cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Τσιτσέν Ιτζά
Πολιτική οργάνωση
Αρκετοί αρχαιολόγοι στα τέλη της δεκαετίας του 1980 πρότειναν ότι σε αντίθεση με τις προηγούμενες πολιτείες των Μάγια της Πρώιμης Κλασικής περιόδου, το Τσίτσεν Ιτζά μπορεί να μην διοικούνταν από έναν μεμονωμένο ηγεμόνα ή μια μεμονωμένη δυναστική καταγωγή. Αντίθετα, η πολιτική οργάνωση της πόλης θα μπορούσε να είχε δομηθεί από ένα «πολυπολικό» σύστημα, το οποίο χαρακτηρίζεται ως διακυβέρνηση μέσω συμβουλίου που αποτελείται από μέλη κυρίαρχων γενεολογικών ελίτ.
Αυτή η θεωρία ήταν δημοφιλής τη δεκαετία του 1990, αλλά τα τελευταία χρόνια, η έρευνα που υποστήριξε την έννοια του συστήματος «πολυπολικό» τέθηκε υπό αμφισβήτηση, αν όχι απαξιώθηκε. Η τρέχουσα τάση πεποίθησης στην πολιτική οργάνωση των Μάγια είναι προς το πιο παραδοσιακό μοντέλο των βασιλείων των Μάγια των νότιων πεδιάδων της Κλασικής Περιόδου στο Μεξικό.
Οικονομία
Το Τσίτσεν Ιτζά ήταν μια σημαντική οικονομική δύναμη στα βόρεια πεδινά των Μάγια κατά τη διάρκεια του απόγειου του. Συμμετέχοντας στην υδάτινη εμπορική οδό της περιφερειακής χερσονήσου μέσω του λιμανιού του Isla Cerritos στη βόρεια ακτή, το Τσίτσεν Ιτζά μπόρεσε να αποκτήσει τοπικά μη διαθέσιμους πόρους από μακρινές περιοχές όπως οψιανό από το κεντρικό Μεξικό και χρυσό από νότια Κεντρική Αμερική.
Μεταξύ 900 και 1050 μ.Χ., το Τσιτσέν Ιτζά επεκτάθηκε για να γίνει μια ισχυρή περιφερειακή πρωτεύουσα που ελέγχει το βόρειο και κεντρικό Γιουκατάν και καθιέρωσε το Isla Cerritos ως εμπορικό λιμάνι.
Ιστορία
Η διάταξη του πυρήνα της τοποθεσίας του Τσιτσέν Ιτζά αναπτύχθηκε κατά την προηγούμενη φάση της κατοχής του, μεταξύ 750 και 900 μ.Χ. Η τελική του διάταξη αναπτύχθηκε μετά το 900 μ.Χ., και ο 10ος αιώνας είδε την άνοδο της πόλης ως περιφερειακής πρωτεύουσας που έλεγχε την περιοχή από το κέντρο του Γιουκατάν έως τη βόρεια ακτή, με τη δύναμή της να εκτείνεται στις ανατολικές και δυτικές ακτές της χερσονήσου. Η παλαιότερη ιερογλυφική ημερομηνία που ανακαλύφθηκε στο Τσιτσέν Ίτζα ισοδυναμεί στο 832 μ.Χ., ενώ η τελευταία γνωστή ημερομηνία καταγράφηκε στο ναό Οζάριο το 998.
Εγκατάσταση
Η Ύστερη Κλασική πόλη επικεντρωνόταν στην περιοχή στα νοτιοδυτικά του Xtoloc cenote, με την κύρια αρχιτεκτονική να αντιπροσωπεύεται από τις υποδομές που τώρα βρίσκονται κάτω από το Λας Μόνχας (Las Monjas) και το Παρατηρητήριο (Observatorio) και τη βασική πλατφόρμα πάνω στην οποία χτίστηκαν.
Ακμή
Το Τσιτσέν Ιτζά αναδείχθηκε στην περιοχή προς το τέλος της Πρώιμης Κλασικής περιόδου (περίπου το 600 μ.Χ.). Ήταν, ωστόσο, προς το τέλος της Ύστερης Κλασικής περιόδου και της Πρόωρης Μετακλασικής περιόδου που η τοποθεσία έγινε σημαντική περιφερειακή πρωτεύουσα, συγκεντρώνοντας και κυριαρχώντας την πολιτική, κοινωνικοπολιτισμική, οικονομική και ιδεολογική ζωή στα βόρεια πεδινά των Μάγια. Η ανάταση του Τσιτσέν Ιτζά συσχετίζεται κατά προσέγγιση με την παρακμή και τον κατακερματισμό των κύριων κέντρων των νότιων πεδιάδων των Μάγια.
Καθώς το Τσιτσέν Ιτζά αναδεικνύονταν, οι πόλεις Γιαξούνα (στα νότια) και Κόμπα (στα ανατολικά) υπέφεραν από την παρακμή. Αυτές οι δύο πόλεις ήταν αμοιβαίοι σύμμαχοι, με την Γιαχούνα να εξαρτάται από την Κόμπα. Κάποια στιγμή τον 10ο αιώνα η Κόμπα έχασε ένα σημαντικό μέρος της επικράτειάς της, απομονώνοντας την Γιαξούνα και το Τσιτσέν Ιτζά μπορεί να συνέβαλε άμεσα στην κατάρρευση και των δύο πόλεων.
Πτώση
Σύμφωνα με ορισμένες αποικιακές πηγές των Μάγια (π.χ., το Βιβλίο του Τσιλάμ Μπαλάμ του Τσουμαγιέλ), ο Χουνάκ Σελ, ηγεμόνας των Μάγιαπαν, κατέκτησε το Τσιτσέν Ιτζά τον 13ο αιώνα. Ο Χουνάκ Σελ υποτίθεται ότι προφήτευσε τη δική του άνοδο στην εξουσία. Σύμφωνα με το έθιμο της εποχής, τα άτομα που ρίχνονταν στο Σενότε Σαγκράδο πιστεύεται ότι είχαν τη δύναμη της προφητείας αν επιζούσαν. Κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας τελετής, αναφέρουν τα χρονικά, δεν υπήρχαν επιζώντες, έτσι ο Χουνάκ Σελ πήδηξε στο Σενότε Σαγκράδο και όταν απομακρύνθηκε, προφήτευσε την άνοδο του στην εξουσία.
Ενώ υπάρχουν κάποια αρχαιολογικά στοιχεία που υποδεικνύουν ότι το Τσιτσέν Ιτζά κάποτε λεηλατήθηκε, φαίνεται να υπάρχουν περισσότερες ενδείξεις ότι δεν θα μπορούσε να ήταν από τους Μάγιαπαν, τουλάχιστον όχι όταν το Τσιτσέν Ιτζά ήταν ενεργό αστικό κέντρο. Τα αρχαιολογικά δεδομένα δείχνουν τώρα ότι το Τσίτσεν Ιτζά παρήκμασε ως περιφερειακό κέντρο μέχρι το 1100, πριν από την άνοδο των Μάγιαπαν. Η συνεχιζόμενη έρευνα στην τοποθεσία του Μάγιαπαν μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση αυτού του χρονολογικού γρίφου.
Ισπανική κατάκτηση
Το 1526 ο Ισπανός κατακτητής Φραντσέσκο ντε Μοντέχο ζήτησε επιτυχώς από τον βασιλιά της Ισπανίας να πραγματοποιήσει μια αποστολή για να κατακτήσει το Γιουκατάν. Η πρώτη του εκστρατεία το 1527, που κάλυπτε μεγάλο μέρος της χερσονήσου Γιουκατάν, αποδεκάτισε τις δυνάμεις του, αλλά τελείωσε με την ίδρυση ενός μικρού οχυρού στο Xaman Haʼ, νότια αυτού που είναι το σημερινό Κανκούν. Ο Μοντέχο επέστρεψε στο Γιουκατάν το 1531 με ενισχύσεις και δημιούργησε την κύρια βάση του στο Καμπέτσε στη δυτική ακτή. Έστειλε τον γιο του, Φραντσέσκο Μοντέχο τον νεότερο, στα τέλη του 1532 για να κατακτήσει το εσωτερικό της χερσονήσου Γιουκατάν από τα βόρεια. Ο στόχος από την αρχή ήταν να πάει στο Τσιτσέν Ιτζά και να ιδρύσει μια πρωτεύουσα.
