cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Εκστρατεία Ανατολικής Αφρικής (Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος)
Επιχειρήσεις, 1917–18
Στη Μοζαμβίκη, η Schutztruppe κέρδισε αρκετό αριθμό νικών που της επέτρεψε να παραμείνει ενεργή αλλά πλησίασε την καταστροφή κατά την Μάχη της Λιόμα και την Μάχη των Λόφων Πέρε. Οι Γερμανοί επέστρεψαν στη Γερμανική Ανατολική Αφρική και διέσχισαν στη Βόρεια Ροδεσία τον Αύγουστο του 1918. Στις 13 Νοεμβρίου, δύο ημέρες μετά την υπογραφή της ανακωχής στη Γαλλία, ο Γερμανικός στρατός κατέλαβε την Κασάμα, η οποία είχε εκκενωθεί από τους Βρετανούς. Την επόμενη μέρα στον ποταμό Τσαμπέζι (Chambezi), παραδόθηκε στο Λέτοβ-Φόρμπεκ ένα τηλεγράφημα που του ανακοίνωνε την υπογραφή της ανακωχής και συμφώνησε στην εκεχειρία. Ο Λέτοβ-Φόρμπεκ βάδισε με τη δύναμή του έως το Άμπερκορν (Abercorn – τη σημερινή Mbala) και επισήμως παραδόθηκε στις 25 Νοεμβρίου 1918. Η εκστρατεία στοίχισε στους Βρετανούς περίπου 12 δισ. £ σε τιμές του 2007.
Ανάλυση
Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, περί τους 400.000 Συμμαχικοί στρατιώτες, ναύτες, πληρώματα εμπορικού ναυτικού, οικοδόμοι, γραφειοκράτες και προσωπικό υποστήριξης συμμετείχαν στην εκστρατεία της Ανατολικής Αφρικής. Βοηθήθηκαν στο πεδίο από επιπλέον 600.000 Αφρικανούς αχθοφόρους. Οι Σύμμαχοι απασχόλησαν περί το ένα εκατομμύριο άτομα στην άκαρπη καταδίωξη του Λέτοβ-Φόρμπεκ και της μικρής του δύναμης. Ο Λέτοβ-Φόρμπεκ είχε αποκοπεί και δεν είχε πλέον καμία ελπίδα για αποφασιστική νίκη. Ο στόχος του ήταν καθαρά να κρατήσει όσο το δυνατόν περισσότερες Βρετανικές δυνάμεις προς την καταδίωξή του και να κάνει τους Βρετανούς να δαπανήσουν το μεγαλύτερο μέρος των πόρων τους σε άνδρες, πλοία και προμήθειες. Αν και κατάφερε να εκτρέψει πάνω από 200.000 Ινδικά και Νοτιοαφρικανικά στρατεύματα για να καταδιώξουν τις δυνάμεις του και να φρουρήσουν τη Γερμανική Ανατολική Αφρική μετά από αυτόν, απέτυχε να εκτρέψει επιπλέον Συμμαχικό ανθρώπινο δυναμικό από το Ευρωπαϊκό Θέατρο μετά το 1916. Ενώ κάποια πλοία μεταφέρθηκαν στο Αφρικανικό θέατρο, δεν αρκούσαν για να προκαλέσουν σημαντικές δυσκολίες στα Συμμαχικά ναυτικά.
Απώλειες
Το 2001, ο Hew Strachan εκτίμησε πως οι απώλειες των Βρετανών στην Εκστρατεία της Ανατολικής Αφρικής ήσαν 3.443 φονευθέντες στη δράση, 6.558 νεκροί από ασθένειες και περίπου 90.000 αχθοφόροι νεκροί. Το 2007, ο Paice κατέγραψε περίπου 22.000 Βρετανικές απώλειες στην Εκστρατεία της Ανατολικής Αφρικής, εκ των οποίων 11.189 ήτοι το 9% από το σώμα των 126.972 ανδρών στην εκστρατεία. Κατά το 1917, η επίταξη των περίπου 1.000.000 Αφρικανών αχθοφόρων, ερήμωσε πληθυσμιακά πολλές περιοχές και περίπου 95.000 βαστάζοι είχαν πεθάνει, μεταξύ αυτών το 20% από το Σώμα Mεταφορέων (Carrier Corps) στην Ανατολική Αφρική. Εκ των αχθοφόρων που απεβίωσαν, οι 45.000 ήσαν Κενυάτες και το 13% του άρρενος πληθυσμού. Η εκστρατεία κόστισε στη Βρετανική Αυτοκρατορία £70 εκατομμύρια, πλησιάζοντας το Βρετανικό πολεμικό προϋπολογισμό του 1914. Η ανακοίνωση από το ··· Aποικιακό Γραφείο (Colonial Office) έγραφε πως η εκστρατεία της Ανατολικής Αφρικής δεν έγινε μόνο σκάνδαλο, "... επειδή ο κόσμος που υπέφερε τα περισσότερα ήταν οι αχθοφόροι - και σε τελική ανάλυση ποιος ενδιαφέρεται για τους αυτόχθονες βαστάζους"; Τα στοιχεία των Βέλγων, αναφέρουν 5.000 απώλειες οι οποίες περιλαμβάνουν 2.620 στρατιώτες φονευθέντες στη δράση ή θανόντες λόγω ασθένειας, αλλά, δεν περιλαμβάνουν 15.650 θανάτους αχθοφόρων. Οι Πορτογαλικές απώλειες στην Αφρική ήσαν 5.533 στρατιώτες φονευθέντες στη δράση, 5.640 άνδρες συλληφθέντες ή αγνοούμενους και έναν άγνωστο αλλά σημαντικό αριθμό τραυματιών.
Στις Γερμανικές γραμμές, δεν υπάρχουν στοιχεία των στρατολογηθέντων ή των θυμάτων αλλά στην Der Weltkrieg, την επίσημη Γερμανική ιστορία, ο Ludwig Boell (1951) έγραψε "... για τις απώλειες σε βαστάζους, μεταφορείς και αγόρια (sic) [δεν κατορθώσαμε] να πραγματοποιήσουμε μια συνολική μέτρηση, λόγω της απουσίας λεπτομερών αρχείων ασθενειών". Ο Paice έγραψε το 1989, για μια εκτίμηση 350.000 θυμάτων και ποσοστό θανάτου 1 στα 7 άτομα. Οι βαστάζοι σπανίως αμοίβονταν καθώς τρόφιμα και βοοειδή επιτάχθηκαν από τους πολίτες· ο λιμός που προκλήθηκε από την επακόλουθη έλλειψη τροφίμων και τη χαμηλή βροχόπτωση του 1917, οδήγησε άλλους 300.000 θανάτους αμάχων στην Γερμανική Ανατολική Αφρική. Η στρατολόγηση του αγροτικού δυναμικού στην Βρετανική Ανατολική Αφρική και η χαμηλή βροχόπτωση του 1917–1918, οδήγησε σε λιμό και το Σεπτέμβριο του 1918 στην πανδημία γρίπης η οποία έφθασε την υπο-Σαχάρια Αφρική. Στη Βρετανική Ανατολική Αφρική πέθαναν 160.000–200.000 άμαχοι, στη Νότιο Αφρική υπήρξαν 250.000-350.000 θάνατοι και στη Γερμανική Ανατολική Αφρική το 10–20 τοις εκατό του πληθυσμού, απεβίωσε λόγω λιμού και ασθένειας· στην υπο-Σαχάρια Αφρική 1.500.000–2.000.000 άμαχοι απεβίωσαν από την πανδημία γρίπης.
