cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Θάσος
Δραχμή της Θάσου, 4ος αι. π.Χ.
Μετά τη δεύτερη εξέγερση κατά των Αθηναίων το 389-388 π.Χ. η Θάσος εντάχτηκε στη Δηλιακή Συμμαχία. Η οικονομία της Θάσου γνωρίζει εκ νέου μεγάλη ανάπτυξη. Τα μέτρα και σταθμά ανακατατάσσονται και ως νόμισμα καθιερώνεται η δραχμή. Εκτός από τα αργυρά κόβονται και χάλκινα και χρυσά νομίσματα.
Αύγουστος 2013
Η φωτιά ξέσπασε σε περιοχή κοντά σε εγκαταλελειμμένο σκουπιδότοπο, στην ορεινή Καλλιράχη και οι αρχικές εκτιμήσεις των πυροσβεστικών δυνάμεων ήταν ότι θα μπορέσουν να την κατασβήσουν. Ωστόσο, λόγω των πολύ ισχυρών ανέμων που πνέουν στο νησί και της ξηρασίας, η φωτιά «ξέφυγε» από τον έλεγχο και γρήγορα έλαβε μεγάλες διαστάσεις.
Στόχος των πυροσβεστικών δυνάμεων ήταν να τεθεί η πυρκαγιά, αρχικά, υπό μερικό έλεγχο, καθώς ανάλογα με τον φορά των ανέμων μπορεί άμεσα να κινδυνέψουν η Καλλιράχη και τα Λιμενάρια.
Η πρόσβαση προς το σημείο της φωτιάς είναι πολύ δύσκολη καθώς πρόκειται για δύσβατη περιοχή. Για το λόγο αυτό έφτασαν στο νησί ερπυστριοφόρα οχήματα, ενώ σε πλήρη ετοιμότητα ήταν ο μηχανολογικός εξοπλισμός του Δήμου, των ιδιωτών του νησιού και της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Η μάχη με την πύρινη λαίλαπα ήταν ολονύκτια και πολυμέτωπη, διεκόπη η κυκλοφορία στο οδικό δίκτυο του νησιού για λόγους ασφαλείας, ενώ απειλήθηκαν άμεσα κατοικίες στους οικισμούς του ΑΪ Γιώργη και της Λαγκάδας.
Σεπτέμβριος 2016
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της πυροσβεστικής λόγω των κεραυνών που έπεφταν στην περιοχή τα ξημερώματα ξέσπασαν πυρκαγιές σε τέσσερα διαφορετικά μέτωπα και ειδικότερα στο Ραχώνι, τον Πρίνο, τις Αλυκές και τον Λιμενάρια δυσχεραίνοντας το έργο των δυνάμενων κατάσβεσης.
Οι άνεμοι που έπνεαν στην περιοχή είχαν ως αποτέλεσμα την αναζωπύρωση πολλών εστιών στις κοινότητες Ραχωνίου, Πρίνου και Μαριών, με αποτέλεσμα οι φωτιές να επεκταθούν επικίνδυνα. Το νησί κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με το σύνολο σχεδόν των εναερίων πυροσβεστικών μέσων της χώρας να επιχειρούν για την κατάσβεση της μεγάλης πυρκαγιάς.
Το δεύτερο 24 ωρο, για την κατάσβεση της φωτιάς όλη τη νύχτα επιχείρησαν 210 πυροσβέστες με 75 οχήματα, 53 άτομα πεζοπόρο τμήμα, 40 στρατιώτες, 15 εθελοντές, 10 ΟΤΑ και τρία μηχανήματα.
Εικόνες της Θάσου
μικρογραφία|Το λιμάνι
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Θρακικό Πέλαγος
Αγία Κυριακή Σπαρτιατών Λακωνίας
Η Αγία Κυριακή είναι οικισμός της δημοτικής κοινότητας και δημοτικής ενότητας Σπάρτης, του δήμου Σπάρτης, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Λακωνίας, στην περιφέρεια Πελοποννήσου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Πρίν το πρόγραμμα Καλλικράτης και το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Λακεδαίμονος του νομού Λακωνίας, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοποννήσου.
Γεωγραφία
Η Αγία Κυριακή είναι οικισμός στο δυτικοκεντρικό τμήμα του νομού Λακωνίας. Βρίσκεται μέσα στην εύφορη κοιλάδα που σχηματίζει ο ποταμός Ευρώτας, ανάμεσα στον Πάρνωνα και τον Ταΰγετο και σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 190. Απέχει περίου 6 χλμ. Ν.ΝΑ. του κέντρου της Σπάρτης.
Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1835 ωςΤσαούσι. Το 1928 μετονομάστηκε σε Αγία Κυριακή και το 1912 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Αγίου Ιωάννη. Με το ΦΕΚ 194Α – 21/09/1959 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αγίου Ιωάννη και προσαρτήθηκε στο δήμο Σπαρτιατών.
Πηγές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Λακωνίας Κατηγορία:Δήμος Σπάρτης
Λυγκέας
Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Λυγκέας (αρχ. Λυγκεύς) είναι γνωστά τα παρακάτω δύο διαφορετικά πρόσωπα:
Αντιγόνεια (Χαονία)
Η Αντιγόνεια ήταν ελληνιστική πόλη στην Χαονία της Ηπείρου.
Ήταν φημισμένη πόλη στην αρχαιότητα, αφιερωμένη από τον Πύρρο στη σύζυγό του Αντιγόνη, και τα εντυπωσιακά τείχη της, μήκους περίπου 4 χιλιομέτρων, περικλείουν στο εσωτερικό τους, μια έκταση 450 στρεμμάτων. Η πόλη, ήταν οργανωμένη σε οικοδομικά τετράγωνα, σύμφωνα με το Ιπποδάμειο πολεοδομικό σύστημα. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που έγιναν πριν πολλά χρόνια από το Αλβανό αρχαιολόγο Dhimosten Budina, σε συνεργασία με τον Έλληνα καθηγητή Κωνσταντίνο Ζάχο, είχαν αποκαλύψει τουλάχιστον δέκα ιδιωτικές οικίες, πλακόστρωτους δρόμους με αποχετευτικούς αγωγούς και πεζοδρόμια, καθώς και μια στοά η οποία αποτελούσε ένα από τα οικοδομήματα της αγοράς. Ο κεντρικός δρόμος της πόλης, πλάτους περίπου 6 μέτρων, τη διέσχιζε σε μήκος τουλάχιστον ενός χιλιομέτρου, από τη βόρεια ως τη νότια πύλη.
Ιστορία
Τα "Στενά της Αντιγόνειας" αναφέρεται (230 π.Χ.) όταν Ιλλυριοί υπό την ηγεσία του Σκερδιλαΐδα ανάγκασαν την πόλη να ενωθεί με έναν επιθετικό στρατό στα νότια. Όταν ξέσπασε ο Δεύτερος Μακεδονικός Πόλεμος οι Ρωμαίοι βάδιζαν με στρατό εναντίον των Μακεδονικών δυνάμεων του βασιλιά Φιλίππου Ε΄ (198 π.Χ.). Ο Μακεδόνας στρατηγός Αθηναγόρας κατέλαβε ένα από τα περάσματα και ανάγκασε τους Ρωμαίους να οπισθοχωρήσουν. Οι Ρωμαίοι ζήτησαν στην αρχή ειρήνη αλλά μερικοί προδότες βοσκοί τους είπαν τα μυστικά και τελικά κατέστρεψαν τον Μακεδονικό στρατό που περιείχε 2.000 άντρες. Οι κάτοικοι της Αντιγόνειας όπως και οι περισσότεροι Ηπειρώτες συντάχτηκαν με τους Μακεδόνες εναντίον των Ρωμαίων. Ο εκδικητικός Ρωμαίος στρατηγός Λεύκιος Αιμίλιος Παύλος Μακεδονικός μετά την τελική του νίκη επί του Φιλίππου Ε΄ (167 π.Χ.) έκαψε σαν αντίποινα 70 πόλεις της Ηπείρου ανάμεσα τους και την Αντιγόνεια, όπως μαρτυρεί ο Στράβων. Την Αντιγόνεια καταγράφουν και πολλοί διάσημοι αρχαίοι συγγραφείς όπως ο Πολύβιος, ο Τίτος Λίβιος, ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος και ο Κλαύδιος Πτολεμαίος.
Αργότερα οικοδομήθηκε η εκκλησία του Αγίου Χριστοφόρου, τρίκοχη βασιλική στην οποία διατηρείται ψηφιδωτό δάπεδο με ελληνική Επιγραφή, αυτό δείχνει ότι η πόλη υπήρχε στα Πρωτοχριστιανικά χρόνια. Είναι ωστόσο το τελευταίο κτίσμα που οικοδομήθηκε, την εκκλησία κατέστρεψαν οι Σλάβοι τον 6ο αιώνα μ.Χ. στις επιδρομές τους. Ευρήματα όπως μια χάλκινη Σφίγγα και ένα χάλκινο άγαλμα του Ποσειδώνα που βρίσκεται σήμερα στα Τίρανα και πολλά δείγματα κεραμικής μαρτυρούν το μέγεθος της πόλης στην εποχή της ακμής της. Τα ερείπια βρίσκονται στον νότο του σημερινού χωριού Σαρακινίστα του Νομού Αργυροκάστρου στην Αλβανία. Η περιοχή έχει ανακηρυχτεί Εθνικό Αρχαιολογικό Πάρκο από την Αλβανική κυβέρνηση, τα ερείπια είναι προσβάσιμα με αυτοκίνητο ή με φυσικό μονοπάτι. Το Αρχαιολογικό Πάρκο διοργανώνει από το 2007 ετήσιο φεστιβάλ με παγανιστικές τελετές και διάσημα αθλήματα. Το σημερινό χωριό διοργανώνει διάσημες εκθέσεις παρουσιάζοντας τα τοπικά προϊόντα και τις γαστρονομικές επιλογές. Η ταύτιση της θέσης της Αντιγόνειας, που στο παρελθόν αποτέλεσε αντικείμενο επιστημονικών συζητήσεων για δεκαετίες, οφείλεται στους αρχαιολόγους Ντιμοσθέν Βουντινά και Κωνσταντίνο Ζάχο, ο οποίος στην ανασκαφή του, ανακάλυψε χάλκινες δικαστικούς ψήφους με το χάραξη «Αντιγονέων».
