cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μόλντε
Δήμος
Η πόλη του Μόλντε έγινε αστικός δήμος την 1η Ιανουαρίου 1838. Περιβαλλόταν από τον αγροτικό δήμο του Μπόλσεϊ. Την 1η Ιουλίου 1915 ένα τμήμα του Μπόλσεϊ (πληθυσμός: 183) προσαρτήθηκε στην πόλη του Μόλντε. Την 1η Ιανουαρίου 1952 ένα νέο τμήμα του Μπόλσεϊ (πληθυσμός: 1.913) προσαρτήθηκε στο Μόλντε.
Τη δεκαετία του 1960 έγιναν πολλές δημοτικές συγχωνεύσεις σε όλη τη Νορβηγία με το έργο της Επιτροπής Σέι. Την 1η Ιανουαρίου 1964 η πόλη του Μόλντε (πληθυσμός: 8.289) συγχωνεύτηκε με τα τμήματα Σέκεν, Βέεγια και Νεσγενστράντα του δήμου Βέεϊ (πληθυσμός: 756), με όλο το δήμο Μπόλσεϊ (πληθυσμός: 7,996) και την περιοχή Mόρνταλ του δήμου Νορντ-Αουκρα (πληθυσμός: 77) για να σχηματιστεί ο σημερινός της δήμος.
Την 1η Ιανουαρίου 2020 οι γειτονικοί δήμοι του Μίντσουντ και του Νέσετ συγχωνεύθηκαν με το Μόλντε για να σχηματίσουν τον πολύ μεγαλύτερο δήμο που ονομάζεται Μόλντε.
Όνομα
Η πόλη πήρε το όνομά της από τον αρχικό οικισμό στο ομώνυμο αγρόκτημα (Αρχαία νορδικά: Moldar). Το όνομα είναι ο πληθυντικός είτε του mold, που σημαίνει "γόνιμο χώμα" είτε του moldr, που σημαίνει "κρανίο" ή "εκμαγείο" (έτσι σε σχέση με τις στρογγυλεμένες κορυφές της Μολντεμάρκα).
Η προφορά ποικίλλει μεταξύ του κανονικού Μόλντε και του αγροτικού Μόλε. Ο κάτοικος του ονομάζεται Μόλντενσερ.
Θυρεός
Ο θυρεός καθιερώθηκε στις 29 Ιουνίου 1742. Δείχνει μια φάλαινα που κυνηγά ρέγγες σε ένα βαρέλι, βασισμένο σε έναν παλιό μύθο ότι τα κητώδη κυνηγούσαν μάλλον, παρά ακολουθούσαν, τα κοπάδια ψαριών στα φιόρδ σε συγκεκριμένες εποχές. Απεικονίζει επίσης τις ιδρυτικές της πόλης βιομηχανίες αλιείας ρέγγας και εξαγωγών ξυλείας. Το Μόλντε δεν ήταν ποτέ φαλαινοθηρικό λιμάνι, αλλά τα ασυνήθιστα άφθονα αλιεύματα στις αρχές του 1740 ανακούφισε την πόλη από τα δεινά της κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου λιμού. Η θέα των φαλαινών, συνήθως των ραχών των ορκών, θεωρείοτο συνήθως η αρχή της αλιείας ρέγγας την άνοιξη. [9] [10]
Το Moldesangen (Tο Τραγούδι του Μόλντε) είναι ο ημιεπίσημος ύμνος. Γράφτηκε από τον Πάλε Γκόντφρεντ Ολαους Ντέρουμ (1818–1886) με μουσική του Καρλ Γκρόος (1789–1861), λέγεται το 1818, και έχει την ίδια μελωδία με εκείνη του ύμνου του Γερμανικού ομοσπονδιακού κρατιδίου Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας.
Γεωγραφία
Ο δήμος του Μόλντε περιλαμβάνει μέρος της χερσονήσου Ρόμσνταλ καθώς και πολλά νησιά. Η πόλη αποτελείται από μια λωρίδα αστικής γης μήκους 10 χιλιομέτρων και πλάτους 1 έως 2 χιλιομέτρων, που εκτείνεται ανατολικά-δυτικά κατά μήκος της βόρειας ακτής του Mόλντεφιορδ, βραχίονας του Ρόμσνταλσφιορδ, στη χερσόνησο Ρόμσνταλ. Η πόλη είναι προστατευμένη από το νησί Μπόλσεγια και το αρχιπέλαγος του Μόλντε, μια αλυσίδα χαμηλών νησιών και νησίδων, στα νότια και τους δασωμένους λόφους της Mολντεμάρκα στα βόρεια. Το κέντρο της πόλης βρίσκεται ακριβώς δυτικά του ποταμού Mόλντεελβα, που εισέρχεται στην πόλη από τα βόρεια, προερχόμενος από τη λίμνη Μόλντεβατνετ, μέσω της κοιλάδας Μολντεντάλεν. Παρόλο που ο ποταμός είναι μικρός και εποχιακός, στήριξε αρκετά πριονιστήρια το 16ο και το 17ο αιώνα. Αυτό έδωσε ώθηση στην ίδια την αρχική πόλη, μέσω ενός συνδυασμού ενός καλού λιμανιού, της εγγύτητας με τους θαλάσσιες δρόμους, των τεράστιων πόρων ξυλείας και ενός ποταμού ικανού να υποστηρίξει υδρόμυλους. Το 1909 στον ποταμό έγινε ο πρώτος υδροηλεκτρικός σταθμός, ικανός να παρέχει επαρκή ηλεκτρική ενέργεια για την πόλη, και οι ανώτερες περιοχές του ποταμού εξακολουθούν να παρέχουν πόσιμο νερό για το μεγαλύτερο μέρος της πόλης.
Η πανοραμική θέα περίπου 222 μερικώς χιονισμένων κορυφών, που συνήθως αναφέρεται ως Πανόραμα του Μόλντε, είναι ένα από τα κύρια αξιοθέατα της πόλης και προσελκύει τουρίστες στην πόλη ήδη από το 19ο αιώνα. Το Μόλντε ονομάζεται Πόλη των Ρόδων, όνομα που προήλθε από την εποχή της πόλης ως τουριστικού προορισμού διεθνούς φήμης στα τέλη του 19ου αιώνα.
Σημεία ενδιαφέροντος
Σολομοί κσι πέστροφες βρίσκονται στα ποτάμια σε όλη την περιοχή, ιδιαίτερα στα Ράουμα, Ντρίβα και Εϊρα, ήδη πασίγνωστα μεταξύ της βρετανικής αριστοκρατίας στα μέσα του 19ου αιώνα. Οι πέστροφες αφθονούν στις περισσότερες λίμνες. Μπακαλιάροι, σκουμπριά και άλλα είδη ψαριών του αλμυρού νερού αλιεύονται συνήθως στο Ρόμσνταλφιορδ, τόσο από την ξηρά όσο και από τα σκάφη. Το σκι είναι μια συνήθης δραστηριότητα μεταξύ των κατοίκων του Μόλντε το χειμώνα, σε τεχνητές πίστες, σε θέρετρα ή σε δικά τους μονοπάτια. Υπάρχουν αρκετές περιοχές αναρρίχησης σε βράχο, αναρρίχησης σε πάγο, ογκόλιθων, παγετώνων και αλμάτων βάσης σε άμεση γειτνίαση με το Μόλντε.
Ο Δρόμος του Ατλαντικού ψηφίστηκε ως η Νορβηγική Κατασκευή του Αιώνα το 2005. Είναι κατασκευασμένος σε γέφυρες και χώρους υγειονομικής ταφής σε μικρά νησιά και εκτείνεται από τις μικρές κοινότητες Bίκαν και Bέβανγκ στο Αβερεϊ, ένα νησί με πολλά ιστορικά αξιοθέατα, όπως το Σπήλαιο Μπρέμσνες με μεσολιθικά ευρήματα του πολιτισμού Φόσνα, τη μεσαιωνική ξύλινη εκκλησία Κβέρνες και το Λάνγκεϊσούντ, σήμερα απομακρυσμένη αλιευτική κοινότητα, αλλά κάποτε πολυσύχναστο λιμάνι κατά μήκος της κύριας παράκτιας διαδρομής. Το Λάνγκεϊσούντ ήταν ο τόπος του συμβιβασμού μεταξύ του Βασιλιά Μάγκνους Α΄ και των αγροτών κατά μήκος των ακτών το 1040. Ο συμβιβασμός αυτός θεωρείται ως η Μάγκνα Κάρτα της Νορβηγίας και η ανάμνησή του τιμάται με το μνημείο Pilespisser (Κεφαλή του Βέλους).
Το Trollkirka (Εκκλησία Τρολ) είναι ένα μαρμάρινο σπήλαιο που οδηγεί σε έναν υπόγειο καταρράκτη. Το σπήλαιο βρίσκεται 30 λεπτά έξω από το Μόλντε, ακολουθούμενο από 1 ώρα πεζοπορία σε απότομο μονοπάτι. Το Trollveggen είναι η ψηλότερη κάθετη, προεξοχή βουνού της Ευρώπης, με πολλές πολύ δύσκολες αναρριχητικές διαδρομές. Το Trollstigen είναι ο τουριστικός δρόμος με το μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών στη Νορβηγία. Ο δρόμος ελίσσεται συνεχώς προς τα πάνω σε σχεδόν κάθετη βουνοπλαγιά με 11 φουρκέτες σε υψόμετρο 858 μέτρων. Ο Mardalsfossen είναι ο υψηλότερος καταρράκτης στη Βόρεια Ευρώπη και ο τέταρτος υψηλότερος καταρράκτης στον κόσμο, πέφτοντας από 297 μέτρα στην κοιλάδα. Το συνολικό ύψος του καταρράκτη είναι 655 μέτρα.
