cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2004
12 βαθμοί
Ακολουθεί μια περίληψη όλων των 12 πόντων στον τελικό:
Σειρά ψηφοφορίας και εκπρόσωποι βαθμών
Κάθε χώρα όρισε έναν εκπρόσωπο προκειμένου να ανακοινώσει τη βαθμολογία για κάθε διαγωνιζόμενη χώρα. Η σειρά ψηφοφορίας στον διαγωνισμό του 2004 καθορίστηκε αλφαβητικά από τον διγράμματο κωδικό ISO κάθε χώρας.
Περιστατικά
Λίγο πριν την έναρξη της σλοβενικής συμμετοχής, ο τουρκικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός έλαβε κατά λάθος ένα διαφημιστικό διάλειμμα το οποίο σήμαινε ότι το σλοβένικο τραγούδι δεν ακούστηκε από Τούρκους θεατές και κατά συνέπεια η Τουρκία δεν έδωσε ψήφο για το τραγούδι. Υπήρχαν τεχνικά προβλήματα όταν σε ένα σύντομο διάλειμμα στα μέσα του τραγουδιού (που χρησιμοποιήθηκαν για το διαφημιστικό διάλειμμα), οι οικοδεσπότες προσπάθησαν να έρθουν σε επαφή με διάφορα μέρη στην Ευρώπη. Προσπάθησαν να έρθουν σε επαφή με τη Γερμανία, την Ισπανία και την Τουρκία, αλλά τελικά μπόρεσαν να λάβουν απάντηση από τη Γερμανία. Κατά την εισαγωγή της ρουμανικής κάρτας, οι πληροφορίες για τη ρουμανική είσοδο εμφανίστηκαν στην οθόνη, αλλά γρήγορα απομακρύνθηκαν. Ένας μικρό πρόβλημα εμφανίστηκε όταν, στο δρόμο της για να παρουσιάσει το νικητή και να δώσει το τρόπαιο, το παπούτσι της Σερτάμπ Ερενέρ κόλλησε σε μια σχάρα ομιλητή από την πλευρά της σκηνής και έπρεπε να απελευθερωθεί. Ωστόσο, αυτό δεν καθυστέρησε τις διαδικασίες, και εκτός από τα παραπάνω η εκπομπή έτρεξε ομαλά.
Μια ώρα μετά την εκπομπή του ημιτελικού, η EBU ανακάλυψε ότι υπήρξαν προβλήματα με την καταμέτρηση των ψήφων στο Μονακό και την Κροατία. Η Digame, θυγατρική της Deutsche Telekom, η οποία ήταν υπεύθυνη για την επεξεργασία όλων των ψήφων (από το 2004), ανέφερε ότι αντιμετώπισαν προβλήματα με το λογισμικό υπολογισμού τους και ότι υπήρξε πρόβλημα με την ψηφοφορία κειμένου στην Κροατία. Όταν μετρήθηκαν οι ψηφοφορίες, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η Κροατία είχε κερδίσει 4 πόντους, πράγμα που αντιβαίνει στους κανόνες της Eurovision. Αργότερα, μια επίσημη δήλωση της EBU αναφέρει ότι υπήρξαν τεχνικά προβλήματα στην πλευρά του κροατικού παρόχου κινητής τηλεφωνίας, ο οποίος παραμελήθηκε να διαγράψει τις ψευδείς ψήφους από τα αποτελέσματα. Συνεπώς, μερικές ψήφοι δεν καταμετρήθηκαν στα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν στο τέλος της εκπομπής του ημιτελικού. Όταν τα αποτελέσματα διορθώθηκαν για να συμπεριλάβουν αυτές τις πρόσθετες ψήφους, διαπιστώθηκε ότι δεν επηρέασαν ποιες χώρες είχαν επιλεγεί για τον τελικό.
Η χρονιά αυτή ήταν επίσης αξιοσημείωτη καθώς ήταν ο πρώτος χρόνος που η Τουρκία ψήφισε υπέρ της Κύπρου και για δεύτερη συνεχή χρονιά η Κύπρος ψήφισε την Τουρκία. Παρ 'όλα αυτά, σε μια κίνηση που εξόργισε κάποιους Κυπρίους, όταν η χώρα παρουσίασε τις ψήφους της, δεν παρουσιάστηκε κανένας χάρτης του νησιού (όλοι οι άλλοι παρουσιαστές προηγήθηκαν με τη χώρα τους να επισημαίνεται σε χάρτη). Αυτό οφείλεται στην αναγνώριση της Τουρκίας από το βόρειο μισό του νησιού ως ανεξάρτητης δημοκρατίας (που δεν αναγνωρίζεται από κανένα άλλο κράτος). Είναι πιθανόν η Τουρκία να απομακρυνθεί από την εμφάνιση του χάρτη, διότι θα είχε επισημάνει μόνο το νότιο τμήμα του νησιού, και έτσι εξόργισε τη διεθνή κοινότητα.
Βραβεία Μαρσέλ Μπεζανσόν
Τα εν λόγω βραβεία απονεμήθηκαν για άλλη μία χρονιά και φέρουν το όνομα του εμπνευστή του διαγωνισμού, Μαρσέλ Μπεζανσόν. Υποδιαιρούνται σε 3 κατηγορίες: Βραβείο Τύπου, Καλλιτέχνη και Συνθέτη.
Βραβείο Μπάρμπαρα Ντεξ
Το βραβείο Barbara Dex απονεμήθηκε από την ιστοσελίδα των φίλων του διαγωνισμού "House of Eurovision" και είναι ένα χιουμοριστικό βραβείο που δίνεται στο χειρότερο ντυμένο καλλιτέχνη κάθε χρόνο στο διαγωνισμό. Πήρε το όνομά του από το βελγικό καλλιτέχνη, Μπάρμπαρα Ντεξ, η οποία ήρθε τελευταία στο διαγωνισμό του 1993, που φόρεσε το φόρεμα που σχεδίασε η ίδια. Το 2004 το βραβείο κέρδισε η Σάντα Λάντοσι, συμμετοχή της Ρουμανίας, με το τραγούδι "I Admit".
Σχολιαστές
Ο ημιτελικός δεν μεταδόθηκε στη Γαλλία, στην Πολωνία και στη Ρωσία. • 🇦🇱 Albania - Λέον Μένκσι (TVSH)
• 🇦🇩 Andorra - Μέρι Πικάρτ & Ζοζέπ Γιουίς Τραμπάλ (RTVA)
• 🇦🇹 Austria - Άντι Κνολ (ORF2), Μάρτιν Μπλούμεναου (Τελικός - Hitradio Ö3)
• 🇧🇾 Belarus - Άλες Κρουγκλιάκοβ (Belarus 1)
• 🇧🇪 Belgium - Ολλανδικά: Αντρέ Φερμόιλεν και Μπαρτ Πίτερς (VRT TV1), Ζιλιέν Πουτ και Μισέλ Φογιέ (Τελικός - VRT Radio 2), Γαλλικά: Ζαν-Πιερ Οτιέ (La Une), Πατρίκ Ντιαμέλ και Σερζ Οτιέ (Τελικός - La Première)
• 🇧🇦 Bosnia and Herzegovina - Ντέγιαν Κούκριτς (BHTV1)
• 🇭🇷 Croatia - Αλεξάνταρ "Aco" Κοσταντίνοφ
• Flag of Cyprus (1960–2006).svg Κύπρος - Εύη Παπαμιχαήλ (ΡΙΚ 1)
• 🇩🇰 Denmark - Γιούργκεν ντε Μίλιους  (DR1)
• 🇪🇪 Estonia - Μάρκο Ράικοπ (ETV) και Βέλο Ραντ (Raadio 2)
• 🇫🇮 Finland - Φινλανδικά: Μάρκους Κάγιο και Άσκο Μουρτομάκι (YLE TV2), Σουηδικά: Τόμας Λούντιν (YLE FST), Σάνα Κόγιο & Γιόρμα Χιτεμάκι (YLE Radio Suomi)
• 🇫🇷 France - Λοράν Ρουκιέ και Έλσα Φαγιέρ (Τελικός - France 3), Ζαν-Λικ Ντελαρί (Τελικός - France Bleu)
• 🇩🇪 Germany - Πέτερ Ούρμπαν (Όλος ο διαγωνισμός - Das Erste), Τόμας Μορ (Deutschlandfunk/NDR 2)
• 🇬🇷 Greece - Δάφνη Μπόκοτα (ΝΕΤ)
• 🇮🇪 Ireland - Μάρτι Γουέλαν (Όλος ο διαγωνισμός - RTÉ One), Μπρένταν Μπάλφι (Τελικός - RTÉ Radio 1)
• 🇮🇱 Israel - Χωρίς σχολιαστή
• 🇱🇻 Latvia - Κάρλις Στράιπς
• 🇱🇹 Lithuania - Νταρίους Ουζκουράιτις
• 🇲🇰 - Μιλάνκα Ράσιτς
• 🇲🇹 Malta - Έιλιν Μόντεσιν
• 🇲🇽 - Αντρέα Λεγαρέτα και Εουχένιο Ντέρμπες (Canal de las Estrellas)
• 🇲🇨 Monaco - Μπερνάρ Μοντιέλ & Ζενί Γκοντουλά (TMC Monte Carlo)
• 🇳🇴 Norway - Γιοστάιν Πέντερσεν (NRK1)
• 🇵🇱 Poland - Αρτούρ Ορζέχ (TVP1)
• 🇵🇹 Portugal - Ελάντιο Κλίμακο (RTP1)
• 🇷🇴 Romania - Άντρια Ντεμιρτζιάν (TVR1)
• 🇷🇺 Russia - Γιούρι Ακσιούτα και Ελένα Μπατίνοβα  (Channel One)
•  Serbia and Montenegro - Ντούσκα Βούτσινιτς-Λούτσιτς (RTS1), Ντράζεν Μπάουκοβιτς & Ταμάρα Ιβάνκοβιτς (TVCG2))
• 🇸🇪 Sweden - Πέκα Χάινο (SVT1), Καρολίνα Νορέν (SR P3)
• 🇹🇷 Turkey - [Μπουλέντ Οζβερέν και Ντιντέμ Τολουνάι  (TRT 1), Ουμίτ Τουντσάγ, Οσμάν Ερκάν και Γκιουλσάχ Μπαντά (Τελικός - TRT Radyo 3)
• 🇺🇦 Ukraine - Ροντιόν Πριντσέβσκι (First National TV Channel),
• 🇬🇧 United Kingdom - Πάντι Ο' Κόνελ  (ημιτελικός - BBC Three), Τέρι Γουόγκαν (Τελικός - BBC One), Κεν Μπρους (Τελικός - BBC Radio 2)
Επίσημο μουσικό άλμπουμ
Το Eurovision Song Contest: Istanbul 2004 ήταν το επίσημο άλμπουμ του διαγωνισμού του 2004, το οποίο συντάχθηκε από την Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση και κυκλοφόρησε από την EMI και την CMC στις 26 Απριλίου 2004. Το άλμπουμ περιελάμβανε και τα 36 τραγούδια που εισήλθαν στο διαγωνισμό του 2004, περιλαμβάνοντας τους ημι-φιναλίστ που απέτυχαν να προκριθούν στον τελικό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολιτισμός της Τουρκίας
Σίλβια Πινάλ
Η Σίλβια Πινάλ Ιδάλγο (γενν. 1931) είναι Μεξικάνα ηθοποιός, μια από τις καλύτερες της πατρίδας της.
Βιογραφία
thumb|right|300px|Η Πινάλ και η [[Έλκε Ζόμερ στην ιταλική ταινία «Uomini e Nobiluomini» (1959).]] Γεννήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 1931 στο Γκουάιμας της μεξικανικής πολιτείας Σονόρα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μεξικανοί πολιτικοί Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Μεξικανοί παρουσιαστές
Αμμούτ
Η Αμμούτ, ή Άμμουτ, ή Άμμιτ, ή Αμμίτ, "αυτή που καταβροχθίζει" ή "που τρώει τις ψυχές", ήταν θηλυκός δαίμονας της αρχαίας Αιγυπτιακής θρησκείας με σώμα εν μέρει λιονταριού, ιπποπόταμου, και κροκόδειλου, τα τρία μεγαλύτερα "ανθρωποφάγα" ζώα που ήταν γνωστά στους αρχαίους Αιγυπτίους. Ταφική θεότητα, οι τίτλοι της περιλαμβάνουν τους "Που καταβροχθίζει τους Νεκρούς", "Που τρώει τις Καρδίες", και "Μεγάλη του Θανάτου".
Η Αμμούτ ζούσε κοντά στη ζυγαριά της δικαιοσύνης στο Ντουάτ, τον Αιγυπτιακό κάτω κόσμο. Στην Αίθουσα των Δύο Αληθειών, ο Άνουβις ζύγιζε την καρδιά ενός ατόμου από τη μια, με το φτερό της Μά'ατ, τη θεότητα της αλήθειας, από την άλλη μεριά, η αναπαράσταση του οποίου ήταν ένα φτερό στρουθοκαμήλου (το φτερό που συνήθως απεικονιζόταν στο στέμμα τια Μάατ). Αν η καρδιά κρινόταν ότι δεν ήταν αγνή, η Αμμούτ την καταβρόχθιζε, και το κρινόμενο πρόσωπο δεν μπορούσε να συνεχίσει το ταξίδι του προς τον Όσιρι και την αιωνιότητα. Όταν η Άμμουτ έτρωγε την καρδιά, πιστευόταν ότι η ψυχή γινόταν ανήσυχη για πάντα, κάτι που ονομαζόταν "να πεθάνεις για δεύτερη φορά". Η Αμμούτ κάποιες φορές αναφέρεται ότι στέκεται δίπλα σε μια λίμνη φωτιάς. Σε κάποιες παραδόσεις, η ανάξιες καρδιές ρίχνονταν στην καιόμενη λίμνη για να αφανιστούν. Κάποιοι μελετητές πιστεύουν ότι η Άμμουτ και η λίμνη αντιπροσωπεύουν την ίδια έννοια με τον αφανισμό. Η Αμμούτ δεν λατρευόταν, αλλά ενσάρκωνε όλα όσα φοβόνταν οι Αιγύπτιοι, με το να τους φυλακίσει σε αιώνια μη ανάπαυση αν δεν ακολουθούσαν την αρχή της Μάατ (Δικαιοσύνη).
Η Αμμούτ συνδεόταν με τη θεά Ταουρέτ που είχε παρόμοια όψη, και ως σύντροφος του Βησά προστάτευε από το κακό. Άλλοι συγγραφείς έχουν σημειώσει ότι τα χαρακτηριστικά λιονταριού της Αμμούτ και η λίμνη της φωτιάς, μπορεί να αποτελούν στοιχεία σύνδεσης με τη θεά Σεκμέτ. Τα χαρακτηριστικά της μεταθανάτιας τιμωρίας και της λίμνης φωτιάς μοιράζεται επίσης η θεότητα με μορφή μπαμπουΐνου Μπάμπι.
Παραπομπές
Κατηγορία:Θεότητες της αιγυπτιακής μυθολογίας Κατηγορία:Θεότητες της δικαιοσύνης
Έκλειψη
220px|thumb|Μια ολική έκλειψη ηλίου. (Γαλλία, 11 Αυγούστου 1999) Έκλειψη στην αστρονομία είναι το φαινόμενο κατά το οποίο επηρεάζεται η φωτεινότητα ενός ουράνιου σώματος, είτε διότι εισέρχεται στη σκιά ενός άλλου ουράνιου σώματος, είτε διότι ένα άλλο ουράνιο σώμα εισέρχεται ανάμεσα σε εκείνο και τον παρατηρητή. Η έκλειψη είναι μία μορφή συζυγίας.
Συνήθως, ο όρος έκλειψη χρησιμοποιείται για την περιγραφή μιας έκλειψης Ηλίου ή μιας έκλειψης Σελήνης. Την σημερινή εποχή, η έκλειψη Ηλίου μπορεί να είναι μερική, όταν ο παρατηρητής στη Γη βλέπει τη Σελήνη να καλύπτει ένα τμήμα απο τον δίσκο του Ήλιου, ολική, όταν η Σελήνη καλύπτει ολόκληρο τον Ηλιακό δίσκο ή  δακτυλιοειδής, όταν η Σελήνη αφήνει ακάλυπτη την περιφέρεια του Ηλιακού δίσκου ο οποίος μοιάζει με φωτεινό δαχτυλίδι. Η έκλειψη Σελήνης μπορεί να είναι  μερική, όταν μόνο ενα τμήμα της Σελήνης εισέρχεται στη σκιά της Γης, ολική, όταν ολόκληρη η Σελήνη εισέρχεται μέσα στη Γήινη σκιά ή  παρασκιώδης, όταν η Σελήνη εισέρχεται μόνο στην παρασκιά της Γης και ο παρατηρητής στη Γη αντιλαμβάνεται απλώς μια μείωση της φωτεινότητας της Σελήνης.Η  παρασκιώδης έκλειψη μπορεί να είναι είτε μερική είτε ολική καθώς η Σελήνη μπορεί να εισέλθει είτε εν μέρει είτε ολόκληρη μέσα στην Γήινη παρασκιά.
Εκλείψεις μπορούν να παρατηρηθούν και σε συστήματα πέρα από το σύστημα Γη-Σελήνη, όπως για παράδειγμα σε πλανήτες με δορυφόρους, σε δορυφόρους που περνούν στην σκιά άλλου δορυφόρου, ή σε διπλούς αστεροειδείς.
Γενικά
Προϋπόθεση για να συμβεί μία έκλειψη είναι η ευθυγράμμιση τριών ουρανίων σωμάτων από τα οποία το ένα τουλάχιστον είναι αυτόφωτο (αστέρας). Ο όρος είναι ευρύτερα γνωστός από τις εκλείψεις της Σελήνης και του Ηλίου που παρατηρούμε από τη Γη. Στις εκλείψεις αυτές το αυτόφωτο σώμα είναι ο Ήλιος και τα άλλα δύο σώματα που ευθυγραμμίζονται με τον Ήλιο είναι η Γη και η Σελήνη.
