cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ινστιτούτο Μελέτης Ουρολογικών Παθήσεων
Πληροφοριακά Γραφήματα
Το 2012, με αφορμή την πανευρωπαϊκή ημέρα κατά του καρκίνου του προστάτη (15 Σεπτεμβρίου), και σύνθημα «αντιμετωπίΖΩ τον καρκίνο του προστάτη», δημιουργήθηκε ένα πληροφοριακό γράφημα για την πάθηση. Την ίδια χρονιά, με αφορμή τα 15 χρόνια λειτουργίας του ΚΕ.Σ.Α.Υ. , δημιουργήθηκε μια σειρά από 12 πληροφοριακά γραφήματα που αφορούσαν την σεξουαλική υγεία. Τα γραφήματα απαντούσαν κυρίως σε δημοφιλή ερωτήματα για τη σεξουαλική ζωή των ανθρώπων όπως θεραπείες και αίτια της στυτικής δυσλειτουργίας, μύθοι για το σεξ, πρόωρη εκσπερμάτιση, νόσος Peyronie και ερωτική επιθυμία των δύο φύλλων. . Με αφορμή την 6η Σύνοδο της Ελληνικής Εταιρείας Έρευνας και Αντιμετώπισης του Ιού των Θηλωμάτων (HPV), το ΙΜΟΠ και η Ελληνική HPV Εταιρεία δημιούργησαν από κοινού ένα πληροφοριακό γράφημα σχετικά με τον ιό του HPV.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ουρολογία
Γκαλάτσι
Το Γκαλάτσι (ρουμανικά: Galaţi), γνωστό στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία ως Γαλάτσι, είναι πόλη και λιμάνι στην ανατολική Ρουμανία, έδρα της ομώνυμης περιοχής, στην ιστορική περιοχή της Μολδαβίας. Το Γαλάτσι είναι λιμάνι στον Ποταμό Δούναβη, πολύ κοντά στην πόλη Βραΐλα, με την οποία αποτελεί ενιαία μητροπολιτική περιοχή. Το 2011 είχε πληθυσμό 231.204 κατοίκων και ήταν έτσι η 7η μεγαλύτερη πόλη της Ρουμανίας. Το Γαλάτσι είναι μεγάλο oικονομικό κέντρο, που βασίζεται στο λιμάνι του, στα ναυπηγεία, στο εργοστάσιο χάλυβα ArcelorMittal Galați και τις εξαγωγές ορυκτών.
Η πόλη αναφέρεται για πρώτη φορά το 1445. Το 1789, κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο, η πόλη πυρπολήθηκε από τις ρωσικές δυνάμεις υπό τη διοίκηση του Μιχαήλ Καμένσκι. Τό Γαλάτσι ήταν η πόλη πού χύθηκε τό πρώτο αίμα του Εικοσιένα και έλαβε χώρα η πρώτη μάχη στην Μολδοβλαχία ανάμεσα σε Έλληνες και Τούρκους (Μάχη του Γαλατσίου). Η πόλη έγινε το 1907 χώρος αγροτικής εξέγερσης, η οποία συνετρίβη από τον ρουμάνικο στρατό.
Στο Γαλάτσι βρίσκεται η μεγαλύτερη χαλυβουργία της Ρουμανίας, η Arcelor-Mittal Galaţi, που ήταν υπό κρατική ιδιοκτησία μέχρι το 2001. Εδώ βρίσκεται επίσης το μεγαλύτερο ναυπηγείο του Δούναβη, λόγω της καλής πρόσβασης που έχει η πόλη στη Μαύρη Θάλασσα και της μικρής απόστασης με το εργοστάσιο χαλυβουργίας. Η πόλη είναι αδελφοποιημένη, μεταξύ άλλων, με τον Πειραιά από το 1985.
Ετυμολογία και ονόματα
Το όνομα "Γκαλάτσι" προέρχεται από την Κουμανική λέξη γκαλάτ. Αυτή είναι δανεισμένη από την Αραβική λέξη قَلْعَةٌ qalʿat, "φρούριο". Εχουν προταθεί και άλλες ετυμολογίες, όπως το Σερβικό γκάλατς. Εντούτοις η ρίζα γκαλάτ εμφανίζεται σε γειτονικά τοπωνύμια, μερικά από τα οποία δείχνουν σαφώς Κουμανική προέλευση, για παράδειγμα η Λίμνη Γκαλατσούι, που έχει τη χαρακτηριστική Κουμανική κατάληξη -ούι, για το "νερό". Αλλο τοπωνύμιο στην περιοχή είναι η Γαλικία, με την πόλη της Χαλίτς, που συνδέεται τοπικά με την κάργια (Κάουκα, Χάλκα). Πριν τη Μογγολική εισβολή στο Κράτος των Ρως το Γκαλάτσι ήταν γνωστό ως Μάλι Χαλίτς (Μικρό Χαλίτς) ως τμήμα του Βασιλείου Γαλικίας-Βολυνίας. Αλλα παρόμοια τοπωνύμια είναι το Γκαλίτς στη Ρωσία και η Γαλατία στην Τουρκία, που υποδηλώνει Κελτική προέλευση.
Αρχαιότητα
Αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν κατοίκηση της περιοχής από τη Νεολιθική περίοδο. Για παράδειγμα βορειοδυτικά της πόλης του Γκαλάτσι, ανατολικά των ελών Μαλίνα, βρέθηκαν θραύσματα κεραμεικών και οστέινων εργαλείων. Ενα πέτρινο σκήπτρο από την ύστερη Εποχή του Χαλκού, που ανήκε στον πολιτισμό Κοσλοτζένι βρέθηκε στη νότια όχθη των ελών. Η ίδια η πόλη του Γκαλάτσι αναπτύχθηκε από αρχαίο Δακικό οικισμό του 6ου και 5ου αιώνα π.Χ., εκεί όπου υπήρχε ένα πέρασμα του Ποταμού Δούναβη. Το 101-102 και το 105-106 οι Δάκες πολέμησαν κατά των Ρωμαίων και η περιοχή έγινε τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ενα ισχυρό Ρωμαϊκό φρούριο χτίστηκε στο Μπάρμποσι για την άμυνα του περάσματος του Δούναβη. Μετά το 300 αναπτύχθηκε ένας Δακορωμαϊκός οικισμός σε ένα πέρασμα νότια της θέσης της Εκκλησίας της Παναγίας.
18ος αιώνας
Ο Ουκρανός λαϊκός ήρωας Ιβάν Στεπάνοβιτς Μαζέπα ήταν Χετμάνος (Ηγεμόνας), που πέθανε το 1709 στη Βαρνίτσα της Βεσσαραβίας και τάφηκε στο Γκαλάτσι, σε τάφο από τούβλα. Το 1710 οι Τάταροι λεηλάτησαν το Γκαλάτσι μετά τη Μάχη του Στανιλέστι. Το 1775 η Ρωσία άνοιξε προξενείο στο Γκαλάτσι. Ομως το 1789, κατά το Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1787-1792, η πόλη κάηκε από τις στρατιές του Ρώσου στρατηγού ΜΙχαήλ Καμένσκι.
19ος αιώνας
Λόγω της αναταραχής στο μέρος αυτό της Ευρώπης, το λιμάνι του Γκαλάτσι έγινε τόπος κατασκευής μεγάλων πολεμικών πλοίων. Ο Αμποτ Μπόσκοβ, Ρουμάνος περιηγητής, ανέφερε : "Eίδα ένα μεγάλο πλοίο, σαν εκείνα που λένε οι Τούρκοι καραβέλες, έτοιμο να καθελκυστεί στο νερό. Εγινε με εντολή του Ισαάκ-αγά, μεγάλου φοροσυλλέκτη της Κωνσταντινούπολης. Το πλοίο ήταν τεράστιο 1770 βήματα και φορτωμένο με 84 κανόνια."
Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 στο Γκαλάτσι (και σε άλλες πόλεις) φονεύθηκαν Οθωμανοί υπήκοοι. Αυτό ήταν το αποτέλεσμα μιας σειράς εξεγέρσεων μελών της ένωσης των λιμενεργατών και υπαλλήλων της πόλης.
Παρά τους πολέμους και την αναταραχή το Γκαλάτσι αναπτύχθηκε βασιζόμενο στο εμπόριο (ιδίως εξαγωγής σιτηρών). Το 1805 η Γαλλία και η Αγγλία ίδρυσαν υποπροξενεία. Το 1832 ιδρύθηκε η Σχολή των Αγίων Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ. Δύο χρόνια αργότερα, το 1834, Αυστριακά πλοία έκαναν προγραμματισμένα δρομολόγια και το 1837 το Γκαλάτσι ανακηρύχθηκε ελεύθερο λιμάνι (ανακλήθηκε το 1882). Το 1850 ο Τζέιμς Μπιουκάναν, πρόεδρος των ΗΠΑ, έστειλε στο Γκαλάτσι υποπρόξενο και οι ΗΠΑ άνοιξαν προξενείο το 1858. Το Γκαλάτσι ήταν επίσης εμπορικό λιμάνι για τις Γερμανικές χώρες. Οταν τελείωσε ο Κριμαϊκός Πόλεμος (1854–1856) το Γκαλάτσι έγινε έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Δούναβη.