Σημειώσεις
<references responsive="0" group="Σημ." />
<references group="Παρ. Σημ." />
Υποσημειώσεις
<references group="Παρ. Υποσημ." />
Παραπομπές
<references group="lower-greek"/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
.Ανατολική Αφρική Κατηγορία:Εκστρατείες και θέατρα του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου Κατηγορία:Ανατολική Αφρική Κατηγορία:Βελγικό Κονγκό στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο Κατηγορία:Προτεκτοράτο Ανατολικής Αφρικής Κατηγορία:Γερμανική Ανατολική Αφρική Κατηγορία:Βόρειος Ροδεσία Κατηγορία:Ροδεσία στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο Κατηγορία:Προτεκτοράτο Ουγκάντας Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία της Γερμανικής Ανατολικής Αφρικής Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία της Μοζαμβίκης Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία της Τανζανίας Κατηγορία:Μάχες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου όπου συμμετέχει η Γερμανία Κατηγορία:Μάχες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου όπου συμμετέχει η Νότιος Αφρική Κατηγορία:Μάχες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου όπου συμμετέχει το Ηνωμένο Βασίλειο Κατηγορία:Μάχες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου όπου συμμετέχει η Πορτογαλία Κατηγορία:Μάχες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου όπου συμμετέχει το Βέλγιο Κατηγορία:Μάχες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου όπου συμμετέχει η Force Publique Κατηγορία:Ιαν Σματς Κατηγορία:Η Δεκαετία του 1910 στην Αφρική Κατηγορία:Η Δεκαετία του 1910 στο Βελγικό Κονγκό Κατηγορία:Η Δεκαετία του 1910 στη Γερμανική Ανατολική Αφρική Κατηγορία:Η Δεκαετία του 1910 στην Κένυα Κατηγορία:Η Δεκαετία του 1910 στη Βόρεια Ροδεσία Κατηγορία:Η Δεκαετία του 1910 στην Ουγκάντα Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία της Αφρικής
Κέντρος
Το Κέντρος ή ο Κέδρος είναι ένα από τα ψηλότερα βουνά της Κρήτης με ύψος 1.776 μέτρα. Βρίσκεται νοτιοδυτικά της οροσειράς του Ψηλορείτη με τον οποίο οριοθετεί την κοιλάδα του Αμαρίου. Το Κέντρος αποτελείται από ασβεστολιθικά πετρώματα και έχει κωνικό σχήμα. Το τοπίο χαρακτηρίζεται από φαράγγια, βράχους και σχεδόν γυμνές πλαγιές, με την κύρια μορφή βλάστησης να αποτελείται από θάμνους και φρύγανα. Στην περιοχή φύονται ενδημικές και σπάνιες ποικιλίες φυτών όπως τουλίπες, ανεμώνες, ορχιδέες, υάκινθοι, κ.ά. Στις μικρές σπηλιές και τις προφυλαγμένες προεξοχές των γύρω ορθοπλαγιών φωλιάζουν αρπακτικά πτηνά όπως γεράκια, γυπαετοί και χρυσαετοί. Λόγω της σημασίας της χλωρίδας και της πανίδας του, το Κέντρος περιλαμβάνεται στο πανευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Ένα πεζοπορικό μονοπάτι (Ε4) οδηγεί στην κορυφή του βουνού. Στα βορειοδυτικά του Κέντρους βρίσκονται το οροπέδιο Γιούς Κάμπος και το Κισσανό φαράγγι.
Στις υπώρειες του Κέντρους και σε υψόμετρο από 400 έως 600 μέτρα είναι χτισμένα μια σειρά από μικρά χωριά, γνωστά συλλογικά ως τα χωριά του Κέντρους. Κατά τη διάρκεια του Β' ΠΠ, οι κάτοικοι των χωριών του Κέντρους παρείχαν βοήθεια στους αντάρτες που χρησιμοποιούσαν το Κέντρος ως κρησφύγετο. Σε αντίποινα, τον Αύγουστο του 1944 οι Γερμανοί κατακτητές κατέστρεψαν τα χωριά και σκότωσαν πολλούς από τους κατοίκους τους (en).
Φορέας Αρμόδιος για τη διαχείριση του όρους Κέδρος.
Αρμόδιο για την διαχείριση του όρους Κέδρος, ως Προστατευόμενης Περιοχής, σύμφωνα με τον Νόμο 4519/2018, είναι το  Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία «Φορέας Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΦΔΠΠ) Κεντρικής και Ανατολικής Κρήτης», με προσωρινή έδρα του φορέα το Ηράκλειο. Ο  Φορέας Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Κεντρικής και Ανατολικής Κρήτης: Περιλαμβάνει 31 περιοχές του Δικτύου NATURA 2000.
Αντιδράσεις
Το εφαρμοζόμενο αυτό πλαίσιο για την αξιοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών που συνδέονται με τον Κέδρο, ως Προστατευόμενης Περιοχής, οδήγησε σε μια σειρά αντιδράσεων των κατοίκων της περιοχής, undefinedπρέσβευε και ο ανθρωπολόγος  Marcel Mauss (en.). «Το δώρο του ενός δεν πρέπει να γίνεται το κεφάλαιο του άλλου». . Το σκεπτικό της διαμόρφωσης ενός πλαισίου αξιοποίησης της περιοχής του Κέδρου, οφείλει να λαμβάνει υπόψη του τις επιπτώσεις που αυτή θα επιφέρει στην περιοχή αλλά και το αποτέλεσμα των αποφάσεων που θα παρθούν τώρα για τις επόμενες γενεές. Όστρομ, (2016).
Ένα εναλλακτικό μοντέλο Διαχείρισης
Ο Κέδρος, ανήκει σ εκείνα τα συστήματα πόρων, που σύμφωνα με την βραβευμένη με Νόμπελ Οικονομίας το 2009 για την μελέτη της στα κοινά, Elinor Ostrom, χαρακτηρίζονται ως Πόροι Κοινής Δεξαμενής (ΠΚΔ) και η ορθή διαχείριση τους είναι ένα ζητούμενο. Η Ε. Όστρομ, με μια σειρά εμπειρικών μελετών ανά τον κόσμο, κατέληξε σε οκτώ αρχές σχεδιασμού που χαρακτηρίζουν τους θεσμούς ΠΚΔ που αντέχουν στον χρόνο (Όστρομ, 2002). Ανθρωπογενείς παράγοντες, όπως η υπερβόσκηση, οι φωτιές και το παράνομο κυνήγι, σύμφωνα με το «Τοπικό Σχέδιο Αποκεντρωμένης Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Δήμου Αγίου Βασιλείου” 2016, θέτουν σε κίνδυνο το οικοσύστημα στην περιοχή αυτή. Ένα σχήμα διοίκησης το οποίο θα περιελάμβανε όλους τους φορείς/οικειοποιητές/κοινωνούς του πόρου σε τοπικό επίπεδο και σε συνέργια με τον ΦΔΠΠ, ο οποίος όμως θα αναγνωρίζει το δικαίωμα της κοινότητας να συμμετέχει στη λήψη των αποφάσεων, ενώ για την εφαρμογή της όποιας πολιτικής, θα είναι απαραίτητη η σύμφωνη γνώμη τους.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κέντρος Κατηγορία:Νομός Ρεθύμνης
Σάντα Μπάρμπαρα (Καλιφόρνια)
Η Σάντα Μπάρμπαρα (αγγλικά: Santa Barbara) είναι πόλη και ανήκει στην ομώνυμη κομητεία, που βρίσκεται στην πολιτεία της Καλιφόρνιας. Η πόλη βρίσκεται μεταξύ του όρους Σάντα Ινιέζ και του Ειρηνικού Ωκεανού. Κατά την απογραφή του 2010 η πόλη είχε πληθυσμό 88,410 τοποθετώντας την στη δεύτερη θέση στην κομητεία, πίσω από την Σάντα Μαρία.
Ιστορία
Ο Πορτογάλος εξερευνητής Ζοάο Καμπρίλιο έφτασε στην περιοχή το 1542. Το 1602 ο Ισπανός εξερευνητής Σεμπάστιαν Βισκαΐνο έδωσε το όνομα Σάντα Μπάρμπαρα στο κανάλι όπως επίσης και σε ένα νησί του καναλιού. Οι πρώτοι Ευρωπαίοι κάτοικοι της περιοχής ήταν Ισπανοί, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν το 1782. Το πιο δραματικό γεγονός της ισπανικής περιόδου ήταν ένας ισχυρότατος σεισμός που έγινε το 1812, έντασης 7,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και το τσουνάμι που ακολούθησε κατέστρεψε ολόκληρη την πόλη. Η ισπανική περίοδος τελείωσε το 1822, μαζί με το τέλος του πολέμου της Μεξικάνικης Ανεξαρτησίας. Η περιοχή έμεινε υπό μεξικανική κυριαρχία μόλις 24 χρόνια. Στα τέλη του 1846 περιήλθε υπό την κατοχή των ΗΠΑ, ύστερα από τη νίκη τους στον αμερικανικομεξικανικό πόλεμο και το επόμενο έτος έγινε επίσημα μέρος τους.
Γεωγραφία
Η Σάντα Μπάρμπαρα βρίσκεται περίπου 145 χιλιόμετρα δυτικά-βορειοδυτικά από το Λος Άντζελες. Ο χαρακτηρισμός της ως αμερικάνικη ριβιέρα, οφείλεται στο γεγονός ότι η γεωγραφία και το κλίμα της περιοχής, είναι όμοια με αυτό της βόρειας ακτής της Μεσογείου (ειδικότερα της νότιας Γαλλίας) όπου είναι γνωστή ως Ριβιέρα.
Κλίμα
Το κλίμα της χαρακτηρίζεται μεσογειακό, κύριο χαρακτηριστικό ολόκληρης της ακτής της Καλιφόρνιας. Επειδή η πόλη βρίσκεται κατά μήκος του ωκεανού, επηρρεάζεται από την αύρα του, με αποτέλεσμα να έχει ζεστότερο χειμώνα και δροσερότερο καλοκαίρι σε σύγκριση με άλλα μέρη που βρίσκονται μακρύτερα από την ακτή. Κατά το χειμώνα, πλήττουν την Καλιφόρνια καταιγίδες, που προκαλούν μεγάλης έντασης βροχοπτώσεις. Η περιοχή δέχεται υψηλότερη βροχόπτωση σε σχέση με άλλες παραλιακές περιοχές, εξαιτίας του όρους Σάντα Ινιές.
