cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Βηρύλλιο
Πυρηνικές ιδιότητες
Στο απλό αρχέγονο ισότοπο βηρύλλιο-9 επίσης συμβαίνει μια νετρονική αντίδραση τύπου (n,2n) με νετρονιακές ενέργειες πάνω από περίπου 1,9 MeV, παράγοντας βηρύλλιο-8, που σχεδόν αμέσως διασπάται σε δυο σωματίδια α. Έτσι, για υψηλής ενέργειας νετρόνια, το βηρύλλιο εκπέμπει περισσότερα νετρόνια από όσα απορροφά. Οι παραπάνω πυρηνικές αντιδράσεις μπορούν να παρασταθούν συνολικά ως ακολούθως :
Νετρόνια απελευθερώνονται (επίσης) όταν πυρήνες βηρυλλίου «χτυπηθούν» από ενεργητικά σωματίδια α, παράγοντας την ακόλουθη πυρηνική αντίδραση :
Το βηρύλλιο επίσης απελευθερώνει νετρόνια μετά από βομβαρδισμό με ακτίνες γ. Έτσι, επειδή το φυσικό βηρύλλιο μπορεί να βομβαρδιστεί είτε με σωματίδια α είτε με ακτίνες γ από ένα κατάλληλο ραδιοϊσότοπο είναι ένα νευραλγικό συστατικό στις περισσότερες πηγές νετρονικών αντιδράσεων που τροφοδοτούνται από ραδιοϊσότοπα και χρησιμοποιούνται για την εργαστηριακή παραγωγή ελεύθερων νετρονίων.
Ως ένα μέταλλο, το βηρύλλιο είναι (σχετικά) διαφανές στα περισσότερα μήκη κύματος των ακτίνων Χ και ακτίνων γ, κάνοντάς το χρήσιμο για «παράθυρα εξόδου» σωλήνων ακτίνων Χ και άλλων παρόμοιων συσκευών.
Ισότοπα και πυρηνοσύνθεση
Τόσο σταθερά όσο και ασταθή ισότοπα του βηρυλλίου δημιουργούνται στα άστρα, αλλά τα ραδιοϊσότοπά του δεν κρατούν πολύ. Πιστεύεται ότι το περισσότερο από το σταθερό βηρύλλιο του σύμπαντος αρχικά δημιουργήθηκε στο διαστρικό διάστημα όταν κοσμικές ακτίνες προκάλεσαν πυρηνική σχάση σε βαρύτερα χημικά στοιχεία που βρίσκονταν στο διαστρικό διάστημα, το οποίο περιέχει αέριο και σκόνη. Το πρωτοκοσμικό βηρύλλιο περιέχει μόνο ένα σταθερό ισότοπο, το 9Be, και γι' αυτό το βηρύλλιο είναι μονοϊσοτοπικό χημικό στοιχείο.
Εφαρμογές
Χρησιμοποιείται κυρίως ως σκληρυντής σε ορισμένα κράματα, ειδικότερα στο moldamax, που είναι κράμα χαλκού-βηρυλλίου το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή καλουπιών για πλαστικές ύλες. Τα κράματα του είναι ταυτόχρονα ελαφρά και δύσκαμπτα, αντιστέκονται στη θερμότητα και διαθέτουν μικρό συντελεστή διαστολής. Το βηρύλλιο ενσωματώνεται σε ορισμένα ειδικά κράματα, για παράδειγμα υλικά που χρησιμοποιούνται για την τριβή. Συναντάται στα μπαστούνια του γκολφ, τα ελατήρια ρολογιών (αντιμαγνητικό), τα γυροσκόπια, καθώς και σε διάφορες αεροδιαστημικές εφαρμογές. Χρησιμοποιήθηκε και στους κινητήρες για τους αγώνες ταχύτητας (έμβολα της Formula 1) έπειτα όμως η χρήση του απαγορεύτηκε.
Το βηρύλλιο χρησιμοποιείται επίσης σε υψηλού κόστους μεγάφωνα tweeter (απόδοσης υψηλών συχνοτήτων) και mid-range (απόδοσης μέσων συχνοτήτων) ηχείων από ορισμένες εταιρείες, ως εναλλακτικό που πλεονεκτεί έναντι του τιτανίου και του αλουμινίου, κυρίως λόγω της χαμηλότερης πυκνότητας και υψηλότερης σκληρότητάς του (κλίμακα Focal-JMlab). Το οξείδιο του βηρυλλίου χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό στην ηλεκτρονική, σε ιδιαίτερα υψηλή συχνότητα. Το σώμα αυτό διαθέτει πράγματι την ιδιότητα να είναι καλός μονωτής (μικρές διηλεκτρικές απώλειες) εξασφαλίζοντας μια ισχυρή θερμική αγωγιμότητα. Χρησιμεύει επομένως, μαζί με σιλικόνες, ως υλικό ψύξης.
Καθιστά επίσης δυνατή την παραγωγή εργαλείων που δεν προκαλούν σπινθήρες ανάφλεξης στη βιομηχανία των εκρηκτικών.
Ορισμένες χρήσεις των κρυσταλλικών ιδιοτήτων του είναι οι εξής:
Αντίοχος Β΄ της Κομμαγηνής
Ο Αντίοχος Β΄  Επιφανής (έζησε τον 1ο αι. π.Χ.) από τη Δυναστεία των Οροντιδών ήταν πρίγκιπας στην Κομμαγηνή. Είχε Αρμενική και Ελληνική καταγωγή.
Βιογραφία
Ήταν ο δευτερότοκος γιος τού Αντιόχου Α΄ της Κομμαγηνής και της Ισιάδας, κόρης τού Αριοβαρζάνη Α΄ της Καππαδοκίας.
Αδέλφια του ήταν ο Μιθριδάτης Β΄, η Αθηναΐς, η Λαοδίκη και η Αντιοχίς. Λίγα είναι γνωστά γι' αυτόν. Όταν ο Μιθριδάτης Β΄ έστειλε έναν πρέσβη στη Ρώμη, ο Αντίοχος Β΄ τον σκότωσε στη διαδρομή. Τότε ο Οκταβιανός Αύγουστος κάλεσε τον Αντίοχο Β΄ στη Ρώμη και έδωσε διαταγή να τον εκτελέσουν.
Πηγές
Κατηγορία:Δυναστεία των Οροντιδών
Χερσαίες συνοριακές διελεύσεις της Τουρκίας
μικρογραφία|Συνοριακή διέλευση Χαμζαμπεϋλί-ΛέσοβοΟ παρακάτω κατάλογος παραθέτει τις χερσαίες συνοριακές διελεύσεις της Τουρκίας (δηλαδή μόνο για τα μηχανοκίνητα οχήματα, όχι σιδηρόδρομους) το 2013.
Αναφορές
Κατηγορία:Συνοριακές διελεύσεις της Τουρκίας
Επαρχία Βέλικο Τάρνοβο
Η επαρχία Βέλικο Τάρνοβο (βουλγαρικά: Област Велико Търново) είναι μια από τις 28 επαρχίες στις οποίες διαιρείται διοικητικά η Βουλγαρία.
Δήμοι της επαρχίας
Η επαρχία διαιρείται σε 10 δήμους. Αναλυτικά:
Παραπομπές
Κατηγορία:Επαρχίες της Βουλγαρίας
Περόνη (οστό)
μικρογραφία|Οστό κάτω άκρων, Το σεσημασμένο κόκκινο είναι η περόνη Η περόνη είναι το εξωτερικό οστό της κνήμης. Σε αντίθεση με τη κνήμη δεν φέρει το βάρος του σώματος και γι’ αυτό είναι πιο λεπτό και δε συμμετέχει στην άρθρωση του γονάτου. Εμφανίζει μια μικρή κεφαλή, ένα στενό αυχένα και μια λεπτή διάφυση που καταλήγει προς τα κάτω στο έξω σφυρό.
Περιγραφή
Η κεφαλή της περόνης είναι μια σφαιροειδής διόγκωση του άνω άκρου της. Στην άνω –έσω επιφάνειά της έχει μια αρθρική γλήνη για την άρθρωση με τον εξωτερικό κνημιαίο κόνδυλο. Πάνω και έξω από τη γλήνη αυτή προβάλλει η στυλοειδής απόφυση της περόνης. Ο αυχένας της περόνης χωρίζει τη κεφαλή από τη διάφυση. Στον αυχένα πορεύεται το κοινό περονιαίο νεύρο.
