγκένι Γκρίσιν κατέκτησε 2 χρυσά μετάλλια σε αγωνίσματα της παγοδρομίας ταχύτητας.]] Παρακάτω είναι ο πίνακας μεταλλίων, που κατατάσσει τις χώρες με βάση τα μετάλλια που απονεμήθηκαν από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή στη διάρκεια των Αγώνων. Η κατάταξη δεν γίνεται με βάση το συνολικό αριθμό των μεταλλίων, αλλά πρώτα με βάση τον αριθμό των χρυσών, στη συνέχεια τον αριθμό των ασημένιων και τέλος, με βάση τον αριθμό των χάλκινων μεταλλίων. Αν μετά από αυτά υπάρχουν ισοπαλίες μεταξύ των χωρών, τότε οι χώρες κατατάσσονται στην ίδια θέση και μπαίνουν στη λίστα αλφαβητικά, σύμφωνα με τους κωδικούς χωρών της ΔΟΕ.
Γουσταύος Β΄ Αδόλφος της Σουηδίας
Καταγωγή, ανατροφή και ανάρρηση
Ο Γουσταύος Αδόλφος γεννήθηκε στη Στοκχόλμη το 1594 και ήταν γιός του Καρόλου Θ΄ της Σουηδίας και της Χριστίνας, κόρης του Αδόλφου δούκα του Χόλσταϊν-Γκόττορπ. Την εποχή εκείνη βασιλιάς της Σουηδίας ήταν ο εξάδελφός του Σιγισμούνδος που διέμενε στην Πολωνία, της οποίας επίσης ήταν βασιλιάς ως Σιγισμούνδος Γ΄, ενώ ο πατέρας του Κάρολος, ως δούκας της Σαίντερμανλαντ, ήταν αντιβασιλεύς στη Σουηδία. Ο Σιγισμούνδος προσπάθησε να επιβάλει τον Καθολικισμό στην αυστηρά λουθηρανική Σουηδία, αποκρούστηκε από τον Κάρολο και καθαιρέθηκε από τον σουηδικό θρόνο το 1599. Το 1607 ο δούκας Κάρολος έγινε Κάρολος Θ΄. Πέθανε το 1611, ενώ είχε ήδη αρχίσει ο πόλεμος με τη Δανία που προσπαθούσε να εμποδίσει την έξοδο της Σουηδίας στη Βόρειο Θάλασσα.
Ο Γουσταύος μεγάλωσε με μητρικές γλώσσες τη Σουηδική και τη Γερμανική και πήρε προτεσταντική ανατροφή. Έμαθε και αρκετές άλλες γλώσσες, γνώρισε τους κλασσικούς συγγραφείς και σε ηλικία εννέα ετών παραβρισκόταν στις συνελεύσεις του Ρίκσταγκ (της σουηδικής Δίαιτας). Στα δεκατρία του δεχόταν πρεσβευτές, στα δεκαπέντε κυβερνούσε μιαν επαρχία και δεκαέξι χρόνων έγινε βασιλιάς. Φέρεται να είχε όλα τα σωματικά, ψυχικά και πνευματικά χαρίσματα, και επί πλέον μεγάλη δημοτικότητα. Γιοι ευγενών που ο πατέρας του εκτέλεσε ως προδότες, έρχονταν να του προσφέρουν τις υπηρεσίες τους.
Οι «εκ κληρονομίας» πόλεμοι : του Κάλμαρ, της Ινγκρίας και Πολωνικός
Αν και φιλοπόλεμος, ο Γουσταύος τερμάτισε τον πόλεμο με τη Δανία (Πόλεμος του Κάλμαρ), πληρώνοντας ένα εκατομμύριο τάλληρα για την ελεύθερη διέλευση των στενών του Όρεσουντ (1613). Αυτό όμως από το οποίο ήθελε να απαλλάξει τους Σουηδούς, το επέβαλε στους Ρώσους γιατί διείδε τον κίνδυνο που θα διέτρεχε η Σουηδία από μιαν ισχυρή Ρωσία. Τόσο με πολεμικές επιχειρήσεις (Πόλεμος της Ινγκρίας) όσο και με διπλωματικές ενέργειες, απέκτησε τον έλεγχο της Λιβονίας, Εσθονίας και Ινγκρίας (όπου σήμερα η Αγία Πετρούπολη) και απέκλεισε τη Ρωσία τελείως από τη Βαλτική για εκατό περίπου χρόνια, καυχώμενος ότι χωρίς τη σουηδική άδεια η Ρωσία δεν μπορούσε να ρίξει ούτε μια βάρκα στη Βαλτική (1617).
Τελευταίος «εκ κληρονομίας» πόλεμος ήταν αυτός κατά της Πολωνίας, η οποία αποτελούσε τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τη Σουηδία και για τον Γουσταύο προσωπικά. Ο Σιγισμούνδος Γ΄ ήταν ακόμη βασιλιάς της Πολωνίας, διεκδικούσε τον θρόνο της Σουηδίας και ήταν απειλή για τον προτεσταντισμό της. Το 1621 ο Γουσταύος κατέλαβε τη Ρίγα, που ήταν μεγάλο εξαγωγικό λιμάνι των Πολωνών. Το 1625 κατέλαβε το Ντόρπατ (σημ.Τάρτου), έθεσε υπό πλήρη έλεγχον τη Λιβονία και απέκλεισε τελείως τη Λιθουανία από τη Βαλτική. Τον επόμενο χρόνο νίκησε στις μάχες του Βάλχοφ και του Μέβε, κατέλαβε την Ανατολική και τη Δυτική Πρωσσία, που ήταν τότε τιμάρια του πολωνικού στέμματος, τις έκανε επαρχίες της Σουηδίας, έδιωξε τους Ιησουίτες και επέβαλε τον Λουθηρανισμό. Στις επιχειρήσεις αυτές τραυματίστηκε δύο φορές.
Η οργάνωση του κράτους
Το πρώτιστο μέλημα του Γουσταύου ήταν ο στρατός. Φρόντισε για το φρόνημα και την πειθαρχία και χρησιμοποίησε τον Λουθηρανισμό ως μέσον εξύψωσης του ηθικού του. Εμπνευσμένος από την πολεμική τέχνη του κυβερνήτη της Ολλανδίας Μαυρίκιου του Νασσάου, εφήρμοσε νέες μεθόδους τακτικής με ευέλικτους σχηματισμούς και συνδυασμένη χρήση πεζικού, ιππικού και πυροβολικού, το οποίο βελτίωσε σημαντικά προσδίδοντάς του κινητικότητα κατά τη μάχη και τυποποιώντας τα διαμετρήματα των πυροβόλων του
Αν και παραχώρησε υπερβολικά οικονομικά προνόμια στους ευγενείς –προφανώς για να εξασφαλίσει την αφοσίωσή τους– σταθεροποίησε την οικονομία, αναδιοργάνωσε τα δικαστήρια, φρόντισε για τα νοσοκομεία και την περίθαλψη των φτωχών. Ίδρυσε σχολεία και το Πανεπιστήμιο του Ντόρπατ και προικοδότησε πλουσιοπάροχα το Πανεπιστήμιο της Ουψάλας. Έδωσε μεγάλη σημασία στην εκμετάλλευση μεταλλείων και στη μεταλλουργία γιατί αυτά του έδιναν τη δυνατότητα να κατασκευάζει τα όπλα που ήθελε, και παραχώρησε μονοπώλια για να προάγει το εμπόριο και την οικονομική ανάπτυξη. Διηύθυνε και ήλεγχε τα πάντα. Εξουθενωμένος από τη ακαταπόνητη αυτή δραστηριότητα του βασιλιά, ο στενότερος συνεργάτης του, ο καγκελάριος κόμης Άξελ Ούξενχανα, γνωστός για τη μεγάλη του ψυχραιμία ακόμη και στις πιο κρίσιμες στιγμές, τον παρακάλεσε να ηρεμήσει λίγο. «Αν είμασταν όλοι ψυχροί όπως εσείς» απάντησε ο Γουσταύος «θα παγώναμε». «Αν είμασταν όλοι τόσο θερμοί όπως η Μεγαλειότης σας, θα καιγόμασταν».