Το Μπουντ είναι ένα ψαροχώρι στην άκρη της χερσονήσου Ρόμσνταλ. Απέκτησε σημασία κατά το Μεσαίωνα ως εμπορικός σταθμός και φιλοξένησε το τελευταίο Συμβουλευτικό Συμβούλιο της Νορβηγίας το 1533, μια απεγνωσμένη προσπάθεια να σωθεί η ανεξαρτησία της χώρας και να αποτραπεί η Προτεσταντική Μεταρρύθμιση, με επικεφαλής τον Ολαβ Ενγκέλμπρεκτσον, αρχιεπίσκοπο του Νίνταρος (σήμερα Τρόντχαϊμ ). Τα ογκώδη παράκτια αμυντικά έργα του Eργκαν, ένα αναστηλωμένο γερμανικό παράκτιο φρούριο από τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο και τμήμα του Τείχους του Ατλαντικού βρίσκονται στο Μπουντ. Τα ψαροχώρια Ονα, Μπγέρνσουντ και Χόχολμεν βρίσκονται σε απομακρυσμένα νησιά ανοικτά της ακτής και είναι προσβάσιμα μόνο με πλοίο.
Μολντεμάρκα
Η Μολντεμάρκα, η λοφώδης δασική περιοχή βόρεια της πόλης, είναι δημόσια γη. Η περιοχή διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο μονοπατιών, μονοπάτια πεζοπορίας και πίστες σκι. Οι δασικοί δρόμοι εισέρχονται στην περιοχή από πολλές κατευθύνσεις. Οι πίνακες ανακοινώσεων και οι χάρτες παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τοπικά φυτά και άγρια ζώα, καθώς και πινακίδες κατά μήκος των μονοπατιών. Τα σηματοδοτημένα μονοπάτια οδηγούν σε μια σειρά από κορυφές, τοποθεσίες και λίμνες ψαρέματος και ποτάμια. Απαιτείται εθνική άδεια αλιείας για την αλιεία στις λίμνες και τα ρυάκια.
Κλίμα
Το Μόλντε έχει θαλάσσιο, εύκρατο κλίμα, με καλοκαίρια δροσερά ως ζεστά και σχετικά ήπιους χειμώνες. Η ετήσια βροχόπτωση είναι σχετικά υψηλή, με μέσο ύψος 1.640 mm ανά έτος. Η θερμότερη εποχή είναι το τέλος του καλοκαιριού. Το Μόλντε κατέχει το εθνικό υψηλό για τον μήνα Οκτώβριο, με 25,6 ° C (στις 11 Οκτωβρίου 2005). Η πιο ξηρή περίοδος είναι ο Μάιος – Ιούνιος. [11] Λόγω της γεωγραφικής του θέσης το Μόλντε αντιμετωπίζει συχνές χιονοπτώσεις το χειμώνα, αλλά αυτό το χιόνι είναι συνήθως υγρό καθώς οι χειμώνες τείνουν να είναι ήπιοι. Λόγω της επιρροής του Ρεύματος του Κόλπου η πόλη σπάνια αντιμετωπίζει διαρκείς ψυχρές περιόδους και η μέση θερμοκρασία είναι πολύ πάνω από το μέσο όρο για το γεωγραφικό πλάτος της.
Ένα συχνό φυσικό φαινόμενο που εμφανίζεται στο Μόλντε και την παρακείμενη περιοχή, είναι χειμερινές ημέρες με θερμοκρασίες πάνω από 10 ° C, μερικές φορές ακόμη και πάνω από 15 ° C. Αυτό οφείλεται στον άνεμο φεν από τα νότια και τα νοτιοανατολικά. Σε συνδυασμό με μια σταθερή εισροή ζεστών, υγρών νοτιοδυτικών ανέμων από τον Ατλαντικό Ωκεανό, που θερμαίνεται από το Βόρειο Ατλαντικό Ρεύμα, δίνει στο Μόλντε ένα κλίμα πολύ πιο ζεστό από το σύνηθες για το γεωγραφικό πλάτος του. Η προστατευμένη τοποθεσία της πόλης, με νότιο προσανατολισμό καιλόφους προς τα βόρεια, βουνά στα ανατολικά και ορεινά νησιά στα δυτικά, συμβάλλει στο κλίμα της και σε ασυνήθιστα πλούσια πανίδα, ειδικά σε είδη που κανονικά αναπτύσσονται σε πολύ μικρότερα γεωγραφικά πλάτη, όπως σφενδάμι, καστανιά, βελανιδιά, φιλύρα (ασβέστης ή linden), οξιάκαι άλλα.
Πολιτισμός
Τρεις από τους τέσσερις μεγάλους Νορβηγούς συγγραφείς συνδέονται με το Μόλντε. Ο Μπιέρνστιερνε Μπιέρνσον πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο Nέσετ έξω από το Μόλντε και πήγε στο σχολείο στην πόλη. Ο Χένρικ Ίψεν περνούσε συχνά τις διακοπές του στο αρχοντικό Moldegård, επισκεπτόμενος την οικογένεια Mέλερ και ο Αλεξάντερ Κέλαντ έζησε στην πόλη ως κυβερνήτης του Μέρε και Ρόμσνταλ. Το έργο του Ibsen Ρόσμερσχολμ πιστεύεται γενικά ότι είναι εμπνευσμένο από τη ζωή στο αρχοντικό Moldegård και Η κυρά της θάλασσας πιστεύεται επίσης ότι τοποθετείται στην πόλη του Μόλντε, αν και δεν αναφέρεται ποτέ στην πραγματικότητα. Άλλοι συγγραφείς από ή με δεσμούς με το Μόλντε είναι οι Έντβαρντ Χεμ, Γιου Νέσμπε, Κνουτ Εντεγκορντκαι τον Νίνι Ρόλ Άνκερ, φίλη της Σίγκριντ Ούντσετ.
Το Μουσείο Ρόμσνταλ, ένα από τα μεγαλύτερα λαογραφικά μουσεία της Νορβηγίας, ιδρύθηκε το 1912. Κτήρια που προέρχονται από όλη την περιοχή έχουν μετακινηθεί εδώ για να σχηματίσουν ένα τυπικό σύμπλεγμα κτιρίων-αγροκτημάτων, όπως σπίτια "ανοιχτής εστίας", υπόστεγα, αποθήκες, καπνοδόχοι και ένα μικρό παρεκκλήσι. Ο «δρόμος της πόλης» με το Καφέ του Μάλι περιλαμβάνει χαρακτηριστικά αρχοντικά του Μόλντε από την περίοδο πριν τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το Μουσείο Αλιείας είναι ένα υπαίθριο μουσείο που βρίσκεται στο νησί Χγέρτεγια, 10 λεπτά από το κέντρο του Μόλντε. Ένα μικρό ψαροχώρι με αυθεντικά κτίρια, βάρκες και αλιευτικό εξοπλισμό, το μουσείο παρουσιάζει την τοπική παράκτια κουλτούρα από το 1850 και μετά.
Η τοπική εφημερίδα είναι η Romsdals Budstikke.
Φεστιβάλ
Το φεστιβάλ τζαζ Moldejazz πραγματοποιείται στο Μόλντε κάθε Ιούλιο. Το Moldejazz είναι ένα από τα μεγαλύτερα και παλαιότερα φεστιβάλ τζαζ στην Ευρώπη και ένα από τα πιο σημαντικά. Υπολογίζεται ότι πωλούνται 40.000 εισιτήρια για περισσότερες από εκατό εκδηλώσεις κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ. 80.000 ως 100.000 επισκεπτών επισκέπτονται την πόλη κατά το φεστιβάλ διάρκειας μίας εβδομάδας.
Κάθε Αύγουστο το Μόλντε και το Νέσετ φιλοξενούν το Φεστιβάλ Μπιέρνσον, ένα διεθνές φεστιβάλ λογοτεχνίας. Το φεστιβάλ ιδρύθηκε από τον ποιητή Κνουτ Εντεγκορντ με την ευκαιρία των 250 χρόνων του Μόλντε και ονομάστηκε προς τιμή του Νομπελίστα συυγραφέα Μπιέρνστιερνε Μπιέρνσον (1832–1910). Είναι το παλαιότερο και το διεθνώς γνωστότερο φεστιβάλ λογοτεχνίας στη Νορβηγία.
Εκτός από τις δύο αυτές σημαντικές εκδηλώσεις αρκετά μικρότερα φεστιβάλ πραγματοποιούνται κάθε χρόνο. Το Byfest, ο εορτασμός της ίδρυσης της πόλης, είναι μια διοργάνωση από τοπικούς καλλιτέχνες, που συμπίπτει με την επέτειο του βασιλικού διατάγματος της 29ης Ιουνίου 1742.
Εκπαίδευση
Το Πανεπιστήμιο του Μόλντε προσφέρει ένα ευρύ φάσμα ακαδημαϊκών σπουδών, από νοσηλευτικές και σχετιζόμενες με την υγεία, μέχρι οικονομικές και διοίκησης επιχειρήσεων. Είναι το κορυφαίο πανεπιστήμιο της Νορβηγίας στον τομέα των λοτζίστικ, και καθιερωμένο ως κέντρο έρευνας και ακαδημαϊκών προγραμμάτων στην τεχνολογία πληροφοριών, με πτυχία ως και διδακτορικό. Είναι επίσης ένα από τα κορυφαία ιδρύματα της χώρας στη διεθνή ανταλλαγή φοιτητών και σε προγράμματα που διεξάγονται στα αγγλικά.
Μεταφορές
Η Hurtigruten κάνει στάση κάθε μέρα στο Μόλντε, στο δρομολόγιό της μεταξύ Μπέργκεν και Κίρκενες. Ο πλησιέστερος σιδηροδρομικός σταθμός είναι ο Ονταλσνες, τερματικός σταθμός της γραμμής Ράουμα.