Πηγές
Κατηγορία:Αρχαία Ήπειρος
Χορτιάτης (όρος)
Ο Χορτιάτης είναι βουνό της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης και βρίσκεται ανατολικά της πόλης της Θεσσαλονίκης, με μέγιστο υψόμετρο 1.201 μέτρα. Στην αρχαιότητα ονομαζόταν Κισσός. Στους πρόποδές του βρίσκεται κτισμένη η ομώνυμη κωμόπολη που ανήκει στον δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη και η Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.
Μυθολογία
Τα μυθολογικά στοιχεία γύρω από το όρος Κισσός (ή Χορτιάτης), στο ανατολικό τμήμα του Θερμαϊκού Κόλπου, και το ομώνυμο πόλισμα, παραπέμπουν στον βασιλιά Κισσέα της Θράκης για τον οποίο μαρτυρεί ο Όμηρος, αλλά και στον κισσό, φυτό που συνδέεται με τον Διόνυσο, όπως και η άμπελος.
Ιστορία-ονομασία
Σύμφωνα με τον Στράβωνα ο μυθικός βασιλιάς της Θράκης Κισσέας, πατέρας της Εκάβης και παππούς του Ιφιδάμαντα, έκτισε στους πρόποδες του σημερινού Χορτιάτη, της τότε περιοχής Ανθεμούντας, την πρωτεύουσα του, η οποία πήρε το όνομα Κισσός. Με τη σειρά της, η πόλη έδωσε το όνομα στο βουνό.
Κατά τη βυζαντινή εποχή υπήρχε μοναστήρι στους πρόποδες του βουνού, επονομαζόμενο του Χορταίτη ή Χορταΐτη. Με τρόπο ανάλογο της αρχαιοελληνικής περιόδου, «βάπτισε» με το όνομα αυτό και το όρος. Λογικό επακόλουθο ήταν και η παράφραση του τοπωνυμίου μέχρι τη σύγχρονη εποχή, όταν το βουνό αναγνωρίζεται πλέον ως Χορτιάτης. Το αρχαίο όνομα Κισσός παρέμεινε ως επίσημη ονομασία της κορυφής (1.201 μέτρα). μικρογραφία|Το καταφύγιο του ΣΕΟ στο Χορτιάτη Σήμερα σώζεται ο βυζαντινός Ναός Μεταμορφώσεως Σωτήρος Χορτιάτη (12ος αιώνας) που ήταν ο κοιμητηριακός ναός της μονής Χορταΐτου. Επίσης διασώζονται υπολείμματα τοιχοδομιών, πιθανόν του περιβόλου της μονής του Χορταΐτου και κτιριακά υπολείμματα, της ίδιας της μονής, διασκορπισμένα εντός της αυλής του δημοτικού σχολείου Χορτιάτη και στον περιβάλλοντα χώρο (Υδρόμυλος, υδρομάστιγγες κ.ά.), καθώς η Μονή του Χορταΐτου καταστράφηκε ολοσχερώς το 1424. Η Μονή Παναγίας του Χορταΐτου, ή αλλιώς του Δικαιοκρίτου Χριστού, αποτελούσε μετόχιο της Μονής Παντοκράτορος Κωνσταντινουπόλεως και μνημονεύεται από τον Άγιο Συμεών Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης μαζί με το θαύμα της Θεοτόκου. Η μονή υδροδοτούσε με το νερό του Χορτιάτη μέσω υδραγωγείου την πόλη της Θεσσαλονίκης. . Σήμερα στην περιοχή υπάρχει η νεότερη Μονή Μεταμορφώσεως Σωτήρος Χορτιάτη όπου φυλάσσεται η παλαιολόγεια λιτανευτική ιερά Εικόνα της Παναγίας Χορταΐτου (Παναγίας Χορταϊτίσσης) του 14ου αιώνα από την παλαιά μονή.
Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, στις 2 Σεπτεμβρίου 1944, έγινε στον οικισμό του Χορτιάτη η εκτέλεση πολλών Ελλήνων, που έμεινε γνωστή ως το Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη.
Χλωρίδα
μικρογραφία|Ο [[ελλέβορος ο εύοσμος (Helleborus odorus subsp. cyclophyllus), Χορτιάτης|241x241εσ]] μικρογραφία|[[Γάλανθος του Έλβες|Ο γάλανθος του Έλβες (Galanthus elwesii), Χορτιάτης|241x241εσ]] Το βουνό στα χαμηλότερα καλύπτεται από πουρνάρια (Quercus coccifera) και σκυλόγαυρους (Carpinus orientalis) (Yποζώνη Ostryo-Carpinion-Orientalis). Στη ζώνη αυτή απαντούν επίσης ο άρκευθος (Juniperus oxycedrus), η γκορτσιά (Pyrus amygdaliformis ή Pyrus spinosa), ο φραξός (Fraxinus ornus), η οστρυά (Ostrya carpinifolia), η κρανιά (Cornus mas), το σφενδάμι του Μονπελιέ (Acer monspessulanum), η φούσκα (Colutea arborescens), η λαγομηλιά (Ruscus aculeatus) καθώς και διάφορα είδη φτέρης, όπως το σκορπίδι (Asplenium ceterach), το πολυτρίχι (Asplenium trichomanes), το πολυπόδιο (Polypodium vulgare) και το Asplenium onopteris. Η αμέσως επόμενη ζώνη βλάστησης, πάνω από τα 500-900 μ. είναι δάση καστανιάς (Castanea sativa) και κυρίως πλατύφυλλης δρυός (Quercus frainetto). Η ανώτερη ζώνη βλάστησης (800-1201 μ.) είναι η ζώνη της οξιάς (Fagus sylvatica) όπου συναντάμε επίσης τον ελλέβορο τον εύοσμο (Helleborus odorus subsp. cyclophyllus), τον γάλανθο του Έλβες (Galanthus elwesii), την ανεμώνη την ταόμορφο (Anemone pavonina) και πρίμουλες (Primula vulgaris). Επίσης, στη χλωρίδα του Χορτιάτη περιλαμβάνονται τα είδη: Κρόκος ο ωραίος (Crocus pulchellus), Νεοτινέα η τρίδοντη (Neotinea tridentata).
Μονοπάτια
μικρογραφία|240x240εσ|Κόκκινη σήμανση σε άσπρο φόντο στο "Μονοπάτι των Παγοποιών" μικρογραφία|241x241εσ|To [[Πουρνάρι (Quercus coccifera) την εποχή της ανθοφορίας, Χορτιάτης 5-6-2023]] Το κυριότερο μονοπάτι είναι το Μονοπάτι των Παγοποιών, που βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του βουνού και συνδέει τον οικισμό του Χορτιάτη με το καταφύγιο του ΣΕΟ. Η απόσταση είναι περίπου 6.5 χλμ. και χρειάζεται περίπου μιάμιση ώρα πορείας μέχρι το καταφύγιο. Η αφετηρία για το μονοπάτι (υπάρχει πινακίδα) βρίσκεται εκεί που τελειώνει ο οικισμός και λίγο πιο κάτω από το εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Σε όλη τη διαδρομή υπάρχει εμφανής κόκκινη σήμανση σε άσπρο φόντο πάνω στους βράχους ή στα δέντρα. Το μονοπάτι πήρε το όνομα του από τους παγοποιούς οι οποίοι κατασκεύαζαν χωμάτινες δεξαμενές (μπάρες), τις οποίες γέμιζαν με νερό, για να παγώνουν τις κρύες μέρες του χειμώνα. Έτσι, με τις παγοκολώνες που σχηματίζονταν, τα καλοκαίρια, όταν ακόμη δεν υπήρχαν τα ηλεκτρικά ψυγεία, ο Χορτιάτης λειτουργούσε ως το φυσικό παγοποιείο της Θεσσαλονίκης.
Σύγχρονη εποχή
Στα 1.011 μέτρα στη θέση «Τζεκ Μπακτσέ» λειτουργεί το καταφύγιο Χορτιάτη, το οποίο απέχει γύρω στα 20 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη. Το καταφύγιο διαθέτει 22 κρεβάτια, αίθουσα τραπεζαρίας και καθιστικό με τζάκι, κουζίνα, WC και ντουζ.