Μετά την ενοποίηση των Ρουμανικών πριγκιπάτων το 1859, με κυβερνήτη τον Αλέξανδρο Ιωάννη Κούζα εντάθηκε η ανάπτυξη στο Γκαλάτσι. Ο Ζέλετιν έγραψε : "Στη γέννηση του σύγχρονου ρουμανικού κράτους πρέπει να διακρίνουμε δύο κύρια ρεύματα - ένα πληθωρικό αλλά επιφανειακό, βασιζόμενο σε φιλελεύθερες ιδέες που ξεκινώντας από το Παρίσι έφτασαν στο Βουκουρέστι και στο Ιάσιο. Το άλλο είναι ήσυχο αλλά βαθύ, από το Λονδίνο στο Γκαλάτσι και στη Βραίλα, η Αγγλική είναι η σημερινή καπιταλιστική οικονομία" (Burghezia română (1925), Στέφαν Ζέλετιν).
Το 1869 άνοιξε το δημοτικό πάρκο Μιχαήλ Εμινέσκου και το 1870 λειτούργησαν εργοστάσια, που το 1908 ήταν ήδη 41. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1872 εγκαινιάσθηκαν ο σιδηροδρομικός σταθμός Βασιλιά Κάρολου Α΄ και η σιδηροδρομική σήραγγα της βόρειας πόλης. Λίγο αργότερα, στις 24 Σεπτεμβρίου 1880, εγκαινιάσθηκε ο σταθμός του Ποταμού. Το 1889 ιδρύθηκε η βιβλιοθήκη Β. Α. Ουρέκια.
1900–1947
Μεταξύ του 1900 και του Α΄ Παγκόσμιου Πόλεμου το Γκαλάτσι συνέχισε το εμπόριο σιτηρών και ξυλείας με δεκαέξι προξενεία. Το 1907 η κοινωνική αναταραχή μεταξύ των φτωχών τάξεων προκάλεσε την επέμβαση του Ρουμανικού στρατού. Το 1911 ανεγέρθηκε άγαλμα του ποιητή Μιχαήλ Εμινέσκου.
Το Γκαλάτσι παρέμεινε υπό Ρουμανικό έλεγχο κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στρατιώτες της Ρουμανίας πολέμησαν με εκείνους της Ρωσίας κατά του στρατού των Κεντρικών Δυνάμεων. Η πόλη βομβαρδίστηκε από τους Ρώσους το 1919.
Το 1919 ιδρύθηκε ένα Εβραϊκό γυμνάσιο. Το 1926 έγινε η πρώτη αεροπορική πτήση μεταξύ Γκαλάτσι και Βουκουρεστίου. Η Ρουμανική απογραφή του 1900 κατέγραψε στο Γκαλάτσι 100.000 κατοίκους. Το Γκαλάτσι ήταν η πέμπτη πόλη της Ρουμανίας, μετά το Βουκουρέστι, το Κισινάου, το Ιάσιο και το Τσερνιούτσι.
Μεταπολεμική περίοδος
Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το Γκαλάτσι ανοικοδομήθηκε κατά το Κομμουνιστικό πρότυπο. Ο πληθυσμός της πόλης ήταν περίπου 80.000. Το 1956 προτάθηκε η συνένωση της Βραίλας με το Γκαλάτσι και η κατασκευή υποδιμής γρήγορου τραμ από Ελβετική εταιρεία, αλλά τα σχέδια δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Το 1960 άρχισε η κατασκευή του χαλυβουργείου του Γκαλάτσι που ολοκληρώθηκε το 1966. Τότε ο πληθυσμός ήταν 151.000. Το 1971 αυξήθηκε η μεταφορική ικανότητας του σιδηρόδρομου Φιουρέι-Γκαλάτσι και το 1982 ηλεκτροδοτήθηκε. Στις 11 Οκτωβρίου 1989 ένα Βουλγαρικό πλοίο συγκρούστηκε με ένα κρουαζιερόπλοιο κοντά στο Γκαλάτσι. Πέθαναν 151 επιβάτες και πλήρωμα (διασώθηκαν 16).
Το 2004 ιδρύθηκε στο Γκαλάτσι το πρώτο στη Ρουμανία πάρκο τεχνολογίας πληροφορικής. Στις 14 ιουλίου 2005 το Γκαλάτσι επλήγη από εκτεταμένες πλημμύρες. Η στάθμη του ποταμού Σερέτη έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ και σε όλη τη Ρουμανία ο αριθμός των νεκρών έφθασε 21. Το 2010 η κατάρρευση αντιπλημμυρικών φραγμάτων προκάλεσε πλημμύρες στην περιοχή "Valley City" του Γκαλάτσι.
Έλληνες στο Γαλάτσι
Στην πόλη αναπτύχθηκε σημαντική ελληνική κοινότητα λόγω του ότι ήταν εμπορικός σταθμός. Στο Γαλάτσι ιδρύθηκε και ελληνική εκκλησία, ενώ υπήρχαν και σχολεία, και στην πόλη εκδίδονταν και βιβλία στα ελληνικά.
Κλίμα
Το κλίμα του Γκαλάτσι είναι ηπειρωτικό με ψυχρούς χειμώνες και θερμά καλοκαίρια. Η υψηλότερη θερμοκρασία φτάνει τους 37°C και η απόλυτα ελάχιστη τους -21°C. Οι βροχοπτώσεις είναι μέτριες καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, με τις μέγιστες τον μήνα Ιούνιο.
Ρωμαϊκό στρατόπεδο στο Τιριγκίνα-Μπαρμπόσι
Από το 1959 ως το 1962 αρχαιολογικές ανασκαφές διεξήχθησαν στο ρωμαϊκό οικισμό στο Μπαρμπόσι. Η τοποθεσία βρίσκεται βόρεια του Δούναβη, κοντά στο στόμιο του Σερέτη. Μπορεί να γίνει σύγκριση με το φρούριο της Δινογέτειας. Οι αρχαιολόγοι βρήκαν σαφή στρωματογραφία στην περιοχή. Εντόπισαν το Δακικό φρούριο Τιριγκίνα, ενισχυμένο από χωμάτινο όγκο. Τα ευρήματα περιελάμβαναν Δακικά κεραμικά από εισαγωγική επιχείρηση. Βρέθηκε επίσης ένα ασημένιο νόμισμα που χρονολογεί το Δακικό φρούριο στον 1ο αιώνα π.Χ. Ένα στρώμα καύσης υποδηλώνει ζημιές στο φρούριο από πυρκαγιά. Βρέθηκαν επίσης νομίσματα χρονολογούμενα από τη βασιλεία του Αύγουστου (27 π.Χ. – 14 μ.Χ.) μέχρι του [[Νέρων]α.
Οικία Λαμπρινίδη
Η οικία βρίσκεται κοντά στο πανεπιστήμιο, στη Βασιλική Οδό 51. Κτίστηκε από τον Επαμεινώνδα Λαμπρινίδη, Ελληνα εργοστασιάρχη, που είχε μηχανουργείο για την επισκευή πλοίων. Ο Πρίγκιπας Κάρολος έμεινε στην κατοικία σε μια επίσκεψή του στο Γκαλάτσι τον Απρίλιο του 1879. Στέγασε το Εφετείο, το Γυμνάσιο Μιχαήλ Κογκαλνιτσεάνου και, μετά το σεισμό της 9 Νοεμβρίου 1940, το δημαρχείο.
Οικία Ρομπέσκου
Η Οικία Ρομπέσκου χτίστηκε το 1896 με αρχιτέκτονα τον Ιον Μίνκου. Ενας Ρουμανικός τουριστικός ιστότοπος περιγράφει το κίριο : "Η Οικία Ρομπέσκου έχει ένα υπερυψωμένο υπόγειο, δύο επίπεδα με δύο πυργίσκους-μπαλκόνια στον πρώτο όροφο και ένα άλλο μπαλκόνι στο ισόγειο, προς το δρόμο. Οι εξωτερικές διακοσμήσεις είναι σε ρυθμό Μπρινκοβεάνου, γυαλιστερό κεραμικά πλακίδια. Τα γυαλιστερά κεραμικά χρησιμοποιούνται για να διακοσμήσουν το άνθινο άνω αρχείο. Σήμερα λειτουργεί ως "Παιδικό Μέγαρο"".
Ναυτιλιακό Μέγαρο (Σταθμός του Ποταμού)
Το κτίριο αυτό σχεδιάστηκε από τον Πέτρε Αντονέσκου. Χρονολογείται από τα τέλη του 19ου αιώνα. Είναι η έδρα Ναυτικής Διοίκησης Λιμένων του Δούναβη και της Navrom, που ελέγχει τις πλωτές οδούς της Ρουμανίας.
Πανεπιστημιακό Μέγαρο
Αυτό το πρώην "Δικαστικό Μέγαρο" είναι ένα εξέχον αρχιτεκτονικό μνημείο στην παλιά πόλη του Γκαλάτσι. Χτίστηκε μεταξύ 1911 και 1913 και σήμερα είναι έδρα του πανεπιστημίου.
Λούπα Καπιτολίνα
Σημαίνοντας "Λύκος του Καπιτωλίου", το άγαλμα αυτό ανεγέρθηκε το 1995 και εκφράζει τη Ρωμαϊκή επιρροή στο Γκαλάτσι.
Διοικητικό Μέγαρο
Το κτίριο αυτό χτίστηκε το 1904 και 1905 και εγκαινιάστηκε στις 27 Απριλίου 1906. Οπως η Οικία Ρομπέσκου σχεδιάστηκε από τον Ιον Μίνκου. Ο Φρέντερικ Στορκ συνέβαλε με μαρμάρινα γλυπτά της "βιομηχανίας" και της "γεωργίας" στην κορυφή της κύριας όψης. αλλα χαρακτηριστικά είναι δύο μπρούτζινες σημαίες και ένα μεγάλο ρολόι, που παίζει τα "Κύματα του Δουνάβεως" του Ιωσήφ Ιβάνοβιτς (1845–1902).
