cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ελληνική απόβαση στη Σμύρνη
Η συμμαχική απόφαση της απόβασης και κατοχής της Σμύρνης
Πιο συγκεκριμένα, στις συνεδριάσεις  του «Συμβουλίου των Τεσσάρων» (που απαρτιζόταν από τον πρωθυπουργό της Μεγάλης Βρετανίας Ντέιβιντ Λόιντ Τζωρτζ, τον πρόεδρο των Η.Π.Α Γούντροου Γουίλσον, τον Γάλλο πρωθυπουργό Ζωρζ Κλεμανσώ  και τον Ιταλό πρωθυπουργό Βιττόριο Ορλάντο) του Απριλίου του 1919, η Ιταλία ήρθε σε σύγκρουση τους υπόλοιπους εταίρους διεκδικώντας κυρίως τα εδάφη της Ριέκα και δευτερευόντως εδάφη στη Μικρά Ασία, κατακτώντας μάλιστα με τον στρατό της, και με ορμητήριο την ιταλοκρατούμενη τότε, Ρόδο, την περιοχή της Αττάλειας.
Ο Λόιντ Τζωρτζ στην συνεδρίαση της 6ης Μαΐου (π.ημ. 23 Απριλίου) για να αποφύγει την περαιτέρω επέκταση του ιταλικού στρατού, που σχεδίαζε να βαδίσει προς την Σμύρνη, ύστερα από συνεννοήσεις με τον Ελευθέριο Βενιζέλο- και αφού ο Ιταλός πρωθυπουργός είχε εγκαταλείψει το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, πρότεινε στους συμμάχους του, την αποστολή ελληνικού σώματος στρατού για την κατοχή της Σμύρνης και την ειρήνευση στην περιοχή.
Γράφει σχετικά ο διπλωμάτης και ιστορικός Μάικλ Λιουέλιν Σμιθ στο βιβλίο του «Το Όραμα της Ιωνίας»: "...Η απόφαση να στείλουν τους Έλληνες στη Μικρά Ασία λήφθηκε ξαφνικά, πρόχειρα, και με μεγάλη μυστικότητα από τους Τρεις Μεγάλους, με την ενθάρρυνση του Βενιζέλου αλλά με δική τους πρωτοβουλία, χωρίς να αναλογιστούν τις συνέπειες. Ο Λόϋντ Τζωρτζ, βασιζόμενος στα στοιχεία που του έδωσε ο Βενιζέλος, προκάλεσε την απόφαση και ο πρόεδρος Ουίλσων παρακάμπτοντας τις απόψεις των Αμερικανών εμπειρογνωμόνων έδωσε τη συγκατάθεσή του στο σχέδιο με σκοπό να εξουδετερώσει την Ιταλία. Ο Κλεμανσώ έπαιξε δευτερεύοντα ρόλο."
Με την άποψη του Σμιθ, -για το αναπάντεχο και κάπως πρόχειρο της απόφασης συμφωνεί και ο Έλληνας πρέσβης και ιστορικός Κώστας Σακελλαρόπουλος στο βιβλίο του «Η σκιά της Δύσεως»: "...Η Απόφασις να ανατεθή εις ελληνικάς δυνάμεις η κατάληψις της Σμύρνης ελήφθη, όπως έχει εκτεθή, κατά τρόπον εντελώς αιφνίδιον, σχεδόν αιφνιδιαστικόν, εις μίαν στιγμήν κατά την οποίαν η συμπτωματική συνύπαρξις και αλληλεπίδρασις ωρισμένων συντελεστών έκαμε τη λύσιν αυτήν ανεκτήν, διά την έλλειψιν άλλης καλυτέρας. Μόνος ο Lloyd George, μεταξύ των συμμάχων, σχεδόν και μεταξύ των Αγγλων, θα ήτο ίσως κατ' αρχήν διατεθειμένος να την εισηγηθή και την υποστηρίξη υπό οποιασδήποτε περιστάσεις. Αλλά ασφαλώς θα απετύγχανε να την επιβάλη αν οι Ιταλοί δεν είχον ήδη καταλάβει το νοτιοδυτικόν τμήμα της Μικράς Ασίας, αν ο κίνδυνος να επεκτείνουν την κατοχήν των και επί της Σμύρνης δεν εφαίνετο άμεσος, αν το ζήτημα του Φιούμε δεν είχε φέρει αυτούς εις πλήρη ρήξιν με τον προέδρον Wilson, και αν, εκ της αφορμής αυτής δεν είχον αποχωρήσει από τη διάσκεψιν. Εχρειάσθησαν όλα αυτά διά να δεχθή την πρόταση του Αγγλου πρωθυπουργού -ως κακόν μη χείρον παντός- και ο Wilson, αλλ' ιδίως ο Clemenceau. Ούτε λοιπόν του ενός, ούτε του άλλου τη στάσιν ενέπνευσε εύνοιαν προς την Ελλάδα, της οποίας την εις Μικράν Ασίαν επέκτασιν εθεώρουν και οι δύο αντίθετον προς τους σκοπούς και τα συμφέροντά των."
Στις 6 Μαΐου (π.ημ. 23 Απριλίου) 1919 η πρόταση, όπως μαρτυρά και το παρακάτω τηλεγράφημα του Ελευθέριου Βενιζέλου προς το υπουργείο Εξωτερικών, έγινε δεκτή από τους Συμμάχους: «Ταύτην την στιγμήν το Ανώτατον Συμβούλιον της Συνδιασκέψεως με πληροφορεί ότι εν τη σημερινή συνεδριάσει του απεφάσισεν όπως το εκστρατευτικόν σώμα αναχωρήση αμέσως δια Σμύρνην. Απόφασις ελήφθη παμψηφεί (και οι Ιταλοί ευθυγραμμίσθησαν)».
Το χρονικό της απόβασης
thumb|left|Το θωρηκτό «Κιλκίς» thumb|Το θωρηκτό «Λήμνος»
''
Με την Συνθήκη των Σεβρών που υπογράφηκε 28 Ιουλίου/10 Αυγούστου 1920 παραχωρούνταν και τυπικά στην Ελλάδα η κατοχή της επονομαζόμενης Ζώνης της Σμύρνης, όπου, σύμφωνα με τα άρθρα 65-83 της Συνθήκης, μόνο μετά από 5 χρόνια και κατόπιν δημοψηφίσματος των κατοίκων της θα μπορούσε να προσαρτηθεί στην Ελλάδα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κατοχή της Σμύρνης
ISO 3166-2:TR
ISO 3166-2:TR είναι η καταχώρηση για την Τουρκία στο ISO 3166-2, μέρος του προτύπου ISO 3166 που δημοσιεύεται από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης, που καθορίζει  κωδικούς για τα ονόματα των κυριότερων υποδιαιρέσεων (π.χ. επαρχίες ή πολιτείες ) για όλες τις χώρες που έχουν κωδικοποιηθεί στο πρότυπο ISO 3166-1.
Κάθε κωδικός αποτελείται από δύο μέρη, χωρισμένα με ενωτικό. Το πρώτο μέρος είναι TR, τον κωδικό ISO 3166-1 alpha-2 για την Τουρκία. Το δεύτερο μέρος είναι δύο ψηφία: Τα ψηφία επί του παρόντος χρησιμοποιούνται σε πινακίδες οχημάτων και ταχυδρομικούς κώδικες. Οι κωδικοί 01–67 καθορίστηκαν με την Τουρκική αλφαβητική σειρά εκτός από τις Καχραμανμαράς και Σανλιούρφα των οποίων οι κωδικοί ορίστηκαν με βάση τα ιστορικά ονόματα, Μαράς και Ούρφα αντίστοιχα.
Τρέχοντες κωδικοί
Τα ονόματα των υποδιαιρέσεων είναι στη λίστα όπως στο πρότυπο ISO 3166-2 που δημοσιεύεται από το ISO 3166 Maintenance Agency (ISO 3166/MA).
Τα ονόματα των υποδιαιρέσεων ταξινομούνται με τουρκική αλφαβητική σειρά: a-c, ç, d-g, ğ, h, ı, i-o, ö, p-s, ş, t-u, ü, v-z.
Κάντε κλικ στο κουμπί στην κεφαλίδα να ταξινομήσετε κάθε στήλη.
Γερμανικό Μέτωπο Εργασίας
Με την επωνυμία Γερμανικό Μέτωπο Εργασίας ( Deutsche Arbeitsfront, συντομ. DAF) φερόταν η μόνη "συνδικαλιστική" οργάνωση που επιτρεπόταν στη Ναζιστική Γερμανία κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής της από τον Αδόλφο Χίτλερ.