Η διάφυση της περόνης είναι σχεδόν τριγωνική και έχει τρία χείλη, το πρόσθιο, οπίσθιο και μεσόστεο χείλος και τρεις επιφάνειες, έσω, έξω και οπίσθια. Η περόνη ενώνεται με τη κνήμη με το μεσόστεο υμένα, ο οποίος προσφύεται στο μεσόστεο χείλος. Η οπίσθια επιφάνεια έχει μια ακρολοφία, τη μέση ακρολοφία, η οποία τη χωρίζει στη μέση. Το κάτω άκρο της περόνης διευρύνεται και σχηματίζει το έξω σφυρό. Η έσω επιφάνεια του έξω σφυρού αρθρώνεται με τον αστράγαλο, αποτελώντας το έξω τμήμα της ποδοκνημικής άρθρωσης. Ακριβώς πάνω από την άρθρωση με το αστράγαλο, η περόνη αρθρώνεται με την κνήμη. Κάτω από το εντύπωμα για την άρθρωση με τον αστράγαλο βρίσκεται ο βόθρος του έξω σφυρού, στον οποίο προσφύεται ο οπίσθιος αστραγαλοπερονιαίος σύνδεσμος. Στην πίσω επιφάνεια, το σφυρό έχει μια αύλακα στην οποία πορεύονται οι τένοντες του μακρού και βραχέως περονιαίου μυ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οστά του κάτω άκρου Κατηγορία:Μακρά οστά
Ιωάννης Παλαιολόγος (Καίσαρ)
Ο Ιωάννης Παλαιολόγος (1288/1289 – 1326) ήταν μέλος της βυζαντινής αυτοκρατορικής δυναστείας των Παλαιολόγων, ο οποίος χρημάτισε και κυβερνήτης της Θεσσαλονίκης. Του δόθηκαν οι τίτλοι του πανυπερσέβαστου και του καίσαρα.
Βιογραφία
Το 1305 ο Ιωάννης έλαβε τον τίτλο του «πανυπερσέβαστου». Περί το 1325-26, σε περίοδο εμφυλίου πολέμου, ήταν κυβερνήτης της Θεσσαλονίκης. Το 1326 επαναστάτησε εναντίον του θείου του, Αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου και συμμάχησε με τον Σέρβο ηγεμόνα Στέφανο Ούρο Γ΄, με τον οποίο λεηλάτησαν τις βυζαντινές περιοχές της κεντρικής Μακεδονίας έως τις Σέρρες. Ο Ανδρόνικος Β΄ προσπάθησε να τον εξευμενίσει στέλνοντας απεσταλμένους για να του απονείμουν τον τίτλο του Καίσαρα, τον δεύτερο υψηλότερο τίτλο της βυζαντινής ιεραρχίας, και ο Ιωάννης συμφώνησε να εγκαταλείψει την επανάστασή του και να επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη. Όμως, αρρώστησε και πέθανε λίγο αργότερα στα Σκόπια.
Οικογένεια
Ο Ιωάννης νυμφεύτηκε την Ειρήνη Μετοχίτου, κόρη του μεγάλου λογοθέτη Θεοδώρου. Το ζευγάρι απέκτησε δύο τέκνα:
Παραπομπές
Κατηγορία:Βυζαντινοί καίσαρες Κατηγορία:Δυναστεία των Παλαιολόγων Κατηγορία:Βυζαντινοί του 14ου αιώνα
Μπουάσκι
Το Μπουάσκι (πολωνικά: Błaszki, πρώην Schwarzau) είναι πόλη του Πόβιατ Σιέρατς, στο Βοεβοδάτο Λοτζ της Πολωνίας. Ο πληθυσμός του είναι 2.022 κάτοικοι (2021).
Ιστορία
Το Μπουάσκι ιδρύθηκε τον 14ο αιώνα.
1700 έως το Ολοκαύτωμα
Η πρώτη ιστορική αναφορά των Εβραίων κατοίκων χρονολογείται από το 1717. Στη δεκαετία του 1860, οι Εβραίοι κάτοικοι αποτελούσαν το 60% του συνολικού πληθυσμού. Μέχρι τη δεκαετία του 1920, περίπου 400 εβραϊκές οικογένειες και 215 χριστιανικές οικογένειες διέμεναν στο Μπουάσκι. Η εβραϊκή κοινότητα έγινε συχνά στόχος αντισημιτικών επιθέσεων. Επιπλέον, ήταν θύματα οργανωμένων αντιεβραϊκών μποϊκοτάζ, όπου κανόνισαν να ανοίγουν ένα χριστιανικό κατάστημα δίπλα ή ακριβώς απέναντι από κάθε εβραϊκό κατάστημα. Το Ολοκαύτωμα έφερε ένα τέλος σε αυτή την κοινότητα. Το Σεπτέμβριο του 1939, αμέσως μετά τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία, οι Ναζί συνέλαβαν δέκα από τα πιο σημαντικά μέλη της κοινότητας και τα εκτέλεσαν. Στις 20 Δεκεμβρίου 1939, οι Εβραίοι του Μπουάσκι μεταφέρθηκαν στο Γουοσίτσε, στο Σαρνάκι και στο Σοκοουόβο.
Κληρονομιά
Το 1932, ο ντόπιος Σιωνιστής ακτιβιστής και συγγραφέας Χέρμαν Σόλνικ, δημοσίευσε το Fun alṭn ḳloysṭer (Από το παλιό μοναστήρι, στα γίντις), ένα βιβλίο με ιστορίες και θρύλους για το Μπουάσκι και το τότε Πόβιατ Κάλις.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Πολωνίας Κατηγορία:Πόλεις του Βοεβοδάτου Λοτζ Κατηγορία:Πόβιατ Σιέρατς Κατηγορία:Κυβερνείο Κάλις Κατηγορία:Βοεβοδάτο Πόζναν (1921-1939)
Αζεμούρ
Ιστορία
Ο διοικητής της πόλης το 1513 Moulay Zayam αρνήθηκε να πληρώσει τους φόρους υποτελείας και επιστράτευσε ένα καλά οργανωμένο στρατό. Ο Manuel I έστειλε μια μεγάλη νηοπομπή 400 πλοίων με 15.000 χιλιάδες στρατιώτες με αρχηγό τον Δούκα της Braganza James (Jaime, στα Πορτογαλικά) ο οποίος κατάκτησε την πόλη χωρίς αντίσταση από τους κατοίκους. Ο Πορτογαλικός έλεγχος της πόλης διάρκεσε για μικρή περίοδο. Το 1541 ο Βασιλιάς João III της Πορτογαλίας εγκατέλειψε το έλεγχο της πόλης λόγω οικονομικών προβλημάτων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις του Μαρόκου Κατηγορία:Πρώην πορτογαλικές αποικίες
Δήμος Ντέμιρ Κάπιγια
Ο Δήμος Ντέμιρ Κάπιγια (Демир Капија · προφέρεται ως μια, προπαροξύτονη λέξη, Ντεμιρκάπιγια) είναι δήμος στο νότιο μέρος της Βόρειας Μακεδονίας. Αποτελεί μέρος της Περιφέρειας Βάρνταρ. Ντέμιρ Κάπιγια ονομάζεται επίσης η πόλη στην οποία βρίσκεται η έδρα του Δήμου Ντέμιρ Κάπιγια.
Γεωγραφία
Ο Δήμος Ντέμιρ Κάπιγια συνορεύει με:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δήμοι της Βόρειας Μακεδονίας  Κατηγορία:Περιφέρεια Βάρνταρ
Αταλάντα ΜΚ
Η Αταλάντα Μπεργκαμάσκα Κάλτσιο (ιταλικά: Atalanta Bergamasca Calcio), περισσότερο γνωστή ως Αταλάντα (ιταλικά: Atalanta), είναι ιταλική ποδοσφαιρική ομάδα από την πόλη Μπέργκαμο της Λομβαρδίας. Ιδρύθηκε το 1907 και το όνομά της προέρχεται από την Αταλάντη της ελληνικής μυθολογίας. Έδρα της ομάδας είναι το Στάντιο Ατλέτι Ατσούρι ντ' Ιτάλια, χωρητικότητας 26.562 θεατών. Συμμετέχει στη Σέριε Α.
Η υψηλότερη θέση του συλλόγου επιτεύχθηκε το 2019, όταν τερμάτισε στην τρίτη θέση. Το 1981 ο σύλλογος έπεσε στην Β' κατηγορία, για να επιστρέψει την επόμενη σεζόν. Υποβιβάστηκε έκτοτε ξανά το 1984, 1987, 1994, 1998, 2003, 2005 και 2010.
Το μοναδικό της τρόπαιο είναι το κύπελλο Ιταλίας, το οποίο κατέκτησε την περίοδο 1962-63, επικρατώντας στον τελικό της Τορίνο με 3-1. Η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή πορεία της ομάδας διαγράφηκε το 1987-88 στο Κύπελλο Κυπελλούχων, όπου συμμετείχε ως φιναλίστ του κυπέλλου Ιταλίας, μια και η νικήτρια ομάδα της Νάπολι είχε κατακτήσει και το πρωτάθλημα και ως νταμπλούχος συμμετείχε στο Κύπελλο Πρωταθλητριών. Στο Κύπελλο Κυπελλούχων έφτασε ως τα ημιτελικά, όπου αποκλείστηκε από την μετέπειτα τροπαιούχο βελγική Μαλίν.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1907
Ταρσός (ανατομία)
Ο ταρσός είναι η πιο κεντρική (κοντά στο σώμα) από τις τρεις υποδιαιρέσεις του ποδιού, δηλαδή του περιφερικότερου τμήματος του κάτω άκρου. Ο ταρσός περιλαμβάνει εφτά οστά.