Το αεροδρόμιο της πόλης έχει πολλές καθημερινές πτήσεις προς Όσλο, Μπέργκεν και Τρόντχαϊμ, καθώς και εβδομαδιαίες πτήσεις προς άλλους εσωτερικούς και διεθνείς προορισμούς.
Ο Ευρωπαϊκός δρόμος E39 και η Νορβηγική Περιφερειακή Οδός 64 περνούν και οι δύο από το δήμο. Η πόλη του Μόλντε συνδέεται με το δήμο Φρένα (στα βόρεια) μέσω της Σήραγγας Tούσεν. Η πόλη συνδέεται με το Ρέβικα και το Νεσγεστράντα του δήμου μέσω της Σήραγγας Φάνεφιορδ και της Γέφυρας Μπόλσεϊ, μειώνοντας σημαντικά την οδήγηση, παρακάμπτοντας όλη τη διαδρομή γύρω από το Φάνεφιορδ. Η προγραμματιζόμενη Σήραγγα Λάνγκφιορδ θα συνδέσει το δήμο Μόλντε με το δήμο Ράουμα μέσω σήραγγας κάτω από το Λάνγκφιορδ.
Αθλητισμός
Η Μόλντε φιλοξενεί μια ποικιλία αθλητικών ομάδων, ιδίως την ομάδα ποδοσφαίρου Μόλντε ΦΚ, που παίζει στο Eliteserien, το κορυφαίο του Νορβηγικού ποδοσφαίρου. Οι εντός έδρας αγώνες της γίνονται στο Στάδιο Ακερ, που εγκαινιάστηκε το 1998, με ρεκόρ συμμετοχής 13.308. Η ομάδα είναι τέσσερις φορές πρωταθλήτρια (2011, 2012, 2014 και 2019), τέσσερις κυπελλούχος (1994, 2005, 2013 και 2014) και με πολλές συμμετοχές σε ευρωπαϊκά τουρνουά, συμπεριλαμβανομένου του ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ. Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1911, κατά την περίοδο της μεγάλης εισροής Βρετανών και άλλων Ευρωπαίων και αρχικά ονομάστηκε "Διεθνής", καθώς έπαιζε κυρίως με ομάδες αποτελούμενες από πληρώματα ξένων σκαφών που επισκέπτονταν την πόλη.
Εκτός από αρκετούς διεθνών ποδοσφαιριστές η πόλη έχει επίσης βγάλει αρκετούς άλτες σκι, σκιέρ μεγάλων αποστάσεων και αλπικούς σκιέρ διεθνούς αξίας.
Άλλα αθλήματα περιλαμβάνουν επιτυχημένες ομάδες χάντμπολ (Molde HK, SK Træff, SK Rival), στίβου (IL Molde-Olymp), σκι, μπάσκετ και βόλεϊ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Νορβηγίας
3 Ήρα
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η Ήρα είναι πιθανώς ο δέκατος μεγαλύτερος αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών και περιέχει περί το 1% της συνολικής μάζας όλων των αστεροειδών της Κύριας Ζώνης. Είναι ο δεύτερος σε μάζα αστεροειδής φασματικού τύπου S (λιθώδης) μετά τον αστεροειδή 15 Ευνομία. Παρά το γεγονός αυτό, η Ήρα έχει μόλις το 3% της μάζας του νάνου πλανήτη 1 Δήμητρα. μικρογραφία|αριστερά|Σύγκριση διαστάσεων: Οι πρώτοι 10 αστεροειδείς που ανακαλύφθηκαν, σε σύγκριση με τη [[Σελήνη (γκρι). Η Ήρα είναι η τρίτη από τα αριστερά.]]
Οι διαστάσεις της Ήρας είναι 320×267×200 χλμ.
Η Ήρα είναι ασυνήθιστα ανοικτόχρωμη ως αστεροειδής τύπου S, πράγμα που ίσως υποδεικνύει ξεχωριστές επιφανειακές ιδιότητες. Αυτό το υψηλό άλβεδο εξηγεί το σχετικώς φωτεινό φαινόμενο μέγεθος της Ήρας για τη μέση θέση της στη Ζώνη Αστεροειδών: μπορεί να φθάσει το +7,5 σε μια ευνοϊκή αντίθεσή της, δηλαδή εμφανίζεται φωτεινότερη από τον πλανήτη Ποσειδώνα ή τον μεγάλο δορυφόρο Τιτάνα, και αυτός ήταν ο λόγος που ανακαλύφθηκε πολύ πριν τους μεγαλύτερούς της αστεροειδείς Υγιεία, Ευρώπη, Νταβίντα και Ιντεράμνια. Στις περισσότερες αντιθέσεις της, ωστόσο, η Ήρα φθάνει σε φαινόμενο μέγεθος περί το +8,7 — ορατό και πάλι με κιάλια. Ανήκει στην πιθανή οικογένεια αστεροειδών «Συγκέντρωση της Ήρας» (Juno clump).
Η Ήρα αρχικώς θεωρείτο πλανήτης, όπως και οι 1 Δήμητρα, 2 Παλλάς και 4 Εστία. Το 1811 ο Σρέτερ εκτίμησε τη διάμετρο της Ήρας στα 2.290 χλμ. . Και τα τέσσερα σώματα επαναταξινομήθηκαν ως αστεροειδείς μετά την ανακάλυψη και αρκετών άλλων αστεροειδών. Οι μικρές σχετικώς διαστάσεις της Ήρας, καθώς και το ακανόνιστο σχήμα της, αποτρέπουν από τον χαρακτηρισμό της ως πλανήτη νάνου.
Η Ήρα περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της κατά την ορθή φορά με κλίση του άξονα περιστροφής περίπου 50°. Η μέγιστη θερμοκρασία στην επιφάνειά της που είναι στραμμένη προς τον ήλιο μετρήθηκε σε περίπου 293 K (+20°C) στις 2 Οκτωβρίου 2001. Λαμβανομένης υπ' όψη της ηλιοκεντρικής αποστάσεώς της εκείνη τη στιγμή, αυτό δίνει μια εκτιμώμενη μέγιστη επιφανειακή θερμοκρασία 301 K (+28 °C) κατά το περιήλιο.
Παρατηρήσεις
Η Ήρα υπήρξε ο πρώτος αστεροειδής στην ιστορία για τον οποίο παρατηρήθηκε επιπρόσθηση: Πέρασε μπροστά από τον αμυδρό αστέρα SAO 112328 στις 19 Φεβρουαρίου 1958. Από τότε έχουν παρατηρηθεί αρκετές επιπροσθήσεις από την Ήρα, με την πιο ωφέλιμη σε επιστημονικά αποτελέσματα εκείνη της 11/12/1979, που καταγράφηκε από 18 διαφορετικούς παρατηρητές.
Το 1996, η Ήρα απεικονίστηκε από το τηλεσκόπιο των 100 ιντσών του όρους Γουίλσον στο ορατό και το εγγύς υπέρυθρο φως με τη χρήση προσαρμοστικών οπτικών. Οι εικόνες που αποκτήθηκαν κάλυψαν μία πλήρη περιστροφή της και απεκάλυψαν ένα ακανόνιστο σχήμα.
Κωνσταντίνα Ωρολογοπούλου
Η Κωνσταντίνα Ωρολογοπούλου είναι Ελληνίδα διεθνής πετοσφαιρίστρια, η οποία γεννήθηκε στην Λάρισα στις 22 Απριλίου 1991 και αγωνίζεται ως  πασαδόρος στην ομάδα του Φιλαθλητικού Λαρισαϊκού.
Καριέρα
Η Ωρολογοπούλου ξεκίνησε να αγωνίζεται στην ομάδα της Ε.Α. Λάρισας σε ηλικία δώδεκα ετών. Το 2009, μεταγράφηκε στον Άρη Θεσσαλονίκης, με τον οποίο αγωνίστηκε για τέσσερις σεζόν στην Α2 εθνική κατηγορία.
Το καλοκαίρι του 2014, επέστρεψε στην Λάρισα και ξεκίνησε να αγωνίζεται στον Φιλαθλητικό Λαρισαϊκό, ενώ το 2008 πραγματοποίησε και την πρώτη της συμμετοχή στην εθνική ομάδα πετοσφαίρισης της Ελλάδας.
Πηγές
Κατηγορία:Ελληνίδες αθλήτριες της πετοσφαίρισης Κατηγορία:Πετοσφαιρίστριες της εθνικής Ελλάδος Κατηγορία:Πετοσφαιρίστριες Άρη
Περσέπολις
Με την ονομασία Περσέπολις μπορεί να αναφερόμαστε
Φλερόβιο
Το φλερόβιο (τέως ουνουνκουάντιο, ununquandium) είναι χημικό στοιχείο με ατομικό αριθμό 114, που ανακαλύφθηκε στην Ντουμπνά της Ρωσίας το 1998 από Ρώσους και Αμερικανούς επιστήμονες στο Κοινό Ινστιτούτο Πυρηνικών Ερευνών. Δημιουργήθηκε από τον βομβαρδισμό ατόμων πλουτωνίου (Pu-244) με άτομα ασβεστίου (Ca-48). Η εμφάνισή του δεν μας είναι γνωστή, αλλά οι επιστήμονες πιστεύουν πως είναι λευκό μεταλλικό ή γκρί μεταλλικό. Είναι ραδιενεργό μέταλλο και δεν είναι γνωστή η φυσική του κατάσταση, αναμένεται όμως να έχει πυκνότητα 14 g/cm3, σημείο τήξης 67 °C και σημείο βρασμού 147 °C. Παραδόξως ορισμένες μελέτες υποστηρίζουν ότι η χημική του συμπεριφορά πλησιάζει περισσότερο αυτή του ευγενούς αερίου ραδονίου παρά του μολύβδου, λόγω σχετικιστικών φαινομένων. Θεωρητικά η ημιζωή των ατόμων φλεροβίου είναι 17 ημέρες αλλά η μεγαλύτερη παρατηρημένη διάρκεια ύπαρξης αυτού του χημικού στοιχείου είναι 3 δευτερόλεπτα. Η ηλεκτρονική του δομή είναι 2, 8, 18, 32, 32, 18, 4 και σύμφωνα με το κβαντομηχανικό μοντέλο 1s22s22p63s23p64s23d10 4p65s24d105p66s24f145d10 6p67s25f146d107p2. Πιθανά ονόματα για αυτό το χημικό στοιχείο ήταν τα atlantisium, ατλαντίσιο (An, από την Ατλαντίδα), το λαζαρέβιο (lazarevium, Le, από τον πρώην επικεφαλής της ομάδας της Ντουμπνά Γιούρι Λαζάρεφ) και το oganessium, ογκανέσσιο (Og, από τον Γιούρι Ογκανεσσιάν, επικεφαλής της ομάδας που έκανε την ανακάλυψη).
