cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αεροπορία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Όπως και με την Αεροπορία στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι στρατιωτικές επενδύσεις κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οδήγησαν αλματωδώς μπροστά την αεροπορία. Η ισχύς των κινητήρων και οι επιδόσεις των αεροσκαφών βελτιώθηκαν σταδιακά, με τους κινητήρες αεριώθησης και πυραύλων να αρχίζουν σταδιακά να κάνουν την εμφάνιση τους μέχρι το τέλος του πολέμου. Τα ηλεκτρονικά συστήματα έγιναν πιο εξειδικευμένα και η χρήση τους έγινε πιο ευρεία. Σε αυτά περιλαμβάνονταν μηχανισμοί ελέγχου της πτήσης υποβοηθούμενοι από τον κινητήρα, όργανα τυφλής πτήσης, ραδιοεπικοινωνία και καταγραφή μέσω ραντάρ.
Η εξέλιξη της πολιτικής αεροπορίας παρέμεινε στάσιμη μέχρι την αποκατάσταση της ειρήνης, και στις χώρες που συμμετείχαν στον πόλεμο πολλά από τα πολιτικά αεροσκάφη επιστρατεύθηκαν. Ωστόσο οι στρατιωτικές τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, θα έφερναν την επανάσταση στη μεταπολεμική αεροπορία. Πιο συγκεκριμένα, η ευρεία κατασκευή αεροδρομίων με χρήσιμους διαδρόμους ήταν η βάση της μεταπολεμικής μεταστροφής από τις αερακάτους στα αεροπλάνα για την εξυπηρέτηση των δρομολογίων μεγάλης εμβέλειας.
Άτρακτοι
Το αεροδυναμικό μονοπλάνο με πτέρυγες προβόλου απέδειξε γρήγορα την αξία του σε οποιονδήποτε ρόλο, αν και μερικά παλαιότερα διπλάνα παρέμειναν σε εξειδικευμένος ρόλους σε μεγάλο μέρος του πολέμου. Στα βασικά χαρακτηριστικά σχεδιασμού περιλαμβάνονται:
Το ανασυρόμενο σύστημα προσγείωσης έδωσε στα αεροπλάνα σημαντικό πλεονέκτημα απόδοσης έναντι τον ισάξιων υδροπλάνων, στα οποία δημιουργούνταν επιπλέον αντίσταση όταν επέπλεαν. Κατά άλλες απόψεις, η εξέλιξη των μοντέλων των υδροπλάνων έγινε παράλληλα με την εξέλιξη των αεροπλάνων. Τα υδροπλάνα, κατά βάση ιπτάμενα πλοία, παρέμειναν σε χρήση σε ναυτικές επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας. Μικρότερα σκάφη, κυρίως αμφίβια αεροσκάφη, παρέμειναν σε άλλες κρίσιμες περιοχές όπως οι ορεινές λίμνες όπου δεν μπορούσαν να κατασκευαστούν διάδρομοι προσγείωσης.
Τα πειράματα με άλλες διατάξεις συνεχίστηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, κυρίως στη Γερμανία.
Μικρός αριθμός αεροσκαφών τύπου δίδυμων δορατίων τέθηκε σε παραγωγή, και κάποιοι πιο αργοί τύποι αεροσκαφών που χρησιμοποιούνταν σε ρόλους όπως η Στρατιωτική παρακολούθηση διατήρησαν τα παλιά συστήματα προσγείωσης.
Προς το τέλος του πολέμου τέθηκαν σε χρήση τα πρώτα αεριωθούμενα αεροσκάφη. Αυτά ήταν το βομβαρδιστικό αναγνώρισης Arado Ar 234, το μαχητικό Messerschmitt Me 262 Schwalbe και το μαχητικό Gloster Meteor. Το αεροσκάφος αναχαίτισης Messerschmitt Me 163 Komet ήταν πυραυλοκίνητο και διάταξης χωρίς ουρά. Και οι δύο τύποι Messerschmitt διέθεταν πτέρυγες σάρωσης ώστε να επιβραδύνουν την εμφάνιση των μικρών ωστικών κυμάτων και της αντίστασης που εμφανιζόταν σε διηχητικές ταχύτητες. Σε άλλα Γερμανικά αεροσκάφη τα οποία χρησιμοποιήθηκαν από τις μονάδες της γραμμής του μετώπου κατά τις τελευταίες μέρες του πολέμου περιλαμβάνονται το πυραυλοκίνητο αεροσκάφος αναχαίτισης κάθετης απογείωσης Bachem Ba 349 Natter — το πρώτο επανδρωμένο πυραυλοκίνητο αεροσκάφος που απογειωνόταν κάθετα εκ του σχεδίου του — και το αεριωθούμενο ελαφρύ μαχητικό Heinkel He 162 Spatz.
Άλλες παραλλαγές δοκιμάστηκαν σε πτήση αλλά δεν τέθηκαν ποτέ σε παραγωγή, μερικές φορές ανεξάρτητα σε διάφορες χώρες. Σε αυτές περιλαμβανόταν οι διατάξεις ψευδοπτερύγων σε συνδυασμό με τη διάταξη ελκυστήρα, οι ιπτάμενες πτέρυγες, οι πτέρυγες ολίσθησης οι οποίες απογειωνόταν ως διπλάνα και έπειτα απέρριπταν την άνω πτέρυγα, με δίδυμους κεντρικά τοποθετημένους κινητήρες σε διάταξη έλκυσης-ώθησης με εγκατάσταση ελκυστήρα στο μπροστινό μέρος και εγκατάσταση ωθητήρα στο πίσω.
Ελικοφόρα
Τα ελικοφόρα τα οποία κατασκευάστηκαν πριν τον πόλεμο κυρίως με τη μορφή των γυροπλάνων αλλά και άλλων, όπως το Avro Rota, πιστοποιημένο μοντέλο του Χουάν ντε λα Κιέρβα, συνέχισαν να χρησιμοποιούνται και κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ο μη τροφοδοτούμενος ελικοκίνητος χαρταετός Focke-Achgelis Fa 330 Bachstelze προσδενόταν πίσω από υποβρύχια και χρησιμοποιούνταν ως πλατφόρμα παρατήρησης.
Το 1942 η πλατφόρμα παρατήρησης Flettner Fl 282 Kolibri έγινε το πρώτο ελικόπτερο με μηχανοκίνητο έλικα που τέθηκε σε παραγωγή. Δύο χρόνια αργότερα στη Γερμανία κατασκευάστηκε το μεταγωγικό ελικόπτερο Focke Achgelis Fa 223 Drache και στην Αμερική το Sikorsky R-4. Το R-4 ήταν το μοντέλο με τη μεγαλύτερη παραγωγή και τέθηκε στην υπηρεσία της RAF ως Hoverfly I, και σταδιακά αντικατέστησε το γυροπλάνο Avro Rota μέχρι το τέλος των εχθροπραξιών.
Κινητήρες
Η ισχύς των κινητήρων και η απόδοση των αεροσκαφών αυξανόταν σταδιακά κατά τη διάρκεια του πολέμου, με τους υγρόψυκτους εσωτερικούς κινητήρες και τους κινητήρες V να ανταγωνίζονται με τους αερόψυκτους ακτινικούς κινητήρες όπως ανταγωνιζόταν με τους αερόψυκτους τύπους κινητήρων έλικα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Για παράδειγμα, στην αρχή του πολέμου ο υγρόψυκτος κινητήρας V-12 Rolls-Royce Merlin III απέδιδε μόνο 1.000 άλογα ενώ στο τέλος του πολέμου ο διάδοχος του Rolls-Royce Griffon 61 απέδιδε 2.035 άλογα.
Στα πρώτα στάδια του πολέμου τα Γερμανικά μαχητικά, ειδικά το Messerschmitt Bf 109, ήταν πολύ γρήγορα και είχαν τη δυνατότητα ελιγμών και έτσι διέθεταν πλεονέκτημα έναντι των Βρετανικών μοντέλων με κινητήρες έγχυσης καυσίμου. Το γεγονός αυτό τους επέτρεψε να πετούν διαδοχικά ψηλά και χαμηλά ή να πραγματοποιούν ελιγμούς αρνητικού G χωρίς τον φόβο της κατάρρευσης των κινητήρων, όπως συνέβαινε με τα Βρετανικά μοντέλα τα οποία διέθεταν καρμπυρατέρ. Από την άλλη πλευρά, τα καρμπυρατέρ σε συνδυασμό με υπερσυμπιεστές είχαν καλύτερη απόδοση σε υψόμετρο. Ωστόσο, στο διάβα του πολέμου, η κρίσιμη ανικανότητα της Γερμανίας να παράγει κινητήρες αεροσκαφών με πιστόνια μέγιστης ισχύος τουλάχιστον 1.500 kW ή παραπάνω η οποία θα της προσέδιδε αξιοπιστία στο μέτωπο, δεν της επέτρεψε να αναπτύξει πιο εξελιγμένα στρατηγικά και τακτικά μαχητικά αεροσκάφη τα οποία απαιτούσαν μεγαλύτερους κινητήρες.
