cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Προοδευτική Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών
Η Προοδευτική Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (Progressive Alliance of Socialists and Democrats-S&D) είναι η πολιτική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εκπροσωπεί το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα και άλλα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα. Μέχρι τις εκλογές του 1999, η Προοδευτική Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών ήταν η μεγαλύτερη ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οπότε και μεγαλύτερη ομάδα έγινε η ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Αυτή τη στιγμή, η ομάδα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ υιοθέτησε το σημερινό της όνομα στις 23 Ιουνίου 2009.
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Επίσημη ιστοσελίδα S&D
Κατηγορία:Πολιτικές ομάδες Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Αναπτυξιακή ψυχολογία
Η αναπτυξιακή ψυχολογία είναι κλάδος της ψυχολογίας που μελετά τα στάδια ανάπτυξης του ανθρώπου, και ειδικότερα του παιδιού. Θεμελιωτής της ήταν ο γνωστός Ελβετός ψυχολόγος Ζαν Πιαζέ. Σύμφωνα με τη θεωρία του τα στάδια ανάπτυξης του παιδιού είναι τέσσερα:αισθησιοκινητικο, προ-ενεργητικό,συγκεκριμένων νοητικών ενεργειών και τυπικών νοητικών ενεργειών.
Αφετηρία
Αν και παρόμοιοι παραλληλισμοί, όπως οι παραπάνω, αποδείχτηκαν υπεραπλουστευτικοί, η ιδέα ότι η μελέτη της ανθρώπινης ανάπτυξης είναι πολύ σημαντική για την κατανόηση της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους κέρδισε την γενική αποδοχή. Στο χρόνια που ακολούθησαν τη δημοσίευση της Καταγωγής των ειδών, λοιπόν, η μελέτη της ανάπτυξης του παιδιού γνώρισε εξάρσεις και εφέσεις με πολλούς αναπτυξιολόγους να συνδράμουν ποικιλότροπα με τις μελέτες τους στην εξέλιξη του κλάδου.
Ανάλυση των επιμέρους σταδίων
Το αισθησιοκινητικό στάδιο, αρχίζει από τη γέννηση του ανθρώπου και τελειώνει στα 2 1/2 έτη. Όπως άλλωστε φανερώνει και η λέξη το παιδί σε αυτήν την περίοδο, χρησιμοποιεί τις αισθήσεις του προκειμένου να γνωρίσει τον κόσμο που το περιβάλλει. Κατά την περίοδο αυτή, το βρέφος αναπτύσσει την ικανότητα της μονιμότητας του αντικειμένου. Επίσης τα παιδιά γνωρίζουν σιγά-σιγά να συναλλάσονται με τον κόσμο σκοπίμως.
Το δεύτερο στάδιο που εξετάζουμε είναι το προ-ενεργητικό(2-6 ετών). Τα παιδιά αναπαριστούν την πραγματικότητα στον εαυτό τους με τη χρήση συμβόλων, λέξεων και χειρονομιών. Δεν είναι σε θέση να ξεχωρίσουν την αποψή τους από την άποψη των άλλων, παρασύρονται εύκολα από την επιφανειακή εμφάνιση ενώ μπερδεύουν συχνά τις αιτιώδεις σχέσεις.
Τελευταίο στάδιο είναι αυτό των τυπικών νοητικών ενεργειών, το οποίο καλύπτει όλη την περίοδο της εφηβείας (12-19 έτη). Στην εφηβεία το αναπτυσσόμενο άτομο αποκτά την ικανότητα να σκέφτεται συστηματικά όλες τις λογικές λυσεις ενός προβλήματος. Οι έφηβοι παρουσιάζουν έντονο ενδιαφέρον για αφηρημένες έννοιες και για την ίδια τη διεργασία της σκέψης.
Η εσφαλμένη χρήση του όρου "εξελικτική" άντί του ορθού "αναπτυξιακή" ψυχολογία
Ένα σοβαρό ζήτημα το οποίο έχει προκύψει είναι ο ορθός και συνεπής με τη διεθνή βιβλιογραφία τίτλος του κλάδου. Στην ελληνική βιβλιογραφία παρατηρείται μερικές φορές εσφαλμένη χρήση του όρου εξελικτική ψυχολογία, ενώ η ορθή απόδοση του όρου developmental psychology στην ελληνική γλώσσα είναι αναπτυξιακή ψυχολογία. Η εσφαλμένη χρήση του όρου "εξελικτική" ψυχολογία σε θέματα ανθρώπινης ανάπτυξης δημιουργεί επίσης σύγχυση σε σχέση με τον ξεχωριστό κλάδο της εξελικτικής ψυχολογίας (evolutionary psychology) που μελετά τις ψυχολογικές συνέπειες της βιολογικής εξέλιξης του ανθρώπινου είδους. Άρα ο όρος developmental psychology σημαίνει αναπτυξιακή ψυχολογία και ο όρος evolutionary psychology σημαίνει εξελικτική ψυχολογία.
Αλλά ακόμα και αν αγνοηθεί η διεθνής πρακτική και βιβλιογραφία, ορθός νοηματικά ως τίτλος του κλάδου είναι ο όρος αναπτυξιακή καθώς ο άνθρωπος αναπτύσσεται και δεν εξελίσσεται με την έννοια που λέμε για τη βιολογική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους από όταν πρωτοεμφανίστηκε στη Γη μέχρι σήμερα. Ο διαχωρισμός των δύο αυτών όρων είναι δεδομένος στη διεθνή βιβλιογραφία και η σύγχυση είναι αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο που πρέπει σύντομα να εκλείψει με τη συντονισμένη προσπάθεια των ελλήνων ψυχολόγων.
Η Αναπτυξιακή ψυχολογία στην Ελλάδα
Ειδικότερα όσον αφορά την αναπτυξιακή ψυχολογία σε όλα τα τμήματα ψυχολογίας υπάρχει σχετικός τομέας ενώ θεωρείται βασικό γνωστικό αντικείμενο στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών. Ένας από τους βασικότερους ερευνητές της αναπτυξιακής ψυχολογίας στην Ελλάδα, ήταν ο καθηγητής Ιωάννης Παρασκευόπουλος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Πηγές
ψυχολογία Κατηγορία:Κλάδοι της ψυχολογίας Κατηγορία:Ψυχολογία
Χωριό του Αγίου Βασίλη
Το Χωριό του Αγίου Βασίλη είναι ένα θεματικό πάρκο που βρίσκεται περίπου 8 χλμ. από το Ροβανιέμι, στη Φινλανδία. Ανάμεσα στα αξιοθέατα του πάρκου είναι το γραφείο του Άγιου Βασίλη και το ταχυδρομείο, όπου κάθε χρόνο καταφθάνουν γράμματα από παιδιά από όλο τον κόσμο.
Στο πάρκο υπάρχουν πολλά αξιοθέατα, όλα σχετικά με τον Αϊ-Βασίλη και την περιοχή της Λαπωνίας, και στο πάτωμα είναι συμβολικά χαραγμένο το ακριβές σημείο στο οποίο, σύμφωνα με τις συντεταγμένες του γεωγραφικού πλάτους, βρίσκεται ο αρκτικός κύκλος.
Μέσα σε μια σπηλιά, όχι μακριά από το Χωριό του Αγίου Βασίλη είναι το Santa Park, άλλο ένα παρκο αναψυχής.
Ιστορία
Όταν η σύζυγος του προέδρου των ΗΠΑ, γνωστή για την ανθρωπιστική της δράση, πήγε αιφνιδιαστικά στο Ροβανιέμι, το 1950, για να διαπιστώσει τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση της Λαπωνίας και του Ροβανιέμι, ο Uuno Hannula, ο νομάρχης εκείνης της εποχής, θέτει το πρόβλημα ποιο πρόγραμμα να οργανώσουν για το γεγονός. Τον Hannula βοήθησε ο δήμαρχος Lauri Kaijalainen, ο οποίος με τη συνεργασία του προσωπικού του, έλαβε ως δώρο από τον καθηγητή Eemeii Karinen ένα κομμάτι γης στον εθνικό δρόμο ν. 4 με κατεύθυνση προς το βορά, με σκοπό να χτίσει ένα κατάλλυμα για τους επισκέπτες. Αποφασίστηκε τότε να οργανωθεί εδώ, βόρεια του Αρκτικού Κύκλου, η τελετή της υποδοχής.
Η ιδέα γεννήθηκε από το γεγονός ότι είκοσι χρόνια νωρίτερα, ο συνταγματάρχης Oiva J. Willamo είχε χτίσει ένα στύλο στην ίδια περιοχή όπου οι τουρίστες μπορούσαν να σταματήσουν και να βγάλουν φωτογραφίες. Η ακριβής θέση του στύλου, ο οποίος καταστράφηκε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, και της νέας καλύβας δεν καθορίζεται με βάση ακριβείς επιστημονικές μετρήσεις. Το πρώτο ανεγέρθηκε εκεί περίπου που ο βόρειος Αρκτικός Κύκλος διασταυρωνόταν με τον προαναφερόμενο δρόμο, ενώ η δεύτερη στη νεοαποκτηθείσα γη, αν και αργότερα οι υπολογισμοί έδειξαν ότι βρισκόταν 108 μέτρα νοτιότερα.
