cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αρχή της συμπληρωματικότητας
Το δόγμα
Σύμφωνα με την Αρχή της Συμπληρωματικότητας, η περιγραφή μιας δομικής μονάδας της φύσης (π.χ. ενός πρωτονίου) είναι και σωματιδιακή και κυματική (η μία είναι συμπληρωματική της άλλης), η παρατήρηση όμως με τον έναν τρόπο αποκλείει την ταυτόχρονη παρατήρηση με τον άλλο. Η συμπληρωματικότητα δηλαδή βρίσκεται σε αντίφαση και εξαρτάται από τον παρατηρητή να επιλέξει με ποιον τρόπο επιθυμεί να διερευνά τη φύση.
Η Αρχή της Συμπληρωματικότητας συνδέεται με τη θεμελιώδη Αρχή της Απροσδιοριστίας, η οποία είναι σαφής, ευκρινής και αδιαμφισβήτητη απόρροια της Κβαντικής Μηχανικής. Από αυτήν αντλεί το στοιχείο της αδυναμίας να μετρηθούν ταυτόχρονα δύο παράμετροι όπως η θέση και η ορμή ενός σωματιδίου, όμως η Αρχή της Συμπληρωματικότητας επιχειρεί τη γενίκευση της Αρχής της Απροσδιοριστίας σε κάτι πιο ευρύ που υπόκειται σε κριτική ως ασαφές και αμφίσημο.
Γενίκευση
Για τον Μπορ και τους οπαδούς του, το ότι η παρατήρηση σε ένα πεδίο καταστρέφει την ικανότητα μέτρησης στο συμπληρωματικό του πεδίο, πράγμα που μας υποχρεώνει στον διαχωρισμό των παρατηρήσεων διαφορετικής φύσης του ιδίου αντικειμένου, αποκτά προεκτάσεις πέρα από την Κβαντική Μηχανική. Ο ίδιος ο Μπορ εφάρμοσε την Αρχή της Συμπληρωματικότητας και σε άλλα πεδία της Φυσικής, στη Βιολογία, την Ψυχολογία, τις Κοινωνικές επιστήμες, την Ανθρωπολογία και τη Φιλοσοφία. Για παράδειγμα το 1938 ο Μπορ, μιλώντας στο Διεθνές Συνέδριο Ανθρωπολογικών και Εθνολογικών Επιστημών, εξήγησε πως όμοια με τις μετρήσεις στη σωματιδιακή φυσική, οι αντιλήψεις των αισθήσεων και οι συγκινήσεις υπόκεινται, αλληλοεπηρεαζόμενες, στη συμπληρωματικότητα.
Ακραίες προσεγγίσεις
Συμπορευτές της Σχολής της Κοπεγχάγης συνέδεσαν τη συμπληρωματικότητα ακραία και βεβιασμένα με άλλες επιστήμες και θεωρήσεις, φτάνοντας στο σημείο να διατυπωθεί από τον Pascual Jordan πως ο παρατηρητής με την παρατήρηση, όχι απλώς διαταράσσει το παρατηρούμενο μέγεθος αλλά το παράγει, κάνει δηλαδή τα παρατηρούμενα να υπάρχουν (π.χ. δημιουργεί ένα κύμα ή ένα σωματίδιο εκεί που πριν δεν υπήρχε τίποτε από τα δύο).
Πειράματα
Το βασικό πείραμα που ώθησε στη διατύπωση της Αρχής της Συμπληρωματικότητας είναι το πείραμα των δύο σχισμών, όπου ο κυματοσωματιδιακός δυισμός οδηγεί στα πλέον έντονα παράδοξα της Φυσικής. Στην έκδοση του πειράματος με ηλεκτρόνια (1961) η προσπάθεια της παρατήρησης του ηλεκτρονίου ως σωματίδιο (εντοπισμός διαδρομής διέλευσης) καταστρέφει την κυματική του φύση, κάτι που είναι άκρως εντυπωσιακό καθώς το αποτέλεσμα είναι παρατηρήσιμο με γυμνό μάτι. Επίσης η κυματική συμπεριφορά για ένα μοναχικό σωματίδιο σημαίνει πως αυτό πρέπει να βρίσκεται ταυτόχρονα σε περισσότερα από ένα σημεία στον χώρο και να αλληλεπιδρά με τον εαυτό του, για να δώσει το κυματικό αποτέλεσμα, πράγμα που φαίνεται αδιανόητο.
Παρόλα αυτά, τα πειράματα σχισμών, όπως και άλλα, καταδεικνύουν πως κάποιες από τις κυματικές και σωματιδιακές ιδιότητες είναι μετρήσιμες ταυτόχρονα.
Επιπλέον πειράματα που καταδεικνύουν τον κυματοσωματιδιακό δυισμό είναι αυτά της συμβολομετρίας νετρονίων, όπου τα νετρόνια δρουν στις πειραματικές διατάξεις αναλυόμενα και επανασυνδεόμενα ως κύματα ενώ ταυτόχρονα υπόκεινται στην επίδραση της γήινης βαρύτητας και περιστροφής ως σωματίδια, με αποτέλεσμα την αλλαγή της φάσης στην κυματοσυνάρτηση που τα περιγράφει ως κύμα, και έτσι γίνεται ξεκάθαρο πως τα νετρόνια έχουν ταυτόχρονα και κυματικό και σωματιδιακό χαρακτήρα.
Προσπάθειες ανατροπής
Το Πείραμα Afshar, που έγινε το 2004, φέρνει σε δύσκολη θέση τους υποστηρικτές της Αρχής της Συμπληρωματικότητας δείχνοντας πως είναι επιτρεπτή η ταυτόχρονη μέτρηση του σωματιδιακού και του κυματικού χαρακτήρα των φωτονίων σε μια ειδική εκδοχή του πειράματος των δύο σχισμών. Τα αποτελέσματα του πειράματος έχουν επιβεβαιωθεί από διαφορετικούς ερευνητές που επανέλαβαν το πείραμα, όμως δεν γίνεται καθολικά αποδεκτή η καθαίρεση της Αρχής της Συμπληρωματικότητας, καθώς οι υποστηρικτές της ερμηνεύουν τα αποτελέσματα του πειράματος ως μη ανατρεπτικά, αν και διαφωνούν μεταξύ τους για τον ακριβή λόγο.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Κβαντική μηχανική Κατηγορία:Φυσικοί νόμοι Κατηγορία:Διχοτομίες
Λουξεμβουργιανή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου
Ιστορία
Στα τέλη του 1906, ιδρύθηκε η πρώτη ποδοσφαιρική ομάδα στο Λουξεμβούργο, η ΣΣ Φόλα Ες, ήδη σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, υπήρχαν 13 ομάδες οι οποίες χρειάζονταν ένα διοικητικό όργανο. Η Λουξεμβουργιανή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου συστάθηκε το Νοέμβριο του 1908 με εκπροσώπους των 13 συλλόγων. Ενάμισι χρόνο αργότερα, την άνοιξη του 1910, η ομοσπονδία προσχώρησε στη FIFA και διοργανώθηκε για πρώτη φορά πρωτάθλημα ποδοσφαίρου. Το φθινόπωρο του 1911 ακολούθησε το πρώτο διεθνές παιχνίδι της εθνικής ομάδας εναντίον της Γαλλίας στην πρωτεύουσα του Λουξεμβούργου, η οποία, ωστόσο, ηττήθηκε με 1:4.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ποδόσφαιρο στο Λουξεμβούργο Κατηγορία:Ομοσπονδίες μέλη της ΟΥΕΦΑ
Κατάλογος τραγουδιών στην κορυφή του Billboard Hot 100 (1973)
To Billboard Hot 100 είναι ένας μουσικός κατάλογος επιτυχιών που κατατάσσει τα τραγούδια που παίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. To τραγούδι με τη μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής στην κορυφή τη χρονιά αυτή ήταν το "Killing Me Softly With His Song" από τη Ρομπέρτα Φλακ το οποίο παρέμεινε στην πρώτη θέση του καταλόγου για 5 μη συνεχείς εβδομάδες.
