cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ρενέ Γκρουσέ
Βιογραφία
Τα έργα του Épopée des Croisades και Histoire des croisades et du royaume franc de Jérusalem, τα οποία συνεχώς εκδίδονται εκ νέου μετά τον θάνατό του, λογίζονται, σήμερα ακόμη, μεταξύ των σημαντικότερων σχετικά με την περίοδο των Σταυροφοριών.
Ο μεσαιωνολόγος Πιέρ Ωμπέ αναφέρει σχετικά με αυτόν: «Ο ιστορικός αυτός, ο οποίος πέτυχε να βασίσει το έργο του στους κορυφαίους εκ των μεγαλύτερων οριενταλιστών της εποχής του, του οποίου η ευρυμάθεια είναι σπάνιας σταθερότητας όταν γίνεται αναφορά γεγονότων, έχει ιδιαίτερο προσανατολισμό όταν πρόκειται για την ερμηνεία τους. Η οπτική του γωνία είναι ιδιαιτέρως σημαδεμένη από την αποικιακή ουτοπία, η οποία κυριαρχούσε κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1920-1930, περίοδο κατά την οποία και έχτισε το opus magnum του .»
Ο Ρενέ Γκρουσέ τάφηκε στο Κοιμητήριο του Μονπαρνάς. Η σύζυγός του απεβίωσε το 1972.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γάλλοι ιστορικοί Κατηγορία:Διευθυντές μουσείων Κατηγορία:Μέλη της Γαλλικής Ακαδημίας Κατηγορία:Εθνικό Ινστιτούτο Ανατολίτικων Γλωσσών και Πολιτισμών Κατηγορία:Σπουδές επί της Κεντρικής Ασίας Κατηγορία:Γάλλοι αρμενολόγοι
Σκρουτζ (ταινία, 1951)
Το Σκρουτζ (πρωτότυπος τίτλος: Scrooge) είναι βρετανική χριστουγεννιάτικη δραματική ταινία φαντασίας του 1951, σε σκηνοθεσία και παραγωγή από τον Μπράιαν Ντέσμοντ Χαρστ και σενάριο από τον Νόελ Λάνγκλεϋ. Η ταινία κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ ως A Christmas Carol, και είναι μια από τις πιο γνωστές κινηματογραφικές μεταφορές του διάσημου μυθιστορήματος Μια Χριστουγεννιάτικη Ιστορία του Τσαρλς Ντίκενς.
Πλοκή
Ο μίζερος τσιγκούνης Εμπενίζερ Σκρουτζ, που λέει πως τα Χριστούγεννα είναι απάτη, επισκέπτεται από το φάντασμα του παλιού του συνεταίρου, τον επισκέπτονται τρία φαντάσματα που τον προειδοποιεί πως έχει μια τελευταία ευκαιρία να αλλάξει. Θα τον επισκεφτούν τρία πνεύματα την παραμονή Χριστουγέννων που θα του δείξουν τα λάθη του και τους ανθρώπους που έχουν τα Χριστούγεννα στην καρδιά τους 365 μέρες το χρόνο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βρετανικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες του 1951 Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής United Artists Κατηγορία:Βρετανικές ταινίες φαντασίας Κατηγορία:Βρετανικές ασπρόμαυρες ταινίες Κατηγορία:Βρετανικές χριστουγεννιάτικες ταινίες Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε βρετανικά μυθιστορήματα
Ρομπέρ ντε Λα Τρεμουάιγ
Ο Ρομπέρ ντε Λα Τρεμουάιγ (Robert de la Trémoille ή Tremolay), εξελληνισμένο Ρουμπέρτος ή Ουδεβέρτος ντε Τρεμουλάς, ήταν Γάλλος ιππότης και σταυροφόρος από το Τρεμουάιγ της Γαλλίας κι μετέπειτα ευγενής του Πριγκιπάτου της Αχαΐας.
Σύμφωνα με το ελληνικό χρονικό κατάκτησης του Μορέως το 1209 του δόθηκαν οκτώ φέουδα και "μπαρονία" μαζί με τη κόμητεία Χαλανδρίτσας που ονομάστηκε Βαρωνία της Χαλανδρίτσας. Ο Ρομπέρ είχε λάβει μέρος στην Δ΄ Σταυροφορία στο πλευρό του Σαμπλίτη ή του Βιλλεαρδουίνου, όπως και όλοι οι ιππότες που τους δόθηκαν βαρωνίες και τιμάρια.
Από το χρονικό, φαίνεται ότι έχτισε πύργο για κατοικία, το σημερινό Κάστρο της Χαλανδρίτσας. Ο Ρομπέρ αναφέρεται από την Ελληνική και Γαλλική έκδοση του χρονικού της κατάκτησης του Μορέως, όχι όμως από την Αραγωνική έκδοση η οποία είναι γραμμένη πρωτύτερα και αναφέρει ως πρώτο βαρώνο τον Γκυ ντε Λα Τρεμουάιγ, ενδεχομένως τον γιο του.
Πηγές
Κατηγορία:Γάλλοι Σταυροφόροι Κατηγορία:Βαρώνοι του Πριγκιπάτου της Αχαΐας Κατηγορία:Βαρώνοι της Χαλανδρίτσας
Ντράγκουτιν Ζελένοβιτς
Διετέλεσε πρύτανης του πανεπιστημίου του Νόβισαντ, καθώς και ένας εκπρόσωπος της SAP στη προεδρία της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας. Εξελέγη το 1987 μέλος της Σερβικής ακαδημίας επιστημών και τεχνών και το 1991 μόνιμο μέλος. Το 1991 έγινε μέλος του Σοσιαλιστικού κόμματος της Σερβίας.
Στην εθνική συνέλευση της 15ης Ιανουαρίου του 1991 εξελέγη ο πρώτος πρωθυπουργός της Δημοκρατίας της Σερβίας μετά την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, μετά από πρόταση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και μετά τη νίκη του σοσιαλιστικού κόμματος στις εκλογές του Δεκεμβρίου 1990.
Η κυβέρνηση Ζλένοβιτς μετά από διαδηλώσεις στο Βελιγράδι που διοργανώθηκαν από τον Βουκ Ντράσκοβιτς τον Μάρτιο του 1991 έχασε την υποστήριξη των κορυφαίων στελεχών του κόμματος. Τον Ιούνιο του 1991 η αντιπολίτευση ζήτησε τον σχηματισμό νέας κυβέρνησηςκαι ο Ζελένοβιτς στις 11 Δεκέμβριου του 1991 παραιτήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον Ράντομαν Μπόζοβιτς.
Μιχαήλ Β΄ Κομνηνός Δούκας
Ο Μιχαήλ Β΄ Κομνηνός Δούκας (περί το 1206 - 1268) από τον Οίκο των Αγγέλων ήταν Δεσπότης της Ηπείρου (1230 - 1268)
Βιογραφία
Ήταν νόθος γιος του Μιχαήλ Α΄ Κομνηνού Δούκα του ιδρυτή του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Το Δεσποτάτο της Ηπείρου περιείχε την Ήπειρο, τη δυτική Μακεδονία, τη Θεσσαλία και ολόκληρη τη δυτική Ελλάδα μέχρι τη Ναύπακτο. Ο ιστορικός Δημήτριος Πολέμης εκτιμά ότι ο Μιχαήλ Β΄ γεννήθηκε τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του πατέρα του (1205 - 1215), πιθανότατα το 1206. Αν και ο ίδιος και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας του ανήκαν στον Οίκο των Αγγέλων, χρησιμοποιούσαν το επώνυμο "Δούκας" ή "Κομνηνός Δούκας" των προγόνων τους· σύγχρονοι Βυζαντινοί ιστορικοί του αποδίδουν το επώνυμό του "Άγγελος".
Κατάκτηση της Θεσσαλίας και της Δυτικής Μακεδονίας
Ο Ιωάννης Γ΄ Βατάτζης εκμεταλλεύτηκε το φθινόπωρο του 1246 την άνοδο στον Βουλγαρικό θρόνο του ανήλικου Μιχαήλ Β΄ Ασέν, για να επιτεθεί στη Βουλγαρία. Σε τρεις μήνες κατέλαβε τη Θράκη και την Ανατολική Μακεδονία, ενώ ο Μιχαήλ Β΄ της Ηπείρου κατέλαβε αντίστοιχα την Αλβανία και τη Δυτική Μακεδονία. Όταν ολοκλήρωσε την εκστρατεία του, ο Βατάτζης επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη και κατέλαβε την πόλη με τη βοήθεια συνομωτών. Ο Δημήτριος δεσπότης Θεσσαλονίκης, που είχε διαδεχθεί τον μεγαλύτερο αδελφό του Ιωάννη, εξορίστηκε στη Βιθυνία και σε λίγο καιρό σε ολόκληρη τη Μακεδονία τοποθετήθηκε κυβερνήτης ο Μέγας Δομέστικος Ανδρόνικος Παλαιολόγος.
Άρνηση των προτάσεων συμμαχίας του Βατάτζη
Όταν ο Βατάτζης εξασφάλισε τη Θεσσαλονίκη, επέστρεψε στην Ήπειρο και πρότεινε γαμήλια συμμαχία ανάμεσα στον μεγαλύτερο γιο του Μιχαήλ Β΄, τον Νικηφόρο Α΄, με την εγγονή του Μαρία. Η σύζυγος τού Μιχαήλ Β΄, η Θεοδώρα Πετραλίφαινα, η οποία ήταν ανιψιά της συζύγου του Θεοδώρου Μαρίας Πετρολίφαινας, δέχτηκε με ενθουσιασμό την πρόταση. Ο γάμος έγινε στην Πρίαπο της Μυσίας. Το νεαρό ζευγάρι αρραβωνιάστηκε και ο γάμος τακτοποιήθηκε για την επόμενη χρονιά, πριν η Θεοδώρα και ο Νικηφόρος Α΄ επιστρέψουν στην Άρτα. Η σύζυγος του υποστήριζε στενή συμμαχία με την Αυτοκρατορία της Νίκαιας, αλλά ο ίδιος ο Μιχαήλ Β΄, που διατηρούσε τις οικογενειακές φιλοδοξίες, δεν το δέχτηκε· λεγόταν ότι βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία με τον θείο του Θεόδωρο, που ζούσε στο οχυρό του στην Έδεσσα. Ο Θεόδωρος χωρίς να έχει πλέον καμιά ελπίδα από τους γιους του, στράφηκε στο μοναδικό επιζών μέλος της οικογένειας του, για να διεκδικήσει τη Θεσσαλονίκη και να ανατρέψει τα σχέδια του Βατάτζη να ανακηρυχτεί Αυτοκράτορας στην Κωνσταντινούπολη.
Συνεχείς ήττες από την Αυτοκρατορία της Νίκαιας
Ο Μιχαήλ Β΄ λοιπόν διατηρούσε τις φιλοδοξίες της οικογένειάς του και ο θείος του Θεόδωρος, που ήθελε να εκδικηθεί την ανατροπή τού γιου του, τον έπεισε να προχωρήσει σε εκστρατεία στη Θεσσαλονίκη. Η πόλη αντιστάθηκε σκληρά και την άνοιξη της επόμενης χρονιάς ο Βατάτζης προχώρησε σε εκστρατεία εναντίον των Κομνηνών Δουκών. Ο Θεόδωρος και ο Μιχαήλ Β΄ προχώρησαν βόρεια, κατέλαβαν την Πρίλεπο και τη Βελεσά και όταν έμαθαν ότι έφτασε ο Βατάτζης, διέφυγαν στην Ήπειρο από την Καστοριά. Ο Βατάτζης πολιόρκησε την Έδεσσα και τον χειμώνα του 1252 - 1253 κατέλαβε την Καστοριά και τη Δεάβολη, αλλά σύντομα ο στρατός του κατέρρευσε σε μία αψιμαχία έξω από την Καστοριά. Το αδιέξοδο έσπασε για τον Βατάτζη, όταν δυο Ηπειρώτες στρατηγοί -ο Ιωάννης Γκλάβας και ο κουνιάδος του Μιχαήλ Θεόδωρος Πετραλίφας- συνετρίβησαν από τους Νικαιώτες, οι οποίοι αμέσως μετά νίκησαν και τον βασιλιά της Κρούγια Γκολέμ. Ο Μιχαήλ Β΄ προχώρησε σε διαπραγματεύσεις με τον Βατάτζη, έστειλε τον μητροπολίτη της Ναυπάκτου Ιωάννη Ξένο, τον γαμπρό του Κωνσταντίνο Μαλιασηνό και κάποιο Λαμπέτη.
Η Συνθήκη έκλεισε στη Λάρισα: ο Μιχαήλ Β΄ παραχώρησε στον Βατάτζη όχι μονάχα τα κάστρα που είχε κατακτήσει, αλλά και τις τελευταίες του θέσεις στη Μακεδονία, όπως και στην Κρούγια. Ο Μιχαήλ Β΄ δέχτηκε τον τίτλο του "Δεσπότη" ενώ ο Βατάτζης πήρε όμηρο στη Νίκαια τον γιο εκείνου Νικηφόρο σαν τιμωρία για τη συμπεριφορά του πατέρα του· ζήτησε επίσης απαραίτητα την παράδοση του ηλικιωμένου θείου του Θεόδωρου, που είχε σταθεί η αιτία της σύγκρουσης. Ο Νικηφόρος δέχτηκε τον τίτλο του Δεσπότη και πήρε την άδεια να επιστρέψει στην Ήπειρο· ο Θεόδωρος αντίθετα έμεινε αιχμάλωτος στη Μικρά Ασία μέχρι τον θάνατο του (1253). Όταν το Δυρράχιο και η Σερβία παραδόθηκαν στους Νικαιώτες (1256), ο Μιχαήλ Β΄ προσπάθησε ξανά να επεκτείνει το κράτος του σε βάρος της Νίκαιας. Την ίδια εποχή ο Μανφρέδος της Σικελίας κυρίευσε το Δυρράχιο και τα περίχωρά του· ο Μιχαήλ Β΄ του πρότεινε συμμαχία, αφού του έστειλε την κόρη του ως σύζυγο με δώρο όλες τις πόλεις στην Κέρκυρα που κατείχε. Συμμάχησε επίσης με τον ισχυρό πρίγκιπα της Αχαΐας Γουλιέλμο Β΄ Βιλλεαρδουίνο.
Η συντριβή της Πελαγονίας
Τα στρατεύματα των τριών συμμάχων προχώρησαν σε εκστρατεία στη Μακεδονία και βρέθηκαν σύντομα αντιμέτωποι με τον στρατό του Ιωάννη Παλαιολόγου, αδελφού του μελλοντικού αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου. Η τελική σύγκρουση έγινε στη Μάχη της Πελαγονίας (1259)· ξεκίνησε με κακούς οιωνούς, αφού ο νόθος γιος του Μιχαήλ Β΄, ο Ιωάννης Α΄ αποχώρησε από τη μάχη. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν μεγάλη συντριβή για τους συμμάχους: ο Γουλιέλμος Β΄ Βιλλεαρδουίνος συνελήφθη αιχμάλωτος, αλλά ο Μιχαήλ Β΄ διέφυγε στα Επτάνησα. Οι Νικαιώτες κατέλαβαν εύκολα την Ήπειρο, αλλά λόγω της σκληρής αντίδρασης των κατοίκων αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν· έπειτα ο Μιχαήλ Β΄ πήρε πίσω τα εδάφη του στην Ήπειρο με τη βοήθεια του Μανφρέδου. Οι Νικαιώτες αμέσως μετά ανακατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη, διέλυσαν τη Λατινική Αυτοκρατορία και δημιούργησαν ξανά τη Ρωμανία με πρώτον Αυτοκράτορα τον Μιχαήλ Η΄ από τη Δυναστεία των Παλαιολόγων (1261). Οι Νικαιώτες πλέον σαν Αυτοκράτορες νίκησαν ξανά τον Μιχαήλ Β΄ και τους Ηπειρώτες και τους ανάγκασαν να δηλώσουν υποτέλεια (1264). Όταν πέθανε ο Μιχαήλ Β΄ (1268), τα εδάφη του μοιράστηκαν ανάμεσα στους γιους του: ο Νικηφόρος Α΄ κληρονόμησε την Ήπειρο και ο Ιωάννης Α΄ τη Θεσσαλία.
Οικογένεια
Με τον γάμο του με την Αγία Θεοδώρα της Άρτας, κόρη του σεβαστοκράτορα Ιωάννη Πετραλείφα κυβερνήτη της Θεσσαλίας, απέκτησε :
Ο Μιχαήλ είχε δύο νόθους γιους, πιθανώς με την παλλακίδα του Γαγγρηνή:
Πηγές
Κατηγορία:Δεσπότες της Ηπείρου Κατηγορία:Δυναστεία των Αγγέλων Κατηγορία:Σταυροφορίες Κατηγορία:Κυβερνήτες της μεσαιωνικής Θεσσαλίας Κατηγορία:Βυζαντινοί του 13ου αιώνα
Ποσειδών Καμινίων Λήμνου
Ιστορία
Από το 1965 στα Καμίνια Λήμνου υπήρχε μια ανεπίσημη ποδοσφαιρική ομάδα με το όνομα "Ποσειδών", την οποία είχαν συστήσει οι έφηβοι του χωριού και τα καλοκαίρια έπαιζαν με τις ομάδες των γειτονικών χωριών.
Το 1982 ιδρύθηκε επίσημα ο Αθλητικός Όμιλος "Ποσειδών", ο οποίος το 1984 άλλαξε τον τίτλο σε '''Μ.Ε.Α.Σ. Ποσειδών''', ώστε να συμπεριλάβει και το πολιτιστικό τμήμα. Ο σύλλογος έχει ως σύμβολο την τρίαινα και χρώματα το κόκκινο και το μπλε.
Η ποδοσφαιρική ομάδα
thumb|right|200px|1987: Πρωταθλητής Γ΄ κατηγορίας Λήμνου. Η ποδοσφαιρική ομάδα του Ποσειδώνα συμμετείχε στο πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Λέσβου (όμιλος Λήμνου) από το 1985 ως το 2003. Το 1986-87 αναδείχθηκε Πρωταθλητής Γ΄ κατηγορίας και ανέβηκε στη Β΄. Αυτός είναι ο μοναδικός τίτλος της ιστορίας του. Την επόμενη χρονιά υποβιβάστηκε αλλά από το 1989 επανήλθε στη Β΄ λόγω αναδιάρθρωσης των κατηγοριών και κατάργησης της Γ΄ κατηγορίας.
Ως το 2003 που συμμετείχε στο πρωτάθλημα είχε αξιοπρεπή παρουσία και συνήθως καταλάμβανε μεσαίες θέσεις (4η ως 5η). Την περίοδο 2002-03 τερμάτισε προτελευταίος (7ος) αλλά κέρδισε τη συμπάθεια του αθλητικού τύπου για το φιλότιμο των νεαρών παικτών του. Στη συνέχεια αποσύρθηκε από το πρωτάθλημα λόγω έλλειψης ποδοσφαιριστών.
Στέλιος Τσολακούδης
Από τον Ποσειδώνα ξεκίνησε την καριέρα του ο Στέλιος Τσολακούδης (γεν. 13/11/1991), ο οποίος στη συνέχεια μετέβη στην Αθήνα, στις ακαδημίες του ΠΑΟ. Συνέχισε στον Ιωνικό, με τον οποίο αγωνίστηκε στη Β΄ Εθνική τις σεζόν 2008-09 και 2009-10 και τον Ιανουάριο του 2010 μεταγράφηκε στην Α.Ε.Λ. Καλλονής Λέσβου, ομάδα Δ΄ Εθνικής. Έχει ύψος 1,93 μ. και αγωνίζεται ως δεξί μπακ και μέσος.
Το πολιτιστικό τμήμα
Σκοπός του πολιτιστικού τμήματος είναι η αναβίωση παλαιών εθίμων, η εκμάθηση παραδοσιακών χορών, δημιουργία βιβλιοθήκης και γενικά η συσπείρωση της νεολαίας στο στέκι του.
Η κεντρικότερη εκδήλωση του συλλόγου είναι τα Ποσειδώνια, που ξεκίνησαν το 1983 και γίνονται σχεδόν κάθε καλοκαίρι τον Αύγουστο. Περιλαμβάνουν αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, όπως αγώνα ανωμάλου δρόμου όλων των κατηγοριών (ανδρών, γυναικών, εφήβων, νεανίδων, παίδων, κορασίδων και παλαιμάχων), χοροεσπερίδα με το χορευτικό τμήμα του συλλόγου και θεατρική παράσταση από το θεατρικό τμήμα στο θέατρο του σχολείου.
Πηγές
Θ. Μπελίτσου, "Τα Καμίνια της Λήμνου".
Ποσειδων Καμινιων Ποσειδων Καμινιων Ποσειδων Καμινιων
Αργύρης Σαλιαρέλης
Ο Ανάργυρος (Αργύρης) Σαλιαρέλης είναι Έλληνας επιχειρηματίας, που διετέλεσε πρόεδρος του Ολυμπιακού από τον Νοέμβριο του 1988 ως τον Μάρτιο του 1992.
Καταγόμενος από το νησί της Αίγινας, στο οποίο έχει και δικό του πύργο, ο Σαλιαρέλης απέκτησε σημαντική περιουσία στην Αφρική και κυρίως στην Κένυα, από εξόρυξη και εμπόριο πολύτιμων λίθων.
Απέκτησε της μετοχές του Ολυμπιακού από τον Γιώργο Κοσκωτά, τον οποίο βοήθησε να διαφύγει από την Ελλάδα, αρχικά στη Βραζιλία και στη συνέχεια στις ΗΠΑ, όπου όμως συνελήφθη και κρατήθηκε στις φυλακές του Σάλεμ. Αν και αρχικά προφυλακίστηκε, αφέθηκε ελεύθερος και αφού προσέφυγε στο Πρωτοδικείο κατάφερε τελικά να διοικήσει τον Ολυμπιακό.
Επί των ημερών του ο Ολυμπιακός πραγματοποίησε μερικές πολύ ηχηρές μεταγραφές (Όλεγκ Προτάσοφ, Βασίλης Καραπιάλης, Όλεγκ Μπλαχίν για προπονητή κλπ.) αλλά ο μόνος τίτλος που κατέκτησε ήταν το Κύπελλο του 1990. Παράλληλα, οι μεταγραφικές αυτές κινήσεις δημιούργησαν τεράστια χρέη στην ομάδα. Το 1989, λίγους μήνες μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Σαλιαρέλη, ο Ολυμπιακός έφτασε πολύ κοντά στο πρωτάθλημα, το οποίο έχασε όμως την προτελευταία αγωνιστική στην έδρα του, 0-1 από την ΑΕΚ, η οποία τελικά κατέκτησε τον τίτλο.
Ο Σαλιαρέλης ήρθε αντιμέτωπος πολλές φορές με τους οργανωμένους οπαδούς, που τον κατηγόρησαν για τα οικονομικά προβλήματα που είχε η ομάδα τότε, τα οποία ο Σαλιαρέλης απέδωσε στις προηγούμενες διοικήσεις. Η κόντρα κορυφώθηκε όταν ο Σαλιαρέλης τοποθέτησε καγκελόπορτες στη Θύρα 7.
Το 1993 καταδικάστηκε σε 10ετή φυλάκιση για υπόθαλψη εγκληματία, σχετικά με την υπόθεση της φυγάδευσης του Κοσκωτά στη Βραζιλία. Το 1996 το αίτημά του για επανάληψη της δίκης του απορρίπτεται από τον Άρειο Πάγο. Το όνομά του έχει επίσης εμπλακεί σε υποθέσεις απάτης, παράνομης οπλοφορίας (1999), πλαστών χαρτονομισμάτων (2002), απλής σωματικής βλάβης και εξύβρισης (2006).
Ο Σαλιαρέλης είναι ίσως περισσότερο γνωστός για τον χαρακτηρισμό «επιστήμονες» που απέδωσε στους φιλάθλους του Ολυμπιακού τον Φεβρουάριο του 1991, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου που μίλησε για φαινόμενα τραμπουκισμού από τους οπαδούς της ομάδας στον αγώνα Ολυμπιακού - Αθηναϊκού, όταν εξοργισμένοι Ολυμπιακοί εισέβαλαν στο γήπεδο και έδειραν τον διαιτητή Ναούμ και τον ποδοσφαιριστή Δημόπουλο.
Η δήλωση του Σαλιαρέλη είχε ως εξής: «''το πρωτάθλημα δεν γίνεται με τους ίδιους όρους για όλες τις ομάδες. Αυτοί που μπήκαν στο γήπεδο ήταν επιστήμονες! Όλες οι αποφάσεις είναι εναντίον του Ολυμπιακού. Η Πολιτεία και οι αρμόδιοι φορείς θα πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους''».
Γνωστά είναι και τα περιστατικά όπου χειροδίκησε: ως Πρόεδρος του Ολυμπιακού είχε χαστουκίσει τον δημοσιογράφο και καμεραμάν της ΕΡΤ Σωκράτη Ζάππα, ενώ χρόνια αργότερα, το 2005, χαστούκισε μέσα σε αίθουσα δικαστηρίου τον εκδότη της ακροδεξιάς εφημερίδας Ελεύθερη Ώρα, Γρηγόρη Μιχαλόπουλο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες επιχειρηματίες Κατηγορία:Έλληνες πρόεδροι αθλητικών συλλόγων Κατηγορία:Πρόεδροι Ολυμπιακού Σ.Φ.Π. (ποδόσφαιρο)
Άγιος Κωνσταντίνος Κρήνης Αχαΐας
Ο Άγιος Κωνσταντίνος Κρήνης είναι χωριό του νομού Αχαΐας, στην ευρύτερη περιοχή των Πατρών. Με την εφαρμογή του προγράμματος «Καλλικράτης», μαζί με την Κρήνη και τη Μονή Ομπλού, εντάχθηκε στη Τοπική Κοινότητα Κρήνης όπου ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Μεσσάτιδος του Δήμου Πατρέων. Ο πληθυσμός του οικισμού σύμφωνα με την εθνική απογραφή του 2011 ανέρχεται σε 453 κάτοικους. Παλαιότερα ονομαζόταν Μονοδέντρι (επισήμως: Μονοδένδριον).
Αρχαία ευρήματα
thumb|250px|Ο Ι.Ν. Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης. Στην περιοχή του νεκροταφείου, από το 1990, έχουν βρεθεί δύο μυκηναϊκοί τάφοι, ο ένας συλημένος, με λίγα ευρήματα, κυρίως κεραμικά και όστρακα.
Ναός Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης
Σημαντικό αξιοθέατο είναι ο ναός του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης, ευρισκόμενος σε μία φυσικά όμορφη τοποθεσία, δίπλα σε πευκοδάσος, με θέα προς την Πάτρα και κάποια περίχωρα της καθώς και τον Πατραϊκό κόλπο. Ο ναός έχει απομείνει από παλαιό μοναστήρι που κτίστηκε εκεί τον 12ο αιώνα. Το μοναστήρι αυτό ενώθηκε, το 1626, με τη Μονή Ομπλού λόγω έλλειψης νερού καθώς και άλλων σοβαρών προβλημάτων που αντιμετώπιζε· αργότερα ανεξαρτητοποιήθηκε μέχρι το 1896, οπότε και καταργήθηκε. Στον χώρο σώζονται επίσης και κάποια ερείπια της άλλοτε μονής. Σύμφωνα με τον καθηγητή νευρολογίας Δημήτρη Βασιλόπουλο, μετά από εκτενή έρευνα που έκανε για τη συγγραφή βιβλίου για τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, στον Άγιο Κωνσταντίνο έγιναν οι γάμοι του τότε μέλλοντα αυτοκράτορα και της πρώτης του γυναίκας Θεοδώρας. Το 2012 διεξήχθησαν μάλιστα προς τιμήν του γεγονότος τα “Παλαιολόγεια 2012” από τον “Σύλλογο ανάδειξης πολιτιστικής κληρονομιάς Κρήνης Πατρών, ο Άγιος Αθανάσιος”. .
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Αχαΐας Κατηγορία:Δήμος Μεσσάτιδος Κατηγορία:Δήμος Πατρέων
Τηλεσκοπική διόπτρα
right|thumb|Εικόνα μέσα από μία διόπτρα τυφεκίου με μεγέθυνση 4x Η διόπτρα είναι μία συσκευή παρατήρησης, που η λειτουργία της βασίζεται στο διαθλαστικό τηλεσκόπιο. Είναι εφοδιασμένη με ένα σταυρόνημα (reticle), στερεωμένο σε μία κατάλληλη θέση του οπτικού της συστήματος, ώστε να παρέχει ένα ακριβές σημείο σκόπευσης. Οι διόπτρες χρησιμοποιούνται σε όλα τα συστήματα που χρειάζονται ακριβή σκόπευση, αλλά κυρίως στα τουφέκια.
Τύποι
right|thumb|Μία διόπτρα τυφεκίου Swift model 687M, μεταβλητής μεγέθυνσης, με διόρθωση του σφάλματος παράλλαξης (το δακτυλίδι γύρω από τον αντικειμενικό φακό χρησιμοποιείται για την διόρθωση του σφάλματος παράλλαξης). Οι διόπτρες χαρακτηρίζονται από ένα γινόμενο δύο αριθμών π.χ. 10Χ50. Ο πρώτος αριθμός μάς δίνει την οπτική μεγέθυνση της διόπτρας, δηλ. το πόσες φορές μεγαλώνει το αντικείμενο σε σχέση με την παρατήρηση με γυμνό οφθαλμό. Ο δεύτερος αριθμός, το 50, μας δίνει την διάμετρο του αντικειμενικού φακού στο παράδειγμα μας είναι 50 mm. Γενικά όσο μεγαλύτερη η διάμετρος του αντικειμενικού φακού, τόσο φωτεινότερο είναι το αντικείμενο που παρατηρούμε. Βέβαια η φωτεινότητα του αντικειμένου, εκτός από τη διάμετρο του αντικειμενικού φακού εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, όπως οι οπτικές επικαλύψεις των φακών, αλλά και από την διάμετρο του σωλήνα της διόπτρας. Υπάρχουν διόπτρες σταθερής μεγέθυνσης και διόπτρες μεταβλητής μεγέθυνσης. Οι διόπτρες σταθερής μεγέθυνσης, η μεγέθυνση και η διάμετρος του αντικειμενικού φακού διαλέγονται ανάλογα με την χρήση για την οποία προορίζονται.
Στις διόπτρες μεταβλητής μεγέθυνσης η μεγέθυνση μεταβάλλεται χειροκίνητα με έναν μηχανισμό εστίασης. Η μεταβλητή εστίαση παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στην σκόπευση σε μεταβλητές αποστάσεις, στόχους και συνθήκες φωτισμού και παρέχει ευρύτερα πεδία παρατήρησης σε μικρότερες μεγεθύνσεις. Οι προδιαγραφές τους δίνονται με μία παράσταση της μορφής: 3-9Χ40, όπου το 3-9 σημαίνει ότι η μεγέθυνση μπορεί να ρυθμιστεί χειροκίνητα από 3 έως 9 φορές, ενώ το 50 αφορά τη διάμετρο του αντικειμενικού φακού, όπως αναφέραμε παραπάνω.
Οπτικές παράμετροι
Οι διόπτρες είναι συνήθως σχεδιασμένες για τη συγκεκριμένη εφαρμογή, για την οποία προορίζονται. Αυτοί οι διαφορετικοί σχεδιασμοί, έχουν σαν αποτέλεσμα συγκεκριμένες οπτικές παραμέτρους. Οι παράμετροι αυτές είναι:
Διάμετρος αντικειμενικού φακού (Objective lens diameter) – Η διάμετρος του αντικειμενικού φακού καθορίζει, πόσο φως μπορεί να συγκεντρωθεί, για να σχηματιστεί η εικόνα. Συνήθως εκφράζεται σε χιλιοστά.
Οπτικό πεδίο (Field of view)- Το οπτικό πεδίο μιας διόπτρας καθορίζεται από τον οπτικό σχεδιασμό της. Συνήθως δίνεται με μία γραμμική τιμή, πόσα μέτρα σε πλάτος, μπορούμε να δούμε σε απόσταση 100 μέτρων. Μπορεί επίσης να δίνεται σαν μια γωνία, που μας δίνει πόσες μοίρες μπορούμε να δούμε.
Κόρη εξόδου (Exit pupil ) - Οι διόπτρες συγκεντρώνουν το φως που συλλαμβάνεται από τον αντικειμενικό φακό σε μια δέσμη φωτός, την κόρη εξόδου, η διάμετρος της οποίας είναι ίση με τη διάμετρος του αντικειμενικού φακού διαιρούμενη με τη μεγέθυνση. Για την πιο αποτελεσματική συγκέντρωση του φωτός και φωτεινότερη εικόνα, η κόρη εξόδου πρέπει να είναι ίση με τη διάμετρο της  ίριδας (κόρης) του ανθρώπινου ματιού σε πλήρη διαστολή— περίπου 7 mm. Η μέγιστη διάμετρος της ίριδας μειώνεται με την ηλικία. Αν ο κώνος του φωτός που εξέρχεται  από τον προσοφθάλμιο φακό είναι μεγαλύτερος από την κόρη του ματιού στην οποία εισέρχεται, τότε το επιπλέον φως σπαταλάται, με την έννοια ότι δεν παρέχει καμία πληροφορία στον οφθαλμό.
Ωστόσο, μία μεγαλύτερη κόρη εξόδου καθιστά ευκολότερο το να βάλει κανείς το μάτι σε σημείο που μπορεί να λάβει το φως: οπουδήποτε στον κώνο του φωτός σε μία μεγάλη κόρη εξόδου. Και αυτό σημαίνει ότι η εικόνα μπορεί να βρεθεί γρήγορα, πράγμα το οποίο   είναι σημαντικό όταν σκοπεύουμε π.χ. τα ζώα που κινούνται γρήγορα σε σχετικά παιχνίδια. Μία στενή κόρη εξόδου μιας διόπτρας μπορεί επίσης να είναι κουραστική, επειδή πρέπει να κρατιέται ακριβώς μπροστά από τα μάτια για να παρέχει μια χρήσιμη εικόνα. Τέλος, πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη χρησιμοποιούν τις σκοπευτικές διόπτρες, το σούρουπο, την αυγή και το βράδυ, όταν οι κόρες είναι μεγαλύτερες. Έτσι, η διάμετρος της κόρης κάτω από το φως της ημέρας, που είναι περίπου 3 έως 4 mm, δεν είναι ένα καθολικά επιθυμητό στάνταρτ για τη σχεδίαση των διοπτρών. Για άνεση,  ευκολία χρήσης και  ευελιξία στις εφαρμογές, μεγαλύτερες διόπτρες με  μεγαλύτερη κόρη εξόδου είναι ικανοποιητικές επιλογές, ακόμη και αν η δυνατότητες τους δεν χρησιμοποιούνται πλήρως τη μέρα.
Απόσταση προβολής στο μάτι (Eye relief)- Είναι η απόσταση από το πίσω προσοφθάλμιο φακό και το σημείο στο οποίο τοποθετείται το μάτι. Είναι η απόσταση που ο παρατηρητής πρέπει να τοποθετήσει το μάτι πίσω από τον προσοφθάλμιο φακό για να δει την εικόνας. Όσο μεγαλύτερη είναι η εστιακή απόσταση του προσοφθάλμιου φακού, τόσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση προβολής. Οι τυπικές σκοπευτικές διόπτρες μπορεί να έχουν απόσταση προβολής που κυμαίνεται από 25 millimetres (0,98 in), έως πάνω από 100 millimetres (3,9 in), αλλά σκοπευτικές διόπτρες που προορίζονται για scout όπλα ή πιστόλια χρειάζονται πολύ μεγαλύτερη απόσταση προβολής.
Σταυρονήματα
Οι διόπτρες έχουν  μια ποικιλία από σταυρονήματα, που κυμαίνονται από τους παραδοσιακούς σταυρούς, μέχρι σύνθετα σταυρονήματα που έχουν σχεδιαστεί για να επιτρέπουν στον σκοπευτή να:
Έτσι με μία διόπτρα  εξοπλισμένη με ένα σταυρόνημα, ο χρήστης μπορεί να εκτιμήσει την απόσταση ενός αντικειμένου γνωστού μεγέθους, το μέγεθος των αντικειμένων σε γνωστές αποστάσεις ή ακόμη να αντισταθμίσει κατά προσέγγιση την πτώση της σφαίρας και την απόκλισή της λόγω πλευρικών ανέμων.
Ενσωματωμένο λέιζερ αποστασιόμετρο
Κατηγορία:Οπτικά όργανα Κατηγορία:Όπλα
Ιράν
Έχει έκταση 1.648.195 τ.χλμ. και πληθυσμό 88.551.000 σύμφωνα με τη μέση εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών για το 2022. Το Ιράν συνορεύει στα βόρεια με Αζερμπαϊτζάν, Αρμενία και Τουρκμενιστάν, ανατολικά με Πακιστάν και Αφγανιστάν και δυτικά με Τουρκία και Ιράκ (Κουρδιστάν). Πρωτεύουσα είναι η Τεχεράνη, που αποτελεί το πολιτικό, πολιτιστικό, εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο της χώρας. Το Ιράν θεωρείται σημαντική περιφερειακή δύναμη και καταλαμβάνει εξέχουσα θέση σε θέματα παγκόσμιας ενεργειακής πολιτικής και οικονομίας, ως αποτέλεσμα κυρίως των μεγάλων αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου που διαθέτει. Η χώρα είναι επίσης μέλος του ΟΠΕΚ και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Ιστορικά, είναι από τις περιοχές του κόσμου όπου αναπτύχθηκαν οι πρώτοι σημαντικοί πολιτισμοί, με τους πρώτους οργανωμένους οικισμούς το 7.000 π.Χ., ενώ από την πρώτη χιλιετία π.Χ. έως τον 7ο αιώνα μ.Χ. εγκαθιδρύθηκαν μεγάλες αυτοκρατορίες: Αχαιμενίδες, Πάρθοι, Σασσανίδες. Κατά τη χρυσή εποχή του Ισλάμ (7ος-11ος αιώνας), στο Ιράν άκμασαν οι επιστήμες: φιλοσοφία, ιατρική, αστρονομία, μαθηματικά καθώς και οι τέχνες και η λογοτεχνία. Το 1906 συστάθηκε το πρώτο κοινοβούλιο της χώρας, ενώ από την 1η Απριλίου 1979, έγινε ισλαμική δημοκρατία.
Το Ιράν είναι μια πολυπολιτισμική χώρα με πολλές εθνοτικές και γλωσσικές ομάδες. Οι μεγαλύτεροι είναι οι Πέρσες (61%), οι Αζέροι (16%), οι Κούρδοι (10%) και οι Λουρ (6%).
Ονομασίες Ιράν-Περσία
Οι τοπικοί πληθυσμοί ονόμαζαν τους εαυτούς τους Αρυανάμ κατά την αρχαία εποχή καθώς και Ιράν/Ερανσάρ την περίοδο των Σασσανιδών. Η λέξη «Αρυανάμ» είναι η αρχαία εκδοχή του Ιράν, και αρχαία γενική πληθυντικού που σημαίνει (γη) των Αρίων. Ο όρος Περσία είναι το όνομα που χρησιμοποιείτο από τις ευρωπαϊκές χώρες, από την εποχή της Περσικής Αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών κατά τον 6ο αι. π.Χ. Η ονομασία αυτή επικράτησε στη Δύση μέσω των Ελλήνων, οι οποίοι γενίκευσαν την ονομασία της περιοχής Παρς (Παρσίς), Φαρς σήμερα, στο νότιο Ιράν, η οποία ήταν και το κέντρο της Περσικής Αυτοκρατορίας. Σημειωτέον ότι η Περσική γλώσσα λέγεται Φαρσί. Η Περσία ονομάστηκε επισήμως Ιράν από τις 21 Μαρτίου 1935, όταν ο σάχης Ρεζά Παχλαβί ζήτησε επίσημα από τη διεθνή κοινότητα να αποκαλεί τη χώρα του με την εθνική της ονομασία Ιράν.
Αρχαιότητα και μεσαίωνας
Η περιοχή του σημερινού Ιράν κατά την πρώτη χιλιετία π.Χ. κατοικούνταν από Πέρσες και Μήδους. Οι πρώτοι επικράτησαν και με επικεφαλής τη δυναστεία των Αχαιμενιδών δημιούργησαν μια αχανή αυτοκρατορία που έφτασε στα όρια της ακμής της τον 6ο και 5ο π.Χ. αιώνα, και εκτεινόταν από τη Μικρά Ασία έως τον ποταμό Ινδό. Την περίοδο 499-449 π.Χ. οι Πέρσες συγκρούστηκαν με τους Έλληνες στην ευρύτερη περιοχή της Μικράς Ασίας και του Αιγαίου Πελάγους. Το διάστημα 356-323 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος, επικεφαλής των συνασπισμένων Ελλήνων, κατάφερε να επιβληθεί του Πέρση Μεγάλου Βασιλέα Δαρείου Γ' και να κατακτήσει τα εδάφη της αυτοκρατορίας του. Η κυριαρχία των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου υπήρξε πρόσκαιρη και μέσα σε λιγότερο από έναν αιώνα, η περσική δυναστεία των Πάρθων επικράτησε σε ολόκληρη την περιοχή. Από τον 4ο αιώνα μ.Χ., τη δυναστεία των Πάρθων τη διαδέχτηκε αυτή των Σασσανιδών. Οι μουσουλμάνοι Άραβες κατέλυσαν το περσικό βασίλειο τον 7ο αιώνα και από τότε σταδιακά ξεκίνησε ο εξισλαμισμός της περιοχής. Η περιοχή καταλήφθηκε δύο φορές πρόσκαιρα από τους Μογγόλους, το 13ο και το 14ο αιώνα.
Μεσαιωνική περίοδος (652-1501)
Μετά την εξάπλωση του ισλαμισμού στην Περσία, οι περισσότερες πόλεις της αυτοκρατορίας των Σασσανιδών, εκτός από τις επαρχίες της Κασπίας Θάλασσας και την Υπερωξιανή, προσχώρησαν στο νέο καθεστώς. Αρκετές επαρχίες στο Ιράν αρχικά αντιστάθηκαν στους Άραβες κατακτητές, αν και καμία δεν κατάφερε τελικά να τους απωθήσει. Όταν όμως η επικράτηση των Αράβων ήταν οριστική, αρκετές πόλεις στασίασαν, σκοτώνοντας τους κυβερνήτες, για να επανέλθει η τάξη με την αποστολή ενισχύσεων. Η μετάβαση του Ιράν στον Ισλαμισμό ήταν γενικά μία σύνθετη διαδικασία και θεωρείται ότι έγινε σταδιακά, χωρίς ιδιαίτερη χρήση βίας. Βέβαια, καταγράφονται περιστασιακές καταστροφές μνημείων του ζωροαστρισμού και εκτελέσεις ιερέων.
Μέχρι τον 9ο αιώνα, το Ισλάμ ήταν πλέον η επικρατούσα θρησκεία στην Περσία και οι αλλαγές που επέφερε στον πολιτισμό και τη ζωή των Ιρανών ήταν σημαντικές. Σε ορισμένες περιοχές, όπως στη Φαρς, ο ζωροαστρισμός παρέμενε ακόμα ισχυρός κατά τον 9ο αιώνα, ενώ μαζικές προσχωρήσεις στον ισλαμισμό καταγράφονται ακόμα και τον 10ο αιώνα.
Η πολιτιστική αναγέννηση της ύστερης των Αββασιδών περιόδου οδήγησε στην αναβίωση μίας εθνικής ιρανικής ταυτότητας. Το κίνημα αυτό έφτασε στην ακμή του κατά τον 9ο και τον 10ο αιώνα, με πιο γνωστό αποτέλεσμα τη συνέχιση της περσικής γλώσσας, επίσημης γλώσσας του Ιράν ακόμα και σήμερα. Ο Φερντουσί, ο μεγαλύτερος επικός ποιητής της χώρας, θεωρείται σήμερα ως η πιο σημαντική μορφή στην επιβίωση της περσικής γλώσσας. Μετά από μία περίοδο καταστολής, το ιρανικό στοιχείο επανέκαμψε ως ένα ιδιαίτερο, διαφορετικό και διακριτό στοιχείο μέσα στο Ισλάμ.
Το 1218 οι ανατολικές επαρχίες της Υπερωξιανής και του Χορασάν δέχθηκαν την εισβολή των Μογγόλων του Τζένγκις Χαν. Στην πλεινότητά τους, οι πόλεις της Υπερωξιανής και της Περσίας αρνήθηκαν να υποταχθούν, με αποτέλεσμα να υποστούν ολοσχερή καταστροφή. Σύμφωνα με τις περιγραφές ιστορικών, οι ορδές των Μογγόλων δεν άφηναν ούτε τα ζώα ζωντανά στο πέρασμά τους ενώ σε σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στις πόλεις Μαρβ και Χεράτ, ο πληθυσμός υποβάλλονταν σε βασανιστήρια πριν σφαγιαστεί. Οι ιστορικές αναφορές δίνουν εκτιμήσεις του αριθμού των νεκρών σε επίπεδα ακόμα και άνω του συνολικού πληθυσμού των πόλεων, γεγονός που θεωρείται ενδεικτικό μιας απαράμιλλης μείωσης του πληθυσμού. Σε μία επιστολή του στο βασιλιά Λουδοβίκο τον Θ', ο εγγονός του Τζεγκίς Χαν, Ουλαγκού χαν, αναφέρει ότι είναι ο αυτουργός 200.000 θανάτων στο Ιράν και το Χαλιφάτο, ενώ ακολούθησε αμέσως μετά ο Ταμερλάνος, ως επόμενος κατακτητής, με πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του τη Σαμαρκάνδη. Το 1387, ο Ταμερλάνος κατέστειλε μία εξέγερση στο Ισπαχάν σκοτώνοντας σχεδόν 70.000 άτομα. Οι διάδοχοι όμως τόσο του Ταμερλάνου, όσο και του Ουλαγκού, σταδιακά υιοθέτησαν τα ήθη και έθιμα των κατακτημένων πληθυσμών, επιλέγοντας τελικά τον περσικό πολιτισμό ως δικό τους. Η επιδημία χολέρας του 14ου αιώνα ήταν άλλη μία πληγή για το Ιράν, καθώς σκότωσε σχεδόν το 30% του πληθυσμού του.
Η Περσία ενώθηκε σε ενιαία πολιτική οντότητα το 1452, όμως τα επόμενα χρόνια κατακτήθηκε για λίγα έτη από τους Οθωμανούς Τούρκους. Με το σάχη Ισμαήλ Α' τερματίστηκε η οθωμανική εξουσία, και η περιοχή έγινε και πάλι ανεξάρτητη (1502-1736). Την εποχή εκείνη το σιιτικό δόγμα καθιερώθηκε ως επίσημο. Τον 18ο αιώνα η Περσία γνώρισε τις επιβουλές της Οθωμανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, που προσπαθούσαν να προσαρτήσουν τμήματά της, χωρίς όμως επιτυχία, ενώ επί σάχη Ναδίρ Α' ισχυροποιήθηκε η θέση της χώρας. Τον 19ο αιώνα η Ρωσία και η Βρετανική Αυτοκρατορία προσπαθούσαν να θέσουν την Περσία υπό τη σφαίρα επιρροής τους. Η ηγεμονική πολιτική αυτών των δυνάμεων έγινε πιο έντονη όταν το 1908 ανακαλύφθηκαν κοιτάσματα πετρελαίου.
Σύγχρονη ιστορία (1921 - σήμερα)
thumb|left|200px| Ο εικοσιδυάχρονος [[Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί ανακηρύσσεται Σάχης του Ιράν στις 17 Σεπτεμβρίου 1941]] thumb|right|150px|Ο [[Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, αυτοκράτορας του Ιράν 1941-1979, και η σύζυγός του Φαράχ Ντιμπά αναχωρούν από επίσημη επίσκεψη στις ΗΠΑ στις 16 Νοεμβρίου 1977]]
Το 1925 ο Ρεζά Σαχ με πραξικόπημα ανέτρεψε την παρακμάζουσα δυναστεία των Καζάρων και ονομάστηκε σάχης. Η διακυβέρνησή του προώθησε την εκβιομηχάνιση της χώρας, τα σιδηροδρομικά δίκτυα, τις κατασκευές, αλλά και την καθιέρωση ενός εθνικού εκπαιδευτικού συστήματος. Ο Ρεζά προσπάθησε να διατηρήσει τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην επιρροή της Βρετανίας και της Ρωσίας στη χώρα, αλλά με το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι κληρονομικοί του δεσμοί με τη Γερμανία προκάλεσαν την επιφύλαξη των Βρετανών και των Ρώσων. Το 1941 οι δύο αυτές χώρες ως σύμμαχοι κατέλυσαν τη χώρα με στόχο να χρησιμοποιήσουν το σιδηροδρομικό δίκτυο μεταφορών κατά τον πόλεμο, προκαλώντας παράλληλα την παραίτηση του σάχη υπέρ του γιου του, Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί.
Το 1951, ο Μοχάμεντ Μοσαντέκ εκλέχθηκε πρωθυπουργός. Μετά την εθνικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας στη χώρα, η δημοτικότητά του αυξήθηκε έντονα. Η Βρετανία, με την πρωθυπουργία του Ουίνστον Τσόρτσιλ, ως αντίδραση επέβαλε εμπάργκο στο ιρανικό πετρέλαιο, βρίσκοντας σύμμαχο και τις ΗΠΑ, σε μία μυστική επιχείρηση ανατροπής του Μοσαντέκ. Με εντολή του πρόεδρου των ΗΠΑ, Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, η επιχείρηση Αίας ξεκίνησε, προκαλώντας τελικά τη σύλληψη του Μοσαντέκ τον Αύγουστο του 1953. Το πραξικόπημα αυτό αποτελεί την πρώτη φορά κατά την οποία οι ΗΠΑ ανέτρεψαν μία ξένη, δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση.
Μετά την απομάκρυνση του πρωθυπουργού, η διακυβέρνηση του Παχλαβί έγινε ιδιαίτερα αυταρχική. Με τη βοήθεια των ΗΠΑ, ο σάχης κατάφερε να εκσυγχρονίσει τις υποδομές της χώρας, αλλά παράλληλα επιβλήθηκε σε όλες τις μορφές πολιτικής αντιπαράθεσης με την πανίσχυρη εθνική μυστική υπηρεσία Σαβάκ.
Στις 2 Μαΐου του 1961, χιλιάδες Ιρανοί καθηγητές και μαθητές διαδήλωσαν μπροστά στο κτίριο του Κοινοβουλίου στην Τεχεράνη απαιτώντας αυξήσεις μισθών πέραν εκείνων που πρόσφερε η κυβέρνηση. Στα αιτήματα των διαδηλωτών δεν ήταν μόνο οι αυξήσεις, αλλά και οι καταγγελίες για όργιο νοθείας στις εκλογές του Ιανουαρίου, ενώ ένα όνομα ακουγόταν συχνά από το πλήθος: εκείνο του πρώην πρωθυπουργού Μοσαντέκ. Η αστυνομία απάντησε με καταιγισμό πυρών. Όταν σίγησαν τα όπλα, ένας καθηγητής ήταν νεκρός και τρεις βαριά τραυματισμένοι. Την επομένη το πλήθος που συγκεντρώθηκε ήταν ακόμα μεγαλύτερο -ξεπερνούσε τα 30.000 άτομα- και στις 5 Μαΐου η κυβέρνηση εξαναγκάστηκε σε παραίτηση. αριστερά|μικρογραφία|Η [[Ιρανική Επανάσταση]] Ενεργός κριτής της επονομαζόμενης «λευκής επανάστασης» του σάχη έγινε ο Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, ο οποίος αποκήρυξε δημόσια την εξουσία του σάχη. Ο Χομεϊνί συνελήφθη και φυλακίστηκε για 18 μήνες, και μετά την αποφυλάκισή του το 1964 άσκησε έντονη δημόσια κριτική στην κυβέρνηση των ΗΠΑ. Ο σάχης υποχρεώθηκε να τον εξορίσει αρχικά στην Τουρκία, στη συνέχεια στο Ιράκ, και τελικά στη Γαλλία. Ο Χομεϊνί όμως δεν σταμάτησε την κριτική εναντίον του.
μικρογραφία|δεξιά|250px|Η επιστροφή του Αγιατολάχ Χομεϊνί, την 1η Φεβρουαρίου [[1979 στο Ιράν, από την εξορία του στη Γαλλία]]
Η Ιρανική Επανάσταση, ή αλλιώς γνωστή ως Ισλαμική επανάσταση, ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1978, με τις πρώτες μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στην εξουσία του σάχη. Μετά από συνεχόμενες απεργίες και διαμαρτυρίες που παρέλυαν την οικονομία της χώρας, ο σάχης εγκατέλειψε το Ιράν τον Ιανουάριο του 1979, και ο Αγιατολάχ Χομεϊνί επέστρεψε στην Τεχεράνη από την εξορία. Η δυναστεία των Παχλαβί κατέρρευσε δέκα ημέρες αργότερα, στις 11 Φεβρουαρίου, όταν ο στρατός του Ιράν παρέμεινε ουδέτερος στην πολιτική διαμάχη, μετά από συρράξεις ανταρτών και στρατιωτών πιστών στο σάχη. Την 1η Απριλίου του 1979, το Ιράν έγινε και επίσημα ισλαμική δημοκρατία με τη διεξαγωγή εθνικού δημοψηφίσματος.
Τον Δεκέμβριο του 1979 η χώρα ενέκρινε ένα θεοκρατικό σύνταγμα, με το οποίο ο Χομεϊνί έγινε ανώτατος αρχηγός της χώρας. Η ταχύτητα και η επιτυχία της επανάστασης προκάλεσε εντύπωση σε όλο τον κόσμο, καθώς πυροδοτήθηκε από πολεμικές αποτυχίες, οικονομική κρίση ή αγροτική επανάσταση, αντίθετα η χώρα ζούσε με σχετική ευημερία. Αν και τόσο οι εθνικιστές όσο και οι μαρξιστές συμμετείχαν με παραδοσιακούς ισλαμιστές στην εκθρόνιση του σάχη, αρκετές χιλιάδες σκοτώθηκαν ή εκτελέστηκαν από το ισλαμικό καθεστώς στη συνέχεια, καθώς η ισλαμική δημοκρατία εξελίχθηκε σε μία άτυπη μονοκρατορία του Χομεϊνί. αριστερά|μικρογραφία|Δύο Αμερικανοί όμηροι κατά την πολιορκία της Πρεσβείας των ΗΠΑ. Οι σχέσεις του Ιράν με τις ΗΠΑ διαβρώθηκαν ταχύτατα κατά την επανάσταση, καθώς στις 4 Νοεμβρίου του 1979 μία ομάδα Ιρανών φοιτητών κατέλαβαν την αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη. Με την κατηγορία ότι υπηρετούσαν στη ΣΙΑ (CIA) με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν, το προσωπικό της πρεσβείας κρατήθηκαν όμηροι, ενώ ο Χομεϊνί, αν και δεν είχε εμπλακεί στην πραγματοποίηση της κατάληψης, υποστήριξε τους φοιτητές μετά την επιτυχία τους. Αν και οι περισσότεροι από τους ομήρους -κυρίως γυναίκες και αφροαμερικανοί- απελευθερώθηκαν τους πρώτους μήνες της κατάληψης, οι υπόλοιποι 52 όμηροι κρατήθηκαν για συνολικά 444 ημέρες. Η κυβέρνηση του Τζίμι Κάρτερ προσπάθησε χωρίς επιτυχία να διαπραγματευτεί την απελευθέρωση των Αμερικανών πολιτών, αλλά τελικά η ομηρία έληξε τον Ιανουαρίου του 1981 με τη διακήρυξη του Αλγερίου.
Ο απόηχος της ιρανικής επανάστασης φαινομενικά προκάλεσε χάος και αποσυντονισμό στο κράτος του Ιράν, γεγονός που εκμεταλλεύτηκε ο ηγέτης του Ιράκ, Σαντάμ Χουσεΐν, παράλληλα με τη δυσαρέσκεια του δυτικού κόσμου. Ο κάποτε ισχυρός ιρανικός στρατός είχε διαλυθεί κατά την επανάσταση και ο Χουσεΐν επιθυμούσε την επέκταση των προσβάσεων του στον Περσικό κόλπο, διεκδικώντας ξανά περιοχές που είχε διεκδικήσει και κατά την εξουσία του σάχη. Το Χουζεστάν, με αραβικό πληθυσμό και πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου, ήταν ο πρώτος στόχος του, για να ακολουθήσουν και τα νησιά Αμπού Μούσα και Τουνμπ, στα ύδατα του Ιράν με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο ιρακινός στρατός εισέβαλε στις 22 Σεπτεμβρίου του 1980 στο ιρανικό Χουζεστάν, ξεκινώντας έτσι τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ.
Αν και οι ιρακινές δυνάμεις είχαν αρκετές πρώιμες επιτυχίες και ανάπτυξη, οι ιρανικές δυνάμεις κατάφεραν μέχρι το 1982 να τις απωθήσουν ξανά στα αρχικά σύνορα. Ο Χομεϊνί προσπάθησε να εξάγει την ισλαμική επανάσταση προς τα δυτικά και το Ιράκ, κυρίως απευθυνόμενος στην πλειοψηφία των Σιιτών μουσουλμάνων της χώρας. Ο πόλεμος συνεχίστηκε για ακόμη 6 χρόνια, μέχρι το 1988, όταν ο Χομεϊνί συμφώνησε σε μία συμφωνία ανακωχής με τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών. Οι συνολικές απώλειες του Ιράν εκτιμώνται μεταξύ 500.000 και 1 εκατομμυρίου ανθρώπων, με περισσότερους από 100.000 Ιρανούς να είναι θύματα χημικών όπλων του Ιράκ.
Μετά τον πόλεμο, ο πρόεδρος Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί και η κυβέρνησή του επικεντρώθηκαν σε μία ρεαλιστική πολιτική ανοικοδόμησης της χώρας και ενδυνάμωσης της οικονομίας, διατηρώντας την ιδεολογία της επανάστασης. Ο Ραφσαντζανί υπηρέτησε μέχρι το 1997 και τον διαδέχθηκε ο μετριοπαθής Μοχάμεντ Χαταμί. Στις δύο θητείες του, ο Χαταμί υποστήριξε την ελευθερία της έκφρασης, την κοινωνική ανοχή και την κοινωνία των πολιτών, καλλιέργησε διπλωματικές σχέσεις με άλλες χώρες της Ευρώπης και της Ασίας, και εφάρμοσε μία οικονομική πολιτική που υποστήριζε την ελεύθερη αγορά και τις ξένες επενδύσεις. Όμως ο Χαταμί θεωρείται ότι απέτυχε στο να κάνει τη χώρα πιο δημοκρατική. Στις προεδρικές εκλογές του 2005, το Ιράν έκανε μία ακόμα αλλαγή κατεύθυνσης, όταν ο συντηρητικός λαϊκός υποψήφιος Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ εκλέχθηκε πρόεδρος νικώντας τον Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί. Στις προεδρικές εκλογές του 2009 ο Αχμαντινετζάντ επανεξελέγη με 62% έναντι 34% του φιλελεύθερου αντιπάλου Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί. Ο Μουσαβί αρνήθηκε να αναγνωρίσει το αποτέλεσμα και κατήγγειλε εκτεταμένη νοθεία. Ακολούθησαν μεγάλες διαδηλώσεις οπαδών του Μουσαβί οι οποίες κατεστάλησαν βίαια ενώ πολλοί πρωτεργάτες καταδικάσθηκαν σε θάνατο αργότερα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ΗΠΑ το Ηνωμένο Βασίλειο, και άλλες χώρες εξέφρασαν την ανησυχία τους για τις κατηγορίες περί νοθείας και καταδίκασαν την καταστολή των διαδηλώσεων.
Γεωγραφία
thumb|right|200px|Το ιρανικό τοπίο είναι κατεξοχήν ορεινό με μικρές διάσπαρτες οάσεις μικρογραφία|200px|αριστερά|Γεωγραφικός χάρτης του Ιράν thumb|right|200px|[[Έρημος στην επαρχία Κερμάν (Καρμανία)]]
Το Ιράν συνορεύει με τις εξής χώρες και περιοχές: Αζερμπαϊτζάν (μήκος συνόρων: 500 χλμ.), Αρμενία (35 χλμ.) βορειοδυτικά, την Κασπία Θάλασσα βόρεια, Τουρκμενιστάν (1.000 χλμ.) βορειοανατολικά, Πακιστάν (909 χλμ.) και Αφγανιστάν (936 χλμ.) ανατολικά, Τουρκία (500 χλμ.) και Ιράκ (1.458 χλμ.) δυτικά, και με τον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν νότια. Η συνολική έκταση του Ιράν είναι 1.648.195 τετρ. χλμ.
Το τοπίο του Ιράν κυριαρχείται από υψηλές και γυμνές οροσειρές που οριοθετούν διαφορετικά υψίπεδα και λεκάνες. Το πυκνοκατοικημένο δυτικό τμήμα είναι και το πλέον ορεινό, με οροσειρές όπως τα όρη Ζάγρος και Ελμπούρζ. Τα όρη Ελμπούρζ με υψόμετρο που ξεπερνά τα 5.000 μ. διαχωρίζουν το μη εύφορο Ιράν από τις βροχερές περιοχές της Κασπίας Θάλασσας. Εκεί βρίσκεται και η υψηλότερη κορυφή του Ιράν, το Νταμαβάντ στα 5.671 μ, περίπου 50 χλμ. βόρεια της Τεχεράνης. Το Νταμαβάντ είναι επίσης η υψηλότερη κορυφή της Μέσης Ανατολής αλλά και το μεγαλύτερο ηφαίστειο της Ασίας. Στο ανατολικό μισό κυριαρχούν απέραντα οροπέδια, σε υψόμετρο 2.000 μ. περίπου. Στα οροπέδια κυριαρχούν οι έρημοι, που διακόπτονται περιστασιακά από αλμυρές λίμνες.
Οι μόνες πραγματικά μεγάλες πεδιάδες βρίσκονται κατά μήκος της ακτογραμμής της Κασπίας Θάλασσας και στο βόρειο άκρο του Περσικού Κόλπου στο στόμιο του ποταμού Αρβάντ. Μικρότερες ασυνεχείς πεδιάδες βρίσκονται σκορπισμένες στις υπόλοιπες ακτές του Περσικού Κόλπου, στα Στενά του Ορμούζ, και στη Θάλασσα του Ομάν. Το ιρανικό κλίμα είναι κυρίως ξηρό, αν και υποτροπικό κατά μήκος της ακτογραμμής της Κασπίας. Η ευρύτερη περιοχή του Ιράν θεωρείται μια από τις 15 πολιτείες που συνθέτουν το αποκαλούμενο λίκνο της Ανθρωπότητας.
Ο σεισμός του 1968
Το βράδυ του Σαββάτου 31 Αυγούστου του 1968, χτύπησε τη χώρα σεισμός μεγέθους ML=7,4. Σε μία έκταση 2.000 τετρ. χλμ., συγκλονίστηκαν 100 πόλεις και χωριά. Σε 15.000 υπολογίστηκαν οι νεκροί -οι 6.000 μόνο στο Κχαχ- 45.000 ήταν οι τραυματίες και 100.000 οι άστεγοι, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ιρανικής οργάνωσης Ερυθρός Λέων και Ήλιος. «''Λόφοι από ερείπια, σύννεφα σκόνης, που ακόμη δεν έχει καταλαγιάσει, και απέραντη δυστυχία. Η περιοχή γύρω από το Κχαχ δίνει την εντύπωση ότι έγινε έκρηξη ατομικής βόμβας''». Αυτές ήταν οι πρώτες εντυπώσεις του ανταποκριτή ξένου ειδησεογραφικού πρακτορείου, του μοναδικού δημοσιογράφου που κατόρθωσε να φτάσει στην άλλοτε όμορφη περσική πόλη. Μόνο το τζαμί απόμεινε κι αυτό ετοιμόρροπο, με τον μουλά να ψέλνει προσευχές για τους νεκρούς στο Κχαχ που ξεκληρίστηκε. Η γη σείστηκε για αρκετές ώρες. Μετά την πρώτη δόνηση, ακολούθησε δεύτερη μεγέθους ML=6,5 και μέχρι το πρωί της Κυριακής καταγράφτηκαν 50 δονήσεις, 11 μεγάλες και 39 μικρές. Κι ενώ το ήδη δοκιμασμένο από τους σεισμούς Ιράν θρηνούσε τους σκοτωμένους, ιδιαίτερα τα χιλιάδες παιδιά που ενταφιάστηκαν στα ερείπια, πρόβαλε το φάσμα της αρρώστιας, καθώς οι οργανώσεις βοήθειας δεν είχαν εύκολη πρόσβαση στις απέραντες ερειπωμένες εκτάσεις. Τα οδικά δίκτυα είχαν καταστραφεί -«βαθιές ρωγμές σε δρόμους και αεροδρόμια» διέκριναν από ψηλά τα αεροπλάνα που στάλθηκαν για αναγνώριση. Τελικώς στήθηκε μια τεράστια αερογέφυρα για την παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και τροφίμων.
Κλίμα
Το κλίμα του Ιράν είναι ηπειρωτικό, με κρύους χειμώνες και ξηρά καλοκαίρια. Τα μεγαλύτερο τμήμα της χώρας χαρακτηρίζεται από συνθήκες στέπας ή ερήμου. Τα οροπέδια της ενδοχώρας διαθέτουν έντονα χαρακτηριστικά ερήμου, με ελάχιστες βροχοπτώσεις. Στις οροσειρές στο βορρά και στα δυτικά οι χιονοπτώσεις είναι άφθονες το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Η έλλειψη βροχοπτώσεων και οι ανεπαρκείς υδάτινες οδοί καθιστούν απαγορευτική την καλλιέργεια χωρίς σύστημα άρδευσης, ενώ η βλάστηση γενικότερα είναι λιγοστή και τα δάση καλύπτουν μόλις το 11% της επιφάνειας του Ιράν.
Διοικητική διαίρεση και πόλεις
Τα Ιράν διαιρείται διοικητικά σε 31 επαρχίες (περσ. οστάν-χα, ενικός: οστάν) οι οποίες με τη σειρά τους υποδιαιρούνται σε μικρότερους νομούς (σαχρεστάν), καθένας από τους οποίους χωρίζεται σε υποπεριοχές (μπαχς) και συνοικίες (ντεχεστάν).
Το 61% του πληθυσμού της χώρας διαμένει σε αστικές περιοχές. Η πρωτεύουσα, Τεχεράνη, 7.705.036 κατοίκων, βρίσκεται στους πρόποδες της νότιας πλευράς του όρους Ελμπούρζ. Αποτελεί το σημαντικότερο βιομηχανικό και εμπορικό, καθώς επίσης και πολιτικό και πολιτισμικό κέντρο, ενώ συνιστά σημείο συνάντησης μεταξύ των διάφορων εθνοφυλετικών ομάδων του Ιράν.
Το Μασχάντ, με 2.410.800 κατοίκους, η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη, είναι από τις ιερές πόλεις των σιιτών και η πιο ιερή πόλη της χώρας. Συγκεντρώνει πλήθος προσκυνητών κάθε χρόνο. Το Ισφαχάν, 1.602.110 κατοίκων, η παλιά πρωτεύουσα της άλλοτε Περσίας, αποτελεί σήμερα την τρίτη μεγαλύτερη πόλη. Στην πόλη είναι έντονη η παρουσία της παραδοσιακής ισλαμικής αρχιτεκτονικής: τζαμιά, παλάτια, γέφυρες, ενώ η κεντρική πλατεία του, Ιμάν, έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας από την UNESCO. Η Ταυρίδα, με 1.398.060 κατοίκους, αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο βιομηχανικό κέντρο στη χώρα μετά την Τεχεράνη.
Δημογραφία
Μεγάλες συγκεντρώσεις πληθυσμού παρατηρούνται τις δύο τελευταίες δεκαετίες, στις μεγάλες πόλεις, εις βάρος της υπαίθρου. Από την άλλη πλευρά, περίπου δύο εκατομμύρια σήμερα Ιρανοί ζουν ως νομάδες στα οροπέδια της χώρας, με βασική απασχόληση την κτηνοτροφία.
Η πλειονότητα του ιρανικού πληθυσμού ομιλούν μία από τις ιρανικές γλώσσες, παρότι η περσική είναι η επίσημη. Αν και δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, εκτιμάται ότι οι σημαντικότερες εθνοφυλετικές ομάδες είναι οι Πέρσες (61%), οι Αζέροι (16%), οι Κούρδοι (10%), οι Λουρ (6%), οι Άραβες (2%), οι Βαλούχι (2%), οι Τουρκομάνοι (2%), και άλλοι (1% μεταξύ των οποίων Κασκάι, Αρμένιοι, Εβραίοι και Ασσύριοι). Σύμφωνα με το World Factbook, η περσική είναι η κύρια γλώσσα του 53% του πληθυσμού, η Αζερική γλώσσα και άλλες τουρκικές διάλεκτοι ομιλούνται σε ποσοστό 18%, τα Κουρδικά 10%, η γλώσσα των Γκιλάκι και Μαζανταρανί 7%, Λουρ διάλεκτοι 6%, Βαλόχι 2%, αραβικά 2%, και άλλες γλώσσες σε ποσοστό 2%.
Εδώ και πέντε αιώνες περίπου η σιιτική πτέρυγα του Ισλάμ, την οποία ασπάζονται το 95% του πληθυσμού, είναι και η θρησκεία του κράτους. Ένα 4% είναι Σουνίτες Μουσουλμάνοι. Από τα μη μουσουλμανικά θρησκεύματα, που αντιπροσωπεύουν το υπόλοιπο 1% αξίζει να αναφερθούν οι Μπαχάι και οι Ζωροάστρες, όπως και οι Ιουδαίοι, Χριστιανοί και Μανδαίοι (Mandeans). Οι τέσσερεις τελευταίες αναγνωρίζονται επίσημα ως μειονότητες και κατέχουν έδρες στο Κοινοβούλιο.
Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 77,3 χρόνια (75,7 χρόνια οι άνδρες και 79,1 οι γυναίκες). Το ποσοστό γεννητικότητας σήμερα αντιστοιχεί σε 1,83 παιδιά ανά γυναίκα, πολύ πιο χαμηλό από αυτό του 1970 που ήταν 6,7.
Οικονομία
Η οικονομία βασίζεται και ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από το ίδιο το κράτος, με το πετρέλαιο να είναι ο σημαντικότερος οικονομικός πόρος της χώρας. Το Ιράν είναι η τέταρτος μεγαλύτερη παραγωγός χώρα πετρελαίου παγκοσμίως και η παραγωγή του αντιστοιχεί στο 11% της συνολικής παραγωγής των χωρών του ΟΠΕΚ. Οι εξαγωγές αργού πετρελαίου συνιστούν το 85% της συνολικής αξίας των εξαγωγών.
thumb|900px|centre|Από τις ίνες του νήματος έως τα χρώματα, όλα τα υλικά των ονομαστών περσικών χαλιών είναι φυσικά και χειροποίητα. Η πολύμηνη διαδικασία κατασκευής τους είναι το θέμα της ιρανο-[[Ιαπωνία|ιαπωνικής ταινίας «The Wind Carpet»] Σημαντική είναι η υφαντουργία, και ιδιαίτερα η κατασκευή χαλιών, η οποία είναι παγκοσμίως γνωστή για την ξεχωριστή ποιότητά της, τα σχέδια και τα χρώματά της.
Πολιτική
thumb|right|200px|Ο σημερινός Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, [[Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ]]