Ίδρυση, λειτουργία
Στις αρχές του 1933 ο Χίτλερ και το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα ανέλαβαν την εξουσία στη Γερμανία. Στις 2 Μαΐου 1933 όλες οι εργατικές οργανώσεις και τα συνδικάτα κηρύχθηκαν παράνομα και διατάχθηκε η διάλυσή τους. Στη θέση τους οι Ναζί δημιούργησαν μια και μοναδική εργατική οργάνωση, την οποία επονόμασαν "Γερμανικό Μέτωπο Εργασίας". Ήταν η μόνη "συνδικαλιστική" οργάνωση της οποίας η λειτουργία επιτρεπόταν στη χώρα και είχε ως στόχους την εξασφάλιση πολιτικής σταθερότητας και την ομαλή λειτουργία όλων των γερμανικών βιομηχανικών και εμπορικών επιχειρήσεων. Επικεφαλής της οργάνωσης τοποθετήθηκε ο Δρ. Ρόμπερτ Λάι, ο οποίος, αναλαμβάνοντας τα ηνία της δήλωσε ότι "σκοπός είναι η δημιουργία μιας σοσιαλιστικής και παραγωγικής κοινότητας". Στην πραγματικότητα, όπως συνέβαινε και με όλες σχεδόν τις οργανώσεις που δημιούργησαν οι Ναζιστές, σκοπός ήταν ο σχηματισμός ενός ενιαίου παραστρατιωτικού σώματος από εργαζόμενους, που θα αποτελούσαν το "γερμανικό εργατικό μέτωπο" και να υπάρχει έτσι ένα μέσο έκφρασης των συμφερόντων για τους εργαζόμενους αλλά και για τους εργοδότες.
Το DAF ενήργησε ως ο βασικός άξονας καθορισμού των συνθηκών εργασίας. Το δωδεκαμελές συμβούλιό του ήταν αυτό που καθόριζε τους μισθούς (οι μισθοί που καθορίστηκαν αρχικά ήταν αρκετά υψηλοί για την εποχή και σε σχέση με άλλες χώρες), ενώ παρείχε ασφάλεια εργασίας (οι απολύσεις προσωπικού ήταν εξαιρετικά δύσκολες από την πλευρά των εργοδοτών) και παράλληλα ξεκίνησε προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης, διασκέδασης, τη λειτουργία κυλικείων στους χώρους εργασίας, καθιέρωσε διαλείμματα και ωράρια εργασίας. Σε γενικές γραμμές το DAF παρείχε αρκετά στους Γερμανούς εργαζόμενους με αντάλλαγμα την απόλυτη νομιμοφροσύνη τους (δηλ. υπακοή στους κανόνες που έθετε το καθεστώς). Οι συμβάσεις εργασίας που είχαν συναφθεί επί Δημοκρατίας της Βαϊμάρης αναμορφώθηκαν και ανανεώθηκαν. Έτσι οι εργαζόμενοι μπορούσαν να απαιτήσουν περισσότερα από τους εργοδότες, έχοντας παράλληλα εξασφαλίσει τη μη απόλυσή τους και καλύτερη κοινωνική ασφάλιση. Η οργάνωση εξ ορισμού ήταν αντίθετη στον καπιταλισμό, ήταν όμως εξ ίσου αντίθετη με οποιαδήποτε κινητοποίηση εναντίον των εργοδοτών και, φυσικά, ενάντια στο εθνικοσοσιαλιστικό καθεστώς. Η Οργάνωση είχε επίσημα διακηρύξει ότι προτιμούσε να διαθέτει μεγάλες κρατικές εταιρίες αντί των ιδιωτικών.
Αν και η συμμετοχή στο DAF ήταν θεωρητικά εθελοντική, οποιοσδήποτε εργάτης που δεν ήταν εγγεγραμμένος σε αυτό δυσκολευόταν ιδιαίτερα να βρει δουλειά σε όλη τη Γερμανία. Η εγγραφή στοίχιζε από 15 πφένιχ έως 3 μάρκα, ανάλογα με την κλίμακα (υπήρχαν είκοσι) στην οποία υπαγόταν ο υποψήφιος. Οι "συνδρομές" αυτές απέφεραν στην Οργάνωση μόνο κατά το 1934 περίπου 300 εκατ. μάρκα.
Το DAF απαρτιζόταν από δύο κύριους κλάδους:
Ένα σημαντικό τμήμα του DAF αποτελούσε το KdF (Kraft durch Freude, η Ισχύς μέσω της Χαράς). Αυτό είχε αναλάβει τη διοργάνωση ταξιδιών αναψυχής, κονσέρτων και πολιτιστικών εκδηλώσεων για τους Γερμανούς εργάτες. Οι δραστηριότητες αυτές είχαν ως κύριο στόχο τους απλούς εργάτες και ακριβώς μέσω αυτού το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα προσδοκούσε να παρέξει στον "μέσο πολίτη" διασκεδάσεις που κάποτε προορίζονταν μόνο για τους πλούσιους. Έτσι ευελπιστούσε ότι το εργατικό δυναμικό της χώρας θα γινόταν περισσότερο ευέλικτο και παραγωγικό. Μια από τις πλέον περίφημες εκδηλώσεις του υπήρξαν οι κρουαζιέρες με τα υπερωκεάνεια που έλεγχε το DAF, όπως τα Βίλχελμ Γκούστλοφ, Ρόμπερτ Λέι και άλλα. Το KdF συμμετείχε, επίσης, στην παραγωγή του "λαϊκού αυτοκινήτου" (Volkswagen).
Το τμήμα "Schönheit der Arbeit" (SdA, Η ομορφιά της εργασίας) στόχευε στο να κάνει τους χώρους εργασίας πιο ευχάριστους στους εργαζομένους, είτε κάνοντας κάποιες επισκευές / αναπαλαιώσεις σε αυτούς είτε δημιουργώντας νέους χώρους όπως αναψυκτήρια, καντίνες κτλ.
Το τμήμα "Reichsarbeitsdienst" (RAD Υπηρεσία Εργασίας του Ράιχ) αποτελούσε ένα είδος γραφείου ευρέσεως εργασίας, καθώς το Ναζιστικό Κόμμα ανερχόμενο στην εξουσία βρήκε μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού μερικώς ή καθόλου απασχολούμενο. Μέσω αυτού του "γραφείου" το καθεστώς πέτυχε να ανεύρει φθηνό εργατικό δυναμικό, το οποίο επάνδρωσε τα μεγάλα έργα της εποχής, όπως η κατασκευή μεγάλων αυτοκινητοδρόμων (Autobahn). Η συμμετοχή των ανέργων ηλικίας 16 έως 25 ετών έγινε υποχρεωτική το 1935.
Οργάνωση
Το DAF είχε επίσης το δικό του μουσικό ύμνο. Το 1942 το DAF αριθμούσε 25 εκατομμύρια μέλη. Διαλύθηκε το 1945, με την κατάρρευση του Ναζιστικού καθεστώτος.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Γ Γ
Ναυκραρία
Η ναυκραρία ήταν διοικητικό διαμέρισμα, υποδιαίρεση της φυλής στην Αττική κατά την αρχαιότητα. Πριν από τις μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη, υπήρχαν τέσσερις φυλές. Η κάθε φυλή είχε τρεις τριττύες. Η κάθε τριττύς δε είχε τέσσερις ναυκραρίες. Το όλον δηλαδή υπήρχαν σαράντα οκτώ ναυκραρίες. Κάθε ναυκραρία διοικούνταν από τον ναύκραρο, που ήταν υπεύθυνος για τις εισφορές και τις δαπάνες. Άλλωστε κάθε ναυκραρία είχε το δικό της ταμείο. Απ' αυτό κάλυπταν οι κωλακρέτες τα έξοδα των θεωρειών που η πόλη έστελνε στους Δελφούς.
Τις ναυκραρίες τις συναντάμε ήδη τον 7ο αιώνα π.Χ. Ο Σόλων είχε ορίσει μια ναυκραρία να παρέχει στην πόλη ένα πολεμικό πλοίο (στο οποίο έμπαινε καπετάνιος ο ναύκραρος) και δύο ιππείς. Στις στρατιωτικές δαπάνες κάθε ναυκραρία συμμετείχε αναλογικά. Όταν κυβερνούσαν οι τύραννοι, είχαν αναθέσει στις ναυκραρίες την ευθύνη της πομπής των Παναθηναίων.
Με τις μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη οι ναυκραρίες έφτασαν τις πενήντα. Ορίστηκαν δέκα φυλές και πέντε ναυκραρίες για κάθε φυλή. Ο Αριστοτέλης στην «Αθηναίων Πολιτεία» αναφέρει ότι επί Κλεισθένη τη θέση των ναυκραριών πήραν οι δήμοι. Η λέξη «ναυκραρία» παράγεται από τη λέξη «ναίω» (=κατοικώ) είτε από τη λέξη «ναυς» (=πλοίο).
Πηγές
Κατηγορία:Αρχαία Αττική Κατηγορία:Ναυτικό της Αρχαίας Αθήνας
Μάχη στην Αντιόχεια του Μαιάνδρου (1211)
Η μάχη στην Αντιόχεια του Μαιάνδρου (γνωστή και ως μάχη του Alaşehir ) είναι μια σημαντική σύγκρουση μεταξύ των Βυζαντινών της αυτοκρατορία της Νίκαιας και των Σελτζούκων Τούρκων. Έλαβε χώρα στην Αντιόχεια επί του ποταμού Μαιάνδρου (τουρκικά: Μεντερές), στη Φρυγία, τον Ιούνιο (πιθανά στις 17) του 1211. Η ήττα των Σελτζούκων σταθεροποίησε την εξουσία της αυτοκρατορίας της Νίκαιας στη δυτική Μικρά Ασία.