Το έτος 1973 συνολικά 14 καλλιτέχνες ή συγκροτήματα πέτυχαν να έχουν για πρώτη φρά τραγούδι τους στην κορυφή του καταλόγου επιτυχιών. Πρόκειται για τους: Κάρλι Σάιμον, Έλτον Τζον, The O'Jays, Βίκι Λόρενς, The Edgar Winter Group, Wings, Τζιμ Κρόουτσι, Μορίν ΜακΓκόβερν, Stories, Grand Funk, Gladys Knight & the Pips και Τσάρλι Ριτς. Ο Τζίμι Κρόουτσι έγινε το τρίτο πρόσωπο που είχε τραγούδι του στην κορυφή μετά το θάνατό του τον Σεπτέμβριο του 1973. Οι Έντι Κέντριξ και Ρίνγκο Σταρ, παρότι είχαν επιτυχίες στην κορυφή με τα συγκροτήματα The Temptations και The Beatles, αντίστοιχα, πέτυχαν τα πρώτα τους τραγούδια στο νούμερο ένα ως σόλο καλλιτέχνες. Ο Στίβι Γουόντερ και ο Τζίμι Κρόουτσι ήταν οι μόνοι καλλιτέχνες που είχαν πάνω από ένα τραγούδι τους στην κορυφή (από δύο ο καθένας).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
1973
Έντβαρντ Γκιέρεκ
Ο Έντβαρντ Γκιέρεκ (πολωνικά: Edward Gierek) (6 Ιανουαρίου 1913 – 29 Ιουλίου 2001) ήταν Πολωνός κομμουνιστής πολιτικός και de facto ηγέτης της Πολωνίας μεταξύ 1970 και 1980. Αντικατέστησε τον Βουαντίσουαφ Γκομούουκα ως Πρώτος Γραμματέας του κυβερνώντος Πολωνικού Κόμματος Ενωμένων Εργατών (ΠΚΕΕ) στην Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας το 1970. Είναι γνωστός για το άνοιγμα της κομμουνιστικής Πολωνίας στο Δυτικό Μπλοκ και για τις οικονομικές του πολιτικές που βασίζονταν σε ξένα δάνεια. Απομακρύνθηκε από την εξουσία μετά τις απεργίες των εργαζομένων που οδήγησαν στη Συμφωνία του Γκντανσκ μεταξύ του κομμουνιστικού κράτους και των εργαζομένων του αναδυόμενου ελεύθερου συνδικαλιστικού κινήματος «Αλληλεγγύη».
Γεννημένος στο Σοσνόβιετς, στην Πολωνία του Συνεδρίου, σε μια ευσεβή καθολική οικογένεια, ο Γκιέρεκ μετανάστευσε με τους συγγενείς του στη Γαλλία σε νεαρή ηλικία. Το 1934, απελάθηκε στην Πολωνία για κομμουνιστική υπεράσπιση και εκστρατεία, αλλά στη συνέχεια μετακόμισε στο Βέλγιο για να εργαστεί ως ανθρακωρύχος στο Γκενκ. Ως αποτέλεσμα, ήταν ικανός στα γαλλικά, κάτι που τον ωφέλησε στη μελλοντική του πολιτική σταδιοδρομία. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Γκιέρεκ ήταν ενεργός στη Βελγική Αντίσταση κατά των Γερμανών. Επέστρεψε στη μεταπολεμική Πολωνία μόνο το 1948 αφού πέρασε 22 χρόνια στο εξωτερικό. Το 1954, έγινε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Πολωνικού Κόμματος Ενωμένων Εργατών (ΠΚΕΕ) υπό τον Μπολέσουαφ Μπιέρουτ ως εκπρόσωπος της περιοχής της Σιλεσίας. Γνωστός για τη διαφάνεια και τη δημόσια ομιλία του, ο Γκιέρεκ αναδείχθηκε σταδιακά ως ένας από τους πιο σεβαστούς και προοδευτικούς πολιτικούς της χώρας, ενώ έγινε ισχυρός αντίπαλος του πιο αυταρχικού Βουαντίσουαφ Γκομούουκα.
Ο Γκομούουκα απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του μετά την βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στην Πολωνία το 1970. Το Δεκέμβριο του 1970, ο Γκιέρεκ διορίστηκε νέος Πρώτος Γραμματέας και de facto ηγέτης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας. Τα πρώτα χρόνια της θητείας του σημαδεύτηκαν από εκβιομηχάνιση καθώς και από τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας. Έχοντας περάσει χρόνο στη Δυτική Ευρώπη, άνοιξε την κομμουνιστική Πολωνία σε νέες δυτικές ιδέες και χαλάρωσε τη λογοκρισία, μετατρέποντας έτσι την Πολωνία στην πιο φιλελεύθερη χώρα του Ανατολικού Μπλοκ. Τα μεγάλα χρηματικά ποσά που δάνεισαν ξένοι πιστωτές κατευθύνονταν στην κατασκευή πολυκατοικιών και στη δημιουργία βαρέων βιομηχανιών χάλυβα και άνθρακα στην πατρίδα του, τη Σιλεσία. Το 1976, ο Γκιέρεκ άνοιξε τον πρώτο πλήρως λειτουργικό πολωνικό αυτοκινητόδρομο από τη Βαρσοβία στο Κατοβίτσε, ο οποίος φέρει το όνομά του μέχρι σήμερα. Ωστόσο, στα τέλη της δεκαετίας του 1970 η Πολωνία βυθίστηκε στην οικονομική παρακμή. Η χώρα ήταν τόσο βαριά χρεωμένη που εισήχθη ο περιορισμός λόγω ελλείψεων, καθώς η κυβέρνηση δεν ήταν σε θέση να αποπληρώσει τα δάνεια. Το 1980, επέτρεψε στο συνδικάτο Αλληλεγγύη να εμφανιστεί σύμφωνα με τη Συμφωνία του Γκντανσκ, η οποία αποτέλεσε τη βάση για τα δικαιώματα των εργαζομένων. Θεωρούμενος ως μια ριζοσπαστική κίνηση για την αποκήρυξη του κομμουνισμού, ο Γκιέρεκ απομακρύνθηκε από το αξίωμα όπως ο προκάτοχός του.
Ακτιβιστής του Πολωνικού Κόμματος Ενωμένων Εργατών
αριστερά|μικρογραφία|230x230εσ| Ο Γκιέρεκ και η σύζυγός τους συμβάλλουν στην Εργατική Ημέρα Εθελοντισμού του Κόμματος Ο Γκιέρεκ, ο οποίος το 1948 ήταν 35 ετών και είχε περάσει 22 χρόνια στο εξωτερικό, έλαβε οδηγίες από τις αρχές του ΠΕΚ να επιστρέψει στην Πολωνία, κάτι που έκανε με τη σύζυγό του και τους δύο γιους τους. Εργαζόμενος στην οργάνωση ΠΕΚ της περιφέρειας Κατοβίτσε, τον Δεκέμβριο του 1948, ως εκπρόσωπος του Σοσνόβιετς συμμετείχε στο ενωτικό συνέδριο ΠΕΚ- ΠΣΚ, το οποίο κατέληξε στην ίδρυση του Πολωνικού Κόμματος Ενωμένων Εργατών (ΠΚΕΕ). Το 1949, διορίστηκε και παρακολούθησε ένα διετές ανώτερο κομματικό μάθημα στη Βαρσοβία, όπου κρίθηκε ότι είχε ανεπαρκή προσόντα για πνευματικές προσπάθειες, αλλά είχε υψηλά κίνητρα για κομματική εργασία. Το 1951, ο Ρόμαν Ζαμπρόφσκι έστειλε τον Γκιέρεκ σε ένα υπό απεργία ανθρακωρυχείο, ορίζοντας του την αποκατάσταση της τάξης. Ο Γκιέρεκ μπόρεσε να επιλύσει την κατάσταση χρησιμοποιώντας πειθώ και αποφεύχθηκε η χρήση βίας. Ήταν μέλος του Σέιμ, του πολωνικού κοινοβουλίου, από το 1952. Κατά τη διάρκεια του 2ου Συνεδρίου του ΠΚΕΕ (Μάρτιος 1954), εξελέγη μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος. Ως επικεφαλής του τμήματος βαριάς βιομηχανίας της Κεντρικής Επιτροπής, εργάστηκε απευθείας υπό τον Πρώτο Γραμματέα Μπολέσουαφ Μπιέρουτ στη Βαρσοβία.
Τον Μάρτιο του 1956, όταν ο Έντβαρντ Όχαπ έγινε ο πρώτος γραμματέας του κόμματος, ο Γκιέρεκ έγινε γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής, παρόλο που εξέφρασε δημόσια αμφιβολίες για τα δικά του προσόντα. Στις 28 Ιουνίου 1956 στάλθηκε στο Πόζναν, όπου γινόταν διαμαρτυρία εργατών. Στη συνέχεια, εξουσιοδοτημένος από το Πολιτικό Γραφείο, ηγήθηκε της επιτροπής που ήταν επιφορτισμένη με τη διερεύνηση των αιτιών και της εξέλιξης των γεγονότων του Πόζναν. Παρουσίασαν την έκθεσή τους στις 7 Ιουλίου, κατηγορώντας μια εχθρική αντισοσιαλιστική συνωμοσία εμπνευσμένη από το εξωτερικό που εκμεταλλεύτηκε τη δυσαρέσκεια των εργαζομένων στις επιχειρήσεις του Πόζναν. Τον Ιούλιο, ο Γκιέρεκ έγινε μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΠΚΕΕ, αλλά παρέμεινε σε αυτή τη θέση μόνο μέχρι τον Οκτώβριο, όταν ο Βουαντίσουαφ Γκομούουκα αντικατέστησε τον Όχαπ ως πρώτος γραμματέας. Ο Νικίτα Χρουστσόφ επέκρινε τον Γκομούουκα επειδή δεν κράτησε τον Γκιέρεκ στο Πολιτικό Γραφείο. Ωστόσο, παρέμεινε γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής, υπεύθυνος για τις οικονομικές υποθέσεις. Θα επέστρεφε στο Πολιτικό Γραφείο τον Μάρτιο του 1959, στο 3ο Συνέδριο του ΠΚΕΕ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολωνοί πολιτικοί Κατηγορία:Μέλη του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος Κατηγορία:Πολιτικοί του Πολωνικού Εργατικού Κόμματος Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1952-1956) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1957-1961) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1961-1965) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1965-1969) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1969-1972) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1972-1976) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1976-1980) Κατηγορία:Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1980-1985) Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος των Οικοδόμων της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Λένιν Κατηγορία:Αποδέκτες του Χρυσού Σταυρού της Αξίας (Πολωνία) Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Λαβάρου της Εργασίας Κατηγορία:Μεγαλόσταυροι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας Κατηγορία:Μεγάλοι Αξιωματικοί της Λεγεώνας της Τιμής
Σάιλα
μικρογραφία|153x153εσ|Σαουδική Σάιλα Η Σάιλα είναι ισλαμικό κάλυμμα κεφαλής που φοριέται από γυναίκες. Είναι συνήθως μαύρη μάσκα και θεωρείται μια μορφή μαντίλας με τη μορφή μισής μπούρκας όπου μέρος του προσώπου εξακολουθεί να εμφανίζεται. Φοριέται από γυναίκες στη Σαουδική Αραβία και άλλες Αραβικές χώρες του περσικού Κόλπου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σχετιζόμενες με το Ισλάμ διαμάχες Κατηγορία:Αραβικός πολιτισμός Κατηγορία:Ενδύματα κεφαλής
Δεν παίζουν με τον έρωτα
Δεν παίζουν με τον έρωτα (γαλλικός τίτλος: On ne badine pas avec l'amour) είναι θεατρικό έργο σε τρεις πράξεις του Αλφρέ ντε Μυσσέ, που δημοσιεύτηκε το 1834 στο λογοτεχνικό περιοδικό Revue des deux Mondes και παρουσιάστηκε το 1861 στην Κομεντί Φρανσαίζ.