Την ίδια στιγμή, οι κινητήρες αεριώθησης και πυραύλων βρισκόταν σε σταθερή εξέλιξη, με τους πυραύλους κυρίως στη Γερμανία και τα αεριωθούμενα στη Βρετανία. Μέχρι το τέλος του πολέμου άρχισαν να εμφανίζονται ως επιχειρησιακοί τύποι. Οι τεχνολογίες αεριώθησης της Γερμανίας και της Βρετανίας διέφεραν σε σημαντικό βαθμό. Τα αεριωθούμενα αξονικής ροής, στα οποία ο αέρας περνάει συνεχώς προς τα πίσω από τον κινητήρα, αναγνωρίστηκε ως το πιο επιτυχημένο μοντέλο αλλά απαιτούσε αρκετά εξελιγμένες νέες τεχνολογίες τόσο στα υλικά όσο και τη διαδικασία κατασκευής. Ενώ οι Γερμανοί επέλεξαν αυτή την προσέγγιση, οι Βρετανοί διάλεξαν τον πιο απλό και πιο εύρωστο φυγόκεντρο συμπιεστή στον οποίο ο αέρας πρώτα ρέει προς τα έξω, χρησιμοποιεί τη φυγόκεντρο δύναμη ώστε να συμπιεστεί, προτού καεί και επιστρέψει στο επίπεδο του στροβίλου αξονικής ροής. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μικρότερο αλλά πλατύτερο κινητήρα για την ίδια ροή αέρα και παραγόμενη ισχύ. Το Ουγγρικό Jendrassik Cs-1, του 1940 το πρώτο αεροσκάφος με αεροκινητήρες στον κόσμο, ήταν μοντέλο αξονικής ροής με παρόμοιας ροής καύση αλλά η παραγωγή του ακυρώθηκε λόγω διαφορετικών προτεραιοτήτων. Ο κινητήρας αεριώθησης παλμών ήταν ακατέργαστος κινητήρας αεριώθησης ο οποίος παρήγαγε εξαιρετικά μεγάλη ποσότητα δόνησης ώστε να χρησιμοποιηθεί ως επανδρωμένο αεροσκάφος αλλά βρήκε χρήση στις ιπτάμενες βόμβες V-1.
Οπλισμός
Στην αρχή του πολέμου, τα Βρετανικά μαχητικά αεροσκάφη Hawker Hurricane και Supermarine Spitfire διέθεταν οκτώ πολυβόλα έναντι τεσσάρων που διέθεταν κατά κανόνα τα Messerschmitt Bf 109, δίνοντας τους περισσότερη δύναμη πυρός. Αρχικά τα Spitfire και Hurricane διέθεταν πολυβόλα, τα οποία ήταν διαμετρήματος 7,62 χιλιοστών, με λιγότερη ισχύ χτυπήματος από τα μεγαλύτερου διαμετρήματος όπλα που εκπυρσοκροτούσαν μη εκρηκτικές σφαίρες - το Γερμανικό πολυβόλο MG 131, το Ιαπωνικό πολυβόλο Ho-103, το Σοβιετικό Berezin UB και εν μέρει η «ελαφρά» έκδοση AN/M2 του Αμερικανικού πολυβόλου Browning M2, όλα τους διαμετρήματος 12,7 χιλιοστών, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ευρέως ως κύρια επιθετικά και αμυντικά όπλα στα αεροσκάφη μέχρι το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Το Bf 109 είχε ακόμη τη δυνατότητα μεταφοράς ενός κανονιού, ενώ οι μεταγενέστερες εκδόσεις του μπορούσαν να μεταφέρουν έως τρία. Τα όπλα αυτά διέθεταν εκρηγνυόμενα κελύφη αντί για απλές σφαίρες αλλά ήταν μεγαλύτερα και βαρύτερα από τα κανονικά πολυβόλα, με τις απόψεις να διίστανται για το ποιος από τους δύο τύπους είναι καλύτερος. Μερικά αεροσκάφη ήταν κατασκευασμένα και με τις δύο παραλλαγές, ενώ άλλα μπορούσαν να τροποποιηθούν ώστε να μεταφέρουν τον ένα ή και τους δύο τύπους. Καθώς εξελισσόταν ο πόλεμος, οι μεγαλύτερες ταχύτητες των αεροσκαφών, η θωράκιση των πιλοτηρίων και οι πιο ισχυρές άτρακτοι οδήγησαν σε σταδιακή προτίμηση προς τα κανόνια.
Αργότερα στον πόλεμο οι Βρετανικές και Αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν εκτεταμένη χρήση μη καθοδηγούμενων πυραύλων για τις χερσαίες επιθέσεις τους, ενώ το Γερμανικό αναχαιτιστικό Bachem Natter διέθετε συσσωρευμένους πυραύλους στη μύτη του με σκοπό να εκπυρσοκροτηθούν κατά των επερχόμενων σχηματισμών βομβαρδιστικών αεροσκαφών.
Ηλεκτρονικά συστήματα
Τα ηλεκτρονικά συστήματα έγιναν εξειδικευμένα και η χρήση τους έγινε ευρεία. Σε αυτά περιλαμβάνονταν μηχανισμοί ελέγχου της πτήσης υποβοηθούμενοι από τον κινητήρα, όργανα τυφλής πτήσης, ραδιοεπικοινωνία και καταγραφή μέσω ραντάρ.
Κατασκευή
Η κατασκευή αεροσκαφών παρέμεινε υψηλή προτεραιότητα καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου για όλες τις αντιμαχόμενες πλευρές και είχε σημαντικό μερίδιο στα έξοδα τους. Γυναίκες, και στη Γερμανία δούλοι, εργαζόταν στις γραμμές παραγωγής εξαιτίας της επιστράτευσης των ανδρών.
Λόγω της απειλής των βομβαρδισμών, ειδικά στην Ευρώπη, τα εργοστάσια σταδιακά διασκορπίστηκαν. Όταν πραγματικά ξεκίνησαν οι επιδρομές βομβαρδισμού των Βρετανών και των Αμερικανών, η Γερμανία μετέφερε μεγάλο μέρος της παραγωγής της σε υπόγεια εργοστάσια.
Υλικά στρατηγικής σημασίας όπως το αλουμίνιο για τις ατράκτους και το πετρέλαιο ως καύσιμο ήταν περιορισμένα και σύντομα έγιναν δυσεύρετα. Πολλοί παρασκευαστές, ειδικά στη Σοβιετική Ένωση, και αργότερα, στη Γερμανία στράφηκαν σε έτοιμες πρώτες ύλες όπως η ξυλεία και ο άνθρακας. Το Βρετανικής κατασκευής μαχητικό-βομβαρδιστικό de Havilland Mosquito αποτέλεσε ένα σπάνιο παράδειγμα ξύλινου αεροπλάνου.
Αεροδρόμια
Στο ξέσπασμα του πολέμου υπήρχαν σχετικά λίγα αεροδρόμια που είχαν τη δυνατότητα υποστήριξης επιχειρήσεων στρατιωτικών αεροσκαφών. Τα αεροσκάφη με βάση στη στεριά τα οποία διέθεταν ανασυρόμενο σύστημα προσγείωσης διέθεταν εξαιρετική απόδοση σε σχέση με τα ισάξια υδροπλάνα τους, και έτσι οδήγησαν στην ευρεία κατασκευή αεροδρομίων σε όλα τα μέτωπα των εκστρατειών. Μετά τον πόλεμο πολλά από αυτά έγιναν πολιτικά αεροδρόμια, και έγιναν ο λόγος που οι πτήσεις μεγάλης εμβέλειας πραγματοποιούνταν πλέον με αεροπλάνα και όχι ιπτάμενα πλοία.
Η μεγαλύτερη εξειδίκευση των πολεμικών αεροπλάνων σήμαινε πως οι επίγειες υποδομές θα έπρεπε να γίνουν και αυτές εξειδικευμένες. Οι κινητήρες μεγάλης ισχύος που χρησιμοποιούνταν δεν τίθενταν σε λειτουργία με την περιστροφή του έλικα με το χέρι, αλλά απαιτούνταν ειδικά συστήματα, είτε μηχανικά όπως ο εκκινητής Hucks ή ηλεκτρικά όπως η τροχοφόρος μπαταρία ή ο φορητός συσσωρευτής που χρησιμοποιούνταν σε αεροσκάφη όπως το Spitfire, τα οποία διέθεταν εσωτερική ηλεκτρική μίζα.