Τα εφτά οστά του ταρσού είναι τοποθετημένα σε μια κεντρική και μια περιφερική ομάδα, με ένα ενδιάμεσο οστό μεταξύ των δύο ομάδων στην έσω πλευρά του ποδιού. Στην κεντρική ομάδα βρίσκονται τα δύο πιο ογκώδη οστά του ταρσού, ο αστράγαλος, το υψηλότερο όσον αφορά τη θέση οστό του ποδιού, ο οποίος αρθρώνεται με τη κνήμη και τη περόνη με τη ποδοκνημική άρθρωση, και τη πτέρνα, το μεγαλύτερο οστό του ταρσού, η οποία βρίσκεται κάτω από τον αστράγαλο. Το ενδιάμεσο οστό είναι το σκαφοειδές. Στην περιφερική ομάδα ανήκουν το κυβοειδές και τα τρία σφηνοειδή οστά, το έσω, ενδιάμεσο και έξω. Τα οστά συνδέονται μεταξύ τους με αρθρώσεις και συνδέσμους.
Πηγές
Κατηγορία:Βραχέα οστά Κατηγορία:Οστά του κάτω άκρου
Χριστιανική Εκκλησία των Μαρτύρων του Ιεχωβά
Η Χριστιανική Εκκλησία των Μαρτύρων του Ιεχωβά αποτελεί σωματείο το οποίο έχει ως σκοπό την οργάνωση και την επίβλεψη των εκκλησιαστικών υποθέσεων των Μαρτύρων του Ιεχωβά στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ίδρυση του σωματείου Χριστιανική Εκκλησία των Μαρτύρων του Ιεχωβά κοινοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2001. Αποτελεί νομικό πρόσωπο που χρησιμοποιείται από την νέα Επιτροπή Τμήματος των Ηνωμένων Πολιτειών για την επίβλεψη του έργου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αυτό το σωματείο λειτουργεί παράλληλα με την Βιβλική και Φυλλαδική Εταιρία Σκοπιά της Πενσυλβανίας και την αντίστοιχη της Νέας Υόρκης. Χρησιμοποιείται για την πληρέστερη οργάνωση των εκκλησιαστικών υποθέσεων των Μαρτύρων του Ιεχωβά.
Όλα τα σωματεία (ή εταιρίες) που χρησιμοποιούνται από τους Μάρτυρες του Ιεχωβά είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και είναι προς όφελος των μελών της οργάνωσης και των ενδιαφερομένων προς αυτούς. Τέτοιες νομικές οντότητες ή εταιρίες είναι απαραίτητες ώστε να συμμορφώνονται με τους τοπικούς, δημόσιους και εθνικούς νόμους —κάτι που θεωρείται ως Γραφική απαίτηση από τους Μάρτυρες του Ιεχωβά. (Ρωμαίους 13:1)
Βλέπε επίσης
Κατηγορία:Μάρτυρες του Ιεχωβά
Corporations of Jehovah's Witnesses
Ιωσήφ Βοναπάρτης
Ο Ιωσήφ Βοναπάρτης (Joseph Bonaparte, 7 Ιανουαρίου 1768 – 28 Ιουλίου 1844) ήταν βασιλιάς της Νεαπόλεως και της Σικελίας, της Ρώμης και αργότερα βασιλιάς της Ισπανίας.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ιωσήφ Ναπολέων γεννήθηκε στο Κορτέ της Κορσικής και ήταν γιος του Κάρλο Μαρία Μπουοναπάρτε και της Λετίτσια Ραμολίνο και αδελφός του Ναπολέοντα Α΄ των Γάλλω ν.
Το 1806 έγινε στρατιωτικός διοικητής της Νάπολης, και στη συνέχεια βασιλιάς της. Στις 6 Ιουνίου του 1808 έγινε βασιλιάς της Ισπανίας. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του η Βενεζουέλα κέρδισε την ανεξαρτησία της, ούσα η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής που πέτυχε κάτι τέτοιο. Μετά την ήττα στη μάχη της Βιττόρια ο Ιωσήφ Βοναπάρτης εγκατέλειψε την Ισπανία και ένα χρόνο αργότερα το 1813 τέλειωσε και τυπικά η βασιλεία του.
Έζησε για μεγάλο χρονικό διάστημα στη Νέα Υόρκη, στη Φιλαδέλφεια και στη Μπόρντενταουν του Νιου Τζέρσεϊ. Απεβίωσε στη Φλωρεντία και τάφηκε στο Παρίσι.
Οικογένεια
Από μη νόμιμες σχέσεις είχε φυσικά τέκνα· από τη Μαρία Τζούλια Κολόννα, Κόμισσα του Άτρι:
Από την Αννέτ Σαβάζ απέκτησε δύο κόρες που γεννήθηκαν στο σπίτι του στο Μπόρντενταουν:
Από την Εμιλί Εμάρ:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βασιλείς της Ισπανίας Κατηγορία:Βασιλείς της Νεαπόλεως Ιωσηφ
Ρότζερ Μάιερσον
Ο Ρότζερ Μπρους Μάιερσον (Roger Bruce Myerson· Βοστώνη, 29 Μαρτίου 1951) είναι Αμερικανός οικονομολόγος. Για τη συνεισφορά του στον τομέα της οικονομίας βραβεύτηκε το 2007 μαζί με τους Λεόνιτ Χούρβιτς (Leonid Hurwicz) και Έρικ Μάσκιν (Eric Maskin) με το βραβείο Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών για το ότι «έθεσαν τα θεμέλια της θεωρίας της κατασκευής μηχανισμών (mechanism design)».
Βιογραφικό
Ο Ρότζερ Μάιερσον είναι καθηγητής οικονομικών στην έδρα Glen A. Lloyd του Πανεπιστημίου του Σικάγου.
Γεννήθηκε στη Βοστόνη από ιουδαϊκή οικογένεια και φοίτησε στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, από όπου πήρε και το διδακτορικό του το 1976, στα εφαρμοσμένα μαθηματικά. Από το 1976 έως το 2001 διετέλεσε καθηγητής οικονομικών στη σχολή διοίκησης Κέλογκ του Βορειοδυτικού Πανεπιστημίου.
Επιστημονικές δημοσιεύσεις
Μεταξύ των δημοσιεύσεων του Μάιερσον ξεχωρίζουν οι παρακάτω:
Βιβλία
Ο Μάιερσον έχει εκδώσει τα παρακάτω βιβλία:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί οικονομολόγοι Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών Κατηγορία:Αμερικανοί νομπελίστες
Σολάρις (ταινία, 1972)
Το Σολάρις (ρωσ. Соля́рис, Σολιάρις) είναι κινηματογραφικό έργο επιστημονικής φαντασίας σε σκηνοθεσία του Αντρέι Ταρκόφσκι που βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Στάνισλαβ Λεμ.
Ο Σολάρις
Ο εξωηλιακός πλανήτης Σολάρις, ένας διαστημικός ωκεανός τυλιγμένος από σύννεφα, είναι στόχος επιστημονικής μελέτης των ανθρώπων της Γη ς που έχουν εγκαταστήσει έναν διαστημικό σταθμό χωρητικότητας 85 αστροναυτών σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη. Αν και αρχικά απλά τον παρακολουθούσαν, κάποτε διατύπωσαν την θεωρία, ότι ο πλανήτης αυτός μπορεί να είναι ένα νοήμον εξωγήινο ον τεράστιων διαστάσεων. Αποφασίζουν λοιπόν να τον ενεργοποιήσουν τρυπώντας τον με ακτίνες φωτός υψηλής ενέργειας. Ξαφνικά στον διαστημικό σταθμό αρχίζουν να συμβαίνουν περίεργα πράγματα που συνοδεύονται από ανεξήγητες παραισθήσεις του πληρώματος του διαστημικού σταθμού, αναγκάζοντας την γήινη διεύθυνση του διαστημικού σταθμού να λάβει μέτρα για τον τερματισμό του διαστημικού προγράμματος.
Ο Κρις Κέλβιν
Ο ενσυνείδητος ψυχολόγος Κρις Κέλβιν έχει κάνει το πόρισμα για το κλείσιμο του σταθμού και πρόκειται να μεταβεί στον διαστημικό σταθμό για να πείσει τα εκεί εντωμεταξύ μόνον τρία εναπομείναντα μέλη του σταθμού (τον Σαρτόριους, τον Σνάουτ και τον Γκιμπάριαν) να υπογράψουν και τυπικά για να κλείσει ο σταθμός.
Την παραμονή της αναχώρησής του ο Κρις δέχεται την επίσκεψη του βετεράνου κοσμοναύτη Μπάρτον ο οποίος του δείχνει ένα μυστικό ντοκιμαντέρ της εποχής του και του εκμυστηρεύεται τις προσωπικές του εμπειρίες. Αντί όμως να πετύχει τον σκοπό του, ο Μπάρντον κάνει τον Κρις έξω φρενών.