Οι ερευνητές από το Ινστιτούτο Πυρηνικών Ερευνών στην Ντουμπνά που ανακάλυψαν το νέο στοιχείο με ατομικό αριθμό 114, κλήθηκαν να προτείνουν όνομα και σύμβολο, σύμφωνα με τις διαδικασίες της IUPAC. Για το στοιχείο με ατομικό αριθμό 114, προτάθηκε το όνομα φλερόβιο (flerovium) και το σύμβολο Fl, προς τιμή του Εργαστηρίου Πυρηνικών Αντιδράσεων Φλιέροφ, του ρωσικού Ινστιτούτου Πυρηνικών Ερευνών στην Ντουμπνά, όπου συντίθενται υπερβαρέα στοιχεία. Ο Γκιόργκι Φλιέροφ (Гео́ргий Н. Флёров, 1913–1990) ήταν διάσημος φυσικός και ιδρυτής του ομώνυμου Εργαστηρίου (1957).
Το φλερόβιο (114) τοποθετείται στον Περιοδικό Πίνακα ακριβώς κάτω από τον μόλυβδο. Ακολούθησε πεντάμηνο δημόσιας διαβούλευσης όπως ορίζουν οι κανονισμοί ονοματοδοσίας της IUPAC, ως τον Μάϊο του 2012, για να οριστικοποιηθεί η ονομασία του στοιχείου. Μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα καθένας είχε δικαίωμα να προβάλλει αντιρρήσεις για το όνομα και να προτείνει το όνομα που θέλει. Αυτό είχε συμβεί παλαιότερα κατά την διαδικασία ονοματοδοσίας του στοιχείου με ατομικό αριθμό 112 (κοπερνίκιο). Ο γραμματέας ενός σχολείου της Νέας Υόρκης τηλεφώνησε στην IUPAC και ζήτησε το στοιχείο να ονομαστεί PS112 από τα αρχικά του σχολείου (Public School 112).
Την ονομασία έλαβε οριστικά το στοιχείο τον Μάιο του 2012 από την IUPAC χάριν του Ρώσου επιστήμονα Γκιόργκι Φλιέροφ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Φλεροβιο
1963
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Κορονέλ Μπολονιέσι
Η Κορονέλ Μπολονιέσι είναι μια ομάδα ποδοσφαίρου από την πόλη Tacna στο Περού. Ιδρύθηκε το 1929. Έδρα της ομάδας είναι το Estadio Jorge Basadre, χωρητικότητηας 19000 θεατών. Αγωνίζεται στη Segunda División Peruana. Χρώματα της ομάδας είναι το κόκκινο και το άσπρο. Σε εθνικό επίπεδο έχει κατακτήσει ένα πρωτάθλημα της χώρας (Torneo Clausura) το 2007 και 2 Torneo Interzonal (1977, 1978). Επιπρόσθετα, έχει κατακτήσει 2 κύπελλα Περού (1976, 2001), ενώ άλλες δύο φορές ήταν φιναλίστ (1998, 2000). Έχει συμμετάσχει μία φορά στο Κόπα Λιμπερταδόρες (2008) αλλά αποκλείστηκε από τον πρώτο γύρο. Επίσης, έχει 3 συμμετοχές στο Κόπα Σουδαμερικάνα (2004, 2006, 2007), όπου την πρώτη χρονιά αποκλείτηκε από τον προκριματικό γύρο και τις επόμενες δύο από τον πρώτο γύρο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1929 Κατηγορία:Κορονέλ Μπολονιέσι
Ζεν
μικρογραφία|Στο ζεν ο κύκλος ένσο (ensō) συμβολίζει την απόλυτη Φώτιση και μπορεί να είναι ανοικτός ή κλειστός. Καλλιγραφία από τον Καντζούρο Σιμπάτα XX "Ensō (円相)". Το Ζεν είναι σχολή του Βουδισμού Μαχαγιάνα η οποία τονίζει τη βιωματική Σοφία στην επίτευξη του διαφωτισμού. Ως εκ τούτου, θέτει σε υποδεέστερη θέση τη θεωρητική γνώση υπέρ της άμεσης υλοποίησης μέσω του διαλογισμού και της πρακτικής Ντάρμα. Οι διδασκαλίες του Ζεν περιλαμβάνουν διάφορες πηγές της θεωρίας Μαχαγιάνα, συμπεριλαμβανομένων των διδασκαλιών των σχολών Γιογκατσάρα, Tathagatagarbha και Huayan, καθώς και της λογοτεχνίας Πρατζναπαραμιτά.
Το Ζεν εμφανίστηκε ως χωριστή σχολή του Βουδισμού, ως Τσαν, για πρώτη φορά στην Κίνα, τον 6ο αιώνα. Από την Κίνα εξαπλώθηκε νότια έως το Βιετνάμ, και ανατολικά προς την Κορέα και την Ιαπωνία. Ως θέμα της παράδοσης, η καθιέρωση του Ζεν πιστώνεται στον Πέρση ή Νότιο Ινδό πρίγκηπα (μετέπειτα μοναχός) Μποντιντχάρμα, ο οποίος ήρθε στην Κίνα για να διδάξει μια «ειδική αναμετάδοση εκτός γραφών, που δεν στηρίζεται σε λέξεις ή γράμματα». Ο Ζεν Βουδισμός δίνει έμφαση στην αυστηρή πειθαρχία και αυτοέλεγχο, στον διαλογισμό, την κατανόηση της φύσης του νου και της φύσης των πραγμάτων. Δίνει έμφαση στην άμεση πνευματική πρακτική με την αλληλεπίδραση με έναν Δάσκαλο. Υποτιμά την απλή γνώση μέσω των γραφών, γιατί οι λέξεις δεν μπορούν να εκφράσουν επαρκώς τη θρησκευτική αλήθεια, όπως αυτή βιώνεται με το πνεύμα. Γι’ αυτό οι πιστοί θεωρούν τις ιερές γραφές Ζεν ως άχρηστο χαρτί.
Ετυμολογία
Το Ζεν (κινέζικα: 禪; pinyin: Chán; ιαπωνικά: 禅, romanized: zen; κορεάτικα: 선, romanized: Seon; βιετναμέζικα: Thiền) είναι μία σχολή του Μαχαγιάνα Βουδισμού, που ξεκίνησε από την Κίνα κατά τη διάρκεια της δυναστείας Τανγκ, γνωστή ως Σχολή Τσαν (Chánzong 禪宗), και μετά εξελίχθηκε σε διάφορες σχολές. Η ιαπωνική λέξη Ζεν προέρχεται από την ιαπωνική προφορά της κινεζικής λέξης Τσαν (κινεζικά: 禪, dʑjen, pinyin: Chán), η οποία με τη σειρά της προέρχεται από τη σανσκριτική λέξη dhyana, που σημαίνει "διαλογισμός" ή "κατάσταση διαλογισμού". Η σχολή Τσαν επηρεάστηκε από τον Ταοϊσμό, και εξελίχθηκε ως μία διακεκριμένη σχολή του Κινέζικου Βουδισμού. Από την Κίνα, το Ζεν απλώθηκε στο Βιετνάμ και διαμόρφωσε το Βιετναμέζικο Thiền Βουδισμό, έπειτα στην Κορέα όπου αναπτύχθηκε ο Seon Βουδισμός. Το Ζεν αναπτύχθηκε στην Ιαπωνία ως Ζενισμός ή Ζεν Βουδισμός.
Διαλογισμός (Ντιάνα)
Με τον διαλογισμό μπορούν οι οπαδοί του Ζεν να αποκτήσουν τη Φώτιση. Στο στάδιο της Φώτισης άλλοι φθάνουν σε μία μέρα ενώ άλλοι χρειάζονται πνευματική προσπάθεια μηνών ή ετών. Κατά το πρώτο στάδιο της πνευματικής προσπάθειας πρέπει να γίνουμε κύριοι των εξωτερικών πραγμάτων. Πρέπει να απεξαρτηθούμε από τις γήινες απολαύσεις και να κατανοήσουμε ότι όλα τα επίγεια πράγματα μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε για αγαθούς σκοπούς. Έπειτα, πρέπει να γίνουμε κύριοι του σώματός μας. Για να πετύχουμε τη Φώτιση πρέπει να εξουσιάζουμε το σώμα μας και να μη μας κρατάει υποδουλωμένους. Στο τρίτο στάδιο της πνευματικής εκπαίδευσης οι άνθρωποι πρέπει να γίνουν κύριοι του νου τους. Πρέπει να παραμείνουν αγνοί και ήρεμοι κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Πρέπει να αποβάλουν από τη σκέψη τους τις ψευδαισθήσεις, τα πάθη και τις κακές επιθυμίες.
