cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ελληνική γλώσσα
Οι ελληνικές ρίζες χρησιμοποιούνται για αιώνες και συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται ευρέως για να σχηματίσουν νέες λέξεις σε άλλες γλώσσες. Πολλές ελληνικές λέξεις μπορούν να εντοπιστούν στις περισσότερες κύριες γλώσσες του κόσμου. Τα ελληνικά και τα λατινικά, ως γλωσσικές δεξαμένες, είναι οι κύριες πηγές του διεθνούς επιστημονικού και τεχνολογικού λεξιλογίου.
Ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που μιλούν τα νέα ελληνικά ως μητρική τους γλώσσα είναι περίπου 14 εκατομμύρια άτομα. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι Έλληνες στην εθνικότητα, αν και στην Ελλάδα χρησιμοποιείται επίσης ευρέως από αρκετούς εξελληνισμένους Αρωμάνους, Μεγλενορουμάνους, Τσιγγάνους, Αλβανούς, Σλάβους και μια σειρά από μουσουλμανικές εθνότητες στα βόρεια της χώρας. Χάρη στους αυξημένους οικονομικούς δεσμούς της Ελλάδας με άλλες βαλκανικές χώρες, καθώς και χάρη στις μαζικές μεταναστεύσεις προς την Ελλάδα και την Κύπρο τα τελευταία είκοσι χρόνια, ένας σημαντικός αριθμός κατοίκων στις χώρες που συνορεύουν με την Ελλάδα μιλάει και ελληνικά. Ελληνόγλωσσοι υπάρχουν πάρα πολλοί στην Αλβανία, όπου ομιλείται ευρέως στα νότια της χώρας και στις μεγάλες πόλεις και είναι ουσιαστικά η γλώσσα εργασίας σε τρεις δήμους της Αλβανίας. Ως σημαντική γλώσσα της διασποράς, τα ελληνικά χρησιμοποιούνται μεταξύ των Ελλήνων της Αυστραλίας, του Καναδά και των ΗΠΑ. Ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που μιλούν την ελληνική ως ξένη γλώσσα κυμαίνεται στα 3 με 5 εκατομμύρια άτομα.
Η ελληνική λογοτεχνία έχει πλούσια παραγωγή σε όλα τα στάδια της ιστορίας της. Στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία η γνώση της ελληνικής γλώσσας θεωρούνταν υποχρέωση του κάθε μορφωμένου Ρωμαίου. Τα λατινικά έχουν δανειστεί μεγάλο αριθμό ελληνικών δανείων και αντιθέτως ελληνικά έχουν σημαντικό αριθμό λατινικών και ρομανικών λέξεων.
Γεωγραφική εξάπλωση
Ιστορικά υπήρχαν σημαντικές ελληνόφωνες κοινότητες στην Ανατολική Μεσόγειο, τη νότια Ιταλία, την Τουρκία, την Κύπρο, την Συρία, τον Λίβανο, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τη Λιβύη, στη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας (στις περιοχές της σημερινής Βουλγαρίας, Τουρκίας, Ρουμανίας, Ουκρανίας, Ρωσίας, Γεωργίας, Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν) και σε μια μικρότερη έκταση στη δυτική Μεσόγειο εντός και γύρω από αποικίες όπως η Μασσαλία, ο Μόνοικος και η Μαινάκη. Χρησιμοποιήθηκε επίσης ως λειτουργική γλώσσα στο χριστιανικό βασίλειο της Μακουρίας στο σημερινό Σουδάν.
Η ελληνική υπήρξε στην αρχαιότητα η πιο διαδεδομένη γλώσσα στη Μεσόγειο και στη Νότια Ευρώπη, κυρίως εξαιτίας του πλήθους των αποικιών που είχαν ιδρυθεί από τους Έλληνες στις ακτές της Μεσογείου, ενώ έφτασε να είναι η γλώσσα του εμπορίου ακόμα και μέχρι και τα τέλη της αλεξανδρινής περιόδου. Η ελληνική σήμερα αποτελεί τη μητρική γλώσσα περίπου 12 εκατομμυρίων ανθρώπων, κυρίως στην Ελλάδα και την Κύπρο. Αποτελεί επίσης τη μητρική γλώσσα αυτοχθόνων πληθυσμών στην Αλβανία, τη Βουλγαρία, την Ιταλία, την Βόρεια Μακεδονία και την Τουρκία. Εξαιτίας της μετανάστευσης η γλώσσα ομιλείται ακόμα σε χώρες-προορισμούς ελληνόφωνων πληθυσμών μεταξύ των οποίων η Αυστραλία, η Γερμανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Ρωσία και άλλα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Υπολογίζεται ότι ο συνολικός αριθμός ανθρώπων παγκοσμίως που μιλούν τα ελληνικά ως πρώτη ή δεύτερη γλώσσα είναι γύρω στα 25 εκατομμύρια.
Επίσημη κατάσταση της γλώσσας
Η ελληνική γλώσσα, στη σύγχρονη μορφή της (νεοελληνική γλώσσα), είναι η επίσημη γλώσσα της Ελλάδας, η οποία ομιλείται από σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού. Είναι επίσης μια από τις δύο επίσημες γλώσσες της Κύπρου (ονομαστικά μαζί με τα τουρκικά), αλλά είναι η μόνη γλώσσα που χρησιμοποιούν οι αρχές της χώρας, καθώς οι τουρκόφωνες περιοχές της Κύπρου δεν ελέγχονται από τις αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Λόγω της ιδιότητας μέλους της Ελλάδας και της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα ελληνικά είναι μια από τις 24 επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης τα ελληνικά είναι επίσημη γλώσσα στη Δρόπολη και τη Χειμάρρα της Αλβανίας, και έχει αναγνωριστεί ως μειονοτική γλώσσα στην υπόλοιπη χώρα. Επίσης είναι επίσημη μειονοτική γλώσσα στην Απουλία και την Καλαβρία της Ιταλίας. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού χάρτη των περιφερειακών ή μειονοτικών γλωσσών, η ελληνική προστατεύεται και προωθείται επίσημα ως περιφερειακή και μειονοτική γλώσσα στην Αρμενία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και την Ουκρανία.
Διγλωσσία
Στη σύγχρονη εποχή, η ελληνική γλώσσα εισήλθε σε μια κατάσταση διγλωσσίας: η συνύπαρξη των καθομιλουμένων μορφών με τις αρχαϊκές μορφές της γλώσσας. Το γλωσσικό ζήτημα αφορούσε τη διαμάχη μεταξύ της χρήσης δύο ελληνικών διαλέκτων: της δημοτικής γλώσσας, της καθομιλουμένης ελληνικής γλώσσας, και της καθαρεύουσας, ενός μείγματος μεταξύ της δημοτικής και της αρχαίας ελληνικής που αναπτύχθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα, η οποία χρησιμοποιήθηκε για λογοτεχνικούς και επίσημους σκοπούς στο ελληνικό κράτος. Το 1976, η δημοτική έγινε επίσημη γλώσσα της Ελλάδας, ενσωματώνοντας στοιχεία της καθαρεύουσας στη νεοελληνική γλώσσα, και χρησιμοποιείται σε όλους τους επίσημους σκοπούς και την εκπαίδευση.
Ιστορική ενότητα
Συχνά δίδεται έμφαση στην ιστορική ενότητα των διαφόρων σταδίων της ελληνικής γλώσσας. Μολονότι τα ελληνικά έχουν υποστεί φωνολογικές και μορφολογικές αλλαγές παρόμοιες με αυτές άλλων γλωσσών, δεν έχει υπάρξει χάσμα ορθογραφικό ή λογοτεχνικό ανά τους αιώνες τέτοιου μεγέθους ώστε η αρχαία γλώσσα να θεωρηθεί ως ξένη από τους ομιλητές της νεοελληνικής. Βάσει μιας εκτίμησης, η ελληνική του Ομήρου είναι πλησιέστερη προς τη δημοτική απ' ό,τι η αγγλική του 12ου αιώνα προς τη σύγχρονη αγγλική γλώσσα.
Χαρακτηριστικά
Η φωνολογία, η μορφολογία, η σύνταξη και το λεξιλόγιο της γλώσσας δείχνουν τόσο συντηρητικά όσο και καινοτόμα στοιχεία σε ολόκληρη την ιστορική πορεία της γλώσσας από την αρχαία έως τη σύγχρονη περίοδο. Η διαίρεση σε συμβατικές περιόδους είναι σχετικά αυθαίρετη, ειδικά επειδή σε όλες τις περιόδους ύπαρξης της η αρχαία ελληνική έχει απολαύσει υψηλό κύρος και οι εγγράμματοι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν πολλά δάνεια από τα αρχαία ελληνικά.
