Θρία
Τοποθεσία της αρχαίας Θρίας
Οι ερευνητές του 19ου αιώνα Ιάκωβος Ρίζος ΡαγκαβήςΙάκωβος Ρίζος Ραγκαβής, "Τα Ελληνικά, ήτοι περιγραφή γεωγραφική, ιστορική, αρχαιολογική και στατιστική της αρχαίας και νέας Ελλάδος. Συνταχθείσα υπό Ιακώβου Ρ. Ραγκαβή, εις τρεις τόμους. Ων ο Α' διαλαμβάνει την Στερεάν, Ανατολικήν και Δυτικήν Ελλάδα, ο Β' την Πελοπόννησον και ο Γ' τας νήσους τας τε ελευθέρας και μη, και τον πίνακα, και εκδοθείσα υπό Κωνσταντίνου Αντωνιάδου."... τόμοι 1-3, Εκ του τυπογραφείου Κ. Αντωνιάδου. Εν Αθήναις 1853-1854, Ta Hellenkika: etoi perigraphe, geographike, historike, archaiologike, kai statistike tes archaias kai neas Hellados, Iakobos R. Rankabes, Ek tou typ. K. Antoniadou, 1853, Τόμος 1, σελ. 219-221: [...] "Θρία, δήμος φυλής Οινηΐδος κατά τα δυτικά της Αττικής, περιλαμβάνων το πλησιέστατον των Ρειτών μέρος του Ελευσίνιου πεδίου, το μέγα πεδίον ο απ' αυτού ωνομάσθη Θριάσιον (4 = Ίδ. Ελευσίς.) και την πάροδον η διερχόμενη μεταξύ των ορέων Κορυδαλού και Ποικίλου, υπεράνω του Πυθίου, ήγεν εις Ελευσίνα. Οι δημόται Θριάσιοι. — Εν τω δήμω της Θρίας ην επί της παρόδου ναός του Απόλλωνος, Πύθιον, ος ην ποτε σημείον των μεταξύ Αττικής και Μεγαρίδος μεθορίων κατά τους προ του Θησέως χρόνους, ότε η Ελευσίς μετά της χώρας αύτης ανήκεν εις την Μεγαρίδα, λαχούσα ως κληρονομιά τω Νίσω παρά του πατρός αυτού Πανδίονος του Β'. Ιδού πως ο Στράβων εκφράζεται περι τούτου = «Οι την Ατθίδα συγγράψαντες — τούτο γε ομολογούσι — διότι των Πανδιονιδών τεσσάρων όντων, Αιγέως τε και Λύκου και Πάλλαντος και τετάρτου Νίσου, και της Αττικής εις τέσσαρα μέρη διαιρεθείσης, ο Νίσος την Μεγαρίδα λάχοι και κτίσαι την Νισαίαν. Φιλόχορος μέν ουν από Ισθμού μέχρι του Πυθίου διήκειν αυτού φησι την αρχήν, Άνδρών δε μέχρι Ελευσίνος και του Θριασίου πεδίου» (1 = Στραβ. β. 9. σ. 392.)• ωσαύτως και ο σχολιαστής του Αριστοφάνους = «Πανδίων διαδεξάμενος την Κέκροπος βασιλείαν, προσκτησάμενος δε και την Μεγαρίδα, ένειμε την χώραν τοις παισίν εις τέσσαρας μοίρας, Αιγεί μεν την παρά τω άστει μέχρι Πυθίου, Πάλλαντι δε την Παραλίαν, Λύκω δε την Διακρίαν, Νίσω δε την Μεγαρίδα» (2 = Σχολ. Αριστοφ. Λυσιστρ. 58.). Κάτωθεν δε του Πυθίου, επί της αυτής παρόδου δυτικώς προς την θάλασσαν ην έτερος ναός Φίλης Αφροδίτης περί ου ο μέν Παυσανίας λέγει. «Μετά δε τούτο Αφροδίτης ναος εστί και προ αυτού τείχος αργών λίθων θέας άξιον» (3 = Παυσ. Αττ. κ. 37). Ο δε Αθηναίος = «Των δε Δημητρίου του βασιλέως (του πολιορκητού) κολάκων οι περί Αδείμαντον τον Λαμψακηνόν νεών κατασκευασάμενοι, και αγάλματα ιδρυσάμενοι Θριήσιν, ωνόμασαν Φίλας Αφροδίτης, και τον τόπον Φιλαίον εκάλεσαν από της Δημητρίου μητρός Φίλας, ως φησι Διονύσιος ο του Τρίφωνος εν τω δεκάτω περί ονομάτων» (4 = Αθην. Δειπνοσ. β. 6. Τμ. 66.). - Επί της θέσεως του ναού του Απόλλωνος κείται το μοναστήριον του Δαφνίου, εκ του ποτέ ίσως αυτόθι άλσους των δαφνών, κτίσμα κάλλιστον Βυζαντινόν, εν αγνώστω μεν εποχή, κατοικηθέν δε υπό μοναχών της τάξεως του Αγ. Βενεδίκτου, επί των Γάλλων, πρότερον μεν Μεγάλων Κυρίων λεγομένων είτα δε όνομασθέντων Δουκών Αθηνών και Θηβών, εκ του οίκου των Λαρόχων Laroche. Κατά την προς το νοτδυτικόν γωνίαν της εκκλησίας σώζεται έτι εντετειχισμένος κίων του αρχαίου ναού του Απόλλωνος καλλίστης Ιωνικής εργασίας• τρεις δε άλλους τοιούτους αφήρεσε και μετέφερεν εις Αγγλίαν ο λόρδος Έλγκιν• ο θόλος της εκκλησίας είναι κομψός, ως και αι ημικυκλικαί της άψίδες• έχει δε πρόσθετον φραγκικόν προμαχώνα μετ' επάλξεων, και εντός δύο σκοτεινών θαλάμων κατ' αριστεράν της εισόδου σώζονται δύο λάρνακες φέρουσαι τα οικόσημα του οίκου των Δουκών Λαρόχων, ως υποτίθεται, συγκείμενα εκ σταυρού και κρίνων και όφεως, εξ ου θεωρούνται παρά του Α. Ρος (1 = Ίδ. Α. Ρ. Περιηγ. δευτέρα, . 97.) και άλλων ως τάφοι δύο των ειρημένων Δουκών, αν και ο Γ'. Φίνλεϋ και άλλοι δεν παραδέχωνται την γνώμην ταύτην, λέγοντες ότι κρίνοι επί πολλών μνημείων πολλαχού της Ελλάδος ευρίσκονται, άνευ ουδεμίας μετά της Γαλλίας σχέσεως, και κινούσιν επομένως εις αμφιβολίαν αν ούτοι εισί τάφοι των Λαρόχων. — Εις δέ τον ναον της Φίλης Αφροδίτης κατά τινα ανασκαφην υπό το θύρωμα ευρέθησαν αναθήματα τινά και προς τούτοις και ζεύγος χάλκινων καταγλωττιζομένων περιστερών σώζονται δε καί τινα θραύσματα τριγλύφων εκ λευκού μαρμάρου, αποτελέσαντα ποτέ μέρη Δωρικού ναού μικροτάτης αναλογίας". [...] και Διονύσιος Σουρμελής, επιβεβαιώνουν τη διαχρονική ύπαρξη του δήμου στην περιοχή του Θριασίου πεδίου, ο δεύτερος μάλιστα τοποθετούσε τον δήμο στο Μούλκι.