Αρχιεπισκοπικός Καθεδρικός του Κάτω Δούναβη
Ο θεμέλιος λίθος του αρχιεπισκοπικού καθεδρικού του Γκαλάτσι τέθηκε στις 27 Απριλίου 1906 από τον Πρίγκιπα Φερδινάνδο και την Πριγκίπισα Μαρία. Παρών ήταν επίσης ο Επίσκοπος του Κάτω Δούναβη Ποιμήν Γκεοργκέσκου. Η κατασκευή του διήρκεσε από το 1906 μέχρι το 1917. Αρχιτέκτονες ήταν οι Πέτρε Αντονέσκου και Στέφεν Μπόυρκους. Από το 1989 γίνονται στην εκκλησία εργασίες αποκατάστασης. Αυτές περιλαμβάνουν καθαρισμό της ζωγραφικής του 1957, πλακοστρώσεις γύρω από τον καθεδρικό και την κατασκευή του κέντρου του Αγίου Ιωάννη Κασσιανού, κτιρίου για έργο πολιτιστικό, ποιμαντικό και ιεραποστολικό.
Βουλγαρική Εκκλησία
Μαζί με την εκκλησία, ο Ραίκοβιτς ίδρυσε επίσης ένα βουλγαρικό σχολείο που στεγάζεται σε ένα γειτονικό σπίτι, που έγινε κέντρο των Βούλγαρων επαναστατών που διώκονταν από τις οθωμανικές αρχές. Το 1871-1872, ο εθνικός ποιητής της Βουλγαρίας Χρίστο Μπότεφ έζησε στο σπίτι κατά τη διάρκεια μέρους της εξορίας του, όπως μια αναμνηστική πλάκα ακόμα αναφέρει.
Ο Ραίκοβιτς πέθανε στο Γαλάτσι το 1874 και ετάφη στο προαύλιο της Βουλγαρικής Εκκλησίας, όπου η ταφόπλακά του υπάρχει ακόμα.
Ελληνική Εκκλησία
Ο θεμέλιος λίθος της Ελληνικής Εκκλησίας τέθηκε στις 6 Αυγούστου 1866. Η εκκλησία αφιερώθηκε στη "Μεταμόρφωση" στις 17 Σεπτεμβρίου από τον επίσκοπο και τον Αρχιμανδρίτη Μελχισεδέκ Ευγένιο Ξηροπόταμο. Στον κυρίως ναό είναι μια μαρμάρινη πλάκα με τα ονόματα των ιδρυτών και δύο μαρμάρινες πλάκες με τα ονόματα των ιδρυτών και μεγάλων ευεργετών. Ο ναός είναι σταυροειδής πύργος με δύο κωδωνοστάσια στη δυτική πλευρά. Εικονογράφος ήταν ο Παπαδόπουλος ο Αδριανουπολίτης. Υπάρχουν μεγάλες εικόνες που απεικονίζουν την Παναγία με το βρέφος, την Ανάσταση, τον Άγιο Γεράσιμο, την Αγία Σοφία, τον Άγιο Γρηγόριο και τον Άγιο Βασίλειο το Μέγα. Υπάρχουν οκτώ βιτρό παράθυρα με τους Αγίους Αποστόλους Πέτρο, Ανδρέα, Μάρκο, Θωμά, Βαρθολομαίο και το Λουκά στη βόρεια πλευρά και τον Παύλο, τον Ιωάννη, τον Ιάκωβο και τον Φίλιππο στη νότια πλευρά.
Καθεδρικός Αγίας Παρασκευής
Αυτή η εκκλησία βρίσκεται μαζί με το κοιμητήριο Τσίτουσα στο νότιο τμήμα του Γκαλάτσι. Σε γενικές γραμμές η κατασκευή της ολοκληρώθηκε, αλλά όχι η εσωτερική διαρρύθμιση. Το υπόγειο του καθεδρικού ναού είναι ένας πολύ μικρός χώρος, που θα χρησιμεύσει ως παρεκκλήσι του κοιμητηρίου. Τα επίσημα εγκαίνια του εσωτερικού είχαν προγραμματιστεί για το 2012.
Εκκλησία Μαυρομόλ
Το Μαυρομόλ είναι πρώην μοναστήρι, που χτίστηκε το 1669 και αφιερώθηκε στην Ανάληψη από το Γεώργιο Δούκα (πέθανε το 1685) και το γιο του. Ανοικοδομήθηκε μεταξύ 1700 και 1703. Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 η εκκλησία κάηκε από τους Τούρκους. Το σημερινό κτίριο χρονολογείται από το 1858-1861 και σέβεται το αρχικό σχέδιο. Εσωτερικές τοιχογραφίες και άλλα πολύτιμα στοιχεία αποκαταστάθηκαν μεταξύ 1973 και 1975. Οι μοναχοί της Εκκλησίας δίδαξαν στο πρώτο σχολείο του Γκαλάτσι το 1765. Αρχικά δίδασκαν στα Ελληνικά. Κατά το Ρωσοτουρκικό Πόλεμο (1768-1774) και το Ρωσοαυστροτουρκικό Πόλεμο (1787-1792) η εκκλησία Μαυρομόλ καταστράφηκε και η διδασκαλία άρχισε πάλι το 1803 στα Ρουμανικά. Η εκκλησία είναι χτισμένη στο ρυθμό της βασιλικής με τρούλους. Εχει μια ξυλόγλυπτη εικόνα της Παναγίας από την εκκλησία της Μονής του Αγίου Σάββα του Βουκουρεστίου. Η οροφή αποτελείται από τρία μέρη που χωρίζονται από διπλά τόξα. Η είσοδος βρίσκεται στη νότια πλευρά του μέσα από μια πόρτα που χαρακτηρίζεται από μία εικόνα και εραλδικά σύμβολα: το κεφάλι ενός ταύρου και δύο λιοντάρια. Επίσης, στη νότια πλευρά είναι το οικόσημο της Μολδαβίας, λαξευμένο σε πέτρα.
Εκκλησία Αγιου Σπυρίδωνα
Χτισμένη το 1817, αυτή η εκκλησία έχει τέσσερις αντηρίδες, τρεις πύργους και τρούλο που υποστηρίζεται από χιαστί τόξα. Αν και οι τοιχογραφίες δεν συντηρούνται, περιέχει πολύτιμες εικόνες.
Συναγωγή του Γκαλάτσι
Απομένει μόνο μια συναγωγή στο Γκαλάτσι (κοντά στο Ιστορικό Μουσείο στην οδό Ντομνεάσκα).
Μασονική Στοά
Το κτίριο ανεγέρθηκε το 1896 στη θέση συναγωγής που χρονολογείτο από το 1806.
Σιτούλ Βοβιντένια
Η εκκλησία χτίσθηκε το 1790. Εκεί έχει ταφεί η Σμαράντα Κούζα, μητέρα του Αλέξανδρου Ιωάννη Κούζα. Η αρχική εκκλησία κάηκε κατά την επανάσταση του 1821 και ανακαινίσθηκε το 1851. Πάνω από τον κυρίως ναό ένας τρούλος υποστηρίζεται από αψίδες που διασταυρώνονται κατά το παραδοσιακό στυλ της Μολδαβίας. Υπάρχει ένα καμπαναριό πάνω από τον κεντρικό τρούλο, ένα μικρότερο πάνω από την Αγία Τράπεζα και ένα άλλο πάνω από τη στοά που προστέθηκε το 1901.
Δημοτικό Πάρκο Μιχαήλ Εμινέσκου
Το πάρκο σχεδιάσθηκε το 1869 προς τιμή του Μιχαήλ Εμινέσκου που επισκεπτόταν την περιοχή, ιδιαίτερα στα τελευταία χρόνια του, μερικά δέντρα είναι από την εποχή του. Υπάρχει μια μικρή λίμνη και ένας χώρος για συναυλίες κάποτε, για παράδειγμα, από στρατιωτικές μπάντες. Πολλοί επισκέπτονται το πάρκο για να δουν ένα άγαλμα του Εμινέσκου.
Δημόσιοι Κήποι του Γκαλάτσι
Το πάρκο αυτό βρίσκεται κοντά στο φοιτητικό συγκρότημα. Εχει θέα πάνω από τη λίμνη Μπράτες, το σιδηροδρομικό σταθμό και το αμαξοστάσιό του.
Boτανικός Κήπος
Ο Boτανικός Κήπος δεσπόζει στην αριστερή όχθη του Δούναβη στο Γκαλάτσι. Στη νότια πλαγιά του βρίσκεται το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της πόλης. Το μουσείο διαθέτει συλλογές από τροπικά και υποτροπικά φυτά (κάκτους, ευφορβίες, φοίνικες, κρότονες, γεράνια, μπιγκόνιες, κ.λπ.), πάνω από 200 ποικιλίες τριαντάφυλλων, χλωρίδα και βλάστηση. Υπάρχουν πάνω από 3000 δείγματα ειδών δέντρων και θάμνων, μια περιοχή βελανιδιών με περισσότερα από 50 δείγματα σημύδας και κωνοφόρων και ένα αντίγραφο ιαπωνικού κήπου]]
Ζωολογικός Κήπος και Προστατευόμενη Περιοχή Γκαρμποάβελε
Βρίσκονται και τα δύο στη βόρεια έξοδο της πόλης. Ο Ζωολογικός Κήπος Γκαρμποάβελε περιλαμβάνεται στο Συκρότημα του Μουσείου Φυσικών Επιστημών. Ο ζωολογικός κήπος διαθέτει διάφορα εξωτικά είδη. Οι λάτρεις της ιππασίας μπορούν να κάνουν στο ζωολογικό κήπο. Ο ζωολογικός κήπος σχεδιάστηκε μαζί με ειδικούς από την Ένωση Ζωολογικών Κήπων και Ενυδρείων και έχει ως στόχο τη διατήρηση σπάνιων ζώων και την παροχή σχετικής εκπαίδευσης.