Ο Μοντέχο ο νεότερος έφτασε τελικά στο Τσιτσέν Ιτζά, το οποίο μετονόμασε σε Κιουντάντ Ρεάλ. Στην αρχή δεν συνάντησε αντίσταση και άρχισε να μοιράζει τα εδάφη γύρω από την πόλη και να τα παραχωρεί στους στρατιώτες του. Οι Μάγια έγιναν πιο εχθρικοί με την πάροδο του χρόνου και τελικά πολιόρκησαν τους Ισπανούς, κόβοντας τη γραμμή ανεφοδιασμού τους προς την ακτή και αναγκάζοντάς τους να κλειστούν ανάμεσα στα ερείπια της αρχαίας πόλης. Πέρασαν μήνες, αλλά δεν ήρθε καμία ενίσχυση. Ο Μοντέχο ο νεότερος επιχείρησε μια ολοκληρωτική επίθεση εναντίον των Μάγια και έχασε 150 από τους εναπομείναντες στρατιώτες του. Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Τσιτσέν Ιτζά το 1534 υπό την κάλυψη του σκότους. Μέχρι το 1535, όλοι οι Ισπανοί είχαν εκδιωχθεί από τη χερσόνησο του Γιουκατάν. thumb|250x250px|Μια φωτογραφία του Τσιτσέν Ιτζά το 1859-1860 από τον Ντεσιρέ Τσερναϊ, πριν αφαιρεθεί η βλάστηση. thumb|250x250px|Ο Ναός του Κουκουλκάν, φωτογραφία του Τεομπέρτ Μάλερ, 1892. thumb|250x250px|Προσωπικό του Ινστιτούτου Κάρνεγκι στο Τσιτσέν Ιτζά, 1924.thumb|250x250px|Οι ανασκαφές δίπλα στον ναό του Κουκουλκάν («Ελ Καστίγιο») ξεκίνησαν το 2009.Ο Μοντέχο τελικά επέστρεψε στο Γιουκατάν και, στρατολογώντας τους Μάγια από το Καμπέτσε και το Τσαμπότον, έχτισε έναν μεγάλο ινδο-ισπανικό στρατό και κατέκτησε τη χερσόνησο. Το ισπανικό στέμμα εξέδωσε αργότερα μια επιχορήγηση γης που περιελάμβανε το Τσιτσέν Ιτζά και το 1588 ήταν ένα ράντσο εκτροφής βοοειδών.
Σύγχρονη ιστορία
Το Τσιτσέν Ιτζά μπήκε στη λαϊκή φαντασία το 1843 με το βιβλίο «Incidents of Travel in Yucatan» του Τζον Λόιντ Στίβενς. Το βιβλίο αφηγείται την επίσκεψη του Στίβενς στο Γιουκατάν και την περιήγησή του στις πόλεις των Μάγια, συμπεριλαμβανομένου του Τσιτσέν Ιτζά. Το βιβλίο ώθησε και άλλες εξερευνήσεις της πόλης. Το 1860, ο Ντεσιρέ Τσερναϊ ερεύνησε το Τσιτσέν Ιτζά και τράβηξε πολλές φωτογραφίες που δημοσίευσε στο «Cités et ruines américaines» (1863).
Οι επισκέπτες του Τσιτσέν Ιτζά κατά τη διάρκεια των δεκαετιών 1870 και 1880 ήρθαν με φωτογραφικό εξοπλισμό και κατέγραψαν με μεγαλύτερη ακρίβεια την κατάσταση πολλών κτιρίων. Το 1875, ο Ώγκουστ Λε Πλοντζεόν και η σύζυγός του Άλις επισκέφτηκαν το Τσιτσέν Ιτζά και ανέσκαψαν ένα άγαλμα με μια φιγούρα στην πλάτη του, με τα γόνατα ανασηκωμένα, τον άνω κορμό υψωμένο στους αγκώνες του και με ένα πιάτο στο στομάχι του. Ο Λε Πλοντζεόν το ονόμασε «Σαακμόλ» (αργότερα μετονομάστηκε σε «Σαακ μόλ», ο οποίος ήταν ο όρος για να περιγράψει όλους τους τύπους αυτού του αγάλματος που βρέθηκαν στη Μεσοαμερική). εξερεύνησε το Τσιτσέν Ιτζά τη δεκαετία του 1880 και οι δύο πέρασαν αρκετές εβδομάδες στον χώρο και τράβηξαν εκτενείς φωτογραφίες. Ο Μόντσλεϊ δημοσίευσε την πρώτη μακροσκελή περιγραφή του Τσιτσέν Ιτζά στο βιβλίο του, «Biologia Centrali-Americana» των Τεομπέρτ Μάλερ και Άλφρεντ Μόντσλεϊ.
Το 1894 ο Πρόξενος των Ηνωμένων Πολιτειών στο Γιουκατάν, Έντουαρντ Χέρμπερτ Τόμσον, αγόρασε την Χασιέντα Τσιτσέν, το οποίο περιλάμβανε τα ερείπια του Τσιτσέν Ιτζά. Για 30 χρόνια, ο Τόμσον εξερεύνησε την αρχαία πόλη. Οι ανακαλύψεις του περιελάμβαναν το παλαιότερο χρονολογημένο γλυπτό στο ναό της αρχικής σειράς και την ανασκαφή αρκετών τάφων στο Οζάριο (Ναός του Αρχιερέα). Ο Τόμσον είναι πιο διάσημος για την εκβάθυνση του Σενότε Σαγκράδο (Ιερό Πηγάδι) από το 1904 έως το 1910, όπου ανακάλυψε τεχνουργήματα από χρυσό, χαλκό και σκαλισμένο νεφρίτη, καθώς και τα πρώτα παραδείγματα αυτού που πιστεύεται ότι ήταν προκολομβιανά υφάσματα των Μάγια και ξύλινα όπλα. Ο Τόμσον έστειλε το μεγαλύτερο μέρος των αντικειμένων στο Μουσείο Πιμπόντι στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.
Το 1913, το Ινστιτούτο Κάρνεγκι αποδέχτηκε την πρόταση του αρχαιολόγου Συλβάνους Τζ. Μόρλεϊ και δεσμεύτηκε να διεξάγει μακροχρόνια αρχαιολογική έρευνα στο Τσιτσέν Ιτζά. Η Μεξικανική Επανάσταση και η επακόλουθη κυβερνητική αστάθεια, καθώς και ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, καθυστέρησαν το έργο κατά μια δεκαετία.
Το 1923, η μεξικανική κυβέρνηση χορήγησε στο Ινστιτούτο Κάρνεγκι άδεια 10 ετών (αργότερα παρατάθηκε για άλλα 10 χρόνια) για να επιτρέψει στους Αμερικανούς αρχαιολόγους να πραγματοποιήσουν εκτεταμένες ανασκαφές και αποκατάσταση του Τσιτσέν Ιτζά. Οι ερευνητές του Κάρνεγκι ανέσκαψαν και αποκατέστησαν τον Ναό των Πολεμιστών και το Καρασόλ, μεταξύ άλλων μεγάλων κτιρίων. Την ίδια περίοδο, η μεξικανική κυβέρνηση ανέσκαψε και αποκατέστησε το Ελ Καστίλο (Ναός του Κουκουλκάν) και το Γκραντ Μπαλκούρ.
Το 1926, η μεξικανική κυβέρνηση κατηγόρησε τον Έντουαρντ Τόμσον για κλοπή, ισχυριζόμενη ότι έκλεψε τα αντικείμενα από το Σενότε Σαγκράδο και τα έβγαλε λαθραία από τη χώρα. Η κυβέρνηση κατέλαβε την Χασιέντα Τσιτσέν. Ο Τόμσον, ο οποίος ήταν στις Ηνωμένες Πολιτείες εκείνη την εποχή, δεν επέστρεψε ποτέ στο Γιουκατάν. Έγραψε για τις έρευνές του για τον πολιτισμό των Μάγια στο βιβλίο «People of the Serpent» που δημοσιεύτηκε το 1932. Πέθανε στο Νιου Τζέρσεϊ το 1935. Το 1944 το Ανώτατο Δικαστήριο του Μεξικού αποφάσισε ότι ο Τόμσον δεν είχε παραβιάσει νόμους και επέστρεψε το Τσιτσέν Ιτζά στους κληρονόμους του. Οι Τόμσον πούλησαν τη χασιέντα στον πρωτοπόρο του τουρισμού Φερνάντο Μπαρμπατσάνο Πεόν.
Υπήρξαν δύο μεταγενέστερες αποστολές για την ανάκτηση αντικειμένων από το Σενότε Σαγκράδο, το 1961 και το 1967. Η πρώτη χρηματοδοτήθηκε από το National Geographic και η δεύτερη από ιδιωτικά συμφέροντα. Και τα δύο έργα επιβλέπονταν από το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού, το οποιο έχει πραγματοποιήσει μια συνεχή προσπάθεια για την ανασκαφή και την αποκατάσταση άλλων μνημείων στην αρχαιολογική ζώνη, συμπεριλαμβανομένων των Οζάριο, Ακάμπ Ντζιμπ και πολλών κτιρίων στο Τσιτσέν Βαγιέχο (Παλιό Τσιτσέν).
Το 2009, για να διερευνήσουν την κατασκευή που προϋπήρχε του Ελ Καστίλο, οι αρχαιολόγοι του Γιουκατέκ ξεκίνησαν ανασκαφές δίπλα στο Ελ Καστίλο υπό τη διεύθυνση του Ραφαελ Κόμπος.
