cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Λητή
Περίοδος Τουρκοκρατίας
Μετά από μια μακρά και μεγάλη αναγεννητική κίνηση που υπήρξε στη Θεσσαλονίκη για δύο σχεδόν αιώνες έρχεται η κατάρρευση. Οι κατακτητικές εξορμήσεις που ξεκίνησε ο Μουράτ Β' το 1423 οδηγούν στην πλήρη κυριαρχίατων Τούρκων. Οι άγριες σφαγές και λεηλασίες που έγιναν από τους Τούρκους το 1430 είχαν σαν αποτέλεσμα την ερήμωση της Θεσσαλονίκης από τον ελληνικό πληθυσμό. Τότε χάνεται και η Λητή. Δεν την συναντούμε με την ονομασία αυτή ούτεσαν πόλη αλλά ούτε και σαν χωριό. Στην περιοχή όπου αυτή υπήρχε συναντούμε επί Τουρκοκρατίας το χωριό Αειβάτι.
Έχουν διατυπωθεί πολλές απόψεις γύρω από την ονομασία του χωριού. Ο Στίλπων Κυριακίδης θεωρεί ότι το όνομα του χωριού προέρχεται από το όνομα του Τούρκου γαιοκτήμονα Aiwat (Αειβάτ) επειδή ο τόπος ήταν κτήμα του (τσιφλίκι). Αντίθετα, ο Γεώργιος Χατζηκυριάκου στο έργο του "Σκέψεις και εντυπώσεις εκ περιοδείας ανά την Μακεδονία" (1905-1906) αναφέρει πως η ονομασία αυτή αποτελεί σύνθεση των ελληνικών λέξεων αεί και βαίνω, δηλαδή πάντα περνώ, εξ αιτίας του γεγονότος ότι ο τόπος αποτελούσε διαβατικό σταθμό των εμπόρων και των ταξιδιωτών από τη βόρεια και ανατολική Μακεδονία προς τη Θεσσαλονίκη.
Η ύπαρξη πολλών πανδοχείων την εποχή εκείνη καταδεικνύει τη σημασία που είχε το Αειβάτι ως συγκοινωνιακός κόμβος. Τα πανδοχεία ή χάνια ήταν πολλά. Ο Εμμανουήλ Νίκας- αείμνηστος δάσκαλος της Λητής- στο βιβλίο του "Ιστορία της Λητής" αναφέρει πως τα χάνια ήταν περισσότερα από 70. Ο ίδιος θυμάται 21 με τα ονόματά τους: Χάνι Γραμματικού, Χαριζάνη, Χίμα, Τόλκη, Σωτήρη Χατζηαντωνίου, Αναστασίου Μάτη, Αναστασίου Βλάχου, Παπαδημητρίου, Παπαευθυμίου, Νικολάου Τουμπέλη, Νικολάου και Δημητρίου Παπαδόπουλου, Νικολάου Καμάρη, Δημητρίου Καλούδη, Χατζηδιογένους Καμάρη, Δημητρίου Αρχοντόπουλου, Αθανασίου Μπιτάρη, Χρήστου Καμάρη, Ηρακλή Ρόντση, Χρήστου Βαλιάνη, Ντούη, Γεωργίου Ιωάννου.Το Αειβάτι είναι ένα ανεπτυγμένο χωριό με καλή κοινωνική, οικονομική και χριστιανική ζωή. Οι κάτοικοί τουδιατηρούν τις παραδόσεις και έχουν έντονη ελληνική συνείδηση. Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο το οποίο πρέπει να επισημανθεί είναι ότι οι κάτοικοι του Αειβατίου διατηρούν προφορικές αφηγήσεις και θρύλους που αφορούν στην Αρχαία Λητή, γεγονός που δε συναντάται στα γύρω χωριά. Στην ευρύτερη περιοχή, όπως και μέσα στο ίδιο το χωριό, την περίοδο της Τουρκοκρατίας και μετέπειτα, είχαν βρεθεί πολλά αρχαία αντικείμενα, αρχαιολογικά ευρήματα της Αρχαίας Λητής:
μαρμάρινες πλάκες και τύμβοι που κοσμούσαν τις υπαίθριες βρύσες του Αειβατίου ή χρησιμοποιούνταν ως πάγκοι στην πλατεία της. Πολλά από αυτά τα αντικείμενα μεταφέρθηκαν στο Μουσείο της Θεσσαλονίκης.
Υπάρχουν αρκετές ιστορικές μαρτυρίες γύρω από τον τρόπο ζωής στο Αειβάτι την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Ο Ν. Σχινάς αναφέρει στο βιβλίο του "Οδοιπορικές σημειώσεις" πως το 1886 το Αειβάτι αποτελεί αμιγή ορθόδοξη κοινότητα αποτελούμενη από διακόσιες οικογένειες. Το σχολείο λειτουργεί με διακόσιους πενήντα δύο μαθητές και τέσσερις δασκάλους, όπως αναφέρει ο Δ. Σάρρου σε μία έκθεση του. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση στο Αειβάτι εργάζεται καλά και η Φιλόπτωχος Αδελφότης η οποία έχει περισσότερα από ενενήντα μέλη και συντελεί και αυτή μαζί με το σχολείο στη διάσωση της ελληνικής γλώσσας. Η Φιλόπτωχος Αδελφότης όπως και ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος είναι δύο από τα σωματεία τα οποία ανέπτυξαν μορφωτική και εθνική δράση με ακτινοβολία σε ολόκληρη τη Μακεδονία. Στα αρχεία της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης διασώζεται κείμενο από ομάδα κατοίκων της Λητής πρός τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, οι οποίοι ζητούν άδεια για την ίδρυση σωματείου υπό την επωνυμίαν Αγαθοεργός Αδελφότις εν Αειβατίω "Ζωοδόχος Πηγή".
Από το Δ. Σάρρου μαθαίνουμε, επίσης, πως το 1906 το χωριό είχε διακόσια πενήντα επτά σπίτια, τριακόσιες οικογένειες και χίλιους ενενήντα πέντε κατοίκους. Στο μεγάλο πλάτανο της εκκλησίας της Ζωοδόχου Πηγής γίνονταν οι συγκεντρώσεις των κατοίκων για να πληροφορηθούν για τον αγώνα για την ελευθερία. Εκεί έρχονταν και οι πρόξενοι της Ελλάδας μυστικά για να δώσουν πληροφορίες για την πορεία του αγώνα και για να εμψυχώσουν τους Ληταίους.
Νεότερη ιστορία
Οι ντόπιοι κάτοικοι της Λητής είναι σλαβόφωνοι Έλληνες Μακεδόνες, δηλαδή παράλληλα με την Ελληνική γλώσσα η οποία είναι και η μητρική τους, ομιλούν και το γνωστό σλαβόμεικτο ιδίωμα της Μακεδονίας πράγμα το οποίο συμβαίνει και σε άλλες περιοχές όπως Νεοχωρούδα, Σοχός, Γουμένισσα, Φλώρινα, Νάουσα, Σέρρες, Κιλκίς, Αριδαία. Το συγκεκριμένο ιδίωμα έχει καταγραφεί ως "Nashta" από το Lacito.
Σύμφωνα με την απογραφή του 1928, μόλις 14 πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στο χωριό, αριθμός που αντιστοιχούσε στο 0,9% του τότε πληθυσμού
Σημειώσεις
<references responsive="0" group="Σημ." />
Τζον Γκλεν
Ο Τζον Χέρσελ Γκλεν (John Herschel Glenn, Κέιμπριτζ, Οχάιο, 18 Ιουλίου 1921 - 8 Δεκεμβρίου 2016) ήταν Αμερικανός αστροναύτης, γερουσιαστής και πιλότος αεροσκαφών. Ήταν ο πρώτος Αμερικανός σε τροχιά γύρω από τη Γη και το πέμπτο άτομο στο διάστημα, μετά από τους κοσμοναύτες Γιούρι Γκαγκάριν και Γκέρμαν Τίτοφ και τους συναδέλφους του στην αποστολή Mercury Seven Άλαν Σέπαρντ και Γκας Γκρίσομ.
Πηγές
Κατηγορία:Αμερικανοί πιλότοι Κατηγορία:Αμερικανοί αστροναύτες Κατηγορία:Αμερικανοί στρατιωτικοί Κατηγορία:Πολιτικοί των ΗΠΑ Κατηγορία:Πολιτικοί του Δημοκρατικού Κόμματος (ΗΠΑ) Κατηγορία:Γερουσιαστές των ΗΠΑ Κατηγορία:Οχάιο
Cool TV
Το Cool TV είναι ένα ουγγρικό τηλεοπτικό κανάλι, που μετακινήθηκε στη Ρουμανία, αφού απειλούταν με κλείσιμο από τις ουγγρικές αρχές. Το κανάλι ξεκίνησε το 1995 ως A3 TV και μετονομάστηκε σε Msat το 1997, αλλά έκλεισε στις 5 Οκτωβρίου 1999 λόγω οικονομικών προβλημάτων. Αργότερα, ξεκίνησε ως νέο κανάλι που ονομάζεται m+ στις 15 Σεπτεμβρίου 2003 αλλά άλλαξε το όνομά της στην Cool TV στις 4 Σεπτεμβρίου 2004 στην Ουγγαρία και άρχισε να μεταδίδει το 2005 σε άλλες χώρες.Σύντομα το Cool TV Romania διοχετεύει ένα κανάλι ταινιών, σειρών, ντοκιμαντέρ, έτος ψυχαγωγίας 2021.
