cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κάνναβη (φάρμακο)
Ιατρική χρήση
Άλλες ιατρικές έρευνες αναφέρουν ότι η κάνναβη ή συγκεκριμένα κανναβινοειδή πιθανόν να χρησιμεύσουν στη θεραπεία της κατάχρησης του αλκοόλ, της αρθρίτιδας που προκαλείται από περίσσια κολλαγόνου , του άσθματος , της αθηροσκλήρωσης,της διπολικής διαταραχής , του μετατραυματικού συνδρόμου , του καρκίνου του παχέος εντέρου , της αισθητηριακής νευροπάθειας σχετιζόμενης με τον HIV, της δυστονίας , της επιληψίας , συγκεκριμένων παθήσεων του πεπτικού συστήματος , των γλοιωμάτων (τύπος όγκου στον εγκέφαλο) , της ηπατίτιδας C , της νόσου του Χάντιγκτον, της λευχαιμίας , ων όγκων του δέρματος , τα στελέχη του βακτηρίου Staphylococcus aureus που είναι ανθεκτικά στη μεθισιλλίνη , του Πάρκινσον , του κνησμού, της ψωρίασης , της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας , της υπνικής άπνοιας καθώς και της νευρικής ανορεξίας. Ελεγχόμενη έρευνα στη θεραπεία του συνδρόμου Τουρέτ με ένα φάρμακο (Dronabinol) που περιέχει δραστική ουσία η οποία είναι συνθετικά ομόλογη με την δ9-τετραϋδροκανναβινόλη,την κύρια ψυχοδραστική ουσία της κάνναβης, έδειξε ότι οι ασθενείς είχαν μείωση των συμπτωμάτων του τους χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες, άλλες έρευνες όμως ισχυρίζονται ότι δεν είχε αποτελέσματα στην μείωση των τικ. Οι αναφορές των ίδιων των ασθενών δείχνουν μείωση των τικ με την ιατρική χρήση της κάνναβης, όμως χρειάζονται μακροπρόθεσμες, ελεγχόμενες έρευνες για να το αποδείξουν σε μεγαλύτερο αριθμό ασθενών.
Σε πολλά εργαστήρια σε όλον τον κόσμο γίνονται εντατικές έρευνες για να παραχθούν φάρμακα με βάση τα συστατικά της κάνναβης, που όμως δεν θα έχουν ψυχοτρόπες επιδράσεις, θα μένουν δηλαδή μακριά από την περιοχή του εγκεφάλου και θα δρουν μόνο στον περιφερειακό υποδοχέα στον οποίο δείχνουν προτίμηση τα μη ψυχοτρόπα ανάλογα (δηλαδή τα τροποποιημένα από τους ερευνητές κανναβινομιμητικά μόρια) παρουσιάζοντας υψηλή αντιφλεγμονώδη δράση. Το πρώτο τέτοιο παρασκεύασμα ενάντια στον πόνο και στο στρες ανακοινώθηκε την 1η Ιουλίου του 2005 στο περιοδικό «Nature» από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Τζόρτζια, ενώ άλλα για την επιληψία και την κατά πλάκας σκλήρυνση θα ακολουθήσουν.
Τον Μάρτιο του 2014 η Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας των ΗΠΑ εγκρίνει τη μελέτη για την ιατρική μαριχουάνα, σημαίνοντας έτσι μια ιστορική αλλαγή στην Ομοσπονδιακή πολιτική των ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, η Διεπιστημονική Ένωση Μελετών στα Ψυχοδηλωτικά (MAPS) έχει προσπαθήσει τα τελευταία 22 χρόνια να ξεκινήσει η έρευνα ανάπτυξης φαρμάκων που να βασίζονται στην ιατρική κάνναβη, και αυτή είναι η πρώτη φορά έκτοτε που έχει χορηγηθεί άδεια για αγορά μαριχουάνας προς ιατρική χρήση από το Εθνικό Ινστιτούτο για την Κατάχρηση Ναρκωτικών (NIDA), τον μοναδικό πάροχο μαριχουάνας προς έρευνα, ρυθμιζόμενη σε ομοσπονδιακό επίπεδο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μηχανισμός δράσης
Η υψηλή λιποδιαλυτότητα των κανναβινοειδών έχει ως αποτέλεσμα την παραμονή τους στο σώμα για μεγάλες χρονικές περιόδους. Ακόμη και μετά από μία μόνο χορήγηση THC, ανιχνεύσιμα επίπεδα αυτού μπορούν να βρεθούν στο σώμα για εβδομάδες ή και περισσότερο (ανάλογα με την ποσότητα που χορηγείται και την ευαισθησία της μεθόδου αξιολόγησης). Ένας αριθμός ερευνητών έχουν προτείνει ότι αυτό είναι ένας σημαντικός παράγοντας αναφορικά με τα αποτελέσματα της μαριχουάνας, ίσως επειδή τα κανναβινοειδή μπορούν να συσσωρευτούν στο σώμα και ιδιαίτερα στις λιπιδικές μεμβράνες των νευρώνων.
Η THC των κανναβινοειδών ασκεί τα σημαντικότερα αποτελέσματα της μέσω των δράσεών της σε δύο τύπους υποδοχέων κανναβινοειδών, τον υποδοχέα CB1 και τον υποδοχέα CB2, οι οποίοι είναι υποδοχείς συζευγμένοι με πρωτεΐνη G (GPCRs). Ο υποδοχέας CB1 βρίσκεται κυρίως στον εγκέφαλο καθώς και σε ορισμένους περιφερειακούς ιστούς και ο υποδοχέας CB2 βρίσκεται κυρίως στους περιφερικούς ιστούς, αλλά εκφράζεται επίσης σε νευρογλοιακά κύτταρα. Η THC φαίνεται να μεταβάλλει τη διάθεση και τη γνωστική λειτουργία μέσω δράσης αγωνιστή στους υποδοχείς CB1, οι οποίοι έπειτα αναστέλλουν ένα σύστημα δεύτερου αγγελιαφόρου (της αδενυλικής κυκλάσης), με δοσοεξαρτώμενο τρόπο. Αυτές οι δράσεις μπορούν να παρεμποδιστούν από τον εκλεκτικό ανταγωνιστή του υποδοχέα CB1, την ριμοναβάντη, η οποία έχει δειχθεί σε κλινικές δοκιμές ότι είναι μια αποτελεσματική θεραπεία για τη διακοπή του καπνίσματος, την απώλεια βάρους και μέσο για τον έλεγχο ή τη μείωση των παραγόντων κινδύνου του μεταβολικού συνδρόμου. Ωστόσο, λόγω της δυσφορικής επίδρασης των ανταγωνιστών του υποδοχέα CB1, το φάρμακο αυτό συχνά διακόπτεται λόγω των παρενεργειών αυτών.
Μέσω της ενεργοποίησης του υποδοχέα CB1, η THC αυξάνει έμμεσα την απελευθέρωση της ντοπαμίνης στην συναπτική σχισμή και έτσι παράγει τα ψυχοτρόπα αποτελέσματα ενεργοποιώντας το ντοπαμινεργικό μονοπάτι της ανταμοιβής. Η κανναβιδιόλη (CBD) δρα επίσης ως ένας αλλοστερικός τροποποιητής των μ- και δ- υποδοχέων των οπιοειδών. Η THC επίσης ενισχύει τις δράσεις των υποδοχέων γλυκίνης.
Τρόπος χρήσης και μορφές κάνναβης
μικρογραφία|Κάνναβη Η κάνναβη χρησιμοποιείται σε διάφορες μορφές: Οι όροι χόρτο ή μαριχουάνα ή μαύρο ή (λανθασμένα) χασίς αναφέρονται στο εξατμισμένο μείγμα των φύλλων,των λουλουδιών και των κλαδιών,και στο κακής ποιότητας χόρτο και των σπόρων.Οι τύποι μαριχουάνας που χρησιμοποιούνται συνήθως περιέχουν από 3 ως 22% THC, ενώ οι τύποι μαριχουάνας (hemp) που χρησιμοποιούνται για παραγωγή υφασμάτων, σχοινιών, χαρτιού κλπ περιέχουν λιγότερο από 1% THC, οπότε δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ναρκωτικό.Μικρή περιεκτικότητα σε THC.
Το κιφ είναι μια σκόνη, πλούσια σε τρίχρωμα,που έχουν κοσκινιστεί από τα φύλλα και τα άνθη της Κάνναβης και είτε καπνίζονται, είτε χρησιμοποιούνται ως συστατικό σε τρόφιμα. Μεσαία περιεκτικότητα σε THC.
Χασίς είναι είτε συμπιεσμένη ρητίνη του φυτού της κάνναβης είτε συμπιεσμένο κιφ. Μεγάλη περιεκτικότητα σε THC.
Τα κανναβινοειδή μπορούν να αποσταχθούν σε ένα βάμμα από το φυτό της κάνναβης χρησιμοποιώντας αλκοόλες, όπως το Green dragon. Νόμιμα βάμματα για ιατρική χρήση είναι οι ναβιξιμολες.
