cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Φούλκων της Ιερουσαλήμ
Βασιλιάς των Ιεροσολύμων, δεύτερος γάμος του Φούλκωνα με την Μελισσάνθη, διάδοχο του βασιλείου των Ιεροσολύμων
Ο Φούλκων έθεσε ως όρο για τον γάμο του με την Μελισσάνθη να γίνει και ο ίδιος συμβασιλιάς της Ιερουσαλήμ μαζί της. Ο Βαλδουίνος Β΄, ο οποίος τον εμπιστευόταν απόλυτα, το δέχτηκε. Στη συνέχεια ο Φούλκων παραιτήθηκε στο Ανζού υπέρ του μεγαλύτερου γιου του από τον πρώτο του γάμο Γοδεφρείδου Ε΄. Όταν έκλεισε όλες τις εκκρεμότητες με την ιδιαίτερη πατρίδα του, μετέβη στα Ιεροσόλυμα και πραγματοποίησε τον δεύτερο γάμο του με την Μελισσάνθη στις 2 Ιουνίου 1129. Ο Βαλδουίνος Β΄ όρισε στην συνέχεια τον Φούλκωνα και την κόρη του Μελισσάνθη διαδόχους του στον θρόνο των Ιεροσολύμων· την επόμενη χρονιά όρισε την Μελισσάνθη αντιβασίλισσα στο όνομα τού γιου τού Φούλκωνα και της Μελισσάνθης, του Βαλδουίνου Γ΄. Ο Φούλκων και η Μελισσάνθη έγιναν βασιλείς των Ιεροσολύμων μετά το τέλος του Βαλδουίνου Β΄ (1131). Ο Φούλκων, όπως και ο πεθερός του Βαλδουίνος, προσπάθησε να ευνοήσει στα Ιεροσόλυμα την αριστοκρατία από την ιδιαίτερη πατρίδα του το Ανζού, αλλά με μικρότερη επιτυχία. Η αδελφή της Μελισσάνθης Αλίκη της Αντιόχειας, που είχε εξοριστεί από τον πατέρα της Βαλδουίνο Β΄, μετά τον θάνατό του κατέλαβε την Αντιόχεια, συμμαχώντας με τον Πονς της Τρίπολης και τον Ζοσλέν Β΄ της Έδεσσας για να σταματήσουν την προέλαση του Φούλκωνα στα βόρεια. Η Αλίκη ηττήθηκε και εξορίστηκε.
Στάση εναντίον του Φούλκωνα από τον Ούγο, ξάδελφο της Μελισσάνθης
Ο Φούλκων ενοχλήθηκε έντονα από την δεύτερη γενιά των ιπποτών της Α' Σταυροφορίας, που είχαν εγκατασταθεί στα Ιεροσόλυμα. Δεν είχαν εμπιστοσύνη στον Φούλκωνα και ήθελαν βασιλιά τον δημοφιλή εξάδελφο της Μελισσάνθης Ούγο Β΄ της Γιάφας. Ξέσπασε μεγάλη εχθρότητα, με αποκορύφωμα την κατηγορία του Φούλκωνα απέναντι στον Ούγο για σχέσεις μοιχείας με την Μελισσάνθη (1134). Ο Ούγος επαναστάτησε, οχυρώθηκε στην Γιάφφα και συμμάχησε με τους μουσουλμάνους της Ασκαλώνος. Ο πατριάρχης παρενέβη υπέρ του Φούλκωνα, ο οποίος συμφώνησε να κλείσει ειρήνη -με την προϋπόθεση να εξοριστεί ο Ούγος για τρία χρόνια- κάτι που εθεωρείτο η επιεικέστερη ποινή. Ωστόσο στην συνέχεια νέα ένταση προκλήθηκε, όταν σε μια απόπειρα δολοφονίας του Ούγου κατηγορήθηκαν ο Φούλκων και οι οπαδοί του· η ένταση δημιούργησε τον φόβο πραξικοπήματος. Ο ιστορικός Μπέρναρντ Χάμιλτον γράφει, ότι οι οπαδοί του Φούλκωνα φοβήθηκαν για τις ζωές τους. Σύγχρονοι συγγραφείς -όπως ο Γουλιέλμος της Τύρου- καταγράφουν, ότι ο Φούλκων ποτέ δεν έπαιρνε αποφάσεις χωρίς την συγκατάθεση της συζύγου του: η Μελισσάνθη είχε την πραγματική εξουσία στο βασίλειο.
Στρατιωτικές επιχειρήσεις στα Ιεροσόλυμα και οχύρωση της πόλης
Στα βόρεια σύνορα του βασιλείου υπήρχε μεγάλη ανησυχία. Την εποχή του Βαλδουίνου Β΄ είχε διοριστεί αντιβασιλιάς της Αντιόχειας ο Ραϋμόνδος της Αντιόχειας, σύζυγος της Κωνσταντίας της Αντιόχειας, κόρης του Βοημούνδου Β΄ πρίγκιπα της Αντιόχειας και της Αλίκης των Ρετέλ, αδελφής της Μελισσάνθης. Η μεγαλύτερη απειλή ήταν ο Ζένγκι της Μοσούλης, ο οποίος νίκησε τα στρατεύματα των Ιεροσολύμων κοντά στην πόλη Μπαρίν (1137). Ο Φούλκων συμμάχησε με τον εμίρη της Δαμασκού Μουίν-αντ- Ντινούρ, που είχε επίσης απειληθεί από τον Ζένγκι και κυρίευσαν το κάστρο του Μπανιάς στα βόρεια της λίμνης Τιβεριάδας, εξασφαλίζοντας τα βόρεια σύνορα του. Ο Φούλκων προσπάθησε να εξασφαλίσει με τον ίδιο τρόπο και τα νότια σύνορά του, κτίζοντας το κάστρο του Κεράκ στα νότια της Νεκράς θάλασσας· έτσι το βασίλειο των Ιεροσολύμων απέκτησε πρόσβαση με την Ερυθρά Θάλασσα. Οικοδόμησε στην συνέχεια μία σειρά από κάστρα στα νοτιοδυτικά, για να εξασφαλίσει το βασίλειό του από τους Φατιμίδες της Αιγύπτου, που χρησιμοποιούσαν το κάστρο της Ασκαλώνος ως βάση των επιδρομών τους στα Ιεροσόλυμα.
Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Ιωάννης Β΄ Κομνηνός έφτασε στην Συρία με έναν εντυπωσιακό στρατό, με σκοπό να ασκήσει έλεγχο στα Σταυροφορικά κράτη (1137, 1142)· στη συνέχεια μετέβη στα Ιεροσόλυμα, για να πραγματοποιήσει προσκύνημα. Ο Φούλκων φοβήθηκε και έγραψε στον Ιωάννη Β΄, ότι η χώρα του είναι πολύ φτωχή, για να μπορέσει να συντηρήσει την διάβαση ενός τόσο μεγάλου στρατού. Ο Ιωάννης, όταν διάβασε την επιστολή, αποφάσισε να αναλάβει το προσκύνημα, το οποίο δεν θα το κάνει τελικά ποτέ, επειδή απεβίωσε πριν το επόμενο ταξίδι του.
Το τέλος του Φούλκωνα
Το 1143 ο βασιλιάς και η σύζυγός του Μελισσάνθη βρισκόταν σε διακοπές στην Άκρα. Εκεί κατά την διάρκεια κυνηγιού σκοτώθηκε σε δυστύχημα: όταν το άλογό του τινάχτηκε, ο ίδιος έπεσε από μεγάλο ύψος στο έδαφος και το κρανίο του σκίστηκε στα δύο, όπως περιγράφει ο Γουλιέλμος της Τύρου. Παρέμεινε αναίσθητος τρεις ημέρες μέχρι τον θάνατο του. Τάφηκε στην εκκλησία του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα· η σύζυγος του Μελισσάνθη, παρόλο που δεν είχε καλές σχέσεις μαζί του, τον θρήνησε.
Οικογένεια
Με την πρώτη σύζυγό του (από το 1110) Ερμενγάρδη του Μαιν, κόρη τού Ηλία Α΄ κόμη τού Μαιν, απέκτησε:
Με τη δεύτερη σύζυγό του Μελισσάνθη των Ρετέλ βασίλισσα της Ιερουσαλήμ, κόρη τού Βαλδουίνου Β΄ της Ιερουσαλήμ απέκτησε:
Πηγές
Κατηγορία:Βασιλείς της Ιερουσαλήμ Κατηγορία:Ναΐτες Ιππότες Κατηγορία:Κόμητες του Ανζού Κατηγορία:Σταυροφόροι Κατηγορία: Οίκος του Ανζού
Ταριέλ Ζιντιρίδης
Ο Ταριέλ Ζιντιρίδης (20 Δεκεμβρίου 1987) είναι πρωταθλητής του τζούντο, γεννημένος στη Γεωργία και μέλος της εθνικής Ελλάδας στο εν λόγω άθλημα. Αγωνίζεται στην κατηγορία των 66 κιλών και ανήκει στο σύλλογο Φίλιππος Αμυνταίου.
Βιογραφία και πρώτες επιτυχίες
Γεννήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 1987 στην Τιφλίδα. Είναι αδελφός του Ρεβάζ και του Βάζα Ζιντιρίδη.
