cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Πάρις Ζουμπούλης
Ποδοσφαιρική καριέρα
Ο Ζουμπούλης ξεκίνησε την καριέρα του από την Δόξα Εξαπλάτανου Αριδαίας για να ακολουθήσει μεταγραφή στον Εδεσσαϊκό, με τον οποίο αγωνίστηκε για δύο αγωνιστικές περιόδους στην Α΄ Εθνική με 17 τέρματα σε 63 αγώνες. Ακολούθησε η μετακίνηση στον ΠΑΟΚ, όπου παρέμεινε μέχρι την ολοκλήρωση της σεζόν 1997/98. Κατά την πρώτη του χρονιά στον «δικέφαλο του Βορρά» σημείωσε 9 γκολ για το πρωτάθλημα, μεταξύ των οποίων και δύο εναντίον του Άρη, στην εντός έδρας επικράτηση με 2-0 στα πλαίσια του δεύτερου γύρου. Την επόμενη σεζόν σκόραρε εκ νέου στο ντέρμπι της Θεσσαλονίκης, σε μια ακόμη νίκη του ΠΑΟΚ επί του Άρη στην Τούμπα, αυτή τη φορά με 1-0. Η ολοκλήρωση των αγωνιστικών υποχρεώσεων βρήκε τον Ζουμπούλη πάλι πρώτο σκόρερ του ΠΑΟΚ με 13 γκολ, επίδοση που παράλληλα τον ανέδειξε στη δέκατη θέση του πίνακα των σκόρερ της Α΄ Εθνικής. Συνολικά, με την ομάδα της Θεσσαλονίκης σκόραρε 33 φορές για το πρωτάθλημα.
Ακολούθησε ένα σύντομο πέρασμα από την ΑΕΚ μετά από ανταλλαγή με τον Μαχαιρίδη. Παρά το γεγονός πως αγωνιζόταν συνήθως ως αλλαγή, πέτυχε 6 γκολ σε 17 συμμετοχές. Επόμενος σταθμός της καριέρας του ήταν η Σκόντα Ξάνθη: στην πρώτη του σεζόν στους «ακρίτες» αγωνίστηκε σε 24 αγώνες πρωταθλήματος σκοράροντας 11 φορές, επίδοση που τον έφερε στην όγδοη θέση του πίνακα των σκόρερ από κοινού με τον Γιοβάνοβιτς των Τρικάλων και τον Φρούσο του ΠΑΟΚ. Τον Δεκέμβριο του 2001 ολοκληρώθηκε το συμβόλαιο του με την Ξάνθη και ακολούθως μεταπήδησε στον Απόλλωνα Καλαμαριάς όπου πέτυχε σε 23 αγώνες 8 γκολ στο πλαίσιο της Β΄ Εθνικής. Στη συνέχεια αγωνίστηκε στην Κέρκυρα, τον Λεβαδειακό, τη Ρόδο και τον Εδεσσαϊκό, όπου και έκλεισε την καριέρα του το 2007. Σε επίπεδο Α' Εθνικής, ο Ζουμπούλης σημείωσε 71 τέρματα σε 243 συμμετοχές.
Ως προπονητής
Ως προπονητής, πέρασε αρχικά από τον πάγκο της Δοξας Εξαπλατάνου που συμμετείχε στο τοπικό πρωτάθλημα της ΕΠΣ Πέλλας. Αργότερα διετέλεσε βοηθός προπονητή σε Ξάνθη, Παναιτωλικό και Αστέρα Τρίπολης, ενώ το καλοκαίρι του 2019 ανέλαβε την τεχνική ηγεσία του Εδεσσαϊκού, από τον οποίο αποχώρησε τον Ιανουάριο του 2020 έχοντας 9 νίκες, 6 ισοπαλίες και 4 ήττες σε αγώνες πρωταθλήματος. Επόμενος σταθμός την σεζόν 2022-2023 ο ΠΑΣ Ίκαρος, ομάδα της Ικαρίας που συμμετέχει στην Α' ΕΠΣ Σάμου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ζουμπουλης, Παρις Ζ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδας Κ21 Ζουμπουλης Παρις Ζουμπουλης Παρις Ζουμπουλης Παρις Ζουμπουλης Παρις Ζουμπουλης Παρις Ζουμπουλης Παρις Ζουμπουλης Παρις Ζουμπουλης Παρις Ζουμπουλης Παρις Κατηγορία:Έλληνες προπονητές ποδοσφαίρου
Θέμα Φιλαδέλφειας
Το Θέμα Φιλαδέλφειας ήταν διοικητική διαίρεση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, μικρό Θέμα, στη Μικρά Ασία κατά τον 12ο αιώνα. Το θέμα περιελάμβανε τη Φιλαδέλφεια και τη γύρω περιοχή, αποτέλεσε και εδαφική διαίρεση της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας.
Στις αρχές του 12ου αιώνα αναφέρεται ήδη η στρατιωτική περιφέρεια της Φιλαδέλφειας και Κελβιανών. Δημιουργήθηκε στα μέσα του 12ου αιώνα και μέχρι τα τέλη του ίδιου αιώνα έπαψε να είναι ξεχωριστό θέμα. Η Άννα Κομνηνή στην Αλεξιάδα αναφέρει διοικητή της Φιλαδέλφειας τον Κωνσταντίνο Γαβρά. Στα τέλη του 13ου αιώνα η Φιλαδέλφεια έπεσε οριστικά στα χέρια των Τούρκων.
Πηγές
Κατηγορία:Βυζαντινά θέματα Κατηγορία:Αυτοκρατορία της Νίκαιας
Μπρέσεϊ
Το Μπρέσεϊ, (αγγλικά Bressay) είναι νησί του Ηνωμένου Βασιλείου και συγκεκριμένα το πέμπτο μεγαλύτερο νησί του νησιωτικού συμπλέγματος των νησιών Σέτλαντ της Σκωτίας, μετά το Μέινλαντ, το Γελλ, το Ουνστ και το Φέτλαρ. Έχει έκταση 28 τ.χλμ. και 368 κατοίκους (2011).
Το Μπρέσεϊ βρίσκεται ανατολικά του Μέινλαντ, και ειδικότερα ακριβώς απέναντι από την πρωτεύουσα των Σέτλαντ, το Λέργουικ και δυτικά του μικρού νησιού, Νος. Ο πληθυσμός του νησιού είναι συγκεντρωμένος στο μέσο της δυτικής ακτής, στους οικισμούς Glebe, Fullaburn και Maryfield, ο οποίος είναι ο κύριος οικισμός. Στο νησί υπάρχουν πολλές θαλάσσιες σπηλιές και έντεκα λίμνες. Επίσης στο νησί γίνονται εκτεταμένες εξορύξεις κόκκινου ψαμμίτη, κυρίως για οικοδομικό υλικό, το οποίο χρησιμοποιείται σε όλο το αρχιπέλαγος των Σέτλαντ και κυρίως στο Λέργουικ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Σέτλαντ
Μανουήλ Απόκαυκος
Ο Μανουήλ Απόκαυκος ήταν βυζαντινός αξιωματούχος του 14ου αιώνα.
Ήταν γιος του Αλεξίου και αδελφός του μέγα πριμικήριου Ιωάννη. Ο πατέρας του έχοντας τότε μεγάλη εξουσία σαν μέγας δουξ τον διόρισε άρχων της Αδριανούπολης. Κατά τον δεύτερο εμφύλιο πόλεμο ο Ιωάννης Καντακουζηνός κατέλαβε την πόλη και ο Μανουήλ κατέφυγε στο κοντινό Φρούριο Βουκέλου. Όταν ανακατέλαβε την πόλη ο πατέρας του Αλέξιος ο Μανουήλ πήγε με τον Κατακουζηνό χωρίς όμως να τον ακολουθήσει ο λαός της πόλης.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βυζαντινοί άρχοντες Κατηγορία:Βυζαντινοί του 14ου αιώνα Μανουηλ
Α΄ Εθνική ποδοσφαίρου ανδρών 1982-1983
Το πρωτάθλημα της περιόδου 1982-83 ήταν το 24ο που διεξήχθη σε μορφή εθνικής κατηγορίας και το 4ο από καταβολής του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Το κατέκτησε ο Ολυμπιακός για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά τερματίζοντας 5 βαθμούς μπροστά από τις ΑΕΛ και ΑΕΚ.