Περιγραφή του χώρου
κέντρο|μικρογραφία|1000x1000εσ|Ναός των πολεμιστών. Το Τσιτσέν Ιτζά ήταν μια από τις μεγαλύτερες πόλεις των Μάγια, με μια σχετικά πυκνή αρχιτεκτονική του πυρήνα της πόλης να καλύπτει μια έκταση τουλάχιστον 5 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Μια μικρότερης κλίμακας οικιστική αρχιτεκτονική εκτείνεται για μια άγνωστη απόσταση πέρα ​​από αυτό. Η πόλη χτίστηκε πάνω σε ανώμαλο έδαφος, το οποίο ισοπεδώθηκε τεχνητά για να χτιστούν τα μεγάλα αρχιτεκτονικά συγκροτήματα, με τη μεγαλύτερη προσπάθεια να δαπανηθεί για την ισοπέδωση των περιοχών για την πυραμίδα Ελ Καστίγιο και το Λας Μόνχας, το Οσάριο και τις κύριες νοντιοδυτικές ομάδες.
Η πόλη περιέχει πολλά ωραία πέτρινα κτίρια σε διάφορες καταστάσεις διατήρησης, και πολλά έχουν αναστηλωθεί. Τα κτίρια συνδέονταν με ένα πυκνό δίκτυο από πλακόστρωτα μονοπάτια, που ονομάζονταν σακμπέομπ. Οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει πάνω από 80 σακμπέομπ που διασχίζουν την πόλη, και εκτείνονται προς όλες τις κατευθύνσεις. Πολλά από αυτά τα πέτρινα κτίρια ήταν αρχικά βαμμένα σε κόκκινα, πράσινα, μπλε και μοβ χρώματα. Οι χρωστικές ουσίες επιλέχθηκαν ανάλογα με το τι ήταν πιο εύκολα διαθέσιμο στην περιοχή. Ο χώρος πρέπει να τον φανταστεί κανείς ως πολύχρωμο, όχι όπως είναι σήμερα. Ακριβώς όπως οι γοτθικοί καθεδρικοί ναοί στην Ευρώπη, τα χρώματα παρείχαν μεγαλύτερη αίσθηση πληρότητας και συνέβαλαν πολύ στη συμβολική επίδραση των κτιρίων.
Η αρχιτεκτονική περιλαμβάνει μια σειρά από στυλ, συμπεριλαμβανομένων των στυλ Πουούκ και Τσένες της βόρειας χερσονήσου Γιουκατάν. Τα κτίρια του Τσιτσέν Ιτζά ομαδοποιούνται σε μια σειρά αρχιτεκτονικών συνόλων, και κάθε σύνολο χωριζόταν κάποια στιγμή από το άλλο με μια σειρά χαμηλών τοίχων. Τα τρία πιο γνωστά από αυτά τα συγκροτήματα είναι η Μεγάλη Βόρεια Πλατφόρμα, το οποίο περιλαμβάνει τα μνημεία του Ναού του Κουκουλκάν (Ελ Καστίγιο), του Ναού των χιλίων πολεμιστών και του Γκραντ Μπαλκούρ. Η ομάδα Οσάριο, η οποία περιλαμβάνει την ομώνυμη πυραμίδα καθώς και τον Ναό του Ξτολόκ και την κεντρική ομάδα, το οποίο περιλαμβάνει τους Καρασόλ, Λας Μόνχας και Ακάμπ Ντζιμπ.
Αρχιτεκτονικά μνημεία
thumb|Χάρτης του κεντρικού τμήματος της πόλης.|250x250εσΣτο έδαφος του Τσιτσέν Ιτζά, πραγματοποιήθηκαν επανειλημμένα αρχαιολογικές ανασκαφές, ως αποτέλεσμα των οποίων ανακαλύφθηκαν αρχιτεκτονικά μνημεία των Μάγια:
Επίσης έχουν σωθεί αγάλματα θεοτήτων με χαρακτηριστική σχηματοποίηση πλαστικών μορφών, ανάγλυφα πλούσια σε φυτική και γεωμετρική διακόσμηση, έργα μικρών πλαστικών τεχνών και καλλιτεχνικές χειροτεχνίες.
Τουρισμός
Ο τουρισμός ξεκίνησε να αναπτύσσεται στο Τσιτσέν Ιτζά πριν από περισσότερο από έναν αιώνα. Ο Τζον Λόιντ Στίβενς, μετά τη δημοσίευση του βιβλίου του το 1843, Περιστατικά Ταξιδιού στο Γιουκατάν, ενέπνευσε πολλούς να κάνουν ένα ταξίδι στο Τσιτσέν Ιτζά. Ακόμη και πριν από την έκδοση του βιβλίου, ο Μπένζαμιν Νόρμαν και ο βαρόνος Εμάνουελ φον Φρίντριχσταλ ταξίδεψαν στο μνημείο, και μαζί με τον Στίβενς δημοσίευσαν τα αποτελέσματα αυτών που βρήκαν. Ο Φρίντριχσταλ ήταν ο πρώτος που φωτογράφισε το Τσιτσέν Ιτζά, χρησιμοποιώντας την πρόσφατα εφευρεθείσα νταγκεροτυπία.
Από το 1894, όταν ο Έντουαρντ Τόμσον αγόρασε τη χασιέντα Τσιτσέν, που περιλάμβανε το Τσιτσέν Ιτζά, δέχτηκε μια συνεχή ροή επισκεπτών. Το 1910 ανακοίνωσε την πρόθεσή του να κατασκευάσει ένα ξενοδοχείο ιδιοκτησίας του, αλλά εγκατέλειψε αυτά τα σχέδια, πιθανώς λόγω της Μεξικανικής Επανάστασης.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, μια ομάδα ατόμων από το Γιουκατάν, με επικεφαλής τον συγγραφέα/φωτογράφο Φρανσίσκο Γκόμες Ρουλ, άρχισε να εργάζεται για την επέκταση του τουρισμού στο Γιουκατάν. Προέτρεψαν τον κυβερνήτη Φελίπε Καρίγιο Πουέρτο να φτιάξει δρόμους προς τα πιο διάσημα μνημεία, συμπεριλαμβανομένου του Τσιτσέν Ιτζά. Το 1923, ο κυβερνήτης άνοιξε επίσημα τον αυτοκινητόδρομο προς τον αρχαιολογικό χώρο. Ο Γκόμες Ρουλ δημοσίευσε έναν από τους πρώτους οδηγούς για το Γιουκατάν και τα ερείπια.
Ο γαμπρός του Γκόμες Ρουλ, Φερνάντο Μπαρμπατσάνο Πεόν (ανιψιός ενός πρώην κυβερνήτη), ξεκίνησε την πρώτη επίσημη τουριστική επιχείρηση του Γιουκατάν στις αρχές της δεκαετίας του 1920. Στα μέσα της δεκαετίας του 1920, έπεισε τον Τόμσον να πουλήσει 5 στρέμματα (20.000 m2) δίπλα στο Τσιτσέν για να χτίσει ένα ξενοδοχείο. Το 1930, άνοιξε το ξενοδοχείο Μάγιαλαντ, ακριβώς βόρεια της χασιέντα Τσιτσέν, την οποία είχε αναλάβει το Ινστιτούτο Καρνέγκι.
Το 1972, το Μεξικό θέσπισε τον Ley Federal Sobre Monumentos y Zonas Arqueológicas, Artísticas e Históricas (ομοσπονδιακό νόμο για τα μνημεία και τους αρχαιολογικούς, καλλιτεχνικούς και ιστορικούς χώρους), ο οποίος έθετε όλα τα προκολομβιανά μνημεία της χώρας, συμπεριλαμβανομένων αυτών στο Τσιτσέν Ιτζά, υπό ομοσπονδιακή ιδιοκτησία. Ως αποτέλεσμα, το μνημείο άρχισαν να επισκέπτονται εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, επισκέπτες κάθε χρόνο και αναμένονταν περισσότεροι με την ανάπτυξη της περιοχής του θερέτρου του Κανκούν στα ανατολικά.
Τη δεκαετία του 1980, το Τσιτσέν Ιτζά άρχισε να δέχεται πλήθος επισκεπτών την ημέρα της εαρινής ισημερίας. Σήμερα αρκετές χιλιάδες εμφανίζονται για να δουν το εφέ φωτός και σκιάς στον Ναό του Κουκουλκάν κατά τη διάρκεια του οποίου το φτερωτό φίδι φαίνεται να σέρνεται κάτω από την πλευρά της πυραμίδας. Οι ξεναγοί επιδεικνύουν επίσης ένα μοναδικό ακουστικό αποτέλεσμα: ένα χειροκρότημα μπροστά από τη σκάλα της πυραμίδας Ελ Καστίγιο παράγει μια ηχώ που μοιάζει με το κελάηδημα ενός πουλιού, παρόμοιου με αυτή του κετζάλ όπως διερεύνησε ο Ντεκλέρκ.
Το 2007, ο Ναός του Κουκουλκάν (Ελ Καστίγιο) του Τσιτσέν Ιτζά ονομάστηκε ένα από τα Νέα Επτά Θαύματα του Κόσμου μετά από παγκόσμια ψηφοφορία. Παρά το γεγονός ότι η ψηφοφορία χρηματοδοτήθηκε από μια εμπορική επιχείρηση και ότι η μεθοδολογία της επικρίθηκε, υιοθετήθηκε από κυβερνητικούς και τουριστικούς αξιωματούχους στο Μεξικό, οι οποίοι προέβλεψαν ότι ως αποτέλεσμα της δημοσιότητας ο αριθμός των τουριστών στο μνημείο θα διπλασιαζόταν μέχρι το 2012. Η δημοσιότητα που ακολούθησε αναζωπύρωσε τη συζήτηση στο Μεξικό σχετικά με την ιδιοκτησία της τοποθεσίας, η οποία κορυφώθηκε στις 29 Μαρτίου 2010 όταν η πολιτεία του Γιουκατάν αγόρασε από τον ιδιοκτήτη Μπαρμπατσάνο τη γη στην οποία βρίσκονται τα πιο αναγνωρισμένα μνημεία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στο Μεξικό Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στο Μεξικό Κατηγορία:Μάγια
Σπυρίδων Μπαμπαλετάκης
Ο Σπυρίδων Μπαμπαλετάκης, (1892 - -;-), ήταν Έλληνας στρατιωτικός (συνταγματάρχης) στο Β' Π.Π. και στην εθνική αντίσταση.
Ορατό φάσμα
thumb|right|350px|Το ορατό φάσμα Ως ορατό φάσμα χαρακτηρίζεται το τμήμα εκείνο της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που μπορεί να αντιληφθεί ο άνθρωπος με το αισθητήριο της όρασης. Το φάσμα αυτό εκτείνεται σε ακτινοβολίες με συχνότητες από  7,5·1014 Ηz  ,( Ιώδες χρώμα με μήκος κύματος στο κενό από 4000 Å ή 400 nm ) μέχρι περίπου συχνότητα 4,3·1014 Ηz, (Κόκκινο χρώμα με μήκος κύματος στο κενό 7000 Å ή 700 nm ).
Σπυρίδων Μπαμπαλετάκης
Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Μυστρά της Σπάρτης το 1892. Αποφοίτησε από τη Σχολή Ευελπίδων και έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς πολέμους, στη Μικρασιατική Εκστρατεία και στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940.
Επιστρέφοντας από το αλβανικό μέτωπο μετά την εισβολή της Γερμανίας και την κατάρρευση του μετώπου, εντάχθηκε στην εθνική αντιστασιακή Οργάνωση Ανάστασης του Γένους, που προέβαινε σε συλλογή πληροφοριών και δολιοφθορές. Η δραστηριότητά του αυτή έγινε γνωστή στις ιταλικές αρχές των δυνάμεων κατοχής όπου και τον συνέλαβαν. Κατά τη διάρκεια των πολλών εξαντλητικών ανακρίσεων και βασανισμών που υποβλήθηκε υπέστη τύφλωση.
Ορατό φάσμα
Οι ακτινοβολίες με συχνότητες  λίγο μεγαλύτερες από 7,5·1014 Hz ( δηλαδή με μήκος κύματος στο κενό λίγο μικρότερο από 4000 Å ) αποτελούν την αόρατη υπεριώδη ακτινοβολία (Ultra Violet ή UV).
Σπυρίδων Μπαμπαλετάκης
Βιογραφία
Μετά την απελευθέρωση τιμήθηκε ιδιαίτερα με πλείστα παράσημα ανδρείας και στρατιωτικής αξίας ελληνικά και συμμαχικά.
Ορατό φάσμα
Αντίθετα οι ακτινοβολίες με συχνότητες  λίγο μικρότερες από 4,3·1014 Hz ( δηλαδή με μήκος κύματος στο κενό λίγο μεγαλύτερο από 7000 Å ) αποτελούν την αόρατη υπέρυθρη ακτινοβολία (Infrared).
Σπυρίδων Μπαμπαλετάκης
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του Στρατού Ξηράς Κατηγορία:Έλληνες αντιστασιακοί Κατηγορία:Σπαρτιάτες
Ορατό φάσμα
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
http://gate.iesl.forth.gr/~kafesaki/Modern-Physics/various/emspectrum.html
Κατηγορία:Κυματική οπτική Κατηγορία:Χρώμα Κατηγορία:Ηλεκτρομαγνητικό φάσμα Κατηγορία:Όραση
Δημήτριος Δρίβας
Ο Δημήτριος Δρίβας (Σπέτσες ? - ? ) ήταν Έλληνας αθλητής της κολύμβησης, ολυμπιονίκης του 1896.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες Ολυμπιονίκες Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της κολύμβησης Κατηγορία:Έλληνες ναυτικοί Κατηγορία:Κολυμβητές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1896 Κατηγορία:Έλληνες κολυμβητές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες
Βραβεία Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου 1981
thumb|250px|Η 54η Απονομή των Βραβείων της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Η 54ηη Απονομή των Βραβείων της Ακαδημίας Κινηματογράφου, που τίμησε τις καλύτερες επιδόσεις στο χώρο του κινηματογράφου για το έτος 1981, έλαβε χώρα στις 29 Μαρτίου 1982, και πραγματοποιήθηκε στο Ντόροθι Τσάντλερ Παβίλιον, στο Λος Άντζελες. Κεντρικός παρουσιαστής ήταν ο Τζόνι Κάρσον για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.
Υποψηφιότητες & Νικητές
Οι νικητές κάθε κατηγορίας εμφανίζονται με έντονους χαρακτήρες στην κορυφή της κατηγορίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τελετές απονομής βραβείων Όσκαρ Κατηγορία:Κινηματογραφικά γεγονότα του 1981
Σταυριανός Βηστιάρης
Ο Σταυριανός Βιστιάρης (16ος αιώνας-αρχές 17ου αιώνα) υπήρξε ποιητής από το χωριό Μαλτσάνη στην περιοχή Αγίων Σαράντα της σημερινής νότιας Αλβανίας (Βόρεια Ήπειρος).
Βιογραφία
Έγινε ιδιαίτερα γνωστός για το επικών διαστάσεων ποίημα του, το 1602: «Ανδραγαθίες του ευσεβεστάτου και ανδρειωτάτου Μιχαήλ Βοεβόδα». Το έργο αυτό γράφτηκε σε εποχή που η ελληνική λογοτεχνία βρίσκονταν σε σχετική αφάνεια τον πρώτο διάστημα μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Το ποίημα αναφέρονταν στην προσωπικότητα του ηγεμόνα της Βλαχίας, Μιχαήλ του Γενναίου και συγγράφτηκε όταν ο Βιστιάρης υπηρετούσε στην αυλή του.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ποιητές
Γιώργος Σιδηρόπουλος
Ο Γιώργος Σιδηρόπουλος (Ελασσόνα, Ιούλιος 25 Ιουνίου 1949 - Γερμανία, 31 Δεκεμβρίου 2015) ήταν Έλληνας διεθνής ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως τερματοφύλακας.
Σε συλλογικό επίπεδο
Τα πρώτα του ποδοσφαιρικά βήματα τα έκανε στην ομάδα της ιδιαίτερης πατρίδας του την Ελασσόνα και το 1968 εντάχθηκε στα Τρίκαλα όπου έγινε ευρύτερα γνωστός αγωνιζόμενος στη μεγάλη κατηγορία. Στις 12 Μαρτίου 1972 υπερασπιζόμενος την εστία των Τρικάλων υπήρξε ο πρώτος Έλληνας τερματοφύλακας που σκόραρε με πέναλτι στον νικηφόρο εντός έδρας αγώνα (2-1) εναντίον του Παναθηναϊκού, ενώ το επανέλαβε και την επόμενη περίοδο (1972-73) σημειώνοντας το μοναδικό τέρμα της ομάδας του στην εκτός έδρας ήττα από τον Πανιώνιο με 1-2. Από τη θεσσαλική ομάδα αποχώρησε το 1973 μετά τον υποβιβασμό της.
Στη συνέχεια διακρίθηκε με τα χρώματα της ΑΕΚ, με την οποία αγωνίστηκε επί μία πενταετία, από το 1973 μέχρι και τα μισά της περιόδου 1977-78. Υπήρξε μέλος των "κιτρινόμαυρων" στην πορεία μέχρι τα ημιτελικά του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ την περίοδο 1976-77, καθώς και στην κατάκτηση του πρωταθλήματος και του κυπέλλου την περίοδο 1977-78. Τo 1976 κράτησε ανέπαφη την εστία του για 700 συνεχή λεπτά και έγινε ο τερματοφύλακας με την πλέον μακρόχρονη ανέπαφη εστία στην ιστορία της ΑΕΚ και 7ος στην Α’ Εθνική, ενώ το σχετικό ρεκόρ κατέχει ακόμη μέχρι σήμερα ο Τάκης Οικονομόπουλος από το 1965, όταν αγωνιζόμενος στον Παναθηναϊκό διατήρησε ανέπαφη την εστία του επί 1.088 λεπτά.
Το 1976 τραυματίστηκε σοβαρά όταν σε ένα ντέρμπι με τον Ολυμπιακό συγκρούστηκε με τον Μάικ Γαλάκο και έκτοτε έχασε τη θέση του ως βασικός τερματοφύλακας. Τελευταία του συμμετοχή στην ΑΕΚ υπήρξε την περίοδο 1977-78, στα μισά της οποίας αποχώρησε για να συνεχίσει στη Λάρισα. Τη διετία 1979-1981 αγωνίστηκε με τα χρώματα του Ατρόμητου Αθηνών και το 1982 πήγε στον Διαγόρα Ρόδου όπου και έκλεισε την καριέρα του. Την περίοδο 1985-86 ήταν παίκτης - προπονητής του Π.Ο. Ελασσόνας.
Στις εθνικές ομάδες
Με την Ελλάδα αγωνίστηκε μία φορά την 1η Απριλίου 1975 στον εκτός έδρας νικηφόρο (2-1) φιλικό αγώνα εναντίον της Κύπρου, όταν ξεκίνησε βασικός υπό τις οδηγίες του Αλκέτα Παναγούλια.
Προσωπική ζωή
Τα τελευταία χρόνια ζούσε στη Γερμανία, όπου και πέθανε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2016 σε ηλικία 67 ετών, από καρκίνο.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Τερματοφύλακες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδος Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πιερικού Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Α.Ο. Τρικάλων Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Α.Ε. Λάρισας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ατρόμητου Αθηνών Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Διαγόρα Ρόδου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φούτμπολ Λιγκ (Ελλάδα) Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας
UTC−08:00
μικρογραφία|300x300εσ|UTC−08: Μπλε (Ιανουάριος), Πορτοκαλί (Ιούλιος), Κίτρινο (όλο το χρόνο), Ανοικτό μπλε - Θαλάσσιες περιοχές Το UTC−08:00 είναι αναγνωριστικό για μια μετατόπιση ώρας που αφαιρεί 8 ώρες από τον UTC. Η ζώνη ώρας χρησιμοποιείται στις παρακάτω περιοχές:
Ως χειμερινή ώρα (χειμώνας Βόρειου Ημισφαιρίου)
Κύριες πόλεις: Λος Άντζελες, Βανκούβερ
Ως θερινή ώρα (καλοκαίρι Βόρειου Ημισφαιρίου)
Κύριες πόλεις: Άνκορεϊτζ
Ως χειμερινή ώρα (όλο το χρόνο)
Κύριες πόλεις: Άνταμσταουν
Ωκεανία
Κατηγορία:Μετατοπίσεις UTC
Φρίντενσραϊχ Χουντερτβάσερ
Ο Φριντενσράιχ Χουντερτβάσερ (Friedensreich Hundertwasser, 15 Δεκεμβρίου 1928 - 19 Φεβρουαρίου 2000) ήταν Αυστριακός ζωγράφος και αρχιτέκτονας. Στο τέλος του 20ού αιώνα, ήταν ο πλέον περιζήτητος εν ζωή καλλιτέχνης, παρότι η δουλειά του ήταν πάντοτε αμφιλεγόμενη.
Η Τέχνη του Χουντερτβάσερ
Η καλλιτεχνική άποψη του Χουντερτβάσερ ορισμένες φορές σόκαρε, ήταν όμως πάντοτε πρωτότυπη και ανυπότακτη. Αυτές οι αρχές αντιπροσωπεύονταν πάντοτε στα ζωγραφικά του έργα, την αρχιτεκτονική του, το περιβάλλον του. Ακόμη και σε πιο "απλά" έργα (γραμματόσημα, σημαίες, σχεδιασμός ρούχων) μπορεί κανείς να δει καθαρά την άποψη αυτή. Κοινά στοιχεία σε όλα του τα έργα είναι η απόρριψη της ευθείας γραμμής, τα φωτεινά και έντονα χρώματα, οι οργανικές μορφές, η εναρμόνιση των ανθρώπων με τη φύση και τέλος ένας έντονος ατομικισμός. Πάντοτε παρέμενε sui generis, παρόλο που η αρχιτεκτονική του δουλειά είναι συγκρίσιμη με αυτή του Αντόνι Γκαουντί, εξ' αιτίας των βιομορφικών μορφών και της χρήσης πλακιδίων. Από τα πρώτα βήματά του στην τέχνη, ο Χουντερτβάσερ εμπνεύστηκε ιδιαίτερα από το έργο του Egon Schiele, και το στυλ του συγκρινόταν με αυτό του Γκούσταφ Κλιμτ. Τον ενδιέφερε το ελικοειδές σχήμα, ενώ αποκαλούσε τις ευθείες γραμμές "εργαλεία του διαβόλου". Αποκαλούσε τη θεωρία της τέχνης του τρανς-αυτοματισμού (transautomatism), που βασιζόταν στο Σουρεαλιστικό αυτοματισμό, που όμως εστιαζόταν στην εμπειρία του θεατή και όχι του καλλιτέχνη.
thumb|right|240px|Το πράσινο φρούριο στο [[Μαγδεβούργο]]
Το όνομά του
Άλλαξε το επίθετό του από Stowasser, σε Hundertwasser, αλλάζοντας το "Sto" που στα Τσέχικα σημαίνει "εκατό", στο Γερμανικό "Hundert", που έχει την ίδια έννοια. Το όνομά του, "Friedensreich", στα Γερμανικά έχει τη διττή σημασία "Ειρηνική γη" και "Ειρηνικός" (κατά λέξη "πλούσιος σε ειρήνη"). Είχε διαλέξει για τον εαυτό του τα "Regentag" και "Dunkelbunt" που σημαίνουν "Βροχερή Ημέρα" και "Πολύχρωμο Σκοτεινό". Έτσι, "Friedensreich Hundertwasser" σημαίνει "Το Ειρηνικό Βασίλειο των Εκατό Νερών".
Η αρχιτεκτονική του
Αν και ο Χουντερτβάσερ κέρδισε αρχικά την αναγνώριση του διαμέσου των ζωγραφικών έργων του, τιμάται σήμερα για την αρχιτεκτονική κληρονομιά του. Τα κτήρια που σχεδίασε, χαρακτηρίζονται από επαναστατικό σχεδιασμό, που συμπεριλαμβάνουν φυσικά στοιχεία του περιβάλλοντος, αλλά και από τη χρήση ακανόνιστων μορφών. Το Hundertwasserhaus, ("Σπίτι του Χουντερτβάσερ") είναι ένα συγκρότημα διαμερισμάτων για χαμηλόμισθους στη Βιέννη, προσφέρει πατώματα κυματιστής επιφανείας ("ένα ασυνεχές πάτωμα είναι μελωδία για τα πόδια"), η ταράτσα είναι καλυμμένη με χώμα και γρασίδι, δέντρα που φύονται στο εσωτερικό των δωματίων, όπου τα κλαδιά τους βγαίνουν από τα παράθυρα. Αρνήθηκε επίμονα να πληρωθεί για το Hundertwasserhaus, δηλώνοντας πως άξιζε τον κόπο, ώστε "να αποφευχθεί να χτιστεί κάτι άσχημο εδώ πέρα".
left|thumb|300px|Το Σπίτι του Χουντερτβάσερ στο Darmstadt
Πρέσβευε ότι η συμβατική αρχιτεκτονική δεν μπορεί να αποκαλείται τέχνη, και δήλωνε πως η σχεδίαση κάθε κτηρίου πρέπει να επηρεάζεται από την αισθητική του κάθε ενοίκου. Ο Hundertwasser ήταν γνωστός και για τις θεατρικές παραστάσεις του, όπου μπορούσε π.χ. να εμφανιστεί γυμνός για λίγο μπροστά στους θεατές, ώστε να προωθήσει μία οικολογική τουαλέτα χωρίς καζανάκι.
thumb|right|300 px|Darmstadt Waldspirale
Τα έργα του Χουντερτβάσερ
Ο Χουντερτβάσερ πάντοτε θεωρούσε τη Νέα Ζηλανδία ως το επίσημό του σπίτι, και όπου και αν πήγαινε στον κόσμο, το ρολόι του ήταν σε ώρα Νέας Ζηλανδίας. Μετά τον θάνατό του το 2000 στη θάλασσα, ενταφιάστηκε στη Νέα Ζηλανδία.
Το 1999 ξεκίνησε το τελευταίο του έργο με τίτλο Die Grüne Zitadelle von Magdeburg (Το πράσινο φρούριο του Μαγδεβούργου). Αν και το κύκνειο άσμα του παρέμεινε ατελείωτο εξαιτίας του θανάτου του, το κτήριο εγκαταστάθηκε λίγα χρόνια μετά στο Μαγδεβούργο, μία πόλη στην κεντρική Γερμανία, και άνοιξε τις πύλες του για το κοινό στις 3 Οκτωβρίου του 2005.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αυστριακοί ζωγράφοι Κατηγορία:Αυστριακοί αρχιτέκτονες Κατηγορία:Αρχιτέκτονες του Εξπρεσιονισμού
Στρουθιονόμορφα
Τα στρουθιονόμορφα (επιστημονική-λατινική ονομασία Struthioniformes), είναι τάξη πτηνών, που έχει μόνο μία οικογένεια μη εξαφανισμένων πουλιών, τις στρουθιονίδες, η οποία περιλαμβάνει τη στρουθοκάμηλο. Δεν πρέπει να συγχέεται με τη μεγάλη τάξη στρουθιόμορφα, που περιλαμβάνει χιλιάδες σύγχρονα είδη. Αρκετές άλλες οικογένειες στρουθιονόμορφων ωστόσο είναι γνωστές, που περιλαμβάνουν μόνο εξαφανισμένα σήμερα πουλιά, τα οποία ζούσαν σε όλο το Βόρειο Ημισφαίριο της Γης, από τις αρχές του Ηώκαινου μέχρι τις αρχές του Πλειόκαινου. Κανένα από τα πουλιά αυτά δεν μπορούσε να πετάξει.