Οι άνθρωποι για να πετύχουν την πνευματική ηρεμία πρέπει να ακολουθήσουν την άσκηση του Ζαζέν ή του καθιστού διαλογισμού. Αυτή την πρακτική τηρούσαν στην Ινδία οι οπαδοί της Γιόγκα. Υπάρχουν διάφορες στάσεις του Ζαζέν, π.χ. ο διαλογισμός σε σταυροπόδι και ο διαλογισμός σε θέση ημι-σταυροπόδι. Οι οπαδοί του Ζεν μετρούν τις εισπνοές και τις εκπνοές τους με σταθερό και αργό ρυθμό, για να ηρεμήσει ο νους τους ευκολότερα. Οι ασκήσεις αναπνοής χρησιμοποιούνται και στη Γιόγκα. Στα μοναστήρια υπάρχουν επιτηρητές, που ελέγχουν, αν οι μοναχοί έχουν σωστή θέση σώματος κατά τη διάρκεια του ζαζέν. Σε περίπτωση, που κάποιος μοναχός κοντεύει να αποκοιμηθεί ή έχει λάθος στάση σώματος, τον χτυπούν με μία βέργα, που ονομάζεται κεϊσάκου. Η καθημερινή εξάσκηση του Ζαζέν και οι ασκήσεις αναπνοής βελτιώνουν τη φυσική κατάσταση του πιστού. Η πνευματική πειθαρχία οδηγεί σε ψυχική ισορροπία και αυτοέλεγχο. Με τον συνεχή διαλογισμό οι άνθρωποι μπορούν να δουν την Παγκόσμια Ζωή μέσα τους και γύρω τους στους άλλους ανθρώπους, τα ζώα και τα φυτά. Ολόκληρο το σύμπαν το διαπερνά η Παγκόσμια Ζωή. Με το Ζαζέν οι άνθρωποι σπάνε τα δεσμά του εγωισμού τους και μπορούν να συνδεθούν με την Παγκόσμια Ζωή. Με την επίμονη αυτοσυγκέντρωση και αυτοπειθαρχία μπορούν οι άνθρωποι να αποβάλουν από μέσα τους όλες τις σκέψεις και τις προσκολλήσεις και το καθημερινό στρες. Υπάρχουν διάφορες τεχνικές για τους μαθητές του Ζεν βουδισμού, ώστε να χαλαρώσουν και να μπορέσουν να ελέγξουν τον νου τους. Ανάμεσα στις περιόδους του καθιστού διαλογισμού μπορεί να μεσολαβήσουν περίοδοι διαλογισμού, κατά τις οποίες οι ασκούμενοι κινούνται περπατώντας με συγκεκριμένο τρόπο. Αυτό το είδος του διαλογισμού ονομάζεται κινχίν (kinhin). Η λέξη κινχίν σημαίνει κυριολεκτικά «πηγαίνω ευθεία».
Μη λεκτικές μέθοδοι αφύπνισης
Στο Ζεν βουδισμό παρατηρείται η παράδοξη τεχνική, που ακολούθησαν πολλοί Ζεν δάσκαλοι, για να βοηθήσουν τους μαθητές τους να επιτύχουν τη φώτιση. Χρησιμοποιούν δηλαδή διάφορες μορφές μη λεκτικής επικοινωνίας με τους μαθητές τους, που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων κραυγές, ηχηρή αναπνοή, γρυλισμούς, σιωπή για σύντομο ή μεγάλο διάστημα, χτύπημα με ραβδί, μετακίνηση αντικειμένων, συγκεκριμένες σωματικές κινήσεις, κ.ά.. Αυτές οι μη λεκτικές μέθοδοι αφύπνισης δεν απαντούν σε άλλα είδη βουδισμού.
Πρακτική Kōan (Ιαπωνικά: Κοάν) (Κινέζικα: Γκονγκ αν)
Με τη μέθοδο κοάν οι μαθητές παρακινούνται να απαντήσουν σε σύντομες, φαινομενικά παράδοξες, γεμάτες γρίφους, ερωτήσεις ή φράσεις, για να εξεταστεί ο βαθμός προόδου του μαθητή στο Ζεν βουδισμό. Ο όρος κοάν σημαίνει κυριολεκτικά «δημόσιο έγγραφο» ή «υπόθεση», δημόσιοι νόμοι, που επιβάλλονται για τη διατήρηση του νόμου και της τάξης. Το κοάν δεν μπορεί να απαντηθεί με συμβατικό και ορθολογικό τρόπο. Οι μαθητές πρέπει να απαντούν αυθόρμητα και με γνήσια έμπνευση στα κοάν. Η μέθοδος κοάν αναπτύχθηκε από τη σχολή Ρινζάι. Με το κοάν οι μαθητές ξεπερνούν το αίσθημα της αμφιβολίας, που αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη του σατόρι. Ο Γιουάν-βου (1063-1135) και ο μαθητής του Ταχούι (1089-1163) εισήγαγαν τη χρήση της μεθόδου κοάν. Η σχολή Σότο είναι αντίθετη με τη μέθοδο κοάν και δίνει έμφαση στο ζαζέν, στον καθιστό διαλογισμό. Έτσι, οι δύο σχολές έχουν ονομασθεί επίσης αντίστοιχα: καν-χούα Ζεν (Ζεν της παρατήρησης και των ανεκδότων) και μο-τσάο Ζεν (Ζεν της σιωπής και της φώτισης). Ο Ιάπωνας Γιασουτάνι Χακούουν (1885-1973) στις αρχές του 20ου αιώνα δημιούργησε μία σχολή-τάση αναγέννησης των κοάν εντός της σχολής Σότο, ονομάζοντάς την στα Ιαπωνικά Σανμποκιόνταν, σε μία προσπάθεια να αναμείξει όλες τις βασικές ιδέες των δύο σχολών (Σότο και Ρινζάι).
Ο Χακουίν (Hakuin) ανανέωσε τη μέθοδο κοάν στην Ιαπωνία. Η σχολή Ρινζάι έχει απαγορεύσει τη δημοσιοποίηση των σωστών απαντήσεων στα διάφορα κοάν. Η εκπαίδευση του μαθητή με τη μέθοδο των κοάν περνάει από διάφορα στάδια, από διαφορετικής δυσκολίας κοάν και πάντα μέσα από συναντήσεις με έναν δάσκαλο Ζεν. Αυτή η συνομιλία, συνέντευξη με τον δάσκαλο Ζεν ονομάζεται σανζέν, και αποσκοπεί στην αφύπνιση του νου του μαθητή και την κατάκτηση της ελευθερίας. Η ενδοσκόπηση με τα κοάν μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια του ζαζέν, του κινχίν ή κατά τη διάρκεια όλης της ημέρας. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν 1700 κοάν περίπου. Υπάρχουν δύο βασικές συλλογές κοάν: α) Pi-yen-lu, (Κινεζικά: Πι-γιεν-λού) (Blue Cliff Records), (Ιαπωνικά: Χεκίγκαν-ρόκου, Hekigan-roku), που αποτελείται από 100 κοάν, που συλλέχθηκαν και σχολιάστηκαν από τον Κινέζο δάσκαλο του Ζεν Γιουάν-γου, και β) Wu-men-kuan, (Κινεζικά: Γου-μεν-κουάν) (The Gateless Barrier), (Ιαπωνικά: Μουμόν-καν, Mumon-kan), που αποτελείται από 48 κοάν, και είναι μία συλλογή κοάν, που δημιουργήθηκε από τον Κινέζο δάσκαλο του Ζεν Χουικάι, γνωστό και ως Γου-μέν.
Πρακτική χούα τ’όου (hua-t’ou)
Η τεχνική των χούα τ’όου, αποσκοπεί στο σταμάτημα της σκέψης, πριν αυτή εμφανιστεί μέσα στον νου του ανθρώπου. Χούα τ’όου σημαίνει κυριολεκτικά «κεφάλι της λέξης» ή αρχή μιας λέξης ή προ-σκέψη ή προ-λέξη. Οι μαθητές πρέπει να κλείσουν και τα έξι αισθητήρια όργανα και να σταματήσουν τη συνεχή ροή σκέψεων. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι η κατανόηση της αυτοφύσης των μαθητών Ζεν. Η πρακτική των χούα τ’όου έγινε δημοφιλής από τον Κινέζο δάσκαλο Ζεν Τα-Χούι (1089 – 1163), που ανήκε στη σχολή Λιν-Τσι. Η πρακτική των χούα τ’όου δεν είναι τόσο πολύ διαδεδομένη σε κέντρα Ζεν της Δύσης όσο στον Κορεάτικο και Κινέζικο Ζεν βουδισμό. Στα κορεάτικα το χούα τ’όου (hua-t’ou ) είναι γνωστό ως hwadu και στα ιαπωνικά ως βατό (watō). Η πρακτική των χούα τ’όου μπορεί να γίνει όχι μόνο σε κέντρα Ζεν κατά τη διάρκεια του διαλογισμού, αλλά και ατομικά από τους πιστούς στη διάρκεια της ημέρας. Οι πιστοί πρέπει να διακατέχονται από μεγάλη αποφασιστικότητα, μεγάλη πίστη ότι αυτή η πρακτική θα τους βοηθήσει να φθάσουν στη φώτιση.