Ο τελευταίος πόλεμος
Το 1618 είχε ξεσπάσει στα στα εδάφη της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (σημερινής Γερμανίας) ο Τριακονταετής Πόλεμος μεταξύ καθολικών και διαμαρτυρομένων ηγεμόνων, με συμμετοχή και άλλων ευρωπαϊκών δυνάμεων, της Γαλλίας, Ισπανίας, Δανίας, Ολλανδίας. Στα τέλη της δεκαετίας του 1620, οι προτεστάντες ήταν σε δύσκολη θέση : Ο Τίλλυ τους είχε νικήσει στη Βοημία και στο Παλατινάτο κι ο Βάλλενσταϊν σάρωνε τη βόρεια Γερμανία καταλαμβάνοντας μέγα μέρος της λουθηρανικής Δανίας και διαλύοντας τις προτεσταντικές συμμαχίες.
Οι επιτυχείς αγώνες του Γουσταύου στη Βαλτική υπέρ (και) του Προτεσταντισμού τον είχαν καταστήσει τον αναμενόμενο σωτήρα του. Έβλεπε άλλωστε ότι μετά τη Δανία ερχόταν η σειρά του. Η καθολική Αυστρία και η σύμμαχός της καθολική Πολωνία του Σιγισμούνδου απειλούσαν ευθέως την ανεξαρτησία και τη θρησκεία της Σουηδίας.
Ο Γουσταύος αποφάσισε. Δήλωσε ότι «όλοι οι πόλεμοι στην Ευρώπη είναι αλληλένδετοι» και ζήτησε από το Ρίκσταγκ να εγκρίνει την είσοδο της Σουηδίας στον μεγάλο ευρωπαϊκό πόλεμο γιατί οι Αψβούργοι και ο Καθολικισμός έβγαιναν ήδη στις βόρειες θάλασσες. Η κυριαρχία της Σουηδίας στη Βαλτική κινδύνευε. Ο Λουθηρανισμός απειλούνταν.
Το Ρίκσταγκ ενέκρινε και ψήφισε τις απαραίτητες πιστώσεις. Ο λαός ανταποκρίθηκε. Ο Ρισελιέ μεσολάβησε και η Πολωνία δέχθηκε εξαετή ανακωχή. Οι προετοιμασίες κράτησαν εννέα μήνες. Όταν τελείωσαν μίλησε στο Ρίκσταγκ για τελευταία φορά αποχαιρετώντας τη Σουηδία και στις 26 Ιουνίου 1630 αποβιβάστηκε στην Πομερανία.
Ο Λέων του Βορρά
Μέχρι το τέλος του 1630 ο Γουσταύος παρέμεινε στην Πομερανία, περιμένοντας ενισχύσεις, εδραιώνοντας τη θέση του και στερεώνοντας τις συμμαχίες του. Έφτασε να έχει τελικά 40.000 άντρες, πειθαρχημένους, καλά οπλισμένους με νέου τύπου μουσκέτα και αφοσιωμένους στον ηγέτη τους. Είχε βέβαια και το πολύ αποτελεσματικό πυροβολικό του.
Εναντίον του Γουσταύου οι καθολικοί ηγεμόνες έστειλαν τον περίφημο στρατηγό Τίλλυ. Είχαν την πρώτη επαφή στις 22 Ιουλίου στο Βέρμπεν του Βρανδεμβούργου. Ο Τίλλυ αποκρούστηκε με σοβαρές απώλειες, αλλά δεν ήταν μια αποφασιστική νίκη για τον Γουσταύο.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 1631, 41.000 Σουηδοί και Σάξονες νίκησαν τον εκ 35.000 ανδρών στρατό του Τίλλυ στο Μπράιτενφελντ κοντά στη Λειψία. Ήταν η πρώτη μεγάλη νίκη των προτεσταντών στον πόλεμο, η πρώτη ήττα του Τίλλυ, και ο Γουσταύος Αδόλφος, πολεμώντας στο φονικότερο σημείο της μάχης, έγινε το σύμβολο του αγώνα τους. Οι επινοήσεις του, οι τροποποιήσεις του και η τακτική του δικαιώθηκαν πλήρως. Το Μεκλεμβούργο, που είχε καταληφθεί από τον Βάλλενσταϊν, ανακατελήφθη και τα γερμανικά κράτη άρχισαν να προσχωρούν στον Γουσταύο που σε λίγο κατείχε όλη τη βόρειο Γερμανία. Το Νοέμβριο ο Ιωάννης Γεώργιος της Σαξονίας μπήκε στην Πράγα χωρίς μάχη.
Στις 15 Απριλίου 1632 η τακτική του Γουσταύου θριάμβευσε και πάλι. Νίκησε για δεύτερη φορά τον Τίλλυ, στη μάχη του Ράιν αμ Λεχ, στη Βαυαρία. Ο Τίλλυ τραυματίστηκε θανάσιμα και πέθανε σε λίγες μέρες σε ηλικία εβδομήντα τριών χρόνων. Τον Μάιο ο Γουσταύος κατέλαβε το Μόναχο. Είχε φτάσει μέχρι τις Άλπεις και η απειλή κατά της Βιέννης ήταν άμεση.
Τον ίδιο καιρό ο Βάλλενσταϊν ανέλαβε και πάλι την ηγεσία των αυτοκρατορικών δυνάμεων. Είχε απομακρυνθεί στα τέλη του 1630 λόγω υπερφίαλης συμπεριφοράς και επειδή οι καθολικοί ηγεμόνες θεώρησαν ότι η δράση του ενίσχυε υπέρμετρα τη δύναμη του αυτοκράτορα. Τώρα όμως που ο Γουσταύος προήλαυνε ασυγκράτητος, αναγκάστηκαν να τον ανακαλέσουν.
Τον Σεπτέμβριο του 1632 ο Γουσταύος είχε μιαν αποτυχία όταν επιτέθηκε εναντίον μιας οχυρωμένης θέσης του Βάλλενσταϊν στο εγκαταλειμμένο φρούριο Άλτε Βέστε, και αποκρούστηκε με σοβαρές απώλειες. Συνειδητοποιώντας ότι τώρα πια βρισκόταν σε μειονεκτική θέση, έγραψε στον Ούξενχανα να συνεχίσει αυτός, αν χρειαστεί, να κυβερνά τη Σουηδία και να διευθύνει τον πόλεμο. Στην Ερφούρτη αποχαιρέτησε τη σύζυγό του.
Στις 16 Νοεμβρίου 1632, στο Λούτσεν κοντά στη Λειψία, ο Γουσταύος με 25.000 Σουηδούς και Γερμανούς προτεστάντες αντιμετώπισε τον Βάλλενσταϊν με 40.000 άντρες. Η μάχη άρχισε στις 11.00 και διήρκεσε μέχρι το βράδυ με πολλές μεταπτώσεις. Προ της ορμής των Σουηδών ο Βάλλενσταϊν αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Ο Πάππενχάιμ συγκράτησε την υποχώρηση και αντεπιτέθηκε αλλά τραυματίστηκε θανάσιμα. Στις 13.00 περίπου ο Γουσταύος βλέποντας ρήγμα σ’ ένα σημείο της παράταξής του, όρμησε επί κεφαλής ενός συντάγματος ιππικού. Λόγω της πολύ πυκνής ομίχλης που επικρατούσε και του καπνού της μάχης, αποκόπηκε από τους άντρες του. Μια σφαίρα του συνέτριψε τον αριστερό πήχυ και ταυτόχρονα τραυματίστηκε και το άλογό του, που ακυβέρνητο πια τον έφερε πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Μια άλλη σφαίρα τον χτύπησε στα νώτα καθώς ένα παλιό του τραύμα δεν του επέτρεπε να φορά βαριά πανοπλία. Έπεσε από το άλογο και αυτοκρατορικοί θωρακοφόροι τον διαπέρασαν με τα ξίφη τους. Μια πιστολιά στον κρόταφο τον αποτελείωσε. Ήταν τριάντα επτά χρόνων.
