cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Πέττεια
Περιγραφή του παιχνιδιού
Σε μια φιγούρα τερακότας που βρέθηκε στα βασιλικά ανάκτορα της Αθήνας βλέπουμε μια σκηνή πέττειας. Δυο παίκτες είναι καθισμένοι αντικριστά και τόσο κοντά που τα γόνατά τους ακουμπάνε, ενώ ένας τρίτος παρατηρεί το παιχνίδι με έντονο ενδιαφέρον. Ο ένας παίχτης που γέρνει το κάθισμα προς τα πίσω έχει γένια και μοιάζει με άντρα, ενώ ο άλλος παίκτης έχει μακρυά μαλλιά και φοράει γυναικεία ενδύματα. Πάνω στα γόνατα οι δύο παίκτες έχουν μια βαριά σανίδα, της οποίας η επάνω επιφάνεια είναι χωρισμένη σε τετράγωνα. Πάνω στην σανίδα είναι σκόρπια αραδιασμένα δώδεκα μεγάλα πούλια. Η γυναίκα μάλλον έκανε μια απροσδόκητη κίνηση και κέρδισε το παιχνίδι. Ο άνδρας φαίνεται να αμφισβητεί την ορθότητα της έκβασης του παιχνιδιού, γι'αυτό και η γυναίκα κρατάει τα χέρια της επάνω από το παιχνίδι, ενώ γίνεται η συζήτηση. Ο παρατηρητής παρακολουθεί με ενδιαφέρον την συζήτηση ή παίρνει το μέρος της γυναίκας.
Η πέττεια στους Ρωμαίους
Έχουν βρεθεί πιόνια της Ρωμαϊκής εποχής που έχουν χρώμα κίτρινο, κόκκινο και μαύρο.
Πηγές
Κατηγορία:Αρχαία παιχνίδια
Δελφικοί Ύμνοι
thumb|Ο πρώτος ύμνος αφιερωμένος στο Απόλλωνα|452x452px Οι Δελφικοί Ύμνοι αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα από τα ελάχιστα δείγματα αρχαίας Ελληνικής μουσικής. Πρόκειται για δύο ύμνους αφιερωμένους στον θεό Απόλλωνα που βρίσκονται χαραγμένοι σε μάρμαρο στο Θησαυρό των Αθηναίων. Πιθανή χρονολογία είναι το 138 ή 128 π.Χ. και εκδόθηκαν σε βιβλίο το έτος 1893-94.
Περιγραφή
Ανάμεσα στις επιγραφές από τις οποίες είναι κατάγραφος ο νότιος τοίχος του Θησαυρού των Αθηναίων και οι οποίες στην πλειονότητά τους διασώζουν τιμητικά ψηφίσματα για τους πολίτες της Αθήνας, ξεχωρίζουν δύο επιγραφές που προκάλεσαν το ενδιαφέρον των επιγραφικών αρχικά, καθώς φάνηκε ότι αποτελούσαν ποιητικά κείμενα. Προσεκτικότερη μελέτη έδειξε ότι επρόκειτο για δύο αρχαίους ύμνους στον Απόλλωνα, από τους πενήντα περίπου γνωστούς ύμνους της αρχαίας Ελλάδας. Η συνεξέταση και άλλων επιγραφών από τον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών αποκάλυψε ότι οι ύμνοι συντέθηκαν από τον αοιδό Αθήναιο, γιο του Αθηναίου και τον μουσικό Λιμήνιο, γιο του Θοίνου. Οι ύμνοι συντέθηκαν με αφορμή την Πυθαΐδα του 128 π.Χ., την τελετουργική πομπή των Αθηναίων προς τους Δελφούς. Γνωρίζουμε ότι ο ένας από τους δύο ύμνους βραβεύθηκε. Ανάμεσα στους στίχους διακρίνονται μουσικά σύμβολα, τα οποία μπόρεσαν να ερμηνευθούν από τους ειδικούς μουσικολόγους χάρη σε μία πραγματεία του Αλύπιου, μουσικογράφου της Ύστερης Αρχαιότητας (3ος αιώνας μ.Χ.). Ο πρώτος παιάνας αποτελούνταν από τέσσερις στροφές, εκ των οποίων οι τρεις σώζονται. Ο δεύτερος ήταν πολύ μεγαλύτερος, είχε εννέα στροφές και έκλεινε με “προσώδιον”, δηλαδή έναν θριαμβευτικό επίλογο. Το θέμα των παιάνων είναι φυσικά σχετικό με τα διάφορα περιστατικά από τη ζωή του θεού, όπως η γέννησή του, η έλευσή του στους Δελφούς κλπ. Εξυμνείται ακόμη και η συμβολή του θεού στην απόκρουση των Γαλατών.
Η πρόσληψη των ύμνων στον 20ό αιώνα
Οι ύμνοι αυτοί αποτέλεσαν άμεσα αντικείμενο ενασχόλησης των μουσικολόγων και έχουν γίνει πολλές προσπάθειες ερμηνείας τους με απομιμήσεις αρχαίων οργάνων. Η πρώτη φορά που ερμηνεύθηκαν μουσικά ήταν το 1894, έναν μόλις χρόνο μετά την ανακάλυψή τους, στο  διεθνές αθλητικό συνέδριο για την καθιέρωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο Παιάνας των Δελφών του έτους 138 π.Χ. είναι εξαιρετικό δείγμα εφαρμογής του Τετράχορδου.
Αποσπάσματα των ύμνων
thumb|Η μελωδία του Παιάνα των Δελφών (μέρος Α') σε σύγχρονες νότες.|443x443εσ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχαία ελληνική μουσική
Όρος Ίδη (Τρωάδα)
Το Όρος Ίδη εν Τρωάδα (ή Φρυγική Ίδη, ως αντίθεση με την Κρητική Ίδη), σημερινό Καζ Νταγ (στα τουρκικά Kaz Dağı), είναι οροσειρά (1774 μ. ύψος η υψηλότερη κορυφή της) της Μυσίας, στη Μικρά Ασία, η οποία οριοθετεί την περιοχή της Τροίας. Υψηλότερες κορυφές της είναι ο Κότυλος και ο Γάργαρος. Η τελευταία είναι συχνά χιονισμένη. Το άκρο της οροσειράς με κατεύθυνση την Τρωάδα είναι γνωστό ως Λέκτος.
Μυθολογία
Οι προερχόμενοι μύθοι από τα ομηρικά κείμενα και τον Κύκλο το καθιστούν ως το θέατρο σειράς μυθολογικών γεγονότων:
Η τοποθεσία ήταν, επίσης, ιερό αφιερωμένο στην Ήρα και την Κυβέλη. Η τελευταία ήταν επίσης γνωστή ως Mater deum magna Idaea, «Μεγάλη Μητέρα των Θεών, Θεά της Ίδης». Φέρεται να εγκαταστάθηκε εκεί τον 7ο αιώνα π.Χ., αφότου εγκατέλειψε την Πεσσινούντα, στη Γαλατία.
Οι ποταμοί Σκάμανδρος, Σιμόεις και Γρανικός πηγάζουν στη συγκεκριμένη οροσειρά, καθώς και αριθμός μικρότερων ποταμών και ρεμάτων. Ο Όμηρος χαρακτηρίζει την Οροσειρά ως «Ίδη με τις χίλιες πηγές» (Ιλιάδα, ΙΔ΄, 307). Οι πλαγιές των όρων είναι καλυμμένες από δάση τα οποία φιλοξενούν μεγάλο αριθμό άγριων ζώων, με αποτέλεσμα η Ίδη να χαρακτηρίζεται, επίσης, ως «μητέρα των κτηνών» (Ιλιάδα, ΙΔ΄, 283).
Η ονομασία «Ίδη» αναφέρεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, για τον ορισμό του συνόλου της Τρωάδας (Ιλιάδα, ΙΒ΄, 14).
Μία εκ των κορυφών της Ίδης, η Φαλάκρα (λέγεται πως η ονομασία της προήλθε από την εποχή κατά την οποία τα δάση της αποψιλώθηκαν για την προμήθεια σε ξυλεία της κατασκευής στόλου από τον Φέρεκλο για λογαριασμό του Πάρη, προκειμένου ο τελευταίος να μεταβεί στην Ελλάδα, ενώ ο πατέρας του, Πρίαμος, είχε μόλις καταστεί βασιλέας της Τροίας, έπειτα από τον θάνατο του Λαομέδοντα.
Παραπομπές
Ορος Ιδη Ορος Ιδη Ιδη Ιδη Κατηγορία:Τοποθεσίες της Ιλιάδας
Καρλ Μπαρτ
Ο Καρλ Μπαρτ (γερμ.: Karl Barth, 10 Μαΐου 1886 - 10 Δεκεμβρίου 1968) ήταν Ελβετός μεταρρυθμιστής θεολόγος, ο οποίος κατατάσσεται στους πιο σημαντικούς Χριστιανούς στοχαστές του 20ού αιώνα.