Την Κυριακή, 11 Μαΐου 1950, τέλος, η καλύβα ήταν έτοιμη να υποδεχτεί τη σημαντική επισκέπτη. Στην τελετή της υποδοχής πήραν μέρος πολλοί κατοίκοι του Ροβανιέμι, οι οποίοι στη συνέχεια συνήθισαν τους πολλούς σημαντικούς επισκέπτες που έρχονταν από μακριά. Η εκδήλωση ήταν πολύ σημαντική για τον τουρισμό της περιοχής, καθώς δημιουργήθηκε το πρώτο βασικό αξιοθέατο που προσέλκυε στην περιοχή όλο και περισσότερους επισκέπτες.
Η καλύβα του Αρκτικού Κύκλου, είναι ένα σημείο ταξιδιωτικών υπηρεσιών στο Ροβανιέμι, το οποίο έχει γίνει ένα διεθνές τουριστικό κέντρο πρώτης γραμμής. Προσελκύει κάθε χρόνο όλο και περισσότερους επισκέπτες στους οποίους προσπαθεί να προσφέρει όλο και καλύτερες υπηρεσίες. Κατά τη διάρκεια των ετών, στην περιοχή της καλύβας έχουν δημιουργηθεί περισσότερα σημεία ενδιαφέροντος για τους τουρίστες.
Σημειώσεις
Κατηγορία:Χριστούγεννα Κατηγορία:Αξιοθέατα στη Φινλανδία Κατηγορία:Πάρκα αναψυχής
Πέρκα (Serranus scriba)
Η πέρκα (Serranus scriba - Σερρανέλος ο γραφεύς), πέρδικα, μπογιατζής, γραμματικός ή περκιά είναι υποτροπικό θαλάσσιο ψάρι της οικογένειας των Σερανιδών. Συγγενεύει με τον χάνο. Είναι το μικρότερο μέλος της ίδιας οικογένειας με το λαβράκι, τον ροφό και άλλα.
Βρίσκονται στην Μεσόγειο θάλασσα, και πλησίον αυτής στον ανατολικό Ατλαντικό ωκεανό και στην Μαύρη θάλασσα.
Αναπαραγωγή
Είναι ψάρια ερμαφρόδιτα. Καθένα γεννά και γονιμοποιεί μόνο του τ’ αυγά του από τον Ιούλιο έως τα τέλη Αυγούστου. Η ωοτοκία είναι εποχιακή και εξαρτάται από την φάση της σελήνης. Τ’ αυγά μένουν κολλημένα σε πέτρες και σε βράχους κοντά στις ακτές.
Ενδιαίτημα και σίτιση
Ζουν σε βάθος από 2 έως 20 μέτρα σε πέτρες και σε φυκιάδες. Ξοδεύουν πολύ από τον χρόνο τους σε βραχώδεις κοιλότητες. Κατά το σούρουπο, βγαίνουν έξω για να τραφούν με καρκινοειδή, ψάρια και σκουλήκια. Είναι συνήθως μόνα τους ή σε μικρές ομάδες. Το κάθε ψάρι φρουρεί τη δική του περιοχή και διώχνει κάθε άλλο ψάρι ακόμα και του ίδιου είδους.
Ανθρώπινη χρήση
Ψαρεύονται με καθετή, από στεριάς κι από βάρκα. Με ψαροτούφεκο είναι αρκετά εύκολο να χτυπηθούν επειδή συχνά στέκονται ακίνητα. Το κρέας τους είναι αρκετά νόστιμο.
Πηγές
http://www.fishbase.org/summary/Serranus-scriba.html
http://www.homefood.gr/fishes/fish.asp?l=208&id=41
Κατηγορία:Σερρανίδες Κατηγορία:Ψάρια ελληνικών θαλασσών
ΦΚ Κρασνοντάρ
Η ΦΚ Κρασνοντάρ (ρωσικά: ФК Краснодар) είναι ρώσικος ποδοσφαιρικός σύλλογος που έχει την έδρα του στο Κρασνοντάρ της Ρωσίας. Το 2009 ο σύλλογος ανέβηκε στην πρώτη κατηγορία του ρωσικού ποδοσφαίρου, την δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία του ρωσικού ποδοσφαίρου όταν κατέλαβε την 3η θέση. Το 2009 ο σύλλογος τερμάτισε στην 10η θέση. Το 2010 ο σύλλογος προβιβάστηκε στο Πρωτάθλημα Ρωσίας για την περίοδο 2011, όταν τερμάτισε στην 5η θέση της πρώτης κατηγορίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 2008 Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Ρωσίας Κατηγορία:ΦΚ Κρασνοντάρ
Πλέι μέικερ
thumb|300px| Οι θέσεις της ομάδας μπάσκετ
Πλέι μέικερ (αγγλ.: play maker) ονομάζεται ο αθλητής που αγωνίζεται σε μια από τις 5 παραδοσιακές θέσεις μιας ομάδας μπάσκετ. Στη σύγχρονη μπασκετική ορολογία αναφέρεται και ως πόιντ γκαρντ (αγγλ.: point guard). Η Ελληνική μετάφραση του play maker είναι δημιουργός φάσεων και του point guard είναι φύλακας σημείων. Στα ελληνικά ονομάζεται άσος.
Ο στόχος του πλέι μέικερ είναι η σωστή οργάνωση του παιχνιδιού με αποτέλεσμα τη σωστή τροφοδότηση των συμπαικτών του, την επιλογή του συστήματος του παιχνιδιού και το στήσιμο της ομάδας στον αγωνιστικό χώρο. Αυτό απαιτεί καλή γνώση του αθλήματος, γι' αυτό πολλοί αποκαλούν τους μεγάλους πλέι μέικερ "προπονητές εντός γηπέδου".
Ο άψογος χειρισμός της μπάλας αλλά και η επιδέξια ντρίμπλα είναι βασικά στοιχεία που πρέπει να διαθέτει ένας πλέι μέικερ. Το καλό σουτ είναι ένα πλεονέκτημα για τον πλέι μέικερ, όταν δεν μπορεί να έχει κάποια καλύτερη λύση. Ο πλέι μέικερ που μπορεί να αγωνιστεί και ως σούτινγκ γκαρντ, λέγεται κόμπο γκαρντ (combo guard).
Συνήθως ο πλέι μέικερ είναι ο πιο κοντός αθλητής της ομάδας, έχει ύψος 1,80 με 1,95 μέτρα και είναι γρήγορος.
1
כדורסלן
Βαλκανικοί Αγώνες Στίβου 1954 – Άλμα εις τριπλούν ανδρών
Το άλμα εις τριπλούν ανδρών στους Βαλκανικούς Αγώνες Στίβου 1954 πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιουλίου.
Στο αγώνισμα αυτό, η Γιουγκοσλαβία κέρδισε το χρυσό και το αργυρό μετάλλιο. Πρωταθλητής αναδείχθηκε ο Μπράνισλαβ Μιλοβάνοβιτς μπροστά από τον Ράντε Ραντοβάνοβιτς. Το χάλκινο μετάλλιο κατέκτησε ο Έλληνας Αναστάσιος Ντόντος. Έλαβαν μέρος 6 αθλητές από 3 χώρες.
Τελικός
Ο τελικός πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιουλίου.
Μετέχουσες χώρες
Στο αγώνισμα συμμετείχαν 6 αθλητές από 3 χώρες.
• 4
Πίνακας μεταλλίων (1929—1954)
Το συνολικό υπόλοιπο μεταλλίων στο άλμα εις τριπλούν ανδρών μετά τους Βαλκανικούς Αγώνες 1954. Οι Βαλκανικοί Αγώνες του 1946 και οι Βαλκανο-κεντροευρωπαϊκοί Αγώνες του 1947 δεν συμπεριλαμβάνονται στον πίνακα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αγωνίσματα στους Βαλκανικούς Αγώνες Στίβου 1954 1954
NGC 4212
Ο NGC 4212 είναι σπειροειδής γαλαξίας LINER ο οποίος απέχει περίπου 53 εκατομμύρια έτη φωτός και βρίσκεται στον αστερισμό Κόμη Βερενίκης. Ανακαλύφθηκε από τον αστρονόμο Ουίλιαμ Χέρσελ (William Herschel) στις 8 Απριλίου 1784 και καταγράφηκε στο Νέο Γενικό Κατάλογο ως NGC 4208. Ο Χέρσελ παρατήρησε ξανά τον ίδιο γαλαξία που επανακαταγράφηκε ως NGC 4212. Αργότερα ο αστρονόμος Γιόχαν Ντράιερ (Johan Dreyer) συμπέρανε πως επρόκειτο για διπλοεγγραφή. Ο NGC 4212 είναι ένας από τους γαλαξίες του Σμήνους της Παρθένου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Σπειροειδείς γαλαξίες Κατηγορία:Γαλαξίες LINER 4212 39224 07275
Παρθενομάρτυρας
thumb|295px|Πομπή παρθενομαρτύρων που φέρουν φύλλα φοίνικα (σύμβολο των μαρτύρων) και στεφάνια ως στέμματα παρθένων (έργο του τεχνίτη της [[Βασιλική Αγίου Απολλινάριου του Νέου|βασιλικής του Αγίου Απολλιναρίου του νέου, Ραβέννα, 6ος αιώνας).]] Στη χριστιανική παράδοση ο τίτλος της παρθενομάρτυρος (λατ. virgo et martyr, ρωσ. дева-мученица) είναι τιμητικός χαρακτηρισμός των γυναικών μαρτύρων που ήταν παρθένες τη στιγμή του θανάτου τους, αλλά που δεν συγκαταλέγονται στις οσιομάρτυρες, δεν ήταν δηλαδή μοναχές. Συχνά μάρτυρησαν ως ανήλικες ή είχαν διωχθεί επειδή είχαν αρνηθεί να συνάψουν έναν εγκόσμιο γάμο έχοντας ορκισθεί να διατηρήσουν την παρθενία τους στα πλαίσια μιας ζωής αφιερωμένης στον Θεό. Διάφορα μαρτυρολόγια και βίοι αγίων παρέχουν καταλόγους παρθενομαρτύρων της αρχαίας, ενιαίας χριστιανικής Εκκλησίας και βίους τους. Στη νεότερη εποχή το κάθε χριστιανικό δόγμα έχει και παρθενομάρτυρες που δεν αναγνωρίζονται από τα άλλα δόγματα, π.χ. η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία έχει την ονομαστή Ιωάννα της Λωρραίνης (Ζαν ντ' Αρκ), που είναι γνωστή επίσης ως Αυρηλιανή Παρθένος ή Παρθένος της Ορλεάνης, και τιμάται και ως «εθνομάρτυρας» από τους Γάλλους, αλλά και τη λιγότερο γνωστή Μαρία Γκορέττι (1890-1902). Ο όρος νεομάρτυρας πάντως χαρακτηρίζει μόνο τους μάρτυρες που αναγνωρίζει η Ορθόδοξη Εκκλησία και μαρτύρησαν τους νεότερους χρόνους, π.χ. η Αγία Μαρκέλλα είναι ταυτοχρόνως νεομάρτυρας και παρθενομάρτυρας.
Ακολουθούν τα ονόματα μερικών παρθενομαρτύρων. Η Αγία Ιφιγένεια (εορτάζει στις 16 Νοεμβρίου), η Φελίκουλα και η Πετρονίλα της Ρώμης (εορτάζει στις 31 Μαΐου), που μαρτύρησαν περί το 90 μ.Χ., ήταν από τις ελάχιστες παρθενομάρτυρες του 1ου αιώνα μ.Χ., αλλά στους μετέπειτα αιώνες υπήρξαν πολλές, μερικές από τις οποίες ήταν οι:
Εποχή των ρωμαϊκών διωγμών
thumb|upright|Η [[Ευφημία της Χαλκηδόνας|Αγία Ευφημία με το στέμμα της παρθένου, λευκό κρίνο και το φοινικόφυλλο του μάρτυρα (έργο του Αντρέα Μαντένια, 1454)]]
Γιάννης Στάνκογλου
Ο Γιάννης Στάνκογλου (Θούριο Έβρου, 10 Ιανουαρίου 1974) είναι Έλληνας ηθοποιός, απόφοιτος της Δραματικής Σχολής Γιώργου Κιμούλη.
Έχει κερδίσει το βραβείο Α' Ανδρικού Ρόλου στο Φεστιβάλ της Φλωρεντίας Montelupo Fiorentino MIIFF. Επίσης, το 2019 κέρδισε το βραβείο Β' Ανδρικού ρόλου στα Βραβεία Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου για την ερμηνεία του στην ταινία The Waiter.
Προσωπική ζωή
Είναι παντρεμένος με τη σκηνοθέτιδα Αλίκη Δανέζη-Κνούτσεν και έχουν αποκτήσει δύο παιδιά: τη Φοίβη (γενν. 25 Ιουλίου 2009) και τον Φίλιππο (γενν. 11 Ιουνίου 2014).
Ανιψιά του είναι η τραγουδίστρια Στεφανία Λυμπερακάκη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Έλληνες άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Έλληνες άνδρες ηθοποιοί θεάτρου
Γερουσία του Καναδά
Η Γερουσία του Καναδά (αγγλικά: Senate of Canada, γαλλικά: Sénat du Canada) είναι η Άνω Βουλή του Κοινοβουλίου του Καναδά, μαζί με την Βουλή των Κοινοτήτων, και τον μονάρχη (που εκπροσωπείται από τον εκάστοτε Γενικό Κυβερνήτη).
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Πολιτική του Καναδά Κατηγορία:Νομοθετικά σώματα
Αναιμία χρόνιας νόσου
Η αναιμία χρόνιας νόσου (ΑΧΝ) ή αναιμία της φλεγμονής εμφανίζεται συχνά σε ασθενείς με χρόνιες φλεγμονώδεις νόσους ή κακοήθειες. Κάποιες από τις ασθένειες που προκαλούν ΑΧΝ είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, πνευμονίες και πνευμονικά αποστήματα, φυματίωση, διάφορα νεοπλάσματα και άλλες ασθένειες. Η βαρύτητά της σχετίζεται με τη βαρύτητα της νόσου, και είναι συνήθως ελαφριάς μορφής. Τις περισσότερες φορές είναι νορμοκυτταρική νορμόχρωμη αναιμία (φυσιολογικό MCV και MCHC ή MCH).
Παθοφυσιολογία
Σημαντικό ρόλο στη δημιουργία της αναιμίας παίζουν οι κυτταροκίνες που παράγονται κατά την φλεγμονή, όπως η IL-1 και η IL-6, οι οποίες διεγείρουν την παραγωγή εψιδίνης από το ήπαρ. Η εψιδίνη φαίνεται να μπλοκάρει την εξαγωγή του σιδήρου από τα αποθηκευτικά κύτταρα (εντεροκύτταρα, ηπατοκύτταρα, μακροφάγα) κι έτσι δεν αποδίδεται επαρκές σίδηρο στους ερυθροβλάστες για να γίνει η αιμοποίηση.. Η νόσος χαρακτηρίζεται από χαμηλά επίπεδα κυκλοφορούντος σιδήρου ορού και υψηλά ή φυσιολογικά επίπεδα φεριτίνης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που παίζουν ρόλο στη νόσο είναι: η διαταραχή στη χρήση του διαθέσιμου σιδήρου για ερυθροποίηση και η κατακράτηση αυτού στο ΔΕΣ, η διαταραχή στην παραγωγή ερυθροποιητίνης και η ελαττωματική ανταπόκριση των ερυθρών σε αυτήν, καθώς επίσης και η μείωση της επιβίωσης των κυκλοφορούντων ερυθρών.
Διάγνωση και θεραπεία
Η διάγνωση της ΑΧΝ συχνά πιθανολογείται και τίθεται εξ αποκλεισμού. Μία υψηλή τιμή φεριτίνης μπορεί να συμβάλλει στη διάγνωση, ωστόσο η φεριτίνη ως πρωτεΐνη οξείας φάσης συχνά έχει ήδη υψηλή τιμή σε φλεγμονώδη νοσήματα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Παθήσεις του αίματος
Ομόσπονδα κρατίδια της Αυστρίας
Η Αυστρία είναι ένα ομοσπονδιακό κράτος. Πρόκειται για μία ομοσπονδιακή δημοκρατία (γερμ. Bundesrepublik) αποτελούμενη από 9 ομόσπονδα κρατίδια (Bundesländer). Αυτά τα κρατίδια χωρίζονται σε 80 διαμερίσματα (Bezirke) και 15 πόλεις (Statutarstädte). Το κάθε κρατίδιο έχει δικό του νομοθετικό σώμα και κυβέρνηση.
Τα πέντε από τα εννέα κρατίδια υφίστανται από το μεσαίωνα. Τα υπόλοιπα ενσωματώθηκαν σταδιακά στην Αυστρία. Η Άνω Αυστρία (Oberösterreich) προσετέθη στα αυστριακά εδάφη το 1779, υπό τον Αυτοκράτορα Ιωσήφ Β΄. Το Φόραρλμπεργκ (Vorarlberg) αποτελεί ημιαυτόνομο τμήμα του Ευρύτερου Τιρόλου από το 1861, ενώ τo κρατίδιο Τιρόλο (Tirol) αποσπάστηκε από το Ευρύτερο Τιρόλο το 1918. Στις 30 Αυγούστου του 1921 προστέθηκε το Μπούργκενλαντ (Burgenland), το οποίο μέχρι τότε ανήκε στην Ουγγαρία). Τέλος, το 1922 η Βιέννη (Wien) διαχωρίστηκε από την Κάτω Αυστρία (Niederösterreich), καθιστάμενη ιδιαίτερο αυτόνομο κρατίδιο.
