cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ο Μαγικός Αυλός
Εκτελέσεις
Η όπερα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 30 Σεπτεμβρίου του 1791 στη Βιέννη, υπό τη διεύθυνση του Μότσαρτ και με τον Σικανέντερ στο ρόλο του Παπαγκένο. Αναφέρεται πως ο Μότσαρτ αστειευόταν μαζί του στη διάρκεια της άριας τής δεύτερης πράξης, αλλάζοντας τον τόνο του glockenspiel που έπαιζε ο ίδιος. Το έργο σημείωσε πολύ μεγάλη επιτυχία και ακολούθησαν συνολικά είκοσι παραστάσεις στη διάρκεια ενός μήνα. Μετά το θάνατο του Μότσαρτ εκτελέστηκε επίσης στην Πράγα (1792), στη Λειψία, στο Μόναχο και στη Δρέσδη (1793), στο Βερολίνο (1794), καθώς και σε άλλες γερμανικές πόλεις. Το 1797 παρουσιάστηκε στην Αγία Πετρούπολη, ενώ αργότερα παίχθηκε επίσης στο Παρίσι με τον τίτλο Τα μυστήρια της Ίσιδας (1801) και στο Λονδίνο (1811). Οι πρώτες εκτελέσεις επί βρετανικού εδάφους έγιναν στην ιταλική γλώσσα. Ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα ο Μαγικός Αυλός αποτελούσε μέρος του ρεπερτορίου των σημαντικότερων θεάτρων. Μεταφράστηκε για πρώτη φορά το 1799, στα ολλανδικά, ενώ αργότερα ακολούθησαν μεταφράσεις στη Γαλλική και Ρωσική γλώσσα (1801). Ο Σικανέντερ συνέθεσε μία συνέχεια της όπερας, με τίτλο Ο Λαβύρινθος (Das Labyrinth, 1798), σε μουσική του Πίτερ Γουίντερ. Κάτι ανάλογο επιδίωξε και ο Γκαίτε με το έργο Die Zauberflöte zweiter Teil, το οποίο ωστόσο έμεινε ημιτελές.
Μουσική και λιμπρέτο
μικρογραφία|300px|Η Βασίλισσα της Νύχτας. Σκηνικό του Καρλ Φρ. Σίνκελ, από παραγωγή του 1815. Η μουσική της όπερας βρίσκεται σε αρμονική συμφωνία με το λιμπρέτο του Σικανέντερ και αποδίδει τα νοήματα και τα θέματα του έργου. Πλαισιώνεται από πολλά διαφορετικά είδη που συνέθεσε ο Μότσαρτ, όπως λαϊκά και κωμικά τραγούδια που εκτελεί κυρίως ο Παπαγκένο, ευγενικές ή λυρικές άριες του Ταμίνο, κολορατούρα άριες της Βασίλισσας της Νύχτας, δραματικά ρετσιτατίβι, καθώς και τελετουργική μουσική, όπως εντοπίζεται στις άριες του Ζαράστρο ή τα επιβλητικά χορωδιακά, που ανήκουν στην κατηγορία της μασονικής μουσικής του Μότσαρτ με τον επίσημο και ιερουργικό τόνο έξαρσης. Το γερμανικό ζίνγκσπιλ συνυπάρχει με στοιχεία από την ιταλική κωμική όπερα (opera buffa) και το λαϊκό θέατρο της Βιέννης, ειδικότερα το είδος της λεγόμενης «κωμωδίας των μηχανών» (Machinen-Komödie). Ο Μότσαρτ ξεκίνησε τη σύνθεση της μουσικής κατά την άνοιξη του 1791 και ενώ παράλληλα επεξεργαζόταν το κοντσέρτο για πιάνο σε σι ύφεση μείζονα Κ.595, το κοντσέρτο για κλαρινέτο Κ.622, το κουαρτέτο εγχόρδων σε μι μείζονα K.641 και λίγο μεταγενέστερα την όπερα La clemenza di Tito και το ρέκβιεμ Κ.626. Οι πρώτες αναφορές στη μουσική του έργου χρονολογούνται στις 11 Ιουνίου 1791, στην αλληλογραφία του Μότσαρτ με τη σύζυγό του Κονστάντς. Η τονικότητα της μι ύφεσης μείζονας, στην οποία είναι γραμμένο το μεγαλύτερο μέρος του έργου, θεωρείται κατεξοχήν μασονική, καθώς οι τρεις υφέσεις στον οπλισμό της ερμηνεύονται ως συμβολικές των τριών βαθμών της μασονικής ιεραρχίας. Η τονικότητα τής φα μείζονος συναντάται επίσης στο εμβατήριο αρ. 9 και στην άρια αρ. 10 της όπερας, κατά τη μύηση του ήρωα Ταμίνο και κατά μία ερμηνεία, ο μοναδικός οπλισμός της συμβολίζει το βαθμό του Μαθητή.
Το λιμπρέτο συνέθεσε ο θεατρικός επιχειρηματίας, ηθοποιός, τραγουδιστής και συγγραφέας Εμάνουελ Σικανέντερ, παλιός φίλος του Μότσαρτ από την περίοδο που αποτελούσαν και οι δύο μέλη της Βιεννέζικης Τεκτονικής Στοάς της Αγαθοεργίας. Η πατρότητα της σύνθεσης αμφισβητήθηκε το 1849, όταν ο Julius Cornet, στο έργο του Die Oper in Deutschland und das Theater der Neuzeit, ανέφερε ως πραγματικό συγγραφέα τον Καρλ Λούντβιχ Γκίζεκε (1761-1833) — γνωστό και ως Σερ Καρλ Λιούις Μέτζλερ — ο οποίος είχε ολοκληρώσει διασκευές ποιημάτων για την όπερα, ενώ αργότερα ακολούθησε σταδιοδρομία μεταλλειολόγου στο πανεπιστήμιο του Δουβλίνου. Κατά τον Cornet, που μετέφερε διήγηση του ίδιου του Γκίζεκε, ο Σικανέντερ «απλώς τροποποίησε, περιέκοψε και ανασύνθεσε» το λιμπρέτο του και «έδωσε στον εαυτό του τον τίτλο του συγγραφέα». Η υπόθεση της πλαστής πατρότητας του έργου αμφισβητήθηκε έντονα το 1901 από τον Egon von Komorzynski, στην πραγματεία ''Emanuel Schikaneder. Ein Beitrag zur Geschichte des deutschen Theaters (β' έκδοση 1951) και αργότερα από τον Otto Rommel, στη μελέτη Die Alt-Wiener Volkskomödie'' (Βιέννη, 1952), όπου τονίζεται μεταξύ άλλων το γεγονός πως καμία άλλη αναφορά δεν επιβεβαιώνει την αναφορά του Cornet, με αποτέλεσμα οι ισχυρισμοί του Γκίζεκε να μην θεωρούνται μέχρι σήμερα αξιόπιστοι.
Ως προς το περιεχόμενό του, το λιμπρέτο χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλία σημείων αναφοράς και πολλά έργα έχουν προταθεί ως πιθανές πηγές στη βάση των οποίων στηρίχθηκε ο Σικανέντερ για τη σύνθεσή του. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη συλλογή παραμυθιών Dschinnistan (Τζινιστάν, α' τόμος 1786) του Γερμανού λογοτέχνη Κρίστοφ Μάρτιν Βίλαντ (1733-1813) και ειδικότερα στην εξιστόρηση του Γιάκομπ Λάιμπσκιντ, Lulu oder Die Zauberflote που περιείχε και η οποία πιθανότατα πρόσφερε τον τίτλο της όπερας. Ως άλλες επιδράσεις αναφέρονται συχνά τo μυθιστόρημα Σέθος (1731) του Αββά Ζαν Τερασόν, το δραματικό έργο Θάμος, Βασιλιάς της Αιγύπτου του Τόμπιας Φίλιπ φον Γκέμπλερ και το λιμπρέτο της όπερας Όμπερον του Γκίζεκε που παρουσιάστηκε με μουσική του Πάουλ Βρανίτζκι το 1789. Πολλές ακόμα δευτερεύουσες πηγές έχουν προταθεί ως σημεία αναφοράς για το λιμπρέτο του Μαγικού Αυλού, ωστόσο παραμένει ισχυρή η άποψη πως κυριότερη πηγή για τη σύνθεσή του υπήρξε το τεκτονκό τελετουργικό, όχι μόνο ιδωμένο στην τυπική του έκφραση, αλλά μέσα από τον ευρύτερο συμβολισμό του.