Πρωταθλητής
Ολυμπιακός
Βαθμολογία
* Αγώνας κατάταξης: 3 Ιουλίου 1983, Εθνικό στάδιο Βόλου: Πανιώνιος – Μακεδονικός: 3-2 (Λαζάρου 65΄, Σαραβάκος 66΄, 86΄- Καραμίχαλος 47΄, Γιαννακούλας 81΄). Β = Βαθμοί, Αγ.= Αγώνες, Ν =Νίκες; Ι = Ισοπαλίες, Η = Ήττες, ΓΥ= Γκολ Υπέρ, ΓΚ =Γκολ Κατά, Δ =Διαφορά τερμάτων;
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Α΄ Εθνική κατηγορία ποδοσφαίρου αντρών Ελλάδας Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1982-1983
Δημοκρατία της Πρεκμούριε
Η Δημοκρατία της Πρεκμούριε (σλοβενικά: Respublika Slovenska okroglina, ουγγρικά: Vendvidéki Köztársaság ή Muravidéki Köztársaság ή Mura Köztársaság, γερμανικά: Murrepublik ή Republik Übermurgebiet), ήταν ένα βραχύβιο κράτος των Σλοβένων στην περιοχή Πρεκμούριε της σημερινής Σλοβενίας. Η Δημοκρατία ανακηρύχθηκε στις 29 Μαΐου 1919 στην πόλη Μούρσκα. Ηγέτης του κινήματος ήταν ο Βίλμος Τκάλετς διευθυντής σχολείου και ψάλτης.
Το 1919 οι Ούγγροι κομμουνιστές του Μπέλα Κουν ανακήρυξαν στη Βουδαπέστη κομουνιστική δημοκρατία ωστόσο οι Σλοβένοι του Πρεκμούριε δεν είχαν ενταχθεί στο κομμουνιστικό κίνημα.
Ο Βίλμος Τκάλετς αργότερα διέφυγε στην Ουγγαρία όπου εργάστηκε ως δάσκαλος και δημόσιος υπάλληλος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιστορία της Ουγγαρίας Κατηγορία:Ιστορία της Σλοβενίας Κατηγορία:Ιστορία της Γιουγκοσλαβίας Κατηγορία:Πρώην δημοκρατίες Κατηγορία:Πρώην μη αναγνωρισμένα κράτη Κατηγορία:Κράτη και περιοχές που ιδρύθηκαν το 1919
Ουγκαριτικά θρησκευτικά κείμενα
Με την ονομασία Ουγκαριτικά κείμενα, χαρακτηρίζονται στο σύνολό τους οι γραπτές μαρτυρίες που ήρθαν στο φως από Γάλλους αρχαιολόγους, με ανασκαφές που ξεκίνησαν το 1929 επάνω στον λόφο Ρας Σάμρα (=κεφαλή μαράθου) (Ra’s Shamrah ή Ras Shamra) στη βόρεια Συρία. Όπως αποδείχτηκε, ο λόφος αυτός περιέκλειε τα ερείπια της αρχαίας πόλης Ουγκαρίτ (Ugarit), που βρισκόταν σε απόσταση 10 χιλιομέτρων βόρεια της αλ Λαντικίγια (Λατάκιας ή Λαοδίκειας).
Στα ερείπια της πόλης αυτής, που ήταν ένα σημαντικό εμπορικό και κοσμοπολίτικο κέντρο, κρύβονταν εκτός άλλων, ένας σημαντικός αριθμός κειμένων θρησκευτικών και μη, που χρονολογούνται από τον 14ο έως τον 12ο αι. π.Χ. και η μελέτη τους μας δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τη θρησκευτικότητα της Χαναάν καθώς και για το μυθολογικό και ιστορικό πλαίσιο της περιοχής. Είναι βέβαιο ότι ειδικά τα ουγκαριτικά θρησκευτικά κείμενα, μαζί με εκείνα του Ναγκ Χαμαντί και τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας, άνοιξαν νέους ορίζοντες στην επιστήμη της Βιβλικής Αρχαιολογίας.
Ασφαλώς, τα ουγκαριτικά κείμενα, δεν ήταν τα μόνα ευρήματα στην περιοχή, καθώς οι επιστήμονες διέκριναν εκεί πέντε διαφορετικά αρχαιολογικά στρώματα, το τελευταίο από τα οποία βρισκόταν σε βάθος 18 περίπου μέτρων και μαρτυρεί την ύπαρξη νεολιθικού πολιτισμού στην περιοχή με βάση τα πέτρινα και οστέινα εργαλεία που βρέθηκαν.
Το ιστορικό της εύρεσης των κειμένων
thumb|370px|right|Μυκηναϊκό σκεύος στην Ουγκαρίτ, προϊόν εμπορικής συναλλαγής Μία απλή σύμπτωση ήταν αυτή που προκάλεσε το ξεκίνημα των επίσημων ανασκαφών. Τον Μάρτιο του 1928, κάποιος Σύρος χωρικός, όργωνε το χωράφι του που βρισκόταν κοντά στον όρμο Minet el-Beida. Κατά σύμπτωση, το άροτρό του έπεσε σε κάποιο εμπόδιο και όταν ο χωρικός κοίταξε να δει τι ήταν αυτό, ανακαλύπτει ότι το εμπόδιο δεν ήταν άλλο από μια πέτρινη πλάκα. Καθώς προσπαθεί να την ξεθάψει για να την ανασύρει, βλέπει ότι η πλάκα αυτή ήταν το σκέπασμα ενός τάφου που είχε αποκαλυφθεί και περιείχε άθικτα μικρά αγγεία. Αργότερα διαπιστώθηκε ότι ο τάφος ανήκε στο νεκροταφείο της αρχαίας Ουγκαρίτ που βρισκόταν νοτιοανατολικά και σε απόσταση περίπου 1200 μέτρων από το νεκροταφείο.
Μέχρι το 1939, οπότε και οι ανασκαφές διακόπηκαν εξαιτίας του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, ανεσκάφησαν τα ανώτερα μόνο στρώματα του λόφου της Ρας Σάμρα και σε επιφάνεια που κάλυπτε περίπου το 1/8 της συνολικής που ήταν πάνω από 60 στρέμματα. Εκτός από τον λόφο, ανασκαφή έγινε και στην παραλία που βρισκόταν 800 περίπου μέτρα προς τα δυτικά, στον όρμο Minet el-Beida ή αλλιώς "Λευκό λιμένα", όπως ήταν γνωστός από τον 6ο π.Χ. αιώνα στους αρχαίους Έλληνες.
Αν και η ανασκαφική δραστηριότητα συνεχίστηκε κατά περιόδους μέχρι και το 1988, τα περισσότερα κείμενα είχαν βρεθεί από την πρώτη περίοδο των ανασκαφών ενώ κάποια επιπλεόν ενεπίγραφα ευρήματα βρέθηκαν κατά την περίοδο 1953-1974.
Η γραμματεία της Ουγκαρίτ
Ανάμεσα στα ευρήματα της περιοχής Ρας Σάμρα, τα πλίνθινα ενεπίγραφα που βρέθηκαν στα ερείπια βιβλιοθήκης της Ουγκαρίτ, κατέχουν τη σημαντικότερη θέση αν και βρίσκονται μάλλον σε κακή κατάσταση με αποτέλεσμα να διασώζουν αποσπασματικά πολλά από τα κείμενα.
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, μέσα στον χώρο της βιβλιοθήκης λειτουργούσε σχολή γραφέων όπου παράλληλα με τη συλλογή και αντιγραφή των κειμένων γινόταν και διδασκαλία των σπουδαιοτέρων, σύμφωνα με τις πολιτιστικές επαφές της Ουγκαρίτ, γλωσσών. Αυτό μαρτυρείται από τα διασωθέντα δίγλωσσα (σουμερικά - ακκαδικά) ή τρίγλωσσα (σουμερικά - ακκαδικά - χουρριτικά) λεξιλόγια. Τρεις ακόμη γλώσσες μαρτυρούνται στα ευρήματα αυτά: η κυπριακή, η χεττιτική και η αιγυπτιακή ιερογλυφική. thumb|430px|left|Αρχαία ΟυγκαρίτΗ πολυγλωσσία αυτή εξηγείται από την εξακριβωμένη θέση της Ουγκαρίτ ως ένα σημαντικό πολιτιστικό και εμπορικό κέντρο του αρχαίου κόσμου, το οποίο γινόταν τόπος συνάντησης στρατιωτικών, εμπόρων, ιερέων, σοφών και αρχόντων.
Η γλώσσα πάντως που κυριαρχεί στα κείμενα που βρέθηκαν στην περιοχή είναι η λεγόμενη ουγκαριτική, μια γλώσσα που μας δίνει πληροφορίες και για την ανάπτυξη της εβραϊκής γλώσσας. Η ουγκαριτική, βασιζόταν σε ένα σύστημα σφηνοειδούς γραφής που χρησιμοποιήθηκε στην περιοχή των ακτών της Συρίας από τον 15ο ως τον 13ο π.Χ. αιώνα και πολλοί πιστεύουν ότι επινοήθηκε ανεξάρτητα από άλλα συστήματα σφηνοειδούς γραφής. Το ουγκαριτικό αλφάβητο, ένα από τα αρχαιότερα στον κόσμο, αποτελούσαν 30 σύμβολα με 3 συλλαβικά φωνηεντικά σημεία έναντι των 22 συμφωνικών γραμμάτων του βορειοσημιτικού αλφαβήτου και γραφόταν κυρίως από τα αριστερά προς τα δεξιά. Ένα πλακίδιο που βρέθηκε τον Νοέμβριο του 1949 αποτυπώνει το ουγκαριτικό αλφάβητο με την τότε συνήθη σειρά των χαρακτήρων του.