Στην αρχή
Το 2007, το Cool TV ξεκίνησε μια σειρά από επίκαιρες παραστάσεις που παράγονται από το κανάλι, όπως το Cool ζωντανή και δροσερή νύχτα που χαρακτηρίζει νεότερους οικοδεσπότες του Cool TV η του RTL Klub. Σήμερα αυτές οι εκπομπές λόγου ακυρωθεί.
Το 2009, το Cool TV αγόρασε τα δικαιώματα της επιτυχής ουγγρικής έκδοσης του Ποιανού γραμμή είναι ούτως ή άλλως;.
Παρόν
Από τις 30 Αυγούστου 2010 το Cool TV άλλαξε εικόνα και μετονομάστηκε. Από τότε το κανάλι είναι στον αέρα ως επί το πλείστον κανάλι εκπομπών εγκλημάτων, όπως το franchise του CSI, το Bones, το Castle, to Cobra 11, to The Mentalist κ.λπ. Η κίνηση ήταν επιτυχής διότι από τον Ιούλιο του 2012, το Cool TV είναι το 3η μεγαλύτερο Ουγγρικό τηλεοπτικό κανάλι, νικώντας τον κύριο ανταγωνιστή του, το Viasat 3.
Επίσημη ιστοσελίδα
Κατηγορία:Ουγγρικοί τηλεοπτικοί σταθμοί Κατηγορία:Όμιλος RTL Κατηγορία:Τηλεοπτικά κανάλια και σταθμοί οι οποίοι ιδρύθηκαν το 1995 Κατηγορία:Τηλεοπτικά κανάλια και σταθμοί οι οποίοι ιδρύθηκαν το 2003 Κατηγορία:Τηλεοπτικά κανάλια και σταθμοί οι οποίοι ιδρύθηκαν το 2004
Κάθκιν Παρκ
Ποδοσφαιρικό γήπεδο
Το πάρκο παλαιότερα φιλοξενούσε ποδοσφαιρικό γήπεδο, το οποίο αποτελούσε τόπο διεξαγωγής ποδοσφαιρικών αναμετρήσεων από το 1884. Ήταν αρχικά γνωστό ως Χάμπντεν Παρκ (το δεύτερο που έφερε αυτό το όνομα, διαδεχόμενο το αρχικό Χάμπντεν Παρκ) και ενοικιαζόταν από την Κουίνς Παρκ μεταξύ του 1884 και του 1903. Όταν η Κουίνς Παρκ μετακόμισε στο τρίτο (και σημερινό) Χάμπντεν Παρκ, η Θερντ Λάναρκ την αντικατέστησε ως ένοικος. Η τελευταία προχώρησε στην μετονομασία του γηπέδου σε Νέο Κάθκιν Παρκ καθώς προηγουμένως αγωνιζόταν σε γήπεδο το οποίο έφερε την ονομασία Κάθκιν Παρκ και το οποίο ευρισκόταν ολίγον ανατολικότερα του Ντίξον Χολς στην ανατολική πλευρά του Κάθκαρτ Ρόουντ (το οποίο είχε φιλοξενήσει δύο διεθνείς αναμετρήσεις, με την πρώτη να λαμβάνει χώρα στις 15 Μαρτίου 1884, με αντιπάλους την Σκωτία και την Αγγλία, η οποία ήταν και η πρώτη αναμέτρηση στην ιστορία του ποδοσφαίρου όπου η είσοδος στο γήπεδο γινόταν μέσω της κατοχής εισιτηρίου). Αποτελεί, επίσης, τον τόπο διεξαγωγής της πρώτης σημαντικής αγγλοσκωτσέζικης διοργάνωσης, του τελικού του Βρετανικού Λιγκ Καπ, ο οποίος έλαβε χώρα (προσέλευση: 12.000 θεατές) το 1902, ενώ στην διάρκεια του οποίου η Σέλτικ επικράτησε της Ρέιντζερς με σκορ 3-2 έπειτα από παράταση.
Μετά την διάλυση της Θερντ Λάναρκ το 1967, το γήπεδο εγκαταλείφθηκε και το μεγαλύτερο μέρος της κατασκευής σταδιακά απομακρύνθηκε. Τα ερείπια των κερκίδων σε 3 πλευρές του πρώην αγωνιστικού χώρου είναι ακόμη ορατές, σήμερα, στο πάρκο. Ωστόσο, μία επανιδρυθείσα ομάδα της Θερντ Λάναρκ, η οποία συμμετέχει στην Γκρέιτερ Γκλάσγκοου Αματιούρ Λιγκ, δίνει τις εντός έδρας αναμετρήσεις της στο πάρκο, καθώς και η Χάμπντεν ΑΦΚ και οι παιδικές ομάδες της Ακαδημίας Τζίμι Τζόνστοουν.
Σημειώσεις
<references group="σ."/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γλασκώβη Κατηγορία:Κουίνς Παρκ ΦΚ Κατηγορία:Αθλητικές εγκαταστάσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο Κατηγορία:Θερντ Λάναρκ ΑΚ Κατηγορία:Εθνική Σκωτίας (ποδόσφαιρο)
Enigma (συσκευή)
thumb|upright|Enigma σε χρήση, 1943
Οι μηχανές Enigma ήταν μια σειρά από ηλεκτρο-μηχανικές συσκευές κρυπτογράφησης ρότορα. Αναπτύχθηκαν και χρησιμοποιούνταν έως τα μέσα του εικοστού αιώνα για την προστασία της εμπορικής, διπλωματικής και στρατιωτικής επικοινωνίας.
Η Enigma εφευρέθηκε από τον γερμανικό μηχανικό Arthur Scherbius στο τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Τα πρώτα μοντέλα είχαν χρησιμοποιηθεί για εμπορικούς σκοπούς από τις αρχές της δεκαετίας του 1920 και εγκρίθηκαν από τις στρατιωτικές και κυβερνητικές υπηρεσίες πολλών χωρών, κυρίως της ναζιστικής Γερμανίας πριν και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Πολλά διαφορετικά μοντέλα του Enigma παράχθηκαν, αλλά τα γερμανικά στρατιωτικά μοντέλα, τα Wehrmacht Enigmas, ήταν τα πιο πολυσυζητημένα, γιατί είχαν plugboard, ήταν τα πιο πολύπλοκα. Ωστόσο, ιαπωνικά και ιταλικά μοντέλα ήταν επίσης σε χρήση.
Η Δημιουργία
Το 1918, ο Γερμανός εφευρέτης Άρθουρ Σέρμπιους (Arthur Scerbius) με τον στενό του φίλο Ρίτσαρντ Ρίτερ (Richard Ritter) δημιούργησαν την εταιρία Σέρμπιους και Ρίτερ μια καινοτομιακή μηχανική φίρμα που παρήγαγε τα πάντα, από τουρμπίνες ως θερμενόμενα μαξιλάρια. Ο Σέρμπιους ήταν υπεύθυνος για την έρευνα και ανάπτυξη και κυρίως κοιτούσε για νέες ευκαιρίες. Μια από τις κυρίως ασχολίες του ήταν να αντικαταστήσει τα ανεπαρκή συστήμστα κρυπτογραφίας που χρησιμοποιούνταν στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο, τα οποία έσπασαν αυτά τα κρυπτογραφημένα μηνύματα μολύβι και χαρτί με μια μορφή κρυπτογράφησης η οποία θα εκμετταλευόταν την τεχνολογία του 20ου αιώνα. Έχωντας σπουδάσει ηλεκτρολόγος μηχανικός στο Ανόβερο και το Μόναχο, ανέπτυξε ένα κομμάτι κρυπτογραφικής μηχανής η οποία ήταν ουσιαστικά μια ηλεκτρική βερσιόν του κώδικα Αλμπέρτι. Το ονομαζόμενο «Enigma» (Αίνιγμα) θα γινόταν το πιο τρομαχτικό για τους κρυπταναλυτές στην Ιστορία.
Κατασκευή και λειτουργία
Για να κρυπτογραφηθεί ένα γράμμα, ο χρήστης πατάει το αντίστοιχο με αυτό που θέλει γράμμα στο πληκτρολόγιο, το οποίο στέλνει έναν ηλεκτρικό παλμό στην κεντρική μονάδα ανακατέματος και βγαίνει από την άλλη πλευρά ως ένα άλλο ψηφίο.
Πηγές
"The Code Book" του Simon Singh
Κατηγορία:Κρυπτογραφία
Ρατοσλάβα Μλαντένοβιτς
Η Ρατοσλάβα Μλαντένοβιτς (σερβικά: Ратославом Младеновић) ήταν Σέρβα ευγενής κατά τον μεσαίωνα.