Τηλεπικοινωνίες
μικρογραφία|[[Κρόκος ο ωραίος (Crocus pulchellus), Χορτιάτης]] Είναι κομβικό κέντρο ανταπόκρισης τηλεπικοινωνιών στην Βόρεια Ελλάδα. Από τους αναμεταδότες αυτής της περιοχής καλύπτεται η περιοχή της Θεσσαλονίκης (η ομώνυμη πόλη και τα υπόλοιπα περίχωρα του νομού), η Ημαθία, και η Πιερία οι νομοί, με κάποιες εξαιρέσεις, Πέλλας (με ξεχωριστό κέντρο εκπομπής για την περιοχή του δήμου Αλμωπίας), Κιλκίς (με συμπληρωματικό κέντρο εκπομπής για την λίμνη Δοϊράνη και τις γύρω περιοχές τις Μουριές), Χαλκιδικής (με κάλυψη σε ολόκληρη την περιοχή από Πολύγυρο), τα παράλια της Λάρισας, αρκετά ορεινά του νομού Σερρών, και μέρος του νομού Μαγνησίας.αριστερά|μικρογραφία|Δάσος Οξιάς (Fagus sylvatica) το φθινόπωροΤηλεοπτικά υπάρχουν αναμεταδότες όλων των σταθμών πανελλήνιας εμβέλειας, οι κρατικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί και πολλά τοπικά μέσα. Ο πρώτος πομπός που εγκαταστάθηκε στο Χορτιάτη, το καλοκαίρι του 1972 ήταν αυτός της ΥΕΝΕΔ με μεγάλη ισχύ (Αναμεταδότης ισχύος 20KW, Δίαυλος 30 UHF). Ιστορικά είχε προηγηθεί δύο χρόνια νωρίτερα ο πομπός του ΕΙΡΤ στον δίαυλο 5 των VHF από τον Άγιο Αθανάσιο. Με την άνοδο της ΕΡΤ όμως στο Χορτιάτη υπερπολλαπλασιάστηκε η κάλυψη καθώς λόγω της γεωγραφικής του θέσης το κέντρο εκπομπής αυτό καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της περιφέρειας. μικρογραφία|240x240εσ|[[Σκυλόγαυρος (Carpinus orientalis)]] Το καλοκαίρι του 1987 και με την παρέμβαση του τότε δημάρχου Θεσσαλονίκης Σωτήρη Κούβελα εγκαθίσταται στο Χορτιάτη μία σειρά από τεράστια παραβολικά κάτοπτρα που έκαναν δορυφορική λήψη των σημαντικότερων διεθνών ιδιωτικών και κρατικών καναλιών, τα οποία για πρώτη φορά μεταδίδονται επίγεια στα UHF με τη μπάντα να γεμίζει από κανάλια αυξάνοντας τις έως τότε περιορισμένες επιλογές των τηλεθεατών. Στις 31 Δεκεμβρίου 1988 εκπέμπει από το Χορτιάτη ο πρώτος ελληνικός ιδιωτικός σταθμός, η TV 100, στην συχνότητα 33 UHF. Προηγήθηκε μέσα στην ίδια χρονιά (14 Δεκεμβρίου), το τρίτο κανάλι της δημόσιας τηλεόρασης, η ΕΤ3, με έδρα την Θεσσαλονίκη, στην συχνότητα 27 UHF.
Το 1989, με το ξεκίνημα της ιδιωτικής τηλεόρασης, ακολούθησε στις 20 Νοεμβρίου, ταυτόχρονα σχεδόν με την Αττική, το Mega Channel στην συχνότητα 24 UHF και λίγους μήνες μετά, στις 31 Δεκεμβρίου, ο ΑΝΤ1 στη συχνότητα 32 UHF. Στις αρχές του 1990, βγήκαν επίσης και άλλοι ιδιωτικοί σταθμοί: το Κανάλι 29 (νυν Star Channel), στην συχνότητα 51 UHF, και το New Channel, στην συχνότητα 35 UHF, ενώ μέσα στην δεκαετία, υπήρξε μία εκρηκτική αύξηση των ιδιωτικών τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών στο Χορτιάτη αυξάνοντας κατά πολύ το μέγεθος του κέντρου εκπομπής, το οποίο έγινε ένα από τα δυο μεγαλύτερα της Ελλάδας, μαζί με αυτό του Υμηττού στην Αττική.χωρίς-πλαίσιο|αριστερά|Φυλλοβόλα και αειθαλή, Όρος Χορτιάτης, Θεσσαλονίκη
Στις 14 Δεκεμβρίου 2012 διακόπηκαν όλες οι αναλογικές μεταδόσεις από το κέντρο εκπομπής του όρους και ξεκίνησε η αποκλειστικά ψηφιακή εκπομπή όλων των τηλεοπτικών σταθμών. Η αλλαγή σε ψηφιακή εκπομπή (ASO - analog switch off) σηματοδοτεί μία νέα εποχή στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης. Στις 21 Νοεμβρίου 2014 ο Χορτιάτης πέρασε μαζί με τα υπόλοιπα ψηφιακά κέντρα εκπομπής της Κεντρικής Μακεδονίας στην ψηφιακή εποχή. μικρογραφία|241x241εσ|[[Οξιά (Fagus sylvatica) (καρπός), 11-10-2008, Χορτιάτης]]
Η κωμόπολη
Ο Χορτιάτης είναι ένας μαρτυρικός οικισμός, καθώς κάηκε απ' τους Γερμανούς στις 2 Σεπτεμβρίου του 1944. Εκατόν σαράντα εννέα άτομα κάηκαν και εκτελέστηκαν, από ηλικίες 3 μηνών έως ογδόντα πέντε ετών. Σήμερα, πραγματοποιούνται εκδηλώσεις μνήμης προς τιμήν του ολοκαυτώματος του Χορτιάτη.
Πηγές
Κατηγορία:Βουνά της Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Βουνά της Ελλάδας
Γιώργος Παπαδόπουλος (ποδοσφαιριστής)
Για άλλον Γιώργο Παπαδόπουλο δείτε: Γιώργος Παπαδόπουλος (αποσαφήνιση)
Ο  Γιώργος Παπαδόπουλος είναι Έλληνας πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής, γεννημένος στις 13 Νοεμβρίου 1967, ο οποίος αγωνιζόταν ως αμυντικός.
Σε συλλογικό επίπεδο
Έγινε ευρύτερα γνωστός αγωνιζόμενος με τη φανέλα του Ηρακλή Θεσσαλονίκης από τα μέσα της δεκαετίας του 80' μέχρι και αυτά του 90', με την οποία αγωνίστηκε επί δώδεκα συνεχή έτη (1985-97) ως αμυντικός. Συμπαίκτες του την εποχή εκείνη υπήρξαν, μεταξύ άλλων, οι Χατζηπαναγής, Κωφίδης, Λ.Παπαϊωάννου, Πλίτσης, Δ.Παπαδόπουλος και Τουτζιάρης, ενώ μια από τις κορυφαίες του στιγμές στον "Γηραιό" ήταν η συμμετοχή στον τελικό του κυπέλλου Ελλάδας (1986-87) με αντίπαλο τον ΟΦΗ, ο οποίος οδηγήθηκε στη διαδικασία των πέναλτι. Σημαντική στιγμή στην καριέρα του επίσης ήταν το γκολ που σημείωσε στο τελευταίο λεπτό στην αναμέτρηση με τον Πανηλειακό (1995-96), το οποίο εξασφάλισε στην ομάδα του την έξοδο στο κύπελλο ΟΥΕΦΑ της επόμενης περιόδου.
Στις εθνικές ομάδες
Αγωνίστηκε 12 συνολικά φορές με την εθνική Ελλάδας, το διάστημα 1988-91. Το ντεμπούτο του πραγματοποιήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 1988 στον εντός έδρας νικηφόρο φιλικό αγώνα με την Ουγγαρία (3-0), όταν υπό τις οδηγίες του Αλέκου Σοφιανίδη αντικατέστησε τον Κώστα Λαγωνίδη.
Υπήρξε μέλος της εθνικής Ελπίδων, η οποία το 1988 αγωνίστηκε στον τελικό του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος Ελπίδων, εναντίον της Γαλλίας.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Αμυντικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ηρακλή Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδος Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδας Κ21
Γενιά του ’20
Οι Νεορομαντικοί-Νεοσυμβολιστές ποιητές του Μεσοπολέμου που έγραψαν στο διάστημα 1910-1930 περίπου διαθέτουν κοινά χαρακτηριστικά που τους διαφοροποιούν από τους προγενέστερους ποιητές που εμφανίστηκαν μετά τον Παλαμά. Η ποίησή τους διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό υπό την επίδραση των ιστορικών γεγονότων και των πολιτικοκοινωνικών συνθηκών της περιόδου. Έτσι απέχει πολύ από την πατριδολατρία του Παλαμά, την έντονη λυρική διάθεση του Σικελιανού, τις σοσιαλιστικές ιδέες του Βάρναλη. Είναι ποίηση χαμηλών τόνων, που δείχνει εικόνα διάλυσης και παρακμής, χωρίς πίστη στις μεγάλες ιδέες που ως ένα βαθμό καθοδηγούσαν το έργο των προηγούμενων μεγάλων ποιητών. Κυρίαρχη μορφή αυτής της γενιάς είναι ο Κώστας Καρυωτάκης.