Στρατιωτική αεροπορία
Η αεροπορία αυτή την περίοδο κυριαρχούνταν από τη διεξαγωγή του πολέμου, και ο πόλεμος με τη σειρά του από τις εναέριες δυνάμεις. Η αεροπορία ενεπλάκη σε μεγάλο βαθμό στην εξέλιξη των στρατιωτικών τεχνολογιών, στρατηγικών, τακτικών και συμβάντων κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Στο ξέσπασμα του πολέμου στην Ευρώπη το 1939, η Γερμανική Luftwaffe συγκέντρωσε μια επιθετική δύναμη σύγχρονων πλήρως μεταλλικών μονοπλάνων με προβόλους που είχαν σχεδιαστεί για την υποστήριξη του οπλισμού του Κεραυνοβόλου πολέμου (Blitzkrieg) σε σχετικά μικρή εμβέλεια και κατασκευάστηκαν από μεγάλες και οργανωμένες βιομηχανίες. Οι πιλότοι ήταν καλά εκπαιδευμένοι, τόσο σε αερολέσχες και σε μερικές περιπτώσεις στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Άλλες Ευρωπαϊκές αεροπορίες, ειδικά η Βρετανική RAF αντιμετώπιζαν δυσκολίες στον εξοπλισμό με σύγχρονα αεροσκάφη και την εκπαίδευση πληρωμάτων. Οι πρώτες Γερμανικές επιτυχίες, με την αξιοσημείωτη βοήθεια του βομβαρδιστικού κάθετης εφόρμησης Junkers Ju 87 Stuka, κατέκλυσαν την Ευρώπη και άφησαν τη Βρετανία ανοικτή σε επιθέσεις.
Κατά την επακόλουθη Μάχη της Αγγλίας, οι μοίρες των Βρετανικών μαχητικών έπρεπε να μάθουν ξανά τις παλιές τακτικές από τον πρώτο πόλεμο. Αρχικά τα μαχητικά της RAF πετούσαν σε στενούς σχηματισμούς βέλους τριών αεροσκαφών, και σύντομα άλλαξαν σε χαλαρούς σχηματισμούς τεσσάρων τους οποίους οι Γερμανοί ονομάζαν «τετραδάκτυλους» (finger-four). Σε σύντομο διάστημα έμαθαν ξανά την αξία του να πετούν πάνω από τον αντίπαλο προτού επιτεθούν. Την ίδια εποχή, η εξέλιξη των πρώτων συστημάτων προειδοποίησης ραντάρ από τους Βρετανούς τους παρείχε έναν νέο τρόπο να παρακολουθούν τους επιθετικούς σχηματισμούς των Γερμανών καθώς αυτοί συγκεντρωνόταν στις Ευρωπαϊκές ακτές και πετούσαν πάνω από τη Μάγχη. Οι ραδιοεπικοινωνίες, που παρεχόταν σε κάθε πιλότο, απαιτούσαν επίσης νέα πρωτόκολλα όπως ησυχία πριν την εμπλοκή με τον εχθρό.
Αργότερα, όταν οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί ανέπτυξαν μεγάλα βαρέα βομβαρδιστικά μεγάλης εμβέλειας, προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές στη Γερμανική πολεμική προσπάθεια μαζί με τις περεταίρω απώλειες. Ενώ οι Βρετανοί προτιμούσαν τους ασυνόδευτους νυχτερινούς βομβαρδισμούς, οι Αμερικανοί προτιμούσαν να πραγματοποιούν επιδρομές κατά τη διάρκεια της ημέρας, με τη συνοδεία μαχητικών μεγάλης εμβέλειας.
Στον πόλεμο του Ειρηνικού, και οι δύο πλευρές πραγματοποίησαν εκτεταμένη χρήση αεροπλανοφόρων, και οι συμπλοκές μεταξύ των αεροπλανοφόρων έγιναν κομβικά σημεία καμπής σε πολλές εκστρατείες.
Πολιτική αεροπορία
Η πολιτική αεροπορία συνεχίστηκε στις χώρες που δεν συμμετείχαν στον πόλεμο.
Στις χώρες που ενεπλάκησαν στον πόλεμο, πολλά πολιτικά αεροσκάφη επιστρατεύτηκαν. Μερικά πολιτικά δρομολόγια παρέμειναν, όπως για παράδειγμα η BOAC που συνέχισε να πραγματοποιεί υπερωκεάνιες πτήσεις, συχνά καμουφλάρωντας τα αεροσκάφη της.
Μαραβέδιο
Tο μαραβέδιο, ισπαν.: maravedí (μαραβέδι), πορτογαλ. maravedi (μαραβέντι), (από الدينار المرابطي Αλμοραβιδικό δηνάριο), ήταν το όνομα διαφόρων ιβηρικών νομισμάτων από χρυσό και μετά από ασήμι μεταξύ του 11ου και 14ου αι. και το όνομα διαφορετικών νομισματικών μονάδων της Ιβηρικής μεταξύ του 11ου και του 19ου αι.
Ετυμολογία
Η λέξη maravedí προέρχεται από το marabet ή marabotin, μία ποικιλία του χρυσού δηναρίου που κτυπήθηκε στην Ιβηρική από τους Μαυριτανούς -από τους οποίους πήρε το όνομά του- Αλμοραβίδες (αραβικά المرابطون al-Murābitũn, ενικός. مرابط Murābit). Η ισπανική λέξη maravedí είναι ασυνήθιστη, καθώς έχει τρεις μορφές πληθυντικού: maravedís, maravedíes ή maravedises. Ο πρώτος είναι ο πιο απλός, ο δεύτερος είναι ένας παραλλαγμένος πληθυντικός σχηματισμός, που απαντάται συνήθως σε λέξεις που τελειώνουν με τονισμένο -í, ενώ ο τρίτος είναι ο πιο ασυνήθιστος και ο λιγότερο προτεινόμενος (το Πανισπανικό Λεξικό Αμφιβολιών της Βασιλικής Ακαδημίας της Ισπανίας το χαρακτηρίζει «χυδαίο στην ακοή» ).
Ιστορία
μικρογραφία|150x150εσ|Εμπρόσθια όψη 4 μαραβεδίων.
Στην Καστίλη, το maravedí de oro έγινε σύντομα η λογιστική μονάδα για το χρυσό, μαζί με το σουέλδο (sueldo, από το solidus, σολδίο) για το ασήμι και το ντινέρο (dinero, από το denarius, δηνάριο) για το κράμα (billon, ισπαν.: vellón).
μικρογραφία|300px|Xρυσό μαραβέδιο που εκδόθηκε στο [[Τολέδο από τον Aλφόνσο Η΄ της Καστίλλης το 1191. Επιγρ.: "Imam al-bi'a al-masihiya Baba" (ο ιμάμης του χριστιανικού περιβάλλοντος Πατήρ)" σε δύο γραμμές, _ επάνω, ALF κάτω. "Bismillahi wa al-ibni wa al-ruhi al-quddus Allah al-wahidun min umana' wa ta'amad yakun salima" (Μπισμιλάχ και ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα είναι ο μόνος αξιόπιστος Θεός και ο Ταμάντ είναι ασφαλής) γύρω / "Amir al-qatuliqin Alfuns bin Sanya ayadahu Allah wa nasarahu" (Πρίγκιπας των Καθολικών Αλφόνς, γιος του Σάνυα/Σάντσο. Ο Θεός να τον στηρίζει και να τον βοηθά) σε 5 γραμμές, "Χτυπήθηκε αυτό το δηνάριο στο Τουλαϊτούλα/Τολέδο το έτος 9 και 20 και 100 και 1000 της περιόδου Σαφάρ" γύρω.]]
Η περιεκτικότητα σε χρυσό των μαραβεδίων έπεσε σε ένα γραμμάριο κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιακώβου Α΄ της Αραγονίας (1213–1276) και συνέχισε να πέφτει, και τελικά έγινε ασημένιο νόμισμα υπό τον Αλφόνσο Ι΄ της Καστίλλης (1252–1284). Μέχρι εκείνη τη στιγμή η λέξη maravedí χρησιμοποιείτο για ένα συγκεκριμένο νόμισμα επίσημα, για οποιοδήποτε νόμισμα στην καθομιλουμένη, και ως συνώνυμο του ίδιου του χρήματος, με αποτέλεσμα μία ορισμένη σύγχυση στην ερμηνεία των αναφορών του 13ου αι. σε χρήματα, αξίες και νομίσματα.
μικρογραφία|Νόμισμα Morabitino που εκδόθηκε από τον [[Σάντσο Α΄ της Πορτογαλίας. Στη μία όψη ο βασιλιάς έγιππος, κρατά σταρό στο αριστερό και ξίφος στο δεξί χέρι του. Επιγρ.: SANCIUS REX PORTUGALI / θυρεός πέντε ασπίδων. Επιγρ.: INNEPTRIS I FILIIS RSSCIA.]]
Ο Aλφόνσος Ι΄, για παράδειγμα, έφτιαξε τρεις εκδόσεις κράματος (vellón), σε καθεμία από τις οποίες το νέο νόμισμα ονομαζόταν μαραβέδι. Το βασικό του αργυρό νόμισμα του 1258–1271 ονομαζόταν επίσης μαραβέδι (maravedí de plata, δηλ. αργυρό). Ζύγιζε 6,00 g και περιείχε 3,67 γραμ. καθαρού ασημιού. Άξιζε 30 δηνάρια (diners). Εκείνη την εποχή, τα χρήματα των λογαριασμών ήταν σε μαραβέδι των 15 σουέλδος ή 180 ντινέρος, έτσι ώστε ένα μαραβέδι ως λογιστική μονάδα άξιζε 6 αργυρά μαραβέδια.