Θέματα και συμβολισμοί
Το κεντρικό θέμα που αναπτύσσεται στο Μαγικό Αυλό είναι η δύναμη της αγάπης για τον άνθρωπο, θέτοντας ως πρότυπα τους κύριους χαρακτήρες του Ταμίνο και της Παμίνα, οι οποίοι κατορθώνουν χάρη στην αγάπη και με τη βοήθεια της μουσικής να ξεπεράσουν τις δοκιμασίες τους. Σχεδόν κάθε σκηνή και διάλογος μπορεί να ιδωθεί ως μία συμβολική αντιπαράθεση του καλού και ενάρετου με το κακό, ενώ την ίδια σύγκρουση, που δραματοποιείται έντονα χάρη στη μουσική, μεταφέρουν στο θεατή και οι εκ διαμέτρου αντίθετοι πρωταγωνιστικοί χαρακτήρες της Βασίλισσας της Νύχτας και του Ζαράστρο. Η μάχη του καλού εναντίον του κακού, της αλήθειας έναντι του ψέματος, καθώς και η αναζήτηση των μεγάλων ιδανικών της ζωής προβάλλονται ως κύρια ηθικά διδάγματα. Η αρχική αποστολή του Ταμίνο μετατρέπεται σταδιακά σε μία ανάγκη βαθύτερης αναζήτησης της γνώσης και της διαφώτισης, η οποία όμως ικανοποιείται μόνο μέσα από δοκιμασίες, πριν φθάσει στην οριστική ανύψωση σε ένα ανώτερο επίπεδο ευτυχίας.
Η κριτική ερμηνεία του Μαγικού Αυλού εστιάζει στη σχέση του έργου με τις ιδέες του Ελευθεροτεκτονισμού και είναι ευρύτερα αποδεκτό πως περιέχει πληθώρα σχετικών συμβολισμών. Οι ερμηνείες του έργου υπό το πρίσμα του Τεκτονισμού χρονολογούνται ήδη από το 1794 και αρκετοί μουσικολόγοι έχουν διατυπώσει την άποψη πως πολλά από τα δρώμενα της όπερας βασίζονται σε πραγματικά τεκτονικά σύμβολα και τελετουργικά, τα οποία ήταν γνωστά τόσο στον Μότσαρτ όσο και στον Σικανέντερ. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν τα χορωδιακά μέρη του Ζαράστρο με τους ιερείς ή η τελετή μύησης του πρωταγωνιστή Ταμίνο. Ο μυστικισμός του Μαγικού Αυλού αποδίδεται εξίσου στους Μότσαρτ και Σικανέντερ, καθώς έχει υποστηριχθεί πως οι μασονικοί συμβολισμοί του έργου δεν περιορίζονται μόνο στο λιμπρέτο, αλλά διαπνέουν επίσης τη μουσική του, αναγνωρίζοντας έτσι ως συνειδητή επιλογή τον αριθμό των προσώπων που χρησιμοποίησε ο Μότσαρτ ή ακόμα τους ρυθμούς, τα μέτρα των σκηνών και τις τονικότητες. Ο μασονικός συμβολισμός θεωρείται ορατός στην έμφαση που δίνεται στον αριθμό τρία, στο σκηνικό που παραπέμπει στην Αρχαία Αίγυπτο, από την οποία αντλεί στοιχεία η μασονική τελετουργία, στα μυστήρια που συχνά συνδέονται με τη μύηση των μελών των τεκτονικών στοών, καθώς και στο χαρακτικό της πρώτης έκδοσης του λιμπρέτου.
Η πλοκή του Μαγικού Αυλού χαρακτηρίζεται παράλληλα από στοιχεία παραμυθιού, όπως αυτά εκπροσωπούνται κυρίως από τις νεράιδες συνοδούς της Βασίλισσας, τα τρία καλά πνεύματα που βοηθούν τον Ταμίνο και τον Παπαγκένο, καθώς και από τις μαγικές ιδιότητες που αποδίδονται στον μαγικό αυλό του πρώτου και τις καμπάνες του δεύτερου. Αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό αποτελούν επίσης οι έντονα δραματικές μεταμορφώσεις των χαρακτήρων. Μέχρι το τέλος της πρώτης πράξης του έργου, οι θεατές αντιλαμβάνονται τον πρωθιερέα Ζαράστρο ως έναν εκπρόσωπο των δυνάμεων του κακού, ωστόσο στην εξέλιξη της υπόθεσης αποδεικνύεται ενάρετος και σοφός, σε αντίθεση με τη Βασίλισσα της Νύχτας, που αν και αρχικά εμφανίζεται ως ευγενής και ενάρετος χαρακτήρας, στη συνέχεια αποκαλύπτεται η αληθινή φύση της. Κατά μία ερμηνεία, η ριζική αλλαγή στην πλοκή οφείλεται σε αναθεώρηση του λιμπρέτου, από τον Μότσαρτ και τον Σικανέντερ, για την οποία έχουν προταθεί πολυάριθμες πιθανές εξηγήσεις, χωρίς ωστόσο να υπάρχει βεβαιότητα για κάποια από αυτές. Ο χαρακτήρας της Βασίλισσας ταυτίζεται σύμφωνα με μία εκδοχή με την αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία, γνωστή για την αντίθεσή της στον Τεκτονισμό, ο πρωταγωνιστής του έργου Ταμίνο με τον αυτοκράτορα Ιωσήφ Β', που εξέδωσε διάταγμα προστασίας των Τεκτόνων και ο Ζαράστρο με τον βαρόνο Ιγνάτιο φον Μπορν, Μέγα Διδάσκαλο της στοάς Zur wahren Eintracht. Σε ένα ανώνυμο Βιενέζικο φυλλάδιο του 1794, αναγνωρισμένο ως δημιουργία του Joseph Valentin Eybel, ο Μαγικός Αυλός περιγράφηκε ως μία αλληγορία της Γαλλικής επανάστασης με την Βασίλισσα να αντιπροσωπεύει τη φιλοσοφία των Ιακωβίνων και τους Παμίνα και Ταμίνο ως σύμβολα της Δημοκρατίας και της ελπίδας της Γαλλίας αντίστοιχα αποδίδοντας έτσι ένα κοινωνικοπολιτικό περιεχόμενο στο έργο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Μαγικος Αυλος|Μ Κατηγορία:Όπερες στη γερμανική γλώσσα Κατηγορία:Όπερα στην Αυστρία
Μαρτ Σταμ
Ο Μαρτ Σταμ (Martinus Adrianus Stam, 5 Αυγούστου 1899 – 23 Φεβρουαρίου 1986) ήταν Ολλανδός αρχιτέκτονας, πολεοδόμος και σχεδιαστής επίπλων, επηρεασμένος από τη «νέα αντικειμενικότητα» και το μπάουχαους. Εργάστηκε στην Ολλανδία, την Ελβετία, την ΕΣΣΔ και στη Γερμανία. Τα έργα του θεούνται ιδιαιτερα λειτουργικά και ανήκουν στον λειτουργισμό, γνωστός έγινε με τον σχεδιασμό της ίσως πρώτης καρέκλας από μεταλλικό σωλήνα, χωρίς πίσω πόδια. Ήταν επίσης μέλος σε πολλούς αρχιτεκτονικούς συνεταιρισμούς καθώς και συντάκτης περιοδικών ( the 8, Structure and ABC). Εξαιτίας της διεθνούς δικτύωσής του και των πολλών δημοσιεύσεών του ήταν από πολύ νέος γνωστός και ήταν ένας από τους πρωτοπόρους του «νέου κτηρίου» και θεωρούνταν ότι ανήκει στο ρεύμα Αβάν-γκαρντ.
Συνεργάστηκε με τον Ερνστ Μάυ στο προτζεκτ Νέα Φρανκφούρτη και με τον Ελ Λισίτσκι.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Πουμερέντ (Purmerend). Μορφώθηκε στο τοπικό σχολείο της πόλης του και αφού έλαβε το πτυχίο του ως επιπλοποιός, πηγαίνει για σπουδές στη Βασιλική Σχολή Ειδικευμένων Σπουδών (Rijksnormaalschool for Teekenonderwijzers) από το 1917 έως το 1919. Αφού αποφοιτήσει πηγαίνει στο Ρότερνταμ, όπου δουλεύει σε αρχιτεκτονικά γραφεία ως σχεδιαστής/μελανωτής σχεδίων. Ωστόσο το 1920 μπαίνει στη φυλακή μιας και δεν εκτεί τη στρατιωτική του θητεία η οποία είναι υποχρεωτική τότε στην Ολλανδία. Στη φυλακή μένει για έξι μήνες και το 1922 αφού ελευθερώνεται μετά κάνει ένα από τα πιο σπουδαία επιτεύγματα του και ένα από τα πρώτα ανεξάρτητα βήματα του. Ένα σχέδιο σε έναν διαγωνισμό στη Χάγη, μία αστική παρέμβαση, όπου ξεχωρίζει ο σχεδιασμός με όλους τους δρόμους να δείχνουν κάθετα προς την παραλία. thumb|250px|Hellerhofsiedlung 1931 thumb|250px|Μεζονέτες στον πειραματικό οικισμό Weißenhof thumb|250px|Μεζονέτες στον οικισμό Hellerhof στη Φρανκφούρτη Το 1922 μετακομίζει στο Βερολίνο όπου αναπτύσσει το στυλ του στη «Νέα Αντικειμενικότητα» και μέσα στα τρία επόμενα χρόνια δουλεύει στα μεγαλύτερα γραφεία της εποχής (Bureau Granpré Molière και Van der Mey). Το πρώτο σπουδαίο έργο του το έκανε υπό την επίβλεψη του επιφανούς αρχιτέκτονα Μαξ Ταούτ, ο Σταμ βοήθησε τον Ταούτ να σχεδιάσει αρκετά κτήρια σε όλη τη Γερμανία, και κυρίως το κτήριο της Γερμανικής συνδικαλιστικής ομοσπονδίας στο Ντίσελντορφ. Σε εκείνα τα χρόνια δούλεψε επίσης με τον Ρώσο αβάν-γκαρντ αρχιτέκτονα Ελ Λισίτσκι, όπου οι δύο τους πειραματίστηκαν στον σχεδιασμό ενός ουρανοξύστη δοκιμάζοντας να βρουν μια απάντηση στην αμερικάνικη αρχιτεκτονική ουρανοξυστών.