Ηλιόδοτος
Ο Ηλιόδοτος ήταν Ινδο-Έλληνας βασιλιάς, πιθανότατα του 1ου αιώνα π.Χ. Είναι γνωστός από ένα χρυσό νόμισμα, το οποίο βρέθηκε το 2011. Είναι γνωστός ίσως και από μια επιγραφή.
Το κέρμα απεικονίζει στο μπροστινό μέρος της εικόνας τον βασιλιά και ελληνική επιγραφή με το όνομά του BAΣIΛE/ΩΣ HA/PΔOTO[Y]. Στο πίσω μέρος απεικονίζεται ο Ηρακλής και η επιγραφή «Maharajasa Heliyadotasa» στη γλώσσα Καρόσθι. Το απλό ύφος του νομίσματος μπορεί να σημαίνει ότι ανήκε σε μικρής διάρκειας βασιλεία τοπικού άρχοντα στο βόρειο τμήμα του Αφγανιστάν και του Πουντζάμπ.
Αναφορές
Κατηγορία:Έλληνες Βασιλείς Βακτρίας & Ινδίας
Ιωάννης Μεταξάς
Ο Ιωάννης Μιχαήλ Μεταξάς (Βαθύ Ιθάκης, 12 Απριλίου 1871 - Αθήνα, 29 Ιανουαρίου 1941) ήταν Έλληνας στρατιωτικός, πολιτικός και δικτάτορας.
Μεγάλωσε στην Ιθάκη και την Κεφαλονιά και το 1885 γράφτηκε στη Σχολή Ευελπίδων, όπου αποφοίτησε με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού του μηχανικού. Έλαβε μέρος στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 ως μέλος του Γενικού Επιτελείου. Μετεκπαιδεύτηκε στη Γερμανία στην Πολεμική Ακαδημία του Βερολίνου (1899-1903), όπου τον έστειλε ο τότε Διάδοχος Κωνσταντίνος. Μετά το Κίνημα στο Γουδί μετατέθηκε στη Λάρισα, αλλά οι στρατιωτικές του ικανότητες και η εύνοια του διαδόχου τον επανέφεραν σύντομα στο προσκήνιο. Από το 1910 έως το 1912 ήταν πρώτος υπασπιστής του Ελευθέριου Βενιζέλου, ως υπουργού Στρατιωτικών. Ήταν κορυφαίο στέλεχος του Γενικού Επιτελείου κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και έπειτα υπαρχηγός του έως τον Αύγουστο του 1916. Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο την περίοδο του Εθνικού Διχασμού το διάστημα 1914-1917 και γι'αυτό εξορίστηκε από τους Γάλλους στην Κορσική το 1917. Δραπέτευσε και έμεινε στην Ιταλία μέχρι την επικράτηση των φιλοβασιλικών στις εκλογές τον Νοέμβριο του 1920. Επέστρεψε στην Ελλάδα, προήχθη σε υποστράτηγο και αποστρατεύθηκε, αρνήθηκε όμως να λάβει μέρος στη Μικρασιατική Εκστρατεία.
Τον Οκτώβριο του 1922 ίδρυσε το Κόμμα Ελευθεροφρόνων, το οποίο κατάφερε πολλές φορές να εισέλθει στη Βουλή. Η μεγαλύτερη εκλογική επιτυχία του ήταν το 1926, όταν το κόμμα του αναδείχτηκε τρίτο σε δύναμη, αλλά στις επόμενες αναμετρήσεις συγκέντρωσε χαμηλά ποσοστά. Αναμείχθηκε στο κίνημα Λεοναρδόπουλου-Γαργαλίδη το 1923, αναγνώρισε ωστόσο την Αβασίλευτη δημοκρατία στο δημοψήφισμα του 1924. Το 1926-1928 συμμετείχε ως υπουργός συγκοινωνίας στην οικουμενική κυβέρνηση Ζαΐμη. Ανέλαβε το υπουργείο εσωτερικών στην κυβέρνηση Τσαλδάρη το 1932 και υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου το 1935. Τον Μάρτιο του 1936 ορίστηκε αντιπρόεδρος και υπουργός Στρατιωτικών της κυβέρνησης Δεμερτζή και στις 13 Απριλίου διορίστηκε από τον Βασιλιά Γεώργιο Β΄ Πρωθυπουργός της Ελλάδας. Με πρόσχημα τον κομμουνιστικό κίνδυνο και με τη συγκατάθεση του Γεωργίου, επέβαλε το δικτατορικό καθεστώτος της 4ης Αυγούστου. Μετά την ιταλική εισβολή τον Οκτώβριο του 1940, ηγήθηκε της πολεμικής προσπάθειας έως τον θάνατό του τον Ιανουάριο του 1941.
Ο Μεταξάς έμεινε στην ιστορία για την απόρριψη του ιταλικού τελεσιγράφου της 28ης Οκτωβρίου 1940, που του επιδόθηκε από τον Ιταλό πρέσβη Εμμανουέλε Γκράτσι Η πράξη αυτή αποκρυσταλλώθηκε συμβολικά στον επίσημο κρατικό λόγο και στη δημόσια ιστορία, και εντυπώθηκε στη συλλογική μνήμη ως «ΟΧΙ».
Νεότητα
thumb|left|150px|Ο Μεταξάς σε νεαρή ηλικία με τους γονείς του.
Ο Μεταξάς γεννήθηκε στο Βαθύ Ιθάκης στις 12 (π.η.) Απριλίου 1871. Ήταν ένα από τα τρία παιδιά του έπαρχου Ιθάκης Παναγή Μεταξά, γόνου των Αντζουλακάτων, κλάδου της κεφαλονίτικης οικογένειας των Μεταξάδων, οι οποίοι είχαν ρίζες από το Βυζάντιο και έφεραν των τίτλο του κόμη από το 1691. Προστατευόμενος του Κουμουνδούρου, ο Παναγής έλαβε διάφορες θέσεις σε δημόσιες υπηρεσίες που όμως δεν είχαν κύρος και δεν ήταν επικερδής. Η μητέρα του Ιωάννη, Ελένη Κωνσταντίνου Τριγώνη, ήταν κόρη μικροκτηματία από το Αγρίνιο, αλλά μετά τον γάμο της το 1870 δεν έλαβε (η έλαβε ελάχιστη) κτηματική περιουσία.
Έως την ηλικία των 8 ετών ο Ιωάννης φοίτησε στο δημοτικό σχολείο της Ιθάκης όπου αρίστευσε στα μαθηματικά και στα αρχαία ελληνικά. Το 1879 ο πατέρας του απολύθηκε από τη θέση του δημόσιου ταμία και η οικογένεια αναγκάστηκε να μετακομίσει στην Κεφαλονιά. Εκεί σπούδασε στο γυμνάσιο Αργοστολίου με τις επιδόσεις του να είναι καλές, αλλά να διαπρέπει άλλη μια φορά στα μαθηματικά. Στις 24 Σεπτεμβρίου 1885 γράφτηκε στη Σχολή Ευελπίδων, πιθανόν λόγο οικογενειακής παράδοσης ή γιατί ήθελε να έχει το δικό του εισόδημα. Στη σχολή διέπρεψε με τις επιδόσεις του και έπαιρνε προαγωγή πάντα μέσα στους πρώτους στην τάξη του. Αποφοίτησε τον Αύγουστο του 1890 με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού και το 1892 εισήλθε στη Σχολή Μηχανικών Στρατού.
thumb|right|150px|Κωνσταντίνος Α΄
Πόλεμος του 1897 και η φοίτηση στην Πολεμική Ακαδημία του Βερολίνου
Δύο χρόνια αργότερα μετατέθηκε στο Ναύπλιο, όπου και ξεκίνησε, τον Σεπτέμβριο του 1896, να γράφει τις πρώτες σελίδες του ημερολογίου του. Τον καιρό αυτό είχε διαμορφώσει την άποψή του για τους Έλληνες πολιτικούς θεωρώντας τους αηδιαστικούς και τους καυγάδες μεταξύ τους εξευτελιστικούς. Το ίδιο έτος έγινε μέλος της Εθνικής Εταιρίας, όπου συμμετείχε στις συζητήσεις των νέων αξιωματικών για την απελευθέρωση της Κρήτης και την ένωση με την Ελλάδα, όπως και τον αγώνα για τη Μακεδονία. Ήταν ο δημιουργός του τμήματος της Εταιρίας στο Ναύπλιο και σε αυτόν ο Παύλος Μελάς ανέθεσε την αποστολή της εξάπλωσής της στην Πελοπόννησο. Το 1897 μετατέθηκε στο Υπουργείο Στρατιωτικών σε επιτελική θέση δίπλα στον τότε υπουργό Στρατιωτικών και θείο του, Νικόλαο Μεταξά. Ύστερα από πιέσεις του ίδιου μετατέθηκε στο Γενικό Επιτελείο, στη θέση του υπευθύνου των εμπιστευτικών αρχείων. Από την προνομιακή αυτή θέση, η οποία έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη μετέπειτα πολιτική και στρατιωτική σταδιοδρομία του, είχε την ευκαιρία να γνωρίσει τον διοικητή των ελληνικών στρατευμάτων, διάδοχο του θρόνου, Κωνσταντίνο, ο οποίος επηρέασε όσο κανείς άλλος τη ζωή και την καριέρα του. Έλαβε μέρος στον ατυχή πόλεμο του 1897, το αποτέλεσμα του οποίου ήταν μια δυσάρεστη εμπειρία, που τον έπεισε για την ανάγκη αναμόρφωσης και αναδιοργάνωσης του στρατού αλλά και της κοινωνίας. Μετά τη λήξη του πολέμου ο Μεταξάς συνέγραψε μαζί με άλλους επιτελικούς την επίσημη Έκθεση του Διαδόχου. Επίσης έγραψε την τεχνική μελέτη Υπηρεσία του Μηχανικού εν Εκστρατεία, η οποία είναι η μοναδική στρατιωτική εργασία του που εκδόθηκε. Τον ίδιο καιρό τον απασχολούσαν η κακή ψυχική υγεία του αδελφού του Κωστάκη και της αδελφής του Μαριάνθης, καθώς και η απόλυση-για κομματικούς λόγους- του πατέρα από την επαρχιακή διοίκηση, κατηγορούμενος για διοικητικές ατασθαλίες.