Στο παγκόσμιο πρωτάθλημα για αθλητές εφήβους κάτω των 20 ετών κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο τον Οκτώβριο του 2006 στον Άγιο Δομίνικο. Στην ίδια διοργάνωση του 2004 στη Βουδαπέστη, ο Ταριέλ κέρδισε την πέμπτη θέση.
Μετάλλια 2003-2004 και μετέπειτα πορεία
Ο Ταριέλ Ζιντιρίδης συνέχισε τις πολύ καλές εμφανίσεις και το 2007, καταλαμβάνοντας την 9η θέση στο Παγκόσμιο πρωτάθλημα του Ρίο ντε Ζανέιρο, ενώ στις 23 Σεπτεμβρίου 2007 ήρθε 2ος και κατέκτησε αργυρό μετάλλιο στο Παγκόσμιο Κύπελλο στο Μπέρμιγχαμ της Αγγλίας. Λίγες μέρες μετά, στις 28 Σεπτεμβρίου πήρε την πρόκριση για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2008 και το χάλκινο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Κύπελλο Α στα 66 κιλά, με νίκη επί του Γερμανού αντιπάλου του, Άντριαν Κούλις.
Δεύτερο χρυσό μετάλλιο 2007
Το Νοέμβριο του 2007 κατέκτησε και δεύτερο χρυσό μετάλλιο σε ευρωπαϊκό πρωτάθλημα κάτω των 23 χρόνων στην αντίστοιχη διοργάνωση που έγινε στο Σάλτσμπουργκ της Αυστρίας, στην κατηγορία των -66 κιλών.
Επιτυχίες 2008
Δύο μήνες μετά, στο Παγκόσμιο Κύπελλο κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο στη Βιέννη.
Ο Ζιντιρίδης δεν κατάφερε να διακριθεί στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα της Λισσαβώνας τον Απρίλιο του 2008, ωστόσο ήταν έκτος στη συνολική κατάταξη και το γεγονός αυτό του έδωσε την πρόκριση για τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Πεκίνο.
Παραπομπές
Ζιντιριδης Ταριελ Ζιντιριδης Ταριελ
Σοφία της Έσσης-Κάσσελ
Η Σοφία, γερμ.: Sophie von Hesse-Kassel (12 Σεπτεμβρίου 1615, στο Κάσσελ - 22 Νοεμβρίου 1670, στο Μπύκεμπουργκ) από τον Οίκο της Έσσης ήταν κόρη του λαντγκράβου της Έσσης-Κάσσελ και με τον γάμο της έγινε κόμισσα του Σάουμπουργκ-Λίππε.
Βιογραφία
Παντρεύτηκε στις 12 Οκτωβρίου 1640 στο Χάγκεν τον Φίλιππο Α΄ κόμη του Σάουμπουργκ-Λίππε (1601–1681). Μέσω του γάμου του ο Φίλιππος Α΄ εξασφάλισε την ανανέωση της διακυβέρνησης των περιοχών Ρόντενμπεργκ, Χάγκενμπουργκ και Άρενσμπουργκ, η οποία εξαρτάτο από το ότι η κομητεία του ήταν υπό την προστασία της Ελισάβετ-Αμαλίας της Έσσης-Κάσσελ.
Αναφορές και πηγές
Κατηγορία:Οίκος της Έσσης
Νικόλαος Α΄ της Ρωσίας
Βιογραφία
Ήταν ο τρίτος γιος του Μεγάλου Δούκα Παύλου Πέτροβιτς (αργότερα Παύλου της Ρωσίας), και της Σοφίας Δωροθέας (Μαρίας Φιόντοροβνας), κόρης του Φρειδερίκου Β΄ Ευγένιου της Βυρτεμβέργης.
Ξεκίνησε τη βασιλεία του με την καταστολή της εξέγερσης των Δεκεμβριστών. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του πραγματοποιήθηκε κωδικοποίηση της νομοθεσίας όμως ενισχύθηκε η λογοκρισία, αυξήθηκε η πολιτική δίωξη. Κατεστάλησαν βίαια η Πολωνική εξέγερση και η επανάσταση στην Ουγγαρία ενώ διεξήχθη αιματηρός πόλεμος στον Καύκασο.
Εσωτερική πολιτική
270 px|thumb| Ο Νικόλαος Α΄ στη Πλατεία Γερουσίας (Αγία Πετρούπολη). Τα πρώτα βήματα μετά τη στέψη του Νικολάου Α΄ ήταν πολύ φιλειρηνικά. Διέταξε την επιστροφή από την εξορία του ποιητή Αλεξάντρ Πούσκιν. Παρακολουθούσε στενά τη δικαστική διαδικασία των συμμετεχόντων στην επανάσταση Δεκεμβριστών και διέταξε να γραφτεί μια περίληψη των επικρίσεων τους για τη διοίκηση του κράτους. Παρά το γεγονός ότι η απόπειρα δολοφονίας του βασιλιά τιμωρείται βάσει της υφιστάμενης νομοθεσίας με θάνατο δια διαμελισμού του σώματος, την αντικατέστησε με ποινή δι' απαγχονισμού. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του δημιουργήθηκαν επιτροπές με σκοπό να διευκολύνουν την κατάσταση των δουλοπάροικων. Νομοθετήθηκε η απαγόρευση να στέλνονται στην εξορία, να πωλούνται ξεχωριστά και χωρίς γη, ενώ πλέον είχαν το δικαίωμα να εξαγοράζουν την ελευθερία τους με τα χρήματα από την πώληση ακινήτων. Υπέγραψε το διάταγμα υπόχρεων αγροτών το οποίο έγινε θεμέλιο της κατάργησης της δουλοπαροικίας. Ωστόσο η πλήρης κατάργηση δουλοπαροικίας κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Κατά τη βασιλεία του έγινε η Βιομηχανική Επανάσταση όπως αυτή που ξεκίνησε στην Αγγλία το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Η εντατική εισαγωγή των μηχανών (αργαλειοί, ατμομηχανές, κλπ.) είχαν αυξήσει την παραγωγικότητα: το διάστημα 1825 - 1863 η ετήσια παραγωγή της ρωσικής βιομηχανίας ανά εργαζόμενο αυξήθηκε κατά 3 φορές. Το διάστημα 1819 - 1859 η ποσότητα της παραγωγής βαμβακιού στη τσαρική Ρωσία αυξήθηκε κατά σχεδόν 30 φορές. Το ποσό των προϊόντων το διάστημα 1830 - 1860 αυξήθηκε κατά 33 φορές.
Εξωτερική πολιτική
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξωτερική πολιτική του Νικολάου Α΄, που επηρέασε σημαντικά τις διεθνείς εξελίξεις στην Ανατολή και συνέβαλε στην αίσια κατάληξη του Αγώνα των Ελλήνων για την ανεξαρτησία. Συγκεκριμένα ο Ρώσος μονάρχης υποστήριξε θερμά από τις αρχές της βασιλείας του τις αντιφιλελεύθερες αρχές της καταρρέουσας τότε Ιεράς Συμμαχίας αλλά παράλληλα επιθυμούσε να αντιμετωπίσει αποφασιστικά τις ανατολικές βλέψεις της Αγγλίας κυρίως και της Γαλλίας, για το λόγο αυτό εμφανίστηκε ως αυτόκλητος υπερασπιστής της Ορθοδοξίας, σφοδρός πολέμιος του Ισλάμ και οπαδός της αυτονομίας των υποτελών στους Τούρκους βαλκανικών λαών. thumb|right|250px|Στη ναυμαχία του Ναυαρίνου ([[1827) συμμετείχε και ο ρωσικός στόλος υπό την αρχηγία του ναυάρχου Χέυδεν.]] Στα πλαίσια της πολιτικής του αυτής εντάσσεται η συμμετοχή της Ρωσίας στη ναυμαχία του Ναυαρίνου (1827) και οι νικηφόροι για τους Ρώσους πόλεμοι εναντίον της Περσίας (1827- 28) και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1828-29). Συνέπεια του τελευταίου πολέμου υπήρξε η αναγνώριση της ελληνικής εθνικής ανεξαρτησίας από την Υψηλή Πύλη (Συνθήκη της Αδριανούπολης) (1829), με την οποία άρχισε η πορεία διάλυσης της πολυεθνικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε 1817 την Καρλόττα των Χοεντσόλλερν (μετονομάστηκε Αλεξάνδρα Φεοντόροβνα), κόρη του Φρειδερίκου Γουλιέλμου Γ΄ της Πρωσίας, και είχε τέκνα:
Από τη μη νόμιμη σχέση του με την Άννα Μαρία ντε Ρούτενσκιολντ είχε: Από τη Βαρβάρα Γιακόβλεβα: Σύμφωνα με τον Φερράν υπάρχει η παράδοση ότι είχε επίσης τα φυσικά τέκνα: Από τη Βαρβάρα Νελίντοβα:
Περαιτέρω ανάγνωση
East European Review (1948): 125–138. in JSTOR
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τσάροι της Αυτοκρατορίας της Ρωσίας Κατηγορία:Οίκος Ρομάνοφ Κατηγορία:Μονάρχες της Πολωνίας Κατηγορία:Ηγεμόνες της Φινλανδίας Κατηγορία:Μεγάλοι Δούκες της Ρωσίας
Αντιπρόεδρος της Ανγκόλας
Ο Αντιπρόεδρος της Ανγκόλας είναι το δεύτερο υψηλότερο πολιτικό αξίωμα στην Ανγκόλα. Είναι ο αναπληρωτής αρχηγός κράτους. Ο πρώτος που υπηρέτησε στο αξίωμα αυτό ήταν ο Φερνάντο ντα Πιεντάντε Ντίας ντος Σάντος, που υπηρέτησε από το 2010 ως το 2012.