Ο Κρις Κέλβιν λοιπόν ταξιδεύει στον διαστημικό σταθμό, και τον βρίσκει σε κακά χάλια. Εντωμεταξύ ένας από τους τρεις κοσμοναύτες έχει αυτοκτονήσει. Στο βίντεο που του άφησε του λέει ότι οι «παραισθήσεις» είναι αληθινές.
Ο Κρις πολύ γρήγορα θα ανακαλύψει την αλήθεια. Οι θαμώνες του διαστημικού σταθμού είναι θύματα των τύψεών τους, οι οποίες υπό την επιρροή του Σολάρις υλοποιούνται παίρνοντας ανθρώπινη μορφή και τους τυραννούν. Ο ίδιος ο Κρις έχει τύψεις επειδή παλιά είχε εγκαταλείψει την αρραβωνιαστι κιά του, την Χάρυ, η οποία στην απόγνωση της αυτοκτόνησε χρησιμοποιώντας ένα δηλητήριο που είχε αφήσει ο Κρις στο ψυγείο. Τώρα, την πρώτη διανυκτέρευση του Κρις στον διαστημικό σταθμό η Χάρυ παρουσιάζεται με σάρκα και οστά.
Η Χάρυ συνειδητοποιεί ότι είναι είδωλο
Ο Κρις, αντίθετα με τους άλλους δύο, αποδέχεται την «Ερινύα» του. Ενώ οι άλλοι δύο, αντίθετα, προσπαθούν με κάθε τρόπο να τις καταστρέψουν, με μόνο αποτέλεσμα αυτές μετά από λίγο να επανέρχονται. Ο Κρις κάνει διάλογο και εξηγεί στην Χάρυ τα αισθήματά του που έτρεφε για αυτήν στο παρελθόν. Η Χάρυ, που είναι κομμάτι του Σολάρις, σιγά σιγά αποκτάει δύναμη και γίνεται άνθρωπος. Καταλαβαίνει ότι δεν είναι η πραγματική Χάρυ, αλλά απλά ένα από τα είδωλα, που χρησιμοποιεί ο Σολάρις για να επικοινωνεί με τους επιβάτες του διαστημικού σταθμού. Ο Σολάρις έχει την δύναμη να διαβάζει τα όνειρα των ανθρώπων όταν κοιμούνται, και τα υλοποιεί εν μέρει για να πειραματιστεί με αυτόν τον τρόπο. Ο Σνάουτ προτείνει ένα πείραμα επικοινωνίας για να σταματήσουν να εμφανίζονται τα είδωλα. Να στείλουν δηλαδή μια ακίνδυνη ακτίνα φωτός στον Σολάρις που να είναι διαμορφωμένο με ένα εγκεφαλογράφημα. Ο Κρις αρνείται, γιατί έτσι μπορεί αθέλητα να μεταδοθούν και αρνητικές σκέψεις, που δεν ήταν σκόπιμες.
Τα αμοιβαία αισθήματα του Κρις και της Χάρυ
Ο Κρις και η Χάρυ αναπτύσσουν αμοιβαία πλατωνικά ερωτικά αισθήματα που δίνουν δύναμη και στους δυο. Ο Κρις σώζει την ζωή της Χάρυ δυο φορές, μια φορά όταν την είχε στερηθεί σκόπιμα την παρουσία του για να μην του γίνεται βάρος και εξασθένησε, και μια φορά όταν η Xάρυ προσπάθησε να αυτοκτονήσει για να απαλλάξει τον Κρις από την παρουσία της. Η δύναμη της αγάπης, και τα αισθήματα που τρέφουν, γίνονται τελικά μέσο επικοινωνίας μεταξύ του Σολάρις και του ανθρώπινου γένους. Όταν ο Κρις ξαφνικά αρρωσταίνει βαριά και κοντεύει να πεθάνει, ο διαστημικός σταθμός γεμίζει από τις υλοποιημένες αναμνήσεις του Κρις: η μητέρα του, ο σκύλος της, ανθοδέσμες και πολλά αντίγραφα της Χάρυ παρουσιάζονται στον σταθμό και γεμίζουν το δωμάτιο του ετοιμοθάνατου Κρις κρατώντας του σιωπηλή συντροφιά. Τελικά ο Κρις αναρρώνει, αλλά η Χάρυ έχει φύγει για πάντα παίρνοντάς της όλες τις άλλες «Ερινύες» και αφήνοντάς του ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα.
Ο Κρις φαντάζεται την επιφάνεια του Πλανήτη
Ο Σνάουτ παροτρύνει τον Κέλβιν να εγκαταλείψει τον διαστημικό σταθμό και να γυρίσει την γη. Τότε ο Κρις βάζει όλα του τα δυνατά και με την δύναμη της φαντασίας του, καταφέρνει να υλοποιήσει στην επιφάνεια του πλανήτη ότι πιο πολύτιμο έχει: την ανάμνηση του πατέρα του, το πατρικό του σπίτι, και λίγη γήινη φύση. Ο Κρις μένει για πάντα στον πλανήτη Σολάρις, ο οποίος υλοποιεί την επιθυμία του, ως ένδειξη της πλατωνικής αγάπης δύο διαστημικών υπάρξεων, του πλανήτη Σολάρις και του Κρις, ενός εκπροσώπου της ανθρωπότητας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ταινίες του 1972 Κατηγορία:Σοβιετικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Mosfilm Κατηγορία:Ρωσόφωνες ταινίες Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Αντρέι Ταρκόφσκι Κατηγορία:Σοβιετικές δραματικές ταινίες Κατηγορία:Σινεφίλ ταινίες Κατηγορία:Ταινίες με θέμα την ψυχιατρική Κατηγορία:Ψυχολογικές δραματικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες επιστημονικής φαντασίας
Ιούλιος 2006
20ός αιώνας | 21ος αιώνας | 22ος αιώνας
Δεκαετία 2000 | Δεκαετία 2010 | Δεκαετία 2020
2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010
Ιανουάριος | Φεβρουάριος | Μάρτιος | Απρίλιος | Μάιος | Ιούνιος | Ιούλιος | Αύγουστος | Σεπτέμβριος | Οκτώβριος | Νοέμβριος | Δεκέμβριος
2 Αυγούστου 2006
Τα επίσημα μέσα ενημέρωσης της Βορείου Κορέας κάνουν λόγο για τις πιο καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν τη χώρα τον τελευταίο αιώνα.
1 Αυγούστου 2006
Κατηγορία:2006
Ακγιάκα (Καρς)
μικρογραφία|300x300εσ|Επαρχίες του Καρς Η Ακγιάκα (οθωμανικά τουρκικά: شوره کل, Şoregil ή Şöregel, ) είναι επαρχία του Νομού Καρς στην ανατολική Τουρκία, και παίρνει το όνομά του από τη μικρή πόλη που είναι η διοικητική πρωτεύουσα της επαρχίας. Βρίσκεται στα σύνορα της Τουρκίας με την Αρμενία. Ο οικισμός ονομαζόταν Σουρεγκέλ μέχρι το 1922 και Κιζιλτσακτσάκ μεταξύ του 1922 και του 1961. Ήταν επίσης επαρχία μεταξύ 1922-1926 και δήμος στην επαρχία Αρπατσάι το 1926-1988. Ο δήμος Ακγιάκα ιδρύθηκε το 1972. Ο πληθυσμός ήταν 2.273 κάτοικοι το 2010.
Η Ακγιάκα είναι συνοριακής διέλευσης επί της σιδηροδρομικής γραμμής στην Αρμενία, η οποία δυστυχώς έχει κλείσει από το 1993. Η διαδρομή D-060 από το Καρς βρίσκεται δίπλα στο σιδηρόδρομο που οδηγεί στα σύνορα.