Τα μετέπειτα
-Στις τρεις το απόγευμα, την αρχηγία των προτεσταντών ανέλαβε ο επί κεφαλής της αριστερής πτέρυγας δούκας Βερνάρδος της Σαξονίας-Βαϊμάρης και η μάχη συνεχίστηκε με τρομερές απώλειες εκατέρωθεν. Το σούρουπο οι Σουηδοί και οι σύμμαχοί τους (που κατά την πιθανότερη εκδοχή είχαν μάθει τον θάνατο του βασιλιά και είχαν εξαγριωθεί) αιχμαλώτισαν το πυροβολικό του Βάλλενσταϊν. Τα κανόνια του στράφηκαν τώρα εναντίον των αυτοκρατορικών, που έσπευσαν να αποσυρθούν εκτός ακτίνας βολής και άφησαν έτσι τους Προτεστάντες, κυρίους του πεδίου της μάχης και του σώματος του Γουσταύου. Ο Βάλλενσταϊν διέταξε υποχώρηση στη Λειψία.
-Τον Γουσταύο διαδέχθηκε στον θρόνο η τετράχρονη κόρη του από τη Μαρία-Ελεονόρα του Βρανδεμβούργου, η περίφημη βασίλισσα Χριστίνα. Ο Ούξενχανα ανέλαβε την αντιβασιλεία, κυβέρνησε τη Σουηδία και διηύθυνε τον πόλεμο, στον οποίο η Σουηδία συμμετείχε ώς το τέλος. Το 1635 υπέγραψε με τον Ρισελιέ τη Συνθήκη της Κομπιένης, με την οποία η Γαλλία εισερχόταν πλήρως στον πόλεμο. Το 1642 ο Λένναρτ Τόρστενσον κατήγαγε συντριπτική νίκη επί των Καθολικών στη δεύτερη μάχη του Μπράιτενφελντ και το 1645 έφτασε σχεδόν προ των πυλών της Βιέννης. Τον ίδιο χρόνο ο κόμης φον Καίνιγκσμαρκ εισέβαλε στη Σαξονία και την ανάγκασε να εγκαταλείψει το αυτοκρατορικό στρατόπεδο. Με την Ειρήνη της Βεστφαλίας (1648), που υπογράφηκε ενώ ο Καίνιγκσμαρκ πολιορκούσε την Πράγα, η Σουηδία πήρε ως πολεμική αποζημίωση πέντε εκατομμύρια τάλληρα, τη δυτική Πομερανία, το Βίσμαρ και ορισμένες επισκοπές, καταλαμβάνοντας έτσι έδρα στην αυτοκρατορική Δίαιτα κι έχοντας λόγο στις Γερμανικές υποθέσεις.
-Οι Σουηδοί βρήκαν το σώμα του Γουσταύου μία ή δύο ώρες μετά τον θάνατό του, διάτρητο από σφαίρες και σπαθισμούς και απογυμνωμένο από τα ρούχα και τα διάσημά του. Ταριχεύτηκε στο Βάισενφελς της Σαξονίας και ακολούθησε ένα μακρύ ταξίδι μέχρι τις 22 Ιουνίου 1634, οπότε τάφηκε στην εκκλησία του Ρίνταρχολμ (Riddarholmskyrkan) της Στοκχόλμης, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα.
Εκτίμηση
Ο Γουσταύος Αδόλφος θεωρείται στρατιωτική ιδιοφυΐα και ο «πατέρας του σύγχρονου πολέμου». Εισήγαγε τις συνδυασμένες κινήσεις όλων των όπλων, τη χρήση πυροβολικού από μονάδες του ιππικού{{{Εκκρεμεί παραπομπή|σχόλιο=}} }} και τις πολύ επιθετικές τακτικές κινήσεις. Μείωσε κατά πολύ το βάθος των σχηματισμών του –σε πέντε ή έξι γρμμές μόνο– και τους προσέδωσε μεγάλη ευελιξία. Οι διάφορες μονάδες του δεν είχαν αυστηρά καθορισμένα καθήκοντα : στην πρώτη μάχη του Μπράιτενφελντ και στο Λούτσεν, τα τμήματα εφόδου (ιππικό και πεζικό) ήταν σε θέση να χειριστούν τα πυροβόλα του εχθρού που αιχμαλώτισαν. Ο Κλάουζεβιτς στο «Περί Πολέμου» του (Vom Kriege, κεφ. V) τοποθετεί τον Γουσταύο δίπλα στους Αλέξανδρο, Καίσαρα, Φρειδερίκο Μεγάλο και Ναπολέοντα. Παρόμοια ήταν και η γνώμη του τελευταίου.
Οι πόλεμοί του κατέστησαν τη Σουηδία κυριάρχη δύναμη στη Βαλτική για τα επόμενα εκατό χρόνια. Δεν μπορεί να είναι κάποιος βέβαιος για το κατά πόσον ο θρησκευτικός του ζήλος υπερίσχυε των κατακτητικών του διαθέσεων, ή αν αγωνιζόταν για την άμυνα της Σουηδίας και του Προτεσταντισμού και όχι για την κατάκτηση του στέμματος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το βέβαιο είναι ότι θεμελίωσε μια σουηδική αυτοκρατορία και συνετέλεσε τα μέγιστα στη διατήρηση του Προτεσταντισμού. Πέθανε μόλις τριάντα επτά χρόνων και συνεπώς γεννώνται και εδώ τα γνωστά «αν» της Ιστορίας.
Λίγο μετά τον θάνατό του, τον Φεβρουάριο του 1633, το σουηδικό Ρίκσταγκ τον ανακήρυξε Μέγα (Gustaf Adolf den Store, λατιν. Gustavus Adolphus Magnus).
Η μέρα του θανάτου του (Gustav Adolfsdagen - 6 Νοεμβρίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο) είναι εθνική γιορτή στη Σουηδία και γιορτάζεται επίσης στη Φινλανδία και στην Εσθονία.
Η έκφραση Lützendimma (ομίχλη του Λούτσεν) χρησιμοποιείται ακόμη στη Σουηδία για την πολύ πυκνή ομίχλη.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1620 τη Μαρία-Ελεονόρα των Χοεντσόλερν, κόρη του Ιωάννη-Σιγισμούνδου εκλέκτορα του Βρανδεμβούργου και είχε τέκνα:
Από την ερωμένη του Μαργαρίτα Σλοτς είχε ένα φυσικό τέκνο:
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Βασιλείς της Σουηδίας Κατηγορία:Οίκος των Βάσα Κατηγορία:Προτεστάντες μονάρχες Κατηγορία:Διάδοχοι της Σουηδίας
Πάπας Κλήμης ΙΔ΄
Ο Πάπας Κλήμης ΙΔ΄ (31 Οκτωβρίου 1705 – 22 Σεπτεμβρίου 1774) ήταν Πάπας της Ρώμης από το 1769 έως το θάνατό του, το 1774. Την περίοδο της εκλογής του ήταν ο μοναδικός Φραγκισκανός μοναχός στο Κονκλάβιο των Καρδιναλίων.
Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε ως Τζιοβάννι Βιντσέντσο Αντόνιο Γκανγκανέλι (Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli) δτη Σανταρκάντζελο ντι Ρομάνια. Μορφώθηκε από τους Ιησουίτες στο Ρίμινι και τους Πιαριστές (Piarists) στο Ούρμπινο. Το 1724, σε ηλικία 19 ετών, εισήλθε στο Τάγμα των Φραγκισκανών και έλαβε το όνομα Λαυρέντιος Φραγκίσκος ( Lorenzo Francesco). Το 1741 έγινε γενικός (definitor generalis) του τάγματος (σύμφωνα με την Catholic Encyclopedia). Σύντομα ο Γκανγκανέλι έγινε φίλος του Πάπα Βενέδικτου ΙΔ΄ (1740–58). Ο τελευταίος τον όρισε το 1758 να διερευνήσει το ζήτημα του παραδοσιακού λιβέλλου αίματος που αφορούσε τους Εβραίους, κάτι που ο ίδιος απέδειξε ότι ήταν αναληθές. . Διορίστηκε καρδινάλιος από τον Πάπα Κλήμεντα ΙΓ΄ (1758–69) το 1759, έπειτα από πίεση του Λορέντσο Ρίτσι, αρχηγού των Ιησουιτών.
Εκλογή στο παπικό αξίωμα
Ο Γκανγκανέλι εξελέγη Ποντίφικας στις 19 Μαΐου του 1769, εξαιτίας της υποστήριξης των βασιλέων της δυναστείας των Βουρβόνων, οι οποίοι ανέμεναν την καταστολή του κινήματος των Ιησουιτών. Έλαβε το όνομα Κλήμης ΙΔ΄.
