cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Εννέα οδοί
Οι Εννέα Οδοί ήταν πόλη των Ηδωνών στις όχθες του ποταμού Στρυμόνα στη Μακεδονία η οποία και καταστράφηκε από τους Αθηναίους, που επέδραμαν αιφνίδια, χωρίς να υπάρξει προηγούμενη αιτία. Συγκεκριμένα μετά τους περσικούς πολέμους, το 437/6 π.Χ., η Αθηναϊκή Δημοκρατία απεφάσισε την κατάληψη της χρυσοφόρου περιοχής και την εκδίωξη των κατοίκων της προκειμένου να δημιουργήσει εκεί δική της αποικία, αποστέλλοντας τον Αθηναίο στρατηγό Άγνωνα ο οποίος και τελικά αφού την κατέλαβε, τη λεηλάτησε και την κατέστρεψε εκδιώκοντας τους κατοίκους της, όσοι επέζησαν του αφανισμού, έκτισε στη συνέχεια στην ίδια θέση την Αμφίπολη. Όπως μας πληροφορεί σχετικά ο Θουκυδίδης: "«Τη θέση αυτή, όπου είναι τώρα η πόλη, δοκίμασε παλαιότερα να την αποικίσει και ο Αρισταγόρας ο Μιλήσιος, τότε που τον καταδίωκε ο βασιλιάς Δαρείος, αλλά εκδιώχθηκε από τους Ηδώνες· έπειτα, ύστερα από τριάντα δύο χρόνια οι Αθηναίοι έστειλαν δέκα χιλιάδες εποίκους και δικούς τους και από άλλες πόλεις εθελοντές, οι οποίοι εξολοθρεύτηκαν στον Δραβήσκο από τους Θράκες (465 π.Χ.) Και ύστερα από είκοσι εννέα χρόνια, το (437/6 π.Χ.), οι Αθηναίοι ήλθαν ξανά με αρχηγό για την ίδρυση αποικίας τον Άγνωνα του Νικίου, έδιωξαν τους Ηδώνες και έχτισαν την πόλη στη θέση που πρωτύτερα ονομαζόταν Εννέα Οδοί. Βάση για την επιχείρηση είχαν την Ηιώνα, το εμπορικό λιμάνι τους στο στόμιο του ποταμού, σε απόσταση είκοσι πέντε σταδίων από την τωρινή πόλη που ο Άγνων την ονόμασε Αμφίπολη, διότι καθώς ο Στρυμόνας την περιβρέχει και από τις δύο πλευρές σχηματίζοντας αγκώνα, έχτισε μακρύ τείχος από ένα σημείο του ποταμού σε ένα άλλο και ίδρυσε την πόλη, περίβλεπτη από τη θάλασσα και από την στεριά»."
Το 357 π.Χ. η πόλη ανακαταλήφθηκε από τον Φίλιππο, τον πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, εκδιώκοντας τους εισβολείς Αθηναίους. Γενόμενη τότε μέρος του Βασιλείου των Μακεδόνων η πόλη αποδόθηκε στους πρότερους κατοίκους της τους Ηδωνούς.
Παραπομπές
Εννεα οδοι Κατηγορία:Αρχαία Αμφίπολις Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Μακεδονίας
Αρναούτες
Ο όρος Αρναούτης, από το τουρκικό "Αρναβούτ", αναφέρεται είτε σε αλβανικά φύλα και γενικά σε ομιλητές της Αλβανικής γλώσσας (αρναούτικα) είτε σε μισθοφόρους πολεμιστές των Βαλκανίων του 19ου αιώνα, ανεξαρτήτως εθνότητας
Ο όρος χρησιμοποιείται στη Βαλκανική χερσόνησο και σε κάποιες περιπτώσεις έχει παραμείνει ως οικογενειακό επίθετο (Αρναούτης - Ελλάδα, Αρναούτοβιτς Σερβία - Κροατία, Αρναούτοβ - Βουλγαρία, Αρναούτου - Ρουμανία).
Παραπομπές
Κατηγορία:ΑρβανίτεςΚατηγορία:Μισθοφόροι Κατηγορία:Τουρκικές λέξεις και φράσεις
Κένεθ Μπράνα
Ο Σερ Κένεθ Τσαρλς Μπράνα (Sir Kenneth Charles Branagh, 10 Δεκεμβρίου 1960) είναι Βρετανός ηθοποιός, σεναριογράφος, σκηνοθέτης και παραγωγός. Εκπαιδεύτηκε στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης του Λονδίνου και διατελεί πρόεδρός της από το 2015. Έχει κερδίσει ένα Όσκαρ, τέσσερα BAFTA (συν δύο τιμητικά βραβεία), δύο βραβεία Emmy και μία Χρυσή Σφαίρα. Στις 9 Νοεμβρίου 2012 του απονεμήθηκε ο τίτλος του Ιππότη της Μεγάλης Βρετανίας. Τον Ιανουάριο του 2018 έλαβε το Βραβείο της Ελευθερίας της Πόλης στη γενέτειρά του, το Μπέλφαστ. Το 2020 κατετάγη στην 20ή θέση στη λίστα των The Irish Times με τους καλύτερους ηθοποιούς του κινηματογράφου της Ιρλανδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βορειοϊρλανδοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Βορειοϊρλανδοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Βρετανοί άνδρες ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Βρετανοί παραγωγοί ταινιών Κατηγορία:Βρετανοί σκηνοθέτες κινηματογράφου Κατηγορία:Βρετανοί σεναριογράφοι Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου Κατηγορία:Βραβευμένοι με BAFTA Κατηγορία:Βραβεία Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης (νικητές-Α' Αντρικός Ρόλος) Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα
Πριγκίπισσα Ελένη της Σερβίας
Η Πριγκίπισσα Ελένη της Σερβίας και Γιουγκοσλαβίας (4 Νοεμβρίου 1884 - 16 Οκτωβρίου 1962) ήταν η κόρη του Βασιλιά Πέτρου Α΄ της Σερβίας και της συζύγου του Ζόρκας των Πετρόβιτς-Νιέγκος, κόρης του Νικολάου Α΄ του Μαυροβουνίου. Ήταν η μεγάλη αδελφή του Γεωργίου πρίγκιπα της Σερβίας και του Αλεξάνδρου Α΄ της Γιουγκοσλαβίας. Θείες της ήταν: η Αναστασία πριγκίπισσα του Μαυροβουνίου, σύζυγος τού Νικολάου Νικολάγιεβιτς μεγάλου δούκα της Ρωσίας και η Μιλίτσα πριγκίπισσα του Μαυροβουνίου, σύζυγος τού Πέτρου Νικολάγιεβιτς μεγάλου δούκα της Ρωσίας. Η Μιλίτσα ήταν αυτή, που είχε γνωρίσει στην Τσαρίνα Αλεξάνδρα τον Γκριγκόρι Ρασπούτιν.
Μία άλλη θεία της, η Ελένη του Μαυροβουνίου, και Βασίλισσα της Ιταλίας, την προσκάλεσε για να γνωρίσει τον Πρίγκιπα Ιβάν Κωνσταντίνοβιτς της Ρωσίας, με τον οποίον παντρεύτηκε στις 21 Αυγούστου του 1911, στην Αγία Πετρούπολη. Αργότερα, η Ελένη, σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης. Μετά τη γέννηση του πρώτου παιδιού της, όμως, αναγκάστηκε να αφήσει την ιατρική καριέρα. Τελικά το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά τον Βσέβελοντ και την Κατερίνα. Μετά τη Ρωσική Επανάσταση ακολούθησε τον άντρα της στην εξορία, ο οποίος εκτελέστηκε από τους Μπολσεβίκους, το 1918. Η Ελένη αφού πέρασε κάποιο καιρό στη φυλακή, κατάφερε να αφεθεί ελεύθερη και να σμίξει με τα παιδιά της που ήταν στη Σουηδία. Αργότερα, εγκαταστάθηκε στη Νίκαια, της Γαλλίας, μέχρι και τη μέρα που πέθανε, ενώ δεν ξαναπαντρεύτηκε ποτέ.
Παραπομπές
<References/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πριγκίπισσες της Σερβίας Κατηγορία:Οίκος των Καραγεώργεβιτς Κατηγορία:Γιουγκοσλάβοι
Εμμανουήλ Σκορδίλης
Ο Εμμανουήλ Σκορδίλης (1908-1983), του Στυλιανού, ήταν Έλληνας δικηγόρος και βουλευτής.
Σταδιοδρομία
Γεννήθηκε το 1908 στην Ισθμία Κορινθίας, σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών και εργάστηκε ως δικηγόρος στον Πειραιά από το 1931.