Βιογραφία
Ήταν κόρη του βοεβόδα Μλάντεν και αδελφή του σεβαστοκράτορα Μπράνκο Μλαντένοβιτς. Παντρεύτηκε τον Άλτομαν Βογίνοβιτς και ήταν η μητέρα του Νικόλα Αλτομάνοβιτς. Μετά το τέλος του συζύγου τη,ς τα εδάφη που κυβερνούσε τα πήρε ο ανιψιός της Βόγισλαβ Βογίνοβιτς, αφήνοντάς της μία πολύ μικρή περιοχή για να ζήση με τον γιο της.
Αυτό οφείλεται στο ότι ο γιος της Νικόλα, όταν απεβίωσε ο πατέρας του ήταν 11 χρονών και σαν ανήλικος δεν μπορούσε να το διαδεχτεί, έτσι ο Βόισλαβ κατέβαλε τα εδάφη του αδελφού του. Παρότι η Ρατοσλάβα περίμενε την κατανόησή του, ο Βόισλαβ πιστεύεται ότι την αντιμετώπισε αδιάφορα και της άφησε τα πιο φτωχά εδάφη.
Παραπομπές
Ρατοσλάβα Ρατοσλάβα
Θεώρημα Μπράουερ-Σουζούκι
Στα μαθηματικά, το Θεώρημα Μπράουερ-Σουζούκι αποδείχθηκε από τους Brauer & Suzuki, αναφέρεται στο ότι αν μια πεπερασμένη ομάδα έχει μια γενικευμένη quaternion Sylow 2-υποομάδα και όχι μη-τετριμμένες κανονικές υποομάδες περιττών τάξεων, τότε η ομάδα έχει ένα κέντρο τάξης 2. Ειδικότερα, η εν λόγω ομάδα δεν μπορεί να είναι απλή. Μια γενίκευση του θεώρηματος Μπράουερ–Suzuki δίνεται από το θεώρημα Glauberman Z*.
Αναφορές
Κατηγορία:Θεωρία ομάδων
Γεώργιος Τομπάζης
Ο Γεώργιος Τομπάζης (1809-1892) ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Ύδρα και ήταν γιος του Ιακώβου Τομπάζη. Σπούδασε ναυπηγός στην Αγγλία και κατατάχθηκε στο Πολεμικό Ναυτικό, όπου έφθασε μέχρι τον βαθμό του υποναυάρχου. Κατά τη σταδιοδρομία του ναυπήγησε αρκετά πλοία. Διετέλεσε υπουργός ναυτικών στις κυβερνήσεις Ζαΐμη (1870) και Τρικούπη (1883).
Νυμφεύτηκε την Ευφροσύνη Μαυροκορδάτου, αδελφή του Δημητρίου και του Γεωργίου. Είχε δύο παιδιά:
Παραπομπές σε πηγές
Γεωργιος Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Ναυτικών
Στίβεν Κλέινι
Γεννήθηκε στο Χάρτφορντ του Κονέκτικατ των Η.Π.Α. Ήταν μαθηματικός που έθεσε τις βάσεις για τη θεωρητική υπολογιστική επιστήμη. Είναι ευρέως γνωστός ως ιδρυτής της αναδρομικής θεωρίας, κλάδου της μαθηματικής λογικής.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί μαθηματικοί Κατηγορία:Αμερικανοί επιστήμονες υπολογιστών Κατηγορία:Μαθηματικοί του 20ού αιώνα
Ferrari F50
Η Ferrari F50 ήταν ένα σπορ υπεραυτοκίνητο (supercar) υψηλών επιδόσεων, που κατασκευάστηκε από την ιταλική αυτοκινητοβιομηχανία Ferrari, με αφορμή τον εορτασμό των 50 χρόνων κατασκευής αυτοκινήτων από τη Ferrari, εξ ου και η ονομασία της. Το μοντέλο παρήχθη από τον Μάρτιο του 1995 έως τον Ιούλιο του 1997, στο Μαρανέλλο της Ιταλίας, σε μόλις 349 αντίτυπα, όλα αποκλειστικά στο χέρι, και κατά τη διάρκεια της παραγωγής του ήταν το ακριβότερο, ισχυρότερο και ταχύτερο αυτοκίνητο της Ferrari. Διατέθηκε σε δύο εκδοχές αμαξώματος: μία κλειστή και μία ανοικτή με μαλακή αναδιπλούμενη οροφή, με τη δεύτερη εκδοχή υπό την ονομασία Ferrari F50 Barchetta. Η F50 αντικατέστησε τη Ferrari F40 και τελικώς αντικαταστάθηκε τον Οκτώβριο του 2002 από τη Ferrari Enzo.
Αν και τυπικώς έλαβε την ονομασία F50 με αφορμή τον εορτασμό των 50 χρόνων κατασκευής αυτοκινήτων από τη Ferrari, όπως είχε τότε ανακοινωθεί, στην πράξη η επέτειος αυτή ήρθε μόλις το 1997 και μάλιστα ταυτόχρονα με τη λήξη της παραγωγής του μοντέλου.
Αισθητική
Η Ferrari F50 παρουσιάστηκε στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της Γενεύης τον Μάρτιο του 1995 και ήταν το πρώτο αυτοκίνητο στην ιστορία της εταιρείας που εισήγαγε την αισθητική στο μπροστινό μέρος που θυμίζει ρύγχος αγωνιστικού της Φόρμουλα 1, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την μετέπειτα διάδοχο Ferrari Enzo, που εξέλιξε περαιτέρω αυτή την φιλοσοφία. Παράλληλα, καθιέρωσε ένα πιο καμπυλωτό ντιζάιν στο συνολικό της προφίλ, με ομαλές γραμμές σαν «νερό που γλιστράει ομαλά σε κατηφόρα», σε αντίθεση με τις μεγάλες ευθείες και έντονες ακμές της προκατόχου Ferrari F40 και των άλλων μοντέλων της φίρμας στη δεκαετία του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990. thumb|left|Το σαλόνι της Ferrari F50.
Αντιθέτως, το σαλόνι της F50 ήταν σχετικά λιτό, αν και εμφανώς πιο σύγχρονο και ελκυστικό από αυτό της F40, με σκοπό να τονιστεί ο αγωνιστικός της χαρακτήρας, όπως είχε συμβεί και με την F40. Ενδεικτικό της νοοτροπίας αυτής, ήταν ότι και στα δύο μοντέλα δεν προσφέρονταν ηλεκτρικά παράθυρα, ηλεκτρομαγνητικές κλειδαριές και ηχοσύστημα, αν και είχαν στάνταρ κλιματισμό. Σε αντίθεση με το εντελώς παλαιομοδίτικο κοντέρ της F40, ωστόσο, η F50 είχε ένα πολύ πιο σύγχρονο ταμπλό και έναν εντυπωσιακό ηλεκτρονικό πίνακα οργάνων, με οθόνη υγρών κρυστάλλων (LCD), ο οποίος ελεγχόταν από έναν μικροϋπολογιστή 8-bit και διέθετε συνολικά 130 ενδείξεις, στοιχεία και πιθανές πληροφορίες. Επίσης, παρά το γεγονός ότι η F50 προσφέρθηκε αποκλειστικά με 6-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο, η επιλεγμένη σχέση στο κιβώτιο αναγραφόταν και αυτή στον πίνακα οργάνων (για την ιστορία, η προκάτοχος F40 έφερε αποκλειστικά 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο). Για την ιστορία, η F50 υπήρξε το τελευταίο κορυφαίο μοντέλο της εταιρείας με χειροκίνητο κιβώτιο (με τον λεβιέ ταχυτήτων μέσα σε θυρίδες), καθώς ο αντικαταστάτης της, η Ferrari Enzo, ήταν διαθέσιμη μόνο με ημιαυτόματο κιβώτιο με μοχλούς αλλαγής ταχυτήτων πίσω από το τιμόνι.
Τεχνολογικό υπόβαθρο
thumb|left|Ο κινητήρας της Ferrari F50.
Μια ξεχωριστή ιδιότητα της F50 ήταν ότι ο κινητήρας της, ο οποίος ήταν 4.7 λίτρων V12 και 60-βάλβιδος βενζίνης, είχε προέλθει από τον κινητήρα 3.5 λίτρων V12 του αγωνιστικού μονοθεσίου της Φόρμουλα 1 Ferrari 641 της σεζόν του 1990, με αύξηση του κυβισμού από 3.498 cm³ σε 4.698 cm³. Επίσης, σχετική ιδιότητα της F50 ήταν ότι ο κινητήρας είναι δομικό στοιχείο του πλαισίου, όπως και το κιβώτιο ταχυτήτων και το διαφορικό, και σε αυτό εδράζεται η πίσω ανάρτηση, όπως συμβαίνει και στα μονοθέσια της Φόρμουλα 1. Αυτή η διάταξη, ωστόσο, χωρίς ξεχωριστό υποπλαίσιο για τον κινητήρα, τελικώς αποδείχθηκε άβολη στην οδήγηση, διότι διαπιστώθηκε ότι πρακτικώς αυξάνονται οι κραδασμοί που μεταφέρονται στην καμπίνα των επιβατών. Η διάταξη με τον κινητήρα πίσω, είχε ως συνέπεια η κατανομή βάρους εμπρός / πίσω να είναι στο έντονα άνισο 42 / 58, αλλά το κέντρο βάρους του αυτοκινήτου ήταν εξαιρετικά χαμηλά.
Τα ελαστικά της F50 σχεδιάστηκαν από την Goodyear ειδικά για το μοντέλο και βασίστηκαν σε ελαστικά αγωνιστικών προδιαγραφών. Ονομάζονταν επίσημα «Fiorano» και οι διαστάσεις τους ήταν 245/35ZR18 μπροστά και 355/30ZR18 πίσω. Επίσης, η F50 έφερε στάνταρ 4 δισκόφρενα και μάλιστα ήταν τόσο ισχυρά και αποτελεσματικά, που οι μηχανικοί της Ferrari θεώρησαν τότε ότι το σύστημα φρένων της F50 δεν χρειαζόταν ούτε σερβο-υποβοήθηση ούτε και σύστημα αντιμπλοκαρίσματος τροχών (ABS) και δεν τα τοποθέτησαν. Από την άλλη όμως, η ανυπαρξία συστήματος ABS απαιτεί μεγάλη εμπειρία από τον οδηγό σε καταστάσεις δύσκολου φρεναρίσματος. Να σημειωθεί ότι ήταν η τελευταία, χρονολογικώς, Ferrari χωρίς ABS, καθώς και η τελευταία χωρίς αερόσακους.
Διαχρονική απήχηση
thumb|right|Ferrari F50 (μπροστά) δίπλα σε Ferrari F40 (πίσω).
Μολονότι η F50 απέσπασε άκρως εγκωμιαστικά σχόλια από τον Τύπο αυτοκινήτου κατά την εποχή της παρουσίασής της, η ζήτηση από τους υποψήφιους αγοραστές ήταν σαφώς μικρότερη από αυτήν της προκατόχου Ferrari F40, ενώ κάποιοι από το ευρύ κοινό μάλιστα την υποδέχτηκαν με υποτιμητικά έως ειρωνικά σχόλια. Πιθανολογείται ότι ο βασικός λόγος της χλιαρής υποδοχής από το κοινό, ήταν ότι είχε αναλάβει τον βαρύ ρόλο να αντικαταστήσει την μυθική F40 και, κατά συνέπεια, έμεινε στη συνείδηση αρκετών οπαδών ως «το αυτοκίνητο που δεν ήταν και τόσο καλύτερο από την F40» και που «έζησε στη σκιά της F40», αν και δεν υστερούσε πουθενά.
Ιδίως επικρίθηκε από αρκετούς για το γεγονός ότι οι επιδόσεις της ήταν μόλις οριακά καλύτερες από αυτές της F40, κυρίως λόγω του σημαντικά αυξημένου βάρους της F50, με αποτέλεσμα να μην γίνει αισθητή από τον οδηγό η αύξηση της ιπποδύναμης από τους 478 hp της F40 στους 520 hp της F50. Αυτή η αίσθηση μάλλον ενισχύθηκε τότε και από το γεγονός ότι μετά την F40 του 1987 - 1992, η οποία ήταν τα πρώτα χρόνια και η κάτοχος του ρεκόρ του ταχύτερου αυτοκινήτου παραγωγής, εισήχθησαν πολλά νέα σπορ υπεραυτοκίνητα που ανέβασαν, διαδοχικά, το ρεκόρ αυτό σε πολύ υψηλότερα νούμερα - τα μοντέλα αυτά, κατά χρονολογική σειρά, ήταν η Lamborghini Diablo τον Ιανουάριο του 1990, η Bugatti EB110 το 1991, η Jaguar XJ220 το 1992 και η McLaren F1 το 1993. Ως αποτέλεσμα, η F50 δεν θεωρήθηκε κατά την εισαγωγή της, τον Μάρτιο του 1995, τόσο καινοτόμα και εντυπωσιακή όσο ήταν η F40 στη δική της εποχή, με συνέπεια να μην προκαλέσει τότε έναν αντίστοιχα μεγάλο αντίκτυπο. thumb|right|Ferrari F50 στη [[Μελβούρνη, Αυστραλία.]]
Σήμερα, ωστόσο, έχει σημειωθεί σημαντική επανεκτίμηση της F50 και έχει γίνει ένα άκρως συλλεκτικό μοντέλο, με εξαιρετικά υψηλό κύρος, το οποίο προσελκύει αρκετούς οπαδούς και μέλη συλλογών πολυτελών αυτοκινήτων, που το αντιμετωπίζουν ως έναν άξιο διάδοχο και συνεχιστή της F40, ο οποίος αδικήθηκε τότε, και θεωρούν ότι όποιο αυτοκίνητο και να παρουσιαζόταν στη θέση της F50 θα είχε δύσκολο έργο. Διαχρονικά, κατέχει σημαντική θέση στην ιστορία της Ferrari και γενικότερα όλων των σπορ υπεραυτοκινήτων, και μάλιστα διατηρεί υψηλότερες τιμές ως ιστορικό μοντέλο από την F40, λόγω του μικρότερου αριθμού αντιτύπων της F50, μόλις 349 αυτοκίνητα, έναντι 1.315 αντιτύπων της F40. Ιδίως μετά το έτος 2020 η αξία της έχει εκτοξευτεί, αγγίζοντας σχεδόν τα 3,5 εκατομμύρια ευρώ, όταν προηγουμένως ήταν σχεδόν τα μισά.
Οι σπανιότερες και πλέον συλλεκτικές F50, με απίστευτα υψηλές τιμές μεταπώλησης σήμερα, είναι οι μόλις δύο F50 GT1 ιδιωτικής χρήσης. Για την ακρίβεια, το 1996 είχαν κατασκευαστεί 3 αγωνιστικές F50 για αγώνες GT1 και μάλιστα είχαν ισχύ 750 hp και τελική ταχύτητα 376 km/h, αλλά τελικώς καμία από αυτές δεν έλαβε μέρος σε αγώνα, μάλλον για οικονομικούς λόγους. Η μία διατηρήθηκε στο μουσείο της εταιρείας στο Μαρανέλλο και οι άλλες δύο πωλήθηκαν σε ισάριθμους πελάτες της Ferrari.
Τεχνικά στοιχεία
thumb|right|Ferrari F50 με τους καθρέφτες σε αναδίπλωση. thumb|right|Ferrari F50 στο [[Έσσεξ, Ηνωμένο Βασίλειο, το 2008.]]
thumb|right|Εξαιρετικά σπάνια μαύρη Ferrari F50 του 1995 στις [[Ηνωμένες Πολιτείες. Για την ακρίβεια, μόλις 4 Ferrari F50 μαύρης βαφής παρήχθησαν και οι 2 από αυτές για τις ΗΠΑ.]]
Ειδικότερα στις 3 μόλις F50 GT1 (όλες παραγωγής 1996), η ισχύς είχε αυξηθεί στους 750 hp (551 kW) στις 10.500 στροφές το λεπτό και η ροπή στα 529 N·m στις 7.500 στροφές το λεπτό. Η επιτάχυνση 0-100 km/h ερχόταν σε μόλις 2,9 δευτερόλεπτα και η τελική ταχύτητα είχε μετρηθεί τότε από την εταιρεία στα 376 km/h, νούμερα σχεδόν απίστευτα για την τότε εποχή.
Παλέτα χρωματισμών
thumb|right|Το πίσω μέρος της προηγούμενης Ferrari F50. Φαίνεται και το τρίτο φως φρένων που είχαν οι F50 αμερικανικών προδιαγραφών, ενώ οι ευρωπαϊκές F50 δεν το είχαν (καθώς στη [[Βόρεια Αμερική έγινε υποχρεωτικό από τη σεζόν του 1986 και στην Ευρώπη από τη σεζόν του 1998, αν και κάποιες εταιρείες το καθιέρωσαν πριν το 1998).]]
Αντίθετα με την προκάτοχο F40, που είχε την ξεχωριστή ιδιαιτερότητα ότι όλες παρήχθησαν σε κόκκινο χρώμα αμαξώματος και με κόκκινα δερμάτινα καθίσματα (αν και υπήρξαν κάποιες που μετατράπηκαν σε αγωνιστικές εκδοχές και, κατά την μετατροπή, είχαν βαφτεί σε διαφορετικά χρώματα), στην F50 υπήρξε επίσημη εργοστασιακή παλέτα χρωματισμών. Η συντριπτική πλειοψηφία των Ferrari F50 παραγγέλθηκε με κόκκινη εξωτερική βαφή αμαξώματος, με δεύτερο σε απήχηση το κίτρινο, όπως παραδοσιακά συμβαίνει με όλα τα μοντέλα της Ferrari. Αναλυτικά, ο καταμερισμός των χρωματισμών της F50 που την επέλεξαν οι πελάτες της, ήταν ο εξής:
Όπως και η προκάτοχος Ferrari F40 και η διάδοχος Ferrari Enzo Ferrari, η Ferrari F50 δεν κατασκευάστηκε ποτέ σε δεξιοτίμονη έκδοση. Ωστόσο, o οίκος Pininfarina, ο επίσημος συνεργάτης της Ferrari, προχώρησε σε εκ των υστέρων μετατροπή 8 αντιτύπων σε δεξιοτίμονα. Η παραγωγή της F50 έληξε τον Ιούλιο του 1997.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αυτοκίνητα πολυτελείας Κατηγορία:Σπορ αυτοκίνητα F50
Αρσενικό Νάξου
thumb|250px|Κομμάτια αρσενικού Νάξου Το Αρσενικό Νάξου ή κεφαλοτύρι Νάξου είναι σκληρό τυρί με βουτυρένια, απαλή υφή, πικάντικη γεύση και υπέροχη επίγευση γίδινου αρωματικού γάλακτος. Παρασκευάζεται στη Νάξο από αιγοπρόβειο γάλα σε αναλογία 70-30% που θερμαίνεται και πήζει με πυτιά. Η μάζα αυτή αφήνεται να στραγγίσει σε καλούπια από καλάθια, από τα οποία παίρνει και το τελικό της σχήμα. Αφού στραγγίξει και αποκτήσει την απαιτούμενη συνοχή, το τυρόπηγμα αλείφεται με αμούργι από ελαιόλαδο και τοποθετείται για ωρίμανση. Εκεί, αλλάζει θέση κάθε τρεις μέρες ενώ αλείφεται συνεχώς για να φτάσει παντού το αμούργι. Μετά από 6 μήνες το τυρί είναι έτοιμο να ελευθερώσει τα αρώματα του και να συνοδεύσει με τον καλύτερο τρόπο σαγανάκια, κρασί και σαλάτες ή να τριφτεί σε ζυμαρικά. Συνήθως έχει μαύρο περίβλημα με παραφίνη.
Το Αρσενικό Νάξου έχει αξία παλαίωσης όπως τα κρασιά, δηλαδή όταν δοκιμάστηκε τυρί 4, 9 και 16 μηνών παλαίωσης αξιολογήθηκε ότι το αμούργι «δουλεύει», αναδεικνύοντας μια απαλή γλυκύτητα με την υφάλμυρη δομή της που σε συνδυασμό με την πικάντικη τάση της αγγίζει το umami. Δηλαδή το παλαιωμένο τυρί αποκτά πιο βαθιά γεύση και χαρακτηριστικά αρώματα.
Η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου διαθέτει το αρσενικό Νάξου με το όνομα κεφαλοτύρι Νάξου («αρσενικό») σε κεφαλές των εννέα (9), τριών (3) και ενός (1) κιλού, καθώς και σε κομμάτια («σφήνες») των 250 γραμμαρίων σταθερού βάρους. Τα ελάχιστα λιπαρά επί ξηρού του προϊόντος είναι 40%, η μέγιστη υγρασία του προϊόντος είναι 38%. Η ποσότητα Κεφαλοτυριού Νάξου («αρσενικού») που παράγει ετησίως η Ε.Α.Σ. Νάξου ανέρχεται στους 80-100 τόνους.
Το αρσενικό Νάξου αποτελεί προϊόν προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ).
Φραντζέσκος Βούλγαρης
Ο Φραντζέσκος Βούλγαρης (ή Φραντσέσκος Βούλγαρης) ήταν πολιτικός από την Ύδρα και πλοιοκτήτης - θαλασσομάχος κατά την επανάσταση του 1821. Έλαβε μέρος σε τρεις εθνοσυνελεύσεις, στην Α' Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου, στην Β' Εθνοσυνέλευση Άστρους και στην Γ' Εθνοσυνέλευση Ερμιόνης. Συμμετείχε με δυο πλοία του, το «Αθηνά» και το «Βατερλώ» στον αγώνα για την απελευθέρωση και ήταν αρχηγός της υδραίικης αρμάδας. Το 1824 το Εκτελεστικό της Προσωρινής Διοίκησης τον διόρισε μέλος της επιτροπής της Διεύθυνσης του Ναυτικού, δηλαδή Υπουργό στο Μινιστέριο των Ναυτικών.
Ο Φ. Βούλγαρης ήταν αδελφός του Γεωργίου Βούλγαρη, μπας-κοτζάμπαση (διοικητή) της Ύδρας.
Μετά το 1804, ο Βούλγαρης είχε πάρει ως ναύκληρο τον αγωνιστή Γεώργιο Σαχτούρη σε πλοίο του και αργότερα, το 1819, συνιδιοκτήτη στο «Αθηνά».
Πηγές
Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821 Κατηγορία:Καπεταναίοι του 1821 Κατηγορία:Έλληνες πληρεξούσιοι Φραντζεσκος Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Ναυτικών
Ghostbusters
To Ghostbusters είναι μία αμερικανική υπερφυσική-κωμική ταινία του 1984, σε σκηνοθεσία και παραγωγή Ιβάν Ρίτμαν. Το σενάριο γράφτηκε από τους Νταν Ακρόιντ και Χάρολντ Ράμις. Στην ταινία πραταγωνιστούν ο Μπιλ Μάρεϊ, ο Ακρόιντ και ο Ράμις, οι οποίοι υποδύονται τρεις εκκεντρικούς παραψυχολόγους, που έχουν ξεκινήσει επιχείρηση στη Νέα Υόρκη, η οποία συλλαμβάνει φαντάσματα. Στην ταινία επίσης, συμμετέχουν η Σιγκούρνι Γουίβερ, ο Ρικ Μοράνις και ο Έρνι Χάντσον.
Η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους των ΗΠΑ στις 8 Ιουνίου 1984, λαμβάνοντας θετικές κριτικές και μεγάλη αποδοχή από το κοινό, εισπράττοντας $242 εκατομμύρια στις ΗΠΑ και $295 εκατομμύρια παγκοσμίως. Υπήρξε, επίσης, υποψήφια για δύο Όσκαρ (ένα για τα Εφέ κι ένα για Καλύτερο Τραγούδι, με γνωστό ομώνυμο τραγούδι). Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, την κατέταξε 28η στη λίστα του AFI's 100 Years...100 Laughs. Το 2015, η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου την συμπεριέλαβε στο National Film Registry, διότι είναι «πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική».
Η ιδέα της ταινίας προήλθε από ένα πρότζεκτ του Ακρόιντ για τον ίδιον αλλά και για τον Τζον Μπελούσι. Όμως μετά τον θάνατο του δεύτερου, το σενάριο, στο οποίο συνεργάστηκαν ο Ακρόιντ και ο Ράμις, άλλαξε δραματικά. Η ταινία δημιούργησε το Ghostbusters (franchise). Το 1989, κυκλοφόρησε το σίκουελ Ghostbusters II. Αργότερα δημιουργήθηκαν δύο τηλεοπτικές σειρές κινουμένων σχεδίων: The Real Ghostbusters και Extreme Ghostbusters, καθώς και πολλά βιντεοπαιχνίδια. Στις 15 Ιουλίου 2016, η Columbia Pictures, κυκλοφόρησε ένα reboot της ταινίας, ονόματι Ghostbusters.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ταινίες του 1984 Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες Κατηγορία:Αμερικανικές κωμικές ταινίες τρόμου Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Columbia Pictures Κατηγορία:Ταινίες Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
Marmite
Η βρετανική έκδοση του προϊόντος είναι μια κολλώδης, σκουρόχρωμη καφέ πάστα τροφής με ένα διακριτικό ισχυρό άρωμα, η οποία είναι εξαιρετικά αλμυρή. Αυτή η χαρακτηριστική γεύση αντικατοπτρίζεται στο σύνθημα μάρκετινγκ της βρετανικής εταιρείας: «Αγάπησέ το ή μίσησέ το» ("Love it or hate it"). Η ονομασία του προϊόντος εισήλθε στα βρετανικά αγγλικά σαν μεταφορά, για κάτι που είναι μια επίκτητη γεύση ή για κάτι που τείνει να πολώσει τις απόψεις.
Από το 1919, μια έκδοση με διαφορετική γεύση, κατασκευάζεται στη Νέα Ζηλανδία. Αυτό είναι το μόνο προϊόν που πωλείται ως Μάρμαϊτ (Marmite) στην Αυστραλασία και τον Ειρηνικό, ενώ στον υπόλοιπο κόσμο, υπερισχύει η βρετανική έκδοση.
Η εικόνα στο εμπρόσθιο τμήμα του βρετανικού βάζου, δείχνει μια μαρμίτα (marmite) (γαλλικά: maʁmit), ο γαλλικός όρος για ένα μεγάλο, πήλινο ή μεταλλικό σκεύος που καλύπτεται. Το Βρετανικό Marmite αρχικά παρέχονταν σε πήλινα αγγεία, αλλά από τα 1920, πωλείται στα ευδιάκριτου σχήματος γυάλινα βάζα.
Ιστορία
Το προϊόν που έμελλε να γίνει το Marmite, εφευρέθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο Γερμανός επιστήμονας Justus von Liebig ανακάλυψε ότι η μαγιά μπύρας, μπορούσε να συμπυκνωθεί, να εμφιαλωθεί και να φαγωθεί. Το 1902, ιδρύθηκε η Marmite Food Extract Company στο Burton upon Trent, του Staffordshire της Αγγλίας, με το Marmite ως το κύριο προϊόν της και το Burton ως την περιοχή του πρώτου της εργοστασίου. Το προϊόν πήρε το όνομά του από τη μαρμίτα (marmite) (γαλλικά: maʁmit), ο γαλλικός όρος για ένα μεγάλο πήλινο ή μεταλλικό σκεύος που καλύπτεται. Οι ετικέτες του προϊόντος στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξακολουθούν να φέρουν την εικόνα μιας μαρμίτας. Το υποπροϊόν της μαγιάς που απαιτείτο για την πάστα, το παρείχε η Ζυθοποιία Bass. Μέχρι το 1907, το προϊόν είχε γίνει αρκετά επιτυχημένο, ώστε να δικαιολογήσει την κατασκευή και ενός δεύτερου εργοστασίου στο Camberwell Green, στο Λονδίνο.
