cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Νίκη Βόλου (ποδόσφαιρο ανδρών)
Δεκαετία 1970
Στις 11 Νοεμβρίου 1979 τριάντα λεωφορεία ακολουθούν τη Νίκη στις Σέρρες για τον αγώνα με τον πρωτοπόρο στη βαθμολογία Πανσερραϊκό με τη Νίκη να ακολουθεί 2η. Ο αγώνας λήγει με 4-1 υπέρ της ομάδας των Σερρών. Η δεκαετία αυτή κλείνει με τη Νίκη Βόλου να φλερτάρει σοβαρά με την Α’ Εθνική καθώς τερμάτισε 2η τη σεζόν 1979-80 στο πρωτάθλημα της Β’ Εθνικής με διαφορά 12 βαθμών από την πρώτη θέση.
Δεκαετία 1980
Το 1981 η καλή πορεία της Νίκης συνεχίζεται δίχως να μπορεί να ανέβει όμως στην Α΄ Εθνική ενώ τον επόμενο χρόνο η απόδοσή της πέφτει και τερματίζει στη μέση της βαθμολογίας. Αυτή την περίοδο εμφανίζονται αρκετά διοικητικά προβλήματα με την παραίτηση του προέδρου του Δ.Σ.
Το 1983 σε μια προσπάθεια ανάκαμψης δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην ομάδα των «εφήβων». Εκείνη τη χρονιά στις 19 Ιουλίου 1983 η ομάδα έδωσε αγώνα μπαράζ για την παραμονή, με αντίπαλο τον Αιολικό Μυτιλήνης στο Γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, παρουσία 25.000 θεατών με τη Νίκη να επικρατεί έπειτα από το τελικό 2-2 στη διαδικασία των πέναλτι και να παραμένει στη Β’ Εθνική. Το 1984 είναι μια πολύ κακή χρονιά για τη Νίκη. Το ηθικό της ομάδας είναι πολύ χαμηλό ενώ και οι επιδόσεις της δεν είναι ικανοποιητικές. Αυτή την περίοδο λαμβάνονται αποφάσεις μοιραίες για την ομάδα καθώς παύει να υπάρχει το καθεστώς των 2 ομίλων στη Β’ εθνική με την ταυτόχρονη μείωση των ομάδων σε 20, με αποτέλεσμα η ομάδα να βρεθεί στην Γ’ Εθνική.
Το 1985 βρίσκει την ομάδα στον Βόρειο Όμιλο της Γ’ Εθνικής. Η αγωνιστική της πορεία χαρακτηρίζεται μέτρια έως καλή, ιδιαίτερα στα τελευταία παιχνίδια ενώ η διοίκηση προωθεί νέους στην ομάδα. Το 1986 παρά την καλή της πορεία κατατάσσεται 3η στην κατηγορία της. Στις 26 Ιανουαρίου 1986 γίνεται αγώνας ανάμεσα στη Νίκη Βόλου και τον Ολυμπιακό Βόλου με τις δυο ομάδες να ισοβαθμούν στις πρώτες θέσεις της βαθμολογίας, με το τελικό σκορ 2-0 και παρουσία 10.000 και πλέον φιλάθλων. Το 1987 η Νίκη Βόλου κατατάσσεται 3η και χάνει την άνοδο στη Β’ Εθνική για μόλις 1 βαθμό. Κάτι όμως που το πετυχαίνει την επόμενη χρονιά κατακτώντας την 2η θέση.
Το 1989 καταφέρνει να παραμείνει στη Β΄ Εθνική με τους διοικητικούς παράγοντες να τονίζουν την ανάγκη μεγαλύτερης στήριξης από τον κόσμο. Η δεκαετία αυτή κλείνει ανεπιτυχώς καθώς η ομάδα υποβιβάζεται στην Γ’ Εθνική έπειτα από μια κακή πορεία η οποία δεν άλλαξε παρά τις διαδοχικές αλλαγές προπονητών.
Δεκαετία 1990
Η τελευταία δεκαετία του αιώνα βρίσκει τη ομάδα στην Γ’ Εθνική. Οι φίλαθλοι παρ’ ότι απογοητευμένοι κάθε φορά που αυτή προσπαθεί να ξεφύγει από τη μετριότητα. Στις 19 Ιουνίου 1991 η ομάδα δίνει αγώνα μπαράζ στην Καρδίτσα με αντίπαλο τη Λαμία παρουσία χιλιάδων φιλάθλων, η Νίκη κερδίζει 3-1 στα «πέναλτι» και παραμένει στην Γ’ Εθνική.
Η επόμενη χρονιά (1991-1992) είναι μια από τις χειρότερες στην ιστορία της Νίκης αφού υποβιβάζεται στην Δ’ Εθνική. Οι φίλαθλοι, η Διοίκηση και οι παίκτες συγκεντρώνουν τις δυνάμεις τους για μια καλύτερη πορεία. Το 1993 η Νίκη κερδίζει την επάνοδο στην επαγγελματική κατηγορία πετυχαίνοντας κατά μέσο όρο 3 γκολ ανά αγώνα. Η καλή πορεία συνεχίζεται και το 1994 που βρίσκει τη Νίκη Βόλου πρωταθλήτρια Χειμώνα, δίχως όμως να έχει την ανάλογη συνέχεια με αποτέλεσμα να μην τα καταφέρει και να καταταχθεί 3η στον Βόρειο Όμιλο της Γ’ Εθνικής.
Την περίοδο 1994-95 η ομάδα τερματίζει στην 9η θέση της τελικής κατάταξης, έχοντας παρ’ όλα αυτά ικανοποιητική παρουσία σε πολλούς αγώνες. Χαρακτηριστική η επικράτηση με 4-0 επι της πρωτοπόρου Καστοριάς. Το 1996 η Νίκη επανακάμπτει στη Β’ Εθνική κατακτώντας την πρώτη θέση στον όμιλό της. Είναι η χρονιά που βάση νομοθεσίας η ομάδα γίνεται ΠΑΕ. Τη σεζόν 1996-97 η Νίκη αρχίζει να ονειρεύεται τη δόξα του παρελθόντος αφού καταλαμβάνει την 6η θέση (με διαφορά 9 βαθμών από την 3η θέση) στη βαθμολογία της Β’ Εθνικής με τον Παφλιά να αναδεικνύεται 1ος σκόρερ στην κατηγορία.
Τη σεζόν 1997-98 αναπτερώνει και πάλι τις ελπίδες των φιλάθλων τερματίζοντας στην 5η θέση με αρκετές ελπίδες για άνοδο την Α’ Εθνική. Τη σεζόν 1998-99 καταλαμβάνει την 17η θέση και υποβιβάζεται στην Γ’ Εθνική, λόγω διοικητικών και οικονομικών προβλημάτων. Τη σεζόν 1999-2000 η Νίκη τερματίζει στην 13η θέση και ισοβαθμεί με την ομάδα της Νεάπολης Θεσσαλονίκης και δίνει αγώνα μπαράζ στο γήπεδο της Νέας Σμύρνης τον οποίο κερδίζει με 2-4 και ετοιμάζεται για αγώνες μπαράζ για την παραμονή με το Λεωνίδιο Αρκαδίας, στα οποία η Νίκη χάνει 2 αγώνες εκτός έδρας και υποβιβάζεται στην Δ' Εθνική Ερασιτεχνική Κατηγορία και η ομάδα επανέρχεται στον ερασιτέχνη.
Δεκαετία 2000
200px|μικρογραφία|Από αγώνα της Νίκης Βόλου με τον Μακεδονικό τη σεζόν 2008-2009 στο πρωτάθλημα της Γ' Εθνικής. Η νέα χιλιετία βρίσκει την ομάδα της Νίκης στην Δ' Εθνική Ερασιτεχνική Κατηγορία. Το 2001 τερματίζει στην 3η θέση ενώ το 2002 καταφέρνει να επανέλθει στην Γ’ Εθνική κατακτώντας την 1η θέση στον όμιλό της. Το 2003 τερματίζει 4η και εξασφαλίζει την επάνοδό της στη Β’ Εθνική Κατηγορία αναπληρώνοντας τον συμπολίτη Ολυμπιακό.
Τη σεζόν 2003-04 η ομάδα τερματίζει στην 6η θέση με 49 βαθμούς. Αξιοσημείωτο αποτελέσματα εκείνης της χρονιάς για τους φιλάθλους είναι το παιχνίδι με τον Πανσερραϊκό τον Νοέμβριο του 2003 καθώς η ομάδα της Νίκης κέρδιζε 3-0 στο ημίχρονο και το τελικό αποτέλεσμα ήταν 3-3. Τη σεζόν 2004-05 η ομάδα κάνει μια καταπληκτική πορεία και το 2005 τη βρίσκει πρωταθλήτρια χειμώνα όμως κάποια ατυχή αποτελέσματα τη φέρνουν στην 4η θέση χάνοντας την άνοδο για 2 βαθμούς.
Τη σεζόν 2005-2006 η ομάδα τερματίζει περίπου στη 10η θέση της βαθμολογίας κάνοντας μια μέτρια πορεία σε σύγκριση με τις δύο προηγούμενες. Μάλιστα τον Δεκέμβριο του 2005 η ομάδα πετυχαίνει μια σπουδαία νίκη για τον θεσμό του Κυπέλλου Ελλάδος αποκλείοντας με σκορ 1-4 εκτός έδρας τον Ιωνικό με τον Σαϊτιώτη να πετυχαίνει 3 γκολ και τα μέσα της εποχής να αποθεώνουν την ομάδα. Τη xρονιά εκείνη η Νίκη έφτασε μέχρι τα Προημιτελικά του θεσμού.
Η σεζόν 2006-07 ήταν η πιο απογοητευτική της ομάδας καθώς τερματίζει στην 18η θέση και υποβιβάζεται στην Γ’ Εθνική, λόγω πολλών προβλημάτων του καλοκαιριού. Εκεί θα παραμείνει μέχρι και το τέλος αυτής της δεκαετίας παρουσιάζοντας μέτριο αγωνιστικό πρόσωπο και με πολλά και έντονα διοικητικά αλλά και οικονομικά προβλήματα.
Δεκαετία 2010
Η συγκεκριμένη δεκαετία μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια από τις πιο πολυτάραχες αλλά και συναισθηματικά ανάμεικτες της ιστορίας της Νίκης Βόλου. Η περίοδος 2010-2012 βρίσκει την ομάδα στην Γ' Εθνική κατηγορία. Το 2011 τερμάτισε στην 11η θέση σε μια απογοητευτική χρονιά όμως το 2012 κατέλαβε την 2η θέση που την οδήγησε στα μπαράζ ανόδου όπου και κατέκτησε την 1η θέση και επανήλθε στις επαγγελματικές κατηγορίες.
Η σεζόν 2012-2013 βρίσκει την ομάδα στη Football League, με ένα δυνατό σύνολο με αρκετούς έμπειρους παίκτες και με την ομάδα να χρησιμοποιεί και πάλι ως έδρα το Πανθεσσαλικό Στάδιο. Κάνοντας μια καλή πορεία καταφέρνει να μπει στα Play off ανόδου στη Super League, χωρίς όμως να μπορεί να κάνει την υπέρβαση. Κάτι που κατάφερε όμως την επόμενη χρονιά.
Η σεζόν 2013-2014 ήταν η χρονιά που η ομάδα γιόρταζε τα 90 χρόνια της, έτσι ο στόχος δεν μπορούσε να είναι άλλος από την άνοδο. Η ομάδα με τον Παναγιώτη Τζαναβάρα στο τιμόνι ξεκίνησε το πρωτάθλημα εντυπωσιακά αποδίδοντας ένα σπάνιας ομορφιάς ποδόσφαιρο. Η αλλαγή προπονητή, πριν τα μισά του πρωταθλήματος, φάνηκε να επηρεάζει την ομάδα. Η άφιξη όμως του Αλέκου Βοσνιάδη που είχε στεφθεί πρωταθλητής Football League την προηγούμενη χρονιά με τον Απόλλωνα Σμύρνης, έδωσε τον αέρα πρωταθλητή στους παίκτες. Το τέλος της κανονικής διάρκειας του πρωταθλήματος βρίσκει την ομάδα στα Play off ανόδου για ακόμη μια χρονιά. Η κακή αρχή με την εντός έδρας ήττα από τον Αιγινιακό σκόρπισε απογοήτευση στους φιλάθλους, όμως την επόμενη αγωνιστική (13/04/2014) ήρθε η νίκη στο Ε.Α.Κ. Βόλου, απέναντι στον Ολυμπιακό Βόλου αναπτερώνοντας τις ελπίδες όλων. Με εντυπωσιακές εμφανίσεις και εκπληκτικές εκτός έδρας εμφανίσεις η Νίκη κατάφερε να εξασφαλίσει μαθηματικά την άνοδο στη Super League. Στον τελευταίο αγώνα των Play off η Νίκη υποδεχόταν τον Ηρακλή στο Πανθεσσαλικό και 13.000 κόσμου δημιούργησαν μια καυτή ατμόσφαιρα για να γιορτάσουν την άνοδο της ομάδας και είδαν την ομάδα να κερδίζει με 4-0. Τα αποτελέσματα όμως αυτής της αγωνιστικής έφεραν την ανατροπή στη Βαθμολογία και έτσι η Νίκη όχι μόνο κέρδισε την άνοδο αλλά κατέκτησε στο νήμα και τον τίτλο της Πρωταθλήτριας Football League 2013-2014. Το τελικό σφύριγμα έφερε ξέφρενους πανηγυρισμούς με τον κόσμο να γεμίζει τους δρόμους της πόλης για να πανηγυρίσει την ιστορική αυτή επιτυχία.
Νέα αρχή (2015–Σήμερα)
Η σεζόν 2015-16 ξεκινά με την ομάδα να συμμετέχει στο πρωτάθλημα της Γ' Εθνικής Ερασιτεχνικής κατηγορίας και ταυτόχρονα να επιστρέφει στο γήπεδο Παντελής Μαγουλάς. Τη χρονιά εκείνη κατακτά την 3η θέση του 2ου Ομίλου, μια θέση που δεν της εξασφάλισε την άνοδο στην επόμενη κατηγορία, ενώ τη σεζόν 2016-17 κατέλαβε την 6η θέση του βαθμολογικού πίνακα με μία μέτρια πορεία.
Τη σεζόν 2017-18 πραγματοποιεί μια καλή πορεία, αλλά τερματίζει 2η με διαφορά 17 βαθμών από τον Ν.Π.Σ. Βόλος, χάνοντας έτσι την είσοδο της στους ομίλους των μπαράζ για την άνοδο στη Football League.
Η σεζόν 2018-19 είναι μια από τις καλύτερες βαθμολογικά της Νίκης στην Γ' Εθνικής μιας και συγκέντρωσε μια συγκομιδή από 69 βαθμούς, 23 νίκες, 2 ισοπαλίες και μια ήττα και κατάφερε να κάνει τη διαφορά και να υπερτερεί με μεγάλη διαφορά στα τέρματα. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2018 πραγματοποιεί μια καλή πορεία, αλλά το ισόπαλο ματς με τον Α.Ο. Σελλάνων τη ρίχνει στη δεύτερη θέση, στην οποία παραμένει μέχρι τον Δεκέμβριο του 2018. Αυτό όμως που αναπτέρωσε τις ελπίδες όλων είναι το ματς με την ομάδα της Στυλίδας στις 20 Ιανουαρίου 2019 με σκορ-ρεκόρ που βγήκε 8-0. Από τότε πραγματοποιεί μια καλή πορεία, αλλά χάνει απο τον Ολυμπιακό Βόλου στις 17 Φεβρουαρίου, και ισοβαθμεί στην πρώτη θέση, με τον Ολυμπιακό να έχει το πλεονέκτημα. Έτσι, τερμάτισε στην δεύτερη θέση του 4ου ομίλου και στη συνέχεια ηττήθηκε στους αγώνες μπαράζ μεταξύ δευτεραθλητριών από την ομάδα του Θεσπρωτού. Προβιβάστηκε, όμως στη Football League, αναπληρώνοντας κενές θέσεις που δημιοργήθηκαν στην επαγγελματική κατηγορία. Ο σύλλογος ήταν προετοιμασμένος γι αυτό το ενδεχόμενο από το καλοκαίρι και προχώρησε σε διαδικασίες σύστασης Π.Α.Ε. με το διακριτικό τίτλο «Π.Α.Ε. Νίκη Βόλου 1924».
Τη σεζόν 2019-20 η ομάδα της Νίκης Βόλου τερμάτισε στην 5η θέση του βαθμολογικού πίνακα της Football League με 37 βαθμούς σε ισοβαθμία με την Ιεράπετρα, μετά τη διακοπή λόγω κορωνοϊού, χάνοντας την άνοδο για 3 βαθμούς.
Την επόμενη σεζόν (2020-21) κάνει μια κακή χρονιά τερματίζοντας 8η στον βαθμολογικό πίνακα του Νότιου Ομίλου της Football League σώζοντας τη χρονιά σε ισοβαθμία με τον Αστέρα Βλαχιώτη στους 22 βαθμούς. Επίσης, εξασφάλισε τη συμμετοχή της στη νέα Σούπερ Λιγκ 2 της περιόδου 2021-2022.
Επωνυμία
Η επωνυμία της Αθλητικής Ανώνυμης Εταιρείας (ΑΑΕ), απαραίτητης για τη συμμετοχή της ομάδας (ΠΑΕ) σε επαγγελματική ποδοσφαιρική κατηγορία, έχει αλλάξει με το πέρασμα των χρόνων ως ακολούθως:
Γήπεδο
Φυσική έδρα της Νίκης Βόλου είναι το «Παντελής Μαγουλάς» με χωρητικότητα 5.000 θεατών. Βρίσκεται στην περιοχή της Νέας Ιωνίας. Χτίστηκε το 1924 και ανακατασκευάστηκε το 1970. Το ρεκόρ θεατών είναι 6.300 (Νίκη Βόλου - Λάρισα, την περίοδο 2004-05). Αυτή τη στιγμή χρησιμοποιείται για της ακαδημίες της Νίκης Βόλου αλλά και για τις ηλικιακές ομάδες.
Προσωνύμιο της ιστορικής έδρας της ομάδας είναι η «Κλούβα», λόγω του μικρού μεγέθους του γηπέδου και της ελάχιστης απόστασης του αγωνιστικού χώρου από την κερκίδα, που έκανε τους αντίπαλους ποδοσφαιριστές να νιώθουν εγκλωβισμένοι στο γήπεδο. Το γήπεδο θα πάρει νέα μορφή, καθώς η Θύρα 3 (ιστορικής σημασίας για τους οργανωμένους φιλάθλους της Νίκης) θα ανακατασκευαστεί, ένα έργο που θα κοστίσει 243.846 €, ποσό που θα καλυφθεί εξ ολοκλήρου από την Περιφέρεια, και θα είναι χωρητικότητας 1.300 ατόμων περίπου, θα έχει μήκος 58,55 μ., πλάτος 8,75 μ. και θα φτάνει σε ύψος τα 6,50μ. Μάλιστα, στα σχέδιά της ομάδας είναι και η κατασκευή ενός σύγχρονου αθλητικού κέντρου σε πρώην χώρο του ΟΣΕ, δίπλα στο γήπεδο. Η ημερομηνία έναρξης, λήξης και παράδοσης των έργων παραμένει άγνωστη, λόγω των πολλών γραφειοκρατικών καθυστερήσεων.
Τις περιόδους 2004–2008, 2009–2010, 2012–15, 2017–2019 και 2020–σήμερα, έχει ως έδρα το Πανθεσσαλικό Στάδιο. Τη σεζόν 2019-20 η ομάδα αγωνίστηκε στο Δημοτικό Στάδιο Νεάπολης Βόλου.
Φίλαθλοι
Οι φίλαθλοι της Νίκης Βόλου είναι από τους πιο πιστούς στη χώρα και η στήριξή τους απέναντι στην ομάδα τους έχει αναγνωριστεί στο πανελλήνιο. Και αυτό διότι η ομάδα τους θεωρείται γι' αυτούς κομμάτι του Ελληνισμού και των χαμένων πατρίδων.
Ένας μεταγενέστερος σύνδεσμος οπαδών είναι το '''Blue Club Θύρα 3 «Π. Ντοκούζης»'''. Ο σύνδεσμος αυτός δημιουργήθηκε το 1985 από οπαδούς της Νίκης από Βόλο και Νέα Ιωνία. Επίσης, στην ονομασία του συνδέσμου γράφεται το όνομα ενός εκ των ιδρυτικών μελών του, ο οποίος έχασε τη ζωή του σε τροχαίο δυστύχημα το 1997. Η αρχή αυτού του συνδέσμου είναι να διατηρήσει αιώνια τα ιδανικά και τα χαρακτηριστικά της Νίκης Βόλου. Το 2020, χαρακτηρίστηκε ως ένας εκ των 10 αναγνωρισμένων συνδέσμων πανελληνίως.
Λίγα χρόνια αργότερα, το 1994, ιδρύεται ένας άλλος σύνδεσμος οργανωμένων οπαδών, οι Blue Angels. Στον σύνδεσμο αυτόν τα μέλη του χαρακτηρίζουν τον νεανικό οπαδικό κίνημα. Επίσης, ακολουθούν την ομάδα όπου και να παίζει και είναι πιστοί σε αυτήν. Ο σύνδεσμος αυτός δεν έχει αναγνωριστεί ακόμη.
Μάλιστα η ομάδα στηρίζεται και εκτός νομού Μαγνησίας. Υπάρχει σύνδεσμος φιλάθλων σε Αθήνα και παλιότερα σε Θεσσαλονίκη.
Αντιπαλότητες και φιλικές σχέσεις
Εδώ και οχτώ δεκαετίες η Νίκη Βόλου έχει αντιπαλότητα με τον Ολυμπιακό Βόλου στο γνωστό «Ντέρμπι του Βόλου» και με τη γειτονική Α.Ε.Λ..
Όσον αφορά τα Θεσσαλικά Ντέρμπι με την ΑΕΛ, σε σύνολο 29 αναμετρήσεων η Νίκη έχει να επιδείξει 7 νίκες, 8 παιχνίδια έληξαν ισόπαλα, ενω η ΑΕΛ εχει 14 νίκες.
Επίσης έχει φιλικές σχέσεις με τον ΟΦΗ, τον ΠΑΣ Γιάννινα, τον Πανιώνιο και την ΑΕΚ λόγω των προσφυγικών τους καταβολών.
Σημειώσεις
<references group="lower-greek"/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γ.Σ. Νίκη Βόλου (ποδόσφαιρο) Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1924
Σαλαγκιά
Η σαλαγκιά είναι είδος αγκιστριού με μορφή τρίαινας σε διάφορα μεγέθη, απο 1 -20, και ανάλογη χρήση. Τα μεγάλα μεγέθη (1-2) χρησιμοποιούνται συνήθως στη κολπάδα για χταπόδια, στο ψάρεμα της σουπιάς το χάραμα κοντά στα φώτα του λιμανιού, σε αρπαγή κεφαλόπουλων που βρίσκονται κοπαδιστά στα λιμάνια. Τα μεσαία (10,12,14) για ψάρεμα με ζυμάρι-ψαροτροφή απευθυνόμενοι σε σαργοειδή. Τα μικρά (18-20) είναι το καλύτερο όπλο για λαυράκια σε συνεργασία με ενα αόρατο παράμαλλο με διάμετρο απο 10 εως 14 εκ. το πολύ.
Κατηγορία:Αλιευτικά εργαλεία
Αρχαία Αχαΐα
Οι εγκατάσταση των Αχαιών
Η ιστορία της Αχαΐας ξεκινάει από τους αρχαίους χρόνους, ενώ πολιτισμός στην περιοχή εμφανίστηκε από το τέλος της νεολιθικής εποχής, όπως μαρτυρούν τα ευρήματα. Πρώτοι κάτοικοι υπήρξαν οι Πελασγοί, οι οποίοι είχαν ιδρύσει πολλούς οικισμούς στην περιοχή η οποία τότε ονομαζόταν Αιγιάλεια, όπως αναφέρει και ο Παυσανίας. Αργότερα ήρθαν στην περιοχή τα ελληνικά φύλα, κατ' αρχήν οι Ίωνες από την Αττική γύρω στο 1406 π.Χ., οι οποίοι επιβλήθηκαν διαιρώντας την σε δώδεκα πόλεις με πρωτεύουσα την Ελίκη, μετονομάζοντας ταυτόχρονα την μέχρι τότε Αιγιάλεια σε Ιωνία. Η περιοχή ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τα σημαντικότερα κέντρα του μεγάλου Μυκηναϊκού πολιτισμού, ενώ μετά τον Τρωικό πόλεμο, στον οποίο έλαβαν μέρος και αρκετές πόλεις της, οι Δωριείς την χρησιμοποίησαν ως πέρασμα από την κεντρική Ελλάδα (1100 π.Χ.), ώστε να εξαπλωθούν στην Πελοπόννησο. Οι Δωριείς επικράτησαν σε ολόκληρη την Πελοπόννησο εκτός από την λεγόμενη τότε Ιωνία, αναγκάζοντας τους Αχαιούς της ευρύτερης περιοχής της Σπάρτης και του Άργους να ζητήσουν άσυλο στην χώρα των Ιώνων. Οι Αχαιοί κατέλαβαν τελικά την περιοχή το 1088 π.Χ. και της έδωσαν το όνομά τους που διατηρείται μέχρι σήμερα, δηλαδή Αχαΐα. Λίγα χρόνια μετά η Αχαΐα κατακτήθηκε από ένα δωρικό φύλο του οποίου το όνομα δεν διασώθηκε γιατί ο πληθυσμός αυτός απορροφήθηκε από τους Αχαιούς. Η μόνη απόδειξη της παρουσία του στην περιοχή είναι η εισαγωγή της δωρικής διαλέκτου στην Αχαΐα right|300px|thumb|Χάρτης των πόλεων της αρχαίας Αχαΐας Οι Αχαιοί μετασχημάτισαν τους οικισμούς σε πόλεις, κάθε μία από τις οποίες αποτελείτο από επτά ή οχτώ δήμους, τις οποίες θωράκισαν. Ίδρυσαν επίσης την Πάτρα και το Λεόντιο. Η ίδρυση της Πάτρας πιθανολογείται στο 1082 ή 1041 π.Χ. με την συνένωση των οικισμών Αρόη, Άνθεια και Μεσσάτιδα, με προτροπή του Πρευγένη και του γιου του, Πατρέα. Παρόλα αυτά, οι Αχαιοί διατήρησαν δύο θεσμούς των Ιώνων, τον διοικητικό, δηλαδή την ένωση των δώδεκα πόλεων με πρωτεύουσα την Ελίκη, και τον θρησκευτικό που ήταν ο λεγόμενος αμφικτιονικός θεσμός, ο οποίος συσπείρωνε όλους τους κατοίκους της χώρας στην Ελίκη για κοινή θυσία στο ιερό του Ελικώνιου Ποσειδώνα.
Περίοδος της απομόνωσης
Από τον 7ο μέχρι τον 5ο αιώνα π.Χ. παρατηρείται παρακμή και απομόνωση στην χώρα των Αχαιών, αφού είναι χαρακτηριστικό ότι δεν έλαβαν μέρος στους Περσικούς πολέμους, οι οποίοι είχαν τεράστια σημασία τόσο για τον ελληνισμό όσο και για την υπόλοιπη Ευρώπη. Ο αξιοπερίεργος απομονωτισμός που τους διέκρινε την περίοδο εκείνη, φαίνεται και από το γεγονός ότι μετά τους Περσικούς πολέμους, όταν άρχισε η διαμόρφωση των δύο πολιτικό-στρατιωτικών κέντρων στην Ελλάδα, της Αθηναϊκής Ηγεμονίας και της Πελοποννησιακής Συμμαχίας, οι Αχαιοί και πάλι απουσίαζαν, ασχολούμενοι κυρίως με την οργάνωση των οικονομικών της χώρας τους, η οποία είχε ήδη φανεί από το 480 π.Χ. όταν κυκλοφόρησαν τα πρώτα ασημένια νομίσματά τους, τα οποία έκοψε η πόλη Αιγές, ενώ αργότερα ακολούθησαν η Δύμη, η Πελλήνη, η Αιγείρα και η Ελίκη καθώς και άλλες πόλεις τις σημερινής Αχαΐας, οι οποίες τότε ήταν αρκαδικές όπως ο Κλείτορας και η Ψωφίδα. Εκείνη την περίοδο η Αχαΐα παρουσιάζει αξιόλογη ακμή στην γλυπτική, την αρχιτεκτονική και σε άλλες μορφές τέχνης.
Η ίδρυση της Αχαϊκής συμπολιτείας
right|thumb|250px|Η Αχαϊκή συμπολιτεία το 200 π.Χ. Αργότερα οι Αχαιοί είχαν αρχίσει να βγαίνουν από τον απομονωτισμό και να συμμετέχουν στα ελληνικά πράγματα συμμετέχοντας στον Κορινθιακό (395-387 π.Χ.), τον Θηβαϊκό (371-362 π.Χ.) και τον Ιερό πόλεμο (355-345 π.Χ.). Η κατάκτηση της Αχαΐας από τους Μακεδόνες, είχε ως αποτέλεσμα να τοποθετηθούν φρουρές στις αχαϊκές πόλεις οι οποίες είχαν διχαστεί, ενώ διαλύθηκε το πανάρχαιο "Κοινό των Αχαιών". Επίσης άλλαξε το δημοκρατικό πολίτευμα, εξορίστηκαν πολίτες και παρατηρήθηκε αποσάθρωση στις παραγωγικές διαδικασίες με αποτέλεσμα την οικονομική αποδιοργάνωση. Ακολούθησαν οι καταστροφικές επιδρομές των Γαλατών, οι οποίες όμως εξάντλησαν και νίκησαν τον μακεδονικό στρατό το 281 π.Χ., κάτι το οποίο οι αχαϊκές πόλεις εκμεταλλεύτηκαν και επαναστάτησαν εναντίον της μακεδονικής εξουσίας. Τότε με πρωτοβουλία της Δύμης, ιδρύεται νέα ομοσπονδία των Αχαιών, η Αχαϊκή Συμπολιτεία, η οποία στόχευε στην ενοποίηση όλων των ελληνικών πόλεων. Σε αυτή προσχώρησαν μετά από προσπάθειες χρόνων 43 πόλεις και σχεδόν ολόκληρη η Πελοπόννησος εκτός από την Σπάρτη η οποία προσχώρησε αργότερα. Οχυρώθηκαν πολλές βασικές πόλεις της περιοχής, εκτός από την Πάτρα η οποία οχύρωσε μόνο την ακρόπολη της.
Όταν στην Σπάρτη επικράτησε ο μεταρρυθμιστής Κλεομένης, το μίσος των Λακεδαιμόνιων για τους Αχαιούς αναζωπυρώθηκε και εξαιτίας της εξάπλωσης της Συμπολιτείας τους, το οποίο ενθάρρυνε τους Αιτωλούς οι οποίοι ήρθαν σε ρήξη με τους Αχαιούς, ενώ ακολούθησε μια σειρά πολέμων οι οποίοι αποδυνάμωσαν τις ελληνικές πόλεις, με αποτέλεσμα οι Ρωμαίοι να εμπλακούν στα ελληνικά πράγματα και να προσπαθήσουν να μειώσουν την δύναμη της "Β' Αχαϊκής Συμπολιτείας", της οποίας τις στρατιωτικές δυνάμεις συνέτριψαν το 147 π.Χ. στη Σκάρφεια της Λοκρίδας. Τον επόμενο χρόνο ολόκληρη η Ελλάδα βρισκόταν υπό την εξουσία των Ρωμαίων, την οποία μάλιστα ονόμασαν Αχαΐα. Καταστράφηκαν πολλές αχαϊκές πόλεις όπως η Δύμη, αλλά κάποιες, ιδιαίτερα η Πάτρα, ωφελήθηκαν ιδιαίτερα.
Αποικίες των Αχαιών
Οι Αχαιοί ίδρυσαν αποικίες στην περιοχή της νότιας Ιταλίας, κυρίως στην περιοχή της Λουκανίας και της Καλαβρίας. Αποικίες των Αχαιών στην νότια Ιταλία ήταν ο Κρότωνας, η Σύβαρη, το Μεταπόντιο και η Καυλωνία. Στην συνέχεια η αποικία τους Σύβαρη, ίδρυσε βορειότερα στην Καμπανία την Ποσειδωνία. Οι περισσότερες ιδρύθηκαν στα τέλη του 8ου αιώνα π.Χ.
Δαμουλιανάτα Κεφαλονιάς
Τα Δαμουλιανάτα είναι χωριό στην Κεφαλονιά. Διοικητικά ανήκει στον δήμο Κεφαλονιάς του ομώνυμου νομού. Αποτελεί το μοναδικό οικισμό του ομώνυμου δημοτικού διαμερίσματος. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει 134 κατοίκους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Κεφαλονιάς Κατηγορία:Χωριά του νομού Κεφαλληνίας
Ρένα Μόλχο
Η Ρένα Μόλχο (1946) είναι Ελληνίδα ιστορικός.
Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε ευρωπαϊκή ιστορία στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Έκανε διδακτορικό στη φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου.
Η έρευνά της εστιάζει στις διαφορετικές πτυχές της οθωμανικής και της ελληνικής εβραϊκής ιστορίας και πολιτισμού και πιο συγκεκριμένα σε αυτήν των Εβραίων της Θεσσαλονίκης.
Τσίλι
thumb|250px|Πράσινες (birdseye), κίτρινες (μαντάμ Jeanette) και κόκκινες πιπεριές (καγιέν). Οι πιπεριές τσίλι (chili pepper επίσης, chile pepper ή chilli pepper), είναι τα μέλη της κατηγορίας φυτών του γένους Καψικόν (Capsicum). Η ονομασία χρησιμοποιείται τόσο για την κατηγορία, όσο και για τους καρπούς της. Προέρχεται από την λέξη chīlli [ˈt͡ʃiːli]) της γλώσσας Νάουατλ. Στη Βρετανία, Αυστραλία, Ιρλανδία, Νέα Ζηλανδία, Νότια Αφρική, Πακιστάν, Ινδία και άλλες Ασιατικές χώρες, είναι συνήθως, γνωστές απλά ως τσίλι (chili).
Ρένα Μόλχο
Το βιβλίο της Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης 1856-1919, Μια ιδιαίτερη κοινότητα βραβεύτηκε το 2000 από την Ακαδημία Αθηνών.
Τσίλι
Ανήκουν στο γένος Καψικόν (Capsicum), μέλος της οικογένεια των Στρυχνοειδών (Solanaceae).
Ρένα Μόλχο
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες ιστορικοί Κατηγορία:Ιστορικοί του 20ού αιώνα Κατηγορία:Ιστορικοί του 21ου αιώνα Κατηγορία:Έλληνες εβραϊκής καταγωγής Κατηγορία:Απόφοιτοι Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Τσίλι
Ιστορία
thumb|Κεραμικά που βρέθηκαν θετικά ως προς το είδος Capsicum, τα κατάλοιπα ανασκάφτηκαν στην Chiapa de Corzo στο νότιο [[Μεξικό και χρονολογούνται από τη Μέση έως και την Ύστερη Προκλασική περίοδο (400 π.Χ. έως το 300 π.Χ).]] Οι πιπεριές τσίλι έχουν υπάρξει μέρος της ανθρώπινης διατροφής στην Αμερική, τουλάχιστον από το 7500 π.Χ.. Η πλέον πρόσφατη έρευνα δείχνει, ότι οι πιπεριές τσίλι εξημερώθηκαν πριν από περισσότερα από 6000 χρόνια, στο Μεξικό, στην περιοχή η οποία εκτείνεται κατά μήκος της νότιας Πουέμπλα (πολιτεία) και βορείως της Οαχάκα (πολιτεία) στη νοτιοανατολική Βερακρούς και ήταν μια από τις πρώτες αυτεπικονιαζόμενες καλλιέργειες, καλλιεργούμενες στο Μεξικό, την Κεντρική και μέρη της Νότιας Αμερικής.
Ο Χριστόφορος Κολόμβος ήταν ένας από τους πρώτους Ευρωπαίους ο οποίος τις συνάντησε (στην Καραϊβική) και τις ονόμασε "πιπεριές" οι οποίες όπως και το γνωστό στην Ευρώπη, μαύρο και λευκό πιπέρι από το γένος Πέπερι, έτσι κι' αυτές, έχουν μια πικάντικη καυτερή γεύση σε αντίθεση με άλλα είδη διατροφής. Ο γιατρός του Κολόμβου Diego Álvarez Chanca, ο οποίος κατά το δεύτερο ταξίδι του το 1493, στις Δυτικές Ινδίες, έφερε στην Ισπανία, τις πρώτες πιπεριές τσίλι και πρώτος έγραψε το 1494, για τα φαρμακευτικά τους αποτελέσματα.
Υπάρχει μια επαληθεύσιμη συσχέτιση μεταξύ της γεωγραφικής διάδοσης και της κατανάλωσης της πιπεριάς τσίλι στην Ασία και της παρουσίας των Πορτογάλων εμπόρων, στην Ινδία και τη Νοτιοανατολική Ασία να είναι τα προφανή παραδείγματα.
Η πιπεριά τσίλι κατέχει δεσπόζουσα θέση στην κουζίνα της περιοχής Γκόα της Ινδίας, η οποία ήταν περιοχή μιας Πορτογαλικής αποικίας (π.χ. vindaloo, μια Ινδική ερμηνεία του Πορτογαλικού φαγητού). Οι πιπεριές τσίλι ταξίδεψαν από την Ινδία, δια μέσου της Κεντρικής Ασίας και Τουρκίας, στην Ουγγαρία, όπου έγινε το εθνικό μπαχαρικό με τη μορφή της πάπρικας.
Μια εναλλακτική, αν και οχι και τόσο πειστική, δικαιολογία (υπάρχει προφανής συσχετισμός μεταξύ της διάδοσής της στην Ασία και της Ισπανικής παρουσίας ή των εμπορικών οδών), την οποία υπερασπίστηκαν κυρίως Ισπανοί ιστορικοί, ήταν αυτή της διάδοσης από το Μεξικό, εκείνη την εποχή Ισπανική αποικία. Κατ' αυτήν, οι πιπεριές τσίλι, εξαπλώθηκαν στην αποικία τους τις Φιλιππίνες και από εκεί για την Ινδία, Κίνα, Ινδονησία. Στην Ιαπωνία, εισήχθη το 1542, από τους Πορτογάλους ιεραποστόλους και από εκεί, αργότερα, εισήχθη στην Κορέα.
Το 1995 ο αρχαιολόγος Hakon Hjelmqvist δημοσίευσε ένα άρθρο στο Svensk Botanisk Tidskrift, ισχυριζόμενος ότι υπήρχαν ενδείξεις για την παρουσία πιπεριών τσίλι στην Ευρώπη κατά την προ-Κολομβιανή εποχή. Σύμφωνα με τον Hjelmqvist, οι αρχαιολόγοι σε μια ανασκαφή στο Saint Botolph στη Λουντ, βρήκαν μια Καψικόν το θαμνώδες (Capsicum frutescens) σε μία στοιβάδα από τον 13ο αιώνα. Ο Hjelmqvist νόμιζε ότι προερχόταν από την Ασία, είπε επίσης, ότι η Capsicum έχει περιγραφεί από τον Έλληνα Θεόφραστο (370–286 π.Χ) στο βιβλίο του «Περὶ φυτῶν ἱστορία» (Historia Plantarum) και σε άλλες πηγές. Περί τον 1ο αιώνα μ.Χ., ο Ρωμαίος ποιητής Μαρτιάλης (Martial) ανέφερε "Piperve crudum" (ακατέργαστη πιπεριά) στο Liber XI, XVIII, που φέρεται περιγράφοντάς τες ως μακριές και περιέχοντες σπόρους (περιγραφή που φαίνεται να ταιριάζει στις πιπεριές τσίλι - αλλά θα μπορούσε να ταιριάζει και στο μακροπίπερο, το οποίο ήταν ευρέως γνωστό στους αρχαίους Ρωμαίους).
Είδη και ποικιλίες
thumb|250px|Πιπεριά [[Ταϊλάνδης (Thai pepper), παρόμοια σε ποικιλία με την Αφρικανική birdseye, η οποία παρουσιάζει για το μέγεθός της, αξιοσημείωτη κάψα.]] Οι πιπεριές συνήθως αναλύονται σε τρεις ομάδες: τις πιπεριές φούσκες (bell peppers), τις γλυκές πιπεριές (sweet peppers) και τις καυτερές πιπεριές (hot peppers).
Τα σημαντικότερα είδη των πιπεριών τσίλι είναι τα ακόλουθα:
Αν και υπάρχουν μόνο λίγα είδη που συνήθως χρησιμοποιούνται, υπάρχουν πολλές ποικιλίες και μέθοδοι παρασκευής των πιπεριών τσίλι, οι οποίες έχουν διαφορετικές ονομασίες στην μαγειρική. Οι πράσινες και οι κόκκινες πιπεριές φούσκες (bell peppers), για παράδειγμα, είναι η ίδια ποικιλία του Καψικόν το ετήσιον (C. annuum), με τις ανώριμες πιπεριές να είναι πράσινες. Εντός του ιδίου είδους είναι η jalapeño, η poblano (η οποία όταν ξηραίνεται αναφέρεται ως ancho), οι τσίλι του Νέου Μεξικού, οι πιπεριές serrano και άλλες ποικιλίες.
Παραγωγή
Η Ινδία είναι παγκοσμίως, ο μεγαλύτερος παραγωγός και εξαγωγέας των πιπεριών τσίλι. Η Guntur, στην Ομόσπονδη Πολιτεία Άντρα Πραντές της Νότιας Ινδίας, παράγει το 30% όλων των τσίλι που παράγονται στην Ινδία. Η Άντρα Πραντές ως σύνολο, συνεισφέρει στο 75% των εξαγωγών των πιπεριών τσίλι στην Ινδία.
Το Περού θεωρείται ως η χώρα με τη μεγαλύτερη πολυμορφία καλλιεργούμενης Capsicum. Είναι το ιστορικό κέντρο διαφοροποίησης των ποικιλιών, όπου αναπτύχθηκαν οι ποικιλίες των εξημερωμένων κατά τις προ-Κολομβιανές εποχές. Η Βολιβία, θεωρείται ως η χώρα με τη μεγαλύτερη πολυμορφία άγριων Capsicum πιπεριών που καταναλώνονται. Οι Βολιβιανοί καταναλωτές διακρίνουν δύο βασικές μορφές:
Καυτερότητα
thumb|250px|Μια παρουσίαση από καυτερές πιπεριές και ένας πίνακας που εξηγεί την [[Κλίμακα Scoville|κλίμακα Scoville, σε παντοπωλείο του Χιούστον, Τέξας.]] Οι ουσίες στις πιπεριές τσίλι που προκαλούν την αίσθηση καψίματος, είναι η καψαϊκίνη (8-methyl-N-vanillyl-6-nonenamide) και διάφορα συναφή χημικά, καλούμενα συλλογικά καψαϊκινοειδή (capsaicinoids). Η καψαϊκίνη είναι επίσης το κύριο συστατικό στο σπρέι πιπεριού, ένα λιγότερο-από-θανατηφόρο όπλο.
Όταν καταναλώνονται, τα καψαϊκινοειδή δεσμεύονται με τους υποδοχείς του πόνου στο στόμα και το λαιμό, οι οποίοι και είναι υπεύθυνοι για την αίσθηση του καψίματος. Άπαξ και ενεργοποιηθούν από τα καψαϊκινοειδή, Αυτοί οι υποδοχείς, αποστέλλουν ένα μήνυμα στον εγκέφαλο, ότι το άτομο έχει καταναλώσει κάτι καυτερό. Ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται στο αίσθημα καύσου, αυξάνοντας τους ρυθμούς της καρδιάς, αυξάνοντας την εφίδρωση και την έκκριση των ενδορφινών. Μια μελέτη του 2008, αναφέρει ότι η καψαϊκίνη μεταβάλλει το πώς τα κύτταρα του σώματος χρησιμοποιούν την ενέργεια που παράγεται από την υδρόλυση της Τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP). Κατά τη συνήθη υδρόλυση, η πρωτεΐνη SERCA χρησιμοποιεί αυτή την ενέργεια, για να κινηθούν ιόντα ασβεστίου εντός του ενδοπλασματικού δικτύου. Όταν η καψαϊκίνη είναι παρούσα, μεταβάλλει την διαμόρφωση της SERCA και έτσι μειώνει στη διακίνηση ιόντων· ως αποτέλεσμα, η ενέργεια ATP (η οποία θα είχε χρησιμοποιηθεί για την άντληση των ιόντων) αντιθέτως, απελευθερώνεται ως θερμική ενέργεια.
Η «κάψα» των πιπεριών τσίλι, ιστορικά μετράται σε Scoville heat units (SHU), οι οποίες είναι ένα μέτρο της αραίωσης του ποσού του εκχυλίσματος του τσίλι, προστιθέμενου σε σιρόπι ζάχαρης πριν η καυστικότητά του γίνει μη ανιχνεύσιμη από ένα πάνελ από δοκιμαστές· όσο περισσότερο πρέπει να αραιώνεται για να είναι μη ανιχνεύσιμο, τόσο πιο ισχυρή η ποικιλία και επομένως υψηλότερη και η διαβάθμιση. Η σύγχρονη μέθοδος κοινού τόπου για την ποσοτική ανάλυση της διαβάθμισης SHU, χρησιμοποιεί υγρή χρωματογραφία υψηλής απόδοσης για την άμεση μέτρηση του καψαϊκινοειδούς περιεχόμενου μιας ποικιλίας πιπεριάς τσίλι. Η γνήσια καψαϊκίνη είναι υδροφοβική, άχρωμη, άοσμη και κρυσταλλική προς κηρώδη, στερεά σε θερμοκρασία δωματίου και βαθμολογείται στις 16.000.000 SHU.
Κοινές πιπεριές
thumb|250px|Κόκκινη Bhut Jolokia και πράσινες bird's eye τσίλι. Ένα ευρύ φάσμα της έντασης, βρίσκεται στις συνήθως χρησιμοποιούμενες πιπεριές:
Αξιοσημείωτες καυτές πιπεριές τσίλι
Κάποιες από τις πιο καυτερές πιπεριές τσίλι παγκοσμίως είναι:
Αλέξανδρος Αναστασιάδης
Ο Αλέξανδρος Αναστασιάδης (1876- 1941) ήταν Έλληνας υφασματέμπορος και πολιτικός.
Τσίλι
Μαγειρικές χρήσεις
thumb|250px|Καπνο-αποξηραμένες Chipotle. thumb|250px|Τσίλι σε αγορά της [[Ινδίας.]] thumb|250px|Sambal είναι η ονομασία πολτών από τσίλι, στις κουζίνες της [[Ινδονησίας, Μαλαισίας και της Σιγκαπούρης.]] thumb|250px|Οι πολτοί του [[κάρι Ταϊλάνδης, περιέχουν μεγάλες ποσότητες τσίλι.]]
Αλέξανδρος Αναστασιάδης
Βιογραφικά στοιχεία
Το κατάστημά του βρισκόταν στην οδό Αιόλου στην Αθήνα. Υπήρξε πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών (1913 - 1916, 1920), αντιπρόεδρος (1935 - 1941) του ΕΒΕΑ καθώς και πρόεδρος (1925 - 1931) αυτού. Ασχολήθηκε με την πολιτική εκλεγόμενος βουλευτής Λαρίσσης (1909 - 1915) με το Κόμμα Φιλελευθέρων και Αθήνας (1915 - 1920) με το ίδιο κόμμα.
Τσίλι
Μαγειρικές χρήσεις
Οι λοβοί των πιπεριών τσίλι, οι οποίοι είναι μούρα, χρησιμοποιούνται είτε νωποί είτε αποξηραμένοι. Τα τσίλι αποξηραίνονται ώστε να διατηρηθούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, τα οποία επίσης μπορούν να γίνουν και τουρσί.
Αλέξανδρος Αναστασιάδης
Βιογραφικά στοιχεία
Στις γερουσιαστικές εκλογές του 1929 διορίστηκε αριστίνδην γερουσιαστής, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1935. Στην κυβέρνηση Κονδύλη διορίστηκε υπουργός Γεωργίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Γεωργίας Κατηγορία:Βουλευτές Λάρισας Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το κόμμα των Φιλελευθέρων Κατηγορία:Βουλευτές Αθηνών Κατηγορία:Έλληνες Γερουσιαστές
Τσίλι
Μαγειρικές χρήσεις
Τα αποξηραμένα τσίλι συχνά αλέθονται σε σκόνες, αν και πολλά Μεξικανικά πιάτα συμπεριλαμβάνουν παραλλαγές των τσίλι rellenos, που χρησιμοποιούν ολόκληρο το τσίλι. Ολόκληρες αποξηραμένες τσίλι, μπορούν να ανασυσταθούν πριν από τη σύνθλιψή τους σε πάστα. Η chipotle είναι η καπνιστή, αποξηραμένη, ώριμη jalapeño.
Τα φύλλα όλων των ειδών των Capsicum είναι βρώσιμα. Αν και σχεδόν όλες οι άλλες καλλιέργειες Solanaceous, έχουν τοξίνες στα φύλλα τους, οι πιπεριές τσίλι δεν έχουν. Τα φύλλα, τα οποία είναι ελαφρώς πικρά και πουθενά τόσο καυτερά, όσο ο καρπός, μαγειρεύονται ως χόρτα στην Φιλιππινέζικη κουζίνα, όπου αποκαλούνται dahon ng sili (κυριολεκτικά «φύλλα τσίλι»). Χρησιμοποιούνται στην κοτόσουπα tinola. Στην Κορεάτικη κουζίνα, τα φύλλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο κιμτσί. Στην Ιαπωνική κουζίνα, τα φύλλα μαγειρεύονται ως χόρτα και επίσης μαγειρεύονται σε στυλ tsukudani για συντήρηση.
Στην Ινδία, τα περισσότερα νοικοκυριά κρατούν πάντα πρόχειρη, μια στοίβα από νωπές πράσινες καυτερές πιπεριές και τις χρησιμοποιούν για να δώσουν γεύση στα πιο πολλά κάρυ και στεγνά πιάτα. Συνήθως, στα αρχικά στάδια προετοιμασίας του πιάτου, τηγανίζεται ελαφρά με λάδι. Στην Ινδία, κάποια κρατίδια όπως λ.χ. το Ρατζαστάν, κάνουν ολόκληρα πιάτα μόνο με τη χρήση μπαχαρικών και τσίλι.
Τα τσίλι είναι παρόντα σε πολλές κουζίνες. Μερικά αξιοσημείωτα πιάτα, εκτός από αυτά που αναφέρονται αλλού σε αυτό το άρθρο περιλαμβάνουν:
Τα φρέσκα ή αποξηραμένα τσίλι χρησιμοποιούνται συχνά για να κάνουν καυτερή σάλτσα, υγρό καρύκευμα-που συνήθως εμφιαλώνεται όταν διατίθεται στο εμπόριο, που προσθέτει το καρύκευμα στα άλλα πιάτα. Καυτερές σάλτσες έχουν βρεθεί και σε πολλές κουζίνες, όπως η (σάλτσα) χαρίσσα από τη Βόρεια Αφρική, το έλαιο τσίλι από την Κίνα (γνωστό ως rāyu στην Ιαπωνία) και η σάλτσα sriracha από την Ταϊλάνδη.
Καλλωπιστικά φυτά
thumb|upright=1.5|alt=Black Pearl Pepper.|Μαύρη [[Μαργαριτάρι|Μαργαριταρένια Πιπεριά (Black Pearl Pepper).]] Η αντίθεση στο χρώμα και την εμφάνιση, κάνει τα φυτά τσίλι ενδιαφέροντα ως φυτά κήπου.
Ψυχολογία
Ο ψυχολόγος Paul Rozin, υποδεικνύει ότι η κατανάλωση τσίλι αποτελεί παράδειγμα ενός «περιορισμένου κινδύνου», όπως και η επιβίβαση σε ένα τρενάκι του λούνα παρκ, στο οποίο ακραίες αισθήσεις όπως ο πόνος και ο φόβος, μπορούν να τις απολαύσουν, επειδή τα άτομα γνωρίζουν ότι αυτές οι αισθήσεις δεν είναι πραγματικά επιβλαβείς. Αυτή η μέθοδος επιτρέπει στους χρήστες, να βιώσουν ακραία συναισθήματα, χωρίς κανένα κίνδυνο σωματικής βλάβης.
Θεραπευτική
Η καψαϊκίνη θεωρείται ένας ασφαλής και αποτελεσματικός τοπικός παράγοντας αναλγητικού, στην αντιμετώπιση των πόνων της αρθρίτιδας, των πόνων που σχετίζονται με τον έρπη ζωστήρ, τις διαβητικές νευροπάθειες, τους πόνους μαστεκτομής και τους πονοκεφάλους. Ωστόσο, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2010, έχει συνδέσει την καψαϊκίνη με τον καρκίνο του δέρματος. Στην Κίνα, μια ομαδική μελέτη του 2015, διαπίστωσε ότι η κατανάλωση τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, τροφών οι οποίες περιέχουν πιπεριές τσίλι, οδήγησε σε μια μείωση της θνησιμότητας κατά 10 τοις εκατό, όλες οι υπόλοιπες (μελέτες) να είναι ίσες και στην κατανάλωση 6 έως 7 ημέρες την εβδομάδα, τροφών οι οποίες περιέχουν πιπεριές τσίλι, είχαν μείωση του σχετικού κινδύνου στη συνολική θνησιμότητα κατά 14 τοις εκατό· υπήρξε ένας ανάστροφος συσχετισμός μεταξύ της κατανάλωσης νωπών τσίλι και του διαβήτη, ο οποίος δεν ευρίσκετο στην υπόλοιπη ομαδική εργασία.
Σπρέι πιπεριού
Η καψαϊκίνη που εξάγεται από τα τσίλι, χρησιμοποιείται στα σπρέι πιπεριού ως ερεθιστικό, μια μορφή λιγότερου θανατηφόρου όπλου.
Προστασία της καλλιέργειας
Συγκρούσεις μεταξύ των γεωργών και των ελεφάντων, είναι εδώ και καιρό διαδεδομένες, σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας, όπου τα παχύδερμα καταστρέφουν κάθε βράδυ καλλιέργειες, κάνουν επιδρομές σε σιταποθήκες και ορισμένες φορές σκοτώνουν τους ανθρώπους. Οι αγρότες έχουν βρει τη χρήση των πιπεριών τσίλι, αποτελεσματική στην προστασία της καλλιέργειας κατά των ελεφάντων. Στους ελέφαντες δεν αρέσει η καψαϊκίνη, η χημική ουσία που καθιστά τα τσίλι καυτερά. Επειδή οι ελέφαντες έχουν ένα μεγάλο και ευαίσθητο οσφρητικό και ρινικό σύστημα, η μυρωδιά του τσίλι τους προκαλεί δυσφορία και τους αποτρέπει από την σίτιση στις καλλιέργειες. Φυτεύοντας μερικές σειρές από τον πικάντικο καρπό τριγύρω από τις πολύτιμες καλλιέργειες, οι αγρότες δημιουργούν μια ουδέτερη ζώνη, μέσω της οποίας οι ελέφαντες δεν είναι πρόθυμοι να περάσουν. Βόμβες κοπριάς με τσίλι (Chilly-Dung Bombs), χρησιμοποιούνται επίσης για το σκοπό αυτό. Είναι τούβλα από την ανάμειξη κοπριάς και τσίλι που καίγονται, δημιουργώντας ένα βλαβερό καπνό, ο οποίος κρατά τους πεινασμένους ελέφαντες έξω από τα χωράφια των αγροτών. Αυτό μπορεί να μειώσει την επικίνδυνη φυσική αντιπαράθεση μεταξύ των ανθρώπων και των ελεφάντων.
Προστασία τροφίμων
Η εναπόθεση 1-3 καυτερών πιπεριών τσίλι εντός μιας γυάλας αποθήκευσης π.χ. με αλεύρι, ρύζι, τραχανά, πλιγούρι, όσπρια κλπ. αποτρέπει τη δημιουργία σκουληκιών ή άλλων παρασιτικών εντόμων.
Δεδομένου ότι τα πτηνά έχουν μειωμένη ευαισθησία στις επιδράσεις των τσίλι, δύναται να χρησιμοποιηθεί, προκειμένου να κρατήσει τα παράσιτα των θηλαστικών, μακρυά από τους σπόρους των πτηνών (βλ. Εξελικτικά Πλεονεκτήματα παρακάτω).
Διατροφική αξία
Οι κόκκινες πιπεριές περιέχουν μεγάλες ποσότητες βιταμίνης C και μικρές ποσότητες καροτίνης (προβιταμίνη Α). Τα κίτρινα και ιδιαίτερα τα πράσινα τσίλι (που ουσιαστικά είναι άγουροι καρποί), περιέχουν σημαντικά χαμηλότερο ποσό των δύο ουσιών. Επιπλέον, οι πιπεριές είναι μια καλή πηγή των περισσότερων βιταμινών B και της βιταμίνης B6 ειδικότερα. Είναι πολύ υψηλές σε κάλιο, μαγνήσιο και σίδηρο. Η πολύ υψηλή περιεκτικότητά τους σε βιταμίνη C, μπορεί επίσης να αυξήσει σημαντικά την πρόσληψη του μη-αιμικού σιδήρου από τα άλλα συστατικά ενός γεύματος, όπως στα φασόλια και τα δημητριακά.
Εξελικτικά πλεονεκτήματα
Τα πτηνά δεν έχουν την ίδια ευαισθησία στην καψαϊκίνη, επειδή στα θηλαστικά, στοχεύει σε ειδικό υποδοχέα πόνου. Οι πιπεριές τσίλι τρώγονται από τα πουλιά που ζουν στο φυσικό εύρος των πιπεριών τσίλι. Οι σπόροι των πιπεριών διανέμονται από τα πουλιά τα οποία ρίχνουν τους σπόρους, ενώ τρώνε τους λοβούς και οι σπόροι περνούν από το πεπτικό σύστημα σώοι και αβλαβείς. Η σχέση αυτή, μπορεί να έχει προωθήσει την εξέλιξη της προστατευτικής καψαϊκίνης. Προϊόντα με βάση αυτήν την ουσία, έχουν πωληθεί για την αντιμετώπιση των σπόρων στις ταΐστρες των πουλιών, προκειμένου να αποτρέψουν τους σκίουρους και τ'άλλα βλαβερά θηλαστικά, χωρίς επίσης να αποτρέπουν και τα πτηνά. Η καψαϊκίνη είναι επίσης ένας μηχανισμός άμυνας κατά των μικροβιακών μυκήτων που εισβάλλουν μέσα από τις οπές που γίνονται στο εξωτερικό δέρμα από διάφορα έντομα.
Ορθογραφία και χρήση
Οι τρεις βασικές Αγγλικές ορθογραφίες για το τσίλι είναι: chili, chile και chilli, οι οποίες και αναγνωρίζονται από τα λεξικά.
Η ονομασία του φυτού είναι σχεδόν σίγουρα άσχετη με εκείνη της χώρας της Χιλής, η οποία έχει αβέβαιη ετυμολογία, που πιθανώς σχετίζεται με τοπικές τοπωνυμίες.
Η Χιλή, η Κολομβία, ο Ισημερινός, ο Παναμάς, το Περού, η Δομινικανή Δημοκρατία και το Πουέρτο Ρίκο, είναι μερικές από τις Ισπανόφωνες χώρες όπου οι πιπεριές είναι γνωστές ως ají, λέξη με καταγωγή Taíno. Αν και η πιπεριά αναφερόταν αρχικώς στο γένος Πέπερι, όχι το Capsicum, η τελευταία αυτή χρήση, περιλαμβάνεται στα Αγγλικά λεξικά, συμπεριλαμβανομένου του Oxford English Dictionary (έννοια 2b του pepper) και του Merriam-Webster. Η λέξη pepper χρησιμοποιείται επίσης ευρέως στους τομείς της βοτανικής και της γαστρονομίας, στις ονομασίες των διαφόρων τύπων φυτών τσίλι και των καρπών των.
Σημειώσεις
<references group="Σημ." /> <references group="Παρ. Σημ." />
Υποσημειώσεις
<references responsive="0" group="Υποσημ." /> <references responsive="0" group="Παρ. Υποσημ." />
Δίοδος
thumb|right|270px| Είδη διόδων. Η κλίμακα είναι σε εκατοστά thumb|right|270px| Κοντινή λήψη όπου φαίνεται ο κρυσταλλικός ημιαγωγός. Στην ηλεκτρονική, η δίοδος είναι ένα στοιχείο που περιορίζει τη κατευθυντήρια ροή των φορέων αγωγιμότητας (charge carriers). Ουσιαστικά, η δίοδος επιτρέπει στο ηλεκτρικό ρεύμα να περάσει από τη μια κατεύθυνση, αλλά μπλοκάρει την κίνηση από την αντίθετη κατεύθυνση. Έτσι, η δίοδος μπορεί να θεωρηθεί ως μια ηλεκτρονική εκδοχή της βαλβίδας, η οποία, για παράδειγμα, σε ένα σωλήνα νερού, δεν επιτρέπει ροή αντίθετη από την επιθυμητή. Οπότε, τα κυκλώματα που απαιτούν ροή προς μία μόνο κατεύθυνση περιλαμβάνουν μία ή περισσότερες διόδους στη σχεδίαση του κυκλώματος. Οι πρώτες δίοδοι περιλάμβαναν κρυστάλλους cat’s whisker και λυχνίες κενού. Σήμερα, οι περισσότερες δίοδοι είναι κατασκευασμένες από υλικά ημιαγωγών όπως πυρίτιο ή γερμάνιο.
Ιστορία
Οι θερμιονικές και στερεής κατάστασης δίοδοι αναπτύχθηκαν ταυτόχρονα. Η αρχή της λειτουργίας των θερμιονικών διόδων ανακαλύφθηκε από τον Frederick Guthrie το 1873. Η αρχή της λειτουργίας των κρυσταλλικών διόδων ανακαλύφθηκε το 1874 από το Γερμανό επιστήμονα Karl Ferdinand Braun.
Οι αρχές της θερμιονικής διόδου ξαναανακαλύφθηκαν από τον Τόμας Έντισον (Thomas A. Edison) στις 13 Φεβρουαρίου το 1880 και απέκτησε την πατέντα το 1883, αλλά δεν ανέπτυξε περισσότερο την ιδέα. Ο Μπράουν πατεντάρισε τον κρυσταλλικό ανορθωτή το 1899. Η ανακάλυψη του Μπράουν εξελίχθηκε περαιτέρω σε μια χρήσιμη συσκευή ανίχνευσης των ραδιοκυμάτων από τον Σερ Jagdish Bose.
Ο πρώτος ραδιοδέκτης που χρησιμοποιούσε κρυσταλλική δίοδο κατασκευάστηκε γύρω στο 1900 από τον Greenleaf Whittier Pickard. Η πρώτη θερμιονική δίοδος πατενταρίστηκε στη Μεγάλη Βρετανία από τον John Ambrose Fleming (επιστημονικός συνεργάτης της εταιρείας Marconi και πρώην υπάλληλος του Έντισον) στις 16 Νοεμβρίου 1904. Ο Pickard πήρε μια πατέντα για ένα κρυσταλλικό ανιχνευτη από πυρίτιο στις 20 Νοεμβρίου 1906.
Όταν κατασκευάστηκαν αυτές οι συσκευές ήταν γνωστές ως ανορθωτές. Το 1919 ο William Henry Eccles επινόησε τον όρο δίοδος που έχει ελληνικές ρίζες: το δι σημαίνει δύο και οδός σημαίνει μονοπάτι.
Θερμιονικές ή αέριας κατάστασης δίοδοι
right|150px|thumb| Το σύμβολο για μια λυχνία κενού. Από την κορυφή προς τα κάτω, τα στοιχεία είναι η άνοδος, η κάθοδος και ο θερμαντήρας. Οι θερμιονικές δίοδοι είναι θερμιονικές βαλβίδες (γνωστές και ως λυχνίες κενού), οι οποίες είναι διατάξεις ηλεκτροδίων που βρίσκονται μέσα σε αεροστεγή γυάλινο σωλήνα και είναι παρόμοιες σε εμφάνιση με τους κοινούς λαμπτήρες πυρακτώσεως.
Στις θερμιονικές διόδους, ηλεκτρικό ρεύμα περνά μέσα από το νήμα πυρακτώσεως. Αυτό θερμαίνει έμμεσα την κάθοδο, η οποία είναι ένα άλλο νήμα το όποιο είναι μίγμα από βάριο και οξείδια του στροντίου, τα οποία είναι οξείδια αλκαλικών γαιών. Αυτά τα συστατικά επιλέγονται επειδή έχουν μικρό έργο εξαγωγής. (Κάποιες λυχνίες χρησιμοποιούν απευθείας θέρμανση, στην οποία το ρεύμα περνάει μέσα από την ίδια την κάθοδο). Η θέρμανση προκαλεί θερμιονική εκπομπή ηλεκτρονίων μέσα στο κενό του σωλήνα. Στην ευθύ λειτουργία, ένα μεταλλικό ηλεκτρόδιο που ονομάζεται άνοδος, φορτίζεται θετικά έτσι ώστε να έλξει ηλεκτροστατικά τα εκπεμπόμενα ηλεκτρόνια. Παρόλ’ αυτά, τα ηλεκτρόνια δεν αφήνονται εύκολα από την επιφάνεια της μη θερμής ανόδου όταν η πολικότητα της τάσης αντιστραφεί και επομένως οποιαδήποτε αντίστροφη ροή έχει πολύ μικρή ένταση.
Στο μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα οι θερμιονικές δίοδοι χρησιμοποιήθηκαν σε αναλογικές εφαρμογές σήματος καθώς και ως ανορθωτές σε παροχείς ενέργειας. Σήμερα, οι θερμιονικές δίοδοι χρησιμοποιούνται μόνο σε εφαρμογές όπως ανορθωτές σε κιθάρες και hi-fi ενισχυτές και σε ειδικά εξαρτήματα υψηλής τάσης.
Δίοδοι ημιαγωγών
Οι περισσότερες σύγχρονες δίοδοι βασίζονται στον ημιαγωγό p-n επαφών. Σε μια p-n δίοδο, συμβατικό ρεύμα μπορεί να ρέει από τη μεριά τύπου p (η άνοδος) στην άλλη μεριά τύπου n (η κάθοδος), αλλά δεν μπορεί να ρέει κατά την αντίθετη κατεύθυνση. Ένας άλλος τύπος διόδου ημιαγωγών, η δίοδος Schottky, σχηματίζεται από την επαφή μεταξύ ενός μετάλλου και ενός ημιαγωγού παρά από μια επαφή p-n.
Η χαρακτηριστική καμπύλη ρεύματος-τάσης ή I-V μιας διόδου ημιαγωγού αποδίδεται στη συμπεριφορά της περιοχής κατάρρευσης η οποία υπάρχει στην επαφή p-n μεταξύ των διαφορετικών ημιαγωγών. Όταν αρχικά δημιουργήθηκε η επαφή p-n, ηλεκτρόνια της ζώνης αγωγιμότητας (conduction band) της νοθευμένης-Ν (N-doped) περιοχής διαχέονται στη νοθευμένη-P (P-doped) περιοχή όπου υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός από οπές (μέρη για τα ηλεκτρόνια στα οποία δεν βρίσκεται κανένα ηλεκτρόνιο) με τις οποίες τα ηλεκτρόνια ανασυνδυάζονται. Όταν ένα ελεύθερο ηλεκτρόνιο συνδυάζεται με μια οπή, η οπή εξαφανίζεται και το ηλεκτρόνιο παύει να είναι ελεύθερο. Επομένως δυο φορείς αγωγιμότητας εξαφανίστηκαν. Η περιοχή γύρω από την επαφή p-n ελλατώνεται από φορείς αγωγιμότητας και επομένως λειτουργεί ως μονωτής.
Παρόλ’αυτά, το πλάτος κατάρρευσης (depletion width) δεν μπορεί να μεγαλώσει απεριόριστα. Για κάθε ζεύγος ηλεκτρονίο-οπής που ανασυνδυάζονται, ένα θετικά φορτισμένο ‘νοθευμένο’ (dopant) ιόν αφήνεται πίσω στη νοθευμένη-Ν περιοχή και ένα αρνητικά φορτισμένο ‘νοθευμένο’ ιόν αφήνεται στη νοθευμένη-P (P-doped) περιοχή. Καθώς προχωράνε οι ανασυνδυασμοί και περισσότερα ιόντα δημιουργούνται, δημιουργείται ένα αυξανόμενο ηλεκτρικό πεδίο στη ζώνη κατάρρευσης το οποίο επιδρά στην επιβράδυνση και τελικά στη διακοπή των ανασυνδυασμών. Σε αυτό το σημείο, υπάρχει μια ενσωματωμένη διαφορά δυναμικού στην ζώνη κατάρρευσης. Αν μια εξωτερική τάση εφαρμοστεί στη δίοδο με την ίδια πολικότητα με την ενσωματωμένη διαφορά δυναμικού, η ζώνη κατάρρευσης συνεχίζει να λειτουργεί ως μονωτής εμποδίζοντας τη διέλευση σημαντικής ποσότητας ηλεκτρικού ρεύματος. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ανάστροφη πόλωση. Αντίθετα, αν η πολικότητα της εξωτερικής τάσης είναι αντίθετη με την ενσωματωμένη διαφορά δυναμικού, θα συνεχίσουν οι ανασυνδυασμοί με αποτέλεσμα να έχουμε διέλευση ηλεκτρικού ρεύματος μέσω της επαφής p-n. Για τις διόδους από πυρίτιο, η εσωτερική τάση είναι περίπου ίση με 0.6 V. Επομένως, αν ένα εξωτερικό ρεύμα περάσει από τη δίοδο, θα δημιουργηθεί στη δίοδο μια τάση περίπου 0.6 V έτσι ώστε η νοθευμένη-P περιοχή να είναι θετική σε σχέση με τη νοθευμένη-Ν περιοχή και η δίοδος χαρακτηρίζεται ως ανοικτή, αφού έχει ορθή πόλωση.
frame|right|Η χαρακτηριστική καμπύλη I-V μιας επαφής P-N διόδου. Η χαρακτηριστική καμπύλη I-V της διόδου μπορεί να προσεγγιστεί από δυο περιοχές λειτουργίας. Αν η τάση ανάμεσα στα δύο άκρα(leads) είναι κάτω από μια συγκεκριμένη τιμή, η ζώνη κατάρρευσης έχει σημαντικό πλάτος και η δίοδος μπορεί να θεωρηθεί ως ένα ανοικτό(μη αγώγιμο) κύκλωμα. Όσο η τάση αυξάνεται, σε κάποιο σημείο η δίοδος θα γίνει αγώγιμη και θα επιτρέψει τη διαρροή του ηλεκτρικού ρεύματος, και μπορεί να θεωρηθεί ως μια σύνδεση με μηδενική (ή τουλάχιστον πολύ μικρή) αντίσταση.
Σε μια κανονική δίοδο από πυρίτιο, η πτώση τάσης σε μια αγώγιμη δίοδο είναι περίπου 0.6 με 0.7 volts. Η τιμή αυτή είναι διαφορετική για άλλους τύπους δίοδων – για τις διόδους Schottky μπορεί να είναι 0.2 V και για τις διόδους εκπομπής φωτός (LEDs) μπορεί να είναι 1.4 V ή μεγαλύτερη (στα γαλάζια LEDs μπορεί να φτάνει και τα 4.0 V). Σχετικά με το διάγραμμα της χαρακτηριστικής καμπύλης I-V, στην περιοχή ανάστροφης πόλωσης για μια κανονική ανορθωτική δίοδο P-Ν, το ρεύμα μέσω της συσκευής είναι πολύ μικρό (της τάξεως των μΑ) για όλες τις ανάστροφες τάσεις μέχρι ένα σημείο που ονομάζεται Κορυφή Ανάστροφης Τάσης (PIV). Μετά από αυτό το σημείο, συμβαίνει μια διαδικασία που ονομάζεται αντίστροφη κατάρρευση η οποία προκαλεί βλάβες στη συσκευή με ταυτόχρονη μεγάλη αύξηση στο ηλεκτρικό ρεύμα. Για ειδικές περιπτώσεις διόδων όπως η avalanche ή οι δίοδοι zener, η αρχή της Κορυφής Ανάστροφης Τάσης δεν είναι εφαρμόσιμη αφού έχουν μια εσκεμμένη κατάρρευση μετά από ένα γνωστό αντίστροφο ρεύμα έτσι ώστε η αντίστροφη τάση να φτάσει σε μια γνωστή τιμή (η οποία ονομάζεται τάση zener ή τάση κατάρρευσης). Αυτές οι συσκευές όμως έχουν ένα ανώτατο όριο στο ρεύμα και στην ισχύ στην περιοχή zener ή avalanche.