Το κίνημα στο Γουδί και οι Βαλκανικοί Πόλεμοι
Με την έκρηξη του στρατιωτικού κινήματος στο Γουδί, οι επαναστάτες διέλυσαν το Γενικό Επιτελείο, εκδίωξαν τον Κωνσταντίνο από την ηγεσία του Στρατού και μετέθεσαν τον Μεταξά στη Λάρισα, αφού ήταν γνωστός για τις επαφές του με τη βασιλική οικογένεια. Ο Μεταξάς ανακλήθηκε στην Αθήνα και στις 19 Οκτωβρίου του 1910 ο πρωθυπουργός και υπουργός Στρατιωτικών Ελευθέριος Βενιζέλος του προσέφερε τη θέση του πρώτου υπασπιστή του, την οποία και αποδέχθηκε Παρά την καλή προσφορά του Βενιζέλου δεν ήταν ικανοποιημένος, καθώς ο πρωθυπουργός δεν του ενέπνεε εμπιστοσύνη και θεωρούσε ότι ήταν όργανο των επαναστατών αξιωματικών του Στρατιωτικού Συνδέσμου. Ο Μεταξάς ενεπλάκη αφανώς στην πολιτική διαμάχη για τον έλεγχο του στρατού, υποστηρίζοντας την πλευρά του Διαδόχου. Ήταν αρνητικός στην επιλογή των Γάλλων για την αναδιοργάνωση του Στρατού και θεώρησε την άφιξη της Γαλλικής Στρατιωτικής Αποστολής προσβολή γι΄αυτόν και τον Διάδοχο. Εκείνη την εποχή άρχισε να ξαναγράφει στο ημερολόγιό του, μετά από παύση λόγο της ασθένειας και του θανάτου του πατέρα του τον Σεπτέμβριο του 1905.
Τον Σεπτέμβριο του 1912, λίγο πριν την έκρηξη του Πρώτου Βαλκανικού Πολέμου, ο Βενιζέλος έστειλε τον Μεταξά στη Σόφια για να βοηθήσει τον πρεσβευτή Δημήτριο Πανά στη διαπραγμάτευση της στρατιωτικής σύμβασης μεταξύ της Ελλάδας και Βουλγαρίας, στο πλαίσιο της ελληνοβουλγαρικής συμμαχίας που είχε συμφωνηθεί τον Μάιο του 1912. Μετά την υπογραφή της συνθήκης αναχώρησε για το Βελιγράδι για να συζητήσει με τους Σέρβους στρατιωτικά σχέδια για τον επικείμενο πόλεμο. Επέστρεψε στην Ελλάδα και στις 4 (π.η) Οκτωβρίου 1912 έφτασε στη Λάρισα, όπου είχε εγκατασταθεί το Γενικό Επιτελείο. Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου ήταν ο υποστράτηγος Παναγιώτης Δαγκλής, Διοικητής Επιχειρήσεων ο συνταγματάρχης Βίκτωρ Δούσμανης και επόμενος στην ιεραρχία ο Μεταξάς Ο τελευταίος συμμετείχε σε όλες τις νικηφόρες μάχες και σε γράμμα προς τη γυναίκα του υπονοούσε ότι ο σχεδιασμός όλων των επιχειρήσεων γίνονταν από το Επιτελείο. Θεωρούσε τον εαυτό κύριο μοχλό του Επιτελείου και είχε μια διογκωμένη αίσθηση του σπουδαίου ρόλου του στην εξέλιξη του πολέμου. Το βράδυ της 26ης (π.η.) Οκτωβρίου 1912 στάλθηκε μαζί με τον Δούσμανη στη Θεσσαλονίκη και συνυπέγραψαν με τον Ταξίν Χασάν Πασά το σχετικό πρωτόκολλο παράδοσης της Θεσσαλονίκης με το οποίο παραδόθηκε ο Τούρκος στρατηγός με όλο το σώμα στρατού που διοικούσε. Τον Δεκέμβριο του 1912 ο Μεταξάς μετέβη στο Λονδίνο ως στρατιωτικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Βενιζέλου προς διαπραγμάτευση των όρων της σύναψης ειρήνης με την Τουρκία. Όμως στις 16 Ιανουαρίου του 1913 ο Μεταξάς έλαβε τηλεγράφημα από τον Δούσμανη που τον καλούσε να επιστρέψει και να μετάσχει στο Επιτελείο του Διαδόχου που αναχωρούσε για την Ήπειρο, όπου ο στρατός αντιμετώπιζε προβλήματα. Περιόδευσε στο μέτωπο και στα μετόπισθεν για να διαπιστώσει την κατάσταση. Θεωρείται ο εμπνευστής και ο δημιουργός του σχεδίου κατάληψης του Μπιζανίου, που περιέλαβε τον μεγαλύτερο μέχρι τότε βομβαρδισμό της ιστορίας, Μαζί με τον Ξενοφώντα Στρατηγό υπέγραψε στις 6 Μαρτίου 1913 την παράδοση των Ιωαννίνων από τους Τούρκους. Τον Απρίλιο του ίδιου έτους, εν όψη της βουλγαρικής απειλής, έλαβε μέρος στις διαπραγματεύσεις με σέρβους ομολόγους του για σύναψη συμμαχίας. Λίγο καιρό αργότερα προήχθη στον βαθμό του Ταγματάρχη λόγω αρχαιότητας και διορίστηκε Διοικητής Επιχειρήσεων του Επιτελείου. Από αυτή τη θέση πήρε μέρος στον Δεύτερο Βαλκανικό Πόλεμο. Μετά δε το πέρας αυτών των πολέμων προήχθη, στις 26 Σεπτεμβρίου του 1913, σε Αντισυνταγματάρχη και τοποθετήθηκε διοικητής του Γενικού Επιτελείου Στρατού, καθώς και Διευθυντής της Ανώτερης Στρατιωτικής Ακαδημίας. Λίγο καιρό μετά παρασημοφορήθηκε από τον Κωνσταντίνο, βασιλιά πλέον μετά τη δολοφονία του πατέρα του, με το Χρυσούν Σταυρόν του Σωτήρος. Ωστόσο αυτή η αναγνώριση της προσφοράς του δεν τον ικανοποίησε, καθώς πίστευε ότι δεν αναγνωρίστηκαν οι ικανότητές του και ήταν θύμα κατάφωρης αδικίας. Αισθήματα ανασφάλειας και καχυποψίας τον κυρίευαν και είχε μια έντονη επιθυμία για γενική επιδοκιμασία.
Η στρατηγική της Ελλάδας και το σχέδιο κατάληψης των Δαρδανελίων
Παρά την υπογραφή της Συνθήκης των Αθηνών στις 14 Νοεμβρίου 1913, οι σχέσεις με την κυβέρνηση των Νεότουρκων ήταν τεταμένες. Η Τουρκία είχε προβεί στην αγορά δύο ισχυρών θωρηκτών τύπου ντρέντνοτ με στόχο να αποκτήσει ναυτική υπεροπλία ώστε να επαναδιεκδικήσει τα νησιά του Αιγαίου που έχασε κατά τον Α Βαλκανικό Πόλεμο. Για να αντισταθμίσει την απειλή ο Μεταξάς συμφωνούσε με την πρόταση των αρμόδιων αξιωματικών του ναυτικού για αγορά ισχυρού στόλου θωρηκτών, σε αντίθεση με τη Βρετανική Ναυτική Αποστολή υπό τον αντιναύαρχο Kerr που πρότεινε την αγορά καταδρομικών και ένα μεγάλο αριθμό αντιτορπιλικών. Όπως πίστευε ο σοβαρότερος κίνδυνος για την ελληνική άμυνα δεν ήταν μια επίθεση της Τουρκίας στα ελληνικά παράλια, αλλά η διακοπή των θαλάσσιων συγκοινωνιών και επομένως η αδυναμία αποστολής ελληνικών στρατευμάτων στη Μακεδονία. Ήταν βέβαιος ότι ο πόλεμος με την Τουρκία ήταν αναπόφευκτος και η καλύτερη λύση ήταν μια αιφνιδιαστική επίθεση στη Μικρά Ασία. Με αυτό συμφωνούσε ο Πρωθυπουργός. Από τον Σεπτέμβριο του 1913 έως τον Ιούλιο του 1914 ο Μεταξάς συνέταξε μια σειρά από υπομνήματα προς τον Βενιζέλο που αφορούσαν στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Τουρκίας. Η Τουρκία ξεκίνησε συστηματικούς διωγμούς Ελλήνων στην ανατολική Θράκη και τη δυτική Μικρά Ασία, αναγκάζοντας την άνοιξη του 1914 την Ελλάδα να φτάσει στα πρόθυρα επίδοσης τελεσιγράφου που απαιτούσε τη διακοπή των εκτοπισμών. Εκείνη την εποχή ο Μεταξάς υπέβαλε στον Βενιζέλο ένα σχέδιο αιφνίδιας απόβασης και κατάληψης των Στενών των Δαρδανελλίων από ένα σώμα στρατού που θα μεταφέρονταν εκεί με 70 εμπορικά πλοία. Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία ήταν η πλήρη μυστικότητα που θα κάλυπτε τις προετοιμασίες, η καταστροφή του τουρκικού στόλου και η επιδίωξη καλών σχέσεων με την Τουρκία ώστε να επιτευχθεί πλήρης αιφνιδιασμός. Ο αιφνιδιασμός χάθηκε όταν ο Βενιζέλος στις 29 Μαΐου 1914 απείλησε με πόλεμο την Τουρκία. Η παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων, αλλά και η αρνητική στάση των Βαλκανικών φίλων (Σερβία και Ρουμανία) της Ελλάδας σε νέο πόλεμο, έφεραν μια προσωρινή ύφεση στην ελληνοτουρκική διαμάχη. Ο Βενιζέλος πλέον, το καλοκαίρι του 1914, άλλαξε γνώμη για την αναγκαιότητα ενός πολέμου με τη γείτονα χώρα, σε αντίθεση με τους επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου, Δούσμανη και Μεταξά, που επέμεναν σε μια αιφνιδιαστική επίθεση. Με την έναρξη του Μεγάλου Πολέμου οι ρόλοι θα αντιστραφούν.