Η δημοτικότητα του προϊόντος ώθησε τη Sanitarium Health Food Company προκειμένου να αποκτήσει το 1908, τα αποκλειστικά δικαιώματα για τη διανομή του προϊόντος στη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Αργότερα, άρχισε κατόπιν αδείας, την κατασκευή του Marmite στο Κράισττσερτς της Νέας Ζηλανδίας. Μολονότι, χρησιμοποίησαν μια τροποποιημένη έκδοση από την αρχική συνταγή, με πιο αξιοσημείωτη την προσθήκη ζάχαρης και καραμέλας. Τα κοινά συστατικά επίσης, είχαν ελαφρώς διαφοροποιημένες ποσότητες από τη βρετανική εκδοχή, για παράδειγμα, η έκδοση της Νέας Ζηλανδίας έχει υψηλά επίπεδα καλίου. Το Marmite της Νέας Ζηλανδίας, περιγράφεται πως έχει μια πιο "αδύναμη" ή "λιγότερο πικάντικη" γεύση, σε σχέση με τη βρετανική έκδοση. Διανέμεται σε όλη την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και τα νησιά του Ειρηνικού.
Κατά το 1912, η ανακάλυψη των βιταμινών ήταν μια ώθηση για το Marmite, καθώς η επάλειψη είναι μια πλούσια πηγή των βιταμινών του συμπλέγματος Β. Η επάλειψη έγινε ακόμα πιο δημοφιλής, με την ανεπάρκεια της θειαμίνης (βιταμίνη Β1) (Thiamine - vitamin B1) στην ασθένεια μπέρι-μπέρι που ήταν κοινή κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου. Κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου, τα βρετανικά στρατεύματα ήσαν εφοδιασμένα με ποσότητα Marmite, ως μέρος του σιτηρεσίου τους.
Στη δεκαετία του 1930, το Marmite χρησιμοποιήθηκε από την Αγγλίδα επιστήμονα Lucy Wills για να αντιμετωπίσει με επιτυχία, μια μορφή αναιμίας στους εργαζόμενους στους μύλους, στη Βομβάη. Αργότερα εντόπισε το φολικό οξύ (folic acid) ως το δραστικό συστατικό. Το Marmite χρησιμοποιήθηκε για τη θεραπεία του υποσιτισμού στους εργάτες του Suriya-Mal, κατά τη διάρκεια της επιδημίας ελονοσίας του 1934-1935 στη Σρι Λάνκα, (στον κάθε ασθενή δόθηκαν δύο πράγματα: ένα φιαλίδιο με μείγμα κινίνης και Marmite, τυλιγμένο στο σχήμα των χαπιών vederala. Λέγεται ότι το τελευταίο, ήταν ιδέα της θανούσης Dr. Mary Ratnam και που αποδείχθηκε αποτελεσματικότερο και από την ίδια την κινίνη, τέτοιος ήταν ο λιμός μεταξύ των χωρικών. Οι εργάτες του Suriya-Mal εξεπλάγησαν όταν είδαν πόσο αυτό το μικρό Marmite, τους αναβίωσε και τους έδωσε πίσω κάποια ζωντάνια. Οι νοικοκυρές ενθαρρύνθηκαν, ώστε να απλώνουν το Marmite αραιά και «τώρα αμέσως, να το χρησιμοποιούν με φειδώ», λόγω των περιορισμένων μερίδων του προϊόντος.
Το 1990, η Marmite Limited - η οποία είχε γίνει μια θυγατρική της Bovril Limited - αγοράστηκε από τη CPC International Inc και η οποία το 1998, άλλαξε το όνομά της σε Best Foods Inc. Η Best Foods Inc στη συνέχεια συγχωνεύθηκε το 2000, με την Unilever και το Marmite τώρα είναι ένα εμπορικό σήμα που ανήκει στην Unilever.
Παρόμοια προϊόντα
Υπάρχουν μια σειρά παρόμοιων προϊόντων ζύμης διαθέσιμα στις άλλες χώρες. Αυτά τα προϊόντα δεν είναι άμεσα συνδεδεμένα με την αρχική συνταγή του Marmite και το εμπορικό σήμα. Το αυστραλιανό προϊόν Βέτζεμαϊτ (Vegemite) διανέμεται σε πολλές χώρες και το ΏσσιΜάϊτ (AussieMite) πωλείται στην Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Άλλα προϊόντα περιλαμβάνουν το ΏζεΜάϊτ (OzeMite) που γίνεται από την Dick Smith Foods, το Cenovis, μια ελβετική επάλειψη και το Βέτζεξ (Vegex) ένα αυτόλυτο προϊόν μαγιάς διαθέσιμο στις ΗΠΑ από το 1913.
Παρόμοια επίσης με το Marmite προϊόντα, στη γεύση, τη συνοχή και τη χρήση αλλά από εκχύλισμα βοδινού, είναι το Μπόβριλ (Bovril) και το Bonox.
Χρήση
Αρχικά, το Marmite ήταν δημοφιλές στους χορτοφάγους ως η εναλλακτική λύση ελευθέρου-κρέατος, από τα προϊόντα εκχυλίσματος βοδινού όπως το Μπόβριλ (Bovril), που ήταν δημοφιλές στα τέλη του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα.
Το Marmite, παραδοσιακά καταναλώνεται ως αλμυρή επάλειψη στο ψωμί, στη φρυγανιά, στα αλμυρά μπισκότα ή κράκερ και σε άλλα παρόμοια ψημένα προϊόντα. Λόγω της συμπυκνωμένης γεύσης του, συνήθως απλώνεται με βούτυρο ή μαργαρίνη, αραιά ... α-ρ-α-ι-ά. Το Marmite μπορεί επίσης να γίνει ένα ζεστό αλμυρό ρόφημα, προσθέτοντας ένα κουταλάκι του γλυκού σε μια κούπα με ζεστό νερό, το ίδιο όπως και με το Μπόβριλ (Bovril).
Το Marmite συνδυάζεται με το τυρί, όπως σε ένα σάντουιτς με τυρί και έχει χρησιμοποιηθεί ως επιπλέον άρτυμα στα Μίνι Τσένταρς (Mini Cheddars) (ένα σνακ μπισκότου με γεύση τυριού). Επίσης, έχει χρησιμοποιηθεί από τα πατατάκια Walkers για μια ειδική έκδοση γεύσης, πωλείται ως άρτυμα για τα κέικ ρυζιού και τα μπισκότα Marmite. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα Starbucks έχουν στο μενού τους ένα σάντουιτς (panini) από τυρί και Marmite.
Στη Νέα Ζηλανδία, η εταιρεία του Marmite, Sanitarium Health Food Company, συνιστά να επαλείφεται σε ψωμί με πατατάκια προκειμένου να γίνει ένα σάντουιτς από Marmite και chippie. Στη Σιγκαπούρη και τη Μαλαισία, το Marmite, προστίθεται ευρέως στο απλό ρύζι (congee) για να δώσει μια έντονη, αλμυρή γεύση. Στη Μαλαισία, το Marmite χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα του κοτόπουλου, των γαρίδων ή του καβουριού.
Κατασκευή
Ενώ η διαδικασία είναι μυστική, η γενική μέθοδος για την παρασκευή του εκχυλίσματος μαγιάς σε εμπορική κλίμακα είναι η προσθήκη άλατος σε ένα εναιώρημα μαγιάς, καθιστώντας το διάλυμα υπερτονικό, το οποίο και οδηγεί προς τα άνω τα κύτταρα της αποξήρανσης, αυτό πυροδοτεί την αυτόλυση, στην οποία η μαγιά αυτοκαταστρέφεται. Στη συνέχεια, τα κύτταρα μαγιάς που πεθαίνουν, θερμαίνονται για να ολοκληρωθεί η κατανομή τους και δεδομένου ότι τα κύτταρα μαγιάς, έχουν χοντρά τοιχώματα φλοιού, τα οποία θα μείωναν την ομαλότητα του τελικού προϊόντος, οι φλοιοί κοσκινίζονται. Όπως και με άλλα εκχυλίσματα μαγιάς, το Marmite περιέχει ελεύθερα γλουταμικά οξέα glutamic acids), τα οποία είναι ανάλογα με το όξινο γλουταμινικό νάτριο (monosodium glutamate).
Σήμερα, τα κύρια συστατικά του Marmite που κατασκευάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι το γλουταμικό οξύ (glutamic acid), πλούσιο εκχύλισμα μαγιάς με μικρότερες ποσότητες από χλωριούχο νάτριο (sodium chloride), εκχύλισμα λαχανικών, νιασίνη (niacin), θειαμίνη (thiamine), εκχυλίσματα μπαχαρικών, ριβοφλαβίνη (riboflavin), φολικό οξύ (folic acid) και εκχυλίσματα σέλινου, αν και η ακριβής σύνθεση είναι ένα εμπορικό μυστικό. Η βιταμίνη Β12 δεν βρίσκεται με φυσικό τρόπο στο εκχύλισμα της μαγιάς, αλλά προστίθεται στο Marmite κατά την παρασκευή.