Το 1923 συμμετάσχει στην ίδρυση του περιοδικού ABC στη Ζυρίχη, με τον αρχιτέκτονα Χανς Σμιντ. Στα χρόνια που έζησε στο Βερολίνο και συγκεκριμένα το 1926 σχεδιάζει την «εν πρόβολο» καρέκλα χωρίς πίσω πόδια από σωλήνες. Στον σχεδιασμό του οικισμού Βάισενχοφ, ο Λούντβιχ Μις φαν ντερ Ρόε είδε το σχέδια του Μαρτ Σταμ και κατ ευθείαν του είπε στον Μαρσέλ Μπρόιερ και αμέσως και οι δύο ασχολήθηκαν με τον σχεδιασμό καρεκλών από σωλήνες. Ο Σταμ και ο Μπρόιερ βρέθηκαν μάλιστα στα δικαστήρια για την κηδεμονία του σχεδιασμού της καρέκλας που έμεινε γνωστή με το όνομα του Μπρόιερ. Το 1930 ήταν ένας από τους 20 αρχιτέκτονες που διάλεξε ο πολεοδόμος Ερνστ Μάυ και ταξίδεψαν στη Σοβιετική Ένωση για να σχεδιάσουν μία σειρά νέων «Σταλινιστικών» πόλεων. Το 1932 πήγε στην Ουκρανία οπού είχε ευκαιρίες σχεδιασμού στο μαζί με τον φίλο του Χανς Σμιντ και τη μέλλουσα σύζυγο του Λόττε Μπέεσε (φοιτήτρια στη σχολή Μπάουχαους). Μετά τον πόλεμο ο Σταμ έγινε πρόεδρος του ινστιτούτου βιομηχανικής τέχνης στην Ολλανδία και επέστρεψε στο μεταπολεμικό Βερολίνο το 1948 όπου έμεινε έως το 1952 για το μεγάλο έργο της ανοικοδόμησής του. Εκεί έλαβε και τίτλο, στην Ακαδημία Καλών τεχνών της Δρέσδης. Το αυστηρά μοντέρνο σχέδιο του απορρίφθηκε από του ίδιους τους κάτοικος του Βερολίνου και θα κατέστρεφε τα μνημεία που είχαν απομείνει. Το 1950 έγινε διευθυντής του Εξειδικευμένου Ινστιτούτου Τέχνης του Βερολίνου. Επέστρεψε στο Άμστερνταμ το 1953, και τελικός το 1966 ο Σταμ και η γυναίκα του μετακόμισαν στην Ελβετία οπού και αποχώρισαν από τη δημόσια ζωή. Πέθανε στη Ζυρίχη σε ηλικία 86 ετών.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ολλανδοί αρχιτέκτονες Κατηγορία:Πολεοδόμοι Κατηγορία:Μοντερνιστές αρχιτέκτονες Κατηγορία:Σχεδιαστές επίπλων
Ξάνθιππος
Ξάνθιππος είναι ένα αρχαιοελληνικό ανδρικό όνομα. Γνωστά πρόσωπα που έφεραν το όνομα αυτό είναι τα παρακατώ:
Χερσαία γέφυρα
δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ| Ο Ισθμός του Παναμά είναι μια χερσαία γέφυρα της οποίας η εμφάνιση πριν από 3 εκατομμύρια χρόνια επέτρεψε τη Μεγάλη Αμερικανική Σύνδεση. Μια χερσαία γέφυρα, στη βιογεωγραφία, είναι ένας ισθμός ή ευρύτερη χερσαία σύνδεση μεταξύ διαφορετικών ξεχωριστών περιοχών, πάνω από τις οποίες τα ζώα και τα φυτά μπορούν να διασχίσουν και να αποικίσουν νέες περιοχές. Μια χερσαία γέφυρα μπορεί να δημιουργηθεί με θαλάσσια παλινδρόμηση, στην οποία πέφτει η στάθμη της θάλασσας, εκθέτοντας ρηχά, προηγουμένως βυθισμένα τμήματα υφαλοκρηπίδας ή όταν δημιουργείται νέα γη με τεκτονικές πλάκες ή περιστασιακά, όταν ο βυθός ανεβαίνει λόγω της μεταπαγετώδους ανόδου μετά από μια εποχή των παγετώνων.
Θεωρία χερσαίων γεφυρών
Τον 19ο αιώνα, ορισμένοι επιστήμονες διαπίστωσαν περίεργες γεωλογικές και ζωολογικές ομοιότητες μεταξύ ευρέως διαχωρισμένων περιοχών. Για την επίλυση αυτών των προβλημάτων, «κάθε φορά που οι γεωλόγοι και οι παλαιοντολόγοι αποτύγχαναν να εξηγήσουν τις προφανείς διαωκεάνιες ομοιότητες της ζωής που συνήγαγαν από τα απολιθωμένα αρχεία, ακόνιζαν τα μολύβια τους και σκιαγραφούσαν τις χερσαίες γέφυρες μεταξύ των κατάλληλων ηπείρων». Η ιδέα προτάθηκε για πρώτη φορά από τον Ζουλ Μαρκού στο Lettres sur les roches du Jura et leur géographique dan dan les deux hémisphères («Γράμματα στα βράχια του Ιούρα (Οροσειρά) και τη γεωγραφική τους κατανομή στα δύο ημισφαίρια»), 1857-1860.
Οι υποθετικές χερσαίες γέφυρες περιελάμβαναν:
Η θεωρία της μετατόπισης των ηπείρων παρείχε μια εναλλακτική εξήγηση που δεν απαιτούσε χερσαίες γέφυρες. Ωστόσο, η θεωρία της μετατόπισης των ηπείρων δεν έγινε ευρέως αποδεκτή μέχρι την ανάπτυξη των τεκτονικών πλακών στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η οποία εξήγησε πληρέστερα την κίνηση των ηπείρων κατά τον γεωλογικό χρόνο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γεωγραφικοί σχηματισμοί Κατηγορία:Ιστορική γεωλογία Κατηγορία:Βιογεωγραφία Κατηγορία:Γέφυρες
30 Απριλίου
Η 30η Απριλίου είναι η 120η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Υπολείπονται 245 ημέρες.
Βλέπε επίσης
Κατηγορία:Ημέρες του έτους
Δαίτος
Στην ελληνική μυθολογία ο Δαίτος ήταν απόγονος του Αθηναίου Κεφάλου, που εποίκησε την Κεφαλληνία και έδωσε το όνομά του στο νησί αυτό. Ο Δαίτος και ο αδελφός του Χαλκίνος ζήτησαν χρησμό από το Μαντείο των Δελφών όταν θέλησαν να επιστρέψουν στην Αρχαία Αθήνα. Η Πυθία τους έδωσε τον χρησμό ότι θα έπρεπε να προσφέρουν θυσία στον Απόλλωνα στο σημείο εκείνο της Αττικής όπου θα συναντούσαν τριήρη να τρέχει στην ξηρά. Οι δύο αδελφοί ξεκίνησαν και όταν έφθασαν στο Ποικίλο Όρος της Αττικής συνάντησαν μια σαύρα-δράκοντα που έτρεχε να κρυφτεί και έμοιαζε με τριήρη. Τότε θυσίασαν στον Απόλλωνα και στη συνέχεια κατέβηκαν στην Αθήνα. Εκεί απέκτησαν τα πολιτικά δικαιώματα Αθηναίου πολίτη. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι στην ακριβή τοποθεσία της θυσίας ιδρύθηκε ιερό του Απόλλωνα. Η θέση του ιερού πρέπει να βρισκόταν κοντά στη μεταγενέστερη Μονή Δαφνίου.
Πηγές
Δαιτος
Κύπελλο Κύπρου ποδοσφαίρου ανδρών 1993-94
Σύστημα διεξαγωγής
Στο κύπελλο Κύπρου 1993-94 συμμετείχαν οι 14 ομάδες του πρωταθλήματος Α΄ κατηγορίας 1993-94, οι 14 ομάδες του πρωταθλήματος Β΄ κατηγορίας 1993-94, οι 14 ομάδες του πρωταθλήματος Γ΄ κατηγορίας 1993-94 και οι 8 πρώτες τη μέρα της κλήρωσης του α΄ προκριματικού ομάδες του πρωταθλήματος Δ΄ κατηγορίας 1993-94.