Σύζυγός του ήταν η Νασία Σκορδίλη, το γένος Δράκου. Ο Σκορδίλης πέθανε σε ηλικία 75 ετών στην Αθήνα και κηδεύτηκε στον ιερό ναό Παναγίτσας Παλαιού Φαλήρου στις 5 Δεκεμβρίου 1983.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με την ΕΡΕ Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Νέα Δημοκρατία Κατηγορία:Βουλευτές Πειραιώς και Νήσων Κατηγορία:Βουλευτές Α΄ Πειραιά
Κάθριν Τζόνσον
Η Κάθριν Κόουλμαν Γκομπλ Τζόνσον (αγγλικά: Katherine Coleman Goble Johnson, 26 Αυγούστου 1918 - 24 Φεβρουαρίου 2020) ήταν Αμερικανίδα μαθηματικός, που οι υπολογισμοί της σχετικά με τους μηχανισμούς τροχιάς της NASA, ως εργαζόμενη εκεί, ήταν αποφασιστικά σημαντικοί, για την επίτευξη της πρώτης και των ακόλουθων εκτοξεύσεων επανδρωμένων διαστημόπλοιων στο διάστημα. Κατά την 35ετή καριέρα της στη NASA και στον προκάτοχο αυτής, η Τζόνσον απέκτησε υψηλή φήμη ως αυθεντία στους πολύπλοκους υπολογισμούς και ότι συνεισέφερε τα μέγιστα στη χρήση υπολογιστή για την πραγματοποίηση διαφόρων εργασιών. Οι υπηρεσίες διαστήματος της πίστωσαν ότι ήταν «η πρώτη Αφροαμερικανίδα γυναίκα που εργάστηκε στη NASA, ως επιστήμονας».
Η δουλειά της Τζόνσον περιελάμβανε υπολογισμούς για την τροχιά, εκτοξεύσεις και επείγουσες επιστροφές για το Πρόγραμμα Μέρκιουρι, που σε αυτό συμμετείχαν οι Άλαν Σέπαρντ, ο πρώτος Αμερικανός στο διάστημα, και Τζον Γκλεν, ο πρώτος Αμερικανός σε τροχιά, όπως επίσης και στα μονοπάτια που θα συναντούνταν το Apollo Lunar Module και το Apollo command module του Προγράμματος Apollo, για την πτήση τους προς τη σελήνη. Οι υπολογισμοί της ήταν επίσης πολύ αποφασιστικοί και για το πρόγραμμα Space Shuttle, ενώ εργάστηκε και για το σχέδιο για πτήση στον Άρη.
Το 2015, ο τότε Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, τη βράβευσε με το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας. Το 2016, ήταν ο βασικός χαρακτήρας της ταινίας Αφανείς Ηρωίδες, όπου την υποδύθηκε η Ταράτζι Π. Χένσον. Το 2019, η Τζόνσον, έλαβε το βραβείο του Χρυσού Μεταλλίου του Κονγκρέσου. Πέθανε σε οίκο ευγηρίας στις 24 Φεβρουαρίου 2020 σε ηλικία 101 ετών.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί μαθηματικοί Κατηγορία:Αμερικανοί επιστήμονες υπολογιστών Κατηγορία:NASA (πρόσωπα) Κατηγορία:BBC 100 (γυναίκες) Κατηγορία:Υπεραιωνόβιοι Κατηγορία:Παραλήπτες του Προεδρικού Μεταλλίου της Ελευθερίας
Εθνική ΗΠΑ (ποδόσφαιρο ανδρών)
Η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου ανδρών των ΗΠΑ είναι το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα των Ηνωμένων Πολιτειών στις ποδοσφαιρικές διοργανώσεις ανδρών.
Μολονότι το ποδόσφαιρο στις ΗΠΑ δεν είναι τόσο δημοφιλές όσο στον υπόλοιπο κόσμο, η εθνική ομάδα της χώρας θεωρείται ως ανερχόμενη δύναμη του παγκοσμίου ποδοσφαίρου - τα τελευταία χρόνια η FIFA την κατατάσσει συχνά πρώτη στους στατιστικούς πίνακες της Ποδοσφαιρικής Συνομοσπονδίας Βόρειας - Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής (CONCACAF) και στην πρώτη εικοσάδα όλων των συνομοσπονδιών. Οι μεγαλύτερες διακρίσεις της ομάδας έχουν έλθει στο Χρυσό Κύπελλο (το πρωτάθλημα της CONCACAF), το οποίο από το 1991 έχει κατακτήσει 4 φορές, ενώ άλλες 3 έφτασε στον τελικό.
Σε παγκόσμιο επίπεδο η Εθνική ΗΠΑ συγκαταλέγεται στις 13 ομάδες που συμμετείχαν στο παρθενικό Μουντιάλ της Ουρουγουάης το 1930, έφτασε μάλιστα μέχρι τα ημιτελικά, όπου αποκλείσθηκε από την Αργεντινή - αν και οι στατιστικές της ΦΙΦΑ μετά το 1986 την αναφέρουν ως τρίτη, δεν είναι εξακριβωμένο εάν υπήρξε μικρός τελικός. Κατά τα άλλα η παρουσία της στα Παγκόσμια Κύπελλα υπήρξε αναιμική - είτε δεν προκρινόταν στην τελική φάση, είτε αποκλειόταν μετά τους πρώτους αγώνες της. Καλύτερη επίδοσή της (μετά την Ουρουγουάη) είναι στο Μουντιάλ του '94, το οποίο έλαβε χώρα στις ΗΠΑ, όπου έφθασε μέχρι τα προημιτελικά.
Η ομάδα έχει στο παλμαρέ της ακόμα μια δεύτερη και μια τρίτη θέση στην Ολυμπιάδα του Σεντ Λιούις (1904). Το συγκεκριμένο τουρνουά δεν ανήκε στο επίσημο καλεντάρι των Αγώνων και συμμετείχαν μόλις τρεις ομάδες, μία από τον Καναδά και δύο από τις ΗΠΑ. Παρόλα αυτά η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή αναγνώρισε αργότερα το τουρνουά ως ολυμπιακό γεγονός και απένειμε αναδρομικά μετάλλια στους συμμετέχοντες.
Old Spice
Η Old Spice είναι Αμερικανική εμπορική επωνυμία ανδρικών προϊόντων καλλωπισμού. Κατασκευαζόταν από την Procter & Gamble, η οποία απέκτησε την εμπορική επωνυμία το 1990 από τη Shulton, Inc., τον αρχικό παραγωγό της Old Spice, η οποία ιδρύθηκε το 1934 από τον William Lightfoot Schultz.
Ιστορία
Στα ανδρικά προϊόντα, κυριαρχούσαν το σαπούνι ξυρίσματος και η λοσιόν για μετά το ξύρισμα, τα οποία διατίθεντο στην αγορά συνοδευόμενα από ένα ναυτικό θέμα. Τα ιστιοφόρα ειδικότερα, χρησιμοποιήθηκαν ως εμπορικό σήμα. Τα αρχικά πλοία που χρησιμοποιούνται στη συσκευασία, ήσαν το Grand Turk και το Friendship. Άλλα πλοία που χρησιμοποιήθηκαν από στις συσκευασίες της Old Spice, συμπεριλαμβάνουν το John Wesley, Salem, Birmingham, Maria Teresa, Propontis, Recovery, Sooloo, Star of the West, Constitution, Java, United States και το Hamilton.
Σε μια προσπάθεια να κερδίσει μερίδιο αγοράς στο ανταγωνιστικό επιχειρηματικό σαπούνι μπάρα, ένας μάχιμος αντιπρόσωπος πωλήσεων, αφού παρατήρησε την επιτυχία των συναδέλφων του, με θέμα πωλήσεις διακοπών "σαπούνι με ένα σχοινί" της Old Spice, πλησίασε τον νεοδιορισθέντα Γενικό Διευθυντή της P & G στα προσωπικά σαπούνια, σχετικά με την έναρξη της προσφοράς ενός σαπουνιού, σε ένα σημείο ισότιμης τιμής, με τους ηγέτες στην αγορά. Καθ'όλη τη δεκαετία του 2000, η Procter & Gamble εισήγαγε πολλές μορφές του αποσμητικού, αφρόλουτρα και σπρέι σώματος, σε διάφορα αρώματα με την επωνυμία Old Spice.
Στις αρχές του 2008, το πρωτότυπο άρωμα της Old Spice, ανασυσκευάστηκε ως «Κλασικό Άρωμα» ("Classic Scent"), τόσο στις εκδόσεις για μετά το ξύρισμα όσο και για την κολόνια. Τα λευκά γυάλινα μπουκάλια έδωσαν τη θέση τους σε πλαστικά και τα γκρι πώματα σε ερυθρά. Το ζελέ για ντους της Old Spice Classic, πωλήθηκε χρησιμοποιώντας το σύνθημα «Η αρχική. Αν ο παππούς σου δεν την είχε φορέσει, εσύ δεν θα υπήρχες.»
Προϊόντα
Από το 2015, η Old Spice, έχει πέντε κύριες γραμμές προϊόντων περιποίησης και η κάθε γραμμή διαθέτει μια ποικιλία από προϊόντα και αρώματα, Wild Collection, Classic, Fresher Collection, Red Zone και High Endurance.