Στις 21 Ιανουαρίου 2010 εγκρίθηκε ένα νέο σύνταγμα από την εθνοσυνέλευση και καταργήθηκε το αξίωμα του Πρωθυπουργού. Ο Πιεντάντε Ντίας ντος Σάντος χαρακτήρισε την συνταγματική αλλαγή ως "ιστορική στιγμή". Εν συνεχεία ο πρόεδρος Ζοζέ Εντουάρντο ντος Σάντος διόρισε τον Πιεντάντε στο νεοσύστατο αξίωμα του Αντιπροέδρου στις 3 Φεβρουαρίου 2010. Η νέα κυβέρνηση ορκίστηκε στις 5 Φεβρουαρίου.
Το 2012 η κεντρική Επιτροπή του MPLA διόρισε τον πρόεδρο Ζοζέ Εντουάρντο ντος Σάντος ως επικεφαλής στη λίστα του κόμματος και τον Μανουέλ Βισέντε ως τον δεύτερο υποψήφιο στον κατάλογο στις 13 Ιουνίου 2012. Μετά τη νίκη του MPLA στις βουλευτικές εκλογές εκείνης της χρονιάς, ο Βισέντε ανέλαβε νέος αντιπρόεδρος στις 26 Σεπτεμβρίου 2012.
Μετά τις εκλογές του 2017, νέος αντιπρόεδρος ανέλαβε ο Μπορνίτο ντε Σόουζα.
Παραπομπές
Αντιπροεδρο
Στάβλοι Ευρυτανίας
Οι Στάβλοι είναι ορεινό χωριό της Στερεάς Ελλάδας στην Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας.
Γενικά στοιχεία
Οι Στάβλοι είναι κτισμένοι σε υψόμετρο 1.230 μέτρων στις δυτικές πλαγιές του όρους Οξυά, που αποτελεί απόληξη των Βαρδουσίων, και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς της Ελλάδας.
Οι Στάβλοι ανήκουν στον καλλικρατικό Δήμο Καρπενησίου (τέως καποδιστριακός Δήμος Δομνίστας) και ο πληθυσμός τους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ανέρχεται σε 253 κατοίκους. Το κοντινότερο χωριό στους Στάβλους είναι η Δομνίστα, που απέχει 8 χιλιόμετρα, ενώ απέχει 50 χιλιόμετρα από το Καρπενήσι.
Σύμφωνα με την παράδοση και αρχαιολογικά ευρήματα, εικάζεται ότι στην περιοχή βρίσκονταν τα ανάκτορα και οι στάβλοι του μυθικού βασιλιά Ευρύτου, ο οποίος έδωσε και το όνομά του στην Ευρυτανία. Τα ευρήματα περιλαμβάνουν κτερίσματα, κιονόκρανα και μυκηναϊκά τείχη.
Λόγω μεγάλης κατολίσθησης, πολλοί κάτοικοι εγκατέλειψαν στο παρελθόν το χωριό. Ο Γάλλος Πουκεβίλ αναφέρει ότι στα τέλη του 18ου αιώνα το χωριό είχε πληθυσμό περίπου 20 οικογένειες.
Μία άλλη ερμηνεία για την ονομασία του χωριού προέρχεται από την παράδοση ότι στην περιοχή βρίσκονταν οι στάβλοι της βασίλισσας των Φράγκων ιπποτών.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Ευρυτανίας Κατηγορία:Δήμος Καρπενησίου Κατηγορία:Δήμος Δομνίστας
Κορεάτικο νέο έτος
μικρογραφία|Κορεάτισσες φορούν [[χάνμποκ και παίζουν γιουτ.]] Το κορεατικό νέο έτος (κορεατικά: 설날, αναθεωρημένη μεταγραφή: Seollal, Μακιούν-Ράισαουερ: Sŏllal) ή κορεάτικη πρωτοχρονιά, ή στα κορεάτικα, Σόλαλ, είναι η πρώτη μέρα του κορεατικού ημερολογίου. Είναι μια από τις σημαντικότερες παραδοσιακές κορεατικές αργίες. Η γιορτή διαρκεί συνήθως τρεις ημέρες: την ημέρα πριν την κορεατική πρωτοχρονιά, την ημέρα της πρωτοχρονιάς και την επομένη της πρωτοχρονιάς. Κατά την διάρκεια αυτή της περιόδου, πολλοί Κορεάτες επισκέπτονται τις οικογένειες τους, διεξάγουν τελετές προς τιμήν των προγόνων τους, φορούν χάνμποκ (한복), τρώνε παραδοσιακά εδέσματα. Επίσης, οι μεγαλύτεροι (γονείς, παπούδες, γιαγιάδες και θείοι) συχνά χαρίζουν χρήματα στα παιδιά μετά από μια επίσημη υπόκλιση.
Το κορεατικό νέο έτος γενικά λαμβάνει χώρα τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο στη δεύτερη νέα σελήνη μετά το χειμερινό ηλιοστάσιο, εκτός αν υπάρχει ένας εμβόλιμος ενδέκατος ή δωδέκατος μήνας πριν το Νέο Έτος. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Νέο Έτος πέφτει στην τρίτη νέα σελήνη μετά το ηλιοστάσιο.
Ονόματα
Η λέξη Σόλαλ αναφέρεται στο Ούμνιοκ Σόλαλ (χάνγκουλ: 음력 설날, χάντσα: 陰曆설날 κυριολεκτικά: "σεληνιακό νέο έτος"). Γνωστό και ως Γκούτσονγκ (χάνγκουλ: 구정, χάντσα: 舊正), το Σόλαλ μπορεί να αναφέρεται και στον όρο Γιάνγκνιοκ Σόλαλ (χάνγκουλ: 양력 설날, χάντσα: 陽曆설날 δηλαδή "ηλιακό νέο έτος", όρος που αναφέρεται στο γρηγοριανό νέο έτος στις 1 Ιανουαρίου), επίσης γνωστό ως Σίντζονγκ (χάνγκουλ: 신정, χάντσα: 新正).
Ενώ το γενικό όνομα του κορεάτικου νέου έτους είναι το Σόλαλ, είναι γνωστό και με άλλα ονόματα. Αυτά δίνονται στον παρακάτω πίνακα, με την ελληνική μεταγραφή των παρακάτω ονομάτων.
Προέλευση
Οι πρώτες αναφορές για το κορεάτικο νέο έτος πιστεύεται ότι βρίσκονται στις Καταγραφές των Τριών Βασιλείων (Βιβλίο των Ουέι, τόμος 30), ένα κινεζικό ιστορικό έργο του 3ου αιώνα. Το Βιβλίο των Σουέι και το Παλαιό Βιβλίο των Τανγκ καταγράφουν τους εορτασμούς του κορεάτικου νέου έτους τον 7ο αιώνα. Τον 13ο αιώνα, το κορεάτικο νέο έτος ήταν μια από τις εννιά μεγάλες κορεάτικες εορτές που περιείχαν τελετές προς τιμήν των προγόνων, σύμφωνα με το κορεάτικο ιστορικό έργο Γκόριοσα.
Έθιμα
μικρογραφία|246x246εσ|Κορεάτικο ανδρόγυνο που φοράει χάνμποκ Το κορεάτικο νέο έτος είναι συνήθως μια οικογενειακή αργία. Στο τριήμερο των διακοπών πολλοί επιστρέφουν στις περιοχές καταγωγής τους όπου επισκέπτονται τους γονείς τους και άλλους συγγενείς, όπου εκτελούν ένα τελετουργικό, το τσάριε. Οι τρεις ημέρες διακοπών είναι η ημέρα της κορεάτικης πρωτοχρονιάς αλλά και η ημέρα που προηγείται καθώς και αυτή που ακολουθεί. Το 2016, σύμφωνα με αναφορές, 36 εκατομμύρια Νοτιοκορεάτες θα επισκεφθούν τις οικογένειες τους κατά την κορεάτικη πρωτοχρονιά (σε πληθυσμό σχεδόν 51 εκατομμυρίων κατοίκων). Οι Κορεάτες δεν ταξιδεύουν μόνο εντός της Νότιας Κορέας αλλά και στο εξωτερικό. Πολλοί Κορεάτες που ζουν στο εξωτερικό επιστρέφουν για λίγες μέρες στην Κορέα για να επισκεφθούν τις οικογένειες τους. Δεδομένου ότι ίσως είναι μια από τις λίγες φορές που οι οικογένειες μπορούν να συγκεντρωθούν και να έρθουν σε επαφή θεωρείται σεβαστό και σημαντικό για έναν Κορεάτη να συμμετέχει στην εορτή. Συχνά, τα μέλη της οικογένειας επισκέπτονται πρώτα τους ηλικιωμένους και αυτό περιλαμβάνει τους παππούδες και τους γονείς τους. Θεωρείται σεβαστό για τους Κορεάτες να επισκέπτονται τους πεθερούς και τις πεθερές τους στην κορεάτικη πρωτοχρονιά.