Συγκρότημα αναψυχής Δούναβη
Το πάρκο αυτό βρίσκεται έξω από το Γκαλάτσι, στο δρόμο προς τη Βραίλα. Το συγκρότημα έχει τρεις πισίνες, κατοικίες και ένα εστιατόριο. Υπάρχει ένα γουέστερν κλαμπ, εξοπλισμένο με πισίνα, εστιατόριο, παρ και καφέ.
Προκυμαία
Η προκυμαία είναι μια περιοχή πρασίνου-αναψυχής για περπάτημα, αθλητικές διοργανώσεις και συναυλίες. Σκάφη αγκυροβολημένα στις όχθες του Δούναβη έχουν μετατραπεί σε εστιατόρια. Επίσης υπάρχουν πολλά αυθεντικά σιδερένια απομεινάρια και ένα άγαλμα του Νικολάε Μπαλτσέσκου (επαναστάτη του 1848).
Η Παραλία των Κυμάτων του Δούναβη
Η παραλία βρίσκεται στο νοτιοδυτικό Γκαλάτσι. Δημοφιλής το καλοκαίρι έχει δύο μεγάλες πισίνες τρεις μικρότερες για παιδιά με τσουλήθρες, μερικά εστιατόρια και ντουζιέρες.
Παραλία Μπράτες
Είναι μια ιδιωτική παραλία με καθαρή άμμο βρίσκεται στην αριστερή όχθη της Λίμνης Μπράτες, κοντά στη σιδηροδρομική γραμμή Γκαλάτσι-Μπαραστσιούλ Μπαρλάντ.
Δραματικό Θέατρο Φάνι Ταρντίνι
Το θέατρο αυτό άνοιξε το 1955. Πήρε το όνομά του από τον ηθοποιό Φάνι Ταρντίνι (1823–1908). Το θέατρο στηρίζει ένα ετήσιο φεστιβάλ κωμωδίας, to "Festingal".
Θέατρο Νάε Λέοναρντ
Ο Νάε Λέοναρντ (1886) ήταν τοπικά γνωστός ως "πρίγκιπας της οπερέτας". Το θέατρο που πήρε το όνομά του άνοιξε το 1956. Το θέατρο αρχικά ονομαζόταν "θέατρο της οπερέτας και του βαριετέ της επαρχίας του Γκαλάτσι".
Συγκρότημα Μουσείου Φυσικών Επιστημών
Οι Βοτανικοί Κήποι στη νότια όχθη έχουν ένα 7μετρο πλανητάριο. Υπάρχει επίσης ένα ενυδρείο, όπου εκτίθενται είδη του Δούναβη και της Μεσογείου, καθώς και εξωτικά ψάρια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Ρουμανίας Κατηγορία:Λιμένες της Ρουμανίας Κατηγορία:Παραδουνάβιες πόλεις
Φαναράκι Αρκαδίας
Το Φαναράκι είναι ημιορεινό χωριό στην Πελοπόννησο και την Περιφερειακή Ενότητα Αρκαδίας.
10199 Χαρικλώ
Η 10199 Χαρικλώ (αγγλικά:Chariklo) είναι ένας αστεροειδής με τροχιά γύρω από τον Ήλιο, μεταξύ του Κρόνου και του Ουρανού. Είναι ο μεγαλύτερος γνωστός κένταυρος.
Ανακαλύφθηκε από τον James V. Scotti, από το πρόγραμμα "Spacewatch" στις 15 Φεβρουαρίου του 1997. Το όνομά προέρχεται από τη Ναϊάδα νύμφη Χαρικλώ, σύζυγο του Χείρωνα και κόρη του Απόλλωνα.
Μία φωτομετρική μελέτη το 2001 δεν ήταν ικανή να καταγράψει μία συγκεκριμένη περίοδο της πορείας της. Η υπέρυθρη ανάλυση της Χαρικλώ εντόπισε πάγο από νερό στην επιφάνεια της.
Μέγεθος
Αν και το μέγεθος ενός σώματος μπορεί να προσδιοριστεί αν κάποιος γνωρίζει το απόλυτο μέγεθος του και τη λευκαύγεια του, στην περίπτωση των κενταύρων (καθώς αυτοί είναι σώματα από πάγο) αυτό είναι δύσκολο να συμβεί, αφού δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί η λευκαύγειά τους. Για τη Χαρικλώ, με το απόλυτο μέγεθος της είναι Η=6,4 (για τους αστεροειδής, το απόλυτο μέγεθος δεν δηλώνεται με το γράμμα "Μ", αλλά με το "Η") και λευκαύγεια 0,6, υπολογίζεται πως είναι ο μεγαλύτερος γνωστός Κένταυρος. Η διάμετρός της εκτιμάται πως είναι 258 χλμ. (Ο 2060 Χείρων είναι δεύτερος με διάμετρο 230 χλμ.) Ένας κένταυρος, που όμως δεν έχει εντοπιστεί ξανά, ο 1995 SN55 ίσως, πάντως, να είναι μεγαλύτερος με διάμετρο κοντά στα 300 χλμ..
Τροχιά
Οι κένταυροι πιστεύεται πως προέρχονται από τη ζώνη του Κάιπερ και είναι σε δυναμική ασταθή τροχιά που τους οδηγεί άλλοτε σε εκτίναξη από το ηλιακό σύστημα, λόγω αλληλεπιδράσεων με έναν πλανήτη είτε τον ήλιο, είτε σε έλξη με κάποιον κομήτη μικρής περιόδου.
Η τροχιά της Χαρικλώ είναι πιό σταθερή από των 7066 Νέσσος, 2060 Χείρων, και 5145 Φόλος. Βρίσκετε μέσα κατά 0,09 Αστρονομικές μονάδες στα 4:3 της τροχιακής αντήχησης του Ουρανού και εκτιμάται πως έχει μία μεγάλη τροχιακή ημι-ζωή περίπου 10,3 εκατομ. χρόνια.
Δακτύλιοι
Τις 3 Ιουνίου 2013, κατά τη διάρκεια μιας επιπρόσθεσης του αστεροειδή με ένα άστρο, ανακαλύφθηκε από το Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο ότι η Χαρικλώ περιβάλλεται από δύο στενούς και πυκνούς δακτυλίους. Αυτοί είναι οι πρώτοι δακτύλιοι οι οποίοι ανακαλύπτονται σε ελάσονα πλανήτη και η Χαρικλώ είναι το μικρότερο γνωστό αντικείμενο με δακτυλίους. Οι δύο δακτύλιοι έχουν πάχος 7 και 3 χιλιόμετρα και απέχουν μεταξύ τους 9 χιλιόμετρα, 396 και 405 χιλιόμετρα από το κέντρο του αστεροειδή.
Οι δακτύλιοι ήταν παράλληλοι με το επίπεδο παρατήρησής του από τη Γη το 2008 και έτσι θα μπορούσε να εξηγηθεί η φαινομενική μείωση της λαμπρότητας της Χαρικλώς από το 1997 μέχρι το 2008 και την εξαφάνιση ιχνών νερού και άλλων υλικών στο φάσμα του αστεροειδή, γεγονός που σημαίνει ότι οι δακτύλιοι αποτελούνται εν μέρει από νερό.
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Χαρικλώ
Αντίπαξοι
μικρογραφία|Σκάφη έξω από τους Αντίπαξους Οι Αντίπαξοι ή Αντίπαξος ή Πρόπαξος είναι μικρό επίμηκες, 2 μιλίων μήκους και 1 μιλίου πλάτους, νησί του Ιονίου πελάγους, 5,5 μίλια νοτιοανατολικά των Παξών. Διοικητικά ανήκει στον νομό Κέρκυρας του οποίου αποτελεί και το νοτιότερο σημείο, εκκλησιαστικά στην Ιερά Μητρόπολη Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων νήσων και γεωγραφικά στα Επτάνησα. Η έκταση του νησιού είναι 4,1 τ.χλμ και ο πληθυσμός του ήταν 20 κάτοικοι σύμφωνα με την απογραφή του 2011, που διαμένουν στον ομώνυμο οικισμό, ο οποίος είναι και μοναδικός του νησιού.
Μορφολογία εδάφους
Ορεογραφικά η Αντίπαξος παρουσιάζει μία λοφοσειρά με τρεις κορυφές που ονομάζονται Αγριλίδα, η βορειότερη, που είναι και η υψηλότερη (117 μ.), η Λιχούδη, η μεσαία, και η Βίγλα, η νοτιότερη. Η γεωλογική σύσταση του νησιού είναι ίδια μ΄ εκείνη των Παξών.