Τα γεγονότα πριν την σύγκρουση
Όταν η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαμελίστηκε από τους Σταυροφόρους το 1204, ο έκπτωτος αυτοκράτορας Αλέξιος Γ΄ Άγγελος βρήκε καταφύγιο στην αυλή του Σελτζούκου σουλτάνου Καϊχοσρόη Α΄ (Kaykhusraw) στο Ικόνιο. Εν τω μεταξύ, ο Θεόδωρος Α' Λάσκαρης κατόρθωσε να εδραιώσει την εξουσία του στη δυτική Μικρά Ασία και, το 1208, ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας του Βυζαντίου (αν και στην ιστοριογραφία, επικράτησε το κράτος του να αποκαλείται αυτοκρατορία της Νίκαιας). Ο Τούρκος σουλτάνος ενημέρωσε, διαμέσου πρεσβείας, τον Θεόδωρο για την άφιξη του πεθερού του Αλεξίου Γ΄ στο Ικόνιο, και τον κάλεσε να παραιτηθεί υπέρ του τελευταίου. Μετά την άρνηση του Θεόδωρου, ο σουλτάνος συγκέντρωσε στρατό και εισέβαλλε στα εδάφη της αυτοκρατορίας της Νίκαιας, την άνοιξη του 1211, συνοδευόμενος από τον Αλέξιο.
Η μάχη
Ο Βυζαντινός αυτοκράτωρ της Νίκαιας συγκέντρωσε 2.000 άνδρες (από τους οποίους οι 800 ήταν αξιόμαχοι "Λατίνοι" Ιταλοί μισθοφόροι),. Άγνωστη παραμένει η αριθμητική δύναμη του σελτζουκικού στρατού, με τις βυζαντινές πηγές να δίνουν αριθμούς που θεωρούνται γενικά διογκωμένοι, ωστόσο σύγχρονος ιστορικός εκτιμά πως οι 20.000 που μαρτυρά ο Γρηγοράς είναι πιθανώς κοντά στην πραγματικότητα. Η βυζαντινή στρατιά, με γρήγορη πορεία, στρατοπέδευσε προς στιγμήν στη Φιλαδέλφεια της Λυδίας (σημ. Alaşehir) και κατόπιν κατέφθασε έξω από την Αντιόχεια, την οποία πολιορκούσαν οι Τούρκοι του Καϊχοσρόη.
Η επίθεση ξεκίνησε από την πλευρά των Βυζαντινών, με το ιππικό των Λατίνων μισθοφόρων να επιτίθεται ορμητικά και να εξολοθρεύεται από τους Τούρκους. Ο υπόλοιπος στρατός του Λάσκαρη τράπηκε σε φυγή και οι νικηφόροι Τούρκοι έφτασαν μέχρι το βυζαντινό στρατόπεδο, όπου και σταμάτησαν για να το λεηλατήσουν. Έτσι δόθηκε η ευκαιρία στον υπόλοιπο βυζαντινό στρατό να ανασυγκροτηθεί και να εφορμήσει εναντίον των αποδιοργανωμένων Τούρκων. Σε μια φάση της μάχης, ο έφιππος Λάσκαρης μονομάχησε με τον ίδιο τον Καϊχοσρόη, ο οποίος επέβαινε σε άλογο χαρακτηριστικά μεγάλων διαστάσεων, και τον σκότωσε. Οι πηγές συμφωνούν ότι, αρχικά, ο Καϊχοσρόης χτύπησε και έριξε τον Λάσκαρη από το άλογό του αλλά κατόπιν ο δεύτερος κατάφερε να ρίξει κάτω τον Καϊχοσρόη, χτυπώντας τα πόδια του αλόγου του. Καθώς ο σουλτάνος ήταν πεσμένος στο έδαφος, αποκεφαλίστηκε από τον αυτοκράτορα, κατά τις βυζαντινές πηγές, ενώ ο Ibn Bibi, Πέρσης ιστορικός στην υπηρεσία των Σελτζούκων, αναφέρει πως σκοτώθηκε από Φράγκο μισθοφόρο του αυτοκράτορα. Από την άλλη, ο Γεώργιος της Πελαγονίας αναφέρει πως ο Σουλτάνος αποκεφαλίστηκε από Ρωμαίο δορατοφόρο που κάρφωσε το κεφάλι του στο δόρυ και το επέδειξε στους βυζαντινούς που γέμισαν με θάρρος. Ο σελτζουκικός στρατός τράπηκε σε φυγή, ενώ ο βυζαντινός στρατός λεηλάτησε το Σελτζουκικό στρατόπεδο και ο πρώην αυτοκράτορας Αλέξιος συνελήφθη, φυλακίστηκε και τελικά πέθανε κλεισμένος σε μοναστήρι. Μετά τη μάχη, οι Τούρκοι μετέφεραν τη σορό του σουλτάνου τους στο Ικόνιο, όπου και την έθαψαν στο βασιλικό μαυσωλείο, στο τέμενος του Alaeddin (γνωστό σήμερα και ως Μουσείο Μεβλανά).
Η θέση της Αντιόχειας του Μαιάνδρου βρίσκεται παρά την κωμόπολη Aliağaçiftliği, στο νομό Aydın της Τουρκίας. Ωστόσο, ο Ibn Bibi, δίνει την εντύπωση ότι η μάχη δόθηκε στη Φιλαδέλφεια (Alaşehir), 50 περίπου χλμ. βορειότερα.
Συνέπειες της μάχης
Ο στρατός του Λάσκαρη υπέστη βαρύτατες απώλειες, ειδικά στο λατινικό ιππικό του, το οποίο καταστράφηκε σχεδόν εντελώς. Έτσι ο Λάσκαρης δεν μπόρεσε να αποκρούσει επιτυχώς μεταγενέστερη επίθεση του Λατίνου αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης και αναγκάστηκε να του παραχωρήσει εδάφη στην περιοχής της Προποντίδας (Μαρμαρά). Παρ' όλα αυτά, ο θάνατος του σουλτάνου και η διάλυση του στρατού του προσέδωσε σημαντικό γόητρο στον Λάσκαρη, ενώ η σύλληψη του Αλεξίου τερμάτισε την εσωτερική αντίδραση στην εξουσία του. Μετά τη μάχη, ο αυτοκράτορας έστειλε επιστολές σε όλες τις ελληνικές επαρχίες, αναγγέλοντας θριαμβευτικά τη νίκη του και ζητώντας να τον στηρίξουν ως νόμιμο αυτοκράτορα και μελλοντικό απελευθερωτή τους από τους Λατίνους. Η μάχη ελευθέρωσε την αυτοκρατορία της Νίκαιας από τη σελτζουκική πίεση και σύντομα ο γιος του Καϊχοσρόη Izz al-Din Kaykhaus έκλεισε ειρήνη με τον Λάσκαρη.
Πηγές για τη μάχη
Γεγονότα γύρω από τη μάχη της Αντιόχειας του Μαιάνδρου αναφέρονται, με κάποιες διαφορές μεταξύ τους, από τους Ibn Bibi, Abu al-Fida, Γρηγόριο Ακροπολίτη, Μιχαήλ Χωνιάτη, καθώς και σε επιστολή του Λατίνου αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης Ερρίκου. Μεταγενέστερες πηγές για τη μάχη είναι οι Νικηφόρος Γρηγοράς, Εφραίμ, καθώς και ο ανώνυμος βιογράφος του αυτοκράτορα Ιωάννη Βατάτζη.
Πηγές
Κατηγορία:Σελτζούκοι Τούρκοι Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
TRAPPIST-1b
Ο TRAPPIST-1b, γνωστός επίσης ως 2MASS J23062928-0502285 b, είναι εξωπλανήτης, ενδεχομένως βραχώδης και βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον υπέρψυχρο νάνο αστέρα TRAPPIST-1, ο οποίος απέχει περίπου 39 έτη φωτός (12 parsec) μακριά από τη Γη στον αστερισμό του Υδροχόου. Ο πλανήτης εντοπίστηκε χρησιμοποιώντας τη μέθοδο διέλευσης, όπου ένας πλανήτης σκοτεινιάζει το φως του άστρου του, καθώς περνά μπροστά του. Ήταν ο πρώτος πλανήτης του άστρου TRAPPIST-1, που ανακοινώθηκε στις 2 Μαΐου του 2016. Στις 23 Φεβρουαρίου 2017 ανακοινώθηκε μαζί με τέσσερις νέους πλανήτες στο ίδιο πλανητικό σύστημα, με πιο ακριβείς φυσικές παραμέτρους.
Παρατηρήσεις του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Hubble  στις 4 Μαΐου 2016, έδειξαν ότι οι πλανήτες b και c έχουν συμπαγείς, επιφανειακές ατμόσφαιρες. Οι TRAPPIST-1b και c είναι μόνο δύο από τους τρεις πλανήτες στο μέγεθος της Γης, οι οποίοι βρέθηκαν να έχουν ατμόσφαιρες, ο άλλος είναι ο GJ 1132b.
Μάζα, ακτίνα, και  θερμοκρασία
Εξαιτίας της κοντινής απόστασης από το άστρο του, ο TRAPPIST-1b είναι ο πιο ζεστός πλανήτης του συστήματος. Ωστόσο, δεδομένου ότι ο TRAPPIST-1b είναι τόσο αμυδρός, η θερμοκρασία του είναι γύρω στους 400,1 K (126,95 °C). Η θερμοκρασία αυτή είναι τόσο δροσερή ώστε ο TRAPPIST-1b να διατηρεί  την ατμόσφαιρα του, αλλά πάρα πολύ καυτή για τη ζωή, όπως την ξέρουμε με βάση το υγρό νερό, εκτός αν διατηρείται υγρό από την ατμοσφαιρική πίεση.