Ποντιφικάτο
Κατά την περίοδο του Ποντιφικάτου του, ο Κλήμης μερίμνησε για τη συμφιλίωση των Ευρωπαίων μοναρχών.
Παραιτήθηκε από τις παπικές διεκδικήσεις στην Πάρμα και γενικά κατάφερε να καταστήσει φιλικότερες τις σχέσεις της θρησκευτικής με την κοσμική εξουσία. Το 1772 με διάταγμα (υπογράφηκε επίσημα τον Ιούλιο του 1773) επισημοποίησε το διωγμό εναντίον των Ιησουιτών. Το έργο του όμως επιτεύχθηκε με δυσκολία, εξαιτίας αδιαθεσίας, η οποία αποδόθηκε σε δηλητηρίαση. Δεν υπάρχει απόδειξη έως τώρα ότι ο Πάπας είχε δηλητηριαστεί. Επιπλέον, το στενό του περιβάλλον είχε απορρίψει το ενδεχόμενο αυτό και το 1774 ήταν πάνω από 70 ετών και τα προηγούμενα χρόνια ήταν ασθενής.
Αναφορές
Κατηγορία:Πάπες Κατηγορία:Ιταλοί Πάπες Κατηγορία:Πάπες 18ου αιώνα
Μπάρμπαρα Μπουσέ
Η Μπάρμπαρα Μπουσέ, (Barbara Bouchet, αληθινό όνομα Barbara Goutscher) είναι μια ηθοποιός Γερμανικής καταγωγής. Αν και στη διάρκεια της μακροχρόνιας καριέρας της εμφανίστηκε σε περισσότερα από 80 φιλμ και τηλεοπτικές παραγωγές, μεταξύ των οποίων η παρωδία κατασκοπικών ταινιών Casino Royale (1967), το μιούζικαλ Sweet Charity (1969) και η δημοφιλής τηλεοπτική σειρά Σταρ Τρεκ, έγινε κυρίως γνωστή και αστέρι πρώτου μεγέθους στην Ιταλία και την Ευρώπη με τη συμμετοχή της σε μερικά από τα κορυφαία τζιάλι και δεκάδες σεξοκωμωδίες.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου του 1944 στο Ράιχενμπεργκ της Σουντέτενλαντ, που βρισκόταν τότε υπό Γερμανική κυριαρχία (Η περιοχή βρίσκεται στην δυτική Τσεχοσλοβακία και μέχρι το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου κατοικούνταν από εθνοτικούς Γερμανούς). Μετά το πέρας του πολέμου η οικογένεια της μαζί με χιλιάδες άλλους ομοεθνείς της μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα προσφύγων στον υπό Αμερικανική κατοχή τομέα, αποκτώντας έτσι το δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση και να τους χορηγηθεί αργότερα άδεια για μετανάστευση στις Η.Π.Α μετά από σχετική νομοθετική ρύθμιση του Κονγκρέσσου το 1948.
Η οικογένεια της εγκαταστάθηκε τελικά στο Σαν Φρανσίσκο όπου και πέρασε τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια. Το 1959, σε ηλικία 16 ετών, θα έχει την πρώτη της επαφή με τον κόσμο του θεάματος. Συμμετέχει και κερδίζει σε διαγωνισμού τοπικού τηλεοπτικού σταθμού για μια θέση στο μουσικοχορευτικό σόου The KPIX Dance Party. . Εμφανίζεται στο καθημερινό σόου μέχρι το 1962 αποκτώντας μια πρώτη γεύση δημοφιλίας και ένα εισιτήριο για το Χόλιγουντ. Είναι η εποχή που θα αλλάξει το επώνυμο της από το Γερμανικό Γκούτσερ στο Γαλοπρεπές Μπουσέ.
Οι πρώτες δουλειές της είναι στο χώρο του μόντελινγκ κάνοντας εξώφυλλα σε περιοδικά και διαφημιστικά για την τηλεόραση. Σύντομα περνάει στο χώρο της υποκριτικής με μικρούς ρόλους σε ταινίες όπως What a Way to Go! (1964), John Goldfarb, Please Come Home (1964), In Harm's Way (1964), και Agent for H.A.R.M. (1966). Το 1967 ερμηνεύει το ρόλο της δεσποινίδας Μανιπένι στην κωμική κατασκοπική περιπέτεια Casino Royale και κάνει φωτογράφιση για το τεύχος Φεβρουαρίου του περιοδικού Playboy. Συμμετέχει σε γνωστές τηλεοπτικές σειρές αλλά φοβούμενη την τυποποίηση και αναζητώντας μεγαλύτερους ρόλους μεταναστεύει στην Ιταλία όπου και παραμένει μέχρι σήμερα.
Στη δεκαετία του '70 γίνεται η κορυφαία εμπορικά σταρ του Ιταλικού κινηματογράφου και η δημοφιλία της σε όλη την Ευρώπη εκτινάσσεται στα ύψη. Η φυσική καλλονή και οι συχνές τολμηρές εμφανίσεις της την κάνουν περιζήτητη ενώ το όνομα της στη μαρκίζα αρκεί για να γεμίσει τα σινεμά. Ανάμεσα στις δουλειές της ξεχωρίζουν τα υποδειγματικά τζιάλι La Tarantola dal ventre nero (1971), Non si sevizia un paperino (1972) και La dama rossa uccide sette volte (1972), τα πολιτσιοτέσκι (βίαια αστυνομικά - γκανγκστερικά φιλμ) Milano calibro 9 (1972), Casa d'Appuntamento (1972) και Con la rabbia agli occhi (1976) και οι σεξοκωμωδίες 40 gradi all'ombra del lenzuolo (1976), Spogliamoci così senza pudor (1976) και La moglie in vacanza... l'amante in città (1980). Το 1976 συμμετείχε στην ταινία Το Αγκίστρι, μια από τις τελευταίες παραγωγές του Κλέαρχου Κονιτσιώτη.
Στη δεκαετία του '80 και μετά την παρακμή του Ιταλικού εμπορικού σινεμά θα ξεκινήσει μια δεύτερη καριέρα στην τηλεόραση συμμετέχοντας σε τηλεταινίες, τηλεοπτικές σειρές και εκπομπές. Το 1985 ξεκινά μια παράλληλη επιχειρηματική δραστηριότητα στο χώρο της γυμναστικής και της υγιεινής διατροφής με εκδόσεις βιβλίων και βίντεο. Το 2002 επιστρέφει στην υποκριτική συμμετέχοντας στο φιλμ του Μάρτιν Σκορτσέζε Gangs of New York και ακολουθούν μικρές σποραδικές εμφανίσεις.
Το 1974 παντρεύτηκε τον παραγωγό ταινιών Λουίτζι Μποργκέζε και απέκτησαν 2 γιους. Χώρισαν το 2006.
Δισκογραφία
45 στροφές Maxi single 12"
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης
Νούμπατ
To νούμπατ (Μυρμηκόβιος ο ταινιωτός - Myrmecobius fasciatus), γνωστό επίσης και ως ταινιωτός μυρμηγκοφάγος, μαρσιποφόρος μυρμηγκοφάγος ή walpurti, είναι εντομοφάγο μαρσιποφόρο που προέρχεται από τη Δυτική Αυστραλία και πρόσφατα εισήχθη στη Νότια Αυστραλία. Η διατροφή του αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από τερμίτες. Κάποτε ήταν πολύ διαδεδομένο στη Νότια Αυστραλία, πλέον όμως η περιοχή του περιορίζεται σε αρκετές μικρές αποικίες και αναφέρεται ως απειλούμενο είδος. To Νούμπατ είναι ένα σύμβολο της Δυτικής Αυστραλίας και προστατεύεται από προγράμματα προστασίας.
Ταξινόμηση
Το Νούμπατ, το γένος Μυρμηκόβιος, είναι το μοναδικό μέλος της οικογένειας Μυρμηκοβιίδες, μιας από τις τέσσερις οικογένειες που απαρτίζουν την τάξη Δασυουρόμορφα, τα αυστραλιανά μαρσιποφόρα σαρκοφάγα.