Χαρακτηριστικά και ιστορία
Σύμφωνα με τους Mayr και Zelenkov (2021), όλα τα στρουθιονόμορφα ξεχωρίζουν από τα εξής κοινά μεταξύ τους χαρακτηριστικά: «ένα πολύ μακρύ και στενό ταρσομετατάρσιο, με κοντά trochleae για το δεύτερο και το τέταρτο δάκτυλο του ποδιού, ένα εξογκωμα δίπλα στο pons supratendineus στο άπω άκρο του τιβιόταρσου, καθώς και βραχύτερες φάλαγγες του τέταρτου δακτύλου, εκτός από την εγγύτερη». Πιστεύεται ότι όλα τα γνωστά είδη της ομάδας ήταν ανίκανα να πετάξουν. Τα στρουθιονόμορφα είχαν ευρεία γεωγραφική κατανομή στο Βόρειο Ημισφαίριο της Γης κατά τη διάρκεια της Ηώκαινης υποπεριόδου: η οικογένειά τους Paleotididae ζούσε στην Ευρώπη, η Geranoididae στη Βόρεια Αμερική, ενώ οι Eogruidae και Ergilornithidae στην Ασία. Η τελευταία οικογένεια επεβίωσε στην Ασία μέχρι τις αρχές της Πλειόκαινης υποπεριόδου. Η επιζώσα οικογένεια στρουθιονίδες (Struthionidae) είναι αδελφή ομάδα της οικογένειας Ergilornithidae και πιθανώς γεννήθηκε στην Ασία. Ωστόσο οι στρουθοκάμηλοι πρωτοεμφανίσθηκαν στην Αφική κατά την πρώιμη Μειόκαινο, πριν από περίπου 21 εκατομμύρια έτη, προτού διασπαρούν στην Ευρασία κατά την ύστερη Μειόκαινο, αρχίζοντας πριν από περίπου 12 εκατομμύρια έτη.
Ταξινομική
Κατά τους Mayr και Zelenkov (2021) τα στρουθιονόμορφα ταξινομούνται ως εξής:
Πινακοθήκη Μπρέρα
Ιστορικό
Η Πινακοθήκη συστεγάζεται στο μέγαρο Μπρέρα μαζί με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Μπρέρα (Biblioteca Nazionale Braidense), το Αστεροσκοπείο της Μπρέρα (Osservatorio di Brera), τον Βοτανικό κήπο (Orto Botanico), το Λομβαρδικό Ίδρυμα Επιστημών και Γραμμάτων (Istituto Lombardo di Scienze e Lettere) και την Ακαδημία Καλών Τεχνών (Accademia di Belle Arti). Το μέγαρο οικοδομήθηκε τον 14ο αιώνα σε μια "braic" ή "braida", λέξη γερμανικής προέλευσης που σημαίνει "υπερυψωμένη περιοχή με χορτάρι" και έλαβε αυτό το όνομα λόγω της θέσης οικοδόμησής του, ονομασία που μετεξελίχθηκε σε «Μπρέρα». Αρχικά το μέγαρο χρησιμοποιήθηκε από το θρησκευτικό τάγμα των «Umiliati» (ταπεινωμένων), για να περάσει αργότερα στην κυριότητα του τάγματος των Ιησουιτών, οι οποίοι ίδρυσαν εκεί μια σχολή. Το κτήριο αναδομήθηκε, με περισσότερο λιτό και αυστηρό σχήμα, τον 16ο αιώνα από τον Φραντσέσκο Μαρία Ρικκίνι (Francesco Maria Ricchini). Το 1772 το τάγμα των Ιησουιτών καταργείται και το κτήριο περιέρχεται σε χρήση από διάφορες σχολές, μεταξύ των οποίων και η Ακαδημία Καλών Τεχνών, ενώ παραμένει έδρα του Αστεροσκοπείου. Το 1774 δημιουργείται ο βοτανικός κήπος. Το 1776 η Μαρία Θηρεσία δημιουργεί την Πινακοθήκη ως διδακτικό συμπλήρωμα της Ακαδημίας Καλών Τεχνών.
Την οριστική μορφή του κτηρίου έδωσε ο Τζουζέππε Πιερμαρίνι (Giuseppe Piermarini), ένας από τους πρωτεργάτες του νεοκλασικισμού στην Ιταλία. Η επέκταση του μεγάρου για την στέγαση της Βιβλιοθήκης και η ολοκλήρωση της εσωτερικής αυλής, στην οποία τοποθετήθηκε το 1859 το μπρούντζινο άγαλμα του Ναπολέοντα (έργο του Αντόνιο Κανόβα), απεικονιζόμενου ως του ειρηνοποιού Άρη, είναι δικές του εργασίες. Ο Περμαρίνι έγινε καθηγητής στην Ακαδημία Μπρέρα όταν αυτή συστάθηκε επίσημα το 1776.
Το 1796 το Μιλάνο καταλαμβάνεται από τον Ναπολέοντα, ο οποίος στέφεται βασιλέας της Ιταλίας στον καθεδρικό ναό της πόλης το 1805. Η πινακοθήκη Μπρέρα χρησιμοποιείται για να στεγάσει έργα ζωγραφικής από την ευρύτερη βόρεια Ιταλία, τα οποία είχαν μείνει χωρίς στέγη, ύστερα από το κλείσιμο πολλών θρησκευτικών ταγμάτων, με σχετικό διάταγμα του Ναπολέοντα. Με τον τρόπο αυτό η Μπρέρα αποκτά μερικά από τα εκλεκτότερα τρίπτυχα της Αναγέννησης.
Το 1815 η Λομβαρδία περιέρχεται στην αυστριακή κυριαρχία. Ορισμένα από τα έργα που περιέχει επιστρέφονται στην Αγία Έδρα, αλλά η συλλογή της εξακολουθεί να μεγαλώνει, αν και με αργότερους ρυθμούς, χάρη σε κληροδοτήματα, δωρεές, αγορές και ανταλλαγές. Την περίοδο αυτή, πριν την ενοποίηση της Ιταλίας, η πινακοθήκη αποκτά την "Προσκύνηση των Μάγων" του Στέφανο ντα Βερόνα, τον "Χριστό νεκρό" (Cristo morto) του Αντρέα Μαντένια, την "Παρθένο στον κήπο με τα τριαντάφυλλα" του Λουίνι (Luini) καθώς και τρία πορτρέτα του Λόττο (Lotto), τα οποία δώρησε ο Βίκτωρ Εμμανουήλ ΙΙ όταν εισήλθε στο Μιλάνο μαζί με τον Ναπολέοντα Γ'.
Το 1850 η πινακοθήκη αποκτά το έργο γνωστό σήμερα ως «Τρίπτυχο της Μπρέρα» του Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα, την «Πιετά» του Τζιοβάννι Μπελλίνι και ορισμένα έργα από την Galleria Sampieri της Μπολόνια. Κατά το ίδιο διάστημα πολυάριθμες νωπογραφίες αποσπασμένες από εκκλησίες προστίθενται στην συλλογή της, γεγονός που σήμερα την κάνει να είναι πιθανόν η υπ' αριθμόν ένα πινακοθήκη με συλλογή παρόμοιων νωπογραφιών παγκοσμίως. Το 1882 η Πινακοθήκη ανεξαρτητοποιείται ως φορέας από την Ακαδημία Καλών Τεχνών, καθώς αυτή διέθετε τα έργα της κυρίως για διδασκαλία και όχι για επισκέψεις φιλοτέχνων, αν και από το 1809 πολλά έργα εκτίθονταν ήδη στο ευρύ κοινό στις τελευταίες αίθουσες της σημερινής πινακοθήκης.
Το 1898 διευθυντής της Πινακοθήκης τοποθετείται ο Κορράντο Ρίτσι (Corrado Ricci), διαπρεπής ιστορικός τέχνης (παρέμεινε ως το 1903). Για πρώτη φορά τα έργα ζωγραφικής ταξινομούνται σύμφωνα με τις διαφορετικές σχολές ζωγραφικής και κατά χρονολογική σειρά. Δεν παραμελείται και ο εμπλουτισμός της, με την απόκτηση, μεταξύ άλλων, των έργων "Ένοπλοι άνδρες" του Μπραμάντε, τεσσάρων τμημάτων της predella του πολύπτυχου του Τζεντίλε ντα Φαμπριάνο προερχόμενου από την γυναικεία μονή της Valle Romita (γεγονός που επέτρεψε την ανασυγκρότηση του πολύπτυχου) και εξηντατριών πινάκων που δώρησε ο συλλέκτης και έμπορος έργων τέχνης Καζιμίρο Σίπριοτ (Casimiro Sipriot).
Η δραστηριότητα της πινακοθήκης ως προς την απόκτηση νέων έργων συνεχίζεται τόσο από τους διευθυντές της όσο και από τον "Σύλλογο φίλων της Πινακοθήκης Μπρέρα" (Associazione Amici di Brera), έναν πολιτιστικό οργανισμό που προωθεί επίσης και τις εκπαιδευτικές της δραστηριότητες. Η Πινακοθήκη αποκτά πολυάριθμα έργα, μεταξύ άλλων πίνακες του Καραβάτζιο και του Τζιοβάννι Μπαττίστα Τιέπολο.