Κατοικησιμότητα
Εκτιμάται ότι οι TRAPPIST-1b και c μπορεί να έχουν χάσει μέχρι 15 ωκεανούς μεγέθους Γης και ενδεχομένως να διακυβεύεται η κατοικησιμότητα τους. Ωστόσο ο TRAPPIST-1d και οι άλλοι πλανήτες είναι πιθανό να ήταν σε θέση να κρατήσουν αρκετό νερό σε υγρή μορφή για τη διατήρηση της ζωής, αυξάνοντας τις πιθανότητες αυτών των πλανητών να είναι κατοικήσιμοι. Επιπλέον, η χαμηλή πυκνότητα του TRAPPIST-1b καταδεικνύει σύνθεση με νερό μέχρι και 10-20%, που σημαίνει ότι είναι δύσκολο να εξατμισθεί πλήρως, ωστόσο η υψηλή θερμοκρασία του σημαίνει ότι το νερό μπορεί να είναι παγιδευμένο σε μία υπερ-κρίσιμη κατάσταση. Το ζεστό νερό θα μπορούσε να κάνει τη γένεση της ζωής αδύνατη
Φωτοθήκη
.
Παραπομπές
Κατηγορία:Υδροχόος (αστερισμός) Κατηγορία:Εξωηλιακοί πλανήτες Κατηγορία:Πλανητικό σύστημα του TRAPPIST-1
1955
Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1955 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Σαντ'Αμπρότζο ντι Βαλπολιτσέλλα
Το Σαντ'Αμπρότζο ντι Βαλπολιτσέλλα (ιταλικά: Sant'Ambrogio di Valpolicella) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Βερόνας, στην περιφέρεια του Βένετου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Βερόνας
Στυλιανός Ζαούτζης
Ο Στυλιανός Ζαούτζης (Ζαουντζάς στον Σκυλίτση) ήταν υψηλόβαθμος βυζαντινός αξιωματούχος αρμενικής καταγωγής. Ανέβηκε σε υψηλό βαθμό υπό τον Αυτοκράτορα των Ρωμαίων Βασίλειο Α΄ τον Μακεδόνα (βασ. 867–886), στη συνέχεια αναδείχθηκε περαιτέρω υπό τον διάδοχο τού Βασιλείου Α΄, Αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ΄ τον Σοφό (βασ. 886-912), ο οποίος είχε στενή φιλία και πιθανώς μία σχέση με την κόρη τού Στυλιανού, τη Ζωή Ζαούτζαϊνα. Ο Στυλιανός Ζαούτζης ήταν ο κορυφαίος υπουργός τού Λέοντα ΣΤ΄ κατά το πρώτο μισό της βασιλείας του και τού απονεμήθηκε ο μοναδικός τίτλος τού βασιλοπάτορα. Η θέση και η επιρροή του μειώθηκαν μετά το 895, αλλά το 898 έγινε πεθερός τού Λέοντα ΣΤ΄, όταν ο βυζαντινός Αυτοκράτορας νυμφεύτηκε τη Ζωή. Απεβίωσε το 899, την ίδια χρονιά με τη Ζωή. Μετά από απόπειρα πραξικοπήματος από τους συγγενείς του, η οικογένεια των Ζαούτζη στερήθηκε τη σημαντική δύναμη, που είχε συγκεντρώσει υπό την κηδεμονία του Στυλιανού.
Καταγωγή και πρώιμη καριέρα
δεξιά|μικρογραφία|250x250εσ| Βασίλειος Α΄ και ο γιος του Λέων (ΣΤ΄). Μικρογραφία από τη [[Σύνοψις Ιστοριών|Σύνοψη Ιστοριών τού Σκυλίτζη, χειρόγραφο της Μαδρίτης.]] Ο Ζαούτζης ήταν αρμενικής καταγωγής και γεννήθηκε στο θέμα της Μακεδονίας. Έχει διατυπωθεί η θεωρία από τον ιστορικό Nίκολας Άντοντζ ότι ο Ζαούτζης μπορεί να είναι γιος ενός σύγχρονου στρατηγού της Μακεδονίας ονόματι Τζάντζη, που είναι το όνομα τού γιου τού Ζαούτζη, αλλά η σύνδεση είναι τελικά αδύνατο να αποδειχθεί. Σύμφωνα με τον Στήβεν Ράνσιμαν, το επώνυμο Zαούτσης προέρχεται από την αρμενική λέξη zaoutch, «νέγρος», αντανακλώντας την ιδιαίτερα σκούρα χροιά τού Zαούτζη. Στο ίδιο πνεύμα, ο Ζαούτζης ήταν γνωστός στους Βυζαντινούς ως «ο Αιθίοψ». Όποια και αν είναι η ακριβής καταγωγή του, μοιραζόταν εθνική και γεωγραφική καταγωγή με τον Αυτοκράτορα Βασίλειο Α' τον Μακεδόνα, παράγοντας που πιθανότατα έπαιξε σημαντικό ρόλο στην άνοδό του στα υψηλά αξιώματα κατά τη βασιλεία τού τελευταίου.
Στα τέλη τού 882, ο νεαρός Λέων (ΣΤ΄), ο δεύτερος γιος του Βασιλείου και διάδοχος μετά το τέλος τού μεγαλύτερου αδελφού του Κωνσταντίνου το 879, νυμφεύτηκε τη Θεοφανώ, μέλος της οικογένειας τού Μαρτινάκη. Η νύφη ήταν η επιλογή της αυτοκράτειρας Ευδοκίας Ιγγερίνας και δεν άρεσε στον Λέοντα, ο οποίος αντίθετα προτιμούσε τη συντροφιά της Ζωής Ζαούτζαινας, της όμορφης κόρης τού Στυλιανού Ζαούτζη. Το αν η Ζωή ήταν πράγματι ερωμένη του είναι αβέβαιο. Ο ίδιος ο Λέων το αρνήθηκε σθεναρά σε μεταγενέστερες αναφορές. Τότε ο Ζαούτζης κατείχε το αξίωμα τού μικρού εταιρειάρχη, δηλαδή διοικητή τού κατώτερου συντάγματος της Εταιρείας (τής σωματοφυλακής από μισθοφόρους) τού Αυτοκράτορα. Οι σχέσεις τού Λέοντα με τον πατέρα του Βασίλειο Α΄ ήταν πάντα τεταμένες και όταν η Θεοφανώ τον ενημέρωσε γι' αυτή την υπόθεση, ο Βασίλειος Α΄ φέρεται να εξαγριώθηκε, να χτύπησε τον Λέοντα μέχρι να αιμορραγήσει και να παντρέχει τη Ζωή με έναν Θεόδωρο Γουζουνιάτη. Επιπλέον, το 883, ο Λέων καταγγέλθηκε ότι συνωμοτούσε εναντίον τού Βασιλείου Α΄ και φυλακίστηκε. Μόνο με την παρέμβαση τού Πατριάρχη Φωτίου και τού Στυλιανού Ζαούτζη δεν τυφλώθηκε και αυτός. Αυτή η υπόθεση δεν φαίνεται να πλήγωσε τη θέση τού ίδιου τού Ζαούτζη απέναντι στον Βασίλειο Α΄ ή τη σταδιοδρομία του, γιατί στο τέλος της βασιλείας τού Βασιλείου Α΄ ήταν πρωτοσπαθάριος και μέγας εταιρειάρχης (ανώτερος διοικητής της Εταιρείας).
Άνοδος στα αξιώματα
Η αξιολόγηση τού παρελθόντος του ως πρώτου υπουργού της Αυτοκρατορίας είναι δύσκολη. Από τις λίγες διαθέσιμες πηγές για τη σταδιοδρομία του, ο ''Βίος τού Αγ. Ευθυμίου'', που συντάχθηκε χρόνια μετά το τέλος τού Ζαούτζη, είναι εξαιρετικά εχθρικός, επιδιώκοντας να αποδώσει την ευθύνη για αρκετές από τις αποτυχίες της βασιλείας ή τις αντιδημοφιλείς αποφάσεις, σε αυτόν και έτσι να προστατεύσει τον Λέοντα ΣΤ΄ από την ευθύνη. Η αφήγηση τού Βίου χρωματίζεται περαιτέρω από τη σφοδρή αντιπαλότητα μεταξύ τού Ζαούτζη και τού Ευθύμιου, τότε ενός σύγγελου και πνευματικού πατέρα τού Λέοντα ΣΤ΄, για την επιρροή στον βυζαντινό Αυτοκράτορα. Έτσι ο Βίος κατηγορεί τον Ζαούτζη ότι ήταν υπεύθυνος για την απόλυση τού επιτυχημένου στρατηγού Νικηφόρου Φωκά τού Πρεσβύτερου από τον στρατό, καθώς και για την έναρξη των εχθροπραξιών με τη Βουλγαρία το 893: φέρεται ότι δύο από τους προστατευομένους του μετέφεραν την κύρια αγορά βουλγαρικών αγαθών από την Κωνσταντινούπολη στη Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια προχώρησε στην αποκόμιση υπέρογκων αμοιβών από τους Βούλγαρους εμπόρους. Όταν ο Λέων ΣΤ΄, κατ' εντολή τού Ζαούτζη, απέρριψε τις διαμαρτυρίες των εμπόρων, ο Βούλγαρος τσάρος Συμεών Α΄ βρήκε πρόσχημα για να επιτεθεί στο Βυζάντιο. Ωστόσο, πρόσφατα προτάθηκε από τον μελετητή Paul Magdalino ότι η μεταφορά ήταν στην πραγματικότητα πρωτοβουλία τού Λέοντα ΣΤ΄, με στόχο τον πλουτισμό της Θεσσαλονίκης, της οποίας ο προστάτης Άγιος Δημήτριος έδειξε ιδιαίτερη εύνοια στον Αυτοκράτορα.