Η ανάγνωση της ουγκαριτικής γραφής οφείλεται στην προσπάθεια των ερευνητών Hans Bauer, Edouard Dhorme και Charles Virolleaud, που με βάση τις ορθές προϋποθέσεις ότι οι κάτοικοι της Ουγκαρίτ θα πρέπει να ήταν σημιτικής καταγωγής και ότι λόγω του περιορισμένου αριθμού σημείων η ουγκαριτική θα πρέπει να στηριζόταν σε αλφαβητικές αρχές, κατάφεραν σε μικρό σχετικά διάστημα να δώσουν στον επιστημονικό κόσμο σημαντικές ανακοινώσεις. Η πρώτη μετάφραση των ουγκαριτικών κειμένων δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Syria το 1931 και έκτοτε υπήρξε σπουδαία η κριτική, μεταφραστική και ερμηνευτική εργασία επάνω στα κείμενα και άλλων ερευνητών, όπως των αμερικανών Albright, Ginsberg, Gordon και Gaster, του γάλλου Dussaud, των άγγλων Driver και Gray, του βέλγου De Langhe, των γερμανών Eissfeldt και Jirku και του ούγγρου Aistleitner.
Η διαπίστωση του σημιτικού χαρακτήρα της ουγκαριτικής βοήθησε την περαιτέρω μελέτη της και οδήγησε στην ανεύρεση κοινών στοιχείων με τις σημιτικές γλώσσες καθώς και στη βεβαιότητα πως η ουγκαριτική είναι μία από τις χαναανιτικές διαλέκτους και ίσως η πρωτοχαναανιτική (πρωτοφοινικική ή αρχαϊκή εβραϊκή). Αυτό δεν σημαίνει ότι η ουγκαριτική γραμματική είναι απόλυτα κατανοητή καθώς η απουσία φωνηεντικών σημείων δημιουργεί μορφολογικά προβλήματα που λύνονται μόνο με εικασίες. Επιπλέον ζητήματα δημιουργούν, κάποιες δύσκολες συντακτικές περιπτώσεις που προστίθενται στις μεταφραστικές δυσχέρειες λόγω της κακής κατάστασης των κειμένων, στα οποία για να ερμηνευτούν, εφαρμόζονται γλωσσολογικοί κανόνες και ανάλυση των συμφραζομένων.
Επιγραμματικά, τα κείμενα που βρέθηκαν περιλαμβάνουν:
Όλες οι ερμηνευτικές προσπάθειες που καταβλήθηκαν και καταβάλονται για την απόδοση των ουγκαριτικών κειμένων και ιδιαίτερα των θρησκευτικών που αποτελούν και τον μεγαλύτερο όγκο των ενεπίγραφων ευρημάτων, έχουν μεγάλή αξία όχι μόνο για τη μελέτη της ζωής και της ιστορίας της Ουγκαρίτ αλλά και για τη συγκριτική μελέτη του ουγκαριτικού πολιστισμού με τον κόσμο της Παλαιάς Διαθήκης, καθώς υπάρχει σχετική έλλειψη παρόμοιων κειμένων από τη νότια περιοχή της Παλαιστίνης στην οποία οι Εβραίοι εγκαταστάθηκαν στις αρχές της βιβλικής περιόδου.
Η μελέτη αυτή πρόσφερε πολλά καθώς αναίρεσε την άποψη που υπήρχε προ των ουγκαριτικών κειμένων ότι η Χαναάν δεν γνώριζε τη γραφή πριν το 2.000 π.Χ. Έτσι, για πολλούς ερευνητές, δημιουργήθηκαν κάποια νέα επιχειρήματα υπέρ της ιστορικής αξιοπιστίας των πατριαρχικών διηγήσεων και σε αντίθεση με τη θεωρία περί αυθαίρετης προφορικής παραδόσεως και κατά συνέπεια, αναξιοπιστίας των διηγήσεων αυτών. Η εύρεση των ουγκαριτικών κειμένων έδειξε κοινά φιλολογικά στοιχεία στις δύο γραμματείες και μαρτυρεί παγιωμένες μορφές κειμένων στη βάση της Παλαιάς Διαθήκης.
Εισαγωγικά
Είναι γεγονός ότι, η επίδραση του ιουδαϊκού μονοθεϊσμού στον δυτικό πολιτισμό, ειδικά με τη μορφή του χριστιανισμού, οδηγεί όλες τις πλευρές, και αυτές που αποδέχονται και αυτές που δεν αποδέχονται το θρησκευτικό του πλαίσιο, να αντιμετωπίζουν με μεγάλο ενδιαφέρον κάθε ανακάλυψη που σχετίζεται με την απαρχή αυτού του μονοθεϊσμού.
thumb|300px|left|Είσοδος της πόλης της Ουγκαρίτ Αυτό που πάντα προκαλούσε στον ιουδαϊκό μονοθεϊσμό και στον Χριστιανισμό ήταν η ιστορική βάση της πίστης. Ο Ισραήλ καλείται να λατρέψει τον Θεό όχι για ενέργειες του σε κάποιο αρχέγονο μυθικό παρελθόν (δημιουργία, κατακλυσμός, συντριβή των δυνάμεων του χάους, κ.λπ.) αλλά για τη συγκεκριμένη επέμβαση του στην έξοδο από την Αίγυπτο, μια επέμβασή μέσα στην ιστορία.
Έτσι, ενώ για τους πιστούς, ο μονοθεϊσμός θεμελιώνεται στην ιστορική αποκάλυψη που έγινε από τον Θεό σε ορισμένους ανθρώπους, σε ορισμένους τόπους και κάτω από ορισμένες συνθήκες, για επιστήμονες όπως π.χ. ο Σίγκμουντ Φρόυντ, δεν ήταν παρά η ανάγκη του ατόμου για υποταγή στην πατρική κυριαρχία και στον αρχηγό της ομάδας, ενώ για τον Εμίλ Ντυρκέμ, κάθε θρησκεία αποτελούσε πηγή κοινωνικής ολοκλήρωσης, μια ανάγκη εξισορρόπησης απέναντι στην κοινωνική αστάθεια και παθογένεια.
Σε αυτό το πλαίσιο αποδοχής και αμφισβήτησης, αμφιταλάντευσης των απόψεων ανάμεσα στο λογικό, το υπέρ-λογο ή το παρά-λογο, κάθε νέο εύρημα που σχετίζεται με το θέμα αυτό μετατρέπεται αμέσως σε επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Κάθε φορά, οι θεολόγοι αναμένουν μάλλον με δυσπιστία τα πορίσματα της επιστήμης, την ίδια στιγμή που άλλοι περιμένουν με ανυπομονησία να δουν να επιβεβαιώνονται οι θεωρίες ή οι εικασίες τους.
Δεν είναι όμως λίγες οι φορές, που όλες οι πλευρές κατά γενική ομολογία έσφαλαν. Έτσι, στην εποχή του Διαφωτισμού πολλοί θεολόγοι της δύσης για να αντιμετωπίσουν το κύμα αμφισβήτησης, έσπευσαν να χαρακτηρίσουν την Αγία Γραφή ως βάση κάθε επιστήμης, μετατρέποντάς τη σε κάτι που λίγοι σήμερα αποδέχονται. Από την άλλη, ο ενθουσιασμός για τα επιτεύγματα της επιστήμης, οδήγησε τον ορθολογισμό σε παραγνώριση της ουσίας του θρησκευτικού αισθήματος, όμως, κάτω από την πίεση της ατομικής και κοινωνικής πραγματικότητας, τελικά οδηγήθηκε σε αναδίπλωση από τις αρχικές του θέσεις.
Παρόλο που η εποχή αυτή πέρασε, κατά διαστήματα παρατηρήθηκε μία μικρότερης έκτασης επανάληψη, παρόμοιων γεγονότων. Αφορμή στάθηκαν τρεις πολύ σημαντικές ανακαλύψεις, οι δύο από τις οποίες έγιναν ευρύτερα γνωστές την ίδια περίπου περίοδο, από τη δεκαετία του '50 και μετά: η εύρεση των ουγκαριτικών κειμένων που έφερε στο φως έναν κόσμο που ήταν γνωστός μόνο από την οπτική γωνία της Παλαιάς Διαθήκης και η ανακάλυψη των Χειρογράφων της Νεκράς θάλασσας αλλά και των κειμένων του Ναγκ Χαμαντί.