Το κτήριο υπέστη καταστροφές κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και το 1946 ξεκίνησαν εργασίες αποκατάστασής του. Αποκαταστάθηκε η θαυμάσια διακόσμηση του εσωτερικού (και ιδιαίτερα του αποκαλούμενου και "αδύτου", όπου στεγάζονται τα αριστουργήματα του Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα και του Ραφαήλ και το 1950 το μεγαλύτερο τμήμα της Πινακοθήκης ήταν και πάλι επισκέψιμο. Η απόκτηση νέων πινάκων συνεχίστηκε.
Η πινακοθήκη αντιμετώπιζε προβλήματα ελλιπούς χρηματοδότησης καθ' όλο το διάστημα από την δεκαετία του 1950 ως αυτή του 1970 και, το 1974, ο νέος διευθυντής της Φράνκο Ρουσσόλι τα δημοσιοποίησε, ανακοινώνοντας το κλείσιμό της. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα πρόγραμμα προκειμένου να επιλυθούν αυτά τα προβλήματα, υπό την επωνυμία "Progetto Grande Brera". Σκοπός του ήταν να αποκτήσει η Πινακοθήκη όλες τις απαραίτητες υποδομές και χώρους που θα την έκαναν να λειτουργεί αποτελεσματικά, όπως ταιριάζει σε ένα σύγχρονο μουσείο τέχνης. Το 1972 είχε αποκτηθεί το γειτονικό μέγαρο Παλάτσο Τσιττέριο (Palazzo Citterio) αλλά δεν υπήρχαν οι πόροι αξιοποίησής του. Το πρόγραμμα τερματίστηκε το 1977 με τον θάνατο του Ρουσσόλι χωρίς να ολοκληρωθεί, αλλά το 1977 η πινακοθήκη άρχισε να λειτουργεί ξανά. Σταδιακά απελευθερώθηκαν χώροι και το 1982 έγινε δυνατή και η λειτουργία καφετέριας και βιβλιοπωλείου (ήταν το πρώτο ιταλικό μουσείο που απέκτησε παρόμοιες εγκαταστάσεις). Παρά τα προβλήματά της, η πινακοθήκη συνέχισε να λειτουργεί και κατά την δεκαετία του 1990 τα έργα της ανατοποθετήθηκαν, ενώ επανήλθαν και ορισμένα τα οποία η βιβλιοθήκη είχε δανείσει.
Επιλογή εκθεμάτων της Πινακοθήκης στο λήμμα Κατάλογος έργων της Πινακοθήκης Μπρέρα.
Κλάμα
Το κλάμα είναι η εκροή δακρύων ως αντίδραση σε μια συναισθηματική κατάσταση, πόνο ή έναν φυσικό ερεθισμό του ματιού. Τα συναισθήματα που μπορούν να οδηγήσουν στο κλάμα περιλαμβάνουν στεναχώρια, θυμό, ευτυχία ή θλίψη. Η πράξη του κλάματος έχει οριστεί ως "φαινόμενο εκκρίματος δακρύων από τον δακρυϊκό αδένα, χωρίς κανέναν ερεθισμό των οφθαλμικών δομών". Μία μορφή κλάματος είναι και ο λυγμός.
Έχει δημιουργηθεί μια νευρωνική σύνδεση μεταξύ του δακρυϊκού αγωγού και των περιοχών του ανθρώπινου εγκεφάλου που εμπλέκονται με τη συγκίνηση. Οι επιστήμονες συζητούν κατά πόσο οι άνθρωποι είναι τα μόνα ζώα που παράγουν δάκρυα ανταποκρινόμενοι στις συναισθηματικές καταστάσεις.
Τα δάκρυα που παράγονται κατά τη διάρκεια συγκίνησης έχουν χημική σύνθεση που διαφέρει από άλλους τύπους δακρύων. Περιέχουν σημαντικά μεγαλύτερες ποσότητες των ορμονών προλακτίνη, αδρενοκορτικοτροπική ορμόνη και Leu-enkephalin, και τα στοιχεία καλίου και μαγγανίου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Συμπτώματα
Κερασιά Καρδίτσας
Η Κερασιά ή Κερασέα  είναι οικισμός της Θεσσαλίας στην Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας.
Γεωγραφικά - Ιστορικά στοιχεία
Η Κερασιά βρίσκεται βορειοδυτικά της λίμνης Πλαστήρα σε υψόμετρο 920 μέτρων ενώ απέχει περίπου 28 χλμ. Δ. από την Καρδίτσα και 9 χλμ. Δ. από το Μορφοβούνι (έδρα του δήμου). Υπάρχει ιστορική μαρτυρία για το χωριό το 1343 σε χρυσόβουλο του Σέρβου αυτοκράτορα Στεφάνου Δουσάν σύμφωνα με το οποίο ορίστηκε μετόχι της μονής Λουκουσάδας (Λοξάδα). Αξιοθέατο είναι ο ενοριακός ναός της Ζωοδόχου Πηγής, ο οποίος έχει κηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. "Πρόκειται για μονόχωρο ναό με μεταγενέστερο υπερυψωμένο νάρθηκα στην δυτική πλευρά, και μεταγενέστερη στοά στα νότια. Εις το εσωτερικό του ναού διασώζονται τοιχογραφίες, που χρονολογούνται πιθανόν στα τέλη του 17ου αιώνα έως αρχές 18ου αιώνα."
Διοικητικά - Δημογραφικά στοιχεία
Αναφέρεται επίσημα (γραμμένη ως Κερασιά), μετά την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας, το 1883 στο ΦΕΚ 126Α - 02/04/1883 να προσαρτόνται στον τότε δήμο Νευροπόλεως. Το 1912 με το ΦΕΚ 261Α - 31/08/1912 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Το 1940 το όνομα διορθώθηκε σε  Κερασέα. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» μαζί με την Νεβρόπολη αποτελούν την κοινότητα Κερασέας που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Πλαστήρα του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα ενώ σύμφωνα με την απογραφή του 2011 απογράφησαν 299 κάτοικοι.
Όιγκεν Φέλλε
thumb|right|250px|Καρτ ποστάλ του Όιγκεν Φέλλε thumb|right|250px|Καρτ ποστάλ του Όιγκεν Φέλλε Ο Όιγκεν Φέλλε (γερμ. Eugen Felle 1869-1934) ήταν Γερμανός ζωγράφος.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1869 στο Ίσνι (Isny im Allgäu) της Βάδης-Βυρτεμβέργης. Σπούδασε γλυπτική στην Ακαδημία Καλών τεχνών του Μονάχου και αφού αποφοίτησε, αφοσιώθηκε στην ζωγραφική. Διορίστηκε σε εκδοτικό οίκο το 1895, παραιτήθηκε όμως για να ιδρύσει δική του εταιρεία κυκλοφορίας καρτ ποστάλ, από δική του παραγωγή. Σχεδίασε χιλιάδες καρτ ποστάλ, οι οποίες σήμερα έχουν συλλεκτική αξία. Από το 1900 και μετά ακολούθησε δικό του χαρακτηριστικό στυλ εναέριας φωτογραφίας με ευρύ πανόραμα.
Απεβίωσε στις 31 Μαρτίου 1934 στην γενέτειρά του. Γιος του ήταν ο επίσης ζωγράφος Βάλτερ Φέλλε.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανοί ζωγράφοι Κατηγορία:Γερμανοί εκδότες
Επινεμόμενη ψυχωσική διαταραχή
Η επινεμόμενη ψυχωσική διαταραχή (γνωστή και ως δυαδική τρέλα, συμβιωτική ψύχωση και επακτή παραληρητική διαταραχή) είναι μια αρκετά σπάνια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από την παρουσία ομοειδών ψυχωσικών συμπτωμάτων σε δύο ή και περισσότερα άτομα. Στα γαλλικά η διαταραχή αυτή ονομάζεται Folie à deux που σημαίνει "τρέλα που μοιράζεται σε δύο", ενώ το ίδιο σύνδρομο όταν μοιράζεται σε πάνω από δύο άτομα ονομάζεται folie à trois ("τρέλα που μοιράζεται σε τρία"), folie à quatre ("τρέλα που μοιράζεται σε τέσσερα") η ακόμα και folie à plusieurs που σημαίνει "τρέλα που μοιράζεται σε πολλούς".
Παρουσίαση
Η επινεμόμενη ψυχωτική διαταραχή είναι μια ψυχιατρική πάθηση που χαρακτηρίζεται από την παρουσία παρόμοιων ψυχιατρικών συμπτωμάτων, συνήθως παραληρητικών ιδεών, σε δύο ή και περισσότερα άτομα. Τα άτομα που εμπλέκονται αποτελούν συνήθως μέλη της ίδιας οικογένειας ή άτομα που βρίσκονται σε στενή σχέση μεταξύ τους (άτομα με κοινό σπιτικό ή άτομα με πολύ στενές συναισθηματικές σχέσεις) και που παρουσιάζουν το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό να ζουν σε συνθήκες κοινωνικής απομόνωσης.