Πτώση από την εύνοια και το τέλος
αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ| Ο [[Σαμώνας|Σαμωνάς αποκαλύπτει την συνωμοσία τού Βασιλείου κατά του Λέοντος ΣΤ΄. Μικρογραφία από τη Σύνοψη Ιστοριών τού Σκυλίτζη.]] Ωστόσο, όλα αυτά οδήγησαν στη διαρκή εικόνα μίας αναποτελεσματικής ηγεσίας στις εξωτερικές και στρατιωτικές υποθέσεις υπό τον Ζαούτζη. Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί, παρά την επανέναρξη της σχέσης τού Λέοντα ΣΤ΄ με τη Ζωή, η σχέση μεταξύ τού Ζαούτζη και τού Αυτοκράτορα έγινε τεταμένη. Οι ιστορίες για μία υποτιθέμενη συνωμοσία τού γιου τού Ζαούτζη να δολοφονήσει τον Λέοντα ΣΤ΄ το 894/895 δείχνουν μία ρήξη μεταξύ των δύο, και παρόλο που ο ίδιος ο Ζαούτζης δεν συμμετείχε, λίγο μετά ακολούθησε μεγάλος καυγάς μεταξύ τους. Αν και συμφιλιώθηκαν, η θέση τού Ζαούτζη φαίνεται να μειώθηκε περαιτέρω στη συνέχεια, καθώς δύο από τους προστατευόμενους του, που κρίθηκαν ένοχοι για αποδοχή δωροδοκιών, τιμωρήθηκαν από τον Λέοντα ΣΤ΄. Ωστόσο, στα τέλη τού καλοκαιριού τού 898, μετά το τέλος της Θεοφανούς στις 10 Νοεμβρίου 897, και τού πρώτου συζύγου της Ζωής, τού Γουζουνιάτη στις αρχές του 898, ο Λέων νυμφεύτηκε επιτέλους τη Ζωή, αναβιβάζοντάς την σε Αυγούστα. Τον επόμενο χρόνο όμως απεβίωσαν και η Ζωή και ο Στυλιανός. Μετά το τέλος τους, ο Λέων ΣΤ΄ πρότεινε να νυμφευτεί ξανά, επιλέγοντας για σύζυγό του την Ευδοκία Βαϊανή. Οι πολυάριθμοι συγγενείς τού Ζαούτζη, που είχαν επωφεληθεί από την προστασία του, φοβήθηκαν μήπως χάσουν τις θέσεις τους από τις σχέσεις της νέας αυτοκράτειρας, και συνωμότησαν για να ανατρέψουν τον Λέοντα ΣΤ΄. Επικεφαλής ανάμεσά τους ήταν ο Βασίλειος, ανιψιός της Ζωής. Η δολοπλοκία, ωστόσο, προδόθηκε από τον ευνούχο υπηρέτη Σαμωνά και η συνωμοσία κατεστάλη. Οι συγγενείς τού Ζαούτζη εξορίστηκαν ή περιορίστηκαν σε μοναστήρια και η εξουσία της οικογένειας εθραύσθη. Ο ίδιος ο Σαμωνάς ανταμείφθηκε πλουσιοπάροχα: προσελήφθη στην αυτοκρατορική υπηρεσία και προήχθη γρήγορα, ενώ έγινε παρακοιμώμενος το 908, προτού και αυτός εκπέσει από την εύνοια.
Πηγές
Κατηγορία:Πατρίκιοι Κατηγορία:Μεσαιωνική Θράκη Κατηγορία:Βυζαντινοί αρμενικής καταγωγής Κατηγορία:Δυναστεία των Μακεδόνων Κατηγορία:Λογοθέτες του δρόμου Κατηγορία:Βυζαντινοί του 9ου αιώνα
Ηράκλειο Κρήτης
Το Ηράκλειο είναι η μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης. Αποτελεί έδρα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, της Περιφέρειας Κρήτης (επανήλθε ως πρωτεύουσα το 1971), καθώς επίσης έδρα της Εκκλησίας της Κρήτης και του Αρχιεπισκόπου της. Ο Δήμος Ηρακλείου, όπως προέκυψε με το πρόγραμμα Καλλικράτης, είναι ο τέταρτος πολυπληθέστερος της χώρας με 179.302 κατοίκους (απογραφή 2021). Ο πληθυσμός του πολεοδομικού συγκροτήματος του Ηρακλείου, ανέρχεται σε 205.036 κατοίκους (απογραφή 2021).
Οι κύριοι οικονομικοί τομείς της πόλης είναι ο τουρισμός, η γεωργία και το εμπόριο. Διαθέτει βιομηχανική περιοχή 4 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του κέντρου. Το Ηράκλειο διαθέτει επίσης ένα από τα μεγαλύτερα σήμερα σε κίνηση αεροδρόμια της Ελλάδας (δεύτερο στο σύνολο μετά της Αθήνας και πρώτο σε πτήσεις τσάρτερ), το αεροδρόμιο "Νίκος Καζαντζάκης", καθώς και λιμάνι με πυκνή ακτοπλοϊκή συγκοινωνία κυρίως με τον Πειραιά και άλλα νησιά.
Η πόλη του Ηρακλείου ανακηρύχθηκε για το έτος 2017 ως η ταχύτερα τουριστικά αναπτυσσόμενη περιοχή στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την κατάταξη το Ηράκλειο αναδείχθηκε η 19η πόλη στην Ευρώπη για το 2018 με 3,4 εκατομμύρια αφίξεις.
Όνομα
Η πόλη στην πολύχρονη ιστορία της άλλαξε πολλές ονομασίες, μερικές από τις οποίες χρησιμοποιούνταν παράλληλα. Η Ιστορία του Ηρακλείου διαιρείται σε 8 χρονικές περιόδους και σύμφωνα με αυτές πήρε και τις ονομασίες του. Κάποιες από τις πιο σημαντικές είναι οι εξής:
Ηράκλειον (Ρωμαϊκή περίοδος, Οθωμανική Αυτοκρατορία, Κρητική Πολιτεία, Ελλάδα), Ηράκλεια, Κάστρο (Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία - Βυζαντινή), Ραμπντ αλ-χάντακ (Rabḍ al-ḫandaq, Άραβες), Χάνδαξ (Βυζαντινοί την περίοδο των Αράβων), Μεγάλο Κάστρο (Κρητικοί), Candida (Λατίνοι), Candia (Ενετοί, Ευρωπαίοι), ενώ ολόκληρο το νησί ονομαζόταν Regno di Candia, Χώρα (Κρητικοί), Piazza, Καντιγιέ (Kandiye) (Οθωμανική Αυτοκρατορία).
Η ονομασία «Κάστρο» δόθηκε κατά την Α΄ βυζαντινή περίοδο (330-824 μ.Χ.), γεγονός που σημαίνει ότι είχε περιτειχιστεί διότι έτσι ονόμαζαν οι βυζαντινοί τις οχυρωμένες πόλεις. Όταν κατά τη δεύτερη βυζαντινή περίοδο κτίστηκαν και άλλα κάστρα στην Κρήτη, το κάστρο του Ηρακλείου ήταν το μεγαλύτερο και το μόνο οργανωμένο ως αστικός οικισμός, ενώ διέθετε και οργανωμένο λιμάνι, με αποτέλεσμα να γίνει γνωστό ως το «Μεγάλο Κάστρο». Οι εξόριστοι της Ανδαλουσίας κατασκεύασαν ισχυρό φρούριο το οποίο έγινε γνωστό ως το Ραμπντ αλ-Χάντακ (Rabḍ al-ḫandaq, Αραβικά ربض الخندق‎, το οποίο μεταφράζεται «Φρούριο της Τάφρου»). Λόγω αυτού του ονόματός της ο οικισμός αναφέρεται στις ελληνόφωνες πηγές ως Χάνδακας, ενώ στις φράγκικες αναφέρεται ως Candia - Κάντια και αργότερα οι Οθωμανοί ως Καντιγιέ.
Σχετικά με την προέλευση του ονόματος Ηράκλειο, ο μύθος αναφέρει ότι η Ρέα, η μητέρα του Δία, ανέθεσε στους Κουρήτες να προστατέψουν το γιο της από τον Κρόνο. Ένας από τους Κουρήτες, ο Ιδαίος Ηρακλής φεύγει για την Ολυμπία και διοργανώνει μαζί με τα αδέλφια του αγώνα δρόμου. Ήταν ο πρώτος αγώνας δρόμου στον κόσμο και ο Ιδαίος Ηρακλής στεφάνωσε τον νικητή με ένα κλαδί αγριελιά και από τότε έμεινε η συνήθεια να στεφανώνουν τους νικητές των Ολυμπιακών αγώνων με στεφάνια αγριελιάς. Ο ίδιος ο Ιδαίος Ηρακλής χάρισε το όνομά του στο σημερινό Ηράκλειο. Παράλληλα με τη μυθολογική προσέγγιση, η ιστορική αποδίδει την ονομασία στην κάθοδο των Δωριέων, δηλαδή των Ηρακλειδών που θεωρούνταν απόγονοι του Ηρακλή.