Βιογραφικό σημείωμα
Ο Μπαρτ γεννήθηκε στη Βασιλεία της Ελβετίας. Ο πατέρας του, Φριτς Μπαρτ, ήταν καθηγητής της Εκκλησιαστικής Ιστορίας και της Καινής Διαθήκης. Σπούδασε θεολογία σε Βέρνη, Βερολίνο, Τύμπινγκεν και Μάρμπουργκ. Κατά το διάστημα από το 1911 έως το 1921 χρημάτισε πάστορας στην ενορία του ελβετικού χωριού Zάφενβιλ (Safenwil). Οι δυσκολίες της καθημερινής ζωής των κατοίκων της περιοχής, που ήταν βιομηχανικοί εργάτες, οι αδικίες που υφίσταντο, καθώς και το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου άσκησαν καθοριστική επίδραση στη διαμόρφωση της σκέψης του Μπαρτ, ο οποίος έγινε μέλος του Ελβετικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος.
thumb|left|Ο Καρλ Μπαρτ στο βήμα της ετήσιας συνόδου της Ευαγγελικής Εταιρίας ([[Βούπερταλ, Μάρτιος 1956)]] Ως ακαδημαϊκός δάσκαλος εργάστηκε στη Γερμανία, στα πανεπιστήμια του Γκέτινγκεν (1921-1925), του Μύνστερ (1925-1930) και της Βόννης (1930-1935). Ήρθε σε σύγκρουση με το ναζιστικό καθεστώς, επειδή υποστήριξε πως ο εθνικοσοσιαλισμός, απορρίπτοντας τον Θεό, ήταν ασυμβίβαστος με τη χριστιανοσύνη, από την οποία τον χώριζε μια ολόκληρη άβυσσος. To 1934 συνέταξε, μαζί με άλλους, τη «Θεολογική Διακήρυξη του Μπάρμεν», με την οποία η τότε Ομολογητική Εκκλησία (Bekennende Kirche -τώρα Ευαγγελική Εκκλησία της Γερμανίας) αντιπαρατέθηκε στην ιδεολογία και τις θεωρίες του ναζισμού. Απολύθηκε από τη θέση του το 1935 και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Γερμανία. Επέστρεψε στη γενέτειρά του Βασιλεία, στο πανεπιστήμιο της οποίας δίδαξε έως τη συνταξιοδότησή του.
Στη μεταπολεμική περίοδο, ο Καρλ Μπαρτ είχε σημαντική συμβολή στο διάλογο μεταξύ των χριστιανικών εκκλησιών και ιδίως στην επικοινωνία μεταξύ αυτών της Ανατολικής Ευρώπης (του λεγόμενου Ανατολικού Μπλοκ) με εκείνες της Δύσης. Έλαβε μέρος στην ιδρυτική σύνοδο του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών (Άμστερνταμ, 1948), όπου στην ομιλία του έκανε λόγο για μια εκκλησία του «ζώντος Κυρίου», ελεύθερη και σε εγρήγορση, έτοιμη να ανταποκριθεί στις ανανεούμενες θεϊκές προσταγές.
Θεολογική διδασκαλία
Την περίοδο της διακονίας του ως ποιμένας, απέρριψε τη Φιλελεύθερη θεολογία, η οποία κυριαρχούσε τον 19ο αιώνα στον Ευρωπαϊκό Προτεσταντισμό. Αντ' αυτού ξεκίνησε μια νέα αναζήτηση η οποία αρχικά ονομάστηκε διαλεκτική θεολογία, στο επίκεντρο της οποίας υπάρχει το παράδοξο στοιχείο της φύσης της θεϊκής αλήθειας. Ορισμένες πτυχές της σκέψης του Μπαρτ επέδρασαν −παρά τις σημαντικές διαφορές τους− στο ρεύμα της Θεολογίας της Απελευθέρωσης.
Στη θεολογική διδασκαλία του ο Μπαρτ έδωσε μια κοινωνικοπολιτική χροιά και ταυτόχρονα αγωνιζόταν υπέρ των δικαιωμάτων των εργατών και των φτωχών τάξεων. Τοποθέτησε τον Χριστό στο κέντρο της πραγματικής ζωής των ανθρώπων και των δραστηριοτήτων τους, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής, και ενσωμάτωσε στην προβληματική του τα μεγάλα γεγονότα της εποχής του, δηλαδή τους πολέμους και τις επαναστάσεις. Έδωσε, επίσης, έμφαση στην κυριαρχία του Θεού, ιδίως μέσω της καινοτόμου διδαχής του για την εκλογή.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Θρησκευτικά πρόσωπα και προσωπικότητες Κατηγορία:Προτεστάντες θεολόγοι Κατηγορία:Ελβετοί θεολόγοι
Μεταρρυθμισμένες εκκλησίες
Οι Μεταρρυθμισμένες ή Αναμορφωμένες εκκλησίες είναι μια κατηγορία Χριστιανικών Προτεσταντικών εκκλησιών, οι οποίες δογματικά χαρακτηρίζονται από ένα παρόμοιο μεταξύ τους Καλβινισμό, ενώ ταυτίζονται με τις Πρεσβυτεριανές εκκλησίες. Ιστορικά σχετίζονται με εκείνες τις εκκλησίες που προέκυψαν το 16ο αιώνα, κατά κύριο λόγο στο πλαίσιο της Ελβετικής Μεταρρύθμισης, υπό την ηγεσία του Ιωάννη Καλβίνου και του Ούλριχ Ζβίγγλιου.
Μέλος της Παγκόσμιας Κοινωνίας Αναμορφωμένων Εκκλησιών είναι και η Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Καλβινισμός Κατηγορία:Προτεσταντικές εκκλησίες Κατηγορία:Χριστιανικά δόγματα
Κύπελλο Ιντερτότο ΟΥΕΦΑ 2005
Οι νικητές του Κυπέλλου Ιντερτότο 2005  ήταν οι ΡΚ Λανς, Ολιμπίκ Μαρσέιγ και Αμβούργο ΣΦ. Και οι 3 ομάδες προκρίθηκαν στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 2005-06.
Δεύτερος αγώνας
Η ΡΚ Λανς κέρδισε με συνολικό σκορ 4–2.
Το Αμβούργο ΣΦ κέρδισε με συνολικό σκορ 1–0.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κύπελλο Ιντερτότο ΟΥΕΦΑ Κατηγορία:Ποδόσφαιρο το 2005
Δαμάσκος ο Χιλανδαρινός
Ο Δαμάσκος ο Χιλανδαρινός (σερβικά : Дамаскин Хиландара) ήταν Σέρβος συγγραφέας και μοναχός, που έζησε τον 17ο αιώνα.
Ήταν μοναχός στην Μονή Χιλανδαρίου, αναφέρεται εκεί ήδη από το 1633. Μετέφρασε πολλα εκκλησιαστικά βιβλία από τα ρωσικά στα σερβικά. Επιμελήθηκε το "Εξαήμερον" του Ιωάννη του Χρυσόστομου, που το μετέφρασε από τα ρωσικά.
Το 1660 η αντιγραφή και διόρθωση των ρωσικών βιβλίων θεωρούνταν αιρετικά λόγω της λατινικής εικονογραφίας τους. Εκδόθηκε στους Τούρκους και ρίχτηκε στη φυλακή, όπου μόλις μετά βίας διασώθηκε.
Πηγές
Κατηγορία:Σέρβοι μεσαιωνικοί συγγραφείς Κατηγορία:Μονή Χιλανδαρίου Κατηγορία:Σέρβοι μοναχοί
Μασοριτικό κείμενο
Μασοριτικό ονομάζεται το πρωτότυπο κείμενο της εβραϊκής βίβλου (την οποία οι χριστιανοί ονόμασαν Παλαιά Διαθήκη), έτσι όπως εμφανίζεται μετά την κριτική εργασία των Μασοριτών, δηλ. των Ιουδαίων λογίων που προσπάθησαν να διαφυλάξουν το κείμενο αυτό από τις παραφθορές και επιμελήθηκαν την παράδοση του.
Από το αραμαϊκό ρήμα μασάρ = παραδίδω προέρχεται ο όρος μασορά ή μασόρεθ που χρησιμοποιείται σε σχέση με την παράδοση της εξωτερικής μορφής του κειμένου (ενώ για την παράδοση του περιεχομένου χρησιμοποιείται ο όρος χαλαχά).
Το μνημειώδες αυτό έργο άρχισε τον 6ο μ.Χ. αιώνα και ολοκληρώθηκε τον 10ο αιώνα από λογίους των ταλμουδιών ακαδημιών της Βαβυλωνίας και της Παλαιστίνης με στόχο όχι την ερμηνεία, αλλά τη «μετάδοση στις μέλλουσες γενεές του αυθεντικού Λόγου του Θεού».
Βλέπε επίσης
Κατηγορία:Αγία Γραφή Κατηγορία:Ιουδαϊσμός
Ηθικά Νικομάχεια
Τα Ηθικά Νικομάχεια είναι μία από τις τρεις πραγματείες που αναλύουν κυρίως τις μορφές και τις συνθήκες της ηθικής και διανοητικής αρετής του Αριστοτέλη. Επειδή εκείνη την εποχή δεν συνηθιζόταν να δίνεται στα διδακτικά έργα τίτλος που αποτελούσε αφιέρωση στα πρόσωπα, πιθανολογείται ότι οι τίτλοι των Ηθικών Νικομαχείων και των Ηθικών Ευδημείων προήλθαν από το όνομα του εκδότη τους. Στην πρώτη περίπτωση είναι ο Νικόμαχος, ο γιος του Αριστοτέλη ή ο πατέρας του και στη δεύτερη ο Εύδημος ο Ρόδιος, πρόσωπο διαφορετικό από το ομώνυμο του πρώιμου διαλόγου. Το τρίτο σχετικό έργο είναι τα Ηθικά Μεγάλα. Στα Ηθικά Νικομάχεια ο Αριστοτέλης επισημαίνει ότι οι Αρετές είναι δύο ειδών: η διανοητική και η ηθική αρετή. Η διανοητική προκύπτει από την διδασκαλία και θέλει χρόνο και πείρα για να αποκτηθεί. Η ηθική αρετή είναι αποτέλεσμα του "έθους" (συνήθεια). Το ήθος και το έθος έχουν ένα γράμμα διαφορά.