Τα ουγκαριτικά κείμενα το μεγαλύτερο μέρος των οποίων ήρθαν στο φως την περίοδο 1937-1955, φανέρωναν το γεωγραφικό και πολιτισμικό πλαίσιο στο οποίο γεννήθηκε ο ιουδαϊκός μονοθεϊσμός δηλ. τη Χαναάν και τον θρησκευτικό-μυθολογικό της κόσμο. Τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας, αποκάλυψαν μία ιδιόμορφη ιουδαϊκή κοινότητα που σε κάποιους έδειξε τις απαρχές του Χριστιανισμού, ενώ τα κείμενα του Ναγκ Χαμαντί φανέρωσαν έναν μεγάλο αριθμό χριστιανικών "απόκρυφων" όπως ονομάστηκαν, κειμένων, που θύμιζαν τα Ευαγγέλια και τις Επιστολές, όμως οι χριστιανοί για δικούς τους λόγους δεν τα αποδέχτηκαν αφήνοντάς τα σχεδόν στην αφάνεια.
Οι σημαντικές αυτές ανακαλύψεις έφεραν ξανά στο προσκήνιο την παλιά διαμάχη. Έτσι, για παράδειγμα, ο αρχικός ενθουσιασμός κάποιων, έφερε τον Ιησού να προέρχεται από την ιουδαϊκή κοινότητα των Εσσαίων στην οποία αναφέρονται τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας, παρόλο που χωρίζονταν από αγεφύρωτα χάσματα στη ζωή και τη διδασκαλία τους. Έτσι και στην περίπτωση των ουγκαριτικών κειμένων, όπου η ανακάλυψη και ανάγνωση των κειμένων σφηνοειδούς γραφής και οι παρατηρούμενες ομοιότητες μεταξύ των μυθολογικών κειμένων της Μεσοποταμίας και της Βίβλου, οδήγησαν ορισμένους στις αρχές του αιώνα στην άποψη ότι η Παλαιά Διαθήκη δεν αποτελεί παρά την ισραηλιτική έκδοση των μύθων των γύρω λαών, θέση που φυσικά προκάλεσε και σφοδρότατες αντιδράσεις από την πλευρά των θεολόγων.
Η θρησκεία της Ουγκαρίτ
Πριν από τις ανασκαφές της Ρας Σάμρα, η προσπάθεια των ειδικών να περιγράψουν τη θρησκεία των αρχαίων Φοινίκων, έβρισκε πάντοτε εμπόδιο την έλλειψη πηγών. Κάποιες έμμεσες μαρτυρίες και η Φοινικική ιστορία του Φίλωνα της Βίβλου, ήταν ανεπαρκείς για να ολοκληρωθεί η εικόνα. Τελικά όμως, οι σημαντικές ανακαλύψεις στα ερείπια της αρχαίας Ουγκαρίτ, οδήγησαν τους ερευνητές σε μία πιο ξεκάθαρη εικόνα για την ουγκαριτική θρησκεία η οποία όπως δείχνουν τα ευρήματα είναι πολυθεϊστική και φυσιοκρατική. Οι σημαντικότερες θεότητες είναι:
Από τις υπόλοιπες θεότητες, άξιοι αναφοράς είναι ο Μωτ, θεός της ξηρασίας, ο Δαγών, αρχικά, πατέρας του Βάαλκαι η Αστάρτη που είναι δύσκολο να τη διακρίνει κάποιος από την Ασερά.
Ομοιότητες ανάμεσα στα ουγκαριτικά κείμενα και την Παλαιά Διαθήκη
Είναι αλήθεια ότι τα κενά και η κακή κατάσταση που συχνά παρουσιάζεται στα ουγκαριτικά κείμενα, αρχικά, οδήγησε τους ερευνητές στο να πιθανολογούν και να εικάζουν. Όσο όμως η μελέτη των κειμένων αυτών προχωρά, όλο και περισσότεροι αποφεύγουν τα βιαστικά συμπεράσματα που προκύπτουν από τους συσχετισμούς προσώπων και πραγμάτων ανάμεσα στη Βίβλο και τα κείμενα αυτά. Σε κάθε περίπτωση όμως, η αντικειμενική μελέτη της θρησκευτικότητας των χαναναίων συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην κατανόηση κάποιων δυσερμήνευτων, μέχρι πρότινος, χωρίων της Παλαιάς Διαθήκης, ιδιαίτερα με την προβολή του ισραηλιτικού βίου προ της εγκαταστάσεως του στη Χαναάν.
Παρά τις αντιρρήσεις μερίδας θεολόγων στις μέρες μας, οι περισσότεροι ερευνητές αποδέχονται μικρότερη ή μεγαλύτερη σχέση ανάμεσα στα ουγκαριτικά κείμενα και την Παλαιά Διαθήκη. Οι σημαντικότεροι συσχετισμοί που παρατηρούνται είναι οι εξής: thumb|250px|right|Ο Θεός Βάαλ
Σημεία όπως τα παραπάνω, φανερώνουν τις σχέσεις που υπάρχουν ανάμεσα στα ουγκαριτικά θρησκευτικά κείμενα και στην Παλαιά Διαθήκη. Υπάρχουν και άλλα τα οποία όμως θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη όπως η ανάγνωση στα κείμενα αυτά των ονομάτων Αδάμ και Εύα η οποία δεν διακιολογείται επαρκώς και έτσι δεν είναι ευρύτερα αποδεκτή.
Μύθος και Παλαιά Διαθήκη
thumb|250px|left|Το θαλάσσιο τέρας Λεβιάθαν Σήμερα, εκτός από τα χριστιανικά δόγματα που αποδέχονται την κατά λέξη ιστορική πραγματικότητα των κειμένων της Παλαιάς Διαθήκης (δημιουργία του κόσμου, του ανθρώπου κ.λπ.), η πλειοψηφία των χριστιανών θεολόγων αποδέχεται ότι οι ιεροί συγγραφείς δεν αγνόησαν τις ευρύτατα διαδεδομένες στην περιοχή τους μυθολογικές αφηγήσεις. Ισχυρίζονται όμως ότι η διαφοροποίηση έγκειται, στο ότι η χρήση κοινών εικόνων που σαφώς προκύπτει, δεν σημαίνει και πρόσληψη της μυθολογικής σκέψης αλλά εξυπηρετεί μόνο τη διατύπωση των βιβλικών νοημάτων. Κατά την άποψη των θεολόγων, πρόβλημα θα προέκυπτε στην περίπτωση που κάποια μυθολογικά στοιχεία προσλαμβάνονταν αυτούσια. Όμως, κάτι τέτοιο δεν παρατηρείται στα βιβλικά κείμενα, εφόσον σε καμία περίπτωση ο μύθος δε διατηρεί την αυτοτέλεια του και δε γίνεται σκοπός της αφήγησης.
Για παράδειγμα, η αναφορά στον απογευματινό περίπατο του Θεού στον κήπο της Εδέμ (Γεν. 3:8), είναι μια εικόνα που θυμίζει μυθικές παραστάσεις. Στόχος της αφήγησης όμως δεν είναι να κάνει λόγο για τον περίπατο του Θεού, αλλά για τη διάσπαση των σχέσεων του ανθρώπου με τον Θεό. Η εικόνα εδώ, εξυπηρετεί μόνον το σκηνικό και δεν αποτελεί την ουσία της αφήγησης.
Ακόμη κι όταν ο Θεός διατάζει: "Ας βλαστήσει η γη... Και έγινε όπως είπε" (Γεν. 1:11-13), το κείμενο ίσως φέρνει στον νου τη θεά Μητέρα Γη που στη Χαναάν ταυτίζονταν με τη θεά της γονιμότητας καθώς αυτή μεσολαβεί για την παραγωγή της χλωρίδας. Όμως εδώ, ο Θεός της βιβλικής διήγησης είναι αυτός που προστάζει τη "Μητέρα Γη" τι να κάνει και "εκείνη" είναι τελείως υποταγμένη στο έναν Θεό, αποκλείοντας την πολυθεΐα ή τη δυαρχία και εμμένοντας στη μονοθεϊστική παράδοση.
Με τον ίδιο τρόπο, η βιβλική διήγηση παρουσιάζει τη δημιουργία του ήλιου την 4η ημέρα της δημιουργίας, ώστε να μην υπάρξει θέση για τον θεό ήλιο των αιγυπτίων, συσχέτιση που γίνεται και με τον θεό των χαναναίων Ελ που στα ευρήματα της ουγκαρίτ προυσιάζεται με τον φτερωτό ήλιο να στέκει επάνω του.
Αλλά και η διήγηση στο βαβυλωνιακό "Έπος του Γκιλγκαμές" όπου γίνεται λόγος για μια κιβωτό, αποτελεί μόνον το πλαίσιο στο οποίο κινείται η ιστορία του Νώε που έχει ως θέμα της την ύπαρξη του κακού και τη δικαιοσύνη του Θεού. Το αποκορύφωμα της αφήγησης βρίσκεται στον τονισμό της αγάπης του Θεού, ενώ αντίθετα, το θέμα του έπους του Γκιλγκαμές είναι απλώς η διαμάχη των θεών όπου και απουσιάζει οποιαδήποτε ηθική εκτίμηση του κατακλυσμού.
Η θέση του Χριστιανισμού
Ο Χριστιανισμός εξ αρχής συνδέθηκε με τις σωτηριώδεις ενέργειες του Θεού στις αφηγήσεις της Παλαιάς Διαθήκης, ενέργειες ιστορικές που έχουν ως συνέπεια το να υπόκειται πάντοτε στην ιδιαίτερη ιστορία του Θεού με τον λαό του, η παγκόσμια προοπτική. Δεν αποδέχεται τη στενή τοπική ερμηνεία της Παλαιάς Διαθήκης, ακόμη κι αν παρουσιάζεται ανεκτικός στην παρουσία της μυθικής γλώσσας ως κατάλληλης για να μεταδώσει τέτοιου είδους νοήματα.
Η έννοια του δανείου στη φιλολογία
Στην πραγματικότητα, όσο αβάσιμη είναι η πλήρης απόρριψη από τους θεολόγους κάθε συσχετισμού της Παλαιάς Διαθήκης με το ευρύτερο πλαίσιο στο οποίο διαμορφώθηκε, άλλο τόσο υπερβολικά απλουστευτική είναι η άποψη ότι άπαξ και εδραιωθεί κάποιος ιστορικός σύνδεσμος (π.χ. το κοινό γεωγραφικό πλαίσιο) και παρατηρηθούν ομοιότητες μεμονωμένων μοτίβων, είναι αρκετό για να βγει το γενικό συμπέρασμα της έλλειψης αυτοτέλειας.
Είναι αναγκαίο όχι μόνο να υπάρξουν παράλληλα, αλλά να μπορούν να βρεθούν όμοια κεντρικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα ανάμεσά τους, να υπάρχουν ταυτόσημες ιδέες πίσω από τα παράλληλα, να απεικονίζουν την ίδια εννοιολογική χρήση και να μην επιδέχονται άλλη εξήγηση παρά τον αυτούσιο δανεισμό.
Οι αρχές που διέπουν τη θεώρηση συγκεκριμένων θρησκευτικών συστημάτων θα πρέπει να είναι τέτοιες που να μην οδηγούν είτε σε εύκολο ενθουσιασμό, είτε σε περιφρονητική κριτική. Συχνά, η αποσπασματική ενημέρωση επάνω στα ιστορικά δεδομένα των θρησκειών οδηγεί σε γενικεύσεις και αδιαφορία για τα κενά που αναζητούν λύσεις. Η προσπάθεια αποκρυπτογραφήσεως των ιερών συμβόλων των θρησκειών και η καλοπροαίρετη μελέτη του βασικού τους μηνύματος, είναι ένα πολύ κρίσιμο ζήτημα. Κάθε θρησκεία αποτελεί ένα οργανικό σύνολο και όχι αθροίσματα παραδόσεων και λατρευτικών εθίμων. Ο κίνδυνος της επιπόλαιης αναγνώσεως της φαινομενολογίας της θρησκείας έγκειται στην ταύτιση στοιχείων, που παρουσιάζονται και λειτουργούν σε διαφορετικά πλαίσια και συναρτήσεις γεγονός που συμβαίνει κυρίως με την απομόνωση σημείων από τη διδασκαλία και τη λατρεία τους και την ταύτισή τους με παρόμοιες εκδηλώσεις άλλων θρησκειών, με αποτέλεσμα να διατυπώνονται γρήγορες και εύκολες θεωρίες.
Ξεχωριστά παραδείγματα αποτελούν δύο περιπτώσεις:
Το όνομα του υιού μου [ας είναι Yw(=Γιαβ)-Ελ] (ή σε άλλη εκδοχή) '[δεν πρέπει να είναι Yw(=Γιαβ), ω! θεά(=Ελ)]'.
Στη φράση αυτή, ο Dussand, αναγνώρισε το Yw ως τύπο του ονόματος Γιαχβέ, αλλά μεταγενέστερες τοποθετήσεις έδειξαν μέσα από συνεχείς μελέτες και παραδείγματα επάνω στην ουγκαριτική-φοινικική γλώσσα, πως το Yw στην περίπτωση αυτή δεν προσδίδει κάποιο θεϊκό χαρακτηριστικό ή έστω δεν αποτελεί κάποια μορφή του ονόματος Γιαχβέ
Σε αυτό λοιπόν το εύρημα, ο άγνωστος συγγραφέας του γράφει τα εξής (από το The Anchor Bible Dictionary, Doubleday, έκδ. 1992):
Uriyahu the rich wrote it.
Blessed be Uriyahu by Yahweh.
For from his enemies by his Asherah he has saved him.
by Oniyahu
and by his Asherah
his A(she)rah
Ο Ουριαχού ο πλούσιος το έγραψε.
Ευλογημένος ας είναι ο Ουριαχού από τον Γιαχβέ.
Διότι εκ των εχθρών του δια του (της) Ασερά αυτού τον έσωσε.
Από τον Ουριαχού
Και από την Ασερά του
την Ασερά
Τα προβλήματα αυτής της επιγραφής είναι αρκετά και αποτελούν αντικείμενο διαμάχης επί σειρά ετών. Σε μια πρώτη ανάγνωση θα μπορούσε κάποιος να διαπιστώσει τη διαφορά ανάμεσα στην υπαρκτή διατύπωση διά του (ή της) Ασερά και στην εικαζόμενη διατύπωση που υπονοεί διά της [συζύγου του Γιαχβέ] Ασερά. Ακόμη όμως και αν η λέξη Ασερά πράγματι θεωρηθεί ότι αναφέρεται σε σύζυγο του Γιαχβέ, και δεν σημαίνει το προσωποποιημένο λατρευτικό, ξύλινο αντικείμενο όπως πολλοί θεωρούν (π.χ. η ανέγερση στηλών ως λατρευτικά αντικείμενα της θεάς Ασερά αναφέρεται στο βιβλίο Βασιλειών Δ' και αλλού), υπάρχουν ανεξήγητες διατυπώσεις στο κείμενο (για παράδειγμα, οι δύο τελευταίες προτάσεις) που θα μπορούσαν να δείχνουν ότι η (ή το) Ασερά, σχετίζεται με τον άνθρωπο Ουριαχού και όχι με τον Γιαχβέ.
Δεν μπορούμε εύκολα να αναφερθούμε σε "αφαίρεση" θηλυκών θεοτήτων αφού ο θεός της Παλαιάς Διαθήκης δεν έχει φύλο. Επίσης, δεν υπάρχουν αναφορές για θεές και δεν ανιχνεύονται φυσιοκρατικές αντιλήψεις, σε αντίθεση με τη Χαναανιτική μυθολογία από την οποία απουσιάζουν οι ιστορικής φύσης τοποθετήσεις και συσχετισμοί θεού και ανθρώπου, που γίνονται στην Παλαιά Διαθήκη.
Είναι βέβαιο ότι τα αγαλματίδια της θεάς της γονιμότητας βρέθηκαν συχνά στα χέρια των ισραηλιτών στα πλαίσια της διαρκούς πάλης ανάμεσα στη λατρεία του Γιαχβέ και των "ειδώλων". Σε μια παρόμοια περίπτωση, ο συγγραφέας του πλακιδίου που ανήκε προφανώς σε κάποια από τις ομάδες ή τις περιοχές που διατηρούσαν ένα παγανιστικό Γιαχβισμό, με την αναφορά στον Γιαχβέ και την Ασερά του, ίσως να θεωρούσε αναγκαίο ο Γιαχβέ να έχει μία σύζυγο όπως ο θεός Ελ των χαναναίων.
Διαφοροποίηση ουγκαριτικών κειμένων και Παλαιάς Διαθήκης
Στα σημαντικά συμπεράσματα που θα μπορούσε κάποιος να εξάγει από τη μελέτη των ουγκαριτικών κειμένων για την Παλαιά Διαθήκη, θα πρέπει να προστεθούν και τα εξής:
thumb|250px|left|Ο Θεός Βάαλ
Είναι βέβαιο ότι ο ουγκαριτικός πολιτισμός φέρει τη σφραγίδα της εγχώριας, χαναανιτικής του προέλευσης. Ότι ανάμεσα στην Παλαιά Διαθήκη και τα ουγκαριτικά κείμενα βρίσκονται αρκετές εκφραστικές-εξωτερικές ομοιότητες, είναι γεγονός, που οφείλεται κυρίως στη στενή γειτνίαση των δύο λαών, στη σημιτική τους καταγωγή και στη γλωσσική συγγένεια Φοινίκων και Εβραίων. Η ίδια η Παλαιά Διαθήκη δεν αποσιωπά ότι από την εγκατάσταση των ισραηλιτών στη γη Χαναάν και κατόπιν, υπήρξαν επιδράσεις στη θρησκευτική τους ζωή, είναι όμως δύσκολο να υποδειχθεί ως πηγή των ισραηλιτικών παραδόσεων ο χαναανιτικός πολιτισμός. Ο ιστορικός και ηθικός θρησκευτικός πολιτισμός των ισραηλιτών θεμελιώνεται επάνω στο "Εγώ ειμί Κύριος (ο Γιαχβέ) ο θεός σου, ο εξαγαγών σε εκ της Αιγύπτου" κάτι που δεν μπορεί ακόμη να συσχετισθεί με την αποσπασματική γνώση που μέχρι τώρα υπάρχει για τον ουγκαριτικό πολιτισμό μέσα από τα ομώνυμα κείμενα.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Χειρόγραφα Κατηγορία:Καναανιτική μυθολογία
Ελληνική Επανάσταση του 1821 στην Κρήτη
Η Ελληνική Επανάσταση στην Κρήτη ήταν η επανάσταση των υπόδουλων Ελλήνων της Κρήτης έναντι των Οθωμανών κατακτητών, που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1821 και κράτησε ως το 1830. Παρά τις επιτυχίες των επαναστατών η Κρήτη δεν περιελήφθηκε στο νέο Ελληνικό Κράτος.