Το είδος δεν είναι στενά συνδεδεμένο με άλλα μαρσιποφόρα. Η ισχύουσα κατάταξή του είναι στην τάξη των Δασυουρόμορφων ως το μοναδικό είδος της οικογένειας Μυρμηκοβιίδες μαζί με τα σαρκοφάγα είδη της οικογένειας Δασυουρίδες. Έχει προταθεί μια στενότερη συγγένεια με τον εξαφανισμένο θυλακίνο, που περιέχεται στην ίδια τάξη. Γενετικές μελέτες έδειξαν ότι οι πρόγονοι του νούμπατ άρχισαν να αποκλίνουν από τα άλλα μαρσιποφόρα πριν από 32 με 42 εκατομμύρια χρόνια, κατά τα τέλη του Ηώκαινου.
Δύο υποείδη είναι αναγνωρισμένα, αλλά ένα από αυτά, ο σκουριασμένος Νούμπατ (M. f. rufus), έχει εξαφανιστεί τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1960 και μόνο το υποείδος του ταινιωτού Νούμπατ (Μ. F. Fasciatus) παραμένει ζωντανό σήμερα. Όπως υποδηλώνει το όνομά του, ο σκουριασμένος Νούμπατ λέγεται ότι είχε πιο κοκκινωπή γούνα από τον ταινιωτό Νούμπατ. Μόνο ένας πολύ μικρός αριθμός απολιθωμένων δειγμάτων είναι γνωστός, ο παλαιότερος χρονολογείται από το Πλειστόκαινο και δεν υπάρχουν απολιθώματα που να ανήκουν σε άλλα είδη από την ίδια οικογένεια.
Περιγραφή
thumb|Νούμπατ στο ζωολογικό κήπο του Περθ Το Νούμπατ είναι ένα μικρό, πολύχρωμο πλάσμα με μήκος μεταξύ 35 και 45 εκατοστών, συμπεριλαμβανομένης της ουράς, με λεπτό μυτερό ρύγχος και μια προεξέχουσα, πυκνή ουρά περίπου το ίδιο μήκος με το σώμα του. Το χρώμα του ποικίλλει σημαντικά από ελαφρά γκρι έως κοκκινωπό-καφέ, συχνά με μια κεραμιδί περιοχή στην πλάτη και πάντα με μια εμφανή μαύρη λωρίδα που ξεκινάει από την άκρη του ρύγχους μέσα από τα μάτια έως τα μικρά αιχμηρά αυτιά. Στην πλάτη του υπάρχουν τέσσερις έως έντεκα λευκές λωρίδες, οι οποίες σταδιακά φθίνουν προς το μεσαίο τμήμα. Η κάτω πλευρά έχει χρώμα κρεμ ή ανοιχτό γκρι, ενώ η ουρά είναι καλυμμένη με μακριές, γκρίζες έως και λευκές τρίχες. Το βάρος ττου κυμαίνεται μεταξύ 280 και 700 γραμμαρίων.
Σε αντίθεση με τα περισσότερα άλλα μαρσιποφόρα, το νούμπατ είναι ημερόβιο, κυρίως λόγω των περιορισμών της εξειδικευμένης δίαιτας χωρίς να έχει το συνηθισμένο φυσικό εξοπλισμό για αυτή. Τα περισσότερα οικοσυστήματα με αφθονία τερμιτών έχουν ένα αρκετά μεγάλο πλάσμα με ισχυρά μπροστινά άκρα με μεγάλα νύχια. Τα νούμπατ δεν είναι μεγάλα και έχουν πέντε δάχτυλα στα μπροστινά πόδια και τέσσερα στα πίσω πόδια. Ωστόσο, όπως και τα άλλα θηλαστικά που τρώνε τερμίτες ή μυρμήγκια, το νούμπατ έχει μια εκφυλισμένη σιαγόνα με έως και 50 πολύ μικρά, μη λειτουργικά δόντια και παρόλο που είναι σε θέση να μασήσει σπάνια το κάνει λόγω της μαλακής φύσης της διατροφής του. Μοναδικά μεταξύ των χερσαίων θηλαστικών, τα νούμπατ έχουν ένα επιπλέον δόντι το οποίο βρίσκεται μεταξύ των προγομφίων και των γομφίων. Είναι ασαφές εάν αυτό το επιπλέον δόντι είναι ένας υπεράριθμος γομφίος είτε ένα νεογιλό δόντι που διατηρείται στην ενήλικη ζωή.
Όπως πολλά ζώα που τρώγουν μυρμήγκια, το νούμπατ έχει μια ασυνήθιστα μεγάλη, στενή γλώσσα, επικαλυμμένη με κολλώδες σάλιο που παράγεται από μεγάλους υπογνάθιους αδένες. Μια περαιτέρω προσαρμογή στη διατροφή είναι η παρουσία πολλών ραχών κατά μήκος του μαλακού ουρανίσκου, που προφανώς συμβάλλουν στην απόξεση των τερμιτών από τη γλώσσα έτσι ώστε να μπορούν να καταποθούν. Το πεπτικό σύστημα είναι σχετικά απλό και στερείται πολλών από τις προσαρμογές που υπάρχουν σε άλλα εντομοφάγα ζώα, πιθανώς επειδή οι τερμίτες είναι πιο εύπεπτοι από τα μυρμήγκια, έχοντας ένα πιο μαλακό εξωσκελετό. Τα νούμπατ είναι προφανώς ικανά να αποκτήσουν σημαντική ποσότητα νερού από τη διατροφή τους, καθώς τα νεφρά τους δεν διαθέτουν τις συνήθεις εξειδικεύσεις για τη συγκράτηση νερού που βρίσκονται σε άλλα ζώα που ζουν στο άγονό περιβάλλον τους. Τα νούμπατ έχουν επίσης στο θώρακα έναν εξωκρινή αδένα, ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη σήμανση των εδαφών τους.
Παρόλο που το νούμπατ εντοπίζει τους τερμίτες κυρίως με την όσφρηση, έχει την υψηλότερη οπτική οξύτητα από οποιοδήποτε μαρσιποφόρο και, ασυνήθιστα για τα μαρσιποφόρα, έχει υψηλό ποσοστό κονίων στον αμφιβληστροειδή. Αυτές και οι δύο πιθανές προσαρμογές οφείλονται στο ότι είναι ημερόβιο ζώο και η όραση φαίνεται να είναι η πρωταρχική αίσθηση που χρησιμοποιεί για την ανίχνευση πιθανών αρπακτικών. Τα νούμπατ εισέρχονται τακτικά σε κατάσταση νάρκης, η οποία μπορεί να διαρκέσει έως και δεκαπέντε ώρες την ημέρα κατά τους χειμερινούς μήνες.
Οικολογία και συμπεριφορά
thumb|left|Ενήλικο νούμπατ στο ζωολογικό κήπο του Περθ Τα νούμπατ είναι εντομοφάγα και η διατροφή τους αποτελείται αποκλειστικά από τερμίτες. Ένα ενήλικο νούμπατ χρειάζεται έως και 20.000 τερμίτες κάθε μέρα. Το μόνο ημερόβιο μαρσιποφόρο, το νούμπατ περνάει το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στην αναζήτηση τερμιτών. Τους ξεθάβει από το μαλακό χώμα με τα μπροστινά νύχια και τα συλλαμβάνει με τη μακριά, κολλώδη γλώσσα του. Παρά το όνομα του, φαίνεται ότι δεν τρώει σκοπίμως μυρμήγκια, αν και απομεινάρια μυρμηγκιών έχουν περιστασιακά βρεθεί στα περιττώματα του, αυτά τα μυρμήγκια ανήκουν σε είδη που λεηλατούν τους τερμίτες, και κατά πάσα πιθανότητα τρώγονται τυχαία μαζί με τους τερμίτες. Γνωστά αρπακτικά των νούμπατ είναι οι πύθωνες, οι κόκκινες αλεπούδες και διάφορα γεράκια και αετοί.
Τα ενήλικα νούμπατ είναι μοναχικά και εδαφικά ζώα. Ένα αρσενικό ή θηλυκό νούμπατ οριοθετεί μια περιοχή μέχρι 1,5 τετραγωνικό χιλιόμετρο, νωρίς στη ζωή του, και τον υπερασπίζεται από άλλους του ίδιου φύλου. Το ζώο γενικά παραμένει στο έδαφος αυτό από τότε και τα αρσενικά και τα θηλυκά εδάφη αλληλοεπικαλύπτονται, και κατά την περίοδο αναπαραγωγής, τα αρσενικά θα βγουν έξω από τις περιοχές τους για να βρουν ταίρι.