Ακτογραφία
260px|right|thumb|Παραλία στους Αντίπαξους. thumb|260px|Θαλάσσιες σπηλιές στους Αντίπαξους. Ακτογραφικά ξεκινώντας από τον λιμενίσκο Αγριαπιδιά που βρίσκεται στην NA. ακτή μεταξύ των ακρωτηρίων Κούλες και Κάβο Αγριαπιδιάς υφίσταται λόφος του Αγίου Αιμιλιανού, η κορυφή του οποίου επιστέφεται από το ομώνυμο ναΐδριο. Νοτιότερα υφίσταται το ακρωτήριο Πλάκα, η σπιάντζα Φύκι και το ακρωτήριο Οβορού, ή ακρωτήριο Νοβάρα, (ΝΑ. εσχατιά). Στη συνέχεια είναι το ακρωτήριο Βοδίνα, (ΝΔ. εσχατιά), όπου υφίσταται λιμενίσκος αλλά και ύφαλος και αμέσως μετά προς Β. ο μικρός λιμένας Πορτίκιο ή Σαρακήνικο. Βορειότερα απαντάται ο κολπίσκος Καλαμίτσας και το απόκρημνο ακρωτήριο Κόνταρη. Κοντά σ΄ αυτό το ακρωτήρι βρίσκεται και το σπήλαιο Καλογήρη, το σημαντικότερο του νησιού, όπου φωλιάζουν φώκιες. Το σημείο αυτό βρίσκεται υπό την εποπτεία του Λιμενικού Σώματος. Ακόμα βορειότερα είναι η άκρα Αλυκές και το ακρωτήριο Ροδοβάνι που αποτελεί την βορειοδυτική εσχατιά του νησιού.
Γενικά η βόρεια ακτή είναι απόκρημνη με απορρωγές που το μαρτυρούν και οι αντίστοιχες ονομασίες: "Σάλτο", "Κέδρος" και μεταξύ αυτών ο "κολπίσκος της Μάνδρας", ο "Γκρεμός του Ρουμάνου" και ο "κάβος Κατωβρίκα", ή "Κατοβρίκα", που είναι και η ΒΑ. εσχατιά. ΝΑ. αυτής είναι ο "κάβος Σαλιμβούργος", που πιθανολογείται το όνομά του από την ομοιότητα ενός βράχου του με το άγαλμα του Σχόλεμπουργκ στη Κέρκυρα. Αυτού ακολουθεί νοτιότερα η σπιάντζα Μεσαβρίκα, ο ψαμμαθώνας Βουττούμι, το ακρωτήριο Πλάκα και η Αγριαπιδιά, απ΄ όπου ξεκίνησε η περιγραφή.
Τουρισμός
Από τις παραλίες του νησιού, οι δυο τελευταίες η Μεσαβρίκα και το Βουτούμι είναι οι δημοφιλέστεροι προορισμοί. Η Μεσαβρίκα έχει άμμο στην παραλία αλλά και στον κόλπο, ενώ το Βουτούμι έχει λίγη άμμο στην παραλία δίπλα στη θάλασσα (και βότσαλα λίγο πιο πίσω) και στον κόλπο, σε αντίθεση με τις παραλίες των Παξών, οι οποίες όλες είναι με βότσαλα. Στη διάρκεια του καλοκαιριού υπάρχουν τακτικά δρομολόγια από τον Γάιο των Παξών, ενώ οι δυο αυτές παραλίες είναι και προορισμός σκαφών με τουρίστες από την ευρύτερη περιοχή (π.χ. Ηγουμενίτσα), αλλά και ιδιωτικών σκαφών.
Πληθυσμός
Η πορεία του πληθυσμού του νησιού φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
Σημειώσεις
Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για τους Παξούς παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός, 1ος τόμος, και ιδιαίτερα ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-212, που περιλαμβάνει και τις νήσους Οθωνοί, Κέρκυρα και τις έναντι ακτές της Ηπείρου, και ακόμα ειδικότερα ο ΧΕΕ-025, που αποτελεί τον λιμενοδείκτη των όρμων Λάκκα, Λόγγου, Γάιου και Οξιάς. αριστερά|μικρογραφία|Παραλία των Αντίπαξων
Προστατευόμενη τοποθεσία
Η νήσος Αντίπαξοι με την ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της και τις βραχονησίδες είναι προστατευόμενος βιότοπος του Natura 2000. Η βλάστηση του νησιού είναι θαμνώδης με δάση ελιάς και πεύκων. Στα προστατευόμενα είδη της χλωρίδας περιλαμβάνονται: κενταύρια των Παξών, λιμόνιο των Αντιπαξών, φύκη κυστόσειρα, λιθοθάμνια, κ.α. Στη θαλάσσια ζώνη υπάρχουν υποθαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας και κοραλλιογενείς ύφαλοι σε βάθη >30 μ. Οι μεσογειακές φώκιες μοναχοί χρησιμοποιούν τα πολυάριθμα σπήλαια της περιοχής για αναπαραγωγή. Στην προστατευόμενη πανίδα περιλαμβάνονται τα είδη: χελώνες καρέτα καρέτα, πράσινες θαλασσοχελώνες, ρινοδέλφινα, πτεροφάλαινες, κοινά βραχύρρυγχα δελφίνια, μωβ αχινοί, βραχοκάβουρες, πίννα η ευγενής, μαύρα αγριόσαλπα, σκάροι, ζωνοδέλφινα, ζιφιοί, κ.α.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Επτάνησα Κατηγορία:Δήμος Παξών
Φύλλο πάγου της Γροιλανδίας
Το φύλλο πάγου της Γροιλανδίας (Grønlands indlandsis, Sermersuaq) είναι ένα τεράστιο σώμα πάγου που καλύπτει 1.700.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, περίπου το 79% της επιφάνειας της Γροιλανδίας.
μικρογραφία|Το φύλλο πάγου της Γροιλανδίας
Είναι το δεύτερο μεγαλύτερο σώμα πάγου στον κόσμο, μετά το φύλλο πάγου της Ανταρκτικής. Το φύλλο πάγου έχει μήκος περίπου 2.500 χιλιόμετρα σε κατεύθυνση Βορρά-Νότου και το μεγαλύτερο πλάτος του είναι 1.100 χιλιόμετρα σε γεωγραφικό πλάτος 77 °Β, κοντά στο βόρειο άκρο του. Το μέσο ύψος του πάγου είναι 1.500 μέτρα. Εάν λιώσει το σύνολο των 1.833.900 κυβικών χιλιομέτρων πάγου, θα οδηγούσε σε παγκόσμια αύξηση της στάθμης της θάλασσας κατά περισσότερο από 7 μέτρα. Το φύλλο πάγου της Γροιλανδίας αναφέρεται μερικές φορές ως inland ice, ή με τον αντίστοιχο δανικό όρο, ως indlandsis.
Γενικά
Το φύλλο πάγου της Γροιλανδίας είναι το μόνο ηπειρωτικό φύλλο πάγου στο Βόρειο Ημισφαίριο κατά την παρούσα μεσοπαγετώδη περίοδο. Ο πάγος υπήρχε σε κάποιο βαθμό στη Γροιλανδία από το ύστερο Ηώκαινο και μετά, όπως συνάγεται από την παρουσία σπασμένων πάγου ανατολικά της Γροιλανδίας, αλλά ο έντονος σχηματισμός παγετώνων μεγάλης κλίμακας στην περιοχή του Ατλαντικού σημειώθηκε περί τα τέλη του Πλειόκαινου, όπως υποδεικνύεται από την ερμηνεία σεισμικών δεδομένων και θαλάσσιων πυρήνων. Η αύξηση του όγκου του πάγου της γης σημειώθηκε αργά και σταδιακά πριν από 3,6 έως 2,4 εκατομμύρια χρόνια. Τα ισότοπα κοσμικής προέλευσης που διατηρούνται σε θαλάσσια ιζήματα υποδεικνύουν μια προοδευτική διάβρωση του προ-παγετώδους τοπίου στην Ανατολική Γροιλανδία πριν από περίπου 7,5 έως 2,7 εκατομμύρια χρόνια και την πρώτη ανάπτυξη ενός πλήρους φύλλου πάγου πριν από περίπου 2,5 εκατομμύρια χρόνια. Φαίνεται ότι κατά τη διάρκεια των αρχών και των μέσων του Πλειστόκαινου, το φύλλο πάγου στην Ανατολική Γροιλανδία επεκτάθηκε πάνω από έδαφος που δεν είχε πάγο. Επίσης, ένα υποθαλάσσιο ίζημα από περίπου 1,4 χλμ. κάτω από τον πάγο που έχει αποθηκευτεί από το 1966 περιείχε καλά διατηρημένα απολιθωμένα φυτά και βιομόρια που προέρχονται από τουλάχιστον δύο θερμές περιόδους χωρίς πάγο τα τελευταία εκατομμύρια χρόνια. Αυτό δεν ήταν αναμενόμενο και μπορεί να σημαίνει ότι το φύλλο πάγου έλιωσε και ανασχηματίστηκε τουλάχιστον μία φορά τα τελευταία εκατομμύρια χρόνια. Οι αναλύσεις του παγιδευμένου αέρα σε πυρήνες πάγου δείχνουν ένα σχετικά ανθεκτικό φύλλο πάγου. Η χρονολόγηση του αέρα με ισότοπα αργού δίνει ως ελάχιστη ηλικία για το φύλλο πάγου στο βόρειο θόλο τα 970.000 χρόνια, κάτι που σημαίνει ότι το φύλλο πάγου μειώθηκε σημαντικά αλλά επέζησε των μεσοπαγετωνικών μεταβάσεων. Αντίστοιχα η ηλικία για τον πάγο από το νότιο θόλο υπολογίστηκε στα 400.000 χρόνια περίπου.