Συμπεριλαμβανομένων των εξόδων για τα ταξίδια, η προετοιμασία για την αργία είναι πολύ δαπανηρή. Συνήθως τα μέλη της οικογένειας παίρνουν δώρα και φοριούνται νέα ρούχα στην αργία. Για την αργία, παρασκευάζεται παραδοσιακό φαγητό για τα πολλά μέλη της οικογένειας που έρχονται. Τα φρούτα είναι ιδιαίτερα ακριβά. Λόγω της αυξημένης ζήτησης, οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται τις εβδομάδες που προηγούνται του Σόλαλ. Ως αποτέλεσμα, μερικοί άνθρωποι έχουν επιλέξει να αφαιρέσουν ορισμένες παραδόσεις λόγω του κόστους. Αυτές οι οικογένειες να προετοιμάζουν μια μέτρια προγονική ιεροτελεστία μόνο με τα απαραίτητα τρόφιμα για το Σόλαλ. Η κυβέρνηση έχει αρχίσει τη λήψη ορισμένων μέτρων για να βοηθήσει στη σταθεροποίηση και την υποστήριξη του οικονομικού επιπέδου για την περίοδο του Σόλαλ. Έχουν αυξήσει την προμήθεια γεωργικών, αλιευτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων. Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τα αποθέματα ρυζιού και τις εισαγωγές χοιρινού κρέατος για να μειώσει τον πληθωρισμό των τιμών. Επίσης, η κυβέρνηση βάζει χρήματα σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις για να βοηθήσει τις ταμειακές ροές.
Οι Κορεάτες κάνουν πολλές προετοιμασίες για το Κορεάτικο νέο έτος. Κατά το πρώτο πρωί, οι Κορεάτες εκδηλώνουν το σεβασμό τους προς τους προγόνους τους. Παραδοσιακά τρόφιμα τοποθετούνται σε ένα δίσκο ως προσφορά προς τους προγόνους και έπειτα ως μέρος του τελετουργικού όλα τα μέλη της οικογένειας υποκλίνονται βαθιά. Αυτό είναι ένα σημάδι σεβασμού και μια πολύ σημαντική πράξη στην πρώτη ημέρα του κορεάτικου νέου έτους. Αυτή είναι και η ημέρα όπου προσεύχονται για την ευημερία όλων των μελών της οικογένειας. Πολλοί Κορεάτες ντύνονται με μια πολύχρωμη παραδοσιακή ενδυμασία, την χάνμποκ. Το χάνμποκ είναι μια παραδοσιακή ενδυμασία που φορείται σε ειδικές περιστάσεις (π.χ. γάμους, κορεάτικη πρωτοχρονιά, τα πρώτα γενέθλια του παιδιού κ.ά). Ωστόσο, με τον εκσυγχρονισμό και την εξέλιξη των εθίμων, περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν να φορούν δυτικές ενδυμασίες έναντι των χάνμποκ. Μετά την τελετουργία τα μέλη της οικογένειας κάνουν μια μεγάλη εορτή.
Επιπλέον, οι Κορεάτες ακολουθούν ένα ζωδιακό κύκλο παρόμοιο με τον κινεζικό. Δώδεκα (12) ζώα αντιπροσωπεύουν 12 χρόνια με διαδοχική σειρά, με τον αρουραίο ή το ποντίκι να εκπροσωπεί το πρώτο έτος. Πιστεύεται ότι ο Βούδας προσκάλεσε ζώα από κάθε γωνιά του κόσμου για να τον επισκεφθούν, αλλά μόνο 12 επέστρεψαν. Για να τα τιμήσει ονόμασε τα χρόνια με τη σειρά που έφτασαν σε αυτόν. Οι Κορεάτες πιστεύουν ότι συγκεκριμένα ζωδιακά ζώα φέρουν συγκεκριμένους πόρους και ιδιότητες. Για παράδειγμα, το έτος 2014 ήταν η χρονιά του αλόγου και θεωρούταν καλό έτος όσον αφορά την σταδιοδρομία και τα χρήματα. Λέγεται ότι ένα άτομο που γεννήθηκε σε ένα συγκεκριμένο ζωδιακό έτος θα φέρει τα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου ζωδιακού ζώου. Ως αποτέλεσμα, οι Κορεάτες σχεδιάζουν τον χρόνο και τις δραστηριότητες τους γύρω από αυτό για να έχουν μια καλή και ευημερούσα χρονιά. Ακόμη οι γονείς μπορεί να έχουν προγραμματιστεί το έτος γέννησης του παιδιού τους, έτσι ώστε το παιδί μπορεί να έχει ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό. Είναι δίκαιο να πούμε ότι ο κορεάτικος ζωδιακός κύκλος είναι σημαντικό μέρος του κορεάτικου πολιτισμού.
Ένα άλλο έθιμο που τηρείται είναι ο φωτισμός του "σεληνιακού σπιτιού" το οποίο χτίζεται από φλεγόμενα ξύλα και κλαδιά. Αυτό συμβολίζει την αποτροπή των κακών πνευμάτων για το νέο έτος. Πολλοί επίσης μπορούν να προσθέσουν τις ευχές που θέλουν να γίνουν αληθινές για το νέο έτος στο σεληνιακό σπίτι.
Σέμπε
μικρογραφία|Κορεατική παραδοσιακή υπόκλιση Το σέμπε (χάνγκουλ: 세배, χάντσα: 歲拜, λατρεία πρεσβύτεροι) είναι μια τελετουργία της ευσέβειας που παραδοσιακά τηρείται στο Σόλαλ. Ντυμένα με παραδοσιακή ενδυμασία, τα παιδιά εύχονται στους μεγαλυτέρους τους (παππούδες, γιαγιάδες, γονείς και θείες-θείοι) ευτυχισμένο το νέο έτος, εκτελώντας μια βαθιά παραδοσιακή υπόκλιση (οι τελετές με περισσότερες από μια υπόκλιση είναι συνήθως για τα αποβιώσαντα μέλη της οικογένειας) και τις λέξεις σέχε ποκ μάνι παντουσεγιό (χάνγκουλ: 새해 복 많이 받으세요), ή "Σε παρακαλώ να έχεις πολύ καλή τύχη για το Νέο Έτος". Οι μεγαλύτεροι τυπικά ανταμείβουν αυτή τη πράξη δίνοντας στα παιδιά τα χρήματα του νέου έτους, ή "τα λεφτά της τσέπης", γνωστά ως Σέμπετ ντον στα κορεάτικα (συνήθως με τη μορφή εδώδιμων με τη μορφή χαρτονομίσματος) δε μετάξινες τσάντες με όμορφα παραδοσιακά σχέδια, ενώ τους προσφέρουν λόγια της σοφίας (τόκνταμ). Ιστορικά, οι γονείς δίνουν κέικ ρυζιού (τοκ, το τ προφέρεται διπλό) και φρούτα στα παιδιά τους.
Τόκγκουκ
Το τόκγκουκ (σούπα με φέτες κέικ ρυζιού, παρομοίως με το τοκ το τ προφέρεται διπλό) είναι παραδοσιακό κορεάτικο φαγητό που συνήθως τρώγεται για το Νέο Έτος. Σύμφωνα με την κορεατική ηλικία, η κορεατική πρωτοχρονιά είναι κάτι σαν γενέθλια για τους Κορεάτες και έτσι η κατανάλωση του τόκγκουκ είναι μέρος του εορτασμού των γενεθλίων. Αφού ένας Κορεάτης φάει το τόκγκουκ γίνεται ένα έτος μεγαλύτερος.
Στην ημέρα της πρωτοχρονιάς, οι άνθρωποι προετοιμάζουν πολύ φαγητό και περνούν την ημέρα με την οικογένεια.
Τσον
Τα τσον, γνωστά και ως μπούτσιμγκε, είναι παραδοσιακό πιάτο που τρώγεται την ημέρα του κορεάτικου νέου έτους. Είναι μια αλμυρή τηγανίτα, η οποία τρώγεται με ξυλάκια, πιστεύοντας ότι έτσι έχει καλύτερη γεύση.
Άλλα
Επίσης συνήθως τρώγονται και άλλα εδέσματα όπως το μάντου-γκουκ, το τοκ, το κάλμπι-τσιμ και το τσάπτσε.