Φωνολογία
Σε όλη την ιστορία της, η συλλαβική δομή της ελληνικής γλώσσας έχει μεταβληθεί ελάχιστα: η ελληνική παρουσιάζει μια μικτή συλλαβική δομή, επιτρέποντας σύνθετες συλλαβικές συνθέσεις αλλά πολύ περιορισμένους κώδικες. Έχει μόνο προφορικά φωνήεντα και ένα αρκετά σταθερό σύνολο συμφωνικών αντιθέσεων. Οι κύριες φωνολογικές αλλαγές σημειώθηκαν κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο:
Ουσιαστικά και επίθετα
Οι αντωνυμίες διακρίνονται σε πρόσωπα, αριθμούς (σε ενικό, δυϊκό και πληθυντικό, από τους Ελληνιστικούς χρόνους ο δυϊκός αριθμός αποβλήθηκε από τα ελληνικά) και φύλα (αρσενικό, θηλυκό και ουδέτερο). Επίσης οι πτώσεις έχουν μειωθεί από έξι σε τέσσερις σήμερα (έχουν αποβληθεί η δοτική και η οργανική). Τα ουσιαστικά, τα άρθρα και τα επίθετα δείχνουν όλες τις διακρίσεις εκτός από τις προσωπικές. Τόσο τα προσδιοριστικά όσο και τα κατηγορηματικά επίθετα συμφωνούν γραμματικά με το ουσιαστικό.
Ρήμα
Οι κλιτικές κατηγορίες του ελληνικού ρήματος έχουν επίσης παραμείνει σε μεγάλο βαθμό οι ίδιες κατά τη διάρκεια της ιστορίας της γλώσσας, αλλά με σημαντικές αλλαγές που έχουν οδηγήσει σε απλοποίηση των κανόνων σε κάθε κατηγορία, αλλαγές στον αριθμό των διακρίσεων σε κάθε κατηγορία και στη μορφολογική τους έκφραση. Τα ελληνικά ρήματα έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:
Συντακτικό
Πολλές πτυχές του συντακτικού της ελληνικής γλώσσας έχουν παραμείνει όπως είναι: τα ρήματα συμφωνούν μόνο με το υποκείμενο τους, η χρήση των επιζώντων πτώσεων είναι σε μεγάλο βαθμό άθικτη (ονομαστική για τα θέματα και τα κατηγορούμενα, αιτιατική για τα αντικείμενα των περισσότερων ρημάτων και πολλές προθέσεις, γενική για τους κατόχους), τα άρθρα προηγούνται των ουσιαστικών, οι προσθέσεις είναι σε μεγάλο βαθμό προθετικές, οι δευτερεύουσες προτάσεις ακολουθούν το ουσιαστικό που τροποποιούν και οι δευτερεύουσες αντωνυμίες αρχίζουν τέτοιες προτάσεις. Ωστόσο, οι μορφολογικές αλλαγές έχουν επίσης τους ομολόγους τους στο συντακτικού και υπάρχουν επίσης σημαντικές διαφορές μεταξύ του συντακτικού στα αρχαία και στα νέα ελληνικά. Η αρχαία ελληνική έκανε μεγάλη χρήση των συντάξεων με μετοχές και απαρέμφατα, ενώ τα σημερινά ελληνικά δεν έχουν καθόλου απαρέμφατο (χρησιμοποιώντας μια σειρά από νέες περιφραστικές κατασκευές) και χρησιμοποιεί τις μετοχές λιγότερο. Η απώλεια της δοτικής οδήγησε σε άνοδο των προθετικών έμμεσων αντικειμένων (και στη χρήση της γενικής για την άμεση σήμανση αυτών επίσης). Τα αρχαία ελληνικά είναι μια γλώσσα όπου το ρήμα μπαίνει συχνά στη μέση ή το τέλος, αλλά η ουδέτερη σειρά λέξεων στη σύγχρονη γλώσσα είναι ρήμα-υποκείμενο-αντικείμενο ή υποκείμενο-ρήμα-αντικείμενο.
Λεξιλόγιο
Η νεοελληνική γλώσσα διατηρεί το μεγαλύτερο μέρος του λεξιλογίου της από την αρχαία ελληνική, η οποία με τη σειρά της είναι μια ινδοευρωπαϊκή γλώσσα, αλλά περιλαμβάνει και μια σειρά από δάνεια από τις γλώσσες των πληθυσμών που κατοικούσαν στην Ελλάδα πριν την άφιξη των Πρωτοελλήνων, μερικές από τις οποίες τεκμηριώνονται σε μυκηναϊκά κείμενα, συμπεριλαμβανομένων πολλών τοπωνυμίων. Η μορφή και η έννοια πολλών λέξεων έχει εξελιχθεί. Τα γλωσσικά δάνεια προέρχονται κυρίως από τα λατινικά, τα ενετικά και τα τουρκικά. Κατά τη διάρκεια των παλαιότερων περιόδων της ελληνικής, οι ξένες λέξεις στα ελληνικά εξελληνίστηκαν ως προς την κλίση, αφήνοντας έτσι μόνο μια ξένη ριζική λέξη. Τα σύγχρονα δάνεια (από τον 20ό αιώνα και μετά), ειδικά από τα γαλλικά και τα αγγλικά, δεν κλίνονται κατά το ελληνικό σύστημα. Άλλα σύγχρονα δάνεια προέρχονται από τις νοτιοσλαβικές γλώσσες (σλαβομακεδονικά/βουλγαρικά) και ανατολικές ρομανικές γλώσσες (βλάχικα και μογλενίτικα).
Ελληνικά δάνεια σε άλλες γλώσσες
Οι ελληνικές λέξεις χρησιμοποιούνται πολύ σε άλλες γλώσσες. Τέτοιες ελληνικές λέξεις με ευρύτατη χρήση εκτός της ελληνικής είναι οι: μαθηματικά, φυσική, αστρονομία, δημοκρατία, φιλοσοφία, αθλητισμός, θέατρο, ρητορική, βάπτισμα, ευαγγελιστής, κλπ. Επιπλέον, ελληνικές λέξεις και μορφήματα συνεχίζουν να αποτελούν συστατικά στοιχεία νέων λέξεων: ανθρωπολογία, φωτογραφία, τηλεφωνία, ισομερές, βιομηχανική, κινηματογραφία κλπ. Μαζί με τις λατινικές λέξεις είναι η βάση του επιστημονικού και τεχνολογικού λεξιλογίου διεθνώς, με πολλές ελληνικές καταλήξεις και λέξεις να είναι παρούσες στη διεθνή ορολογία. Υπάρχουν χιλιάδες ελληνικές λέξεις στα αγγλικά και της άλλες γλώσσες της Ευρώπης.
Ταξινόμηση
Η ελληνική είναι ανεξάρτητος κλάδος της ινδοευρωπαϊκής γλωσσικής οικογένειας. Η αρχαία γλώσσα που σχετίζεται στενότερα με αυτήν μπορεί να είναι η αρχαία μακεδονική, για την οποία περισσότεροι μελετητές θεωρούν ότι είναι μια ελληνική διάλεκτος, αλλά είναι ανεπαρκώς μελετημένη και είναι δύσκολο να εξαχθεί συμπέρασμα. Ανεξάρτητα από το μακεδονικό ζήτημα, μερικοί μελετητές έχουν ομαδοποιήσει τα ελληνικά στις ελληνοφρυγικές γλώσσες, καθώς η ελληνική και η εξαφανισμένη φρυγική γλώσσα μοιράζονταν χαρακτηριστικά που δεν βρίσκονται σε άλλες ινδοευρωπαϊκές γλώσσες. Μεταξύ των ζωντανών γλωσσών, ορισμένοι ινδοευρωπαϊστές θεωρούν ότι η ελληνική σχετίζεται στενότερα με τα αρμενικά ή τις ινδοϊρανικές γλώσσες (βλέπε ελληνοάρειες γλώσσες), αλλά έχουν βρεθεί ελάχιστα οριστικά στοιχεία για την ομαδοποίηση των ζωντανών κλάδων της οικογένειας. Επιπλέον, τα αλβανικά, σύμφωνα με κάποιους γλωσσολόγους έχει κάποια σχέση με τα ελληνικά και τα αρμενικά. Εάν αποδειχθεί και αναγνωριστεί, οι τρεις γλώσσες θα αποτελέσουν ένα νέο βαλκανικό γλωσσικό κλάδο μαζί με άλλες νεκρές ευρωπαϊκές γλώσσες.