Στατιστικά στοιχεία των κρατιδίων
Ο ακόλουθος ταξινομημένος κατάλογος των ομοσπονδιακών κρατιδίων της Αυστρίας αναφέρει τις επίσημες εκτιμήσεις του πληθυσμού σύμφωνα με τη στατιστική της 1ης Ιανουαρίου του 2023 :
Παραπομπές
*
Κοινότητα Κολυμβαρίου
Συνολικά η κοινότητα έχει 1.109 κατοίκους και εκπροσωπείται από πενταμελές συμβούλιο με επικεφαλής τον πρόεδρο κ. Αντώνιο Σαριδάκη. Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως πρόεδροί της:
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Πλατανιά
Πτολεμαίος (όπερα)
Το έργο Πτολεμαίος, βασιλιάς της Αιγύπτου (ιταλικά: Tolomeo, re d'Egitto, HWV 25) είναι μια όπερα σέρια σε τρεις πράξεις του Γκέοργκ Φρίντριχ Χαίντελ σε λιμπρέτο του Νικόλα Φραντσέσκο Χάιμ, προσαρμοσμένο από το Πτολεμαίος και Αλέξανδρος του Κάρλο Σηγισμόνδου Καπέτσε. Ήταν η 13η (ή η 14η εάν ληφθεί υπόψιν και η μία πράξη που συνέθεσε ο Χαίντελ ως συνεισφορά στην όπερα Μούκιος Σκαιβόλας) και η τελευταία όπερα για τη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής (1719) και επίσης η τελευταία από τις όπερες που συνέθεσε για το γνωστό τρίο διεθνούς φήμης τραγουδιστών, τον καστράτο Σενεζίνο και τις δύο σοπράνο Φραντσέσκα Κουτζόνι και Φαυστίνα Μπορντόνι.
Μια άρια από την όπερα, Non lo dirò col labbro, διασκευάστηκε από τον Άρθουρ Σόμερβελ (1863–1937) ως το δημοφιλές αγγλόφωνο κλασικό Silent Worship το 1928.
Ιστορικό
Ο γερμανικής καταγωγής Χαίντελ, αφού πέρασε ένα μέρος της πρώιμης καριέρας του συνθέτοντας όπερες και άλλα κομμάτια στην Ιταλία, εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο. Εκεί, το 1711, συνέθεσε την πρώτη όπερα που γράφτηκε ειδικά για τη σκηνή του Λονδίνου, τον Ρινάλντο. Με τεράστια επιτυχία, ο Ρινάλντο ενέτεινε στο Λονδίνο τον ενθουσιασμό για τις ιταλικές σοβαρές όπερας, μια φόρμα που επικεντρωνόταν σε μεγάλο βαθμό σε σόλο άριες για τους βιρτουόζους σταρ τραγουδιστές. Το 1719, ο Χαίντελ διορίστηκε μουσικός διευθυντής ενός οργανισμού που ονομάζεται Βασιλική Ακαδημία Μουσικής (που δεν συνδέεται με το σημερινό Ωδείο του Λονδίνου), μια εταιρεία υπό βασιλικό καταστατικό για την παραγωγή ιταλικών μουσικών έργων στο Λονδίνο. Ο Χαίντελ δεν επρόκειτο μόνο να συνθέσει όπερες για την εταιρεία, αλλά να προσλάβει τραγουδιστές, να επιβλέπει την ορχήστρα και τους μουσικούς και να προσαρμόζει όπερες από την Ιταλία για παραστάσεις στο Λονδίνο. αριστερά|μικρογραφία|Το Βασιλικό Θέατρο (King's Theater) όπου ο Πτολεμαίος είχε την πρώτη του παράσταση Ο Χαίντελ είχε συνθέσει πολλές ιταλικές όπερες για την Ακαδημία, με διάφορους βαθμούς επιτυχίας. μάλιστα μερικά ήταν εξαιρετικά δημοφιλή. Ο καστράτο Σενεζίνο και η σοπράνο Φραντσέσκα Κουτζόνι είχαν εμφανιστεί σε μια σειρά από όπερες του Χαίντελ για την Ακαδημία, οι περισσότερες από τις οποίες είχαν επιτυχία στο κοινό, και το 1726 οι υπεύθυνοι της Ακαδημίας έφεραν μια άλλη διεθνούς φήμης τραγουδίστρια, τη Φαυστίνα Μπορντόνι κι έτσι οι δύο πριμαντόνα εμφανίστηκαν μαζί σε όπερες σε ηπειρωτικές ευρωπαϊκές χώρες χωρίς επεισόδια, αλλά στο Λονδίνο ανέπτυξαν αντίπαλες ομάδες θαυμαστών που διέκοψαν τις παραστάσεις με θορυβώδεις επιδείξεις κομματισμού για τη μία ή την άλλη κυρία. Αυτό έφτασε στο αποκορύφωμα στις 6 Ιουνίου 1727 κατά τη διάρκεια μιας παράστασης στο Βασιλικό Θέατρο από τον Τζοβάνι Μπονοντσίνι με τις δύο τραγουδιστές στη σκηνή και τους επίσημους στο κοινό. Γροθιές και αταξίες μεταξύ αντίπαλων ομάδων θαυμαστών ξέσπασαν στο κοινό και οι δύο σοπράνο αντάλλαξαν βαριά λόγια και ήρθαν σε σύγκρουση στη σκηνή. Το υπόλοιπο μέρος της όπερας σταμάτησε, οι ερμηνευτές πήγαν κατευθείαν στο σύντομο τελικό ρεφρέν και το σκάνδαλο επαναλήφθηκε με χαρά στις εφημερίδες, σε σατιρικά σκετς σε άλλες σκηνές και σε στίχους ψευδοηρωικούς, φέρνοντας όλη τη μορφή της ιταλικής όπερας σε μια ορισμένη ανυποληψία στο Λονδίνο.
Ο Χαίντελ συνέχισε να γράφει όπερες για το τρίο των σταρ τραγουδιστών, Σενεζίνο, Κουτζόνι και Φαυστίνα, ωστόσο, παρόλο που έλαβαν αστρονομικές αμοιβές, πολύ περισσότερες από όσες έλαβε για τη σύνθεση των έργων, που σε συνδυασμό με την πτώση του αριθμού του κοινού που προκλήθηκε τουλάχιστον εν μέρει από τη γελοιοποίηση της ιταλικής όπερας από τη δημόσια διαμάχη των αντίπαλων σοπράνο, προκαλούσε σοβαρές οικονομικές δυσκολίες στη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής.
Μετά το κλείσιμο της σεζόν του 1728, η Βασιλική Ακαδημία Μουσικής διαλύθηκε, αλλά ο Χαίντελ συνεργάστηκε με τον Τζον Τζέιμς Χάιντεγκερ, τον θεατρικό ιμπρεσάριο, και ξεκίνησε για την Ιταλία για να βρει τραγουδιστές για τη σεζόν του 1729.
Ο Χαίντελ βρήκε μια νέα πριμαντόνα, την Άννα Στράντα, για τη νέα σεζόν. Ένας από τους λιμπρετίστες που συνεργάζονταν με τον Χαίντελ, ο Πάολο Ρόλι, έγραψε σε μια επιστολή ότι ο Χαίντελ είπε ότι η Στράντα «τραγουδάει καλύτερα από τις δύο που μας άφησαν, γιατί η μία από αυτές (Φαουστίνα) ποτέ δεν τον ευχαρίστησε καθόλου και θα ήθελε επίσης να ξεχάσει την άλλην (Κουτζόνι).
Η άρια του Αλέξανδου στην όπερα, Νο. 3 στην παρτιτούρα, Non lo dirò col labbrο, με τον αγγλικό τίτλο "Silent Worship", εμφανίζεται στην κινηματογραφική μεταφορά του 1996 του μυθιστορήματος Έμμα της Τζέιν 'Ωστεν. Αν και η αγγλική μετάφραση του Σόμερβελ έγινε περισσότερο από έναν αιώνα μετά το μυθιστόρημα της Ώστεν, η αρχική ιταλική άρια καταγράφηκε στα χειρόγραφα τραγούδια της ίδιας της Ώστεν.
Η παρτιτούρα της όπερας περιλαμβάνει δύο φλογέρες, φλάουτο, δύο όμποε, φαγκότο, δύο κόρνα, έγχορδα και συνεχές βάσιμο (τσέλο, λαούτο, τσέμπαλο).