Στο φύλλο πάγου, οι θερμοκρασίες είναι γενικά σημαντικά χαμηλότερες από ό, τι αλλού στη Γροιλανδία. Οι χαμηλότερες μέσες ετήσιες θερμοκρασίες, περίπου −31 °C, εμφανίζονται στο βόρειο-κεντρικό τμήμα του βόρειου θόλου ενώ οι θερμοκρασίες στην κορυφή του νότιου θόλου είναι περίπου −20 °C. Στις 22 Δεκεμβρίου 1991, καταγράφηκε θερμοκρασία −69,6 °C σε αυτόματο μετεωρολογικό σταθμό κοντά στην τοπογραφική κορυφή του φύλλου πάγου της Γροιλανδίας (σε υψόμετρο 3.105 μέτρα), καθιστώντας την τη χαμηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ στο Βόρειο ημισφαίριο. Η καταγραφή είχε περάσει απαρατήρητη για περισσότερα από 28 χρόνια και τελικά αναγνωρίστηκε το 2020.
Αλλαγές του φύλλου πάγου
Η κατανόηση των αλλαγών του φύλλου πάγου της Γροιλανδίας στο παρελθόν είναι ζωτικής σημασίας για την πρόβλεψη του τρόπου με τον οποίο το φύλλο θα ανταποκριθεί στην κλιματική αλλαγή και πόσο γρήγορα θα λιώσει. Δεδομένου ότι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας συνδέεται με τον πάγο της Γροιλανδίας, κάθε παράκτια πόλη στον κόσμο κινδυνεύει. Μελέτες υποδεικνύουν ότι η Γροιλανδία είναι πιο εύθραυστη και ευαίσθητη στην αλλαγή του κλίματος από ό, τι είχε προηγουμένως κατανοηθεί - και διατρέχει σοβαρό κίνδυνο να λιώσει ανεπανόρθωτα. Όπως χαρακτηριστικά λέει ο γεωεπιστήμονας του Πανεπιστημίου Βερμόντ, Paul Bierman, "Αυτό δεν είναι πρόβλημα για τις επόμενες γενιές. Είναι ένα επείγον πρόβλημα για τα επόμενα 50 χρόνια."
Το φύλλο πάγου ως καταγραφή παλαιότερων κλιμάτων
Το φύλλο πάγου, που αποτελείται από στρώματα συμπιεσμένου χιονιού ηλικίας άνω των 100.000 χρόνων, περιέχει στον πάγο του τις πολυτιμότερες πληροφορίες για το κλίμα του παρελθόντος. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι επιστήμονες έχουν εξάγει πυρήνες πάγου έως και από 4 χιλιόμετρα βάθος. Οι επιστήμονες, χρησιμοποιώντας αυτούς τους πυρήνες πάγου, εξάγουν πληροφορίες σχετικά με τη θερμοκρασία, τον όγκο των ωκεανών, τις βροχοπτώσεις, τη χημεία και τη σύνθεση της χαμηλότερης ατμόσφαιρας, τις ηφαιστειακές εκρήξεις, την ηλιακή μεταβλητότητα, την παραγωγικότητα της επιφάνειας της θάλασσας, την έκταση της ερήμου και τις δασικές πυρκαγιές. Αυτή η ποικιλία έμμεσων κλιματικών μετρήσεων είναι μεγαλύτερη από οποιαδήποτε άλλη φυσική συσκευή καταγραφής του κλίματος, όπως οι δακτύλιοι δέντρων ή τα στρώματα ιζημάτων.
Το λιώσιμο του φύλλου πάγου
Πολλοί επιστήμονες που μελετούν την απώλεια πάγου στη Γροιλανδία θεωρούν ότι μια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2 ή 3 °C θα είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη τήξη του πάγου της Γροιλανδίας και θα αφήσει τη Γροιλανδία εντελώς βυθισμένη στο νερό. Τοποθετημένο στην Αρκτική, το φύλλο πάγου της Γροιλανδίας είναι ιδιαίτερα ευάλωτο σε κλιματικές αλλαγές. Το Αρκτικό κλίμα πιστεύεται ότι τώρα θερμαίνεται γρήγορα και προβάλλονται πολύ μεγαλύτερες αλλαγές στη συρρίκνωση της Αρκτικής. [11] Το φύλλο πάγου της Γροιλανδίας γνώρισε τήξη ρεκόρ τα τελευταία χρόνια, καθώς διατηρήθηκαν λεπτομερή αρχεία και είναι πιθανό να συμβάλει ουσιαστικά στην αύξηση της στάθμης της θάλασσας καθώς και σε πιθανές αλλαγές στην κυκλοφορία των ωκεανών στο μέλλον. Ο τομέας του φύλλου που βιώνει τήξη έχει υποστηριχθεί ότι αυξήθηκε κατά περίπου 16% μεταξύ του 1979 (όταν ξεκίνησαν οι μετρήσεις) και του 2002 (πιο πρόσφατα στοιχεία). Η περιοχή τήξης το 2002 έσπασε όλα τα προηγούμενα ρεκόρ. [11] Ο αριθμός των παγετώνων σεισμών στον παγετώνα Helheim και τους βορειοδυτικούς παγετώνες της Γροιλανδίας αυξήθηκε σημαντικά μεταξύ του 1993 και του 2005. [12] Το 2006, εκτιμώμενες μηνιαίες αλλαγές στη μάζα του πάγου της Γροιλανδίας υποδηλώνουν ότι λιώνει με ρυθμό περίπου 239 κυβικά χιλιόμετρα (57 cu mi) ετησίως. Μια πιο πρόσφατη μελέτη, βασισμένη σε επανεπεξεργασμένα και βελτιωμένα δεδομένα μεταξύ 2003 και 2008, αναφέρει μια μέση τάση 195 κυβικών χιλιομέτρων (47 cu mi) ετησίως. [13] Αυτές οι μετρήσεις προήλθαν από τον δορυφόρο GRACE (Gravity Recovery and Climate Experiment) του διαστημικού οργανισμού των ΗΠΑ, που ξεκίνησε το 2002, όπως ανέφερε το BBC. [14] Χρησιμοποιώντας δεδομένα από δύο δορυφόρους παρατήρησης εδάφους, το ICESAT και το ASTER, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Geophysical Research Letters (Σεπτέμβριος 2008) δείχνει ότι σχεδόν το 75% της απώλειας πάγου της Γροιλανδίας μπορεί να εντοπιστεί σε μικρούς παράκτιους παγετώνες. [15]
Πρόσφατα, έχουν αυξηθεί οι φόβοι ότι η συνεχιζόμενη αλλαγή του κλίματος θα κάνει το φύλλο πάγου της Γροιλανδίας να περάσει ένα κατώφλι όπου η μακροχρόνια τήξη του πάγου είναι αναπόφευκτη. Ο James E. Hansen υποστήριξε ότι πολλαπλές θετικές ανατροφοδοτήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μη γραμμική αποσύνθεση φύλλων πάγου πολύ πιο γρήγορα από ό, τι υπολογίζεται. Σύμφωνα με μια εργαία του 2007, "δεν βρίσκουμε στοιχεία για χιλιετή υστέρηση μεταξύ της έναρξης και της απόκρισης των παγετώνων στα δεδομένα παλαιοκλίματος. Ένας χρόνος απόκρισης μερικών αιώνων φαίνεται πιθανός, αλλά δεν μπορούμε να αποκλείσουμε μεγάλες αλλαγές σε κλίμακα δεκαετιών εάν ξεκινήσει το λιώσιμο σε μεγάλη κλίμακα."
Η ζώνη τήξης, όπου η καλοκαιρινή ζέστη μετατρέπει το χιόνι και τον πάγο σε λάσπη και λίμνες λειωμένου νερού, επεκτείνεται με επιταχυνόμενο ρυθμό τα τελευταία χρόνια. Όταν το λειωμένο νερό διεισδύει μέσα από ρωγμές στο φύλλο, επιταχύνει την τήξη και, σε ορισμένες περιοχές, επιτρέπει στον πάγο να γλιστρήσει πιο εύκολα πάνω από το υπόστρωμα, επιταχύνοντας την κίνηση του προς τη θάλασσα. Εκτός από τη συμβολή στην παγκόσμια αύξηση της στάθμης της θάλασσας, η διαδικασία προσθέτει γλυκό νερό στον ωκεανό, γεγονός που μπορεί να διαταράξει την κυκλοφορία των ωκεανών και, επομένως, το περιφερειακό κλίμα. Τον Ιούλιο του 2012, αυτή η ζώνη τήξεως επεκτάθηκε στο 97% του πάγου. Οι πυρήνες πάγου δείχνουν ότι γεγονότα όπως αυτό συμβαίνουν περίπου κάθε 150 χρόνια κατά μέσο όρο. Η τελευταία φορά που είχε σύμβει τόσο μεγάλη τήξη ήταν το 1889. Αυτό το συγκεκριμένο τήγμα μπορεί να είναι μέρος της κυκλικής συμπεριφοράς. Ωστόσο, η Lora Koenig, ένας επιστήμονας παγετώνων του Goddard, πρότεινε ότι "... αν συνεχίσουμε να παρατηρούμε τέτοια γεγονότα τήξης στα επόμενα χρόνια, θα είναι ανησυχητικό." Η υπερθέρμανση του πλανήτη αυξάνει την ανάπτυξη των φυκών στο φύλλο πάγου. Αυτό σκουραίνει τον πάγο προκαλώντας την απορρόφηση περισσότερου ηλιακού φωτός και πιθανώς αυξάνοντας τον ρυθμό τήξης.