Εκτός από τις εκλείψεις της Ηλίου και Σελήνης υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις, όπως όταν ο φυσικός δορυφόρος ενός πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος εισέρχεται στη σκιά του πλανήτη, ή στην περίπτωση ενός διπλού ζεύγους αστέρων που το επίπεδο της τροχιάς τους διέρχεται από τη Γη. Στην τελευταία περίπτωση η φωτεινότητα του ζεύγους αυξομειώνεται περιοδικά καθώς ο ένας αστέρας «κρύβεται» πίσω από τον άλλον. Η περίπτωση μεταβολής της φωτεινότητας μερικών αστέρων αποδίδεται σήμερα στην ύπαρξη γιγαντιαίων πλανητών (μεγαλύτερου μεγέθους από τον Δία) στο πλανητικό σύστημα του αστέρα, όταν παρεμβάλλονται μεταξύ του αστέρα και της Γης. Η μελέτη της μεταβολής της φωτεινότητας και της περιόδου του φαινομένου έδωσε για πρώτη φορά αποδείξεις για την ύπαρξη πλανητών εκτός του ηλιακού μας συστήματος.
Έκλειψη Σελήνης: Φυσικό φαινόμενο κατά το οποίο η Γη παρεμβάλλεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη,οπότε η Σελήνη δέχεται λιγότερο ηλιακό φως απ ότι συνήθως αν βρεθεί στην παρασκιά της Γης,ή σταματάει να δέχεται εντελώς το ηλιακό φως αν βρεθεί στη σκιά της Γης.Έκλειψη Σελήνης μπορεί να παρατηρηθεί κατά τη νύχτα και όταν η Σελήνη βρίσκεται στη φάση της Πανσελήνου.
Έκλειψη Ηλίου: Φυσικό φαινόμενο κατά το οποίο η Σελήνη παρεμβάλλεται ανάμεσα στον Ήλιο και στη Γη με αποτέλεσμα ορισμένες περιοχές της Γης να δέχονται λιγότερο ηλιακό φως από ότι συνήθως αν η Σελήνη καλύψει μερικώς τον Ήλιο,ή σταματούν να δέχονται εντελώς το ηλιακό φως αν η Σελήνη καλύψει τελείως τον Ήλιο.Έκλειψη Ηλίου μπορεί να παρατηρηθεί κατά την ημέρα και όταν η Σελήνη βρίσκεται στη φάση της νέας Σελήνης.
Εξήγηση των εκλείψεων Ηλίου και Σελήνης
thumb|300px|right|Σχηματική παράσταση της Έκλειψης Ηλίου thumb|300px|right|Σχηματική παράσταση της Έκλειψης Σελήνης
Κάθε ετερόφωτο ουράνιο σώμα του ηλιακού μας συστήματος όταν δέχεται από την μία πλευρά του το φως του Ήλιου δημιουργεί από την άλλη του πλευρά μία περιοχή που ονομάζεται κώνος σκιάς ή σκιά του σώματος αυτού. Στην περιοχή της σκιάς δεν μπορούν να φτάσουν οι ακτίνες του Ήλιου. Όταν ένα δεύτερο σώμα βρεθεί στην περιοχή της σκιάς αυτής τότε σταματάει να δέχεται το φως του Ήλιου και το φαινόμενο αυτό ονομάζεται έκλειψη του δεύτερου σώματος. Στην πλευρά της σκιάς δημιουργείται επίσης και μία περιοχή στην οποία αποκόπτεται τμήμα της ακτινοβολίας του Ήλιου. Η περιοχή αυτή ονομάζεται παρασκιά. Όταν ένα ουράνιο σώμα βρεθεί στην παρασκιά ενός άλλου ουράνιου σώματος δέχεται λιγότερο φως από ότι συνήθως με αποτέλεσμα η φωτεινότητά του να ελαττώνεται.
Η Σελήνη και η Γη ανήκουν στα ετερόφωτα ουράνια σώματα όπως όλοι οι πλανήτες και οι φυσικοί δορυφόροι τους. Το φως που παρατηρούμε να εκπέμπει τη νύχτα η Σελήνη προέρχεται από την ανάκλαση του φωτός του Ήλιου στην επιφάνειά της. Ανάλογα με τη θέση της Γης, του Ήλιου και της Σελήνης δημιουργούνται οι φάσεις της Σελήνης (νέα Σελήνη, πρώτο ή τελευταίο τέταρτο, πανσέληνος). Για να συμβεί έκλειψη Σελήνης θα πρέπει αυτή να βρεθεί στη σκιά της Γης. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο όταν ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη βρίσκονται πάνω στην ίδια ευθεία γραμμή ή περίπου πάνω στην ίδια ευθεία γραμμή και με τη Γη να βρίσκεται ανάμεσα στα δύο ουράνια σώματα. Ανάλογα για να συμβεί έκλειψη Ηλίου θα πρέπει η Γη να βρεθεί στη σκιά της Σελήνης. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο όταν ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη βρίσκονται πάνω στην ίδια ευθεία γραμμή ή περίπου πάνω στην ίδια ευθεία γραμμή και όταν η Σελήνη βρίσκεται ανάμεσα στα δύο ουράνια σώματα.
Πότε συμβαίνουν εκλείψεις Ηλίου και Σελήνης;
Αν το επίπεδο της τροχιάς της Σελήνης γύρω από τη Γη ήταν ίδιο με το επίπεδο της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο (επίπεδο της εκλειπτικής), τότε θα είχαμε έκλειψη Σελήνης και Ηλίου κάθε μήνα, δηλαδή κάθε φορά που η Σελήνη θα βρισκόταν στη φάση της πανσέληνου και της νέας Σελήνης αντίστοιχα, καθώς κάθε μήνα θα ευθυγραμμίζονταν τα τρία ουράνια σώματα. Όμως τα δύο αυτά επίπεδα σχηματίζουν μεταξύ τους γωνία περίπου 5ο 8’ και οι δύο τροχιές τέμνονται στην ουράνια σφαίρα σε δύο σημεία που ονομάζονται αναβιβάζων σύνδεσμος και καταβιβάζων σύνδεσμος. Η ευθεία που συνδέει του δύο συνδέσμους ονομάζεται γραμμή των συνδέσμων. Για να ευθυγραμμιστούν λοιπόν τα τρία ουράνια σώματα θα πρέπει ο Ήλιος και η Σελήνη να βρίσκονται κοντά στους συνδέσμους αυτούς. Όταν ο Ήλιος και η Σελήνη βρίσκονται ταυτόχρονα κοντά στον ίδιο σύνδεσμο (σύνοδος) τότε έχουμε έκλειψη Ηλίου, ενώ όταν τα δύο ουράνια σώματα βρίσκονται σε διαφορετικούς συνδέσμους (αντίθεση) τότε συμβαίνει έκλειψη της Σελήνης.
Εξαιτίας των παρέλξεων που δέχεται η Σελήνη η γραμμή των συνδέσμων στρέφεται δυτικά κατά 20ο που αντιστοιχούν σε 20 περίπου ημέρες. Έτσι υπάρχει περίπτωση σε ένα έτος να ανήκουν τρεις εκλειπτικές εποχές αν η πρώτη εκλειπτική εποχή συμπέσει με την αρχή του έτους. Μέσα σε ένα έτος λοιπόν μπορούμε να έχουμε 2 έως 5 ηλιακές εκλείψεις και καμία έως 3 σεληνιακές εκλείψεις.
Η παραπάνω συχνότητα με την οποία συμβαίνουν οι ηλιακές και οι σεληνιακές εκλείψεις ίσως φαίνεται περίεργη καθώς από την καθημερινή εμπειρία γνωρίζουμε ότι οι ανακοινώσεις των σεληνιακών εκλείψεων είναι πιο συχνές από αυτές των ηλιακών εκλείψεων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι ηλιακές εκλείψεις αν και συμβαίνουν πιο συχνά, έχουν μικρότερη διάρκεια, με αποτέλεσμα να είναι δυνατόν να παρατηρηθούν μόνο από πολύ λίγες και συγκεκριμένες περιοχές πάνω στη Γη. Μία ολική έκλειψη Ηλίου μπορεί να διαρκέσει μέχρι 7,5 λεπτά ενώ ο συνήθης χρόνος είναι κατά πολύ μικρότερος. Αντίθετα μία ολική έκλειψη σελήνης μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από 1,5 ώρα και γι αυτό το λόγο είναι ορατή από περισσότερες περιοχές της Γης.
Πρόβλεψη των ηλιακών και σεληνιακών εκλείψεων
Το φαινόμενο των εκλείψεων είναι περιοδικό και γι αυτό το λόγο είναι εύκολο να προβλεφτεί ο χρόνος που αυτές θα συμβούν. Η κίνηση της γραμμής των συνδέσμων εκτελεί μία πλήρη περιστροφή σε περίπου 18 χρόνια και 11 ημέρες. Η περίοδος αυτή ονομάζεται περίοδος Σάρος (Saros) και η μέθοδος προσδιορισμού των εκλείψεων ονομάζεται κύκλος του Σάρος.
thumb|500px|center|Οι φάσεις μιας έκλειψης Σελήνης πάνω από την [[Ακρόπολη (17 Ιουνίου 2011)]]
Ακροκανθόσαυρος
Ο Ακροκανθόσαυρος (Acrocanthosaurus) είναι γένος θηριοπόδου δεινοσαύρου το οποίο έζησε στη σημερινή Βόρεια Αμερική κατά την διάρκεια του Άπτιου και πρώιμου Άλβιου σταδίου του Πρώιμου Κρητιδικού. Όπως τα περισσότερα γένη δεινοσαύρων, ο Ακροκανθόσαυρος περιλαμβάνει μόνον ένα είδος, το Acrocanthosaurus atokensis. Τα απολιθωμένα κατάλοιπά του βρίσκονται κυρίως στις πολιτείες των ΗΠΑ, Οκλαχόμα και Τέξας. Ωστόσο δόντια που έχουν αποδοθεί στον Ακροκανθόσαυρο έχουν βρεθεί και ανατολικότερα, στο Μέριλαντ.
Ο Ακροκανθόσαυρος ήταν δίποδος θηρευτής. Όπως υποδεικνύεται από το όνομά του, είναι περισσότερο γνωστός για τις ακανθώδεις αποφύσεις σε πολλούς από τους σπονδύλους του, οι οποίες κατά πάσα πιθανότητα υποστήριζαν μία σειρά από μύες στον λαιμό, την πλάτη και τους γοφούς του ζώου. Ο Ακροκανθόσαυρος ήταν ένα από τα μεγαλύτερα θηριόποδα, φτάνοντας τα 12 μέτρα σε μήκος και ζυγίζοντας έως και 6,17 τόνους. Μεγάλα αποτυπώματα από θηριόποδα που έχουν βρεθεί στο Τέξας ενδέχεται να ανήκουν σε Ακροκανθόσαυρους, ωστόσο δεν υπάρχει άμεση σύνδεση με σκελετικά κατάλοιπα.
Πρόσφατες ανακαλύψεις έχουν αποσαφηνίσει πολλές λεπτομέρειες της ανατομίας τους, επιτρέποντας σε εξειδικευμένες μελέτες να εστιαστούν στην εγκεφαλική του δομή και την λειτουργία των μπροστινών του άκρων. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη διαφωνίες ως προς τις εξελικτικές του σχέσεις, καθώς κάποιοι επιστήμονες τον ταξινομούν στους αλλοσαυρίδες, ενώ άλλοι στους καρχαροδοντοσαυρίδες. Ο Ακροκανθόσαυρος ήταν το μεγαλύτερο θηριόποδο στο οικοσύστημά του και κατά πάσα πιθανότητα ήταν κορυφαίος θηρευτής που κυνηγούσε πιθανώς μεγάλα σαυρόποδα και ορνιθόποδα.
Περιγραφή
left|thumb|250px|Σχετικό μέγεθος ενός Ακροκανθόσαυρου ως προς ένα άνθρωπο
Παρότι σημαντικά μικρότερος από τους γιγαντιαίους συγγενείς του όπως ο Γιγαντόσαυρος, ο Ακροκανθόσαυρος ήταν ανάμεσα στα μεγαλύτερα θηριόποδα που υπήρξαν ποτέ. Το μεγαλύτερο γνωστό άτομο είχε μήκος από το ρύγχος ως την άκρη της ουράς 11,5 μέτρα και εκτιμώμενο βάρος 6.117 κιλά. Το κρανίο του είχε μήκος σχεδόν 1,3 μέτρα.
Το κρανίο του Ακροκανθόσαυρου, όπως στα περισσότερα αλλοσαυροειδή, ήταν μακρύ, χαμηλό και στενό. Το άνοιγμα, που μείωνε το βάρος του κρανίου, μπροστά από την κόγχη (antorbital fenestra) ήταν αρκετά μεγάλο, παραπάνω από το ένα τέταρτο του μήκους του κρανίου, και δύο τρίτα του ύψους του. Η εξωτερική επιφάνεια της άνω γνάθου και η άνω επιφάνεια του ρινικού οστού, στην οροφή του ρύγχους δεν ήταν τόσο τραχιά όσο του Γιγαντόσαυρου ή του Καρχαροδοντόσαυρου. Μακριές, χαμηλές προεξοχές αναφύονταν από τα ρινικά οστά και συνεχίζονταν σε κάθε πλευρά του ρύγχους, από τα ρουθούνια έως τα μάτια, συνεχίζοντας στα δακρυϊκά οστά., χαρακτηριστικό όλων των αλλοσαυροειδών. Εν αντιθέσει με τον Αλλόσαυρο, δεν είχε εξέχων λοφίο στο δακρυϊκό οστό μπροστά από το μάτι. Τα δακρυϊκά και τα μετακογχικά (postorbital) οστά συναντώνται ώστε να σχηματίσουν παχύ φρύδι πάνω από το μάτι, όπως φαίνεται στους καρχαροδοντοσαυρίδες και στους μη συγγενικούς αβελισαυρίδες. Σε κάθε πλευρά της άνω γνάθου υπήρχαν δεκαεννέα, καμπυλωμένα, πριονωτά δόντια, αλλά για την κάτω γνάθο δεν υπάρχουν δημοσιευμένα στοιχεία. Τα δόντια του Ακροκανθόσαυρου ήταν ευρύτερα από αυτά του Καρχαροδοντόσαυρου και δεν είχαν τη ρυτιδωτή υφή που είναι χαρακτηριστική των καρχαροδοντοσαυρίδων. Η κάτω γνάθος, στο τμήμα που έφερε τα δόντια, ήταν τετραγωνισμένη στην μπροστά άκρη, όπως στον Γιγαντόσαυρο, και ρηχή, ενώ το υπόλοιπο της γνάθου πιο πίσω γινόταν πολύ βαθύ. Ο Ακροκανθόσαυρος και ο Γιγαντόσαυρος είχαν μια παχιά οριζόντια προεξοχή στην εξωτερική επιφάνεια του υπεργώνιου (superangular) οστού της κάτω γνάθου, κάτω από την άρθρωση με το κρανίο.
thumb|left|250px|Καλλιτεχνική αναπαράσταση του Acrocanthosaurus atokensis
Το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό του ακροκανθόσαυρου ήταν οι ακανθώδεις αποφύσεις στους σπονδύλους του λαιμού, της πλάτης, των γοφών και του πάνω μέρους της ουράς, οι οποίες μπορούσαν να φτάσουν και 2,5 φορές το ύψος των σπονδύλων από τους οποίους αποφύονταν. Και άλλοι δεινόσαυροι είχαν μεγάλα αγκάθια στην πλάτη, μερικές φορές μεγαλύτερα από αυτά του Ακροκανθόσαυρου. Για παράδειγμα ο μη συγγενικός Ακανθόσαυρος (Spinosaurus) είχε αγκάθια σχεδόν 2 μέτρων, σχεδόν 11 φορές το ψηλότερα από τους ίδιους τους σπόνδυλους. Στα κατώτερα αγκάθια του Ακροκανθόσαυρου συνδέονταν ισχυροί μύες όπως αυτοί του σύγχρονου βίσονα, σχηματίζοντας πιθανώς μια παχιά προεξοχή στην πλάτη του. Η λειτουργία των αγκαθιών παραμένει άγνωστη, ωστόσο πιθανώς σχετίζονταν με την επικοινωνία, την αποθήκευση λίπους ή την ρύθμιση της θερμοκρασίας. Όλοι οι τραχηλικοί και ραχιαίοι σπόνδυλοι είχαν σημαντικές πλευρικές εσοχές, ενώ στην ουρά μικρότερες. Αυτό το χαρακτηριστικό φέρνει τον ακροκανθόσαυρο πιο κοντά με τους καρχαροδοντοσαυρίδες από ότι με τον αλλόσαυρο.
Ταξινόμηση και συστηματική
thumb|Ανάπλαση κεφαλιού
Τον καιρό της ανακάλυψής του, ο ακροκανθόσαυρος, καθώς και τα περισσότερα άλλα μεγάλα θηριόποδα, ήταν γνωστός μόνο από τμηματικά κατάλοιπα, οδηγώντας έτσι σε πολύ μεταβλητές ταξινομήσεις για το γένος του. Ο J. Willis Stovall και ο Wann Langston, Jr. τον ταξινόμησαν αρχικά στους Αντροδεμίδες, αντίστοιχο των Αλλοσαυρίδων, αλλά μεταφέρθηκε στον «ταξινομικό κάλαθο αχρήστων» των Μεγαλοσαυρίδων από τον Άλφρεντ Σέργουντ Ρόμερ (Alfred Sherwood Romer) το 1956. Για άλλους συγγραφείς, οι μακριές αποφύσεις στους σπόνδυλους υποδείκνυαν συγγένεια με τον ακανθόσαυρο (Spinosaurus). Αυτή η ερμηνεία του Ακροκανθόσαυρου ως μέλος των ακανθοσαυριδών (spinosauridae) παρέμεινε ως την δεκαετία του 1980, και επαναλαμβάνονταν σε ημι-τεχνικά βιβλία για κάποιο καιρό.
Ακανθώδεις σπόνδυλοι από το πρώιμο Κρητιδικό που βρέθηκαν στην Αγγλία κάποτε πιστευόταν ότι ήταν παρόμοιοι με αυτούς του ακροκανθόσαυρου, και το 1988 ο Gregory S. Paul τους ονόμασε ως δεύτερο είδος του γένους, A. altispinax. Αυτά τα οστά αρχικά είχαν αποδοθεί στο γένος Αλτισπίναξ (Altispinax), ένα θηριόποδο από την Αγγλία που ήταν γνωστό μόνο από δόντια, και αυτή η ταξινόμηση οδήγησε τουλάχιστον έναν συγγραφέα να προτείνει ότι το Altispinax αυτό καθεαυτό ήταν συνώνυμο του Acrocanthosaurus. Οι σπόνδυλοι αργότερα αποδόθηκαν στο γένος Becklespinax, διαφορετικό και το Acrocanthosaurus και το Altispinax.
Αν ο ακροκανθόσαυρος ήταν αλλοσαυρίδης, θα ήταν πιο κοντά συγγενικά με τα γένη του Ιουράσιου, όπως ο αλλόσαυρος και ο σαυροφαγάναξ. Οι κλαδιστικές αναλύσεις που τον τοποθετούν στους καρχαροδοντοσαυρίδες συνήθως τον τοποθετούν σε βασική θέση σχετικά με τον Αφρικανικό Καρχαροδοντόσαυρο και τον Γιγαντόσαυρο από την Νότια Αμερική. Ο Νεοβενάτορ, που ανακαλύφθηκε στην Αγγλία, συχνά θεωρείται ακόμη πιο βασικός καρχαροδοντοσαυρίδης. Αυτό υποδεικνύει ότι η οικογένεια κατάγεται από την Ευρώπη, και στην συνέχεια εξαπλώθηκαν στις νότιες ηπείρους (εκείνη την εποχή ήταν ενωμένες στην υπερήπειρο Γκοντβάνα). Αν ο Ακροκανθόσαυρος ήταν καρχαροδοντοσαυρίδης, τότε η εξάπλωση θα είχε συμβεί και στην Βόρεια Αμερική. Όλοι οι γνωστοί καρχαροδοντοσαυρίδες έζησαν κατά την διάρκεια του πρώιμου με μέσου Κρητιδικού.
Ανακάλυψη και ονοματοδοσία
thumb|right|Πλευρική άποψη σκελετού Ακροκανθόσαυρου
Ο ακροκανθόσαυρος (Acrocanthosaurus) ονομάστηκε έτσι εξαιτίας των ψηλών νευρικών αποφύσεων, από τα Ελληνικά ακρα, ακανθα και σαυρος. Το ένα είδος που υπάρχει, (A. atokensis), ονομάστηκε έτσι από την κομητεία Ατόκα της Οκλαχόμα, όπου το πρώτο δείγμα του είδους ανακαλύφθηκε. Το όνομα δόθηκε το 1950 από τους Αμερικανούς παλαιοντολόγους J. Willis Stovall και Wann Langston, Jr. Ο Langston είχε προτείνει το όνομα «Acracanthus atokaensis» για το γένος και το είδος στην μη δημοσιευμένη διατριβή του για το μάστερ του (1947), όμως το όνομα άλλαξε σε Acrocanthosaurus atokensis για την επίσημη δημοσίευση.
Ο ολότυπος και ο παράτυπος (OMNH 10146 και OMNH 10147), που περιγράφηκαν τον ίδιο καιρό το 1950, αποτελούνταν από δύο τμηματικούς σκελετούς και ένα κομμάτι κρανίου από τον Σχηματισμό Άντλερς στην Οκλαχόμα. Δύο πολύ πιο ολοκληρωμένα δείγματα περιγράφηκαν το 1990. Το πρώτο (SMU 74646) είναι τμηματικός σκελετός από τον οποίο λείπει το μεγαλύτερο μέρος του κρανίου, και προέρχεται από τον Σχηματισμό Τουίν Μάουντενς του Τέξας, ενώ βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο Επιστήμης και Ιστορίας του Φορτ Γουόρθ (Fort Worth Museum of Science and History). Ένας ακόμη πιο ολοκληρωμένος σκελετός (NCSM 14345, με παρατσούκλι «Fran») ανακαλύφθηκε στον Σχηματισμό Άντλερς στην Οκλαχόμα από ιδιώτες συλλέκτες, παρασκευάστηκε από το Ινστιτούτο Μπλακ Χιλς στην Νότια Ντακότα, και φιλοξενείται σήμερα στο Μουσείο Φυσικών Επιστημών της Βόρειας Καρολίνας στο Ράλεϊ. Αυτό το δείγμα είναι το μεγαλύτερο, και περιλαμβάνει το μοναδικό γνωστό ολόκληρο κρανίο και καθώς και ολόκληρα μπροστινά άκρα. Σκελετικά τμήματα του OMNH 10147 έχουν σχεδόν το ίδιο μέγεθος με τα αντίστοιχα οστά του NCSM 14345, υποδεικνύοντας παρόμοιο μέγεθος, ενώ ο ολότυπος και το SMU 74646 είναι σημαντικά μικρότερα.
Τμήματα Ακροκανθόσαυρων ενδέχεται να υπάρχουν και σε λιγότερο ολοκληρωμένα κατάλοιπα έξω από την Οκλαχόμα και το Τέξας. Ένα δόντι από την νότια Αριζόνα έχει αποδοθεί στο γένος, ενώ αποτυπώματα από δόντια που ταιριάζουν με του Ακροκανθόσαυρου σε οστά σαυρόποδων έχουν βρεθεί στην ίδια περιοχή. Αρκετά δόντια από τον Σχηματισμό Αρούντελ (Arundel) στο Μέριλαντ έχουν περιγραφεί ως σχεδόν ταυτόσημα με αυτά του Ακροκανθόσαυρου και ενδέχεται να αναπαριστούν μία ανατολική εκδοχή του γένους. Πολλά άλλα δόντια και οστά από διάφορους γεωλογικούς σχηματισμούς σε όλες της ΗΠΑ έχουν αποδοθεί στον Ακροκανθόσαυρο, ωστόσο τα περισσότερα από αυτά λανθασμένα.
Λειτουργία των μπροστινών άκρων
Όπως τα εμπρόσθια άκρα των περισσοτέρων μη ιπτάμενων θηριόποδων, αυτά του Ακροκανθόσαυρου δεν έρχονταν σε επαφή με το έδαφος και δεν χρησιμοποιούνταν για την κίνηση, αλλά χρησιμοποιούνταν για το κυνήγι. Η ανακάλυψη ενός ολόκληρου εμπρόσθιου άκρου (NCSM 14345) επέτρεψε την πρώτη ανάλυση για τη λειτουργία και το εύρος της κίνησής του. Η μελέτη εξέτασε τις επιφάνειες των οστών οι οποίες θα αρθρώνονταν με τα άλλα οστά ώστε να καθορίσει πόσο θα μπορούσε να κινηθεί η άρθρωση χωρίς να εξαρθρωθεί. Σε πολλές από τις αρθρώσεις, τα οστά δεν ταίριαζαν ακριβώς, υποδεικνύοντας την παρουσία αρκετής ποσότητας χόνδρου, όπως φαίνεται και σε πολλούς επιζώντες αρχόσαυρους. Ανάμεσα σε άλλα ευρήματα, η μελέτη αποφαίνεται ότι, σε θέση ξεκούρασης, τα εμπρόσθια άκρα θα κρέμονταν από τους ώμους με τα βραχιαία οστά να σχηματίζουν ελαφρά γωνία προς τα πίσω, ο αγκώνας να είναι λυγισμένος και τα νύχια να είναι στραμμένα προς τα μέσα.
Ο ώμος του ακροκανθόσαυρου είχε περιορισμένο εύρος κίνησης σε σχέση με αυτόν των ανθρώπων. Το χέρι δεν μπορούσε να διαγράψει πλήρη κύκλο, αλλά μπορούσε να στραφεί προς τα πίσω σε γωνία 109° ως προς την κατακόρυφο, έτσι ώστε μόνο οι βραχίονες μπορούσαν στην πραγματικότητα να γυρίσουν ελαφρώς προς τα πάνω. Η κίνηση προς τα μπροστά περιορίζονταν σε μόλις 24° από την κατακόρυφο. Το χέρι δεν μπορούσε να φτάσει κατακόρυφη θέση όταν κινούνταν προς τα κάτω, αλλά μπορούσε στην προς τα πάνω κίνηση να βρεθεί 9° πάνω από την οριζόντιο. Η κίνηση του αγκώνα ήταν επίσης περιορισμένη σε σχέση με τους ανθρώπους, με συνολικό εύρος κίνησης μόνο 57°. Το χέρι δεν μπορούσε να εκταθεί πλήρως, ούτε μπορούσε να λυγίσει πολύ, με τον βραχίονα να μην μπορεί να σχηματίσει ούτε ορθή γωνία με το υπόλοιπο μέλος. Η κερκίδα και η ωλένη ήταν κλειδωμένες μεταξύ τους και έτσι δεν υπήρχε δυνατότητα περιστροφής όπως στα ανθρώπινα χέρια.
Κανένα από τα καρπιαία οστά δεν ταίριαζε ακριβώς με τα υπόλοιπα, υποδεικνύοντας την παρουσία μεγάλης ποσότητας χόνδρου στον καρπό, γεγονός που θα αύξανε την ακαμψία του. Όλα τα δάκτυλα μπορούσαν να λυγίσουν προς τα πίσω έως ότι σχεδόν να ακουμπάνε τον καρπό. Όταν ήταν λυγισμένα, το μεσαίο δάκτυλο συνέκλινε προς το πρώτο, ενώ το τρίτο γύριζε προς τα μέσα. Το πρώτο δάκτυλο του χεριού είχε το μεγαλύτερο νύχι, το οποίο ήταν μονίμως λυγισμένο ώστε να καμπυλώνει προς τα πίσω προς την κάτω πλευρά του χεριού. Αναλόγως, το μεσαίο νύχι κατά πάσα πιθανότητα ήταν μονίμως λυγισμένο, ενώ το τρίτο και μικρότερο, μπορούσε και να είναι λυγισμένο και να εκτείνεται.
Εγκέφαλος και δομή του εσωτερικού αυτιού
Το 2005, οι επιστήμονες ανακατασκεύασαν την κρανιακή κοιλότητα ενός Ακροκανθόσαυρου χρησιμοποιώντας αξονικό τομογράφο ώστε να αναλύσουν τους χώρους στο κρανίο του ολότυπου (OMNH 10146). Σε ζωντανό ζώο μεγάλο μέρος αυτού του χώρου θα ήταν γεμάτο με μηνίγγια και εγκεφαλονωτιαίο υγρό, καθώς και αυτόν καθεαυτό τον εγκέφαλο. Τα γενικά χαρακτηριστικά του εγκεφάλου και των κρανιακών νεύρων μπορούν να καθοριστούν από την ανακατασκευή και τη σύγκριση με παρόμοιες μελέτες άλλων θηριόποδων. Ενώ ο εγκέφαλος είναι παρόμοιος με πολλά θηριόποδα, ταιριάζει πιο πολύ με αυτόν των αλλοσαυροειδών. Πιο πολύ μοιάζει με τον εγκέφαλο του Καρχαροδοντόσαυρου και του Γιαγαντόσαυρου παρά με του Αλλόσαυρου ή του Sinraptor, ενισχύοντας την υπόθεση ότι ήταν καρχαροδοντοσαυρίδης.
Ο εγκέφαλος είχε ελαφρώς σιγμοειδές σχήμα, χωρίς μεγάλη επέκταση των εγκεφαλικών ημισφαιρίων, πιο πολύ σαν τον εγκέφαλο των κροκοδείλων παρά σαν αυτόν των πουλιών κατ' αντιστοιχία με τον συντηρητισμό των εγκεφάλων των μη κοιλοσαύριων θηριόποδων. Ο Ακροκανθόσαυρος είχε μεγάλους και βολβώδεις οσφρητικούς αδένες, υποδεικνύοντας καλή αίσθηση της όσφρησης. Η ανακατασκευή των ημικύκλιων καναλιών του αυτιού, τα οποία ελέγχουν την ισορροπία δείχνει ότι το κεφάλι βρίσκονταν σε γωνία 25° κάτω από την οριζόντιο. Αυτό καθορίστηκε προσανατολίζοντας κατάλληλα το αναπλασμένο κρανίο έτσι ώστε το πλευρικό ημικύκλιο κανάλι να είναι παράλληλο με το έδαφος, όπως συνήθως συμβαίνει όταν ένα ζώο έχει στάση εγρήγορσης.
Πιθανές πατημασιές
thumb|left|Ίχνη θηριόποδων και σαυρόποδων από το Γκλεν Ρόουζ, πίσω φαίνεται ένας Απατόσαυρος, Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας
Στον Σχηματισμό Γκλεν Ρόουζ στο κεντρικό Τέξας διατηρούνται πολλές πατημασιές δεινοσαύρων, συμπεριλαμβανομένων και τριδάκτυλων αποτυπωμάτων θηριόποδων. Η πιο διάσημη ακολουθία ιχνών ανακαλύφθηκε κατά μήκος του ποταμού Παλούξι στο Πολιτειακό Πάρκο της Κοιλάδας των Δεινοσαύρων, ένα τμήμα της οποίας εκτίθεται στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στην Νέα Υόρκη, ωστόσο στην βιβλιογραφία έχουν περιγραφεί και άλλες τοποθεσίες της πολιτείας. Είναι αδύνατο να ειπωθεί με ακρίβεια σε τι είδος ζώου ανήκουν οι πατημασιές καθώς δεν έχουν συσχετιστεί απολιθωμένα οστά με την τοποθεσία. Ωστόσο οι επιστήμονες εδώ και καιρό υποθέτουν ότι είναι πιθανό τα αποτυπώματα να ανήκουν σε Ακροκανθόσαυρο. Μία μελέτη του 2001 συνέκρινε τα αποτυπώματα από το Γκλεν Ρόουζ με τα πόδια διάφορων θηριόποδων αλλά δεν μπόρεσε με βεβαιότητα να τα συνδέσει με κάποιο συγκεκριμένο γένος. Ωστόσο η μελέτη σημείωνε ότι τα ίχνη ήταν εντός των ορίων μεγέθους και σχήματος που θα περίμενε κανείς αν ανήκαν σε Ακροκανθόσαυρο. Επειδή ο Σχηματισμός Γκλεν Ρόουζ βρίσκεται κοντά στους Σχηματισμούς Άντλερς και Τουίν Μάουντενς και από γεωγραφική άποψη αλλά και ως προς τον γεωλογικό χρόνο, και επειδή το μόνο θηριόποδο που είναι γνωστό από αυτούς τους σχηματισμούς είναι ο Ακροκανθόσαυρος, στη μελέτη συμπεραίνεται ότι κατά πάσα πιθανότητα τα ίχνη είναι από Ακροκανθόσαυρο.
Η διάσημη ακολουθία πατημασιών από το Γκλεν Ρόουζ που εκτίθεται στην Νέα Υόρκη περιλαμβάνει ίχνη θηριόποδων που ανήκουν σε μερικά διαφορετικά άτομα τα οποία κινούνται στην ίδια κατεύθυνση με έως και δώδεκα σαυρόποδα. Τα ίχνη των θηριόποδων βρίσκονται κάποιες φορές πάνα από αυτά των σαυρόποδων, υποδεικνύοντας ότι σχηματίστηκαν αργότερα. Αυτό έχει τεθεί ως στοιχείο ότι μια μικρή αγέλη Ακροκανθόσαυρων κυνηγούσε ένα κοπάδι σαυρόποδων. Ενώ αυτή η υπόθεση είναι ενδιαφέρουσα και πιθανή είναι δύσκολο να αποδειχθεί ενώ υπάρχουν και άλλες εξηγήσεις. Για παράδειγμα, μερικά μοναχικά θηριόποδα ενδέχεται να κινούνταν στην ίδια κατεύθυνση σε διαφορετικούς χρόνους αφότου πέρασαν τα σαυρόποδα, δημιουργώντας ένα αποτέλεσμα που εκ των υστέρων φαίνεται ότι μία αγέλη κυνηγούσε. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για το υποτιθέμενο κοπάδι των σαυρόποδων, τα οποία εξίσου ενδέχεται να μην κινούνταν ως ομάδα. Στο σημείο όπου διασταυρώνονται τα ίχνη ενός σαυρόποδου με ενός θηριόποδου λείπει ένα ίχνος, γεγονός το οποίο έχει αναφερθεί ως ένδειξη επίθεσης. Ωστόσο άλλοι επιστήμονες αμφισβητούν την εγκυρότητα αυτής της ερμηνείας επειδή τα σαυρόποδα δεν φαίνεται να έχουν αλλάξει βηματισμό, όπως θα ήταν αναμενόμενο αν ένας μεγάλος θηρευτής τα πλησίασε.
Παλαιοοικολογία
thumb|Δύο Ακροκανθόσαυροι εν κινήσει
Επιβεβαιωμένα απολιθώματα Ακροακανθόσαυρου έχουν βρεθεί στον Σχηματισμό Τουίν Μάουντενς στα βόρεια του Τέξας και στον Σχηματισμό Άντλερς στην νότια Οκλαχόμα. Αυτοί οι γεωλογικοί σχηματισμοί δεν έχουν ραδιοχρονολογηθεί, αλλά έχει χρησιμοποιηθεί βιοστωματογραφία για την εκτίμηση της ηλικίας τους. Με βάση αλλαγές στα τάξα των αμμωνιτών, το όριο μεταξύ των σταδίων Άπτιου-Άλβιου της Πρώιμης Κρητιδικής εντοπίζεται στον Σχηματισμό Γκλεν Ρόουζ του Τέξας, ο οποίο ενδέχεται να περιέχει αποτυπώματα Αρκοκανθόσαυρου, και βρίσκεται ακριβώς πάνω από τον Σχηματισμό Τουίν Μάουντενς. Αυτό υποδεικνύει ότι ο Σχηματισμός Τουίν Μάουντενς βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός του Άπτιου σταδίου, το οποίο διήρκεσε από 125 έως 112 εκατομμύρια χρόνια πριν. Ο Σχηματισμός Άντλερς περιέχει απολιθώματα Δεινόνυχου και Τενοντόσαυρου, δύο γένη δεινοσαύρων που επίσης βρίσκονται στον Σχηματισμό Κλόβερλι στην Μοντάνα, ο οποίος έχει ραδιοχρονολογηθεί στο Άπτιο και Άλβιο στάδιο, υποδεικνύοντας παρόμοια ηλικία και για τον Άντλερς. Συνεπώς ο Ακροκανθόσαυρος είναι πιο πιθανό να υπήρξε μεταξύ 125 και 100 εκατομμύρια χρόνια πριν.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η περιοχή του Τουίν Μάουντενς και του Άντλερς ήταν μεγάλη πεδιάδα πλημμυρών που αποστραγγίζονταν σε μία ρηχή εσωτερική θάλασσα. Λίγα εκατομμύρια χρόνια αργότερα, αυτή η θάλασσα επεκτάθηκε προς τα βόρεια γινόμενη η Δυτική Εσωτερική Θάλασσα (Western Interior Seaway) η οποία χώριζε τη Βόρεια Αμερική στα δύο, καθόλη τη διάρκεια του Ύστερου Κρητιδικού. Ο Σχηματισμός Γκλεν Ρόουζ αναπαριστά παράκτιο περιβάλλον, με πιθανά ίχνη Ακροκανθόσαυρων διατηρημένα σε λασποτόπια κατά μήκος της αρχαίας ακτογραμμής. Καθώς ο Ακροκανθόσαυρος ήταν μεγάλος θηρευτής, είναι αναμενόμενο ότι είχε εκτεταμένο εύρος φυσικής κατοικίας και έζησε σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα της περιοχής. Πιθανά θηράματά του περιλαμβάνουν σαυρόποδα όπως ο Παλουξύσαυρος ή πιθανώς ακόμη και ο τεράστιος Σαυροποσειδών, καθώς και μεγάλοι ορνιθόποδες όπως ο Τενοντόσαυρος. Ο μικρότερος θηριόποδος Δεινόνυχος επίσης διαβιούσε στην περιοχή, αλλά καθώς είχε μήκος 3 μέτρα, το πιθανότερο είναι ότι ανταγωνίζονταν ελάχιστα τον Ακροκανθόσαυρο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Καρχαροδοντοσαυρίδες
Χόρτα
thumb|right|250px|Λιβάδι γεμάτο χόρτα
Χόρτα είναι η γενική ονομασία για τα πράσινα ποώδη φυτά. Τα χόρτα είτε καλλιεργούνται (ήμερα) είτε μπορεί να τα μαζέψει κανείς από ακαλλιέργητες εκτάσεις στις οποίες φυτρώνουν (άγρια).
Ο όρος «χόρτα» χρησιμοποιείται επίσης στη μαγειρική για να περιγράψει τα βρώσιμα χόρτα. Τα χόρτα τα οποία είναι βρώσιμα – και για τον άνθρωπο και για τα ζώα – όπως τα ραδίκια (άγρια ραδίκια), τα αντίδια (ήμερα ραδίκια), τα βλίτα, η γλιστρίδα, η καυκαλήθρα, οι βρούβες, η ζοχιά και το μάραθο, λέγονται χορταρικά, ενώ αυτά που είναι βρώσιμα μόνο για τα ζώα έχουν τη γενική ονομασία χόρτα νομής. Τα χόρτα που δεν είναι βρώσιμα για τον άνθρωπο αλλά ούτε και για τα ζώα είναι απλώς ζιζάνια.
Τα χόρτα νομής είναι αγρωστώδη (η αγριοβρώμη, το σιτάρι, το καλαμπόκι η σίκαλη και άλλα) και ψυχανθή. Οι συγκεκριμένες ποικιλίες είναι πολύ χαμηλής ποιότητας και κατάλληλες μόνο για ζωοτροφή.
Επίσης σε μεγάλες πεδινές εκτάσεις υπάρχουν και πολλά αυτοφυή αγρωστώδη.
thumb|left|250px|Το μάζεμα των άγριων χόρτων στην ύπαιθρο γίνεται συνήθως κόβοντας το χόρτο στη ρίζα με μαχαίρι
Το μάζεμα των άγριων χόρτων για βρώση θέλει εμπειρία και γνώση γιατί όλα τα χόρτα δεν τρώγονται και εκτός αυτού υπάρχουν χορταρικά δηλητηριώδη και επικίνδυνα. Για το λόγο αυτό όσοι μαζεύουν χόρτα και δεν έχουν αρκετές γνώσεις, προτιμούν να μαζεύουν μόνο ένα ή δυο είδη χόρτων, τα οποία και αναγνωρίζουν με ευκολία.
Η σημασία των χορταρικών είναι μεγάλη για τον άνθρωπο.
* Κατηγορία:Μορφολογία φυτών Κατηγορία:Βοτανολογική ονοματολογία
Ηράκλεια Ηλείας
Η Ηράκλεια ήταν κώμη της αρχαίας Ηλείας, στην περιοχή της Πισάτιδας, και σήμερα χωριό του νομού Ηλείας χτισμένο στα ερείπια της αρχαίας πόλης. Η κώμη απείχε 50 στάδια από την Ολυμπία και ήταν κτισμένη δίπλα στον ποταμό Κύθηρο ή Κυθήριο. Έξω από την πόλη υπήρχαν ιαματικές πηγές, η ύπαρξη των οποίων μαρτυρείται μέχρι σήμερα από το τοπωνύμιο Βρωμόβρυση. Στις πηγές υπήρχε ιερό των Ιωνίδων νυμφών (Καλλιφάεια, Συνάλλασις, Πηγαία και Ίασις). Τα ιαματικά νερά των πηγών πιστευόταν ότι θεράπευαν όλες τις αρρώστιες και κάθε λογής πόνους (ή καύματα, δηλαδή εγκαύματα). Οι νύμφες ονομάζονταν Ιωνίδες από τον Ίωνα γιο του Αθηναίου Γαργηττού που είχε εγκατασταθεί στην πόλη.
Σήμερα κοντά στα ερείπια της αρχαίας πόλης είναι χτισμένο το χωριό Ηράκλεια, πρώην Μπρούμα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Ηλείας Κατηγορία:Χωριά του νομού Ηλείας Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στην Ηλεία Κατηγορία:Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας
Βαρδάρης (αποσαφήνιση)
Ο Βαρδάρης μπορεί να αναφέρεται σε:
310 π.Χ.
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Αγία Αναστασία Αρκαδίας
Η Αγία Αναστασία είναι οικισμός της τοπικής κοινότητας Μελιγούς, του δήμου Βορείου Κυνουρίας, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Αρκαδίας, στην περιφέρεια Πελοποννήσου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Πρίν το πρόγραμμα Καλλικράτης και το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Κυνουρίας του νομού Αρκαδίας, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοποννήσου.
Γεωγραφία
Η Αγία Αναστασία είναι πεδινός οικισμός στο Α.ΒΑ. τμήμα του νομού Αρκαδίας. Βρίσκεται πάνω στον επαρχιακό δρόμο Άστρους-Λεωνιδίου και δίπλα στη Λίμνη Μουστού, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 15. Απέχει περίπου 43 χλμ. ΝΑ. της Τρίπολης.
Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1920 ως Χασάνη Ρίζα και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Μελιγούς του νομού Αρκαδίας. Το 1927 μετονομάστηκε σε Αγία Αναστασία. Το 1971 καταργήθηκε για να επανασυσταθεί το 1971. Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Μελιγούς και προσαρτήθηκε στον δήμο Βόρειας Κυνουρίας.
Πηγές
Κατηγορία:Δήμος Βόρειας Κυνουρίας Κατηγορία:Χωριά του νομού Αρκαδίας
Κανούτο Κάλλαν
Ο Κανούτο Τσαλίδης Κάλλαν (Canuto Kallan, Κοπεγχάγη, Δανία 16 Δεκεμβρίου 1960) είναι Δανός ζωγράφος. Έμαθε πρώτα την τέχνη του επιπλοποιού και ύστερα αποφοίτησε το 1990 ως Ενεργειακός Μηχανικός µε Μεταπτυχιακό στην Επιστήμη της Μηχανικής από το Πολυτεχνείο DTU της Δανίας. Σπούδασε ζωγραφική και χαρακτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών από όπου αποφοίτησε το 2003.