Λαϊκά παιχνίδια
Πολλά παραδοσιακά παιχνίδια σχετίζονται με το Κορεάτικο νέο έτος. Το παραδοσιακό οικογενειακό επιτραπέζιο παιχνίδι γιούτνορι παραμένει δημοφιλές παιχνίδι, ειδικά στην κορεάτικη πρωτοχρονιά. Παίζεται με ένα σύνολο από ειδικά σχεδιασμένα ραβδιά και θεωρείται κατάλληλο για όλες τις ηλικίες και για τα δύο φύλα. Οι άνδρες και τα αγόρια παραδοσιακά πετούν ορθογώνιους χαρταετούς, τους γιον (χάνγκουλ: 연, δείτε το λήμμα γιονάλιγκι) και παίζουν τσεγκίτσαγκι, ένα παιχνίδι στο οποίο ένα ελαφρύ αντικείμενο τυλίγεται σε χαρτί ή ύφασμα και στη συνέχεια πετάγεται στον αέρα όπου ο παίκτης προσπαθεί να το κρατήσει εκεί. Οι γυναίκες και τα κορίτσια παραδοσιακά παίζουν νόλτουιγκι, ένα παιχνίδι στο οποίο πηδούν πάνω σε μια τραμπάλα (Χάνγκουλ: 시소) και κόνκινορι, ένα παιχνίδι που παίζεται με πέντε μικρά κόνκι. Αρχικά ήταν μια μικρή πέτρα, ωστόσο σήμερα πολλοί αγοράζουν έτοιμα κόνκι από τα παιχνιδάδικα. Η περιστροφή του πένγκι (χάνγκουλ: 팽이) είναι ένα ακόμη παραδοσιακό παιδικό παιχνίδι. Πρόσφατα, μερικοί ενήλικες παίζουν γκόου-στοπ αντί του παραδοσιακού χούατου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πολιτισμός της Κορέας
Αφγανιστάν
Το Αφγανιστάν (παστού/νταρί: افغانستان), είναι χώρα στη νότια κεντρική Ασία. Το επίσημο όνομα της χώρας, σύμφωνα με τη (μέχρι στιγμής) μη αναγνωρισμένη υπηρεσιακή κυβέρνησή της, είναι Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν. Η χώρα συνορεύει βόρεια με το Τατζικιστάν, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν, βορειοανατολικά με την Κίνα, ανατολικά και νότια με το Πακιστάν και δυτικά με το Ιράν. Έχει έκταση περίπου 647.500 τ.χλμ. και ο πληθυσμός (κατατάσσεται 42η στον κόσμο) της χώρας είναι 32.890.171 κάτοικοι, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για τo 2020. Οι κάτοικοι ανήκουν κυρίως στις εθνότητες των Παστούν, των Τατζίκων, των Χαζάρων και των Ουζμπέκων.
Δείγματα ανθρώπινης παρουσίας στο Αφγανιστάν, ανιχνεύονται ήδη κατά τη Μέση Παλαιολιθική εποχή, ενώ η θέση της χώρας, ανάμεσα Άπω Ανατολή και Ασία υπήρξε πάντα στρατηγικής σημασίας, καθώς μπορούσε να ελέγχει τους διεθνείς δρόμους μεταφοράς εμπορευμάτων. Υπήρξε αντικείμενο κατακτήσεων τόσο από τον Μέγα Αλέξανδρο, την Αυτοκρατορία των Μαουρύα, τους Μουσουλμάνους Άραβες και τους Μογγόλους όσο και από τους Βρετανούς, Σοβιετικούς και Αμερικανούς.
Η νεότερη ιστορία του Αφγανιστάν ξεκινά τον 18ο αιώνα με τις δυναστείες των Χοτάκ και των Ντουρανί. Προς τα τέλη του 19ου αιώνα, η περιοχή ανακηρύσσεται σε «ουδέτερη ζώνη» λόγω της διεκδίκησής του από τη Βρετανική και τη Ρωσική αυτοκρατορία. Μετά τον τρίτο Αγγλο-αφγανικό πόλεμο του 1919, η χώρα έγινε ανεξάρτητη σχηματίζοντας το 1926 το Βασίλειο του Αφγανιστάν. Το 1973, μετά την εκδίωξη του Βασιλιά Μοχάμεντ Ζαχίρ Σαχ ύστερα από πραξικόπημα, σχηματίστηκε η Δημοκρατία του Αφγανιστάν. Το 1978 ωστόσο, και πάλι μετά από στρατιωτικό πραξικόπημα, στην εξουσία ανήλθε το κομμουνιστικό Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα του Αφγανιστάν, και η χώρα ονομάστηκε Λαϊκή Δημοκρατία του Αφγανιστάν. Το 1979 ξέσπασε ο Σοβιετο-αφγανικός πόλεμος, όταν η Σοβιετική Ένωση εισέβαλλε στη χώρα προκειμένου να υπερασπιστεί την κυβέρνησή της και το καθεστώς από την εξέγερση των Μουτζαχεντίν. Με την απόσυρση των Σοβιετικών στρατευμάτων το 1996, η χώρα περιήλθε υπό το κράτος των Ισλαμιστών φονταμενταλιστών, των Ταλιμπάν, οι οποίοι κυβέρνησαν ως το 2001 εγκαθιδρύοντας το Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν. Η επέμβαση των Αμερικανών αυτή τη φορά, και ο Πόλεμος κατά της Τρομοκρατίας θα διαλύσει το Ισλαμικό Εμιράτο, και στη θέση του θα εγκαταστήσει την Ισλαμική Δημοκρατία του Αφγανιστάν, το 2001. Η χώρα θα διολισθήσει στον εμφύλιο πόλεμο, από τον οποίο (και παρ'όλη την με όλα τα μέσα στήριξη του εθνικού στρατού από τους Αμερικανούς), νικητές θα εξέλθουν οι Ταλιμπάν. Με την οριστική αποχώρηση και των τελευταίων αμερικανικών στρατευμάτων, τον Αύγουστο του 2021, οι Ταλιμπάν, ολοκλήρωσαν την κατάληψη της χώρας, επαναδημιουργώντας το Ισλαμικό Εμιράτο. Αν και το νέο καθεστώς έχει αναλάβει την εξουσία από τις 16 Αυγούστου του 2021 (μετά την είσοδο των Ταλιμπάν στην πρωτεύουσα της χώρας Καμπούλ), προς το παρόν δεν έχει αναγνωριστεί από κανένα κράτος.
Ετυμολογία
Το θέμα του ονόματος ("Αφγάν-"), προέρχεται, σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, από το σανσκριτικό όνομα Ασβακάν, που περιέγραφε τους αρχαίους κατοίκους της περιοχής του Ινδοκαυκάσου. Το Ασβακάν σημαίνει "ιππείς". Το τελευταίο μέρος του ονόματος, "-σταν" είναι ένα περσικό επίθημα που σημαίνει "γη των". Ως εκ τούτου, το "Αφγανιστάν" μεταφράζεται σε "γη των ιππέων", ή "γη των Αφγανών".
Γεωγραφία
Είναι εξ ολοκλήρου μεσόγεια και ορεινή χώρα. Απέχει από τη θάλασσα (Αραβικό Κόλπο) περί τα 360 χλμ. Το περίγραμμά της μοιάζει με φύλλο δένδρου όπου μίσχος του φέρεται ο μεγάλος διάδρομος, χαράδρα Βαχάν, που διασχίζει τη Χώρα από ΝΔ προς ΒΑ. 237x237px|thumb|Χάρτης του Αφγανιστάν|αριστερά Η χώρα συνορεύει βόρεια με το Τατζικιστάν, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν, επί συνολικού μήκους συνόρων 1.680 χλμ., βορειοανατολικά με την αυτόνομη περιοχή Σινκιάγκ Ουιγκούρ της Κίνας, με μήκος συνόρων 80 χλμ., καθώς και με την περιοχή Τζαμού Κασμίρ (που διεκδικεί το Πακιστάν) με μήκος συνόρων 320 χλμ., ανατολικά και νότια με το Πακιστάν με συνολικό μήκος συνόρων 1810 χλμ. και δυτικά με το Ιράν, με μήκος συνόρων 820 χλμ.
Η συνολική έκταση του Αφγανιστάν είναι 647.500 τ.χλμ. Το μέγιστο μήκος από τα δυτικά μέχρι ανατολικά σύνορα είναι 1.240 χλμ. και από το βορρά στο νότο περίπου τα 1.015 χλμ. Η βορειοδυτική, δυτική προς Ιράν και νότια παραμεθόριες περιοχές, είναι κατά κύριο λόγο έρημοι, πεδιάδες και βραχώδεις περιοχές, ενώ τα βορειοανατολικά σύνορα καλύπτονται από τον κορυφο-παγετώνα του Χίντου Κους, ως επέκταση των δυτικών Ιμαλαΐων. Τα βόρεια σύνορα ορίζονται από τον ποταμό Αμού Ντάρια. Το κεντρικό Αφγανιστάν, το λεγόμενo Χαζαραγιάτ ή Χαζαριστάν, αποτελείται κυρίως από βραχώδεις παρυφές του Χίντου Κους, κοιλάδες και κάποιες πεδιάδες.
Οροσειρές
Περισσότερο από τα 2/3 του εδάφους του Αφγανιστάν καλύπτονται από ψηλά βουνά με μέσο υψόμετρο τα 2000 μέτρα και κυρίως, τα βουνά Χίντου Κους, (Hindu Kush) οροσειρά που δεσπόζει στο κέντρο της χώρας και που καλύπτει μήκος προς τα ΝΔ 800 χιλιόμετρα. Η οροσειρά αυτή διακλαδίζεται σαν βεντάλια που συνεχίζει με τρεις επιμέρους οροσειρές τις Κούχε Μπάμπα, Μπαντ-έ Μπάγιαν και Σαφίντ Κουχ με συνέπεια να χωρίζεται η Χώρα σε τρία μεγάλα τμήματα: το κεντρικό υψίπεδο, τις βόρειες πεδιάδες και το νοτιοδυτικό οροπέδιο. Ψηλότερη κορυφή είναι ο Χιονισμένος Όγκος, ύψος 6.504 μ., τα Παροπαμίζ (4.231 μ.) και τα Κεντρικά Αφγανικά Βουνά (4.145 μ.).
