Χουρσίτ_Πασάς
Σουλιώτες και Τουρκαλβανοί
Οι Σουλιώτες υπό πίεση του Χριστόφορου Περραιβού, κατεύθυναν τον αγώνα τους όχι προς τα Ιωάννινα αλλά προς την Πρέβεζα και την Πάργα ώστε να αποκτήσουν επικοινωνία με τη θάλασσα και τους υπόλοιπους αγωνιστές. Μαζί τους παρέσυραν και τους πιστούς του Αλή πασά Αλβανούς, με τους οποίους είχαν υπογράψει στις 15 Ιανουαρίου το 1821 σχετική συμφωνία συνεργασίας. Την 1η Σεπτεμβρίου ταυ ίδιου χρόνου έγινε επέκταση αυτής της συμφωνίας, για να προσχωρήσουν σε αυτή και μερικοί οπλαρχηγοί της Αιτωλοακαρνανίας. Με τη συνθήκη αυτή οι Τουρκαλβανοί αποκτούσαν τη συμπαράσταση των Ελλήνων για τις προσπάθειες απελευθέρωσης του Αλή και τη συνεργασία των Ελλήνων για τον περιορισμό των δυνάμεών του μετά την απελευθέρωση τους. Όμως οι στρατηγοί της Αιτωλοακαρνανίας στόχευαν να συνεργαστούν με τους αλβανούς για να εμποδίσουν τις επιδρομές των στρατευμάτων του Χουρσίτ εναντίον διαφόρων ελληνικών περιοχών. Έτσι μετά την υπογραφή της συνθήκης και της νίκης των Σουλιωτών έναντι των Τούρκων στο Πέντε Πηγάδια, στο Τοσκέσι και άλλες περιοχές. Πλέον, στους Τούρκους είχαν μείνει μόνο τα Ιωάννινα όπου ήταν αναπτυγμένο το στρατόπεδο του Χουρσίτ. Εκείνος όμως προκειμένου να ολοκληρώσει επιτυχώς την εκστρατεία κατά του Αλή δεν έστειλε στρατό μακριά από τα Ιωάννινα. Ο Αλή πασάς εκμεταλλευόμενος την κατάσταση ζήτησε από τα μέλη της νέας συμφωνίας της 1ης Σεπτεμβρίου να εισβάλλουν στο στρατόπεδο του Χουρσίτ ώστε ο ίδιος να καταφέρει να φύγει από το φρούριο όπου πολιορκείται και να καταφύγει στη λίμνη. Παράλληλα, οι Σουλιώτες και οι οπλαρχηγοί της Αιτωλοακαρνανίας άρχισαν να πολιορκούν την Άρτα και είχαν επιτυχία αρχικά. Όταν όμως ο Χουρσίτ κατάλαβε ότι η συνεργασία των Ελλήνων μεταξύ τους τούς καθιστά υπολογίσιμη δύναμη, έστειλε ενισχύσεις στους αμυνόμενους της Άρτας, που είχαν επιτυχία. Επίσης χρησιμοποίησε, για να προσελκύσει τους Αλβανούς, τον Ομέρ Βρυώνη, ο οποίος είχε γυρίσει από την εκστρατεία του στην Αν. Στερεά, και χάρη στα λεγόμενά του οι Αλβανοί βλέποντας ότι η δράση των Ελλήνων ήταν ιδιοτελής, διέλυσαν τη μεταξύ τους και με την Αλή πασά συμφωνία. Έπειτα από επιχείρηση του Χουρσίτ να αποτελειώσει όσους Σουλιώτες πολιορκούσαν ακόμη την Άρτα, οι τελευταίοι από αυτούς σύναψαν μαζί του τρίμηνη ανακωχή. Λίγο καιρό αργότερα, μετά τις 25 Ιανουαρίου του 1822, ημερομηνία γνωστή ως αυτή του θανάτου του Αλή πασά και της παράδοσης της κεφαλής αυτού στην Υψηλή Πύλη από τον Χουρσίτ, ο προαναφερθείς αντί να ασχοληθεί, όπως ήταν το αναμενόμενο, κατευθείαν με την εξόντωση των Σουλιωτών, επιδίδεται στην προετοιμασία της εκστρατείας κατά της Πελοποννήσου που θα ξεκινούσε από την Ανατολική Ελλάδα, και την οποία θα αναλάβει αργότερα ο Δράμαλης, αφού εκείνος θα κατηγορηθεί από πολιτικούς του αντιπάλους για εκμετάλλευση του θησαυρού του Αλή, καθώς τα χρήματα που πήγε στην Πόλη, εκτιμήθηκε ότι θα έπρεπε να είναι περισσότερα και έτσι θα χάσει τη θέση του ηγέτη της επιχείρησης κατάπνιξης της Ελληνικής Επανάστασης στην Πελοπόννησο. Η ενασχόλησή του με τους Σουλιώτες συνεχίστηκε, από το Μάιο του ίδιου χρόνου, όταν οι Αλβανοί μπέηδες ήθελαν να βεβαιωθούν ότι δεν θα μείνει χωρίς κάποια δέσμευση απέναντι στους Οθωμανούς, αυτός ο ισχυρός λαός, όσο εκείνοι θα συμμετέχουν στην εκστρατεία της Πελοποννήσου. Τότε, στις 5 Μαΐου του 1822 ο Χουρσίτ κάλεσε τους Σουλιώτες να υπογράψουν συνθήκη υποταγής στον Οθωμανικό στρατό και τους υποσχέθηκε αμνηστία, επειδή ήθελε να εκστρατεύσει κατά των υπόλοιπων επαναστατών Ελλήνων. Οι Σουλιώτες απάντησαν ότι θα έπρεπε να προτείνει αμνηστία και στους υπόλοιπους Έλληνες και αν οι τελευταίοι τη δέχονταν, τότε θα την αποδέχονταν και οι Σουλιώτες. Διαφορετικά ήταν πρόθυμοι να πεθάνουν παρά να αμαυρώσουν το όνομά τους διαχωρίζοντας τη θέση τους από τους ομόθρησκους συμπολεμιστές τους. Και οι τουρκαλβανοί προσπάθησαν να έλθουν σε συνεννόηση με τους Σουλιώτες με σκοπό να τους αποσπάσουν από τους υπόλοιπους Έλληνες, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Δύο από τις επιστολές μεταξύ Σουλιωτών και Χουρσίτ παραθέτει ο Χρ. Περραιβός, ο οποίος μάθαινε τις κινήσεις του Χουρσίτ μέσω του Έλληνα γραμματέα του τελευταίου, του Νικόλαου Λασπά. Μετά την άρνηση των Σουλιωτών να συνθηκολογήσουν, ο Χουρσίτ προχώρησε σε επίθεση εναντίον τους με στρατό 15.000 ανδρών, μαζί και ιππικό και πυροβολικό. Εκείνος που οδήγησε τα στρατεύματα του ήταν ο Ομέρ Βρυώνης, αλλά και ο Χουρίτ ακολούθησε μαζί και με το επιτελείο του. Ο τουρκικός στρατός έκανε ταυτόχρονη επίθεση και στις τρεις θέσεις-οχυρά των Σουλιωτών, στο Ζαβρούχον, τον Άγιο Νικόλαο και το Μαμάκο. Ενώ όμως η μάχη συνεχιζόταν, ο Χουρσίτ αναγκάστηκε, λόγω ανωτέρας βίας, να φύγει για την εκστρατεία κατά της Πελοποννήσου, αφήνοντας στη θέση του τον Ομερ Βρυώνη.