Διατροφικές πληροφορίες
Εκτός από το φολικό οξύ (folic acid), το Marmite έχει χρήσιμες ποσότητες σε αρκετές άλλες βιταμίνες, ακόμη και σε μικρές μερίδες. Η περιεκτικότητα της επάλειψης σε νάτριο (sodium), είναι υψηλή και έχει προκαλέσει ανησυχία, αν και το ποσό είναι ανά μερίδα και όχι ως ποσοστό στη χονδρική ποσότητα του Marmite η οποία είναι σχετική. Το κύριο συστατικό του Marmite είναι το εκχύλισμα μαγιάς, το οποίο περιέχει μια υψηλή συγκέντρωση του γλουταμικού οξέος (glutamic acid). Το Marmite που παρασκευάζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο και εξάγεται σε αρκετές χώρες, πιστεύεται ότι είναι χωρίς γλουτένη (gluten free), αν και παρά τη φωνητική ομοιότητα των δύο όρων, δεν υπάρχει καμία χημική σχέση μεταξύ του γλουταμινικού οξέος (glutamic acid) και της γλουτένης. Ωστόσο, η Unilever δεν έχει επιβεβαιώσει ότι το Marmite περιέχει λιγότερο από 20 ppm γλουτένης (gluten), το σημερινό ευρωπαϊκό πρότυπο και το προτεινόμενο πρότυπο από την FDA των ΗΠΑ, για την χωρίς γλουτένη επισήμανση.
Το Marmite σήμερα είναι εμπλουτισμένο με βιταμίνες, με αποτέλεσμα, αυτό να έχει απαγορευτεί στη Δανία, η οποία δεν επιτρέπει τρόφιμα που έχουν εμπλουτισθεί.
Βρετανικό μάρκετινγκ και συσκευασία
thumb|250px|Τα πιεζόμενα βάζα του Marmite στο Ηνωμένο Βασιλείο. Οι διαφημιστικές εκστρατείες του Marmite αρχικώς τόνισαν την υγιή φύση της επάλειψης, εκθειάζοντας το ως «Η επάλειψη που μεγαλώνεις και που ποτέ δεν χάνεις τη γεύση του» ("The growing up spread you never grow out of"). Η πρώτη μεγάλη διαφημιστική εκστρατεία του Marmite ξεκίνησε το 1930, με χαρακτήρες των οποίων τα πρόσωπα ενσωμάτωναν τη λέξη «καλός». Λίγο αργότερα, η αυξανόμενη ευαισθητοποίηση των βιταμινών χρησιμοποιήθηκε στις διαφημίσεις του Marmite, με συνθήματα διακηρύσσοντας ότι «Μια μικρή ποσότητα, προστιθέμενη στην καθημερινή διατροφή, θα εξασφαλίσει εσάς και την οικογένειά σας ότι λαμβάνετε αρκετή βιταμίνη Β για να κρατήσει τα νεύρα, τον εγκέφαλο και την πέψη σε καλή κατάσταση λειτουργίας» ("A small quantity added to the daily diet will ensure you and your family are taking sufficient vitamin B to keep nerves, brain, and digestion in proper working order").
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, η επάλειψη διαφημιζόταν με το σύνθημα «Marmite, ο σύντροφός μου» ("My mate, Marmite"), που στις τηλεοπτικές διαφημίσεις, το φώναζαν, μια διμοιρία στρατού. Η επάλειψη ήταν ένα πρότυπο συμπλήρωμα βιταμινών για τους Γερμανούς αιχμαλώτους πολέμου που ήσαν στη Βρετανία, κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου.
Από τη δεκαετία του 1990 η διακριτική και δυνατή γεύση του Marmite είχε κερδίσει τόσους επικριτές, όσους είχε οπαδούς και ήταν γνωστή για την παραγωγή ενός πολωμένου «αγάπης/μίσους» κλίματος αντίδρασης μεταξύ των καταναλωτών. Το Marmite ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 1996, μια εκστρατεία «Αγάπησέ το ή Μίσησέ το» ("Love it or Hate it") και αυτό οδήγησε στην επινόηση της φράσης «Φαινόμενο Marmite» (Marmite effect) ή «Αντίδραση Marmite» (Marmite reaction) για κάτι που προκάλεσε έντονα και πολωμένα συναισθήματα. Στις 22 Απριλίου 2010, η Unilever απείλησε με νομική δράση κατά του Βρετανικού Εθνικού Κόμματος, γιατί χρησιμοποίησε ένα βάζο του Marmite και το σύνθημα «Αγάπησέ το ή Μίσησέ το» ("Love it or Hate it") στις τηλεοπτικές του διαφημίσεις.
Διαθεσιμότητα σε όλο τον κόσμο
thumb|left|upright|200px|Το γυάλινο βαζάκι «Ο Σύντροφός μας» - Παρασκεύασμα της επάλειψης του Marmite από το [[ΗΒ, για πώληση στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.]] Καθώς η Unilever έχει το αποκλειστικό δικαίωμα του ονόματος Marmite στο Ηνωμένο Βασίλειο και η Sanitarium έχει το αποκλειστικό δικαίωμα για το όνομα στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, οι αντίστοιχες εκδόσεις του Marmite πρέπει να πωλούνται με διαφορετική ονομασία στις άλλες χώρες. Η Unilever International πωλεί το βρετανικό Marmite, σαν "Άουαρ Μέϊτ" ("Our Mate") στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, ενώ η Sanitarium πωλεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Marmite της Νέας Ζηλανδίας, σαν "ΝΖ-Μάϊτ" ("NZ-Mite").
Στις Κάτω Χώρες, το Marmite στα περισσότερα σούπερ μάρκετ και μερικά μικρά παντοπωλεία, είναι διαθέσιμο σε πιεζόμενα βάζα των 125g και 200g, στην Ελλάδα αντιστοίχως, πωλείται σε γυάλινα βάζα των 125g και 250g, ενώ επίσης υπάρχει και το πιεζόμενο βάζο των 200g.
Η έλλειψη του Marmite στη Νέα Ζηλανδία κατά το 2012-13
thumb|270px|Βάζα του Marmite [[Νέα Ζηλανδία|Νέας Ζηλανδίας και του Βέτζεμαϊτ (Vegemite) Αυστραλίας.]] Τον Νοέμβριο του 2011, η Sanitarium έκλεισε τη μοναδική γραμμή παραγωγής του Marmite Νέας Ζηλανδίας, στο εργοστάσιό της στο Κράισττσερτς της Νέας Ζηλανδίας, αφότου κρίθηκε επισφαλής, από το σεισμό και τις μετασεισμικές δονήσεις του, ένας πύργος ψύξης ο οποίος είχε ραγίσει στις 22 Φεβρουαρίου 2011. Στις 19 Μαρτίου 2012, η ​​εταιρεία ανακοίνωσε ότι τα αποθέματά της του Marmite, είχαν εξαντληθεί και ότι η γραμμή παραγωγής δεν αναμενόταν να λειτουργήσει πάλι μέχρι τον Ιούλιο. Μερικά σούπερ μάρκετ ανέφεραν κατά την ίδια χρονική στιγμή, ότι είχαν ήδη εξαντληθεί τα αποθέματά τους και ότι υπήρχε διαθέσιμο στα κέντρα διανομής τους, απόθεμα μόνο ολίγων εβδομάδων, κάτι που οδήγησε στη μεταγλώττιση του Marmite σε «μαύρο χρυσό» και την κρίση ως «Μαρμαγεδδών» ("Marmageddon").
Αμέσως μετά την ανακοίνωση, αναφέρθηκαν από τα σούπερ μάρκετ, αγορές πανικού του Marmite και εισήχθησαν στο online site των δημοπρασιών TradeMe, πάνω από εκατό δημοπρασίες για βάζα από Marmite, καινούργιων και μεταχειρισμένων, με κάποιους πωλητές να ζητούν έως 800 NZ$ ανά βάζο, 185 φορές πάνω από τη συνήθη λιανική του τιμή, δηλαδή περίπου 4,25 NZ$ ανά βάζο των 250g. Οι άνθρωποι συμβουλεύτηκαν να το χρησιμοποιούν στην επάλειψη με φειδώ, ακόμη και με τον πρωθυπουργό της Νεας Ζηλανδίας John Key, να παραδέχεται ότι μπορεί να χρειαστεί να στραφεί στον Αυστραλιανό αντίπαλο Βέτζεμάϊτ (Vegemite), στην περίπτωση που εξαντληθούν τα προσωπικά του αποθέματα. Καθ'όλη τη διάρκεια της έλλειψης, το Marmite πραγματοποίησε μια σειρά από εκστρατείες μάρκετινγκ στα κοινωνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, οι οποίες οδήγησαν σε μια αύξηση θαυμαστών κατά 2.975% και μεγάλη προβολή της μάρκας.