Παρότι το νούμπατ έχει σχετικά ισχυρά νύχια για το μέγεθός του, δεν είναι αρκετά ισχυρά για να φτάσει τους τερμίτες μέσα στο ανάχωμά τους και έτσι πρέπει να περιμένει μέχρι να είναι ενεργοί οι τερμίτες. Χρησιμοποιεί την καλά αναπτυγμένη αίσθηση της όσφρησης για να εντοπίσει τις ρηχές και μη ενισχυμένες υπόγειες στοές που κατασκευάζουν οι τερμίτες μεταξύ της φωλιάς και των χώρων σίτισης τους. Αυτές βρίσκονται συνήθως σε μικρή απόσταση κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και είναι ευάλωτες στα νύχια του νούμπατ.
Το νούμπατ συγχρονίζει την ημέρα του με τη δραστηριότητα των τερμιτών, η οποία εξαρτάται από τη θερμοκρασία: το χειμώνα, τρέφεται από αργά το πρωί έως νωρίς το απόγευμα, ενώ το καλοκαίρι, τρέφεται νωρίτερα το πρωί, βρίσκει καταφύγιο κατά τη διάρκεια της ζέστης του μεσημεριού και τρέφεται και πάλι αργά το απόγευμα.
Τη νύχτα το νούμπατ υποχωρεί σε μια φωλιά, η οποία μπορεί να βρίσκεται σε ένα κοίλο κούτσουρο ή δέντρο ή σε ένα βράχο, συνήθως ένα στενό άνοιγμα μήκους 1-2 μ., που τερματίζεται σε ένα σφαιρικό θάλαμο επενδεδυμένο με μαλακό φυτικό υλικό: γρασίδι, φύλλα, λουλούδια και τεμαχισμένο φλοιό. Το νούμπατ είναι σε θέση να εμποδίσει το άνοιγμα της φωλιάς του, με το παχύ δέρμα των οπισθίων του, για να εμποδίσει την πρόσβαση ενός αρπακτικού στο λαγούμι. Τα νούμπατ έχουν σχετικά λίγες φωνητικές εκδηλώσεις, αλλά έχουν αναφερθεί σφυρίγματα, γρυλίσματα ή κάνουν έναν επαναλαμβανόμενο ήχο «tut» όταν ενοχλούνται.
Αναπαραγωγή
Τα νούμπατ αναπαράγονται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, κανονικά γεννούν μια φορά το χρόνο, παρόλο που μπορούν να γεννήσουν και δεύτερη εάν η πρώτη χαθεί. Η κύηση διαρκεί 15 ημέρες και έχει ως αποτέλεσμα τη γέννηση τεσσάρων μικρών. Ασυνήθιστα ανάμεσα στα μαρσιποφόρα, οι θηλυκοί μαστοί δεν έχουν μάρσιπο, παρόλο που οι τέσσερις θηλές προστατεύονται από ένα κομμάτι πτυχωτών χρυσών μαλλιών και από το πρήξιμο της κοιλιάς και των μηρών κατά τη διάρκεια της γαλουχίας.
Τα μικρά έχουν μήκος 2 εκατοστών κατά τη γέννηση, και σέρνονται στις θηλές και παραμένουν συνδεδεμένοι μέχρι τα τέλη Ιουλίου ή τις αρχές Αυγούστου, οπότε έχουν αυξηθεί στα 7,5 εκ.. Αρχικά αναπτύσσουν γούνα στα 3 εκατοστά και το ενήλικο σχέδιο γούνας αρχίζει να εμφανίζεται μόλις φτάσουν τα 5,5 εκ.. Μετά τον απογαλακτισμό, τα μικρά αφήνονται αρχικά στη φωλιά ή μεταφέρονται στην πλάτη της μητέρας και είναι πλήρως ανεξάρτητα μέχρι τον Νοέμβριο. Τα θηλυκά ωριμάζουν σεξουαλικά το επόμενο καλοκαίρι, ενώ τα αρσενικά χρειάζονται ακόμη έναν χρόνο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δασυουρομόρφια Κατηγορία:Πανίδα της Αυστραλίας
Γλυκονικός σίδηρος
Χρήσεις
Χρησιμοποιείται τόσο σαν χρωστική τροφίμων όσο και σαν συμπλήρωμα σιδήρου για την αντιμετώπιση της αναιμίας.
Πρόσθετο τροφίμων
Ο γλυκονικός σίδηρος χρησιμοποιείται επίσης ως πρόσθετο τροφίμων στο τελευταίο στάδιο τής επεξεργασία των καρπών της ελιάς, όπου μαυρίζονται με οξείδωση, δίνοντάς τους ομοιόμορφο γυαλιστερό μαύρο χρώμα. Οι φυσικές μαύρες ώριμες ελιές στο δέντρο σπάνια είναι εντελώς μαύρες, συνήθως έχουν κάποιες αποχρώσεις σε σκούρο μοβ, κάπως μαύρο, κοκκινωπό-καφέ ή καφέ.
Στην Ευρώπη, σαν πρόσθετο έχει την κωδικοποίηση Ε579. Στο ΦΕΚ 485/25 Ιουνίου 1996 Παράρτημα IV (άλλα επιτρεπόμενα πρόσθετα), σύμφωνα με Ευρωπαϊκή οδηγία τα επιτρεπόμενα όρια για ελιές μαυρισμένες με οξείδωση (γλυκονικός σίδηρος) είναι μέχρι το ανώτερο 150mg σιδήρου (Fe) ανά κιλό προϊόντος.
Επίσης ως ανώτατο όριο καθημερινής λήψης τού γλυκονικού σιδήρου ως πρόσθετο καθορίζονται τα 0,8 mg ανά κιλό σωματικού βάρους. Για παράδειγμα ένας άνθρωπος 70 κιλών έχει ανώτερο όριο ημερήσιας δόσης 56 mg σιδήρου.
Όλοι οι παραπάνω περιορισμοί προτείνονται λόγω του ότι ο σίδηρος δεν αποβάλλεται από τον οργανισμό, αλλά ανακυκλώνεται και παρότι μπορεί να είναι απαραίτητος, η περίσσειά του, μέσα στον οργανισμό, μπορεί να έχει τοξικά (βλαβερά) αποτελέσματα (βλ. λήμμα Σίδηρος, παρ. Υπερφόρτωση και τοξικότητα σιδήρου).
Ιατρική
Χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα σιδήρου στην αναιμία για τη βελτίωση της ανεπάρκειας σιδήρου. Η χρήση αυτής της ένωσης συγκρινόμενη με άλλα σκευάσματα σιδήρου οδηγεί σε ικανοποιητικές αποκρίσεις των δικτυοερυθροκυττάρων, με υψηλή ποσοστιαία απορρόφηση του σιδήρου και σε καθημερινή σταδιακή αύξηση της αιμοσφαιρίνης, που μπορεί να φτάσει τα φυσιολογικά επίπεδα σε λογικά σύντομο χρονικό διάστημα. Χρησιμοποιείται στην πρόληψη και την θεραπευτική αντιµετώπιση έλλειψης σιδήρου, σιδηροπενικής αναιµίας, αναιµιών οφειλόµενων σε οξείες ή χρόνιες αιµορραγίες και στην κύηση ή τη γαλουχία.
Χορήγηση
Για την καλύτερη απορρόφησή του θα πρέπει το ιατρικό σκεύασμα (του γλυκονικού σιδήρου) να καταναλώνεται με άδειο στομάχι. Επειδή όμως είναι συχνές οι στομαχικές ενοχλήσεις από τον πάσχοντα επιτρέπεται - πάντα σε βάρος της βέλτιστης απορρόφησης - η λήψη ταυτόχρονα με τροφή. Συγκεκριμένες όμως τροφές πρέπει να λαμβάνονται σε μικρές ποσότητες μία ώρα πριν ή δύο ώρες μετά την λήψη του. Τέτοιες τροφές είναι το τυρί, γιαούρτι, αυγά, γάλα, σπανάκι, καφές, τσάι και διάφορες φυτικές τροφές, όπως δηµητριακά, λόγω του ότι περιέχουν ασβέστιο και άλλες ουσίες που ανταγωνίζονται τον σίδηρο κατά την «απορρόφησή του». Το οξαλικό οξύ που βρίσκεται στο σπανάκι, σέλινο, το τσάι και το κακάο, μειώνει την απορρόφηση του «φυτικού» σιδήρου.