Η ζωγραφική πράξη του Κανούτο Κάλλαν εντάσσεται αναμφισβήτητα μέσα στη μεγάλη παράδοση των κινημάτων του μοντερνισμού, αλλά και στον τόπο και στο χρόνο μέσα στον οποίο ζει. Τα έργα του προτάσσουν το υποκειμενικό συναίσθημα πάνω στην αντικειμενική πραγματικότητα και δίνουν προτεραιότητα στον τρόπο με τον οποίο αυτή απεικονίζεται, υιοθετώντας την πλήρη ελευθερία στην επιλογή των χρωμάτων, τις απλές φόρμες, την πυρετώδη πινελιά, τη δυναμική αντίθεση των χρωμάτων αλλά και αυτή των μορφών με τις επίπεδες χρωματικά επιφάνειες που καλύπτουν το φόντο. Οι φιγούρες του Κανούτο Κάλλαν διοχετεύουν συχνά δυνατά μηνύματα διαμαρτυρίας και κοινωνικής κριτικής και φέρνουν το θεατή αντιμέτωπο με τη σκληρή πλευρά της σύγχρονης ανθρώπινης ύπαρξης, τη μη ισορροπημένη, βίαιη σχέση του ανθρώπου με την κοινωνία, τη φύση και τον ίδιο του τον εαυτό. Η παραμόρφωση των μορφών στοχεύει στην αποκάλυψη της ουσίας των πραγμάτων και φέρνει στο φως τη διαστρέβλωση που επικρατεί σήμερα στις ανθρώπινες σχέσεις.
Η δουλειά του έχει παρουσιαστεί σε εκθέσεις στην Ελλάδα και σε χώρες όπως Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Γερμανία, Δανία, Ισραήλ, Ιταλία, Καναδάς, Ν. Αφρική, Ρουμανία και Τουρκία.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες ζωγράφοι Κατηγορία:Έλληνες χαράκτες Κατηγορία:Δανοί ζωγράφοι
Σπινάρης Κοζάνης
Ο Σπινάρης είναι αραιοδομημένος συνοικισμός που βρίσκεται ανατολικά της Κοζάνης και βορειοδυτικά του Αεροδρομίου. Το όνομα του προέρχεται από το ιδιωτικό θεραπευτήριο που υπάρχει εκεί. Σύμφωνα με την απογραφή 2011 υπάγεται στη δημοτική ενότητα Κοζάνης του δήμου Κοζάνης και έχει πληθυσμό 305 κατοίκους. Από την Ε.Ε.Τ.Α.Α (Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης) αναφέρεται ως οικισμός από το 1971.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Κοζάνης Κατηγορία:Δήμος Κοζάνης
Ντίνα Γκαρίποβα
Η Ντίνα Φαγκίμοβνα Γκαρίποβα (ρωσικά: Dina Fagimovna Garipova, κυριλλικά: Дина Фагимовна Гарипова, 25 Μαρτίου 1991) είναι Ρωσίδα τραγουδίστρια.
Εκπροσώπησε τη Ρωσία στον Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision του 2013 στο Μάλμε, με το τραγούδι "What If", τερματίζοντας στην 5η θέση στον τελικό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ρωσίδες τραγουδίστριες Κατηγορία:Μεσόφωνοι Κατηγορία:Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2013 Κατηγορία:Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision με τη Ρωσία Κατηγορία:Συμμετέχοντες στη Eurovision
Μνημείο του Φρεντερίκ Σοπέν (Βαρσοβία)
Το Μνημείο του Φρεντερίκ Σοπέν στη Βαρσοβία (πολωνικά: Pomnik Fryderyka Chopina w Warszawie) είναι μεγάλο χάλκινο άγαλμα του Φρεντερίκ Σοπέν (1810–1849), το οποίο βρίσκεται τώρα στο πάνω μέρος του Βασιλικού Πάρκου Γουαζιένκι της Βαρσοβίας στην Πολωνία (γνωστό και ως Πάρκο των Λουτρών).
Ιστορία
Το άγαλμα σχεδιάστηκε το 1907 από τον Βάτσουαφ Σιμανόφσκι για την προγραμματισμένη ανέγερσή του την εκατονταετηρίδα από τη γέννηση του Σοπέν το 1810, αλλά η εκτέλεσή του καθυστέρησε λόγω διαφωνιών σχετικά με το σχέδιο και στη συνέχεια από το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το άγαλμα τελικά χυτεύτηκε και ανεγέρθηκε το 1926. Τα μέλη της κριτικής επιτροπής που επέλεξαν το νικητήριο έργο περιελάμβαναν μορφές όπως ο Αντουάν Μπουρντέλ, ο Γιούζεφ Πίους Ντζιεκόνσκι και ο Λεόπολντ Μέγετ. Το άγαλμα ανατινάχθηκε στις 31 Μαΐου 1940, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με εντολή του Γενικού Κυβερνήτη Χανς Φρανκ και ήταν το πρώτο μνημείο που καταστράφηκε από τους Γερμανούς κατακτητές στη Βαρσοβία. Σύμφωνα με τον τοπικό μύθο, την επόμενη μέρα βρέθηκε μια χειρόγραφη πινακίδα στο χώρο που έγραφε: «Δεν ξέρω ποιος με κατέστρεψε, αλλά ξέρω γιατί: για να μην παίξω τον επικήδειο σκοπό για τον αρχηγό σας».
Μετά το τέλος του πολέμου το μνημείο ξαναχτίστηκε. Ο αρχιτέκτονας Όσκαρ Σοσνόφσκι σχεδίασε το βάθρο, το οποίο είναι κατασκευασμένο από κόκκινο ψαμμίτη από το Βόνχοτσκ. Η επιγραφή στο βάθρο γράφει: ''Το άγαλμα του Φρεντερίκ Σοπέν, που καταστράφηκε και λεηλατήθηκε από τους Γερμανούς στις 31 Μαΐου 1940, ξαναχτίστηκε από το Έθνος. 17 Οκτωβρίου 1946. Μια άλλη επιγραφή που είναι χαραγμένη στο μνημείο είναι ένα απόσπασμα από το αφηγηματικό ποίημα Κόνραντ Βαλένροντ του Άνταμ Μιτσκιέβιτς: Οι φλόγες θα καταναλώσουν την εικονογραφημένη μας ιστορία, οι ξιφοφόροι κλέφτες θα λεηλατήσουν τους θησαυρούς μας, το τραγούδι θα σωθεί...''
Το αρχικό καλούπι για το άγαλμα, το οποίο είχε διασωθεί από τον πόλεμο, κατέστησε δυνατή τη χύτευση ενός αντιγράφου, το οποίο τοποθετήθηκε στην αρχική τοποθεσία το 1958. Από το 1959, δωρεάν ρεσιτάλ πιάνου συνθέσεων του Σοπέν παίζονται στη βάση του αγάλματος τα καλοκαιρινά απογεύματα της Κυριακής.
Η στυλιζαρισμένη ιτιά πάνω από την καθήμενη φιγούρα του Σοπέν αντηχεί το χέρι και τα δάχτυλα ενός πιανίστα, και το κεφάλι του πολωνικού αετού στη δεξιά άκρη.
Ένα αντίγραφο σε κλίμακα 1:1 του αγάλματος του Σιμανόφσκι βρίσκεται στο Χαμαμάτσου της Ιαπωνίας. Υπάρχουν επίσης προκαταρκτικά σχέδια για την ανέγερση ενός άλλου αντίγραφου κατά μήκος της λίμνης του Σικάγο, εκτός από ένα διαφορετικό γλυπτό για τον εορτασμό του καλλιτέχνη στο Πάρκο Σοπέν.
Το άγαλμα του Σιμανόφσκι ήταν το ψηλότερο μνημείο του Σοπέν στον κόσμο μέχρι τα αποκαλυπτήρια, στις 3 Μαρτίου 2007, ενός ελαφρώς ψηλότερου, μοντερνιστικού μπρούτζινου αγάλματος στη Σαγκάη της Κίνας.
Πηγές
Φρεντερικ Σοπεν Μνημειο Βαρσοβια Φρεντερικ Σοπεν Μνημειο Βαρσοβια
Νουακσότ
thumb|Αμμόλοφοι στα περίχωρα του Νουακσότ thumb|200px|Ψαραγορά κοντά στη παραλία του Νουακσότ.
Το Νουακσότ (αγγλικά: Nouakchott - αραβικά: نواكشوط or انواكشوط - απόδοση από τα Βερβερικά για Το μέρος των ανέμων) είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της Μαυριτανίας, καθώς και η μεγαλύτερη της Σαχάριας περιοχής, εξαιρουμένων οριακών περιπτώσεων όπως το Κάιρο (στο Δέλτα του ποταμού Νείλου) και των πόλεων βόρεια της οροσειράς του Άτλαντα στη βόρεια ακτή της Αφρικής. Η πόλη είναι το διοικητικό και οικονομικό κέντρο της Μαυριτανίας.
Γεωγραφία
Η πόλη είναι τοποθετημένη στο δυτικό άκρο της ερήμου Σαχάρα, στην ακτή του Ατλαντικού ωκεανού.