Διεξήχθη σε 6 γύρους. Διεξήχθη με το σύστημα νοκ-άουτ. Στον προκριματικό γύρο και στον α΄ γύρο έγιναν μονοί αγώνες στην έδρα της ομάδας που είχε κληρωθεί ως γηπεδούχος. Σε περίπτωση που ένας αγώνας έληγε ισόπαλος, ακολουθούσε ημίωρη παράταση. Αν και μετά τη λήξη της παράτασης το αποτέλεσμα εξακολουθούσε να ήταν ισόπαλο, τότε γινόταν επαναληπτικός αγώνας στην έδρα της φιλοξενούμενης ομάδας. Σε περίπτωση και που ο επαναληπτικός έληγε ισόπαλος, ακολουθούσε ημίωρη παράταση. Αν και μετά τη λήξη της παράτασης το αποτέλεσμα εξακολουθούσε να ήταν ισόπαλο, τότε εκτελούνταν πέναλτι.
Στους 3 επόμενους γύρους έγιναν διπλοί αγώνες με κάθε ομάδα να αγωνίζεται στην έδρα της και στην έδρα του αντιπάλου. Προκρινόταν η ομάδα που πετύχαινε τον μεγαλύτερο αριθμό τερμάτων και στους δύο αγώνες. Σε περίπτωση όπου και στους δύο αγώνες και οι δύο ομάδες σημείωσαν τον ίδιο αριθμό τερμάτων το κάθε τέρμα που σημειώθηκε εκτός έδρας λογιζόταν διπλό. Η ομάδα που με βάση το σύστημα αυτό, έχει τα περισσότερα τέρματα προκρινόταν στον επόμενο γύρο. Στην περίπτωση που και οι δύο ομάδες είχαν επιτύχει τον ίδιο αριθμό τερμάτων στην έδρα τους ή εκτός έδρας, δινόταν ημίωρη παράταση ευθύς μετά το τέλος του δεύτερου αγώνα. Αν κατά τη διάρκεια της παράτασης και οι δύο ομάδες επιτύγχαναν τον ίδιο αριθμό τερμάτων τα τέρματα που σημειώθηκαν εκτός έδρας λογίζονταν διπλά (δηλαδή προκρινόταν η φιλοξενούμενη ομάδα). Στην περίπτωση που κατά τη διάρκεια της παράτασης δεν σημειώνονταν τέρματα, η πρόκριση καθοριζόταν με την εκτέλεση πέναλτι. Ο τελικός ήταν μονός.
Η κυπελλούχος ομάδα είχε το δικαίωμα συμμετοχής στο Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης ποδοσφαίρου 1994-95.
Προκριματικός γύρος
Στον προκριματικό γύρο συμμετείχαν οι ομάδες των πρωταθλημάτων Β΄ κατηγορίας 1993-94, Γ΄ κατηγορίας 1993-94 και οι 8 πρώτες τη μέρα της κλήρωσης του προκριματικού ομάδες του πρωταθλήματος Δ΄ κατηγορίας 1993-94.
Α΄ γύρος
Στον Α΄ γύρο συμμετείχαν οι ομάδες που προκρίθηκαν από τον προκριματικό γύρο και οι ομάδες του πρωταθλήματος Α΄ κατηγορίας 1993-94.
Προημιτελικά
Στην προημιτελική φάση συμμετείχαν οι ομάδες που προκρίθηκαν από τον Β΄ γύρο.
Ημιτελικά
Στην ημιτελική φάση συμμετείχαν οι ομάδες που προκρίθηκαν από την προημιτελική φάση.
Τελικός
Στον τελικό προκρίθηκαν η Ομόνοια και η Ανόρθωση. Ο τελικός διεξήχθη στις 28 Μαΐου 1994 στο Τσίρειο Στάδιο στη Λεμεσό. Νικήτρια ήταν η Ομόνοια με σκορ 1-0 στην παράταση.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Κύπελλο Κύπρου (ποδόσφαιρο ανδρών) Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά κύπελλα 1993-1994
Ιταλική όπερα
δεξιά|μικρογραφία|375x375εσ| Εσωτερικό της όπερας La Fenice στη Βενετία το 1837. Η Βενετία ήταν, μαζί με τη Φλωρεντία και τη Ρώμη, ένα από τα λίκνα της ιταλικής όπερας. Η ιταλική όπερα είναι τόσο η τέχνη της όπερας στην Ιταλία όσο και η όπερα στην ιταλική γλώσσα. Η Όπερα γεννήθηκε στην Ιταλία γύρω στο 1600 και η ιταλική όπερα συνέχισε να διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στην ιστορία της φόρμας μέχρι σήμερα. Πολλές γνωστές όπερες γράφτηκαν στην ιταλική γλώσσα από ξένους συνθέτες, όπως οι Χαίντελ, Γκλουκ και Μότσαρτ. Τα έργα των ιθαγενών Ιταλών συνθετών του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, όπως οι Ροσσίνι, Μπελίνι , Ντονιτσέττι , Βέρντι και Πουτσίνι , ανήκουν στις πιο γνωστές όπερες που γράφτηκαν και σήμερα, εκτελούνται σε όπερες σε όλο τον κόσμο.
Προέλευση
μικρογραφία| [[Τζάκοπο Πέρι|Jacopo Peri ως Arion στην La pellegrina ]] Η Δάφνη από τον Τζάκοπο Πέρι ήταν η αρχαιότερη σύνθεση που θεωρείται όπερα, όπως κατανοείται σήμερα. Τα έργα του Peri, όμως, δεν προέκυψαν από ένα δημιουργικό κενό στην περιοχή του τραγουδισμένου δράματος. Μια βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία της όπερας ήταν η πρακτική της μονωδίας. Η μονωδία είναι το σόλο τραγούδι μιας πολύ δραματικής μελωδίας, σχεδιασμένης να εκφράζει το συναισθηματικό περιεχόμενο του κειμένου που μεταφέρει, το οποίο συνοδεύεται από μια σχετικά απλή ακολουθία συγχορδιών παρά από άλλα πολυφωνικά μέρη. Οι Ιταλοί συνθέτες άρχισαν να συνθέτουν σε αυτό το στυλ στα τέλη του 16ου αιώνα το οποίο αναπτύχθηκε από την μακρόχρονη πρακτική της εκτέλεσης πολυφωνικών μαδριγαλίων με έναν τραγουδιστή συνοδευόμενο από μια οργανική απόδοση των άλλων μερών καθώς και την αυξανόμενη δημοτικότητα πιο δημοφιλών, πιο ομοφονικών φωνητικών ειδών, όπως η φροτόλα και η βιλανέλα. Στα τελευταία δύο είδη, υπήρχε τάση προς μια πιο ομόφωνη υφή, με το επάνω μέρος να παρουσιάζει μια περίτεχνη, ενεργή μελωδία και τα χαμηλότερα (συνήθως αυτά ήταν συνθέσεις τριών μερών, σε αντίθεση με τα τέσσερα ή περισσότερα μέρη ενός μαδριγαλίου) μια λιγότερο ενεργή δομή στήριξης. Από αυτό, απείχε μόνο ένα μικρό βήμα για την πλήρη μονωδία. Όλα αυτά τα έργα παρουσιάζουν έναν τύπο ανθρωπιστικής ποίησης, που προσπάθησε να μιμηθεί τον Πετράρχη και τους οπαδούς του Trecento, ένα άλλο στοιχείο της τάσης της περιόδου, επιθυμώντας την αποκατάσταση των αρχών που συνδέεται με την μπερδεμένη αντίληψη της αρχαιότητας.
Το σόλο μαδριγάλι, φρότολα, βιλανέλα και τα συγγενικά τους μέρη, κυριαρχούσαν στην ιντερμέδιο ή Intermezzo, θεατρικά θεάματα με μουσική που χρηματοδοτήθηκαν τα τελευταία εβδομήντα χρόνια του 16ου αιώνα από τα πλούσια και ολοένα και πιο κοσμικά δικαστήρια των πόλεων-κρατών της Ιταλίας. Τέτοιου είδους θεάματα συνήθως διοργανώνονταν για να τιμήσουν σημαντικά κρατικά γεγονότα: γάμους, στρατιωτικές νίκες και άλλα παρόμοια, και εναλλάσσονταν η εκτέλεση των έργων. Όπως και η πιό πρόσφατη όπερα, ένα ιντερμέδιο παρουσιάζει το προαναφερθέν σόλο τραγούδι, αλλά και τα madrigals που εκτελούνται με τη χαρακτηριστική πολυφωνική τους υφή και χορό συνοδεύεται από τους σημερινούς οργανοπαίκτες. Οι οργανοπαίκτες ήταν στημένοι πλουσιοπάροχα και ηγούνταν της σκηνογραφίας κατά το δεύτερο μισο του 16ου αιώνα. Τα ιντερμέδια δεν έλεγαν την ιστορία όπως είναι, παρόλο που κατά καιρούς συνέβαινε, αλλά σχεδόν πάντοτε επικεντρώνονταν σε ένα συγκεκριμένο στοιχείο του ανθρώπινου συναισθήματος ή εμπειρίας, που εκφραζόταν μέσω της μυθολογικής αλληγορίας.
Φλωρεντία και Μάντοβα
αριστερά|μικρογραφία|231x231εσ| Ο Claudio Monteverdi του Bernardo Strozzi, c. 1630 Η μουσική της "Δάφνης" έχει πλέον χαθεί. Η πρώτη όπερα για την οποία έχει επιβιώσει η μουσική εκτελέστηκε το 1600 στο γάμο του Ερρίκου της Γαλλίας και της Μαρίας των Μεδίκων στο παλάτι Pitti της Φλωρεντίας. Η όπερα, Ευρυδίκη, με ένα λιμπρέτο από τον Rinuccini, σε μουσική από τους Peri και Τζούλιο Κατσίνι , περιέγραψε την ιστορία του Ορφέα και της Ευρυδίκης. Το ύφος του τραγουδιού που προτιμούσαν ο Peri και ο Caccini ήταν μια ενισχυμένη μορφή φυσικού λόγου, δραματική και παράδοξη, συνοδευόμενη από ορχηστρική μουσική εγχόρδων. Έτσι, το ρετσιτατίβο προηγήθηκε της ανάπτυξης των άριων, παρόλο που σύντομα έγινε συνήθες να συμπεριλαμβάνονται ξεχωριστά τραγούδια και οργανικά ιντερλούδια σε περιόδους όπου οι φωνές ήταν σιωπηλές. Τόσο η Δάφνη όσο και η Ευρυδίκη συμπεριέλαβαν επίσης χορωδίες που σχολιάζουν τη δράση στο τέλος κάθε πράξης με τον τρόπο της ελληνικής τραγωδίας. Το θέμα του Ορφέα, ο ημίθεος της μουσικής, ήταν κατανοητά δημοφιλές και προσέλκυσε τον Κλαούντιο Μοντεβέρντι (1567 – 1643) ο οποίος έγραψε την πρώτη του όπερα La Favola d'Orfeo το 1607 για το δικαστήριο της Μάντοβα.
Ο Monteverdi επέμεινε σε μια ισχυρή σχέση μεταξύ των λέξεων και της μουσικής. Όταν η όπερα Orfeo εκτελέστηκε στη Μάντοβα, μια ορχήστρα με 38 όργανα, πολυάριθμες χορωδίες και ρετσιτατίβο χρησιμοποιήθηκαν για να δημιουργήσουν ένα ζωντανό δράμα. Ήταν μία πολύ πιο φιλόδοξη εκδοχή από εκείνες που εκτελούνταν προηγουμένως — πιο πλούσια, πιο ποικίλη σε ρετσιτατίβο, πιο εξωτική στο σκηνικό — με ισχυρότερα μουσικά αποκορυφώματα που επέτρεπαν την πλήρη ευελιξία των τραγουδιστών. Η Όπερα είχε αποκαλύψει το πρώτο της στάδιο ωριμότητας στα χέρια του Μοντεβέρντι. Το L'Orfeo κατέχει επίσης τον τίτλο της πιο πρόωρης όπερας που εξακολουθεί να εκτελείται σήμερα.
Όπερα στη Ρώμη
Μέσα σε λίγες δεκαετίες η όπερα είχε εξαπλωθεί σε όλη την Ιταλία. Στη Ρώμη, υποστηρίχθηκε από τον ιεράρχη και λιμπρετιστή Τζούλιο Ροσπιγκλιόζι (αργότερα Πάπα Κλήμης IX). Υποστηρικτές του Ροσιγκλιόζι ήταν οι Barberini.
Μεταξύ των συνθετών που εργάστηκαν σε αυτή την περίοδο ήταν ο Luigi Rossi, ο Michelangelo Rossi, ο Marco Marazzoli, ο Virgilio Mazzocchi και ο Στέφανο Λάντι.
Από το 1630, το θέμα των έργων άλλαξε πολύ: αυτά της ποιμαντικής παράδοσης και της Αρκαδίας, προτιμούνται τα ποιήματα της ιπποδρομίας, συνήθως Λουντοβίκο Αριόστο και Τορκουάτο Τάσσο, ή εκείνα που λαμβάνονται από την αγιογραφία και τη χριστιανική κομέντια ντελ άρτε.
Με τον αυξημένο αριθμό χαρακτήρων, οι ρωμαϊκές όπερες έγιναν πολύ δραματικές και είχαν αρκετές ανατροπές. Με αυτά ήλθε μια νέα μέθοδος καθορισμού των γραμμών του ρετσιτατίβο, καλύτερα προσαρμοσμένη στις διάφορες καταστάσεις που προέκυπταν από την πλούσια ιστορία και που ήταν πιο κοντά στην ομιλία, γεμάτη από παρενθετικά σε βάρος του παρατακτικού στυλ που χαρακτήριζε τα πρώτα έργα της Φλωρεντίας.
Πηγές
Κατηγορία:Όπερα ανά χώρα Κατηγορία:Μουσική στην Ιταλία Κατηγορία:Pages with unreviewed translations
Γλώσσα Μοριόρι
Τα Μοριόρι (Moriori) είναι μια Μαλαϊο-Πολυνησιακή γλώσσα με πιο στενή τους συγγένεια τα Μαορί. Είναι η ιθαγενής γλώσσα των Μοριορί, ιθαγενή πληθυσμού των Νησιών Τσάταμ.
Αν και μερικές πηγές την κατατάσσουν στις εκλιπούσες γλώσσες, έχουν εκφραστεί αμφιβολίες για την κατάταξη αυτή. Άλλες πηγές υποστηρίζουν πως ομιλούνται ακόμη από μια ομάδα ανθρώπων στα Τσάταμ και την ενδοχώρα με μεγάλο βαθμό ευφράδειας, και πως οι περισσότεροι Μοριορί γνωρίζουν τα βασικά της γλώσσας.
Το Μοριόρι όνομα των Τσάταμ είναι "Ρεκόχου" ("Rekohu").
Επιπλέον ανάγνωση
Κατηγορία:Αυστρονησιακές γλώσσες Κατηγορία:Μοριορί
Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 1947-1948
Στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα 1947-48 μετείχαν οι πρωταθλητές των τριών ιδρυτικών Ενώσεων της ΕΠΟ: Ε.Π.Σ. Αθηνών, Ε.Π.Σ. Πειραιώς και Ε.Π.Σ. Μακεδονίας. Πρωταθλητής αναδείχθηκε αήττητος (για 3η φορά) ο Ολυμπιακός.
Πρωταθλητής
Ολυμπιακός
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1947-1948 Κατηγορία:Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου
Εθνική Σάαρλαντ (ποδόσφαιρο ανδρών)
Η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου του Σάαρλαντ εκπροσωπούσε το Σάαρλαντ στις διεθνείς ποδοσφαιρικές διοργανώσεις, κατά τη διάρκεια της γαλλικής κατοχής (1950-1956) μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Γαλλία αντιτάχθηκε στην ένταξη του Σάαρ στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας μέχρι το 1956, το οποίο διοικούνταν χωριστά από τη Γερμανία ως προτεκτοράτο.
Κέδρος του Λιβάνου
Ο Κέδρος του Λιβάνου (أرز لبناني, επιστημονική ονομασία: Cedrus libani) είναι είδος δέντρου στην οικογένεια των Πευκίδων, που προέρχεται από τα βουνά της λεκάνης της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι μεγάλο αειθαλές κωνοφόρο που έχει μεγάλη θρησκευτική και ιστορική σημασία για τους πολιτισμούς της Μέσης Ανατολής, και αναφέρεται πολλές φορές στη λογοτεχνία των αρχαίων πολιτισμών. Είναι το εθνικό σύμβολο του Λιβάνου και χρησιμοποιείται ευρέως ως διακοσμητικό δέντρο σε πάρκα και κήπους.
Περιγραφή
μικρογραφία| Φύλλωμα Ο κέδρος του Λιβάνου μπορεί να φτάσει τα σε ύψος τα 40 μέτρα, με τεράστιο μονοποδικό στηλοειδή κορμό με διάμετρο έως 2,5 μέτρα. Οι κορμοί των παλαιών δέντρων συνήθως διακλαδίζονται σε διάφορα μεγάλα, όρθια κλαδιά. Ο τραχύς και φολιδωτός φλοιός έχει σκούρο γκρι έως καστανό χρώμα, και φέρει βαθιές, οριζόντιες ρωγμές που ξεφλουδίζουν σε μικρές φολίδες. Τα κλαδιά πρώτης τάξης μεγαλώνουν προς τα πάνω σε νεαρά δέντρα. Αφότου αποκτήσουν μεγάλο μέγεθος αποκτούν οριζόντια κατεύθυνση. Τα κλαδιά δεύτερης τάξης είναι πυκνά και αναπτύσσονται σε οριζόντιο επίπεδο. Το στέμμα είναι κωνικό όταν είναι νέο το δέντρο, και γίνεται πιο τετράγωνο με την ηλικία με αρκετά επίπεδα κλαδιά. Τα δέντρα που αναπτύσσονται σε πυκνά δάση διατηρούν περισσότερο τη μορφή πυραμίδας.
Βλαστοί και φύλλα
Οι βλαστοί είναι διμορφικοί, με μακρούς και μικρούς βλαστούς. Οι νέοι βλαστοί είναι ανοιχτοί καφέ, οι παλαιότεροι βλαστοί γίνονται γκρίζοι, αυλακωμένοι και φολιδωτοί. Ο κέδρος του Λιβάνου έχει ελαφρώς ρητινώδη ωοειδή φυτικά μπουμπούκια με διαστάσεις 2 με 3 χιλιοστά μήκος και 1,5 με 2 χιλιοστά πλάτος και περικλείονται από απαλές καφέ φυλλοβόλο φολίδες. Τα φύλλα μοιάζουν με βελόνες, είναι διατεταγμένα σε σπείρες και συγκεντρώνονται στο εγγύς άκρο των μακριών βλαστών και σε συστάδες των 15-35 στα κοντά βλαστάρια. Έχουν μήκος 5 με 35 χιλιοστά και 1 με 1,5 χιλιοστά πλάτος, με ρομβικό σχήμα σε διατομή και ποικίλλουν από ανοιχτό πράσινο έως λαμπερό πράσινο χρώμα με στοματικές ζώνες και στις τέσσερις πλευρές.
Κώνοι
Ο Κέδρος του Λιβάνου παράγει κώνους ξεκινώντας από την ηλικία των 40 ετών. Οι κώνοι του δημιουργούνται το φθινόπωρο, με τους αρσενικούς κώνους να εμφανίζονται στις αρχές Σεπτεμβρίου και τους θηλυκούς στα τέλη Σεπτεμβρίου. Οι αρσενικοί κώνοι εμφανίζονται στα άκρα των κοντών βλαστών. Είναι μοναχικοί και όρθιοι, με μήκος περίπου 4 με 5 εκατοστά και όταν ωριμάζουν αλλάζουν χρώμα από ανοιχτό πράσινο σε ανοιχτό καφέ χρώμα. Οι θηλυκοί κώνοι αναπτύσσονται επίσης στα ακραία άκρα των κοντών βλαστών. Οι νέοι κώνοι σπόρων είναι ρητινώδεις, χωρίς κοτσάνι και με ανοιχτό πράσινο χρώμα. Απαιτούν 17 έως 18 μήνες για να ωριμάσουν. Οι ώριμοι, ξυλώδεις κώνοι έχουν μήκος 8 με 12 εκατοστά και πλάτος 3 με 6 εκατοστά. Είναι φολιδωτοί, ρητινώδεις, ωοειδείς ή βαρελοειδείς και γκρι-καφέ χρώματος. Οι ώριμοι κώνοι ανοίγουν από πάνω προς τα κάτω, αποσυντίθενται και χάνουν τις φολίδες των σπόρων τους, απελευθερώνοντας τους σπόρους μέχρις ότου μόνο η ράχη του κώνου παραμείνει προσκολλημένη στα κλαδιά.
Οι φολίδες των σπόρων είναι λεπτές, ευρείες και δερματοειδείς, με διαστάσεις 3,5 με 4 εκατοστά μήκος και 3 με 3,5 εκατοστά πλάτος. Οι σπόροι είναι ωοειδείς, μήκους 10 με 14 χιλιοστά και 4 με 6 χιλιοστά πλάτος, προσκολλημένοι σε ανοιχτή καφέ πτέρυγα σχήματος σφήνας που έχει μήκος 20 με 30 χιλιοστά και πλάτος 15 με 18 χιλιοστά. Το C. libani μεγαλώνει γρήγορα μέχρι την ηλικία των 45 έως 50 ετών. Η ανάπτυξη γίνεται εξαιρετικά αργή μετά την ηλικία των 70 ετών.
Ταξινόμηση
αριστερά|μικρογραφία|246x246εσ| Θηλυκός κώνος που δείχνει κηλίδες ρητίνης Cedrus είναι το λατινικό όνομα για τους αληθινούς κέδρους. Το συγκεκριμένο επίθετο αναφέρεται στην οροσειρά του Λιβάνου όπου το είδος περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Γάλλο βοτανολόγο Αχίλ Ρισάρντ. Το δέντρο είναι συνήθως γνωστό ως κέδρος του Λιβάνου. Δύο διαφορετικοί τύποι αναγνωρίζονται ως ποικιλίες: C. libani var. libani και C. libani var. brevifolia.
C. libani var. libani: Κέδρος του Λιβάνου - μεγαλώνει στο Λίβανο, τη δυτική Συρία και τη νότια-κεντρική Τουρκία. To C. libani var. stenocoma (ο κέδρος του Ταύρου), που θεωρείται υποείδος σε παλαιότερη βιβλιογραφία, αναγνωρίζεται πλέον ως οικότυπος του C. libani var. libani. Συνήθως έχει στεφάνη που δεν απλώνεται. Αυτή η ξεχωριστή μορφολογία είναι μια συνήθεια που θεωρείται ότι αντιμετωπίζει το ανταγωνιστικό περιβάλλον, δεδομένου ότι το δέντρο εμφανίζεται σε πυκνές συστάδες αναμεμιγμένο με τα ψηλά Abies cilicica, ή σε αμιγείς συστάδες νεαρών κέδρων.
C. libani var. brevifolia: Ο Κέδρος της Κύπρου εμφανίζεται στο όροςΤροόδος. Αυτή η ταξινομική βαθμίδα θεωρήθηκε ξεχωριστό είδος από το C. libani λόγω μορφολογικών και οικοφυσιολογικών διαφορών χαρακτηριστικών. Χαρακτηρίζεται από αργή ανάπτυξη, μικρότερες βελόνες και υψηλότερη ανοχή στην ξηρασία και τις αφίδες. Ωστόσο, οι μελέτες γενετικών σχέσεων δεν αναγνώρισαν το C. brevifolia ως ξεχωριστό είδος, με τους δείκτες να μην διακρίνονται από αυτούς του C. libani.
Κατανομή και οικότοπος
μικρογραφία|267x267εσ| Αρσενικός κώνος C. libani var. libani είναι ενδημικό σε ψηλά βουνά γύρω από την Ανατολική Μεσόγειο στο Λίβανο, τη Συρία και την Τουρκία. Το δέντρο μεγαλώνει σε καλά στραγγιζόμενα ασβεστολιθικά λιθοχώματα σε βραχώδεις, βορειοδυτικές και δυτικές πλαγιές και κορυφογραμμές και ευδοκιμεί σε πλούσιο αργαλειό ή σε έναν αμμώδη άργιλο σε ηλιόλουστες θέσεις. Ο φυσικός του βιότοπος χαρακτηρίζεται από ζεστά, ξηρά καλοκαίρια και δροσερούς, υγρούς χειμώνες με ετήσια βροχόπτωση 1.000 με 1.500 χιλιοστά. Τα δέντρα καλύπτονται από πολύ χιόνι στα μεγαλύτερα υψόμετρα. Στον Λίβανο και την Τουρκία, εμφανίζεται πιο έντονα σε υψόμετρα 1.300 με 3.000 μέτρα, όπου σχηματίζει αμιγή δάση ή μικτά δάση με Ελάτο της Κιλικίας (Abies cilicica), μαύρη πεύκη (Pinus nigra), τραχεία πεύκη (Pinus brutia) και πολλά είδη αρκεύθου. Στην Τουρκία, μπορεί να εμφανιστεί χαμηλά μέχρι τα 500 μέτρα.
C. libani var. brevifolia αναπτύσσεται σε παρόμοιες συνθήκες σε μεσαία έως ψηλά βουνά στην Κύπρο από υψόμετρα που κυμαίνονται από 900 μέχρι 1.525 μέτρα.
Ιστορία και συμβολισμός
Στο Έπος του Γκιλγκαμές, ένα από τα πρώτα μεγάλα έργα λογοτεχνίας, ο ήρωας της Σουμερίας Γκιλγκαμές και ο φίλος του Ενκίντου ταξιδεύουν στο θρυλικό δάσος των Κέδρων για να σκοτώσουν τον κηδεμόνα του και να κόψουν τα δέντρα του. Ενώ οι πρώτες εκδόσεις της ιστορίας τοποθετούν το δάσος στο Ιράν, μετέπειτα βαβυλωνιακές καταγραφές της ιστορίας τοποθετούν το δάσος κέδρων στο Λίβανο.
Ο κέδρος του Λιβάνου αναφέρεται αρκετές φορές στην εβραϊκή Βίβλο. Οι Εβραίοι ιερείς διατάχθηκαν από τον Μωυσή να χρησιμοποιήσουν το φλοιό του κέδρου του Λιβάνου για τη θεραπεία της λέπρας. Ο Σολομών επίσης προμηθεύτηκε ξύλο κέδρου για να χτίσει το Ναό στην Ιερουσαλήμ. Ο Εβραίος προφήτης Ησαΐας χρησιμοποίησε τον κέδρο του Λιβάνου ως μεταφορά για την υπερηφάνεια του κόσμου, με το δέντρο που αναφέρεται ρητά στον Ψαλμό 92:13 ως σύμβολο των δίκαιων.
Εθνική και περιφερειακή σημασία
μικρογραφία| Η [[σημαία του Λιβάνου]] Ο κέδρος του Λιβάνου είναι το εθνικό σύμβολο του Λιβάνου και εμφανίζεται στη σημαία του Λιβάνου και στο οικόσημο του Λιβάνου. Είναι επίσης το λογότυπο της Middle East Airlines, η οποία είναι ο εθνικός αερομεταφορέας του Λιβάνου. Πέρα από αυτό, είναι επίσης το κύριο σύμβολο της «Επανάστασης του Κέδρου» στον Λίβανο του 2005, τις διαδηλώσεις στον Λίβανο το 2019-20, μαζί με πολλά πολιτικά κόμματα και κινήματα του Λιβάνου, όπως οι Λιβανικές Δυνάμεις. Τέλος, ο Λίβανος μερικές φορές αναφέρεται ως μετονυμικά ως Η Χώρα των Κέδρων.
Το Αρκάνσας, μεταξύ άλλων πολιτειών, έχει ένα πρόγραμμα Champion Tree που καταγράφει εξαιρετικά δείγματα δέντρων. Ο κέδρος του Λιβάνου που αναγνωρίζεται από την πολιτεία βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Πάρκο Χοτ Σπρινγκς και εκτιμάται ότι είναι άνω των 100 ετών.
Καλλιέργεια
Ο κέδρος του Λιβάνου φυτεύεται ευρέως ως διακοσμητικό δέντρο σε πάρκα και κήπους.
Ο χρόνος στον οποίο φυτεύτηκε ο πρώτος κέδρος του Λιβάνου στη Βρετανία, είναι άγνωστος, αλλά χρονολογείται τουλάχιστον στο 1664, όταν αναφέρεται στη Σύλβα, ή μια συζήτηση των δασικών δέντρων και της διάδοσης της ξυλείας. Στη Βρετανία, οι κέδροι του Λιβάνου είναι γνωστοί για τη χρήση τους στο νεκροταφείο Χάιγκεϊτ του Λονδίνου.
Διάδοση
μικρογραφία| Ένα οκτώ μηνών δενδρύλλιο Για τη βλάστηση των σπόρων του κέδρου του Λιβάνου, προτιμάται το χώμα σε γλάστρες, καθώς είναι λιγότερο πιθανό να περιέχει είδη μυκήτων που μπορεί να σκοτώσουν το δενδρύλλιο στα αρχικά του στάδια. Πριν από τη σπορά είναι σημαντικό ο σπόρος να μουλιάσει σε θερμοκρασία δωματίου για περίοδο 24 ωρών ακολουθούμενη από κρύα στρωματοποίηση (~ 3–5 ° C) για δύο έως τέσσερις εβδομάδες. Μετά τη σπορά των σπόρων, συνιστάται να διατηρούνται σε θερμοκρασία δωματίου (~ 20 ° C) και κοντά στο φως του ήλιου. Το έδαφος πρέπει να διατηρείται ελαφρώς υγρό με πότισμα χαμηλής συχνότητας. Το υπερβολικό πότισμα μπορεί να προκαλέσει υγρασία που θα σκοτώσει γρήγορα τα φυτά. Η αρχική ανάπτυξη θα είναι περίπου 3-5 cm το πρώτο έτος και θα επιταχυνθεί τα επόμενα χρόνια.
Χρήσεις
Το ξύλο κέδρου είναι πολύτιμο για τους λεπτούς κόκκους, το ελκυστικό κίτρινο χρώμα και το άρωμά του. Είναι εξαιρετικά ανθεκτικό και άνοσο σε καταστροφές από έντομα. Το ξύλο από το C. libani έχει πυκνότητα 560 kg/m3 ; χρησιμοποιείται για έπιπλα, κατασκευές και χειροτεχνίες. Η ρητίνη κέδρου και το αιθέριο έλαιο κέδρου είναι πολύτιμα εκχυλίσματα από την ξυλεία και τους κώνους του κέδρου.
Οικολογία και διατήρηση
Κατά τη διάρκεια των αιώνων, σημειώθηκε εκτεταμένη αποψίλωση των δασών, και πλέον σώζονται μόνο μικρά απομεινάρια των αρχικών δασών. Η αποψίλωση των δασών ήταν ιδιαίτερα σοβαρή στον Λίβανο και στην Κύπρο. Στην Κύπρο, μόνο μικρά δέντρα έως 25 μέτρα σε ύψος επιβιώνουν, αν και ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος κατέγραψε κέδρους ύψους 40 μέτρων εκεί. Έχουν γίνει προσπάθειες σε διάφορες χρονικές στιγμές σε όλη την ιστορία για τη διατήρηση των κέδρων του Λιβάνου. Η πρώτη έγινε από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Αδριανό, ο οποίος δημιούργησε ένα αυτοκρατορικό δάσος και διέταξε να σημειωθεί με χαραγμένες συνοριακές πέτρες, δύο από τις οποίες βρίσκονται στο μουσείο του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού.
Εκτεταμένη αναδάσωση του κέδρου πραγματοποιείται στην περιοχή της Μεσογείου. Στην Τουρκία, φυτεύονται πάνω από 50 εκατομμύρια νέοι κέδροι ετησίως, καλύπτοντας έκταση περίπου 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Οι πληθυσμοί κέδρων του Λιβάνου επεκτείνονται επίσης μέσω ενεργού προγράμματος που συνδυάζει την αναφύτευση και την προστασία της φυσικής αναγέννησης από αίγες ελευθέρας βοσκής, κυνήγι, δασικές πυρκαγιές και σκουλήκια. Η προσέγγιση του Λιβάνου δίνει έμφαση στη φυσική αναγέννηση δημιουργώντας κατάλληλες συνθήκες ανάπτυξης. Το κράτος του Λιβάνου δημιούργησε διάφορα αποθεματικά, όπως το αποθεματικό Σουφ Κέντραρ, το αποθεματικό Τζατζ Κέντρα, το αποθεματικό Τανουρίν, τα καταφύγια Άμουα και Καρμ Σμπατ στην περιοχή Άκαρ και το δάσος των κέδρων του Θεού κοντά στο Μπσαρί.
Επειδή κατά τη διάρκεια του σταδίου δενδρυλλίων, η διαφοροποίηση του C. libani από το C. atlantica ή το C. deodara είναι δύσκολη, το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού έχει αναπτύξει μια μέθοδο αναγνώρισης με βάση το DNA για να διασφαλίσει ότι οι προσπάθειες αναδάσωσης στο Λίβανο είναι από τους κέδρους Λίβανος και όχι άλλους τύπους.
Ασθένειες και παράσιτα
Το C. libani είναι ευαίσθητο σε αριθμό παθογόνων από το έδαφος, το φύλλωμα και τους μίσχους. Τα φυτά είναι επιρρεπή σε μυκητιασικές προσβολές. Ο Botrytis cinerea, ένας νεκροτροφικός μύκητας που είναι γνωστό ότι προκαλεί σημαντική ζημιά στις καλλιέργειες τροφίμων, επιτίθεται στις βελόνες κέδρου, προκαλώντας τις να γίνουν κίτρινες και να πέσουν. Η Armillaria mellea (κοινώς γνωστό ως μύκητας μελιού) είναι ένα βασιοδιομύκητας που μεγαλώνει σε πυκνές συστάδες στη βάση κορμών ή κολοβωμάτων και επιτίθεται στις ρίζες των κέδρων που αναπτύσσονται σε υγρά εδάφη. Ο λιβανέζος σκώρος του κέδρου ( <i id="mwAUg">Parasyndemis cedricola</i> ) είναι είδος σκώρου της οικογένειας Tortricidae που βρίσκεται στα δάση του Λιβάνου και της Τουρκίας. Οι προνύμφες του τρέφονται με νεαρά φύλλα κέδρου και μπουμπούκια.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Καλλωπιστικά δέντρα Κατηγορία:Εθνικά σύμβολα του Λιβάνου Κατηγορία:Χλωρίδα του Λιβάνου Κατηγορία:Χλωρίδα της Δυτικής Ασίας Κατηγορία:Χλωρίδα της Βόρειας Αφρικής Κατηγορία:Πευκοειδή Κατηγορία:Χλωρίδα της Κύπρου
Γιακ
Το γιακ, Bos grunniens - Βους ο γρυλλίζων, (Linnaeus, 1766) και άγριο γιακ Bos mutus - Βους ο βουβός (Przewalski, 1883) αντίστοιχα, είναι δασύτριχα βοοειδή ενδημικά της περιοχής των Ιμαλαΐων της νότιας κεντρικής Ασίας, των υψιπέδων του Θιβέτ, και βόρεια έως τις πεδιάδες της Μογγολίας και της Ρωσίας. Πέραν του μεγάλου εξημερωμένου πληθυσμού, υπάρχει μικρός και εξαιρετικά ευάλωτος πληθυσμός άγριων γιακ, που έχει καταταχθεί στα απειλούμενα είδη.
Αναπαραγωγή
Σε μια περίοδο 23 ετών ζωής ένα σεξουαλικά ώριμο θηλυκό άτομο του συγκεκριμένου είδους μετά από περίοδο εγκυμοσύνης 258 ημερών γεννά περίπου ανά διετία ένα νεαρό γιακ.
Συμπεριφορά
Η έλλειψη τροφής στις ερημικές στέππες της κεντρικής Ασίας και των υψιπέδων του Θιβέτ εξαναγκάζει τα άγρια γιακ σε μεγάλες μετακινήσεις για εξεύρεση τροφής, ενώ τα καλοκαίρια κατεβαίνουν από τα υψίπεδα στις πεδιάδες για να εκμεταλλευτούν την άφθονη ποώδη βλάστηση, κυρίως λειχήνες και χόρτα. Κύριος εχθρός της αγέλης των άγριων και των εξημερωμένων γιακ είναι ο λύκος του Θιβέτ.
Δικτυακοί τόποι
Κατηγορία:Βοοειδή Κατηγορία:Θηλαστικά της Ασίας Κατηγορία:Κτηνοτροφία
Λάππας Αχαΐας
Ο Λάππας ειναι χώριο της Αχαΐας. Το διάστημα 1998-2010 ανήκε στον πρώην Δήμο Λαρισσού. Με την συνένωση των δήμων το 2010 αποτελεί πλέον τοπική έδρα του Δήμου Δυτικής Αχαΐας.
Ιστορία
Στο παρελθόν η έκταση είχε παραχωρηθεί από το δημόσιο στο βασιλικό ζεύγος και αποτελούσε μέρος του Βασιλικού κτήματος που έφτανε μέχρι την Αμαλιάδα. Στο Λάππα ήταν χτισμένες οι βασιλικές εγκαταστάσεις. Το 1923, το κτήμα επιστράφηκε στο Δημόσιο και στην περιοχή του Λάππα εγκαταστάθηκαν Έλληνες απο πολλά μέρη της Ελλάδος, κυρίως ορεινά και πρόσφυγες από την Μικρά Ασία. Στην αρχαιότητα η περιοχή ήταν τμήμα της Βουπρασίας χώρας.
Δημογραφικά στοιχεία
Η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού τον 21ο αιώνα είναι η εξής:
Λοιπά στοιχεία
Στο Λάππα υπάρχει νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο. Το δημοτικό σχολείο από τον Σεπτέμβριο του 2017 στεγάζεται σε νέο συγκρότημα, κοντά στον «Φορέα Διαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου - Στροφυλιάς και Δάσους Στροφυλιάς - Λιμνοθάλασσας Κοτυχίου», ενώ το νηπιαγωγείο συνεχίζει να λειτουργεί στο παλιό κτίριο. Το γυμνάσιο και το λύκειο συστεγάζονται.
Μεγάλο πλεονέκτημα για το χωριό είναι η γειτνίασή του με το δάσος Στροφυλιάς και τους υγρότοπους γύρω ή κοντά σε αυτό, περιοχή με πλούσιο φυσικό κάλλος και δημοφιλή τουριστικό προορισμό καθότι εκεί βρίσκεται και η ειδυλλιακή παραλία της Καλόγριας με τους χαρακτηριστικούς αμμόλοφους που αποτελεί πόλο έλξης. Μέσα απ' το χωριό περνάει ο δεύτερος και πιο γρήγορος δρόμος, ώστε να πάει κάποιος στην παραλία της Καλόγριας.
Αθλητισμός
μικρογραφία|upright=0.75|Το έμβλημα του Ατρόμητου Στον αθλητικό τομέα υπάρχει ο Ατρόμητος Λάππα 2015 ο οποίος είναι ποδοσφαιρικός σύλλογος με έδρα το Λάππα, ως μετεξέλιξη της παλιάς ομάδας του χωριού που την περίοδο 2013-15 είχε μετονομαστεί σε "Ατρόμητος Αχαΐας". Η αρχική ομάδα ιδρύθηκε το 1964 από ανθρώπους του χωριού με χρώματα το κόκκινο και το μπλε. Την σεζόν 2013-2014 ο Ατρόμητος Λάππα ανέβηκε στην Γ' Εθνική και έτσι άλλαξε ονομασία σε Ατρόμητος Αχαΐας και σαν έδρα του είχε το γήπεδο της Αγυιάς. Διαθέτει γήπεδο με φυσικό χλοοτάπητα και κερκίδες.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Χωριά του νομού Αχαΐας Κατηγορία:Δήμος Λαρισσού Κατηγορία:Δήμος Δυτικής Αχαΐας
Ιωάννης Παπαπέτρου
Ο Ιωάννης Παπαπέτρου (Πάτρα, 30 Μαρτίου 1994) είναι Έλληνας επαγγελματίας διεθνής καλαθοσφαιριστής. Με ύψος 2.06 μ., αγωνίζεται ως σμολ φόργουορντ στον Παναθηναϊκό. Πατέρας του είναι ο παλαίμαχος καλαθοσφαιριστής του Παναθηναϊκού, Αργύρης Παπαπέτρου.
Πρώτα χρόνια
Ο Παπαπέτρου, θεωρείται ένας από τους πιο ταλαντούχους Έλληνες παίκτες της γενιάς του 1994, μαζί με τους Γιάννη Αντετοκούνμπο, Δημήτρη Αγραβάνη και Λευτέρη Μποχωρίδη, ξεκίνησε την μπασκετική του σταδιοδρομία παίζοντας στις ακαδημίες του Ηλυσιακού. Στην αθηναϊκή ομάδα παρέμεινε για 5 χρόνια, μέχρι που στα 16 του, μεταπήδησε στην Αμερική (ολοκληρώνοντας στη Φλόριντα Ερ Ακάντεμι τις υποχρεωτικές βαθμίδες εκπαίδευσης) παίζοντας μπάσκετ με την κολεγιακή ομάδα.
Το 2012, ο Παπαπέτρου εισήχθη στο Πανεπιστήμιο του Τέξας και αγωνίστηκε στο Κολεγιακό Πρωτάθλημα με τη φανέλα των Τέξας Λόνγκχορνς.
Ολυμπιακός
Οι πολύ καλές του εμφανίσεις στο Κολεγιακό Πρωτάθλημα, σε συνδυασμό με την καλή του παρουσία στις μικρές Εθνικές ομάδες της Ελλάδας, προκάλεσαν το ενδιαφέρον αρκετών ομάδων, μεταξύ των οποίων και του Ολυμπιακού, ο οποίος τελικά κατάφερε να τον αποκτήσει στα τέλη Αυγούστου του 2013. Ο Παπαπέτρου υπέγραψε με τον Ολυμπιακό το πρώτο επαγγελματικό συμβόλαιο της σταδιοδρομίας του, το οποίο μάλιστα έχει πενταετή διάρκεια. Ειπώθηκε πως το συμβόλαιο ήταν ύψους 2 εκατομμυρίων δολαρίων. Εκτός του Ολυμπιακού και ο Παναθηναϊκός είχε ενδιαφερθεί για την απόκτηση του.
Το 2013, ο Ολυμπιακός κατέκτησε το Διηπειρωτικό Κύπελλο απέναντι στην Πινιέιρος Σκάι, με το Παπαπέτρου ωστόσο να μην αγωνίζεται λόγω γαστρεντερίτιδας.
Το 2014, ο Παπαπέτρου συμμετείχε στο NBA Ντραφτ, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να διακριθεί, με αποτέλεσμα να μην επιλεγεί από κάποια ομάδα. Κατέκτησε με τον Ολυμπιακό τα πρωταθλήματα Ελλάδος 2015 και 2016, ενώ στην Ευρωλίγκα έφτασε μέχρι τον τελικό της διοργάνωσης το 2015 και 2017, δίχως να κατακτήσει το τρόπαιο. Στις 8 Ιουλίου 2018, αποχώρησε από τον Ολυμπιακό μετά από πέντε χρόνια.
Παναθηναϊκός
Στις 10 Ιουλίου 2018, ο Παναθηναϊκός ανακοίνωσε την απόκτηση του Παπαπέτρου μέχρι την αγωνιστική περίοδο 2020/21. Επέλεξε να αγωνίζεται με τον αριθμό 10, νούμερο πού είχε και ο πατέρας του, Αργύρης, όσο ήταν στον Παναθηναϊκό. Στις 17 Φεβρουαρίου 2019, κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδας, με τον Παναθηναϊκό να κερδίζει τον ΠΑΟΚ με 79-73. Τον Ιούνιο του 2019, κατέκτησε το πρώτο του πρωτάθλημα με τον Παναθηναϊκό, νικώντας στη σειρά των τελικών τον Προμηθέα Πατρών με 3-0. Αποτέλεσμα των καλών του εμφανίσεων στην Ελλάδα, ήταν η παρουσία του για πρώτη φορά στην καλύτερη πεντάδα του πρωταθλήματος. Στις 14 Νοεμβρίου 2019, πραγματοποίησε ιστορική εμφάνιση στην Ευρωλίγκα, (κόντρα στην Άλμπα Βερολίνου, ήττα 105-106 μετά από δύο παρατάσεις) καθώς σε 48:53′ συνεχόμενα λεπτά συμμετοχής, ο Παπαπέτρου είχε 39 πόντους (9/10 δίποντα, 6/12 τρίποντα, 3/4 βολές), 5 ριμπάουντ, 2 κλεψίματα, 1 μπλοκ, 3 ασίστ και κανένα λάθος. Οι 39 πόντοι του είναι νέο ρεκόρ στην ιστορία του Παναθηναϊκού (36 ο Γιάκα Λάκοβιτς στις 25/3/04), ενώ πλέον είναι και ο Έλληνας με τους περισσότερους πόντους σε ένα ματς Ευρωλίγκα. Επίσης με τους 41 πόντους που συγκέντρωσε στο σύστημα αξιολόγησης (PIR), πέτυχε την έκτη καλύτερη επίδοση Έλληνα παίκτη.