Το αργυρό μαραβέδιο των λογαριασμών αντιπροσώπευε (σύμφωνα με μία ερμηνεία) περίπου 22 γραμ. αργύρου το 1258. Αυτό είχε πέσει στα 11 γραμ. το 1271, στα 3 γραμ. το 1286 και στο 1,91 γραμ. το 1303. Το χρυσό μαραβέδιο είχε εξαφανιστεί από τους λογαριασμούς μέχρι το 1300. Το αργυρό μαραβέδιο (maravedí de plata) άρχισε σταδιακά να χρησιμοποιείται ως λογιστικό χρήμα για μεγαλύτερα ποσά, για την αξία των χρυσών νομισμάτων και για την τιμή του αργύρου που έχει στο νομισματοκοπείο, και τελικά αντικατέστησε το σουέλδο ως την κύρια λογιστική μονάδα. Ο Aλφόνσος ΙΑ΄ (1312–1350) δεν αποκάλεσε κανένα από τα νομίσματά του μαραβέδια και εφεξής ο όρος χρησιμοποιήθηκε μόνο ως λογιστική μονάδα και όχι ως όνομα νομίσματος.
Το 1537 έγινε η μικρότερη ισπανική λογιστική μονάδα, το 1/34 ενός ρεάλ. Στον νέο κόσμο, ωστόσο, υπάρχουν έγγραφα που μαρτυρούν τη μείωση της αξίας του σε λιγότερο από το 1/30 τού ρεάλ. Η μείωση αυτή οφείλεται στο κόστος και τον κίνδυνο της μεταφοράς τους από την Ισπανία, πριν από την ίδρυση των πρώτων νομισματοκοπείων του Μεξικού και του Αγίου Δομίνικου. Το μαραβέδιο παρέμεινε λογιστικό χρήμα στην Ισπανία μέχρι το 1847.
Μετά την ανακάλυψη της Αμερικής από την Ισπανία, τα χάλκινα μαραβέδια, μαζί με τα αργυρά ρεάλ, ήταν τα πρώτα νομίσματα που κόπηκαν στην Ισπανία με σκοπό την κυκλοφορία στις αποικίες του Νέου Κόσμου. Αυτά τα νομίσματα, που κόπηκαν με ειδικό σχέδιο για συγκεκριμένη χρήση στην Αμερική, επινοήθηκαν για πρώτη φορά στη Σεβίλλη το 1505 για αποστολή στην αποικία Ισπανιόλα το επόμενο έτος, έτσι ξεχώρισαν ως τα πρώτα νομίσματα για τον Νέο Κόσμο. Μέχρι το 1531 αυτά τα νομίσματα εξακολουθούσαν να κόβονται, μέχρι τώρα τόσο στη Σεβίλλη όσο και στο Μπούργος. Αυτά τα μαραβέδια χρησιμοποιήθηκαν ως ισπανικό αποικιακό νόμισμα για μικρές συναλλαγές. Όταν αργότερα ιδρύθηκαν νομισματοκοπεία στον Νέο Κόσμο, τόσο στο Μεξικό (παραγγέλθηκε το 1535, η παραγωγή ξεκίνησε το 1536) όσο και στον Άγιο Δομίνικο (παραγγέλθηκε το 1536, η παραγωγή ξεκίνησε το 1542), νομίσματα αυτού του τύπου κόπηκαν και εκεί.
μικρογραφία|Μαραβέδιο του Φερδινάνδου Ζ΄ από το 1830. Eπιγρ.: FERDINANDUS III D. G., 1 M. / NAVARRAE REX, P. P., 1830.
Σημειώσεις
Κατηγορία:Ισπανικά νομίσματα
Νικόλ Μαλλιωτάκη
Η Νικόλ Μαλλιωτάκη (αγγλικά: Nicole Malliotakis, γενν. 11 Νοεμβρίου 1980, Μανχάταν) είναι Αμερικανίδα, ελληνικής και Κουβανικής καταγωγής, πολιτικός, που υπηρετεί ως Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών για την 11η κογκρεσιακή περιφέρεια της Νέας Υόρκης από το 2021. Είναι μέλος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Προηγουμένως, από το 2011 έως το 2020, υπηρέτησε ως Μέλος της πολιτειακής Συνέλευσης της Νέας Υόρκης από την 60η και την 64η περιφέρεια.
Βιογραφία
Η Νικόλ Μαλλιωτάκη γεννήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 1980, στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης, και μεγάλωσε στο Στέιτεν Άιλαντ. Είναι κόρη μεταναστών γονέων. Ο πατέρας της, Γιώργος Μαλλιωτάκης, είναι Έλληνας ενώ η μητέρα της, Βέρα, είναι Κουβανή. Βαπτίστηκε και μεγάλωσε ως Ορθόδοξη Χριστιανή.
Η Μαλλιωτάκη, αφού αποφοίτησε από το Λύκειο "New Dorp High School" στο Στέιτεν Άιλαντ το 1998, σπούδασε Επικοινωνία και Δημόσιες Σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Σίτον Χολ στο Νιου Τζέρσεϊ, απ'όπου έλαβε πτυχίο (BA) το 2001. Από το 2008 έως το 2010 πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων στο Wagner College στο Στέιτεν Άιλαντ, λαμβάνοντας μεταπτυχιακό δίπλωμα (MBA) το 2010.
Πρώιμη καριέρα
Η Μαλλιωτάκη εργάστηκε από το 2003 έως το 2004, ως σύμβουλος Επικοινωνίας στον τότε πολιτειακό Γερουσιαστή Τζον Μάρτσι, καθώς και ως υπεύθυνη συνδέσμου κοινότητας, στον τότε Κυβερνήτη Τζορτζ Πατάκι (2004-2006).
Επιπλέον, εργάστηκε επάνω στην ενεργειακή πολιτική, ως διευθύντρια Δημοσίων Σχέσεων στην εταιρεία ενέργειας και ηλεκτρισμού "Consolidated Edison, Inc" στη Νέα Υόρκη.
Πολιτειακή Συνέλευση της Νέας Υόρκης (2011-2020)
Στις πολιτειακές εκλογές για το Νομοθετικό Σώμα της Νέας Υόρκης του 2010 η Νικόλ Μαλλιωτάκη εξελέγη πολιτειακή Βουλευτής από την 60η περιφέρεια της Νέας Υόρκης. Επανεξελέγη στο αξίωμα το 2012, το 2014, το 2016 και το 2018.
Κατά την διάρκεια του πρώτου χρόνου της ως πολιτειακή Βουλευτής, η Μαλλιωτάκη χαρακτηρίστηκε ως "ανερχόμενο αστέρι της πολιτικής"από το Capitol News, από το Home Reporter News, από το Hispanic Coalition of New York, καθώς από το Ελληνοαμερικανικό ίδρυμα.
Υποψήφια Δήμαρχος της Νέας Υόρκης (2017)
μικρογραφία|147x147εσ|Η προεκλογική λεζάντα (2017). Τον Απρίλιο του 2017, η Νικόλ Μαλλιωτάκη ανακοίνωσε ότι θα είναι υποψήφια για το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος για το αξίωμα του Δημάρχου της Νέας Υόρκης. Τον Ιούνιο του 2017, κέρδισε το χρίσμα, και έγινε υποψήφια Δήμαρχος (nominee). Στην γενική εκλογή του Νοεμβρίου του 2017 δεν κατάφερε να κερδίσει τις εκλογές, χάνοντας από τον εν ενεργεία Δημοκρατικό Δήμαρχο Μπιλ ντε Μπλάζιο με 28% έναντι 66%. Στο Στέιτεν Άιλαντ, παρ'όλα αυτά, έλαβε το 70% των ψήφων.
Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ (2021-)
Στις εκλογές του 2020 για την Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, η Μαλλιωτάκη, αφού εξασφάλισε το Ρεπουμπλικανικό χρίσμα για την υποψηφιότητά της στην 11η περιφέρεια της Νέας Υόρκης, κατάφερε να νικήσει τον εν ενεργεία Δημοκρατικό Βουλευτή Μαξ Ρόουζ, με 53,2% έναντι 46,8% του Δημοκρατικού ανθυποψήφιού της. Στις 3 Ιανουαρίου 2021 ορκίστηκε Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Τον Ιανουάριο του 2021 διορίστηκε Βοηθός Υφηγητής της Μειοψηφίας στην Ρεπουμπλικανική Διάσκεψη των Βουλευτών.