Πρωτοελληνική
left|thumb|340px|Η εικαζόμενη περιοχή της πρωτο-ελληνικής Για την πρώτη φάση (πρωτοελληνική) η οποία τοποθετείται πριν το 1600 π.Χ., οι όποιες γνώσεις μας για την ελληνική γλώσσα βασίζονται σε τεχνικές επανασύνθεσης που προκύπτουν από τη συγκριτική γλωσσολογία. Η πρωτοελληνική είχε επτά πτώσεις (ονομαστική, γενική, δοτική, αιτιατική, αφαιρετική, τοπική, κλητική). Επίσης είχε διατηρήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά της Ινδοευρωπαϊκής μητέρας-γλώσσας. Είχε τρεις φωνές (ενεργητική, παθητική, μέση) και τρεις αριθμούς (ενικός, δυϊκός, πληθυντικός). Σημαντικό χαρακτηριστικό της (που διατηρήθηκε σχεδόν μέχρι τα πρώτα μεταχριστιανικά χρόνια) ήταν ο μουσικός τόνος. Ο τόνος στα αρχαία ελληνικά δεν αντιστοιχούσε σε αύξηση της έντασης της φωνής, αλλά σε αύξηση του τονικού ύψους.
Μυκηναϊκή ελληνική
Στην αμέσως επόμενη φάση (μυκηναϊκή ελληνική), η οποία μαρτυρείται από τις πινακίδες της Γραμμικής Β΄ και από ορισμένους στίχους των ομηρικών επών, παρατηρούμε εξίσου πολλούς αρχαϊσμούς. Π.χ. η γενική των ονομάτων σε -ος σχηματιζόταν με την κατάληξη -οιο (πρβλ. ομηρικό «Πριάμοιο»), ενώ υπάρχει φθόγγος (που συμβολίζεται με) «q» ο οποίος βρίσκεται σε λέξεις όπου από την ΙΕ θα αναμενόταν ένα *k^w ή ένα *g^w. Η αφαιρετική και η τοπική πτώση διατηρείται αλλά σε μάλλον περιορισμένο βαθμό.
Κλασική ελληνική
Στην κλασική ελληνική, αρχαιότερα κείμενα της οποίας είναι τα Ομηρικά έπη και αρχαιότερο τεκμήριο η επιγραφή του Διπύλου, το βασικότερο χαρακτηριστικό είναι η υψηλή διαλεκτική διαφοροποίηση, η οποία οφείλεται πιθανότατα στην πολυδιάσπαση του ελληνόφωνου κόσμου σε διάφορα κρατίδια. Ως προς το αν οι βασικές διάλεκτοι της κλασικής εποχής (ιωνική, αιολική, δωρική κλπ.) δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα λόγω της πολιτικής πολυδιάσπασης των Ελλήνων ή «ήλθαν» μαζί με τα αντίστοιχα φύλα κατά την εποχή του Χαλκού, οι γνώμες διίστανται. Φαίνεται πως δεν αποκλείεται να συνέβησαν και τα δύο. Πάντως οι διάλεκτοι της κλασικής εποχής διέφεραν αρκετά μεταξύ τους και δεν θα ήταν υπερβολή να υποστηριχθεί ότι οι ομιλητές τους βρίσκονταν πολλές φορές στα ακραία όρια της αλληλοκατανόησης.
Μία από τις σημαντικότερες διαλέκτους της κλασικής εποχής ήταν η αττική διάλεκτος, που χρησιμοποιούταν κυρίως στην Αθήνα αλλά και ως γλώσσα των φιλοσόφων και των επιστημόνων. Η αττική διάλεκτος προέρχεται από την ιωνική (τη βασική διάλεκτο των ομηρικών επών) με αρκετές δωρικές επιδράσεις. Υιοθετήθηκε ως επίσημη γλώσσα όλης της Ελλάδος από τον Φίλιππο τον Μακεδόνα και ως επίσημη γλώσσα ολόκληρου του ελληνιστικού κόσμου από τον γιο του Αλέξανδρο. Από αυτήν προέρχονται απευθείας σχεδόν όλες οι μεταγενέστερες ελληνικές διάλεκτοι.
Ελληνιστική κοινή
Αποτέλεσμα της χρήσεως της αττικής διαλέκτου ως δεύτερης (και συχνά πρώτης) γλώσσας από πάρα πολλούς αλλόγλωσσους (αλλά και από ελληνόφωνους που μιλούσαν πρωτύτερα μια άλλη ελληνική διάλεκτο) ήταν σαρωτικές αλλαγές σε όλα τα επίπεδα της γλώσσας. Έτσι:
Το αποτέλεσμα όλων αυτών των μεταβολών ήταν η ελληνιστική κοινή, η οποία μαρτυρείται κυρίως στην Καινή Διαθήκη. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ίδια εποχή έχουμε και τους πρώτους αττικιστές, αυτούς που θεωρούσαν απαραίτητη τη διατήρηση της «αυθεντικής» αττικής διαλέκτου, τουλάχιστον στον γραπτό λόγο.
Νέα ελληνική
Τα όρια μεταξύ νέας ελληνικής και μεσαιωνικής ελληνικής δεν είναι ιδιαίτερα σαφή, πάντως τοποθετούνται χονδρικά κάπου στα τελευταία χρόνια του Βυζαντίου. Κατά την περίοδο αυτή (καθώς και στην οθωμανική περίοδο) παρατηρείται μια εξίσου έντονη διαλεκτική διαφοροποίηση, η οποία συνεχιζόταν μέχρι πριν μερικές δεκαετίες.
Η Γραμματική του Μανόλη Τριανταφυλλίδη ενώ περιγράφει την κοινή νέα ελληνική είναι παράλληλα υπερβολικά ρυθμιστική για τη σημερινή χρήση της γλώσσας είτε στο σχολείο είτε αλλού και έχει επιφέρει ως αποτέλεσμα την απόλυτη διάκριση μεταξύ ορθού και λάθους, καθώς και τη συνακόλουθη ρύθμιση του τι είναι αποδεκτό ή μη αποδεκτό, η οποία όμως δεν ανταποκρίνεται στην γλωσσική - είτε στο φωνολογικό είτε στο συντακτικό επίπεδο - πολυμορφία.
Γλωσσική επαφή
Η ελληνική γλώσσα έχει επηρεάσει σημαντικά τις άλλες γλώσσες, τόσο στην πολιτική, όσο και στους επιστημονικούς όρους, στις τέχνες, στη φιλοσοφία, στο θέατρο και γενικά σε τομείς στους οποίους είχε προηγηθεί κοινωνικά και, κατά συνέπεια, γλωσσολογικά. Υπήρξε για μεγάλο διάστημα η lingua franca της ανατολικής και δυτικής Μεσογείου και τα πρώτα χριστιανικά κείμενα γράφτηκαν σε αυτήν. Οι Λατίνοι επηρεάστηκαν βαθύτατα από τα ελληνικά που ήταν πλουσιότερη γλώσσα τότε και έτσι πολλά ελληνικά στοιχεία εντάχθηκαν σχεδόν αυτούσια στα λατινικά, από τα οποία εν συνεχεία εντάχθηκαν και σε άλλες συγγενείς προς τα λατινικά γλώσσες. Με τη σειρά τους τα ελληνικά επηρεάστηκαν κι αυτά από την γλώσσα λαών που κατέκτησαν την χώρα είτε με πολέμους είτε οικονομικά, με αποτέλεσμα στην διάρκεια των αιώνων να μπουν στο ελληνικό λεξιλόγιο λατινικές, ενετικές και τουρκικές λέξεις. Στα προεπαναστατικά του 1821 χρόνια η ελληνική γλώσσα άρχισε να επηρεάζεται περισσότερο από τις δυτικοευρωπαϊκές γλώσσες, κάτι που συνεχίστηκε μετά την απελευθέρωση με περισσότερη ένταση, επειδή ο ελληνικός, ως υπόδουλος πληθυσμός με μη ιδιαίτερα ανεπτυγμένη οικονομία, δεν διέθετε πληθώρα όρων που είχαν δημιουργήσει με την πρόοδό τους οι πιο ανεπτυγμένες πλέον δυτικές κοινωνίες. Εντούτοις, χάρη στο ενδιαφέρον των δυτικών για την αρχαία ελληνική και την λατινική γλώσσα, πολλοί επιστήμονές τους δανείστηκαν αρχαιοελληνικές λέξεις για το σχηματισμό νεολογισμών και έτσι η ελληνική επιβίωσε και σε μια πληθώρα ξένων επιστημονικών ή φιλοσοφικών όρων. Η ελληνική στην περίοδο της καθαρεύουσας άρχισε να επανεισάγει τρόπον τινά τις λέξεις της, καθώς έπαιρνε ξανά πίσω λέξεις που είχε δανείσει πρώτη σε άλλες γλώσσες. Η παραπάνω διαδικασία ονομάζεται αντιδάνειο.
Γραφή
Η πρώτη γραφή που ιστορικά αποδεδειγμένα χρησιμοποιήθηκε για τη γραφή της ελληνικής γλώσσας είναι η Γραμμική Β περίπου τον 15ο αιώνα π.Χ..
Το ελληνικό αλφάβητο άρχισε να χρησιμοποιείται από τον 9ο αιώνα π.Χ.. Το 403 π.Χ. έγινε στην Αθήνα η μεταρρύθμιση του Αρχίνου, ο οποίος διαμόρφωσε το αττικό αλφάβητο στηριζόμενος στο ιωνικό. Το αλφάβητο που προέκυψε ονομάστηκε και ευκλείδειο αλφάβητο γιατί η μεταρρύθμιση έγινε το δεύτερο έτος της 94ης Ολυμπιάδας επί επωνύμου άρχοντος Ευκλείδου.
Το παλαιό αττικό αλφάβητο ήταν: Α, Β, Γ, Δ, Ε, F, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ, Λ, Μ, Ν, Ο, Π, Ϟ, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ. Το Λ, το Ρ και το Ϟ το έγραφαν ως L, R και Q. Παρόμοια το έγραφαν και οι Κυμαίοι οι οποίοι έδωσαν το αλφάβητό τους στους Ιταλιώτες. Το Χ είχε τη μορφή σταυρού (+). Αρχικά χρησιμοποιούσαν τα Ε, Η και ΕΙ για ποικιλίες (ανοιχτότερα ή πιο κλειστά) του φθόγγου [e]! αντίστοιχα με τα Ο, Ω και ΟΥ δήλωναν τον φθόγγο [o]. Με την μεταρρύθμιση αφαιρέθηκαν τα γράμματα Ϝ και Ϟ τα οποία είχαν περιπέσει σε αχρησία και υιοθετήθηκαν τα γράμματα Ξ, Ψ και Ω. Το Η δεν αντιστοιχούσε πλέον στο δασύ πνεύμα 'h' αλλά στο μακρύ 'e'. Το Ω αντιστοιχούσε στο μακρύ 'ο'. Το Ξ αντικατέστησε το σύμπλεγμα 'ΧΣ' και το Ψ αντιστοίχως το σύμπλεγμα 'ΦΣ' (διπλά σύμφωνα).
Σήμερα η ελληνική εξακολουθεί να γράφεται με το αρχαίο ελληνικό αλφάβητο, όμως το πολυτονικό σύστημα έχει επισήμως αντικατασταθεί από το μονοτονικό, με νόμο του 1982.
Γραμμική Β
Η Γραμμική Β, η οποία ανάγεται στα τέλη του 15ου αιώνα π.Χ., ήταν το πρώτο αλφάβητο που χρησιμοποιείται για τη γραφή της ελληνικής. Είναι βασικά ένα συλλαβάριο το οποίο αποκρυπτογραφήθηκε από τους Μάικλ Βέντρις και Τζον Τσάντγουικ στη δεκαετία του 1950 (ο πρόδρομος της, η Γραμμική Α, δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί και πιθανότατα είναι γραμμένος σε μια μη ελληνική γλώσσα). Η γλώσσα των κειμένων της Γραμμικής Β, τα μυκηναϊκά ελληνικά, είναι η παλαιότερη γνωστή μορφή της ελληνικής.
Κυπριακό συλλαβάριο
μικρογραφία|Ελληνική επιγραφή σε Κυπριακό συλλαβάριο Ένα άλλο παρόμοιο αλφάβητο για τη γραφή της ελληνικής γλώσσας ήταν το κυπριακό συλλαβάριο (επίσης απόγονος της Γραμμικής Α μέσω του ενδιάμεσου κυπρομινωικού συλλαβάριου), η οποία σχετίζεται στενά με τη Γραμμική Β αλλά χρησιμοποιεί κάπως διαφορετικές συλλαβικές συμβάσεις για να αντιπροσωπεύει τις ακολουθίες των φωνημάτων. Το κυπριακό συλλαβάριο χρησιμοποιήθηκε στην Κύπρο από τον 11ο αιώνα π.Χ. μέχρι τη σταδιακή εγκατάλειψή του στην ύστερη κλασική περίοδο, υπέρ του ελληνικού αλφαβήτου.
Ελληνικό αλφάβητο
μικρογραφία|Αρχαίες επιχωρικές παραλλαγές του ελληνικού αλφαβήτου από την [[Εύβοια, την Ιωνία, την Αθήνα και την Κόρινθο. Τα σημερινά γράμματα δίνονται για σύγκριση.]] Τα ελληνικά γράφονται στο ελληνικό αλφάβητο από τον 9ο αιώνα π.Χ. περίπου. Δημιουργήθηκε με την τροποποίηση του φοινικικού αλφαβήτου, με την καινοτομία της υιοθέτησης ορισμένων νέων γραμμάτων για την γραφή των φωνηέντων. Η παραλλαγή του αλφαβήτου που χρησιμοποιείται σήμερα είναι ουσιαστικά η ύστερη ιωνική παραλλαγή, η οποία εισήχθη για την γραφή της αττικής διαλέκτου το 403 π.Χ. Στην κλασική ελληνική, όπως και στην κλασική λατινική, υπήρχαν μόνο κεφαλαία γράμματα. Τα πεζά ελληνικά γράμματα αναπτύχθηκαν πολύ αργότερα από τους μεσαιωνικούς γραμματείς για να επιτρέψουν έναν ταχύτερο, πιο βολικό τρόπο γραφής με τη χρήση μελανιού και πένας.
Το ελληνικό αλφάβητο αποτελείται από 24 γράμματα, το καθένα με κεφαλαία και πεζά (μικρά) γράμματα. Το σίγμα έχει μια πρόσθετη πεζή μορφή (ς) που χρησιμοποιείται όταν μπαίνει στο τέλος μιας λέξης:
Διακριτικά
Εκτός από τα γράμματα, το ελληνικό αλφάβητο διαθέτει έναν αριθμό διακριτικών σημείων: τρεις τόνους (οξεία, βαρεία και περισπωμένη), δύο σημάδια που έδειχναν την προφορά ενός φωνήεντος (δασεία και ψιλή), τα οποία αρχικά χρησιμοποιήθηκαν για την επισήμανση της απουσίας του αρχικού ήχου / h/, και τα διαλυτικά, τα οποία χρησιμοποιούνται για να σηματοδοτήσει την πλήρη συλλαβική ανεξαρτησία ενός φωνήεντος που διαφορετικά θα διαβαζόταν ως μέρος ενός διφθόγγου. Αυτά τα διακριτικά εισήχθησαν κατά τη διάρκεια της ελληνιστικής περιόδου. Η χρήση της βαρείας στη γραφή της γλώσσας συρρικνώθηκε υπέρ της ομοιόμορφης χρήσης της οξείας κατά τα τέλη του 20ού αιώνα, και έχει διατηρηθεί μόνο στην τυπογραφία, ενώ ανεπίσημα το ίδιο συμβαίνει μερικώς και στα αρχαία ελληνικά στην Ελλάδα.
Μετά τη ορθογραφική μεταρρύθμιση του 1982, τα περισσότερα διακριτικά δεν χρησιμοποιούνται. Από τότε, τα ελληνικά γράφονται με το μονοτονικό σύστημα, το οποίο χρησιμοποιεί μόνο την οξεία και τα διαλυτικά. Το παραδοσιακό σύστημα, που σήμερα ονομάζεται πολυτονική ορθογραφία (ή πολυτονικό σύστημα), εξακολουθεί να χρησιμοποιείται διεθνώς για τα αρχαία ελληνικά. Το πολυτονικό χρησιμοποιείται επίσης από την Εκκλησία, πολλά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και άτομα που υποστηρίζουν την αποκατάσταση του πολυτονικού.
Στίξη
Στα ελληνικά, το ερωτηματικό αποτελείται από μια άνω τελεία και κόμμα, ενώ η άνω τελεία ( • ), εκπροσωπεί την παύση του λόγου. Στα ελληνικά το κόμμα επίσης λειτουργεί ως σιωπηλό γράμμα σε συγκεκριμένες λέξεις, κυρίως για τη διάκριση του ότι από το ό,τι.
Τα αρχαία ελληνικά κείμενα συχνά χρησιμοποιούσαν τη συνεχή γραφή (scriptio continua), που σημαίνει ότι οι αρχαίοι συγγραφείς και γραμματείς έγραφαν χωρίς κενά μεταξύ των λέξεων ή σημεία στίξης. Το βουστροφηδόν, ή κείμενο με αμφίδρομη κατεύθυνση, επίσης χρησιμοποιήθηκε στα αρχαία ελληνικά, ακόμα παλαιότερα.
Λατινικό αλφάβητο
Το λατινικό αλφάβητο χρησιμοποιείται σήμερα από τις Ελληνόφωνες κοινότητες της Νότιας Ιταλίας.
Εβραϊκό αλφάβητο
Η ρωμανιώτικη διάλεκτος των Ρωμανιωτών Εβραίων και των Καραϊτών Εβραίων της Κωνσταντινούπολης έγραφαν τα ελληνικά με εβραϊκό αλφάβητο.
Αραβικό αλφάβητο
Κάποιοι Έλληνες μουσουλμάνοι από την Κρήτη έγραφαν την κρητική διάλεκτο στο αραβικό αλφάβητο.
Το ίδιο συνέβη μεταξύ κάποιων Ηπειρωτών μουσουλμάνων στα Ιωάννινα.
Αυτό το αλφάβητο αποκαλείται και αλτζαμιάδο, καθώς κάποιες λατινογενείς γλώσσες έχουν γραφεί και με αυτό το αλφάβητο από μουσουλμάνους ομιλητές τους.
Άλλα στατιστικά
Στην ελληνική γλώσσα, παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των ομιλητών της είναι σχετικά μικρός (περίπου 16 εκατομμύρια), η βιομηχανία του βιβλίου είναι ιδιαίτερα ανθηρή. Το 2008 οι νέοι τίτλοι βιβλίων που εκδόθηκαν στα ελληνικά ξεπέρασαν τις 10.000, αριθμός που έπεσε στις κάτω από 7.000 το 2012 και αυξήθηκε σε πάνω από 8.000 το 2014. Το παιδικό βιβλίο επίσης έπεσε κατά 25% το 2012 για να επανέλθει το 2014-15 σε επίπεδα προ κρίσης.
Ρέι (Star Wars)
H Ρέι είναι μία φανταστική ηρωίδα στο Star Wars franchise, που τον ρόλο της παίζει η αγγλίδα ηθοποιός Ντέιζι Ρίντλεϊ. Εμφανίζεται για πρώτη φορά ως ένας απο τους πρωταγωνιστικούς χαρακτήρες του Star Wars: Η Δύναμη Ξυπνάει.
Η Rey είναι μία ρακοσυλλέκτρια που είχε μείνει πίσω στον πλανήτη Τζακού όταν ήταν παιδί έτσι ώστε να την προστατεύσουν οι γονείς της από τους σατανικούς σκοπούς του παππού της Νταρθ Σίντιους. Το παρελθόν και η καταγωγή της παρέμεινε άγνωστο, μέχρι που εμπλέκεται σε περιπέτειες με την Αντίσταση και με τους εχθρούς του γαλαξία γνωστούς ως το Πρώτο Τάγμα. Όλα ξεκινούν όταν η μοναχική της ζωή διακόπτεται από τον BB-8, το ανδροειδές του πιλότου της Αντίστασης Πο Ντάμερον, και έναν φυγά stormtrooper που ονομάζεται Φιν.
Παραπομπές
Κατηγορία:Star Wars (χαρακτήρες)
Κουσιτικές γλώσσες
thumb|250px|Η περιοχή που ομιλούνται οι Κουσιτικές γλώσσες (σκούρο πράσινο)
Οι Κουσιτικές γλώσσες αποτελούν κλάδο των Αφροασιατικών γλωσσών και ομιλούνται στο Κέρας της Αφρικής. Ο κλάδος περιλαμβάνει σαράντα πέντε γλώσσες που ομιλούνται κυρίως στην Αιθιοπία, την Ερυθραία, την Τανζανία, το Τζιμπουτί, τη Σομαλία τη βορειοδυτική Κένυα και το Σουδάν. Χωρίζονται σε τέσσερεις διακριτούς κλάδους: τον κλάδο Μπέτζα που αντιπροσωπεύει τις Βόρειες Κουσιτικές γλώσσες, τον κλάδο των κεντρικών κουσιτικών γλωσσών ή Αγκάου, τις ανατολικές Κουσιτικές και τις νότιες κουσιτικές γλώσσες.
Ταξινομήσεις
Από το 1963 έως σήμερα έχουν προταθεί διαφορετικές ταξινομήσεις των Κουσιτικών γλώσσών, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
Ethnologue
Σύμφωνα με το Ethnologue οι διακριτές ομάδες αναλύονται σε 45 γλώσσες
Παραπομπές-σημειώσεις
Κατηγορία:Αφροασιατικές γλώσσες
Άνταμ Ντράιβερ
Καριέρα
Έκανε το θεατρικό ντεμπούτο του το 2010, στο Μπρόντγουεϊ, με στην παράσταση Mrs. Warren's Profession, ένα έργο του Τζορτζ Μπέρναρντ Σω. Το 2011 επέστρεψε στο Μπρόντγουεϊ, στην παράσταση Man and Boy, ένα έργο του Τέρενς Ράττιγκαν, ενώ την ίδια χρονιά έκανε και το ντεμπούτο του στον κινηματογράφο, στην ταινία J. Edgar. Στη συνέχεια έκανε αρκετές εμφανίσεις, υποδυόμενος βοηθητικούς ρόλους σε ταινίες γνωστών σκηνοθετών, όπως το Λίνκολν (2012) του Στίβεν Σπίλμπεργκ, το Frances Ha (2012) του Noah Baumbach, το Inside Llewyn Davis (2013) των Αδερφών Κοέν, και το Σιωπή (2016) του Μάρτιν Σκορσέζε, ο όποιος αργότερα τον αποκάλεσε "καλύτερο ηθοποιό της γενιάς του." To 2014 ερμήνευσε τους πρώτους του πρωταγωνιστικούς ρόλους, στις ταινίες Όσο είμαστε νέοι και Πεινασμένες καρδιές για την οποία έλαβε το βραβείο καλύτερης ερμηνείας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας. Για την ερμηνεία του στην ταινία Paterson (2016) του Τζιμ Τζάρμους έλαβε πολλά βραβεία καλύτερου ηθοποιού ενώ η Stephanie Zacharek του περιοδικού Time έγραψε " Ο Ντράιβερ είναι ένας από τους καλύτερους ηθοποιούς της εποχής, ένας ανεπιτήδευτος σταρ, με ένα σπουδαίο-μη κινηματογραφικό πρόσωπο".
Το 2015 έγινε παγκοσμίως γνωστός, λαμβάνοντας και καλές κριτικές, για τον ρόλο του ως Kάιλο Ρεν, στην ταινία Ο Πόλεμος των Άστρων: Επεισόδιο 7 - Η Δύναμη Ξυπνά, τον οποίο επανέλαβε και στις επερχόμενες ταινίες της σειράς, Star Wars: Οι Τελευταίοι Jedi(2017) και Star Wars: Skywalker Η άνοδος (2019). Στην τηλεόραση, είχε βασικό ρόλο στη σειρά Girls (2012–2017) του HBO, για τον όποιο ήταν υποψήφιος τρεις συνεχόμενες φορές στα Βραβεία Έμμυ.
Το 2019, επέστρεψε στο θέατρο με το Burn This, για το οποίο κέρδισε μια υποψηφιότητα για ένα Βραβείο Τόνυ. Κέρδισε σημαντική αναγνώριση και υποψηφιότητες για δύο Βραβεία Όσκαρ και δυο Χρυσές Σφαίρες, μεταξύ άλλων βραβείων, για τις ερμηνείες του στις ταινίες Η παρείσφρηση (2018) και Ιστορία Γάμου (2019).
Είναι επίσης ο ιδρυτής των Τεχνών στις Ένοπλες Δυνάμεις (AITAF), ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που εισάγει το θέατρο ως μορφή εκτόνωσης σε όλους τους κλάδους του στρατού, τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στο εξωτερικό.
Προσωπική ζωή
Γεννήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 1983 στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας, γιος της Νάνσι Ράιτ, μιας βοηθού δικηγόρου, και του Τζόι Ντάγκλας Ντράιβερ. Έχει ολλανδική, αγγλική, γερμανική, ιρλανδική και σκωτσέζικη καταγωγή, ενώ η οικογένεια του πατέρα του είναι από το Αρκάνσας και η οικογένεια της μητέρας του είναι από την Ιντιάνα. Ο πατριός του, Ρόντνεϊ Ράιτ, είναι πάστορας σε μια εκκλησία των Βαπτιστών. Όταν ήταν επτά ετών, μετακόμισε με την μεγαλύτερη αδελφή και τη μητέρα του στην πατρίδα της μητέρας του Μισαουάκα της Ιντιάνα.
