Η_Νεραϊδοβασίλισσα
Βιβλίο II
Η Νεραϊδοβασίλισσα αναθέτει στον ιππότη Γκυιόν (Sir Guyon), που αντπροσωπεύει την εγκράτεια, να βρει και να καταστρέψει την Αναδενδράδα της Ευδαιμονίας (Bower of Bliss), τον κήπο των ηδονών όπου η μάγισσα Ακρασία (Acrasia) παρασύρει τα θύματά της, μετατρέποντάς τα σε κτήνη, όπως η μάγισσα Κίρκη. Ο σερ Γκυιόν και ο ακόλουθός του Πάλμερ (Palmer, Βάιος, προσκυνητής) μαθαίνουν για την μάγισσα συναντώντας την Αμάβια (Amavia), η οποία, αφού πρώτα τους διηγήθηκε πώς ο άντρας της έχασε τη ζωή του από τις ενέργειες της Ακρασίας, αυτοκτονεί μην αντέχοντας να ζει χωρίς αυτόν. Ο Γκυιόν τότε ορκίζεται να εκδικηθεί για χάρη της. Ο δρόμος τους περνά από το κάστρο της Μεδίνας (Medina), όπου διδάσκονται για τον χρυσό κανόνα της (Αριστοτελικής) μεσότητας μεταξύ της ολοκληρωτικής αποχής και της ασυδοσίας (που εκπροσωπούνται από τις δύο αδελφές της Μεδίνας, τη μία αυστηρή και την άλλη ελευθεριάζουσα). Ο Αρχιμάγος, την ίδια ώρα, προσπαθεί να στρέψει κατά του Γκυιόν και του Ερυθρόσταυρου Ιππότη έναν καυχηματία, αλλά στην πραγματικότητα δειλό τύπο, ονόματι Μπραγκαντόκιο (Braggadocchio), ο οποίος, έχοντας κλέψει το άλογο του Γκυιόν, συναντά μία πανέμορφη νεαρή κυνηγό, ονόματι Καλλιφοίβη (Belphoebe, προσωποποίηση της Παρθένου-Βασίλισσας Ελισάβετ), η οποία τον απωθεί όταν αυτός προσπαθεί να την αγκαλιάσει. thumb|right|Φαιδρία και Κυμοκλής, Νεραϊδοβασίλισσα, Βιβλίο ΙΙ Ο Αρχιμάγος τότε στρέφει κατά του σερ Γκυιόν δύο αδερφούς ιππότες, τον Πυροκλή (Pyrchles΄), που αντιπροσωπεύει τον θυμό και τον Κυμοκλή (Cymochles), που ήταν εραστής της Ακρασίας και δεν μπορούσε να αντισταθεί στους πειρασμούς. Ο Πυροκλής επιτίθεται χωρίς προειδοποίηση στον Γκυιόν, ο οποίος τον νικά, αλλά τελικά του χαρίζει τη ζωή. Στη συνέχεια, ο Κυμοκλής, πιστεύοντας ότι αδερφός του είναι νεκρός, αφήνει τις απολαύσεις του κήπου της Ακρασίας για να αντιμετωπίσει τον Γκυιόν, ξεστρατίζει ωστόσο εκ νέου, όταν συναντά μια χαρωπή δεσποσύνη ονόματι Φαιδρία (Phaedria), η οποία τον μεταφέρει με τη βάρκα της σε μια νήσο απολαύσεων στο κέντρο μιας λίμνης. Όταν ο Κυμοκλής παραδίδεται στον ύπνο, η Φαιδρία μεταφέρει στην ίδια νήσο και τον Γκυιόν, που δυσαρεστείται γιατί έχει λοξοδρομήσει και δεν υποκύπτει στα θέλγητρά της. Τότε ο Κυμοκλής ξυπνά, και γεμάτος ζήλεια γι' αυτόν που βλέπει ως αντίζηλό του επιτίθεται στον Γκυιόν. Παρεμβαίνει τότε η Φαιδρία και μεταφέρει πάλι τον Γκυιόν στην αντίπερα όχθη. Στη συνέχεια ο Γκυιόν συναντά τον Μαμμών (Mammon, Μαμωνά), ο οποίος είναι κάτοχος αμύθητου πλούτου, κρυμμένου σε μια υπόγεια σπηλιά, τα οποία επιδεικνύει στον Γκυιόν, θέλοντας μάλιστα να του δώσει την ωραία κόρη του Φιλοτίμη (Philotime) για γυναίκα του, δελεαστικές προσφορές που ευγενικά ο Γκυιόν απορρίπτει. Ο Μαμμών τέλος τον οδηγεί στην έξοδο του σπηλαίου. thumb|right|Η Ακρασία με τον νεαρό ιππότη, Νεραϊδοβασίλισσα, Βιβλίο ΙΙΙ Ο Γκυιόν, που έμεινε τρεις ολόκληρες μέρες άυπνος στον υπόγειο κόσμο του Μαμμών, καθώς και στον γειτονικό προθάλαμο του Άδη, βγαίνει εξαντλημένος στην επιφάνεια και πέφτει σε βαθύ ύπνο. Εμφανίζονται τότε ο Πυροκλής και ο Κυμοκλής, που τους οδηγούσε ο Αρχιμάγος, και νομίζοντας ότι ο Γκυιόν είναι νεκρός προσπαθούν να του αφαιρέσουν την πανοπλία. Τότε εμφανίζεται ο Πρίγκιπας Αρθούρος, που μετά από μια άγρια μάχη καταφέρνει να σκοτώσει και τους δύο αδερφούς. Ξυπνώντας, ο Γκυιόν ευχαριστεί τον Αρθούρο και οι δύο τους γίνονται φίλοι. Μαζί οι δυο τους φτάνουν σε ένα κάστρο που πολιορκείται από διάφορα κακοποιά στοιχεία, τα οποία καταφέρνουν να διασκορπίσουν. Έπειτα τους υποδέχεται η κυρά του κάστρου, η Άλμα (Alma, Ψυχή, στα λατινικά). Το κάστρο αυτό ήταν το Κάστρο της Εγκράτειας. Στη βιβλιοθήκη του κάστρου ο Αρθούρος βρίσκει τα χρονικά των Βρετανών βασιλέων μέχρι τον Ούθερ Πεντράγκον, ενώ ο Γκυιόν τα χρονικά της Νεραϊδοχώρας, μέχρι την βασίλισσα Γκλοριάνα, που στην πραγματικότητα είναι η Ταραγκουίλη, η κόρη του Όμπερον, του βασιλιά των ξωτικών.