Αντιρρησίες_συνείδησης_στην_Ελλάδα
Τη δεκαετία του 1970
Η «απάνθρωπη», «εξευτελιστική μεταχείριση» και η «βάναυση συμπεριφορά» Για παράδειγμα, «στην περίοδο της επιστράτευσης, δεκάδες από αυτούς υπέστησαν άγριο ξυλοδαρμό και απάνθρωπη μεταχείριση [...] Παρά την επαναφορά του κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα, το καλοκαίρι του 1974, η κατάσταση [για τους αντιρρησίες] δεν διαφοροποιήθηκε. [...] Στη διάρκεια των ετών 1975 και 1976, εξακολουθούσαν να κρατούνται ακόμη στις φυλακές της Ελλάδας άτομα που είχαν εκτίσει φυλάκιση πολλών ετών —επτά, οκτώ, ακόμη και δέκα χρόνια. Η διαβίωση των φυλακισμένων αντιρρησιών συνείδησης, ιδιαίτερα στις Στρατιωτικές Φυλακές Ιωαννίνων [όπου κρατούνταν στην πλειονότητά τους, εκτός από τη Μακρόνησο, τις Φυλακές Κέρκυρας, Μπογιατίου, το Γεντί Κουλέ, κ.α.], κάθε άλλο παρά ανθρώπινη ήταν. [...] Παρά το γεγονός ότι οι Φυλακές Ιωαννίνων είχαν κριθεί ακατάλληλες, λόγω υπερβολικής υγρασίας και ακαταστασίας των κτιρίων —ήταν χτισμένες κοντά στη λίμνη, σε απόσταση μόνο 100 μέτρων— ο πρόεδρος του Στρατοδικείου, σε συνεργασία με το διοικητή των Φυλακών, απαγόρευσαν την έξοδο των κρατουμένων αντιρρησιών συνείδησης από τους θαλάμους. Απαγόρευσαν κάθε επαφή και επικοινωνία με τους συγγενείς τους, στερώντας τους το επισκεπτήριο και την αλληλογραφία. Τους στέρησαν επίσης την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Περιόρισαν σημαντικά το συσσίτιο, το νερό καθώς και τη θέρμανση. Το αποτέλεσμα ήταν να προσβληθούν από πνευμονία και βρογχοπνευμονία επτά αντιρρησίες συνείδησης». Αυτή «η βάναυση εναντίον τους συμπεριφορά» καταγράφεται ότι εξακολούθησε και για τα χρόνια που ακολούθησαν. Στις αρχές τις δεκαετίας του 1990, η Διεθνής Αμνηστία έλαβε σωρεία εκθέσεων σχετικά με αντιρρησίες συνείδησης οι οποίοι «υπέστησαν ωμή, απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση κατά τη διάρκεια της κράτησής τους». Μετά από εκθέσεις προς τα αρμόδια υπουργεία, την επόμενη χρονιά μέλη της Οργάνωσης Ανθρώπινα Δικαιώματα Χωρίς Σύνορα σε συνεργασία με τη Διεθνή Αμνηστία ξεκίνησαν ένα οδοιπορικό «με την κάμερα στο χέρι»σε όλες τις φυλακές όπου κρατούνταν αντιρρησίες ώστε να ελέγξει την υφιστάμενη κατάσταση. Η έκθεση χαρακτηρίστηκε «συγκλονιστική» και έφερε στο φως την τραγικότητα της κατάστασης, πράγμα αμαύρωνε την εικόνα της Ελλάδας στην Ευρώπη και έκανε φανερό ότι στο εσωτερικό της Ελλάδας ήταν για χρόνια φανερή η «υπερίσχυση των πλέον ακραίων κύκλων». (Αντιρρησίες Συνείδησης, Κ. Τσαρούχας, σελ. 55, 56, 100-103, 204-216) Η Αναφορά Βαν Βέικ σχολίασε «το μυστικό της τυραννίας» των αντιρρησιών, το οποίο ήταν οι αδιάκοπες αλυσιδωτές καταδίκες τους καθώς μόλις εξέτιαν την ποινή τους θεωρούνταν και πάλι ανυπότακτοι, ξανακαταδικάζονταν, ξαναφυλακίζονταν και πάλι από την αρχή. Ο Απόστολος Κακλαμάνης, σε συζήτηση στη Βουλή το 1978, είχε αναφερθεί στα 'όσα συνέβαιναν μέχρι τότε', δηλαδή «υφίστανται οι άνθρωποι αυτοί από της κατατάξεώς τους στα Κέντρα Εκπαίδευσης και κατά τη διάρκεια της φυλάκισής τους διωγμούς, λοιδορίες και ένα σωρό άλλες απάνθρωπες μεταχειρίσεις». (Αντιρρησίες Συνείδησης, Κ. Τσαρούχας, σελ. 87) Η Διεθνής Αμνηστία αναφέρει ότι «εκτός από πολυετείς φυλακίσεις έχουν καταγραφεί και καταδίκες σε θάνατο, εκτελέσεις και βασανιστήρια» σε βάρος των Ελλήνων αντιρρησιών συνείδησης και γι' αυτό εξ' αρχής τους θεωρούσε «κρατούμενους συνείδησης». (Μαρτυρίες, Ιανουάριος-Μάρτιος 1997, σελ. 14) Στο Human Rights without Frontiers (Ανθρώπινα Δικαιώματα Χωρίς Σύνορα), του Αυγούστου 1992, γίνεται εκτενής αναφορά σε διάφορες «χαρακτηριστικές μεθόδους βασανισμού των αντιρρησιών», όπως «οι μακροχρόνιες φυλακίσεις, οι άγριοι ξυλοδαρμοί, η απομόνωση, τα κάθε είδους σωματικά και ψυχολογικά βασανιστήρια ακόμη και η εξορία». Ακόμη και στο έτος 1992, στο ίδιο έντυπο, καταγράφονται εκτενείς αναφοράς όσον αφορά τις "ζωώδεις" συνθήκες κράτησης, όπως διαπιστωνόταν από τις ετήσιες επισκέψεις ευρωβουλευτών στις ελληνικές φυλακές όπου κρατούνταν οι αντιρρησίες συνείδησης. Η εφημερίδα Ελευθεροτυπία της 9ης Απριλίου 1996 αναφέρεται στην «εξευτελιστική μεταχείριση και μισαλλόδοξη συμπεριφορά» σε βάρους των Μαρτύρων του Ιεχωβά κρατουμένων στις Στρατιωτικές Φυλακές Αυλώνας. Ο Τάκης Μίχας αναφέρει: «Οι διώξεις που υπέστησαν οι αντιρρησίες συνείδησης στη μεταπολεμική Ελλάδα ξεπερνούν κατά πολύ σε θηριωδία αυτές που υπέστησαν οι ηττημένοι του Εμφυλίου. Αρκεί να σημειωθεί ότι μέχρι και το 1977 —τέσσερα δηλαδή χρόνια μετά την επάνοδο του κοινοβουλευτισμού— καταγγέλλονταν στο Συμβούλιο της Ευρώπης ανατριχιαστικές λεπτομέρειες συστηματικών βασανιστηρίων σε βάρος των αντιρρησιών στα στρατόπεδα της Αυλώνας και της Τρίπολης. Και είναι ενδεικτικό των ευαισθησιών του ντόπιου Κατεστημένου, ότι γι' αυτό το θέμα δεν έγινε ποτέ καμιά «κάθαρση» —ούτε ένας στρατιωτικός, ούτε ένας υπουργός δεν διώχθηκε ποτέ για την έμμεση ή άμεση συμμετοχή του στο χτίσιμο του γκουλάγκ των θρησκευτικών αντιρρησιών συνείδησης στη μεταπολεμική Ελλάδα. Είναι δε επίσης ενδεικτικό των ευαισθησιών της ελληνικής Αριστεράς, ότι ακόμα κι όταν οι διώξεις των θρησκευτικών αντιρρησιών συνείδησης στην Ελλάδα είχαν φτάσει στο κατακόρυφο δεν έδειξε κανένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον —ίσως επειδή οι Μάρτυρες του Ιεχωβά, δεν πληρούσαν τις μαρξιστικές προδιαγραφές της «προοδευτικότητας»! Χρειάστηκε να εμφανιστούν αντιρρησίες που μιλούσαν τη «σωστή» γλώσσα για να αρχίσουν να ενδιαφέρονται οι ντόπιοι Γιακωβίνοι για το θέμα». (Η σχετικότητα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Οικονομικός Ταχυδρόμος, 15 Μαρτίου 1990, σελ. 45) σε βάρος των αντιρρησιών συνείδησης και η νομοθετική αντιμετώπισή τους από την πολιτεία —η οποία χαρακτηρίστηκε «νομική τρομοκρατία» — τέθηκαν προς εξέταση στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Τον Ιούλιο του 1977, το Συμβούλιο της Ευρώπης στην Αμβέρσα αποφάνθηκε τα εξής: