cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αγώνες της Κοινοπολιτείας
Ιστορικές πληροφορίες
Το 1928 ο Καναδός αθλητικογράφος και προπονητής Μέλβιλ Μαρκς Ρόμπινσον, που μετείχε ως μάνατζερ της καναδικής ομάδας στίβου στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Άμστερνταμ, προώθησε την ιδέα καθιέρωσης αγώνων φιλίας μεταξύ των λαών της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Όταν του έγινε η πρόταση να αναλάβει την πρώτη διοργάνωση, τη δέχτηκε κι έτσι το 1930 διοργανώθηκαν οι πρώτοι «Αγώνες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας», όπως ονομάστηκαν, στην ιδιαίτερη πατρίδα του Ρόμπινσον, το Χάμιλτον του Οντάριο στον Καναδά.
Αθλήματα
Για την αποφυγή της γιγάντωσης των αγώνων έχει καθοριστεί να διεξάγονται το πολύ 15 αθλήματα στους Αγώνες της Κοινοπολιτείας αλλά όχι λιγότερα από 10. Υπάρχει ένας κατάλογος υποχρεωτικών αθλημάτων (core sports), τα οποία περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στο πρόγραμμα και ένας δεύτερος κατάλογος των εγκεκριμένων αθλημάτων (approved list of sports), από τα οποία σε κάθε διοργάνωση επιλέγονται από τη διοργανώτρια πόλη πόσα θα διεξαχθούν, μέχρι το μέγιστο των 15.
Επιπλέον η διοργανώτρια πόλη έχει δικαίωμα να προτείνει στην Ομοσπονδία των Αγώνων (CGF), την ένταξη και κάποιου άλλου αθλήματος που δεν βρίσκεται στους δύο καταλόγους, όπως έκανε η Μελβούρνη το 2006 με το μπάσκετ.
Υποχρεωτικά αθλήματα
Ως το 2014 έχουν οριστεί ως υποχρεωτικά τα εξής αθλήματα:
Κυπριακή συμμετοχή
Η Κύπρος ως παλιά βρετανική αποικία και μέλος της Κοινοπολιτείας συμμετέχει συνεχώς στους Αγώνες της Κοινοπολιτείας από το 1978, με εξαίρεση τη διοργάνωση του 1986.
Το 1990 κατέκτησε τα πρώτα της μετάλλια. Στην ίδια διοργάνωση κέρδισε το πρώτο χρυσό μετάλλιο με το Μάριο Χατζηανδρέου στο άλμα τριπλούν με επίδοση 16.95 αφήνοντας δεύτερο τον Άγγλο ολυμπιονίκη και παγκόσμιο ρέκορντμαν Τζόναθαν Έντουαρντς. Ως το 2006 οι Κύπριοι αθλητές έχουν κατακτήσει 44 μετάλλια, από τα οποία 19 χρυσά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αθλητικές διοργανώσεις Κατηγορία:Κοινοπολιτεία των Εθνών Κατηγορία:Αθλητικές διοργανώσεις που διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια
Νομός Αργυροκάστρου (Ελλάδα)
Ο Νομός Αργυροκάστρου ήταν νομός της Ελλάδας από το 1914 έως το 1916 που βρισκόταν στη Βόρεια Ήπειρο και ήταν ο ένας από δύο νομούς της περιοχής. Βρισκόταν στο βορειοδυτικό άκρο της χώρας και πιο συγκεκριμένα ήταν ένας από τους πέντε νομούς της γεωγραφικής περιφέρειας της Ηπείρου στα σύνορα με την τότε νεοσύστατη Αλβανία, και δυτικά βρεχόταν από το Ιόνιο Πέλαγος, καταλαμβάνοντας την σημερινή Αλβανική Ριβιέρα. Ανήκε στους ακριτικούς νομούς της χώρας, και ταυτιζόταν γεωγραφικά με την Χαονία. Πρωτεύουσα του νομού ήταν το ομώνυμο Αργυρόκαστρο.
Ιστορία
Η Βόρεια Ήπειρος απελευθερώθηκε το 1913 κατά τον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο αλλά προσαρτήθηκε επίσημα στο Ελληνικό κράτος στις 20 Μαρτίου 1916. Η Βόρεια Ήπειρος χωρίστηκε σε δύο νομούς, τον Νομό Αργυροκάστρου και τον Νομό Κορυτσάς. Νομάρχης Αργυροκάστρου είχε διορισθεί ο Τρ. Κ. Κριωνάς και πρωτεύουσα του νομού ήταν το Αργυρόκαστρο. Ο νομός σταμάτησε να υπάρχει όταν τα εδάφη του προσαρτήθηκαν επίσημα στην Αλβανία στις 26 Μαΐου 1918.
Σήμερα τα εδάφη του τέως ελληνικού νομού αποτελούν τους δύο από τους δώδεκα σημερινούς Αλβανικούς νομούς Αργυροκάστρου και Αυλώνα που έχουν διαφορετική έκταση.
Πόλεις και χωριά
Σημαντικές πόλεις του Νομού Αργυροκάστρου, εκτός από το Αργυρόκαστρο, ήταν οι ιστορικές πόλεις Άγιοι Σαράντα, Δέλβινο, Λεσκοβίκι, Πρεμετή, Τεπελένι και Χειμάρρα. Στον Νομό Αργυροκάστρου, ανήκαν επίσης διοικητικά τα χωριά της Δρόπολης (με σημαντικότερα την Δερβιτσάνη, τους Βουλιαράτες και Καλογοράτζη), και ορισμένα του Πωγωνίου (Σωπική, Σχωριάδες, Πολύτσανη, Τσιάτιστα, Μαυρόγυρο και Χλωμό). Επίσης ανήκε στον Νομό και το Βουθρωτό.
Επαρχίες
Ο Νομός Αργυροκάστρου κατά το 1915 διαιρούνταν σε 6 επαρχίες:
Αργυροκάστρου, Δελβίνου, Λεσκοβικίου, Πρεμετής, Τεπελενίου και Χιμάρας
Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας
Η Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας είναι ορθόδοξη επισκοπική έδρα και έχει έδρα την Καλαμάτα. Σημερινός μητροπολίτης Μεσσηνίας είναι ο Χρυσόστομος Σαββάτος, ο οποίος διαδέχτηκε τον Χρυσόστομο Θέμελη. Αποτελείται από 223 ενορίες.
Νομός Αργυροκάστρου (Ελλάδα)
Πηγές
Κατηγορία:Νομοί της Ελλάδας Κατηγορία:Βόρεια Ήπειρος
Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας
Ιστορικά στοιχεία
Στην περιοχή του νομού Μεσσηνίας υπήρχαν από τα βυζαντινά χρόνια οι επισκοπές Μεσσήνης, Ανδρούσης, Μεθώνης, Κορώνης, Μονεμβασίας και Καλαμάτας. Από την συγχώνευση αυτών δημιουργήθηκαν τα σημερινά όρια της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας. Με το Βασιλικό Διάταγμα στις 20 Νοεμβρίου του 1833 ιδρύεται η επισκοπή Μεσσήνης με έδρα τη Μεσσήνη ή Νησί. Ταυτόχρονα, στην επισκοπή Μεσσήνης συγχωνεύονται το 1833 οι επισκοπές Ανδρούσης και Κορώνης, καθώς και η περιοχή της Καλαμάτας. Με Βασιλικό Διάταγμα της 21ης Νοεμβρίου 1833, επίσκοπος Μεσσήνης καθίσταται ο Ιωσήφ (Νικολάου) ο από Ανδρούσης. Το 1835 προσαρτώνται στην επισκοπή Μεσσήνης τα χωριά της Αλαγονίας που αποσπάστηκαν από την επισκοπή Λακεδαίμονος. Με Βασιλικό Διάταγμα στις 28/10/1841 και μετά την παραίτηση του επισκόπου Μεθώνης Μακαρίου, συγχωνεύτηκε και η επισκοπή Μεθώνης με την επισκοπή Μεσσήνης. Έτσι από το 1841 η επισκοπή Μεσσήνης είχε πάρει τα σημερινά της όρια.
Το 1850 εκδίδεται ο Συνοδικός τόμος από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως περί της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος. Την 10ην και 24ην Ιουλίου 1852 αντιστοίχως εκδίδεται ο Καταστατικός νόμος «περί Επισκοπών και Επισκόπων και περί του υπό τους Επισκόπους τελούντος κλήρου», καταργείται η επισκοπή Μεσσήνης και ιδρύεται με Βασιλικό Διάταγμα η Αρχιεπισκοπή Μεσσηνίας, ενώ μεταφέρεται και η έδρα της επισκοπής από την Μεσσήνη στην Καλαμάτα. Το 1900 με την έκδοση του Βασιλικού Διατάγματος της 22ας Ιανουαρίου (Νόμος ΒΧΔ') αναδιαρθρώνονται τα εκκλησιαστικά πράγματα και ορίζεται μία Μητρόπολη, η των Αθηνών και εξισώνονται όλες οι εκκλησιαστικές επαρχίες του κράτους σε Επισκοπές. Στο νομό Μεσσηνίας ορίζονται δύο επισκοπές: η Μεσσηνίας, που καταλαμβάνει τις επαρχίες Μεσσήνης, Πύλου και Καλαμάτας και η Τριφυλίας και Ολυμπίας, που καταλαμβάνει τις δύο ομώνυμες επαρχίες. Το τμήμα της Μεσσηνιακής Μάνης υπάγεται στην Επισκοπή Γυθείου και Οιτύλου. Με το Βασιλικό Διάταγμα στις 31 Δεκεμβρίου 1923 η επισκοπή Μεσσηνίας μετονομάζεται σε Μητρόπολη Μεσσηνίας.
Ιερές Μονές
thumb|right|300px|Άποψη της Μονής Βουλκάνου
Ιερά Προσκυνήματα
Η Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας περιλαμβάνει τρία προσκυνήματα και τα τρία αφιερωμένα στην Παναγία.
Καλαμάτα
Οι ενορίες της Καλαμάτας περιλαμβάνουν πλήθος παρεκκλησίων μέσα στην πόλη της Καλαμάτας και εκτός της πόλεως.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Μεσσηνιας
Embraer R-99
Τα Embraer R-99 και P-99 αποτελούν στρατιωτικές εκδόσεις του επιβατικού αεροσκάφους ERJ 145. Οι δύο εκδόσεις σχεδιάστηκαν από την Πολεμική Αεροπορία της Βραζιλίας και την Raytheon. Το R-99 φέρει κινητήρες Rolls-Royce AE 3007, τροποποιημένους να παράγουν 20% περισσότερη ώση από την πολιτική έκδοση. Η πρώτη πτήση πραγματοποιήθηκε το 1999.
Εκδόσεις
Το R-99A (EMB-145H AEW&C) είναι αεροσκάφος Έγκαιρης Προειδοποίησης και Ελέγχου (Airborne Early Warning & Control), εξοπλισμένο με το ραντάρ Erieye της Σουηδικής Ericsson AB. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της πολεμικής αεροπορίας της Βραζιλίας το αεροσκάφος έχει κατά 95% ίδιες δυνατότητες με τα μεγαλύτερα αεροσκάφη AWACS που βρίσκονται σε υπηρεσία σε πολεμικές αεροπορίες άλλων χωρών.
Το R-99B (EMB 145 RS/AGS) είναι αεροσκάφος επιτήρησης. Φέρει ραντάρ συνθετικής απεικόνισης, συνδυασμό ηλεκτρικών και οπτικών συστημάτων, σύστημα παρακολούθησης υπέρυθρων ακτίνων καθώς και πολυφασματικό σαρωτή. Έχει επίσης την δυνατότητα να εκτελεστεί αποστολές συλλογής πληροφοριών (ELINT) και C3I (Command, Control, Communications and Intelligence, Διοίκηση, Έλεγχος, Επικοινωνίες και Πληροφορίες).
Το P-99 αποτελεί έκδοση ναυτικής περιπολίας – ναυτικής συνεργασίας του R-99. Έχει πολλά κοινά συστήματα με το R-99B, χωρίς όμως τον πολυφασματικό σαρωτή και το πλευρικό ραντάρ, διατηρεί όμως πολλές από τις δυνατότητες C3I και ELINT. Το P-99 διαθέτει τέσσερις υποπτερυγικούς φορείς ανάρτησης οπλισμού, όπου δύναται να φέρει τορπίλες και πυραύλους κατά στόχων επιφανείας. Το Μεξικό υπήρξε ο πρώτος χρήστης αυτής της έκδοσης.
Σε υπηρεσία με τη Βραζιλιάνικη πολεμική αεροπορία τα R-99A και R-99B έχουν ως έδρα την αεροπορική βάση Ανάπολις, ενώ χρησιμοποιούνται στο πρόγραμμα Επιτήρησης του Αμαζονίου (Amazon Surveillance System, Sistema de Vigilância da Amazônia, SIVAM).
Χρήστες
🇧🇷: Πολεμική Αεροπορία της Βραζιλίας 🇲🇽: Πολεμική Αεροπορία του Μεξικό 🇮🇳:Ινδική Πολεμική Αεροπορία
Το Embraer EMB-145H AEW&C σε Ελληνική Υπηρεσία
Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία διαθέτει τέσσερα Embraer EMB-145H AEW&C, τα οποία ανήκουν στην 380 ΜΑΣΕΠΕ «Ουρανός».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
R Κατηγορία:Αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης
Κυκλοβουτάνιο
Δομή
Οι δεσμικές γωνίες μεταξύ των ατόμων άνθρακα είναι σημαντικά παραμορφωμένες σε σχέση με τις αντίστοιχες γωνίες των αλκανίων αλλά και των κυκλοαλκανίων με μεγαλύτερο δακτύλιο, οπότε και πάλι προκύπτει «ενέργεια τάσης δεσμών», όπως στα κυκλοπροπάνια, αλλά μικρότερη. Υπολογίστηκε σε ΔQ = 109 kJ/mole. Για το λόγο αυτό, το κυκλοβουτάνιο είναι ασταθές σε θερμοκρασίες πάνω από 500 °C, αλλά και δίνει αντιδράσεις κυκλοπροσθήκης, αν και χρειάζεται πιο έντονες συνθήκες για να αντιδράσει και δίνει μικρότερες αντίστοιχες ταχύτητες αντίδρασης (σε σύγκριση με τα κυκλοπροπάνια).
Τα τέσσερα (4) άτομα άνθρακα του κυκλοβουτανίου δεν είναι ομοεπίπεδα, όπως (ίσως) θα αναμένονταν, με βάση τη δομή του κυκλοπροπανίου, αλλά ο δακτύλιος τυπικά υιοθετεί μια «πτυχωμένη διαμόρφωση» (puckered conformation), όπως αποδείχθηκε από πειράματα περίθλασης ηλεκτρονίων. Το ένα από τα άτομα άνθρακα σχηματίζει μια γωνία 25°, σε σχέση με το (νοητό) επίπεδο που ορίζουν τα τρία (3) άλλα. Με αυτόν τον τρόπο οι εκλειπτικές αλληλεπιδράσεις μειώνονται. Η διαμόρφωση αυτή είναι επίσης γνωστή και ως «διαμόρφωση πεταλούδας» (butterfly conformation). Οι δύο (2) ισοδύναμες πτυχωμένες διαμορφώσεις αλληλομετατρέπονται: 600 px
Επίδραση δισθενών μετάλλων σε 1,4-διαλοβουτάνιο
Με επίδραση μετάλλων (συνήθως ψευδάργυροu ή μαγνήσιου, γιατί γενικά τα δισθενή ηλεκτροθετικά μέταλλα δίνουν καλύτερη απόδοση) και σε 1,4-διαλοβουτάνιο. Π.χ. :
Οξείδωση
1. Όπως όλα τα κυκλοαλκάνια, το κυκλοβουτάνιο με περίσσεια οξυγόνου καίγεται προς διοξείδιο του άνθρακα και νερό : 40px|κυκλοβουτάνιο 2. Παραγωγή υδραερίου: 40px|κυκλοβουτάνιο 3. Καταλυτική οξείδωση: 40px|κυκλοβουτάνιο 40px|κυκλοβουτάνιο 60 px|οξολάνιο
Αλογόνωση
1. Φωτοχημική αλογόνωση υποκατάστασης υδρογόνου: Το κυκλοπεντάνιο έχει 8 ισότμα άτομα υδρογόνου για φωτοχημική αντικατάσταση από αλογόνα, οπότε προκύπτει ένα μόνο κυκλοπροπυλαλογονίδιο : 40px|κυκλοβουτάνιο 40 px|αλογονοκυκλοβουτάνιο Ανάλυση του μηχανισμού της χλωρίωσης του κυκλοβουτανίου:
50 px 50px
\mathrm{2} 50 px 100 px
2. Με κυκλοπροσθήκη παράγεται 1,4-διαλοβουτάνιο: 40px|κυκλοβουτάνιο
Επίδραση καρβενίων
40px|κυκλοβουτάνιο 50px|μεθυλοκυκλοβουτάνιο
Νίτρωση
40px|κυκλοβουτάνιο 40px|νιτροκυκλοβουτάνιο
Καταλυτική υδρογόνωση
Με καταλυτική υδρογόνωση - Παράγεται με κυκλοπροσθήκη βουτάνιο: 40px|κυκλοβουτάνιο
Υδραλογόνωση
Με υδραλογόνο (ΗΧ) - Παράγεται με κυκλοπροσθήκη 1-αλοβουτάνιο: 40px|κυκλοβουτάνιο
Υδροξυαλογόνωση
Με υπαλογονώδες οξύ (HOX) - Παράγεται με κυκλοπροσθήκη 4-αλο-1-βουτανόλη: 40px|κυκλοβουτάνιο
Ενυδάτωση
Με κυκλοπροσθήκη ύδατος, παρουσία θειικού οξέος, σε κυκλοβουτάνιo παράγεται τελικά 1-βουτανόλη: 40px|κυκλοβουτάνιο
Διυδροξυλίωση
Με επίδραση υπεροξείδιο του υδρογόνου σε κυκλοβουτάνιo, παρουσία καρβοξυλικών οξέων, παράγεται 1,4-βουτανoδιόλη: 40px|κυκλοβουτάνιο
Κυκλοβουτάνια στη βιολογία και στη βιοτεχνολογία
Παρά την εγγενή δεσμική παραμόρφωση το κυκλοβουτάνιο, ως επαναλαμβανόμενη δομή, πραγματικά βρίσκεται στη φύση. Ένα ασυνήθιστο πατάδειγμα είναι το πεντακυκλοαναμμοξικό οξύ (pentacycloanammoxic acid), που είναι ένα κλιμακάνιo (laddarene) , που αποτελείται από πέντε (5) συμπυκνωμένες μονάδες κυκλοβουτανίου. Η εκτιμώμενη ενέργεια τάσης αυτής της ένωσης είναι τριπλάσια αυτής του κυκλοβουτανίου (δηλαδή 327 kJ/mole). Το πεντακυκλοαναμμοξικό οξύ βρέθηκε σε βακτήρια που πραγματοποιούν τη διεργασία αναμμοξέος, που σχηματίζουν τμήματα από μιας πολύ πυκνής και ανθεκτικής μεμβράνης, η οποία πιστεύεται ότι προστατεύει ζωντανούς οργανισμούς από τοξικές ενώσεις όπως την υδροξυλαμίνη (NH2OH) και την υδραζίνη (NH2NH2). Οι τελευταίες ενώσεις εμπλέκονται στην παραγωγή αζώτου και νερού από νιτρικά ιόντα και αμμωνία (και αντιστρόφως). 300px|πεντακυκλοαναμμοξικό οξύ Κάποια ανάλογα παραθυράνια (fenestranes) επίσης έχουν βρεθεί στη φύση. 300px|Παραθυράνια Τα «κυκλοβουτανικά φωτοδιμερή» (CPD, Cyclobutane PhotoDimers) σχηματίζονται με φωτοχημικές αντιδράσεις, ως αποτελεσμα του «ζευγαρώματος» (coupling) των διπλών δεσμών C=C των πυριμιδινών. Οι διμερείς θυμίνες (δεμερή T-T, Τ-Τ dimers) σχηματίζονται με ζευγάρωμα δύο (2) μορίων θυμίνης είναι τα πιο άφθονα (στη φύση) από τα κυκλοβουτανικά φωτοδιμερή: 350px|Κυκλοβουτανικά φωτοδιμερή από θυμίνη Τα κυκλοβουτανικά φωτοδιμερή γρήγορα επισκευάζονται από ένζυμα επιδιόρθωσης αποκοπής νουκλεοτιδίων. Στους περισσότερους οργανισμούς επιδιορθώνονται επίσης από τις φωτολυάσες, δηλαδή ένζυμα που καταλύουν αντιδράσεις που απαιτούν την παρουσία φωτός. Η αποχρωματική ξηροδερμία είναι μια γενετική ασθένεια κατά την οποία η παραπάνω βλάβη δεν μπορεί να διορθωθεί, καταλήγοντας σε αποχρωματισμό του δέρματος και το σχηματισμό κυστιδίων (στο δέρμα), όταν αυτό εκτίθεται σε υπεριώδη ακτινοβολία.
thumb|200 px|right|Παράδειγμα «αποχρωματικής ξηροδερμίας»
Η καρβοπλατίνη είναι ένα αντικαρκινικό φάρμακο που είναι ένα παράγωγο του κυκλοβουτανίου. 100px|Καρβοπλατίνη
Πηγές
Κατηγορία:Κυκλοβουτάνια Κατηγορία:Κυκλοαλκάνια Κατηγορία:C4 Κατηγορία:Μητρικές ενώσεις
Θίοντορ Λονγκ
NWA & WCW
Ο Λονγκ ξεκίνησε ως υπηρετικό προσωπικό για παλαιστές το 1985. Συνέχισε ως διαιτητής στην εταιρεία NWA και διεύθυνε σπουδαίους αγώνες. Έγινε ξεχωριστός, όταν απέκτησε χαρακτήρα αντιπαθητικού προς το κοινό διαιτητή, με τις αποφάσεις του. Κόστισε σε πολλούς αγαπητούς παλαιστές, νίκες και τελικά απολύθηκε σεναριακά, για να συνεχίσει ως μάνατζερ παλαιστών. Εκτός του NWA, εμφανίστηκε και στο WCW. Έγινε μάνατζερ για πολλούς παλαιστές, γνωστούς και ανερχόμενους.
WWE
Ο εξαιρετικός του χαρακτήρας, τον οδήγησε το 1999, στην πιο ισχυρή εταιρεία πάλης, το WWE. Εκεί, επέστρεψε σε ρόλο διαιτητή, όπου έμεινε ως το 2002. Από το 2002 ως το 2004, έγινε μάνατζερ και στην εταιρεία του WWE, για τους Μαρκ Χένρι, Ντι Λο Μπράουν, Ρόντεϊ Μακ και άλλους.
Γενικός Διευθυντής
Το 2004 έγινε Γενικός Διευθυντής του σόου SmackDown και είχε ρόλο συμπαθητικό προς το κοινό, λόγω του ότι έδινε στους θεατές αυτό που ήθελαν να δουν. Ο Λονγκ είχε μια κόντρα με τον Έρικ Μπίσοφ το 2005, όταν και πάλεψαν για να λύσουν τις διαφορές τους. Το 2007 έγινε Βοηθός της νέας Γενικής Διευθύντριας, Βίκι Γκερέρο και έφυγε από αυτή την θέση το 2008, για να αναλάβει την διεύθυνση του σόου ECW. Εκεί έμεινε για έναν χρόνο, αφού το 2009 η θέση του Γενικού Διευθυντή του SmackDown, έμεινε κενή και ανέλαβε εκ νέου το σόου. Το 2012 ο Λονγκ ξεκίνησε μια κόντρα με τον Γενικό Διευθυντή του Raw, Τζον Λορινάιτις, ο οποίος μέσω αγώνα παλαιστών της επιλογής τους, νίκησε και κέρδισε το δικαίωμα να είναι Γενικός Διευθυντής και σε Raw και σε SmackDown. Μετά την απόλυση του Λορινάιτις, την διεύθυνση του SmackDown ανέλαβε ο Μπούκερ Τι και ο Λονγκ έγινε ο κυριότερος σύμβουλος του. Αφού δεν χρησιμοποιήθηκε για ένα χρόνο, αποδεσμεύτηκε τον Ιούνιο του 2014 όταν δεν ανανέωσε το συμβόλαιο του.
Δεξαμενή άνθρακα
μικρογραφία|280x280px|Δεξαμενές και πηγές άνθρακα. Μεταξύ 1850 και 2019, το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Άνθρακα εκτιμά ότι περίπου τα δύο τρίτα των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα έχουν προκληθεί από την καύση [[Ορυκτά καύσιμα|ορυκτών καυσίμων και λίγο λιγότερο από τα μισά έχουν παραμείνει στην ατμόσφαιρα. ]] Μία δεξαμενή άνθρακα είναι οτιδήποτε απορροφά περισσότερο άνθρακα από την ατμόσφαιρα από ό,τι απελευθερώνει, όπως για παράδειγμα τα φυτά, ο ωκεανός και το έδαφος. Αντίθετα, μια πηγή άνθρακα είναι οτιδήποτε απελευθερώνει περισσότερο άνθρακα στην ατμόσφαιρα από ό,τι απορροφά, όπως η καύση των ορυκτών καυσίμων, η αποδάσωση, και οι ηφαιστειακές εκρήξεις.
Στην ιδανική περίπτωση, ο κύκλος του άνθρακα διατηρεί τις συγκεντρώσεις του άνθρακα της Γης σε ισορροπία, μετακινώντας τον άνθρακα από τόπο σε τόπο και διατηρώντας σταθερά τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Ωστόσο, ο κύκλος του άνθρακα έχει αλλάξει λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας. Οι άνθρωποι απελευθερώνουν περισσότερο άνθρακα στην ατμόσφαιρα χρησιμοποιώντας ορυκτά καύσιμα και διατηρώντας μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες. Η αποψίλωση των δασών εξαντλεί τον εφοδιασμό άνθρακα από τη Γη. Ως αποτέλεσμα, η ποσότητα του άνθρακα στην ατμόσφαιρα αυξάνεται.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η συνολική ποσότητα άνθρακα στη βλάστηση, στο έδαφος και στα υπολείμματα οργανικής ύλης είναι περίπου 2.200 Gt (1 Gt = 1 δισεκατομμύριο τόνοι), και εκτιμάται ότι η ποσότητα του άνθρακα που δέχεται ετησίως από επίγεια οικοσυστήματα είναι περίπου 2,6 Gt. Οι ίδιοι οι ωκεανοί συσσωρεύουν επίσης άνθρακα, περίπου 920 Gt. Η ποσότητα του άνθρακα που αποθηκεύεται στον ωκεανό υπερβαίνει την ποσότητα της ατμόσφαιρας (κατά περίπου 760 Gt). Από τον άνθρακα που εκπέμπεται στην ατμόσφαιρα από ανθρώπινες δραστηριότητες, μόνο το 45% παραμένει στην ατμόσφαιρα, ενώ περίπου το 30% απορροφάται από τους ωκεανούς και το υπόλοιπο ενσωματώνεται στα χερσαία οικοσυστήματα.
Πρωτόκολλο του Κιότο
μικρογραφία|280x280px|Αυτό το διάγραμμα του γρήγορου [[Κύκλος του άνθρακα|κύκλου άνθρακα δείχνει την κίνηση του άνθρακα μεταξύ ατμόσφαιρας, εδάφους και ωκεανών, σε δισεκατομμύρια τόνους άνθρακα ετησίως. Οι κίτρινοι αριθμοί είναι οι φυσικές ροές, οι κόκκινοι είναι η ανθρώπινη συνεισφορά. Οι λευκοί αριθμοί δείχνουν τον αποθηκευμένο άνθρακα.]] Το Πρωτόκολλο του Κιότο είναι μια διεθνής συμφωνία που αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και των αερίων του θερμοκηπίου (GHG) στην ατμόσφαιρα. Το βασικό σημείο του Πρωτοκόλλου είναι ότι οι βιομηχανικές χώρες πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές του CO2. Το Πρωτοκολλο επιτρέπει στις χώρες του Παραρτήματος Ι με μεγάλες εκτάσεις δασών να παραχωρούν πίστωση άνθρακα (ειδική άδεια) σε άλλες χώρες, επειδή η αυξανόμενη βλάστηση των χωρών τους δεσμεύει το διοξείδιο του άνθρακα. Εκτιμάται ότι τα δάση απορροφούν μεταξύ 100 και 200 τόνων ανά στρέμμα κάθε χρόνο, μέσω της φωτοσυνθετικής μετατροπής σε άμυλο, κυτταρίνη, λιγνίνη και άλλα συστατικά της ξύλινης βιομάζας. Αν και αυτό έχει τεκμηριωθεί καλά για εύκρατα δάση και φυτείες, η πανίδα των τροπικών δασών θέτει ορισμένους περιορισμούς για τέτοιες γενικευμένες εκτιμήσεις.
Ορισμένες χώρες επιδιώκουν να ανταλλάσσουν δικαιώματα εκπομπών στις αγορές εκπομπών άνθρακα, αγοράζοντας τα αχρησιμοποίητα δικαιώματα εκπομπών άνθρακα άλλων χωρών. Εάν τεθούν σε εφαρμογή συνολικά όρια για τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, οι μηχανισμοί της αγοράς ορίων και εμπορίου θεωρούνται ότι θα βρουν οικονομικά αποδοτικούς τρόπους για τη μείωση των εκπομπών. Δεν υπάρχει ακόμη καθεστώς ελέγχου άνθρακα για όλες αυτές τις αγορές παγκοσμίως, και κανένα δεν καθορίζεται στο Πρωτόκολλο του Κιότο. Οι εθνικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα είναι αυτοδηλωμένες.
Στον Μηχανισμό Καθαρής Ανάπτυξης (CDM), μόνο η δάσωση και η αναδάσωση είναι επιλέξιμες για την παραγωγή πιστοποιημένων μειώσεων εκπομπών (CER) κατά την πρώτη περίοδο δέσμευσης του Πρωτοκόλλου του Κιότο (2008-2012). Δραστηριότητες διαφύλαξης των δασών ή δραστηριότητες αποφυγής της αποψίλωσης των δασών, που θα είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση των εκπομπών μέσω της διατήρησης των υφιστάμενων αποθεμάτων άνθρακα, δεν είναι επιλέξιμες αυτήν τη στιγμή. Επίσης, η δέσμευση του άνθρακα μέσω γεωργικών καλλιεργειών δεν είναι ακόμη δυνατή.
Αποθήκευση
αριστερά|μικρογραφία|280x280εσ|Μεταξύ του 1900 και του 2020 οι περισσότερες ατμοσφαιρικές εκπομπές [[Διοξείδιο του άνθρακα|διοξειδίου του άνθρακα έχουν απορροφηθεί στις δεξαμενές του ωκεανού και του εδάφους. Η περίσσεια του διοξειδίου του άνθρακα που παραμένει στην ατμόσφαιρα συμβάλλει στην υπερθέρμανση του πλανήτη. ]]
Εδάφη
Η δέσμευση του άνθρακα από το έδαφος είναι μια διαδικασία κατά την οποία το CO2 απομακρύνεται από την ατμόσφαιρα και αποθηκεύεται στην δεξαμενή άνθρακα του εδάφους. Αυτή η διαδικασία προκαλείται κυρίως από τα φυτά μέσω της φωτοσύνθεσης, όπου ο άνθρακας αποθηκεύεται σε οργανική μορφή. Από τη βιομηχανική επανάσταση, η μετατροπή των φυσικών οικοσυστημάτων σε καλλιεργήσιμη γη είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των επιπέδων του αποθηκευμένου άνθρακα, απελευθερώνοντας 50 έως 100 Gt άνθρακα από το έδαφος στην ατμόσφαιρα. Αυτό είναι το συνδυασμένο αποτέλεσμα της μειωμένης ποσότητας των φυτικών ριζών και των υπολειμμάτων οργανικής ύλης που επιστρέφει στο έδαφος, της αυξημένης αποσύνθεσης από το όργωμα του εδάφους και της αυξημένης διάβρωσης του εδάφους. Η εξάντληση των αποθεμάτων άνθρακα δημιούργησε έλλειμμα άνθρακα στο έδαφος που αντιπροσωπεύει μια ευκαιρία αποθήκευσής του στο έδαφος μέσω μιας ποικιλίας προσεγγίσεων διαχείρισης της γης. Ωστόσο, διάφοροι παράγοντες επηρεάζουν την πιθανή αποθήκευση του άνθρακα στο έδαφος, όπως κλιματικές αλλαγές, ιστορικά πρότυπα χρήσης γης, τρέχουσες στρατηγικές διαχείρισης γης και τοπογραφική ετερογένεια.
Ωκεανοί
μικρογραφία|302x302εσ|Εκτιμήσεις (2009) της οικονομικής αξίας των οικοσυστημάτων μπλε άνθρακα ανά εκτάριο. Ο μπλε άνθρακας αναφέρεται στο διοξείδιο του άνθρακα που απομακρύνεται από την ατμόσφαιρα από τα παγκόσμια ωκεάνια οικοσυστήματα, κυρίως φύκια, μαγγρόβια βλάστηση, θαλάσσια φανερόγαμα, και μακροφύκια, μέσω της ανάπτυξης των φυτών και της συσσώρευσης και ταφής οργανικής ύλης στο έδαφος.
Οι ωκεανοί καλύπτουν το 70% του πλανήτη, κατά συνέπεια η αποκατάσταση του οικοσυστήματος των ωκεανών έχει το μεγαλύτερο δυναμικό ανάπτυξης μπλε άνθρακα. Η μαγγρόβια βλάστηση, τα θαλάσσια φανερόγαμα και τα μακροφύκια αποτελούν την πλειονότητα της βλάστησης του ωκεανού, η οποία όμως αντιστοιχεί μόλις στο 0,05% της φυτικής βιομάζας στην ξηρά. Παρά το μικρό τους αποτύπωμα, μπορούν να αποθηκεύσουν συγκρίσιμη ποσότητα άνθρακα ετησίως.
Οι τρέχουσες εκτιμήσεις της μακροπρόθεσμης χωρητικότητας μπλε άνθρακα ποικίλλουν και οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη. Αν και τα παράκτια οικοσυστήματα καλύπτουν λιγότερη έκταση και έχουν λιγότερη βιομάζα από τα χερσαία φυτά, έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν τη μακροχρόνια δέσμευση άνθρακα, ιδιαίτερα σε δεξαμενές ιζημάτων. Μία από τις κύριες ανησυχίες για τον μπλε άνθρακα είναι ότι το ποσοστό απώλειας αυτών των σημαντικών θαλάσσιων οικοσυστημάτων είναι πολύ υψηλότερο από οποιοδήποτε άλλο οικοσύστημα στον πλανήτη, ακόμη και σε σύγκριση με τα τροπικά δάση. Οι τρέχουσες εκτιμήσεις υποδηλώνουν απώλεια 2-7% ετησίως, η οποία δεν είναι μόνο απώλεια δέσμευσης άνθρακα, αλλά και απώλεια ενδιαιτημάτων που είναι σημαντικά για τη διαχείριση του κλίματος, της προστασίας των ακτών και της υγείας.
Μορίς Έβανς
Το όνομα Μορίς Έβανς (αγγλικά: Maurice Evans) μπορεί να αναφέρεται σε:
Εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου
Οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου είναι εκπομπές αερίων ατην ατμόσφαιρα που δημιουργούν το φαινόμενο θερμοκηπίου και προκαλούν την κλιματική αλλαγή. Tο διοξείδιο του άνθρακα αποτελεί το σημαντικότερο αέριο θερμοκηπίου. Κυρίως, η παραγωγή του οφείλεται σε ανθρώπινες δραστηριότητες. Άλλα αέρια θερμοκηπίου (όπως το μεθάνιο, το υποξείδιο του αζώτου και οι φθοροχλωράνθρακες) εκπέμπονται σε μικρότερες ποσότητες, ωστόσο παγιδεύουν τη θερμότητα με πολύ πιο αποτελεσματικό τρόπο από το διοξείδιο του άνθρακα, και σε ορισμένες περιπτώσεις αποδεικνύονται πολύ ισχυρότερα.
Οι εκπομπές προέρχονται από διάφορους τομείς δραστηριοτήτων, αλλά το μεγαλύτερο μερίδιο για το 2016 κατέχει η ενέργεια (ηλεκτρισμός, θέρμανση και μεταφορές) με συνεισφορά 73,2% των συνολικών εκπομπών. Άλλοι τομείς που συνεισφέρουν εκπομπές είναι η γεωργία (συμπεριλαμβάνοντας τη δασοκομία και τη χρήση γης) με 18,4%, η βιομηχανία με 5,2% και τα απορρίματα με 3,2%. Οι συνολικές εκπομπές παγκοσμίως ήταν 49,4 δισεκατομμύρια τόνοι ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα. Μια έρευνα του 2017 διαπίστωσε ότι 100 εταιρείες ήταν υπεύθυνες για το 71% των παγκόσμιων άμεσων και έμμεσων εκπομπών από το 1998 έως τότε και ότι απο αυτές οι κρατικές εταιρείες ήταν υπεύθυνες για το 59% των εκπομπών.
Τα αέρια του θερμοκηπίου παραμένουν στην ατμόσφαιρα για περιόδους που κυμαίνονται από μερικά χρόνια έως χιλιάδες χρόνια. ‘Έχουν συνεπώς παγκόσμιο αντίκτυπο, ανεξάρτητα από τον τόπο αρχικής εκπομπής τους. Με τους τρέχοντες ρυθμούς εκπομπών, έως το 2030 οι θερμοκρασίες ενδέχεται να έχουν αυξηθεί κατά 1,5 °C, που είναι το όριο για τις χώρες της G7 και το όριο προσδοκίας της Συμφωνίας του Παρισιού, που επιδιώκει να κρατήσει την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη σε επίπεδα «σαφώς κατώτερα» των 2 °C. Χωρίς επιπλέον πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών, η μέση θερμοκρασία του πλανήτη αναμένεται να σημειώσει περαιτέρω αύξηση που θα κυμανθεί μεταξύ 1,1 °C και 6,4 °C μέχρι τα τέλη του αιώνα.
Μετρήσεις και υπολογισμοί
Τα κύρια ανθρωπογενή αέρια θερμοκηπίου είναι το διοξείδιο του άνθρακα, το μεθάνιο, το υποξείδιο του αζώτου (Ν2O) και τρεις ομάδες φθοριούχων αερίων (εξαφθοριούχο θείο SF6, οι υδροφθοράνθρακες HFC και οι υπερφθοράνθρακες PFC), και ρυθμίζονται βάσει της διεθνούς συνθήκης του Πρωτοκόλλου του Κιότο, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2005. Οι περιορισμοί εκπομπών που καθορίζονται στο πρωτόκολλο του Κιότο έληξαν το 2012. Η συμφωνία του Κανκούν, που συμφωνήθηκε το 2010, περιλαμβάνει εθελοντικές δεσμεύσεις 76 χωρών για τον έλεγχο των εκπομπών. Κατά τη στιγμή της συμφωνίας, αυτές οι 76 χώρες ήταν συλλογικά υπεύθυνες για το 85% των ετήσιων παγκόσμιων εκπομπών.
Αν και οι φθοροχλωράνθρακες είναι αέρια θερμοκηπίου, ρυθμίζονται από το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ, γεγονός που οφείλεται στη συμβολή τους στην εξάντληση του όζοντος και όχι στη συμβολή τους στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Σημειώνεται ότι η εξάντληση του όζοντος έχει μικρό μόνο ρόλο στη θέρμανση του θερμοκηπίου, αν και οι δύο διαδικασίες συχνά. Το 2016, διαπραγματευτές από περισσότερα από 170 έθνη που συνήλθαν στη σύνοδο κορυφής του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών κατέληξαν σε μια νομικά δεσμευτική συμφωνία για τη σταδιακή κατάργηση των υδροφθορανθράκων (HFC) με μια τροποποίηση του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι μέτρησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ορισμένες μεταβλητές που έχουν αναφερθεί περιλαμβάνουν:
Αυτά τα μέτρα χρησιμοποιούνται μερικές φορές από χώρες για να διεκδικήσουν διάφορες πολιτικές ή ηθικές θέσεις σχετικά με την αλλαγή του κλίματος. Υπάρχουν επιχειρήματα για την υιοθέτηση ενός κοινού εργαλείου μέτρησης ή τουλάχιστον για την ανάπτυξη της επικοινωνίας μεταξύ διαφορετικών εργαλείων.
Οι εκπομπές μπορούν να μετρηθούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Αυτός ο τύπος μέτρησης ονομάζεται ιστορικές ή αθροιστικές εκπομπές. Οι αθροιστικές εκπομπές δίνουν κάποια ένδειξη για το ποιος είναι υπεύθυνος για τη συγκέντρωση στην ατμοσφαιρική συγκέντρωση αερίων του θερμοκηπίου.
Το ισοζύγιο των εθνικών λογαριασμών θα σχετίζεται θετικά με τις εκπομπές άνθρακα. Το υπόλοιπο των εθνικών λογαριασμών δείχνει τη διαφορά μεταξύ εξαγωγών και εισαγωγών. Για πολλά πλουσιότερα έθνη, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το υπόλοιπο των λογαριασμών είναι αρνητικό επειδή εισάγονται περισσότερα αγαθά από ό, τι εξάγονται. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι είναι φθηνότερο να παράγουμε αγαθά εκτός των ανεπτυγμένων χωρών, οδηγώντας τις οικονομίες των ανεπτυγμένων χωρών να εξαρτώνται όλο και περισσότερο από τις υπηρεσίες και όχι από τα αγαθά. Πιστεύαμε ότι ένα θετικό ισοζύγιο λογαριασμών θα σήμαινε ότι υπήρχε μεγαλύτερη παραγωγή σε μια χώρα, οπότε περισσότερα εργοστάσια που εργάζονταν θα αύξανε τα επίπεδα εκπομπών άνθρακα.
Οι εκπομπές μπορούν επίσης να μετρηθούν σε μικρότερα χρονικά διαστήματα. Οι αλλαγές εκπομπών μπορούν, για παράδειγμα, να μετρηθούν σε σχέση με ένα έτος βάσης. Το 1990 χρησιμοποιήθηκε στη Σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος (UNFCCC) ως έτος βάσης για τις εκπομπές και χρησιμοποιείται επίσης στο Πρωτόκολλο του Κιότο (ορισμένα αέρια μετρήθηκαν από το έτος 1995). Οι εκπομπές μιας χώρας μπορούν επίσης να αναφέρονται ως ποσοστό των παγκόσμιων εκπομπών για ένα συγκεκριμένο έτος.
Μια άλλη μέτρηση είναι οι κατά κεφαλή εκπομπές. Αυτό διαιρεί τις συνολικές ετήσιες εκπομπές μιας χώρας με τον πληθυσμό της στα μέσα του έτους. Οι κατά κεφαλήν εκπομπές μπορεί να βασίζονται σε ιστορικές ή ετήσιες εκπομπές. [21]: 106–107
Ως διαρροή αναφέρεται το ποσοστό της μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε χώρες που προσπαθούν να συμμορφωθούν με τα υποχρεωτικά όρια, το οποίο ενδέχεται να επανεμφανιστεί σε άλλες χώρες που δεν δεσμεύονται από τα εν λόγω όρια. Για παράδειγμα, κάποιες εταιρείες ενδέχεται να μεταφέρουν την παραγωγή τους από ανεπτυγμένες σε αναπτυσσόμενες χώρες, προκειμένου να αποφύγουν τους περιορισμούς όσον αφορά τις εκπομπές.
Πηγές εκπομπών ανά τομέα
μικρογραφία|180x180εσ|Παγκόσμιες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου ανά τομέα για το 2016. Σύμφωνα με τα δεδομένα για το 2016 που έχουν δημοσιευτεί από το Climate Watch και το World Resources Institute, προκύπτει ότι στις παγκόσμιες εκπομπές συμβάλλουν μια σειρά τομέων και δραστηριοτήτων. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία μοναδική ή απλή λύση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η εστίαση μόνο στην ηλεκτρική ενέργεια, στις μεταφορές, στα τρόφιμα ή στην αποψίλωση των δασών δεν επαρκεί. Ακόμη και στον τομέα της ενέργειας - ο οποίος αντιπροσωπεύει σχεδόν τα τρία τέταρτα των εκπομπών - δεν υπάρχει απλή λύση. Ακόμα κι αν ήταν δυνατή η πλήρης απελευθέρωση από τον άνθρακα για την παραγωγή και παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, θα έπρεπε επίσης να ηλεκτροδοτηθεί η θέρμανση και οι οδικές μεταφορές. Και εξακολουθούν να υπάρχουν εκπομπές από τη ναυτιλία και την αεροπορία - για τις οποίες δεν υπάρχουν ακόμη τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα - που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Στις ενότητες που ακολουθούν όλα τα δεδομένα είναι για το 2016 από το.
Σίδηρος και χάλυβας
Μεταξύ των βαρέων βιομηχανιών, ο τομέας σιδήρου και χάλυβα κατατάσσεται πρώτος όσον αφορά τις εκπομπές CO2 και δεύτερος όσον αφορά την κατανάλωση ενέργειας. Ο τομέας του σιδήρου και του χάλυβα ευθύνεται άμεσα για 2,6 gigaton τόνους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (Gt CO2) ετησίως, 7,2% του παγκόσμιου συνόλου από το ενεργειακό σύστημα. Ο τομέας του χάλυβα είναι σήμερα ο μεγαλύτερος βιομηχανικός καταναλωτής άνθρακα, που παρέχει περίπου το 75% της ενεργειακής ζήτησης. Ο άνθρακας χρησιμοποιείται για την παραγωγή θερμότητας και για την παραγωγή οπτάνθρακα, το οποίο είναι καθοριστικό για τις χημικές αντιδράσεις που είναι απαραίτητες για την παραγωγή χάλυβα από σιδηρομεταλλεύματα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2018, κάθε τόνος χάλυβα που παράγεται εκπέμπει κατά μέσο όρο 1,85 τόνους διοξειδίου του άνθρακα.
Χημικά & πετροχημικά
Οι εκπομπές που σχετίζονται με την ενέργεια από την παραγωγή εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου, λιπασμάτων, φαρμακευτικών προϊόντων, ψυκτικών κ.λπ. αποτελούν το 3,6% του συνόλου. Οι άμεσες εκπομπές CO2 από την πρωτογενή χημική παραγωγή ήταν 880 Mt CO2 το 2018, αύξηση σχεδόν 4% από την προηγούμενη χρονιά, λόγω αύξησης της παραγωγής.
Είκοσι εταιρείες ορυκτών καυσίμων συνδέονται άμεσα με πάνω από το ένα τρίτο όλων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το εργοστάσιο Secunda της Sasol Ltd, που βρίσκεται στην περιφέρεια Εμπουμελάνγκε της Νότιας Αφρικής, είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός εκπομπών στον κόσμο. Με 56,5 εκατομμύρια τόνους αερίων θερμοκηπίου ετησίως, οι εκπομπές του Secunda υπερβαίνουν τα σύνολα περισσότερων από 100 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Νορβηγίας και της Πορτογαλίας.
Τρόφιμα και καπνός
Οι ενεργειακές εκπομπές από την παραγωγή προϊόντων καπνού και επεξεργασίας τροφίμων (μετατροπή ακατέργαστων γεωργικών προϊόντων στα τελικά προϊόντα τους, όπως η μετατροπή του σίτου σε ψωμί) αποτελούν το 1% του συνόλου.
Μη σιδηρούχα μέταλλα
Τα μη σιδηρούχα μέταλλα είναι μέταλλα που περιέχουν πολύ λίγο σίδηρο, όπως το αλουμίνιο, ο χαλκός, ο μόλυβδος, το νικέλιο, ο κασσίτερος, το τιτάνιο και ο ψευδάργυρος και κράματα όπως ο ορείχαλκος. Η κατασκευή αυτών των μετάλλων απαιτεί ενέργεια που οδηγεί σε εκπομπές που αποτελούν το 0,7% του συνόλου.
Χαρτί & χαρτοπολτός
Οι εκπομπές που σχετίζονται με την ενέργεια από τη μετατροπή του ξύλου σε χαρτί και χαρτοπολτό αποτελούν το 0,6% του συνόλου.
Μηχανήματα
Οι ενεργειακές εκπομπές από την παραγωγή μηχανημάτων αποτελούν το 0,5% του συνόλου.
Ψηφιακή βιομηχανία
Το 2017, ο ψηφιακός τομέας παρήγαγε 3,3% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το 2020 αυτό αναμένεται να φτάσει το 4%, τις αντίστοιχες εκπομπές της Ινδίας για το 2015. Ωστόσο, ο τομέας μειώνει τις εκπομπές από άλλους τομείς που έχουν μεγαλύτερο παγκόσμιο μερίδιο, όπως οι μεταφορές.
Λοιποί κλάδοι
Οι εκπομπές που σχετίζονται με την ενέργεια σε άλλες βιομηχανίες, συμπεριλαμβανομένων των εξορύξεων και λατομείων, των κατασκευών, των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, των προϊόντων ξύλου και του εξοπλισμού μεταφορών (όπως η κατασκευή αυτοκινήτων) αποτελούν το 6,6% του συνόλου.
Γεωργία, δασοκομία και χρήση γης (18,4%)
Η γεωργία, η δασοκομία και η χρήση γης ευθύνονται άμεσα για το 18,4% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Το σύστημα τροφίμων συνολικά - συμπεριλαμβανομένης της ψύξης, της επεξεργασίας τροφίμων, των συσκευασιών και των μεταφορών - αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τέταρτο των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Ζώα και κοπριά
Τα ζώα (κυρίως μηρυκαστικά, όπως βοοειδή και πρόβατα) παράγουν αέρια θερμοκηπίου μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται «εντερική ζύμωση» - όταν τα μικρόβια στο πεπτικό τους σύστημα καταστρέφουν τα τρόφιμα, παράγουν μεθάνιο ως υποπροϊόν. Αυτό σημαίνει ότι το βόειο κρέας και το αρνί τείνουν να έχουν υψηλό αποτύπωμα άνθρακα και η κατανάλωση λιγότερου κρέατος είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για τη μείωση των εκπομπών της διατροφής σας. Το οξείδιο του αζώτου και το μεθάνιο μπορούν να παραχθούν από την αποσύνθεση κοπριάς ζώων υπό συνθήκες χαμηλού οξυγόνου. Αυτό συμβαίνει συχνά όταν γίνεται διαχείριση μεγάλου αριθμού ζώων σε περιορισμένη περιοχή (όπως γαλακτοπαραγωγές εκμεταλλεύσεις, βοοειδή βοοειδών και χοιροειδή και πουλερικά), όπου η κοπριά αποθηκεύεται συνήθως σε μεγάλους σωρούς ή απορρίπτεται σε λιμνοθάλασσες και άλλους τύπους συστημάτων διαχείρισης κοπριάς Οι εκπομπές «ζωικού κεφαλαίου» περιλαμβάνουν άμεσες εκπομπές μόνο από ζώα - δεν λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις της αλλαγής της χρήσης γης για βοσκότοπους ή ζωοτροφές και αποτελούν το 5,8% του συνόλου.
Γεωργικά εδάφη
Το νιτρώδες οξείδιο - ένα ισχυρό αέριο θερμοκηπίου - παράγεται όταν χρησιμοποιούνται συνθετικά λιπάσματα αζώτου στα εδάφη. Αυτό περιλαμβάνει εκπομπές (που αποτελούν το 4,1% του συνόλου) από γεωργικά εδάφη για όλα τα γεωργικά προϊόντα - συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων για άμεση ανθρώπινη κατανάλωση, ζωοτροφών, βιοκαυσίμων και άλλων μη εδώδιμων καλλιεργειών (όπως καπνός και βαμβάκι).
Καύση καλλιεργειών
Η καύση γεωργικών καταλοίπων - υπολειπόμενη βλάστηση από καλλιέργειες όπως ρύζι, σιτάρι, ζαχαροκάλαμο και άλλες καλλιέργειες - απελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα, οξείδιο του αζώτου και μεθάνιο που αποτελούν το 3,5% του συνόλου. Οι αγρότες καίνε συχνά υπολείμματα καλλιεργειών μετά τη συγκομιδή για να προετοιμάσουν τη γη για την εκ νέου καλλιέργεια των καλλιεργειών.
Αποδάσωση
Οι καθαρές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από αλλαγές στη δασική κάλυψη αποτελούν το 2,2% του συνόλου. Αυτό σημαίνει ότι η αναδάσωση υπολογίζεται ως «αρνητικές εκπομπές» και η αποψίλωση των δασών ως «θετικές εκπομπές». Η καθαρή δασική αλλαγή είναι επομένως η διαφορά μεταξύ της απώλειας και του κέρδους της δασοκομίας. Οι εκπομπές βασίζονται σε αποθέματα άνθρακα από δάση και αλλαγές στα αποθέματα άνθρακα στα δασικά εδάφη.
Καλλιέργειες
Ανάλογα με τις πρακτικές διαχείρισης που χρησιμοποιούνται σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, ο άνθρακας μπορεί να χαθεί ή να αποκολληθεί σε εδάφη και βιομάζα. Αυτό επηρεάζει την ισορροπία των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα: Το CO2 μπορεί να εκπέμπεται όταν οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις υποβαθμίζονται. ή αποσυνδεθεί όταν αποκατασταθούν. Η καθαρή αλλαγή στα αποθέματα άνθρακα καταγράφεται στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που αποτελούν το 1,4% του συνόλου. Αυτό δεν περιλαμβάνει βοσκότοπους για ζώα.
Καλλιέργεια ρυζιού
Οι πλημμυρισμένοι ορυζώνες παράγουν μεθάνιο μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται «αναερόβια χώνευση» και συνεισφέρουν το 1,3% των παγκόσμιων εκπομπών. Η οργανική ύλη στο έδαφος μετατρέπεται σε μεθάνιο λόγω του χαμηλού οξυγόνου περιβάλλοντος των ορυζώνων που έχουν καταγραφεί με νερό. Το 1,3% φαίνεται σημαντικό, αλλά είναι σημαντικό να το θέσουμε σε αυτό στο πλαίσιο: το ρύζι αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο της προσφοράς θερμίδων στον κόσμο και αποτελεί βασική καλλιέργεια για δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Βοσκότοποι
Οταν οι βοσκότοποι υποβαθμίζονται, αυτά τα εδάφη μπορούν να χάσουν άνθρακα, μετατρέποντας τον σε διοξείδιο του άνθρακα κατά τη διαδικασία (που αποτελεί το 0,1% του συνόλου). Αντίθετα, όταν αποκαθίσταται ένας βοσκότοπος (για παράδειγμα, από καλλιεργήσιμες εκτάσεις), ο άνθρακας μπορεί να κατακρατηθεί. Οι εκπομπές εδώ αναφέρονται επομένως στην καθαρή ισορροπία αυτών των απωλειών άνθρακα και των κερδών από βιομάζα βοσκοτόπων και εδάφους.
Μεταφορές (16,2%)
Αυτό περιλαμβάνει μια μικρή ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας (έμμεσες εκπομπές) καθώς και όλες τις άμεσες εκπομπές από την καύση ορυκτών καυσίμων για μεταφορικές δραστηριότητες. Αυτά τα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν εκπομπές από την κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων ή άλλου εξοπλισμού μεταφοράς - αυτές περιλαμβάνονται στην κατηγορία «Χρήση ενέργειας στη βιομηχανία».
Οδικές μεταφορές
Οι εκπομπές από την καύση βενζίνης και ντίζελ σε όλες τις μορφές οδικών μεταφορών που περιλαμβάνουν αυτοκίνητα, φορτηγά, φορτηγά, μοτοσικλέτες και λεωφορεία αποτελούν το 11,9% του συνόλου. Το 60% των εκπομπών οδικών μεταφορών προέρχονται από ταξίδια επιβατών (αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες και λεωφορεία) και το υπόλοιπο 40% από τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές (φορτηγά και νταλίκες). Αυτό σημαίνει ότι, εάν μπορούσαμε να ηλεκτροδοτήσουμε ολόκληρο τον τομέα των οδικών μεταφορών και να μεταβούμε σε ένα πλήρως απαλλαγμένο από άνθρακα μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας, θα μπορούσαμε να μειώσουμε τις παγκόσμιες εκπομπές κατά 11,9%.
Αεροπορικές μεταφορές
Οι εκπομπές από επιβατικά ταξίδια και εμπορευματικές μεταφορές, καθώς και εσωτερικές και διεθνείς αερομεταφορές αποτελούν το 1,9% του συνόλου. Το 81% των αεροπορικών εκπομπών προέρχονται από ταξίδια επιβατών και το 19% από τις εμπορευματικές μεταφορές. Από τις αεροπορικές μεταφορές επιβατών, το 60% των εκπομπών προέρχεται από διεθνείς πτήσεις και το 40% από πτήσεις εσωτερικού.
Οι επιπτώσεις του κλάδου στο κλίμα στα τελευταία 20 χρόνια διπλασιάστηκαν, αλλά το μέρος της συμβολής του τομέα σε σύγκριση με άλλους τομείς δεν άλλαξε επειδή αυξήθηκαν και άλλοι τομείς. Παρά τις βελτιώσεις στην κατανάλωση καυσίμων, οι εκπομπές από τα αεροπλάνα το 2050 αναμένεται να είναι 7 έως 10 φορές υψηλότερες από τα επίπεδα του 1990.
Θαλάσσιες μεταφορές
Οι εκπομπές από την καύση βενζίνης ή ντίζελ σε σκάφη αποτελούν το 1,7% του συνόλου. Αυτό περιλαμβάνει θαλάσσια ταξίδια επιβατών και εμπορευμάτων.
Σιδηροδρομικές μεταφορές
Οι εκπομπές από ταξίδια επιβατών και εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών αποτελούν το 0,4% του συνόλου.
Μεταφορές με αγωγούς
Τα καύσιμα και τα εμπορεύματα (π.χ. πετρέλαιο, φυσικό αέριο, νερό ή ατμός) συχνά πρέπει να μεταφέρονται μέσω αγωγών. Αυτό απαιτεί ενεργειακές εισόδους, με αποτέλεσμα εκπομπές που αποτελούν το 0,3% του συνόλου. Ορισμένοι αγωγοί μπορεί επίσης να έχουν διαρροές, οδηγώντας σε άμεσες εκπομπές μεθανίου στην ατμόσφαιρα - ωστόσο, αυτή η πτυχή καταγράφεται στην κατηγορία «Διαφεύγουσες εκπομπές κατά την παραγωγή ενέργειας».
Κτίρια κατοικιών
Οι εκπομπές που σχετίζονται με την ενέργεια από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για φωτισμό, συσκευές, μαγείρεμα κ.λπ. και θέρμανση στο σπίτι αποτελούν το 10,9% του συνόλου.
Εμπορικά κτίρια
Οι ενεργειακές εκπομπές από την παραγωγή ηλεκτρισμού για φωτισμό, συσκευές κ.λπ. και θέρμανση σε εμπορικά κτίρια όπως γραφεία, εστιατόρια και καταστήματα αποτελούν το 6,6% του συνόλου.
Μη κατανεμημένη καύση καυσίμων (7,8%)
Οι εκπομπές που σχετίζονται με την ενέργεια από την παραγωγή ενέργειας από άλλα καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρικής ενέργειας και της θερμότητας από βιομάζα, των επιτόπιων πηγων θερμότητας, της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ισχύος (CHP), της πυρηνικής βιομηχανίας και της αντλησιοταμίευσης αποτελούν το 7,8% του συνόλου.
Διαφεύγουσες εκπομπές από πετρέλαιο και φυσικό αέριο
Οι διαφεύγουσες εκπομπές είναι η συχνά τυχαία διαρροή μεθανίου στην ατμόσφαιρα κατά την εξαγωγή και μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, από κατεστραμμένους ή κακοσυντηρημένους σωλήνες και αποτελούν το 3,9% του συνόλου. Αυτό περιλαμβάνει επίσης την εκούσια καύση αερίου σε εγκαταστάσεις πετρελαίου. Τα φρεάτια πετρελαίου μπορεί να απελευθερώσουν αέρια, συμπεριλαμβανομένου του μεθανίου, κατά τη διάρκεια της εξόρυξης - οι παραγωγοί συχνά δεν διαθέτουν δίκτυο αγωγών για να το μεταφέρουν ή δεν θα ήταν οικονομικό να κατασκευαστεί η υποδομή που απαιτείται για την αποτελεσματική κατακράτηση και μεταφορά του. Αλλά σύμφωνα με τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς πρέπει να το αντιμετωπίσουν με κάποιο τρόπο: η σκόπιμη καύση είναι συχνά ένας φθηνός τρόπος να το κάνουν.
Βιομηχανία τσιμέντου
Το διοξείδιο του άνθρακα παράγεται ως υποπροϊόν μιας διαδικασίας χημικής μετατροπής που χρησιμοποιείται στην παραγωγή κλίνκερ, ενός συστατικού του τσιμέντου. Σε αυτήν την αντίδραση, ο ασβεστόλιθος (CaCO3) μετατρέπεται σε ασβέστη (CaO) και παράγει CO2 ως υποπροϊόν. Οι εκπομπές αυτές αποτελούν το 3% του συνόλου. Η παραγωγή τσιμέντου παράγει επίσης εκπομπές από εισροές ενέργειας - αυτές οι σχετικές εκπομπές περιλαμβάνονται στην «Χρήση ενέργειας στη βιομηχανία».
Χημικές ουσίες και πετροχημικά
Τα αέρια του θερμοκηπίου μπορούν να παραχθούν ως υποπροϊόν από χημικές διεργασίες - για παράδειγμα, το CO2 εκπέμπεται κατά την παραγωγή αμμωνίας, η οποία χρησιμοποιείται για τον καθαρισμό της παροχής νερού, των προϊόντων καθαρισμού και ως ψυκτικό μέσο, και χρησιμοποιούνται στην παραγωγή πολλών υλικών, όπως πλαστικό, λιπάσματα, φυτοφάρμακα και υφάσματα. Οι εκπομπές αυτές αποτελούν το 2,2% του συνόλου. Η χημική και πετροχημική παραγωγή παράγει επίσης εκπομπές από εισροές ενέργειας - αυτές οι σχετικές εκπομπές περιλαμβάνονται στο «Χρήση ενέργειας στη βιομηχανία».
Λύματα
Η οργανική ύλη και υπολείμματα από ζώα, φυτά, ανθρώπους και τα απόβλητά τους μπορούν να συλλέγονται σε συστήματα λυμάτων. Όταν αυτή η οργανική ύλη αποσυντίθεται παράγει μεθάνιο και οξείδιο του αζώτου που αποτελούν το 1,3% του συνόλου.
Χρήση ενέργειας στη γεωργία και την αλιεία (1,7%)
Οι εκπομπές που σχετίζονται με την ενέργεια από τη χρήση μηχανημάτων στη γεωργία και την αλιεία, όπως καύσιμα για γεωργικά μηχανήματα και αλιευτικά σκάφη αποτελούν το 1,7% του συνόλου.
Οι μεγαλύτεροι παραγωγοί αερίων θερμοκηπίου
Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2019, οι μεγαλύτεροι παραγωγοί αερίων θερμοκηπίου στον κόσμο είναι η Κίνα (27%), οι Ηνωμένες Πολιτείες (11%), η Ινδία (6,6%), η Ευρωπαϊκή Ένωση (6,4%), η Ινδονησία (3,4%), η Ρωσία (3,1%), η Βραζιλία (2,8%) και η Ιαπωνία (2,2%).
Εντός της ΕΕ, οι έξι μεγαλύτεροι  ρυπαντές το 2017, ήταν η Γερμανία, η Βρετανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Ισπανία.
Πρωτόκολλο για τα αέρια θερμοκηπίου
Το Πρωτόκολλο για τα αέρια θερμοκηπίου (Green House Gas Protocol - GHG Protocol) είναι ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εθελοντικό λογιστικό πρότυπο και πρότυπο αναφοράς στοιχείων για τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, το οποίο αναπτύχθηκε από την Πρωτοβουλία του Πρωτοκόλλου για τα αέρια θερμοκηπίου. Η πρωτοβουλία αυτή συνιστά πολυμερή εταιρική σχέση επιχειρήσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων, κυβερνήσεων και άλλων ενδιαφερόμενων μερών συγκαλούμενων από το Ινστιτούτο Παγκόσμιων Πόρων (World Resources Institute), μια περιβαλλοντική ΜΚΟ με έδρα στην Ουάσινγκτον, και από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Επιχειρήσεων για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (World Business Council for Sustainable Development), μια ένωση διεθνών εταιρειών με έδρα στη Γενεύη.
Μείωση των εκπομπών του θερμοκηπίου
Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου είναι ο πρωταρχικός μοχλός της κλιματικής αλλαγής και παρουσιάζουν μία από τις πιο πιεστικές προκλήσεις για το σύγχρονο κόσμου. Η συσχέτιση μεταξύ των παγκόσμιων θερμοκρασιών και των συγκεντρώσεων αερίων του θερμοκηπίου - ειδικά του CO2 - ισχύει σε όλη την ιστορία της Γης. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι παγκόσμιες θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί απότομα - περίπου 0,7 ℃ υψηλότερες από τις τιμές 1961-1990. Αν συγκρίνουμε με το 1850, βλέπουμε ότι οι θερμοκρασίες ήταν τότε 0,4 ℃ χαμηλότερες από τη γραμμή βάσης. Συνολικά, αυτό ισοδυναμεί με μέση αύξηση θερμοκρασίας 1,1 ℃. Επειδή υπάρχουν μικρές διακυμάνσεις από έτος σε έτος στη θερμοκρασία, η συγκεκριμένη αύξηση της θερμοκρασίας εξαρτάται από το έτος που υποτίθεται ότι είναι «προ-βιομηχανικό» και από το τέλος του έτους από το οποίο μετράμε. Αλλά συνολικά, αυτή η αύξηση της θερμοκρασίας κυμαίνεται από 1 έως 1,2 ℃.
Για να επιβραδύνουμε - με τον τελικό στόχο να σταματήσουμε - τις αυξανόμενες παγκόσμιες θερμοκρασίες, πρέπει να σταθεροποιήσουμε τις συγκεντρώσεις CO2 και των άλλων αερίων θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα της Γης. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχει «υστέρηση» μεταξύ των ατμοσφαιρικών συγκεντρώσεων και της τελικής αύξησης της θερμοκρασίας - αυτό σημαίνει ότι όταν καταφέρουμε τελικά να σταθεροποιήσουμε τις ατμοσφαιρικές συγκεντρώσεις, οι θερμοκρασίες θα συνεχίσουν να επιβραδύνονται για χρόνια έως δεκαετίες.