Ο ίδιος έχει περιγράψει τον εαυτό του στην εφηβεία ως "απροσάρμοστο". Συνήθιζε να καίει αντικείμενα και είχε δημιουργήσει μαζί με φίλους του ένα Fight Club, με αφορμή και έμπνευση την ομώνυμη ταινία. Στην μετ εφηβεία του, μετά από την απόρριψη του από την Σχολή Τζούλιαρντ, αποφάσισε να καταταγεί στους Πεζοναύτες των ΗΠΑ όπου και υπηρέτησε για δύο χρόνια και οκτώ μήνες. Μερικούς μήνες πριν κληθεί να υπηρετήσει στον πόλεμο του Ιράκ, εξάρθρωσε το στέρνο του σε ατύχημα με ποδήλατο και αποκλείστηκε για ιατρικούς λόγους. Στη συνέχεια φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Ινδιανάπολης για ένα χρόνο πριν γίνει δεκτός τελικά στην Σχολή Τζούλιαρντ από όπου και αποφοίτησε το 2009. Σύμφωνα με τον ίδιο οι συμφοιτητές του τον αντιμετώπιζαν ως εκφοβιστική και ασταθή φιγούρα, και αγωνίστηκε να εναρμονιστεί με τον τρόπο ζωής τους. Ήταν μέλος του Group 38 της Δραματικής Ομάδας (2005-2009), όπου γνώρισε τη μελλοντική σύζυγό του την όποια και παντρεύτηκε τον Ιούνιο του 2013. Μαζί απέκτησαν ένα γιο του όποιου τη γέννηση κράτησαν κρυφή για δύο χρόνια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Αλαουίτες
Οι Αλαουίτες (αραβικά: علوية) γνωστοί και ως Νουσαϊρίτες ή Ανσαρίτες ή Αλεβίτες, είναι μια σημαντική μυστικιστική θρησκευτική ομάδα, η οποία επικεντρώνεται στη Συρία και ακολουθεί έναν κλάδο του Σιιτικού Ισλάμ, σχετικά με τους Δώδεκα Ιμάμηδες των Σιιτών. Οι Αλαουίτες τιμούν τον Αλί (Αλί Ιμπν Αμπί Τάλιμπ), ενώ το όνομά τους Αλαουίτες, σημαίνει ακόλουθοι του Αλί. Η ομάδα πιστεύεται ότι ιδρύθηκε από τον Ιμπν Νουσαΐρ κατά τη διάρκεια του 8ου αιώνα.
Σήμερα, οι Αλαουίτες αντιπροσωπεύουν το 12 τοις εκατό του πληθυσμού της Συρίας και αποτελούν μια σημαντική μειονότητα στην Τουρκία και στον βόρειο Λίβανο. Υπάρχει, επίσης, ένας αξιόλογος πληθυσμός τους, που ζει στο χωριό Γκαχάρ στα κατεχόμενα από τους Ισραηλινούς Υψώματα του Γκολάν. Συχνά συγχέονται με τους Αλεβίτες της Τουρκίας, ένα άλλο Σιιτικό δόγμα. Οι Αλαουίτες αποτελούν την κυρίαρχη θρησκευτική ομάδα στις Συριακές παράκτιες περιοχές, οι οποίες κατοικούνται επίσης και από Σουνίτες, Χριστιανούς και Ισμαηλίτες.
Ιστορία
Οι Αλαουίτες έχουν κρατήσει ιστορικά κρυφές τις πεποιθήσεις τους σε άλλα θρησκευτικά δόγματα, καθώς αυτοί όπως και οι Σιίτες σε γενικές γραμμές διώκονται για τις πεποιθήσεις τους από τους ηγεμόνες της περιοχής Σουνίτες Μουσουλμάνους. Η κατάληψη της περιοχής της Συρίας, στις αρχές του 20ου αιώνα, από τους Γάλλους έφερε πολλές αλλαγές στην περιοχή. Οι Γάλλοι έδωσαν πολλά προνόμια στις μειονότητες, ενώ προχώρησαν στην ίδρυση του Αλαουιτικού κράτους, προτεκτοράτου της Γαλλίας στην περιοχή. Από την δεκαετία του 1970 η Συρία κυβερνιέται από την Αλαουιτική οικογένεια των Άσαντ. Αρχικά με τον Χαφέζ αλ Άσαντ και έπειτα από τον Μπασάρ αλ Άσαντ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ισλάμ στη Συρία Κατηγορία:Άραβες Κατηγορία:Σιιτικό Ισλάμ
Ελληνικά τάγματα αριστείας
Τα Ελληνικά Τάγματα Αριστείας καθιερώθηκαν το 1829 κατά τη διάρκεια της Δ' Εθνικής Συνέλευσης του Άργους, όμως το σχετικό Διάταγμα υπεγράφη στο Ναύπλιο από τον Βασιλιά Όθωνα στις 20 Μαΐου 1833. Αρχικά δημιουργήθηκε το Τάγμα του Σωτήρος για να τιμηθούν οι αγωνιστές της Απελευθέρωσης. Η απονομή του Μεγαλόσταυρου του Τάγματος του Σωτήρος αποτελεί την ύψιστη τιμητική διάκριση και μεταξύ των πρώτων τιμηθέντων ήταν ο Ανδρέας Μιαούλης το 1835, οι Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και Λάζαρος Κουντουριώτης το 1836, οι Ανδρέας Ζαΐμης, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και Γεώργιος Κουντουριώτης το 1837 και ο Κωνσταντίνος Κανάρης το 1864.
Τα Ελληνικά Τάγματα Αριστείας
Με την πάροδο του χρόνου δημιουργήθηκαν διαφορετικά Τάγματα Αριστείας. Όλα τα Τάγματα λειτουργούν ως αναμνηστικά: για παράδειγμα το Τάγμα του Σωτήρος έχει ως θέμα τη Θεία αρωγή στον Αγώνα του 1821.
Ιεραρχία ενεργών ταγμάτων αριστείας ανά περίοδο
1833-1915
1915-1925
1925-1926
1926-1935
1935-1936
1936-1948
1948-1973
1973-1975
1975-σήμερα
Το Τάγμα του Γεωργίου Α΄, δεύτερο ιστορικά, καταργήθηκε όσες φορές και το πολίτευμα της μοναρχίας: το 1925, το 1973 και οριστικά το 1975, με τον ισχύοντα νόμο περί ταγμάτων αριστείας. Νεότερο τάγμα αποτελεί το Τάγμα της Τιμής, που ιδρύθηκε το 1975. Τα τάγματα Αγίων Γεωργίου και Κωνσταντίνου και Αγίων Όλγας και Σοφίας, συνεχίζουν να απονέμονται ως δυναστικά τάγματα από τον Βασιλικό Οίκο της Ελλάδας. Απονομές μετά το 1973 δεν αναγνωρίζονται από το Ελληνικό Κράτος.
Οι βαθμοί των ταγμάτων
Με το Ν.Δ. 179/1973, οι βαθμοί του Ιππότη του Χρυσού Σταυρού και του Ιππότη του Αργυρού Σταυρού μετονομάζονταν σε Μέλος και Εταίρο του εκάστοτε τάγματος. Ο ισχύων νόμος 106/1975 αντέστρεψε αυτή την αλλαγή.
Μεταβίβαση Ταγμάτων Αριστείας
Στο παρελθόν, τα διάσημα επιστρέφονταν μετά το θάνατο του τιμηθέντος, πλέον όμως διατηρούνται μεταβιβαζόμενα ως αναμνηστικά στους κληρονόμους του τιμηθέντος.
Αρχηγός Ταγμάτων Αριστείας και Απονομή
Αρχηγέτης των Ταγμάτων Αριστείας θεωρείται ο εκάστοτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο οποίος είναι αρμόδιος για την απονομή τους, σύμφωνα με το άρθρο 46 παράγραφο 2 του Συντάγματος και τις διατάξεις του νόμου 106/1975, με πρόταση του Υπουργού Εξωτερικών.
Επιλογή για απονομή τιμητικής διάκρισης
Σύμφωνα με τον Νόμο 106/1975, στις προτάσεις του Υπουργού Εξωτερικών γνωμοδοτεί το Συμβούλιο Ταγμάτων Αριστείας, για απονομή σε Έλληνες πολίτες, ομογενείς, Αξιωματικούς και Δημοσίους Λειτουργούς. Η επιλογή των προσώπων που θα τιμηθούν γίνεται ως επιβράβευση για το έργο τους στην πατρίδα και μπορεί να είναι άνθρωποι των επιστημών, των γραμμάτων, του αθλητισμού, των τεχνών, της ναυτιλίας, της φιλανθρωπίας κ.λ.π
Το Συμβούλιο Ταγμάτων Αριστείας, που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών για θητεία δύο χρόνων, απαρτίζεται από :
Όσοι έχουν τιμηθεί με Τάγμα Αριστείας
Όσοι έχουν ήδη τιμηθεί με Τάγμα Αριστείας δικαιούνται να φέρουν τα απονεμηθέντα παράσημά τους, εφ' όρου ζωής, εκτός από αυτούς που έχουν διαγραφεί από το μητρώο τάγματός τους λόγω περιπτώσεων που γράφονται στον Ποινικό Κώδικα ή με απόφαση του Συμβουλίου των Ταγμάτων Αριστείας αν κρίνουν ότι η διατήρηση της τιμής και της ανάρτησης των παρασήμων προκαλεί κοινή δυσφορία και θίγει το γόητρο του Τάγματος. Μετά το θάνατο των τιμηθέντων, τα απονεμηθέντα σ΄ αυτούς παράσημα, περνούν για φύλαξη στην κατοχή των νόμιμων κληρονόμων τους.