Την απορρόφηση, γενικά του σιδήρου, αλλά και ειδικά του συγκεκριμένου σκευάσματος βοηθά η παρουσία βιταμίνης C. Το σκεύασμα πρέπει να λαμβάνεται διαλυμένο σε ένα ποτήρι νερό ή χυμό. Μετά τη λήψη το άτομο δεν πρέπει να ξαπλώσει για 30 λεπτά.
Φύλαξη
Αν και εξαρτάται από το εκάστοτε σκεύασμα, συνήθως πρέπει να φυλάσσεται σε θερμοκρασίες δωματίου (15 - 30 βαθμούς Κελσίου).
Τοξικότητα
Ο γλυκονικός σίδηρος μπορεί να είναι τοξικός στην περίπτωση που η πρόσληψη του υπερβεί τα φυσιολογικά όρια, τα οποία είναι 0,8 mg ανά κιλό σωματικού βάρους.
Τοξικότητα σιδήρου
Όσον αφορά το στοιχείο του σιδήρου, τα παιδιά μπορεί να παρουσιάσουν ενδείξεις τοξικότητας με κατάποση 10-20 mg σιδήρου, ανά κιλό σωματικού βάρους. Επίσης για το στοιχείο του σιδήρου σοβαρή τοξικότητα μπορεί να προκύψει από κατάποση άνω των 60 mg, ανά κιλό σωματικού βάρους.
Ο σίδηρος μπορεί να έχει τοπικά και συστημικά αποτελέσματα: είναι διαβρωτικός για την γαστρεντερική βλεννογόνο, μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην καρδιά και στο αίμα (αφυδάτωση, χαμηλή αρτηριακή πίεση, γρήγορο και μαζί ασθενή καρδιακό παλμό, καταπληξία), στους πνεύμονες, στο συκώτι, στο γαστρεντερικό σύστημα (διάρροια, ναυτία, εμετός αίματος), στο νευρικό σύστημα (ρίγη, ζάλη, κώμα, σπασμοί, κεφαλαλγία) και δέρμα (έξαψη, απώλεια χρώματος, χείλη και νύχια με μπλε απόχρωση).
Φαρμακευτικά σκευάσματα
Κάποια από τα σκευάσματα με δραστική ουσία τον γλυκονικό σίδηρο στην Ελληνική αγορά:
Παραπομπές
Κατηγορία:Ενώσεις σιδήρου Κατηγορία:Πρόσθετα τροφίμων
Ακ Νταγ Ματέν (πόλη)
Ακνταγμαντενί
ΘΒ Ταινίες Γέλιου
Η ΘΒ Ταινίες Γέλιου ήταν μια ελληνική εταιρία κινηματογραφικών παραγωγών που ιδρύθηκε το 1964 από τον κωμικό ηθοποιό και σκηνοθέτη Θανάση Βέγγο με στόχο του να έχει περισσότερη καλλιτεχνική ελευθερία στις ταινίες του. Γνωστές παραγωγές της εταιρίας είναι οι ταινίες Φανερός πράκτωρ 000, Τρελλός παλαβός και Βέγγος και Ποιος Θανάσης!!. Παρόλο που οι παραγωγές της είχαν πολύ μεγάλη απήχηση, η εταιρία πτώχευσε λόγω κακής οικονομικής διαχείρισης και έκλεισε το 1969.
Ο ίδιος ο Βέγγος οδηγήθηκε σε οικονομική καταστροφή, από την οποία ανέκαμψε ύστερα από πολλά χρόνια, με την χρεοκοπία αυτή να έχει σοβαρή επιρροή στη μετέπειτα ζωή του. Τις παραγωγές της εταιρίας τις σκηνοθετούσαν ο Βέγγος σε συνεργασία με τον Ερρίκο Θαλασσινό και με τον Πάνο Γλυκοφρύδη, και θεωρούνται οι πιο αναγνωρισμένες ταινίες του Βέγγου.
Ταινίες
Η εταιρεία συνολικά κυκλοφόρησε 9 ταινίες:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
ΘΒ Ταινίες Γέλιου στο RetroDB.gr
Κατηγορία:Ελληνικές εταιρίες παραγωγής ταινιών Κατηγορία:Πρώην επιχειρήσεις της Ελλάδας
NGC 3059
Ο NGC 3059 είναι ραβδωτός σπειροειδής γαλαξίας στον αστερισμό Τρόπις. Τον ανακάλυψε ο Τζων Χέρσελ (John Herschel) στις 22 Φεβρουαρίου 1835. Απέχει περίπου 50 εκατομμύρια έτη φωτός, οπότε η διάμετρος του δίσκου είναι περίπου 75.000-80.000 έτη φωτός.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
3059 Κατηγορία:Ραβδωτοί σπειροειδείς γαλαξίες Κατηγορία:Τρόπις (αστερισμός)
7066 Νέσσος
Ο 7066 Νέσσος ή 1993 ΗΑ2 (όπως αναφέρθηκε στο IAUC 5789 τις 13 Μαΐου 1993) είναι ένα αστέρι τύπου «κένταυρος». Ανακαλύφθηκε στις 26 Απριλίου 1993 από τον David L. Rabinowitz, όταν δούλευε στο Σπέισγουοτς. Ήταν ο τρίτος κένταυρος που ανακαλύφθηκε μετά τον 5145 Φόλο και τον 2060 Χείρων, και ο δεύτερος που ανακαλύφθηκε από τον Rabinowitz, μετά τον 5145 Φόλο.
Όνομα
Η ονοματολογία του Νέσσου είναι ενδιαφέρουσα, καθώς τρεις αστρολόγοι που μελετούσαν τη σημασία του αντικειμένου 1993 ΗΑ2, ο Ζαν Στέιν, στις ΗΠΑ και οι Ντιέτερ Κοχ και Ρόμπερτ Βον Χίρεν, στη Γερμανία, πρότειναν σε διαφορετικά γράμματα προς τους αστρονόμους Ντέιβιντ Ραμπίνοβιτζ, Άλλαν Στερν, Τζιμ Σκόττι και Δόκτωρ Μπράιαν Μάρσντεν το όνομα του μυθικού κενταύρου Νέσσου για το σώμα.
Ο Δόκτωρ Μάρσντεν υποστήριξε αυτό το όνομα και το πρότεινε στη ΔΑΕ. Το όνομα εγκρίθηκε, και το 1993 ΗΑ2 ονομάστηκε επίσημα 7066 Νέσσος τις 22 Απριλίου 1997. Αυτή η ονοματοδοσία ήταν μια συνεννόηση μεταξύ αστρολόγων και αστρονόμων.
Τροχιά
Ο Νέσσος έχει πιο σταθερή τροχιά από άλλους κένταυρους, οι οποίοι έχουν γενικά ασταθείς τροχιές. Πενήντα διαφορετικά μοντέλα δείχνουν ότι ο Νέσσος δεν θα περάσει σε απόσταση μικρότερη από 1 ΑΜ από κάποιον πλανήτη για τα επόμενα είκοσι χιλιάδες χρόνια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Νέσσος
Ακ Νταγ Ματέν
Ακνταγμαντενί
Σίνθια Εζέτζα
Η Σίνθια Εζέτζα, γεννημένη στις 7 Σεπτεμβρίου 2001 στην Αθήνα, είναι Ελληνίδα διεθνής καλαθοσφαιρίστρια, Νιγηριανής καταγωγής. Διαθέτοντας ύψος 188 εκατοστά, αγωνίζεται ως Σέντερ. Προέρχεται από τις ακαδημίες του Παναθηναϊκού και αγωνίζεται στους Πάνθερς του κολλεγίου του Πίτσμπουργκ που συμμετέχουν στην πρώτη κατηγορία του NCAA.
Έχει κατακτήσει δύο Πρωταθλήματα Ελλάδας καλαθοσφαίρισης Κορασίδων (2016 και 2017) και το Πρωτάθλημα Ελλάδας καλαθοσφαίρισης νεανίδων του 2018.