Αντίξοες συνθήκες για τους επαναστάτες
Όμως, παρά τις αντίξοες αυτές συνθήκες, ο πόθος των Κρητικών για ελευθερία υπερίσχυσε και τους οδήγησε στην επανάσταση.
Η απόφαση για την επανάσταση
Οι Κρητικοί, όταν πληροφορήθηκαν το ξέσπασμα της επανάστασης στην ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά, αποφάσισαν να εξεγερθούν. Η απόφαση πάρθηκε σε τρεις συσκέψεις που έγιναν στα Σφακιά, Μεγάλη Πέμπτη στις 7 Απριλίου στα Γλυκά Νερά, Παρασκευή της διακαινησίμου 15 Απριλίου στην Παναγία του Λουτρού όπου συμμετείχαν οπλαρχηγοί και πρόκριτοι από όλη σχεδόν την Κρήτη και όπου τελέστηκε πανηγυρική συμβολική Διπλανάσταση και καλέστηκε νέα μαζικότερη συγκέντρωση στη Θυμιανή Παναγία ώστε η απόφαση να επικυρωθεί κι επίσημα και να αποφασιστούν οι αρχηγοί των επαρχιών. Έγινε τότε προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η έλλειψη όπλων και πλοίων με έκκληση στην Ύδρα για παροχή βοήθειας. Η επαναστατική διάθεση των Κρητών δεν υποχώρησε ακόμα κι όταν οι επίσκοποι του νησιού διάβαζαν στις εκκλησίες τον αφορισμό του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε' και συνιστούσαν ηρεμία στους κατοίκους. Από την άλλη πλευρά οι πληροφορίες για ξεσηκωμό των Κρητικών εξαγρίωσαν τους Τούρκους, που συνέλαβαν, βασάνισαν και απαγχόνισαν τον επίσκοπο Κισσάμου Μελχισεδέκ, φυλάκισαν τους επισκόπους Κυδωνίας Καλλίνικο και Ρεθύμνης Γεράσιμο αλλά προχώρησαν και σε κακοποιήσεις χριστιανών στα Χανιά (19 Μαΐου 1821). Στις 21 Μαΐου 1821 οργανώθηκε στο Λουτρό των Σφακίων, ως απάντηση στις Τουρκικές αγριότητες, η "Καγκελαρία", μία τοπική κυβέρνηση, και κηρύχθηκε επίσημα η επανάσταση. Η διαταγή των Πασάδων της Κρήτης για καθολικό αφοπλισμό των Χριστιανών δεν έγινε δεκτή από τους επαναστάτες, που κατασκεύασαν φυσέκια ("χαρτούτσια") από τα βιβλία εκκλησιών και μοναστηριών και βόλια από τα βαρίδια των ζυγαριών, για να λύσουν το πρόβλημα των πολεμοφοδίων.
Οι πρώτες μάχες
Η πρώτη μεγάλη νίκη των επαναστατών σημειώθηκε στις 14 Ιουνίου 1821 στο Λούλο Χανίων, όπου εξοντώθηκε ένα σώμα γενιτσάρων από τα Χανιά και σκοτώθηκε ο αρχηγός τους Ταμπουρατζής, από τους Σφακιανούς οπλαρχηγούς Ιωάννη Χάλη, Ιωάννη Παπαδογεωργάκη, Παπανδρέα, Σήφακα και Βαρδουλομανούσο. Οι Τούρκοι απάντησαν με σφαγές αμάχων, λεηλασίες σπιτιών, μαγαζιών και εκκλησιών στα Χανιά. Οι σφαγές επεκτάθηκαν στο Ρέθυμνο και στις 23-24 Ιουνίου στο Μεγάλο Κάστρο (Ηράκλειο), όπου οι νεκροί έφτασαν τους 700, ανάμεσά τους ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Γεράσιμος και οι επίσκοποι Κνωσσού, Χερσονήσου, Λάμπης και Σφακίων, Σητείας και Διοπόλεως. Στη Σητεία οι νεκροί ήταν 300. Στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου οι Κρητικοί νίκησαν στο Ζουρίδι με επικεφαλής τους Αν. Δεληγιάννη και Π. Μανουσέλη (Μάχη των Ρουστίκων) αλλά και στις Καλύβες και στο Βοθειακό με επικεφαλής τους Ρ.Βουρδουμπά, Γ.Τσουδερό, Πωλογεωργάκη, Μεληδόνη και Μιχ. Κουρμούλη. Ο τελευταίος ανήκε στη γνωστή οικογένεια των Κουρμούληδων, που ήταν Τουρκοκρητικοί αλλά, συγκλονισμένοι από τις σφαγές των Ελλήνων, φανέρωσαν ότι ήταν κρυπτοχριστιανοί και τάχθηκαν με το μέρος των επαναστατών.
Παρά τα κέρδη των Κρητικών από τις μάχες αυτές σε όπλα και πολεμοφόδια, η έλλειψή τους ήταν ακόμα σημαντική. Έτσι απηύθυναν έκκληση στην Ύδρα για να στείλει στην Κρήτη τόσο πολεμοφόδια όσο και άνδρες, χωρίς όμως να εισακουστούν.
Οι προσπάθειες των Τούρκων να καταπνίξουν την επανάσταση στα Σφακιά
Στις αρχές Ιουλίου οι Έλληνες νίκησαν στο χωριό Γάλλου και ανάγκασαν τους Τούρκους, που στόχευαν να καταπνίξουν την επανάσταση στα Σφακιά, να επιστρέψουν στο Ρέθυμνο. Μία ακόμη μεγάλη νίκη κέρδισαν οι Έλληνες στους Λάκκους εναντίον του Λατίφ Πασά των Χανιών, που επιχείρησε να καταστείλει την επανάσταση στο Θέρισο, αναγκάζοντάς τον να επιστρέψει και να κλειστεί στο Κάστρο των Χανίων. Οι Ιωάννης και Βασίλης Χάλης, Αντώνης Φασούλης και Γ. Δασκαλάκης πρωταγωνίστησαν στη μάχη αυτή.
Στα μέσα Ιουλίου 1821 εξελίχθηκε νέα προσπάθεια των Τούρκων να χτυπήσουν τους επαναστάτες στα Σφακιά. Η επιχείρηση οργανώθηκε από τον Σερίφ πασά του Ηρακλείου που όρισε αρχηγό των 8.000 ανδρών που συγκέντρωσε τον Καούνη. Οι Τούρκοι, ενισχυμένοι και με δυνάμεις από το Ρέθυμνο, κατέλαβαν τα χωριά Καλλικράτης και Ασκύφου. Στις 18 Ιουλίου έγινε συντονισμένη επίθεση των Σφακιανών στο Ασκύφου με αρχηγούς τούς Μανουσέλη, Δεληγιαννάκη, Πωλογεωργάκη, Ρ. Βουρδουμπά και Γ. Δασκαλάκη. Οι απώλειες των Τούρκων ήταν μεγάλες και υποχώρησαν προς το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο.
Η τρίτη προσπάθεια των Τούρκων να καταλάβουν τα Σφακιά εκδηλώθηκε στο τέλος Ιουλίου 1821, με την κοινή εκστρατεία των πασάδων του Ηρακλείου, Ρεθύμνου και Χανίων, Σερίφ, Οσμάν και Λατίφ αντίστοιχα. Την 1η Αυγούστου οι Έλληνες επιτέθηκαν πρώτοι στην Επισκοπή αλλά έχασαν τη μάχη. Οι Τούρκοι από τα στενά του Αλμυρού μπήκαν στην επαρχία Αποκορώνου, κατέστρεψαν πολλά χωριά και εξόντωσαν 3.000 αμάχους. Η κρισιμότητα της κατάστασης οδήγησε τους Σφακιανούς να κάνουν έκκληση στις Σπέτσες για βοήθεια (13 Αυγούστου 1821), αφού οι Υδραίοι δεν είχαν ανταποκριθεί.
Παρά τη νίκη των Ελλήνων στις Αλίακες (19 Αυγούστου 1821) οι Τούρκοι έφτασαν στα Σφακιά, νικώντας τους Σφακιανούς στο Ασκύφου (29 Αυγούστου 1821). Πολλά γυναικόπαιδα θανατώθηκαν και αιχμαλωτίσθηκαν και όσα μπόρεσαν κατέφυγαν στη Γαύδο. Παρά τη νίκη τους οι Τούρκοι γνώριζαν ότι η επανάσταση δεν είχε κατασταλεί, αφού πολλοί πολεμιστές είχαν καταφύγει σε ορεινές περιοχές.
Η επανάσταση υπό την ηγεσία του Αφεντούλιεφ
Μετά την αποχώρηση των Τούρκων Πασάδων από τα Σφακιά η επανάσταση ξανάρχισε, καθώς οι τουρκικές δυνάμεις κλείστηκαν στα κάστρα, ενώ οι Έλληνες επέστρεψαν στα χωριά τους. Την κρίσιμη αυτή στιγμή γινόταν αναγκαία η ύπαρξη ενιαίας ηγεσίας του αγώνα στην Κρήτη, αφού υπήρχε ανταγωνισμός μεταξύ των Σφακιανών οπλαρχηγών και εκείνων από τις άλλες περιοχές του νησιού. Οι Κρητικοί ζήτησαν από τον Δημήτριο Υψηλάντη να ορίσει γενικό αρχηγό της επανάστασης στην Κρήτη, προτείνοντας όμως διαφορετικά πρόσωπα. Οι μεν Σφακιανοί πρότειναν τον Αλέξανδρο Καντακουζηνό, που αρνήθηκε την πρόταση, οι δε οπλαρχηγοί από την υπόλοιπη Κρήτη τον Μιχαήλ Κουρμούλη, που είχε αναδειχθεί στις μάχες στο νησί. Τελικά, ο Δ.Υψηλάντης όρισε τον Μιχαήλ Κομνηνό Αφεντούλιεφ ή Αφεντούλη γενικό αρχηγό της επανάστασης στην Κρήτη. Αυτός έφθασε στην Κρήτη στις 25 Οκτωβρίου 1821 με πολεμικό υλικό και τρόφιμα, όμως πολύ λίγα σε σχέση με όσα ήταν απαραίτητα για τον αγώνα, και επέλεξε ως έδρα της διοικήσεώς του το Λουτρό Σφακίων. Από εκεί εξέδιδε τις διαταγές του που στην αρχή φαινόταν ότι έβρισκαν "αρίστην υποδοχήν εις τά πνεύματα των Κρητών" κατά τον Κριτοβουλίδη.
Στο τέλος αυτής της χρονιάς (1821) οι Τούρκοι των Χανίων απέτυχαν να καταλάβουν τους Λάκκους και τη Μαλάξα. Στην επιχείρηση των Ελλήνων κατά της Κανδάνου, πρωτεύουσα της επαρχίας Σελίνου, σκοτώθηκε ο οπλαρχηγός Γ. Δασκαλάκης.
Άφιξη του Φιλέλληνα Ιωσήφ Βαλέστ και προσπάθεια κατάκτησης του Ρεθύμνου
Ο Μιχαήλ Αφεντούλιεφ, με σκοπό την κατάκτηση του Ρεθύμνου όρισε τον Balestra ως αρχηγό των ελληνικών στρατευμάτων. Στη μάχη όμως του Κάστελλου (ΝΔ του Ρεθύμνου), στις 14 Απριλίου 1822, ανάμεσα στον ελληνικό στρατό (4000 άνδρες) και τον τουρκικό από το Ρέθυμνο και το Μεγάλο Κάστρο (5000 άνδρες) οι Έλληνες ηττήθηκαν και υποχώρησαν. Ο Balestra αιχμαλωτίστηκε από τους Τούρκους και αποκεφαλίστηκε.
Οι σημαντικές νίκες των Ελλήνων και ο αποκλεισμός των Τούρκων στα φρούρια
Μετά την αποτυχία της κατάληψης του Ρεθύμνου οι Έλληνες πέτυχαν νίκες στην περιοχή του Μυλοπόταμου, καθώς και έξω από το φρούριο των Χανίων (Τάρατσος), κατορθώνοντας να καταστρέψουν και τους αγωγούς ύδρευσης του φρουρίου.
Αυτή τη χρονική στιγμή, με την επανάσταση σε έξαρση και τους Τούρκους αποκλεισμένους στα κάστρα, έφθασε στην Κρήτη ως εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης της Ελλάδας, ο Πέτρος Σκυλίτσης Ομηρίδης, προκειμένου να συγκροτήσει τοπική συνέλευση. Η συνέλευση πραγματοποιήθηκε στους Αρμένους Αποκορώνου και από τις εργασίες της προέκυψε το «Προσωρινόν Πολίτευμα της νήσου Κρήτης» (21 Μαΐου 1822), κείμενο σημαντικό για την πολιτική κι οικονομική οργάνωση του νησιού. Επίσης, στους Αρμένους σταθεροποιήθηκε η θέση του Αφεντούλιεφ ως γενικού αρχηγού της επανάστασης με τον τίτλο του «Γενικού Επάρχου της Νήσου», πράγμα απαραίτητο για την επικράτηση πνεύματος ομόνοιας στις πολεμικές επιχειρήσεις.
Άφιξη αιγυπτιακού στόλου
Ο Αγώνας στην Κρήτη μπήκε σε κρίσιμη φάση, όταν ο Σουλτάνος ζήτησε τη βοήθεια του αντιβασιλιά της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή, για να καταπνίξει την επανάσταση στο νησί. Πράγματι, στις 28 Μαΐου 1822 ο αιγυπτιακός στόλος κατέπλευσε στη Σούδα με 114 πλοία, από τα οποία 30 ήταν αιγυπτιακά πολεμικά και τα υπόλοιπα φορτηγά και μεταγωγικά, τα περισσότερα γαλλικά, που μετέφεραν στρατό και πολεμοφόδια. Στο νησί αποβιβάσθηκαν 10000 πεζοί στρατιώτες (κυρίως Αλβανοί μισθοφόροι) και 500 ιππείς, με αρχηγό τον Χασάν Πασά. Τόσο ο Αφεντούλιεφ όσο και ο Σκυλίτσης υποτίμησαν αρχικά τον κίνδυνο από την αποβίβαση του αιγυπτιακού στρατού.
Στις αρχές του Ιουνίου πραγματοποιήθηκε ελληνική επίθεση εναντίον του στρατοπέδου των Τουρκοαιγυπτίων στις Αλυκές και οι Κρητικοί νίκησαν στη Μαλάξα. Μάλιστα, η νίκη θα ήταν μεγαλύτερη αν η επίθεση γινόταν μεσάνυχτα, όπως αρχικά σχεδιάστηκε, κι όχι ξημέρωμα. Κατά Κριτοβουλίδη «μέγα μέρος του εχθρικού στρατεύματος ήθελεν εξολοθρευθή, καί η Κρήτη έκτοτε ήθελεν απαλλαχθή από πολλά δεινά». Σαν απάντηση στην ελληνική νίκη ο Χασάν Πασάς επιχείρησε να καταλάβει τη Μαλάξα συγκεντρώνοντας δύναμη 12000 ανδρών (Τούρκοι Χανίων, Σελίνου και Κισσάμου και Αιγύπτιοι) απέναντι σε 2000 Έλληνες. Οι Κρητικοί επιτέθηκαν πρώτοι στα Τσουκαλαριά και παρά τον, αρχικά, αμφίρροπο χαρακτήρα της μάχης υποχώρησαν στη Μαλάξα, που τελικά εγκατέλειψαν και έπεσε χωρίς μάχη στα χέρια των εχθρών (13 Ιουνίου 1822). Ο Μιχαήλ Αφεντούλιεφ σε επιστολή του προς την κυβέρνηση της Πελοποννήσου παρουσίασε την πολύ δύσκολη κατάσταση και ζήτησε στρατιωτική και οικονομική ενίσχυση για τη συνέχεια του αγώνα (17 Ιουνίου 1822).
Προτάσεις για υποταγή
Στη Δυτική Κρήτη ο Χασάν πασάς, βλέποντας τη γενναία αντίσταση των Ελλήνων, αποφάσισε να μεταχειριστεί άλλο τρόπο για να τους υποτάξει. Εξανάγκασε τον αποφυλακισμένο, για το σκοπό αυτό, επίσκοπο Κυδωνίας Καλλίνικο να ζητήσει από τους επαναστάτες παράδοση των όπλων και υποταγή. Αλλά και ο ίδιος ζήτησε από τους επαναστάτες υποταγή στον αντιβασιλέα της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή, παρουσιάζοντάς τον ως φιλάνθρωπο ηγεμόνα. Και στις δύο περιπτώσεις η απάντηση των Κρητικών ήταν αρνητική, οδηγώντας τον Χασάν Πασά στην απειλή για εξολόθρευση όλων των ανυπότακτων πληθυσμών.
Παρά το γεγονός ότι οι Έλληνες απέτυχαν να καταλάβουν την Μαλάξα, όπου στη μάχη χάθηκαν πολλοί Σφακιανοί και ο αρχηγός τους Αναγν. Πρωτοπαπαδάκης, οι Τούρκοι την εγκατέλειψαν στο τέλος του 1822. Την 1η Αυγούστου ο Χασάν Πασάς κινήθηκε προς τους Λάκκους και τη Θέρισο που κυρίευσε στις 4 Αυγούστου. Οι μεγάλες απώλειες του από τις συνεχείς μάχες στην περιοχή (500 νεκροί) τον ανάγκασαν, να αποσυρθεί στην πεδιάδα της Κυδωνίας (Μουρνιές και Περιβόλια). Έτσι αδυνατώντας να καταστείλει την επανάσταση στη δυτική Κρήτη, στράφηκε στην πρόσφατα εξεγερμένη ανατολική, ώστε να μη σταθεροποιηθεί εκεί η επανάσταση. Με συνεχείς στρατιωτικές επιχειρήσεις και λεηλασίες, με απειλές και υποσχέσεις κατάφερε να υποτάξει τους Λασηθιώτες. (Οκτώβριος 1822).
Ρήξη μεταξύ οπλαρχηγών και του Αφεντούλιεφ
Σε αυτή την κρίσιμη για την επανάσταση στιγμή κορυφώθηκε η προ υπάρχουσα αντίθεση ανάμεσα στον Μιχαήλ Αφεντούλιεφ και τους οπλαρχηγούς, ιδιαίτερα τους Σφακιανούς, που οδήγησε στη ρήξη. Ενώ ο «Γενικός Έπαρχος της νήσου» κατηγορούσε τους οπλαρχηγούς ότι δεν πειθαρχούσαν στις εντολές του, η Καγκελαρία των Σφακίων ζήτησε από την κυβέρνηση στην Πελοπόννησο την αντικατάσταση του Αφεντούλιεφ και τον ορισμό νέου γενικού αρχηγού της επανάστασης. Μάλιστα, πριν η κυβέρνηση απαντήσει, ο Αφεντούλιεφ συνελήφθη και καθαιρέθηκε από το αξίωμά του. Η διοίκηση, πλέον, στην Κρήτη ασκούνταν προσωρινά από την Καγκελαρία. Στις 28 Νοεμβρίου 1822, οι Κρητικοί ζήτησαν να ορισθεί στη θέση του διοικητή ο Υδραίος Εμμανουήλ Τομπάζης, αδελφός του ναυάρχου Ιάκωβου Τομπάζη, κάτι που έγινε αργότερα, τον Απρίλιο του 1823.
Ο Εμμανουήλ Τομπάζης Αρμοστής της Κρήτης
Στην αρχή του 1823 το μεγαλύτερο μέρος του νησιού και τα φρούρια βρίσκονταν κάτω από τον έλεγχο των Τούρκων. Οι αντιθέσεις μεταξύ των οπλαρχηγών συνεχίζονταν, καθώς οι Σφακιανοί απαιτούσαν την αρχηγία σε όλες τις περιοχές, ενώ οι οπλαρχγηγοί από την υπόλοιπη Κρήτη ήθελαν την αρχηγία στις περιοχές τους.
Το Φεβρουάριο του 1823 στο χωριό Μίλατο της επαρχίας Μιραμπέλλου 2.000 άμαχοι που είχαν καταφύγει σε μία σπηλιά, για να σωθούν από τους Τούρκους, εξοντώθηκαν. Είτε σφάχτηκαν είτε πουλήθηκαν ως δούλοι. Την ίδια περίοδο συγκεντρώθηκε μια ισχυρή ελληνική δύναμη (5.000 άνδρες) στη δυτική Κρήτη, στις επαρχίες Κισσάμου και Σελίνου, η οποία περιόρισε τους Τούρκους αυτών των επαρχιών στα φρούρια του Καστελλίου (Κίσσαμος) και Κανδάνου (Σέλινος).
Far Cry 2
Το Far Cry 2 είναι βιντεοπαιχνίδι βολών πρώτου προσώπου. Την ανάπτυξη του παιχνιδιού δεν ανέλαβε η Crytek, ομάδα δημιουργίας αρχικού παιχνιδιού Far Cry, αλλά η Ubisoft Montreal και η διανομή έγινε από τη Ubisoft. Είναι το δεύτερο της σειράς Far Cry. Κυκλοφόρησε στις 21 Οκτωβρίου 2008 στη Βόρεια Αμερική, στις 23 Οκτωβρίου 2008 στην Αυστραλία και στις 24 Οκτωβρίου του ίδιου έτους στην Ευρώπη.
Τρόπος παιχνιδιού
Το Far Cry 2 έχει λίγες ομοιότητες με το πρωτότυπο παιχνίδι. Διαθέτει νέους χαρακτήρες και ρυθμίσεις, καθώς και ένα νέο τρόπο παιχνιδιού που επιτρέπει στον παίκτη μεγαλύτερη ελευθερία εξερεύνησης διαφόρων τοπίων της Αφρικής, όπως ερήμους, ζούγκλες και σαβάνες.
Ελληνική Επανάσταση του 1821 στην Κρήτη
Ο Εμμανουήλ Τομπάζης Αρμοστής της Κρήτης
Στις 23 Απριλίου 1823 ο Εμμανουήλ Τομπάζης διορίστηκε Αρμοστής (διοικητής) της Κρήτης και έφτασε στο νησί στις 22 Μαΐου με ενισχύσεις, δηλαδή στόλο οκτώ πλοίων, 1.200 άνδρες, πυροβολικό (15 κανόνια) και χρήματα.
Far Cry 2
Ιστορία
Το παιχνίδι λαμβάνει χώρα σε ένα σύγχρονο έθνος της κεντρικής Αφρικής σε κατάσταση αναρχίας και εμφυλίου πολέμου. Ο παίκτης παίρνει τον έλεγχο ενός μισθοφόρου, σε μια διαδρομή για να εντοπίσει και να δολοφονήσει το "Τσακάλι", ένα διαβόητο έμπορο όπλων.
Ελληνική Επανάσταση του 1821 στην Κρήτη
Η κατάληψη του φρουρίου του Καστελλίου από τους επαναστάτες
Η παρουσία του αναζωογόνησε την επανάσταση, τουλάχιστον στη δυτική Κρήτη. Αμέσως ο Τομπάζης άρχισε την πολιορκία του φρουρίου του Καστελλίου (Κίσσαμος). Κάτω από την απειλή του σφοδρού βομβαρδισμού του φρουρίου από το ελληνικό πυροβολικό, έπεισε τους Τούρκους να παραδώσουν το φρούριο και να μεταφερθούν μέσω της θάλασσας στα Χανιά (25 Μαΐου 1823). Το φρούριο του Καστελλίου ήταν το πρώτο που κατέλαβαν οι Έλληνες στην Κρήτη. Επιπλέον, αυτή η επιτυχία έκανε ευκολότερη και ταχύτερη την επικοινωνία μεταξύ της Κρήτης και της κυρίως Ελλάδας, καθώς αυτή γινόταν μέσω του κόλπου της Κισσάμου στη βόρεια Κρήτη αντί του Λουτρού Σφακίων στη νότια.
Far Cry 2
Κυκλοφορία
Από τις 23 Ιανουαρίου του 2009, το παιχνίδι έχει πουλήσει 2,9 εκατομμύρια αντίτυπα.
Ελληνική Επανάσταση του 1821 στην Κρήτη
Η πολιορκία του φρουρίου της Κανδάνου
Πέντε μέρες μετά, στις 30 Μαΐου 1823, το ελληνικό στράτευμα (5000 άνδρες) εξεστράτευσε στην επαρχία Σελίνου και άρχισε να πολιορκεί το φρούριο της Κανδάνου. Οι Σελινιώτες Τούρκοι, που ήταν οι πιο αξιόμαχοι της Κρήτης, πείσθηκαν από τον Τομπάζη να εγκαταλείψουν την Κάνδανο και να καταφύγουν στα Χανιά. Στην απόφαση τους αυτή συντέλεσαν τρεις παράγοντες: Η συμφωνία όμως παραβιάστηκε από αρκετούς Κρητικούς, κυρίως Σφακιανούς, παρά την επιμονή του Τομπάζη να τηρηθεί. Θεώρησαν ότι τους είχε δοθεί μια μεγάλη ευκαιρία να εξοντώσουν τους πιο επικίνδυνους αντιπάλους τους, τους Σελινιώτες Τούρκους. Έτσι, επιτέθηκαν στους Τούρκους που αποχωρούσαν και εξολόθρευσαν πολλούς, περίπου 800. Οι περισσότεροι όμως, σώθηκαν από τους Τούρκους των Χανίων, που ειδοποιήθηκαν για το σχέδιο των Ελλήνων και έσπευσαν να τους βοηθήσουν.