Προσωπική ζωή
Η Μαλλιωτάκη γνωρίζει τρεις γλώσσες. Μιλάει άπταιστα αγγλικά και ισπανικά, ενώ μιλάει και ελληνικά. Είναι Χριστιανή Ορθόδοξη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων (ΗΠΑ) Κατηγορία:Νέα Υόρκη (πολιτεία) Κατηγορία:Νέα Υόρκη Κατηγορία:Πολιτικοί του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (ΗΠΑ) Κατηγορία:Αμερικανοί πολιτικοί Κατηγορία:Ελληνοαμερικανοί __ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ__ Κατηγορία:Ορθόδοξοι ανά εθνικότητα
Φρούριο του Μπλάιγ
Το φρούριο του Μπλάιγ (γαλλικά: La citadelle de Blaye) είναι στρατιωτικό συγκρότημα 38 εκταρίων που κατασκευάστηκε μεταξύ 1685 και 1689 από τον στρατιωτικό αρχιτέκτονα Φρανσουά Φερί, γενικό διευθυντή των οχυρώσεων της Γκιγιέν, υπό την επίβλεψη του Βωμπάν. Με θέα στις εκβολές της Ζιρόντ, βρίσκεται στην πόλη Μπλάιγ, στα βόρεια του νομού Ζιρόντ, στη Γαλλία. Σχηματίζει ένα τεράστιο οχυρωμένο συγκρότημα που περιβάλλεται από τείχη, που συμπληρώνονται από τέσσερις προμαχώνες και βαθιές τάφρους.
Το εσωτερικό έχει σχεδιαστεί ως πραγματικό στρατόπεδο διαρθρωμένο γύρω από μία Πλατεία των όπλων, ένα μοναστήρι που στέγαζε στο παρελθόν το θρησκευτικό τάγμα των Μινίμ, και αρκετούς στρατώνες που προορίζονταν για τη στέγαση του στρατού. Διάφορα στοιχεία των μεσαιωνικών οχυρώσεων διασώθηκαν στο νέο συγκρότημα, όπως το κάστρο των Ρουντέλ (12ος αιώνας), η πύλη Λιβερνέφ (13ος αιώνας) ή ο πύργος του Παρατηρητηρίου (15ος αιώνας).
Το φρούριο κατασκευάστηκε για να ελέγχει την πλοήγηση στις εκβολές της Ζιρόντ και να προστατεύει το λιμάνι του Μπορντώ και συμπληρώνονταν από τα οχυρά Φορ Πατέ, που βρίσκεται στο νησάκι Ιλ Πατέ και Φορ Μεντόκ, που βρίσκεται στην απέναντι όχθη των εκβολών της Ζιρόντ. Το σύνολο σχημάτιζε ένα αμυντικό τρίπτυχο και ήταν στην εποχή του γνωστό ως «κλειδαριά των εκβολών».
Το φρούριο του Μπλάιγ κατατάχθηκε ως ιστορικό μνημείο το 2009, είναι επίσης μία από τις 12 περιοχές που ενσωματώθηκαν στο Δίκτυο Οχυρώσεων του Βωμπάν και ως εκ τούτου αναφέρεται από το 2008 στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Από τις 20 Δεκεμβρίου 2010, έχει χαρακτηριστεί ως ένας σημαντικός τόπος της Ακουιτανίας.
Περιγραφή
αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Η Βασιλική Πύλη, εσωτερική πλευρά αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Η Πύλη Ντωφίν μικρογραφία|Παρατηρητήριο μικρογραφία|Το παλιό νοσοκομείο Το εσωτερικό του φρουρίου σχηματίζει μια πραγματική «κλειστή πόλη» που απλώνεται γύρω από την Πλατεία των όπλων. Τα κτήρια που βρίσκονται σήμερα μέσα στο φρούριο έχουν διαφορετικές χρήσεις: πολιτιστικοί χώροι, καταστήματα, εργαστήρια τέχνης, αλλά και ενοικιαζόμενες κατοικίες. Υπάρχουν ακόμη χώροι για πικνίκ, εστιατόρια, εκθέσεις καλλιτεχνών και ένα δημοτικό κάμπινγκ ανοιχτό εποχιακά.
Αρκετές πολιτιστικές και τουριστικές εκδηλώσεις οργανώνονται μέσα ή γύρω από το φρούριο: όπως η «Περιφερειακή Έκθεση Βιβλίου» ή η «Αγορά κρασιού».
Ορισμένα από τα κυριότερα κτήρια και κατασκευές μέσα στο φρούριο είναι:
Το κάστρο των Ρουντέλ
Το παλιό οχυρωμένο κάστρο των Ρουντέλ (12ος αιώνας) ενσωματώθηκε στο φρούριο από τον Βωμπάν. Χρησιμοποιήθηκε για οικία των στρατιωτικών διοικητών του φρουρίου και άλλαξε εν μέρει τον 17ο αιώνα. Εγκαταλείφθηκε από το 1820 και αποκαταστάθηκε από τη δεκαετία του 1950.
Η Βασιλική Πύλη
Κατασκευάστηκε το 1685 και είναι η μία από τις δύο εισόδους στο φρούριο. Η πολυπλοκότητα του αμυντικού της συστήματος την καθιστά ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του Βωμπάν.
Η Πύλη Ντωφίν
Είναι η δεύτερη από τις δύο εισόδους στο φρούριο. Κατασκευάστηκε το 1689 και περιλαμβάνει επίσης αμυντικό σύστημα. Η πρόσβαση στη γέφυρα ήταν δυνατή μόνο μετά τη διέλευση από μια συμπαγή δρύινη πύλη. Η πρόσβαση και στις δύο πύλες του φρουρίου γινόταν από γέφυρες σταθερές εφοδιασμένες με τμήμα ανασυρόμενο, για μεγαλύτερη προστασία.
Το μοναστήρι
Η Μονή των Μινίμ είναι ένα μοναστικό συγκρότημα που ανεγέρθηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του βασιλιά Ερρίκου Δ΄ για να χρησιμεύσει ως τόπος λατρείας για τη φρουρά που ιδρύθηκε στο παλιό φρούριο. Σήμερα δεν λειτουργεί σαν μονή, αποτελείται από μια εκκλησία που πλαισιώνεται από έναν πύργο, καμπαναριό στεφανωμένο με τρούλο, κτήρια μοναστηριακά με ίχνη ζωγραφικής διακόσμησης. Κοντά στο μοναστήρι, από το 1974 έχει δημιουργηθεί αμπελώνας.
Το νοσοκομείο
Η διάταξη αυτού του μεγάλου ημι-θαμμένου συγκροτήματος χρονολογείται από το 1739, όπως αποδεικνύεται από την ημερομηνία που αναφέρεται σε έναν από τους θεμέλιους λίθους. Στεγάζεται σε τρία επίπεδα, περιλαμβάνει υπόγειο χωρισμένο σε χώρους, αίθουσα θεραπείας στο ισόγειο και δεύτερη αίθουσα στον πρώτο όροφο.
Η πύλη Λιβερνέφ
Είναι μια από τις παλιές μεσαιωνικές πύλες της παλιάς πόλης Μπλάιγ, που μεγάλο τμήμα της καταστράφηκε τον 17ο αιώνα για να κατασκευαστεί το φρούριο. Χτισμένη τον 13ο αιώνα, αποτελείται από μια πόρτα οβάλ που περιβάλλεται από έναν ψηλό πύργο, ο οποίος διευρύνθηκε τον 17ο αιώνα για να χρησιμεύσει ως στέγαση για αξιωματικούς.
Ερείπια της Βασιλικής του Σαιν-Ρομαίν
Σώζονται επίσης τα ερείπια της Βασιλικής του Σαιν-Ρομαίν (Αγίου Ρωμανού), όπου βρίσκεται ο τάφος του Χαριβέρτου Β΄, βασιλιά της Ακουιτανίας (629-632), του γιου του Χλωτάριου Β΄ καθώς και του Φράγκου ιππότη και ανεψιού του Καρλομάγνου, του Ρολάνδου, ήρωα του άσματος του Ρολάνδου.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο
Το μουσείο χρησιμεύει ως εκθεσιακός χώρος για αντικείμενα από διάφορες αρχαιολογικές ανασκαφές που διεξήχθησαν στην περιοχή:υπάρχουν αντικείμενα από το παλιό παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη, παλιό τόπο λατρείας του κάστρου των Ρουντέλ, από τα ερείπια της βασιλικής του Αγίου Ρωμανού που βρίσκονται μέσα στο φρούριο και μεμονωμένα επιτραπέζια σκεύη από διάφορες εποχές (μεσαιωνικά καζάνια, κεραμικά, στάμνες κλπ).
Το κτήριο στεγάζει επίσης ένα μουσείο των εκβολών της Ζιρόντ.
Ρόμπερτ Άμποτ (θεολόγος)
Ο Ρόμπερτ Άμποτ (Robert Abbot, περ. 1588 - περ. 1662) ήταν Άγγλος θεολόγος που προώθησε πουριτανικά δόγματα. Με έδρα το Κράνμπρουκ του Κεντ, έγραψε αντικαθολικά έργα και καλλιέργησε έναν τοπικό κύκλο μεταξύ των ευγενών του Κεντ.