Υπάρχουν πολλές υποκατηγορίες της επινεμόμενης ψυχωσικής διαταραχής που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τον τρόπο με τον οποίο εξαπλώνεται μια παραληρητική ιδέα σε πολλά άτομα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Διαταραχές παραισθήσεων
Ρόερ
μικρογραφία|Ο ποταμός Ρόερ Ο ποταμός Ρόερ ή Ρουρ (γαλλικά και ολλανδικά: Roer / Ρόερ, γερμανικά:Rur / Ρουρ) είναι σημαντικός ποταμός ο οποίος διαρρέει τμήματα του Βελγίου, της Ολλανδίας και της Γερμανίας. Είναι δεξιός παραπόταμος του ποταμού Μεύση. Περίπου το 90% του ποταμού βρίσκεται στη Γερμανία. Έχει συνολικό μήκος 200 χιλιόμετρα και λεκάνη απορροής 2.340 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Γεωγραφία
Οι πηγές του Ρόερ βρίσκονται στο εθνικό Πάρκο Χόιτε-Φάνες του Βελγίου, σε υψόμετρο περίπου 660 μέτρων.Ρέει νότια,προς την πόλη Μονσό, και έπειτα στη Γερμανία. Διαρρέει πρώτα το βόρειο τμήμα των λόφων Άιφελ.
Μετά από 39 χιλιόμετρα, φτάνει στη λίμνη Ρόερστραουσσε, τη δεύτερη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της Γερμανίας.Μετά από διαδρομή 160 περίπου χιλιομέτρων,εισέρχεται στην Ολλανδία, και στο 200ο χιλιόμετρο της διαδρομής του εκβάλλει στον ποταμό Μεύση.
Στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, το βόρειο τμήμα του ποταμού είχε μολυνθεί από τα απόβλητα πολλών γερμανικών ανθρακωρυχείων. Ψάρια καθώς και άλλοι οργανισμοί εξαφανίστηκαν από τον ποταμό, και ήταν επικίνδυνη η κολύμβηση. Νιφάδες αφρού συχνά πλημμύριζαν τμήματα της πόλης Ρόερμοντ. Μετά το κλείσιμο των ορυχείων, ο καθαρισμός των λυμάτων βελτιώθηκε κατά πολύ στη Γερμανία και στην Ολλανδία. Μόνο το κάτω μέρος του ποταμού είναι ακόμη μολυσμένο. Το νερό του άνω τμήματος του ποταμού είναι πλέον τόσο καθαρό που υπάρχουν πέστροφες και άλλα 30 είδη ψαριών. Μετά από απουσία 124 ετών, οι σολομοί επέστρεψαν στον Ρόερ το 2004.
Ιστορία
Ο Ρόερ υπήρξε ένα από τα σημαντικά μέτωπα πίεσης των Συμμάχων προς τις δυνάμεις του Άξονα προς το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Η "Επιχείρηση Μπλάκοκ" (Operation Blackcock) ήταν η κωδική ονομασία για τον καθαρισμό του τριγώνου του Ρόερ που αποτελούνταν από τις πόλεις Ρόερμοντ, Σίτταρντ και Χάινσμπεργκ. Διεξήχθη από τη Δεύτερη Βρετανική Στρατιά ανάμεσα στις 14 και στις 26 Ιανουαρίου 1945. Ο σκοπός ήταν να πιέσουν την 15η Γερμανική Στρατιά να οπισθοχωρήσει πίσω από τους ποταμούς Ρόερ και Βουρμ ώστε να οδηγηθεί το μέτωπο στα ενδότερα της Γερμανίας. Η επιχείρηση είναι σχετικά άγνωστη παρόλο που μερικές φορές διεξήχθησαν πολύ άγριες μάχες.
Ανάμεσα στις 16 Δεκεμβρίου 1944 και στις 23 Φεβρουαρίου 1945, η 9η στρατιά των ΗΠΑ αδυνατούσε να προχωρήσει πέρα από τον ποταμό Ρόερ κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Κουίν (Operation Queen), επειδή οι γερμανικές δυνάμεις έλεγχαν φράγματα κοντά στις πηγές του ποταμού στην πυκνά δασική περιοχή του Χόες Βεν. Αυτό σήμαινε πως οι δυνάμεις του Άξονα μπορούσαν να ανατινάξουν τα φράγματα,απελευθερώνοντας αρκετό νερό ώστε να καταπνίξουν μια ενδεχόμενη επίθεση των συμμάχων. Την ίδια στιγμή, αν στη Μάχη των Αρδεννών οι Γερμανοί κατάφερναν να πιέσουν προς τα δυτικά, αυτό θα σήμαινε ότι το μέτωπο θα άνοιγε περισσότερο και ότι τα στρατεύματα θα ήταν αρκετά μακριά από τις γραμμές ανεφοδιασμού. Τελικά, η γερμανική αντεπίθεση συντρίφτηκε και οι Γερμανοί μηχανικοί, κάτω από την πίεση εναέριων βομβαρδισμών καθώς και του πυροβολικού, άνοιξαν τα φράγματα. Καθώς το νερό σταδιακά υποχωρούσε, οι συμμαχικές δυνάμεις διέσχισαν τον Ρόερ με σχεδίες τις πρώτες ώρες της 23ης Φεβρουαρίου 1945, στο πλαίσιο της "Επιχείρησης Χειροβομβίδα" (Operation Grenade).
Παραπομπές
Κατηγορία:Ποταμοί της Γερμανίας Κατηγορία:Ποταμοί του Βελγίου Κατηγορία:Ποταμοί της Ολλανδίας Κατηγορία:Διεθνείς ποταμοί της Ευρώπης Κατηγορία:Παραπόταμοι του Μεύση
Ζεράρ ντε Βοκουλέρ
Ο Ζεράρ Ανρί ντε Βοκουλέρ (Gérard Henri de Vaucouleurs, 25 Απριλίου 1918 – 7 Οκτωβρίου 1995) ήταν Γάλλος αστρονόμος.
Βίος και έργο
Γεννήθηκε στο Παρίσι και έδειξε από νεαρή ηλικία ενδιαφέρον για την ερασιτεχνική αστρονομία. Πήρε πτυχίο από τη Σορβόννη και αφού υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο συνέχισε την ενασχόλησή του με την Αστρονομία.
Μιλούσε άπταιστα αγγλικά και πέρασε την περίοδο 1949–51 στην Αγγλία ενώ στα 1951–57 βρίσκονταν στην Αυστραλία, συγκεκριμένα στο Αστεροσκοπείο του όρους Στρόμλο. Ακολούθησε στα 1957–58 το Αστεροσκοπείο Λόουελ στην Αριζόνα και στα 1958–60 το Αστεροσκοπείο του Χάρβαρντ. Το 1960 διορίστηκε στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, όπου και παρέμεινε μέχρι το τέλος της καριέρας του. Απεβίωσε από καρδιακή προσβολή στην οικία του στο Ώστιν σε ηλικία 77 ετών.
Ο ντε Βοκουλέρ ειδικεύθηκε στην μελέτη των γαλαξιών και συνέγραψε μαζί με την σύζυγό του Αντουανέτ (Antoinette) (1921-1987) το έργο Third Reference Catalogue of Bright Galaxies (Τρίτος Κατάλογος Αναφοράς Φωτεινών Γαλαξιών). Μεταξύ άλλων ανέλυσε τους άτλαντες γαλαξιών των Hubble και Sandage, ενώ υπολόγισε ξανά τις μετρήσεις αποστάσεων με μέθοδο που προκύπτει από το μέσο όρο διαφόρων ειδών μετρήσεων που βασίζονται στην φωτεινότητα, τη διάμετρο του δακτυλίου του γαλαξία, τα λαμπρότερα αστρικά σμήνη κλπ. Την δεκαετία του 1950 προώθησε την ιδέα πως τα σμήνη γαλαξιών ομαδοποιούνται σε υπερσμήνη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γάλλοι αστρονόμοι Κατηγορία:Αστρονόμοι του 20ού αιώνα
ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ 2021–22
Το ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ 2021-22 είναι η 67η σεζόν του πρωταρχικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου της Ευρώπης που διοργανώνεται από την UEFA και η 30η σεζόν από τότε που μετονομάστηκε από Κύπελλο Πρωταθλητριών σε ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ.
Ο τελικός θα διεξαχθεί στο Στάδιο Κρεστόφσκι στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας. Αρχικά είχε προγραμματιστεί να παίξει στο Allianz Arena στο Μόναχο της Γερμανίας. Ωστόσο, λόγω της αναβολής και της μετεγκατάστασης του τελικού του 2020, οι τελικοί οικοδεσπότες μεταφέρθηκαν πίσω ένα χρόνο, με την Αγία Πετρούπολη να φιλοξενεί τον τελικό του 2022. Οι νικητές του ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ 2021–22 θα προκριθούν αυτόματα στη φάση ομίλων του ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ 2022–23, και θα κερδίσουν επίσης το δικαίωμα να παίξουν εναντίον των νικητών του ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ 2021-22 στο Σούπερ Κάπ του 2022.