Η πόλη ονομάστηκε ξανά Ηράκλεια το 1822 από τον Μιχαήλ Αφεντούλιεφ, ο οποίος είχε οριστεί αρμοστής της Κρήτης κατά τη διάρκεια της επανάστασης, αλλά κατά την πάροδο του 19ου αιώνα επικράτησε και τελικά καθιερώθηκε ο τύπος Ηράκλειον.
Γεωγραφία
μικρογραφία Το Ηράκλειο βρίσκεται στα βόρεια παράλια της κεντρικής Κρήτης, έναντι της νησίδας Δία (Ντία), στον κόλπο του Ηρακλείου. Τα παράλια του Ηρακλείου χαρακτηρίζονται από την ύπαρξη μικρών λόφων ύψους μερικών δεκάδων μέτρων και μικρών επιπέδων κομματιών. Προς τη Νέα Αλικαρνασσό στα ανατολικά υπάρχουν επίσης χαμηλοί λόφοι, ενώ προς τα δυτικά, στην περιοχή Στόμιο-Αμμουδάρα, το ανάγλυφο είναι πιο ήπιο, εξαιτίας των εκβολών του ποταμού Γιόφυρου, ο οποίος έχει φέρει φερτά υλικά. Στην ενδοχώρα, προς τα νότια, η οποία είναι γνωστή σαν περιοχή με την ονομασία Μεσσαρά, βρίσκεται η πεδιάδα του Ηρακλείου, η οποία χωρίζεται στα δύο από το όρος Γιούχτας. Η περιοχή του Ηρακλείου τεκτονικά χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη ρηγμάτων σε άξονα βορρά-νότου.
Προϊστορία και αρχαιότητα
δεξιά|χωρίς-πλαίσιο Το Ηράκλειο βρίσκεται στο ίδιο σημείο που βρισκόταν κατά την αρχαιότητα το δυτικότερο από τα τρία επίνεια (λιμάνια) της Κνωσού, που την περίοδο του μινωικού πολιτισμού είχε τη μεγαλύτερη συγκέντρωση πληθυσμού στην Κρήτη φέροντας ίδιο όνομα προς τιμή αρχαίου ιερού ναού του Ιδαίου Ηρακλέους. Η Κνωσός βρίσκεται περίπου 5 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Ηρακλείου. Η κατοίκηση στην Κνωσό άρχισε την 7η χιλιετία π.Χ. και στα τέλη της Ύστερης Νεολιθικής Εποχής έφτασε να έχει 1.000 - 2.000 κατοίκους. Συνέχισε να αναπτύσσεται στην εποχή του Χαλκού και έγινε το σημαντικότερο κέντρο του Μινωικού πληθυσμού. Στη συνέχεια, μετά τον 15ο αιώνα, φαίνεται να παρήκμασε για να γνωρίσει νέα περίοδο ακμής κατά τους ελληνιστικούς χρόνους. Το βόρειο νεκροταφείο της Κνωσού έχει εντοπιστεί στην περιοχή του Αγίου Ιωάννη. thumb|220px|left|Η πρόχους του Πόρου (15ος αιώνας π.Χ.) Για την πόλη του Ηρακλείου δεν υπάρχουν ακριβείς πληροφορίες σχετικά με την ίδρυσή της. Πρωτοκατοικήθηκε ως επίνειο (λιμάνι) της Κνωσού στις εκβολές του ποταμού Καιράτου, ο οποίος διέρχεται και απόν Κνωσό, στις σημερινές περιοχές Κατσαμπάς και Πόρος, περίπου 1,5 χιλιόμετρα ανατολικά από τα ενετικά τείχη του Ηρακλείου, ανάμεσα στον βράχο της Τρυπητής και τη μικρή χερσόνησο Μαντράκι. Η κατοίκηση θεωρείται ότι ξεκινάει τουλάχιστον από την τρίτη χιλιετηρίδα προ Χριστού, με τα παλαιότερα ευρήματα από τις προανακτορικές περιόδους ΠΜΙ και ΠΜΙΙΑ να δείχνουν την παρουσία ήδη ανεπτυγμένου οικισμού στον λόφο της Τρυπητής, στον οποίο γινόταν πέρα από επεξεργασία οψιανού και χύτευση χαλκού. Επίσης βρέθηκε κεραμική κυκλαδικού τύπου, υποδεικνύοντας σχέσεις με τις Κυκλάδες ήδη από εκείνη την περίοδο.
Η περιοχή Πόρου-Κατσαμπά έχει αποδώσει πλούσια ευρήματα. Σωστικές ανασκαφές από τις αρχές του 20ού αιώνα και έπειτα έχουν φέρουν φέρει στο φως λείψανα του μινωικού οικισμού. Στην Τρυπητή έχουν βρεθεί τάφοι της υστερομινωικής εποχής III και νότια της οδού Ικάρου έχουν βρεθεί ασύλητοι λαξευτοί τάφοι. Ο μινωικός οικισμός έφτασε στη μέγιστη έκτασή του κατά στην υστερομινωική εποχή ΥΜΙ, όταν λειτουργούσε και μεγάλος αριθμός εργαστηρίων. Στο κέντρο του μινωικού οικισμού, στην περιοχή του Πόρου, υπήρχε μεγάλο νεκροταφείο της νεοανακτορικής περιόδου, το μόνο γνωστό, το οποίο έχει αποδώσει μεγάλο αριθμό αγγείο, σφραγίδες και κοσμήματα, υποδεικνύοντας την ύπαρξη ακμάζοντα οικισμού. Στην ΥΜΙΑ, που συμπίπτει με τη Μινωική έκρηξη της Θήρας, ο οικισμός εγκαταλείπεται, αλλά σύντομα φτάνει ξανά την πρότερη έκτασή του. Επίσης, μετά την εγκατάλειψή του την ΥΜΙΒ, το κύριο νεκροταφείο του οικισμού μεταφέρθηκε στην περιοχή του Κατσαμπά. Ο νέος οικισμός καταστράφηκε από φωτιά, αλλά ξαναχτίστηκε. Εγκαταλείπεται τελείως μετά την ΥΜΙΙΙΓ.
Μεταγενέστερα ευρήματα έχουν βρεθεί σε διάφορες περιοχές. Τάφοι της γεωμετρικής εποχής έχουν βρεθεί στον Ατσαλένιο και στον Μασταμπά. Δεν είναι γνωστό εάν σχετίζονται με την Κνωσό ή κάποιον άλλο οικισμό. Ίχνη κατοίκησης έχουν βρεθεί κατά τους κλασικούς, ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους στο φυσικό λόφο που σήμερα βρίσκεται το Αρχαιολογικό Μουσείο. Στην ανασκαφή που έγινε το 1991-1993 κατά τη βόρεια επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου βρέθηκε ρωμαϊκή οικία με ψηφιδωτά. Σε όρυγμα σε βάθος 5μ μέσα στο ναό του Αγίου Πέτρου, βρέθηκε ρωμαϊκό νόμισμα του 169μ.Χ. Στο λάκκο αυτό βρέθηκαν και όστρακα Πρωτογεωμετρικής κεραμικής του 10oy - 9ου π.Χ. αιώνα (ανασκαφή George C Miles).
Η παλαιότερη μαρτυρία που έχουμε είναι από τον αρχαίο ιστορικό και γεωγράφο Στράβωνα (1ος αι. π.Χ.), στα γεωγραφικά του (Χ, 476, 7) "..έχει δ΄επίνειον η Κνωσός το Ηράκλειον". Ο Πλίνιος ο πρεσβύτερος το 79 μ.Χ. αναφέρει την πόλη Heraclea. Την πόλη αναφέρει και ο Κλαύδιος Πτολεμαίος (2ος αιώνας μ.Χ.), ως Ηράκλειον. Δύο εκ των Αγίων Δέκα που "μαρτύρησαν" το 249-251, ο Ευάρεστος και ο Μόβιος (ή Πόμπιος, ή Πόντιος) ήταν από το Ηράκλειον. Το 348 στους σταδιασμούς της μεγάλης θαλάσσης αναφέρεται η απόσταση Αστάλης (Μπαλί) - Ηρακλείου και Ηρακλείου - Χερρονήσου (Χερσόνησος).