Το αιθέριο έλαιο κάνναβης είναι η απόσταξη των ελαίων από τα λουλούδια ή τα φύλλα της κάνναβης.Είναι πλούσιο σε κανναβινοειδή.
Οι σπόροι κάνναβης έχουν παρόμοια περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη,με όλα τα αμινοξέα, σχεδόν όσο το κρέας, το γάλα, τα αυγά και η σόγια. Είναι επίσης πλούσια σε ωμέγα 3, βιταμίνες και μέταλλα. Κυκλοφορούν στην Αμερική, στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία ως νόμιμο συστατικό σε τρόφιμα και ως superfood. Δεν είναι ψυχοδραστικοί, αλλά έχουν κάποια ιατρική αξία.
Το έλαιο αυτό είναι κατάλληλο για τηγάνισμα με μεγαλύτερο σημείο τήξης από το ελαιόλαδο, με την ιδανική ισορροπία ωμέγα 6 προς ωμέγα 3 λιπαρών οξέων που χρειάζεται ο οργανισμός. Δεν είναι ψυχοδραστικό.
Επίσης πίνεται και σε τσάι, άλλα χρειάζεται μεγάλη ποσότητα (1-1,5 γραμμάρια) και κάτι λιπαρό όπως γάλα ή βούτυρο για να αποστάξει τα κανναβινοειδή, ώστε να έχει σημαντική ιατρική ή ευφορική δράση. Η δια της πεπτική οδού προτιμάται από τους ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα ή καρκίνο, λόγω της απουσίας των καρκινογόνων ουσιών που δημιουργούνται κατά την καύση. Για ποικιλίες που προορίζονται για ευφορική χρήση, η δια της πεπτικής οδού κατανάλωση προκαλεί πολύ περισσότερη χαλάρωση και διαρκεί περισσότερη ώρα, ενώ οι επιδράσεις είναι λίγο διαφορετικές. Στις ευρωπαϊκές χώρες συνήθως η κάνναβη καπνίζεται αναμεμειγμένη με καπνό, ενώ στις ΗΠΑ και στον Καναδά συνήθως σκέτη, αλλά μπορεί επίσης να φαγωθεί, να γίνει ρόφημα ή να εξατμιστεί σε vaporizer, μειώνοντας έτσι το ποσοστό των καρκινογόνων που δημιουργούνται λόγω της καύσης.
Ασφάλεια χρήσης
Από το ιατρικό περιοδικό The Lancet,"δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένοι θάνατοι από δηλητηρίαση που προκλήθηκε από κάνναβη" ,και ή δόση της δ9-τετραϋδροικανναβινόλης που χρειάστηκε για να προκαλέσει κατά 50% θάνατο σε ποντίκια ήταν υπερβολικά μεγαλύτερη σε σχέση με την κανονική δόση από ότι σε άλλα ναρκωτικά, όπως η καφεΐνη, η νικοτίνη και η ηρωίνη. Ο καπνός της κάνναβης περιέχει χιλιάδες οργανικές και ανόργανες ουσίες, άλλα την ίδια ποσότητα πίσσας με ένα τσιγάρο. Πάνω από 50 γνωστά καρκινογόνα έχουν εντοπιστεί στον καπνό της κάνναβης (π.χ. νιτροζαμινες, ενεργές αλδεϋδες, βενζοπυρένιο), αλλά όχι στο ίδιο το φυτό.
Σύμφωνα με τη μεγαλύτερη έρευνα παγκοσμίως για το σχήμα και το μέγεθος του σπέρματος που περιέλαβε δείγματα από 1970 άντρες στη Βρετανία, η χρήση κάνναβης αποτελεί κύριο παράγοντα πρόκλησης ανωμαλιών στο σπέρμα. Συγκεκριμένα παρατηρήθηκε ότι, απομονώνοντας άλλους παράγοντες, υπήρχε διπλάσια πιθανότητα τα δείγματα που λήφθηκαν από άτομα που είχαν κάνει χρήση κάνναβης σε χρονική περίοδο μικρότερη των τριών μηνών από την εκσπερμάτωση, να παρουσιάζουν συγκέντρωση φυσιολογικού σπέρματος μικρότερη του 4 τοις εκατό.
Φάρμακα σχετικά με την κάνναβη
Φάρμακα που παράγονται απ' ευθείας από το φυτό
ενδείξεις
Φάρμακα που περιέχουν συνθετικές μορφές ουσιών που παράγονται από την κάνναβη
1) Dronabinol/Marinol, συνθετική THC σε κάψουλα, για πολλαπλές ενδείξεις
2) Dronabinol Metered Dose Inhaler (MDI)/Marinol aerosol, συνθετική THC σε στοματικό εκνέφωμα, για πολλαπλές ενδείξεις
3) Bedrocan, συνθετική THC, κυκλοφορεί μόνο στην Ολλανδία
4) Bediol, Bedica, Bedrobinol, συνθετική THC και CBD που κάθε διαφορετικές δόσεις αυτών είναι ένα φαρμακευτικό προϊόν με διαφορετικό όνομα, κυκλοφορεί μόνο στην Ολλανδία
Φάρμακα που περιέχουν συνθετικά κανναβινοειδή όμοια με αυτά που βρίσκονται στο φυτό της κάνναβης
1) Nabilone/Cesamet, για τη θεραπεία της ναυτίας στους καρκινοπαθείς που κάνουν θεραπεία
2) Dexanabinol, προστατεύει τα εγκεφαλικά κύτταρα από βλάβες έπειτα από εγχείρηση στην καρδιά
5) HU 308, θεραπεία της υπέρτασης και αντιφλεγμονώδες
6) HU 331, θεραπεία της απώλειας μνήμης, της απώλειας βάρους, της απώλειας όρεξης, της καταστροφής των νευρικών κυττάρων, των όγκων και του πόνου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Φάρμακα Κατηγορία:Βότανα Κατηγορία:Κάνναβη Κατηγορία:Ψυχοτρόπες ουσίες
Θεωρία των περιουσιακών δικαιωμάτων
Η θεωρία των property rights είναι μια οικονομική θεωρία που αναπτύχθηκε τον 20ό αιώνα και μελετά την επίδραση της απόδοσης δικαιωμάτων στην βέλτιστη χρήση των αγαθών και κατ' επέκταση στην ευημερία των ανθρώπων.
Τα δικαιώματα αυτά, αφορούν σχέσεις μεταξύ προσώπων (ατόμων ή και συλλογικοτήτων, οργανώσεων, κτλ) αναφορικά με τα αγαθά (όχι μεταξύ προσώπου και αγαθού) και ρυθμίζουν τόσο την ιδιοκτησία όσο και τα γενικότερα δικαιώματα στη χρήση, οικειοποίηση, εκμετάλλευση, αξιοποίηση, κτλ, και γι’ αυτό θα πρέπει να αποδοθούν στα ελληνικά με τον όρο περιουσιακά (property), και όχι ιδιοκτησιακά (ownership), δικαιώματα.
Εξωτερικά αποτελέσματα
Η θεωρία ξεκινά από την παραδοχή ότι σε μια οικονομία υπάρχουν εξωτερικά αποτελέσματα (external effects/externalities), θετικά και αρνητικά. Ως εξωτερικά αποτελέσματα νοούνται αυξήσεις ή μειώσεις της αξίας αγαθών, οι οποίες μένουν αναποζημίωτες. Έτσι οι τιμές των αγαθών δεν ανταποκρίνονται στη σπανιότητα των φυσικών πόρων (scarcity of resources), με αποτέλεσμα οι τελευταίοι να μην είναι βέλτιστα κατανεμημένοι μεταξύ των παραγωγών. Αν οι πιο σπάνιοι πόροι δεν είναι πιο ακριβοί από τους λιγότερο σπάνιους, το αποτέλεσμα θα είναι η σπατάλη και η εξάντλησή τους. Σκοπός της θεωρίας είναι να βρει τρόπους να εξισορροπηθούν αυτά τα εξωτερικά αποτελέσματα μέσω της εσωτερίκευσής τους (internalization of external effects).
Αρνητικά εξωτερικά αποτελέσματα
Αρνητικό εξωτερικό αποτέλεσμα (negative externality) είναι η μείωση της αξίας ενός αγαθού χωρίς να αποζημιωθεί ο κάτοχος ή ο χρήστης του, όταν δεν υπάρχει αγορά για την αγοραπωλησία της πράξης που προκαλεί την εξωτερικότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου αρνητικού εξωτερικού αποτελέσματος είναι η μόλυνση του περιβάλλοντος: αν ένα εργοστάσιο μολύνει την ατμόσφαιρα, όλοι οι γείτονες υποφέρουν από τη μόλυνση. Αν το εργοστάσιο δεν τους αποζημιώσει, η μόλυνση θα είναι ένα εξωτερικό αρνητικό αποτέλεσμα γι’ αυτούς. Η θεωρία των property rights υποστηρίζει ότι, αν το εξωτερικό αποτέλεσμα εσωτερικευθεί, θα αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και η ευημερία στην οικονομία αυτήν. Θα πρέπει να βρεθεί τρόπος το εργοστάσιο να αποζημιώνει τους υπολοίπους για τη μείωση της αξίας του περιβάλλοντος που προκαλεί.