Το λειωμένο νερό γύρω από τη Γροιλανδία μπορεί να μεταφέρει θρεπτικά συστατικά τόσο σε διαλυμένες όσο και σε σωματιδιακές φάσεις στον ωκεανό. Οι μετρήσεις της ποσότητας σιδήρου σε λιωμένο νερό από το φύλλο πάγου της Γροιλανδίας δείχνουν ότι η εκτεταμένη τήξη του φύλλου πάγου μπορεί να προσθέσει ποσότητα αυτού του μικροθρεπτικού συστατικού στον Ατλαντικό Ωκεανό ισοδύναμη με εκείνη που προστίθεται από την αερομεταφερόμενη σκόνη. Ωστόσο, πολλά από τα σωματίδια και το σίδηρο που προέρχονται από παγετώνες γύρω από τη Γροιλανδία μπορεί να παγιδευτούν μέσα στα εκτεταμένα φιόρδ που περιβάλλουν το νησί και, σε αντίθεση με τον νότιο ωκεανό όπου ο σίδηρος είναι μια εκτεταμένη περιοριστική μικροθρεπτική ουσία, η βιολογική παραγωγή στον Βόρειο Ατλαντικό υπόκειται μόνο σε πολύ χρονικά και χρονικά περιορισμένες περιόδους περιορισμού σιδήρου. Παρ 'όλα αυτά, παρατηρείται υψηλή παραγωγικότητα σε άμεση γειτνίαση με μεγάλους θαλάσσιους παγετώνες που τερματίζουν γύρω από τη Γροιλανδία και αυτό αποδίδεται στις εισόδους λειωμένων υδάτων που οδηγούν στην αύξηση των θαλασσινών υδάτων πλούσιων σε μακροθρεπτικά συστατικά.
References
Κατηγορία:Φύλλο πάγου Κατηγορία:Γροιλανδία Κατηγορία:Κρυόσφαιρα
My Number One
Το "My Number One" είναι το νικητήριο τραγούδι του 50ου διαγωνισμού τραγουδιού της Eurovision το 2005, που είναι η συμμετοχή της Ελλάδας στη Eurovision του 2005 από την Έλενα Παπαρίζου. Με μουσική του Μάνου Ψαλτάκη και στίχους του Χρήστου Δάντη και της Ναταλίας Γερμανού, το "My Number One" έδωσε στην Ελλάδα την πρώτη νίκη στην Eurovision.
Το τραγούδι είναι αξιοσημείωτο για τη χύτευση στοιχείων παραδοσιακής ελληνικής μουσικής σε σύγχρονο χορευτικό σκηνικό: η σύνθεση του περιλαμβάνει μπουζούκι και σόλο με κρητική λύρα. Οι στίχοι του τραγουδιού περιγράφουν την εκτίμηση της τραγουδίστριας για τον αγαπημένο της, ο οποίος λατρεύεται ως "το νούμερο ένα μου" και "ο μόνος θησαυρός που θα έχω ποτέ".
Πριν τη Eurovision
Πριν από την Eurovision, η ΕΡΤ χρησιμοποίησε μια εσωτερική μέθοδο επιλογής για να επιλέξει την Παπαρίζου. Την επέλεξαν και έπειτα συνθέτες θα συνέθεταν τραγούδια για τον Ελληνικό Τελικό. Στη συνέχεια διαλέχθηκαν τέσσερα τραγούδια για να τραγουδήσει η Παπαρίζου στον Ελληνικό Τελικό. Εκεί, η Παπαρίζου θα έπρεπε να τραγουδήσει τα τραγούδια και το κοινό θα ψηφίσει μέσω τηλεψηφοφορίας, σε συνδυασμό με ειδική κριτική επιτροπή που θα καθορίσει ποιο τραγούδι θα στείλει στη Eurovision. Τα τραγούδια που επιλέχθηκαν ήταν τα "My Number One", "OK", "Let's Get Wild" και "The Light In Our Soul". Λίγο πριν από την ελληνική εθνική επιλογή αποκαλύφθηκε ότι το "The Light In Our Soul" είχε κυκλοφορήσει από τον καλλιτέχνη Big Alice στη Γερμανία, κάτι που παρέβαινε τους κανόνες. Το τραγούδι αποκλείστηκε από την επιλογή επιλογής, αφήνοντας μόνο τρία τραγούδια για επιλογή. Το ρεφρέν (η επωδός) του νικητήριου τραγουδιού έχει ήδη γίνει ύφος για τους υποστηρικτές της ΑΕΚ στην Αθήνα.
Η ψηφοφορία για την επιλογή του τραγουδιού περιελάμβανε τηλεψηφοφορία και κριτική επιτροπή. Η τηλεψηφοφορία καθόριζε κατά 60% την επιλογή του τραγουδιού και η κριτική επιτροπή την καθόριζε κατά 40%. Στο τέλος, το "My Number One" κέρδισε με ποσοστό 66,47% από την τηλεψηφοφορία και την ψηφοφορία της κριτικής επιτροπής και επελέγη για να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision του 2005. Λίγο μετά την επιλογή του τραγουδιού, το βίντεο γυρίστηκε σε μόλις 1 ημέρα στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών & Μουσείο Τεχνολογίας στη Θεσσαλονίκη.
Μετά την επιλογή του τραγουδιού, η Παπαρίζου ξεκίνησε ευρωπαϊκή περιοδεία προώθησης. Επισκέφθηκε πάνω από 20 χώρες κατά την περιοδεία της, τραγούδησε σε διάφορες τηλεοπτικές εκπομπές και έδωσε πολλές συνεντεύξεις. Αυτή η μέθοδος αποδείχθηκε δημοφιλής και χρησιμοποιήθηκε από πολλές χώρες το 2006, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.
Στη Eurovision
Αφού η Ελλάδα τερμάτισε στην τρίτη θέση στον διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision 2004, το τραγούδι προκρίθηκε αυτόματα στον τελικό του 2005. Επιπλέον, το τραγούδι κλήθηκε να ερμηνευτεί 19ο τη βραδιά του τελικού, μετά τον Μπόρις Νόβκοβιτς της Κροατίας με το "Vukovi umiru sami" και πριν τη Νατάλια Ποντόλσκαγια με "Nobody Hurt No One".
Κατά τη διάρκεια της εμφάνισης, η Παπαρίζου έκανε σκηνική επίδειξη του τραγουδιού. Κάποιες από τις καλύτερες στιγμές από την εμφάνιση είναι η χορογραφία παραδοσιακού ελληνικού ποντιακού χορού, οι 4 χορευτές που σχηματίζουν τον αριθμό 1 στο δάπεδο (που παρουσιάζεται από την κάμερα) και η Έλενα παίζει μια φανταστική λύρα με χορδές που εμφανίζονται από τη ζώνη ενός χορευτή ενώ οι υπόλοιποι τη σηκώνουν στον αέρα. Μετά το πέρας των ψηφοφοριών, έλαβε 230 πόντους, καταλήγοντας στην πρώτη θέση ενός 24-ισχυρού πεδίου.
Το "My Number One" πραγματοποίησε επίσης 2 ρεκόρ Eurovision:
Μετά τη Eurovision
Αφότου η Ελλάδα κέρδισε τη Eurovision, εκδηλώθηκαν πανηγυρισμοί στους δρόμους της Αθήνας. Οι άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους με ελληνικές σημαίες και άρχισαν να τραγουδούν το "My Number One", καθώς και να πατάνε κόρνες αυτοκινήτων. Αυτό είχε επαναληφθεί όταν κέρδισε η Ελλάδα το Euro 2004, το Eurobasket 2005 και το ασημένιο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα FIBA ​​2006. Όταν η Παπαρίζου επέστρεψε στην Ελλάδα από το Κίεβο, μεγάλο πλήθος συγκεντρώθηκε στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, όπου κρατούσε μια ελληνική σημαία και το τρόπαιο.
Μετά τη νίκη της Eurovision, το βίντεο για το τραγούδι κυκλοφόρησε σε πολλές χώρες σε όλη την Ευρώπη. Έφτασε στο #1 στα τσάρτς στην Ελλάδα και στην έτερη πατρίδα της Παπαρίζου τη Σουηδία για 4 εβδομάδες και έγινε χρυσός και στις δύο χώρες. Το τραγούδι έπαιζε συνεχώς στην Ελλάδα όλο το καλοκαίρι. Η επιτυχία του single αποδίδεται στο δημοφιλές remix από τον Chris "The Greek" Panaghi, στον οποίο η Sony (Ελλάδος) ανέθεσε το remix.
Μετά την κυκλοφορία του "My Number One" ακολούθησε ένα σουηδικό άλμπουμ το οποίο περιελάμβανε το "My Number One" και στην Ελλάδα η Παπαρίζου επανέκδωσε το πρώτο της άλμπουμ "Προτεραιότητα" με τίτλο "Προτεραιότητα [Euro Edition]", που συμπεριλάμβανε και τα άλλα τραγούδια που συμμετείχαν στον Ελληνικό Τελικό της Eurovision. Έχει πουλήσει πάνω από 90.000 αντίτυπα στην Ελλάδα και έχει γίνει διπλά πλατινένιος.