Βιογραφία
Ο Ρόμπερτ Άμποτ σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και αργότερα στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Οι λεπτομέρειες της εκκλησιαστικής σταδιοδρομίας του Άμποτ είναι κάπως ασαφείς και μπορούν να συγκεντρωθούν μόνο από αποσπασματικά στοιχεία, αλλά με βάση κάτι που έγραψε στο έργο του Bee Thankfull London and her Sisters, είναι πιθανό ότι ξεκίνησε την εκκλησιαστική του υπηρεσία με μια αποστολή ως «βοηθός ενός σεβασμιώτατου ιερέα». Μια σημείωση στο περιθώριο δείχνει ότι ο εν λόγω ιερέας ήταν ο "Master Haiward of Wool Church", στο Ντόρσετ. Το 1616 διορίστηκε από τον Τζορτζ Άμποτ στην εφημερία του Κράνμπρουκ στο Κεντ. Η διακονία του στο Κράνμπρουκ θεωρήθηκε επιτυχής, αλλά διακρίθηκε για την έλλειψη ανοχής του απέναντι στους αντικομφορμιστές. Το 1643, ο Άμποτ εγκατέλειψε το Κράνμπρουκ και έγινε εφημέριος του Σάουθγουικ στο Χαμσάιρ. Αργότερα, έγινε εφημέριος στο «εξωραϊσμένο» Ούνταλ του Σεντ Όστινς, στο Λονδίνο, όπου όπως φαίνεται εξακολουθούσε να λειτουργεί το 1657. Μεταξύ του 1657 και του 1658, και το 1662, ο Άμποτ φαίνεται να εξαφανίζεται από τα αρχεία και οι δραστηριότητές του είναι άγνωστες.
Γραπτά έργα
Τα βιβλία του Ρόμπερτ Άμποτ διακρίνονται μεταξύ των έργων της εποχής του για τη συντομία και την ποικιλία τους. Εκτός από αυτά που αναφέρθηκαν παραπάνω, έγραψε τα βιβλία Triall of our Church-Forsakers (1639), Milk for Babes, or a Mother's Catechism for her Children (1646) και A Christian Family builded by God, or Directions for Governors of Families (1653).
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Άγγλοι συγγραφείς Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης
Σουλτανάτο του Μουσκάτ
Το Σουλτανάτο του Μουσκάτ ήταν θαλάσσια αυτοκρατορία κατά την διάρκεια του 18ου αιώνα, η οποία το 1820 ενοποιήθηκε με το Ιμαμάτο του Ομάν, οδηγώντας στη δημιουργία του Σουλτανάτου του Μουσκάτ και Ομάν.
Η κατάκτηση του Μουσκάτ από τον Ναντίρ Σαχ
Το 1743, ο Ναντίρ Σαχ κατέλαβε το Μουσκάτ. Μετά τον φόνο του Ναντίρ Σαχ το 1747, η αυτοκρατορία του διαλύθηκε, με αποτέλεσμα το Σουλτανάτο του Ομάν να ανακτήσει την ανεξαρτησία του από την Δυναστεία των Αφσαριδών.
Πηγές
Κατηγορία:Ιστορία του Μουσκάτ (Ομάν) Κατηγορία:Ιστορία του Ομάν
Κουζίνα του Παντζάμπ
Η Κουζίνα του Παντζάμπ είναι τα πιάτα, οι συνταγές, οι τρόποι παρασκευής και η γαστρονομική εμπειρία που προέρχονται από την Παντζάμπ, μια ιστορική περιοχή στο βόρειο τμήμα της Ινδικής υποηπείρου, που σήμερα είναι χωρισμένη μεταξύ της Ινδίας και του Πακιστάν. Η κουζίνα τους έχει μεγάλη παράδοση σε πολλούς χαρακτηριστικούς και τοπικούς τρόπους μαγειρέματος. Όπως η ινδική μέθοδος ψησίματος σε φούρνο ταντούρι, που είναι πλέον διαδεδομένη σε πολλά μέρη της Ινδίας, στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, το Χονγκ Κονγκ, και αλλού. δεξιά|μικρογραφία| Κοτόπουλο τίκα Η τοπική κουζίνα του Παντζάμπ είναι πολύ επηρεασμένη από τον γεωργικό και αγροτικό τρόπο ζωής, όπως διαμορφώθηκε από την εποχή του αρχαίου πολιτισμού της κοιλάδας του Ινδού. Οι τοπικές καλλιέργειες βασικών τροφίμων αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της τοπικής κουζίνας. Η κουζίνα της Παντζάμπ είναι γνωστή για τις πλούσιες, βουτυρένιες γεύσεις της, μαζί με τη μεγάλη ποικιλία σε χορτοφαγικά και κρεατικά πιάτα. Στα κυρίως πιάτα περιλαμβάνονται το Σαρσόν ντα σαγκ (ένα χορτοφαγικό στιφάδο με χόρτα μουστάρδας ως κύριο συστατικό) και τα μακκί ντι ρότι (πίτες από σιμιγδάλι καλαμποκιού).
Το Κάρχι (Karrhi) είναι πιάτο που περιλαμβάνει μία πικάντικη κιτρινόχρωμη σάλτσα και κεφτεδάκια από αλεύρι ρεβιθιών (μπεσάν), και περιέχει χυμό λεμονιού, κόκκινο πιπέρι και κουρκουμά. Συνήθως σερβίρεται με ρύζι ή ψωμί νάαν.
Το ρύζι Μπασμάτι είναι η εγχώρια ποικιλία του Παντζάμπ και χρησιμοποιείται σε πληθώρα πιάτων. Και πολλά πιάτα λαχανικών και κρεάτων έχουν αναπτυχθεί ώστε να συνοδεύονται με μπασμάτι.
Τρόποι μαγειρέματος
μικρογραφία| Παράθα μέντας ([[Πίτα (ψωμί)|πίτα) ]]μικρογραφία| Λάσι (γλυκό ποτό με βάση γιαούρτι) Στα χωριά πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την παραδοσιακή υποδομή για μαγείρεμα, που περιλαμβάνει ξυλόφουρνους και κτιστούς φούρνους. Μία σύγχρονη μέθοδος είναι το μαγείρεμα σε κουζίνες αερίου. Το ταντούρι είναι μαγειρική μέθοδος που περιλαμβάνει τη χρήση του παραδοσιακού φούρνου ταντούρ. Στην Ινδία, το στυλ ταντούρι παραδοσιακά συνδέεται με την Παντζάμπ, καθώς οι Παντζάμπι ενστερνίστηκαν το ταντούρ σε περιφερειακό επίπεδο, και έγινε δημοφιλές σε όλη την Ινδία μετά τη διαίρεση του 1947, όταν οι Παντζάμπι μετεγκαταστάθηκαν σε μέρη όπως το Δελχί. Σύμφωνα με τον Πλαναλπ (1971), «ο υπεδάφιος φούρνος τύπου Παντζάμπ γνωστός ως ταντούρ γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλής στο Νέο Δελχί» Στην ύπαιθρο του Παντζάμπ, συνήθως υπάρχουν κοινόχρηστα ταντούρ  που ονομάζονται και Καθ ταντούρ στη γλώσσα Παντζάμπι.
Συστατικά τροφίμων
Το Πάντζαμπ είναι σημαντικός παραγωγός σιταριού, ρυζιού και γαλακτοκομικών προϊόντων, που αποτελούν και τα κύρια συστατικά της βασικής διατροφής των Παντζάμπι. Η χώρα έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά κατανάλωσης ανά κεφαλή σε γαλακτοκομικά προϊόντα στην Ινδία, δηλαδή τα γαλακτοκομικά αποτελούν σημαντική συνιστώσα στη διατροφή των Παντζάμπι.μικρογραφία|Αλού παράθα ([[Πίτα (ψωμί)|πίτα από πατάτα) με βούτυρο]]
Γαλακτοκομικά προϊόντα: διαυγές βούτυρο, σιναπέλαιο, ηλιέλαιο, βούτυρο και το Ινδικό τυρί πανίρ χρησιμοποιούνται ευρέως στο μαγείρεμα των Παντζάμπι.
Πρόσθετα τροφίμων και καρυκεύματα: Προστίθενται συνήθως για να ενισχύσουν τη γεύση και το άρωμα του φαγητού. Ένα κοινό πρόσθετο είναι το ξύδι. Οι χρωστικές τροφίμων χρησιμοποιούνται σε γλυκά πιάτα και επιδόρπια. Το άμυλο χρησιμοποιείται ως διογκωτικός παράγοντας.
Πρωινό
Οι συνταγές πρωινού όσον αφορά τις διάφορες περιοχές του Παντζάμπ ποικίλλουν. Συνηθίζονται τα: τσάνα μασάλα (με ρεβίθια και καρυκεύματα), τσόλε μπατούρε, αλού παράθα (πίτα από πατάτα), παράθα γεμιστή με τυρί πανίρ, γκόμπι παράθα (γεμιστή με κουνουπίδι και λαχανικά), παράθα με κουρντ (γεμιστή με τυρόπηγμα), πίτα πούρι με χαλβά, μπατούρα (πίτα), φαλούντα (γλύκισμα), μάχνι ντουντ (βουτυρόγαλα), Αμριτσάρι λάσι (γλυκό ποτό με βάση γιαούρτι), τσάι μασάλα, τσάι, Αμριτσάρι κούλχα (πίτα), ντάχι βάντα, ντάχι (τυρί ), κόα (τυρί), πάγια (πιάτο με πόδια ζώου), αλού παράθα με βούτυρο, παντζίρι με γάλα.
Στο Πακιστανικό Παντζάμπ διάσημο πρωινό είναι το κατλάμα Λαχόρης (σαν πίτσα). δεξιά|μικρογραφία|Κοτόπουλο ταντούρι
Κρεατικά
Οι προτιμώμενες πηγές κρέατος στις διάφορες περιοχές του Παντζάμπ είναι τα πουλερικά, τα αρνιά και οι κατσίκες.
Υπάρχει μεγάλη ποικιλία σε πιάτα κρεατικών:
μικρογραφία|Κούλχα αμριτσάρι
Ψάρια
Επειδή η Παντζάμπ είναι περίκλειστη περιοχή, στην κουζίνα της χρησιμοποιούνται περισσότερο τα ψάρια γλυκού νερού παρά τα θαλάσσια ψάρια. Προτιμώνται οι κυπρίνοι, οι Ινδικοί κυπρίνοι ρόχου και τα γατόψαρα. Επίσης, οι Νοτιοασιατικοί κυπρίνοι (catla lobeo), τα τιλάπια και πρόσφατα διαδόθηκαν και οι γαρίδες. Το ψάρι τίκα είναι σπεσιαλιτέ της Αμριτσάρ.
Χορτοφαγικά πιάτα
μικρογραφία|Πανίρ, ένα νοτιοασιατικό τυρί που χρησιμοποιείται στην κουζίνα του Παντζάμπ. μικρογραφία|Παντζίρι
Συνοδευτικά πιάτα
Παραδοσιακά συνοδευτικά πιάτων είναι τα ράιτα και τα τσάτνεϊ.
Το ράιτα είναι δροσιστική σάλτσα ντιπ που παρασκευάζεται από Ινδικό γιαούρτι ντάχι, και ψιλοκομμένα λαχανικά και φρούτα, όπως αγγούρι, κρεμμύδια, καρότα, παντζάρι, ανανάς, παπάγια, κ.ά. Γίνεται πικάντικη με μυρωδικά, όπως ψητή μαύρη μουστάρδα, κίμινο και κάρι.
Γλυκά και επιδόρπια
μικρογραφία|Γκάτζαρ κα χαλβά. Γλυκιά πουτίγκα από καρότα γαρνιρισμένη με αμύγδαλα και φιστίκια. Η κουζίνα του Παντζάμπ περιλαμβάνει πολλά γλυκά και επιδόρπια:
Αρτοσκευάσματα
Στα αρτοποιία του Παντζάμπ υπάρχει μεγάλη ποικιλία από ψωμιά και πίτες. Τα καμίρι ρότι είναι παραδοσιακές πίτες που είναι πολύ δημοφιλείς από τον καιρό των Μουγκάλ. Τα ψωμιά διαφέρουν στο αλεύρι που χρησιμοποιήθηκε, στη διαδικασία παρασκευής και σε τυχόν προσθήκες σπόρων, όπως ηλιόσποροι και λιναρόσπορ οι.
Βότανα και μπαχαρικά
μικρογραφία|[[Γουδί και γουδοχέρι|Γουδιά και γουδοχέρια (η παραδοσιακή μέθοδος για την ανάμειξη μπαχαρικών)]] Στην κουζίνα των Παντζάμπι χρησιμοποιείται μία μεγάλη ποικιλία μπαχαρικών από όλην την Ινδική υποήπειρο. Αφού κονιοποιηθούν, αναμιγνύονται με γουδί και γουδοχέρι ή με ηλεκτρικό μίξερ.
Ποτά
Υπάρχει μεγάλη ποικιλία. Ορισμένα φτιάχνονται από γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το λάσι και το βουτυρόγαλα. Στην περιοχή κυκλοφορούν ευρέως προϊόντα από γάλα νεροβούβαλων. Δημοφιλή είναι το μάνγκο λάσι, το μάνγκο μίλκσεϊκ,  και το τσάατς (ινδικά: छाछ). Επίσης, πίνονται χυμοί λαχανικών και φρούτων, όπως από καρπούζι, χυμός καρότου και χυμός ταμάρινδου (ίμλι κα παάνι). Το καλοκαίρι προτιμώνται οι λεμονάδες (νίμπου παάνι) και τα ποτά σικανζβι, που είναι λεμονάδες με χυμό πιπερόριζας και άλλα γαρνιρίσματα. Το τζαλζίρα είναι δροσιστικό ποτό που παρασκευάζεται από νερό, κίμινο, πιπερόριζα, μαύρο πιπέρι, κ.ά.
Το Σάτου είναι ένα αλεύρι που θεωρείται σούπερφουντ και πλούσια πηγή πρωτεινών. Ένα παραδοσιακό ποτό παρασκευάζεται από σάτου, νερό, αλάτι και ζάχαρη.
Τουρσιά
αριστερά|μικρογραφία|Ατσάρ γκοστ: κοτόπουλο και τουρσιά Τα τουρσιά είναι παρασκευάσματα αποτελούμενα από κομμάτια διαφόρων λαχανικών σε ξίδι ή οξικό οξύ. Είναι μέθοδος συντήρησης τροφίμων. Τα τουρσιά ή πίκλες, παράγονται με ζύμωση, δηλαδή με διάσπαση των υδρογονανθράκων σε αλκοόλες από μικροοργανισμούς σε αναερόβιες συνθήκες. Χρησιμοποιούνται σε πολλά πιάτα του Παντζάμπ, και ιδιαίτερα δημοφιλές είναι το μάνγκο τουρσί.
Εξοπλισμός κουζίνας
μικρογραφία|Παραδοσιακός φούρνος (μπαρόλι) και εστία των Παντζάμπι. Στην κουζίνα των Παντζάμπι προσφέρονται εξίσου παραδοσιακές όσο και σύγχρονες μέθοδοι μαγειρέματος, ανάλογα με τον εξοπλισμό. αριστερά|μικρογραφία|Μεταλλικό μπάθι
Τσούλλαχ
Τσούλλαχ είναι η εστία στη γλώσσα των Παντζάμπι. Τα παραδοσιακά σπίτια έχουν φούρνους (ουάντα τσούλλαχ ή μπαντ τσούλλαχ) κατασκευασμένους από τούβλα, πέτρες και μερικές φορές κεραμικούς. Οι παλαιότερες κοινότητες στο Παντζάμπ χρησιμοποιούσαν κάντα τσούλλαχ, που είναι φούρνοι γης ή λάκκοι φωτιάς, αλλά αυτή η παράδοση εξασθενεί.
Μπάθι
Οι μπάθι είναι κτιστοί φούρνοι. Οι παραδοσιακοί φούρνοι των Παντζάμπι κατασκευάζονται ως εξής: σκάβεται ένας λάκος στο έδαφος και στο άκρο της εγκαθίσταται ένας καπνοδόχος, δηλαδή ένας μεταλλικός κύλινδρος μέσα από τον οποίο τα καυσαέρια οδηγούνται από τον κλίβανο στην ελεύθερη ατμόσφαιρα. Στη συνέχεια, τα μέρη του συνόλου επενδύονται με άργιλο και χτίζεται μία στρογγυλή υπέργεια δομή. Στη μία πλευρά του μπάθι δημιουργείται ένα άνοιγμα για την εισαγωγή ξύλων, φύλων μπαμπού και άλλων καύσιμων υλικών. Το πάνω μέρος του μπάθι αφήνεται ανοιχτό, αλλά σκεπάζεται με ένα μεγάλο μεταλλικό σκεύος που χρησιμοποιείται ως μαγειρική εστία και για ψήσιμο σιτηρών. μικρογραφία|Φούρνος ταντούρ σε αρτοποιείο. Στα πυρακτωμένα τοιχώματά του ψήνονται ψωμιά και πίτες. αριστερά|μικρογραφία|Σύγχρονοι φούρνοι ταντούρ
Ταντούρ
Όπως περιέγραψε ο Άχμεντ (2014), οι Χαράππα, ένας αρχαίος πολιτισμός της κοιλάδας του Ινδού, ίσως χρησιμοποιούσαν φούρνους παρόμοιους με τα σύγχρονα ταντούρ του Παντζάμπ. Το παραδοσιακό ταντούρ είναι φτιαγμένο από άργιλο, ως κωδωνοειδής φούρνος στο έδαφος, σαν πηγάδι. Λειτουργεί με καύση ξύλων και κάρβουνων και φτάνει σε υψηλές θερμοκρασίες. Ο Χέιτερ (1992) περιέγραψε ότι αρχικά τα ταντούρ «στο Παντζάμπ, μια επαρχία στα βορειοδυτικά της Ινδίας, ήταν βυθισμένα στο έδαφος μέχρι το χείλος τους». Επίσης, ανέφερε ότι έχουν αναπτυχθεί σύγχρονες υπέργειες παραλλαγές. Όταν πυρακτωθούν τα τοιχώματα του ταντούρ είναι κατάλληλα για το ψήσιμο ψωμιών.
Κονσερβοποίηση, εμφιάλωση και κάπνισμα
Μία κοινή πρακτική σε πολλά σπίτια είναι η συντήρηση τροφίμων με κονσερβοποίηση και εμφιάλωση. Έτσι ο χρόνος ζωής τους παρατείνεται για αρκετούς μήνες. Επίσης, μερικοί διαθέτουν εξοπλισμό για κάπνισμα κρεάτων, που είναι τρόπος συντήρησης και παράλληλα προσδίδει άρωμα και γεύση στο προϊόν. Το καπνιστό κρέας ονομάζεται μπααπι γκοστ.