Φυσική άσκηση
Ο Μποντιντχάρμα έδινε μεγάλη σημασία στη σωματική υγεία του ανθρώπου, γιατί θεωρούσε ότι η πνευματική πρόοδος εξαρτάται από τη σωματική και συναισθηματική υγεία. Δίδαξε στους μοναχούς του Σαολίν δύο τύπους ασκήσεων: α. «τα δεκαοκτώ χέρια Λόχαν», που αποτελούνται από ασκήσεις ενίσχυσης της ευκινησίας και της φυσικής δύναμης, και β. «η Μεταμόρφωση των Μυών», που είναι μία σειρά από ασκήσεις, που ενισχύουν την εσωτερική δύναμη και ζωτική ενέργεια και οδήγησαν στην ανάπτυξη του Σαολίν Κουνγκφού. Πολλές τεχνικές του Σαολίν Τσι Γκονγκ στηρίζονται στη «Μεταμόρφωση των Μυών». Στην παράδοση του Σαολίν το Κουνγκφού, το Τσι Γκονγκ και ο διαλογισμός είναι αλληλένδετα. Αρχικός σκοπός του Σαολίν Κουνγκφού και του Τσι Γκονγκ ήταν να ενισχύσουν φυσικά και πνευματικά τους μοναχούς του Σαολίν, για να πετύχουν τη φώτιση. Το Σαολίν Κουνγκφού (κινεζική πολεμική τέχνη) και το Σαολίν Τσι Γκονγκ (τέχνη της ενέργειας) έχουν εξελιχθεί δια μέσου των αιώνων τόσο πολύ, ώστε πολλοί άνθρωποι σήμερα να τα θεωρούν ανεξάρτητα και άσχετα από το Ζεν.
Στην Ιαπωνία το Ζεν επηρέασε την ιαπωνική τάξη των σαμουράι διαμορφώνοντας το μπουσίντο, τον ηθικό κώδικα των σαμουράι. Ο Ζεν διαλογισμός ήταν χρήσιμος στους σαμουράι όχι μόνο για να χαλαρώνουν, αλλά και για να ελέγχουν την επιθετικότητά τους. Επίσης, οι σαμουράι μέσω του Ζεν αντλούσαν ευθύτητα, τόλμη, αποφασιστικότητα, καλοσύνη, ευγένεια, ειλικρίνεια. Πολλές σύγχρονες ιαπωνικές πολεμικές τέχνες, που προέρχονται από το μπουσίντο, όπως το ζίου ζίτσου, το κέντο, το καράτε, το τζούντο, η ιαπωνική τοξοβολία, έχουν επηρεαστεί από τις Ζεν αντιλήψεις.
Θρησκευτικές τελετές
Τα περισσότερα κέντρα Ζεν και μοναστήρια του Ζεν βουδισμού κάνουν διάφορες τελετές και ιεροτελεστίες, όπως προσευχές, τελετές εισδοχής νέων πιστών και κηδείες, που συνοδεύονται από ψαλμωδίες ποιημάτων και περικοπών από σούτρες, όπως η σούτρα της Καρδιάς. Οι πιστοί ψάλλουν ή απαγγέλουν τις κυριότερες σούτρες του Μαχαγιάνα βουδισμού. Οι πιστοί ψάλλουν ύμνους στον Βούδα και τους Μποντισάττβα. Θρησκευτικές εκδηλώσεις γίνονται στην Κίνα και την Ιαπωνία για τις ψυχές των νεκρών σαν ένδειξη σεβασμού προς τους προγόνους και για να βρουν ανάπαυση οι ψυχές των νεκρών. Κάποιες τελετές σχετίζονται με τοπικές θεότητες, με τους Μποντισάττβα και τους ιδρυτές σχολών του κινεζικού και ιαπωνικού βουδισμού. Επιπλέον, θρησκευτικές εκδηλώσεις γίνονται για βουδιστικές εορτές, όπως τα γενέθλια του Βούδα, η Φώτιση του Βούδα και η είσοδος του στη Νιρβάνα, ο θάνατος του Βούδα. Κάποιες φορές οι πιστοί φέρνουν προσφορές σε ένα άγαλμα του Βούδα ή Μποντισάττβα.
Τέχνες
Το Ζεν επηρέασε διάφορους τομείς της τέχνης στην Κίνα και την Ιαπωνία. Ο Χακουίν ήταν ένας Ιάπωνας δάσκαλος Ζεν, ο οποίος δημιούργησε υδατογραφίες με μελάνι (σουμιέ) και καλλιέργησε την Ιαπωνική καλλιγραφία (σόντο). Η τεχνική σουμιέ εκτελείται σε κατάσταση έκστασης και οι υδατογραφίες δημιουργούνται με έναν αυθόρμητο τρόπο. Ο Χακουίν και οι μαθητές του επηρέασαν το Ιαπωνικό Ζεν. Η Ζεν ζωγραφική, που ονομάζεται και ζένγκα (zenga) στα Ιαπωνικά, διακρίνεται για την έλλειψη συμμετρίας ή οποιασδήποτε αναλογίας. Ο Ιάπωνας μοναχός Σεσσού (1421-1506) είναι ίσως ο σπουδαιότερος εκπρόσωπος της τεχνικής σουμιέ. Άλλοι Ιάπωνες ζωγράφοι, που ασχολήθηκαν με την τεχνική σουμιέ, είναι ο Σουμπούν (1414-1465), ο Μιγιαμότο Μουσάσι (1582-1645), ο Τσο Ντενσού κ.α.
Το Ζεν επηρέασε επίσης την τέχνη του τσαγιού στην Ιαπωνία καθώς και άλλες συναφείς τέχνες όπως την κηπουρική, την αρχιτεκτονική, την κατεργασία καλαμιών μπαμπού, την κεραμική. Οι μοναχοί Ζεν χρησιμοποιούσαν το τσάι ως τονωτικό για τον διαλογισμό. Ο Εϊσάι εισήγαγε την τελετή του τσαγιού στην Ιαπωνία. Η τελετή του τσαγιού (τσανογιού) τελειοποιήθηκε από τον Σεν-νο-Ρικιού (1518-1591).
Η ζωγραφική με μελάνι (σουμιέ, sumi-e), η αρχιτεκτονική κτηρίων, η ποίηση χαϊκού, το θέατρο Νο, η καλλιγραφία (σόντο), η τελετή του τσαγιού (τσανογιού), η ανθοδετική (ικεμπάνα), διάφορες πολεμικές τέχνες, όπως η τοξοβολία, το κέντο, το τζούντο, το καράτε, αποπνέουν μία ιδιόμορφη αισθητική, που αποβάλει καθετί περιττό και που έχει επηρεαστεί από την κοσμοθεωρία του Ζεν βουδισμού.
Κίνα
Το Ζεν εμφανίστηκε στην Κίνα τον 6ο αιώνα μ.Χ. και αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Σούι (598-617) και της δυναστείας των Τανγκ (618-906). Το Ζεν αναπτύχθηκε τόσο πολύ στην Κίνα, ώστε επηρέασε τον Κομφουκιανισμό κατά τους επόμενους αιώνες. Ο Μποντιντχάρμα ήρθε από τη Νότια Ινδία στην Κίνα γύρω στο 520 μ.Χ., για να καθιερώσει το Ζεν στην Κίνα στηριζόμενος όχι στις ιερές γραφές αλλά στη ζωντανή πίστη και στην πρακτική φώτιση. Πήγε στο μοναστήρι Σαολίν το 527. Έμεινε εκεί ως μοναχός εννέα χρόνια και μύησε στο Ζεν έναν σημαντικό αριθμό μαθητών. Πρώτος του μαθητής υπήρξε ένας Κομφουκιανιστής, ο Σανγκ Κουάνγκ, τον οποίο τελικά έχρισε ως Δεύτερο Πατριάρχη. Ύστερα από τον θάνατο του πέμπτου Πατριάρχη ιδρύθηκε η βόρεια σχολή του Ζεν και ακολούθησε διαφορετική πορεία από τη νότια σχολή του Ζεν, που ήταν υπό την καθοδήγηση του έκτου Πατριάρχη (Χούι Νενγκ). Η βασική διαφορά ανάμεσα στη βόρεια και νότια σχολή ήταν ότι η φώτιση στη νότια σχολή αποκτιόταν αιφνίδια ενώ στη βόρεια βαθμιαία. Συχνά η βόρεια σχολή αποκαλείται σχολή της βαθμιαίας φώτισης ενώ η νότια, σχολή της αιφνίδιας φώτισης. Η βόρεια σχολή σταδιακά παράκμασε και επικράτησε η νότια σχολή. Μετά τον θάνατο του έκτου Πατριάρχη (713 μ.Χ.) η Νότια σχολή Ζεν διαιρέθηκε σε δύο σχολές. Η μία είχε ως εκπρόσωπο τον Τσινγκ Γιουέν (Σέι-γκεν) και η άλλη τον Ναν Γιο (Ναν-γκάκου). Από αυτές τις δύο σχολές προέκυψαν πέντε παρακλάδια του Ζεν: α. η σχολή του Τσάο Ντονγκ (Σότο), β. η σχολή του Λιν Τσι (Ρινζάι), γ. η σχολή του Γκουέι Γιανγκ (Ικυό), δ. η σχολή του Γυν Μεν (Ουμμόν), που ιδρύθηκε από τον Γυν Μεν, και ε. η σχολή του Φα Γιέν (Χογκέν), που ιδρύθηκε από τον Γουέν Ι. Το Ζεν σημείωσε ραγδαία ανάπτυξη στην Κίνα στην περίοδο της βασιλείας του αυτοκράτορα Σουέν Τσουνγκ (847-859 μ.Χ.) και κατά τη διάρκεια της δυναστείας Τανγκ (618-906 μ.Χ.). Κατά τη διάρκεια της δυναστείας Γυάν (1260-1368) ο Ζεν βουδισμός και ο βατζραγιανικός βουδισμός είχαν δεσπόζουσα θέση στην Κίνα. Η χρυσή εποχή του Ζεν στην Κίνα διήρκησε μέχρι την περίοδο, που αυτοκράτορας ήταν ο Χιάο Τσουνγκ (1163-1189 μ.Χ.). Μετά τη δυναστεία των Σουνγκ (1127-1279 μ.Χ.) το Ζεν άρχισε να παρακμάζει σταδιακά στην Κίνα.