Αντχάρα
Ο Αντχάρα (Adhara ή Adara) είναι το ιδιαίτερο όνομα του διπλού αστέρα ε του αστερισμού Μέγας Κύων (epsilon Canis Majoris, ε CMa). Το όνομα αυτό προέρχεται από την αραβική λέξη عذارى ‘aðāra’, που σημαίνει παρθένοι, καθώς ήταν μέλος ενός μικρού αρχαίου αραβικού αστερισμού με αυτό το όνομα που περιλαμβάνει επίσης τον Ουέζεν και τον Αλάντρα. Στα κινεζικά ήταν γνωστό ως 弧矢七 (το έβδομο άστρο του βέλους και του τόξου). Επίσης ο αστέρας φέρει το όνομα 21 Μεγαλού Κυνός (ονομασία κατά Τζον Φλάμστηντ). Βρίσκεται στο πίσω μέρος του σώματος που παριστάνει ο αστερισμός του. Είναι το δεύτερο λαμπρότερο άστρο του αστερισμού μετά το Σείριο.
Χαρακτηριστικά
Ο Αντχάρα είναι ένας διπλός υπεργίγαντας φασματικού τύπου Β2. Η επιφανειακή θερμοκρασία του είναι 25.000 Κ, ενώ η μάζα και η διάμετρός του εκτιμώνται ότι είναι δεκαπλάσιες του Ήλιου. Το απόλυτο μέγεθος του Αντχάρα είναι -4,11, που αντιστοιχεί σε πραγματική λαμπρότητα 20 χιλιάδες φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου. Αυτό το αστέρι αποτελεί τη λαμπρότερη πηγή ακραίας υπεριώδους ακτινοβολίας στον ουρανό, εξαιτίας της θερμοκρασίας του. Η ισημερινή ταχύτητα περιστροφής του είναι 38 m/s σημαίνει ότι ολοκληρώνει μία περιστροφή γύρω από τον εαυτό του σε 14 μέρες.
Ο συνοδός του έχει φαινόμενο μέγεθος +7,5 (το απόλυτο μέγεθος του συνοδού είναι +1,9) και απέχει από το κύριο άστρο 7,5 δευτερόλεπτα της μοίρας σε μία γωνία θέσης 161° από το κύριο άστρο. Παρ´όλη τη σχετικά μεγάλη γωνιακή απόσταση που χωρίζει τα δύο άστρα, ο συνοδός παρατηρείται μόνο με μεγάλα τηλεσκόπια επειδή το κύριο άστρο είναι περίπου 250 φορές λαμπρότερο. Απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον 900 ΑΜ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γίγαντες αστέρες τύπου B Κατηγορία:Μέγας Κύων Κατηγορία:Αντικείμενα Bayer Κατηγορία:Διπλοί αστέρες
Μπρορ Μέλμπεργκ
Ο Μπρορ Μέλμπεργκ (Bror Mellberg, 9 Νοεμβρίου 1923 - 8 Σεπτεμβρίου 2004) ήταν Σουηδός διεθνής ποδοσφαιριστής.
Βιογραφία
Αναδείχθηκε δευτεραθλητής Κόσμου το 1958, στη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου που διεξήχθη στην χώρα του, ενώ τερμάτισε τρίτος στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1950 με την Εθνική Σουηδίας.
Τσέρι
Το Τσέρι είναι ονομασία που αφορά οικισμούς:
1654
Η τρέχουσα σελίδα αφορά το έτος 1654 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Απώλεια ακοής
Απώλεια ακοής ονομάζεται η ελάττωση της ακουστικής ικανότητας που είναι αποτέλεσμα βλάβης σε ένα ή περισσότερα τμήματα του έξω, μέσου ή έσω ωτός. Όταν η απώλεια ακοής είναι ολική (βαθιά) ονομάζεται κώφωση, ενώ όταν είναι μερική ονομάζεται βαρηκοΐα. Μπορεί να είναι μονόπλευρη (στο ένα αυτί) ή αμφοτερόπλευρη (και στα δύο αυτιά), προσωρινή ή μόνιμη.
Η απώλεια ακοής μπορεί να έχει γενετικές ή περιβαλλοντικές αιτίες καθώς και να προκαλείται λόγω γήρανσης (πρεσβυακουσία). Προκαλείται επίσης από ορισμένες λοιμώξεις, επιπλοκές κατά τη γέννηση, τραύματα στο αυτί και ορισμένα φάρμακα ή τοξίνες, και χρόνιες λοιμώξεις του αυτιού. Ορισμένες ασθένειες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, όπως ο κυτταρομεγαλοϊός, η σύφιλη και η ερυθρά, μπορούν να προκαλέσουν απώλεια ακοής στο παιδί.
Η απώλεια ακοής διαγιγνώσκεται όταν ένα άτομο δεν μπορεί να ακούσει 25 ντεσιμπέλ (dB) σε τουλάχιστον ένα αυτί. Μπορεί να χαρακτηριστεί ως ήπια (25 έως 40 dB), μέτρια (41 έως 55 dB), μέτρια προς σοβαρή (56 έως 70 dB), σοβαρή (71 έως 90 dB) ή βαθιά (μεγαλύτερη από 90 dB). Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι απώλειας ακοής: βαρηκοΐα αγωγιμότητας (CHL), νευροαισθητήρια βαρηκοΐα (SNHL) και μικτή βαρηκοΐα.
Μερική αποκατάσταση της ακοής είναι δυνατή μέσω ακουστικών βοηθημάτων ή μέσω κοχλιακού εμφυτεύματος, μιας ηλεκτρονικής συσκευής που επιτρέπει τη διέγερση του ακουστικού νεύρου παρακάμπτοντας τον κοχλία.
Πρόσφατα ανακαλύφθηκε οτι η κώφωση από τη γέννηση οφείλεται στο Χρωμόσωμα 21. Οι ερευνητές παρατήρησαν μία γονιδιακή μετάλλαξη, που εξουδετερώνει τη δράση του γονιδίου αυτού και οδηγεί σε βαριά κώφωση. Η ανωμαλία αυτή εμποδίζει το γονίδιο να παράγει μια πρωτεΐνη που ανήκει στην οικογένεια της πρωτεάσης και υπάρχει σε ένα μέρος του έσω ωτός, που λέγεται κοχλίας.
Υπολογίζεται ότι 1,57 δισεκατομμύρια άτομα παγκοσμίως είχαν κάποιου βαθμού απώλεια ακοής το 2019, κάτι το οποίο αντιστοιχεί σε ένα στα πέντε άτομα. Από αυτά, τα 403,3 εκ. άτομα είχαν μέτρια προς σοβαρή απώλεια ακοής μαζί με τη χρήση ακουστικού, ενώ 430,4 εκ. χωρίς τη χρήση ακουστικού. Ο μεγαλύτερος αριθμός ατόμων με μέτρια έως πλήρη απώλεια ακοής κατοικούσε στην περιοχή του Δυτικού Ειρηνικού (127,1 εκ. άτομα). Από όλα τα άτομα με προβλήματα ακοής, το 62,1% ήταν ηλικίας άνω των 50 ετών.
Ορισμοί
αριστερά|μικρογραφία|300x300εσ|Ανατομία του ανθρώπινου αυτιού:{{Legend|purple|Έσω ους}}{{Legend|red|Μέσο ους}}{{Legend|green|Έξω ους}} Η απώλεια ακοής ορίζεται ως μειωμένη οξύτητα στους ήχους που διαφορετικά θα ακούγονταν κανονικά. Ο όρος προβλήμα ακοής συνήθως χρησιμοποιείται για άτομα που έχουν σχετική αδυναμία να ακούσουν τον ήχο στις συχνότητες ομιλίας. Η σοβαρότητα της απώλειας ακοής κατηγοριοποιείται ανάλογα με την αύξηση της έντασης του ήχου πάνω από το συνηθισμένο επίπεδο που απαιτείται για να τον εντοπίσει ο ακροατής.
Η κώφωση ορίζεται ως ένας βαθμός απώλειας ακοής έτσι ώστε ένα άτομο να μην μπορεί να καταλάβει την ομιλία, ακόμη και παρουσία ενισχυτή. Σε βαθιά κώφωση, ακόμη και οι ήχοι με την υψηλότερη ένταση που παράγονται από ένα ακουστόμετρο (ένα όργανο που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της ακοής παράγοντας καθαρούς ήχους μέσω ενός εύρους συχνοτήτων) δεν μπορούν να ανιχνευθούν από το αυτί. Σε πλήρη κώφωση, δεν ακούγονται καθόλου ήχοι, ανεξάρτητα από την ενίσχυση ή τη μέθοδο παραγωγής.