Ατομικές Διακρίσεις
Μέλος της καλύτερης πεντάδας
Πρώτη σκόρερ
Επανεντοπισμός
Ο Επανεντοπισμός (Γαλλικά Relocaliser) αποτελεί μία από τις οχτώ παραμέτρους, γνωστές και ως 8 "R", όπως τις έχει ορίσει ο Γάλλος καθηγητής Σερζ Λατούς (Serge Latouche), που θα συνεισφέρουν στον κύκλο μιας γαλήνιας κοινωνίας αποανάπτυξης. Κατά κάποιο τρόπο, ο επανεντοπισμος μεταφράζει την εφαρμογή της παλιάς αρχής της πολιτικής οικολογίας: σκεπτόμαστε παγκόσμια, δρούμε τοπικά.
Η δημιουργία μιας κοινωνίας αποανάπτυξης, θα στηριχθεί στο εδαφικά προσδιορισμένο τοπικό και στην αρχή της ισότητας, τόσο μεταξύ των ανθρώπων, όσο και μεταξύ των ανθρώπων και του φυσικού περιβάλλοντος.
Ο επανεντοπισμός είναι ουσιαστικά η τοπικοποίηση του Γιώργου Κολέμπα ο οποίος την ορίζει ως τη στρατηγική με την οποία θα επιδιωχθεί η στροφή σε μια αποκεντρωμένη, επανατοπικοποιημένη, αυτοδιαχειριζόμενη, οικολογική κοινωνία της ισοκατανομής, που θα έχει σαν κύτταρο την αυτοδύναμη κοινότητα και το δήμο.
Επανεντοπισμός και τοπική αυτοπαραγωγή
Ο επανεντοπισμός  είναι συνυφασμένος με την τοπική παραγωγή προϊόντων  από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται τοπικά και στοχεύουν στην κάλυψη των αναγκών του τοπικού πληθυσμού.
Η απόκτηση από την εργασία και την παραγωγή ενός ικανού βαθμού ανεξαρτησίας και η αρχή της προτεραιότητας σε αποκεντρωμένη κλίμακα οφείλει να είναι ο στόχος κάθε κοινωνίας που αντιλαμβάνεται τα αδιέξοδα της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Οποιαδήποτε παραγωγή που μπορεί να υλοποιηθεί σε τοπικό επίπεδο για τις τοπικές ανάγκες πρέπει να γίνεται τοπικά.
Η αυτοπαραγωγή, ως η κύρια διαδικασία πραγματοποίησης της τοπικής παραγωγικής δραστηριότητας ,είναι αυτή που ενεργοποιεί τις δραστηριότητες εγγύτητας οι  οποίες με τη σειρά τους ενδυναμώνουν τους κοινωνικούς δεσμούς. Τα ανθρώπινα δίκτυα και οι δραστηριότητες οι οποίες δομούνται πάνω στο τοπικό μοιάζουν να ξεπερνούν τις αγκυλώσεις του παγκόσμιου και του εθνικού οργανώνοντας τις δράσεις τους συμμετοχικά πάνω στην παραδοχή ότι το επίδικο αφορά όλους εξίσου.
Τις τελευταίες δεκαετίες οι παραγωγικές επιχειρήσεις, στην προσπάθεια τους να αυξήσουν το μερίδιο τους στην παγκόσμια αγορά, μεταφέρουν τα εμπορεύματα τους διανύοντας τεράστιες αποστάσεις φροντίζοντας να εξωτερικεύσουν το κόστος μεταφοράς στο περιβάλλον και τους καταναλωτές. Τι θα γινόταν όμως αν το κόστος μεταφοράς εσωτερικευόταν, αν επιβάλλονταν πρόστιμα; Μήπως οι επιχειρήσεις θα ανακάλυπταν ξανά τις αρετές των προϊόντων και των αγορών εγγύτητας;
Η ενέργεια και κυρίως η ενεργειακή αυτοπαραγωγή συνδέεται άμεσα με τον επανεντοπισμό. Η ήπιες μορφές ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή, ως αφετηρία για τη λύση ενός μέρους των οικολογικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο πλανήτης, θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις τοπικές εγκαταστάσεις και χρήσεις.
Βέβαια υπάρχουν και άλλα μέσα για την επίτευξη του επανεντοπισμού και ο συνδυασμός αυτών μπορεί να επιφέρει βέλτιστα αποτελέσματα. Για παράδειγμα η επανιδιοποίηση ή η χρήση τοπικών νομισμάτων ανταλλαγής σίγουρα βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση.
Επανεντοπισμός και Κοινή Δημοκρατία
Ο επανεντοπισμός δεν μπορεί να ειδωθεί ξέχωρα από το πολιτικό επίπεδο. Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία καθίσταται ανεπαρκής στη λήψη αποφάσεων σε μια γεωγραφικά επανεντοπισμένη κοινωνία. Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Κιουπκιολή «…η πολιτική λήψη αποφάσεων και η διοίκηση καθίστανται μια κοινή υπόθεση με την έννοια που προτάσσουν οι σύγχρονες εννοιολογήσεις των «κοινών»: ένα δημόσιο αγαθό προσιτό σε όλα τα μέλη μιας κοινότητας στη βάση της ισότητας. Στην «κοινή δημοκρατία» κάθε πολίτης μπορεί να συμμετάσχει στη συλλογική χάραξη πολιτικής και στην εκτέλεσή της ».
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινωνικές επιστήμες
5335 Δαμοκλής
Ο 5335 Δαμοκλής είναι ο αρχέτυπος των Δαμοκλοειδών. Ανακαλύφθηκε το 1991, και πήρε το όνομα του Δαμοκλή.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αστεροειδείς Κύριας Ζώνης Κατηγορία:Κένταυροι (Αστρονομία) Κατηγορία:Δαμοκλοειδείς αστεροειδείς
Χαράλαμπος Παπαδιάς
Ο Χαράλαμπος Παπαδιάς (γενν. 24 Ιανουαρίου 1975) είναι πρώην Έλληνας δρομέας των 100 μέτρων.
Σταδιοδρομία
Κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στα 60 μέτρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου του 1997, με χρόνο 6,50 δευτερόλεπτα (εθνικό ρεκόρ). Επίσης, τερμάτισε τέταρτος στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου του 1996, κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου του 1998 και τερμάτισε έκτος στο Παγκόσμιο Κύπελλο της IAAF του 1998. Αγωνίστηκε επίσης στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου του 1997, χωρίς να φτάσει στον τελικό.
Ο καλύτερος του προσωπικός χρόνος ήταν 10,15 δευτερόλεπτα, που επιτεύχθηκε στο Παγκόσμιο Κύπελλο της IAAF του 1998 στο Γιοχάνεσμπουργκ. Αυτός τον κατατάσσει τέταρτο σε εθνικό επίπεδο μεταξύ των δρομέων 100 μέτρων, πίσω από τον Άγγελο Παυλακάκη, τον Αριστοτέλη Γκαβέλα και τον Χριστόφορο Χοΐδη.
Ιανός της Κύπρου
Ο Ιανός της Κύπρου, γαλλ. Janus (Giano di Lusignano, 1375 - 10 Ιουνίου 1432) από τον Οίκο των Πουατιέ-Λουζινιάν ήταν βασιλιάς της Κύπρου, τιτουλάριος βασιλιάς της Ιερουσαλήμ και τιτουλάριος βασιλιάς του Αρμενικού βασιλείου της Κιλικίας (1398 - 1432).
Ήταν ο μεγαλύτερος γιος του Ιακώβου Α΄ της Κύπρου (1382-1398) και της Χέλβις των Γουέλφων, κόρης του Φιλίππου ευγενούς του Μπράουνσβαϊγκ-Γκρούμπενχαγκεν, κοντόσταυλου της Ιερουσαλήμ.
Γεννήθηκε την εποχή που οι Γενουάτες κρατούσαν αιχμάλωτο το πατέρα του. Ονομάστηκε Ιανός προς τιμή του αρχαίου Ρωμαίου θεού, που ήταν προστάτης της πόλης που γεννήθηκε. Νυμφεύτηκε σε πρώτο γάμο την Ανγκλέζια Βισκόντι και σε δεύτερο γάμο, μετά το διαζύγιο που το χορηγήθηκε από τον πάπα (1408), την Καρλόττα των Βουρβόνων (1411), με την οποία απέκτησε πολλά παιδιά: ο μεγαλύτερος ήταν ο διάδοχός του Ιωάννης Β΄.