Ιστορικό απόδοσης
Ο Πτολεμαίος παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Βασιλικό Θέατρο στις 30 Απριλίου 1728 και έλαβε επτά παραστάσεις. Αναβίωσε με αναθεωρήσεις στις 19 Μαΐου 1730 και στις 2 Ιανουαρίου 1733, ένα σημάδι της δημοτικότητας του έργου. Στην πρώτη παραγωγή σύγχρονης εποχής διηύθυνε ο Φριτς Λέμαν στο Γκέτινγκεν στις 19 Ιουνίου 1938. Όπως με όλες τις σοβαρές όπερες της εποχής του Μπαρόκ, έτσι και ο Πτολεμαίος δεν παίχτηκε για πολλά χρόνια, αλλά αργότερα  ξεθάφτηκε" με την αναβίωση του ενδιαφέροντος για τη μπαρόκ μουσική και τις ιστορικά τεκμηριωμένες μουσικές παραστάσεις από τη δεκαετία του 1960. Ο Πτολεμαίος'', όπως και άλλες όπερες του Χαίντελ, δέχεται παραστάσεις σε φεστιβάλ και όπερες μέχρι και σήμερα.
Πλοκή
μικρογραφία|Το εξώφυλλο του λιμπρέτου του Πτολεμαίου - Λονδίνο 1728|362x362εσΗ όπερα διαδραματίζεται την εποχή του Πτολεμαίου Θ', ο οποίος καθαιρέθηκε από τη μητέρα του και από κοινού ηγεμόνα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα Γ' υπέρ του μικρότερου αδελφού του Πτολεμαίου, Αλέξανδρου. Το θέμα του έργου περιλαμβάνει: την εκδίκηση, τη λαγνεία, τη χαμένη αγάπη, την αφοσίωση και τελικά τη συμφιλίωση.
Πράξη Α΄
Η όπερα ανοίγει με τον Πτολεμαίο στην παραλία της Κύπρου, όπου συναντά τον ναυαγό αδερφό του, Αλέξανδρο, ο οποίος έχει λάβει εντολή από την Κλεοπάτρα να σκοτώσει τη σάρκα και το αίμα του. Ο Πτολεμαίος αντιλαμβάνεται ότι ο ναυαγός αυτός είναι ο αδερφός του και μπαίνει στον πειρασμό να τον σκοτώσει, αλλά δεν μπορεί να το κάνει. Ο Πτολεμαίος (που τώρα πια έχει το όνομα Όσμιν για να προστατευτεί από την οργή του βασιλιά Αράσπη, συμμάχου της Κλεοπάτρας) κρύβεται και εμφανίζεται η Ελίζα, αδελφή του βασιλιά. Ο Αλέξανδρος ξυπνά, νομίζει ότι αυτή η γυναίκα είναι θεά και της εκφράζει την αγάπη του. Εκείνη, ωστόσο, αγαπάει μόνο τον «Όσμιν». Αλλά καθώς μιλάει εκείνη και ο «Όσμιν», γίνεται σαφές ότι τα συναισθήματά της δεν ανταποκρίνονται σε αυτόν, γιατί ο Πτολεμαίος αγαπά μια άλλη (τη Σελεύκη, τη σύζυγο του, που πιστεύει ότι χάθηκε). Μόνος του, σκέφτεται να αυτοκτονήσει.
Πράξη Β΄
Ο Πτολεμαίος χάνει την ψυχραιμία του και δηλώνει στην Ελίζα ότι δεν είναι ο «Όσμιν» αλλά στην πραγματικότητα είναι ο νόμιμος κοινός ηγεμόνας της Αιγύπτου. Η Ελίζα λέει στον αγανακτισμένο Αράσπη να φέρει την «Ντέλια» μπροστά τους. Αυτό γίνεται και ο Πτολεμαίος βλέποντας την, ενθουσιασμένος της εκφράζει την αγάπη του. Εκείνη, για να προστατεύσει τον προστατεύσει, προσποιείται ότι δεν ξέρει για τι πράγμα μιλάει, ενώ παράλληλα εκφράζει τις εσωτερικές της σκέψεις σε παρένθεση, παράδειγμα μιας τυπικής όπερας. Όμως η Σελεύκη δεν μπορεί να συγκρατηθεί και λαχταρά τον άντρα της.
Ο Πτολεμαίος επαναλαμβάνει στην Ελίζα για ακόμη μια φορά πως δεν την αγαπά και εκείνη εξοργίζεται όταν το ακούει, με αποτέλεσμα ο Πτολεμαίος να φύγει και να εμφανιστεί στη σκηνή ο Αλέξανδρος, επαναλαμβάνοντας για άλλη μια φορά τον έρωτά του για την Ελίζα, η οποία αποζητάει εκδίκηση και έτσι του λέει πως ο μόνος τρόπος για να τον αγαπήσει είναι να δολοφονήσει τον αδελφό του. Η Σελεύκη θρηνεί για τα κακά που την έχουν βρει, ενώ ο Πτολεμαίος απηχεί τα λόγια της στο βάθος. Ο Αράσπης ξεσπά στη σκηνή και προσπαθεί να βιάσει τη Σελεύκη, αλλά ο Πτολομαίος δεν αντέχει το θέαμα και σπεύδει να υπερασπιστεί τη γυναίκα του, κι έτσι αποκαλύπτει τις αληθινές ταυτότητές τους και ο θυμωμένος βασιλιάς τραγουδά σκληρά για το πώς θα τιμωρήσει τους δυο εραστές. Το ζευγάρι μένει μόνο του στο τέλος της δεύτερης πράξης και τραγουδάει συγκινητικά για πρώτη φορά πώς η αγάπη τους θα τους καταδικάσει και τους δύο.
Πράξη Γ΄
Ο Αλέξανδρος κρατάει μια επιστολή στα χέρια του που γράφει ότι η Κλεοπάτρα πέθανε και πλήρωσε το τίμημα για την σκληρότητά της. Ο Αράσπης του λέει να πάει στο σπίτι του στην Αίγυπτο με τον αδερφό του, τον Πτολεμαίο, που στην πραγματικότητα ο Αράσπης τον θέλει νεκρό, και θεωρεί τον εαυτό του ως τον πιο κατάλληλο για αυτή τη δουλειά.
Η Ελίζα εκβιάζει την Σελεύκη, λέγοντάς της πως άμα δεν αφήσει τον Πτολεμαίο, θα την σκοτώσει, ενώ ο Πτολεμαίος απορρίπτει την Ελίζα για άλλη μια φορά και την απειλεί λέγοντάς της ότι θα πιει δηλητήριο, και πράγματι αυτό κάνει και πεθαίνει. Ο μετανιωμένος Αλέξανδρος έρχεται στην απελπισμένη Σελεύκη και της υπόσχεται να την ενώσει ξανά με τον Πτολεμαίο, μόνο που ο Αράσπης του αποκαλύπτει θριαμβευτικά το πτώμα του νεκρού Πτολεμαίου. Τώρα ο Αράσπης είναι σίγουρος ότι η Σελεύκη θα γίνει είναι δική του, αλλά η Ελίζα ανακαλύπτει ότι το "δηλητήριο" ήταν στην πραγματικότητα ένα υπνωτικό ρόφημα και απειλεί την Σελεύκη ότι θα την βασανίσει και μετά θα τη σκοτώσει. Σε αυτό το σημείο ο Πτολεμαίος ξυπνά και ο Αλέξανδρος τον επανενώνει με την Σελεύκη. Το ζευγάρι είναι πανευτυχές και ο Αλέξανδρος ανακηρύσσει τον Τολομέο ως τον νόμιμο ηγεμόνα της Αιγύπτου. Η όπερα τελειώνει με ένα χαρούμενο κουαρτέτο που εξηγεί ότι όταν τα βάσανα μετατρέπονται σε χαρά, όλα μπορούν να συγχωρεθούν.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Όπερες του Γκέοργκ Φρίντριχ Χαίντελ Κατηγορία:Όπερες στην ιταλική γλώσσα Κατηγορία:Όπερες
Παλιουρή Δωδώνης Ιωαννίνων
Για τοπωνύμια με το ίδιο όνομα στο νομό Ιωαννίνων δείτε το λήμμα: Παλιουρή Ζίτσας
Η Παλιουρή είναι ημιορεινό χωριό της Δωδώνης στο νομό Ιωαννίνων το οποίο βρίσκεται δίπλα στον Άγιο Νικόλαο Σελλών και απέχει 38 χλμ. νοτιοδυτικά της πόλης των Ιωαννίνων, 58 χλμ. ανατολικά της Ηγουμενίτσας και 9,5 χλμ. δυτικά από τον κόμβο Τύρια της Εγνατίας Οδού. Ως οικισμός αναγνωρίστηκε το 1981 και σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με τον Άγιο Νικόλαο αποτελούν τη τοπική κοινότητα Αγίου Νικολάου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Σελλών του Δήμου Δωδώνης και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 18 κατοίκους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Ιωαννίνων Κατηγορία:Δήμος Δωδώνης
Σμολ φόργουορντ
thumb|300px| Οι θέσεις της ομάδας μπάσκετ
Σμολ φόργουορντ (αγγ.: small forward) ονομάζεται ο αθλητής που αγωνίζεται σε μια από τις 5 παραδοσιακές θέσεις στην ομάδα μπάσκετ. Η Ελληνική μετάφραση του small forward είναι μικρός προωθημένος.