Η αντίληψη της ομιλίας είναι μια άλλη πτυχή της ακοής που περιλαμβάνει την αντιληπτή σαφήνεια μιας λέξης και όχι την ένταση του ήχου που δημιουργείται από τη λέξη. Στους ανθρώπους, αυτό συνήθως μετράται με δοκιμές διάκρισης λόγου, οι οποίες μετρούν όχι μόνο την ικανότητα ανίχνευσης ήχου, αλλά και την ικανότητα κατανόησης της ομιλίας. Υπάρχουν πολύ σπάνιοι τύποι απώλειας ακοής που επηρεάζουν μόνο τη διάκριση του λόγου. Ένα παράδειγμα είναι η ακουστική νευροπάθεια, μια παραλλαγή της απώλειας ακοής στην οποία τα εξωτερικά τριχωτά κύτταρα του κοχλία είναι άθικτα και λειτουργούν, αλλά οι πληροφορίες δεν μεταδίδονται με ακρίβεια από το ακουστικό νεύρο στον εγκέφαλο. αριστερά|μικρογραφία|Μέσο κατώτατο όριο ακοής για νεότερους και ηλικιωμένους ενήλικες.Η ανθρώπινη ακοή εκτείνεται σε συχνότητα από 20 έως 20.000 Hz και σε ένταση από 0 dB έως 120 dB HL ή περισσότερο. Το 0 dB δεν αντιπροσωπεύει την απουσία ήχου, αλλά τον πιο χαμηλό ήχο που μπορεί να ακούσει ένα μέσο ανθρώπινο αυτί χωρίς προβλήματα ακοής. Μερικοί άνθρωποι μπορούν να ακούσουν έως και −5 ή ακόμα και −10 dB. Ο ήχος είναι γενικά δυσάρεστα δυνατός πάνω από 90 dB και βρίσκεται το κατώφλι του πόνου πάνω από 115 dB. Το αυτί δεν ακούει όλες τις συχνότητες εξίσου καλά: η ευαισθησία της ακοής κορυφώνεται γύρω στα 3.000 Hz. Υπάρχουν πολλές ιδιότητες της ανθρώπινης ακοής εκτός του εύρους συχνοτήτων και της έντασης που δεν μπορούν εύκολα να μετρηθούν ποσοτικά. Ωστόσο, για πολλούς πρακτικούς λόγους, η κανονική ακοή ορίζεται από ένα γράφημα συχνότητας έναντι έντασης, ή ακοόγραμμα, που απεικονίζει τα όρια ευαισθησίας της ακοής σε καθορισμένες συχνότητες. Λόγω της σωρευτικής επίδρασης της ηλικίας και της έκθεσης σε θόρυβο και άλλες ακουστικές προσβολές, η «τυπική» ακοή μπορεί να μην είναι φυσιολογική.
Κλινική περιγραφή
Η απώλεια της ακοής έχει τα εξής συμπτώματα:
Η απώλεια της ακοής είναι αισθητηριακή, αλλά μπορεί να έχει συνοδευτικά συμπτώματα:
Επιπλοκές
Η απώλεια ακοής σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ και την άνοια. Ο κίνδυνος αυξάνεται με το βαθμό απώλειας ακοής. Υπάρχουν πολλές υποθέσεις, μία από τις οποίες είναι ότι οι γνωστικές ικανότητες αναδιανέμονται στην ακοή και στην κοινωνική απομόνωση από την απώλεια ακοής που έχει αρνητικό αποτέλεσμα. Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία, η χρήση ακουστικών βαρηκοΐας μπορεί να επιβραδύνει τη μείωση των γνωστικών ικανοτήτων.
Η απώλεια ακοής είναι υπεύθυνη για την πρόκληση θαλαμοκορχικής δυσρυθμίας στον εγκέφαλο, η οποία είναι υπεύθυνη για αρκετές νευρολογικές διαταραχές, όπως εμβοές και οπτικό χιόνι.
Αίτια
μικρογραφία|300x300εσ|Ψηφιακά ακουστικά βαρηκοΐας. μικρογραφία|Τα ακουστικά βαρηκοΐας είναι μικρές ηλεκτρονικές συσκευές που μπορούν να προσαρμοστούν σε μεγάλο βαθμό για την αντιμετώπιση διαφορετικών τύπων απώλειας ακοής. Όλα τα ψηφιακά ακουστικά βαρηκοΐας περιέχουν τουλάχιστον ένα μικρόφωνο για λήψη ήχου, ένα τσιπ υπολογιστή που ενισχύει και επεξεργάζεται τον ήχο, ένα ηχείο που στέλνει το σήμα στο αυτί και μια μπαταρία για ισχύ. μικρογραφία|Κοχλιακό εμφύτευμα (εξωτερικό μέρος). 1: μικρόφωνο 2: επεξεργαστής ομιλίας 3: εξωτερική κεραία. 4: μαγνήτης. Η απώλεια ακοής έχει πολλές αιτίες, όπως γήρανση, γενετικά αίτια, περιγεννητικά προβλήματα και επίκτητες αιτίες όπως θόρυβος και ασθένεια. Για ορισμένα είδη απώλειας ακοής η αιτία είναι άγνωστη.
Υπάρχει μια προοδευτική απώλεια της ικανότητας ακοής υψηλών συχνοτήτων λόγω της γήρανσης που είναι γνωστή ως πρεσβυακουσία. Στους άνδρες, μπορεί να ξεκινήσει ήδη από τα 25 και στις γυναίκες από τα 30. Αν και γενετικά μεταβλητή είναι μια φυσιολογική γήρανση και διαφέρει από τις απώλειες ακοής που προκαλούνται από την έκθεση σε θόρυβο, τοξίνες ή παράγοντες ασθένειας. Συνήθεις καταστάσεις που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο απώλειας της ακοής σε ηλικιωμένους είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης ή η χρήση ορισμένων φαρμάκων επιβλαβών για το αυτί. Ενώ η απώλεια της ακοής είναι εμφανής με την ηλικία, ο βαθμός και ο τύπος της απώλειας ποικίλλει.
Η απώλεια ακοής που προκαλείται από θόρυβο (NIHL), επίσης γνωστή ως ακουστικό τραύμα, συνήθως προσδιορίζεται από τα αυξημένα όρια ακοής (δηλαδή λιγότερη ευαισθησία ή σίγαση). Η έκθεση στο θόρυβο είναι η αιτία περίπου των μισών περιπτώσεων απώλειας ακοής, προκαλώντας κάποιο βαθμό προβλημάτων στο 5% του πληθυσμού παγκοσμίως. Η πλειονότητα των ατόμων με απώλεια ακοής δεν οφείλεται στην ηλικία, αλλά στην έκθεση στο θόρυβο. Διάφοροι κυβερνητικοί, βιομηχανικοί και τυποποιημένοι οργανισμοί θέτουν πρότυπα θορύβου. Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν την παρουσία περιβαλλοντικού ήχου σε επιζήμια επίπεδα ή το επίπεδο στο οποίο ο ήχος γίνεται επιβλαβής. Κοινές πηγές επιζήμιων επιπέδων θορύβου περιλαμβάνουν στερεοφωνικά αυτοκινήτου, παιδικά παιχνίδια, μηχανοκίνητα οχήματα, πλήθη, ηλεκτρικά εργαλεία, χρήση όπλου, μουσικά όργανα, ακόμη και στεγνωτήρα μαλλιών. Ο θόρυβος είναι αθροιστικός και όλες οι πηγές επιβάρυνσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση του κινδύνου. Στις ΗΠΑ, το 12,5% των παιδιών ηλικίας 6-19 ετών έχουν μόνιμη βλάβη στην ακοή λόγω υπερβολικής έκθεσης στο θόρυβο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι οι μισοί από τους 12 έως 35 ετών κινδυνεύουν από τη χρήση προσωπικών συσκευών ήχου που είναι πολύ δυνατές. Η απώλεια ακοής στους εφήβους μπορεί να προκληθεί από δυνατό θόρυβο από παιχνίδια, μουσική από ακουστικά και συναυλίες ή εκδηλώσεις.
Η απώλεια ακοής μπορεί να κληρονομηθεί. Περίπου το 75-80% όλων αυτών των περιπτώσεων κληρονομείται από υπολειπόμενα γονίδια, το 20–25% κληρονομείται από επικρατή γονίδια, το 1-2% κληρονομείται από τα φυλοσύνδετα γονίδια στο χρωμόσωμα Χ και λιγότερο από το 1% κληρονομείται λόγω μιτοχονδριακής κληρονομικότητας. Η συνδρομική βαρηκοΐα εμφανίζεται όταν συνυπάρχουν και άλλα ιατρικά προβλήματα εκτός από την κώφωση, όπως το σύνδρομο Usher, το σύνδρομο Stickler, το σύνδρομο Waardenburg, το σύνδρομο Alport και η νευροϊνωμάτωση τύπου 2. Η μη συνδρομική βαρηκοΐα εμφανίζεται όταν δεν υπάρχουν άλλα ιατρικά προβλήματα που σχετίζονται με την κώφωση σε ένα άτομο.
Το φάσμα διαταραχών του εμβυϊκού αλκοολισμού αναφέρεται ότι προκαλεί απώλεια ακοής σε έως και 64% των βρεφών που γεννιούνται από αλκοολικές μητέρες, από την ωτοτοξική επίδραση στο αναπτυσσόμενο έμβρυο και τον υποσιτισμό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης λόγω της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ. Η πρόωρη γέννηση μπορεί να συσχετιστεί με αισθητηριακή απώλεια ακοής λόγω αυξημένου κινδύνου υποξίας, υπερχολερυθριναιμίας, ωτοτοξικών φαρμάκων και λοιμώξεων καθώς και έκθεσης σε θόρυβο στις νεογνικές μονάδες. Επίσης, η απώλεια ακοής σε μωρά που γεννιούνται πρόωρα συχνά ανακαλύπτεται πολύ αργότερα. Ο κίνδυνος απώλειας ακοής είναι μεγαλύτερος για τα νεογέννητα που ζυγίζουν λιγότερο από 1500 g κατά τη γέννηση.
