cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μοχάμεντ Χαν Κατζάρ
Η βασιλεία του Αγά Μοχάμεντ Χαν είναι αξιοσημείωτη λόγω της επανένωσης της Περσίας. Μετά τον θάνατο του Ναντέρ Σαχ (δ. 1747), πολλά από τα περσικά εδάφη στην περιοχή του Καυκάσου είχαν διαμελιστεί σε διάφορα χανάτα ή είχαν δηλώσει de facto ανεξαρτησία, όπως η Γεωργία. Μετά από 48 χρόνια όλα υποτάχθηκαν στον Αγά Μοχάμεντ Χαν. Ορισμένες από τις ανακαταλήψεις του κρίνονται ακόμη και για την εποχή του εξαιρετικά σκληρές, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη υποταγή της Γεωργίας, κατά την οποία λεηλάτησε την πρωτεύουσα Τιφλίδα και έσφαξε πολλούς από τους κατοίκους της, παίρνοντας περίπου 15.000 Γεωργιανούς αιχμαλώτους στην ηπειρωτική Περσία.
Κατά την βασιλεία του Αγά Μοχάμεντ Χαν μετακινήθηκε επίσης η πρωτεύουσα της Περσίας στην Τεχεράνη.
Βίος
Ο Αγά Μοχάμεντ Χαν γεννήθηκε περίπου το 1742 στο Αστραμπάντ και ανήκε στον κλάδο Κογιουνλού της φυλής Κατζάρ. Η φυλή είχε διάφορους άλλους με γνωστότερο τον κλάδο Ντεβελού, ο οποίος βρισκόταν συχνά σε αντιπαράθεση με τον κλάδο Κογιουνλού. Ο Αγά Μοχάμεντ Χαν ήταν ο πρωτότοκος γιος του οπλαρχηγού της πατριάς Κογιουνλού Μοχάμεντ Χασάν Χαν Κατζάρ και εγγονός του Φαθ Αλί Χαν, εξέχοντος αριστοκράτη, ο οποίος εκτελέστηκε από του σάχη Ταχμάσπ Β΄ (ενδεχομένως με την προτροπή του Ναντέρ Κολί Μπεγκ, ο οποίος αργότερα θα γίνει γνωστός ως Ναντέρ Σαχ σφετεριζόμενος τον θρόνο της Περσίας το 1736 και θεμελιώνοντας τη δυναστεία των Αφσαριδών. Ο Αγά Μοχάμεντ Χαν είχε αρκετούς αδελφούς και ετεροθαλείς αδελφούς, τους Χουσεΐν Κολί Χαν, Μορτετζά Κολί Χαν, Μουσταφά Κολί Χαν, Ρεζά Κολί Χαν, Τζαφάρ Κολί Χαν, Μαχντί Κολί Χαν, Αμπάς Κολί Χαν και Αλί Κολί Χαν.
Σε νεαρή ηλικία αιχμαλωτίστηκε από τον Αντέλ Σαχ Αφσάρ και ευνουχίστηκε, οπότε έμεινε χωρίς απογόνους και είναι γνωστός ως ο ευνούχος μονάρχης.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Πέρσες βασιλείς Κατηγορία:Δυναστεία των Κατζάρων Κατηγορία:Ρωσοπερσικοί πόλεμοι Κατηγορία:Ευνούχοι
Σεισμός Σμύρνης και Σάμου (2020)
Σεισμός μεταξύ Σμύρνης και Σάμου, σημειώθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2020 στις 13:51 ώρα Ελλάδος και προκάλεσε μεγάλες καταστροφές κυρίως στην περιοχή της Σμύρνης και στο νησί της Σάμου. Ο σεισμός, που έγινε γνωστός στην Ελλάδα και ως σεισμός της Σάμου, είχε αποτέλεσμα εκατόν δεκατέσσερις (114) άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους στα τουρκικά παράλια και άλλοι δύο στη Σάμο. Το επίκεντρο του σεισμού ήταν 19 χιλιόμετρα βορείως της Σάμου, στον κόλπο της Εφέσου, ενώ το μέγεθός του ήταν 6,7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (το USGS αναφέρει ότι το μέγεθος του σεισμού ήταν 7,0) και έγινε αισθητός σε πολλά μέρη της Ελλάδας και της δυτικής Τουρκίας. Σύμφωνα με την κλίμακα Μερκάλι, ο σεισμός κατατάσσεται επίσημα στο επίπεδο VIII (8 με μέγιστο το 12), δηλαδή «καταστροφικός». Λίγα λεπτά αργότερα, συνεπεία του σεισμού προκλήθηκε τσουνάμι, που έπληξε τόσο τη Σάμο και παρακείμενα νησιά όσο και την περιοχή της Σμύρνης.
Τεκτονικό υπόβαθρο
Το Αιγαίο είναι μια ιδιαίτερα σεισμογενής περιοχή, καθώς βρίσκεται σε μία σύνθετη τεκτονική ζώνη, ανάμεσα στην Αφρικανική, στην Ευρασιατική και στην τεκτονική πλάκα της Ανατολίας, ενώ μέρος της νότιας Ελλάδας βρίσκεται στην πλάκα του Αιγαίου. Η πλάκα της Ανατολίας σπρώχνει την πλάκα του Αιγαίου προς τα νοτιοδυτικά με ταχύτητα 3 εκατοστών το χρόνο ως προς την Ευρασιατική πλάκα, ενώ η Αφρικανική πλάκα βυθίζεται κάτω από την πλάκα του Αιγαίου με ρυθμό 4 εκατοστών το χρόνο. Η καταβύθιση της Αφρικανικής πλάκας προκαλεί επέκταση της περιοχής του Αιγαίου, μια επέκταση που ανάμεσα σε Σάμο και Σμύρνη έχει υπολογιστεί σε 7,4 χιλιοστά τον χρόνο. Οι περιοχές τεκτονικής επέκτασης, όπως το κεντρικό Αιγαίο και η δυτική Ανατολία, διαθέτουν τόσο κανονικά ενεργά ρήγματα όσο και οριζόντιας μετατόπισης ρήγματα. Στην περιοχή της Σάμου τα ρήγματα είναι κανονικά με διεύθυνση ανατολικής-δύσης.
Εκλογή της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών στο Κεντάκι 2008
Η εκλογή της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών στο Κεντάκι 2008 διεξάχθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2008. Ο Αρχηγός της Μειοψηφίας και εν ενεργεία Ρεπουμπλικανός Γερουσιαστής Μιτς ΜακΚόνελ επέτυχε την επανεκλογή του για μια πέμπτη θητεία.
Σεισμός Σμύρνης και Σάμου (2020)
Τεκτονικό υπόβαθρο
Η περιοχή της Σάμου έχει παρουσιάσει και στο παρελθόν σεισμική δραστηριότητα. Ο παλαιότερος σεισμός στην περιοχή καταγράφηκε περί το 200 π.Χ.. Τον 18ο αιώνα καταγράφηκαν οχτώ σεισμοί που σημείωσαν καταστροφές στη Σάμο, με καταστροφικότερο το σεισμό που εκδηλώθηκε τις 18 Ιουνίου 1751. Οι καταγραφές για αισθητούς ή ακόμη και καταστροφικούς σεισμούς πληθαίνουν στον τοπικό τύπο τον 19ο αιώνα. Ο πιο καταστροφικός σεισμός στην περιοχή της Σάμου εκδηλώθηκε το 1904, προκαλώντας ζημιές σε πολλά κτίρια κυρίως στο νότιο τμήμα του νησιού και 4 θανάτους. Ο σεισμός αυτός εκδηλώθηκε στο ρήγμα Πυθαγορείου, ένα ρήγμα παράλληλο με το ρήγμα του σεισμού του 2020. Ο τελευταίος ισχυρός σεισμός στην περιοχή της Σάμου έλαβε χώρα τις 16 Ιουλίου 1955. Είχε επίκεντρο νότια της Σάμου, μέγεθος 6,9 και προκάλεσε ζημιές σε Σάμο και Αγαθονήσι, χωρίς όμως να σημειωθεί κάποιος θάνατος.
Εκλογή της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών στο Κεντάκι 2008
Παρασκήνιο
Το 2007 ο αντιδημοφιλής Ρεπουμπλικανός Κυβερνήτης Έρνι Φλέτσερ ηττήθηκε στην προσπάθεια επανεκλογής του. Οι Δημοκρατικοί πήραν τον έλεγχο αμφότερων των σωμάτων του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του 2006 και τον Οκτώβριο ο Τσακ Σούμερ αναγνώρισε ότι στόχευαν την έδρα του ΜακΚόνελ.
Σεισμός Σμύρνης και Σάμου (2020)
Τεκτονικό υπόβαθρο
Η περιοχή της Σμύρνης έχει πληγεί και αυτή πολλές φορές από σεισμούς, ιδίως μεταξύ του 1600 και του 1800. Ο πιο καταστροφικός από τους σεισμούς ήταν αυτός του 1688, ο οποίος μάλλον εκδηλώθηκε στο ρήγμα της Σμύρνης και προκάλεσε σοβαρές ζημιές στα κτίρια της πόλης, ρηγματώσεις στο έδαφος, κατολισθήσεις και τσουνάμι. Εκτιμάται ότι είχε ένταση Χ στην κλίμακα Μερκάλι. Από το 1926 και μετά έχουν καταγραφεί 5 ισχυροί σεισμοί στην περιοχή της Σμύρνης.