Μη-επιστήμη
Η μη-επιστήμη (non-science) είναι ένας τομέας μελέτης που δεν είναι επιστημονικός, ειδικά εκείνος που δεν είναι φυσική επιστήμη ή κοινωνική επιστήμη που να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής έρευνας. Σε αυτή τη κατηγορία, η ιστορία, η τέχνη και η θρησκεία είναι όλα παραδείγματα μη επιστημών.
Ταξινόμηση γνώσεων
Από τον 17ο αιώνα, ορισμένοι συγγραφείς έχουν χρησιμοποιήσει τη λέξη επιστήμη για να αποκλείσουν ορισμένους τομείς σπουδών, όπως οι τέχνες και οι ελεύθερες τέχνες (liberal arts). Η περιγραφή μη επιστημονικών ακαδημαϊκών κλάδων με τον όρο "μη επιστήμη", έγινε για πρώτη φορά στα μέσα του 19ου αιώνα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο προσδιορισμός των ακριβών ορίων μεταξύ της επιστήμης και της μη επιστήμης είναι δυσχερής. Το πρόβλημα της οριοθέτησης είναι η μελέτη των δυσκολιών στον προσδιορισμό του κατά πόσον ορισμένα πεδία σπουδών, κοντά στα όρια της επιστήμης και της μη επιστήμης, πρέπει να θεωρηθούν ως το ένα ή το άλλο. Δεν έχει επινοηθεί ακόμη ένας έλεγχος που να μπορεί σαφώς να διαχωρίσει την επιστήμη από τη μη επιστήμη, αλλά χρησιμοποιούνται συνήθως ορισμένοι παράγοντες, που λαμβάνονται ως σύνολο και αξιολογούνται με την πάροδο του χρόνου. Κατά την άποψη του Τόμας Κουν, αυτοί οι παράγοντες περιλαμβάνουν την επιθυμία των επιστημόνων να διερευνήσουν ένα ερώτημα σαν να ήταν αίνιγμα. Η άποψη του Κουν για την επιστήμη εστιάζεται επίσης στη διαδικασία της επιστημονικής έρευνας, παρά στο αποτέλεσμα.
Η εργασία στα όρια της ταξινόμησης των γνωστικών αντικειμένων μεταξύ τους και σε σχέση με την μη επιστήμη είναι διαδικασία δύσκολή και επηρεάζεται από κοινωνιολογικά στοιχεία. Οι ανταμοιβές που συνδέονται με την επίτευξη κάποιας συγκεκριμένης κατάταξης για ένα γνωστικό αντικείμενο, υποδηλώνουν ότι το όριο μεταξύ της επιστήμης και της μη επιστήμης είναι κοινωνικά δομημένο και ιδεολογικά υποκινούμενο, και δεν αντιπροσωπεύει κάποια ευκρινή φυσική διαφορά μεταξύ της επιστήμης και της μη επιστήμης. Η πεποίθηση ότι η επιστημονική γνώση (π.χ. βιολογία) είναι πιο πολύτιμη από άλλες μορφές γνώσης (π.χ. ηθική) ονομάζεται επιστημονισμός.
Τομείς μη επιστημών
Ο φιλόσοφος Martin Mahner πρότεινε την απόδοση αυτών των ακαδημαϊκών πεδίων με τον όνομα <i id="mwQA">παραεπιστήμες</i>, για να τα ξεχωρίσει από κακόφημες μορφές μη-επιστήμης, όπως η ψευδοεπιστήμη.
Οι μη επιστήμες προσφέρουν πληροφορίες σχετικά με το νόημα της ζωής, τις ανθρώπινες αξίες, την ανθρώπινη κατάσταση και τους τρόπους αλληλεπίδρασης με άλλους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των μελετών πολιτισμών, ηθικότητας (morality) και ηθικής.
Περιοχές διαφωνίας
εναλλ.=diagram representing multiple connected and overlapping groups|μικρογραφία|Μερικοί φιλόσοφοι βλέπουν τη γνώση ως προϊόν αλληλεπικαλυπτόμενων κοινοτήτων γνώσης. Άλλοι προσπαθούν να βρουν μια ευκρινή διάκριση μεταξύ της επιστήμης και της μη επιστήμης. Οι φιλόσοφοι διαφωνούν για το εάν οι τομείς της μελέτης που περιλαμβάνουν αφηρημένες έννοιες, όπως τα καθαρά μαθηματικά, είναι επιστημονικοί ή μη επιστημονικοί.
Οι διεπιστημονικές μελέτες μπορεί να καλύπτουν έργο δημιουργίας γνώσεων που περιλαμβάνει τόσο επιστημονικές όσο και μη επιστημονικές μελέτες. Η αρχαιολογία είναι ένα παράδειγμα ενός πεδίου που δανείζεται τόσο από τις φυσικές επιστήμες όσο και από την ιστορία.
Τα πεδία έρευνας μπορεί να αλλάξουν κύρος με την πάροδο του χρόνου. Για πολλούς αιώνες, η αλχημεία είχε γίνει αποδεκτή ως επιστημονική: παρήγαγε μερικές χρήσιμες πληροφορίες και υποστήριζε πειράματα και ανοιχτή έρευνα στην αναζήτηση της κατανόησης του φυσικού κόσμου. Από τον 20ο αιώνα, θεωρείται ψευδοεπιστήμη. Η σύγχρονη χημεία, η οποία αναπτύχθηκε από την αλχημεία, θεωρείται σημαντική φυσική επιστήμη.
Εναλλακτικά συστήματα
Ορισμένα συστήματα οργάνωσης γνώσης διαχωρίζουν τη συστηματική γνώση από μη συστηματικές μεθόδους γνώσης ή εκμάθησης, όπως προσωπικές εμπειρίες, διαίσθηση και έμφυτη γνώση. Ο όρος Wissenschaft (επιστήμη, στα γερμανικά) είναι μια ευρεία έννοια που περιλαμβάνει αξιόπιστες γνώσεις χωρίς να κάνει διάκριση μεταξύ θεματικής περιοχής. Η έννοια του Wissenschaft είναι πιο χρήσιμη από τη διαφορά μεταξύ επιστήμης και μη-επιστήμης κατά τη διάκριση μεταξύ γνώσης και ψευδο-γνώσης, καθώς τα λάθη που έγιναν σε όλες τις μορφές ψευδο-μελέτης, από ψευδοϊστορία έως ψευδοεπιστήμη, είναι παρόμοια. Αυτή η έννοια του Wissenschaft χρησιμοποιείται στον κατάλογο των τομέων της επιστήμης και της τεχνολογίας του 2006 που δημοσιεύτηκε από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), ο οποίος ορίζει την «επιστήμη και τεχνολογία» ως όλους τους ανθρωπιστικούς κλάδους, συμπεριλαμβανομένων της θρησκείας και των καλών τεχνών.
Βιβλιογραφικές αναφορές
Κατηγορία:Φιλοσοφία της επιστήμης Κατηγορία:Γνώση
Persecution Mania
Persecution Mania είναι ο τίτλος του δεύτερου στούντιο άλμπουμ του γερμανικού thrash metal συγκροτήματος Sodom, το οποίο κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 1987 μέσω της δισκογραφικής εταιρείας "SPV/Steamhammer".
Η ηχογράφηση του δίσκου πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 1987 στα "Musiclab Studios" του Βερολίνου, με παραγωγό το ίδιο το συγκρότημα.
Τα πρώτα πέντε χιλιάδες αντίτυπα του άλμπουμ εκδόθηκαν σε άσπρο βινύλιο, ενώ το άλμπουμ επανεκδόθηκε το 2000 σε μορφή διπλού CD, με το πρώτο μέρος να περιλαμβάνει το "Persecution Mania" και το δεύτερο τα "Obsessed by Cruelty" και "In the Sign of Evil".
Οι κριτικές για το "Persecution Mania" υπήρξαν θετικές, με το "Allmusic" να το βαθμολογεί με 4,5 / 5 αστέρια, το "Sputnik Music" με μέσο όρο βαθμολογιών με 4,2 / 5, το "Metal Archives" με 89 % και το "Metal Storm" με 8,6 / 10.
Τα μέλη των Sodom
Οι μουσικοί οι οποίοι ηχογράφησαν το "Persecution Mania" ήταν οι εξής:
Πηγές
Κατηγορία:Δισκογραφία των Sodom Κατηγορία:Άλμπουμ του 1987
Εθνικό Μουσείο του Κιέλτσε
Το Εθνικό Μουσείο του Κιέλτσε (Muzeum Narodowe w Kielcach) είναι μουσείο που βρίσκεται στο Παλάτι των Επισκόπων της Κρακοβίας, στο Κιέλτσε της Πολωνίας. Οι συλλογές του περιλαμβάνουν πολύτιμα εκθέματα στον τομέα της ζωγραφικής, της χειροτεχνίας, της λαϊκής τέχνης, της αρχαιολογίας και των φυσικών επιστημών.