Καλοί τρόποι στο τραπέζι
Ένα μεγάλο μέρος της κουζίνας είναι οι εθιμοτυπίες, δηλαδή το σύνολο των καθιερωμένων κανόνων κόσμιας συμπεριφοράς. Όλα τα νοικοκυριά λειτουργούν με εθιμοτυπίες, που διαφέρουν ανά τόπο. Μολονότι, οι ορισμοί και τα πρότυπα, και η λέξη που περιγράφει το σύνολό τους, ποικίλλουν σε περιφερειακό επίπεδο, υπάρχουν πολλές πρακτικές που είναι κοινές σε όλο το Παντζάμπ. Η συγκέντρωση της οικογένειας στην τραπεζαρία για το γεύμα είναι ο κανόνας για τους Παντζάμπι.
Στο Παντζάμπ είναι καλή συνήθεια να προσφέρεις φρέσκα φρούτα, γλυκά και λιχουδιές ως δώρα στα οικεία πρόσωπα, ιδιαίτερα κατά την ανοιξιάτικη περίοδο. Τα κεράσματα μεταξύ γειτόνων είναι καλός οιωνός, και στις ιδιαίτερες περιστάσεις είναι ένδειξη φιλοξενίας. Το μάνγκο είναι γλυκό φρούτο που παράγεται ευρέως στο Παντζάμπ, και η περίοδος της συγκομιδής του εορτάζεται με πληθώρα εκδηλώσεων. Τα καρπούζια και τα ραπανάκια στους πάγκους τροφίμων μοιράζονται μεταξύ φίλων και συγγενών. μικρογραφία|Γεύμα εστιατορίου Παντζάμπι ντάμπα
Φαστφουντ
μικρογραφία|Επιλεγμένα πιάτα από το Κλαμπ Νέο Παντζάμπ Στα πλαϊνά των δρόμων υπάρχουν προαστιακά φαγάδικα, που ονομάζονται ντάμπα. Είναι εγκαταστάσεις στις οποίες διατίθεται φαγητό προς πώληση, και επίσης προσφέρονται ως χώροι για ξεκούραση, κάθισμα και συζήτηση. Στην κατηγορία περιλαμβάνονται φαστφουντ, εστιατόρια, ταβέρνες, καφετέριες και καντίνες. Υπάρχουν επιχειρήσεις σαν φαστφουντάδικα, που ανεπίσημα ονομάζονται «λιπαρά κουτάλια», και ειδικεύονται στην πώληση τηγανητών προϊόντων.
Εστιατόρια
Η κουζίνα των Παντζάμπι έχει διεθνή απήχηση. Στο Λονδίνο υπάρχει ένα εστιατόριο που ονομάζεται Παντζάμπ και λειτουργεί ως οικογενειακή επιχείρηση από το 1946. Είναι το παλαιότερο εστιατόριο της Βόρειας Ινδίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το Κλαμπ Νέο Παντζάμπ, που βρίσκεται στο Χονγκ Κονγκ, έγινε το πρώτο εστιατόριο των Παντζάμπι παγκόσμια που κέρδισε ένα αστέρι Michelin το 2019.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τρόφιμα καπνιστά Κατηγορία:Πακιστανική κουζίνα Κατηγορία:Ινδική κουζίνα
Τέμενος Μόλλα Τσελεμπί
Το Τζαμί Μόλλα Τσελεμπί (Molla Çelebi Camii), μερικές φορές γνωστό ως Τζαμί Φίντικλι (Fındıklı Camii) είναι οθωμανικό τζαμί του 16ου αιώνα, που βρίσκεται στη γειτονιά Φίντικλι της συνοικίας Μπέγιογλου της Κωνσταντινούπολης στην Τουρκία. Παραγγέλθηκε από τον Καζασκέρ Μεχμέτ Βουσούλι Εφέντη, επικεφαλής δικαστή της Κωνσταντινούπολης και σχεδιάστηκε από τον αυτοκρατορικό αρχιτέκτονα Μιμάρ Σινάν. Το τζαμί βρίσκεται στην προκυμαία του Βοσπόρου, κοντά στο λιμάνι Καμπατάς και το Τζαμί Ντολμά Μπαχτσέ.
Γεωγραφία
Το τζαμί βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη, στην περιοχή Φίντικλι της κομητείας Μπέγιογλου, στην οδό Μετζλισί Μεμπουσάν, στις κάτω όχθες του Ευρωπαϊκού Βοσπόρου, στο Φίντικ. Το τζαμί Μόλλα Τσελεμπί, γνωστό και ως «Τζαμί Φίντικλι» ή «το Φουντούκι», όπως φαίνεται από την παραλία, κοντά στο τελεφερίκ και τους σταθμούς των πορθμείων Καμπατάς, φαίνεται πολύ κομψό και εντυπωσιακό, ιδιαίτερα κάτω από την αντανάκλαση του ήλιου, που δύει πάνω από τα Στενά του Βοσπόρου.
Ιστορία
Το τζαμί σχεδιάστηκε από τον διάσημο αρχιτέκτονα της Τουρκίας, Μιμάρ Σινάν, υπό τις οδηγίες του Μεχμέτ Βουσούλι Εφέντη, ο οποίος ήταν ο επικεφαλής της αποστολής και στη συνέχεια ο ανώτατος δικαστής της Τουρκίας, ο οποίος ήταν επίσης γνωστός ως «σοφός και ποιητής». Σύμφωνα με τις κυβερνητικές πηγές, το τζαμί χτίστηκε μεταξύ 1561 και 1562. Ωστόσο, υπάρχει αμφιβολία για τη σειρά των ιστορικών γεγονότων της κατασκευής του τζαμιού. Μια άλλη αξιόπιστη αναφορά τοποθετεί την περίοδο κατασκευής του μεταξύ 1570 και 1584.
Αρχιτεκτονική
αριστερά|μικρογραφία|333x333εσ| Εσωτερικό Το τζαμί χτίστηκε αρχικά ως ένα μικρό συγκρότημα, με εξαγωνικό σχέδιο που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Μιμάρ Σινάν. Κυρίως, το τζαμί χτίστηκε σε δύο τμήματα, την κεντρική αίθουσα προσευχής με διαστάσεις 18,90 επί 16,40 μέτρα και το μιχράμπ γιέρι διαστάσεων 8,80 επί 4,60 μέτρα. Οι πεσσοί είναι χτισμένοι στους τοίχους και μεταξύ των πεσσών υπάρχουν τέσσερις μικροί ημικυκλικοί τρούλοι με κατεύθυνση ανατολικά-δυτικά και ο κεντρικός τρούλος, που είναι το κεντρικό τμήμα προσευχής. Αυτό το τμήμα καλύπτεται επίσης από έναν ημικυκλικό θόλο διαμέτρου 11,8 μέτρων και καλύπτεται με έξι τόξα χτισμένα μεταξύ των έξι ενσωματωμένων κιόνων. Προεξέχει η ορθογώνια αψίδα στην οποία είναι χτισμένο το μιχράμπ. Επιπλέον υπάρχουν δέκα παράθυρα, τοποθετημένα πάνω από το κάτω μέρος του τρούλου. Τα κενά των παραθύρων είναι τοποθετημένα σε δύο κάθετα σημεία.
Η δομή του τζαμιού είναι χτισμένη εξ ολοκλήρου σύμφωνα με την Κλασική Οθωμανική Αρχιτεκτονική παράδοση. Το μινμπάρ ή ο άμβωνας στο τζαμί, είναι ένα μοναδικό χαρακτηριστικό από όπου ο ιμάμης απευθύνεται στους πιστούς στις συναντήσεις προσευχής, και το οποίο είναι στολισμένο με kalem işi, πολύχρωμες τοιχογραφίες. Το μιχράμπ (κόγχη) είναι επίσης διακοσμημένο με το ίδιο στυλ με το μινμπάρ. Υπάρχει ένας λεπτός μιναρές χτισμένος στην τοξωτή είσοδο, ο οποίος έχει τέσσερις τρούλους. Το τζαμί που βλέπει στο δρόμο, έχει τον μιναρέ στη δεξιά γωνία του. Ο μιναρές έχει σερέφε (μπαλκόνι μιναρέ). Οι προεκτάσεις στα πλαϊνά καλύπτονται από ημιθόλους καθώς παρέχει καλύτερη συνέχεια τόσο στο σύστημα κάλυψης όσο και στο εσωτερικό. Το μιχράμπ βρίσκεται για πρώτη φορά σε μια αψίδα που προεξέχει από το μεσαίο τμήμα του τοίχου της κίμπλα. Αυτός ο σχεδιασμός εσωτερικής διάταξης αντισταθμίζει την έλλειψη βάθους στον άξονα Βορρά-Νότου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Τζαμιά στην Τουρκία Κατηγορία:Οθωμανικά τζαμιά στην Κωνσταντινούπολη