Διαφήμιση
Η διαφημιστική καμπάνια με προεξέχοντες τους Isaiah Mustafa, Terry Crews, Νιβ Κάμπελ και Κόρτνεϊ Κοξ ως οι «Άνθρωποι της Old Spice», έγιναν δημοφιλείς μετά την πρώτη διαφημιστική καταχώρηση, που τιτλοφορήθηκε «The Man Your Man Could Smell Like» και έγινε viral. Η Old Spice, εγκαινίασε το 2013, μια σειρά από τηλεοπτικές διαφημίσεις στην Ινδία, τιτλοφορούμενες «Mantastic Man», με πρωταγωνιστή το supermodel και ηθοποιό Milind Soman. Η διαφήμιση «Make A Smellmitment», έκανε το ντεμπούτο της το 2015, προωθώντας τον Timber (ή Swagger) και τον Bearglove.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μάρκες προσωπικής φροντίδας Κατηγορία:Αρώματα Κατηγορία:Μάρκες της Procter & Gamble Κατηγορία:Μάρκες Σαπόνων Κατηγορία:Προϊόντα εταιρειών
Παγοδρομία ταχύτητας στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1924 – 500 μέτρα ανδρών
Τα 500 μέτρα ανδρών ήταν ένα από τα πέντε αγωνίσματα παγοδρομίας ταχύτητας στο πρόγραμμα των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 1924. Συνολικά 27 αθλητές από 10 χώρες έλαβαν μέρος στον αγώνα που διεξήχθη στις 26 Ιανουαρίου στο Ολυμπιακό Στάδιο του Σαμονί στη Γαλλία.
Ήταν το πρώτο χρονικά αγώνισμα της διοργάνωσης (ξεκίνησε στις 10 το πρωί) και ως εκ τούτου προέκυψε ο πρώτος Ολυμπιονίκης στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων. Νικητής αναδείχθηκε ο Αμερικανός Τσαρλς Τζιούτρο, ενώ το ασημένιο μετάλλιο κατέκτησε ο Νορβηγός Όσκαρ Όλσεν. Το χάλκινο μετάλλιο μοιράστηκαν οι Ρόαλντ Λάρσεν και Κλας Τούνμπεργκ που ισοβάθμισαν στην τρίτη θέση. Τον αγώνα παρακολούθησαν συνολικά 1.316 θεατές και βασικός κριτής ήταν ο Νορβηγός Χανς Όσκαρ Χάμερσταντ.
Συμμετέχουσες χώρες
Στον ιστότοπό της, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή ονομάζει 4 ακόμη αθλητές στο αγώνισμα, που όμως δεν ξεκίνησαν τον αγώνα και ως εκ τούτου δεν καταγράφονται στη λίστα των συμμετεχόντων. Οι 10 χώρες που έλαβαν μέρος είναι οι εξής (σε παρένθεση ο αριθμός των αθλητών):
• 🇧🇪 Βέλγιο (4)
• 🇫🇷 Γαλλία (4)
• 🇺🇸 Ηνωμένες Πολιτείες (4)
• 20px|border|Καναδάς Καναδάς (1)
• Λετονία (1)
• 🇬🇧 Μεγάλη Βρετανία (3)
• 🇳🇴 Νορβηγία (4)
• 🇵🇱 Πολωνία (1)
• 🇸🇪 Σουηδία (2)
• 🇫🇮 Φινλανδία (3)
Σύνοψη αγωνίσματος
Σύμφωνα με τους κανόνες της Διεθνούς Ένωσης Παγοδρομίας, οι αθλητές αγωνίστηκαν σε ζευγάρια και έπρεπε να καλύψουν απόσταση 500 μέτρων στο παγοδρόμιο, σε όσο το δυνατόν λιγότερο χρόνο. Τα ζευγάρια καθορίστηκαν με κλήρωση πριν τον αγώνα. Αρχικά, επρόκειτο να αγωνιστούν 31 αθλητές από 13 χώρες, όμως ο αριθμός μειώθηκε σε 27 από 10 χώρες μετά την αποχώρηση τεσσάρων αθλητών. Ένας από αυτούς ήταν ο Κρίστφριντ Μπουρμάιστερ, ο οποίος επρόκειτο να είναι ο μοναδικός εκπρόσωπος της Εσθονίας στους 1ους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Τελικά, δεν έλαβε μέρος στον αγώνα και η απόσυρσή του δεν κοινοποιήθηκε εγκαίρως στους διοργανωτές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια μικρή αναδιάταξη στα ζευγάρια λίγο πριν την έναρξη.
Ως ο πρώτος μεγάλος διεθνής αγώνας της χρονιάς, ήταν δύσκολο να ξεχωρίσει κάποιο φαβορί. Πριν πάνε στο Σαμονί, οι Φινλανδοί προπονούνταν στο Νταβός, εκεί όπου ο παγκόσμιος πρωταθλητής Κλας Τούνμπεργκ είχε χρόνο 43.8 δευτερολέπτων, μόλις τέσσερα δέκατα περισσότερα από το παγκόσμιο ρεκόρ του Νορβηγού Όσκαρ Ματίσεν. Ο Ματίσεν ως επαγγελματίας δεν μπορούσε να λάβει μέρος στους Αγώνες. Έτσι, οι ελπίδες της Νορβηγίας για μετάλλιο έπεφταν πάνω στον Ρόαλντ Λάρσεν (είχε 44.6 στο Φρόγκνερ) και τον Όσκαρ Όλσεν. Από την άλλη, η ομάδα των Ηνωμένων Πολιτειών συμμετείχε σε μερικούς αγώνες πριν αναχωρήσει για την Ευρώπη, έχοντας ταχύτερο αθλητή τον Τσαρλς Τζιούτρο με μόλις 46.6. Βέβαια, ο ίδιος είχε σημειώσει νέο παγκόσμιο ρεκόρ στο αγώνισμα των 100 γιαρδών με χρόνο 9.4 δευτερολέπτων, στις 6 Ιανουαρίου.
Ο Τζο Μουρ των Ηνωμένων Πολιτειών και ο Έρικ Μπλόμγκρεν από τη Σουηδία έγιναν οι πρώτοι χρονικά αθλητές που αγωνίστηκαν ποτέ σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, με τον Μουρ να θέτει το πρώτο ολυμπιακό ρεκόρ, καλύπτοντας την απόσταση σε 45.6 δευτερόλεπτα. Ο χρόνος του Μουρ δεν ξεπεράστηκε μέχρι το 11ο ζευγάρι, όταν ο Φινλανδός Άσερ Βαλένιους (είχε 44.4 στο Νταβός) σταμάτησε το χρονόμετρο στα 45 δευτερόλεπτα. Ωστόσο, στο αμέσως επόμενο ζευγάρι, ο Όλσεν έκανε 44.2 και πέρασε στην πρώτη θέση. Τελικά, η επίδοση του χρυσού μεταλλίου προήλθε από το 15ο ζευγάρι, όπου ο Αμερικανός Τζιούτρο τέθηκε αντιμέτωπος με τον Τσαρλς Γκόρμαν. Ο Καναδός πήρε το προβάδισμα, όμως ο Τζιούτρο τον ξεπέρασε πολύ γρήγορα και τερμάτισε σε χρόνο 44 δευτερολέπτων. Τα εναπομείναντα φαβορί, ο Τούνμπεργκ και ο Λάρσεν, περιορίστηκαν στο χάλκινο μετάλλιο, καθώς αμφότεροι είχαν χρόνο 44.8 δευτερολέπτων.
Ο Τζιούτρο προερχόταν από φτωχή οικογένεια και η παγοδρομία ταχύτητας ήταν ακριβό άθλημα για εκείνον. Παρ'όλα αυτά, κατάφερε να βρει χορηγία από τον επιχειρηματία Τζακ Μάμπιτ και έγινε κορυφαίος στις μικρές αποστάσεις κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1920. Είχε αποσυρθεί για ένα διάστημα πριν τη 1η Χειμερινή Ολυμπιάδα, όμως επέστρεψε στο άθλημα με στόχο να αγωνιστεί στο Σαμονί. Εκτός από τα 500 μέτρα, πήρε μέρος και στα αγωνίσματα των 1.500 και 5.000 μέτρων και στη συνέχεια αποσύρθηκε οριστικά. Το χρυσό μετάλλιό του βρίσκεται στο Ινστιτούτο Σμιθσόνιαν στην Ουάσινγκτον.
Ρεκόρ
thumb|162px|Ο χάλκινος νικητής, [[Κλας Τούνμπεργκ.]] Το παγκόσμιο ρεκόρ στο αγώνισμα πριν την έναρξη των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων 1924:
Τα ακόλουθα ρεκόρ σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια του αγώνα:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
500 μετρα ανδρών
Κωνσταντίνος Γαλής
Ο Κωνσταντίνος Γαλής ήταν Έλληνας αγωνιστής - οπλαρχηγός στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Καταγόταν από τον Φουρνά των Αγράφων. Ήταν αδελφός των επίσης οπλαρχηγών Γεωργίου Γαλή και Ιωάννη Γαλή
Διακρίθηκε δε σε όλη τη διάρκεια του Αγώνα του 1821. Μετά την ανακήρυξη του Βασιλείου της Ελλάδος, τιμήθηκε από τον Βασιλέα Όθωνα όπου και αποκαταστάθηκε γενόμενος αξιωματικός στη Βασιλική Φάλαγγα λαμβάνοντας κάποια μηνιαία χορηγία.