Αυτό το ρομαντικό δράμα, που περιλαμβάνει στοιχεία τόσο κωμικά όσο και δραματικά, εγγράφεται ανάμεσα στα πιο σημαντικά του ρομαντισμού που συνεχίζουν να παρουσιάζονται και στην εποχή μας.
Συγγραφή
Τον Μάρτιο του 1834, ο Μυσσέ ήταν 24 ετών και έφυγε από τη Βενετία μόνος μετά τον χωρισμό του από τη Γεωργία Σάνδη, που τον εγκατέλειψε για τον γιατρό Πατζέλο. Στα γράμματα που αντάλλαξαν στη συνέχεια, ο συγγραφέας την ενημέρωσε ότι σχεδίαζε να γράψει την ιστορία τους, που ήταν το μελλοντικό μυθιστόρημα Η εξομολόγηση ενός παιδιού του αιώνα. Αλλά εν τω μεταξύ του ανέθεσαν μια κωμωδία και, χωρίς ενθουσιασμό, άρχισε να γράφει το Δεν παίζουν με τον έρωτα, σε πεζό κείμενο για ανάγνωση, τελειώνοντας δύο μήνες αργότερα, για να στραφεί τελικά στο μυθιστόρημά του.
Η παθιασμένη σχέση που διατηρούσε με τη Γεωργία Σάνδη επηρέασε σε μεγάλο βαθμό το έργο, έτσι η σκηνή 5 της πράξης ΙΙ περιλαμβάνει αποσπάσματα από τα γράμματα που έγραψε η Σάνδη κατά τη διάρκεια διενέξεων (Όλοι οι άντρες είναι ψεύτες, ασταθείς...).
Το έργο είναι δύσκολα κατατάξιμο ως είδος, καθώς ως ρομαντικό δράμα παραβλέπει την ιστορικά καθορισμένη κατάσταση και την ηρωοποίηση των χαρακτήρων, δεν είναι δράμα γιατί περιλαμβάνει πολλά κωμικά στοιχεία αλλά ούτε κωμωδία λόγω του τραγικού τέλους.
Υπόθεση
Πράξη Ι
Ο Περντικάν, νεαρός γιος βαρόνου που πρόσφατα τελείωσε τις σπουδές ιατρικής, επιστρέφει στον πύργο του πατέρα του παρέα με τον δάσκαλό του Μπλάζιους. Η εξαδέρφη του Καμίγ, μια 18χρονη κοπέλα που μόλις αποφοίτησε από το μοναστήρι, επιστρέφει επίσης στο κάστρο συνοδευόμενη από τη γκουβερνάντα της. Οι δύο νέοι συναντιούνται ξανά μετά από δέκα χρόνια αποχωρισμού στον αγαπημένο τους πύργο, όπου μεγάλωσαν, έπαιξαν και αγαπήθηκαν. Ο βαρόνος σχεδιάζει να παντρέψει τον γιο του με την ανεψιά του και εμπιστεύεται το σχέδιο στον δάσκαλο Μπλάζιους και στον ιερέα του χωριού.
Ο Περντικάν και η Καμίγ πάντα αγαπούσαν ο ένας τον άλλον, αλλά η κοπέλα, έχοντας λάβει πολύ αυστηρή εκπαίδευση από τις μοναχές, θύματα οι ίδιες δυστυχισμένων ερωτικών σχέσεων, έχει μάθει να μην εμπιστεύεται τους άντρες και μένει ασυγκίνητη όταν ο εξάδελφός της ξυπνά τις παιδικές τους αναμνήσεις. Πληγωμένος, ο νεαρός καλεί τη νεαρή αγρότισσα Ροζέτ, ομογάλακτη αδερφή της Καμίγ, για δείπνο στον πύργο. Ο βαρόνος απογοητεύεται όταν μαθαίνει ότι ο γιος του ερωτοτροπεί με μια αγρότισσα.
Πράξη II
Η Καμίγ στέλνει στον εξάδερφό της ένα σημείωμα καλώντας τον σε συνάντηση. Ο Περντικάν συνεχίζει να κάνει την Καμίλ να ζηλεύει με τη Ροζέτ αλλά πηγαίνει στην πρόσκληση της ξαδέρφης του. Η Καμίγ του αποκαλύπτει ότι διδάχτηκε στο μοναστήρι της να φοβάται τον έρωτα και ότι οι καλόγριες την προειδοποίησαν για τους κινδύνους του πάθους και τον εγωισμό των ανδρών. Ο Περντικάν αμφισβητεί τη θρησκευτική εκπαίδευση και εξυμνεί το πάθος που μεταμορφώνει τους ανθρώπους. Υπερασπίζεται τον έρωτα, ακόμη κι αν κάποιος εξαπατηθεί και πληγωθεί, αλλά μάταια: Η κοπέλα του ανακοινώνει την απόφασή της: θα επιστρέψει στο μοναστήρι και θα αφιερώσει τη ζωή της στον Θεό.
Πράξη III
Ο Περντικάν καταφέρνει να διαβάσει ένα γράμμα που έστειλε η Καμίγ στη Λουίζ, μια μοναχή από το μοναστήρι που την έχει επηρεάσει έντονα με το παράδειγμα των δικών της ατυχιών, όπου γράφει ότι έκανε τα πάντα για να την αντιπαθήσει ο Περντικάν και η άρνησή της τον έχει ρίξει στην απόγνωση. Οργισμένος, ο νεαρός για να την κάνει να ζηλέψει περισσότερο, αρραβωνιάζεται τη Ροζέτ, η οποία γοητευμένη από τον γιο του βαρόνου πιστεύει στην ευτυχία της. Όμως η Καμίγ μαθαίνει από τη γκουβερνάντα της ότι ο εξάδελφός της διάβασε το γράμμα, καταλαβαίνει τη συμπεριφορά του και, παγιδευμένη στην αναταραχή των συναισθημάτων της, φανερώνει στη Ροζέτ ότι ο Περντικάν την κοροϊδεύει. Καλεί τον ξάδερφό της, αφού έκρυψε τη Ροζέτ πίσω από μια κουρτίνα. Μετά από μια αρχική ανταλλαγή κατηγοριών, οι δύο νεαροί εξομολογούνται τελικά τον έρωτά τους στην τελευταία σκηνή, αλλά η Ροζέτ, που τους παρακολουθεί κρυφά, δεν αντέχει την απογοήτευση και πεθαίνει από συγκίνηση. Η επίγνωση του λάθους τους, τους χωρίζει για πάντα.
Θέματα
Τα κύρια θέματα του έργου είναι τα κλασικά θέματα του ρομαντικού δράματος: ο έρωτας και ο θάνατος. Ένα ακόμη σημείο που θίγεται είναι ο αντικληρικαλισμός. Ο Μυσσέ διακωμωδεί τον τρόπο ζωής των κληρικών αλλά κυρίως καταγγέλλει την αυστηρή θρησκευτική εκπαίδευση των νεαρών κοριτσιών που τους στερεί την επίγεια ευτυχία του έρωτα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γαλλικά θεατρικά έργα Κατηγορία:Θεατρικά έργα του Αλφρέ ντε Μυσσέ
Μαρκετερί
Ιστορικά στοιχεία
Η μαρκετερί αποτελεί παλιά τεχνική η οποία εμφανίστηκε περίπου το 2000 π.Χ. στην αρχαία Μεσοποταμία. Έπιπλα επικαλυμμένα με πολύτιμα ξύλα, μέταλλα, γυαλί και πολύτιμους ή ημιπολύτιμους λίθους είναι γνωστά από τον αρχαίο κόσμο, ενώ ρωμαϊκά έργα μαρκετερί έχουν ανακαλυφθεί σε τοποθεσίες της Πομπηίας και του Ερκουλάνεουμ, του 1ου αιώνα μ.Χ., αποδεικνύοντας ότι η τεχνική ήταν τότε πολύ προηγμένη και αναπτυγμένη.
Η αναβίωση της τεχνικής με προσθήκη του καπλαμά είχε την έμπνευσή της στη Φλωρεντία του 16ου αιώνα και στη Νάπολη, σαν από την κλασική έμπνευση. Η μαρκετερί μέσα από τις τεχνικές της Φλωρεντίας, δηλ. διαμέσου της επικάλυψης συμπαγών μαρμάρινων πλακών με σχέδια από μάρμαρα και ημιπολύτιμους λίθους. Η τεχνική είναι γνωστή στα αγγλικά ως pietra dura, για τους «σκληρούς λίθους» που χρησιμοποιούνται, όπως λ.χ. όνυχα, ιάσπες, κερατοειδή και χρωματιστά μάρμαρα.
Οι τεχνικές της μαρκετερί με χρήση φύλλων ξύλου (veneers) αναπτύχθηκαν στην Αμβέρσα και σε άλλα φλαμανδικά κέντρα, σε εργαστήρια κατασκευής ντουλαπιών στις αρχές του 16ου αιώνα. Το στυλ αυτό εισήχθη στη Γαλλία μετά τα μέσα του 17ου αιώνα, για να δημιουργηθούν έπιπλα υψηλής αισθητικής και πολυτέλειας που κατασκευάστηκαν στο βασιλικό εργοστάσιο των Gobelins, επιφορτισμένο με τη διακόσμηση επίπλων για τη εσωτερική διακόσμηση των Βερσαλλιών και των άλλων βασιλικών κατοικιών του βασιλέα Λουδοβίκου XIV.
Στη Γαλλία, οι πρώτοι δάσκαλοι της μαρκετερί ήταν ο Fleming Pierre Golle και ο γαμπρός του, André-Charles Boulle, ο οποίος ίδρυσε σειρές Παρισινών κατασκευαστών γραφείων (ébénistes) και έδωσε το όνομά του σε μια τεχνική μαρκετερί που χρησιμοποιεί χελώνα και ορείχαλκο, συνδυασμένο με κασσίτερο σε αραβικά ή περίπλοκα σχέδια φύλλων. Τα πιο διάσημα βασιλικά γαλλικά έπιπλα επενδυμένα με μαρκετερί είναι τα κομμάτια που παραδόθηκαν από τον Jean Henri Riesener στις 1770 και 1780. Το Bureau du Roi ήταν το πιο διάσημο από αυτά τα διάσημα αριστουργήματα.
Τεχνικές λεπτομέρειες
Η τέχνη αυτή περιλαμβάνει την κοπή και τη συναρμολόγηση μικρών τεμαχίων -διαφόρων υλικών- λεπτών σε πάχος, με διαφορετική υφή και χρώμα από τροπικά ή πολύχρωμα ξύλα, χαλκό, μπρούτζο κ.α., από τα οποία δημιουργούνται περίτεχνα σχέδια. Η μαρκετερί έχει πάρα πολλές εφαρμογές και χρήσεις, ως διακοσμητική επένδυση σε:
Πρωτίστως, η τέχνη της μαρκετερί απαιτεί σωστό σχεδιασμό (design), και μετέπειτα έπεται η υλοποίησή του με χειροποίητο τρόπο. Είναι μία χρονοφόρος διαδικασία που απαιτεί φαντασία και μεράκι.
Ειδικά για τα μαρκετερί με ξύλινους καπλαμάδες, αρχικά δημιουργείται σχέδιο (πατούρα) με τρόπο τέτοιο που να μπορεί να αναλυθεί σε μικρά κομμάτια. Γίνεται στη συνέχεια η τελική επιλογή χρωμάτων είτε από βαμμένους (τεχνητούς) καπλαμάδες είτε από φυσικό υλικό (προτιμούνται τα χρωματιστά είδη: δρυς, καρυδιά, ευκάλυπτος, μαόνια, σφενδάμι, έβενος, sapelli, κ.α.). Μετά έπεται το χειροποίητο κόψιμο των καπλαμάδων και όλων των λοιπών μεταλλικών υλικών σύμφωνα με το σχέδιο και η επιμελής ένωση των κομματιών.
Τυπικά τα πάχη των φύλλων κυμαίνονται γύρω στα 0,6 mm. Το τελευταίο στάδιο περιλαμβάνει τις συγκολλήσεις των κομματιών στην τελική διακοσμητική επιφάνεια.
Παραπομπές
Κατηγορία:Διακοσμητικές τέχνες Κατηγορία:Ξύλο
Άγιος Βλάσιος Ηρακλείου
Ο Άγιος Βλάσιος (ή Άγιος Βλάσης) είναι οικισμός της Κοινότητας Βασιλειών του Δήμου Ηρακλείου στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 416 κατοίκους. Βρίσκεται 12 χιλιόμετρα νότια του Ηρακλείου, σε υψόμετρο 260 μ. στους βορειοδυτικούς πρόποδες του όρους Γιούχτας. Στην περιοχή εξασκείται η αμπελουργία, με την παραγωγή σουλτανίνας σταφίδας και επιτραπέζιων στραφυλιών.
Ιστορικά στοιχεία
Γύρω από τον κεντρικό ναό του χωριού σώζεται αρχιτεκτονικά μέλη τα οποία πιθανότατα προέρχονται από παλαιότερο ναό των βυζαντινών χρόνων, ίσως της παλαιοχριστιανικής περιόδου. Στο χωριό γίνεται μνεία στο Κατάστιχο Εκκλησιών και Μοναστηριών του Κοινού, του 1320, όπου αναφέρεται ως S. Blasio. Αναφέρεται επίσης σε έγγραφο του 1368. Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Agios Vlassis. Στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως s. Biaseo με 221 κατοίκουε. Στην οθωμανική απογραφή του 1671 αναφέρεται ως Ayo Vlasi με 9 χαράτσια. Σε έγγραφο του 1684 αναφέρεται ως Μαγαραλάρ.
Μπαγιαμόν
Η Μπαγιαμόν (ισπανικά: Bayamón) είναι πόλη, δήμος του Πουέρτο Ρίκο, και προάστιο του Σαν Χουάν η οποία βρίσκεται στη βόρεια παράκτια κοιλάδα, βορείως της Άγουας Βουένας και του Κομερίο· νοτίως της Τόα Βάχα και του Κατάνιο· δυτικώς του Γκουαϊνάβο· και ανατολικώς της Τόα Άλτα και του Ναραγχίτο. Η Μπαγιαμόν απλώνεται σε 11 εκλογικά διαμερίσματα και το Μπαγιαμόν Πουέβλο (το κέντρο της πόλης και το διοικητικό κέντρο της πόλης). Αποτελεί μέρος της Μητροπολιτικής Στατιστικής Περιοχής Σαν Χουάν-Κάγουας-Γκουαϊνάβο και είναι ο δεύτερος πιο πυκνοκατοικημένος δήμος τόσο στη μητροπολιτική περιοχή όσο και στο Πουέρτο Ρίκο.
Άγιος Βλάσιος Ηρακλείου
Ιστορικά στοιχεία
Το 1821 (=έτος εγίρας 1237) ο Μουσταφά Μπέι ίδρυσε στον Άγιο Βλάση (τότε Μαγαραλί Κιόι) τεκέ των Μπεκτασήδων στο σπίτι του, το οποίο βρισκόταν στο δυτικό άκρο του χωριού. Ο Μουσταφά Μπέι, ο οποίος ίδρυσε άλλους δύο τεκέδες, ένα στο Ρέθυμνο και ένα στα Χανιά, συντηρούσε τον τεκέ επί 35 χρόνια, μέχρι τον θάνατό του το 1855/56. Τάφηκε σε τουρμπέ κοντά στο χωριό. Επικεφαλής του τεκέ ανέλαβε τότε ο γιος του, Αλί Μπαμπά, που είχε λάβει τον τίτλο του ντεντέ, ο οποίος πρόστεσε ένα ακόμη όροφο. Πέθανε το 1869/1870 και τον διαδέχθηκε ο γιος του Μουσταφά Μπαμπά. Με τον θάνατο του Μουσταφά Μπαμπά το 1918, ο τεκές σταμάτησε να λειτουργεί και έκλεισε το 1924, με την ανταλλαγή πληθυσμών. Στην απογραφή του 1881, ο Άγιος Βλάσης είχε 6 Χριστιανούς και 134 Τούρκους κατοίκους και υπαγόταν στον δήμο Αρχανών. Στην απογραφή του 1900 υπαγόταν στον ίδιο δήμο και είχε 139 κατοίκους.
Μπαγιαμόν
Το Πουέρτο Ρίκο παραχωρήθηκε από την Ισπανία στον απόηχο του Ισπανοαμερικανικού Πολέμου σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης των Παρισίων του 1898 και έγινε έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών. Το 1899, οι Ηνωμένες Πολιτείες διεξήγαγαν την πρώτη τους απογραφή στο Πουέρτο Ρίκο διαπιστώνοντας ότι ο πληθυσμός της Μπαγιαμόν ήταν 19.940 κάτοικοι.