Σκοπός του σμολ φόργουορντ είναι να σκοράρει αλλά και να δίνει βοήθειες στα ριμπάουντ και στην άμυνα. Σε περίπτωση που ο σμολ φόργουορντ μπορεί να αγωνιστεί και ως πάουερ φόργουορντ, τότε αναφέρεται ως φόργουορντ.
Στους σμολ φόργουορντ που άφησαν εποχή στο παγκόσμιο μπάσκετ συμπεριλαμβάνονται οι Αμερικάνοι: Λάρι Μπερντ, Τζούλιους Έρβινγκ, Ντομινίκ Ουίλκινς, Σκότι Πίπεν και ΛεΜπρόν Τζέιμς, οι Ευρωπαίοι: Ντράζεν Νταλιπάγκιτς, Πρέντραγκ Στογιάκοβιτς και Τόνι Κούκοτς, ενώ στην Ελλάδα ξεχώρισαν ο Γιώργος Κολοκυθάς, ο Φάνης Χριστοδούλου, ο Απόστολος Κόντος και ο Γιάννης Αντετοκούνμπο.
3
Καλό
250px|μικρογραφία|Στις περισσότερες θρησκείες, οι άγγελοι θεωρούνται καλά όντα Η έννοια του καλού δηλώνει τη συμπεριφορά που πρέπει να προτιμάται όταν τίθεται η επιλογή μεταξύ πιθανών ενεργειών. Το καλό θεωρείται γενικά το αντίθετο του κακού και έχει απασχολήσει μελετητές ηθικής, της ηθικής, των θρησκειών και φιλοσόφους.
Η αίσθηση της ηθικής κρίσης και η διάκριση "σωστό και λάθος, καλό και κακό" είναι καθολικά.
Αν και η ιστορία της προέλευσης της χρήσης έννοιας και της έννοιας του «καλού» είναι ποικίλη, οι αξιοσημείωτες συζητήσεις του Πλάτωνος και του Αριστοτέλους σχετικά με αυτό το θέμα είχαν σημαντική ιστορική επίδραση. Οι πρώτες αναφορές που εμφανίζονται στο έργο του Πλάτωνα Πολιτεία στη Μορφή του Καλού είναι στη συζήτηση μεταξύ Γλαύκωνος και Σωκράτους (454c – d). Μέσω της συνομιλίας μεταξύ Σωκράτους και Γλαύκωνος (508α -γ) Ο Πλάτων αναλογίζει τη μορφή του καλού με τον ήλιο όπως είναι αυτό που μας επιτρέπει να βλέπουμε τα πράγματα. Εδώ, ο Πλάτωνας περιγράφει πώς ο ήλιος επιτρέπει την όραση. Αλλά κάνει μια πολύ σημαντική διάκριση, "ο ήλιος δεν είναι όραση" αλλά είναι "η αιτία της όρασης ". Καθώς ο ήλιος είναι στην ορατή σφαίρα, η μορφή του Καλού είναι στο ευνόητο πεδίο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αξία (ηθική) Κατηγορία:Έννοιες στην Ηθική Κατηγορία:Στερεότυπα Κατηγορία:Καλό και κακό
Theatrum Orbis Terrarum
thumb|right|400px|Ο χάρτης της γης Theatrum Orbis Terrarum το έτος 1570 Theatrum Orbis Terrarum (προφέρεται Τεάτρουμ Όρμπις Τεράρουμ, ) ή Χάρτης του Ορτέλιους είναι ο πρώτος παγκόσμιος χάρτης με σύγχρονες προδιαγραφές της χαρτογραφίας. Είναι επίσης ο πρώτος χάρτης που σημείωσε εμπορική επιτυχία.
Εκτυπωτής του ήταν ο Αβραάμ Ορτέλιους από την Αμβέρσα στις 20 Μαΐου 1570. Ο χάρτης ήταν μοιρασμένος σε πολλά φύλλα και συνοδευόταν από ένα φυλλάδιο που περιείχε ό,τι ήταν γνωστό την εποχή του 16ου αιώνα. Ο Ορτέλιους είχε συντάξει και ένα ευρετήριο με τις πηγές του χάρτη, οι οποίες σήμερα ή δεν υπάρχουν πια, ή είναι πολύ σπάνιες.
Ο χάρτης επανακυκλοφόρησε συχνά μέχρι το 1598, το έτος θανάτου του Ορτέλιους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χάρτες
Σωτήρης Βερσής
Ο Σωτήρης Βερσής (Αθήνα 1876 ή 1879 - Αθήνα 1918) ήταν Έλληνας αθλητής του στίβου και της άρσης βαρών, Ολυμπιονίκης το 1896.
Καταγόταν από εύπορη οικογένεια της Αθήνας και ήταν αθλητής του Πανελλήνιου. Σπούδασε στην εμπορική ακαδημία ενώ εργάστηκε και σαν χρηματιστής. Πέθανε το 1918 στην επιδημία ασιατικής γρίπης.
Το 1896 ήταν πρώτος στην άρση βαρών με ένα χέρι στους προκριματικούς των Ολυμπιακών αγώνων, που θεωρούνται και το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα, με δεύτερο τον Παπασιδέρη. Στους Πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας ή άρση βαρών διεξήχθη την δεύτερη μέρα των αγώνων στις 26 Μαρτίου στο Παναθηναϊκό στάδιο και ήρθε τρίτος στο αγώνισμα σηκώνοντας 110 κιλά. Σύμφωνα με τον επίσημο ιστότοπο των Ολυμπιακών Αγώνων συμμετείχε και στην δισκοβολία όπου κατέλαβε την τρίτη θέση με επίδοση 27,78 μέτρα.
Συμμετείχε και στους Ολυμπιακούς αγώνες του 1900 στο Παρίσι στη δισκοβολία και στη σφαιροβολία όπου αποκλείστηκε στα προκριματικά.
Ασχολήθηκε και με τη σκοποβολή και το 1912 είχε μια πρώτη και μια τρίτη νίκη στους Παναιγύπτιους Αγώνες στην Αλεξάνδρεια.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της δισκοβολίας Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της άρσης βαρών Κατηγορία:Έλληνες Ολυμπιονίκες Κατηγορία:Έλληνες χρηματιστές Κατηγορία:Αθλητές στίβου Πανελληνίου Κατηγορία:Αρσιβαρίστες Πανελληνίου Κατηγορία:Έλληνες αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1896 Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1900 Κατηγορία:Αρσιβαρίστες στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1896 Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Στίβου
Γιαννούλη Έβρου
αριστερά|μικρογραφία|305x305εσ|Πανοραμική λήψη τμήματος του οικισμού. Η Γιαννούλη είναι ημιορεινό χωριό της περιφερειακής ενότητας Έβρου,σε υψόμετρο 250 μέτρων, η οποία βρίσκεται μέσα και προς τα βόρεια του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς-Λευκίμμης-Σουφλίου. Απέχει 77 χλμ. ΒΑ.της Αλεξανδρούπολης και 10,5 Δ.-ΒΔ. από το Σουφλί. Αναφέρεται επίσημα ως οικισμός το 1924, μετά την απελευθέρωση, στο ΦΕΚ 194Α-14/08/1924 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Σουφλίου. Σύμφωνα με το Σχέδιο Καλλικράτης διοικητικά, μαζί με το Σουφλί και τη Σιδηρώ αποτελούν τη δημοτική κοινότητα Σουφλίου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Σουφλίου του Δήμου Σουφλίου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει 185 κατοίκους.
αριστερά|μικρογραφία|303x303px|Άποψη τμήματος του οικισμού από το κωδωνοστάσιο.
Ιστορία
Σύμφωνα με αρχεία του 1903, που αφορούν την απογραφή του πληθυσμού στον καζά Σουφλίου, ο οικισμός κατοικούνταν από 302 Βούλγαρους και 5 Τούρκους κατοίκους, ενώ έφερε το όνομα Vanviran ή διαφορετικά Yanviran. Γύρω στις αρχές του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή πληθυσμού με αποτέλεσμα να το εγκαταλείψουν οι Βούλγαροι κάτοικοί του και να εγκατασταθούν σε αυτό Έλληνες της Ανατολικής Ρωμυλίας από το χωριό Λιμπαβού (σημερινό Oreshino Βουλγαρίας) του καζά του Ορτάκιοϊ. Οι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν αρχικά στα εγκαταλελειμμένα σπίτια, με την πάροδο του χρόνου όμως έκαναν προσθήκες στα υπάρχοντα κτίσματα ή έχτισαν εξ ολοκλήρου δικές τους κατοικίες. Ακολουθεί ο Μεσοπόλεμος και τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου. Η δεύτερη μεγάλη εγκατάσταση πληθυσμού παρατηρείται στις αρχές της δεκαετίας του 1960, με μετοικήσεις κατοίκων από χωριά του Βορείου Έβρου, όπως τα Πετρωτά και η Πάλλη, καθώς και την άφιξη Β κατοίκων από τη γύρω περιοχή. Ο πληθυσμός του χωριού αυξάνεται σημαντικά και χτίζονται νέες κατοικίες με χαρακτηριστική τυπολογία για την εποχή. Η τρίτη μεγάλη εγκατάσταση πληθυσμού πραγματοποιήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990, από Πόντιους πρόσφυγες, που διέμεναν σε περιοχές του πρώην Ανατολικού Μπλοκ και του Καυκάσου, όπως η Γεωργία και η Ρωσία. Η δημιουργία επεκτάσεων του συνοικισμού, καθώς και τα προγράμματα αφίξεων νέων κατοίκων έρχονταν να απαντήσουν στο δημογραφικό πρόβλημα του οικισμού, του οποίου  ο πληθυσμός έτεινε να ακολουθεί φθίνουσα πορεία, αφού πολλοί κάτοικοι το εγκατέλειπαν για το γειτονικό Σουφλί, την Αλεξανδρούπολη και άλλες μεγαλύτερες πόλεις. αριστερά|μικρογραφία|303x303εσ|Διώροφη οικία με παλιό καφενείο κοντά στην πλατεία του οικισμού (πλέον κατεδαφισμένη).
Δομή του οικισμού
Το χωριό αναπτύσσεται στις παρυφές του λόφου Ταουσάν τεπέ ή Οσάντεπε, όπως αποκαλείται από τους ντόπιους, κατά μήκος του δρόμου που συνδέει το Σουφλί με τη Δαδιά και διασχίζει το Εθνικό Πάρκο, με ισχυρό κεντρικό πυρήνα την πλατεία, γύρω από την οποία βρίσκονται η κεντρική βρύση, το σχολείο και αρκετά παλιά καφενεία στις γύρω γειτονιές. Η βασική διάκριση σε οικιστικές ενότητες γίνεται ως προς έναν νοητό άξονα που διέρχεται από την πλατεία και χωρίζει τον οικισμό σε Πάνω και Κάτω Χωριό. Κατά μήκος του κεντρικού δρόμου διατάσσονται οι γειτονιές, που απαρτίζονται από μερικές κατοικίες γύρω από ένα δρόμο. Παλαιότερα κάθε γειτονιά είχε μία κοινή βρύση, ενώ κατείχε το δικό της πηγάδι για την άντληση νερού. Πολλές γειτονιές απαρτίζονταν από τα μέλη της ίδιας οικογένειας, οπότε λάμβαναν το όνομα από το επώνυμο των οικογενειών. Παραδείγματος χάριν, η γειτονιά που έμενε η οικογένεια Τσόλη, ονομάστηκε "τα Τσολέικα", ενώ η γειτονιά που έμεναν πολλά μέλη της οικογένειας Καλτσά έφερε το όνομα "τα Καλτσέικα". Πλήθος πηγών και πηγαδιών βρίσκονται σε σημεία διάσπαρτα πέριξ του οικισμού. Κάθε τοποθεσία φέρει και ένα χαρακτηριστικό τοπωνύμιο, όπως η τοποθεσία 'Μπακτσάδες', της οποίας το όνομα οφείλεται στον 'μπακτσά', δηλαδή τη μουριά που φύτευαν οι κάτοικοι στην περιοχή για τις ανάγκες της σηροτροφίας.
Τοπόσημα
αριστερά|μικρογραφία|379x379px|Ο Ναός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ. μικρογραφία|252x252εσ|Το ξωκλήσι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο λόφο Ταουσάν τεπέ. Σημαντικό κτίριο του οικισμού αποτελεί η εκκλησία, ο Ναός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ, στην πλαγιά ενός λοφίσκου κοντά στην κεντρική πλατεία. Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική με μια αψίδα για ιερό και με ανεξάρτητο πύργο κωδωνοστασίου στα ανατολικά, που έχει ιστορία μεγαλύτερη του ενός αιώνα. Πρόκειται για κατάλοιπο της παλιάς βουλγαρικής κοινότητας του οικισμού. Το 2013 πραγματοποιήθηκαν εργασίες αποκατάστασης του ναού, που ωστόσο επέφεραν σοβαρές αλλοιώσεις στο εσωτερικό του.
Το ξωκλήσι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου βρίσκεται στην πλαγιά του λόφου Ταουσάν τεπέ ή Οσάντεπε και κτίστηκε κατά η διάρκεια του εμφυλίου πολέμου από τον ελληνικό στρατό. Στο εσωτερικό του ναϊδρίου υπάρχει εντοιχισμένη επιγραφή με τα ονόματα των πεσόντων της περιοχής κατά την περίοδο του πολέμου. Το μικρό ξωκλήσι περιβάλλεται από ένα κατάφυτο δάσος βελανιδιάς.
Σημαντικό τοπόσημο του χωριού αποτελεί και η λιθόκτιστη γέφυρα στα ανατολικά του οικισμού μέσα σε ένα ιδιαίτερο φυσικό τοπίο. Βρίσκεται κατά μήκος του παλιού χωμάτινου μονοπατιού που συνδέει τη Γιαννούλη με το Σουφλί. Η γέφυρα διαθέτει τρεις θολωτές καμάρες. Το συνολικό μήκος του καταστρώματος είναι 32 μέτρα και το πλάτος του είναι 3 μέτρα. Το κεντρικό μεγάλο τόξο έχει μήκος 6,70 μέτρα, ενώ το μήκος των δύο μικρότερων τόξων είναι 4 και 2,10 μέτρα αντίστοιχα. Το νότιο τόξο της γέφυρας είναι διπλό, με το πάνω τόξο να λειτουργεί ως ανακουφιστικός θόλος. μικρογραφία|329x329εσ|Η παλιά λιθόκτιστη γέφυρα της Γιαννούλης. Μέσα στον οικισμό σώζονται ακόμα πολλά μικρά λιθόχτιστα και πλινθόχτιστα σπίτια, που αποτυπώνουν την οργάνωση της κοινωνικής και οικιστικής ζωής του χωριού. Κάθε μονάδα κατοικίας περιλάμβανε την κυρίως κατοικία, το λιθόκτιστο θολωτό φούρνο, εξωτερικά της κατοικίας και το στάβλο, ενώ κάποιες διέθεταν και καφενείο που ανήκε στον ιδιοκτήτη. Κυρίαρχη τυπολογία κατοικίας αποτελεί το ορθογώνιο σε κάτοψη κτίσμα, με κεντρική είσοδο από ημιυπαίθρεια εσοχή, που οδηγεί σε κεντρικό σαλόνι και εκατέρωθεν του κεντρικού σαλονιού βρίσκονται οι βασικοί χώροι, δηλαδή υπνοδωμάτια, καθιστικό και κουζίνα, με ανάμικτες χρήσεις. Η τυπολογία αυτή επικράτησε και παγιώθηκε κατά τη δεκαετία του '60. Ο οικισμός περιβάλλεται από ένα πυκνό δάσος πεύκου, κέδρου και δρυός, επέκταση του κεντρικού πυρήνα του δάσους της Δαδιάς.
Οικονομικές και παραγωγικές δραστηριότητες - σύγχρονη ζωή
Οι κάτοικοι του οικισμού τον προηγούμενο αιώνα ασχολούνταν με τη γεωργία, την κτηνοτροφία, την αμπελουργία και τη σηροτροφία, δηλαδή την εκτροφή των μεταξοσκωλήκων, με στόχο την παραγωγή μεταξιού. Κάθε μονάδα κατοικίας ήταν αυτάρκης, με το φούρνο, το στάβλο και τις αποθήκες της. Σημαντική ασχολία των κατοίκων ήταν η υλοτομία, ενώ στα δάση περιμετρικά του οικισμού οι κάτοικοι έκοβαν ξυλεία και την εμπορεύονταν μέσω συνεταιρισμού. Σήμερα οι κάτοικοι εργάζονται αυτοαπασχολούμενοι ή καλλιεργούν τα χωράφια περιμετρικά του χωριού. Οι νέοι ζουν και εργάζονται σε άλλες πόλεις και επιστρέφουν τακτικά προκειμένου να φροντίσουν τα σπίτια τους και να περάσουν τις διακοπές τους στον οικισμό. Κέντρο της κοινωνικής ζωής αποτελεί η πλατεία στο κέντρο του οικισμού και το καφενείο. μικρογραφία|289x289εσ|Παραδοσιακός φούρνος στο εσωτερικό κτίσματος του οικισμού. αριστερά|μικρογραφία|288x288εσ|Λιθόκτιστο κτίσμα κοντά στην εκκλησία του οικισμού.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Σουφλίου Κατηγορία:Χωριά του νομού Έβρου Κατηγορία:Επέκταση
Ευρωπαϊκός βίσονας
Ο ευρωπαϊκός βίσονας (επιστημονική ονομασία: Bison bonasus, στα ελληνικά Βίσων ο βόνασος), γνωστός και ως βόνασος, είναι είδος βίσονα το οποίο απαντάται στην Ευρασία. Είναι ένα από τα δύο σωζόμενα ήδη βίσωνα, μαζί με τον αμερικανικό βίσωνα. Στο παρελθόν υπήρχαν τρία υποείδη, αλλά μόνο ένα επιβιώνει σήμερα.
Οι ευρωπαϊκοί βίσωνες κυνηγήθηκαν μέχρι το σημείο της εξαφάνισής του στην φύση στις αρχές του 20ού αιώνα, και τα τελευταία άγρια ζώα του υποείδους B. b. bonasus πυροβολήθηκαν στο δάσος Μπιαλοβιέζα (στα σημερινά όρια Πολωνίας-Λευκορωσίας) το 1921, ενώ του B. b. caucasus στον βορειοδυτικό Καύκασο το 1927. Το τρίτο υπόειδος (B. b. hungarorum) είχε εξαφανιστεί στις αρχές του 19ου αιώνα. Από τότε έχουν επανεισαχθεί από ζώα σε αιχμαλωσία σε πολλές χώρες της Ευρώπης, όλα απόγονοι του βίσωνα του δάσους Μπιαλοβιέζα και της ευρωπαϊκής πεδιάδας. Έχουν λίγους θηρευτές (πέρα από τους ανθρώπους), με σποραδικές αναφορές τον 19ο αιώνα επιθέσεων από λύκους και αρκούδες. Σήμερα απαντούν σε δάση.
Μορφολογία
Κατά μέσο όρο, είναι ελαφρώς ελαφρύτερη αλλά ψηλότεροι στο ακρώμιο από τους αμερικανικούς βίσωνες. Συγκριτικά με το αμερικανικό είδος, ο βόνασος έχει κοντύτερο τρίχωμα στο λαιμό κεφάλι, αλλά μακρύτερη ουρά και κέρατα.
Ηθολογία
Ο ευρωπαϊκός βίσονας είναι αγελαίο ζώο, το οποίο ζει σε μικτές ή με μόνο αρσενικά ομάδες. Οι μικτές ομάδες αποτελούνται από ενήλικα θηλυκά, μοσχαράκια, νεαρά άτομα ηλικίας 2-3 ετών και νεαρά αρσενικά. Το μέγεθος της αγέλης εξαρτάται από περιβαλλοντικούς παράγοντες, όμως το μέσο μέγεθός των αγέλων είναι οχτώ με 13 άτομα. Τα κοπάδια που αποτελούνται μόνο από αρσενικά είναι μικρότερα από τις μικτές αγέλες. Οι αγέλες του ευρωπαϊκού βίσονα δεν αποτελούν οικογενειακές μονάδες. Διαφορετικά κοπάδια αλληλεπιδρούν συχνά, συνδυάζονται και μετά διασπώνται, ανταλλάζοντας μέλη.
Η έκταση που ελέγχει κάθε αρσενικό εξαρτάται από την ηλικία, με τα νεαρά αρσενικά ανάμεσα σε 5 και 6 να σχηματίζουν μεγαλύτερες περιοχές από τα γηραιότερα αρσενικά. Οι βίσονες δεν υπερασπίζονται την περιοχή τους και αυτές τείνουν να αλληλοκαλύπτονται, ιδίως κοντά σε πηγές νερού και λιβάδια.
Αναπαραγωγή
Οι ευρωπαϊκοί βίσονες ζουν μέχρι την ηλικία των 30 ετών σε αιχμαλωσία, αλλά στη φύση το προσδόκιμο ζωής τους είναι μικρότερο. Τα παραγωγικά αναπαραγωγικά χρόνια στα θηλυκά είναι από 4 έως τα 20 χρόνια τους και στα αρσενικά μόνο ανάμεσα στα έξι με δώδεκα.
Τροφή
Η δίαιτα του ευρωπαϊκού βίσονα αποτελείται κυρίως από γρασίδι, αλλά μπορούν επίσης να φάνε καρπούς και φύλλα. Τους καλοκαιρινούς μήνες, ένα ενήλικο αρσενικό μπορεί να καταναλώσει 32 κιλά τροφής της ημέρα. Οι βίσονες στο δάσος Μπιαλοβιέζα ταΐζονται παραδοσιακά με σανό το χειμώνα για αιώνες, και μεγάλα κοπάδια μαζεύονται για να το φάνε. Ο ευρωπαϊκός βίσονας χρειάζεται νερό κάθε μέρα και το χειμώνα μπορούν να σπάσουν τον πάγο με τις οπλές τους. Αν και συνήθως αργοκίνητοι, είναι ιδιαίτερα ευκίνητοι και μπορούν να υπερπηδήσουν ρέματα πλάτους τριών μέτρων ή φράχτες ύψους δύο μέτρων χωρίς φόρα. thumb|400x400px|Αγέλη 10 ατόμων στην περιοχή της οροσειράς Αλτάι.
Ιστορία
Ιστορικά, το ενδιαίτημα του ευρωπαϊκού βίσονα περιλάμβανε όλες τις πεδιάδες της Ευρώπης, από το Μασίφ Σεντράλ μέχρι τον Βόλγα και τον Καύκασο, ακόμη και στο ασιατικό κομμάτι της σημερινής Ρωσίας. Η κατανομή του μειώθηκε από την αποψίλωση των δασών. Ο Αριστοτέλης περιγράφει το ζώο, όπου το αποκαλεί βόνασο, τον 4ο αιώνα π.Χ. Οι τελευταίες αναφορές για την ύπαρξη του βίσονα στη μεταβατική περιοχή μεσογειακής/ηπειρωτικής ζώνης στα Βαλκάνια, στα σημερινά σύνορα Ελλάδας, Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας γίνονται τον 3ο αιώνα μ.Χ. από τον Οππιανό και τον Κλαύδιο Αιλιανό. Ο πληθυσμός στη Γαλλία εξαφανίστηκε τον 8ο αιώνα μ.Χ. και στη νότια Σουηδία τον 11ο αιώνα. Οι πληθυσμοί στις Αρδέννες και τα Βόσγια όρη επέζησαν μέχρι τον 15ο αιώνα. Μέχρι τον πρώιμο Μεσαίωνα, ο βόνασος επιζούσε στις δασώδεις στέπες ανατολικά των Ουραλίων, στα όρη Αλτάι. Το βόρειο όριο της κατανομής του ήταν περίπου στον 60ό παράλληλο στη Φινλανδία.
Ο ευρωπαϊκός βίσονας συνέχισε να επιζεί στα εναπομείναντα παρθένα δάση της Ευρώπης, αλλά οι αριθμοί του συρρικνώνονταν. Ο τελευταίος βόνασος στην Τρανσυλβανία πέθανε το 1790. Από την άλλη, οι βίσονες στο δάσος Μπιαλοβιέζα προστατεύονταν νομικά ως περιουσία των Πολωνών βασιλέων μέχρι τον τρίτη διαμελισμό της Πολωνίας. Ο Σιγισμούνδος Β΄ Αύγουστος θεσμοθέτησε τη θανατική ποινή για τη λαθροθηρία του βίσωνα στα μέσα του 16ου αιώνα. Οι Τσάροι διατήρησαν τους πολωνικούς νόμους για την προστασία του βίσονα στο δάσος τον 19ο αιώνα.
Διατήρηση
thumb|250px|Καταφύγιο βισώνων στην Ισπανία Η προστασία του ευρωπαϊκού βίσονα έχει μακρά ιστορία. Ανάμεσα στον 15ο και 18ο αιώνα, οι βίσονες του δάσους Μπιαλοβιέζα προστατεύονταν και η δίαιτά τους συμπληρωνόταν. Προσπάθειες για την επανεισαγωγή του είδους στη φύση άρχισαν το 1929, με τη δημιουργία του Κέντρο Αποκατάστασης Βίσονα στη Μπιαλοβιέζα, Πολωνία. Ακολούθως, το 1948, το Κέντρο Αναπαραγωγής Βίσωνα δημιουργήθηκε στο καταφύγιο βιόσφαιρας Πριόκσκο-Τερράσνι.
Αρχίζοντας από το 1951, ο ευρωπαϊκός βίσωνας έχει επανεισαχθεί στην άγρια φύση. Κοπάδια ελεύθερης βόσκησης σήμερα βρίσκονται στην Πολωνία, Λιθουανία, Λευκορωσία, Ουκρανία, Ρουμανία, Ρωσία (όπου βρίσκονται και στην περιοχή των Αλτάι στο ασιατικό τμήμα της χώρας), Σλοβακία, Λετονία, Κιργιστάν, Γερμανία και σε αποθέματα δασών στον δυτικό Καύκασο. Στο δάσος Μπιαλοβίεζα σήμερα βρίσκονται 800 άγριοι βίσωνες. Κοπάδια έχουν εισαχθεί στη Μολδαβία (2005), Ισπανία (2010), Δανία (2012), Βουλγαρία (2012) και Τσεχία (2014).