Σύνοψη
Ο Αριστοτέλης απαντά με ειλικρινή απλότητα ότι η καλή ζωή είναι η ευτυχισμένη ζωή. Εξετάζει στα «Ηθικά» του όχι πως να γίνονται οι άνθρωποι καλοί άνθρωποι, όπως ο Πλάτων, αλλά πως να γίνονται ευτυχείς. Όλα τα άλλα πράγματα εκτός της ευδαιμονίας, αναζητούνται με κάποιο άλλο σκοπό. Μόνο η ευτυχία αναζητείται για τον εαυτόν της. Ορισμένα πράγματα είναι αναγκαία για την διαρκή ευτυχία: η καλή γέννηση, η καλή υγεία, το κάλλος, η καλή τύχη, η καλή υπόληψη, οι καλοί φίλοι, τα καλά χρήματα και η καλοσύνη. «Όσοι λένε ότι ο βασανιζόμενος στο τροχό ή αυτός που υπόκειται σε μεγάλες συμφορές, είναι ευτυχής, αρκεί να είναι καλός, λένε ανοησίες».
Η έννοια του αγαθού
Κατά τον Πλάτωνα (Φαίδων και Πολιτεία) απαιτείται συγκεκριμένη γνώση του αγαθού που ενδιάθετα συνδέεται με την σαφή κατανόηση των πραγμάτων και υπαγορεύει ένα δίκαιo τρόπο ζωής. Δυνάμει ενυπάρχει στην ψυχή και δεν ταυτίζεται με τα οικονομικά αγαθά. Ο Αριστοτέλης ξεχωρίζει τα αγαθά που είναι από μόνα τους αγαθά, από τα δευτερεύοντα, δηλαδή τα μέσα που μας οδηγούν στα απόλυτα αγαθά. Επίσης χωρίζει τα αγαθά σε τρεις κατηγορίες, στα επαινετά, στα τίμια και στις δυνάμεις που αντιστοιχούν τα εξωτερικά αγαθά (τα εκτός αγαθά). Τα αγαθά είναι εκείνα που εξασφαλίζουν το «ζην»: κοινωνική θέση, περιουσία, σωματική ακεραιότητα και ασφάλεια.
Αρετή
thumb|right|337px|Η πρώτη σελίδα των Ηθικών Νικομαχείων, έκδοση Bekker (1837) Για τον Αριστοτέλη η αρετή είναι ύψιστο αγαθό, ενώ οι τιμές, τα πλούτη και τα παρόμοια δεν ξεπερνούν απαραίτητα ένα αναγκαίο όριο. Ενέργεια του νου και σκοπός της πράξης είναι αλληλένδετα και αλληλοεξαρτώμενα κατ΄ αναλογία στο βαθμό πραγμάτωσης. Η ενέργεια του νου είναι λοιπόν ο σκοπός της πράξης, αλλά και το μέσον που πραγματώνει το σκοπό. Η ενέργεια έχει δύο όψεις· είναι και σκοπός και μέσον. Ως σκοπός η ενέργεια είναι ευδαιμονία, ως μέσον η ενέργεια ονομάζεται αρετή, έτσι, αρετή είναι η ενέργεια που υποκινείται από το νου και γι αυτό είναι σύμφωνη με την έλλογη φύση, που είναι το ιδιαίτερο γνώρισμα του ανθρώπου. Η αρετή δεν είναι φυσική προδιάθεση, αλλά κάτι που προκύπτει από δραστηριότητα και επίμονη άσκηση και δεν αποκτιέται με τη διδασκαλία, αλλά με την πρακτική. Το παιδί μπορεί να μάθει μαθηματικά, αλλά δεν μπορεί να διδαχτεί την ηθική, αφού δεν έχει πείρα από τη ζωή και τις πράξεις. Επειδή οι αρετές σχετίζονται με την ανθρώπινη δραστηριότητα, η κατάταξη τους θα πρέπει να γίνει με βάση το πόσες είναι οι βασικές ανθρώπινες δραστηριότητες. Δυο είναι οι βασικές ανθρώπινες δραστηριότητες: η λογική και η δραστηριότητα που συμμορφώνεται με τη λογική. Η πρώτη αντιστοιχεί με τη διανοητική ενέργεια και η δεύτερη με την ηθική βούληση.
Plastic Ono Band
Οι Plastic Ono Band είναι συγκρότημα που δημιουργήθηκε από τον Τζον Λένον και τη Γιόκο Όνο το 1969, ως όχημα της συνεργασίας και της σόλο καριέρας του καθένα. Οι δύο τους συνδέονταν σε καλλιτεχνικό και προσωπικό επίπεδο από το 1968, συνεργαζόμενοι σε διάφορες πειραματικές κυκλοφορίες. Έτσι, μετά τον γάμο τους, το 1969, δημιούργησαν αυτό το σχήμα. Γνωστά τραγούδια του Λένον, μετά την εποχή του στους The Beatles, κυκλοφόρησαν από αυτό το συγκρότημα, όπως το God και το Working Class Hero.
Ηθικά Νικομάχεια
Αρετή
''«Tῆς τελείας ἀρετῆς εἴδη ἐστὶ τέτταρα· ἓν μὲν φρόνησις͵ ἓν δὲ δικαιοσύνη͵ ἄλλο δ΄ ἀνδρεία͵ τέταρτον σωφροσύνη. τούτων ἡ μὲν φρόνησις αἰτία τοῦ πράττειν ὀρθῶς τὰ πράγματα· ἡ δὲ δικαιοσύνη τοῦ ἐν ταῖς κοινωνίαις καὶ τοῖς συναλλάγμασι δικαιοπραγεῖν· ἡ δὲ ἀνδρεία τοῦ ἐν τοῖς κινδύνοις καὶ φοβεροῖς μὴ [ἐξίστασθαι] τρεῖν(δεν το βάζω στα πόδια)͵ ἀλλὰ μένειν· ἡ δὲ σωφροσύνη τοῦ κρατεῖν τῶν ἐπιθυμιῶν καὶ ὑπὸ μηδεμιᾶς ἡδονῆς δουλοῦσθαι͵ ἀλλὰ κοσμίως ζῆν. τῆς ἀρετῆς ἄρα τὸ μέν ἐστι φρόνησις͵ ἄλλο δικαιοσύνη͵ τρίτον ἀνδρεία͵ τέταρτον σωφροσύνη. Περί διαιρέσεων, λατ. (De divisiones)
Plastic Ono Band
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αγγλικά rock συγκροτήματα Κατηγορία:Τζον Λένον
Ηθικά Νικομάχεια
Διανοητική αρετή
Οι αρετές κατατάσσονται σε δυο κατηγορίες (Διττῆς δὴ τῆς ἀρετῆς οὔσης, τῆς μὲν διανοητικῆς τῆς δὲ ἠθικῆς), τις διανοητικές, δηλαδή τη σοφία και τη φρόνηση και τις ηθικές που συνδέονται με τη βούληση και γενικά τον ηθικό βίο. Οι διανοητικές αρετές δημιουργούνται από τη διδασκαλία, ενώ οι ηθικές από τον συνεχή εθισμό, εξ έθους, γι΄αυτό ονομάζονται και ηθικές. Ο εθισμός είναι χαρακτηριστικό μόνο του ανθρώπου. Δεν μπορούμε να συνηθίσουμε την πέτρα να μη πέσει κάτω, υποστηρίζει ο Αριστοτέλη. Αλλά ο άνθρωπος έχει έμφυτη την προδιάθεση για τον εθισμό, όπως και για την αρετή.