Οι διαταραχές που ευθύνονται για την απώλεια ακοής περιλαμβάνουν ακουστική νευροπάθεια, σύνδρομο Down, αυτοάνοσες ασθένειες, σκλήρυνση κατά πλάκας, μηνιγγίτιδα, χολοστεάτωμα, ωτοσκλήρυνση, λαβυρινθικό συρίγγιο, νόσος Ménière, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του αυτιού, εγκεφαλικά επεισόδια, σωληνολιθίαση του οπίσθιου ημικύκλιου σωλήνα, ακολουθία Πιερ Ρόμπιν, σύνδρομο Treacher-Collins, σύνδρομο Usher, σύνδρομο Turner, σύφιλη, ακουστικό νευρίνωμα και ιογενείς λοιμώξεις όπως ιλαρά, παρωτίτιδα, σύνδρομο συγγενούς ερυθράς, διάφορες παραλλαγές ιών έρπητα, HIV / AIDS, και ιό του Δυτικού Νείλου.
Ορισμένα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την ακοή με αναστρέψιμο τρόπο. Αυτά τα φάρμακα θεωρούνται ωτοτοξικά. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα διουρητικά βρόχου, όπως φουροσεμίδη και βουμετανίδη, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) όπως ασπιρίνη, ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, παρακεταμόλη, κινίνη, και μακρολιδικά αντιβιοτικά. Άλλα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν μόνιμη απώλεια ακοής. Η πιο σημαντική ομάδα είναι οι αμινογλυκοσίδες και οι χημειοθεραπευτικές ουσίες όπως η σισπλατίνη και η καρβοπλατίνη.
Εκτός από τα φάρμακα, η απώλεια ακοής μπορεί επίσης να προκύψει από συγκεκριμένες χημικές ουσίες στο περιβάλλον: μέταλλα, όπως ο μόλυβδος, και διαλύτες, όπως το τολουόλιο (βρίσκεται σε αργό πετρέλαιο, βενζίνη και καυσαέρια αυτοκινήτων). Αυτές οι ωτοτοξικές χημικές ουσίες σε συνδυασμό με τον θόρυβο έχουν πρόσθετη επίδραση στην απώλεια ακοής ενός ατόμου. Η απώλεια ακοής λόγω χημικών ξεκινά από την υψηλή συχνότητα και είναι μη αναστρέψιμη. Βλάπτει τον κοχλία και υποβαθμίζει τα κεντρικά τμήματα του ακουστικού συστήματος. Για ορισμένες ωτοτοξικές χημικές εκθέσεις, ιδιαίτερα στυρόλιο, ο κίνδυνος απώλειας ακοής μπορεί να είναι υψηλότερος από την έκθεση μόνο σε θόρυβο, ειδικά όταν η συνδυασμένη έκθεση περιλαμβάνει κρουστικό θόρυβο.
Τέλος, η βλάβη μπορεί να προκληθεί και στα τρία μέρη του αυτιού, στο εξωτερικό, στο μεσαίο, στον κοχλία ή στα κέντρα του εγκεφάλου που επεξεργάζονται τις ακουστικές πληροφορίες. Η βλάβη στο μεσαίο αυτί μπορεί να περιλαμβάνει κάταγμα και ασυνέχεια στα οστάρια. Η βλάβη στο εσωτερικό αυτί (κοχλίας) μπορεί να προκληθεί από κάταγμα των κροταφικών οστών. Τα άτομα που υποφέρουν από τραυματισμό στο κεφάλι είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε απώλεια ακοής ή εμβοές, είτε προσωρινές είτε μόνιμες.
Παθοφυσιολογία
Τα ηχητικά κύματα φτάνουν στο εξωτερικό αυτί και κατευθύνονται μέσω του έξω ακουστικού πόρου του αυτιού στην τυμπανική μεμβράνη, προκαλώντας τη δόνηση. Οι δονήσεις μεταφέρονται από τα 3 μικροσκοπικά οστάρια (σφύρα, άκμονας, αναβολέας) του μεσαίου αυτιού στο εσωτερικό αυτί. Το υγρό μετακινεί τα τριχωτά κύτταρα (στερεοκροσσοί) και η κίνησή τους δημιουργεί νευρικές ώσεις οι οποίες στη συνέχεια μεταφέρονται από το κοχλιακό νεύρο στο εγκεφαλικό στέλεχος, το οποίο με τη σειρά του στέλνει τις ώσεις στο μεσεγκέφαλο. Τέλος, οι ώσεις καταλήγουν στο ακουστικό φλοιό του κροταφικού λοβού για να ερμηνευθούν ως ήχος.
Η απώλεια ακοής είναι μια κατάσταση που εμφανίζεται όταν η μετάδοση του ήχου από το εξωτερικό αυτί στον εγκέφαλο υφίσταται διαταραχή. Η διαταραχή μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε στάδιο, είτε πριν είτε μετά τον κοχλία, και η απώλεια ακοής είναι αγώγιμη ή αισθητηριακή, αντίστοιχα. Εάν επηρεάζονται και οι δύο περιοχές, πριν και μετά τον κοχλία, τότε η απώλεια ακοής χαρακτηρίζεται ως μικτή. [[Αρχείο:Anatomy of the Human Ear 1 Intl.svg|αριστερά|μικρογραφία|300x300εσ|
1.
2. Πτερύγιο
4. Τυμπανική μεμβράνη
5.
6. Οστάρια
7. Σφύρα
8. Άκμονας
9. Αναβολέας
10. Κοιλότητα του μέσου ωτός
11. Κροταφικό οστό
12. Ευσταχιανή σάλπιγγα
13.
14. Λαβύρινθος
15. Ημικύκλιοι σωλήνες
17. Ωοειδής θυρίδα
18. Στρογγυλή θυρίδα
19. Κοχλίας
20. Αιθουσαίο νεύρο
21. Κοχλιακό/ακουστικό νεύρο
22. Έσω ακουστικός πόρος
23. Αιθουσοκοχλιακό νεύρο
]]
Διάγνωση
Ο εντοπισμός της απώλειας ακοής γίνεται από ωτορινολαρυγγολόγο. Πρώτα προσδιορίζεται επακριβώς η εντόπιση της βλάβης στο ακουστικό σύστημα και μετά χρησιμοποιούνται διάφορες χειρουργικές τεχνικές και σε ανάλογες περιπτώσεις οι εγχειρήσεις αυτές συνδυάζονται με διάφορα ηλεκτρονικά εμφυτεύματα. Η διάγνωση περιλαμβάνει την φυσική εξέταση (ωτοσκόπηση), τις γενικές εξετάσεις ελέγχου, τις εξετάσεις ακοής βάσει εφαρμογών, διάφορες δοκιμασίες, και εξετάσεις ακοομέτρησης.
Ο προσδιορισμός της βλάβης στο ακουστικό σύστημα συνήθως γίνεται με την ακοομέτρηση. Μια πιο πρόσφατη αντικειμενική μέθοδος είναι η τυμπανομετρία, η οποία χρησιμοποιείται συμπληρωματικά για την εντόπιση της επακριβούς θέσης της βλάβης στην ακουστική οδό. Η μέθοδος αυτή βοηθά στη διάκριση μεταξύ της βαρηκοΐας αγωγιμότητας και της νευροαισθητήριας βαρηκοΐας. Στη συνέχεια υπάρχει ακόμα μεγαλύτερη εξειδίκευση με την τυμπανομετρία πολλαπλών συχνοτήτων. Με τη μέθοδο αυτή διακρίνονται αντικειμενικά οι διάφορες παθήσεις του μέσου ωτός που προκαλούν βαρηκοΐα αγωγιμότητας. Άλλες εξετάσεις περιλαμβάνουν τις δοκιμασίες Weber, Rinne, Bing και Schwabach. Σε περίπτωση λοίμωξης ή φλεγμονής, αίμα ή άλλα σωματικά υγρά στέλνονται για εργαστηριακή ανάλυση. Οι μαγνητικές τομογραφίες και οι αξονικές τομογραφίες μπορούν να είναι χρήσιμες για τον εντοπισμό της παθολογίας πολλών αιτιών απώλειας ακοής.
Η απώλεια ακοής κατηγοριοποιείται ανάλογα με τη σοβαρότητα, τον τύπο και τη διαμόρφωση. Μπορεί να υπάρχει μόνο σε ένα αυτί (μονόπλευρη) ή και στα δύο αυτιά (αμφοτερόπλευρη). Μπορεί να είναι προσωρινή ή μόνιμη, ξαφνική ή προοδευτική. Η σοβαρότητα της απώλειας ακοής κατατάσσεται σύμφωνα με τα εύρη των ονομαστικών ορίων στα οποία πρέπει να είναι ένας ήχος, ώστε να μπορεί να ανιχνευθεί από ένα άτομο. Ένα επιπλέον πρόβλημα που αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο είναι η διαταραχή της ακουστικής επεξεργασίας (APD), η οποία δεν είναι μια απώλεια ακοής αυτή καθαυτή αλλά μια δυσκολία διάκρισης του ήχου. Το σχήμα ενός ακοογράμματος μπορεί να υποδείξει τη σχετική διαμόρφωση της απώλειας ακοής, το οποίο σε συνδυασμό με την ακοομέτρηση, μπορεί να υποδηλώσει διαταραχή ακουστικής επεξεργασίας ή παρουσία ακουστικού νευρινώματος ή άλλου όγκου.