Ιστορία
μικρογραφία| Κορίτσι με κόκκινο φόρεμα, του [[Γιούζεφ Πανκιέβιτς]] Η ακριβής ημερομηνία που άνοιξε το μουσείο είναι άγνωστη, καθώς τα ιδρυτικά έγγραφα έχουν χαθεί, ωστόσο το πρώτο αντικείμενο (ένα πετρωμένο δέντρο) γράφτηκε στο βιβλίο απογραφής στις 10 Οκτωβρίου 1908 από τον Σίμον Ταντέους Βουόσεκ (1843-1933), έναν βετεράνο της Ιανουαριανής Εξέγερσης. Αυτή η ημερομηνία θεωρείται η ημερομηνία ίδρυσης του ιδρύματος.
Το 1922, το μουσείο έκανε μια προσπάθεια να αποκτήσει το Παλάτι των Επισκόπων της Κρακοβίας στο Κιέλτσε, ωστόσο, αυτό δεν ήταν επιτυχές. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το μουσείο δεν λειτούργησε και πολλά αντικείμενα λεηλατήθηκαν από τους εισβολείς, ωστόσο ο Έντμουντ Μασάλσκι κατάφερε να κρύψει μέρος της συλλογής και το μουσείο άρχισε να λειτουργεί ξανά αμέσως μετά το πέρας του πολέμου.
Το 1971, με ψήφισμα του Επαρχιακού Παραρτήματος του Εθνικού Συμβουλίου, το συγκρότημα των ανακτόρων με τα παρακείμενα κτίρια μεταφέρθηκε στο Μουσείο Τιμίου Σταυρού και ακολούθησαν τα εγκαίνια στις 18 Σεπτεμβρίου 1971 των πρώτων δύο εκθέσεων: η μία στο ισόγειο, που ονομάζεται Εννιά Αιώνες του Κιέλτσε και, στον δεύτερο όροφο: η Πινακοθήκη Ιστορικών Εσωτερικών Χώρων. Το 1975, ως αναγνώριση της συμβολής της στην ανάπτυξη του πολιτισμού, η εγκατάσταση έλαβε τον βαθμό του Εθνικού Μουσείου από τον Υπουργό Πολιτισμού και Τέχνης.
Συλλογές
Τα μόνιμα εκθέματα στο μουσείο περιλαμβάνουν δυτικοευρωπαϊκή ζωγραφική από τον 17ο έως τον 18ο αιώνα, πολωνική ζωγραφική από τον 17ο έως τον 20ο αιώνα, εφαρμοσμένες τέχνες, αρχαιολογία, νομισματική, οπλοστάσιο και άλλα. Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα είναι τα έργα των: ιταλικής καταγωγής Γιόχαν Μπάπτιστ φον Λάμπι ο πρεσβύτερος (Τζιαμπατίστα Λάμπι, γνωστός ως Γιαν Χσίτσιελ Λάμπι στα πολωνικά), Λεόπολντ Γκότλιεμπ, Όλγκα Μποζνάνσκα, Γιούζεφ Χεουμόνσκι, Αλεξάντερ Γκιερίμσκι, Staffińskiyskiac Στανίσουαφ Βισπιάνσκι και άλλων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κιελτσε Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στο Κιέλτσε
Ford Crown Victoria
To Ford Crown Victoria (Φορντ Κράουν Βικτόρια), γνωστό στην καθομιλουμένη των ΗΠΑ και ως Crown Vic, ήταν ένα εξαιρετικά μεγάλων διαστάσεων 4-πορτο σεντάν αυτοκίνητο, που παρήχθη από την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία Ford, από τις 14 Ιανουαρίου 1991 έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2011. Κατά τη διάρκεια της 20-ετούς παραγωγής του, υπέστη αρκετούς ανασχεδιασμούς και πολλές μηχανικές βελτιώσεις. Αντικατέστησε το Ford LTD Crown Victoria και αντικαταστάθηκε έμμεσα από το λίγο μικρότερο Ford Taurus έκτης γενιάς, που είχε μπει στην παραγωγή ήδη από τον Ιούνιο του 2009, το οποίο όμως τελικώς αποσύρθηκε από την παραγωγή στις 1 Μαρτίου 2019 χωρίς να υπάρξει πλέον διάδοχος ούτε για αυτό το μοντέλο, λόγω μιας μεγάλης πτώσης της αγοραστικής ζήτησης για τα σεντάν.
Βασικά στοιχεία
Παρά τις τεράστιες εξωτερικές διαστάσεις του, με μήκος σχεδόν 5,40 μέτρα, το Crown Victoria δεν υπήρξε ποτέ αυτοκίνητο πολυτελείας και η τιμή πώλησής του στη Βόρεια Αμερική ήταν σχετικά χαμηλή ως προς το μέγεθός του. Ωστόσο, ήταν από τα τελευταία μοντέλα που διατήρησαν αμετάβλητα τα πρότυπα των αμερικανικών λιμουζινών του παρελθόντος. Συγκεκριμένα, το 4-πορτο σεντάν αμάξωμά του βασιζόταν σε πλαίσιο τύπου σκάλας, κοινώς «χτιστό» πλαίσιο πάνω σε πλατφόρμα σχήματος σκάλας (αντί για αυτοφερόμενο πλαίσιο, όπως ονομάζεται το ενιαίο δομικό σύνολο) και ο κινητήρας του ήταν αποκλειστικά V8 βενζίνης, με διάταξη «κινητήρας μπροστά, πίσω κίνηση» μέσω ενός 4-τάχυτου αυτόματου κιβωτίου και με πίσω άκαμπτο άξονα.
Οι εσωτερικοί χώροι του μοντέλου ήταν επίσης πολύ μεγάλοι, αλλά το σαλόνι ήταν εμφανώς φθηνό και με υλικά μέτριας ποιότητας στα αντίτυπα χωρίς δερμάτινο σαλόνι (και σχετικά κακής ποιότητας στις αστυνομικές εκδόσεις και στα ταξί), αν και όσα κυκλοφόρησαν με το έξτρα δερμάτινο σαλόνι έδιναν πολύ καλύτερη αίσθηση, πιο συμβατή με τον μεγάλο κυβισμό του μοντέλου. Δύο επιπλέον ρετρό στοιχεία, κατά τα παραδοσιακά αμερικανικά πρότυπα, σπάνια πλέον στη σύγχρονη ιστορία της αυτοκίνησης, ήταν ο επιλογέας ταχυτήτων πάνω στην κολώνα του τιμονιού και το ενιαίο, μονοκόμματο μπροστινό κάθισμα, ίδιου σχήματος με το πίσω, έχοντας έτσι 6-θέσιο σαλόνι. thumb|left|Ford Crown Victoria Police Interceptor στη [[Νέα Υόρκη.]]
Λόγω των ξεχωριστών αυτών ιδιοτήτων, το Crown Victoria γνώρισε εξαιρετικά μεγάλη απήχηση στην αμερικανική Αστυνομία, καθώς και στους οδηγούς ταξί στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά. Γενικότερα, εκτιμήθηκε ιδιαίτερα ως σκληροτράχηλο και αξιόπιστο αυτοκίνητο χαμηλής τιμής, με ευκολία συντήρησης, μεγάλη αντοχή στα δύσκολα, ανθεκτικότητα υπό ακραίες συνθήκες, μετάδοση της κίνησης στους πίσω τροχούς και ισχυρό κινητήρα V8, στοιχεία που θεωρήθηκαν χρήσιμα για τις αστυνομικές τεχνικές οδήγησης. Ως ένα από τα λίγα επιβατικά αυτοκίνητα με «χτιστό» πλαίσιο κατασκευής, είναι ανθεκτικό και επιτρέπει εύκολη επισκευή μετά από μικροατυχήματα, χωρίς να χρειάζεται να ισιώσει το σασί - ένα σημαντικό πλεονέκτημα για ένα αυτοκίνητο που χρησιμοποιείται από την Αστυνομία για ελιγμούς εκτροπής αυτοκινήτων σε καταδιώξεις, με την τεχνική της εν κινήσει πλαϊνής μικροπρόσκρουσης. Ιδίως η δεύτερη γενιά του Crown Victoria (παραγωγή: 1998 - 2011) κυριάρχησε ολοκληρωτικά στις πωλήσεις ταξί και αστυνομικών σεντάν, επιτυγχάνοντας μάλιστα ένα σχεδόν μονοπώλιο μεταξύ των ετών 2000 έως 2005. Για πρώτη φορά το σκηνικό άρχισε να αλλάζει από τα μέσα του 2005, όταν εισήχθη μια αστυνομική έκδοση του Dodge Charger, που γνώρισε εξ αρχής μεγάλη απήχηση και τελικώς το 2012 εκθρόνισε οριστικά το Crown Victoria ως το πρώτο σε απήχηση αστυνομικό σεντάν στις Ηνωμένες Πολιτείες. thumb|right|Ford Crown Victoria Police Interceptor του 2004.