Απλός ναός
Ο απλός ναός είναι η αρχαιότερη και απλούστερη αρχιτεκτονική μορφή αρχαίου Ελληνικού ναού. Είναι εξέλιξη της αρχιτεκτονικής δομής του μεγάρου και αποτελείται από ένα ορθογώνιο κτίσμα που περιέχει δύο χώρους: τον εσωτερικό κλειστό σηκό και τον πρόναο, ο οποίος είναι η επιστεγασμένη προέκταση των πλαϊνών τοίχων, τις λεγόμενες παραστάδες. Όταν το αέτωμα στηρίζεται μόνο στις παραστάδες, ο ναός λέγεται άστυλος, ενώ όταν υπάρχουν και δύο κίονες ο ναός λέγεται πρόστυλος.
Ζεν
Κίνα
=== Βιετναμέζικος Thiền Βουδισμός === Ο Βινιταρούτσι, ένας Ινδός μαθητής του Σενγκ Τσαν, εισήγαγε το Ζεν βουδισμό στο Βιετνάμ το 580 μ.Χ. Ίδρυσε την πρώτη σχολή Ζεν βουδισμού στο Βιετνάμ, η οποία ονομάζεται Τι-Νι-Ντα-Λούου-Τσι. Άλλες σχολές Ζεν βουδισμού στο Βιετνάμ είναι η σχολή Τρουκ-Λαμ (Trúc Lâm), η σχολή Λιού-Κουάν, η σχολή Τάο-Ντουόνγκ και η σχολή Βο-Τονγκ. Στη διάρκεια της δυναστείας Λι (1009–1225) ο Thiền Βουδισμός άκμασε στο Βιετνάμ, όπως επίσης και Κομφουκιανισμός και ο Ταοϊσμός. Η σχολή Ρινζάι αντιπροσωπεύεται στο Βιετνάμ από τη σχολή Λαμ Τε. Ο Κινέζος δάσκαλος Γιουάν Σάο εισήγαγε το Λαμ Τε Ζεν στο Βιετνάμ από την Κίνα κατά τον 17ο αιώνα. Το Λαμ Τε Ζεν περιέχει στοιχεία του Τσαν βουδισμού, στοιχεία της σχολής της Αγνής Χώρας και πρακτικές και αντιλήψεις των σχολών Τιεν Τάι και Χούα Γιεν.
Απλός ναός
Σημαντικός εκπρόσωπος απλού ναού είναι το Θησαυροφυλάκιο στους Δελφούς.
Ζεν
Ιαπωνία
Το Ζεν είχε γίνει γνωστό στην Ιαπωνία στον έβδομο αιώνα με τον Ιάπωνα μοναχό Ντόσο, αλλά ανακηρύχθηκε επίσημη θρησκεία το 1191 από τον Έι-σάι (1141-1215). Είχε επισκεφθεί την Κίνα και είχε ασχοληθεί για πολλά χρόνια με τη μελέτη όλων των βιβλίων της Τριπιτάκα. Μόλις επέστρεψε στην Ιαπωνία το 1191 ασχολήθηκε με τη διάδοση του Ζεν με επιτυχία (αίρεση Ρινζάι, κινέζικα Λιν Τσι). Ο Έι-σάι δίδαξε το Ζεν βουδισμό στην Καμακούρα και στο Κιότο. Επίσης, εισήγαγε την τελετουργία του τσαγιού στην Ιαπωνία. Ένας άλλος σπουδαίος Ιάπωνας δάσκαλος της σχολής Ρινζάι ήταν ο Χακουίν (1686-1769).
Ο Ντόγκεν (1200-1253) είναι αυτός, που ίδρυσε το Ζεν στην Ιαπωνία στην πιο καθαρή του μορφή. Πήγε στην Κίνα σε ηλικία 24 ετών σε ένα βουδιστικό μοναστήρι και έπειτα από τέσσερα έτη μελέτης επέστρεψε στην Ιαπωνία και έμεινε για τρία χρόνια σε ένα ερημητήριο κάνοντας διαλογισμό. Το ερημητήριό του σταδιακά μετατράπηκε σε μοναστήρι (Ναός του Κο-σο-τζι). Εκεί έζησε 11 χρόνια διδάσκοντας διαλογισμό και γράφοντας σημαντικά βιβλία για το Ζεν. Ο Ντόγκεν είναι ο ιδρυτής της Ιαπωνικής αίρεσης Σότο (Sōtō), (κινέζικα Τσάο Τουνγκ, Tsao-tung). Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Ντόγκεν τα έζησε στο μοναστήρι Έι-χέι-τζι. Οι αυτοκράτορες και οι σαμουράι αγκάλιασαν με θέρμη το Ζεν βουδισμό. Άλλωστε οι Ζεν μοναχοί και οι σαμουράι μοιράζονταν κοινές αξίες όπως σκληρή πειθαρχία, έντιμη πενία, αξιοπρέπεια, θάρρος, γενναιότητα, αυτοθυσία, νηστεία, αυτοέλεγχος. Το Ζεν επηρέασε τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής των σαμουράι διαμορφώνοντας το μπουσίντο, δηλαδή τον ηθικό κώδικα συμπεριφοράς των πολεμιστών.
Η σχολή Ομπάκου (Ōbaku) εισήχθη στην Ιαπωνία από τον Γιν γουέν (Ίνγκεν) (Ingen, 1592-1673) κατά τη διάρκεια της περιόδου Έντο (1600-1868). Το 1659 έχτισε ένα μοναστήρι κοντά στο Κιότο γνωστό με το όνομα Ο-μπάκου-σαν. Η σχολή Ομπάκου είναι υποαίρεση της σχολής Ρινζάι. Συνδυάζει τις ιδέες του Ζεν βουδισμού με τη λατρεία του Αμιτάμπχα (Amitabha Buddha). Η σχολή Ομπάκου πήρε το όνομά της από το βουνό Ομπάκου, στο οποίο ήταν η οικία του (Ίνγκεν) στην Κίνα.
Στη σημερινή Ιαπωνία υπάρχουν τρεις σχολές Ζεν βουδισμού: η σχολή Σότο, η σχολή Ρινζάι και η σχολή Ομπάκου (κινεζικά Χουάνγκ-πο, Huang-po). Η σχολή Σότο είναι η επικρατέστερη, ενώ η σχολή Ομπάκου έχει τους λιγότερους οπαδούς. Οι οπαδοί των αιρέσεων Ζεν και των υποδιαιρέσεών τους στη σύγχρονη Ιαπωνία ανέρχονται περίπου στους 9.600.000 ανθρώπους.
Seon (Κορέα)
Το Seon (선) διαδόθηκε σταδιακά στην Κορέα από τον έβδομο αιώνα καθώς Κορεάτες μοναχοί ταξίδευαν στην Κίνα, για να μάθουν τον Τσαν βουδισμό και επέστρεφαν πίσω για να εγκαθιδρύσουν στη Σχολή Τσαν. Δημιούργησαν αρχικά τις Seon Σχολές της Κορέας, που ήταν γνωστές ως «Σχολές των εννέα βουνών» (九山, gusan). Οι «Σχολές των εννέα βουνών» (九山; gusan) ήταν τα εννέα αρχικά μοναστήρια του Κορεάτικου κλάδου του βουδισμού, που ονομάζεται Seon, και ιδρύθηκαν τον 8ο ή 9ο αιώνα. Η αρχική διάδοση του Seon στην Κορέα συνήθως αποδίδεται στον Μπεομνάνγκ, ο οποίος θεωρείται ότι είναι μαθητής του Κινέζου δάσκαλου Νταοσίν (580-651). Ο βουδισμός σημείωσε ανάπτυξη στην Κορέα κατά την περίοδο του ενοποιημένου κράτους Σίλα (668-935).
Ο μοναχός Jinul (1158-1210) έδωσε μεγάλη ώθηση στην ανάπτυξη του Seon βουδισμού στην Κορέα. Ανέπτυξε ένα μεταρρυθμιστικό κίνημα του βουδισμού, ο οποίος την εποχή εκείνη υφίστατο μεγάλη κρίση. Ο βουδισμός εμφάνιζε τότε μία τάση εκκοσμίκευσης. Έτσι, είχε δημιουργηθεί μία πληθώρα μοναχών με αμφίβολα κίνητρα. Γι’ αυτό ήταν επιτακτική η ανανέωση και βελτίωση της ποιότητας του βουδισμού αυτή την περίοδο.
Ο βουδισμός στην Κορέα υπέστη μεγάλη καταπίεση κατά τη διάρκεια της δυναστείας Joseon (1392-1910), που ευνοούσε τον Κομφουκιανισμό. Κατά την περίοδο αυτή μειώθηκε ο αριθμός των μοναστηριών και των κληρικών. Κατά την περίοδο της προσάρτησης της Κορέας από την Ιαπωνία (1910-1945) αρκετές αλλαγές έγιναν στο Seon βουδισμό. Οι περισσότεροι μοναχοί αναγκάστηκαν να παντρευτούν και να δημιουργήσουν οικογένεια. Κάποιοι άλλοι μοναχοί αγωνίστηκαν ενάντια στην Ιαπωνική κατοχή. Σήμερα, η μεγαλύτερη Seon Σχολή (Jogye Order) επιβάλει την αγαμία, ενώ η δεύτερη μεγαλύτερη Σχολή (Taego Order) επιτρέπει τον γάμο των κληρικών. Στη διάρκεια του 20ου αιώνα αναπτύχθηκε σημαντικά ο Χριστιανισμός στην Κορέα σε μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού της κορεατικής κοινωνίας σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα. Εντούτοις, ο Seon βουδισμός εξακολουθεί να έχει αρκετούς οπαδούς, ιδιαίτερα στις γυναίκες.
Ο Seon βουδισμός μεταδόθηκε στη Δύση με νέες παραδόσεις όπως την Kwan Um Σχολή του Ζεν. Η Kwan Um Σχολή έχει πάνω από 100 κέντρα Ζεν σε όλη τη γη. Ο Seon βουδισμός διαδόθηκε στις ΗΠΑ από τον Σεουνγκσάν, ο οποίος είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ το 1972. Ίδρυσε το Κέντρο Ζεν της Θείας Πρόνοιας. Ένας άλλος Κορεάτης Ζεν δάσκαλος ο Σάμου Σουνίμ ίδρυσε ναό του Ζεν βουδισμού στο Τορόντο το 1971. Είναι επικεφαλής ενός ιδρύματος (Buddhist Society for Compassionate Wisdom), που έχει βουδιστικούς ναούς στις πόλεις της Νέας Υόρκης, του Σικάγου και του Μεξικού.
Επιρροές από τον Βουδισμό Μαχαγυάνα
Η φιλοσοφία του Ζεν βουδισμού δεν είναι ούτε υλιστική, ούτε ιδεαλιστική, ούτε μηδενιστική, αλλά ρεαλιστική και μονιστική στον τρόπο, που βλέπει τον κόσμο. Ο Ζεν βουδισμός χρησιμοποιεί τις «Τέσσερις Εναλλακτικές Λύσεις» και τις «Πέντε Κατηγορίες», για να ερμηνεύσει τη σχέση ανάμεσα στην πραγματικότητα και τα φαινόμενα. Ο Ζεν βουδισμός έχει επηρεαστεί δογματικά και φιλοσοφικά από τον Μαχαγυάνα βουδισμό, από τον Ταοϊσμό, από τις αντιλήψεις για τους μποντισάττβας, από την Κινέζικη Σχολή Μαντιαμάκα, από τη βουδιστική φιλοσοφική σχολή Γιογκατσάρα, τη Λανκαβατάρα Σούτρα, τη Διαμαντένια Σούτρα, την Αβαταμσάκα Σούτρα και άλλα βουδιστικά κείμενα. Έτσι, για παράδειγμα σύμφωνα με τη Λανκαβατάρα Σούτρα η φώτιση του ανθρώπου μπορεί να επιτευχθεί είτε με σταδιακό τρόπο μέσα από διάφορα στάδια εξαγνισμού του νου είτε με ξαφνικό τρόπο μέσα από τη στιγμιαία αναστροφή της συνείδησης του ανθρώπου. Επίσης, στον Θιβετιανό βουδισμό υπάρχει η αντίληψη στιγμιαίας κατάκτησης της νιρβάνα, εφόσον ο πιστός έχει φτάσει στην κατάλληλη πνευματική προετοιμασία. Μία άλλη επιρροή από τον Μαχαγιάνα βουδισμό είναι η πίστη στο ιδεώδες του Μποντισάττβα. Ο Μποντισάττβα (Bodhisattva) είναι το φωτισμένο ον, που με ανιδιοτέλεια και φιλευσπλαχνία βοηθάει όλους τους ανθρώπους να σωθούν. Οι πιστοί ασκούνται στην ευσπλαχνία, στη γενναιοδωρία, στην υπομονή, στην ανιδιοτέλεια, στη σοφία, στην αγάπη για τους άλλους ανθρώπους.
Ο τρόπος, με τον οποίο θα μπορέσει ο πιστός να φθάσει στη φώτιση διαφέρει σε κάθε σχολή Ζεν. Η σχολή Σότο δίνει έμφαση στη μέθοδο ζαζέν, δηλαδή του καθιστού διαλογισμού. Η σχολή Ρινζάι δίνει έμφαση στην ξαφνική φώτιση του νου και στα παράδοξα λόγια και εκφράσεις, που ονομάζονται κοάν. Τέλος, η σχολή Ομπάκου (κινεζικά Χουάνγκ-πο, Huang-po) ακολουθεί τις μεθόδους της σχολής Ρινζάι και παράλληλα χρησιμοποιεί το νεμπουτσού (nembutsu), δηλαδή τη συνεχή επίκληση του ονόματος του Αμίντα Βούδα (Amitabha Buddha).
Το Ζεν δεν δίνει έμφαση στην τυπολατρία του Μαχαγιάνα βουδισμού. Αψηφά τα τεράστια αγάλματα του Βούδα, που είναι αντικείμενο λατρείας για τους ορθόδοξους βουδιστές. Σύμφωνα με το Ζεν βουδισμό η Νιρβάνα θεωρείται η κατάσταση της απόλυτης ευδαιμονίας, στην οποία παρατηρείται εξάλειψη του πόνου και της αμαρτίας. Ο Ζεν βουδισμός αναζητά την επίτευξη της Νιρβάνα σ’ αυτόν εδώ τον κόσμο. Στην κατάσταση της Νιρβάνα ο πιστός ενώνεται με την Παγκόσμια Ζωή ή τον Βούδα, αφού έχει φθάσει στο στάδιο της φώτισης.
Η Φύση του Βούδα
Οι δάσκαλοι του Ζεν απέφευγαν να δώσουν κάποιο όνομα στον Θεό, γιατί έτσι θα τον περιόριζαν σε μία συγκεκριμένη έννοια. Ο Βούδας είναι απερίγραπτος και ακαθόριστος με λέξεις. Συχνά αποκαλούσαν τον Θεό Βούδα ή Νους ή Φύση του Βούδα ή Φύση του Ντάρμα. Τον Βούδα τον αποκαλούσαν Παγκόσμια Ζωή, γιατί είναι η πηγή όλων των ζώντων οργανισμών στον κόσμο.
Η έννοια του εφήμερου στον κόσμο προκαλεί θλίψη και δυστυχία για τους οπαδούς του Χιναγιάνα βουδισμού. Αντίθετα, όμως, στον Ζεν βουδισμό το εφήμερο σημαίνει ότι τα πάντα υφίστανται διαρκή αλλαγή. Όπου υπάρχει αλλαγή, υπάρχει και ζωή. Ό,τι είναι στάσιμο πεθαίνει. Η αλλαγή είναι βασικό στοιχείο της ζωής. Η διαρκής αλλαγή μας προκαλεί ευχαρίστηση, ενώ η στασιμότητα μας προκαλεί ανία και θλίψη. Ο Ζεν βουδισμός βλέπει την αλλαγή στη ζωή με αισιόδοξη ματιά. Βαθιά μέσα στην ψυχή των ανθρώπων βρίσκεται η Φωτεινή Συνείδηση, που αποτελεί το κέντρο της πνευματικής ζωής. Η Φωτεινή Συνείδηση συνδέεται με τον Βούδα και πολλές φορές αποκαλείται Φύση του Βούδα. Ο Βούδας, που ονομάζεται και Πρωταρχικός Νους, κατοικεί στο μυαλό των ανθρώπων.
Η φύση του ανθρώπου
Όλα τα όντα με αντίληψη είναι προικισμένα με τη φύση του Βούδα. Ο άνθρωπος δεν έχει ούτε καλή ούτε κακή φύση. Εναπόκειται στους ανθρώπους να καλλιεργήσουν τη φύση του Βούδα, που βρίσκεται σε λανθάνουσα μορφή μέσα τους. Όταν φωτιστούν οι άνθρωποι, εκφράζουν προς τα έξω τη φύση του Βούδα κάνοντας καλές πράξεις. Όταν ο άνθρωπος συνειδητοποιήσει μέσα του τη φύση του Βούδα, μπορεί να προοδεύσει ηθικά, αν σταδιακά εφαρμόσει αυτή τη φύση. Το καλό γίνεται, όταν πραγματώνεται η φύση του Βούδα. Όσες περισσότερες καλές πράξεις κάνει ο άνθρωπος, τόσο περισσότερο διευρύνεται η πραγμάτωση της φύσης του Βούδα. Και αντίστροφα, όσες περισσότερες κακές πράξεις κάνει ο άνθρωπος, τόσο περισσότερο περιορίζεται η πραγμάτωση της φύσης του Βούδα. Έτσι εξηγείται, γιατί οι κακοί άνθρωποι κάποιες φορές κάνουν καλές πράξεις και αντίστροφα. Υπάρχουν άπειρες διαβαθμίσεις του καλού και του κακού. Όταν η αυτο-φύση του ανθρώπου δεν έχει ούτε κακό ούτε ταραχή ούτε αυταπάτη, η σοφία (Πράτζνα, Prajñā) υπάρχει σε κάθε σκέψη του ανθρώπου και ο άνθρωπος ελευθερώνεται από τον φαινομενικό κόσμο. Ο άνθρωπος πρέπει να απελευθερωθεί από τον φαινομενικό κόσμο και τις σκέψεις, για να κατανοήσει την αληθινή φύση του. Πρέπει να απαλλαγεί από την προσκόλληση στον εξωτερικό φαινομενικό κόσμο και το εγώ του, για να αποκτήσει τη σοφία, που θα τον οδηγήσει στη φώτιση. Όταν ο άνθρωπος κατανοήσει την αληθινή του φύση, φτάνει σε μία κατάσταση, που ονομάζεται κένσο (kensho), που είναι πρόδρομο στάδιο της φώτισης (σατόρι). Ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει στη φώτιση (Κινεζικά βου (wu), Ιαπωνικά σατόρι (satori)) με τον διαλογισμό. Τότε, με βάση την ελεύθερη βούλησή του μπορεί να αποκτήσει μία ηθική και ενάρετη συμπεριφορά. Η φώτιση δεν είναι δυνατό να περιγραφεί και αναλυθεί με λόγια. Η φώτιση είναι μία πνευματική κατάσταση, που μπορεί να κατανοηθεί μόνο από τους φωτισμένους. Η φώτιση υποδηλώνει μια βαθιά γνώση της φύσης του Εαυτού.