Τρεβίζο ΦΜΚ 1993
Η Τρεβίζο ΦΜΚ 1993 (ιταλικά: Treviso FBC 1993) είναι ιταλική, ποδοσφαιρική ομάδα από την πόλη Τρεβίζο 2009. Η ομάδα ιδρύθηκε το 1909. Έδρα της ομάδας είναι το Stadio Omobono Tenni, χωρητικότητας 10000 θεατών. Συμμετέχει στη Promozione. Η ομάδα συμμετείχε στις μικρές κατηγορίες της Ιταλίας, από τη Σέριε Β στη Serie D. Η έκτη θέση στη Σέριε Β την περίοδο 1950-51 είναι η καλύτερη στην ιστορία της.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:ΑΣΝ Τρεβίζο 2009 Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1909
Εγγύς Ανατολή
400px|thumb|Η Εγγύς Ανατολή (με σκούρο πράσινο) όπως απεικονίζεται στο χάρτη της Μέσης Ανατολής (με ανοιχτό πράσινο). Η Εγγύς Ανατολή αποτελεί όρο που χρησιμοποιείται κυρίως από επιστήμονες της Αρχαιολογίας, της Γεωγραφίας και της Ιστορίας, όπως επίσης από δημοσιογράφους και σχολιαστές των μέσων μαζικής ενημέρωσης (Μ.Μ.Ε.), για να περιγράψει την περιοχή που περιλαμβάνει τη Μικρά Ασία (σύγχρονη Τουρκία και τις άλλοτε κτήσεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην ανατολική Μεσόγειο), αναλυτικότερα τις Συρία, Λίβανο, σύγχρονο Ισραήλ, σύγχρονη Παλαιστίνη (εδάφη στη Δυτική Όχθη του Ιορδάνη και τη Λωρίδα της Γάζας), Ιορδανία και Αίγυπτο, καθώς και την Αρμενία. Στο οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο προτιμάται ενίοτε ο όρος Μέση Ανατολή, που δε χρησιμοποιείται ωστόσο από αρχαιολόγους και ιστορικούς, με δεδομένο ότι αυτός είναι νεολογισμός που καθιερώθηκε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Προσφάτως εισήχθη ο μη ευρωκεντρικός εναλλακτικός και πιο στενά γεωγραφικός προσδιορισμός Νοτιοδυτική Ασία, αν και ο όρος δε χρησιμοποιείται ακόμη ευρέως.
Ο όρος Εγγύς Ανατολή άρχισε να χρησιμοποιείται στη δεκαετία 1890, όταν οι ευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις αντιμετώπισαν δύο κρίσεις στην "Ανατολή". Ο Πρώτος Σινοϊαπωνικός Πόλεμος (1894-1895) συνέβη στην Άπω Ανατολή, ενώ η αστάθεια στην Κρήτη και τη Μακεδονία, μαζί με τη Γενοκτονία των Αρμενίων συνέβη στην Εγγύτερη Ανατολή (περιλαμβάνοντας ωστόσο και τα Βαλκάνια).
Σημειώσεις - παραπομπές
Κατηγορία:Εγγύς Ανατολή Κατηγορία:Ανατολική Μεσόγειος
Ο τρελός του τσάρου
Ο Τρελός του τσάρου (εσθονικά: Keisri hull) είναι μυθιστόρημα του εσθονού συγγραφέα Γιάαν Κρος, το οποίο εκδόθηκε το 1978.
Πρόκειται για ιστορικό μυθιστόρημα που αναφέρεται στον λιβονιανό ευγενή Τιμόθεο φον Μποκ, ο οποίος έχει παντρευτεί μια χωριατοπούλα με το όνομα Έεβα για να αποδείξει σε όλους ότι οι καλοί άνθρωποι είναι ίσοι ενώπιον στη φύση, τον Θεό και τα ιδανικά. Ο αδερφός της Έεβα, ο Γιάκομπ, αναλύει τη ζωή του φον Μποκ στο ημερολόγιο του και προσπαθεί να καταλάβει αν ο ευγενής είναι πραγματικά τρελός, όπως όλοι φαίνεται να πιστεύουν. Το μυθιστόρημα είναι ένα από τα πιο γνωστά εσθονικά μυθιστορήματα στον κόσμο.
Ο τίτλος είναι μια αναφορά στον κεντρικό χαρακτήρα ο οποίος έχει φυλακιστεί επειδή ήταν τόσο τολμηρός που μίλησε λέγοντας την αλήθεια για τον Τσάρο. Αυτό είναι αρκετό για να προκαλέσει κατηγορίες περί της "τρέλας" του.
Περίληψη πλοκών
Η ιστορία είναι γραμμένη σε μορφή ημερολογίου, το οποίο περιγράφει τις επιπτώσεις της επαναστατικής σκέψης εκ μέρους ενός μέλους της οικογένειας.
Ο αριστοκράτης Τιμόθεος φον Μποκ (ο γαμπρός του χρονικογράφου) γράφει μια επιστολή προς τον Τσάρο όπου επικρίνει τον τρόπο με τον οποίο η τσαρική οικογένεια διοικεί τη χώρα. Δικαιολογεί αυτή την πράξη με όρκο για τον Τσάρο ώστε να δώσει μια ειλικρινή εκτίμηση της κατάστασης.
Ο Φον Μποκ καταδικάζεται και φυλακίζεται ως προδότης (αν και ο λόγος της φυλάκισής κρατιέται μυστικός, όπως η επιστολή) για 9 χρόνια πριν τεθεί σε κατ'οίκον περιορισμό με τη βάση ότι είναι "τρελός".
Βραβεία και υποψηφιότητες
Το βιβλίο κέρδισε το βραβείο Le prix du Meilleur livre étranger το 1989.
Κατηγορία:Μυθιστορήματα
Νόμος του Μέτκαλφ
Ο νόμος του Μέτκαλφ (Metcalfe's law) φέρει το όνομα του Ρόμπερτ Μέτκαλφ, εφευρέτη του Ethernet. Ο Νόμος του Μέτκαλφ υποστηρίζει ότι η αξία ενός δικτύου ισούται με το τετράγωνο του αριθμού των χρηστών που συνδέονται σε αυτό. Με άλλα λόγια, όσο αυξάνεται ο αριθμός των ψηφιακών συσκευών που αλληλοσυνδέονται τόσο αυξάνεται και η αξία αυτού του δικτύου. Πιο συγκεκριμένα, ο νόμος του Μέτκαλφ παρουσιάστηκε αρχικά γύρω στο 1980, όχι όσον αφορά τους χρήστες, αλλά μάλλον τις «συμβατές συσκευές επικοινωνίας» (π.χ. μηχανές φαξ, τηλέφωνα). Μόνο αργότερα, με την παγκοσμιοποίηση του Διαδικτύου, αυτός ο νόμος μεταφέρθηκε στους χρήστες και τα δίκτυα υπολογιστών, καθώς η αρχική του πρόθεση ήταν να περιγράψει τις συνδέσεις Ethernet.
Λειτουργία νόμου
Η μηχανική του νόμου του Metcalfe είναι απλή. Εάν ένα δίκτυο αποκτήσει νέους κόμβους που μπορούν να συνδεθούν με όλους τους υπάρχοντες κόμβους του, τότε ο αριθμός των συνδέσεων αυξάνεται πολύ πιο γρήγορα από τον αριθμό των κόμβων. Κάθε νέος κόμβος προσθέτει τόσες συνδέσεις στο δίκτυο όσες και οι υπάρχοντες κόμβοι.
Ιστορία και Προέλευση
Το συγκρότημα PARC κατασκεύασε και χρησιμοποίησε μερικούς από τους πρώτους προσωπικούς υπολογιστές. Ο Metcalfe και ο συνεργάτης του μηχανικός Ντέιβιντ Μπογκς σχεδίασαν το Ethernet, όταν τους ζητήθηκε να βρουν ένα σύστημα δικτύωσης για τη σύνδεση των υπολογιστών PARC.
Το 1979, ο Metcalfe παραιτήθηκε από την PARC και συνίδρυσε τη δική του εταιρεία, την 3Com Corp, η οποία θα επικεντρωνόταν στην κατασκευή συμβατών συστημάτων δικτύωσης υλικού και λογισμικού. Επισκέφτηκε τις κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας της εποχής, συμπεριλαμβανομένων των Xerox, Intel και Digital Equipment Corporation, για να προωθήσει το σύστημά του και κατάφερε να τις πείσει να αποδεχτούν το πρότυπο Ethernet.
Το 1980, ενώ εργαζόταν για την προώθηση του Ethernet, ο Metcalfe είχε την ιδέα ότι θα μπορούσε να φτάσει σε μια προσέγγιση της αξίας ενός δικτύου τετραγωνίζοντας τον συνολικό αριθμό των κόμβων του. Η βάση της ιδέας του ήταν ότι όσο περισσότερες συνδέσεις θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα δίκτυο μεταξύ συμβατών συσκευών επικοινωνίας, τόσο πιο πολύτιμο θα ήταν το δίκτυο.
O νόμος του Metcalfe επινοήθηκε το 1983 σε μια παρουσίαση στο τμήμα πωλήσεων της 3Com. Δήλωσε ότι το V θα ήταν ανάλογο με τον συνολικό αριθμό των πιθανών συνδέσεων ή περίπου n- τετράγωνο.
Το 1985, το Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών αποδέχτηκε το πρότυπο Ethernet, αλλά μόλις το 1993 ο George Gilder, ένας Αμερικανός συγγραφέας και οικονομολόγος, έβαλε την ιδέα του Metcalfe στον καθαρό τύπο που είναι σήμερα γνωστό ως Νόμος του Metcalfe. Αργότερα, καθώς το διαδίκτυο εξερράγη, επιστήμονες υπολογιστών και οικονομολόγοι δικτύων διαπίστωσαν ότι η ιδέα φαινόταν να εφαρμόζεται ευρέως σε πολλά διαφορετικά είδη δικτύων και κόμβων αντί για το πρότυπο Ethernet.