Η διαφωνία με τον Βενιζέλο
Τις ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου ο Βενιζέλος συναντούσε καθημερινά τον Δούσμανη και τον Μεταξά και συζητούσαν την έκβαση των μαχών. Σε αντίθεση με τον Βενιζέλο, ο Μεταξάς πίστευε ότι ο πόλεμος θα είναι μακροχρόνιος. Ο Μεταξάς λόγο της φοίτησής του στη Γερμανία, πίστευε στη στρατιωτική υπεροχή της Γερμανικής Αυτοκρατορίας καθώς γνώριζε από πρώτο χέρι τον γερμανικό στρατό, ο οποίος με τον Κάιζερ, έναν ηγέτη αποφασιστικό και ιδιαίτερα ανένδοτο, θα νικούσε τις δυνάμεις της Αντάντ. Ήταν πεπεισμένος ότι τα ελληνικά συμφέροντα συνέπιπταν με τα γερμανικά και έπρεπε η Ελλάδα να παραμείνει ουδέτερη καθώς η Βουλγαρία και η Τουρκία θα προσχωρούσαν στην Κεντρική Συμμαχία. Επίσης υποστήριζε ότι η πολιτική των χωρών της Αντάντ ήταν εφήμερη και δεν έβλεπε κάποιο όφελος να πολεμήσει η Ελλάδα στο πλευρό της. Διαποτισμένος από τις γερμανικές ιδέες, ο Μεταξάς πίστευε ότι η ανωτερότητα του γερμανικού πολιτισμού, που σε συνδυασμό με την πειθαρχία και τη σοβαρότητα, θα επικρατούσαν σε αυτόν τον πόλεμο. Μαζί με τους φιλοβασιλικούς έβλεπε ως μεγάλο κίνδυνο τον πανσλαβισμό θεωρώντας πως μόνο η Γερμανία θα μπορούσε να τον αναχαιτίσει. Ήταν στρατιωτικός σύμβουλος με μεγάλη επιρροή στις αποφάσεις του Κωνσταντίνου και μάλιστα η Γερμανία τον θεωρούσε ως «τον μοναδικό πραγματικό άνδρα στο περιβάλλον του βασιλιά».
Αντίθετα ο Βενιζέλος είχε την πεποίθηση ότι η καλύτερη επιλογή για τα ελληνικά συμφέροντα ήταν η συμμαχία με την Αντάντ και ιδιαίτερα με τη Βρετανία. Στις αρχές του πολέμου εφάρμοσε μια προσωρινή ουδετερότητα αναμένοντας νέες εξελίξεις που θα έδιναν τη δυνατότητα προσχώρησης στις δυνάμεις της Αντάντ. Η κύρια θέση της πολιτικής του ήταν ότι άσχετα με την έκβαση του πολέμου η Βρετανία θα παρέμενε κυρίαρχη στην Εγγύς Ανατολή. Με τη συμμετοχή της στο πλευρό της Αντάντ, όχι μόνο θα διαφύλασσε τα κεκτημένα από τους Βαλκανικούς Πολέμους, αλλά θα είχε την ευκαιρία εδαφικής επέκτασης και ενσωμάτωσης των Ελλήνων τις Μικράς Ασίας που απειλούνταν με αφανισμό.
Ο Μεταξάς θεωρούσε ότι ο Τύπος στην Ελλάδα έβλαπτε τα συμφέροντα των Κεντρικών Δυνάμεων, γι' αυτό έδωσε μακροσκελής αναφορές για τη στρατηγική του πολέμου στον εκδότη της εφημερίδας Αθήναι, τις οποίες χρησιμοποίησε, από τον Ιούλιο του 1914 έως τον Ιούλιο του 1915, σε μια σειρά άρθρων, υπέρ της Γερμανίας, με το ψευδώνυμο Α.Ω. Στις αρχές Σεπτεμβρίου 1914 έλαβε χώρα μια σύσκεψη μεταξύ του αντιναυάρχου Kerr και του ελληνικού Γενικού Επιτελείου με θέμα τη συνεργασία Ελλάδας και Βρετανίας για την κατάληψη της Καλλίπολης. Ο Μεταξάς εξέφρασε τις αντιρρήσεις του για την επιτυχία του σχεδίου. Με ένα υπόμνημα που υπέβαλε στον πρωθυπουργό στις 5 Δεκεμβρίου 1914, αντιτάχθηκε στην ανάμιξη της Ελλάδας στον πόλεμο και σε στρατιωτική βοήθεια προς τη Σερβία. Τον Φεβρουάριο του 1915, ύστερα από την απομάκρυνση του Δούσμανη, έγινε αναπληρωτής αρχηγός του Γενικού Επιτελείου. Στις 17 Φεβρουαρίου, αμέσως μετά τη συνάντηση Βενιζέλου και Βασιλιά, ο Μεταξάς διαφώνησε με την ελληνική συμμετοχή στην εκστρατεία της Καλλίπολης, Ανακοίνωσε την παραίτησή του υποβάλλοντας παράλληλα αίτηση αποστρατείας αλλά και ένα υπόμνημα, στο οποίο εξηγούσε γιατί θεωρούσε ότι η επιτυχία στην επιχείρηση των συμμαχικών δυνάμεων στο στενό των Δαρδανελλίων ήταν εξαιρετικά αμφίβολη. Επιπλέον, θα προκαλούσε βουλγαρική επίθεση στη Μακεδονία που δεν θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν οι ανεπαρκείς αριθμητικά ελληνικές δυνάμεις. Οι Τούρκοι, διαπίστωνε ο Μεταξάς, είχαν ενισχύσει τις αμυντικές του θέσεις στα Δαρδανέλια και οι δυνάμεις των Συμμάχων, έστω και με ελληνική συμμετοχή, δεν ήταν επαρκείς. Κατέληγε ότι η μελέτη της εκστρατείας από τους Συμμάχους ήταν ελλιπής και ότι η δύναμη του εχθρού είχε υποτιμηθεί. Ο Βενιζέλος έχοντας τη σύμφωνη γνώμη 5 πρώην πρωθυπουργών, ζήτησε την αποδοχή της πολιτικής του από τον Βασιλιά. Ο τελευταίος όμως, στηριζόμενος στην αντίρρηση του Μεταξά, δεν ενέκρινε τη συμμετοχή της Ελλάδας στην εκστρατεία, υποχρεώνοντας τον Βενιζέλο σε παραίτηση. Μετά από εκλογές στις 31 Μάϊου 1915 ο Βενιζέλος επέστρεψε στην εξουσία, δεν μπορούσε όμως να εφαρμόσει την πολιτική του διότι ο βασιλιάς και το περιβάλλον του είχαν ενισχύσει τη θέση τους στο εσωτερικό της χώρας. Ο Μεταξάς μαζί με τους Γεώργιο Στρέιτ, Δούσμανη και τη Βασίλισσα Σοφία επηρέαζαν καθοριστικά τον Κωνσταντίνο να υποστηρίζει την -ευμενή για τη Γερμανία- ελληνική ουδετερότητα, διατηρούσαν δε συνεχή επικοινωνία με το Βερολίνο, στο οποίο διοχέτευαν απόρρητα έγγραφα, με αξιωματούχους της γερμανικής πρεσβείας στην Αθήνα αλλά και με τον βαρόνο Σενκ, υπεύθυνο της γερμανικής προπαγάνδας που δωροδοκούσε δημοσιογράφους και εφημερίδες.
Με αφορμή την επικείμενη επίθεση της Βουλγαρίας -η οποία συμμάχησε με τις Κεντρικές Δυνάμεις- στη Σερβία, ο Βενιζέλος τον Σεπτέμβριο του 1915 ζήτησε από την Αντάντ την αποστολή συμμαχικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη, γεγονός που επηρέασε καθοριστικά τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις. Αν και ο Μεταξάς και το περιβάλλον του βασιλιά ήταν βέβαιοι ότι μία επίθεση της Βουλγαρίας στη Σερβία θα προκαλούσε ελληνοβουλγαρικό πόλεμο, όταν ο Βενιζέλος, για να βοηθήσει τη Σερβία, ζήτησε γενική επιστράτευση, ο Κωνσταντίνος ήθελε αυτή να γίνει μόνο ως αμυντικό μέτρο. Η ριζική διαφωνίας τους υποχρέωσε τον Βενιζέλο σε παραίτηση και λίγο αργότερα ο Μεταξάς ανακλήθηκε στη θέση του υπαρχηγού του Γενικού Επιτελείου από την κυβέρνηση του Ζαΐμη. Από τη θέση αυτή, με εντολή του βασιλιά, και εν αγνοία της κυβέρνησης, διεξήγαγε διαπραγματεύσεις με τον Τούρκο στρατιωτικό ακόλουθο για την επίτευξη ελληνοτουρκικής συμφωνίας, με βάση την αναγνώριση εδαφικής τους ακεραιότητας. Ενόψει των εκλογών του Δεκεμβρίου 1915 εισηγήθηκε να κληθούν στον στρατό οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία ώστε να μην μπορέσουν να ψηφίσουν υπέρ του Βενιζέλου και με δικό του αίτημα προς τη γερμανική κυβέρνηση ζήτησε να μεσολαβήσει στην οθωμανική ώστε οι μουσουλμάνοι της Μακεδονίας να ψηφίσουν τους Αντιβενιζελικούς.
Η παράδοση του Οχυρού Ρούπελ και οι Επίστρατοι
Η υπηρεσιακή κυβέρνηση του Σκουλούδη με μια σειρά άστοχων ενεργειών επιδείνωσε με γοργό ρυθμό τις σχέσεις της Ελλάδας με τους Συμμάχους. Την ίδια στιγμή ο βασιλιάς ανυπομονούσε για μια γερμανοβουλγαρική επίθεση στο Μακεδονικό Μέτωπο για την εκδίωξη των συμμαχικών δυνάμεων. Τότε ο Μεταξάς πληροφόρησε το Βερολίνο ότι η Ελλάδα ήταν διατιθεμένη να ανεχτεί την κατάληψη της Καβάλας και άλλων παραθαλάσσιων περιοχών. Στις 23 Μάιου του 1916 η Βουλγαρία και η Γερμανία απαίτησαν την παράδοση του οχυρού Ρούπελ. Παρότι στις 10 Μαίου ο Μεταξάς εξέδωσε διαταγή προς τις ελληνικές δυνάμεις να αντισταθούν ένατι οποιασδήποτε επίθεσης στο Ρούπελ, μόλις του έγιναν γνωστές οι γερμανικές απαιτήσεις επισκέφθηκε τον πρωθυπουργό Σκουλούδη και τον έπεισε ότι δεν θα πρέπει να υπάρξει ελληνογερμανική σύγκρουση. Αμέσως μετά ο Μεταξάς έγραψε τη διαταγή παράδοσης του οχυρού και τη διαβίβασε στον υπουργό στρατιωτικών για να την υπογράψει. Η εισβολή βουλγαρικών δυνάμεων είχε ως αποτέλεσμα οι αγγλογαλικές δυνάμεις να εφαρμόσουν μερικό αποκλεισμό των παραλίων της Ελλάδας και απαίτησαν, μεταξύ άλλων μέτρων, την απόλυση ορισμένων ανωτέρων αξιωματικών και την αποστράτευση του ελληνικού στρατού. Ο Μεταξάς απομακρύνθηκε από την επιτελική του θέση στο Γενικό Στρατηγείο, αφού όμως πρώτα κατέστρεψε ενοχοποιητικά έγραφα που αφορούσαν τις μυστικές συνομιλίες του βασιλιά με το Βερολίνο. Οι πιστοί στον βασιλιά στρατιώτες και αξιωματικοί που αποστρατεύτηκαν ενσωματώθηκαν στους συνδέσμους Επιστράτων, μιας οργάνωσης που ο Μεταξάς έπαιξε σημαντικό ρόλο στη δημιουργία και τον συντονισμό της. Ήταν τέτοια η διαίρεση μεταξύ βασιλικών και βενιζελικών που ο Μεταξάς έφτασε να συζητά με τον Γερμανό στρατιωτικό ακόλουθο ένα σχέδιο εξόντωσης του Βενιζέλου. Κατά τη διάρκεια των Νοεμβριανών ο στρατηγός Αναστάσιος Παπούλας, ως επικεφαλής των Επιστράτων και των ελληνικών δυνάμεων γύρω από την Αθήνα, έλαβε οδηγίες από τον Μεταξά για την αντιμετώπιση των δυνάμεων του ναυάρχου Φουρνέ. Το ίδιο διάστημα, συνεργάστηκε μυστικά με τον Γερμανό λοχαγό Φαλκεχάουζεν στην οργάνωση μονάδων ατάκτων στη Μακεδονία που θα βοηθούσαν τις κεντρικές δυνάμεις. Ως αποτέλεσμα των Νοεμβριανών οι συμμαχικές δυνάμεις επέβαλαν ασφυκτικό ναυτικό αποκλεισμό στην κυβέρνηση των Αθηνών και στις 11 Ιουνίου 1917 ο ύπατος αρμοστής των Συμμάχων Κάρολος Ζοννάρ επέδωσε στον πρωθυπουργό Ζαίμη τελεσίγραφο με το οποίο αξίωνε την παραίτηση του Κωνσταντίνου. Την προηγούμενη μέρα ο Μεταξάς συναντήθηκε με τον βασιλιά και τον προέτρεψε να μεταφερθεί στην Τρίπολη και να συνεχίσει εκεί τον αγώνα του κατά της Αντάντ. Ο Κωνσταντίνος προτίμησε να αναχωρήσει για την Ιταλία και όρισε διάδοχό του τον Αλέξανδρο Α΄. Ως τελευταία επιθυμία από τον βασιλιά, ο Μεταξάς ζήτησε την υπογραφή της αποστρατείας του καθώς δεν ήθελε να υπηρετήσει υπό τις διαταγές των βενιζελικών.
Εξορία
Αμέσως μετά την εκθρόνιση του Βασιλιά, ο Κάρολος Ζοννάρ έστειλε στον πρωθυπουργό Αλέξανδρο Ζαΐμη κατάλογο με τους ανεπιθύμητους κωνσταντινικούς, οι οποίοι έπρεπε άμεσα να συλληφθούν και να εξοριστούν. Ο κατάλογος περιείχε και τον Μεταξά. Στις 29 Ιουνίου του 1917, μαζί την οικογένεια του, έφτασε στο Αιάκειο της Κορσικής. Η κύρια απασχόλησή του εκεί ήταν η εξέλιξη του Μεγάλου Πολέμου και ο κόσμος που θα διαμορφωνόταν μετά το τέλος του. Τα νέα περί ανακωχής των Κεντρικών Δυνάμεων ανησύχησαν τους εξόριστους και όταν έφτασε η είδηση ότι οι Φιλελεύθεροι είχαν ζητήσει τους βασιλικούς πίσω για να τους δικάσουν ο Μεταξάς σκέφτηκε την περίπτωση της απόδρασης. Μαζί με τον Δ. Γούναρη και τον Γ. Πεσμαζόγλου επιβιβάστηκαν σε ένα καΐκι με προορισμό τη Σαρδηνία. Εκεί οι τοπικές αστυνομικές αρχές τους συνέλαβαν, ωστόσο η ιταλική κυβέρνηση αρνήθηκε την έκδοσή τους στη Γαλλία και τον Δεκέμβριο μεταφέρθηκαν στο Κάλιαρι.
Μικρασιατική Καταστροφή και το κίνημα Λεοναρδόπουλου-Γαργαλίδη
Λίγο καιρό μετά την άφιξή του στην Αθήνα, στις 7 Ιανουαρίου 1921, ο Μεταξάς ανακλήθηκε στο στράτευμα, προήχθη σε υποστράτηγο και αποστρατεύθηκε αμέσως, με δική του θέληση. Στις 25 Μαρτίου 1921 συναντήθηκε τον Γούναρη, τον Πρωτοπαπαδάκη και τον συνταγματάρχη Αθανάσιο Εξαδάκτυλο για να συζήτησαν την κατάσταση της Μικρασιατικής εκστρατείας. Του πρότειναν να επανέλθει στο Γενικό Επιτελείο ως στρατιωτικός σύμβουλος του Αρχιστράτηγου Παπούλα. Μετά την άρνηση του Μεταξά, ο Πρωτοπαπαδάκης δε δίστασε να του προσφέρει την ίδια την Αρχιστρατηγία στη Μικρά Ασία. Παρόλα αυτά αρνήθηκε λέγοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο στη Μικρά Ασία, ακόμα και αν πετύχει ορισμένες βραχυπρόθεσμες νίκες. Τον Δεκέμβριο του 1914 είχε καταθέσει υπόμνημα στον Βενιζέλο, όπου διατύπωνε τις επιφυλάξεις του για μια ελληνική εμπλοκή στη Μικρά Ασία. Ωστόσο, τον Μάιο του 1919 είχε χαιρετήσει την ελληνική επέμβαση στη Σμύρνη θεωρώντας πως, αφενός εγκαινίαζε μια περίοδο ευημερίας και μεγαλείου για τη χώρα, αφετέρου θα είχε σαν αποτέλεσμα την αφανισμό του αντιβενιζελισμού. Κατά τις επιχειρήσεις του Μαρτίου 1920, όταν ο Βενιζέλος υποστήριξε τη σύμπτυξη του μετώπου, ο Μεταξάς τάχθηκε εμμέσως υπέρ της επιθετικής πολιτικοστρατιωτικής επιλογής της κυβέρνησης. Μετά την αποτυχία των επιχειρήσεων αυτών, υιοθέτησε, με ανανεωμένη πεποίθηση, τις αρχικές του απόψεις.
Σε μια νέα τους συνάντηση στις 29 Μαρτίου, με την παρουσία και του υπουργού στρατιωτικών Θεοτόκη, ο Μεταξάς επανέλαβε ότι πολεμούσαν ολόκληρο το τουρκικό έθνος και οι ελληνικές δυνάμεις ήταν ελάχιστες για να κατακτήσουν τη Μικρά Ασία. Τους συμβούλευσε να γίνει σύμπτυξη του στρατού σε αμυντικές θέσεις γύρω από τη Ζώνη της Σμύρνης, όπως περιγράφονταν στη Συνθήκη των Σεβρών, και να διαπραγματευτούν μια έντιμη αποχώριση. Τελικά, και μετά την επικράτηση της επεκτατικής στρατηγικής των Αντιβενιζελικών, σωρεία στρατιωτικών λαθών και παραλείψεων, η Μικρασιατική εκστρατεία κατέληξε στην ολική καταστροφή του ελληνισμού στη Μικρά Ασία. Στις 14 Σεπτεμβρίου του 1922 ο Βασιλιάς τον κάλεσε στα ανάκτορα στο Τατόι. Σύμφωνα με τον Μεταξά, ο Κωνσταντίνος του ζήτησε να συντάξει την επιστολή παραίτησης του βασιλιά και το διάγγελμά του προς τον ελληνικό λαό. Η κατάσταση ήταν και για τον ίδιο ανησυχητική, γιατί δεχόταν συνεχώς απειλές για τη ζωή του.
Στις 12 Οκτωβρίου του 1922 ίδρυσε το Κόμμα Ελευθεροφρόνων, το οποίο διακύρητε την ιδεολογική και ηθική πτώχευση του βενιζελισμού και των βασιλικών, δίνοντας έμφαση στην οικονομική ευμάρεια και την εξασφάλιση των ατομικών ελευθεριών των Ελλήνων, με ένα ευρύ πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Μετά τη διάλυση των αντιβενιζελικών, αλλά και του κύρους που του έδινε η αντίθεσή του στην επέμβαση στη Μικρά Ασία, έγινε ο βασικός αντίπαλος των Φιλελευθέρων. Μπροστά στο ενδεχόμενο νίκης του Μεταξά στις επερχόμενες εκλογές της 2ας Δεκεμβρίου 1923, που θα του έδιναν και την ουσιαστική αρχηγία των αντιβενιζελικών, οι επαναστάτες διαμορφώσαν το εκλογικό σύστημα ώστε να ευνοεί τους βενιζελικούς. Τα μεσάνυχτα της 21ης προς 22α Οκτωβρίου του 1923 ξέσπασε εναντίον της τότε στρατιωτικής κυβέρνησης το κίνημα Κίνημα Λεοναρδόπουλου-Γαργαλίδη, το οποίο πιθανόν γνώριζε ο Μεταξάς και υποστήριζε ότι στην ουσία ήταν δικό του. Στην αρχή φάνηκε ότι οι κινηματίες υπερείχαν, αφού είχαν καταληφθεί η ηπειρωτική Ελλάδα, εκτός από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα και τα Ιωάννινα, αλλά ύστερα από τις συντονισμένες προσπάθειες των Κονδύλη, Πάγκαλου και του Πλαστήρα κατάφεραν να τους περιορίσουν. Καθώς οι κινηματίες δεν άκουσαν τη συμβουλή του Μεταξά να καταλάβουν πρώτα την Αθήνα, αντί να επιτεθούν από την περιφέρεια προς το κέντρο, το κίνημα έληξε άδοξα στις 27 Οκτωβρίου. Την ίδια μέρα ο Μεταξάς κατάφερε να δραπετεύσει με νορβηγικό πλοίο που τον μετέφερε στην Ιταλία.
Βουλευτική και κυβερνητική δράση
Το 1924 επέστρεψε στην Ελλάδα και αποδέχτηκε τη νέα πολιτική σκηνή. Συμμετείχε στο δημοψήφισμα του 1924, αναγνώρισε το αποτέλεσμά του και διακήρυσσε ότι θα πολιτευθεί μέσα στο πλαίσιο της αβασίλευτης δημοκρατίας. Για τα επόμενα πέντε περίπου χρόνια ακολούθησε ρεαλιστική πολιτική, κρατώντας αποστάσεις από τα πολιτικά πάθη του παρελθόντος. Ως αρχηγός του κόμματος των Ελευθεροφρόνων συμμετείχε στις εκλογές της 7ης Νοεμβρίου του 1926, όπου έλαβε 15,76% και 51 ή 54 έδρες. Έτσι στις 4 Δεκεμβρίου διορίστηκε υπουργός Συγκοινωνίας στην Κυβέρνηση Αλέξανδρου Ζαΐμη 1926. Ήταν αρμόδιος για το ζήτημα της σύμβασης με την εταιρεία ηλεκτρισμού Πάουερ και της κατασκευής του οδικού δικτύου της χώρας από την εταιρία Π.Γ. Μακρής & Σια. Οι αναθέσεις αυτών των έργων έφεραν έντονη αντιπαράθεση στη Βουλή. Η κυβέρνηση της Βρετανίας διαμήνυσε στην ελληνική ότι αν δεν επικυρωνόταν η σύμβαση της Πάουερ δε θα είχε πρόσβαση σε δανειοδότηση από την αγγλική χρηματαγορά. Ο Μεταξάς κατάφερε να πείσει τους απρόθυμους βουλευτές να υπερψηφίσουν τη σύμβαση, υποστηρίζοντας ότι η αυτοδυναμία της Ελλάδας «από απόψεως νομοθετικής» περιοριζόταν «υπό της παντοδυναμίας» των κρατών με τα οποία διατηρούσε σχέσεις. Οι αναθέσεις αυτές, αλλά κυρίως η άρνησή του σε «ρουσφέτια φίλων», επέφεραν μια συντονισμένη συκοφαντική επίθεση εναντίον του. Τον Φεβρουάριο του 1928 διαφώνησε με τον Α. Παπαναστασίου, αρχηγό της Δημοκρατικής Ένωσης και υπουργό Γεωργίας, για τη σύμβαση με την εταιρία Μακρής, και παρά τη στήριξη του Μεταξά από τους υπουργούς των φιλελευθέρων, επήλθε η πτώση της κυβέρνησης Ζαίμη. Στη νέα κυβέρνηση Ζαίμη, με συμμετοχή μόνο των φιλελευθέρων και των ελευθεροφρόνων, ο Μεταξάς παρέμεινε στο υπουργείο Συγκοινωνίας. Ωστόσο, οι συμβάσεις που είχε προωθήσει ο Μεταξάς, που χαρακτηρίστηκαν σκανδαλώδεις, σε συνδυασμό με του επαχθείς όρους του δανείου της Κ.τ.Ε. και την οικονομική δυσκολία των φτωχότερων τάξεων, οδήγησαν σε αλλαγή της πολιτικής κατάστασης. Έτσι στις εκλογές του 1928 ο Βενιζέλος επικράτησε, οι Ελευθερόφρονες έλαβαν το 5,30% και εξέλεξαν έναν βουλευτή. Στις γερουσιαστικές εκλογές του 1929 έλαβαν το 2,73% και εξέλεξαν 2 γερουσιαστές. Οι ήττες αυτές, που τον πίκραναν και τον απογοήτευσαν, θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μετέπειτα πολιτική του σταδιοδρομία. Το επόμενο διάστημα πεθαίνει η μητέρα και η αδελφή του, και αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες και προβλήματα υγείας. Έχει έμμονη ιδέα με τη σοβαρή κατάσταση υγείας της μικρής του κόρης. Η υποχονδρία του τον κάνει να αμφισβητήσει τις γνώμες των γιατρών και θα πάει για 9 μήνες την Ελβετία για να βρει θεραπεία για την κατάστασή της.
Στις βουλευτικές εκλογές του 1932 το κόμμα των Ελευθεροφρόνων κατέβασε υποψήφιους μόνο σε 7 περιφέρειες, συγκέντρωσε 0.98% των ψήφων και κατέλαβε τρεις έδρες. Παρόλα αυτά ο Μεταξάς συμμετείχε στην κυβέρνηση Τσαλδάρη, αναλαμβάνοντας τη θέση του υπουργού Εσωτερικών. Στις εκλογές του Μαρτίου 1933 ο Μεταξάς κατάφερε να εκλέξει 6 βουλευτές και μετά την πτώση του Βενιζέλου και το κίνημα του Πλαστήρα έγινε ο εκπρόσωπος των ακραίων αντιβενιζελικών στη Βουλή.