Αντιμετώπιση
μικρογραφία|Είδη ακουστικών βαρηκοϊας. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη συγκεκριμένη αιτία, εάν είναι γνωστή, καθώς και από την έκταση, τον τύπο και τη διαμόρφωση της απώλειας ακοής. Η ξαφνική απώλεια ακοής λόγω και του υποκείμενου νευρικού προβλήματος μπορεί να αντιμετωπιστεί με κορτικοστεροειδή.
Οι περισσότερες απώλειες ακοής, που οφείλονται στην ηλικία και στον θόρυβο, είναι προοδευτικές και μη αναστρέψιμες και προς το παρόν δεν υπάρχουν εγκεκριμένες ή συνιστώμενες θεραπείες. Μερικά συγκεκριμένα είδη απώλειας ακοής μπορούν να διορθωθούν με τη χειρουργική επέμβαση. Σε άλλες περιπτώσεις, η θεραπεία απευθύνεται σε υποκείμενες παθολογίες, αλλά οποιαδήποτε απώλεια ακοής μπορεί να είναι μόνιμη. Ορισμένες επιλογές διαχείρισης περιλαμβάνουν ακουστικά βαρηκοΐας, κοχλιακά εμφυτεύματα, υποστηρικτική τεχνολογία, και υπότιτλους και κλειστές λεζάντες (CC) στην τηλεόραση.
Το ακουστικό βαρηκοΐας επιλέγεται με βάση το ακοόγραμμα. Ο ακουοπροσθετιστής εφαρμόζει το ακουστικό στο αυτί αφού φτιάξει το ανάλογο εκμαγείο. Υπάρχουν διάφορα είδη ακουστικών βαρηκοΐας. Ένα από αυτά είναι το οπισθωτιαίο όπου ο κύριος μηχανισμός βρίσκεται πίσω από το αυτί και φαίνεται από τρίτους. Ένα άλλο είναι το ενδοτιαίο, το οποίο εφαρμόζεται στον πόρο του αυτιού, ο μηχανισμός βρίσκεται μέσα στο αυτί και δε φαίνεται από τρίτους. Υπάρχουν επίσης και τα εμφυτευόμενα ακουστικά τα οποία τοποθετούνται με χειρουργική μέθοδο.
Επιδημιολογία
Το 2019, υπολογίζεται ότι 1,57 δισεκατομμύρια άτομα παγκοσμίως είχαν κάποιου βαθμού απώλεια ακοής, κάτι το οποίο αντιστοιχεί σε ένα στα πέντε άτομα. Από αυτά, τα 403,3 εκ. άτομα είχαν μέτρια προς σοβαρή απώλεια ακοής μαζί με τη χρήση ακουστικού, ενώ 430,4 εκ. χωρίς τη χρήση ακουστικού. Ο μεγαλύτερος αριθμός ατόμων με μέτρια έως πλήρη απώλεια ακοής κατοικούσε στην περιοχή του Δυτικού Ειρηνικού (127,1 εκ. άτομα). Από όλα τα άτομα με προβλήματα ακοής, το 62,1% ήταν ηλικίας άνω των 50 ετών.
Η απώλεια ακοής αυξάνεται με την ηλικία. Σε αυτούς που βρίσκονται μεταξύ 20 και 35, η απώλεια ακοής είναι 3%, σε άτομα από τα 44 έως 55 είναι 11%, και σε άτομα από 65 έως 85 είναι 43%.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Παθήσεις Κατηγορία:Αναπηρία
Μάχη της Κόνιτσας
Η μάχη της Κόνιτσας ήταν σύγκρουση του ελληνικού εμφύλιου πόλεμου στην οποία ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας (ΔΣΕ) αποπειράθηκε να καταλάβει την Κόνιτσα για να την καταστήσουν έδρα της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης. Η εισβολή στην Κόνιτσα τελικά απέτυχε και οι κυβερνητικές δυνάμεις του Εθνικού Στρατού διατηρήσαν τον έλεγχο της κωμόπολης.
Η διάταξη των Εθνικών Δυνάμεων
Την Κόνιτσα υπερασπίζονταν η 75 Ταξιαρχία υπό τον Συν/ρχη Δόβα Κωνσταντίνο με δύναμη μόνο δύο Τάγματα Πεζικού, το 582 Τ.Π. υπό τον Ταγματάρχη Περίδη. Δύο Μοίρες Πυρ/κού και μικρή Εφεδρεία στο Καλπάκι. Το 582 Τ.Π. κατείχε το ύψωμα Προφήτης Ηλίας που δεσπόζει της Κόνιτσας, πλην ενός Λόχου, του 3ου, που φρουρούσε τη Γέφυρα του Μπουραζανίου. Το 584 Τ.Π. του Ταγ/ρχου Στυλιανού Τζουβάρα, επιτίθεται από Καλπάκι και Δολιανά επί των υψωμάτων αριστερά της οδού Καλπακίου – Κονίτσης με κατεύθυνση προς τη Γέφυρα Μπουραζανίου, όπου και φθάνει ανατρέποντας την αντίσταση των ανταρτών κατόπιν λυσσώδους αγώνα επί ημέρες και νύχτες. Την ίδια επίσης ώρα το 527 Τ.Π. (43 Ταξιαρχίας) υπό τον Ταγ/ρχη Λυγεράκη επιτίθεται στη δεξιά κατεύθυνση προς Καλπάκι – Γκραμπάλα, Νυκτερινές διεισδύσεις ενεργούσαν οι 4  Λόχοι Καταδρομών (Λοκατζήδες). Το 24 Σύνταγμα Χωροφυλακής (πρώην αντάρτες του ΕΔΕΣ) υπό τους Αλέκο Παπαδόπουλο και Δημήτριο Ιωάννου, διεισδύει νύχτα κατά μήκος της οδού προς Κόνιτσα και διά Βίγλας και γέφυρας Αώου φτάνει στα πρόθυρα της Κόνιτσας, στα πλευρά και στα νώτα των εκεί δυνάμεων του Δημοκρατικού Στρατού.
Η διάταξη του Δημοκρατικού Στρατού
Δύο ταξιαρχίες (32η και 16η) προωθήθηκαν από την Λυκοράχη Κοζάνης περιμετρικά προς τις θέσεις του Εθνικού Στρατού και την γέφυρα Μπουραζάνι. Ένα ενισχυμένο τάγμα και ένα τμήμα κομμάντος για την επίθεση από Καλπάκι προς Μπουραζάνι, Γκραμπάλα, Μεσοβούνι Ιωαννίνων.
Μάχη
Τον Μάρτιο του 1947, ένα χρόνο μετά την έναρξη του εμφυλίου, οι κομμουνιστικές δυνάμεις έλεγχαν 100 χωριά σε όλη την Ελλάδα. Διοικούσαν στρατό με 13.000 αντάρτες και είχαν την υποστήριξη 50.000 άλλων σε πόλεις και χωριά σε όλη την Ελλάδα. Μέχρι τα μέσα του 1947, αυτή η δύναμη είχε αυξηθεί σε 23.000. Οι κομμουνιστές είχαν την υποστήριξη των κομμουνιστικών κυβερνήσεων της Αλβανίας, της Βουλγαρίας και της Γιουγκοσλαβίας. Ωστόσο, δεν έλεγχαν μεγάλες πόλεις και ο Μάρκος Βαφειάδης αποφάσισε να κάνει την Κόνιτσα πρωτεύουσα μιας κομμουνιστικής κυβέρνησης. Οι κάτοικοι της Κόνιτσας, παρά τις προσδοκίες του Βαφειάδη, πήραν το μέρος των κυβερνητικών δυνάμεων και ενίσχυαν την πόλη τους εναντίον των κομμουνιστών, αγωνιζόμενοι με τον κυβερνητικό στρατό. Η κυβέρνηση απέστειλε δυνάμεις με DC-3 της πολιτικής αεροπορίας. Παρά τη βοήθεια του πυροβολικού 105 mm που παρείχε η Αλβανία, οι κομμουνιστές νικήθηκαν.