Θετικά εξωτερικά αποτελέσματα
Θετικό εξωτερικό αποτέλεσμα (positive externality) είναι η αύξηση της αξίας ενός αγαθού χωρίς ο χρήστης να καταβάλει το αντίστοιχο αντίτιμο. Αν π.χ. κάποιος μπορεί να ποτίζει το χωράφι του από το νερό μιας γειτονικής λίμνης χωρίς να καταβάλλει αντίτιμο γι’ αυτό, έχει ένα θετικό εξωτερικό αποτέλεσμα. Υπάρχει όμως ο κίνδυνος η λίμνη κάποια στιγμή να στερέψει. Για να αποφευχθεί η αλόγιστη χρήση των πόρων η θεωρία των property rights προτείνει την εσωτερίκευση των θετικών εξωτερικών αποτελεσμάτων, υποχρεώνοντας αυτόν που χρησιμοποιεί το νερό της λίμνης να καταβάλει το αντίτιμο.
Εσωτερίκευση
Το πρόβλημα που δημιουργείται από τα εξωτερικά αποτελέσματα οφείλεται κατά τη θεωρία αυτήν στη διαφορά μεταξύ ατομικού και κοινωνικού κόστους/οφέλους. Η λύση είναι η δημιουργία αποκλειστικών περιουσιακών δικαιωμάτων στα αγαθά. Με τη δημιουργία αυτών των δικαιωμάτων ο κύριός τους θα μπορεί να απαιτεί αποζημίωση για τη μείωση της αξίας τους και έτσι να αποφεύγεται η αλόγιστη χρήση: η χρήση τους θα έχει πλέον κόστος και συγκεκριμένη τιμή, η οποία θα ανταποκρίνεται στη σπανιότητά τους. Στο παραπάνω παράδειγμα του εργοστασίου η λύση πρακτικά μεταφράζεται στη δημιουργία ενός αποκλειστικού δικαιώματος των γειτόνων του εργοστασίου στον καθαρό αέρα. Αν θέλει το εργοστάσιο να μολύνει τον αέρα, θα πρέπει να αγοράσει το δικαίωμα αυτό από τους γείτονες. Μέσω της διαπραγμάτευσης για την τιμή του δικαιώματος στον καθαρό αέρα θα προκύψει η πιο συμέρουσα λύση και για τις δυο μεριές. Στο δεύτερο παράδειγμα της λίμνης η λύση θα ήταν η δημιουργία ενός αποκλειστικού δικαιώματος στο νερό της λίμνης. Όποιος θέλει να το χρησιμοποιήσει για να ποτίσει το χωράφι του θα πρέπει να το αγοράσει. Η τιμή του νερού θα ανταποκρίνεται στην επάρκειά του: όσο λιγότερο υπάρχει, τόσο πιο ακριβό θα είναι και τόσο λιγότερη χρήση του θα γίνεται.
Εφαρμογή
Η θεωρία των property rights έχει ευρεία εφαρμογή σε πολλούς τομείς της οικονομίας. Οι σπουδαιότερες εφαρμογές της είναι στην προστασία του περιβάλλοντος και στη διανοητική ιδιοκτησία. Στην προστασία του περιβάλλοντος εφαρμόζεται κυρίως με την επιβολή ποσοστώσεων σε σπάνιους πόρους, τις οποίες αγοράζει όποιος θέλει να εκμεταλλευτεί τους πόρους αυτούς. Παράδειγμα είναι το Πρωτόκολλο του Κιότο, το οποίο ορίζει για κάθε κράτος ανώτατο όριο εκπομπών για επιβλαβή αέρια, και οι επιχειρήσεις οφείλουν να αγοράσουν από τις κυβερνήσεις τους το μερίδιο σε αυτό το επιτρεπόμενο ποσοστό που θέλουν.
Αντίστοιχα θεωρείται ότι η ελεύθερη χρήση ξένων ιδεών, έργων, εφευρέσεων και ξένης φήμης από επιχειρήσεις στην αγορά αποτελεί ένα θετικό εξωτερικό αποτέλεσμα για τις επιχειρήεις αυτές και ένα αρνητικό εξωτερικό αποτέλεσμα για τους δημιουργούς/εφευρέτες, αφού δεν αποζημιώνονται για τον κόπο και τη δημιουργικότητά τους. Γι’ αυτόν το λόγο υπάρχουν τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, τα οποία δίνουν στο δημιουργό/εφευρέτη το αποκλειστικό δικαίωμα στο έργα ή στην εφεύρεση: όποιος θέλει να τα χρησιμοποιήσει, οφείλει να πάρει άδεια από τον εφευρέτη ή το δημιουργό καταβάλλοντας το αντίτιμο.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Οικονομικά Κατηγορία:Διανοητική ιδιοκτησία Κατηγορία:Οικονομικά συστήματα
Δίκαιο εμπόριο
Το δίκαιο εμπόριο (fair trade) είναι ένα οργανωμένο κοινωνικό κίνημα με προσέγγιση στην οικονομία της αγοράς, που στόχο έχει να βοηθήσει τους παραγωγούς στις αναπτυσσόμενες χώρες να λειτουργούν υπό καλύτερες εμπορικές συνθήκες και να προωθήσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη. Το κίνημα υποστηρίζει την πληρωμή μεγαλύτερης τιμής σε εξαγωγές καθώς και υψηλότερα κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα. Εστιάζει ιδιαίτερα στις εξαγωγές από αναπτυσσόμενες χώρες προς τις αναπτυγμένες, σε είδη όπως: προϊόντα χειροτεχνίας, καφέ, κακάο, ζάχαρη, τσάι, μπανάνες, μέλι, βαμβάκι, κρασί, φρούτα, σοκολάτα, άνθη και χρυσό.
Το δίκαιο εμπόριο έχει δεχτεί κριτική ότι οι υψηλότερες τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές δεν φτάνουν τελικά στους παραγωγούς και ότι το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό της επιπλέον τιμής παραμένει τελικά στις εταιρίες.
Καμπή Άρτας
Η Καμπή είναι ένα χωριό του Δήμου Αρταίων με 921 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2011), δίπλα στον ποταμό Λούρο και απέχει από την Άρτα περίπου 11 χιλιόμετρα ενώ η απόσταση από τη Φιλιππιάδα είναι περίπου 2 χιλιόμετρα.
Σύμφωνα με το Σχέδιο Καποδίστρια, η Καμπή υπήρξε μέχρι το τέλος του 2010, δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Ξηροβουνίου με έδρα τον Αμμότοπο. Με βάση τη νέα διοικητική διαίρεση που προβλέπει το Σχέδιο Καλλικράτης, το χωριό εντάχθηκε στο Δήμο Αρταίων.
Ετυμολογία
Το αρχικό όνομα του χωριού ήταν “Στρεβίνα”. Σύμφωνα με τον Γερμανό σλαβολόγο Μαξ Βάσμερ, ο οποίος με το έργο του «Οι Σλάβοι στην Ελλάδα», πραγματοποίησε μία ολοκληρωμένη έρευνα σχετικά με τα σλαβικά τοπωνύμια της Ελλάδας, η ονομασία του χωριού προέρχεται από τη σλάβικη λέξη Trěbьna, η οποία υποδηλώνει καθαρό τόπο μετά από την κοπή των δέντρων του δάσους.
Ιστορία
Ο Βρετανός στρατιωτικός Ουίλιαμ Μάρτιν Ληκ επισκέφθηκε την περιοχή της Άρτας το 1805 και σύμφωνα με το βιβλίο του «Travels in northern Greece», η Στρεβίνα μαζί με τον Αμμότοπο, το Γοργόμυλο και το Ανώγειο ήταν από τα σημαντικά χωριά του τμήματος Καρβασαρά και απείχε μισή ώρα από την Φιλιππιάδα.
Σύμφωνα με το έργο του Σπυρίδωνος Αραβαντινού, «Ιστορία Αλή πασά του Τεπελενλή», η Στρεβίνα υπήρξε τσιφλίκι του πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος είχε στην κατοχή του το μεγαλύτερο μέρος του κάμπου.
Ο Παναγιώτης Αραβαντινός στο έργο του «Χρονογραφία της Ηπείρου» μας ενημερώνει ότι με βάση τον κατάλογο της απογραφής του 1845, η Στρεβίνα από πλευρά ιδιοκτησίας ανήκε στο κράτος και κατοικούσαν στο χωριό 36 χριστιανικές οικογένειες.
Αναφορά στο χωριό κάνει και ο Ιφικράτης Κοκκίδης στο έργο του «Οδοιπορικά Ηπείρου και Θεσσαλίας» που εξέδωσε το ελληνικό Υπουργείο Στρατιωτικών (Αθήνα 1880) και μας δίνει την πληροφορία ότι στο χωριό κατοικούσαν 200 άνθρωποι. Ο Ι. Κοκκίδης μας ενημερώνει ότι η επαρχία Άρτας χωριζόταν σε 2 περιοχές: την περιοχή Άρτας και την περιοχή Πρεβέζης. Η περιοχή της Άρτας χωριζόταν με τη σειρά της σε 7 τμήματα: τμήμα Ποταμιάς, τμήμα Βρύσεως, τμήμα Ραδοβυζίου, τμήμα Τζουμέρκων, τμήμα Κάμπου, τμήμα Καρβασαρά και τμήμα Λάκκας. Η Στρεβίνα αποτελούσε μέρος του τμήματος Καρβασαρά.