Ευδαιμονία
Ο Αριστοτέλης δίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ευδαιμονία γιατί σε τελική ανάλυση κανείς δεν θέλει να είναι δυστυχής. Οι δραστηριότητες που αποτελούν την ευδαιμoνία απαιτούν ανθρώπινη νόηση που έχει ωριμάσει μέσα από την πρακτική. Πράγματι: «Η ευδαιμονία μπορεί να είναι και κάτι κοινό σε όλους τους ανθρώπους, γιατί είναι δυνατόν να υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους, που δεν είναι ανίκανοι να φτάσουν στην αρετή με τη βοήθεια κάποιας εκμάθησης και επιμέλειας». Έπειτα λοιπόν, ότι η ευδαιμονία είναι ταυτόχρονα και το άριστο και το πιο ωραίο και το πιο ευχάριστο, κι αυτά τα χαρακτηριστικά της δεν διαχωρίζονται σύμφωνα με το Δηλιακό επίγραμμα, που λέει ότι:
Το χωρίο επιχειρεί να δείξει πως είναι λογικό να υποθέτουμε ότι η ευδαιμονία είναι αποτέλεσμα προσπάθειας μάλλον παρά τύχης. Ο γενικός κανόνας στη φύση είναι ότι τα καλύτερα αποτελέσματα σε κάθε τομέα, προκύπτουν πάντα από κάποιο είδος σκόπιμης προσπάθειας. Αν λοιπόν υποθέτει κανείς ότι η ευδαιμονία, το καλύτερο πράγμα στον τομέα της ανθρώπινης ζωής, οφείλεται στην τύχη, θα πρέπει ταυτόχρονα να αποδέχεται και την ύπαρξη μιας σημαντικής εξαίρεσης στον γενικό κανόνα του φυσικού νόμου. Πολλές, πράγματι, μεταβολές συμβαίνουν στη ζωή του ανθρώπου και κάθε είδους διακυμάνσεις και ενδέχεται στη γεροντική ηλικία να πέσει σε μεγάλες συμφορές εκείνος που διέθετε την πιο μεγάλη ευημερία, όπως διηγούνται για τον Πρίαμο τα ηρωικά έπη. Κανείς δεν μακαρίζει εκείνον που τον βρήκαν τέτοιου είδους δυστυχίες και τέλειωσε άθλια τη ζωή του. Πέραν αυτών ο Αριστοτέλης εξετάζει τα εξωτερικά αγαθά, το ρόλο που μπορεί να παίζουν στην ανθρώπινη ζωή, τον τρόπο και τον βαθμό που η ευ-τυχία ή η δυσ-τυχία καθορίζουν την ευδαιμονία. Η άποψη του Αριστοτέλη είναι πως εκείνο που καθορίζει την αξία της ζωής είναι οι πράξεις. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να πετύχει το «ευ ζην» χωρίς κανένα υλικό, όπως ο υποδηματοποιός δεν μπορεί να φτιάξει υποδήματα χωρίς δέρμα.
Τις πρώτες αναφορές για τους ανθρώπινους χαρακτήρες πρέπει ν΄αναζητήσουμε στα Ηθικά Νικομάχεια (Δ΄) του Αριστοτέλη όπου αναπτύσσεται το  Αριστοτελικό αξίωμα της μεσότητας. Πάντα, κατά τον Αριστοτέλη, η υπερβολή και η έλλειψη είναι δυο ακρότητες ανάμεσα στις οποίες πρέπει να εφαρμόζουμε το σωστό μέτρο. Για παράδειγμα η ανδρεία είναι το σωστό μέτρο ανάμεσα στο θράσος (παράτολμο) και στη δειλία, η σωφροσύνη ανάμεσα στην αναισθησία (απάθεια, αδιαφορία) και στην ακολασία, η γενναιοδωρία ανάμεσα στη φιλαργυρία (τσιγκουνιά) και στην σπατάλη. Η πραότητα είναι μεσότητα ως προς την οργή. Επειδή όμως το μέσον ως προς την οργή δεν έχει ιδιαίτερο όνομα, σχεδόν δεν έχουν και τα δύο άκρα, αποδίδουμε ως ιδιαίτερη ονομασία την πραότητα, αν και αυτή αποκλίνει προς την έλλειψη οργής που κι αυτή είναι χωρίς όνομα. Η υπερβολική οργή θα μπορούσε να ονομασθεί οξυθυμία, όπως οι πικρόχολοι που είναι αδιάλλακτοι και κρατούν την οργή τους για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ ονομάζουμε δύστροπους τους ανθρώπους εκείνους που στενοχωριούνται και οργίζονται για πράγματα που δεν πρέπει. Επομένως οι αναφορές του Αριστοτέλη στους ανθρώπινους χαρακτήρες αφορούν  την άσκηση της αρετής σχετικά με τον πλούτο, τα περιουσιακά στοιχεία,  τις  εν γένει συναναστροφές, τη συμβίωση και την επικοινωνία με λόγια και πράξεις  (ἐν δὲ ταῖς ὁμιλίαις καὶ τῷ συζῆν καὶ λόγων καὶ πραγμάτων κοινωνεῖν).
Γενναιοδωρία
Η γενναιοδωρία, γνωστή στην αρχαιοελληνική γραμματεία ως «ελευθεριότης» που αναφέρεται και από τον Πλάτωνα, αλλά και από τον Ξενοφώντα είναι μεσότητα που αφορά τον πλούτο. Ο γενναιόδωρος, επαινείται όχι σχετικά με τον πόλεμο, ούτε για όσα επαινείται ο εγκρατής, ούτε άλλωστε για τις δικαστικές του αποφάσεις, αλλά σχετικά με θέματα παροχής και απολαβής πλούτου και κυρίως παροχής. Πλούτο εννοούμε όλα όσων η αξία τους μετριέται με νομίσματα. Η ασωτία και η φιλαργυρία αποτελούν αντίστοιχα υπερβολή και έλλειψη που αφορούν στον πλούτο.
Μεγαλοψυχία - Μικροψυχία
Ένα μεγάλο μέρος του τετάρτου κεφαλαίου αφιερώνεται στην έννοια της μεγαλοψυχίας.(1123a - 1125a.36) Η μεγαλοψυχία φαίνεται ότι έχει σχέση με μεγάλα πράγματα και σε αυτό συνηγορεί και το όνομά της. Θεωρείται λοιπόν μεγαλόψυχος ο άνθρωπος που διεκδικεί μεγάλα πράγματα και είναι πραγματικά άξιος αυτών. Εκείνος που κάνει αυτό παρ΄αξία είναι ηλίθιος, κανείς όμως ενάρετος άνθρωπος δεν είναι ηλίθιος, ούτε ανόητος. Εκείνος όμως που αξίζει μικρά πράγματα και γι αυτά μόνο θεωρεί άξιο τον εαυτό του, είναι απλά σώφρων, όχι όμως μεγαλόψυχος, γιατί η μεγαλοψυχία προϋποθέτει μεγαλοσύνη, όπως ακριβώς και η ομορφιά προϋποθέτει ανάστημα, αφού οι μικρόσωμοι είναι μεν κομψοί (αστείοι εκ του άστεως) και συμμετρικοί, όχι όμως όμορφοι.
Ο μικρόψυχος παρ΄όλο που του αξίζουν αγαθά, αποστερεί τον εαυτόν του από τα αγαθά που του αξίζουν πραγματικά και φαίνεται πως έχει ένα κακό που τον χαρακτηρίζει, επειδή δεν θεωρεί τον εαυτό του άξιο ων αγαθών που πραγματικά αξίζει κι ότι μάλιστα δεν γνωρίζει τον εαυτό του και την αξία του· διότι, αλλιώς, θα αισθανόταν κλίση για όσα θα ήταν άξιος, αφού θα ήσαν αγαθά. Τέτοιοι άνθρωπο δεν δίνουν την εντύπωση ότι είναι ανόητοι, αλλά μάλλον διστακτικοί. Οι ματαιόδοξοι όμως είναι ηλίθιοι και δεν γνωρίζουν τους εαυτούς τους και το αποδεικνύουν περίτρανα, γιατί ενώ δεν είναι άξιοι, επιχειρούν πράγματα άξια τιμής και έπειτα αποκαλύπτονται ανάξιοι. Καλλωπίζονται με επιδεικτικά ενδύματα και προσπαθούν με τη στάση τους κι άλλα παρόμοια να επιβληθούν Επιθυμούν να μαθαίνουν όλοι τα όσα καλά τους συμβαίνουν και μιλούν γι΄αυτά, επειδή νομίζουν ότι έτσι θα τιμηθούν. Η μικροψυχία είναι περισσότερο αντίθετη με τη μεγαλοψυχία απ΄όσο η ματαιοδοξία, διότι όχι μόνον αναπτύσσεται περισσότερο αλλ΄ είναι και χειρότερη. Επομένως η μεγαλοψυχία έχει να κάνει με τη μεγάλη τιμή
Αιδώς
Στον Όμηρο η λέξη αιδώς έχει δυο βασικές σημασίες, του σεβασμού και της ντροπής. Μετά τον Όμηρο ο όρος εξακολουθεί σε πολλές περιπτώσεις να σημαίνει και τον σεβασμό (αιδώς θεών, γονέων κτλ.). Η λέξη αιδώς στην κλασική εποχή περιορίζεται όλο και περισσότερο στη σημασία «ντροπή» χωρίς όμως να χάσει εντελώς την έννοια του σεβασμού. Επομένως η αιδώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον φόβο, τον σεβασμό και τη νέμεση.
«Σεβασμός και φόβος επιβάλλουν μια απόσταση, κι αυτό το θεωρούν μερικοί σαν ένα κοινό σημείο των δυο εννοιών. Η βασική διαφορά είναι ότι τον φυσικό φόβο τον προκαλεί η αίσθηση μιας απειλής, η παρουσία ενός κινδύνου, ενώ τον σεβασμό τον δημιουργεί η παρουσία μιας αξίας. Αν όμως παρατηρήσουμε προσεκτικότερα, θα δούμε ότι η απόσταση έχει διαφορετικό νόημα και ουσία στον φόβο και διαφορετικό στον σεβασμό. Τον φόβο τον προκαλεί μια γνωστή ή άγνωστη δύναμη, που απειλεί να μας εκμηδενίσει ή τουλάχιστον να μας βλάψει. Αυτός που αισθάνεται ισχυρός θα προσπαθήσει να πολεμήσει και να εκμηδενίσει την απειλητική δύναμη· ο αδύναμος θα κοιτάξει να την αποφύγει »
Κατά τον Αριστοτέλη υπάρχουν μεσότητες και στα συναισθήματα και σχετικά με τα συναισθήματα διότι για παράδειγμα επαινούμε την ντροπή ενώ δεν είναι αρετή, όπως επαινούμε και τον ντροπαλό. Και σε αυτές τις περιπτώσεις ό ένας ονομάζεται μέσος, ο άλλος υπερβολικός μιας και είναι σεμνότυφος και τα ντρέπεται όλα, κι αυτός που υπολείπεται ή δεν ντρέπεται τίποτα απολύτως αδιάντροπος κι ο μέσος ντροπαλός. Η νέμεση, τέλος, στέκεται στο μέσον μεταξύ φθόνου και της χαιρεκακίας και έχει σχέση με τη λύπη και την ηδονή που προέρχονται απ΄όσα συμβαίνουν στους άλλους ανθρώπους.
Η δικαιοσύνη ως γενική και ειδική έννοια
Η δικαιοσύνη ορίζεται ως αγαθό που δεν στοχεύει στην ευδαιμονία όποιου την ασκεί, αλλά στον άλλον άνθρωπο. Ο Αριστοτέλης διακρίνει τη δικαιοσύνη σε τρία είδη:
Στη διανεμητική δικαιοσύνη η διανομή γίνεται με γεωμετρική αναλογία, με βάση δηλαδή την αξία του προσώπου. Αντίθετα στη διορθωτική δεν λαμβάνεται υπόψη η αξία του ατόμου, αλλά η αρχή σύμφωνα με την οποία όλα τα άτομα είναι ίσα μεταξύ τους, ενώ η δικαιοσύνη της αμοιβαιότητας είναι ανεξάρτητη από τις δύο προηγούμενες, γιατί, ενώ εκείνες απονέμονται από τα όργανα της δικαστικής εξουσίας, η διανεμητική οφείλεται στην ελεύθερη βούληση των μελών της πολιτικής κοινωνία και είναι ιδιαίτερα σημαντική, αφού αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της ενότητάς της, όταν αποδίδεται με ανάλογο μέτρο. Στη συνέχεια ο Αριστοτέλης προχωρεί και στη διάκριση γενική-ειδική αδικία και δικαιοσύνη από τη νομική πραγματικότητα, όπως φαίνεται, της αθηναϊκής Πολιτείας. Τα αγαθά στα οποία αναφέρεται η ειδική δικαιοσύνη είναι εκείνα που γενικά εξασφαλίζουν την ευτυχία, τα υλικά αγαθά, όπως αξίωμα, περιουσία, ζωή ή σωματική ασφάλεια, αγαθά περιορισμένα ποσοτικά και επομένως επιδεκτικά κατανομής και για τον λόγο αυτό, αντικείμενα ανταγωνισμού μεταξύ των ανθρώπων. Η γενική δικαιοσύνη αντίθετα αναφέρεται στα αγαθά που υπάρχουν σε αφθονία, για την απόκτηση των οποίων δεν προκαλούνται διαμάχες, όπως η γνώση, η ενάρετη πράξη, η προσφορά υπηρεσιών, η τεκνοποίησα κλπ. Η διαφορά μεταξύ γενικής και ειδικής δικαιοσύνης επικεντρώνεται σε τέσσερα σημεία: φύση, πηγή, αιτιολογική βάση και αντικείμενο. Η γενική δικαιοσύνη ταυτίζεται με το νόμιμο, συμπίπτει με τη γενική αρετή, οφείλεται σε διάφορα ηθικά κίνητρα και περικλείει το ποινικό δίκαιο και τη ποινική δικονομία. Η ειδική δικαιοσύνη αναφέρεται στο ίσο, αποτελεί ιδιαίτερη αρετή, οφείλεται στη πλεονεξία και καλύπτει το ιδιωτικό (αστικό) δίκαιο και την πολιτική δικονομία. Σχετικά με το διανεμητικό δίκαιο πρέπει να εξετασθούν το υποκείμενο, το αντικείμενο και το κριτήριο αυτού του είδους της δικαιοσύνης. Υποκείμενο του διανεμητικού είναι ο πολίτης (οι κοινωνούντες της πολιτείας), εξαιρούνται επομένως, προκειμένου για την Αθηναϊκή Πολιτεία που έχει στο νου του ο Αριστοτέλης, εκτός από τους δούλους, τις γυναίκες και τα παιδιά, οι ξένοι, οι μέτοικοι και κάθε άλλος που δεν έχει δικαίωμα να λέγεται πολίτης ή που έχει εκπέσει απ΄αυτό το δικαίωμα. Τα αγαθά που υπάγονται στο διανεμητικό δίκαιο ανήκουν στο δημόσιο ή σε νομικά πρόσωπα πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (εταιρείες, ενώσεις, σύλλογοι), είναι οικονομικά, πολιτικά (αξιώματα) ή γενικά κοινωνικά (τιμές, τίτλοι κλπ.)
Η ανισότητα των ανίσων
Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται άνισοι. «Η ισότητα είναι δίκαιη, αλλά μόνο μεταξύ ίσων». Και οι ανώτερες τάξεις θα εξεγερθούν εξίσου εύκολα, αν επιβληθεί αφύσικη ισότητα, όσο και οι κατώτερες τάξεις, όταν η ανισότητα επενεργεί ως αφύσικη ακρότητα. Όταν η δημοκρατία διέπεται από τις κατώτερες τάξεις, οι πλούσιοι φορολογούνται για να προμηθεύσουν χρήματα στους πτωχούς. «Οι πτωχοί τα παίρνουν και τα ζητούν και πάλι και είναι σαν να χύνει κανείς νερό μέσα σε ένα κόσκινο». Και όμως ένας φρόνιμος συντηρητικός δεν αφήνει τον λαό να πεινά. «Ο αληθινός πατριώτης στη δημοκρατία πρέπει να φροντίζει με τέτοιο τρόπο ώστε η πλειοψηφία να μην είναι πτωχοί... πρέπει να φροντίζει να υπάρχει παντοτινή αφθονία. Και αυτό είναι επίσης προς όφελος των πλουσίων». Εκείνο που μπορεί να εξοικονομηθεί από το δημόσιο χρήμα να κατανέμεται μεταξύ των πτωχών, σε τέτοιες ποσότητες, ώστε να μπορεί ο καθένας από αυτούς να αγοράσει ένα μικρό αγρό. Επειδή όλοι είναι με τον ίδιο τρόπο ελεύθεροι, θεωρούν πως είναι με τον ίδιο τρόπο ίσοι. Η ισότητα είναι ισότητα προς την αξία του καθενός, όχι ισότητα μεταξύ στοιχείων με διάφορη αξία.
Επιείκεια
Στη σύγκρουση δικαιοσύνης αδικίας, η επιείκεια λειτουργεί ως εφεδρεία που εξασφαλίζει την επικράτηση της δικαιοσύνης. Οι λόγοι που επιβάλλουν την ύπαρξη της επιείκειας είναι η ύπαρξη κενών στον νόμο εξαιτίας τόσο της σύγκρουσης φυσικού και θετικού δικαίου όσο και της αναπόφευκτης γενικότητας των νόμων καθώς και την ανάγκη γενικής βελτίωσης το δικαίου στο σύνολό του. Από άγνοια ή κακοβουλία συμβαίνει ορισμένος νόμος να συγκρούεται με το φυσικό δίκαιο-δικαιοσύνη. Το παράδειγμα της Αντιγόνης, που αναφέρει ο Αριστοτέλης, είναι χαρακτηριστικό. Η λειτουργία της επιείκειας συνίσταται επομένως στο να διορθώνει το θετικό δίκαιο κάθε φορά που αυτό αποδεικνύεται ελαττωματικό (αντινομίες, αντιφάσεις, δικαιοσύνη, κενά). Όπως το διορθωτικό δίκαιο παρεμβαίνει στην συναλλακτική πρακτική με σκοπό να αποκαταστήσει, εκεί όπου έχει παραβιαστεί, την αναλογική ισότητα, έτσι και η επιείκεια παρεμβαίνει σ΄έναν άλλο χώρο, στο χώρο των κανόνων του θετικού δικαίου, των νόμων, για να πραγματοποιήσει τον ίδιο αντικειμενικό σκοπό, την εφαρμογή χωρίς εξαίρεση της αναλογικής ισότητας, πράγμα το οποίο επιτυγχάνει διορθώνοντας το νόμο ή τον κανόνα δικαίου που βρίσκεται στην αφετηρία της παραβίασης της ισότητας αυτής σε σχέση με τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Δίκαιο
Εκτός από τη γενική ιδέα ότι το δίκαιο έχει χαρακτήρα επιτακτικό, δίνει ο Αριστοτέλης και μια σημαντική πληροφορία σχετικά με τη «γλώσσα» του δικαίου, ότι δηλαδή διατυπώνεται καταφατικά σε προστακτική έγκλιση (ό,τι δέ μή κελεύει, απαγορεύει). Πρόκειται επομένως για επιτακτικό δίκαιο (jus cogens) κι όχι για επιτρεπτικό (jus dispositivum). Στη σημερινή εποχή που οι κανόνες δικαίου δεν εκφράζονται προστακτικά, αμφισβητείται ο προστακτικός χαρακτήρας της «γλώσσας» του δικαίου, αδικαιολόγητα όμως, γιατί η απουσία της γραμματικής προστακτικής εξουδετερώνεται από την παρουσία της λειτουργικής προστακτικής, που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει το σύγχρονο δίκαιο.
Αυτοαδικία
Οι νόμοι σ΄ένα σημαντικό ποσοστό, επιτάσσουν στους πολίτες να συμπεριφέρονται κατά ορισμένο τρόπο, να πράττουν ορισμένες πράξεις. Κανείς νόμος δεν επιτάσσει, για παράδειγμα την αυτοκτονία. Έπειτα και στις περιπτώσεις όπου ο νόμος απαγορεύει κάτι, αυτό προσδιορίζεται κατά τρόπον ώστε αποκλείεται να είναι ένα και το αυτό πρόσωπο δράστης και θύμα, για παράδειγμα, μοιχείας ή κλοπής. Άλλωστε, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου ενεργεί κανείς σε βάρος του εαυτού του και αντίθετα προς το νόμο, θεωρείται ότι αδικεί όχι τον εαυτόν του αλλά την πολιτεία. Εκεί τέλος, όπου φαίνεται να υπάρχει περίπτωση αυτοαδικίας, όπως στο δεσποτικό ή οικονομικό δίκαιο, πρόκειται στην πραγματικότητα για πλασματική αυτοαδικία, γιατί οι σχέσεις που διέπονται από τα δίκαια αυτά προϋποθέτουν ύπαρξη δυο τουλάχιστον προσώπων, πλην όμως, το ένα απ΄αυτά υπάγεται ιεραρχικά στο άλλο. Όταν λοιπόν, ο δεσπότης αδικεί τον δούλο ή ο σύζυγος τη σύζυγο, φαίνεται να αδικεί τον ίδιο τον εαυτόν του, αφού ο δούλος και η σύζυγος αποτελούν συνέχεια, επέκταση του προσώπου, αντίστοιχα, του δεσπότη και του συζύγου.
Αδικία
Η αδικία είναι ο νόμος της φύσης και η δικαιοσύνη το προϊόν ενός συμβολαίου ανάμεσα στους ανθρώπους. Η σύγκρουση φύσης - νόμου ήταν βασική ιδέα της σοφιστικής. Η αδικία, που αντιπροσωπεύει τα άκρα, ενώ η δικαιοσύνη αποτελεί κι αυτή ένα είδος μεσότητας, ως εφαρμογή του αδίκου έγκειται ακριβώς στη δυσανάλογη υπερβολή και έλλειψη του ωφέλιμου ή βλαβερού.
Εκούσιες και ακούσιες πράξεις
Η διάκριση ανάμεσα σ΄εκούσιες κι ακούσιες πράξεις, όσο κι αν είναι στοιχειώδης ο νόμος δεν λογάριαζε τα διάφορα τα διάφορα ελαφρυντικά στοιχεία είναι πολύ σημαντική για την ιστορία του πολιτισμού, τη φιλοσοφία του δικαίου όσο και για την ηθική.Πράξεις άξιες και ανάξιες μόνο στον άνθρωπο μπορεί να ανήκουν, γιατί μονάχα αυτός διαθέτει τη διάνοια και μπορεί ανάμεσα σε αυτήν και την επιθυμία με δική του πρωτοβουλία να αποφασίσει. Αλλά και αυτού όλες οι ενέργειες δεν είναι πράξεις, δεν είναι δηλαδή γεννήματα της πηγαίας του απόφασης. Η αρετή έχοντας να κάνει με συναισθήματα και πράξεις και επειδή τα εκούσια είναι αξιέπαινα ή κατακριτέα και τα ακούσια συγχωρητέα και κάποτε μας προκαλούν και οίκτο, είναι ίσως αναγκαίο, για τους μελετητές της αρετής, να ορίσουν το εκούσιο και το ακούσιο. Υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις, όπου δεν είναι δυνατός ο εξαναγκασμός και όπου ίσως είναι προτιμότερος ο θάνατος μετά από φρικτές δοκιμασίες. Τα αίτια που ανάγκασαν τον Αλκμαίωνα (χαμένη τραγωδία του Ευριπίδη) να σκοτώσει τη μητέρα του φαίνονται γελοία. Είναι δύσκολο σε μερικές περιπτώσεις να ξεχωρίσουμε, ποιο πρέπει να προτιμήσουμε από ποιο άλλο και τι να υπομένουμε αντί κάποιου άλλου, όμως ακόμη πιο δύσκολο είναι να εμμείνουμε στις αποφάσεις μας, διότι κατά κανόνα αυτό που μας περιμένει είναι οδυνηρό κι εκείνο που εξαναγκαζόμαστε να κάνουμε αισχρό. Γι΄αυτό τον λόγο έπαινοι και κατακρίσεις γίνονται ανάλογα με το αν εξαναγκάστηκε κάποιος ή όχι. Το λεγόμενο (το δέ λέγειν) [κατά τον Πλάτωνα η κακία είναι κάτι ακούσιο ή αποτέλεσμα ελλειπούς γνώσης] κανείς δεν είναι χωρίς τη θέλησή του ευτυχισμένος, φαίνεται ότι είναι το πρώτο  ψευδές και το δεύτερο αληθές. Πραγματικά, κανείς δεν είναι χωρίς τη θέλησή του ευτυχισμένος, η κακία όμως προέρχεται από τη θέλησή μας. Διαφορετικά θα πρέπει να αμφισβητήσουμε τα όσα είπαμε προηγουμένως και να πούμε τώρα ότι ο άνθρωπος δεν είναι ούτε αρχή, ούτε αιτία των πράξεων του,όπως ακριβώς είναι ο γεννήτορας σε σχέση με παιδιά του.
Μεικτές πράξεις
Όσα όμως πράττονται από φόβο μήπως αλλιώς γίνουν μεγαλύτερα κακά ή χάριν κάποιου καλού σκοπού, όπως, για παράδειγμα, αν ένας τύραννος προστάζει κάποιον να πράξει να πράξει κάτι άσχημο, επειδή είναι κύριος της ζωής των γονιών του και των παιδιών του, κι αν σώζονται, αν όχι θα πεθάνουν. Γι αυτές τις πράξεις υπάρχει αμφιβολία, αν είναι ακούσιες ή εκούσιες. Κάτι ανάλογο συμβαίνει όταν ρίχνεται στη θάλασσα το φορτίο πλοίου σε περίπτωση μεγάλης θαλασσοταραχής. Διότι κανένας δεν πετά εκούσια την περιουσία του, πλην όμως αυτό το κάνουν όλοι ανεξαιρέτως οι νουνεχείς άνθρωποι όταν πρόκειται να σώσουν τη ζωή τους και τη ζωή του πληρώματος. Οι πράξεις αυτού του είδους είναι μεικτές, μοιάζουν όμως περισσότερο με τις εκούσιες. Διότι την ώρα που γίνονται, αποτελούν έκφραση ελεύθερης επιλογής (προαίρεση). Η προαίρεση διαφέρει από το εκούσιο της πράξης. Υπάρχουν πράξεις που μπορεί να είναι εκούσιες, δεν είναι όμως αποτέλεσμα προαίρεσης, δηλαδή ελεύθερης επιλογής μετά από σκέψη και απόφαση.
Προαίρεση
Αλλά και μέσα στις εκούσιες πράξεις πρέπει να γίνει κάποια διάκριση, ειδικά για τις πράξεις που πηγάζουν από την προαίρεση εκείνου που πράττει. Όλες οι πράξεις με προαίρεση είναι εκούσιες, αλλά το αντίθετο δεν συμβαίνει «... το δέ εκούσιον ου παν προαιρετέον». Και τα παιδιά και τα ζώα ακόμη κάνουν εκούσιες πράξεις, αλλά τους λείπει ο διαλογισμός, το «βουλευτόν», που είναι η ουσία της προαίρεσης. Ο διαλογισμός όμως αυτός στρέφεται μόνο προς εκείνο το οποίο είναι πρακτικά ανέφικτος. Γι΄αυτό η προαίρεση αφορά κυρίως την εκλογή των μέσων, όχι του σκοπού, που έχει ορισθεί από την τελική πρόθεση της θέλησης. Η προαίρεση, σαν έργο διαλογισμού, είναι έργο του νου που κάνει τη βούληση πραγματοποιήσιμη. Η λογικότητά της περιορίζεται στο να ορίσει τα πρόσφορα μέσα ενός δοσμένου ήδη σκοπού. Δεν μπορεί να υπάρχει προαίρεση εκεί όπου ο σκοπός είναι απραγματοποίητος, εκεί όπου ανάμεσα στη βούληση και το σκοπό δεν υπάρχει μια λογική συνέχεια. Ο νους, όταν στρέφεται στον προσδιορισμό του μέσου, γίνεται φρόνηση.
Πολιτικό και φυσικό δίκαιο
Θεωρώντας το πολιτικό δίκαιο στην ολότητά του ο Αριστοτέλης το διατέμνει κατά τρεις κατευθύνσεις. Κατ΄αρχήν το χωρίζει σε φυσικό και νομικό δίκαιο. 1134 κ.ε.. Η έννοια του φυσικού δικαίου στον Αριστοτέλη είναι ιδιότυπη, γιατί με τη ρήση ότι το φυσικό δίκαιο είναι το«πανταχού την αυτήν έχον δύναμιν» Το νομικό (θετικό) δίκαιο είναι κατά τον Αριστοτέλη, έργο της ελεύθερης πρωτοβουλίας του ανθρώπου και μπορεί να νομιστεί ότι το φυσικό δίκαιο είναι ένα σύνολο από αμετάβλητους κανόνες, που από τη φύση των πραγμάτων παντού και πάντοτε επιβάλλονται ως δίκαιο. Εν τούτοις ο Αριστοτέλης παραδέχεται ότι αυτό είναι πλάνη, διότι και οι κανόνες του φυσικού δικαίου είναι μεταβλητοί. Ο λόγος της ισχύος του φυσικού δικαίου είναι μια ηθική και λογική αναγκαιότητα, ενώ ο λόγος της ισχύος του νομικού δικαίου είναι «κατά συνθήκην». Ειδικότερα ξεχωρίζει από το φυσικό δίκαιο τριπλά: Ενώ εκείνου η εγκυρότητα θεμελιώνεται στην ελεύθερη βούληση του νομοθέτη, αυτή του φυσικού δικαίου θεμελιώνεται σ΄ ένα είδος ηθικής και λογικής επιταγής· ενώ το φυσικό δίκαιο βρίσκει γενική εφαρμογή, αυτό έχει χρονικά και τοπικά περιορισμένη ισχύ. Και τρίτον ενώ αυτό είναι είτε γραπτό είτε άγραφο, το φυσικό δίκαιο είναι πάντοτε άγραφο. Η έννοια επομένως του θετικού δικαίου, κατά τον Αριστοτέλη, παρουσιάζει την ευρύτητα που του αναγνωρίζεται και σήμερα, περιλαμβάνει δηλαδή, όλους τους γραπτούς και άγραφους κανόνες δικαίου εν ισχύει που δεν αποτελούν φυσικό δίκαιο. Παραμένει παρ΄όλα αυτά ανοικτό το θέμα της σύγκρουσης, σε μια δεδομένη πολιτική κοινωνία, θετικού και φυσικού δικαίου. Το πρόβλημα αυτό δεν φαίνεται να απασχόλησε τον Αριστοτέλη.
Ο θεός ως νόησις νοήσεως
Καθαρή ενέργεια και καθαρή μορφή δεν είναι τίποτε άλλο από τη νόηση. Όλα τα άλλα δεν έχουν την απόλυτη καθαρότητα· είναι και ύλη, είναι και δύναμη.·είναι και γένεση. Η νόηση είναι το απόλυτα άυλο, το νοητό. Κάθε πρακτική και ποιητική λειτουργία, κάθε πράξη, αναφέρεται σε κάποιον σκοπό, που είναι πέρα από αυτήν. Γι αυτό η μόνη λειτουργία που αρμόζει στο πρώτο κινούν, στο θεό, είναι η καθαρή νόηση. Γι΄ αυτό, ούτε φιλία δεν μπορεί να έχουν οι θεοί. Ο θεός είναι νόησις νοήσεως. Ο θεός ως νους νοεί τον εαυτό του « αὑτὸν ἄρα νοεῖ, εἴπερ ἐστὶ τὸ κράτιστον».
Νόμισμα
Ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτη είναι η περί νομίσματος αντίληψη του Αριστοτέλη Το νόμισμα δεν είναι φυσικό προϊόν αλλά ανθρώπινη επινόηση την οποία υπαγόρευσε η ανάγκη τού να καταστούν τα διάφορα αγαθά συγκρίσιμα μεταξύ τους, προκειμένου να αποτελέσουν αντικείμενο συναλλαγής εκεί που υπάρχει ζήτηση τους. Το νόμισμα ως όργανο ικανοποίησης της ζήτησης είναι η βάση της οικονομικής και κοινωνικής προόδου. Με την αγοραστική δύναμη που εξασφαλίζει καθίσταται σημαντική εγγύηση για τις συναλλαγές. Αν η αξία του υπόκειται σε διακυμάνσεις η τάση αυτή είναι αναμφίβολα να καταστεί σταθερό.
Δοκιμάζεται πάντως κι αυτό από την αστάθεια (δεν έχει δηλαδή πάντοτε την ίδια αξία τείνει όμως στην μεγαλύτερη δυνατή σταθερότητα. Πρέπει τα πάντα άρα να διατιμηθούν, γιατί έτσι μόνο θα εξασφαλιστούν οι συναλλαγές και συνεπώς η κοινωνία,, το νόμισμα, δηλαδή, σαν άλλο μέτρο που κάνει σύμμετρα τα ασύμμετρα κάνει τα άνισα ίσα· γιατί χωρίς συναλλαγές δεν νοείται κοινωνία, ούτε συναλλαγές χωρίς ισότητα, αλλά ούτε και ισότητα χωρίς συμμετρία Στην πραγματικότητα βέβαια δυσμεγέθη πράγματα δεν γίνονται σύμμετρα, στην ανάγκη καθίσταται αυτό αρκετά πιθανό. Πρέπει τότε να υπάρχει ένα κάποιο μέτρο, συμβατικά καθοριζόμενο (διό νόμισμα καλείται), γιατί  αυτό είναι που κάνει σύμμετρα τα πάντα, αφού κάθε τι μετριέται σε νόμισμα.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αριστοτελισμός Κατηγορία:Ηθικά Νικομάχεια Κατηγορία:Βιβλία Ηθικής Κατηγορία:Βιβλία φιλοσοφίας
Μόρρα
thumb|right|250px|Παίκτες μόρρας. Παίζουν με το δεξί, ενώ με το αριστερό κρατούν ένα δόρυ. Η μόρρα είναι παιχνίδι χεριών που έπαιζαν οι αρχαίοι Έλληνες και Ρωμαίοι για διασκέδαση. Υπάρχει μέχρι σήμερα και είναι δημοφιλές στην Ιταλία και στην Ευρώπη.
Περιγραφή
Στη σημερινή εκδοχή του παιχνιδιού, το αριστερό χέρι σήμερα κρύβεται πίσω από την πλάτη του παίκτη, ενώ στην αρχαιότητα κρατούσαν με αυτό ένα δόρυ.
Πηγές
Κατηγορία:Αρχαία παιχνίδια
Μάνφρεντ Σάκελ
Ο Μάνφρεντ Τζόζουα Σάκελ (πολ.: Manfred Joshua Sakel) (Ναντβίρνα, 6 Ιουνίου 1900 - Νέα Υόρκη, 2 Δεκεμβρίου 1957) υπήρξε ένας Πολωνός νευρολόγος και ψυχίατρος, Εβραικής καταγωγής και εμπνευστής της "θεραπείας με ινσουλινικό σοκ" (αγγλ.: Insulin shock therapy), η οποία χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν για την αντιμετώπιση διαφόρων ψυχιατρικών ασθενειών.
Τα πρώτα χρόνια
Σε ηλικία 19 ετών, το 1919, εισήλθε στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης και το 1925 ολοκλήρωσε τις σπουδές του και ακολούθησε η εξειδίκευση στη νευρολογία και τη νευροψυχιατρική. Το 1927 άρχισε να εργάζεται ως γιατρός σε νευρολογική κλινική, στα προάστια του Βερολίνου, η οποία ήταν εξειδικευμένη στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων αλλά και διαφόρων σοβαρών ψυχιατρικών ασθενειών. thumb|right|260px|Το εγχειρίδιο της θεραπείας με σοκ ινσουλίνης και σύριγγες. Ένας μαθητής του Σάκελ, ο Χάινζ Λέμαν, αρκετά χρόνια μετά, περιέγραψε ορισμένα περιστατικά τα οποία έλαβαν χώρα στην κλινική, όπου ο Σάκελ χορηγούσε ινσουλίνη σε τοξικομανείς, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα που προκαλούσε το στερητικό σύνδρομο. Ένας από αυτούς τους ασθενείς, ο οποίος έπασχε και απο σχιζοφρένεια, έπεσε σε υπογλυκαιμικό κώμα, εξαιτίας της υπερβολικής δόσης ινσουλίνης, αναγκάζοντας το Σάκελ να τον επαναφέρει με ενδοφλέβια χορήγηση γλυκόζης. Το αξιοπερίεργο ήταν ότι ο ασθενής όταν ξύπνησε, παρουσίασε βελτίωση της ψυχικής κατάστασης. Αυτό οδήγησε το Σάκελ στο να μελετήσει προσεκτικά την επίδραση που είχε η χορήγηση ινσουλίνης στους ασθενείς.
Η επιστροφή στη Βιέννη
Το 1933 επέστρεψε στη Βιέννη και έλαβε τη θέση του ερευνητή στη Νευροψυχιατρική κλινική του Πανεπιστημίου και μαζί με το γιατρό Χανς Χοφ, άρχισε να κάνει πειραματισμούς, προκαλώντας υπογλυκαιμικό σοκ σε ασθενείς με σχιζοφρένεια. Έτσι, τον Οκτώβριο του 1933, σε συνεργασία με τον Καρλ Ντούσικ και την Κριστίν Παλίζα, ο Σάκελ ξεκίνησε επίσημα το ερευνητικό πρόγραμμα σχετικά με την πρόκληση κώματος με χορήγηση ινσουλίνης. thumb|left|250px|Θεραπεία με σοκ ινσουλίνης σε νοσοκομείο του [[Ελσίνκι,1950.]] Το 1933 δέχθηκε σφοδρή κριτική απο τον διευθυντή της ψυχιατρικής κλινικής της Βιέννης, Josef Berze, ο οποίος υποστήριζε ότι η θεραπεία που ανέπτυξε ο Σάκελ, ήταν επικίνδυνη και ολοκληρωτικά άχρηστη, γεγονός το οποίο τον επηρέασε αρνητικά.