Τον Φεβρουάριο του 2013, η Sanitarium ανακοίνωσε ότι η παραγωγή είχε επανεκκινηθεί και ότι το εργοστάσιο, ήταν στη διαδικασία της δημιουργίας αποθεμάτων, προετοιμαζόμενο για την επιστροφή του στην αγορά. Το Marmite επέστρεψε στους λιανοπωλητές της Νέας Ζηλανδίας, από τα μεσάνυχτα της 20 Μαρτίου 2013, αν και μόνο το βάζο των 250g ήταν αρχικά διαθέσιμο και πολλά σούπερ μάρκετ επέβαλλαν όριο τα δύο βάζα, ανά πελάτη ανά ημέρα, προκειμένου να προωθηθεί η εντιμότητα και η πρόληψη των μαζικών αγορών. Η επιστροφή στους λιανοπωλητές του εξωτερικού, λειτούργησε όταν είχε πλέον διευθετηθεί, η προσφορά και η ζήτηση στη Νέα Ζηλανδία.
Καναδάς
Στις 24 Ιανουαρίου 2014, σε μια εκπομπή της Καναδικής εταιρίας ραδιοφωνικών αναμεταδόσεων, αναφέρθηκε ότι η Καναδική Υπηρεσία Επιθεώρησης Τροφίμων (ΚΥΕΤ), κινείται προς την κατεύθυνση, προκειμένου να σταματήσει στον Καναδά, την πώληση των Marmite, Vegemite (Βέτζεμαϊτ) και Ovaltine (Όβαλταϊν), επειδή ήταν εμπλουτισμένα με βιταμίνες και ανόργανα συστατικά που δεν απαριθμούνταν στον Καναδικό κανονισμό τροφίμων. Το πρακτορείο ανέφερε επίσης, ότι τα προϊόντα αυτά δεν ήταν επικίνδυνα για την υγεία. Η ΚΥΕΤ αργότερα, διευκρίνισε ότι αυτά τα συγκεκριμένα στοιχεία, είχαν κατασχεθεί, επειδή δεν ήταν στις εκδόσεις που είχαν σχεδιασθεί για πώληση στον Καναδά και οι οποίες πληρούν όλους τους όρους της Καναδικής νομοθεσίας τροφίμων. Οι Καναδικές εκδόσεις του Marmite και των άλλων προϊόντων, θα εξακολουθήσουν να επιτρέπονται προς πώληση στον Καναδά.
Ειδικές εκδόσεις
thumb|left|200px|Το "Περιορισμένης έκδοσης" βάζο Γκίνες Μάρμαϊτ (Guinness Marmite). Το 2002, κυκλοφόρησε το επετειακό βάζο των 100 ετών.
Τον Φεβρουάριο του 2007, το Marmite παρήγαγε μια περιορισμένη έκδοση του Γκίνες Μάρμαϊτ (Guinness Marmite) με 300.000 βάζα των 250g, η οποία περιείχε 30% εκχύλισμα μαγιάς Γκίνες (Guinness), δίνοντάς του έτσι, έναν αισθητό υπαινιγμό της γεύσης "Γκίνες" ("Guinness").
Τον Ιανουάριο του 2008, κυκλοφόρησε η Σαμπάνια Μάρμαϊτ (Champagne Marmite), για την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, με μια περιορισμένη έκδοση αρχικά των 600.000 μονάδων, η οποία κυκλοφόρησε αποκλειστικά για το Σέλφριτζες (Selfridges) του Λονδίνου. Στο προϊόν, είχε προστεθεί στη συνταγή, 0,3% σαμπάνια και ένα τροποποιημένο σήμα σε σχήμα καρδιάς με το «Σ'αγαπώ» στη θέση του λογότυπου.
Τον Νοέμβριο του 2008, η έκδοση του Marmite της Νέας Ζηλανδίας, μετονομάστηκε σε «Μο-μάιτ» ("Mo-mite") για την υποστήριξη του Movember, στην ετήσια φιλανθρωπική εκδήλωση μεγαλώματος μουστακιού.
Τον Μάρτιο του 2010, ένα πολύ ισχυρό μείγμα που ονομάσθηκε «Μάρμαϊτ Έξτρα Ώουλντ» ("Marmite Extra Old"), ή για συντομία "ΧΟ", ξεκίνησε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το συνηθισμένο Marmite περιέχει ένα μείγμα από ποικιλίες ξανθής μπύρας (lager), πικρής μπύρας (bitter beer) και μπύρας έιλ (ale beer) (τύπος αγγλικής μπύρας με πικρή γεύση και υψηλότερης περιεκτικότητας σε αλκοόλ), τα οποία προέρχονται από ζυθοποιεία από ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, καθώς οι ξανθές μπύρες είναι ελαφρύτερες, με πιο γλυκιά γεύση, το κατάλοιπο από αυτό το προϊόν δεν χρησιμοποιείται για το Μάρμαϊτ ΧΟ (Marmite ΧΟ). Μόνο το υπόλειμμα από τις παραδοσιακές πικρές και μπύρες έιλ, αναμειγνύονται για να εξασφαλίσουν την πιο δυνατή γεύση. Το Μάρμαϊτ ΧΟ (Marmite ΧΟ) ωριμάζει για 28 ημέρες - τέσσερις φορές περισσότερο από το συνηθισμένο. Συνεχίζοντας την παράδοση των διαφορετικού χρώματος καλυμμάτων για τις ειδικές εκδόσεις, το καπάκι του Μάρμαϊτ ΧΟ (Marmite ΧΟ) είναι μαύρο. Ενώ οι άλλες ειδικές εκδόσεις έχουν παραμείνει μόνο στα ράφια των σούπερ μάρκετ για τη διάρκεια της εκδήλωσης που γιορτάζουν (Αργυρό Ιωβηλαίο, Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου κλπ.), το Μάρμαϊτ ΧΟ (Marmite XO) εξακολουθεί να είναι ευρέως διαθέσιμο και συνεχίζει να πωλείται καλά.
Τον Απρίλιο του 2012, κυκλοφόρησε ένα βάζο ειδικής έκδοσης, σε ανάμνηση του Αδαμάντινου Ιωβηλαίου της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄. Με το προϊόν που μετονομάστηκε σε «Μά'αμαϊτ» ("Ma'amite"), η επανασχεδιαζόμενη ετικέτα εμφάνισε ένα συνδυασμό χρωμάτων βασιζόμενο στη Σημαία της Ένωσης (Union Flag), το λογότυπο της μαρμίτας με το κουτάλι, αντικαταστάθηκε από ένα χρυσό στέμμα, καλυπτόμενο από μία κόκκινη αντί της κίτρινης κορδέλας. Η μπροστινή ετικέτα δηλώνει επίσης «Φτιαγμένο με 100% Βρετανική Μαγιά» ("Made with 100% British Yeast"). Συμπίπτοντας με την 110η επέτειο της μάρκας, η παραγωγή περιορίστηκε στα 300.000 βάζα. Για τα Χριστούγεννα του 2012, ξεκίνησε μια χρυσή περιορισμένη έκδοση, που περιείχε χρυσές βρώσιμες κηλίδες.
Βρετανική γκάμα προϊόντων
thumb|Τρεις διαθέσιμοι τύποι ειδικής συσκευασίας στο ΗΒ, κατά το 2012. Ιστορικά το προϊόν ήταν διαθέσιμο σε βάζα των 2, 4, 8 και 16 ουγκιές (ounces - oz).
Κοκτέιλ Marmite
Με την πάροδο των ετών, έχουν επινοηθεί, αρκετά κοκτέιλ (μείγμα ποτών) του Μάρμαϊτ (Martmite Cocktails), συμπεριλαμβανομένου του «Μάρμαϊτ Κοκτέιλ» ("Martmite Cocktail") και του «Μάρμαϊτ Χρυσός Πυρετός» ("Marmite Gold Rush").
Ναός Αγίων Κηρύκου και Ιουλίττας (Βέροια)
O Ναός Αγίων Κηρύκου και Ιουλίττας είναι μεσαιωνική ορθόδοξη εκκλησία στο νότιο τμήμα της Βέροιας, Ελλάδα. Ο ναός αποτελεί παρεκκλήσι της ενορίας του Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονα.
Ο ναός χτίστηκε τον 14ο αιώνα από τον επίσκοπο Βεροίας Μακάριο σύμφωνα με την κεραμική επιγραφή στον εξωτερικό τοίχο της κόγχης του ιερού. Σύμφωνα με επιστολή του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Αντώνιου Δ΄ το 1395, ο ναός ήταν το καθολικό σταυροπηγειακού μοναστηριού και αργότερα μετατράπηκε σε ενοριακό ναό. Αυτό συνέβη πριν το 1589, όταν ο Κωστής χρηματοδότησε την εκ νέου αγιογράφηση του ναού. Ο αρχικός ναός ήταν σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο, ο μοναδικός αυτού του ρυθμού στη Βέροια. Πιθανότατα τον 16ο αιώνα ο τρούλος κατέρρευσε και ο ναός έγινε μονόχωρος ξυλόστεγος. Επίσης προστέθηκε περίστωο σε τρεις από τις πλευρές του. Στα ανατολικά υπάρχουν τρεις αψίδες με κεραμική διακόσμηση.