Άγιος Βλάσιος Ηρακλείου
Ιστορικά στοιχεία
Το 1924, ο Άγιος Βλάσης υπάχθηκε αρχικά στον δήμο Ηρακλείου, αλλά το 1928 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Βασιλειών, όπου παρέμεινει μέχρι την καποδιστριακή διοικητική μεταρρύθμιση, οπότε και προσαρτήθηκε στον δήμο Ηρακλείου.
Μπαγιαμόν
Σύμφωνα με την απογραφή του 2020, έχει 185.187 κατοίκους.
Άγιος Βλάσιος Ηρακλείου
Απογραφές πληθυσμού
Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:
Αξιοθέατα
Στο δυτικό τμήμα του χωριού σώζονται ακόμη τα κατάλοιπα του τεκέ των Μπεκτασήδων, ο οποίος λειτούργησε από το 1821 μέχρι το 1918. Διακρίνεται το θύρωμα της εισόδου με επιγραφή στην οθωμανική γραφή η οποία μεταφράζεται ως «Να μη βασκαθεί! Έτος 1253, 13 του μήνα Ρεμπιγιουλεβέλ, Δευτέρα, 12 Μαΐου» (=7/17 Ιουνίου 1837), τα μαγειρία και μια κρήνη στο εσωτερικό του. Επίσης σώζεται καλυμμένος με βλάστηση ο τουρμπές του Μουσταφά Ντεντέ, ιδρυτή του τεκέ. Από τον τουρμπέ έχει διασωθεί οθωμανική επιγραφή η οποία έγραφε «Ο ιδρυτής του τεκέ Μουσταφά Μπαμπά είχε πει ότι οι Τρεις είχαν κλάψει για το θάνατο της εξοχότητάς του, σεΐχη Αμπντάλ Μουσά. Ας είναι σύντροφος του εκλεκτού (αυτού). Έτος 1272 (1855/56). Δέκα άντρες ανέβηκαν και συνέθεσαν το χρονόγραμμα του τουρμπέ: Αυτός ο τόπος είναι ο βωμός των πόθων!. [Έτος] 1279» (1862/63). Κοντά στον τουρμπέ βρισκόταν το νεκροταφείο του τεκέ.
Μπαγιαμόν
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις του Πουέρτο Ρίκο
Άγιος Βλάσιος Ηρακλείου
Αξιοθέατα
Ο κεντρικός ναός του χωριού είναι δίκλιτος και είναι αφιερωμένους στους Αγίους Νικόλαος και Ανδρέας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Ηρακλείου Κατηγορία:Δήμος Ηρακλείου Κρήτης
Τουντόνγκ
Η Τουντόνγκ (επίσης γράφεται τουντούνγκ) είναι μαλαϊκή λέξη, που σημαίνει κυριολεκτικά "κάλυμμα", το οποίο συνήθως μεταφράζεται/αναφέρεται ως πέπλο ή μαντίλα.
Στη Μαλαισία, τη Σιγκαπούρη και το Μπρουνέι το τουντόνγκ φοριέται σύμφωνα με την ισλαμική μαντίλα. Συνήθως, η τουντόνγκ καλύπτει τα μαλλιά, τα αυτιά, το λαιμό, αφήνοντας μόνο το πρόσωπο να εκτίθεται. Είναι μέρος του προτύπου ενδυματολογικού κώδικα για τα γραφεία, σχολικές στολές και επίσημες περιστάσεις.
Στην Ινδονησία, η λέξη που αναλογεί περισσότερο με την μαλαϊκή λέξη τουντόνγκ είναι η "kerudung" ή "jilbab".
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βουδιστική ορολογία Κατηγορία:Πολιτισμός της Μαλαισίας Κατηγορία:Ενδύματα κεφαλής
Ενές Καντέρ
Ο Ενές Καντέρ (τουρκικά: Enes Kanter) (Ζυρίχη, 20 Μάϊου 1992) είναι Τούρκος επαγγελματίας καλαθοσφαιριστής. Είναι ο μεγαλύτερος αδερφός του Κερέμ Καντέρ.
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τούρκοι καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Γιούτα Τζαζ Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Φενέρμπαχτσε Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Τουρκίας
Ούστρον
Το Ούστρον (πολωνικά: Ustroń, γερμανικά: Ustron) είναι πόλη του Πόβιατ Τσιέσιν στο Βοεβοδάτο Σιλεσίας της Σιλεσίας του Τσιέσιν στη νότια Πολωνία. Είναι πόλη θερέτρων σπα. Από το 1975 έως το 1998, ανήκε στο Βοεβοδάτο Μπιέλσκο-Μπιάουα. Βρίσκεται δίπλα στα Σιλεσικά Μπεσκίντι.
Είναι το σπίτι του Μουσείου Γιαν Γιαρότσκι, το οποίο ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1986 ως Μουσείο Μεταλλουργίας. Στεγάζεται σε ένα παλιό κτίριο του πρώην Χαλυβουργείου Κλέμενς, το οποίο ήταν σε λειτουργία από το 1772 έως το 1897. Το μουσείο συλλέγει τεχνικά εργαλεία, καθώς και ιστορικά και εθνογραφικά αντικείμενα.
Τα όρη Ρουβνίτσα και Τσαντόρια Βιέλκα βρίσκονται σε κοντινή απόσταση πεζοπορίας από το κέντρο της πόλης.
Ιστορία
Ο οικισμός αναφέρθηκε για πρώτη φορά σε ένα λατινικό έγγραφο της Αρχιεπισκοπής του Βρότσουαφ που με την ονομασία Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis από το 1305 περίπου ως αντικείμενο στην Ustrona. Αυτό σήμαινε ότι το χωριό ήταν στη διαδικασία της τοποθεσίας (το μέγεθος της γης για να πληρώσει το φόρο της δεκάτης δεν ήταν ακόμη ακριβές). Η δημιουργία του χωριού ήταν μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας εγκατάστασης που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 13ου αιώνα στο έδαφος αυτού που αργότερα θα ήταν γνωστό ως Άνω Σιλεσία.
Πολιτικά, το χωριό ανήκε αρχικά στο Δουκάτο του Τέσεν, που σχηματίστηκε το 1290 στη διαδικασία του φεουδαρχικού κατακερματισμού της Πολωνίας και κυβερνήθηκε από έναν ντόπιο παράρτημα του Οίκου των Πιάστ. Το 1327, το δουκάτο έγινε φέουδο του Βασιλείου της Βοημίας, το οποίο, μετά το 1526, έγινε μέρος της Μοναρχίας των Αψβούργων.
Το χωριό έγινε έδρα μιας καθολικής ενορίας, που αναφέρεται στο μητρώο της πληρωμής πενών του Πέτρου από το 1447 μεταξύ των 50 κοινοτήτων του δεκανάτου Τέσεν ως Wstrowe.
Το 1772, το Χαλυβουργείο Κλέμενς άνοιξε και το χωριό σταδιακά βιομηχανοποιήθηκε. Όταν η χαλυβουργία έκλεισε το 1897, η αγορά άλλαξε περισσότερο προς ένα θέρετρο υγείας και σπα.
Μετά τις επαναστάσεις του 1848 στην Αυστριακή Αυτοκρατορία, εισήχθη μια μοντέρνα δημοτική διαίρεση στην επαναδημιουργημένη Αυστριακή Σιλεσία. Το Ούστρον ως δήμος εγγράφηκε στην πολιτική περιφέρεια του Μπιέλσκο και στη νόμιμη περιοχή του Σκότσουφ. Το 1856, απέκτησε δικαιώματα πόλης αγοράς. Σύμφωνα με τις απογραφές που πραγματοποιήθηκαν το 1880, το 1890, το 1900 και το 1910, ο πληθυσμός του δήμου μειώθηκε από 4.375 το 1880 σε 4.275 το 1910, με την πλειοψηφία να είναι γηγενείς Πολωνοί (91,5-92,8%), μια αυξανόμενη γερμανόφωνη μειονότητα (από 267 ή 6,2% το 1880 σε 333 ή 7,8% το 1910) και έναν φθίνων τσεχόφωνο πληθυσμό (99 ή 2,3% το 1880 έως 15 ή 0,4% το 1910). Όσον αφορά τη θρησκεία, η πλειονότητα ήταν Προτεστάντες (57,1% το 1910), ακολουθούμενοι από Ρωμαιοκαθολικούς (40,4% το 1910) και Εβραίους (107 ή 2,5% το 1910). Το Ούστρον κατοικήθηκε επίσης παραδοσιακά από τον Τσιεσίνους Βλάχους, οι οποίοι μιλούσαν την τσιεσινική σιλεσική διάλεκτο.
Απέκτησε προνόμια πόλης το 1956. Από τη δεκαετία του 1960 είδε μια μεγάλη ανάπτυξη νέων ξενοδοχείων και κέντρων υγείας. Ένα σύμπλεγμα ξενοδοχείων με σχήμα πυραμίδας χτίστηκε στην πόλη. Επεκτάθηκε επίσης με τη συγχώνευση των γύρω χωριών: Νιερόντζιμ το 1974, Χερμανίτσε και Λιπόβιετς το 1975.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις του Βοεβοδάτου Σιλεσίας Κατηγορία:Πόλεις της Πολωνίας Κατηγορία:Πόβιατ Τσιέσιν Κατηγορία:Λουτροπόλεις της Πολωνίας
Κερατοειδής χιτώνας
Ο κερατοειδής χιτώνας είναι το διαφανές μπροστινό μέρος του ματιού το οποίο καλύπτει την ίριδα, την κόρη και τον πρόσθιο θάλαμο. Ο κερατοειδής χιτώνας, με τον πρόσθιο θάλαμο και τον φακό, διαθλούν το φως, με τον κερατοειδή χιτώνα να αποτελεί περίπου τα 2/3 της συνολικής οπτικής ισχύος του ματιού. Στους ανθρώπους, η διαθλαστική ισχύς του κερατοειδή χιτώνα είναι περίπου 43 διόπτρες. Ενώ ο κερατοειδής χιτώνας συνεισφέρει περισσότερο στην ισχύ εστίασης, η εστίαση του είναι συγκεκριμένη. Η καμπυλότητα του φακού, από την άλλη, μπορεί να ρυθμιστεί ώστε να προσαρμοστεί η εστίαση ανάλογα με την απόσταση του αντικειμένου. Οι ιατρικοί όροι που σχετίζονται με τον κερατοειδή χιτώνα συνήθως ξεκινούν με την πρόθεση "κερατ" από την ελληνική λέξη κέρας.
Δομή
Ο κερατοειδής χιτώνας έχει απολήξεις νεύρων χωρίς στρώμα μυελίνης ευαίσθητες στην αφή, τη θερμοκρασία και τα χημικά. Ένα άγγιγμα του κερατοειδή χιτώνα προκαλεί ένα ακούσιο αντανακλαστικό να κλείσει το βλέφαρο. Επειδή η διαφάνεια είναι υψηλότατης σημασίας, ο κερατοειδής χιτώνας δεν έχει αιμοφόρα αγγεία. Λαμβάνει θρεπτικά συστατικά μέσω διάχυσης από το υγρό των δακρύων μέσω της εξωτερικής επιφάνειας και το υδατοειδούς υγρού μέσω της εσωτερικής επιφάνειας, και επίσης από νευροτροφίνες τις οποίες προμηθεύεται από τις νευρικές ίνες που τον εννευρώνουν. Στους ανθρώπους, ο κερατοειδής χιτώνας έχει διάμετρο περίπου 11.5 χιλιοστά και πάχος 0.5 - 0.6 χιλιοστά στο κέντρο και 0.6 - 0.8 χιλιοστά στην περιφέρεια. Η διαφάνεια, η έλλειψη αιμοφόρων αγγείων, η παρουσία ανώριμων τοπικών ανοσοποιητικών κυττάρων, ένα ανοσοποιητικό προνόμιο κάνει τον κερατοειδή χιτώνα ένα πολύ ιδιαίτερο ιστό. Ο κερατοειδής χιτώνας δεν λαμβάνει παροχή αίματος, παίρνει οξυγόνο απευθείας από τον αέρα. Το οξυγόνο αρχικά διαλύεται στα δάκρυα και μετά διαχύεται στον κερατοειδή χιτώνα για να τον κρατήσει υγιή.
Συνορεύει με το λευκό του ματιού.
Η πιο άφθονη διαλυτή πρωτεΐνη στον κερατοειδή των θηλαστικών είναι η αλβουμίνη.
Στα χέλια, ο κερατοειδής χιτώνας είναι αποκλειστικά μια προέκταση του λευκού του ματιού και είναι ξεχωριστός από το δέρμα από πάνω, αλλά σε πιο εξελιγμένα σπονδυλωτά είναι πάντα συγχωνευμένο με το δέρμα ώστε να σχηματιστεί ένα ενιαίο δόμημα, αν και αποτελείται από πολλαπλά στρώματα. Στα ψάρια, και στα υδατικά σπονδυλωτά γενικά, ο κερατοειδής χιτώνας δεν παίζει ρόλο στην εστίαση του φωτός, καθώς έχει ουσιαστικά τον ίδιο δείκτη διάθλασης με το νερό.
Στρώματα
Ο ανθρώπινος κερατοειδής χιτώνας έχει 5 (πιθανώς 6) στρώματα. Ο κερατοειδής χιτώνας άλλων θηλαστικών έχουν 5 γνωστά στρώματα : οι κερατοειδείς χιτώνες των γατών, των σκύλων, των λύκων, και άλλων σαρκοβόρων έχουν μόνο 4. Από το εμπρόσθιο ως το τελευταίο, τα στρώματα του ανθρώπινου κερατοειδούς χιτώνα είναι τα εξής :
Νεύρωση
Ο κερατοειδής χιτώνας είναι ένας από τους πιο ευαίσθητους ιστούς του σώματος, καθώς έχει ένα πολύ πυκνό δίκτυο ινών αισθητήριων νεύρων μέσω της οφθαλμικής κατηγορίας του τρίδυμου νεύρου μέσω 70-80 μακρών ακτινωτών νεύρων και κοντών ακτινωτών νεύρων. Έρευνες δείχνουν ότι η πυκνότητα των υποδοχέων πόνου στον κερατοειδή χιτώνα είναι 300-600 φορές μεγαλύτερη από το δέρμα και 20-40 φορές μεγαλύτερη από τον οδοντικό πολφό, κάνοντας έναν τραυματισμό στη δομή εξαιρετικά επίπονο.
Τα ακτινωτά νεύρα προχωρούν κάτω από το ενδοθήλιο και βγαίνουν από κάποιες τρύπες στο άσπρο του ματιού εκτός του οπτικού νεύρου (το οποίο μεταδίδει μόνο οπτικά σήματα). Τα νεύρα εισέρχονται στον κερατοειδή χιτώνα μέσω τριών επιπέδων : το σκλήριο, το επισκλήριο και το επιπεφυκόν. Οι περισσότερες από τις δεσμίδες δημιουργούν μέσω διαίρεσης ένα δίκτυο στο στρώμα, από το οποίο ίνες τροφοδοτούν τις διάφορες περιοχές. Τα τρία δίκτυα είναι, μεσοστρωματικό, υποεπιθήλιο και επιθήλιο. Τα δεκτικά πεδία της κάθε νευρικής απόληξης είναι πολύ μεγάλα και ίσως αλληλοκαλύπτονται.
Τα νεύρα του κερατοειδούς χιτώνα στο υποεπιθήλιο στρώμα τερματίζουν κοντά στο επιφανειακό επιθήλιο στρώμα του κερατοειδούς χιτώνα σε ένα λογαριθμικό σπιράλ μοτίβο. Η πυκνότητα των επιθήλιων νεύρων μειώνεται όσο μεγαλώνει η ηλικία, ειδικά μετά την έβδομη ηλικία.
Διαθλαστική φύση
Το οπτικό μέρος παράγει ένα μικρότερο ανεστραμμένο είδωλο στον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Το οπτικό σύστημα του ματιού αποτελείται από όχι μόνο 2 αλλά 4 επιφάνειες--2 στον κερατοειδή χιτώνα και 2 στο φακό. Οι ακτίνες διαθλώνται προς το μέσο. Οι μακρινές ακτίνες, λόγω της παράλληλης φύσης τους, συγκλίνουν σε ένα σημείο στον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Ο κερατοειδής χιτώνας δέχεται φως στη μέγιστη δυνατή γωνία. Τα υδατικά και υαλώδη υγρά έχουν τον ίδιο δείκτη διάθλασης, περίπου 1,336-1,339 ενώ ο κερατοειδής χιτώνας έχει περίπου 1,376. Επειδή η διαφορά του δείκτη διάθλασης μεταξύ του κερατοειδούς χιτώνα και και των υδατικών υγρών είναι σχετικά μικρή σε σύγκριση με την αλλαγή στην επιφάνεια αέρα - κερατοειδούς χιτώνα, έχει μια αμελητέα επίπτωση διάθλασης, περίπου -6 διόπτρες. Ο κερατοειδής χιτώνας θεωρείται ότι είναι ένας θετικός μηνίσκος φακός.