Στο «Δοκίμιον Ιστορικόν περί Άρτης & Πρεβέζης» (εκδ.1884) του Σεραφείμ Ξενόπουλου, μητροπολίτη Άρτας, γίνεται αναφορά στη Στρεβίνα. Σύμφωνα με αυτή την πηγή, στο χωριό διέμεναν περίπου 35 χριστιανικές οικογένεις. Οι κάτοικοι εκκλησιάζονταν στο ναό του Αγίου Νικολάου, στον οποίο ιερουργούσε 1 ιερέας και στο ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Κοντά στο χωριό υπήρχε και ένας ναός αφιερωμένος στον Προφήτη Ηλία και ένας ακόμη αφιερωμένος στην Αγία Αικατερίνη. Ο Μητροπολίτης Άρτας αναφέρει επίσης ότι στο χωριό υπήρχε αλληλοδιδακτικό σχολείο όπου δίδασκε ένας δάσκαλος και φοιτούσαν 90 μαθητές.
Εξίσου σημαντική πηγή, είναι η Οθωμανική απογραφή του 1895 (Σαλναμές Ιωαννίνων για το οικονομικό έτος 1311[1895], έκδοση έβδομη). Σύμφωνα με το σχετικό οθωμανικό νόμο, που ίσχυε από το 1864, η πρωτογενής διαίρεση της αυτοκρατορίας ήταν το βιλαέτι («νομαρχία» ή «γενική διοίκηση»). Κάθε βιλαέτι χωριζόταν σε σαντζάκια και αυτά σε καζάδες. Σύμφωνά με αυτή την απογραφή, το χωριό ανήκε στον Καζά Λούρου, ο οποίος βρισκόταν στο σαντζάκι Πρεβέζης, το οποίο με τη σειρά του, ανήκε στο βιλαέτι Ιωαννίνων. Με βάση λοιπόν αυτή την απογραφή, στα Ρόκκα κατοικούσαν 37 οικογένειες (χανέδες) με συνολικό πληθυσμό 247 άτομα (133 άνδρες, 114 γυναίκες).
Ελληνοτουρκικός Πόλεμος (1897)
Κατά τη διάρκεια του ατυχή Ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897, το χωριό απελευθερώθηκε προσωρινά. Όπως αναφέρεται στην «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», ο Ελληνικός στρατός μέχρι το βράδυ της 23ης Απριλίου 1897 είχε ελευθερώσει τα χωριά Καμπή, Γαβριά, Ψαθοτόπι, Μύτικας, Ανέζα, Καλογερικό, Βίγλα, Ράχη, Καλόβατος, Πλησιοί, Κιρκιζάτες, Κωστακιοί, Στρογγυλή, Ζαβάκα, Καλομόδια, Αγία Παρασκευή, Κεραμάτες, Ακροποταμιά, Νεοχώρι, Ανθότοπος, Χαλκιάδες, Ρόκκα, Άγιος Σπυρίδωνας, Ελευθεροχώρι και την πόλη της Φιλιππιάδας. . Τελικά με την μεσολάβηση των ευρωπαϊκών δυνάμεων και της Ρωσίας, στις 20 Σεπτεμβρίου οι εχθροπραξίες σταμάτησαν και υπογράφηκε ειρήνη.
Το 1910, η Μητρόπολη Νικοπόλεως και Πρεβέζης δημοσιοποιεί τα στοιχεία της απογραφής που πραγματοποίησε το ίδιο έτος σε όλη την εκκλησιαστική περιφέρεια και μας πληροφορεί ότι η Καμπή υπαγόταν στο τμήμα Λούρου και στο χωριό κατοικούσαν 238 άτομα.
Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος και απελευθέρωση
Στις 4 Οκτωβρίου 1912 η Οθωμανική Αυτοκρατορία κήρυξε τον πόλεμο κατά της Βουλγαρίας και της Σερβίας ενώ με την Ελλάδα απέφυγε να κηρύξει τον πόλεμο ελπίζοντας σε κάποιο ειρηνικό διακανονισμό. Την αμέσως όμως επόμενη ημέρα, η ελληνική κυβέρνηση κήρυξε εκείνη τον πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ως μέλος του Βαλκανικού Συνασπισμού. thumb|left|220px|Ο διοικητής του στρατού Ηπείρου, Αλέξανδρος Κοντούλης. Σύμφωνα με το σχέδιο επίθεσης, ο στρατός Θεσσαλίας με διοικητή τον διάδοχο Κωνσταντίνο θα αναλάμβανε το κύριο βάρος των επιχειρήσεων ενώ ο στρατός Ηπείρου με διοικητή τον στρατηγό Κωνσταντίνο Σαπουτζάκη θα είχε καθαρά αμυντικό ρόλο. Η έδρα του στρατηγείου του στρατού Ηπείρου ήταν η πόλη της Άρτας. Οι στρατιωτικές δυνάμεις που υπήρχαν στην Άρτα αριθμούσαν περίπου 11000 στρατιώτες ενώ στην είσοδο του Αμβρακικού κόλπου υπήρχε η ναυτική μοίρα Αμβρακικού. Ο στρατηγός Σαπουτζάκης, με βάση τις πληροφορίες που είχε για την οργάνωση και τις κινήσεις του Τουρκικού στρατού, θεώρησε σωστό να περάσει τον Άραχθο και να επιτεθεί και γι'αυτό έστειλε τηλεγράφημα στο Γενικό Επιτελείο Στρατού, το οποίο όμως απάντησε αρνητικά στην πρόταση του. Ο Σαπουτζάκης αγνόησε το τηλεγράφημα και στις 2 το μεσημέρι της 6ης Οκτωβρίου, το 7ο τάγμα Ευζώνων πέρασε τη γέφυρα της Άρτας με τη συνοδεία του πυροβολικού, απώθησε τους Τούρκους και εδραιώθηκε στους Κωστακιούς και την περιοχή Μαρατιού. Το βράδυ, 10 Οκτωβρίου 1912, οι Τούρκοι εξαπέλυσαν σφοδρή επίθεση στα υψώματα του Γριμπόβου με αποτέλεσμα να εκτοπίσουν τα Ελληνικά τμήματα που κατείχαν τα βόρεια υψώματα και μετά στράφηκαν προς τη νότια πλευρά όπου εκεί όμως συνάντησαν την αντίσταση του 15ου Συντάγματος Πεζικού του αντισυνταγματάρχη Γεωργίου Πολυμενάκου, ο οποίος κατάφερε να κρατήσει τις γραμμές όλη τη νύχτα. Το ίδιο βράδυ, ενώ οι μάχες στο Γρίμποβο ήταν σε εξέλιξη, ένα μικρό απόσπασμα 150 ευζώνων καταλαμβάνει τη στρατηγικής σημασίας περιοχή των Ανωγείων. Με το πρώτο φως της ημέρας, την 11η Οκτωβρίου κατέφθασαν ενισχύσεις στα υψώματα του Γριμπόβου από το 3ο Τάγμα Ευζώνων του Αλέξανδρου Κοντούλη και ο Ελληνικός στρατός κατάφερε να εκδιώξει τους Τούρκους από το Γρίμποβο, οι οποίοι οχυρώθηκαν στα υψώματα της Καμπής. Το σούρουπο της 11ης Οκτωβρίου, το σώμα ευζώνων που βρισκόταν στα Ανώγεια, έκανε νέα επίθεση και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την κατάληψη του φρουρίου στα Πέντε Πηγάδια. Η κατάληψη όμως των Ανωγείων και του φρουρίου από τους εύζωνες, έθεσε σε σοβαρό κίνδυνο τον Τουρκικό στρατό και ο διοικητής Εσάτ Πασάς διέταξε την άμεση υποχώρηση προς τα Ιωάννινα για να μην αποκοπεί και εξοντωθεί στην κοιλάδα του Λούρου και στα δύσκολα περάσματα των Πέντε Πηγαδιών. Η υποχώρηση έλαβε χώρα τη νύχτα της 11ης με 12 Οκτωβρίου 1912 και ο Τουρκικός στρατός εγκατέλειψει οριστικά την περιοχή της Άρτας.
Δημογραφικά στοιχεία
Σήμερα ο πληθυσμός ανέρχεται στους 921 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2011), εμφανίζοντας μείωση σε σχέση με την απογραφή του 2001, όπου ο πληθυσμός ανερχόταν στους 1012 κατοίκους. Η πρώτη φορά που το χωριό ξεπέρασε τους 900 κατοίκους ήταν το 1961 ενώ ο μέγιστος αριθμός κατοίκων σημειώθηκε το 2001 με 1012 κατοίκους. Με την απογραφή του 2011, το επίπεδο του πληθυσμού πλησίασε εκείνο του 1971. Οι πληθυσμιακές διακυμάνσεις, αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Καμπη Αρτας Κατηγορία:Δήμος Αρταίων
Σαμίρ Νασρί
Ο Σαμίρ Νασρί (Samir Nasri, 26 Ιουνίου 1987) είναι Γάλλος διεθνής πρώην ποδοσφαιριστής, με καταγωγή από την Αλγερία. Αρχικά αγωνιζόταν ως επιθετικός μέσος και πλάγιος μέσος, αν και έχει αγωνιστεί και ως επιτελικός μέσος. Ο Σαμίρ Νασρ είναι γνωστός για τις τεχνικές του ικανότητες, τη δημιουργηκότητά του, τη κίνησή του στο χώρο και τη δυνατότητά του να "διαβάζει" το παιχνίδι. Αλγερινής καταγωγής, έχει περιγραφεί ως ένας παίκτης του οποίου "η διορατικότητα και η φαντασία του τον καθιστούν έναν δύσκολο αντίπαλο". Το αγωνιστικό του στυλ, η ικανότητά του, και η καταγωγή του αποτελούν πηγή της σύγκρισής του με τον Ζινεντίν Ζιντάν.
Βιογραφία
Ο Νασρί ξεκίνησε την ποδοσφαιρική του καριέρα αγωνιζόμενος σε τοπικές ομάδες νέων της γενέτειράς του Μασσαλίας. Στην ηλικία των εννέα ετών, εντάχθηκε στην επαγγελματική ομάδα Ολιμπίκ Μαρσέιγ και πέρασε τα επόμενα επτά χρόνια βελτιώμενος στις ακαδημίες της ομάδας στην La Commanderie, το προπονητικό κέντρο της ομάδας. Τη σεζόν 2004–05, ο Νασρί πραγματοποίησε το επαγγελματικό του ντεμπούτο τον Σεπτέμβριο του 2004 στην ηλικία των 17 ετών απέναντι στη Σοσό. Την επόμενη σεζόν, έγινε βασικό και αναντικατάστατο μέλος της ομάδας και συμμετείχε σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις για πρώτη φορά αγωνιζόμενος στη σεζόν 2005-06 του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ. Τη σεζόν 2006–07, ο Νασρί κέρδισε το βραβείο της Εθνικής Ένωσης Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών (UNFP) για τον νεαρό παίκτη της χρονιάς και συμπεριλήφτηκε από τον ίδιο φορέα στην ενδεκάδα της χρονιάς. Τελείωσε την καριέρα του με τη Μαρσέιγ κάνοντας παραπάνω από 160 εμφανίσεις. Αγωνίστηκε στις ομάδες που έφτασαν στο τελικό του Κυπέλλου Γαλλίας το 2006 και το 2007. Τον Ιούνιο του 2008, ο Νασρί πήγε στην ομάδα της αγγλικής Πρέμιερ Λιγκ Άρσεναλ υπογράφοντας τετραετές συμβόλαιο. Έφτασε σε υψηλότατο επίπεδο με την ομάδα στην τρίτη του σεζόν κερδίζοντας το βραβείο της Professional Footballers' Association (PFA) Fans' Player of the Month τρεις φορές και συμπεριλήφτηκε στην ομάδα της χρονιάς όπως την ανέδειξε ο ίδιος φορέας. Τον Δεκέμβριο του 2010, ανακυρήχτηκε Γάλλος παίκτης της χρονιάς για τις εμφανίσεις του στη διάρκεια της χρονιάς. Τον Αύγουστο του 2011, μετά από τρεις σεζόν με την Άρσεναλ, ο Νασρί υπέγραψε τετραετές συμβόλαιο με τη Μάντσεστερ Σίτι. Ανανέωσε το 2015, και από το 2016 παραχωρήθηκε δανεικός στη Σεβίλλη. Τον Αύγουστο του 2017, ο Νασρί υπέγραψε διετές συμβόλαιο με την Αντάλιασπορ. Αποχώρησε όμως τον Ιανουάριο του 2018, έπειτα από λύση του συμβολαίου του. Τον Φεβρουάριο του 2018 η ΟΥΕΦΑ ανακοίνωσε τον αποκλεισμό του Νασρί από τα ποδοσφαιρικά γήπεδα για έξι μήνες, έπειτα από παράβαση ντόπινγκ. Μετά από σύντομα περάσματα από Γουέστ Χαμ και ΡΣΚ Άντερλεχτ, αποσύρθηκε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 2021 σε ηλικία 34 ετών.
Ο Σαμίρ Νασρί είναι πρώην διεθνής με τις μικρές εθνικές ομάδες της Γαλλίας και έχει εκπροσωπήσει τη χώρα του σε κάθε ηλικιακή κατηγορία με την οποία είχε δικαίωμα συμμετοχής. Πριν αγωνιστεί με την ανδρική ομάδα, αγωνίστικη με την ομάδα under-17 που κατέκτησε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου Under-17 του 2004 που τελεί υπό την αιγίδα της ΟΥΕΦΑ. Ο Νασρί πργαματοποίησε το ντεμπούτο του με την ανδρική εθνική ομάδα της Γαλλίας τον Μάρτιο του 2007 σε φιλικό αγώνα απέναντι στην Αυστρία. Δύο μήνες αργότερα, πέτυχε το πρώτο του γκολ με την ανδρική εθνική ομάδα της χώρας του σε μια νίκη με 1–0 για τα προκριματικά του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος του 2008 απέναντι στη Γεωργία. Ο Νασρί έχει εκπροσωπήσει τη Γαλλία σε μία μεγάλη διεθνή διοργάνωση: το UEFA Euro 2008 και UEFA Euro 2012. Μετά το τέλος του Μουντιάλ στα γήπεδα της Βραζιλίας και της μη συμμετοχής του σε ακόμα ενα Παγκόσμιο Κύππελο, ο Νασρί αποφάσισε αν και πολύ νωρίς να αποχωρήσει από το εθνικό συγκρότημα της Γαλλίας,σε ηλικία μόλις 27ετών.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γάλλοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Αλγερινοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ολιμπίκ Μαρσέιγ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Άρσεναλ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μάντσεστερ Σίτι Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Γαλλίας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Γαλλίας Κ21 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2012 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2008 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Λιγκ 1 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Γαλλίας Κ19 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Γαλλίας Κ18 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Γαλλίας Κ17 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Γαλλίας Κ16 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΡΣΚ Άντερλεχτ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Γουέστ Χαμ Γιουνάιτεντ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σεβίλλη ΦΚ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πρέμιερ Λιγκ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Τουρκίας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Αντάλιασπορ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Αγγλία Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ισπανία Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Τουρκία Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στο Βέλγιο
Έβορα
Η Έβορα (Évora, πορτογαλική προφορά: ˈɛvuɾɐ) είναι πόλη της Πορτογαλίας, πρωτεύουσα του νομού της Έβορα (Distrito de Évora), της περιφέρειας του Αλεντέζου καθώς και της υπο-περιφέρειας του Κεντρικού Αλεντέζου (Alentejo Central). Ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 56.596 κατοίκους (2011).
Το καλοδιατηρημένο κέντρο της πόλης, το οποίο περικλείεται ακόμη μερικώς από μεσαιωνικά τείχη, καθώς και ένας μεγάλος αριθμός μνημείων από διάφορες ιστορικές περιόδους, ανάμεσα στα οποία ένας ρωμαϊκός ναός, έχουν χαρίσει στην πόλη μια θέση στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO από το 1986, καθώς και το χαρακτηρισμό πόλη-μουσείο. Ανήκει επίσης στο Δίκτυο Αρχαιότερων Ευρωπαϊκών Πόλεων.
Αποτελεί έδρα ενός από τους μεγαλύτερους δήμους της χώρας, με έκταση 1.307,08 τ.χμ. και χωρίζεται σε 12 φρεγκουέσιας (δευτερεύουσα διοικητική διαίρεση που συναντάται στην Πορτογαλία). Αποτελεί επίσης αρχιεπισκοπική έδρα (Arquidiocese de Évora).
Σουπεροξύ
Ιστορία
Ο όρος «σουπεροξύ» αρχικά επινοήθηκε από τον Τζέημς Μπράυαντ Κόναντ (James Bryant Conant) το 1927, για να περιγράψει οξέα που ήταν ισχυρότερα από τα συμβατικά ορυκτά οξέα. Ο ορισμός αυτός  εξευγενίστηκε από τον Ρόλαντ Γκιλλέσπι (Ronald Gillespie) το 1971, ορίζοντας ως σουπεροξύ κάθε οξύ με H0 < -11,93 (ή κατά προσέγγιση H0 < -12), δηλαδή τιμή χαμηλότερη από την αντίστοιχη για το χημικά καθαρό (100%) θειικό οξύ. Ο Τζωρτζ Άντριου Όλαχ (George Andrew Olah) παρασκεύασε το αποκαλούμενο «μαγικό οξύ», που ονομάστηκε έτσι για την ικανότητά του να προσβάλλει (ακόμη και) υδρογονανθράκες, με την ανάμειξη πενταφθοριούχου αντιμονίου (SbF5) και φθοροθειικού οξέος. Αυτή η ονομασία για αυτό το οξύ επινοήθηκε μετά από ένα πείραμα με ένα κερί που τοποθετήθηκε μέσα σε ένα δείγμα μαγικού οξέος, μετά από ένα Χριστουγεννιάτικο πάρτι. Το κερί διαλύθηκε στο οξύ, δείχνοντας την ικανότητα αυτού του οξέος να πρωτονιώνει αλκάνια, τα οποίο υπό φυσιολογικές όξινες συνθήκες δεν πρωτονιώνονται καθόλου. Πιο συγκεκριμένα, στους 140°C το μαγικό οξύ πρωτονιώνει το μεθάνιο (CH4), δίνοντας τριτοταγές βουτυλοκαρβοκατιόν (Me3C+), με μια αντίδραση που αρχίζει με την πρωτονίωση του μεθανίου:
Έβορα
Πρώιμη ιστορία και ετυμολογία
Η Έβορα έχει ιστορία που ξεπερνά τις δύο χιλιετίες.