Βυζαντινές περίοδοι και Αραβοκρατία
Το Ηράκλειο συνέχισε να κατοικείται και την ύστερη ρωμαϊκή περίοδο, όταν πρωτεύουσα της Κρήτης ήταν η Γόρτυνα. Μια νεκρική στήλη του 5ου αιώνα στη Γόρτυνα αφιερωμένη σε κάποιο Θεόκτιστο αναφέρει ότι γεννήθηκε στο Ηράκλειο και πέθανε στη Γόρτυνα. Το Ηράκλειο δεν αναφέρεται στο Συνέκδημο του Ιεροκλή, όπου αναφέρεται ότι η Κνωσός ήταν έδρα επισκόπου, αλλά αναφέρεται από τον Στέφανο Βυζάντιο ως Ηράκλεια, όπως και στην Κοσμογραφία του Ανωνύμου της Ραβέννας (τέλη 7ου-αρχές 8ου αιώνα). Ήταν μία μικρή αλλά περιτειχισμένη πόλη, όμως δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες. Στην περιοχή της Αγίας Αικατερίνης έχουν βρεθεί λείψανα του Α΄ Βυζαντινού ή Ρωμαϊκού τείχους. Το 1960 βρέθηκε εκεί, στη λιμενική ζώνη του παλιού τείχους, επιγραφή η οποία έχει αναγνωριστεί ως ορόσημο και αναφέρεται ίσως στην απόκρουση αραβικής επιδρομής. Η επιγραφή έχει χρονολογηθεί από τα τέλη του 7ου έως τις αρχές του 9ου αιώνα, τόσο με βάση τα γραφόμενα όσο και με βάση τη διακόσμησή της. Στα πρακτικά της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου της Νίκαιας ανάμεσα στις υπογραφές των επισκόπων Λάμπης και Κνωσού βρίσκεται αυτή του επισκόπου Ηρακλειοπόλεως, αν και η ταυτοποίηση της επισκοπής αυτής με το Ηράκλειο έχει αμφισβητηθεί. Τα στοιχεία πάντως δείχνουν ότι το Ηράκλειο αναπτύχθηκε από τον 7ο αιώνα και μετά, μετά την απώλεια της Αιγύπτου και τον αυξημένο ρόλο της Κωνσταντινούπολης τόσο οικονομικά όσο και εμπορικά στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, χάρις στη θέση της στα βόρεια παράλια της Κρήτης. Είναι πιθανόν ότι τον 8ο αιώνα η έδρα του άρχοντα της Κρήτης να μετακινήθηκε από τη Γόρτυνα στο Ηράκλειο ή στην Κνωσό. thumb|left|250px|Ένας μοναχός δείχνει στους [[Σαρακηνοί|Σαρακηνούς που να κτίσουν τον Χάνδακα. Μικρογραφία από το χειρόγραφο της Μαδρίτης της ιστορίας του Ιωάννη Σκυλίτζη]] Το 823 Άραβες Σαρακηνοί υπό τον Αμπού Χαφέζ (Απόχαψις των Βυζαντινών), καταγόμενοι από την Ανδαλουσία της σημερινής Ισπανίας ύστερα από περιπλάνηση ετών κατέλαβαν την Κρήτη, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι ο βυζαντινός στόλος αντιμετώπιζε την αποστασία του Θωμά του Σκλάβου, εγκαθιδρύοντας το Εμιράτο της Κρήτης. Οι Άραβες επέλεξαν το Ηράκλειο ως πρωτεύουσα, το οποίο και άρχισαν να οχυρώνουν το επόμενο έτος, 824, ενισχύοντας και επεκτείνοντας τα προγενέστερα ελληνιστικά και βυζαντινά τείχη δυτικότερα καθώς επεκτάθηκε και η πόλη. Έχτισαν μεγάλο οχυρό, τμήμα του οποίου σώζεται μέχρι σήμερα, εντός της πόλης, πίσω από νεότερες κατασκευές επί τμημάτων των οδών Χάνδακος, Δαιδάλου και λιμένα, με μια περιμετρική μεγάλη τάφρο. Από την οχυρωματική εκείνη τάφρο, που εκτεινόταν από θάλασσα σε θάλασσα, οι Σαρακηνοί ονομάτισαν την πόλη αυτή بض الخندق ραμπντ αλ χάντακ (Φρούριο της Τάφρου), ή απλούστερα Χάντακ (Χάνδακας εξελληνισμένο), δημιουργώντας μία περίοδο μεγάλης ευμάρειας και πολιτισμού. Αραβικά νομίσματα καλής τέχνης έχουν βρεθεί σε ανασκαφές. Όμως, παράλληλα, επέτρεπαν στο λιμάνι να στρατοπεδεύουν πειρατές, κάτι διαδεδομένο εκείνη την εποχή, που όμως δημιούργησε πολλά προβλήματα και ενόχλησε τη Βυζαντινή αυτοκρατορία.
Η συνεχής πειρατική δραστηριότητα των Σαρακηνών με ορμητήριο τον Χάνδακα ήταν ένας διαρκής κίνδυνος για τις πόλεις και τα νησιά του Αιγαίου, και μάλιστα οι Άραβες κατέκτησαν μερικά από αυτά. Φυσικό ήταν η Βυζαντινή πολιτική να επικεντρώσει το ενδιαφέρον της στην ανακατάληψη της Κρήτης. Μετά από κάποιες αποτυχημένες απόπειρες, όπως π.χ. εκείνη του Γογγύλη, η Βασιλεύουσα αποφάσισε να τελειώνει με την υπόθεση της Κρήτης. Επί βασιλείας Ρωμανού Β΄, με παραδυναστεύοντα και παρακοιμώμενο τον Ιωσήφ Βρίγγα, ανατέθηκε στον Μάγιστρο και στρατηγό Νικηφόρο Φωκά, τον μετέπειτα Αυτοκράτορα, η προετοιμασία και ηγεσία της εκστρατείας. thumb|250px|Ο Νικηφόρος Φωκάς πολιορκεί τον Χάνδακα. Έτσι οι Βυζαντινοί συγκέντρωσαν μεγάλο στόλο και τον Ιούλιο του 960 αποβιβάστηκαν στον κόλπο του Ηρακλείου (στα Ελληνοπεράματα), 3 χλμ δυτικά της πόλης, αναγκάζοντας τους Άραβες να οπισθοχωρήσουν πίσω από τα τείχη του Χάνδακα. Ακολούθησε οκτάμηνη πολιορκία, στις 6 Μαρτίου του 961 κυρίευσαν (άλωσαν) την πόλη. Οι δυνάμεις του Νικηφόρου Φωκά, προβαίνοντας σε σφαγές λεηλάτησαν και έκαψαν την πόλη δίνοντας τέλος στο Εμιράτο της Κρήτης. Στην αρχή η πρωτεύουσα της Κρήτης μεταφέρθηκε στον οχυρό δίκορφο λόφο κοντά στον σημερινό Προφήτη Ηλία, ο οποίος έγινε γνωστός ως Τέμενος. Όμως, η νέα τοποθεσία δεν εξυπηρετούσε τις ανάγκες μιας πόλης, και έτσι άρχισε πάλι η εγκατάσταση στα ερείπια της αραβικής πόλης και εξελλήνισαν το όνομά της σε Χάνδαξ. Ο Νικηφόρος Φωκάς αναδιοργάνωσε τους διοικητικούς, στρατιωτικούς και θρησκευτικούς δεσμούς της Κρήτης, η οποία οργανώθηκε σε ανεξάρτητο θέμα. Τη διοίκηση της Κρήτης ανέλαβαν οι Δούκες ή καπετάνιοι. Ο Χάνδακας με τον καιρό συγκέντρωσε τις στρατιωτικές και ναυτικές δυνάμεις της Κρήτης. Επίσης, ο Χάνδακας φαίνεται να ήταν ο μόνος οικισμός της Κρήτης που απέκτησε αστική οργάνωση κατά τη δεύτερη βυζαντινή περίοδο, παρά τη γενικότερη περίοδο ανάπτυξης. Είχε οργανωμένο λιμάνι και προστατευόταν από τείχος. Ήταν επίσης μητροπολιτική έδρα. Την ίδια περίπου εποχή κτίζεται και ο ναός του Αγίου Τίτου (πρώτου επισκόπου Κρήτης) που είχε καταστραφεί προηγουμένως από τους Σαρακηνούς.
Ενετοκρατία
Το 1204, λίγο πριν την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους, τμήμα της Κρήτης παραχωρήθηκε αρχικά στον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό από τον Αλέξιο Δ΄ Άγγελο. Ο Βονιφάτιος Μομφερατικός εκχώρησε (πούλησε) την Κρήτη στους Ενετούς στις 12 Αυγούστου 1204, (στον Δόγη Ερρίκο Δάνδολο). Πριν όμως προλάβουν οι Ενετοί να εγκατασταθούν στην Κρήτη και την πρωτεύουσα Χάνδακα, έσπευσαν και την κατέλαβαν οι Γενουάτες με τον Ενρίκο Πεσκατόρε, τους οποίους τελικά κατάφεραν να εκδιώξουν οι Ενετοί μετά πόλεμο που ακολούθησε, από το 1206 έως το 1211. Οι Ενετοί εγκαθιστώντας ένα φεουδαλικό και ταυτόχρονα δημοκρατικό σύστημα διοίκησης, κατά τα πρότυπά τους, διατήρησαν τον Χάνδακα πρωτεύουσα της νήσου και έδρα του Δούκα, γενικού διοικητού της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας, παραφράζοντας το όνομα της πόλης σε "Κάντικα", "Κάντιγκα", "Κάντιντα" και τέλος Κάντια (Candia) όπως και επικράτησε και ως όνομα της νήσου με το επίσημο όνομα "Βασίλειο ή Δουκάτο της Κάντια". Ακολούθως οι Ενετοί ανήγειραν σπουδαία κτίρια με τα οποία λάμπρυναν την πόλη όπως το Δουκικό Ανάκτορο, το Μέγαρο του Αρχιστράτηγου, το Μέγαρο του Αρχιναύαρχου, το Μέγαρο του Λατίνου Αρχιεπισκόπου, το ναό του Αγίου Μάρκου, καθώς και άλλους ναούς, όπως του Αγίου Φραγκίσκου, της Παναγίας των Σταυροφόρων κ.α. (συνολικά περισσότεροι από 120), την Ενετική Λέσχη (που κατεδαφίστηκε το 1904 και στη συνέχεια αναστηλώθηκε), την λεγόμενη κρήνη του Μοροζίνι (υδραγωγείο), τον ορθόδοξο ναό της Αγίας Αικατερίνης με συνεχιζόμενη τη Σιναϊτική Σχολή λογίων και ζωγράφων κ.ά. Το σημαντικότερο όμως ενετικό έργο ήταν το περίφημο μέγα τείχος του Ηρακλείου, ή Ενετικά τείχη Ηρακλείου που περιέλαβε όλη την πόλη, όπως στο μεταξύ είχε αυτή αναπτυχθεί, καθιστώντας την το ισχυρότερο φρούριο της Ανατολικής Μεσογείου. Αρχικά οι Ενετοί βελτίωσαν τις υπάρχουσες Αραβικές και Βυζαντινές οχυρώσεις, όμως ο μεγάλος σεισμός που σημειώθηκε το 1303 αλλά και η ανακάλυψη της πυρίτιδας, τους ανάγκασε να κτίσουν το νέο αυτό τείχος, πάχους μέχρι 40 μ. σε ορισμένα σημεία, "επταπρόμαχο" και "επτάπυλο", αποτελώντας τέλειο έργο οχυρωτικής. Τούτο άρχισε να κτίζεται μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453), το έτος 1462. Κατά τη διάρκεια της ανέγερσής του, το 1508 σημειώθηκε νέος μεγάλος σεισμός. Τελικά το έργο ολοκληρώθηκε μετά από 108 χρόνια, το 1570 από Ενετό μηχανικό. Το μεγαλύτερο μέρος του διατηρείται μέχρι και σήμερα.