Διατήρηση της διαφάνειας του κερατοειδή χιτώνα
Κατά το θάνατο ή κατά την αφαίρεση ενός ματιού, ο κερατοειδής χιτώνας απορροφά όλο το υδατικό υγρό, αυξάνει το πάχος του και γίνεται θολός. Η διαφάνεια μπορεί να επανέλθει εάν τοποθετηθεί σε ένα ζεστό, αεριζόμενο θάλαμο στους 31 βαθμούς Κελσίου (88 βαθμούς Φαρενάιτ, κανονική θερμοκρασία) επιτρέποντας στο υγρό να φύγει από τον κερατοειδή χιτώνα και να γίνει διαφανές. Ο κερατοειδής χιτώνας λαμβάνει υγρό από το υδατικό υγρό και τα μικρά αιμοφόρα αγγεία της σκληροκερατοειδούς στεφάνης, αλλά μια αντλία εκτινάσσει αμέσως το υγρό μετά την είσοδο του. Όταν η ενέργεια είναι ανεπαρκής, η αντλία μπορεί να σταματήσει να λειτουργεί ή να λειτουργεί πολύ αργά προκαλώντας πρήξιμο. Αυτό μπορεί να παρουσιαστεί στο θάνατο, αλλά ένα νεκρό μάτι μπορεί να τοποθετηθεί σε ένα θερμό θάλαμο και τα αποθέματα σακχάρων και γλυκογόνου μπορούν να κρατήσουν τον κερατοειδή χιτώνα διαφανή για 24 ώρες. Το ενδοθήλιο ελέγχει τη λειτουργία αυτής της αντλίας, και όπως αναλύθηκε και νωρίτερα, η ζημιά από αυτό είναι σοβαρότερη, και είναι αιτία θολότητας και πρηξίματος. Όταν προκαλείται ζημιά στον κερατοειδή χιτώνα, όπως για παράδειγμα σε μια ιογενή μόλυνση, το κολλαγόνο που χρησιμοποιείται για την επιδιόρθωση της διαδικασίας δεν ρυθμίζεται τακτικά, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα κομμάτι θολότητας (λεύκωμα). Όταν χρειάζεται ένας κερατοειδής για μεταμόσχευση, η καλύτερη διαδικασία είναι η αφαίρεση του κερατοειδούς από το μάτι ώστε να αποφύγουμε την απορρόφηση του υδατικού υγρού από τον κερατοειδή χιτώνα.
Ασθένειες και διαταραχές
Οι συνηθέστερες διαταραχές του κερατοειδούς χιτώνα είναι :
Χειρουργικές διαδικασίες
Υπάρχουν διάφορες οφθαλμολογικές επεμβάσεις οι οποίες αλλάζουν το σχήμα του κερατοειδούς ώστε να μειωθεί η ανάγκη για διορθωτικούς φακούς ή για να βελτιωθεί η διαθλαστική κατάσταση του ματιού. Σε πολλές από τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται σήμερα, ο ανασχηματισμός του κερατοειδούς χιτώνα πραγματοποιείται με φωτοεκτομή χρησιμοποιώντας λέιζερ διηγερμένου διατομικού μορίου.
Εάν το στρώμα του κερατοειδούς χιτώνα αναπτύξει ορατά σημαντική αδιαφάνεια, ανωμαλία ή οίδημα, ένας κερατοειδής χιτώνας κάποιου νεκρού δωρητή μπορεί να μεταμοσχευθεί. Επειδή δεν υπάρχουν αιμοφόρα αγγεία στον κερατοειδή χιτώνα, υπάρχουν επίσης μερικά προβλήματα με την απόρριψη του νέου κερατοειδούς χιτώνα.
Υπάρχουν επίσης συνθετικοί κερατοειδείς χιτώνες (κερατοπρόσθεση) σε εξέλιξη. Οι περισσότεροι είναι απλώς πλαστικοί, αλλά υπάρχουν και εκείνοι που αποτελούνται από βιο-συμβατά συνθετικά υλικά που ευνοούν την ανάπτυξη ιστών στον συνθετικό κερατοειδή χιτώνα, διευκολύνοντας έτσι τη βιοενσωμάτωση. Άλλες μέθοδοι, όπως μαγνητικές παραμορφώσιμες μεμβράνες και οπτικά συνεκτική διακρανιακή μαγνητική διέγερση του ανθρώπινου αμφιβληστροειδή χιτώνα είναι ακόμα σε πολύ πρώιμα στάδια ερευνών.
Η πρώτη μεταμόσχευση κερατοειδούς χιτώνα πραγματοποιήθηκε το 1969. Η Μπέρθα Σάντερς ήταν σχεδόν τελείως τυφλή από ηλικία 13 ετών και ξαναείδε τον κόσμο στα 65 της χάρις σ' αυτήν την επανάσταση της ιατρικής. Η επέμβαση, η οποία στέφηκε από απόλυτη επιτυχία, πραγματοποιήθηκε στο Χιούστον και περιελάμβανε επέμβαση στο εσωτερικό του οφθαλμού, την αφαίρεση του κατεστραμμένου κερατοειδούς και την αντικατάστασή του από συνθετικό, ο οποίος στερεώθηκε στη θέση του παλαιού με νεοανακαλυφθείσα χειρουργική κόλλα.
Μη χειρουργικές διαδικασίες
Το 2009, ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Pitsburgh έδειξαν ότι βλαστοκύτταρα που συλλέχθηκαν από ανθρώπινους κερατοειδείς χιτώνες μπορούν να αποκαταστήσουν τη διαφάνεια χωρίς να προκαλέσουν διαδικασία απόρριψης σε ποντίκια με βλάβη στον κερατοειδή χιτώνα. Για ασθένειες του κερατοειδούς επιθήλιου όπως το σύνδρομο Stevens Johnson, Συνεχές έλκος του κερατοειδούς κτλ, τα αυτόλογα ετερόπλευρη ακανθωτά κύτταρα της σκληροκερατοειδούς στεφάνης που δημιουργήθηκε σε δοκιμαστικό σωλήνα δείχνουν να είναι αποτελεσματικά καθώς η διαστολή με βάση την αμνιακή μεμβράνη φαίνεται να είναι αμφιλεγόμενη. Για ενδοθηλιακές παθήσεις, όπως ή πομφολυγώδης κερατοπάθεια, τα πρόδρομα κερατοειδή ενδοθηλιακά κύτταρα των πτωμάτων δείχνουν να είναι αποτελεσματικά. Πρόσφατες τεχνικές διαχείρησης τεχνητών ιστών αναμένονται να κάνουν δυνατή τη χρήση κυττάρων κερατοειδούς χιτώνα του νεκρού δότη σε μάτια άνω του 1 δέκτη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μάτι
Ρικάρντο Ζόντα
Ο Ρικάρντο Ζόντα (γεν. στην Κουριτίμπα της Βραζιλίας στις 23 Μαρτίου του έτους 1976) είναι Βραζιλιάνος οδηγός αγώνων ο οποίος απ' το 1999 μέχρι το 2007 βρέθηκε στη Φόρμουλα 1.
Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στην Κουριτίμπα της Βραζιλίας. Το πλήρες ονοματεπώνυμό του είναι Ρικάρντο Λουίζ Ζόντα. Το 1987 ξεκίνησε την καριέρα του στα καρτ όπου κέρδισε τον 1ο του αγώνα πολύ σύντομα. Τον επόμενο χρόνο (1988) ήταν 1ος επιλαχών για το Κύπελλο Καρτ της Κουριτίμπα και το 1991 κέρδισε τον τίτλο. Συνέχισε στα καρτ μέχρι το 1992 όταν και τερμάτισε 4ος στο Κύπελλο Καρτ του Σάο Πάολο και το 1993 προωθήθηκε στα μονοθέσια.
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι οδηγοί Φόρμουλα 1
Γουόβιτς
Το Γουόβιτς (πολωνικά: Łowicz) είναι πόλη και η έδρα του Πόβιατ Γουόβιτς στο Βοεβοδάτο Λοτζ στην κεντρική Πολωνία. Ο πληθυσμός του είναι 28.811 κάτοικοι (2016). Από το 1975 έως το 1998, ανήκε στο Βοεβοδάτο Σκιερνιεβίτσε. Μαζί με τον κοντινό σταθμό του Μπεντνάρι, το Γουόβιτς είναι ένας σημαντικός σιδηροδρομικός κόμβος της κεντρικής Πολωνίας, όπου η γραμμή από τη Βαρσοβία χωρίζεται σε δύο κατευθύνσεις - προς το Πόζναν και προς το Λοτζ. Επίσης, ο κεντρικός σταθμός του Γουόβιτς συνδέεται μέσω μιας γραμμής δευτερεύουσας σημασίας με το Σκιερνιεβίτσε.
Το Γουόβιτς ήταν κατοικία Πολωνών αρχιεπισκόπων στην Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία. Υπηρέτησαν ως αντιβασιλείς όταν η πόλη έγινε προσωρινή «πρωτεύουσα» της Πολωνίας κατά τη διάρκεια της μεσοβασιλείας. Ως αποτέλεσμα, το Γουόβιτς έχει τον δικό του επίσκοπο και μια βασιλική παρά το πολύ μικρό του μέγεθος. Τα ερείπια ενός κάστρου πρώην επισκόπου βρίσκονται στα περίχωρα της πόλης. Ο Ναπολέων Βοναπάρτης πιστεύεται ότι έμεινε σε ένα από τα σπίτια στην κεντρική πλατεία. Επίσης, η πόλη βρισκόταν στο κέντρο της μεγαλύτερης μάχης της γερμανικής εισβολής στην Πολωνία, της Μάχης του Μπζούρα, στην εναρκτήρια εκστρατεία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Σοκάλ
Ιστορία
αριστερά|μικρογραφία|114x114εσ| Αυστριακό γραμματόσημο με τον Αυτοκράτορα [[Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας|Φραγκίσκο Ιωσήφ Α΄ το 1911 στο Σοκάλ, Βασίλειο της Γαλικίας και Λοδομερίας]] Η πρώτη γραπτή αναφορά του Σοκάλ χρονολογείται από το 1377. Το 1424, έλαβε τα Δικαιώματα του Μαγδεβούργου από τον Σιεμόβιτ Δ΄ της Μαζοβίας, και το 1462, η πόλη έγινε μέρος του Βοεβοδάτου Μπελς της Επαρχίας Ελάσσονος Πολωνίας του Πολωνικού Στέμματος. Στις 2 Αυγούστου 1519, μετά την ήττα ενός πολωνο-λιθουανικού στρατού υπό τον Χετμάνο Κονστάντι Οστρόγκσκι από τους Τατάρους της Κριμαίας, η πόλη ισοπεδώθηκε από τους εισβολείς. Ο Μικόουαϊ Σεπ-Σαζίνσκι αφιέρωσε αργότερα ένα από τα ποιήματά του σε αυτή τη μάχη.