Σουπεροξύ
Ιστορία
Στις συνηθισμένες εφαρμογές των σουπεροξέων συμπεριλαμβάνεται η εκμετάλλευση της ιδιότητάς τους να παρέχουν ένα περιβάλλον κατάλληλο για την παραγωγή, τη διατήριση και το χαρακτηρισμό καρβοκατιόντων. Τα καρβοκατιόντα, με τη σειρά τους, αποτελούν ενδιάμεσα για πολυάριθμες χρήσιμες αντιδράσεις, όπως το σχηματισμό πλαστικών και την παραγωγή βενζίνης υψηλού βαθμού οκτανίων.
Ονοματολογία και μηχανισμός λειτουργίας
Το φθοραντιμονικό οξύ είναι 1016 φορές ισχυρότερο από το χημικά καθαρό (100%) θειικό οξύ και μπορεί να παράγει διαλύματα με H0 < -28. Το φθοραντιμονικό οξύ είναι ένας συνδυασμός υδροφθορίου (HF) και πενταφθοριούχου αντιμονίου. Σε αυτό το σύστημα, το υδροφθόριο απελευθερώνει πρωτόνια (H+) και το πενταφθοριούχο αντιμόνιο δεσμεύει F−. Το έτσι παραγώμενο εξαφθοραντιμονιούχο ανιόν (SbF<span style="display:inline-block; margin-bottom:-0.3em; vertical-align:-0.4em; line-height:1.2em; font-size:85%; text-align:left;"> 6 -) είναι ταυτόχρονα φτωχό πυρηνόφιλο και ασθενής βάση.
Έβορα
Πρώιμη ιστορία και ετυμολογία
Ήταν γνωστή ως Ebora από τους Κελτικούς (Celtici), μια φυλετική συνομοσπονδία που ζούσε νότια από τους Λουζιτανούς (Lusitani) και τον ποταμό Τάγο, οι οποίοι την έκαναν επαρχιακή τους πρωτεύουσα.
Σουπεροξύ
Ονοματολογία και μηχανισμός λειτουργίας
Το πρωτόνιο από σουπεροξέα αναφέρεται ευρέως ως  «γυμνό», με τη λογική ότι το σύστημα που το παράγει έχει ακραία οξύτητα. Με τη φυσική έννοια, το «όξινο πρωτόνιο» δεν είναι ποτέ εντελώς γυμνό (πραγματικά χωρίς περιορισμούς πρωτόνιο), αλλά συνδέεται με το αντίστοιχο ανιόν, αν και ασθενώς. Το πρωτόνιο πηδάει από ανιόν σε ανιόν στα υπεροξέα, μέσω του μηχανισμού Γκρότχας (Grotthuss), όπως ακριβώς συμβαίνει στα όξινα πρωτόνια του νερού. Η ακραία οξύτητα των οξέων οφείλεται στην ευκολία με την οποία αυτό το πρωτόνιο μεταφέρεται σε ουσίες που δεν μπορούν κανονικά να πρωτονιωθούν, όπως οι υδρογονάνθρακες, λόγω της πολύ υψηλής σταθερότητας ανιόντων της συζυγούς τους βάσης, όπως του SbF<span style="display:inline-block; margin-bottom:-0.3em; vertical-align:-0.4em; line-height:1.2em; font-size:85%; text-align:left;"> 6 -, μετά τη μεταφορά του πρωτονίου.
Εφαρμογές
Στην πετροχημεία, τα σουπεροξικά μέσα χρησιμοποιούνται ως καταλύτες, ειδικά για αλκυλιώσεις. Τυπικοί καταλύτες, για το σκοπό αυτό, είναι (κάποια) θειοξείδα του τιτανίου και του ζιρκονίου, ή ειδικά επεξεργασμένη αλουμίνα ή ζεόλιθοι. Τα στερε ά οξέα χρησιμοποιούνται για την αλκυλίωση βενζολίου (PhH) με αιθένιο (CH2=CH2) και προπένιο (CH3CH=CH2), όπως και σε δύσκολες ακυλιώσεις, όπως για παράδειγμα σε χλωροβενζόλιο (PhCl).
Έβορα
Πρώιμη ιστορία και ετυμολογία
Η πιθανότερη ετυμολογική προέλευση του ονόματος Ebora είναι από την αρχαία κελτική λέξη ebora/ebura, γενική πληθυντικού της λέξης eburos (είδος δέντρου, στα ελληνικά τάξος ή ήμερο έλατο). Η πόλη Γιορκ (Υόρκη) στη βόρεια Αγγλία, την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας λεγόταν Εμποράκουμ/Εμπουράκουμ, από το κελτικό τοπωνύμιο Εμπόρα Κον (μέρος με τάξους). Συνεπώς η αρχαία ονομασία της πόλης Γιορκ ετυμολογικά συνδέεται με αυτήν της Έβορα.
Σουπεροξύ
Αναφορές
Κατηγορία:Οξέα
Έβορα
Ρωμαϊκή Κυριαρχία
Οι Ρωμαίοι κυρίευσαν την πόλη το 57 π.Χ., την επέκτειναν και την περιτοίχισαν. Ακόμη και σήμερα υπάρχουν υπολείμματα αυτής της περιόδου (τείχη της πόλης και ερείπια ρωμαϊκών λουτρών). Η σημασία της πόλης αυξήθηκε λόγω του ότι βρισκόταν στο σταυροδρόμι αρκετών σημαντικών δρόμων. Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του στη Γαλατία και τη Λουζιτανία, ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος επισκέφθηκε επίσης την Έβορα και την ανέφερε στο βιβλίο του Φυσική Ιστορία (Naturalis Historia) ως Ebora Cerealis, εξαιτίας των πολλών αγρών σιταριού που την περιέβαλαν. Εκείνη την εποχή, η Έβορα έγινε μια ακμάζουσα πόλη. Η υψηλή της θέση ανάμεσα στους δήμους της ρωμαϊκής επαρχίας της Ισπανίας (Hispania) γίνεται φανερή από πολλές επιγραφές και νομίσματα. Ο μνημειώδης Ρωμαϊκός ναός της Έβορα, κορινθιακού ρυθμού, στο κέντρο της πόλης, χρονολογείται από τον πρώτο αιώνα και ανεγέρθηκε ενδεχομένως προς τιμή του αυτοκράτορα Αύγουστου. Τον τέταρτο αιώνα, η πόλη είχε ήδη αποκτήσει επίσκοπο. Κατά τη διάρκεια των εισβολών των βαρβάρων, η Έβορα πέρασε υπό τον έλεγχο του Βησιγότθου βασιλιά Λεοβίγιλδου το 584 μ.Χ. Αργότερα αναβαθμίστηκε σε καθεδρική πόλη. Ωστόσο, ήταν μια περίοδος παρακμής και ελάχιστα τέχνεργα παραμένουν από αυτή την περίοδο.
Μαυριτανική κυριαρχία
Το 715, η πόλη κυριεύθηκε από τους Μαυριτανούς, υπό τον Ταρίκ ιμπν-Ζιγιάντ, ο οποίος την αποκάλεσε Γιαμπουράχ. Κατά τη διάρκεια της μαυριτανικής κυριαρχίας (715-1165), η πόλη, ως τμήμα του μουσουλμανικού βασιλείου της Μπαδαχόθ, άρχισε με αργούς ρυθμούς να ευημερεί ξανά και μετεξελίχθηκε σε αγροτικό κέντρο με φρούριο και τζαμί. Ο σημερινός χαρακτήρας της πόλης φανερώνει τη μαυριτανική επιρροή. Κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου, αρκετές αξιόλογες προσωπικότητες κατάγονταν από την Έβορα.
Ανακατάληψη
Οι Μαυριτανοί έχασαν την Έβορα το Σεπτέμβριο του 1165 μετά από μια αιφνίδια επίθεση που εξαπέλυσε ο Γεράλδος ο ατρόμητος (Geraldo sem pavor). Η πόλη πέρασε το 1166 υπό τον έλεγχο του Πορτογάλου βασιλιά Αλφόνσου Α' της Πορτογαλίας. Έκτοτε άκμασε ως μια από τις πιο δυναμικές πόλεις στο Βασίλειο της Πορτογαλίας κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα και ιδίως κατά το 15ο αιώνα. Η αυλή της πρώτης και της δεύτερης δυναστείας διέμενε εδώ για μακρές περιόδους και κατασκεύασε παλάτια, μνημεία και κτήρια θρησκευτικού ενδιαφέροντος. Στην πόλη έλαβαν χώρα πολλοί βασιλικοί γάμοι και πάρθηκαν πολλές σημαντικές αποφάσεις.
Μετέπειτα ιστορία
Κατά την περίοδο της δυναστείας των Αβίς (1385–1580), ιδίως υπό τη βασιλεία του Εμμανουήλ Α' και του Ιωάννη Γ', η Έβορα υπήρξε ιδιαιτέρως ακμάζουσα πόλη. Εξελίχθηκε σε μεγάλο κέντρο για τις ανθρωπιστικές επιστήμες και συγκέντρωσε πλήθος καλλιτεχνών. Στην Έβορα συγκεντρώθηκε επίσης ένα μεγάλο κομμάτι των σκλάβων της Πορτογαλίας. Ο Νίκολας Κλειναέρτς, Φλαμανδός δάσκαλος στην πορτογαλική αυλή, αναφέρει το 1535 ότι στην Έβορα είναι σα να βρίσκεται σε μια πόλη στην κόλαση, οπού συναντά παντού μόνο μαύρους. Μια διαθήκη του 1562 φανερώνει ότι η Ντόνα Μαρία ντε Βιλιένα, μια πορτογαλίδα στην Έβορα, ήταν ιδιοκτήτρια πολλών σκλάβων, ανάμεσα στους οποίους Ινδιάνοι, Μορίσκο (εκχριστιανισμένοι μουσουλμάνοι της Ιβηρικής), μαύροι, λευκοί, μιγάδες, Κινέζοι και άλλοι. Ο σύζυγος της Μαρία, πριν αυτή χηρέψει, ήταν ο Σιμάου ντα Σιλβέιρα, ο οποίος είχε εμπλακεί σε εμπόριο σκλάβων. Η πόλη έγινε αρχιεπισκοπική έδρα το 1540. Το πανεπιστήμιό της ιδρύθηκε από τους Ιησουίτες το 1559 και εδώ μετέδωσαν τις γνώσεις τους σπουδαίες προσωπικότητες της Ευρώπης την εποχή εκείνη. Το 18ο αιώνα, οι Ιησουίτες, που είχαν εξαπλώσει τον πνευματικό και θρησκευτικό διαφωτισμό μέχρι το 16ο αιώνα, εκδιώχθηκαν από την Πορτογαλία, το 1759 το πανεπιστήμιο της πόλης έκλεισε από το Μαρκήσιο του Πομπάλ (Marquês de Pombal) και η Έβορα παράκμασε. Το πανεπιστήμιο άνοιξε ξανά μόλις το 1973.
Πρόσφατη ιστορία
Η Μάχη της Έβορα έλαβε χώρα στις 29 Ιουλίου 1808 κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ιβηρικής χερσονήσου. Μια συμμαχία πορτογαλικών και ισπανικών δυνάμεων προσπάθησε να σταματήσει μια γαλλική μεραρχία υπό τη διοίκηση του Louis Henri Loison, χωρίς όμως επιτυχία. Οι Γάλλοι κατέλαβαν με έφοδο την πόλη, που την υπερασπίζονταν στρατιώτες, πολιτοφύλακες και οπλισμένοι κάτοικοι. Όταν μπήκαν στην πόλη, οι επιτιθέμενοι σφάγιασαν αδιακρίτως μαχητές και άμαχους, προτού προχωρήσουν σε εκτεταμένες λεηλασίες.
Το 1834, παραδόθηκαν στην Έβορα οι δυνάμεις του βασιλιά Μιχαήλ Α', γεγονός που σημείωσε το τέλος του πορτογαλικού εμφυλίου ανάμεσα σε αντίπαλες ιδεολογικά ομάδες σχετικά με θέματα βασιλικής διαδοχής. Τα πολλά μνημεία που ανεγέρθηκαν από σημαντικούς καλλιτέχνες κάθε περιόδου αποτελούν στις μέρες μας μάρτυρες της ζωντανής και πλούσιας πολιτιστικής, καλλιτεχνικής και ιστορικής κληρονομιάς της πόλης. Η ποικιλία αρχιτεκτονικών στυλ (ρωμανικό, γοτθικό, μανουελίνο, αναγεννησιακό, μπαρόκ), τα παλάτια και οι γραφικοί λαβύρινθοι από πλατείες και στενά δρομάκια του κέντρου της πόλης αποτελούν κομμάτι της πλούσιας κληρονομιάς αυτής της πόλης-μουσείου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Πορτογαλίας Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Πορτογαλία
Ναβονάσσαρος
Ο Ναβονάσσαρος (απόδοση στα ελληνικά του ονόματος Ναμπού-νασίρ) ήταν βασιλιάς της Βαβυλώνας από το 747 π.Χ. έως το 732 π.Χ.. Το όνομά του σημαίνει «ο θεός Ναμπού είναι προστάτης». Ο Ναβονάσσαρος ξεκίνησε μία νέα εποχή για την ιστορία της Βαβυλώνας, που την χαρακτηρίζει η συστηματική καταγραφή των ιστορικών γεγονότων. Τόσο τα Βαβυλωνιακά χρονικά όσο και ο Πτολεμαικός κανόνας ξεκινούν με την άνοδό του στον θρόνο. Ήταν σύγχρονος των Ασσύριων βασιλέων Ασούρ Νιραρί Ε΄ και Τιγκλάθ Πιλεσέρ Γ΄. Δεν είναι γνωστό τίποτα συγκεκριμένο για την καταγωγή του εκτός του ότι οι προκάτοχοι του στην 5η βασιλική δυναστεία της Βαβυλώνας ήταν Χαλδαίοι, όπως γράφει ο ίδιος στα χρονικά του διαδέχθηκε τον βασιλιά της Βαβυλώνας Ναβού σουμά ισκούν πιθανότατα ήταν γιος του αλλά δεν το διευκρινίζει.
Πρόοδοι στην αστρονομία και τις επιστήμες
Αναμόρφωσε το Βαβυλωνιακό ημερολόγιο εισάγοντας με εμβόλιμους μήνες την 18ετή χρονική περίοδο ή τον 223μηνο κύκλο του Σάρου, ο οποίος εξελίχθηκε στον γνωστό σημερινό ζωδιακό κύκλο βάση των παρατηρήσεων των άστρων. Σύμφωνα με τον ιστορικό Βήρωσο, κατέστρεψε τις παρατηρήσεις των προγενεστέρων του για να εμφανίσει τον εαυτό του ως τον εφευρέτη της αστρονομίας στην Βαβυλώνα, η οποία ήταν στην πραγματικότητα έργο των προκατόχων του της 5ης Χαλδαίας δυναστεία. Η καταγραφή των αστρονομικών φαινομένων ξεκίνησε από τον Ναβονάσσαρο με την εκπληκτική έκλειψη σελήνης (746 π.χ.) με έναν εκπληκτικό συνδυασμό της σελήνης και των πλανητών ο οποίος του έδωσε την έμπνευση να καταγράψει τα αστρονομικά φαινόμενα. Θεωρείται ιδρυτής της παγκόσμιας και της σύγχρονης αστρολογίας. 23 πινακίδες που ανακαλύφθηκαν στα ανάκτορα της Βαβυλώνας περιγράφουν την μεγάλη οικονομική ανάπτυξη που σημείωσε η Βαβυλώνα στην εποχή του, την ανάπτυξη της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και του εμπορίου. Σε ανασκαφές (1973) βρέθηκε η αλληλογραφία του με τον κυβερνήτη της Νιππούρ. Την εποχή του ο φιλόδοξος βασιλιάς της Ασσυρίας Τιγκλάθ Πιλεσέρ Γ΄ άρχισε να καταλεηλατεί περιοχές της Βαβυλώνας. Κάποιες πηγές αναφέρουν ότι ίσως ο Ναβονάσσαρος έγινε υποτελής του Ασσύριου βασιλιά. Το βέβαιο είναι την πόλη κατέλαβε ο ίδιος ο Τιγκλάθ Πιλεσέρ, αφού εκμεταλλεύτηκε τις εσωτερικές διαμάχες των Βαβυλωνίων, τρία χρόνια μετά τον θάνατο του Ναμπού-νασίρ.
Πηγές
Κατηγορία:Βασιλείς της Βαβυλώνας Κατηγορία:Χαλδαίοι
Οξειδωτική φωσφορυλίωση
Πρόκειται για συγκεκριμένη βιοχημική διαδικασία, (χημική αντίδραση), των αερόβιων οργανισμών που γίνεται στο σύστημα μεταφοράς ηλεκτρονίων, (ETS), κατά την αερόβια αναπνοή, όπου και σχηματίζoνται (συντίθενται) μόρια ATP, (τριφωσφορική αδενοσίνη) από ADP (διφωσφορική αδενοσίνη) και ανόργανα φωσφορικά όπως ορθοφωσφορικό οξύ, χάρη της ενέργειας που απελευθερώνεται κατά την οξείδωση των τροφών.
Η διαδικασία αυτή αποτελεί το κυριότερο μέσον (τρόπο) όπου οι αερόβιοι οργανισμοί λαμβάνουν την ενέργειά τους από τις τροφές.
Ιστορικό
Τη δεκαετία του 1950 πολλοί ερευνητές πίστευαν ότι η οξειδωτική φωσφορυλίωση που συμβαίνει στα μιτοχόνδρια παράγει ΑΤΡ περίπου όπως η γλυκόλυση. Κατά τη γλυκόλυση, η φωσφορυλίωση του ΑΤΡ γίνεται άμεσα από ένα ενδιάμεσο υψηλής ενέργειας. Την ίδια εποχή ήταν διαδεδομένη υπόθεση ότι η αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίων παρήγαγε ένα ενδιάμεσο υψηλής ενέργειας, το οποίο θα προσέδενε κατευθείαν τη φωσφορική ομάδα στο ΑΤΡ, όμως ένα τέτοιο ενδιάμεσο δεν ανακαλύφθηκε.
Το 1961 ο Πίτερ Μίτσελ (Peter Mitchell) διατύπωσε για πρώτη φορά ότι αυτό το «ενδιάμεσο υψηλή ενέργειας» ήταν η ηλεκτροχημική βαθμίδωση πρωτονίων. Σύμφωνα με το μοντέλο του, που ονομάστηκε χημειοσμωτική υπόθεση, η ενέργεια βαθμίδωσης Η+ που σχηματίζονται κατά τη δίοδο των ηλεκτρονίων στην αλυσίδα αξιοποιείται για να προωθήσει τη σύνθεση ΑΤΡ. Αυτή η υπόθεση σημαίνει ότι η ηλεκτροχημική βαθμίδωση πρωτονίων είναι απαραίτητη για τη σύνθεση ΑΤΡ και έτσι η δημιουργία μίας τεχνητής βαθμίδωσης θα έπρεπε να διεγείρει την παραγωγή ΑΤΡ. Αλλά παράμενε το ερώτημα πώς η βαθμίδωση ηλεκτρονίων προωθεί τη σύνθεση του ΑΤΡ.
Το 1974 ο Efraim Racker και ο Walther Stoeckenius απέδειξαν ότι ο συνδυασμός της συνθάσης του ΑΤΡ με μια βαθμίδωση πρωτονίων οδηγεί σε παραγωγή ΑΤΡ. Οι δύο επιστήμονες διαπίστωσαν ότι μπορούσαν ν’ ανασυνθέσουν ένα πλήρες τεχνητό σύστημα παραγωγής ενέργειας συνδυάζοντας μια ΑΤΡάση από μιτοχόνδρια της καρδιάς του βοδιού με την ιώδη μεμβράνη του Halobacterium halobium. Η κυτταρική μεμβράνη αυτού του βακτηρίου είναι γεμάτη βακτηριοδοψίνη, μια πρωτεΐνη που αντλεί πρωτόνια προς το εξωτερικό του κυττάρου μετά από έκθεση στο ηλιακό φως.
Τοποθετώντας τη βακτηριοδοψίνη σε τεχνητά λιποκυστίδια, οι Racker και Stoeckenius έδειξαν ότι μετά από έκθεση στο φως η πρωτεΐνη αντλούσε πρωτόνια στο εσωτερικό των κυστίδιων. Στη συνέχεια, στα ίδια κυστίδια ενσωματώθηκε μια μιτοχονδριακή ΑΤΡάση μιτοχονδριακής προέλευσης. Μετά από έκθεση στο φως, το πειραματικό σύστημα κατέλυε τη σύνθεση ΑΤΡ. Η αφαίρεση της βακτηριοδοψίνης όπως και η προσθήκη παραγόντων αποσύζευξης καταργούσε τη σύνθεση ΑΤΡ.
Έτσι, παρόλο που η υπόθεση του Μίτσελ συνάντησε αρχικά αντίσταση, οι πειραματικές ενδείξεις που την στήριζαν δεν μπορούσαν να αγνοηθούν. Το 1978, ο Μίτσελ έλαβε το βραβείο Νόμπελ Χημείας.
Μεταφορά ηλεκτρονίων στην αλυσίδα
Η πηγή των ηλεκτρονίων που προωθούν την άντληση των πρωτονίων ποικίλλει πολύ. Στην αερόβια αναπνοή που παράγει ΑΤΡ στα μιτοχόνδρια και στα αερόβια βακτήρια, τα ηλεκτρόνια προέρχονται από την οξείδωση της γλυκόζης στο κύκλο του κιτρικού οξέως ή των λιπαρών οξέων και τελικός αποδέκτης είναι το οξυγόνο, παράγοντας νερό. Στη φωτοσύνθεση, τα ηλεκτρόνια προέρχονται από την αλληλεπίδραση του φωτός με τη πράσινη χρωστική, τη χλωροφύλλη. Τέλος, πολλά βακτήρια χρησιμοποιούν ως πηγή ηλεκτρονίων υψηλής ενέργειας διάφορες ανόργανες ουσίες, όπως το υδρογόνο, ο σίδηρος και το θείο. Το NADH μεταφέρει τα ηλεκτρόνια στο πρώτο φορέα του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρονίων, τη NADH αφυδρογονάση. Εκεί οξειδώνεται το NADH προς NAD+. Το FADH2 είναι ένας λιγότερος δυνατός μεταφορέας ηλεκτρονίων και μεταφέρει ηλεκτρόνια στο δεύτερο φορέα ηλεκτρονίων.
Δημιουργία ηλεκτροχημικής βαθμίδωσης
Όταν το NADH φτάσει στην αλυσίδα, ένα ιόν υδριδίου (Η-) αφαιρείται από αυτό και μετατρέπεται σε ένα πρωτόνιο και δύο ηλεκτρόνια υψηλής ενέργειας. Η αντίδραση αυτή καταλύεται από το πρώτο σύμπλοκο, την αφυδρογονάση του NADH, η οποία παραλαμβάνει τα ηλεκτρόνια. Στη συνέχεια, τα ηλεκτρόνια μεταφέρονται κατά μήκος της αλυσίδας. Αυτή η μεταφορά είναι ενεργειακά συμφέρουσα, αφού τα αρχικά υψηλής ενέργεια ηλεκτρόνια χάνουν ενέργεια καθώς μετακινούνται κατά μήκος της αλυσίδας (το ζεύγος NADH/NAD έχει μέσο δυναμικό οξειδοαναγωγής -320mV ενώ το ζεύγος H2O/O2 +810mV). Η αφυδρογονάση μεταφέρει τα ηλεκτρόνια από το NADH στην ουβικινόνη. Για αυτή τη διαδικασία χρειάζονται δύο ηλεκτρόνια και δύο πρωτόνια. Το ένα πρωτόνιο προέρχεται από το NADH και το άλλο από το περιβάλλον νερό. Τα δύο ηλεκτρόνια μεταφέρονται στην ουβικινόνη, ενώ τα δύο πρωτόνια εκλύονται στη μεσομεμβράνια περιοχή.
Η ουβικινόνη, με τη σειρά της, προωθεί τα ηλεκτρόνια προς το δεύτερο σύμπλοκο, το σύμπλοκο κυτοχρωμάτων b-c1. Αυτό το σύμπλοκο έχει ενεργότητα οξειδοαναγωγάσης του ζεύγους ουβικινόνη – κυτοχρώματος C. Με την οξείδωση της ουβικινόνης, τα δύο πρωτόνια και τα δύο ηλεκτρόνια που χρειάστηκε για να αναχθεί απελευθερώνονται και τα πρωτόνια εκλύονται προς την εξωτερική πλευρά της μεμβράνης. Τέλος, τα δύο ηλεκτρόνια από το κυτόχρωμα C μεταβιβάζονται στο τελευταίο σύμπλοκο, το σύμπλοκο της οξειδάσης του κυτοχρώματος, όπου το οξυγόνο αλληλεπιδρά με τα ηλεκτρόνια και παράγεται νερό.
Σύνθεση ΑΤΡ
Η φύση της ροής και η διάταξη των εμπλεκόμενων μορίων είναι τέτοια ώστε να προκαλείται άντληση πρωτονίων από τη μία πλευρά της μεμβράνης στην άλλη. Η άντληση αυτή, σε συνδυασμό με την εκλεκτική περατότητα της μεμβράνης στα πρωτόνια, δημιουργεί διαφορά χημικού και ηλεκτρικού δυναμικού, που μπορεί να εκτονωθεί μόνο από ειδικές πρωτεϊνικές πύλες, όπως είναι η συνθάση του ΑΤΡ. Αυτό το πολύ μεγάλο μεμβρανικό ένζυμο δημιουργεί μια υδρόφιλη δίοδο στην εσωτερική μιτοχονδριακή μεμβράνη από την οποία περνούν τα πρωτόνια. Καθώς τα πρωτόνια διατρέχουν το ένζυμο, χρησιμοποιούνται για να προωθήσουν τη μη ενεργειακή ευνοϊκή αντίδραση μεταξύ ADP και φωσφορικής ομάδας για τη σύνθεση ΑΤΡ.