Αυτό όμως δε στάθηκε ικανό για να τον αποθαρρύνει. Η φήμη του εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα και στο τέλος του πρώτου έτους της εφαρμογής της θεραπείας, ο Σάκελ είχε ήδη χορηγήσει ινσουλίνη σε δεκαεπτά ασθενείς, στα πλαίσια της θεραπείας του. Με βάση τα νέα δεδομένα, ο Σάκελ έκανε δεκατρείς δημοσιεύσεις στο ιατρικό περιοδικό Vienna Medical Weekly. Η διάδοση της νέας θεραπείας έγινε με γοργούς ρυθμούς και πολλοί επιστήμονες εισήγαγαν τη νέα μέθοδο αντιμετώπισης των ψυχικών ασθενειών στις χώρες τους, όπως ο Λούτσιο Μπίνι στην Ιταλία, ο οποίος μαζί με τον Ούγκο Τσερλέτι, λίγα χρόνια μετά, ανακάλυψε την ηλεκτροσπασμοθεραπεία. To 1935, ο Μάνφρεντ Σάκελ δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο "Α New Treatment of Schizophrenia", στο οποίο έκανε αναφορά στη διαδικασία της θεραπείας και παρουσίαζε τα στοιχεία που είχε συλλέξει εως εκείνη τη στιγμή.
Η φυγή στην Αμερική και τα προβλήματα υγείας
Το 1936, όταν το Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα ήρθε στην εξουσία, αναγκάστηκε να μεταναστεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όπου έγινε ερευνητής στο Νοσοκομείο Hallem Valley State και συνέχισε να εφαρμόζει τη θεραπεία με ινσουλινικό σοκ.
Η διάδοση της θεραπείας και το γεγονός ότι έγινε διάσημος σε όλη την επιστημονική κοινότητα, προκάλεσαν στο Μάνφρεντ Σάκελ, εμμονές και τάσεις μεγαλομανίας, οι οποίες τον οδήγησαν σε καταθλιπτικές κρίσεις, κατά τη διάρκεια των οποίων πίστευε ότι κάποιες σκοτεινές δυνάμεις του έβαζαν εμπόδια ώστε να μην κερδίσει ο ίδιος το βραβείο Νόμπελ και να απονεμηθεί στον ανταγωνιστή του, τον Ούγγρο γιατρό Λάντισλας Μεντούνα.
Πέθανε στις 2 Δεκεμβρίου του 1957, στη Νέα Υόρκη.
Υποψηφιότητα για το Νόμπελ
Ο Μάνφρεντ Τζόζουα Σάκελ προτάθηκε για πρώτη φορά, το 1938 για το Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής, για την εργασία του σχετικά με την αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας με τη χορήγηση ινσουλίνης. Στη συνέχεια προτάθηκε άλλες πέντε φορές μέχρι το 1953, δίχως επιτυχία. Σε τρεις από αυτές τις υποψηφιότητες, ήταν παρών ως υποψήφιος και ο ανταγωνιστής του και ιστορικός αντίπαλος, ο Λάντισλας Μεντούνα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πολωνοί επιστήμονες Κατηγορία:Νευροψυχολογία Κατηγορία:Νευρολόγοι Κατηγορία:Ψυχίατροι
Γελεκτσήδες
Γελεκτσήδες ονομάστηκαν οι Μεσολογγίτες έφηβοι, 90 περίπου στον αριθμό, που πρόσφεραν πολλά στις πολιορκίες και την Έξοδο του Μεσολογγίου. Πήραν το όνομά τους από το γιλέκο που φορούσαν για να μην τους βαραίνει η κάπα.
Τα παιδιά στην πρώτη γραμμή του πολέμου
Συμμετείχαν στον πόλεμο με τους εξής τρόπους:
Πετροπόλεμος
Τα παιδιά συμμετείχαν δυναμικά στην άμυνα του Μεσολογγίου. Χτυπούσαν με πέτρες τους Τούρκους καθώς αυτοί πλησίαζαν στους προμαχώνες κάνοντας γιουρούσι.
Οργανωτικός νους του πετροπόλεμου ήταν ο Γιώργος Μπούλαλας. Κάλεσε τα παιδιά στην αγορά και τα παρότρυνε να πολεμήσουν τον εχθρό έχοντας ως όπλα τα χέρια τους και πολεμοφόδια τις πέτρες. Αν και ο ίδιος έχασε τη ζωή του από εχθρική βολή, τα παιδιά συνέχισαν τον πετροπόλεμο τιμώντας τη μνήμη του αρχηγού τους. Κειτόταν κοντά στον πατέρα του στα "Μνήματα ".
Οι Γελεκτσήδες υδροφόροι
Αυτό το εγχείρημα, αρκετά επικίνδυνο, ανέλαβαν να φέρουν σε πέρας μια μικρή ομάδα παιδιών, ηλικίας από 12 μέχρι 15 χρονών το καθένα. Έφτασαν έρποντας πάνω από την πηγή και σχηματίζοντας αλυσίδα με τα σώματά τους, προμηθεύτηκαν το νερό και γύρισαν στο Φρούριο.
Παίζοντας με τον πόλεμο
Στο πολιορκημένο Μεσολόγγι τα παιδιά μάζευαν τα βόλια του εχθρού και τα έδιναν στη Διοίκηση. Τα έχυναν σε ειδικά τήγανα και σχημάτιζαν πυρομαχικά για τη Φρουρά. Σε αυτές τις εργασίες τα παιδιά είχαν ως παράδειγμα τον Επίσκοπο Ιωσήφ Ρωγών. Ως κληρικός, παρηγορούσε τους διωκόμενους από τον εχθρό, περιέθαλπε τους φτωχούς και με τις διδαχές και τα κηρύγματά του διατηρούσε την εθνική συνείδηση των Μεσολογγιτών.
Τα μικρότερα παιδιά, όταν ρίχνονταν οι μπόμπες, τις άρπαζαν αστραπιαία και τις πετούσαν πίσω στους εχθρούς ή τις αχρήστευαν βγάζοντας πολύ γρήγορα το φιτίλι, προτού να εκραγούν. Μια ομάδα μάλιστα από μικρά παιδιά, επηρεασμένα από τη τελετή ορκωμοσίας του Λόρδου Βύρωνα, που την έδωσε φορώντας την ελληνική φουστανέλα πάνω στον τάφο του Μάρκου Μπότσαρη, παρατάχτηκε σε δυο σειρές στη Μεγάλη Ντάπια και ορκίστηκαν, ζωσμένα ξύλινα σπαθιά στη μέση, να υπερασπιστούν μέχρι θανάτου την πατρίδα τους.
Ο εθνικός ποιητής Διονύσιος Σολωμός στο Β΄ Σχεδίασμα των Ελεύθερων Πολιορκημένων σημειώνει για τα παιδιά:
και στο Γ΄ Σχεδίασμα:
Στις επάλξεις
Τα πιο μεγάλα παιδιά πολεμούσαν με τ' άρματα δίπλα στους Μεσολογγίτες. Πολλά γλιστρούσαν τις σκοτεινές νύχτες με μονόξυλα πάνω στη Λιμνοθάλασσα και ρίχνονταν στα μικρά εχθρικά πλεούμενα, τα λαντσόνια. Άλλα απ' αυτά τα βούλιαζαν και άλλα τα κυρίευαν. Άλλες φορές έβγαιναν τις νύχτες από το κάστρο και έκαναν "γιουρούσια", μικρές, επιθετικές δηλαδή εφόδους. Η ομάδα διάλεγε νύχτα βροχερή ή με αέρα. Επιστρέφοντας η ομάδα στο κάστρο έφερνε όπλα, λάφυρα, ρούχα και τρόφιμα. Πολλές φορές όμως δεν γύριζαν όλα τα παιδιά της ομάδας. Αυτό αποδεικνύει άλλωστε το ακόλουθο δημοτικό τραγούδι του Μεσολογγίου:
Γιωργάκης Άρτης
Ένας από τους Μεσολογγίτες Γελεκτσήδες ήταν ο Γιωργάκης Χρ. Άρτης, ο οποίος μόλις στα δώδεκά του χρόνια σώζει κυριολεκτικά για μια στιγμή την κατάσταση σε κάποια απρόσβατη και αφρούρητη σχεδόν θέση, κατά τον αιφνιδιασμό που έκαναν οι Τουρκαλβανοί.
Στο Μεσολόγγι υπήρχαν πολλές κρυφές πόρτες που, αν τις παραβίαζαν οι Τούρκοι, τα πράγματα θα δυσκόλευαν για την πολιορκημένη πόλη. Βαριά τραυματισμένος ο σκοπός της μυστικής πόρτας πάλευε με το όπλο του να κρατήσει το πόστο του καλώντας συγχρόνως σε βοήθεια. Ένας Τουρκαλβανός είχε σταθεί από πάνω του κι ετοιμαζόταν να τον σκοτώσει και να ανοίξει δρόμο προς το εσωτερικό του Φρουρίου στους υπόλοιπους Τούρκους.
Ο Γιωργάκης άρπαξε το όπλο του πατέρα του και έτρεξε πρώτος απ' όλους να βοηθήσει τον φρουρό. Πυροβόλησε τον Τουρκαλβανό και τον σκότωσε. Οι υπόλοιποι Τούρκοι τότε τράπηκαν σε φυγή ευρισκόμενοι σε σύγχυση.