thumb|260px|left|Μέρος των ενετικών νεωρίων Ηρακλείου Άλλο περισπούδαστο επίσης έργο των Ενετών ήταν η κατασκευή του μεγάλου λιμένα του Χάντακα που δημιουργήθηκε στον αρχαίο μινωικό λιμενίσκο και μετέπειτα βυζαντινό και αραβικό. Η κατασκευή του λιμένα ξεκίνησε το 1523 και ολοκληρώθηκε μετά 17 χρόνια, το 1540. Ο λιμένας έφερε δύο λιμενοβραχίονες, ο μεγαλύτερος δεξιά του εισερχομένου, στην άκρη του οποίου κτίσθηκε μεγάλος πύργος καλούμενος "Πύργος του Λέοντος", ή "Μεγάλο Καστέλλι", ή "Ρόκκα" που σώζεται μέχρι σήμερα με το τουρκικό όνομα Κούλες, ή "Κουλές" και ο μικρότερος λιμενοβραχίονας, αριστερά του εισερχομένου που κατέληγε και αυτός στον Μικρό Κουλέ. Στον δε μυχό του λιμένος κατασκευάστηκαν 12 νεώσοικοι για την κατασκευή, επισκευή και φύλαξη των ενετικών πλοίων, των εξαρτήσεων και εφοδίων αυτών, μερικοί των οποίων σώζονται μέχρι και σήμερα.
Με τα παραπάνω βασικά έργα των Ενετών, αλλά και άλλα που αφορούσαν τόσο τον εξωραϊσμό της πόλης, όσο και τα νέα διοικητικά μέτρα που παράλληλα καθιερώθηκαν δεν άργησε ο Χάνδακας να εξελιχθεί σε σπουδαίο εμπορικό κέντρο και να αποκτήσει τόση αίγλη που ποτέ πρωτύτερα δεν είχε γνωρίσει. Από τον λιμένα του, ο μεγαλύτερος τεχνητός που είχε κατασκευαστεί μέχρι τότε στην ανατολική Μεσόγειο, πραγματοποιούταν όλο το εμπόριο της Κρήτης, κυρίως εξαγωγικό προς Ευρώπη και Ασία, αποκαλύπτοντας έτσι τη μεγάλη εμπορική οργάνωση της πόλης, φθάνοντας μάλιστα στο σημείο να χαρακτηριστεί "ψυχή της Βενετίας".
Από το μέσο της περιόδου της Ενετοκρατίας, ο Χάνδακας συγκέντρωνε ήδη τα 2/5 σχεδόν του συνολικού πληθυσμού της Κρήτης. Σύμφωνα με τη συστηματική καταγραφή του πληθυσμού της Μεγαλονήσου που επιχείρησε ο Πέτρος Καστροφύλακας, η περιφέρεια του Χάνδακα, μία από τις τέσσερις που είχαν δημιουργήσει οι Ενετοί, αριθμούσε, κατά το έτος 1575, τους 84.158 κατοίκους, έναντι των 48.790 των Χανίων, 46.400 του Ρεθύμνου και 22.312 της Σητείας. Βασικοί κάτοικοι του Χάνδακα ήταν οι έποικοι Ενετοί Ευγενείς και άλλοι Λατίνοι υπάλληλοι του κράτους καθώς και έμποροι, Έλληνες γηγενείς, κατά το μεγαλύτερο μέρος, αλλά και έποικοι από άλλες περιοχές των ενετικών κτήσεων καθώς και κάποιοι Εβραίοι έμποροι. Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της Κρήτης την εποχή εκείνη αυξομειωνόταν από διάφορες αιτίες όπως επιδημίες αλλά και από εποικισμούς Ελλήνων, που σημειωνόταν τελευταία, από άλλες ενετικές κτήσεις που καταλήφθηκαν από τους Οθωμανούς. Η πόλη είχε περίπου 25000 κατοίκους εντός των τειχών και 5000 εκτός των τειχών (περιοχή Μαρουλάς).
Το 1647 μ.Χ. ξεκίνησε η πολιορκία της πόλης από τους Οθωμανούς Τούρκους, η οποία κράτησε 22 χρόνια και κόστισε τη ζωή σε 30.000 Κρητικούς, Ενετούς και Ευρωπαίους και 120.000 Οθωμανούς και εν τέλει έληξε με την παράδοση και συνθηκολόγηση της πόλης το 1669, στον Κιοπρουλού Φαζίλ Αχμέτ.
Η πολιορκία του Ηρακλείου, για την άμυνα της οποίας συνασπίστηκαν όλα τα χριστιανικά κράτη της εποχής (υπό τις εντολές του Πάπα της Ρώμης, είναι η μεγαλύτερη σε διάρκεια και χωρίς διακοπή που έχει καταγραφεί στην παγκόσμια ιστορία μένοντας στην ιστορία ως εποποϊία, με τον τίτλο "Siege of Candia" (Μεγάλος Κρητικός Πόλεμος).
Μετά την παράδοση (6 Σεπτεμβρίου 1669), όλοι σχεδόν οι κάτοικοι της πόλεως αποχώρησαν και ως πρόσφυγες μετοίκησαν στα Ιόνια νησιά, στη Βενετία, στη Δαλματία κ.α.
Οθωμανικοί χρόνοι
Η πόλη αμέσως μετά την άλωση ήταν κατεστραμμένη, όμως οι Οθωμανοί, την επέλεξαν ως νέα τους πρωτεύουσα. Κατά την περίοδο της Οθωμανικής περιόδου η πόλη έγινε γνωστή και ως “Μεγάλο Κάστρο” ή “Κάστρο”. Ακολούθησαν περίοδοι ειρήνης, κινήματα, επαναστάσεις και σκληρές καταστολές εκ μέρους των Οθωμανών (Τούρκων). Παραδειγματικά αναφέρεται ότι " στη μεγάλη σφαγή του Ηρακλείου, την 24 Ιουνίου 1821, που έμεινε στη μνήμη του λαού σαν ο μεγάλος αρπεντές, οι εξαγριωμένοι Τούρκοι κατέσφαξαν το Μητροπολίτη Κρήτης Γεράσιμο Παρδάλη και πέντε Επισκόπους : τον Κνωσού Νεόφυτο, τον Χερρονήσου Ιωακείμ, τον Λάμπης Ιερόθεο, τον Σητείας Ζαχαρία και τον τιτουλάριο Επίσκοπο Διοπόλεως Καλλίνικο. Για δύο και περισσότερα χρόνια η Εκκλησία της Κρήτης έμεινε ακέφαλη. Λόγω των συνεχώς επαναστάσεων και του συνεχούς αιτήματος για Ένωση με το νεοσύστατο Κράτος της Ελλάδας, η παραπαίουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία παραχώρησε (πούλησε) την Κρήτη το 1830 στην Αίγυπτο υπό την οποία παρέμεινε έως το 1841. Η περίοδος αυτή υπήρξε πιο ομαλή και πραγματοποιήθηκαν πολλά δημόσια έργα. Το 1851, η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε από την Οθωμανική Διοίκηση, από το Ηράκλειο στα Χανιά για αμυντικούς λόγους (λιμάνι της Σούδας), λόγω της μεγάλης πίεσης που δεχόταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Αστέρας τύπου G
thumb|250px|[[διάγραμμα Χέρτζσπρουνγκ-Ράσελ: άξονας τετμημένων: φασματικός τύπος
Ηράκλειο Κρήτης
Οθωμανικοί χρόνοι
Το 1856, το Ηράκλειο ισοπεδώθηκε από σεισμό. Από το 3.620 σπίτια της πόλης, μόλις 18 κρίθηκαν κατάλληλα για κατοίκηση.