Πηγές
Κατηγορία:Οπλαρχηγοί του 1821
Εστέρες
Οι εστέρες (αγγλικά: esters), στη χημεία είναι οργανικές χημικές ενώσεις που παράγονται από ένα οξύ [κατ' Αρρένιους, οργανικό ή ανόργανο, αρκεί να περιέχει ένα τουλάχιστον υδροξύλιο (-OH) στην όξινη ομάδα του], με αντικατάσταση ενός τουλάχιστον (όξινου) υδροξυλίου από μια αλκοξυλομάδα (-OR). Το πιο συνηθισμένο είδος εστέρων είναι οι καρβοξυλικοί εστέρες (RCOOR), που παράγονται με αντίδραση καρβοξυλικού οξέος (RCOOH) και μιας αλκοόλης (ROH). Ορισμένα εγχειρίδια ορίζουν τους εστέρες (ακριβώς ή περίπου) ως εξής: «εστέρας ονομάζεται κάθε οργανική χημική ένωση η οποία περιέχει (μια τουλάχιστον) καρβαλκοξυομάδα». Υποκατηγορία εστέρων αποτελούν τα γλυκερίδια, που είναι εστέρες ενός τουλάχιστον λιπαρού οξέος και γλυκερίνης. Τα γλυκερίδια, από τα οποία είναι πιο γνωστά τα τριγλυκερίδια, δηλαδή τριεστέρες γλυκερίνης και τριών (3) ισοδυνάμων λιπαρού οξέος, είναι σημαντικά για τη βιολογία, εφόσον αποτελούν μια από τις κύριες κατηγορίες των λιπιδίων, που αποτελούν τον κορμό των ζωικών λιπών και των φυτικών ελαίων. Οι καρβοξυλικοί εστέρες είναι ενώσεις με (σχετικά) μικρό μοριακό βάρος και χρησιμοποιούνται ως αρώματα και βρίσκονται στα αιθέρια έλαια και σε φερομόνες. Φωσφοεστέρες [μη καρβοξυλικοί εστέρες του φωσφορικού οξέος (H3PO4) και οργανικών φωσφορικών οξέων (RPO3H) ] αποτελούν τη ραχοκοκκαλιά των μορίων DNA και RNA. Νιτροεστέρες, όπως η νιτρογλυκερίνη, είναι γνωστοί για τις εκρηκτικές τους ιδιότητες, ενώ οι πολυεστέρες είναι σημαντικά πλαστικά, των οποίων τα μονομερή συνδέονται με χαρακτηριστικές ομάδες (καρβοξυλικών) εστέρων.
Επινόηση του όρου
Ο όρος «εστέρας» επινοήθηκε το 1848 από το γερμανό χημικό Λέοπολντ Γκμελίν (Leopold Gmelin), πιθανότατα με συνειρμό στο γερμανικό όρο Essigäther, που αποδίδεται στα ελληνικά ως «οξικός αιθέρας», αναφερόμενος ειδικά στον αιθανικό αιθυλεστέρα (CH3COOCH2CH3).
Ονοματολογία εστέρων κατά IUPAC
Κατά το σύστημα IUPAC, οι εστέρες ονομάζονται από την ονομασία του αντίστοιχου οξέος (ανόργανου ή οργανικού), με αντικατάσταση της λέξης «-οξύ» από την ονομασία της αντίστοιχης αλκυλομάδας συν την κατάληξη «-εστέρας». Για παράδειγμα, ένας εστέρας που προέρχεται από το πεντανικό οξύ (CH3CH2CH2CH2COOH) με αντικατάσταση του υδροξυλίου (-ΟΗ) της καρβοξυλομάδας (-COOH) του από αιθοξυομάδα (CH3CH2O-) ονομάζεται κατά IUPAC «πεντανικός αιθυλεστέρας». Είναι συχνή η χρήση της εμπειρικής ονομασίας των καρβοξυλικών οξέων που μετέχουν στο σχηματισμό καρβοξυλικού εστέρα, αν και η τυπική κατά IUPAC ονομασία περιλαμβάνει τη χρήση της κατά IUPAC ονομασίας και ως προς το σκέλος του οξέος. Αυτό είναι πιο επιβεβλημένο και πιο συνηθισμένο για τα (σχετικά) πιο σύνθετα καρβοξυλικά οξέα.
200px|thumb|Ονομασία κατά IUPAC (ελληνική έκδοση): [[Βουτανοϊκός βουτυλεστέρας.]] μικρογραφία|γ-βαλερολακτόνη. Παράγεται με ενδομοριακή [[εστεροποίηση του γ-υδροξυβελερικού οξέος [δηλαδή του 4-υδροξυπεντανικού οξέος σε πλήρως τυπική κατά IUPAC ονομασία, CH3CH(OH)CH2CH2COOH].|100x100εσ]] 200px|thumb|Τριγλυκερίδιο μικρογραφία|Ανθρακικός αιθυλενεστέρας.|100x100εσ
Τυπολογία εστέρων
Οι χημικοί τύποι των καρβοξυλικών οξέων συνήθως παίρνουν τη (γενική μορφή) RCO2R′, όπου τα R και R′ είναι τα υδροκαρβύλια που αντιστοιχούν στο καρβοξυλικό οξύ και την αλκοόλη που σχημάτησαν τον εστέρα. Σημειώνεται ότι το R μπορεί να είναι επίσης και υδρογόνο, γιατί υπάρχει και το μεθανικό οξύ (HCOOH).
Οι κυκλικοί εστέρες ονομάζονται λακτόνες, ανεξάρτητα αν είναι παράγωγα οργανικού ή ανόργανου οξέος. Ένα παράδειγμα λακτόνης (οργανικού οξέος) είναι η γ-βαλερολακτόνη.
Τριγλυκερίδια
Τα τριγλυκερίδια (λίπη) είναι μία από τις μεγαλύτερες κατηγορίες λιπιδίων. Οι ενώσεις αυτές είναι εστέρες της γλυκερόλης με λιπαρά οξέα. Αποτελούν σημαντικές πηγές ενέργειας για τους οργανισμούς και αποθηκεύονται σε διάφορα μέρη του σώματος.
Εστέρες ανόργανων και μη καρβοξυλικών οργανικών οξέων
Εστέρες παράγονται και με εστεροποίηση ανόργανου οξέος ή μη καρβοξυλικού οργανικού οξέος με αλκοόλη. Συχνά ονομάζονται (καταχρηστικά) «ανόργανοι εστέρες», αν και επίσης ανήκουν στις οργανικές ενώσεις, αφού περιέχουν το οργανικό τμήμα της αλκοόλης. Η ονοματολογία κατά IUPAC επεκτείνεται κανονικά και στους εστέρες που προέρχονται από ανόργανα οξοξέα, όπως το φωσφορικό οξύ (H3PO4), το θειικό οξύ (H2SO4), το νιτρικό οξύ (ΗΝΟ3), βορικό οξύ (Η3ΒΟ3). Για παράδειγμα, ο φωσφορικός τριφαινυλεστέρας (Ph3PO4) προέρχεται από τριπλή εστεροποίηση φωσφορικού οξέος και τριών (3) ισοδυνάμων φαινόλης (PhOH). Ακόμη και το ανθρακικό οξύ (H2CO3) παράγει εστέρες. Για παράδειγμα, ο ανθρακικός αιθυλενεστέρας προέρχεται από εστεροποίηση ανθρακικού οξέος και 1,2-αιθανοδιόλης (ΗΟCH2CH2OH). Υπάρχουν ορισμένες παραλλαγές στους εστέρες με φωσφορούχα οξέα. Κάποιες από αυτές είναι οι ακόλουθες: Κατ' αναλογία, κάποιες παραλλαγές εστέρων βοριούχων οξέων είναι οι ακόλουθες:
Επέκταση του όρου «εστέρας» και σε ενώσεις με άλλα στοιχεία της ομάδας 16
Μια και το οξυγόνο είναι στοιχείο της ομάδας 16 του περιοδικού συστήματος, ένα άτομο θείου (για παράδειγμα) μπορεί να αντικαταστήσει ένα άτομο οξυγόνου στη σειρά ομοιοπολικών δεσμών άνθρακα - οξυγόνου - κεντρικό άτομο οξέος (δηλαδή η σειρά C-O-A μπορεί να γίνει C-S-A). Σχηματίζονται έτσι οι θειεστέρες, που μπορούν αντίστοιχα να θεωρηθούν ως προϊόντα αντικατάστασης όξινου υδροξυλίου οξέος (-OH) από αλκυλοθειομάδα (-SR) ή προϊόντα εστεροποίησης οξέων και θειολών. Επομένως, κάποιες παραλλαγές εστέρων (και θειεστέρων) θειούχων οξέων είναι οι ακόλουθες:
Δομή, δεσμολογία και συνέπειες αυτών
Οι καρβοξυλικοί εστέρες περιέχουν ένα καρβονυλικό κέντρο, με τις γωνίες C-C-Ο και O-C-Ο στις 120°. Αντίθετα με τα καρβοξυλικά αμίδια, οι καρβοξυλικοί εστέρες περιέχουν (σχετικά) ευέλικτες δομικά λειτουργικές ομάδες, γιατί οι δεσμοί C-O-C έχουν (σχετικἀ) χαμηλό (ενεργειακό) «εμπόδιο» περιστροφής. Αυτή η ευελιξία και η χαμηλή πολικότητά τους απεικονίζεται στις φυσικές τους ιδιότητες: Έχουν την τάση να έχουν χαμηλή θερμοκρασία τήξης και να είναι πτητικοί, δηλαδή έχουν χαμηλές θερμοκρασίες βρασμού, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα αμίδια. Η δε pKa των α-υδρογόνων (δηλαδή των ατόμων υδρογόνου που συνδέονται με το α-άτομο άνθρακα, αυτό που είναι αμέσως δίπλα στο καρβονύλιο) τους είναι γύρω στο 25.
Πολλοί καρβοξυλικοί εστέρες μπορεί να παρουσιάζουν γεωμετρική ισομέρεια, αλλά τείνουν να υιοθετούν τo cis- (ή Ζ-) ισομερές, παρά το trans- (ή Ε-) εναλλακτικό, εξαιτίας του συνδυασμού των φαινομένων της υπερσυζυγίας και της ελαχιστοποίσησης των διπόλων. Η «προτίμηση» του Ζ- ισομερούς επηρεάζεται από τη φύση των υποκαταστατών (δηλαδή των υδροκαρβυλίων, R και R΄) και του διαλύτη, αν υπάρχει. Οι λακτόνες (δηλαδή οι κυκλικοί εστέρες που προκύπτουν από ενδομοριακή εστεροποίηση υδροξυοξέων) με μικρούς δακτυλίους, όμως, υποχρεώνονται από την κυκλική τους δομή να χρησιμοποιήσουν την trans- διαμόρφωση ισομέρειας.
Φυσικές ιδιότητες εστέρων
Οι καρβοξυλικοί εστέρες είναι πιο πολικοί από τους (αντίστοιχους) αιθέρες, αλλά λιγότερο πολικοί από τις (αντίστοιχες) αλκοόλες. Παίρνουν μέρος σε δεσμούς υδρογόνου ως δέκτες υδρογόνου, αλλά δεν μπορούν να δράσουν ως δότες υδρογόνου σε τέτοιους δεσμούς, αντίθετα από τις αλκοόλες, οι οποίες παίρνουν μέρος σε δεσμούς υδρογόνου και ως δέκτες και ως δότες υδρογόνου. Αυτή ικανότητα για εν μέρει συμμετοχή σε δεσμούς υδρογόνου έχει ως συνέπεια μια κάποια υδατοδιαλυτότητα. Εξαιτίας της έλειψης δυνατότητας συμμετοχής σε δεσμούς υδρογόνου ως δότες υδρογόνου οι καρβοξυλικοί εστέρες δεν αυτοδιίστανται. Για το λόγο αυτό, οι καρβοξυλικοί εστέρες είναι πτητικότεροι από τα παρόμοιου μοριακού βάρους καρβοξυλικά οξέα.
Οι καρβοξυλικοί εστέρες που έχουν προέλθει από εξουδετέρωση κατώτερων καρβοξυλικών οξέων με κατώτερες αλκοόλες είναι υγρές ουσίες, κατάλληλες ως διαλύτες. Οι καρβοξυλικοί εστέρες από εξουδετέρωση μεσαίων ή κατώτερων καρβοξυλικών οξέων με μεσαίες αλκοόλες είναι συνήθως ενώσεις με ευχάριστη οσμή και αποτελούν τις βασικές ουσίες των φυσικών αρωμάτων. Οι καρβοξυλικοί εστέρες ανώτερων οξέων με ανώτερες αλκοόλες αποτελούν τα κεριά, τα οποία είναι ενώσεις αδιάλυτες στο νερό. Υπάρχουν στην φύση ως φυσικά κεριά.
Ταυτοποίηση και ανάλυση
Οι καρβοξυλικοί εστέρες γενικά ταυτοποιούνται με τη χρήση αέριας χρωματογραφίας, που εκμεταλλεύεται τη (σχετική) πτητικότητά τους. Η φασματοσκοπία υπερύθρου για τους καρβοξυλικούς εστέρες παρουσιάζει μια αιχμηρή ζώνη με εύρος 1730-1750 cm-1, που συνδέεται με το καρβονύλιό τους. Αυτή η κορυφή αλλάζει εξαρτώμενη από τις λειτουργικές ομάδες που συνδέονται με το καρβονύλιο. Για παράδειγμα, η παρουσία ενός βενζολικού δακτυλίου (για παράδειγμα στο βενζοϊκό μεθυλεστέρα) ή ενός διπλού δεσμού σε σύζευξη με το καρβονύλιο (για παράδειγμα σε κάποιον ακρυλικό αλκυλεστέρα) μειώνει τον κυματάριθμο κατά περίπου 30 cm-1.
Φυσική παρουσία και εφαρμογές
Οι καρβοξυλικοί (και όχι μόνο) εστέρες είναι πολύ διαδεδομένοι στη φύση και επίσης είναι πολύ χρησιμοποιούμενοι από τη βιομηχανία. Οι εστέρες είναι συνηθισμένοι στην οργανική χημεία και στη βιοχημεία, ενώ συχνά έχουν χαρακτηριστικές ευχάριστες φρουτώδεις οσμές. Το γεγονός αυτό βρίσκει εκτεταμένη εφαρμογή στις βιομηχανίες αρωμάτων και αρωματικών προσθέτων. Οι εστερικοί δεσμοί βρίσκονται επίσης σε πολλά (χρήσιμα) πολυμερή.Στη φύση, τα λίπη είναι γενικά τριεστέρες γλυκερίνης και λιπαρών οξέων (δηλαδή τριγλυκερίδια). Οι καρβοξυλικοί εστέρες είναι επίσης υπεύθυνοι για τα αρώματα πολλών φρούτων, που συμπεριλαμβάνουν (μεταξύ άλλων) τα μήλα, τα δούρια, τα αχλάδια, οι μπανάνες, οι ανανάδες και οι φράουλες. Αρκετά εκατομμύρια τόνοι πολυεστέρων ετησίως παράγονται βιομηχανικά, συμπεριλαμβάνοντας σημαντικά προϊόντα όπως το τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο, οι ακρυλικοί εστέρες και η οξική κυτταρίνη.
Εστεροποίηση καρβοξυλικών οξέων και αλκοολών για παραγωγή καρβοξυλικών εστέρων
«Εστεροποίηση» είναι το γενικό όνομα για την αντίδραση συμπύκνωσης, κατά την οποία δυο αντιδρώντα (τυπικά μια αλκοόλη και ένα οξοξύ) σχηματίζουν εστέρα (ως κύριο προϊόν) και νερό. Η κλασική μέθοδος σύνθεσης καρβοξυλικών εστέρων είναι η αποκαλούμενη «εστεροποίηση Φίσερ» (Fischer esterification), που εμπλέκει την επίδραση καρβοξυλικού οξέος σε αλκοόλη, παρουσία ενός αφυδατικού μέσου, όπως το πυκνό θειικό οξύ. Η αντίδραση αυτή, για καρβοξυλικούς εστέρες, φαίνεται παρακάτω:
κέντρο|250x250εσ Η σταθερά ισορροπίας για τέτοιες αντιδράσεις είναι περίπου 5, για την παραγωγή αιθανικού αιθυλεστέρα, με εστεροποίση αιθανικού οξέος και αιθανόλης. Αυτή η χημική αντίδραση είναι αργή αν απουσιάζει κάποιος καταλύτης. Το πυκνό θειικό οξύ αποτελεί τυπικό καταλύτη για αυτήν την αντίδραση. Κάποια άλλα οξέα που χρησιμοποιήθηκαν για τον ίδιο σκοπό συμπεριλαμβάνουν πολυμερή σουλφονικά οξέα. Εφόσον η αντίδραση αυτή είναι πολύ αναστρέψιμη, η απόδοση σε καρβοξυλικό εστέρα μπορεί να βελτιωθεί αξιοποιώντας την αρχή του Λε Σατελιέ (Le Chatelier's principle), δηλαδή πρακτικά με τις ακόλουθες μεθόδους: Υπάρχουν και άλλα αντιδραστήρια που είναι γνωστό ότι οδηγούν σε αφυδάτωση μειγμάτων αλκοολών και καρβοξυλικών οξέων. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η «εστεροποίηση Στέγκλιχ» (Steglich esterification), που είναι μια μέθοδος παραγωγής καρβοξυλικών εστέρων υπό ήπιες συνθήκες. Η μέθοδος αυτή είναι πολύ προσφιλής για σύνθεση πεπτιδίων, όπου τα υποστρώματα είναι ευαίσθητα σε σκληρές συνθήκες, όπως η χρήση υψηλής ποσότητας θερμότητας. Το DCC (δικυκλοεξυλοκαρβοδιιμίδιο) χρησιμοποιήθηκε για την ενεργοποίηση του καρβοξυλικού οξέος για περαιτέρω αντίδραση. Ακόμη, η DMAP (4-διμεθυλαμινοπυριδίνη) χρησιμοποιήθηκε ως καταλύτης μεταφοράς ακυλομάδας. : Μια άλλη μέθοδος αφυδάτωσης μειγμάτων αλκοολών και καρβοξυλικών οξέων είναι η αντίδραση Μιτσουνόμπου (Mitsunobu reaction):
Παραγωγή μεθυλεστέρων με επίδραση διαζωμεθανίου σε καρβοξυλικά οξέα
Τα καρβοξυλικά οξέα μπορούν να μετατραπούν στους αντίστοιχους μεθυλεστέρες τους χρησιμοποώντας διαζωμεθάνιο (CH2N2):
Χρησιμοποιώντας διαζωμεθάνιο, μείγματα (αγνώστων) καρβοξυλικών οξέων μπορούν να μετατραπούν στα αντίστοιχα μείγματα μεθυλεστέρων τους, με σχεδόν ποσοτικές αποδόσεις (δηλαδή κοντά στο 100%), που μπορούν με τη σειρά τους να αναλυθούν με αέρια χρωματογραφία. Η μέθοδος αυτή είναι χρήσιμη για ειδικές επιχειρήσεις οργανικής σύνθεσης, αλλά θεωρείται ότι είναι πολύ βλαβερή και πολύ δαπανηρή οικονομιά για εφαρμογές παραγωγής μεγάλης κλίμακας.
Αλκοόλυση ακυλοχλωριδίων και ανυδριτών καρβοξυλικών οξέων για παραγωγή καρβοξυλικών εστέρων
Οι αντιδράσεις αυτές είναι μη αντιστρέψιμες, οπότε από αυτήν την άποψη απλουστεύουν τη διεργασία παραγωγής καρβοξυλικών οξέων. Εφόσον τόσο τα ακυλοχλωρίδια, όσο και οι ανυδρίτες καρβοξυλικών οξέων αντιδρούν επίσης με το νερό, οι παραπάνω αντιδράσεις είναι προτιμότερο να γίνονται υπό άνυδρες συνθήκες. Ανάλογη αντίδραση ακυλίωσης αμινών επίσης δίνουν καρβοξυλικά αμίδια, αλλά οι αντιδράσεις αυτές είναι λιγότερο εκλεκτικές, γιατί οι αμίνες είναι ισχυρότερα πυρηνόφιλα και αντιδρούν ταχύτερα από το νερό (αν υπάρχει στο αντιδρών μείγμα) με τα ακυλαλογονίδια και με τους ανυδρίτες καρβοξυλικών οξέων. Ωστόσο, η μέθοδος εφαρμώζεται μόνο σε εργαστηριακής κλίμακας παραγωγή, γιατί είναι δαπανηρή οικονομικά.
Αλκυλίωση καρβοξυλικών αλάτων για παραγωγή καρβοξυλικών εστέρων
Το καρβοξυλικό άλας που χρησιμοποιείται συχνά παράγεται in situ. Σε δύσκολες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο αντίστοιχος καρβοξυλικός άργυρος (RCOOAg), γιατί τα κατιόντα αργύρου (Ag+) συμπλέκουν τα παραγώμενα ανιόντα αλογόνου, βοηθώντας την απομάκρυνσή τους και βελτιώνοντας την απόδοση της αντίδρασης. Η αντίδραση μπορεί να έχει πρόβλημα με τη διαθεσιμότητα των καρβοξυλικών ανιόντων και γι' αυτό επωφελείται (σε αυτήν την περίπτωση) από την προσθήκη καταλυτών μεταφοράς φάσης ή τη χρήση πολύ πολικών απρωτικών διαλυτών, όπως το DMF (διμεθυλοφουράνιο).
Μετεστεροποίηση
Η μετεστεροποίηση περιλαμβάνει την αντίδραση μετατροπής ενός καρβοξυλικού εστέρα σε έναν άλλο (πιο χρήσιμο) και χρησιμοποιείται ευρύτατα στην πράξη:
Όπως και η υδρόλυση, η μετεστεροποίηση καταλύεται από οξέα και από βάσεις. Η αντίδραση χρησιμοποιείται πολύ για την αποσύνθεση τριγλυκεριδίων, που για παράδειγμα χρησιμεύει για την παραγωγή άλλων καρβοξυλικών εστέρων των λιπαρών, οξέων που τα τριγλυκερίδια περιέχουν, με άλλες αλκοόλες, όταν αυτό είναι επιθυμητό. Ομοίως, ο πολυ(τερεφθαλικός αιθυλένεστέρας) παράγεται με μετεστεροποίση τερεφθαλικού διμεθυλεστέρα με 1,2-αιθανοδιόλη:
Καρβονυλίωση
Τα αλκένια μπορούν να υποστούν υδροεστεροποίηση με την παρουσία μεταλλοκαρβονυλίων ως καταλύτες. Με αυτήν τη μέθοδο παράγονται, για παράδειγμα, βιομηχανικά εστέρες του προπανικού οξέος:
Η καρβονυλίωση μεθανόλης δίνει μεθανικό μεθυλεστέρα (HCOOCH3), που αποτελεί την κύρια βιομηχανική πηγή μεθανικού οξέος. Η αντίδραση καταλύεται με μεθανολικό νάτριο (CH3ONa):
Προσθήκη καρβοξυλικών οξέων σε αλκένια
Με την παρουσία μείγματος καταλυτών με βάση το παλλάδιο, για παράδειγμα το αιθένιο αντιδρά με αιθανικό οξύ και οξυγόνο, παράγοντας αιθανικό βινυλεστέρα (CH3COOCH=CH2):
Αναδιάταξη Φαβόρσκι (Favorskii) α-αλοκετονών
Η αναδιάταξη Φαβόρσκι (Favorskii) αφορά την επίδραση βάσεων σε κυκλοπροπανόνες ή και σε α-αλοκετόνες, οπότε παράγονται καρβοξυλικά οξέα ή παράγωγά τους. Συγκεκριμένα, αν χρησιμοποιηθεί υδροξείδιο του νατρίου ως βάση τότε παράγονται καρβοξυλικά οξέα, αλλά αν χρησιμοποιηθεί αλκοξείδιο ή κάποια αμίνη ως βάση, τότε παράγονται κατά περίπτωση καρβοξυλικοί εστέρες ή καρβοξυλικά αμίδια, αντιστοοίχως. Σε περίπτωση που η επίδραση της βάσης γίνει σε κυκλικές α-αλοκετόνες πραγματοποιείται επίσης είτε διάνοιξη του δακτυλίου είτε αναδιάταξη δακτυλίου σε νέο δακτύλιο με λιγότερα άτομα άνθρακα. Για παράδειγμα από α-αλοκυκλοεξανόνη παράγεται κυκλοπεντυλομεθανικό οξύ, κυκλοβουτυλομεθανικός μεθυλεστέρας ή παρόμοια καρβοξυλικά παράγωγα, ανάλογα με τις συνθήκες της αντίδρασης. : κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|440x440εσ
Αντίδραση Πίνερ
Κατά την αντίδραση Πίνερ (Pinner reaction) νιτρίλιο αντιδρά με αλκοόλη, χρησιμοποιώντας ένα οξύ, για παράδειγμα θειικό οξύ, ως καταλύτη. Το (άμεσο) προϊόν αυτής της αντίδρασης είναι καρβοξυλικός ιμινεστέρας. Το προϊόν της υδρόλυσης αυτού του παραγώμενου καρβοξυλικού ιμινεστέρα είναι καρβοξυλικός εστέρας:
Πυρηνόφιλη α-ακυλαπόσπαση οργανομεταλλικής ένωσης
Παράδειγμα πυρηνόφιλης α-ακλυλαπόσπασης γίνεται αν πρσθεθεί μεθανόλη στο ακόλουθο σύμπλοκο παλλαδίου: PhCH(R)COPd[P(CH3)3]2Br. Το αποτέλεσμα της αντίδρασης είναι καρβοξυλικός μεθυλεστέρας:
Υδρόλυση ορθοεστέρων με υδατικό διάλυμα οξέος
Με υδρόλυση ορθοεστέρων [RC(OR′)3] με υδατικό διάλυμα οξέος παράγεται καρβοξυλικός εστέρας:
Αντιδράσεις των καρβοξυλικών εστέρων
Οι καρβοξυλικοί εστέρες αντιδρούν με πυρηνόφιλα που δρουν στο (1 τουλάχιστον) καρβονυλικό άτομο άνθρακα που περιέχουν. Το ίδιο το καρβονύλιο είναι ασθενές ηλεκτρονιόφιλο, αλλά μπορεί να δεκτεί επίδραση από ισχυρά πυρηνόφιλα, όπως αμίνες, αλκοξείδια, υδρίδια, οργανολιθιακές ενώσεις, κ.τ.λ.. Οι δεσμοί C-H που βρίσκονται δίπλα στο καρβονύλιο είναι ασθενώς όξινοι, αλλά δίνουν αποπρωτονίωση με την επίδραση ισχυρών βάσεων. Αυτή η διεργασία συνήθως δίνει έναρξη σε αντιδράσεις συμπύκνωσης. Το καρβονυλικό άτομο οξυγόνου είναι ασθενώς βασικό, αν και λιγότερο σε σύγκριση με το αντίστοιχο στα αμίδια, αλλά σχηματίζει σύμπλοκα.
Αμμωνιόλυση και αμινόλυση
Αυτή η αντίδραση συνήθως δεν είναι αναστρέψιμη.
Άλλες πυρηνόφιλες προσθήκες
Οι υδραζίνες και οι υδροξυλαμίνες μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν στη θέση της αμμωνίας και των αμινών. Οι καρβοξυλικοί εστέρες μπορούν να μετατραπούν σε ισονιτρίλια, μέσω ενδιάμεσων υδροξαμικών οξέων (RCONHOH, που παράγονται από την επίδραση υδροξυλαμίνης σε καρβοξυλικό εστέρα), σύμφωνα με το μετασχηματισμό Λοσέν (Lossen rearrangement). Πηγές ανθρακούχων πυρηνόφιλων, όπως για παράδειγμα τα οι οργανοαλομαγνησιακές (RMgX) και οι οργανολιθιακές ενώσεις (RLi) μπορούν επίσης να δώσουν αντιδράσεις προθήκης στο καρβονύλιο:
ή
Αναγωγή
Σε σύγκριση με τις κετόνες και τις αλδεΰδες, οι καρβοξυλικοί εστέρες παρουσιάζουν σχετική αντίσταση στην αναγωγή τους. Ωστόσο, η ανακάλυψη της καταλυτικής υδρογόνωσης στο πρώτο μέρος του 20ού αιώνα ήταν μια καινοτομία: Οι εστέρες των λιπαρών οξέων (RCO2R΄) υδρογονώνονται σε λιπαρές αλκοόλες (RCH2OH και R΄OH):
Τυπικός καταλύτης για την αντίδραση αυτή είναι ο χρωμώδης χαλκός (Cu2Cr2O5). Πριν την ανάπτυξη της καταλυτικής υδρογόνωσης, οι καρβοξυλικοί εστέρες ανάγονταν σε μεγάλη κλίμακα με τη χρήση της αναγωγής Μπουβώ-Μπλανκ (Bouveault–Blanc reduction). Η μέθοδος αυτη, που πλέον είναι πολύ παρωχημένη, χρησιμοποιούσε (μεταλλικό) νάτριο παρουσία πηγών πρωτονίου.
Ειδικά για καλές χημικές συνθέσεις, χρησιμοποιείται το λιθιοαργιλιοϋδρίδιο (LiAlH4) για την αναγωγή καρβοξυλικών εστέρων σε δυο πρωτοταγείς αλκοόλες:
Το συγγενικό νατριοβοριοϋδρίδιο (NaBH4) είναι αργό για την αντίδραση αυτή. Το δε διισοβουτυλαργιλιοϋδρίδιο {[(iBu)2AlH]2, DIBAH} ανάγει τους καρβοξυλικούς εστέρες (RCOOR΄) σε αλδεΰδη και αλκοόλη (RCHO και R΄OH), αντί σε δύο (2) πρωτοταγείς αλκοόλες.
Η άμεση αναγωγή καρβοξυλικών εστέρων (RCO2R΄) που να δίνει τους αντίστοιχους αιθέρες (RCH2OR΄) είναι δύσκολη, γιατί οι ενδιάμεσες αντίστοιχες ημιακετάλες [RCH(OH)R΄] τείνει να αποικοδομείται, δίνοντας μια αλκοόλη (R΄OH) και μια αλδεΰδη (RCHO). Η δεύτερη ανάγεται τάχιστα σε μια δεύτερη αλκοόλη (RCH2OH). Ωστόσο, η αντίδραση αναγωγής καρβοξυλικού εστέρα στον αντίστοιχο αιθέρα μπορεί να πραγματοποιηθεί αν χρησιμοποιηθεί τριαιθυλοσιλάνιο (Et3SiH) σε συνδυασμό με μια ποικιλία οξέων κατά Λιούις (Lewis acids).
Συμπύκνωση Κλάισεν και σχετικές αντιδράσεις
Όπως ισχύει και στις αλδεΰδες, τα α- άτομα υδρογόνου (δηλαδή αυτά που συνδέονται με άτομο άνθρακα διπλανό στο καρβονύλιο) των καρβοξυλικών εστέρων είναι ικανοποιητικά όξινα ώστε να μπορούν να υποστούν αποπρωτονίωση. Η αποπρωτονίωση αυτή οδηγεί σε μια ποικιλία (εν δυνάμει) χρήσιμων αντιδράσεων. Η αποπρωτονίωση των α-υδρογόνων καρβοξυλικών εστέρων απαιτεί την επίδραση σχετικά ισχυρών βάσεων, όπως τα αλκοξείδια. Η αποπρωτονίωση αυτή δίνει ως προϊόν ένα πυρηνόφιλο ενολικό άλας, που μπορεί να δώσει με τη σειρά του επιπλέον αντιδράσεις, όπως η συμπύκνωση Κλάισεν (Claisen condensation) ή η ενδομοριακή ισοδύναμη συμπύκνωση Ντίκμαν (Dieckmann condensation).
Η τελευταία είναι εκμεταλλεύσιμη στην αποκαλούμενη σύνθεση μηλονικού εστέρα (malonic ester synthesis), όπου μηλονικός διεστέρας  αντιδρά με ένα ηλεκτρονιόφιλο αντιδραστήριο, όπως ένα αλκυλαλογονίδιο, και κατά συνέπεια αποκαρβοξυλιώνεται.
Εστεροποίηση ως μέθοδος «προστασίας» ομάδων
Ως τάξη, οι καρβοξυλικοί εστέρες αποτελούν ομάδες «προστασίας» για καρβοξυλικές ομάδες. Η «προστασία» καρβοξυλικής ομάδας είναι χρήσιμη (για παράδειγμα) στην πεπτιδική σύνθεση, για να αποφευχθούν ανεπιθύμητες αυτοαντιδράσεις διλειτουργικών αμινοξέων. Συνήθως χρησιμοποιούνται μεθυλεστέρες και αιθυλεστέρες για πολλά αμινοξέα, ενώ οι τριτοταγείς βουτυλεστέρες τείνουν να αποφεύγονται, ως περισσότερο δαπανηροί. Ωστόσο, οι τριτοταγείς βουτυλεστέρες είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι, γιατί υπό ισχυρά όξινες συνθήκες οι τριτοταγείς βουτυλεστέρες δίνουν ελεύθερο καρβοξυλικό οξύ και μεθυλοπροπένιο (αντί 2-μεθυλο-2-προπανόλη), απλοποιώντας τη διεργασία απομάκρυνσης της ομάδας προστασίας.
Λίστα καρβοξυλικών εστέρων που χρησιμοποιούνται ως αρωματικά πρόσθετα (ή και αρώματα)
Πολλοί καρβοξυλικοί εστέρες έχουν χαρακτηριστικές φρουτώδεις οσμές. Πολλοί από αυτούς υπάρχουν φυσικά σε αιθέρια έλαια φυτών. Αυτό οδήγησε στο να συνηθίζεται η χρήση τους ως τεχνητά αρωματικά και ως αρώματα, όπου οι οσμές στοχεύουν στο να μιμηθούν τη φύση.
Πάπας Σιρίκιος
Ο Πάπας Σιρίκιος (Papa Siricio, 334 – 26 Νοεμβρίου 399) ήταν Πάπας από τον Δεκέμβριο του 384 έως τον θάνατό του το 399.
Βιογραφία
Είναι άγνωστο το πότε γεννήθηκε. Εξελέγη επίσκοπος Ρώμης στις 15 (ή 22 ή 29) Δεκεμβρίου. Η εκλογή του έγινε ομόφωνα παρά τις προσπάθειες του αντιπάπα Ουρσίνου να προωθήσει τον εαυτό του στο αξίωμα. Ο Σιρίκιος υπήρξε ενεργητικός Πάπας και ο πρώτος που εξέδωσε διατάγματα (decreti). Πρώτο τέτοιο ήταν αυτό που εστάλη εστάλη στον Ιμέριο της Ταρραγόνα. Απέστειλε πολλά γράμματα, στα οποία φαίνεται να απαιτεί για τις αποφάσεις του σεβασμό ανάλογο προς τις αποφάσεις τοπικών συνόδων.
Διαδέχθηκε στο αξίωμα τον Δάμασο. Διαμαρτυρήθηκε μαζί με τον Αμβρόσιο του Μιλάνου και το Μαρτίνο της Τουρ εναντίον της εκτέλεσης του Ισπανού επισκόπου Πρισκιλιανού από τον αυτοκράτορα Μάγνο Μάξιμο, με την κατηγορία της μαγείας.
Πέθανε στις 26 Νοεμβρίου του 399 και τον διαδέχθηκε ο Αναστάσιος Α΄. Η μνήμη του εορτάζεται την ημέρα του θανάτου του.
Τίτλοι
Ενώ ο ιστότοπος Religion Facts αναφέρει ότι ο Πάπας Σιρίκιος ήταν ο πρώτος επίσκοπος της Ρώμης που αυτοαποκαλούνταν Πάπας, πιο έγκυρες πηγές  αναφέρουν ότι ο τίτλος του Πάπα χρησιμοποιούνταν για οποιονδήποτε επίσκοπο στη Δύση από τις αρχές του 3ου αιώνα. Φαίνεται ότι στην Ανατολή χρησιμοποιήθηκε μόνο για τον επίσκοπο της Αλεξανδρείας. Από τον 6ο αιώνα άρχισε να περιορίζεται στη Δύση στον επίσκοπο της Ρώμης, πρακτική, η οποία τηρούνταν ως τον 11ο αιώνα.
Ο Σιρίκιος είναι και ένας από τους Πάπες που έφερε τον τίτλο του Μεγάλου Ποντίφικα (Pontifex Maximus). Τον ίδιο τίτλο φέρονται να είχαν λάβει και άλλοι πρώτοι, όπως ο Πάπας Κάλλιστος Α΄, ο Δάμασος Α΄, ο Λέων Α΄ και ο Γρηγόριος Α΄. Το Λεξικό Οξφόρδης της Χριστιανικής Εκκλησίας (Oxford Dictionary of the Christian Church) αναφέρει ότι το 15ο αιώνα το "Μέγας Ποντίφικας" έγινε μόνιμος τίτλος τιμής για τους Πάπες.
Συγγραφικό έργο
Έχει γραψει κυρίως επιστολές, κι απ΄αυτές μας σώθηκαν πέντε. Μία από αυτές βρίσκεται στα decretalia, στις συλλογές παπικών επιστολών που έχουν κανονικό κύρος.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πάπες Κατηγορία:Πάπες 4ου αιώνα Σιρίκιος
Αντρέι Ρουμπλιόφ
thumb|225px|«Η φιλοξενία του Αβραάμ», το πιο φημισμένο έργο του Αντρέι Ρουμπλιόφ Ο Αντρέι Ρουμπλιόφ (Андре́й Рублёв, προφέρεται σύμφωνα με το ΔΦΑ [ɐnˈdrʲej rʊˈblʲɵf])  1360 - 17 Οκτωβρίου 1428) θεωρείται ο κορυφαίος Ρώσος αγιογράφος του Μεσαίωνα.
Λίγα είναι γνωστά για τη ζωή του. Δεν ξέρουμε ούτε πού γεννήθηκε, ούτε ποιο ήταν το κοσμικό του όνομα, καθώς το όνομα «Απόστολος Ανδρέας» του δόθηκε όταν εκάρη μοναχός στη Μονή της Αγίας Τριάδας. Η πρώτη αναφορά στο όνομά του γίνεται το 1405 σε ένα έγγραφο, το οποίο αναφέρει ότι ανέλαβε την εικονογράφηση του Ναού του Ευαγγελισμού στο Κρεμλίνο μαζί με τον Θεοφάνη τον Έλληνα και κάποιον μαΐστορα Πρόχορο. Αναφερόταν εκεί τελευταίος, και λόγω ηλικίας και λόγω αρχαιότητας.
Λέγεται ότι το 1408 ανέλαβε, μαζί με το συνεργάτη του Δανιήλ, την αγιογράφηση του Ναού της Αναλήψεως στο Βλαντίμιρ και από το 1425 ως το 1427 του καθολικού της Μονής του, της Αγίας Τριάδας ή Αγίου Σεργίου. Τέλος, μετά τον θάνατο του συνεργάτη του Δανιήλ ήρθε στη Μονή Ανδρόνικωφ στη Μόσχα, όπου ανέλαβε την αγιογράφηση του καθολικού. Θεωρείται ότι πέθανε κατά τη διάρκεια αυτής της εργασίας στις 17 Οκτωβρίου 1428 (η ημερομηνία αμφισβητείται, άλλες πηγές αναφέρουν την 29η Ιανουαρίου του 1430).
Το 1988, ανακηρύχθηκε άγιος από τη Ρωσική Εκκλησία ως Άγιος Ανδρέας ο Εικονογράφος και η μνήμη του τιμάται στις 4 Ιουλίου.
Το έργο του
Αισθητικές κρίσεις για το έργο του είναι δύσκολο να διατυπωθούν με βεβαιότητα, καθώς τα έργα που του αποδίδονται (εκτός του ότι η πατρότητά τους είναι αμφίβολη) έχουν υποστεί επιχρωματώσεις από μεταγενέστερους, καθώς τα υλικά που χρησιμοποιούνταν εκείνη την εποχή στη Ρωσία δεν ήταν ανεξίτηλα. Σε κάθε περίπτωση διακρίνονται σαφείς επιδράσεις από το έργο του Θεοφάνη του Έλληνα, αλλά θεωρείται ότι έχει πάει ακόμη παραπέρα από τον Θεοφάνη, αναφορικά με την απεικόνιση της πνευματικότητας στις μορφές.
Η τεχνική του συνδυάζει ασκητισμό και αρμονία κατά το βυζαντινό πρότυπο. Τα έργα του διακρίνονται από ηρεμία και γαλήνη και θεωρούνται πρότυπο ορθόδοξης εικονογραφίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ρώσοι αγιογράφοι Κατηγορία:Άγιοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας Κατηγορία:Ζωγράφοι του Μεσαίωνα
Ερμπέ
Το Ερμπέ (ιταλικά: Erbé) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Βερόνας, στην περιφέρεια του Βένετου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Βερόνας
Tabac
Η Tabac, είναι η εμπορική επωνυμία του αρώματος που δημιουργήθηκε το 1959, από τους Mäurer & Wirtz. Λέγεται ότι έχει μια λουλουδάτη ευωδιά και περιέχει ένα μείγμα από περγαμόντο, νέρολι, λεβάντα και είναι τονισμένα με καπνό, βρύα και βανίλια. Το άρωμα χρησιμοποιείται σε διάφορα επώνυμα προϊόντα Tabac, συμπεριλαμβάνοντας eau de toilette, eau de cologne, σαπούνι ξυρίσματος, aftershave και αποσμητικό.
Κωνσταντίνος Αρμενόπουλος
Ο Κωνσταντίνος Αρμενόπουλος (γέν. 1320 – θάν. περίπου 1380 με 1385, Λατινικά: Constantinus Harmenopulus / Κωνσταντίνους Χαρμενόπουλους, Ρώσικα: Арменопул ή Гарменопул / Αρμενόπουλ/Γκαρμενόπουλ) ήταν Βυζαντινός δικαστικός αξιωματούχος και νομικός συγγραφέας ο οποίος κατείχε τον τίτλο του καθολικού κριτή της Θεσσαλονίκης, ένα από τα υψηλότερα δικαστικά αξιώματα στην ύστερη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Tabac
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μάρκες προσωπικής φροντίδας Κατηγορία:Αρώματα Κατηγορία:Μάρκες Σαπόνων Κατηγορία:Προϊόντα εταιρειών
Κωνσταντίνος Αρμενόπουλος
Το σημαντικότερο έργο του θεωρείται η Εξάβιβλος (1344-45), μια συλλογή κειμένων νομικού περιεχομένου το οποίο περιέχει και ένα μεγάλο εύρος βυζαντινών νομικών κειμένων και πηγών. Η πρώτη έντυπη έκδοση του έγινε στο Παρίσι το 1540, και η Εξάβιβλος χρησιμοποιούταν ευρέως στα Βαλκάνια κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, καθώς και στη Ρωσική αυτοκρατορία. Το 1828, το έργο αυτό υιοθετήθηκε ως ο νομικός κώδικας του νεοϊδρυθέντος Ελληνικού κράτους, όπου και παρέμεινε σε ισχύ έως το 1946. Άλλα επίσης σημαντικά έργα του θεωρούνται τα θρησκευτικού δικαίου Επιτομή των ιερών και θείων κανόνων και το Περί ων οι κατά καιρούς αιρετικοί εδόξασαν.
Βιογραφικό
Βάσει της βιογραφίας του Κομνηνού Παπαδόπουλου, ο Αρμενόπουλος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη περίπου το 1320, σχεδόν 60 χρόνια αφότου η κυριαρχία της πόλης επανήλθε στους Έλληνες από τους Λατίνους το 1261. Ο πατέρας του είχε αποκτήσει τον βαθμό του κουροπαλάτη, και η μητέρα του, η Μουζαλώνα, ήταν η εξαδέλφη του αυτοκράτορα Ιωάννη Καντακουζηνού. Ξεκίνησε τις σπουδές του με τον μοναχό Φιλάστριο, και όταν έφτασε στην ηλικία των 16 ετών ο πατέρας του θεώρησε πως ήταν καιρός να τον εισάγει και στην λατινική φιλολογία. Κατόπιν, η εκπαίδευση του νεαρού Αρμενόπουλου ανατέθηκε στον Ασπάσιο, έναν μοναχό από την Καλαβρία, ο οποίος είχε έρθει ειδικά από την Ιταλία για τα καθήκοντα αυτά. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης του αυτής, ο Αρμενόπουλος επίσης παρακολούθησε τις διαλέξεις του Λέοντα, μελλοντικού αρχιεπισκόπου Μυτιλήνης, ο οποίος ενδέχεται να είναι ο Λέων Μαγεντίνος, λόγιος των συγγραμμάτων του Αριστοτέλη.