Πεδιάδες-ποταμοί
Οι Βόρειες πεδιάδες βρίσκονται βόρεια των κεντρικών υψιπέδων και εκτείνονται από τα σύνορα του Ιράν, δυτικά, μέχρι τους πρόποδες του Παμίρ (ανατολικά) με συνολική έκταση περίπου τα 100.000 τ.χλμ. Στις νότιες περιοχές, το νοτιοδυτικό οροπέδιο έχει μέσο υψόμετρο τα 550 μ. και περιλαμβάνει τη γεωγραφική περιοχή Σιστάν και το ΝΔ άκρο όπου πρόκειται κυρίως για ερήμους και στέπες.
Κυριότερες από τις πεδιάδες είναι η Ρεγκιστάν και Νταστί-Μαρκόχ.
Κυριότερα ποτάμια της χώρας είναι:
Λίμνες
Οι λίμνες του Αφγανιστάν είναι μικρές σε μέγεθος και αριθμό, σημαντικότερες των οποίων και είναι:
Επίσης υφίστανται μερικές αλυκές στα όρια του Χέλμαντ, στα δυτικά σύνορα με το Ιράν.
Κλίμα
Το κλίμα του Αφγανιστάν είναι κυρίως ηπειρωτικό ξηρό, ενώ στα νότια και ανατολικά (στα σύνορα προς το Πακιστάν) είναι υποτροπικό, δηλαδή αυτό της άνυδρης στέπας με ψυχρούς χειμώνες και πολύ ζεστά καλοκαίρια, με πολλές όμως κλιματικές διαφορές, όπως στο ΒΑ τμήμα όπου το κλίμα είναι υποαρκτικό. Γενικά το κλίμα της Χώρας επηρεάζεται και από τους Μουσώνες του Ινδικού Ωκεανού με υγρασία και βροχές (Ιούλιος - Σεπτέμβριος). Γενικά στο Αφγανιστάν παρατηρούνται μεγάλες διαφορές θερμοκρασίας από 49 °C (Τζαλαλαμπάντ) τον Ιούλιο, μέχρι -31°C (ορεινές περιοχές), τον χειμώνα. Οι περισσότερες βροχοπτώσεις παρατηρούνται στο διάστημα από Δεκέμβριο μέχρι Μάρτιο, ενώ στα πεδινά συνεχίζουν μέχρι και Απρίλιο. Η απομόνωση ολόκληρης της χώρας από τη θάλασσα και το μεγάλο υψόμετρο των περισσότερων περιοχών του Αφγανιστάν, έχει ως αποτέλεσμα οι χειμώνες στη χώρα να είναι αρκετά ψυχροί.
Προϊστορία
Υπάρχουν ευρήματα τα οποία αποδεικνύουν ανθρώπινη παρουσία στο Αφγανιστάν, από περίπου 50000 έτη πριν. Η περιοχή φιλοξένησε πληθυσμούς που ασχολούνταν με τη γεωργία και κοινότητες που ήταν από τις πιο ανεπτυγμένες για τα δεδομένα της εποχής. Υπάρχουν μάλιστα πολύ, που συγκρίνουν τα ευρήματα του προϊστορικού Αφγανιστάν, με αυτά της προϊστορικής Αιγύπτου. αριστερά|μικρογραφία|Σκηνές Αφγανών νομάδων στο βορειοδυτικό Αφγανιστάν. Στην περιοχή αυτή, υπήρξαν αγροτικές κοινότητες από το 7000 π.Χ.
Αρχαιότητα
Η περιοχή (κυρίως στα ανατολικά) ήταν μέρος του ιστορικού πολιτισμού της Κοιλάδας του Ινδού, αν και το κέντρο του πολιτισμού αυτού βρίσκεται στο σημερινό Πακιστάν και στη βορειοανατολική Ινδία. Μια σημαντική εμπορική πόλη στο σημερινό Αφγανιστάν, είναι η πόλη Σορτουγκάι, στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν, που βρισκόταν κοντά σε ορυχεία λάπις λάζουλι.
Μετά το 2000 π.Χ., έγινε μια μεγάλη μετακίνηση νομάδων από τα βόρεια, και έπειτα από τις διάφορες πληθυσμιακές μεταβολές, διαμορφώθηκε στην περιοχή, η αρχαία χώρα της Αριανής. Αργότερα, περί το 600 π.Χ., η περιοχή κατακτήθηκε από τους Πέρσες, οι οποίοι χώρισαν τη χώρα στις περιοχές της Καρμανίας, της Γεδρωσίας, της Δραγγιανής, της Αραχωσίας, της Αρίας και της Βακτριανής. Μόνο οι τρεις τελευταίες αποτελούν μέρος του σημερινού Αφγανιστάν (η Αραχωσία στα νότια, η Αρία και η Βακτριανή στα βόρεια), ενώ αναφέρεται ότι ήταν πολύ μεγάλης σημασίας για τους Πέρσες η περιοχή της Αραχωσίας, καθώς θεωρούνταν το δεύτερο κέντρο του Ζωροαστρισμού, αλλά φυσικά και η Βακτριανή, που ήταν η πατρίδα του ίδιου του Ζωροάστρη.
Με τη διάλυση της Αυτοκρατορίας των Περσών από τους Έλληνες, κατά την εκστρατεία του Αλεξάνδρου του Μέγα, τα μακεδονικά στρατεύματα εισήλθαν στην περιοχή του Αφγανιστάν, το 330 π.Χ. Μετά τη σύντομη διάρκεια της Αυτοκρατορίας του Αλέξανδρου, την περιοχή ήλεγξε το διάδοχο κράτος της Σελευκιδικής Αυτοκρατορίας, έως το 305 π.Χ.. Τότε, μεγάλο μέρος του σημερινού Αφγανιστάν δόθηκε στην Αυτοκρατορία των Μαουρύα, ως όρος που τέθηκε σε μια συνθήκη συμμαχίας μεταξύ των δύο αυτοκρατοριών. Οι Μαουρύα (Ινδοί) ήλεγχαν την περιοχή νότια του Χίντου Κους μέχρι την ανατροπή τους περίπου το 185 π.Χ.
Το 185 π.Χ., εξαιτίας της παρακμής των Μαουρύα, προήλθε η ελληνιστική ανακατάληψη της περιοχής υπό τους Έλληνο-Βακτριανούς. Το νέο βασίλειο ονομάστηκε Ελληνικό Βασίλειο της Βακτριανής και συμπεριλάμβανε τα σημερινά κράτη του Αφγανιστάν, του Πακιστάν, του Ουζμπεκιστάν, του Τατζικιστάν, του Τουρκμενιστάν, καθώς και τμήματα του Ιράν και της Ινδίας. Το 180 π.Χ., το ανατολικό τμήμα του Βασιλείου της Βακτριανής (ανατολικό Αφγανιστάν, Πακιστάν, τμήματα της Ινδίας) αποσπάτησε από αυτό, με αποτέλεσμα την ίδρυση του Ινδοελληνικού Βασιλείου, που αποτέλεσε το ανατολικότερο άκρο του Ελληνιστικού κόσμου. Η ελληνιστική περίοδος φαίνεται να ήταν μια εποχή μεγάλης άνθισης και ακμής για την περιοχή. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τον Στραβών, που κάνει λόγο για "βασίλειο των χιλίων πόλεων" αναφερόμενος στη Βακτριανή, καθώς και από τον αριθμό νομισμάτων που κόπηκαν τότε. Χαρακτηριστικό ότι μέχρι και σήμερα, η Τράπεζα του Αφγανιστάν χρησιμοποιεί στο έμβλημά της, τη φράση "Βασιλέως Μεγάλου Ευκρατίδου", γραμμένη στα ελληνικά. Ανασκαφές έχουν αποκαλύψει τη μεγάλη κλίμακα των αρδευτικών έργων που που ολοκληρώθηκαν στην περιοχή κατά της ελληνιστική περίοδο. Επιπλέον, εντοπίστηκαν και ανασκάφηκαν αρκετές νέες τοποθεσίες πόλεων ή οχυρωμένων οικισμών. Γενικά πρόκειται για τοποθεσίες πόλεων που ιδρύθηκαν στα τελευταία χρόνια της ύπαρξης του βασιλείου και είναι μικρότερες από αυτές των πόλεων που ιδρύθηκαν από τους Σελευκίδες, με έντονο στρατιωτικό χαρακτήρα, ακροπόλεις και επάλξεις. Εν τω μεταξύ, τον πρώτο αιώνα π.Χ. εμφανίζεται και ο Δρόμος του Μεταξιού και η περιοχή του σημερινού Αφγανιστάν ανθίζει με το εμπόριο, με διαδρομές προς την Κίνα, την Ινδία, την Περσία και βόρεια προς το σημερινό Ουζμπεκιστάν. Η τελευταία περίοδος του Ελληνο-Βακτριανού βασιλείου χαρακτηρίζεται από τη βασιλεία των Ευκρατίδων, οι οποίοι ανέτρεψαν τον Δημήτριο και έτσι ξεκίνησαν μια μακρά σύγκρουση με τους απογόνους του Ευθύδημου που παρέμειναν στην εξουσία στην Ινδία, η οποία συνεχίστηκε υπό τους διαδόχους του. Οι παρατεταμένες εχθροπραξίες πιθανώς εξηγούν, εν μέρει, γιατί το βασίλειο έχασε τη δύναμή του και υπέκυψε σε νομαδική εισβολή, η οποία έβαλε τέλος στην ελληνική κυριαρχία στην περιοχή. Σήμερα, ορισμένες φυλές στα σύνορα Πακιστάν-Αφγανιστάν με κυριότερη από αυτές τη φυλή Καλάς, διατηρούν χαρακτηριστικά που τους συνδέουν με τους Έλληνο-βακτριανούς. μικρογραφία|Επιγραφή του 3ου αιώνα π.Χ. σε [[Αρχαία ελληνική γλώσσα|ελληνικά και αραμαϊκά, η οποία ανακαλύφθηκε στην Κανταχάρ|αριστερά|197x197εσ]]
Στα ανατολικά, το Ινδοελληνικό Βασίλειο διατηρήθηκε περισσότερο, μέχρι το 10 μ.Χ. Κατά τους δύο αιώνες της κυριαρχίας τους, οι Ινδοέλληνες βασιλείς συνδύασαν την ελληνική και τις ινδοϊρανικές γλώσσες και σύμβολα, όπως μαρτυρείται από τα νομίσματα της περιόδου, καθώς και τα θρησκευτικά έθιμα του Ινδουισμού, Βουδισμού, και της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, όπως φαίνεται από τα αρχαιολογικά τεκμήρια στις πόλεις τους. Υπήρξαν υποστηρικτές του Βουδισμού, τον οποίο συνδύασαν με ινδουιστικά και ελληνιστικά στοιχεία. Ο πολιτισμικός αυτός συνδυασμός είναι συλλογικά γνωστός ως ελληνοβουδισμός και ελληνοβουδιστική τέχνη. Οι Ινδοέλληνες σταμάτησαν ως πολιτική οντότητα περί το 10 μ.Χ. μετά τις επιδρομές των Κουσανιτών και των Ινδοσκυθών, αν και υπήρξαν ομάδες ελληνικού πληθυσμού που πιθανώς παρέμειναν για αρκετούς αιώνες υπό την ηγεμονία των Ινδοπάρθων και των Κουσανιτών.Στα μέσα έως τα τέλη του 1ου αιώνα μ.Χ., η Αυτοκρατορία των Κοσσανών με κέντρο το Αφγανιστάν, έγινε μεγάλος προστάτης του βουδιστικού πολιτισμού, κάνοντας τον βουδισμό να ανθίσει σε όλη την περιοχή. Οι Κοσσανοί ανατράπηκαν από τους Σασσανίδες τον 3ο αιώνα μ.Χ., και στη συνέχεια ακολούθησε μια περίοδος συνεχών ανακατατάξεων. Αρχικά, οι Σασσανίδες ανατρέπονται από τους Κυδαρίτες (320 μ.Χ. - 467 μ.Χ.), οι οποίοι με τη σειρά τους αντικαταστάθηκαν από τους Εφθαλίτες (408 μ.Χ. - 670 μ.Χ.).