Η επίθεση του Δημοκρατικού Στρατού εκδηλώθηκε τα ξημερώματα της 25ης Δεκεμβρίου από την 32η "ταξιαρχία" στο τοποθεσία του προφήτη Ηλία με αντικειμενικό σκοπό την κατάληψη του υψώματος της Ιτιάς. Οι επιτιθέμενοι είχαν επιτυχίες και στον τομέα του προφήτη Ηλία καταλαμβάνοντας το ύψωμα Τσάρνοβο, αλλά όλες τους οι σφοδρές επιθέσεις στο ύψωμα Ιτιά, που ήταν το κλειδί της πόλης αποκρούστηκαν απεγνωσμένα από τους αμυνόμενους που βρίσκονταν πάντως σε κρίσιμη κατάσταση, καθώς είχαν ήδη 4 αξιωματικούς και 38 οπλίτες νεκρούς ή αγνοούμενους, ενώ είχαν τεθεί εκτός μάχης 5 αξιωματικοί και 35 οπλίτες. Επίσης είχε τραυματιστεί σοβαρά και τεθεί εκτός μάχης ο συνταγματάρχης Δόβας, που αναπληρωνόταν στα καθήκοντα του από αντισυνταγματάρχη Γεώργιο Παλλαντά, διοικητή ως τότε του 584 ΤΠ. Η ταξιαρχία (Παλαιολόγου) του ΔΣΕ αιφνιδίασε την φρουρά της γέφυρας Μπουραζανίου η οποία αποδεκατίστηκε. Μεταξύ των νεκρών ήταν και ο διοικητής της φρουράς Λοχαγός Βήττος Θεόδωρος, όπως ονομάστηκε αργότερα η γέφυρα. Η κατάσταση έγινε κρισιμότερη την 26η Δεκεμβρίου, καθώς τα τμήματα στο Ύψωμα Ιτιά πιέζονταν αφόρητα από τους επιτιθέμενους με κίνδυνο την ολική κατάρρευση της άμυνας. Η επέμβαση της αεροπορίας δεν βελτίωσε αισθητά την κατάσταση καθώς οι επιτιθέμενοι διέθεταν και αντιεροπορικά όπλα που χρησιμοποίησαν με αρκετή ικανότητα. Η πίεση αυξανόταν και στην ευρύτερη περιοχή, με αποτέλεσμα ο Παλλαντάς να αποφασίσει την υποχώρηση στην πόλη της Κόνιτσας και στην τοποθεσία Προφήτης Ηλίας - Άγιος Αθανάσιος. Αυτή ήταν και η τελική γραμμή αμύνης που οι αμυνόμενοι θα υπερασπίζονταν μέχρις εσχάτων. Την 27η Δεκεμβρίου οι επιτιθέμενοι κατάφεραν να εξαπολύσουν σφοδρή επίθεση με πάνω από 200 οπλοφόρους στην πεδινή είσοδο της πόλης και κατάφεραν να διεισδύσουν στις νοτιοανατολικές συνοικίες της πόλης καθιστώντας κρίσιμη την κατάσταση για τους αμυνόμενους. Την 28η Δεκεμβρίου επιτέθηκαν στην τοποθεσία Μακροβούνι ακριβώς στην είσοδο της πόλης. Ακολούθησαν αλλεπάλληλες νυχτερινές επιθέσεις από τον Δημοκρατικό Στρατό. Την 28η Δεκεμβρίου όμως οι εθνικές δυνάμεις που αμύνονταν κατάφεραν να εκκαθαρίσουν την πόλη από τους διεισδύσαντες κάνοντας εκτεταμένη χρήση αντιαρματικών πυρών (πιάτ), ουσιαστικά κατεδαφίζοντας τα σπίτια που είχαν καταληφθεί.
Την τελική επίθεση του Δημοκρατικού Στρατού με όλες τις δυνάμεις σε όλο το μέτωπο της πόλης, ορίστηκε να γίνει τα ξημερώματα της 31ης Δεκεμβρίου 1947. Η κρίσιμη εξέλιξη που πιθανά έκρινε τον αγώνα, ήταν η είσοδος του 527 ΤΠ, μιας Διλοχίας υπό τον ταγματάρχη Γεώργιο Λυγεράκη παλαιό καπετάνιο του  ΕΔΕΣ, αλλά και ενός τάγματος Χωροφυλακής στην Κόνιτσα, μετά από περιπετειώδη πορεία περνώντας τον  Βοϊδομάτη από την γέφυρα Ρομπόκη και ανατρέποντας τις ασθενείς κομμουνιστικές δυνάμεις που είχαν αναλάβει την ασφάλεια της περιοχής. Με αερομεταφορά εισήλθε στην πόλη και η Γ΄ μοίρα καταδρομέων (ΛΟΚ) την 1η Ιανουαρίου 1948, γέρνοντας οριστικά την πλάστιγγα υπέρ των αμυνόμενων. Αρχικά οι μονάδες των ΛΟΚ κατέλαβαν την Βίγλα και από εκεί εφορμούσαν στα υψώματα Βασιλικού και Μπουραζανίου πλησιάζοντας τα νώτα των ανταρτών. Η λύση δόθηκε από την μοίρα των ΛΟΚ που κατάφεραν με μια επικίνδυνη νυχτερινή διείσδυση να επιτεθεί αιφνιδιαστικά και να καταλάβει το ύψωμα Λυκόμορο τα ξημερώματα της 3ης Ιανουαρίου. Το ύψωμα ήταν το κλειδί του περάσματος μεταξύ Μπουραζανίου και Κόνιτσας και έθεσε σε κίνδυνο όλη την διάταξη των επιτιθέμενων.
Ο Βαφειάδης εξαπέλυσε ισχυρότατες επιθέσεις για την ανακατάληψη του, που όλες απέτυχαν, καθώς ήδη στην περιοχή που κατείχαν μοίρες ΛΟΚ δρούσε και το 582 Τάγμα Πεζικού ερχόμενο από την κατεύθυνση της γέφυρας Ρομπόκη, που οριστικά ανακούφισε με την δράση του τους αμυνόμενους της Κόνιτσας. Στις 6 Ιανουαρίου η επίθεση του δημοκρατικού στρατού κατά της Κόνιτσας είχε αποτύχει οριστικά και οι επιτιθέμενοι βρίσκονταν εκ νέου στα σημεία εξόρμησης τους. Την ίδια μέρα, επί τόπου στην Κόνιτσα βρέθηκε η Βασίλισσα Φρειδερίκη.
Η μάχη ήταν καμπή στον εμφύλιο πόλεμο. Ο Εθνικός στρατός, με συνολική δύναμη 200.000 ανδρών (8 μεραρχίες και 3 ανεξάρτητες ταξιαρχίες), με πυροβολικό, οπλισμό, αεροσκάφη και αγγλοαμερικανική βοήθεια, ξεπερνούσε αριθμητικά κατά πολύ τους κομμουνιστές αντάρτες. Οι κομμουνιστές είχαν κακές σχέσεις με τον πληθυσμό των ελεγχόμενων χωριών, οι οποίοι ήταν γενικά αντίθετοι με αυτούς.
Κατά την διάρκεια των μαχών ο Συνταγματάρχης Δόβας έπεσε σε ενέδρα και τραυματίστηκε σοβαρά από αντιαρματική νάρκη κατά την διέλευση του με τζιπ.
Απώλειες
Οι απώλειες των δύο παρατάξεων φανερώνουν την σφοδρότητα της σύγκρουσης: ο ΔΣΕ είχε 458 νεκρούς και 217 τραυματίες, ενώ ο ΕΣ είχε 149 νεκρούς, 458 τραυματίες και 69 αγνοούμενους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μάχες του Ελληνικού Εμφυλίου 1946-1949 Κατηγορία:Μάχες ελληνικού στρατού Κατηγορία:Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής χωροφυλακής
Επιχείρηση Κορωνίς
Η Επιχείρηση Κορωνίς (1948) ήταν στρατιωτική επιχείρηση που ξεκίνησε από τον Εθνικό στρατό εναντίον του βασικού οχυρού των κομμουνιστικών δυνάμεων κατά τον εμφύλιο πόλεμο (1946-1949). Οι οχυρώσεις των ανταρτών ήταν σε δύο γραμμές με ναρκοπέδια και καταφύγια. Οι αρχικές επιθέσεις από αέρος χρησιμοποιούσαν μικρού μεγέθους βόμβες και ανακριβή στόχευση, αλλά τελικά η συχνότητα των επιθέσεων υπερτριπλασιάστηκε. Μετά την εξουδετέρωση των ναρκοπεδίων, ο Εθνικός στρατός ξεκίνησε ταυτόχρονες επιθέσεις από δύο πλευρές. Στα νοτιοδυτικά, ο λόφος του Κλέφτη άλλαξε χέρια επανειλημμένα. Με βαρύτερες απώλειες εναντίον ενός αριθμητικά ανώτερου αντιπάλου, οι κομμουνιστές αντάρτες μετέφεραν τους τραυματίες και το πυροβολικό τους διασχίζοντας τα σύνορα με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Αλβανίας, ενώ οι υπόλοιποι 8.000 υποχώρησαν στο όρος Βίτσι.
Επίλογος
Αν και ο Ελληνικός Στρατός δεν κατάφερε να νικήσει πλήρως τους κομμουνιστές, αυτοί συνειδητοποίησαν την έλλειψη βοήθειας από τη Σοβιετική Ένωση, ενώ η κυβέρνηση έγινε ισχυρότερη με τη βοήθεια των Ηνωμένων Πολιτειών (Δόγμα Τρούμαν). Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, προέκυψε το ρήμα στις σχέσεις Τίτο-Στάλιν, μεταξύ της Γιουγκοσλαβίας και της Σοβιετικής Ένωσης, που διέσπασε τελικά τους έλληνες κομμουνιστές σε ξεχωριστές παρατάξεις.