Εκλογή της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών στο Κεντάκι 2008
Παρασκήνιο
Ο πολιτειακός εκτιμητής Κριτ Λουάλλεν θεωρείτο κορυφαίος διεκδικητής για το Δημοκρατικό χρίσμα, αλλά αποφάσισε να παραμείνει εκτιμητής. Στον Λούνσφορντ ζητήθηκε να είναι υποψήφιος από τον Κυβερνήτη του Κεντάκι Στιβ Μπεσίρ. Επτά υποψήφιοι διαγωνίστηκαν για το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος. The primaries for both parties took place on May 20, 2008 in which Lunsford took more than 50%.
Σεισμός Σμύρνης και Σάμου (2020)
Σεισμός
Ο σεισμός προήλθε από ένα κανονικό ρήγμα βόρεια της Σάμου, γνωστό ως βόρειο ρήγμα της Σάμου ή ρήγμα Καύστριου. Το ρήγμα υπολογίζεται ότι διερράγη σε μήκος 32-38 χιλιομέτρων και σε πλάτος 10 χιλιομέτρων. Υπολογίστηκε ότι το ρήγμα ολίσθησε κατά 1,8 μέτρα, με τη διάρρηξη να φτάνει μέχρι 1,5 χιλιόμετρο κάτω από την επιφάνεια. Το επίκεντρο του σεισμού ήταν 9 χιλιόμετρα βόρεια των ακτών της Σάμου και 14 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της εγγύτερης ακτής της Τουρκίας και 76 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Σμύρνης. Το εστιακό βάθος του σεισμού ήταν 10 με 13 χιλιόμετρα.
Εκλογή της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών στο Κεντάκι 2008
Παραπομπές
Κατηγορία:Κεντάκι Κατηγορία:Εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Σεισμός Σμύρνης και Σάμου (2020)
Τσουνάμι
thumb|250px|Η ένταση του σεισμού και το ύψος του τσουνάμι σε χάρτη του ευρωπαϊκού Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών. Μετά το σεισμό καταγράφηκε τσουνάμι, το οποίο έπληξε τη Σάμο, τις ακτές της Τουρκίας συμπεριλαμβανόμενου του κόλπου της Σμύρνης. Το μέγιστο ύψος καταγράφηκε στον Άγιο Νικόλαο Σάμου, μερικά χιλιόμετρα ανατολικά του Καρλοβασίου, όπου το ύψος του τσουνάμι έφτασε τα 3,35 μέτρα, όπως καταγράφηκε σε κάμερα. Το τσουνάμι έφτασε εκεί 2 με 4 λεπτά μετά τον σεισμό έχοντας λοξή κατεύθυνση, η οποία μπορεί να οφείλεται σε κάποια υποθαλάσσια κατολίσθηση. Πριν φτάσει το τσουνάμι παρατηρήθηκε υποχώρηση της στάθμης της θάλασσας. Στο Βαθύ Σάμου, την πρωτεύουσα του νησιού, μετά την αρχική υποχώρηση της στάθμης της θάλασσας ακολούθησαν δύο κύματα τσουνάμι, τα οποία έφτασαν σε ύψος 1,9 μέτρα και πλημμύρισαν την παράκτια ζώνη του οικισμού και προκάλεσαν ζημιές σε καταστήματα. Το πρώτο κύμα έφτασε 13 λεπτά με τον σεισμό και το δεύτερο και μεγαλύτερο 33 λεπτά μετά τον σεισμό. Στο λιμάνι Καρλοβάσου το ύψος του τσουνάμι έφτασε τα 1,8 μέτρα. Το τσουνάμι στις νότιες ακτές της Χίου έφτασε μία ώρα περίπου μετά το σεισμό και έφτασε σε ύψος το ένα μέτρο, παρασύροντας μικρές βάρκες πάνω στην προκυμαία. Το τσουνάμι στις τουρκικές ακτές έφτασε σε ύψος μέχρι τα 2,3 μέτρα και μέγιστη διείσδυση στην ενδοχώρα τα 2,49 χιλιόμετρα κατά μήκος του ρέματος Αλάτσατα Αζμάκ. Μια γυναίκα στο Σιγκασίκ παρασύρθηκε από το τσουνάμι και έχασε τη ζωή της. Το τσουνάμι είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί στη Μεσόγειο μετά από αυτό που προκλήθηκε από τον σεισμό της Αμοργού το 1956.
Απώλειες και τραυματίες
Αρχικά, στις δύο ώρες μετά το σεισμό, ανακοινώθηκαν 4 θάνατοι και πάνω από 120 τραυματίες από τον υπουργό Υγείας της Τουρκίας. Στη Σάμο οι τραυματίες ήταν 8, ενώ δύο παιδιά, ένα αγόρι δεκαεπτά χρονών και ένα κορίτσι δεκαπέντε, έχασαν τη ζωή τους ενώ γύριζαν από το σχολείο τους και περνώντας από ένα στενό δρομάκι στο Βαθύ της Σάμου, όπου λίγο μετά τον σεισμό καταπλακώθηκαν από τοίχο που κατέρρευσε από τον πρώτο όροφο ακατοίκητου επί 30 χρόνια σπιτιού. Μέχρι την ολοκλήρωση των ερευνών διάσωσης στην Τουρκία καταγράφηκαν 114 θάνατοι και οι τραυματίες έφτασαν τελικώς τους 1.034. Ένας από τους θανάτους απ' τον σεισμό στην περιοχή της Σμύρνης συνδέεται με το τσουνάμι που ακολούθησε και έχει αποδοθεί σε πνιγμό. Παράλληλα, 100 άτομα ανασύρθηκαν από τα συντρίμμια.
Καταστροφές
thumb|240px|left|Κοσμοσυρροή την ημέρα του σεισμού γύρω από κτίριο που κατέρρευσε στη Σμύρνη
Στη Σάμο προκλήθηκαν ζημιές σε παλιά κτίρια καθώς και σε υποδομές όπως δρόμοι και λιμάνια. Στο Καρλόβασι κατέρρευσε τμήμα του ναού της Θεοτόκου και τα παλιά βυρσοδεψία υπέστησαν μεγάλες ζημιές. Το λιμάνι του Καρλοβάσιου υπέστη ρηγματώσεις και καθιζήσεις. Στο Βαθύ Σάμου καταστράφηκαν πολλά πετρόκτιστα κτίρια. Ζημιές παρατηρήθηκαν και στο Πυθαγόρειο, και αρχαία αγγεία έσπασαν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πυθαγόρειου. Τμήμα των τειχών του κάστρου του Λυκούργου Λογοθέτη κατέρρευσε και στο πόδι του μεγάλου κούρου της Σάμου δημιουργήθηκε ρωγμή.
Στη Σμύρνη κατέρρευσαν 17 κτίρια, 4 από τα οποία ολοσχερώς, κυρίως δε στις περιοχές του Μπουρνόβα, του Μπαϊρακλί και του Κορδελιού. Ο αριθμός των κατεστραμμένων και με πολλές ζημιές κτίρια ανήλθε στα 58. Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα Hurriyet, τουλάχιστον δύο από τα κτίρια που κατέρρευσαν στο Μπαϊρακλί της Σμύρνης είχαν χαρακτηριστεί «επικίνδυνα» ήδη από το 2012 και 2018. Σε μία από τις εκθέσεις των ελεγκτών μηχανικών αναφέρεται και ότι στην κατασκευή των εν λόγω κτηρίων είχε χρησιμοποιηθεί «τσιμέντο χαμηλής ποιότητας».
Το τσουνάμι προκάλεσε πλημμύρες σε Σεφερίχισαρ, Τσεσμέ και Σμύρνη. Στο Σεφερίχισαρ το τσουνάμι παρέσυρε πολλές βάρκες στη μαρίνα και το ύψος του νερού έφτασε το 1,5 μέτρο προκαλώντας ζημιές σε μαγαζιά. Το μέγιστο ύψος τσουνάμι που παρατηρήθηκε ήταν 3,35 μέτρα στις βόρειες ακτές της Σάμου, όπου διείσδυσε μέχρι 100 μέτρα στην ξηρά.
Από το σεισμό επλήγη και η πόλη της Χίου, όπου εμφανίστηκε μεγάλη ρωγμή στον λιμένα της πόλης. Ζημιές σημειώθηκαν ακόμη στον ναό της Ευαγγελιστρίας και σε παλιά σπίτια. Στην Ικαρία επίσης σημειώθηκαν ζημιές και κατολισθήσεις στο οδικό δίκτυο του νησιού. Στο αρχαιολογικό μουσείο Αγίου Κηρύκου ένα μικρό αγγείο έπεσε και έσπασε.
Απόκριση
Στις 14:15 στάλθηκε από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας μήνυμα (μέσω του αριθμού έκτακτης ενημέρωσης 112) που έλεγε: «Μείνετε μακριά από τις ακτές. Παρακολουθείτε ΜΜΕ. Κίνδυνος υψηλού κυματισμού λόγω σεισμικής δόνησης». Μισή ώρα μετά, στις 14:45, στάλθηκε και δεύτερο μήνυμα από το 112: «Αποφύγετε επικίνδυνα κτήρια. Καταφύγετε σε ανοικτό ασφαλή χώρο. Μην τηλεφωνείτε άσκοπα. Σεισμός στη Σάμο».
