Πολιορκία_της_Κορώνης
1532: Πολιορκία της Κορώνης από τον Αντρέα Ντόρια
Το 1532 λοιπόν, ο Στόλαρχος του Καρόλου του Ε', ο Γενουήνσιος ναύαρχος Αντρέα Ντόρια (αναφορά Κ. N. Σάθα: Ανδρέας Δόριας), επικεφαλής του συμμαχικού στόλου Ισπανών, Σικελών, του Πάπα, των Ιπποτών της Μάλτας και του Ιεροσολυμικού Τάγματος με 35 μεγάλα καράβια και 48 γαλέρες (δηλαδή 83 πλοία, σε άλλη πηγή αναφέρονται 80 πλοία) γεμάτα στρατό προσβάλλει το Κάστρο της Κορώνης, αποκλείοντας με τα πλοία του και τις τρεις πλευρές του κάστρου που έβλεπαν προς τη θάλασσα και ολοκληρώνει την πολιορκία από τη ξηρά με απόβαση στρατευμάτων, τα οποία ενήργησαν έφοδο εναντίον του κάστρου. Μεταξύ των αποβιβασθέντων βρίσκονται και αρκετοί Κορωναίοι, που είχαν εγκατασταθεί προσωρινά, μετά το 1500, στη Ζάκυνθο και ακολούθησαν με σκοπό την απελευθέρωση της πόλη τους. Κωνσταντίνος Σάθας, «Τουρκοκρατουμένη Ελλάς: ιστορικόν δοκίμιον περί των προς αποτίναξιν του Οθωμανικού ζυγού επαναστάσεων του Ελληνικού Έθνους (1453-1821)», υπό Κωνσταντίνου Ν. Σάθα. Εκ της Τυπογραφίας των τέκνων Ανδρέου Κορομηλά, Αθήνησι 1869. Ενότητα: "1532-1533 Πόλεμος Σουλεϊμάνου και Καρόλου Ε'. Ο Δόριας κυριεύει την Κορώνην, λεηλατεί τα παράλια του Κορινθιακού κόλπου και εξεγείρει τους Έλληνας εις επανάστασιν. Εγκατάλειψις και σφαγή αυτών. Πολιορκία και ανάκτησις της Κορώνης υπό των Τούρκων. Μετοικισμός Κορωναίων εις Ιταλίαν", (σελ. 102-110): σελ. 103-104: [...] "Ενώ δ' επί τοιούτω σκοπώ ο χριστιανικός στόλος προέπλεε, οι κατοικούντες το προς την θάλασσαν εξάρτημα της πόλεως έλληνες έδραμον ευθύς και παρεκάλουν τον Δόριαν να επιταχύνη την απελευθέρωσιν αυτών, υποσχόμενοι να συμπράξωσιν αυτώ λαμβάνοντες τα όπλα κατά των Τούρκων. Αποβιβάσας στρατόν και στήσας κανονοστιχίας εν τη ξηρά διέταξεν ο αρχιναύαρχος προσβολήν ταυτόχρονον εκ πάντων των μερών. Εκατόν πεντήκοντα πυροβόλα εκ θαλάσσης και δεκατέσσερα εκ ξηράς αδιακόπως εκτύπων τα τείχη της πόλεως, τα οποία πολλαχού κατερράγησαν και κατεκρημνίσθησαν. Τρεις έφοδοι εγένοντο, τας οποίας γενναίως απέκρουσαν οι πολιορκούμενοι Τούρκοι ρίπτοντες, εκτός χαλάζης βελών και σφαιρών, ζέον ύδωρ, πυρ, και τετηγμένην άσφαλτον κατά των πολιορκητών, οίτινες κατεκρημνίζοντο από των κλιμάκων και έπιπτον νεκροί, τραυματίαι, και ανάπηροι. Επί τέλους νέαι επικουρίαι ενεθάρρυναν τους εφορμώντας, οίτινες εν τετάρτη εφόδω κατόρθωσαν ν' αναβώσι και καταλαβώσι το τείχος, εν ω ανεπετάσθη υπό των ιπποτών η Ιεροσολυμική σημαία. Οι δε Τούρκοι υποχωρήσαντες εκλείσθησαν εν τοις πύργοις και καρτερικώς εμάχοντο μέχρι νυκτός. Άμα διεδόθη η είδησις του εν Κορώνη κινδύνου επτακόσιοι σπαΐδες έσπευσαν εκ Σπάρτης εις βοήθειαν των πολιορκουμένων υπό την αρχηγία του Ζαδάρ και Τραδίτου, και περί το λυκαυγές κατώρθωσαν να εισέλθωσι δια των προαστείων. Πλην οι πολιορκηταί επιπεσόντες κατέκοψαν αυτούς και ταμόντες τας κεφαλάς των δύο αρχηγών ενέπηξαν μετ' άλλων εις δόρατα• μετά δε τούτο οι πολιορκούμενοι και υπ' άλλων κακουχούμενοι στερήσεων ανεπέτασαν λευκήν σημαίαν και εζήτησαν συνθήκας. Και ούτω την 22 Σεπτεμβρίου, εξελθόντων των Τούρκων συν γυναιξί και τέκνοις, η Κορώνη παρεδόθη εις τον Δόριαν, όστις διατάξας ίνα ψαλή δοξολογία εις τ' αμέσως μεταβληθέντα εις εκκλησίας τσαμία, και διατάξας την επισκευήν των τειχών, διώρισε διοικητήν αυτής τον ταξίαρχον Ιερόλυμο Μενδόζαν, συστήσας αυτώ την περιποίησιν των Ελλήνων και την κατά τα ίδια έθιμα κυβέρνησιν αυτών. Εις εκπόρθησιν της Κορώνης συνετέλεσαν τα μέγιστα και οι Έλληνες, ιδίως δε Θεόδωρος ο Αγιαποστολίτης, Μιχαήλ ο Καλόφωνος, Νικόλαος ο Μαμουνάς, περί ων εν τοις εξής λόγος γενήσεται, ως και του εν τη εφόδω πεσόντος Θεοδώρου Βοσκίτου.". [...]