Μεσαίωνας
Από τον 7ο μέχρι τον 18ο αιώνα ακολούθησαν οι πρώτες μουσουλμανικές δυναστείες σημαντικότερες των οποίων ήταν οι Γαζναβίδες ή Γαζνεβίδες, οι Γκούριοι ή Γουρίδες, μέχρι της εισβολής των Μογγόλων των οποίων ακολούθησε ο Ταμερλάνος ή Τιμούρ που εγκαθίδρυσε τη δυναστεία των Τιμουρίδων. Αυτή αντικαταστάθηκε από τη δυναστεία των Σαφαβίδων και αυτή από την τελευταία των Μπαρακζάι. Οι πρώτοι μουσουλμάνοι έφτασαν στα εδάφη του Αφγανιστάν το 642 μ.Χ. με μικτή αποδοχή. Πριν τον εξισλαμισμό του Αφγανιστάν οι περισσότεροι κάτοικοι ήταν Βουδιστές και Ζωροάστρες, οι οποίοι έχουν αφήσει την κληρονομιά τους στη χώρα.
Από τον 14ο αιώνα αρχίζει πλέον και οργανώνεται το Αφγανιστάν ως κράτος. Οι Αφγανοί κατάφεραν, ύστερα από πολλούς πολέμους, να επιβληθούν στις άλλες εθνότητες. Τον 19ο αιώνα άρχισε ο πρώτος πόλεμος των Αφγανών με τους Βρετανούς. Αφού κατέλαβαν και το Πακιστάν, άρχισαν να προχωρούν βορειότερα. Τελικά, το 1842 οι Αφγανοί κατάφεραν να εκδιώξουν τους Βρετανούς από τη χώρα τους, για να ακολουθήσει δεύτερος πόλεμος, το 1878-1880, κατά τον οποίο οι Βρετανοί πέτυχαν να θέσουν το Αφγανιστάν κάτω από τον έλεγχο του Άγγλου αντιβασιλέα των Ινδιών. Ο ανταγωνισμός της Ρωσίας και της Βρετανίας για την κυριαρχία στην κεντρική Ασία και την ινδική υποήπειρο (βλέπε το λήμμα Μεγάλο Παιχνίδι) οδήγησε στη δημιουργία του διαδρόμου του Ουαχάν το 1893, για να χωρίσει τη Βρετανική Ινδία από τη Ρωσία, δημιουργώντας το σημερινό σχήμα της χώρας.
Νεότερη εποχή
Στον τρίτο αγγλο-αφγανικό πόλεμο του 1919, οι Αφγανοί κατάφεραν τελικά να νικήσουν τους Άγγλους και να τους υποχρεώσουν να αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία τους. Στην περίοδο του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου το Αφγανιστάν τήρησε απόλυτη ουδετερότητα απέναντι και στα δύο στρατόπεδα. Το 1973 ανατράπηκε η μοναρχία και τη διακυβέρνηση ανάλαβε το καθεστώς Νταούντ, που ανατράπηκε, μετά από στρατιωτικό πραξικόπημα, το 1978. Την εξουσία ανάλαβε το καθεστώς Ταράκι, το οποίο τήρησε φιλοσοβιετική στάση. Το 1980 ανατράπηκε και αυτό. Ακολούθησε η εγκατάσταση νέου φιλοσοβιετικού καθεστώτος και η κατάληψη της χώρας από στρατεύματα της ΕΣΣΔ.
Οι σοβιετικές δυνάμεις συνάντησαν σθεναρή αντίσταση από ένοπλες ομάδες ανταρτών μουτζαχεντίν. Στα πλαίσια της στρατηγικής του Ψυχρού Πολέμου, οι μουτζαχεντίν υποστηρίχθηκαν από τις ΗΠΑ, το Πακιστάν, την Κίνα, το Ιράν και τη Σαουδική Αραβία. Οι πολεμικές συρράξεις αναγκάζουν χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Οι σοβιετικοί αποχωρούν το 1989 και ακολουθεί μια ακόμα περίοδος αστάθειας κατά την οποία αναδεικνύεται το ισλαμικό φονταμενταλιστικό κίνημα των Ταλιμπάν. Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης επιτάχυνε την ανάδυση των ισλαμιστών φονταμενταλιστών, καθώς η χρήσιμη οικονομική βοήθεια της Σοβιετικής Ένωσης προς το Αφγανιστάν διεκόπη. Οι Ταλιμπάν καταλαμβάνουν την Καμπούλ το 1996 και επιβάλουν ένα αυστηρό ισλαμικό καθεστώς βασισμένο στη Σαρία, απαγορεύοντας τη μουσική, την τηλεόραση και καταπιέζοντας τις γυναίκες. Η φιλοδυτική Βόρεια Συμμαχία διατήρησε υπό τον έλεγχο της ορισμένες περιοχές στο βορρά, εκπέμποντας ένα τηλεοπτικό σταθμό στις περιοχές αυτές. Τη διοικούσαν διάφοροι στρατηγοί και είχε στήριξη από τη Δύση. Το 2001 οι Ταλιμπάν ανατινάζουν δύο γιγάντια σκαλισμένα στον βράχο αγάλματα του Βούδα στην περιοχή Μπαμιγιάν.
Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 οι ΗΠΑ, η Βρετανία και συμμαχικές δυνάμεις αναλαμβάνουν στρατιωτική δράση και ανατρέπουν το καθεστώς των Ταλιμπάν. Με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στη χώρα εγκαθίσταται διεθνής στρατιωτική δύναμη, τη διοίκηση της οποίας ανέλαβε το 2003 το NATO. Το 2004 διενεργούνται εκλογές και πρόεδρος εκλέγεται ο Χαμίντ Καρζάι. Έκτοτε το κίνημα των Ταλιμπάν έχει ανασυγκροτηθεί και επιτίθεται στις ξένες στρατιωτικές δυνάμεις, αλλά και στην κυβέρνηση της χώρας. Μετά από δεκαετίες πολιτικής αστάθειας και πολεμικών επιχειρήσεων η ανθρωπιστική κρίση έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Εκατομμύρια Αφγανοί προσφυγές έχουν εγκαταλείψει τη χώρα και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες έχει συστήσει επιχείρηση για να διαχειριστεί την κρίση.
Κατά τη διάρκεια της προγραμματισμένης αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων και του ΝΑΤΟ το 2021, οι Ταλιμπάν ξεκίνησαν να προελαύνουν (από τον Μάιο του 2021) και ανέκτησαν γρήγορα τον έλεγχο του Αφγανιστάν, μέσα σε τρεισήμισι μήνες. Οι Αφγανικές Ένοπλες Δυνάμεις, προέβαλαν μια σχεδόν ανύπαρκτη αντίσταση και η Ισλαμική Δημοκρατία του Αφγανιστάν διαλύθηκε στις 15 Αυγούστου 2021, όταν οι Ταλιμπάν εισήλθαν στην πρωτεύουσα Καμπούλ. Μέλη της αφγανικής κυβέρνησης παραδόθηκαν και το μεγαλύτερο μέρος της αφγανικής ηγεσίας εγκατέλειψε τη χώρα. Το γεγονός αποδόθηκε στην αντιληπτή αμερικανική παρακμή. Πολλοί άνθρωποι παγιδεύτηκαν μετά την ταχεία και απροσδόκητη κατάρρευση της αφγανικής κυβέρνησης, προκαλώντας κρίση, με δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς πολίτες, και εκείνους άλλων συμμαχικών χωρών, να βρίσκονται εγκλωβισμένοι στις περιοχές που ελέγχονται από τους Ταλιμπάν. Μετά την πτώση της Καμπούλ, συστάθηκε το Εθνικό Μέτωπο Αντίστασης του Αφγανιστάν, το οποίο διεξήγαγε την Αντίσταση του Πάντζσιρ και αμφισβήτησε την ηγεσία των Ταλιμπάν, αναγνωρίζοντας ως πρόεδρο της χώρας, τον Αμρουλάχ Σαλέχ. Παρόλα αυτά η αντίσταση διαλύθηκε από τους Ταλιμπάν στις αρχές Σεπτεμβρίου, με τον Σαλέχ να αυτοεξορίζεται στο Τατζικιστάν.
Παρόλο που καμία κυβέρνηση δεν αναγνώρισε το Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν οι κυβερνήσεις της Κίνας, του Πακιστάν, της Ρωσίας, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Πολιτειών δήλωσαν ότι ενδέχεται να αναγνωρίσουν την κυβέρνηση των Ταλιμπάν εάν σέβεται τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.
Δημογραφία
Στο Αφγανιστάν κατοικούν 50 περίπου εθνότητες που καθεμιά έχει και τη δική της γλώσσα. Από το 1930, στο Αφγανιστάν καθιερώθηκαν ως επίσημες γλώσσες η Παστού και η Περσική, γνωστή ως νταρί. Τα νταρί και τα περσικά έχουν ελάχιστες διαφορές μεταξύ τους. Οι άλλες γλώσσες, όπως η ουζμπεκική και η τουρκμενική, είναι επίσημες γλώσσες στις περιοχές στις οποίες ομιλούνται. Την παστού τη μιλάνε κυρίως οι Αφγανοί (Παστούν), ενώ η άλλη μεγάλη εθνότητα, οι Τατζίκοι, μιλάνε την περσική γλώσσα, την οποία και θεωρούν ως πιο εξελιγμένη γλώσσα. Οι Τατζίκοι μιλούν την τατζικική γλώσσα, που είναι μια γλώσσα που συγγενεύει πολύ με τα περσικά και γράφεται με πέρσι αραβικό αλφάβητο (ενώ στο Τατζικιστάν γράφεται με κυριλλικό).
Η κυριότερη θρησκεία στο Αφγανιστάν είναι το Ισλάμ, κυρίως όμως οι Αφγανοί είναι μουσουλμάνοι σουνίτες, με εξαίρεση μερικές μειονότητες που είναι μουσουλμάνοι σιίτες, ενώ όλες οι γλώσσες τις χώρας γράφονται σε αραβικούς χαρακτήρες, όπως και στο Ιράν ή το Πακιστάν. Ο πληθυσμός είναι πολύ ανισομερώς κατανεμημένος, ως αποτέλεσμα φυσικά της μορφολογίας του εδάφους.
Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ήταν 63,2 χρόνια (63,3 χρόνια οι άνδρες και 63,2 οι γυναίκες).
Πόλεις
Πρωτεύουσα του Αφγανιστάν είναι η Καμπούλ (3.043.532 κάτοικοι). Άλλη σπουδαία πόλη είναι η Κανταχάρ με 391.190 κατοίκους. Την πόλη αυτή την ίδρυσε ο Μέγας Αλέξανδρος και είχε γίνει πολλές φορές πρωτεύουσα του κράτους.
Άλλες πόλεις είναι: η Χεράτ ή Χαράτ (272.806 κατ.), που βρίσκεται στην κοιλάδα Χάρι - Ραντ, η Μαζάρι Σαρίφ (303.282 κατ.), η Τζαλαλαμπάντ (200.331 κατ.). Πολλές από τις μεγάλες πόλεις του Αφγανιστάν δεν έχουν κάποια εθνότητα η οποία αποτελεί πλειοψηφία, λόγω της εσωτερικής μετανάστευσης από άλλες περιοχές της χώρας, αλλά σε κάθε περίπτωση οι μεγαλύτερες πόλεις της χώρας έχουν εθνοτική ποικιλομορφία.
Κυβέρνηση
Στις 7 Σεπτεμβρίου του 2021, ορίστηκε προσωρινή κυβέρνηση με μέλη που προέρχονται κυρίως από τους Ταλιμπάν, δύο από την εξτρεμιστική οργάνωση Δίκτυο Χακκάνι και έναν ανεξάρτητο πολιτικό. Ηγέτης της νέας κυβέρνησης είναι ο εμίρης Χαϊμπατουλάχ Αχουντζάντα, ενώ πρωθυπουργός ορίστηκε ο Μοχάμεντ Χασάν Ακχούντ. Αίσθηση προκάλεσε η επιλογή του ηγέτη του δικτύου Χακκάνι, Σιρατζουντίν Χακκάνι, για τη θέση του υπουργού Εσωτερικών, ο οποίος καταζητείται ως τρομοκράτης από το FBI.
Διοικητικές περιφέρειες
Σύμφωνα με το ισχύον Σύνταγμα της χώρας, το Αφγανιστάν διαιρείται σε 34 περιφέρειες (Βιλάγια / βιλαέτια). Κάθε Περιφέρεια έχει το δικό της Κυβερνήτη και τη δική της πρωτεύουσα. Η χώρα διαιρείται περαιτέρω σε 400 επαρχίες που συνήθως περιλαμβάνουν την πόλη και τα γύρω της χωριά. Κάθε Επαρχία έχει το δικό της Έπαρχο, και κάθε πόλη το δικό της Δήμαρχο.
Συγκοινωνία
Τα μέσα συγκοινωνίας του Αφγανιστάν είναι ελάχιστα, ενώ δεν υφίσταται καθόλου σιδηροδρομικό δίκτυο. Το οδικό δίκτυο βρίσκεται σε πολύ άσχημη κατάσταση και μόνο λίγοι δρόμοι είναι ελεύθεροι ολόκληρο το χρόνο για την κίνηση των αυτοκινήτων, ενώ οι περισσότεροι τον χειμώνα καλύπτονται με χιόνια και γίνονται αδιάβατοι. Το συνολικό οδικό δίκτυο της χώρας δεν ξεπερνά τα 35000 χιλιόμετρα. Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.
Οικονομία και Ορυκτός Πλούτος
Η αφγανική οικονομία είναι, ως επί το πλείστον, αγροτική. Το Αφγανιστάν είναι διάσημο για τα ρόδια, σταφύλια, βερίκοκα, πεπόνια και πολλά άλλα είδη φρούτων. Ωστόσο, η μεγάλη φτώχεια σε συνδυασμό με τα χαμηλά κέρδη που αποφέρει η καλλιέργεια φρούτων, ωθεί πολλούς αφγανούς προς τις παράνομες καλλιέργειες, με κυριότερη αυτήν του οπίου. Το Αφγανιστάν σήμερα είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας οπίου παγκοσμίως, ενώ τα κέρδη που αποφέρει εκτιμάται ότι αντιστοιχούν στο 11% την οικονομίας της χώρας. Το γεγονός αυτό έχει σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις, αφού η χώρα έχει μεγάλο αριθμό εξαρτημένων στα οπιοειδή, όπως την ηρωίνη.
Παρά τη μικρή βιομηχανία του το Αφγανιστάν είναι πλούσιο σε μεταλλεύματα. Το Αφγανιστάν διαθέτει πλούσια ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα ορυκτών πρώτων υλών, η αξία των οποίων εκτιμάται από 1 έως 3 τρισ. δολάρια. Ειδικότερα διαθέτει τεράστια αποθέματα μεταλλευμάτων, κυρίως χαλκού, σιδήρου, μολύβδου και λιθίου, επίσης κοιτάσματα γαιανθράκων και πετρελαίου, πολύτιμων και ημιπολύτιμων λίθων, καθώς και μαρμάρου, το οποίο εξορύσσεται με απαρχαιωμένα μέσα και εξοπλισμό, σε διάφορες περιοχές του Αφγανιστάν.
Το Αφγανιστάν επίσης είναι γνωστό για τα χαλιά του. Τα Αφγανικά χαλιά διαφέρουν από τα περσικά και έχουν μεγάλη ζήτηση παγκοσμίως.
Το ΑΕΠ της χώρας είναι 14,022 δισ. $ (σε ονομαστικές τιμές, 107η στον κόσμο, εκτίμηση 2009). Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι 812 $, και έχει καταγράψει μια κάποια ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια.
Το Αφγανιστάν έχει ως νόμισμα το αφγάνι.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Κατηγορία:Περίκλειστα κράτη Κατηγορία:Ιρανικές χώρες και εδάφη <references group="lower-greek"/>