Την ημέρα που χτύπησε ο Εγκέλαδος, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης επικοινώνησε με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον ενημέρωσε πως είναι έτοιμος να στείλει βοήθεια και μονάδες της ΕΜΑΚ στη Σμύρνη, όπου έγιναν οι περισσότερες καταστροφές. Η απάντηση του προέδρου της Τουρκίας ήταν αντίστοιχη προσφορά βοήθειας, ενώ και η Γαλλία έστειλε μήνυμα αλληλεγγύης και στις 2 χώρες λέγοντας: "έτοιμοι να βοηθήσουμε Ελλάδα και Τουρκία".
Παραπομπές
Σαμος 2020 Σμυρνη 2020 Κατηγορία:Ιστορία της Σάμου Κατηγορία:Ιστορία της Σμύρνης
Ευρυάλη (μυθολογία)
Με το όνομα Ευρυάλη είναι γνωστά δύο πρόσωπα της Ελληνικής μυθολογίας.
Πηγές
Κατηγορία:Γοργόνες Κατηγορία:Αρχαίοι Κρήτες Κατηγορία:Πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας
Σανέλ Πρέστον
Γεννήθηκε στο Φέρμπανκς της Αλάσκας, όπου πέρασε τα πρώτα της χρόνια. Έχει αγγλική, γερμανική και ισπανική καταγωγή. Στην ηλικία 19 ετών μετακόμισε στη Χαβάη, όπου έζησε εκεί για έξι χρόνια. Πριν εργαστεί ως πορνοστάρ εργάστηκε για ένα χρόνο ως στρίπερ. Επίσης έχει άδεια εργασίας αισθητικού.
Διαμέρισμα των Ιεροσολύμων
Το Διαμέρισμα των Ιεροσολύμων (מחוז ירושלים) είναι ένα από τα επτά διοικητικά διαμερίσματα του Ισραήλ. Πρωτεύουσά του είναι η Ιερουσαλήμ. Η περιοχή της Ιερουσαλήμ έχει έκταση 652 χλμ². Ο πληθυσμός των 1.159.900 κατοίκων είναι 66,3% Εβραίοι και 32,1% Άραβες. Το ένα πέμπτο (το 21%) των Αράβων στο Ισραήλ ζει στο Διαμέρισμα των Ιεροσολύμων, το οποία περιλαμβάνει τόσο την Ανατολική όσο και τη Δυτική Ιερουσαλήμ. Η προσάρτηση της Ανατολικής Ιερουσαλήμ από το Ισραήλ δεν έχει αναγνωριστεί από όλη τη διεθνή κοινότητα.
Η πλειοψηφία των Αράβων στο Διαμέρισμα των Ιεροσολύμων είναι Παλαιστίνιοι, οι οποίοι δικαιούνται να κάνουν αίτηση υπηκοότητας σύμφωνα με το ισραηλινό δίκαιο, αλλά είτε αρνούνται να υποβάλουν αίτηση είτε αποτυγχάνουν. Η μειονότητα είναι Άραβες πολίτες του Ισραήλ που ζουν στο Αμπού Γκος, το Μπέιτ Σαφαφά και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, όπου Άραβες επαγγελματίες εγκαταστάθηκαν από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, κυρίως για την παροχή νομικών και άλλων υπηρεσιών στον τοπικό πληθυσμό. Ο μη εβραϊκός πληθυσμός είναι 95,2% μουσουλμάνοι, 3,5% χριστιανοί με τους άλλους μη ταξινομημένους κατά θρησκεία.
Επαναστάσεις του 1848
Οι Επαναστάσεις του 1848, γνωστές σε ορισμένες χώρες ως Άνοιξη των Εθνών, Άνοιξη των Λαών ή Έτος Επανάστασης, ήταν μια σειρά πολιτικών αναταραχών σε όλη την Ευρώπη το 1848. Παραμένει το πιο διαδεδομένο επαναστατικό κύμα στην ευρωπαϊκή ιστορία.
Οι επαναστάσεις είχαν ουσιαστικά φύση δημοκρατική και φιλελεύθερη, με στόχο την κατάργηση των παλαιών μοναρχικών δομών και τη δημιουργία ανεξάρτητων εθνικών κρατών. Η πρώτη επανάσταση άρχισε τον Ιανουάριο στη Σικελία. Οι επαναστάσεις στη συνέχεια εξαπλώθηκαν στην Ευρώπη μετά από νέα επανάσταση που ξεκίνησε στη Γαλλία το Φεβρουάριο. Πάνω από 50 χώρες επηρεάστηκαν, αλλά χωρίς συντονισμό ή συνεργασία μεταξύ των αντίστοιχων επαναστατών τους. Σύμφωνα με τους Εβανς και φον Στράντμαν (2000) μερικοί από τους σημαντικότερους συντελεστές ήταν η εκτεταμένη δυσαρέσκεια για την πολιτική ηγεσία, οι απαιτήσεις για μεγαλύτερη συμμετοχή στην κυβέρνηση και δημοκρατία, τα αιτήματα για την ελευθερία του τύπου, άλλα αιτήματα της εργατικής τάξης, η έξαρση του εθνικισμού και η αναδιάταξη των παγιωμένων κυβερνητικών δυνάμεων .
Των εξεγέρσεων ηγήθηκαν ασταθείς ad hoc συνασπισμοί μεταρρυθμιστών, της μεσαίας τάξης και εργαζομένων, που δεν διατηρήθηκαν ενωμένοι για πολύ. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν και πολλοί άλλοι αναγκάστηκαν να εξορισθούν. Από τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις που επέζησαν ήταν η κατάργηση της δουλοπαροικίας στην Αυστρία και την Ουγγαρία, το τέλος της απόλυτης μοναρχίας στη Δανία και η εισαγωγή της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας στην Ολλανδία. Οι επαναστάσεις ήταν πιο σημαντικές στη Γαλλία, στην Ολλανδία, στα κράτη της Γερμανικής Συνομοσπονδίας που αργότερα σχημάτισαν τη Γερμανική Αυτοκρατορία στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα, στην Ιταλία και στην Αυστριακή Αυτοκρατορία.
Γενικά
Ο ευρωπαϊκός χάρτης του 1848 παρουσίαζε μια αξιοσημείωτη πολυμορφία, καθώς αφενός υπήρχαν οι παλαιές αυτοκρατορίες (εντός των συνόρων των οποίων συμβίωναν διαφορετικές εθνότητες) ενώ από την άλλη λαοί που διέθεταν κοινή ρίζα, γλώσσα και έθιμα (όπως οι Ιταλοί και οι Γερμανοί) ήσαν υποχρεωμένοι να ζουν υπό συνθήκες κατάκτησης, διασπαρμένοι σε πολλαπλά κρατίδια. Η χάραξη των συνόρων παρέμενε σε γενικές γραμμές αμετάβλητη από εκείνη που είχε καθορισθεί μετά το Συνέδριο της Βιέννης (1815), με μόνες εξαιρέσεις την Ελλάδα και το Βέλγιο που είχαν αποκτήσει την ανεξαρτησία τους. Είκοσι σχεδόν χρόνια μετά τη λήξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και της αναγνώρισης του Ελληνικού Βασιλείου, ξέσπασε στην Ευρώπη ένα κύμα πολιτικών ταραχών αρχής γενομένης από την Ιταλία, όπου ο μεταρρυθμιστής πάπας Πίος Θ' και ο αυτονομιστής ηγέτης του Πεδεμόντιου Κάρολος Αλβέρτος ξεσηκώνουν το λαό σε εξέγερση στην Τοσκάνη και το Παλέρμο, τον Ιανουάριο του 1848. Σύντομα, η αναταραχή επεκτείνεται στη Γαλλία, με τη λεγόμενη Φεβρουαριανή Επανάσταση ή Γαλλική Επανάσταση του 1848. Εκεί ο Βασιλεύς Λουδοβίκος - Φίλιππος έχοντας εγκαταλείψει την αρχική φιλελεύθερη πολιτική του, προκαλώντας μεγάλη δυσαρέσκεια, αστοί και εργάτες συμμάχησαν εναντίον του κατορθώνοντας να τον ανατρέψουν. Τελικά η αποτυχημένη αυτή εξέγερση (16 νεκροί στο Παρίσι) έφερε στο προσκήνιο ένα νέο ηγέτη, τον Λουδοβίκο Ναπολέοντα Βοναπάρτη, (ανεψιό του Μ. Ναπολέοντα) ο οποίος και αυτοανακηρύχθηκε Αυτοκράτορας, με το όνομα Ναπολέων Γ΄.
Η Φεβρουαριανή Επανάσταση πυροδότησε στη συνέχεια σειρά εξεγέρσεων στην Αυστρία και Ουγγαρία, στις χώρες της Γερμανίας, το Λουξεμβούργο, τη Δανία, την Πολωνία, τη Μολδοβλαχία και την Ιταλία, ουσιαστικά σ΄ όλη την κεντρική Ευρώπη, καθώς επίσης και στη Βραζιλία. Στη Γερμανία ο Πρώσος βασιλιάς Φρειδερίκος Γουλιέλμος Δ΄, ο οποίος διατηρούσε την εικόνα ενός ενωτικού ηγεμόνα, αναγκάζεται να προχωρήσει στη σύγκλιση εθνοσυνέλευσης, με εκπροσώπηση όλων των τάσεων (Φραγκφούρτη, 30 Μαρτίου 1848). Στην Αυστροουγγαρία όπου ζούσαν πολλές διαφορετικές εθνικές και γλωσσικές ομάδες, όπως Γερμανοί, Μαγυάροι, Τσέχοι, Πολωνοί, Σλοβάκοι, Σέρβοι ακόμα και Ιταλοί, οι εξεγέρσεις που σημειώθηκαν ήταν οξύτερες. Στη Βιέννη ο Αυτοκράτορας αναγκάσθηκε να εκχωρήσει σύνταγμα όταν η ενότητα της αυτοκρατορίας κινδύνεψε από τις επιμέρους εξεγέρσεις στην Ουγγαρία και Βοημία. Η "θεομηνία" των εξεγέρσεων αυτών, όπως τη χαρακτήρισε ο μέχρι τότε πανίσχυρος καγκελάριος Μέττερνιχ, σήμανε και το πολιτικό τέλος του. Εν συνεχεία, μια συντακτική εθνοσυνέλευση θα καταργήσει τα προνόμια των φεουδαρχών (31 Αυγούστου 1848).
Αρχές
Οι επαναστάσεις προέκυψαν από μια τόσο μεγάλη ποικιλία αιτιών, που είναι δύσκολο να τις θεωρήσουμε ως αποτέλεσμα ενός συνεκτικού κινήματος ή ενός συνόλου κοινωνικών φαινομένων. Πολλές αλλαγές έγιναν στην ευρωπαϊκή κοινωνία καθ 'όλη τη διάρκεια του πρώτου μισού του 19ου αιώνα. Τόσο οι φιλελεύθεροι μεταρρυθμιστές όσο και οι ριζοσπάστες πολιτικοί ανασχημάτιζαν τις εθνικές κυβερνήσεις.
Οι τεχνολογικές αλλαγές μετέβαλλαν ριζικά τη ζωή της εργατικής τάξης. Ο λαϊκός τύπος διεύρυνε την πολιτική συνειδητότητα και άρχισαν να εμφανίζονται νέες αξίες και ιδέες όπως ο λαϊκός φιλελευθερισμός, ο εθνικισμός και ο σοσιαλισμός. Ορισμένοι ιστορικοί τονίζουν τις σοβαρές σιτοδείες, ιδιαίτερα εκείνες του 1846, που προκάλεσαν στερήσεις στους αγρότες και τους φτωχούς εργαζομένους των πόλεων. Μεγάλη μερίδα των ευγενών ήταν δυσαρεστημένη με το βασιλικό απολυταρχισμό ή το σχεδόν απολυταρχισμό. Το 1846 υπήρξε μια εξέγερση των Πολωνών ευγενών στην Αυστριακή Γαλικία, που αντιμετωπίστηκε μόνο όταν οι αγρότες, με τη σειρά τους, ξεσηκώθηκαν κατά των ευγενών. Επιπλέον μια εξέγερση δημοκρατικών δυνάμεων κατά της Πρωσίας σχεδιάσθηκε αλλά δεν πραγματοποιήθηκε στη Μεγάλη Πολωνία.
Στη συνέχεια η μεσαία τάξη άρχισε να βρίσκεται σε αναταραχή. Ο Καρλ Μαρξ και ο Φρίντριχ Ένγκελς, που εργάζονταν στις Βρυξέλλες, είχαν γράψει το Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος (που δημοσιεύθηκε στα Γερμανικά στο Λονδίνο στις 21 Φεβρουαρίου 1848) κατόπιν αιτήματος της Κομμουνιστικής Ένωσης (μιας οργάνωσης που αποτελείτο κυρίως από Γερμανούς εργάτες). Μετά την εξέγερση του Μαρτίου στο Βερολίνο, άρχισαν αναταραχή στη Γερμανία. Εξέδωσαν τα «Αιτήματα του Κομμουνιστικού Κόμματος στη Γερμανία» από το Παρίσι το Μάρτιο. Το φυλλάδιο υποστήριζε την ενοποίηση της Γερμανίας, την καθολική ψηφοφορία, την κατάργηση των φεουδαρχικών θεσμών και στόχους παρόμοιους με εκείνους της μεσαίας τάξης.
Η μεσαία και η εργατική τάξη μοιράζονταν έτσι την επιθυμία για μεταρρύθμιση και συμφωνούν σε πολλούς από τους συγκεκριμένους στόχους. Η συμμετοχή τους όμως στις επαναστάσεις, ωστόσο, διέφερε. Ενώ μεγάλο μέρος της ώθησης προερχόταν από τη μεσαία τάξη, μεγάλο μέρος της τροφής για τα κανόνια προερχόταν από τις κατώτερες τάξεις. Οι εξεγέρσεις ξέσπασαν πρώτα στις πόλεις.
Οι εργάτες των πόλεων
Ο πληθυσμός των γαλλικών αγροτικών περιοχών είχε αυξηθεί με ταχείς ρυθμούς, αναγκάζοντας πολλούς αγρότες να αναζητήσουν τα προς το ζειν στις πόλεις. Πολλοί στην αστική τάξη φοβήθηκαν και αποστασιοποιήθηκαν από τους φτωχούς εργάτες. Πολλοί ανειδίκευτοι εργάτες εργάζονταν από 12 έως 15 ώρες την ημέρα όταν είχαν δουλειά, ζώντας σε άθλιες, νοσηρές φτωχογειτονιές. Οι παραδοσιακοί τεχνίτες αισθάνονταν την πίεση της εκβιομηχάνισης, έχοντας χάσει τις συντεχνίες τους. Επαναστάτες όπως ο Καρλ Μαρξ ακολούθησαn.
Η απελευθέρωση της εργατικής νομοθεσίας και η ανάπτυξη των εργοστασίων είχαν διευρύνει το χάσμα μεταξύ των εργοδοτών βιοτεχνών και των μισθωτών και μαθητευομένων, των οποίων ο αριθμός αυξήθηκε δυσανάλογα κατά 93% από το 1815 ως το 1848 στη Γερμανία. Σημαντικές προλεταριακές ταραχές σημειώθηκαν στη Λυών το 1831 και 1834 και στην Πράγα το 1844. Ο Τζόναθαν Σπέρμπερ έχει υποστηρίξει ότι κατά την περίοδο μετά το 1825, οι φτωχότεροι εργάτες των πόλεων (ιδιαίτερα οι ημερομίσθιοι εργάτες, οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιο και τεχνίτες) είδαν την αγοραστική τους δύναμη να μειώνεται σχετικά απότομα: η κατανάλωση κρέατος στο Βέλγιο, τη Γαλλία και τη Γερμανία έμεινε σταθερή ή μειώθηκε μετά το 1830, παρά την αύξηση του πληθυσμού. Η οικονομική κρίση του 1847 αύξησε την ανεργία στις πόλεις: 10.000 Βιεννέζοι εργάτες απολύθηκαν και 128 επιχειρήσεις του Αμβούργου χρεοκόπησαν κατά τη διάρκεια του 1847. Με εξαίρεση την Ολλανδία υπήρξε έντονη συσχέτιση των χωρών που επλήγησαν περισσότερο από το βιομηχανικό σοκ του 1847 και εκείνων που βίωσαν επανάσταση το 1848.
Η κατάσταση στα Γερμανικά κράτη ήταν παρόμοια. Τμήματα της Πρωσίας άρχισαν να εκβιομηχανίζονται. Κατά τη δεκαετία του 1840 η μηχανοποιημένη παραγωγή στην κλωστοϋφαντουργία παρείχε φθηνά ρούχα, φθηνότερα από τα χειροποίητα προϊόντα των Γερμανών ραπτών. Οι μεταρρυθμίσεις βελτίωσαν τα πιο δημοφιλή χαρακτηριστικά της αγροτικής φεουδαρχίας, αλλά οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία παρέμεναν δυσαρεστημένοι και πίεζαν για μεγαλύτερη αλλαγή.
Οι εργάτες των πόλεων δεν είχαν άλλη επιλογή από το να ξοδέψουν το μισό εισόδημά τους σε τρόφιμα, που ήταν κυρίως ψωμί και πατάτες. Λόγω των σιτοδειών οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν και η ζήτηση για βιομηχανικά προϊόντα μειώθηκε, προκαλώντας αύξηση της ανεργίας. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης, για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ανεργίας οργανώθηκαν εργαστήρια για άντρες που ενδιαφέρονταν για κατασκευαστικές εργασίες. Οι επίσημοι δημιούργησαν επίσης εργαστήρια για τις γυναίκες όταν αισθάνονταν αποκλεισμό. Οι τεχνίτες και οι άνεργοι εργάτες κατέστρεφαν τις βιομηχανικές μηχανές όταν απειλούσαν να δώσουν στους εργοδότες περισσότερη εξουσία πάνω στους ίδιους.
Οι αγροτικές περιοχές
Η αύξηση του αγροτικού πληθυσμού είχε οδηγήσει σε έλλειψη τροφίμων, πίεση πάνω στη γη και μετανάστευση, τόσο εντός όσο και εκτός Ευρώπης, ιδίως στην Αμερική. Η αγανάκτηση των αγροτών τη δεκαετία του 1840 έγινε εντονότερη: όσοι καταδικάστηκαν για κλοπή ξυλείας στο Παλατινάτο του Ρήνου αυξήθηκαν από 100.000 το 1829-30 σε 185.000 το 1846-47. Κατά τα έτη 1845 και 1846 ο περονόσπορος της πατάτας προκάλεσε κρίση επιβίωσης στη Βόρεια Ευρώπη και ενθάρρυνε την επιδρομή στα αποθέματα πατάτας των αρχόντων στη Σιλεσία το 1847. Οι συνέπειες του περονόσπορου εκδηλώθηκαν εντονότερα στο Μεγάλο Ιρλανδικό Λιμό, αλλά προκάλεσαν επίσης συνθήκες οινεί λιμού στα Χάιλαντ της Σκωτίας και σε ολόκληρη την ηπειρωτική Ευρώπη. Οι σοδειές σίκαλης στη Ρηνανία ήταν μόλις 20% των προηγούμενων επιπέδων, ενώ η σοδειά της τσέχικης πατάτας μειώθηκε στο μισό. . Αυτές οι μειωμένες σοδειές συνοδεύτηκαν από απότομη άνοδο των τιμών (το κόστος του σιταριού υπερδιπλασιάστηκε στη Γαλλία και στην Ιταλία των Αψβούργων, ενώ το διάστημα μεταξύ 1846 και 1847 έγιναν στη Γαλλία 400 ταραχές για τα τρόφιμα, ενώ οι γερμανικές κοινωνικοοικονομικές διαμαρτυρίες αυξήθηκαν από 28 το 1830 σε 39 και 103 το 1840 και 1847 αντίστοιχα . Στο επίκεντρο των μακροχρόνιων παράπονων των αγροτών ήταν η απώλεια των κοινοτικών εκτάσεων, οι δασικοί περιορισμοί (όπως ο γαλλικός δασικός κώδικας του 1827) και οι υπόλοιποι φεουδαρχικοί θεσμοί, ιδίως οι υποχρεώσεις των δουλοπαρίκων και των καταπιεσμένων αγροτών των Αψβούργων.
Ο αριστοκρατικός πλούτος (και η αντίστοιχη εξουσία) ήταν ταυτόσημος με την ιδιοκτησία των αγροτικών εκτάσεων και με τον αποτελεσματικό έλεγχο των αγροτών. Οι αγροτικές διαμαρτυρίες εξερράγησαν κατά το επαναστατικό έτος 1848, αλλά συχνά αποσυνδέθηκαν από τα αστικά επαναστατικά κινήματα: η λαϊκή ρητορική του επαναστατικού εθνικισμού του Σάντορ Πέτοφι στη Βουδαπέστη δεν μεταφράστηκε σε καμία επιτυχία των Ούγγρων αγροτών, ενώ ο Βιεννέζος δημοκράτης Χανς Κούντλιχ ανέφερε ότι οι προσπάθειές του να γαλβανίσει τους Αυστριακούς αγρότες είχε «εξαφανιστεί στη μεγάλη θάλασσα της αδιαφορίας και του φλέγματος».
Ο ρόλος των ιδεών
Παρά τις έντονες και συχνά βίαιες προσπάθειες των κατεστημένων και αντιδραστικών δυνάμεων να τις καταπνίξουν, οι δημοκρατικές ιδέες κέρδισαν τη λαϊκή αποδοχή: δημοκρατία, φιλελευθερισμός, εθνικισμός και σοσιαλισμός. Απαιτούσαν σύνταγμα, ελευθερία του τύπου, ελευθερία έκφρασης και άλλα δημοκρατικά δικαιώματα, τη δημιουργία πολιτικής πολιτοφυλακής, την απελευθέρωση των αγροτών, τη φιλελευθεροποίηση της οικονομίας, την κατάργηση των δασμολογικών φραγμών και την κατάργηση των μοναρχκών δομών εξουσίας υπέρ της εγκαθίδρυσης δημοκρατικών κρατών, ή τουλάχιστον τον περιορισμό της δύναμης του μονάρχη με τη μορφή συνταγματικών μοναρχιών.
Στη γλώσσα της δεκαετίας του 1840, η «δημοκρατία» σήμαινε το καθολικό δικαίωμα ψήφου για τους άνδρες. «Φιλελευθερισμός» ουσιαστικά σήμαινε τη συναίνεση των κυβερνωμένων και τον περιορισμό της εκκλησιαστικής και κρατικής εξουσίας, τη δημοκρατική κυβέρνηση, την ελευθερία του τύπου και του ατόμου. Τη δεκαετία του 1840 είχαν εμφανιστεί μια σειρά ριζοσπαστικές φιλελεύθερες εκδόσεις, όπως Rheinische Zeitung (1842), Le National και La Réforme (1843) στη Γαλλία, Grenzboten του Ιγκνατς Κούραντα (1841) στην Αυστρία, Pesti Hírlap (1841) του Λάγιος Κόσουτ στην Ουγγαρία, καθώς και η αυξημένη δημοτικότητα του παλαιότερου Morgenbladet στη Νορβηγία και του Aftonbladet στη Σουηδία.
Ο «εθνικισμός» πίστευε στην ένωση ανθρώπων που συνδέονταν με (κάποιο μείγμα) κοινής γλώσσας, κουλτούρας, θρησκείας, ιστορίας και φυσικά άμεσης γεωγραφίας. Υπήρξαν επίσης αλυτρωτικές κινήσεις. Ο εθνικισμός είχε αναπτύξει ευρύτερη απήχηση κατά την περίοδο πριν από το 1848, όπως φαίνεται στην Ιστορία του Τσέχικου Έθνους του 1836 του Φράντσιγεκ Πάλατσκι, που τόνιζε μια σειρά εθνικών συγκρούσεων με τους Γερμανούς ή στα λαϊκά πατριωτικά Liederkranz (κύκλοι τραγουδιών) σε όλη τη Γερμανία: τα πατριωτικά και πολεμοχαρή τραγούδια για το Σλέσβιχ είχαν κυριαρχήσει στο εθνικό φεστιβάλ τραγουδιού του Βύρτσμπουργκ το 1845. Οι σημερινές Γερμανία και Ιταλία ήταν διαιρεμένες σε μικρά ανεξάρτητα κράτη.
Ο «σοσιαλισμός» τη δεκαετία του 1840 ήταν ένας όρος χωρίς κοινά αποδεκτό ορισμό, που σήμαινε διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους, αλλά χρησιμοποιείτο συνήθως σε ένα πλαίσιο μεγαλύτερης εξουσίας για τους εργαζόμενους σε ένα σύστημα που βασίζεται στην ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής από τους εργαζόμενους.
Ιταλικά κράτη
Αν και λίγη σημασία δόθηκε τότε, το πρώτο μεγάλο ξέσπασμα έγινε στη Σικελία, ξεκινώντας τον Ιανουάριο του 1848. Είχαν προηγηθεί αρκετές εξεγέρσεις κατά της κυριαρχίας των Βουρβόνων. Η συγκεκριμένη προκάλεσε τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους που επέζησε μόνο 16 μήνες πριν επιστρέψουν οι Βουρβόνοι. Κατά τη διάρκεια αυτών των μηνών, το σύνταγμα ήταν αρκετά προχωρημένο για την εποχή του με φιλελεύθερες δημοκρατικές διατάξεις, όπως ήταν η πρόταση μιας ιταλικής συνομοσπονδίας κρατών. Η αποτυχία της εξέγερσης αναιρέθηκε δώδεκα χρόνια αργότερα, όταν κατέρρευσε το Βασίλειο των Δύο Σικελιών των Βουρβόνων το 1860-61 με το Risorgimento.
Γαλλία
Η "Επανάσταση του Φεβρουαρίου" στη Γαλλία πυροδότησε η καταστολή της καμπάνιας των πολιτικών. Αυτή η επανάσταση προήλθε από τα εθνικιστικά και δημοκρατικά ιδεώδη του γαλλικού κοινού, που πίστευε ότι ο λαός θα έπρεπε να κυβερνά. Εθεσε τέρμα στη συνταγματική μοναρχία του Λουδοβίκου Φίλιππου και οδήγησε στην ίδρυση της Δεύτερης Γαλλικής Δημοκρατίας. Επικεφαλής αυτής της κυβέρνησης τέθηκε ο Λουδοβίκος Ναπολέων, που, μετά από μόλις τέσσερα χρόνια, ίδρυσε τη Δεύτερη Γαλλική Αυτοκρατορία το 1852.
Ο Αλεξίς ντε Τοκβίλ παρατήρησε στα Απομνημονεύματά του της περιόδου αυτής ότι "η κοινωνία κόπηκε σε δύο: εκείνοι που δεν είχαν τίποτα ενωμένο από τον κοινό φθόνο και εκείνοι που είχαν τα πάντα ενωμένοι από τον κοινό τρόμο."
Δανία
Η Δανία κυβερνιόταν από ένα σύστημα απόλυτης μοναρχίας από το 17ο αιώνα. Ο Βασιλιάς Χριστιανός Η΄ της Δανίας, ένας μετριοπαθής μεταρρυθμιστής, αλλά πάντως απολυταρχικός, πέθανε τον Ιανουάριο του 1848, σε μια περίοδο ανερχόμενης αντιπολίτευσης από τους αγρότες και τους φιλελεύθερους. Τα αιτήματα για συνταγματική μοναρχία, υπό την ηγεσία των Εθνικών Φιλελευθέρων, έληξαν με λαϊκή πορεία προς το (Ανάκτορο) Κρίστιανσμποργκ στις 21 Μαρτίου. Ο νέος βασιλιάς, Φρειδερίκος Ζ΄, αποδέχθηκε τα αιτήματα των φιλελευθέρων και τοποθέτησε ένα νέο υπουργικό συμβούλιο που περιλάμβανε εξέχοντες ηγέτες του Εθνικού Φιλελεύθερου Κόμματος .
Το εθνικό-φιλελεύθερο κίνημα θέλησε να καταργήσει τον απολυταρχισμό, αλλά να διατηρήσει ένα έντονα συγκεντρωτικό κράτος. Ο βασιλιάς αποδέχτηκε ένα νέο σύνταγμα, συμφωνώντας να μοιραστεί την εξουσία με ένα κοινοβούλιο δύο σωμάτων που ονομαζόταν Rigsdagen. Λέγεται ότι οι πρώτες λέξεις του Δανού βασιλιά, αφού με την υπογραφή του απεμπόλησε την απόλυτη εξουσία του, ήταν "ωραία ήταν, τώρα μπορώ να κοιμάμαι τα πρωινά". Αν και οι αξιωματικοί του στρατού ήταν δυσαρεστημένοι, δέχτηκαν τη νέα ρύθμιση, που, σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη, δεν ανατράπηκε από τους αντιδραστικούς. Το φιλελεύθερο σύνταγμα δεν επεκτάθηκε στο Σλέσβιχ, αφήνοντας ανεπίλυτο το ζήτημα του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν.
Σλέσβιχ
Το Σλέσβιχ, μια περιφέρεια που περιλάμβανε και Δανούς και Γερμανούς, ανήκε στη Δανική μοναρχία, αλλά παρέμενε δουκάτο χωριστό από το Βασίλειο της Δανίας. Οι Γερμανοί του Σλέσβιχ, ωθούμενοι από το παγγερμανικό αίσθημα, πήραν τα όπλα για να διαμαρτυρηθούν για τη νέα πολιτική που ανακοίνωσε η Εθνική Φιλελεύθερη κυβέρνηση της Δανίας, που ενσωμάτωνε πλήρως το δουκάτο στη Δανία.
Ο γερμανικός πληθυσμός του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν εξεγέρθηκε, υποκινούμενος από τον προτεσταντικό κλήρο. Τα γερμανικά κράτη έστειλαν στρατό, αλλά οι νίκες των Δανών το 1849 οδήγησαν στη Συνθήκη του Βερολίνου (1850) και στο Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1852). Με αυτά επαναβεβαιώθηκε η κυριαρχία του βασιλιά της Δανίας, απαγορεύοντας την ένωση με τη Δανία. Η παραβίαση της τελευταίας διάταξης οδήγησε σε νέο π'ολεμο το 1863 και νίκη της Πρωσίας το 1864.
Ουγγαρία
Η Ουγγρική Επανάσταση του 1848 ήταν εκείνη που διήρκεσε περισσότερο και κατεστάλη τον Αυγούστου του 1849 από τον Αυστριακό και το Ρωσικό στρατό. Παρ 'όλα αυτά, είχε σημαντικό αποτέλεσμα την απελευθέρωση των δουλοπάροικων. Ξεκίνησε στις 15 Μαρτίου 1848, όταν Ούγγροι πατριώτες οργάνωσαν μαζικές διαδηλώσεις στην Πέστη και στη Βούδα (σήμερα Βουδαπέστη), που υποχρέωσαν τον αυτοκρατορικό κυβερνήτη να δεχθεί τα 12 αιτήματα, που περιελάμβαναν την ελευθερία του τύπου, ανεξάρτητο ουγγρικό υπουργείο με έδρα τη Βούδα -Αποστολή και υπόλογο σε εκλεγμένο από το λαό κοινοβούλιο, δημιουργία Εθνικής Φρουράς, πλήρης πολιτική και θρησκευτική ισότητα, δίκες από ορκωτό δικαστήριο, εθνική τράπεζα, Ουγγρικό στρατό, αποχώρηση των ξένων (Αυστριακών) στρατευμάτων από την Ουγγαρία, απελευθέρωση των πολιτικών κρατούμενων και ένωση με την Τρανσυλβανία. Εκείνο το πρωί τα αιτήματα διαβάστηκαν δυνατά μαζί με την ποίηση του Σάντορ Πέτοφι με τα απλά λόγια "Ορκιζόμαστε στο Θεό των Ούγγρων, ορκιζόμαστε ότι δεν θα είμαστε πλέον σκλάβοι". Ο Λάγιος Κόσουτ και μερικοί άλλοι φιλελεύθεροι ευγενείς, που αποτελούσαν τη Δίαιτα έκαναν έκκληση στην αυλή των Αψβούργων με αιτήματα για αντιπροσωπευτική κυβέρνηση και πολιτικές ελευθερίες. Αυτά τα γεγονότα προκάλεσαν την παραίτηση του Αυστριακού πρίγκιπα και υπουργού εξωτερικών Κλέμενς φον Μέττερνιχ. Τα αιτήματα της Δίαιτας έγιναν δεκτά στις 18 Μαρτίου από τον Αυτοκράτορα Φερδινάνδο. Αν και η Ουγγαρία θα παρέμενε τμήμα της Αυτοκρατορίας μέσω προσωπικής ένωσης με τον αυτοκράτορα, θα δημιουργείτο μια συνταγματική κυβέρνηση. Στη συνέχεια Δίαιτα πέρασε τους νόμους του Απριλίου που καθιέρωσαν την ισότητα ενώπιον του νόμου, νομοθετικό σώμα, κληρονομική συνταγματική μοναρχία και τον τερματισμό της μεταβίβασης και των περιορισμών της χρήσης γης.
Η επανάσταση εξελίχθηκε σε πόλεμο για ανεξαρτησία από την Αυστριακή Αυτοκρατορία όταν ο Γιόζιπ Γέλατσιτς, ο Μπαν της Κροατίας, πέρασε τα σύνορα για να αποκαταστήσει τον έλεγχο των Αψβούργων. Η νέα κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του Λάγιος Κόσουτ, αρχικά σημείωσε επιτυχίες ενάντια στις δυνάμεις των Αψβούργων. Παρόλο που η Ουγγαρία τήρησε μια εθνικά ενιαία στάση για την ελευθερία της, ορισμένες μειονότητες του Βασιλείου της Ουγγαρίας, συμπεριλαμβανομένων των Σέρβων της Βοϊβοντίνα, των Ρουμάνων της Τρανσυλβανίας και ορισμένων Σλοβάκων της Άνω Ουγγαρίας, υποστήριξαν τον Αυτοκράτορα των Αψβούργων και πολέμησαν εναντίον του Ουγγρικού Επαναστατικού Στρατού. Τελικά, μετά από ενάμιση χρόνο συγκρούσεων, η επανάσταση συνετρίβη όταν ο Ρώσος Τσάρος Νικόλαος Α΄ βάδισε κατά της Ουγγαρίας με πάνω από 300.000 στρατεύματα. Ετσι στην Ουγγαρία επιβλήθηκε σκληρός στρατιωτικός νόμος, με αποκατάσταση της Αυστριακής κυβέρνησης. Οι κορυφαίοι στασιαστές όπως ο Κόσουτ κατέφυγαν σε εξορία ή εκτελέστηκαν. Μακροπρόθεσμα η παθητική αντίσταση που ακολούθησε την επανάσταση οδήγησε στον Αυστροουγγρικό Συμβιβασμό (1867), που σήμανε τη γέννηση της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας.
Γαλικία
Το κέντρο του Ουκρανικού εθνικού κινήματος ήταν στη Γαλικία, που σήμερα είναι διαιρεμένη μεταξύ Ουκρανίας και Πολωνίας. Στις 19 Απριλίου 1848 μια ομάδα αντιπροσώπων με επικεφαλής τον Ουνίτικο κλήρο έστειλε ένα υπόμνμημα στον Αυστριακό Αυτοκράτορα. Εξέφραζε την επιθυμία στις περιοχές της Γαλικίας όπου ο Ρουθηνικός (Ουκρανικός) πληθυσμός αποτελούσε την πλειοψηφία, η ουκρανική γλώσσα να διδάσκεται στα σχολεία και να χρησιμοποιείται για την ανακοίνωση των επίσημων διαταγμάτων για τους αγρότες, ώστε οι τοπικοί αξιωματούχοι να τα κατανοούν, και ο Ρουθηνικός κλήρος να εξισωθεί στα δικαιώματά του με τους κληρικούς όλων των άλλων δογμάτων.
Στις 2 Μαΐου 1848 ιδρύθηκε το Ανώτατο Ρουθηνικό (Ουκρανικό) Συμβούλιο. Επικεφαλής του Συμβούλιου (1848-1851) ήταν ο Ουνίτης Επίσκοπος Γρηγόριος Γιακίμοβιτς και απαρτιζόταν από 30 μόνιμα μέλη. Ο κύριος στόχος του ήταν ο διοικητικός διαχωρισμός της Γαλικίας σε Δυτικά (Πολωνικά) και Ανατολικά (Ρουθηνικό/Ουκρανικό) τμήμα εντός των συνόρων της αυτοκρατορίας των Αψβούργων και ο σχηματισμός μιας ξεχωριστής περιοχής με πολιτική αυτοδιοίκηση.
Σουηδία
Στις 18-19 Μαρτίου στην πρωτεύουσα της Σουηδίας Στοκχόλμη πραγματοποιήθηκε μια σειρά ταραχών, γνωστή ως ταραχές του Μαρτίου (Marsoroligheterna). Εγιναν στην πόλη διακηρύξεις με αιτήματα πολιτικών μεταρρυθμίσεων και ένα πλήθος διαλύθηκε από το στρατό, με 18 θύματα.
Ελβετία
Η Ελβετία, ήδη μια ένωση δημοκρατιών, έζησε επίσης εσωτερικές διαμάχες. Η απόπειρα απόσχισης επτά ελβετικών καντονιών για να σχηματίσουν μια ένωση γνωστή ως Sonderbund («ξεχωριστή ένωση ») το 1845 οδήγησε σε μια σύντομη εμφύλια σύγκρουση το Νοέμβριο του 1847, στην οποία περίπου 100 άνθρωποι σκοτώθηκαν. Η Sonderbund τελικά ηττήθηκε και ένα νέο σύνταγμα του 1848 έθεσε τέρμα στη σχεδόν πλήρη ανεξαρτησία των καντονιών, μετατρέποντας την Ελβετία σε ομοσπονδιακό κράτος.
Παραδουνάβιες Ηγεμονίες
Μια Ρουμανική φιλελεύθερη και εθνική εξέγερση άρχισε τον Ιούνιο στο πριγκιπάτο της Βλαχίας. Σε στενή σχέση με την ανεπιτυχή εξέγερση στη Μολδαβία του 1848, προσπάθησε να ανατρέψει τη διοίκηση που επέβαλαν οι αρχές της Ρωσικής Αυτοκρατορίας στο πλαίσιο του καθεστώτος του Regulamentul Organic (Οργανικού Κανονισμού) και, μέσω πολλών ηγετών της, απαίτησε την κατάργηση των προνομίων των βογιάρων. Με επικεφαλής μια ομάδα νέων διανοουμένων και αξιωματικών των στρατιωτικών δυνάμεων της Βλαχίας, κατάφερε να ανατρέψει τον κυβερνήτη Πρίγκιπα Γκεόργκε Μπιμπέσκου, τον οποίο αντικατέστησε με προσωρινή κυβέρνηση και αντιβασιλεία, και να περάσει μια σειρά σημαντικές φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, που πρωτοανακοινώθηκαν στη Διακήρυξη του Ισλαζ.
Bέλγιο
Το Βέλγιο δεν έζησε μεγάλες ταραχές το 1848, παρόλο που έγιναν πολλές συγκρούσεις μικρής κλίμακας. Ξέσπασαν μερικές τοπικές ταραχές, επικεντρωμένες στη Sillon industriel, τη βιομηχανική περιοχή των επαρχιών της Λιέγης και του Αινώ. Η σοβαρότερη απειλή μετάδοσης της επανάστασης προκλήθηκε από ομάδες Βέλγων μεταναστών από τη Γαλλία. Λίγο μετά την επανάσταση στη Γαλλία Βέλγοι μετανάστες εργάτες που ζούσαν στο Παρίσι αναθάρρησαν να επιστρέψουν στο Βέλγιο για να ανατρέψουν τη μοναρχία και να εγκαθιδρύσουν δημοκρατία. . Ο ίδιος ο Καρλ Μαρξ εγκατέλειψε τις Βρυξέλλες στις αρχές Μαρτίου, κατηγορούμενος ότι χρησιμοποίησε μέρος της κληρονομιάς του για να οπλίσει τους Βέλγους επαναστάτες.
Περίπου 6.000 ένοπλοι εξόριστοι της "Βελγικής Λεγεώνας" επιχείρησαν να περάσουν τα βελγικά σύνορα. Την πρώτη ομάδα, που ταξίδευε με το τρένο, τη σταμάτησαν και την αφόπλισαν αμέσως στο Κεβρέν στις 26 Μαρτίου 1848. Η δεύτερη ομάδα πέρασε τα σύνορα στις 29 Μαρτίου και κατευθύνθηκε προς τις Βρυξέλλες. Αντιμετώπισαν βελγικά στρατεύματα στο χωριό Ρισκόν-Toυ αλλά ηττήθηκαν. Πολλές μικρότερες ομάδες κατόρθωσαν να διεισδύσουν στο Βέλγιο, αλλά τα ενισχυμένα βελγικά στρατεύματα των συνόρων είχαν επιτυχίες και η ήττα στο Ρισκόν-Toυ έθεσε τέλος στην επαναστατική απειλή για το Βέλγιο. Η κατάσταση στο Βέλγιο άρχισε να βελτιώνεται εκείνο το καλοκαίρι μετά από μια καλή σοδειά και οι νέες εκλογές έδωσαν ισχυρή πλειοψηφία στο κυβερνών κόμμα.
Άλλα ευρωπαϊκά κράτη
Στην Ελλάδα υπήρξαν λαϊκά κινήματα εμπνευσμένα από τα Ευρωπαϊκά, όπως η εξέγερση και κατάληψη της Καλαμάτας από επαναστάτες υπό την ηγεσία του Γεωργίου Περρωτή.
Η Ολλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ρωσική Αυτοκρατορία (συμπεριλαμβανομένης της Πολωνίας και της Φινλανδίας) και η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν αντιμετώπισαν μεγάλες εθνικές επαναστάσεις κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Η Νορβηγία επίσης επηρεάστηκε ελάχιστα. Η Σερβία, αν και τυπικά δεν επηρεάστηκε από την εξέγερση καθώς ανήκε στο Οθωμανικό κράτος, υποστήριξε ενεργά τους Σέρβους επαναστάτες στην Αυτοκρατορία των Αψβούργων.
Η σχετική σταθερότητα στη Ρωσία αποδόθηκε στην αδυναμία των επαναστατικών ομάδων να επικοινωνούν μεταξύ τους. Στο Βασίλειο της Πολωνίας και στο Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας, έγιναν εξεγέρσεις το 1830-31 (Εξέγερση του Νοεμβρίου) και το 1846 (Εξέγερση της Κρακοβίας, αξιοσημείωτη για την καταστολή της από την αντεπαναστατική σφαγή της Γαλικίας). Μια τελευταία εξέγερση πραγματοποιήθηκε το 1863-65 (Εξέγερση του Ιανουαρίου), αλλά καμμία το 1848.
Η Πορτογαλία δεν επηρεάστηκε το 1848, αν και είχε περάσει από εμφύλιους πολέμους (Φιλελεύθεροι Πόλεμοι)τα προηγούμενα χρόνια.
Στην Ολλανδία δεν προέκυψαν μεγάλες ταραχές επειδή ο βασιλιάς Γουλιέλμος Β΄ αποφάσισε να αλλάξει το ολλανδικό σύνταγμα με εκλογική μεταρρύθμιση και να μειώσει δραστικά την εξουσία της μοναρχίας.
Ενώ δεν σημειώθηκαν σημαντικές πολιτικές εξεγέρσεις στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ως τέτοιες, πολιτικές αναταραχές σημειώθηκαν σε μερικά από τα υποτελή της κράτη. Στη Σερβία καταργήθηκε η φεουδαρχία, ενώ η ισχύς του Σέρβου πρίγκιπα είχε μειωθεί με το Τουρκικό Σύνταγμα της Σερβίας το 1838.
Αγγλόφωνες χώρες
Στη Βρετανία η μεσαία τάξη είχε ησυχάσει από τη γενική χειραφέτηση με το Μεταρρυθμιστικό Νόμο του 1832. Οι εν συνεχεία διαμαρτυρίες, η βία και τα αιτήματα του κινήματος των Χαρτιστών κορυφώθηκαν με την ειρηνική αναφορά τους στο Κοινοβούλιο το 1848. Η κατάργηση το 1846 των προστατευτικών γεωργικών δασμών - που ονομάζονταν «νόμοι για το καλαμπόκι» - είχαν εξαλείψει το όποιο θάρρος των προλετάριων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο κύριος αντίκτυπος των επαναστάσεων και της αποτυχίας τους ήταν η σημαντικά αυξημένη μετανάστευση, ειδικά από τη Γερμανία. Αυτό, με τη σειρά του, τροφοδότησε το αντιμεταναστευτικό, ξενοφοβικό κίνημα "Know Nothing" τα χρόνια που προηγήθηκαν του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. Το "Know Nothing" αντιτάχθηκε στη μετανάστευση Καθολικών, ιδιαίτερα Γερμανών και Ιρλανδών και θεώρησε τον Πάπα Πίο Θ΄ υπεύθυνο για την αποτυχία των επαναστάσεων του 1848.
Το 1848 στον Καναδά ιδρύθηκαν κυβερνήσεις στη Νέα Σκωτία και στον Ανω και Κάτω Καναδά, οι πρώτες τέτοιες κυβερνήσεις στη Βρετανική Αυτοκρατορία εκτός της ίδιας της Μεγάλης Βρετανίας. Ο Τζον Ράλστον Σάουλ έχει υποστηρίξει ότι η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τις επαναστάσεις στην Ευρώπη, αλλά περιέγραψε την καναδική προσέγγιση στο επαναστατικό έτος 1848 ως "παίρνοντας το δρόμο τους ... έξω από το σύστημα ελέγχου της αυτοκρατορίας και σε ένα νέο δημοκρατικό μοντέλο", ένα σταθερό δημοκρατικό σύστημα που έχει διαρκέσει μέχρι σήμερα. Η αντιπολίτευση των Τόρυς και του Καναδικού Τάγματος της Οράγγης στην ιδρυθείσα κυβέρνηση ηγήθηκε ταραχών, που προκάλεσε ο "Νόμος για τις Απώλειες των Εξεγέρσεω" το 1849. Κατάφεραν να κάψουν τα Κτίρια του Κοινοβουλίου στο Μόντρεαλ, αλλά, σε αντίθεση με τους αντεπαναστάτες ομολόγους τους στην Ευρώπη, τελικά απέτυχαν.
Νότια Αμερική
Στην Ισπανική Λατινική Αμερική, η Επανάσταση του 1848 εμφανίστηκε στη Νέα Γρανάδα, όπου Κολομβιανοί φοιτητές, φιλελεύθεροι και διανοούμενοι απαίτησαν την εκλογή του Στρατηγού Χοσέ Χιλάριο Λόπεζ. Αυτός ανέλαβε την εξουσία το 1849 και ξεκίνησε σημαντικές μεταρρυθμίσεις, καταργώντας τη δουλεία και τη θανατική ποινή και παρέχοντας ελευθερία τύπου και θρησκείας. Η προκύπτουσα αναταραχή στην Κολομβία διήρκεσε τέσσερις δεκαετίες. Από το 1851 έως το 1885 η χώρα υπέφερε από τέσσερις γενικούς εμφύλιους πολέμους και 50 τοπικές επαναστάσεις.
Στη Χιλή οι επαναστάσεις του 1848 ενέπνευσαν τη Χιλιανή Επανάσταση του 1851. (Χιλιανών φιλελευθέρων να ανατρέψουν τη συντηρητική κυβέρνηση και να καταργήσουν το αυταρχικό σύνταγμα του 1833).
Στη Βραζιλία η "Εξέγερση Παϊρέιρα", ένα κίνημα στο Περναμπούκου, διήρκεσε από το Νοέμβριο του 1848 έως το 1852. Ανεπίλυτες διαμάχες που είχαν απομείνει από την περίοδο της αντιβασιλείας και η τοπική αντίσταση στην εδραίωση της Αυτοκρατορίας της Βραζιλίας, που είχε ανακηρυχθεί το 1822, συνέβαλαν να φυτρώσουν οι σπόροι της επανάστασης.
Κληρονομιά
"Εχουμε δαρθεί και ταπεινωθεί ... διασκορπισμένοι, φυλακισμένοι, αφοπλισμένοι και φιμωμένοι. Η μοίρα της ευρωπαϊκής δημοκρατίας έχει ξεφύγει από τα χέρια μας."
- Πιερ-Ζοζέφ Προυντόν
Πολλές κυβερνήσεις προέβησαν σε μερική ανατροπή των επαναστατικών μεταρρυθμίσεων του 1848-1849, καθώς και σε αυξημένη καταστολή και λογοκρισία. Οι ευγενείς του Αννόβερου προσέφυγαν με επιτυχία στην Ομοσπονδιακή Δίαιτα το 1851 για την απώλεια των αριστοκρατικών προνομίων τους, ενώ οι Πρώσοι Junker (μεγάλοι γαιοκτήμονες) ανέκτησαν τις κτηματικές αστυνομικές εξουσίες τους από το 1852 ως το 1855. Στην Αυστριακή Αυτοκρατορία καταργήθηκε (1851) το υιοθετημένο το Μάρτιο του 1849 σύνταγμα του Φραντς Στάντιον και ο Νόμος των Βασικών Δικαιωμάτων, ενώ ο αριθμός των συλλήψεων στα εδάφη των Αψβούργων αυξήθηκε από 70.000 το 1850 σε ένα εκατομμύριο το 1854. . Η διοίκηση του Νικολάου Α΄ στη Ρωσία μετά το 1848 ήταν ιδιαίτερα καταπιεστική και χαρακτηριζόταν από την επέκταση της μυστικής αστυνομίας (Τρέτιγε Οτντελένιγε) και την αυστηρότερη λογοκρισία. Οι Ρώσοι που εργάζονταν για όργανα λογοκρισίας ήταν περισσότεροι από τα πραγματικά βιβλία που δημοσιεύονταν την περίοδο αμέσως μετά το 1848. . Στη Γαλλία τα έργα των Λεντρύ-Ρολέν, Ουγκώ, Μπωντλαίρ και Προυντόν κατασχέθηκαν. .
Οι κυβερνήσεις μετά το 1848 αναγκάστηκαν να διαχειριστούν τα δημόσια και τα λαϊκά προβλήματα με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, με αποτέλεσμα την αυξημένη σημασία της Πρωσικής Zentralstelle für Pressangelegenheiten (Κεντρική Υπηρεσία Τύπου, που ιδρύθηκε το 1850), της Αυστριακής Zensur-und polizeihofstelle και της Γαλλικής Direction Générale de la Librairie (1856).
Παρ 'όλα αυτά, υπήρξαν μερικές άμεσες επιτυχίες για μερικά επαναστατικά κινήματα, κυρίως στις χώρες των Αψβούργων. Η Αυστρία και η Πρωσία κατάργησαν τη φεουδαρχία μέχρι το 1850, βελτιώνοντας την κατάσταση των αγροτών. Οι μεσαίες τάξεις της Ευρώπης αποκόμισαν πολιτικά και οικονομικά οφέλη τα επόμενα 20 χρόνια. Η Γαλλία διατήρησε το καθολικό δικαίωμα ψήφου για τους άνδρες. Η Ρωσία αργότερα θα απελευθέρωνε τους δουλοπάροικους στις 19 Φεβρουαρίου 1861. Οι Αψβούργοι αναγκάστηκαν τελικά να δώσουν στους Ούγγρους περισσότερη αυτοδιάθεση με το Ausgleich του 1867. Οι επαναστάσεις ενέπνευσαν τη διαρκή μεταρρύθμιση στη Δανία, καθώς και στην Ολλανδία.
Στη Χιλή οι επαναστάσεις του 1848 ενέπνευσαν τη Χιλιανή Επανάσταση του 1851.
Το Τέξας Χιλ Κάουντι εποικίσθηκε από Γερμανούς διανοούμενους που κατέφυγαν εκεί λόγω των αντιδραστικών εκκαθαρίσεων. Ευρύτερα, πολλοί απογοητευμένοι και διωγμένοι επαναστάτες, ιδιαίτερα (αν και όχι αποκλειστικά) από τη Γερμανία και την Αυστριακή Αυτοκρατορία, εγκατέλειψαν τις πατρίδες τους και αυτοεξορίστηκαν στον Νέο Κόσμο ή στα πιο φιλελεύθερα Ευρωπαϊκά κράτη: αυτοί οι μετανάστες ήταν γνωστοί ως οι ''Σαρανταοκτάρηδες".
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ευρωπαϊκή ιστορία Κατηγορία:Επαναστάσεις Κατηγορία:Ιστορία του φιλελευθερισμού Κατηγορία:Ιστορία του σοσιαλισμού
Συνήγορος του Πολίτη (Ελλάδα)
Ο Συνήγορος του Πολίτη είναι ανεξάρτητη διοικητική αρχή του ελληνικού κράτους που έχει ως δηλωμένο σκοπό τη διαμεσολάβηση μεταξύ των πολιτών και της Διοίκησης, δηλαδή των δημοσίων υπηρεσιών, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) και ορισμένων επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας. Η διαμεσολάβηση αποσκοπεί στην προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών, την υπεράσπιση του πολίτη έναντι διακρίσεων εις βάρος του, την καταπολέμηση της κακοδιοίκησης και την τήρηση της νομιμότητας. Η διερεύνηση ξεκινάει κατόπιν έγκαιρης αναφοράς του πολίτη, αφού πρώτα έχει γίνει προσπάθεια να επιλυθεί το ζήτημα με τον ίδιο τον φορέα και εφόσον η προσπάθεια απέβη άκαρπη ή προβληματική.
Στην Ελλάδα, ο θεσμός αυτός καθιερώθηκε με τον ιδρυτικό νόμο 2477 του 1997, με την προσθήκη του νέου νόμου 3094/2003. Διεθνώς είναι γνωστός ως Διαμεσολαβητής (Ombudsman), θεσμός που υπάρχει σε 85 χώρες σε όλο τον κόσμο και σε 27 ευρωπαϊκές χώρες.