Γουόβιτς
Το Γουόβιτς διαθέτει ένα σημαντικό εθνογραφικό μουσείο (Muzeum w Łowiczu) με εκθέματα πολωνικής τέχνης και ιστορικά αντικείμενα από την περιοχή. Επίσης, το Γουόβιτς διαθέτει ένα δημοφιλές σκάνσεν με παραδοσιακά ξύλινα σπίτια. Πρόκειται για μια τεράστια υπαίθρια έκθεση ιστορικών κατασκευών που απεικονίζουν την παραδοσιακή πολωνική ζωή στο χωριό, μια συλλογή αντικειμένων που εκτείνεται σε 17 εκτάρια (42 στρέμμα), λίγο έξω από την πόλη.
Κοντά στην πόλη βρίσκεται η γέφυρα Μαουζίτσε, η πρώτη συγκολλημένη οδική γέφυρα στον κόσμο, που χτίστηκε το 1928 κατά μήκος του ποταμού Σουούντβια. Σχεδιάστηκε το 1927 από τον Στέφαν Μπρίουα από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Λβουφ.
Σοκάλ
Ιστορία
Το Σοκάλ βρισκόταν στο πολωνικό έδαφος μέχρι τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία το Σεπτέμβριο του 1939. Από το Σεπτέμβριο του 1939 έως τον Ιούνιο του 1941 (βλ. Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα), ήταν μέρος της σοβιετικής επικράτειας. Πριν από το Ολοκαύτωμα, το Σοκάλ είχε εβραϊκό πληθυσμό 5.200 ατόμων. Επιπλέον, χιλιάδες πρόσφυγες από άλλα μέρη της Πολωνίας έφτασαν στο Σοκάλ. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1942, 2.000 Εβραίοι από το Σοκάλ εκτοπίστηκαν στο στρατόπεδο εξόντωσης Μπέλζεκ. Υπήρχε σοβαρή έλλειψη νερού στο Γκέτο του Σοκάλ. Στις 24 Οκτωβρίου 1942, άλλοι 2.500 Εβραίοι από την πόλη εκτοπίστηκαν στους θαλάμους αερίων του Μπέλζεκ. Στις 27 Μαΐου 1943, το γκέτο εκκαθαρίστηκε και η πόλη κηρύχθηκε «Γιούντενφραϊ». Μόνο 30 Εβραίοι από την πόλη επέζησαν από τον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων 15 μελών 3 οικογενειών που διασώθηκαν από την οικογένεια Χαλαμαγιόβα, αποτελούμενη από την Πολωνή καθολική γιαγιά Φραντσίσκα, την κόρη και τον γιο της. Ο Σοβιετικός Στρατός ανακατέλαβε την πόλη τον Ιούλιο του 1944, αν και το δυτικό τμήμα της πόλης (το πρώην χωριό Ζβρίρκα) παρέμεινε μέρος της Πολωνίας μεταξύ 1944 και 1951 (βλ. Εδαφική ανταλλαγή Πολωνίας-Σοβιετικής Ένωσης το 1951).
Γουόβιτς
Μεσαίωνας
αριστερά|μικρογραφία| Παραδοσιακή λαϊκή φορεσιά του Γουόβιτς Η ιστορία του Γουόβιτς χρονολογείται από τον 12ο αιώνα, όταν στη θέση του κάστρου υπήρχε ένα γκορντ, που φρουρούσε το βάλτο του ποταμού Μπζούρα. Το Γουόβιτς, που γραφόταν ως Loviche, αναφέρθηκε για πρώτη φορά σε ένα παπικό διάταγμα του Πάπας Ιννοκέντιου Β΄, στις 7 Ιουλίου 1136. Σε αυτό το έγγραφο, ο Πάπας επιβεβαίωσε το δικαίωμα των Αρχιεπισκόπων του Γκνιέζνο να κατέχουν ντόπια γη. Το 1214 ή το 1215 στο Βόλμπους, οι Δούκες του Οίκου των Πιάστ τεσσάρων πολωνικών επαρχιών, οι Λέσεκ Α΄ ο Λευκός της Κρακοβίας, Κορράδος Α΄ της Μαζοβίας, Βλαντίσλαφ Οντόνιτς του Κάλις και Καζιμίρ Α΄ του Οπόλε, εξέδωσαν το λεγόμενο Προνόμιο ασυλίας, στο οποίο επιβεβαίωσαν το γεγονός ότι οι Αρχιεπίσκοποι του Γκνιέζνο ήταν οι ιδιοκτήτες του Γουόβιτς. Εκείνη την εποχή, το Γουόβιτς εξακολουθούσε να ονομάζεται βίλα (χωριό), παρόλο που το αρχοντικό των αρχιεπισκόπων υπήρχε ήδη εδώ.
Σοκάλ
Ιστορία
Στις αρχές του 17ου αιώνα, ένα μεγάλο μπαρόκ μοναστήρι των Μπερναρδίνων μοναχών, μαζί με τη ρωμαιοκαθολική εκκλησία της Παναγίας χτίστηκε στο Σοκάλ. Το συγκρότημα βρίσκεται στην περιοχή Ζβρίρκα και μέχρι το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο φιλοξενούσε έναν πίνακα της Παναγίας του Σοκάλ, ο οποίος προσέλκυε Καθολικούς προσκυνητές. Ο Γιαν Οστρόρογκ, ένας από τους πρώτους Πολωνούς ουμανιστές θάφτηκε στην πόλη. Μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο πίνακας μεταφέρθηκε σε μια εκκλησία στο Χρουμπιέσουφ, ενώ το μοναστήρι μετατράπηκε σε φυλακή. Στις 27 Μαρτίου 2012, το ιστορικό συγκρότημα καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς από πυρκαγιά.
Γουόβιτς
Μεσαίωνας
Δεν είναι γνωστό πότε το Γουόβιτς έλαβε καθεστώς πόλης. Το πρώτο έγγραφο που το ονομάζει oppidium (πόλη) χρονολογείται από το 1298 και εκδόθηκε από τον Δούκα Μπολέσουαφ Α΄ του Πουότσκ. Πριν από αυτό, το 1263, το Γουόβιτς λεηλατήθηκε και κάηκε από μια λιθουανική επιδρομή. Το 1350, μια πολωνική-δανική συμμαχία δημιουργήθηκε στο Γουόβιτς. Σύμφωνα με τον χρονογράφο Γιαν του Τσάρνκουφ, περίπου 1355, ο Αρχιεπίσκοπος Γιαρόσουαφ Μπογκόρια έχτισε ένα τούβλινο γοτθικό κάστρο στη θέση του πρώην γκορντ. Το κάστρο έγινε μια από τις κατοικίες των Αρχιεπισκόπων του Γκιέζνο και της Πολωνίας. Επιπλέον, περίπου το 1358, έλαβε δικαιώματα του Μαγδεβούργου στη νεοσύστατη Νέα Πόλη (Nowe Miasto). Το νέο Civitas του Γουόβιτς βρισκόταν ανατολικά του παλιού γκορντ, κατά μήκος του Μπζούρα και γύρω από την ξύλινη εκκλησία, που βρισκόταν στη θέση της σύγχρονης Βασιλικής του καθεδρικού ναού.
Σοκάλ
Ιστορία
Μέχρι τις 18 Ιουλίου 2020, το Σοκάλ ήταν το διοικητικό κέντρο του Ραγιόν Σοκάλ. Το ραγιόν καταργήθηκε τον Ιούλιο του 2020 ως μέρος της διοικητικής μεταρρύθμισης της Ουκρανίας, η οποία μείωσε τον αριθμό των περιφερειών της περιφέρειας Λβιβ σε επτά. Η περιοχή του Ραγιόν Σοκάλ συγχωνεύτηκε στο Ραγιόν Τσερβονοχράτσκι.
Στη μυθοπλασία
Το Σοκάλ είναι η τοποθεσία έναρξης του μυθιστορήματος του 2009 The Kindly Ones του Τζόναθαν Λίτελ, το οποίο διαδραματίζεται αμέσως μετά τη γερμανική εισβολή στη σοβιετική κατεχόμενη Πολωνία τον Ιούνιο του 1941. Το Σοκάλ αναφέρεται στο Ο Καλός Στρατιώτης Σβέικ του Γιάροσλαβ Χάσεκ, καθώς από την πόλη πέρασαν Αυστροούγγροι στρατιώτες στο δρόμο προς τα πεδία μάχης του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το διήγημα Squadron Commander Trunov του Ισαάκ Μπάμπελ επικεντρώνεται στην ταφή του ομώνυμου χαρακτήρα στο δημόσιο κήπο δίπλα στον Καθεδρικό Ναό του Σοκάλ.