''«Μπορεί να υπάρχουν δυσοικονομίες κλίμακας δικτύου που τελικά μειώνουν τις τιμές με την αύξηση του μεγέθους. Έτσι, εάν V=A*n 2, θα μπορούσε να είναι ότι το A (για "συγγένεια", τιμή ανά σύνδεση) είναι επίσης συνάρτηση του n και κατευθύνεται προς τα κάτω μετά από κάποιο μέγεθος δικτύου, συντριπτικά n 2 ."''
Εφαρμογές του Νόμου
Ο νόμος του Metcalfe για τα εφέ δικτύου φαίνεται να έχει τις ισχυρότερες εφαρμογές σε αυτά τα τέσσερα κύρια είδη δικτύων:
Παραπομπές
<references responsive="0" group=" [1][2][3][4][5][6][7]" />
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δίκτυα υπολογιστών Κατηγορία:Αρχιτεκτονική δικτύων Κατηγορία:Θεωρία της Πληροφορίας Κατηγορία:Οικονομικά
Ο Δρόμος προς τη Δουλεία
«Ο Δρόμος προς τη Δουλεία» είναι βιβλίο που γράφτηκε από τον Αυστριακό οικονομολόγο και φιλόσοφο Φρίντριχ Χάγιεκ (1899 - 1992) μεταξύ των ετών 1940-1943, στο οποίο «προειδοποίησε για τον μεγάλο κίνδυνο της τυραννίας που αναπόφευκτα προκύπτει από τον κρατικό έλεγχο της οικονομίας μέσω του κεντρικού σχεδιασμού», και στο οποίο υποστηρίζει ότι η εγκατάλειψη του ατομισμού και του κλασικού φιλελευθερισμού οδηγεί στην απώλεια ελευθερίας, στη δημιουργία καταπιεστικής κοινωνίας, στην τυραννία ενός δικτάτορα και τη δουλεία του ατόμου. Έχει ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι ο Χάγιεκ αμφισβήτησε την επικρατούσα άποψη μεταξύ των Βρετανών ακαδημαϊκών, ότι ο φασισμός αποτελούσε την καπιταλιστική αντίδραση στον σοσιαλισμό. Αντιθέτως υποστήριξε ότι ο φασισμός και ο σοσιαλισμός έχουν κοινές ρίζες στον κεντρικό οικονομικό σχεδιασμό και στην ενδυνάμωση της ισχύος του κράτους έναντι του ατόμου.
«Ο Δρόμος προς τη Δουλεία» είναι ανάμεσα στα πιο δημοφιλή και σημαντικά έργα που παρουσιάζουν τον οικονομικό φιλελευθερισμό. Το έργο διατηρεί τη δημοφιλία του και συνεχίζει να επηρεάζει ακόμα και σήμερα τον ακαδημαϊκό και πολιτικό διάλογο, έχοντας πάνω από 2 εκατομμύρια πωλήσεις, γεγονός που το καθιστά ακόμα και σήμερα best-seller.
«Ο Δρόμος για τη Δουλεία» κέρδισε τη δημοτικότητά του ως ο δεύτερος τόμος του δοκιμίου του Χάγιεκ με τίτλο «Η κακοποίηση και υποχώρηση της λογικής». Ο τίτλος του ήταν εμπνευσμένος από τα γραπτά του κλασικού φιλελεύθερου του 19ου αιώνα, Αλεξίς ντε Τοκβίλ, σχετικά με τον «δρόμο προς την υποδούλωση». Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά στη Μεγάλη Βρετανία από τον εκδοτικό οίκο Routledge τον Μάρτιο του 1944, εν μέσω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η μεγάλη ζήτηση του βιβλίου, αλλά και η έλλειψη χαρτιού στη Μεγάλη Βρετανία λόγω πολέμου, οδήγησε τον Χάγιεκ στο να το χαρακτηρίσει ως το «δυσεύρετο βιβλίο». Στις ΗΠΑ το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το Σεπτέμβριο του 1944 από τον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστημίου του Σικάγο (University of Chicago Press) και αμέσως γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Έπειτα από ενέργειες του αρχισυντάκτη Μαξ Ήστμαν (Max Eastman), το αμερικανικό περιοδικό Reader's Digest δημοσίευσε μία περιληπτική έκδοση τον Απρίλιο του 1945, επιτρέποντας στον Δρόμο για τη Δουλεία να προσελκύσει ένα ευρύτερο κοινό, πέραν των ακαδημαϊκών.
«Ο Δρόμος για τη Δουλεία» είχε σημαντικότατη επιρροή στα φιλελεύθερα οικονομικά κινήματα αλλά και στον δημόσιο διάλογο του 20ού αιώνα. Ακόμα και σήμερα, οι αναφορές στο περιεχόμενό του είναι αρκετά συχνές από διάφορους σχολιαστές.
Έκδοση
Το βιβλίο δημοσιεύθηκε αρχικά τον Μάρτιο του 1944 στο Ηνωμένο Βασίλειο για το βρετανικό κοινό από τον εκδοτικό οίκο Routledge Press, στη συνέχεια και στις Ηνωμένες Πολιτείες από τον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστημίου του Σικάγο τον Σεπτέμβριο του 1944. Προσδοκία του εκδότη στις ΗΠΑ ήταν να πουλήσει το βιβλίο μεταξύ 900 και 3.000 αντίτυπα. Η πρώτη έκδοση ήταν 2.000 αντίτυπα τα οποία εξαντλήθηκαν αμέσως και άλλα 30.000 αντίτυπα πωλήθηκαν επιπλέον μέσα σε έξι μήνες. Το 2007 ο εκδοτικός οίκος του Πανεπιστημίου του Σικάγο υπολόγισε ότι είχαν πωληθεί περισσότερα από 350.000 αντίτυπα.
Μια περίληψη 20 σελίδων του βιβλίου δημοσιεύθηκε στη συνέχεια τον Απρίλιο του 1945 στο Reader's Digest, σε μια έκδοση που διαβάστηκε από αρκετά εκατομμύρια αναγνώστες. Μια 95σέλιδη συντομευμένη έκδοση δημοσιεύθηκε επίσης το 1945 και το 1946. Το Φεβρουάριο του 1945 δημοσιεύθηκε μια εικονογραφημένη έκδοση στο περιοδικό «Look», και αργότερα σε ένα φυλλάδιο για να διανεμηθεί από την General Motors. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί σε περίπου 20 γλώσσες και είναι αφιερωμένο στους «σοσιαλιστές όλων των κομμάτων». Η εισαγωγή στην 50ή επετειακή έκδοση είναι γραμμένη από τον Μίλτον Φρίντμαν (άλλος ένας αποδέκτης του Νομπελίστας Οικονομικών του 1976).
Το 2007 ο εκδοτικός οίκος του Πανεπιστημίου του Σικάγο εξέδωσε μια «Οριστική Έκδοση», τόμος Νο 2 στη σειρά «Άπαντα του Χάγιεκ». Τον Ιούνιο του 2010 το βιβλίο απασχόλησε τη δημοσιότητα με την άνοδο στην κορυφή της λίστας ευπώλητων βιβλίων (best sellers) του Amazon.com μετά από εκτεταμένη παρουσίασή του από την τηλεοπτική εκπομπή του Glenn Beck. Μετά την ημερομηνία αυτή, έχει πουλήσει 250.000 αντίτυπα έντυπη και ψηφιακή έκδοση.
Το 2013 κυκλοφόρησε και στα ελληνικά.
Σύνοψη
Ο Χάγιεκ υποστηρίζει πως οι Δυτικές Δημοκρατίες, συμπεριλαμβανομένων της Μεγάλης Βρετανίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουν «σταδιακά εγκαταλείψει την ελευθερία στις οικονομικές σχέσεις, όπου χωρίς αυτήν, οι ατομικές και πολιτικές ελευθερίες δεν έχουν υπάρξει στο παρελθόν ». Η κοινωνία λανθασμένα έχει προσπαθήσει να εξασφαλίσει διαρκή ευημερία μέσω του κεντρικού σχεδιασμού, η οποία πρακτική οδηγεί αναπόφευκτα στον ολοκληρωτισμό. «Έχουμε επιλέξει να πορευθούμε χωρίς τις δυνάμεις που παρήγαγαν απρόσμενα αποτελέσματα και αντικαταστήσαμε τους απρόσωπους και ανώνυμους μηχανισμούς της αγοράς με τη συλλογική και ενσυνείδητη χειραγώγηση των κοινωνικών δυνάμεων προς εξαρχής επιλεγμένους στόχους ». Ο σοσιαλισμός, παρόλο που παρουσιάζεται ως μέσο εξασφάλισης της ισότητας, το κάνει μέσω του «περιορισμού και της υποδούλωσης», ενώ «η δημοκρατία αναζητεί ισότητα στην ελευθερία ». Ο σχεδιασμός, επειδή είναι καταναγκαστικός, είναι μια κατωτέρου επιπέδου μέθοδος ρύθμισης, ενώ ο ανταγωνισμός της Ελεύθερης Αγοράς είναι ανώτερος «αφού είναι η μόνη μέθοδος μέσω της οποίας οι δραστηριότητές μας μπορούν να προσαρμοστούν σε αυτές των άλλων χωρίς την υποχρέωση ή αυθαίρετη ανάμειξη των αρχών ».
Ο Χάγιεκ υποστηρίζει πως οι ρίζες του Ναζισμού βρίσκονται στον σοσιαλισμό και έπειτα βρίσκει ομοιότητες και στις σκέψεις των Βρετανών ηγετών:
Ο Χάγιεκ πίστευε πως μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, «η σοφία στη διοίκηση των οικονομικών σχέσεων θα είναι ακόμη πιο σημαντική από ό,τι ήταν πριν, και πως το μέλλον του πολιτισμού μας εξαρτάται απόλυτα από το πώς θα λύσουμε τα οικονομικά προβλήματα που θα αντιμετωπίσουμε. Ο μόνος τρόπος για να οικοδομήσουμε έναν καλύτερο κόσμο είναι «να αυξήσουμε το γενικό επίπεδο πλούτου» μέσω των δραστηριοτήτων της ελεύθερης αγοράς. Η διεθνής οργάνωση αποτελεί κίνδυνο για την ατομική ελευθερία. Τέλος, θεωρεί πως «η βασική αρχή πως μια πολιτική ελευθερίας του ατόμου είναι η μόνη προοδευτική πολιτική παραμένει τόσο επίκαιρη σήμερα όσο ήταν και τον 19ο αιώνα ».
Ρόλος του κράτους
Παρότι ο Χάγιεκ πίστευε ότι η κρατική παρέμβαση στις αγορές θα οδηγούσε σε απώλεια ελευθεριών, αναγνώριζε έναν περιορισμένο ρόλο στο κράτος για την εκτέλεση έργων για την οποία η ελεύθερη αγορά δεν ήταν ικανή:
Παρά την αντίθεσή του προς τις ρυθμίσεις που περιορίζουν την ελευθερία προσέλευσης στο εμπόριο, ή της αγοραπωλησίας σε οποιαδήποτε τιμή, ή του ελέγχου ποσοτήτων, ο Χάγιεκ αναγνωρίζει τη χρησιμότητα των ρυθμίσεων που περιορίζουν τις νόμιμες μεθόδους παραγωγής, από τη στιγμή που αυτές οι ρυθμίσεις ισχύουν εξίσου για τους πάντες και δεν χρησιμοποιούνται έμμεσα για έλεγχο των τιμών ή ποσοτήτων, και χωρίς να παραβλέπεται το κόστος τέτοιων περιορισμών:
Το κράτος έχει επίσης ρόλο στην πρόληψη απάτης:
Το κράτος έχει επίσης ρόλο στη δημιουργία δικτύου ασφαλείας:
Και καταλήγει: «Σε κανένα σύστημα που να μπορεί να δικαιολογηθεί ορθολογικά δεν θα έμενε το κράτος απολύτως αμέτοχο ».
Σύγχρονος σχολιασμός
Ο Τζων Κέυνς είπε σχετικά: «Κατά τη γνώμη μου είναι σπουδαίο βιβλίο... Ηθικά και φιλοσοφικά βρίσκομαι σε συμφωνία σχεδόν με το σύνολό του: και όχι απλώς σε συμφωνία με αυτό, αλλά σε βαθιά συγκινημένη συμφωνία. Τούτου λεχθέντος, ο Κέυνς δεν πίστευε ότι η φιλοσοφία του Χάγιεκ είχε πρακτική εφαρμογή. Αυτό εξήγησε αργότερα στην ίδια επιστολή, σχολιάζοντας: «Αυτό που χρειαζόμαστε συνεπώς, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι μια αλλαγή στα οικονομικά μας προγράμματα, η οποία θα οδηγούσε στην πράξη μόνο στην απογοήτευση με τα αποτελέσματα της φιλοσοφίας σας, αλλά ίσως ακόμα και το αντίθετο, δηλαδή, τη διεύρυνσή τους (των οικονομικών προγραμμάτων). Ο μεγαλύτερος σας κίνδυνος είναι η πιθανή πρακτική αποτυχία της εφαρμογής της φιλοσοφίας σας στις Ηνωμένες Πολιτείες ».
Ο Τζωρτζ Όργουελ απάντησε τόσο με έπαινο όσο και με κριτική, δηλώνοντας, «στο αρνητικό μέρος της διατριβής του καθηγητή Χάγιεκ υπάρχει σε μεγάλο βαθμό αλήθεια. Δεν μπορεί να ειπωθεί υπερβολικά συχνά - εν πάση περιπτώσει, δεν λέγεται καθόλου αρκετά συχνά - ότι ο κολεκτιβισμός δεν είναι εγγενώς δημοκρατικός, αλλά αντίθετα, δίνει σε μια τυραννική μειονότητα εξουσίες που οι Ισπανοί Ιεροεξεταστές δεν είχαν καν ονειρευτεί». Ωστόσο, προειδοποίησε επίσης ότι «[Η] επιστροφή στον "ελεύθερο" ανταγωνισμό σημαίνει για τη μεγάλη μάζα των ανθρώπων τυραννία μάλλον χειρότερη, γιατί είναι πιο ανεύθυνη από εκείνη του κράτους».
Το έργο του Χάγιεκ είχε τόση επιρροή ώστε να δικαιολογεί σχετική αναφορά κατά τη διάρκεια των βρετανικών βουλευτικών εκλογών του 1945, όταν σύμφωνα με τον Χάρολντ Μακμίλαν, ο Ουίνστον Τσώρτσιλ «οχυρωνόταν στις αντιλήψεις του [σχετικά με μια κυβέρνηση Εργατικών] διαβάζοντας τον Δρόμο προς τη Δουλεία του καθηγητή Hayek » όταν προειδοποίησε σε μια προεκλογική εκπομπή το 1945 ότι ένα σοσιαλιστικό σύστημα θα «αναγκαζόταν να εξελιχθεί σε κάποια μορφή της Γκεστάπο». Ο ηγέτης των Εργατικών Κλέμεντ Άττλη απάντησε στη δική του προεκλογική εκπομπή ισχυριζόμενος ότι αυτό που είχε πει ο Τσώρτσιλ ήταν η «από δεύτερο χέρι ερμηνεία της ακαδημαϊκής άποψης ενός Αυστριακού καθηγητή, Friedrich August von Hayek». Το Κεντρικό Γραφείο των Συντηρητικών θυσίασε 1,5 τόνο από το πολύτιμο χαρτί που τους είχε διανεμηθεί με δελτίο και διέθεταν για τις εκλογές του 1945 έτσι ώστε να μπορούν να τυπωθούν περισσότερα αντίτυπα του «Δρόμου προς τη Δουλεία», αν και χωρίς αποτέλεσμα, καθώς το Εργατικό Κόμμα είχε μια σαρωτική νίκη.
Ο Δρόμος προς τη Δουλεία τοποθετήθηκε στην τέταρτη θέση της λίστας των 100 καλύτερων μη λογοτεχνικών βιβλίων του εικοστού αιώνα σύμφωνα με το περιοδικό National Review. Βρίσκεται επίσης 16ο στις επιλογές των αναγνωστών για τα εκατό καλύτερα μη λογοτεχνικά βιβλία του εικοστού αιώνα, στο Modern Library.
Εκτίμηση Alan Brinkley:
Επικρίσεις
«Ο Δρόμος προς τη Δουλεία» δέχτηκε επικρίσεις από διάφορες πλευρές.
Ο κοινωνιολόγος της οικονομίας Karl Polanyi διατύπωσε μία θέση αντιδιαμετρική ως προς αυτή του Χάγιεκ, διατεινόμενος ότι οι χωρίς περιορισμούς αγορές είχαν υπονομεύσει την κοινωνική τάξη και ότι η οικονομική κατάρρευση έστρωσε το δρόμο για δικτατορία.
Ο Herman Finer, σοσιαλιστής της ομάδας Fabian, δημοσίευσε τον αντίλογό του το 1946 με τον τίτλο «Ο Δρόμος προς την Αντίδραση». Ο Χάγιεκ χαρακτήρισε το βιβλίο του Finer ως «δείγμα αυθαιρεσίας και υβρεολογίου πιθανόν μοναδικού στα χρονικά της σύγχρονης ακαδημαϊκής συζήτησης.
Η Barbara Wootton συνέγραψε την «Ελευθερία υπό Προγραμματισμό» έχοντας διαβάσει ένα πρώτο αντίγραφο του Δρόμου προς τη Δουλεία, που της έδωσε ο ίδιος ο Χάγιεκ. Στην εισαγωγή του δικού της βιβλίου η Wootton ανέφερε το Δρόμο προς τη Δουλεία και ισχυρίσθηκε ότι «Μεγάλο μέρος αυτών που έγραψα, αποτελεί κριτική των απόψεων του Καθηγητή Χάγιεκ σε αυτό και σε άλλα βιβλία.» Το βασικό επιχείρημα της Ελευθερίας υπό Προγραμματισμό είναι ότι «δεν υπάρχει τίποτα στον συνειδητό προγραμματισμό των οικονομικών προτεραιοτήτων εγγενώς ασύμβατο με τις σημαντικότερες για το σύγχρονο Άγγλο ή Αμερικανό, ελευθερίες. Οι ελευθερίες των πολιτών δεν επηρεάζονται. Μπορούμε, αν το επιθυμούμε, να σχεδιάσουμε σκοπίμως έτσι ώστε να προσφέρουμε το πληρέστερο δυνατό πεδίο για την επιδίωξη, από μεμονωμένους πολίτες και κοινωνικές ομάδες, πολιτιστικών στόχων, οι οποίοι επ’ ουδενί δεν καθορίζονται από το κράτος.» Η Wootton ασκεί κριτική στον Χάγιεκ επειδή αυτός διατείνεται ότι ο σχεδιασμός πρέπει να οδηγεί στην καταπίεση, ενώ, κατά την άποψή της, αυτή είναι μία μόνο δυνατότητα από τις πολλές. Υποστηρίζει ότι «πολύ δύσκολα προκύπτει ως ορθότερο το να θεωρείται δεδομένο πως ο προγραμματισμός θα φέρει στην επιφάνεια τα χειρότερα, παρά η αντίθετη υπόθεση πως τα διάφορα αξιώματα θα κατέχονται από «αγγέλους». Έτσι η Wootton αναγνωρίζει τη δυνατότητα ο προγραμματισμός να συνυπάρχει με την τυραννία, αλλά ισχυρίζεται ότι είναι το ίδιο πιθανό ο προγραμματισμός να συνδυασθεί με την ελευθερία. Συμπεραίνει ότι «Με λίγα λόγια είναι δυνατός ένας ευτυχισμένος και πετυχημένος γάμος μεταξύ προγραμματισμού και ελευθερίας».
Στην ανασκόπησή του (που περιλαμβάνεται στο «Το παρόν ως Ιστορία», 1953) ο μαρξιστής Paul Sweezy αστειευόμενος ανέφερε ότι ο Χάγιεκ μπορούσε να κάνει κάποιον να πιστέψει ότι αν υπήρχε υπερπαραγωγή βρεφικών καροτσιών, ο κεντρικός σχεδιασμός θα απαιτούσε από τον πληθυσμό να αποκτήσει περισσότερα παιδιά από το να αποθηκεύσει προσωρινά το πλεόνασμα και να μειώσει την παραγωγή την επόμενη χρονιά. Τα επιχειρήματα κυβερνητικής του Stafford Beer στη σειρά διαλέξεων του CBC Massey του 1974 με τίτλο «Σχεδιάζοντας την Ελευθερία» – ότι ο ευφυής προσαρμοστικός προγραμματισμός μπορεί να αυξήσει την ελευθερία – είναι ενδιαφέροντα από αυτή την άποψη, όπως επίσης η τεχνική εργασία των Herbert A. Simon και Albert Ando επί της δυναμικής των ιεραρχικών σχεδόν αναλυσίμων συστημάτων στα οικονομικά – και συγκεκριμένα το ότι οτιδήποτε σε ένα τέτοιο σύστημα δεν συζεύγνυται στενώς με οτιδήποτε άλλο.
Ο Jeffrey Sachs έγραψε ότι τα κράτη πρόνοιας, με υψηλά ποσοστά φορολογίας και κοινωνικών δαπανών, έχουν υψηλότερες επιδόσεις απ’ ό,τι οι οικονομίες της σχετικώς ελεύθερης αγοράς, βάσει εμπειρικών αποδεικτικών στοιχείων. Ο William Easterly αντέκρουσε την αιτίαση αυτή και ο Sachs ανταπάντησε.
Ο Eric Zencey έγραψε ότι η οικονομία της ελεύθερης αγοράς υπέρ της οποίας συνηγορεί ο Χάγιεκ έχει σχεδιασθεί για έναν πλανήτη απείρων διαστάσεων και πως όταν λάβει κανείς υπόψη του τα φυσικά όρια (όπως πρέπει να γίνεται για κάθε αυξανόμενο σύστημα), προκύπτει η ανάγκη ενός κεντρικού σχεδιασμού για να λειάνει τα προβλήματα μεταξύ οικονομίας και φύσης. «Ο προγραμματισμός είναι προγραμματισμός, είτε για να ελαχιστοποιήσει τη φτώχεια και την αδικία, όπως συνηγορούσαν τότε οι σοσιαλιστές, ή για να διατηρήσει την ελάχιστη ροή των υπηρεσιών του οικοσυστήματος, όπως επιτάσσει ο πολιτισμός, κάτι το όλο και αναγκαιότερο σήμερα
Ελευθεριακές/Συντηρητικές κριτικές
Ο ελευθεριακός/αναρχοκαπιταλιστής οικονομολόγος και συνεργάτης του Ινστιτούτου Μίζες, Γουόλτερ Μπλοκ, έχει επικρίνει το «Δρόμο προς τη Δουλεία» γιατί ενώ το βιβλίο προβάλλει δυνατά επιχειρήματα εναντίον του κεντρικού σχεδιασμού της οικονομίας, δεν υποστηρίζει με ιδιαίτερο ενθουσιασμό την ελεύθερη αγορά και τον laissez-faire καπιταλισμό. Μάλιστα, ο Χάγιεκ φτάνει μέχρι το σημείο να υποστηρίξει ότι «πιθανότατα τίποτα δεν έχει βλάψει τόσο τα φιλελεύθερα αιτήματα όσο η «ξύλινη» εμμονή κάποιων φιλελεύθερων σε ορισμένους εμπειρικούς κανόνες, και ιδιαίτερα στην αρχή του laissez-faire καπιταλισμού». Στο βιβλίο, ο Χάγιεκ ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση έχει ρόλο να παίξει στην οικονομία, μέσα από το νομισματικό σύστημα (μια άποψη που αργότερα ανακάλεσε), τη ρύθμιση του εργασιακού ωραρίου, την κοινωνική πρόνοια, και θεσμούς που διασφαλίζουν τη ροή κατάλληλων πληροφοριών. Μέσα από την ανάλυση αυτού του βιβλίου, καθώς και πολλών άλλων έργων του Χάγιεκ, ο Μπλοκ ισχυρίζεται ότι «επιχειρηματολογώντας εναντίον του σοσιαλισμού, ο Χάγιεκ οδηγήθηκε σε πολλούς συμβιβασμούς που τον απομάκρυναν από την, κατά τα φαινόμενα, φιλοσοφική του άποψη - σε τέτοιο μάλιστα βαθμό ώστε, αν δημιουργούνταν ένα σύστημα στη βάση των συμβιβασμών αυτών, δεν θα ήταν και πολύ διαφορετικό απ’ το σύστημα με το οποίο ο ίδιος ο Χάγιεκ ρητά διαφωνούσε ».
Ο Γκόρντον Τάλοκ έχει υποστηρίξει ότι η ανάλυση του Χάγιεκ προέβλεπε την εγκαθίδρυση απολυταρχικών κυβερνήσεων σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης ως τα τέλη του 20ου αιώνα. Χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τη Σουηδία, της οποίας η κυβέρνηση την περίοδο εκείνη έλεγχε το 63% του ΑΕΠ της χώρας, για να υποστηρίξει το επιχείρημά του ότι το βασικό πρόβλημα με το «Δρόμο προς τη Δουλεία» είναι «ότι έκανε προβλέψεις που αποδείχτηκαν λανθασμένες. Η σταθερή πρόοδος της κυβέρνησης σε μέρη όπως η Σουηδία δεν έχει οδηγήσει σε καμία απώλεια μη-οικονομικών ελευθεριών». Αν και ασκεί κριτική στον Χάγιεκ, παρ'όλα αυτά ο Τάλοκ επαινεί την κλασική φιλελεύθερη έννοια της οικονομικής ελευθερίας, λέγοντας ότι «Τα επιχειρήματα υπέρ της οικονομικής ελευθερίας είναι ισχυρά, όπως και τα επιχειρήματα υπέρ της πολιτικής ελευθερίας. Δεν χρειάζεται να εξαρτούμε τα μεν από τα δε ». Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τον Ρόμπερτ Σκιντέλσκι, ο Χάγιεκ «προφύλαξε τον εαυτό του από μια τέτοιου είδους εκ των υστέρων διάψευση». Ο Σκιντέλσκι ισχυρίζεται ότι το επιχείρημα του Χάγιεκ ήταν εξαρτημένο από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, και ότι «Στη δεκαετία του 1970, υπήρχαν τα πρώτα σημάδια της ολισθηρής πλαγιάς … και μετά ήρθε η Θάτσερ. Η προειδοποίηση του Χάγιεκ έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην αποφασιστικότητά της να μειώσει το κράτος ».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Δρομος