Κατηγορία:Ελληνικός Εμφύλιος 1946 - 1949
Βόνιτσα
μικρογραφία|Πανσέληνος στην όμορφη Βόνιτσα Η Βόνιτσα είναι κωμόπολη της Αιτωλοακαρνανίας με επίσημο πληθυσμό 4.703 κατοίκων, σύμφωνα με την Απογραφή του 2011. Αποτελεί έδρα του Δήμου Ακτίου - Βόνιτσας, ενώ υπήρξε έδρα του καποδιστριακού πρώην Δήμου Ανακτορίου, ο οποίος αριθμούσε 8.830 κατοίκους. Η Βόνιτσα είναι παραλιακή πόλη, κτισμένη στη νότια πλευρά του Αμβρακικού κόλπου σε υψόμετρο 10 μέτρα.
Ιστορία
Η σύγχρονη πόλη είναι χτισμένη πολύ κοντά στο αρχαίο Ανακτόριο, γι' αυτό άλλωστε και η πρώην ονομασία του δήμου, έδρα του οποίου είναι η Βόνιτσα, ονομαζόταν Δήμος Ανακτορίου. Το αρχαίο Ανακτόριο ήταν σημαντική πόλη της Ακαρνανίας και ιδρύθηκε από τους Κορίνθιους το 630 π.X. Όπως και οι περισσότερες πόλεις της Ακαρνανίας παρήκμασε όταν οι Ρωμαίοι ίδρυσαν τη Νικόπολη στην απέναντι πλευρά του Αμβρακικού και ανάγκασαν τους κατοίκους της περιοχής να μεταφερθούν εκεί. Με τον καιρό, στα Βυζαντινά χρόνια η πόλη άκμασε ξανά, με το όνομα Βόνιτσα αυτή τη φορά και στο ακριβές σημείο όπου βρίσκεται σήμερα.
Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας η πόλη πέρασε για ένα μεγάλο διάστημα υπό τον έλεγχο των Βενετών, και συγκεκριμένα από το 1684 έως το 1797. Το 1832 αποτέλεσε τμήμα του νέου Ελληνικού κράτους. Στις 4 Οκτωβρίου 1862, κατά την "Εξέγερση της Βόνιτσας", ο Θεοδωράκης Γρίβας ανέλαβε την αρχηγία επαναστατικής επιτροπής που προκάλεσε τελικά την εκθρόνιση του Όθωνα.
Μερικά μόνο χιλιόμετρα ανατολικά από τη σημερινή Βόνιτσα, συγκεκριμένα στο ύψωμα «Αϊ -Λιάς», είχαν από παλιά εντοπιστεί τα ερείπια αρχαίας πόλης, η οποία ταυτίζεται πιθανώς με την Ηράκλεια, που μνημονεύεται από τον Πλίνιο (NH, IV, 4-5) στην παραλιακή ζώνη ανάμεσα στο Ανακτόριο και τον Εχίνο (από άλλους ερευνητές η Ηράκλεια ταυτίζεται με τα αρχαία ερείπια στη Ρούγα Παλιαμπέλων). Κατά την αυτοκρατορική περίοδο, με την ίδρυση της Νικόπολης, φαίνεται ότι ένα μέρος των κατοίκων της Ηράκλειας συμμετείχε στον «συνοικισμό» της, ενώ οι υπόλοιποι μετακινήθηκαν προς τη θάλασσα και ίδρυσαν ένα νέο οικισμό στο ύψωμα του «Σωτήρα», που βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο του όρμου της Βόνιτσας και στο οποίο διαπιστώθηκαν λείψανα ρωμαϊκού οικισμού.
Αξιοθέατα
thumb|Το όμορφο νησάκι Κουκουμίτσα (από drone - Μάιος 2015) Κυριότερο αξιοθέατο της πόλης είναι το ενετικό κάστρο της, το οποίο είναι από τα πιο καλοδιατηρημένα της Ελλάδας. Κτίστηκε στις αρχές του 11ου αιώνα (γύρω στα 1070) από τους Ενετούς, όταν αυτοκράτορες του Βυζαντίου ήταν οι Κομνηνοί που τους παραχώρησαν το προνόμιο να κτίσουν το φρούριο και να εκμεταλλευτούν εμπορικά το λιμάνι. Από το 1922, σύμφωνα με το ΒΔ 25-2-1922 - ΦΕΚ 28/Α/26-2-1922 είναι μεταξύ των "προεχόντων Βυζαντινών μνημείων".
Στην περιοχή υπάρχουν επίσης αρκετοί παλαιοί ναοί (της Παναγίας κοντά στο λιμάνι, ο μητροπολιτικός του Αγίου Σπυρίδωνος και του Αγίου Νικολάου) καθώς και το όμορφο πευκόφυτο νησάκι της Κουκουμίτσας στον κόλπο μπροστά από την πόλη το οποίο ενώνεται με γέφυρα και προσφέρεται για περιπάτους. Εκεί γίνονται διάφορες εκδηλώσεις όπως θέατρα, συναυλίες και χοροί από τους διάφορους συλλόγους χορού που έχουν την έδρα τους στην Βόνιτσα.
Σε απόσταση επίσης 12 χμ. βρίσκεται το αρχαίο Θύρρειο.
Διοικητικά - Πληθυσμιακά
Αναφέρεται επίσημα, μετά την Επανάσταση του 1821, το 1836 να ορίζεται έδρα του δήμου Ανακτορίων στην τότε επαρχία Ακαρνανίας από την οποία αποσπάσθηκε το 1845 με το ΦΕΚ 32Α - 08/12/1845 και υπάχθηκε στην επαρχία Βονίτσης και Ξηρομέρου του νομού Ακαρνανίας και Αιτωλίας. Το 1912 με το ΦΕΚ 261Α - 31/08/1912 ορίστηκε έδρα της κοινότητας Βονίτσης και το 1997 με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 έδρα του δήμου Ανακτορίου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κωμοπόλεις του νομού Αιτωλοακαρνανίας Κατηγορία:Λιμένες του Αμβρακικού Κατηγορία:Δήμος Ακτίου - Βόνιτσας
Κατάλογος νομαρχών Λάρισας
Ο Νομάρχης Λαρίσης ήταν ο διορισμένος (από το 1882 μέχρι το 1994) και εκλεγμένος (από το 1995 μέχρι το 2010) άρχων του Νομού Λάρισας του ελληνικού κράτους.
Η νομαρχία συστάθηκε το 1882 μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας.
Οι Νομάρχες διορίζονταν από την εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση μέχρι το 1994. Από το 1995 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2010 οι Νομάρχες ήταν αιρετοί. Πρώτος διορισμένος νομάρχης ήταν ο Θεοχάρης Β. Θεοχάρης και πρώτος αιρετός ο Γιάννης Φλώρος.
Η Νομαρχία Λάρισας σταμάτησε να υφίσταται την 31η Δεκεμβρίου 2010, όταν καταργήθηκαν οι νομαρχίες στην Ελλάδα και ενσωματώθηκαν στις Καλλικρατικές αυτοδιοικητικές Περιφέρειες, ως Περιφερειακές Ενότητες. Η έδρα της νομαρχίας ήταν η πόλη της Λάρισας.
Ως διάδοχος του νομάρχη μπορεί να θεωρηθεί ο Αντιπεριφερειάρχης Λάρισας.
Ιστορικό
Ο νομός Λαρίσης ιδρύθηκε στις 19 Μαρτίου 1882 με τον Ν. Δίγαμμα Μ, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 16 της ημερομηνίας αυτής. Όταν συστάθηκε, περιελάμβανε 40 δήμους και έξι επαρχίες (Αγιάς, Αλμυρού, Βόλου, Ελασσόνος, Τιρνάβου και Φαρσάλων. Επικεφαλής του νομού ορίστηκε ο Νομάρχης, ο οποίος διοριζόταν από την εκάστοτε κυβέρνηση. Ως έδρα του Νομάρχη ορίστηκε η Λάρισα και των επάρχων οι προαναφερθείσες επαρχίες, με εξαίρεση τον έπαρχο Δομοκού - Φαρσάλων, η έδρα του οποίου βρισκόταν στα Φάρσαλα.
Πρώτος νομάρχης ήταν ο Θεοχάρης Β. Θεοχάρης, ο οποίος αντικατέστησε τον Τούρκο βαλή του Γενή Σεχήρ. Ο διορισμός του έγινε στις 22 Μαρτίου 1882.
Σημειώσεις και παραπομπές
* Λαρισ
Apis mellifera macedonica
Η μέλισσα Apis mellifera macedonica (κοινώς, μακεδονική μέλισσα), είναι ένα υποείδος των μελισσών που διανέμουν στη βορειοανατολική Ελλάδα (Μακεδονία και Θράκη), τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και (ίσως) τμήμα της πρώην ΕΣΣΔ.
Αρχικά, το υποείδος αυτό όπως και οι φυλές της Apis mellifera adami, Apis mellifera cecropia και Apis mellifera cypria, περιγράφεται από τον Friedrich Ruttner, με βάση τους μορφολογικούς της χαρακτήρες.
Οι πληθυσμοί των μελισσών από τη Θράκη, τη Μακεδονία, την Κεντρική Ελλάδα και την Πελοπόννησο, είναι εντελώς διακριτοί από εκείνους της νήσου Κρήτης.