ZIL-131
Το ZIL-131 ήταν ένα φορτηγό που παράχθηκε από την ZIL από το 1965 μέχρι το 2012 για να αντικαταστήσει το ZIL-157. Το φορτηγό είναι βασισμένο στο ελαφρότερο ZIL-130. Σε σχέση με το ZIL-157 έχει δυνατότερη μηχανή. Κυκλοφόρησαν διάφορες μορφές, όπως τετρακίνητες, τριαξονικές και μία, η BM-21 "Grad", ως εκτοξευτής πυραύλων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Φορτηγό Κατηγορία:Μοντέλα ZIL
My Number One
Μετά τη Eurovision
Το 2009, το "My Number One" συμπεριλήφθηκε στο Singstar, ένα παιχνίδι καραόκε του PlayStation 3 παιχνίδι καραόκε, ως περιεχόμενο προς λήψη. Είχε προηγουμένως κυκλοφορήσει στη σουηδική έκδοση του παιχνιδιού, αλλά ήταν η πρώτη φορά που έγινε προσβάσιμο σε παίκτες από όλη την Ευρώπη. Ήταν επίσης η πρώτη φορά που ένα τραγούδι από Έλληνα τραγουδιστή περιλαμβάνεται στο παιχνίδι Singstar.
Στις αρχές του 2006, ανακοινώθηκε ότι τα "My Number One" και "Mambo!" θα ανακατανεμηθούν και θα κυκλοφορήσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες από την Moda Records. Στις 22 Αυγούστου κυκλοφόρησε ένα maxi CD στα δισκοπωλεία, με 10 ρεμίξ και το πρωτότυπο τραγούδι. Κυκλοφόρησαν επίσης σε ψηφιακή μορφή για κατέβασμα στις 4 Ιουνίου. Το τραγούδι κορυφώθηκε στο διάγραμμα παιχνιδιών Billboard Hot Dance Club Play με τον αριθμό 8 και τον αριθμό 25 στο Billboard Hot Dance Singles Sales. Το Σεπτέμβριο του 2006, το Mix # 1 Radio Anthem Mix της Georgie προστέθηκε στο δημοφιλή playlist του καταστήματος καταστημάτων λιανικής πώλησης της Abercrombie & Fitch σε εθνικό επίπεδο.
Το 2013, ο μουσικός Μάνος Ψαλτάκης ανακοίνωσε ότι το ελληνικό δικαστήριο νομολόγησε υπέρ του ως τον πραγματικό συνθέτη του νικητήριου τραγουδιού της Eurovision 2005, "My Number One", ενάντια στον Χρήστο Δάντη, ο οποίος μέχρι τότε εθεωρείτο, λανθασμένα, ο συνθέτης του τραγουδιού.
Μουσικό βίντεο
Το μουσικό βίντεο του "My Number One" έκανε πρεμιέρα στις ΗΠΑ το 2006. Υπήρχαν δύο ξεχωριστά βίντεο. Το ένα είναι το πρωτότυπο βίντεο, το οποίο παρουσιάστηκε επίσης στην Ευρώπη. Το δεύτερο είναι μια εκ νέου επεξεργασμένη έκδοση του ίδιου βίντεο, στο ρυθμό του Josh Harris Remix από το CD Single.
Ηρώ (όνομα)
Το αρχαιοελληνικό όνομα προσώπου Ηρώ είναι παράλληλος τύπος ή έχει την ίδια ρίζα του ονόματος Ήρα (θεά Ἥρα), αβέβαιου ετύμου.
Στην αρχαιοελληνική μυθολογία, η Ἡρώ ήταν νεαρή ιέρεια της Αφροδίτης, που παραβίασε τον όρκο παρθενίας της εξαιτίας του έρωτά της για τον Λέανδρο, έρωτα που είχε τραγικό τέλος.
Συνήθως το όνομα γιορτάζει την 10 Αυγούστου του Αγίου Ήρωνος.
Το όνομα στην τέχνη
Το όνομα εμφανίζεται στο έργο του Σαίξπηρ Πολύ κακό για το τίποτα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γυναικεία ελληνικά ονόματα Κατηγορία:Αρχαία ελληνικά ονόματα Κατηγορία:Υποκοριστικά ονόματα
NGC 36
Ο NGC 36 είναι ραβδωτός σπειροειδής γαλαξίας στον αστερισμό Ιχθύες. Απέχει περίπου 220 εκατομμύρια έτη φωτός από την Γη και έχει διάμετρο της τάξεως των 260.000 ετών φωτός.
Τον ανακάλυψε ο αστρονόμος Ουίλιαμ Χέρσελ στις 25 Οκτωβρίου 1785.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
0036 00798 00106 Κατηγορία:Ραβδωτοί σπειροειδείς γαλαξίες Κατηγορία:Ιχθύες (αστερισμός)
Ντάγκμαρ Κόλλερ
Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 26 Αυγούστου 1939 στην Κλάγκενφουρτ της Αυστρίας. Από μικρή έμαθε μπαλέτο. Σπούδασε στην Ακαδημία της Βιέννης και άρχισε τη καριέρα της στην Λαϊκή όπερα της Βιέννης, αποκτώντας γρήγορα σημαντική φήμη. Ακολούθησαν πολλές εμφανίσεις σε Ευρώπη και Αμερική εξαιρετικής επιτυχίας. Παντρεύτηκε τον Χέλμουτ Τσιλκ. Εκδίδει την μηνιαία εφημερίδα «Enjoy Vienna/Willkommen in Wien».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αυστριακοί ηθοποιοί Κατηγορία:Αυστριακοί τραγουδιστές
Βιλνέβ
Βιλνέβ (Villeneuve) στα γαλλικά σημαίνει "νέα κωμόπολη". Ως επώνυμο, μπορεί να αφορά, μεταξύ άλλων, τους παρακάτω:
Επίσης με την λέξη Villeneuve ξεκινούν τα ονόματα αρκετών μικρών πόλεων στη Γαλλία.
Κατηγορία:Επώνυμα
Αγία Σοφία (Κωνσταντινούπολη)
Η Αγία Σοφιά ή Αγιά Σοφιά (λατινικά: Sancta Sophia ή Sancta Sapientia), επισήμως αποκαλούμενη εκκλησία της Αγίας Σοφίας  (τουρκικά: Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi), γνωστή και ως Ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας ή απλά, η Μεγάλη Εκκλησία, είναι ιστορικός τόπος λατρείας της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος λειτούργησε ως χριστιανικός ναός από το 537 μέχρι το 1453. Στη συνέχεια μετετράπη σε ισλαμικό τέμενος και αργότερα (από το 1935) σε μουσείο. Από το 2020, έπειτα από την απόφαση του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, το τέμενος λειτουργεί πάλι ως τζαμί.
Από το 537 (ο ομώνυμος ναός του 360 που είχε ανεγερθεί στο ίδιο σημείο, απαλλοτριώθηκε προς θεμελίωση του υπάρχοντος) μέχρι το 1453 λειτουργούσε ως βυζαντινός χριστιανικός καθεδρικός ναός της πόλης, με εξαίρεση την περίοδο 1204–1261, κατά την οποία ήταν ρωμαιοκαθολικός ναός. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης μετετράπη σε ισλαμικό τέμενος, ενώ το 1934 σε μουσειακό χώρο (Ayasofya Müzesi). Στις 10 Ιουλίου 2020, ανακοινώθηκε η δεύτερη ιστορικά μετατροπή του σε ισλαμικό τέμενος, από τον πρόεδρο της Τουρκίας. Στο σημείο όπου ανεγέρθηκε η Αγία Σοφία υπήρχε ομώνυμος ναός κτισμένος επί Κωνσταντίνου Α΄ και Κωνσταντίνου Β΄, ο οποίος, όμως, κάηκε κατά τη Στάση του Νίκα (532 μ.Χ.). Ανήκει στις κορυφαίες δημιουργίες της βυζαντινής ναοδομίας, όντας πρωτοποριακού σχεδιασμού και αρχιτεκτονικής συνθέσεως, και υπήρξε σύμβολο της πόλης, τόσο κατά τη βυζαντινή όσο και κατά την οθωμανική περίοδο όσο και σήμερα. Το παρόν κτήριο ξεκίνησε να ανεγείρεται το 532 και εγκαινιάσθηκε στις 27 Δεκεμβρίου του 537, επί βασιλείας του Ιουστινιανού Α΄, από τους Μικρασιάτες μηχανικούς Ανθέμιο από τις Τράλλεις (σημ. Αϊδίνιο) και Ισίδωρο από τη Μίλητο. Στο ίδιο σημείο, επί του πρώτου λόφου της Κωνσταντινούπολης και σε μικρή απόσταση από το Μέγα Παλάτιον και τον Ιππόδρομο της πόλης, είχαν χτιστεί παλαιότερα δύο ακόμα ναοί που καταστράφηκαν, επίσης, από πυρκαγιά.
Το οικοδόμημα ακολουθεί τον αρχιτεκτονικό ρυθμό της τρουλαίας βασιλικής και συνδυάζει στοιχεία της πρώιμης βυζαντινής ναοδομίας, σε πολύ μεγάλη κλίμακα. Αρχιτεκτονικές επιρροές της Αγίας Σοφίας εντοπίζονται σε αρκετούς μεταγενέστερους ορθόδοξους ναούς αλλά και σε οθωμανικά τζαμιά, όπως στο τέμενος του Σουλεϊμάν και στο Σουλταναχμέτ τζαμί. Εκτός από τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της, η Αγία Σοφία ξεχωρίζει επίσης για τον πλούσιο εσωτερικό διάκοσμό της, που ωστόσο υπέστη σοβαρές καταστροφές κυρίως από τους Τούρκους κατακτητές κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας.