cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ελβάνα Γκιάτα
Βιογραφία και καριέρα
Σημαντικές επιτυχίες της Γκιάτα κατά τα επόμενα χρόνια ήταν τα Njësoj και Ljela, καθώς και το αγγλόφωνο Forever Is Over, στο πλαίσιο του οποίου συνεργάστηκε με τους Νταβίντ Γκετά και Poo Bear. Το 2018 κυκλοφόρησε EP με τίτλο 3 και το 2021 ακολούθησε το τρίτο της EP, Çelu, με επτά κομμάτια. Ενδιάμεσα, το 2019 επιχείρησε να εκπροσωπήσει την Αλβανία στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision για το 2020 με το τραγούδι Me tana, ωστόσο αν και φαβορί εν τέλει κατετάγη δεύτερη στον εγχώριο τελικό, χάνοντας από την Αριλένα Άρα. Στις αρχές του 2022 η Γκιάτα σημείωσε επιτυχία στα εγχώρια τσαρτ με το κομμάτι Pow.
Πανεπιστήμιο του Λαού
Ιστορία
Το 2009 άρχισαν να φοιτούν στο Πανεπιστήμιο 177 άτομα από 49 διαφορετικές χώρες σε προπτυχιακά προγράμματα σπουδών στην Πληροφορική και τη Διοίκηση Επιχειρήσεων. Τον Σεπτέμβριο του 2009 το Information Society Project (ISP) του Πανεπιστημίου του Γέιλ άρχισε ερευνητική συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Λαού.
Ελβάνα Γκιάτα
Εμπλοκή με τη δικαιοσύνη
Τον Οκτώβριο του 2018 το όνομα της Γκιάτα ενεπλάκη σε υπόθεση δολοφονίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στο κέντρο της πόλης των Τιράνων έπειτα από διαπληκτισμό του τότε συντρόφου της αλλά και του σωματοφύλακά της με ομάδα ανδρών για μη ξεκαθαρισμένη αιτία. Μετά το περιστατικό, η ίδια (η οποία σύμφωνα με μεταγενέστερη κατάθεσή της δεν ήταν παρούσα στο συμβάν) διέφυγε μαζί με τον σύντροφό της σε άγνωστη τοποθεσία του εξωτερικού, επιστρέφοντας στην Αλβανία ένα μήνα αργότερα όταν και έληξε η αυτόφωρη διαδικασία σύμφωνα με τους νόμους του κράτους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αλβανίδες τραγουδίστριες
Πανεπιστήμιο του Λαού
Ιστορία
Τον Ιανουάριο του 2014 το Πανεπιστήμιο του Λαού έλαβε την πρώτη του αναγνώριση από το Distance Education Accrediting Commission (DEAC). Τον Απρίλιο του 2014 αποφοίτησαν οι πρώτοι φοιτητές του Πανεπιστημίου οι οποίοι προέρχονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, τη Συρία, την Ιορδανία και τη Νιγηρία.
Τον Μάρτιο του 2016 το Πανεπιστήμιο άρχισε να προσφέρει εξ΄αποστάσεως πρόγραμμα MBA. Τον Απρίλιο του 2016 το Πανεπιστήμιο υπέγραψε συμφωνία με το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Μπέρκλεϋ. Τον Μάιο του 2016 το Πανεπιστήμιο του Λαού  ανακοίνωσε πως θα προσφέρει προπτυχιακές σπουδές στις Επιστήμες Υγείας αρχίζοντας από τον Σεπτέμβριο του 2016.
Το 2017 το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου άρχισε συνεργασία προκειμένου οι απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Λαού να μπορούν να συνεχίσουν προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές στο συγκεκριμένο Πανεπιστήμιο. Το 2018 η Ολυμπιονίκης Simone Biles έγινε φοιτήτρια και εκπρόσωπος του Πανεπιστημίου ενώ ταυτόχρονα καθιέρωσε υποτροφία για να βοηθήσει φοιτητές με οικονομικές δυσκολίες.
Τον Οκτώβριο του 2018 το International Baccalaureate και το Πανεπιστήμιο ανακοίνωσαν τη συνεργασία τους για τη δημιουργία αναγνωρισμένου Μεταπτυχιακού Προγράμματος στην Εκπαίδευση (M.Ed). Τον Απρίλιο του 2019 ανακοινώθηκε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ πως το Πανεπιστήμιο του Λαού θα έχει και Αραβόφωνο τμήμα το οποίο θα απευθύνεται κυρίως σε πρόσφυγες. Στις 24 Απριλίου 2019 πραγματοποιήθηκε η πρώτη επίσημη τελετή ορκωμοσίας αποφοίτων του Πανεπιστημίου του Λαού. Τον Ιανουάριο του 2020 το International Baccalaureate άρχισε να προσφέρει υποτροφίες σε φοιτητές που ενδιαφέρονταν να αρχίσουν το M.Ed.
To Σεπτέμβριο του 2020 άρχισε η λειτουργία του Αραβόφωνου τμήματος του Πανεπιστημίου. Από το 2020 το Πανεπιστήμιο είναι μέλος του προγράμματος Ακαδημαϊκής επιρροής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και συμμετέχει στη δράση της ΟΥΝΕΣΚΟ ώστε να προσφέρει την τεχνογνωσία του γύρω από την εξ αποστάσεως εκπαίδευση κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid-19.
Το 2021 το Πανεπιστήμιο ανακοίνωσε τη συνεργασία του με το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ που επιτρέπει σε φοιτητές του την παρακολούθηση μαθημάτων γύρω από τη Διοίκηση Επιχειρήσεων. Τον Ιούνιο του 2021 το Πανεπιστήμιο έλαβε καθεστώς υποψηφιότητας για τοπική πιστοποίηση (Regional Accreditation) από το WASC. Σήμερα το Πανεπιστήμιο αριθμεί συνολικά 126.000 εγγεγραμμένους φοιτητές από 200 περιοχές και χώρες παγκοσμίως εκ των οποίων πάνω από 16.000 είναι πρόσφυγες. Επίσης το Πανεπιστήμιο έχει ενεργή Ελληνική φοιτητική κοινότητα και τον Ιούνιο του 2023 αριθμούσε 328 φοιτητές από την Ελλάδα
Πιστοποιήσεις
Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας των Η.Π.Α το Πανεπιστήμιο βρίσκεται στη λίστα πιστοποιημένων ιδρυμάτων από επίσημους φορείς πιστοποίησης.
Προγράμματα Σπουδών
Το Πανεπιστήμιο του Λαού προσφέρει τα παρακάτω προγράμματα σπουδών στα Αγγλικά:
Επίσης, προσφέρει Μεταπτυχιακό Διοίκησης Επιχειρήσεων (Master of Business Administration), Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στην Εκπαίδευση (Master of Education) και Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στην Πληροφορική (Master in Information Technology)
Τέλος, προσφέρει τα παρακάτω προγράμματα σπουδών στα Αραβικά:
Δίδακτρα
Το Πανεπιστήμιο του Λαού αναφέρει πως οι φοιτητές του δεν χρειάζεται να πληρώσουν δίδακτρα. Παρόλα αυτά υπάρχουν διοικητικά κόστη τα οποία μετακυλίονται στους φοιτητές (συνολικό κόστος προπτυχιακών σπουδών περίπου 4.000 ευρώ και περίπου 2.000 ως 3.300 ευρώ για μεταπτυχιακές σπουδές).
Ακαδημαϊκή Αξιολόγηση
Για το 2023 το Πανεπιστήμιο του Λαού κατατάσσεται στην 7η θέση διεθνώς των Πανεπιστημίων που λειτουργούν αποκλειστικά με εξ αποστάσεως εκπαίδευση και στη γενική θέση 5.390 ανάμεσα σε 31.000 Πανεπιστήμια, σύμφωνα με την έγκυρη παγκόσμια λίστα που δημοσιεύεται στο Webometrics Ranking of World Universities.
Υποτροφίες
Για τους φοιτητές οι οποίοι αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες υπάρχει η πρόβλεψη για υποτροφίες. Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) οι υποτροφίες προσφέρονται κυρίως σε πρόσφυγες. Μέχρι σήμερα έχουν ήδη υπάρξει αρκετοί πρόσφυγες φοιτητές από την Ελλάδα οι οποίοι έχουν λάβει υποτροφίες για φοίτηση στο Πανεπιστήμιο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πανεπιστήμια στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Κατηγορία:Καλιφόρνια Κατηγορία:Εξ αποστάσεως εκπαίδευση
Διά Χριστόν σαλότητα
thumb|Ρωσική εικόνα με τον [[Βασίλειος Καισαρείας|Βασίλειο τον Μέγα και τον Άγιο Βασίλειο τον διά Χριστόν σαλό]] Η διά Χριστόν σαλότητα, δηλαδή η «τρέλα για τον Χριστό», αναφέρεται σε μία ειδική κατηγορία αγίων στο σώμα της Εκκλησίας, οι οποίοι ενεργώντας με παράδοξο τρόπο και μακριά από τα συνήθη τυπικά ηθικά σχήματα, κατάφεραν να επιτύχουν την αγιότητα και συνάμα να επαναφέρουν πλήθος κόσμου μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας. Το παράδειγμα αυτό πολλές φορές υπήρξε σκανδαλιστικό για πιστούς και μη στην ιστορία της εκκλησίας, αλλά η εκκλησία μέσω των αγίων αυτών είδε την έκφραση και τη φανέρωση ενός ξεχωριστού χαρίσματος του Αγίου Πνεύματος, μία από τις οξύτερες μορφές του προφητικού κηρύγματος.
Οι «διά Χριστόν σαλοί» -τρελοί, είναι συνήθως μοναχοί, οι οποίοι αφήνουν την ησυχία των μοναστηριών τους και κατεβαίνουν στις πόλεις λειτουργώντας με πράξεις παράλογες και ανόητες, οι οποίες όμως έχουν βαθύτερο νόημα και σκοπό ώστε να καταδείξουν την αλήθεια που βρίσκεται πίσω από τα προσχήματα και τους τύπους του κόσμου. Δεν έχουν πρόβλημα να μπουν για παράδειγμα σε ταβέρνες, σε πορνεία, να συναναστραφούν κακόφημες συντροφιές, μοιάζοντας να συσσωματώνονται με το παράδειγμα των ανυπόληπτων της κοινωνίας. Τη στιγμή αυτή είναι όμως που ο σαλός μοναχός φανερώνει την αλήθεια της σωτηρίας, πάντα με τρόπο που αρμόζει στο επίπεδο των συναναστραφέντων. Εξού και αστειεύεται, επιτιμά τους αμαρτωλούς, θαυματουργεί, διαβάζει τα μυστικά των ανθρώπων, χλευάζει δημόσια τα κρυφά παραπτώματά τους με τρόπο που μόνο ο ένοχος μπορεί να αντιληφθεί, τη στιγμή που και ο ίδιος στα μάτια τους τους φαντάζει πολύ αμαρτωλός, όντας φαινομενικά στο ίδιο επίπεδο αμαρτωλότητας. Γι' αυτό και καταλύει προκλητικά νηστείες, επισκέπτεται πορνεία, ομιλεί με διεφθαρμένους, εμπαίζοντας τελικά τα προσχήματα του κόσμου τούτου, λίγο πριν, επιστρέψει τη νύχτα με το αληθινό προσωπείο πια της αγιότητας, στην προσευχή και την άσκηση. Εξού και ο σαλός άγιος για την εκκλησία είναι ο Άγιος στην πλέον ακραία μορφή άσκησης, την έσχατη αυταπάρνηση την πλήρη απέκδυση του εγώ.
Οι σαλοί κατά βάση έρχονται σε εποχές έντονης εκκοσμίκευσης του χριστιανικού βίου. Εμφανίζονται την εποχή που τα συμβατικά κριτήρια της κοινωνίας μετρούν την ηθική του Χριστού με τα μέτρα της κοινωνικής ευπρέπειας και όχι με το ευαγγελικό ήθος. Έρχονται να θυμίσουν πόσο ασυμβίβαστη είναι η σωτηρία του ανθρώπου όταν αυτή θέλει να ικανοποιεί την κοινωνική υπόληψη και να καταγγείλει την υποκρισία της συμβατικής ζωής. Ο ίδιος λοιπόν απορρίπτει τον μανδύα της αγιότητας, γνωρίζοντας ότι η ατομική ηθική δημιουργεί αυτοϊκανοποίηση, αποφασίζοντας να άρει τον σταυρό της Εκκλησίας στους ώμους του, για να σωθούν αμαρτωλοί και βασανισμένοι άνθρωποι. Γνωρίζει δε, πως αυτό μπορεί να γίνει με τη φανέρωση των πλαστών προσωπείων της συμβατικής ευπρέπειας που αφανίζει την προσωπική ετερότητα και ελευθερία, κονιορτοποιώντας το υποκριτικό καθιερωμένο ύφος και τις απατηλές αξιολογήσεις. Αυτή τη μορφή άσκησης, δεν την επιλέγουν όμως οι ίδιοι, αλλά επιλέγονται από τον ίδιο τον Θεό να την πράξουν. Οι ίδιοι αποφασίζουν να δεχτούν αδιαμαρτύρητα την κλήση αυτή αλλά και τις αμαρτίες που τους προσάπτουν, αμαρτίες κοινές και κρύφιες μέσα στην κοινωνία, έτσι ώστε να ξεσκεπάσουν στην κοινωνία το ψευδές προσωπείο της.
Τελικά οι άγιοι αυτοί, μέτοχοι της βασιλείας του Θεού, υπερβαίνουν τη διάσπαση την ανθρώπινης οντότητας που προέρχεται από την αμαρτία και την κάνουν γεγονός κοινωνίας και αγάπης. Αποφασίζουν να καταδείξουν το ευαγγελικό ήθος, το οποίο δεν επιθυμεί την κατάλυση του νόμου, αλλά την υπέρβαση του νόμου στα πλαίσια της βασιλείας του Θεού. Έτσι και κερδίζουν την εμπιστοσύνη των αμαρτωλών, των δυστυχισμένων και των ανυπόληπτων, οδηγώντας τους στη σωτηρία.
Όροι που έχουν χρησιμοποιηθεί για τους σαλούς
Σε βίους Αγίων που έχουν χαρακτηρισθεί σαλοί, έχουν χρησιμοποιηθεί στη διάρκεια των αιώνων στην ελληνική γλώσσα όροι όπως «έξηχος», «παρατετραμμένος», «παράφρων», «μωρός» και «σαλός», ενώ στα σύγχρονα ελληνικά κείμενα έχουν επικρατήσει οι δυο τελευταίοι όροι («μωρός» και «σαλός»). Η έκφραση των «διά Χριστόν σαλών» βασίστηκε στην επιστολή Α΄ προς Κορινθίους, όπου αναφέρεται «ἡμεῖς μωροὶ διὰ Χριστόν, ὑμεῖς δὲ φρόνιμοι ἐν Χριστῷ· ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ὑμεῖς δὲ ἰσχυροί· ὑμεῖς ἔνδοξοι, ἡμεῖς δὲ ἄτιμοι.». Στη ρωσική γλώσσα, όπου είναι και περισσότεροι οι αναγνωρισμένοι άγιοι, ο αντίστοιχος όρος είναι «γιουρόντιβι Χριστά ράντι» (юродивый Христа ради).
Σαλοί άγιοι
Αναφέρεται ότι υπάρχουν 36 αναγνωρισμένοι Ρώσοι σαλοί και 6 Έλληνες
Χαρακτηριστικά παραδείγματα σαλών αγίων:
Αναφορές
Κατηγορία:Χριστιανικός ασκητισμός Κατηγορία:Τύποι και επωνυμίες αγίων
Σταχτόχηνα
Η Σταχτόχηνα( Anser anser ) είναι υδρόβιο νηκτικό πτηνό της οικογενείας των Νησσιδών, μία από τις αγριόχηνες που απαντούν και στον ελλαδικό χώρο. Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι Anser anser και περιλαμβάνει 2 υποείδη.
Στην Ελλάδα απαντά το υποείδος A. a. rubrirostris Swinhoe, 1871 (Eastern Greylag Goose).
Η σταχτόχηνα είναι η μεγαλύτερη και πιο κοινή ευρωπαϊκή χήνα, ο «πρόγονος» της εξημερωμένης χήνας που απαντά σε όλα σχεδόν τα αγροκτήματα, ιδιαίτερα στις χώρες του βορρά. Παρά τις διαφορές της από άλλα είδη αγριοχηνών, συναγελάζεται και υβριδοποιείται με αυτές, αλλά και με τις εξημερωμένες, κατοικίδιες χήνες, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται με διάφορα μοτίβα και χρωματισμούς πτερώματος. Η περιγραφή των μορφολογικών στοιχείων (βλ. Μορφολογία) αναφέρεται αποκλειστικά στους πληθυσμούς που ζουν σε άγρια κατάσταση.
Ονοματολογία
Η λατινική επιστημονική ονομασία του γένους, αλλά και ο ίδιος όρος στο είδος, Anser «χήνα», προέρχεται από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα ghăns, που έδωσε το θέμα για την ονομασία του πτηνού σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες (αρχ. ινδ. hamsá, γερμ. και ολλανδ. gans, αγγλοσαξ. gēs > geese, νορβ. gås, κ.α).
Η αγγλική λαϊκή ονομασία του πτηνού, greylag goose, παραπέμπει στον γενικότερο σταχτί χρωματισμό του πτηνού. Η ίδια αναφορά γίνεται και στην ελληνική λαϊκή ονομασία.
Υβρίδια
Η σταχτόχηνα σχηματίζει υβρίδια με κατοικίδιες χήνες, άλλες αγριόχηνες, αγριόπαπιες, ακόμη και κύκνους: Anser anser x Cygnus olor, Anser [anser x brachyrhynchus], Anser [anser x fabalis], ''Anser anser [var. domesticus] , Alopochen aegyptiaca (αιγυπτιακή χήνα x Anser anser, Anas platyrhynchos (πρασινοκέφαλη x Anser anser, Anser anser x Tadorna tadorna'' (βαρβάρα), κ.α.
Γεωγραφική εξάπλωση
thumb|right|300px|Γεωγραφική εξάπλωση του είδους Anser anser: Πράσινο = επιδημητικό ή καλοκαιρινός αναπαραγόμενος επισκέπτης, Πορτοκαλί = περιοχές διαχείμασης, Κόκκινο = εισηγμένο Το είδος εμφανίζει ευρύ φάσμα κατανομής σε μεγάλες επικράτειες του Παλαιού Κόσμου και, συγκεκριμένα, στις Παλαιαρκτική, Αφροτροπική, Ινδομαλαισιανή οικοζώνες, ενώ έχει εισαχθεί στην Ωκεανία (Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία), την Αργεντινή και τα Φώκλαντ. Στην Ευρώπη, το είδος απαντά σε όλη σχεδόν την ήπειρο σε όλες τις μορφές μετακίνησης, αλλά οι πληθυσμοί του στην ήπειρο δεν είναι ιδιαίτερα συμπαγείς, εκτός από τις περιοχές της Βόρεια Θάλασσας, της Βαλτικής και ανατολικότερα (Ηνωμένο Βασίλειο, Σκανδιναβία, Γερμανία). Βόρεια φθάνει μέχρι την Ισλανδία και την απώτατη Β. Σκανδιναβία, ως καλοκαιρινός αναπαραγόμενος επισκέπτης, ακολουθώντας τις ακτές. Από το γεωγραφικό μήκος της Πολωνίας, περίπου και ανατολικότερα, απαντούν συμπαγείς, καλοκαιρινοί αναπαραγόμενοι πληθυσμοί, μέχρι την ευρωπαϊκή Ρωσία και ανατολικότερα. Αντίθετα, στα δυτικά της ηπείρου, οι πληθυσμοί είναι κυρίως διαχειμάζοντες και μόνον σε διάσπαρτους θύλακες. Το ίδιο ισχύει και για την περιοχή των Βαλκανίων, όπου υπάρχουν διάσπαρτοι καλοκαιρινοί ή/και διαχειμάζοντες πληθυσμοί, με νότιο όριο την περιοχή της Β. Ελλάδας.
Στην Αφρική, η σταχτόχηνα απαντά αποκλειστικά ως διαχειμάζον πτηνό, σε λίγους θύλακες κυρίως στις μεσογειακές χώρες, από την Τυνησία και δυτικότερα.
Η Ασία είναι η σημαντικότερη επικράτεια καλοκαιρινού φωλιάσματος, σε ευρεία και συμπαγή ζώνη που αρχίζει από τη Ρωσία και τις ακτές του Ευξείνου Πόντου στα δυτικά και, δια μέσου όλης της σιβηρικής περιοχής νότια της τάιγκα, φθάνει μέχρι την Α. Ρωσία και τις ιαπωνικές ακτές στα ανατολικά. Νότια, το είδος φθάνει μέχρι τη Β. Ινδία, Β. Ινδοκίνα, και ΝΑ Κίνα ως χειμερινός επισκέπτης. Πηγές:
(σημ. με έντονα γράμματα το υποείδος που απαντά στον ελλαδικό χώρο)
Μεταναστευτική συμπεριφορά
Η σταχτόχηνα απαντά σε όλες τις μορφές μετακίνησης στις επικράτειες όπου κατανέμεται, ανάλογα με την περιοχή. Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις απαντά ως πλήρως μεταναστευτικό είδος, με τους πληθυσμούς να μετακινούνται σε μικρότερα γεωγραφικά πλάτη, συνήθως νότια των περιοχών φωλιάσματος. Ο τρόπος μετακίνησης είναι εξαιρετικά δύσκολο να καταγραφεί, διότι υπάρχουν μόνιμοι, μεταναστευτικοί και διαχειμάζοντες πληθυσμοί, οι οποίοι «αναμιγνύονται» σε πολλές θέσεις, καθιστώντας αδύνατο τον διαχωρισμό μεταξύ τους. thumb|right|350px|Όπως όλες οι αγριόχηνες, οι σταχτόχηνες ταξιδεύουν σε σχηματισμούς V Οι πληθυσμοί της Ισλανδίας είναι πλήρως μεταναστευτικοί, πιθανόν προς την Ιρλανδία ή τη Βρετανία (βλ. παρακάτω). Οι περισσότεροι βρετανικοί πληθυσμοί κινούνται νότια, προς Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, έως τη Β. Αφρική, ενώ στη Σκωτία παραμένουν μερικοί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Τα περισσότερα πτηνά ακολουθούν τις γαλλικές ακτές και συγκεντρώνονται σε μεγάλους αριθμούς στη ΝΔ Ισπανία (έλη Donana). Τα πτηνά της Κ. Ευρώπης, κινούνται νοτιότερα και, μπορεί να καταλαμβάνουν τη θέση από όπου αναχωρούν οι εκεί πληθυσμοί προς νότο, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατόν να γίνει διάκριση μεταξύ των πληθυσμών, παρά μόνον με δακτυλιώσεις.
Στην Ελλάδα, η σταχτόχηνα απαντά σε όλες τις μορφές μετακίνησης, κυρίως ως διαχειμάζον είδος, αλλά και ως αναπαραγόμενος και διαβατικός επισκέπτης. (βλ. Κατάσταση στην Ελλάδα). Από την Κρήτη δεν αναφέρεται, ενώ από την Κύπρο αναφέρεται ως περιστασιακός χειμερινός επισκέπτης.
Αναπαραγωγική περίοδος
Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναπαραγωγής, απαντά σε υγροτόπους που περιβάλλονται από περιφερική βλάστηση σε ανοικτά λιβάδια, όξινα εδάφη με βούρλα και ρείκια, αρκτική τούνδρα, στεπώδεις ή ημιερημικές περιοχές από το επίπεδο της θάλασσας έως τα 2.300 μ., ενώ στο Νεπάλ φθάνει μέχρι τα 3.050 μ. Φωλιάζει κοντά σε ρέματα, αλίπεδα, πλημμυρισμένα ποτάμια, έλη με καλαμιώνες, χλοώδεις τυρφώνες, υγρούς λειμώνες, λίμνες γλυκού νερού και εκβολές ποταμών με καλαμιές. Επίσης, κοντά σε εγκαταστάσεις ενδεχόμενης σίτισης όπως λιβάδια και πρόσφατα σπαρμένους με δημητριακά αγρούς. Απαιτεί απομονωμένες νησίδες σε λίμνες ή κατά μήκος της ακτής, μακριά από αρπακτικά. Το φθινόπωρο (πριν από τη μετανάστευση) συχνάζει σε χωράφια με ζαχαρότευτλα, καλαμπόκι ή άλλα δημητριακά.
Μη αναπαραγωγική περίοδος
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ιδιαίτερα τον χειμώνα, το είδος απαντά σε πεδινά αγροκτήματα, βάλτους, λίμνες, δεξαμενές, παράκτιες λιμνοθάλασσες και εκβολές ποταμών.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η στατιστική ανάλυση των 5 πρώτων προτιμητέων οικοσυστημάτων, δίνει τα εξής αποτελέσματα: Καλαμιώνες, Άδενδρα Έλη, Ερεικώνες, Ακτές και Χωριά.
Στην Ελλάδα, η σταχτόχηνα απαντά κυρίως σε λιβάδια καλλιεργημένους αγρούς, έλη, τενάγη και κοντά σε ακτές, καθώς και σε υγροτόπους γλυκού νερού, κυρίως ευτροφικές λίμνες με πυκνή βλάστηση.
Μορφολογία
thumb|right|350px|Ενήλικη σταχτόχηνα Η σταχτόχηνα είναι μεγάλου μεγέθους αγριόχηνα, η μεγαλύτερη και ογκωδέστερη από τις ευρωπαϊκές χήνες, με ομοιόμορφο χρωματισμό πτερώματος χωρίς κάποια έντονα διαγνωστικά στοιχεία, αλλά λίγα σημάδια, μερικές φορές μαύρα στίγματα ή κηλίδες στην κοιλιά. Η ουρά διαθέτει 18 πηδαλιώδη φτερά και εμφανίζει λεπτή μελανή λωρίδα σε οπίσθια κάτοψη. Τα φύλα είναι παρόμοια σε χρωματισμούς, αλλά τα αρσενικά είναι λίγο μεγαλύτερα από τα θηλυκά.
Το πτέρωμα είναι ομοιόμορφο σταχτογκριζωπό-καφέ, έχουν μακρύ και δυνατό λαιμό, ογκώδες ράμφος, πιο σκούρο κεφάλι και πιο ανοικτόχρωμη κοιλιά, με ποικίλα μαύρα στίγματα ή μικρές ραβδώσεις. Ελάχιστα άτομα φέρουν αχνό, λευκό δακτύλιο που περιβάλλει τη βάση του ράμφους. Οι πτέρυγες φέρουν ανοικτόχρωμες παρυφές στα επί μέρους φτερά και διακρινόμενη λευκή γραμμή στα όρια των πλευρών. Τα καλυπτήρια είναι ελαφρά χρωματισμένα, σε αντίθεση με τα πιο σκούρα ερετικά φτερά, διαφορά έντονα διακρινόμενη κατά την πτήση. Οι ταρσοί και τα πόδια είναι σαρκόχρωμα ροζ.
Τα νεαρά άτομα διαφέρουν κυρίως στην έλλειψη μαύρων σημαδιών στην κοιλιά και τα λιγότερο έντονα μοτίβα στη ράχη.
Βιομετρικά στοιχεία
(Πηγές:
Τροφή
Οι σταχτόχηνες είναι φυτοφάγα πτηνά, με τη διατροφή να αποτελείται από γρασίδι (πόες Graminae), ρίζες, βλαστούς, φύλλα, κλαδιά και καρπούς άλλων ποωδών, βαλτωδών φυτών. Επίσης, τρέφονται με υδρόβια φυτά, γεωργικά σιτηρά και πατάτες (ειδικά τον χειμώνα). Αναζητούν την τροφή τους κατά τη διάρκεια της ημέρας, ειδικά το πρωί και το βράδυ, αν και τα πουλιά που δεν φωλιάζουν μπορούν, επίσης, να τροφοδοτούνται τη νύκτα. Έχουν τη δυνατότητα να απομακρύνονται σε περιοχές σίτισης που βρίσκονται περισσότερο από 10 χιλιόμετρα μακριά από τις θέσεις κουρνιάσματος, με βέλτιστη απόσταση τα 2-5 χιλιόμετρα.
Στις περιοχές διαχείμασης της ΝΔ. Ισπανίας, εχει μελετηθεί διεξοδικά το διαιτολόγιο των εκεί πληθυσμών. Αμέσως μετά την άφιξή τους στις αρχές του φθινοπώρου, οι σταχτόχηνες του Γουαδαλκιβίρ επικεντρώνονται στις θέσεις με πόες Scirpus (Schoenoplectus) litoralis, αλλά μετακινούνται σε θέσεις με Scirpus maritimus, όταν οι προηγούμενες πλημμυρίσουν μετά από τις φθινοπωρινές βροχές. Σε δύο από αυτές τις θέσεις, η δίαιτα κυριαρχείται από κονδύλους αυτών των φυτών, αλλά κατά τα τέλη του χειμώνα υπήρξε αύξηση στην κατανάλωση και των πράσινων τμημάτων. Οι κόνδυλοι του Scirpus έχουν υψηλές συγκεντρώσεις διαλυτών υδατανθράκων και φυτικών ινών, αλλά χαμηλές συγκεντρώσεις πρωτεϊνών και μετάλλων. Επαρκείς ποσότητες των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών φαίνεται να αποκτώνται με τη μετάβαση σε βοσκότοπους, προς αναζήτηση τροφής. Παρά τη σχετική υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και χαμηλή σε ίνες, οι κόνδυλοι του S. litoralis προτιμώνταν λιγότερο από εκείνους του S. maritimus. Ο λόγος για αυτό είναι ότι, οι χήνες χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να «βοσκήσουν» τα S. litoralis. Αντίθετα, στις θέσεις με S. maritimus οι χήνες δαπανούν περισσότερο χρόνο για άλλες δραστηριότητες.
Ηθολογία
Μετά την αναπαραγωγή, οι σταχτόχηνες συγκεντρώνονται κατά σμήνη για να ταξιδέψουν προς συγκεκριμένες περιοχές (με καλές θέσεις σίτισης και πρόσβαση σε ασφαλείς τοποθεσίες για κούρνιασμα), όπου υποβάλλονται σε διαδικασία αλλαγής πτερώματος, που διαρκεί έναν (1) μήνα, περίπου.
Γενικά, το είδος είναι πολύ αγελαίο εκτός της περιόδου αναπαραγωγής, με μεγάλες συναθροίσεις κατά την περίοδο έκδυσης και πριν από τη φθινοπωρινή μετανάστευση, σε σμήνη που μπορεί να φθάσουν τα 25.000 άτομα. Κουρνιάζουν τη νύχτα, αλλά και κατά τη διάρκεια της ημέρας όταν βρίσκονται σε ανοικτό νερό.
Πτήση
thumb|right|350px|Η πτήση της σταχτόχηνας είναι «βαριά», αλλά ισχυρή και ευθεία Το πέταγμα της σταχτόχηνας είναι «βαρύ», αλλά δυνατό και ευθύ, όπου ξεχωρίζουν οι πλατιές πτέρυγες, με την ανοικτόχρωμη άνω επιφάνεια του εμπρόσθιου μέρους τους. Το ουροπύγιο εμφανίζεται ανοικτό γκρίζο, κάνοντας αντίθεση με τη σκούρα ράχη και τα σκούρα τριτεύοντα ερετικά. Απογειώνεται εύκολα, αλλά απονηώνεται αρκετά δύσκολα.
Αναπαραγωγή
Η περίοδος φωλιάσματος ποικίλλει ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος και, συνήθως, ξεκινάει στα τέλη Μαρτίου στα νότια και νοτιοανατολικά, και στα τέλη Απριλίου στα βόρεια. Η ωοτοκία πραγματοποιείται άπαξ σε κάθε περίοδο φωλιάσματος.
Στις περιοχές αναπαραγωγής (βλ. Βιότοπος), η φωλιά κατασκευάζεται μέσα σε καλαμιώνες, στο έδαφος, ή στη βάση δένδρων, κάτω από θάμνους ή σε προστατευμένες κοιλότητες σε απομονωμένα δασώδη νησιά σε λίμνες ή κατά μήκος των ακτών, καθώς και σε «σχεδίες» βλάστησης σε ποτάμια. Παρά το γεγονός ότι, οι σταχτόχηνες σχηματίζουν μικρές αναπαραγωγικές αποικίες, μερικές φωλιές μπορεί να συναθροίζονται σε μικρό χώρο (π.χ. μόλις 11 μ. μεταξύ τους σε μικρές νησίδες). thumb|right|350px|Οι νεοσσοί της σταχτόχηνας μπορούν να κολυμπήσουν αμέσως, αλλά επιτηρούνται στενά από τους γονείς τους Η φωλιά είναι μια ρηχή κοιλότητα επιστρωμένη με λίγο παρακείμενο φυτικό υλικό ή πούπουλα και φτερά αλλά, στις υγρές θέσεις, μπορεί να είναι ένας υπερυψωμένος σωρός από από καλάμια ή βούρλα.
Η γέννα αποτελείται από (3-) 4 έως 6 (-8) υποελλειπτικά ή οβάλ αβγά, διαστάσεων 85,3 Χ 58,0 χιλιοστών και βάρους 160 γραμμαρίων, από τα οποία ποσοστό 13% είναι κέλυφος. Η εναπόθεση είναι σχεδόν καθημερινή -λίγο περισσότερο από 24 ώρες- και η επώαση αρχίζει μετά το τελευταίο αβγό, πραγματοποιείται μόνον από το θηλυκό (το αρσενικό παραμένει σε επιφυλακή σε κοντινή απόσταση από τη φωλιά) και διαρκεί 27 έως 28 ημέρες, περίπου. Οι νεοσσοί (χηνάκια) είναι φωλεόφυγοι (precocial), πλήρως ικανοί προς κολύμβηση μόλις εκκολαφθούν, ενώ αναζητούν μόνοι την τροφή τους υπό την επιτήρηση των γονέων. Η πτέρωση πραγματοποιείται στις 50-60 ημέρες, περίπου.
Απειλές
Το είδος απειλείται από το κυνήγι σε μεγάλο μέρος του φάσματος κατανομής του και είναι επιρρεπές σε δηλητηρίαση από μόλυβδο, λόγω κατάποσης κυνηγετικών σκαγίων. Επίσης, οι σταχτόχηνες διώκονται από τους αγρότες, καθώς μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές στις καλλιέργειες. Άλλοι κίνδυνοι είναι η καταστροφή και η υποβάθμιση των υγροτόπων εξαιτίας της αποστράγγισης, ή μετατροπή τους σε αγροτικές καλλιέργειες, η ρύπανση από πετρέλαιο, η εξόρυξη τύρφης, η αλλαγή στις πρακτικές διαχείρισης των υγροτόπων (π.χ. μείωση της βόσκησης σε λιβάδια που οδηγεί στην υπερανάπτυξη βλάστησης), καθώς και το κάψιμο και κούρεμα των καλαμιών, ειδικά στις περιοχές αναπαραγωγής. Το είδος είναι επιρρεπές στη γρίπη των πτηνών έτσι, ώστε να απειλείται από μελλοντικά κρούσματα του ιού.
Κυνήγι
Η σταχτόχηνα υφίσταται μεγάλη πίεση από το κυνήγι σε όλες τις χώρες όπου απαντά, στις οποίες θηρεύεται εντατικά. Στην Ελλάδα παλαιότερα ήταν θηρεύσιμο είδος και δεν προστατευόταν από τη νομοθεσία, αν και το κύριο τμήμα του αναπαραγόμενου πληθυσμού, καλύπτεται νομικά από το καθεστώς του Εθνικού Δρυμού των Πρεσπών. Το κυνήγι της δεν επιτρέπεται σήμερα από την ελληνική νομοθεσία. Ωστόσο, πολλές σταχτόχηνες πυροβολούνται από τους κυνηγούς, είτε από λαθροθήρες, είτε επειδή είναι δύσκολο να διακριθούν από τις ασπρομετωπόχηνες, των οποίων επιτρέπεται η θήρευση.
Κατάσταση πληθυσμού
Το είδος, παρά το κυνήγι, λόγω του ευρέος φάσματος κατανομής του, δεν κινδυνεύει σε παγκόσμιο επίπεδο, ως εκ τούτου, χαρακτηρίζεται ως Ελαχίστης Ανησυχίας (LC) από την IUCN. Μάλιστα, σε πολλές περιοχές, η τάση των πληθυσμών του είναι ανοδική. Είναι η μοναδική γκρίζα χήνα που παρατηρείται σε μεγάλους αριθμούς στον ευρωπαϊκό χώρο, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Τους μεγαλύτερους αναπαραγωγικούς πληθυσμούς διαθέτουν η Ρωσία, η Ισλανδία, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία.
Κατάσταση στην Ελλάδα
Η σταχτόχηνα είχε καταγραφεί να φωλιάζει στο παρελθόν, στη λίμνη Αρζάν (1917, αποξηραμένη σήμερα) και στο Δέλτα του Αξιού (1950). Στη δεκαετία του 1960, προστέθηκαν θέσεις φωλιάσματος στον Έβρο, την Ισμαρίδα και την Κερκίνη. Το 1968 βρέθηκε νέα θέση φωλιάσματος στη Μικρή Πρέσπα, η οποία επιβιώνει έκτοτε, με λίγα αναπαραγόμενα ζευγάρια, ενώ οι θέσεις στην Ισμαρίδα και την Κερκίνη έχουν, σχεδόν, μηδενιστεί.
Οι πληθυσμοί της σταχτόχηνας κατά τις μεταναστεύσεις και τη διαχείμαση είναι, σαφώς, μεγαλύτεροι, αν και εμφάνισαν σημαντική μείωση μετά τη δεκαετία του 1960. Απαντούν στις ίδιες, με τις θέσεις φωλιάσματος, περιοχές με την προσθήκη του Δέλτα του Έβρου.
Για τους παραπάνω λόγους η σταχτόχηνα, ειδικά στην Ελλάδα, κατατάσσεται στα Κρισίμως Κινδυνεύοντα είδη (CR [D]). Η χώρα φιλοξενεί τους νοτιότερους αναπαραγωγικούς πληθυσμούς της Ευρώπης (sensu stricto) και, μάλιστα, τα πτηνά στη Μικρή Πρέσπα είναι τα μεγαλύτερα της ηπείρου, ανάλογου μεγέθους με εκείνα που απαντούν στις αχανείς στέπες της Ρωσίας.
Απαιτούνται, αυστηρός έλεγχος της λαθροθηρίας και της κυνηγετικής δραστηριότητας, επέκταση των Καταφυγίων Άγριας Ζωής όπου αυτό απαιτείται, αποτελεσματικότερη διαχείριση και προστασία των ενδιαιτημάτων του είδους, αποφυγή ενόχλησης, μελέτη της βιολογίας και οικολογίας του είδους και μακροχρόνια παρακολούθηση του πληθυσμού του τόσο στη λίμνη Πρέσπα όσο και στις περιοχές διαχείμασης.
Άλλες ονομασίες
Στον ελλαδικό χώρο η Σταχτόχηνα απαντά και με τις ονομασίες Αγριόχηνα, Καρακάζα, Μπόζα και Χηνάρι και Σπιτόστηνα (Κύπρος).
Σημειώσεις
i. Για το γένος του ουσιαστικού Χην, βλ. Ονοματολογία.
Πηγές
Κατηγορία:Νησσίδες Κατηγορία:Πτηνά της Ευρώπης Κατηγορία:Πτηνά της Ασίας Κατηγορία:Πτηνά της Ελλάδας
Θάνατοι τον Οκτώβριο του 2018
Παραπομπές
10
Χειμερινή Ώρα Δυτικών Σαμόα
Η Χειμερινή ώρα δυτικών Σαμόα είναι η χειμερινή ώρα των Δυτικών Σαμόα. Στην χώρα χρησιμοποιούν θερινή ώρα, με αποτέλεσμα η χειμερινή ώρα να χρησιμοποιείται από την πρώτη Κυριακή του Απριλίου στις 4:00 το πρωί μέχρι την τελευταία Κυριακή του Σεπτέμβρη, στις 3 το πρωί. Στη Σαμόα η χειμερινή ώρα είναι η UTC+13:00, μία ώρα μετά τη Νέα Ζηλανδία. Στις 29 Δεκεμβρίου 2011, η χώρα έκανε το πέρασμα από το ανατολικό στο δυτικό κομμάτι της Διεθνούς Γραμμής Ημερομηνίας. Πριν τις 29-12-2011, η χειμερινή ώρα ήταν η ίδια με αυτή των Αμερικανικών Σαμόα, η UTC-11:00. Την περίοδο θερινής ώρας η χώρα έχει την ίδια ώρα με το Κιριτιμάτι, UTC+14.
Κατηγορία:Σαμόα
Meine Seel erhebt den Herren, BWV 10
thumb|240px|right|Η Επίσκεψη της Παναγίας στην Ελισάβετ αποτελεί το θέμα του κεντρικού ύμνου τής καντάτας Η καντάτα Meine Seel erhebt den Herren (Μεγαλύνει η Ψυχή μου τον Κύριον), με αριθμό BWV 10, είναι το δέκατο σε αρίθμηση έργο του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, σύμφωνα με τον συγκεκριμένο κατάλογο τον οποίο εισήγαγε ο Γερμανός μουσικολόγος Βόλφγκανγκ Σμίντερ (Wolfgang Schmieder, 1901 – 1990) και χρησιμοποιείται ευρύτατα σήμερα. Το έργο ανήκει στις εκκλησιαστικές καντάτες του μεγάλου κάντορα και, συγκεκριμένα, στις κοράλ καντάτες του δεύτερου κύκλου καντατών του. Παρουσιάστηκε στις 2 Ιουλίου 1724 στη Λειψία, για τον εορτασμό της Επίσκεψης της Μαρίας στην Ελισάβετ (για να τής ανακοινώσει το μήνυμα του Ευαγγελισμού) (Festo visitationis Mariae).
Ιστορικό
Ο Μπαχ έγραψε την καντάτα Meine Seel erhebt den Herren το 1724, κατά το δεύτερο έτος παραμονής του στη Λειψία, και είναι η πέμπτη κατά σειράν από τις καντάτες τού περίφημου δεύτερου ετήσιου κύκλου καντατών. Την παρουσίασε στην πόλη ξανά, τουλάχιστον μία φορά ακόμη, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας τού 1740. Τα προβλεπόμενα αναγνώσματα για τη συγκεκριμένη ημέρα παρουσίασής της (2 Ιουλίου 1724) ήταν από το Βιβλίο του Ησαΐα (Ησαΐας 11: 1-5) και από το Ευαγγέλιο του Λουκά, (Η Επίσκεψη της Μαρίας στην Ελισάβετ [Κατά Λουκάν 1: 39-56]).
Κείμενο
Ο ύμνος πάνω στον οποίο βασίζεται η κοράλ καντάτα (cantus firmus) είναι το γερμανικό Magnificat και προοριζόταν για τους Εσπερινούς στις εκκλησίες της Λειψίας. Από αυτή την άποψη, η συγκεκριμένη καντάτα διαφέρει από τις άλλες κοράλ καντάτες του Μπαχ, στις οποίες το κύριο θέμα ήταν ένα λουθηρανικό κοράλ. Επίσης, το καταληκτικό 7ο μέρος δεν είναι ένα τυπικό κοράλ αλλά, περισσότερο, μία κοράλ δοξολογία, που έχει τις ρίζες της στο Γρηγοριανό μέλος.
Οργανοθεσία και δομή
Η καντάτα είναι γραμμένη στην Μι Μείζονα και έχει 7 μέρη. Ο Μπαχ την συνέθεσε για τέσσερις σολίστες φωνής (S, A, T, Β), τετράφωνη χορωδία και μπαρόκ ενόργανο σύνολο από τρομπέτα, δύο όμποε, δύο βιολιά, βιόλα και μπάσο κοντίνουο. Στο κοράλ του φινάλε, τα όργανα παίζουν colla parte στις 3 υψηλότερες φωνές των χορωδών (S, A, T). (S: Σοπράνο, A: Άλτο, T: Τενόρος, B: Μπάσος)
Πηγές
Κατηγορία:Καντάτες του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ
Καλλιφώνιο όρος
Το Καλλιφώνιο είναι βουνό στην ενδοχώρα της βόρειας Πελοποννήσου και στην πρώην Επαρχία Καλαβρύτων. Αποτελεί τμήμα-προέκταση της οροσειράς του Ερύμανθου. Η υψηλότερη κορυφή του βρίσκεται μεταξύ των χωριών Λεχούρι και Άνω Βλασία του Δήμου Καλαβρύτων και φτάνει το υψόμετρο των 1.996 μέτρων. Στις νοτιοανατολικές παρυφές του βρίσκεται και το ομώνυμο χωριό, το οποίο, ωστόσο, ήταν παλαιότερα γνωστό ως «Σαβάνι». Όπως και ο Ερύμανθος, στο μεγαλύτερο μέρος του καλύπτεται από δάση πεύκων, ελάτων, δρυών και πρίνων.
Λοιπά στοιχεία
Σύγχρονοι μελετητές βασιζόμενοι στις πληροφορίες που δίνουν αρχαίοι συγγραφείς ταυτίζουν το όρος Καλλιφώνιο με το αρχαίο αρκαδικό βουνό Λαμπεία. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι η Λαμπεία ήταν ιερό όρος του Πάνα και ότι από εκεί πήγαζε ο ποταμός Ερύμανθος. Σύμφωνα με τη μυθολογία στο όρος αυτό συνέλαβε ο Ηρακλής τον Ερυμάνθιο κάπρο, κατά τον τρίτο άθλο του.
Κβαντική υπέρθεση
Η κβαντική υπέρθεση είναι ένα θεμελιώδες φαινόμενο της κβαντομηχανικής. Κατά την υπέρθεση, δύο κβαντικές καταστάσεις προστίθενται μεταξύ τους με τρόπο που τους επιτρέπει να συνυπάρχουν ταυτόχρονα. Με αυτό τον τρόπο, κάθε κβαντική κατάσταση μπορεί να περιγραφεί ως το άθροισμα πολλαπλών διακριτών βασικών καταστάσεων.
Παραδείγματα υπέρθεσης μπορούν να αποτελούν οι ενεργειακές καταστάσεις ενός ηλεκτρονίου του ατόμου του υδρογόνου. Ένα ηλεκτρόνιο μπορεί να βρίσκεται στη θεμελιώδη ή στην διεγερμένη κατάσταση. Εκτός από αυτές τις δύο βασικές καταστάσεις, κάθε κανονικοποιημένος γραμμικός συνδυασμός της θεμελιώδους και διεγερμένης κατάστασης αποτελεί έγκυρη κβαντική κατάσταση. Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για κβαντική υπέρθεση των καταστάσεων.
Οι κβαντικές καταστάσεις υπό υπέρθεση αποτελούν λύσεις της εξίσωσης Σρέντιγκερ. Καθώς η εξίσωση Σρέντιγκερ είναι μία γραμμική διαφορική εξίσωση, το άθροισμα πολλαπλών λύσεων της εξίσωσης αποτελεί επίσης λύση της εξίσωσης.
Εισαγωγή
Σύμφωνα με την κβαντική θεωρία, και ειδικότερα σύμφωνα με την άποψη του Σρέντιγκερ, κάθε κβαντικό σύστημα περιγράφεται από μια κυματοσυνάρτηση η οποία είναι συνάρτηση της θέσης των σωματιδίων του συστήματος και του χρόνου. Το τετράγωνο αυτής της συνάρτησης εκφράζει την πιθανότητα να βρεθεί το σύστημά στις συγκεκριμένες θέσεις τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Η εξέλιξη της κυματοσυνάρτησης αυτής ως προς τον χρόνο (η οποία περιγράφεται από μια διαφορική εξίσωση, την εξίσωση Σρέντιγκερ) είναι ομαλή και συνεχής. Μια τέτοια εξέλιξη στα μαθηματικά λέγεται μοναδιστική και έχει πολλές ενδιαφέρουσες ιδιότητες.
Μια από τις σημαντικότερες ιδιότητες της εξίσωσης Σρέντιγκερ και της κυματοσυνάρτησης είναι ότι κάθε επαλληλία διαφορετικών συναρτήσεων που αποτελούν λύσεις της εξίσωσης Σρέντιγκερ για ένα συγκεκριμένο κβαντικό σύστημα, θα είναι επίσης λύση που θα παριστάνει την εξέλιξη του συστήματος. Με άλλα λόγια, ένα κβαντικό σύστημα που μπορεί να βρίσκεται δικριτά σε δύο διαφορετικές καταστάσεις, μπορεί να βρίσκεται και σε ένα γραμμικό συνδυασμό αυτών των καταστάσεων. Αυτή είναι η κβαντική υπέρθεση των καταστάσεων.
Και μάλιστα, αν αρχικά το σύστημα αυτό βρίσκεται σε μια τέτοια υπέρθεση, ο μοναδιαίος τρόπος της εξέλιξής του υπαγορεύει ότι αν δεν μεσολαβήσει κάποια αλληλεπίδραση του συστήματος με το περιβάλλον, το σύστημα θα εξακολουθήσει να βρίσκεται σε αυτή την υπέρθεση, αιώνια.
Ας εξετάσουμε ένα νοητό παράδειγμα που εμφανίζεται τα παραπάνω.
Παράδειγμα τραπουλόχαρτου
Σύμφωνα με την κβαντική θεωρία, ένα παιγνιόχαρτο (~ τραπουλόχαρτο) που ισορροπεί στην κόψη του βρίσκεται σε μια υπέρθεση δύο καταστάσεων:
Σύμφωνα πάλι με την κβαντική θεωρία, όταν το τραπουλόχαρτο οριζοντιωθεί, ο μοναδιστικός τρόπος εξέλιξης της κυματοσυνάρτησης θεωρεί ότι θα καταπέσει και με τις δύο όψεις συγχρόνως αφού η υπέρθεση πρέπει να διατηρείται. Η παρατήρηση όμως του τραπουλόχαρτου από έναν παρατηρητή "πυροδοτεί" μια απότομη μεταβολή στην κυματοσυνάρτηση και αυτή "καταρρέει" σε μια εκ των δύο καταστάσεων που την αποτελούν. Ο παρατηρητής βλέπει λοιπόν μια εκ των δύο κλασικών καταστάσεων (η εμπρόσθια εικόνα στην άνω όψη ή η οπίσθια εικόνα στην κάτω όψη) και στην συνέχεια η κλασική αυτή κατάσταση επιζεί.
Υποτίθεται ότι η φύση κατά τελείως τυχαίο τρόπο αποφάσισε σε ποια εκ των δύο κλασικών καταστάσεων θα καταρρεύσει. Οι πιθανότητες για αυτό καθορίζονται από τους συντελεστές των δύο καταστάσεων όταν αυτές σχηματίζουν την υπέρθεση. Αν και η μέθοδος αυτή είναι συμβατή με το κβαντικό φορμαλιστικό πλαίσιο, εν τούτοις παραμένει μυστηριώδης ο χρόνος και ο τρόπος που συμβαίνει η κατάρρευση της κυματοσυνάρτησης.
Κατάρρευση κυματοσυνάρτησης
Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, ένας σπουδαστής στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, o Χιου Έβερετ, αποφάσισε να ασχοληθεί με το θέμα της κατάρρευσης της κυματοσυνάρτησης στη διδακτορική του διατριβή.
Ο Έβερετ προώθησε την ιδέα της κβαντικής θεωρίας στα άκρα, θέτοντας την εξής ερώτηση:
Η θεώρηση αυτή του Έβερετ έμεινε γνωστή ως "Ερμηνεία πολλαπλών συμπάντων" της κβαντικής θεωρίας, ή μάλλον των "πολλών συνειδήσεων", καθόσον καθεμία από τις υπερτιθέμενες διανοητικές καταστάσεις αντιλαμβάνεται το δικό της σύμπαν. Η θεώρηση αυτή δεν χρειάζεται πλέον το αξίωμα της κατάρρευσης, αλλά το αντίτιμο που πληρώνει είναι η "πολλαπλότητα των συμπάντων" εφόσον όλες οι παράλληλες αντιλήψεις του σύμπαντος είναι όλες, εξίσου, πραγματικές.
Η εργασία του Έβερετ είχε αφήσει δυο μεγάλα αναπάντητα ερωτηματικά:
Αποσυμφωνία της υπέρθεσης
Η απάντηση στο πρώτο ερώτημα δόθηκε στα 1970 από τον Ντίτερ Ζεχ του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης, ο οποίος έδειξε ότι η ίδια η εξίσωση Σρέντιγκερ επιβάλλει κάποιο τύπο "λογοκρισίας".
Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως αποσυμφωνία ή καταστροφή της υπέρθεσης. Η καταστροφή της υπέρθεσης μελετήθηκε διεξοδικά από τους Βόιτσεχ Ζούρεκ, Ζεχ και άλλους στις επόμενες δεκαετίες. Αυτοί πρότειναν ότι οι σύμφωνες κβαντικές υπερθέσεις διαρκούν μόνο όσο παραμένουν "μυστικές" και απομονωμένες από το υπόλοιπο του σύμαντος. Το κβαντικό τραπουλόχαρτο του παραδείγματός μας επικοινωνεί με τα μόρια του αέρα, με φωτόνια κλπ, τα οποία εξερευνούν με ποια όψη έχει πέσει, καταστρέφοντας έτσι την υπέρθεση και κάνοντάς την αδύνατη να παρατηρηθεί.
Ο ευκολότερος τρόπος να καταλάβουμε την καταστροφή της υπέρθεσης μαθηματικά είναι να κάνουμε χρήση μιας γενίκευσης της κυματοσυνάρτησης που καλείται "μήτρα πυκνότητας πιθανοτήτων" (density matrix). Για κάθε κυματοσυνάρτηση υπάρχει μια αντίστοιχη τέτοια μήτρα, καθώς και μια αντίστοιχη εξίσωση Σρέντιγκερ για τις μήτρες αυτές. Για παράδειγμα, η μήτρα πυκνότητας για το κβαντικό τραπουλόχαρτο που περιπίπτει σε υπέρθεση, έτσι: Οι αριθμοί a και b είναι οι πιθανότητες να βρούμε το τραπουλόχαρτο με τη φιγούρα προς τα επάνω ή προς τα κάτω αντίστοιχα, και στην περίπτωσή μας θα ισούνται και τα δύο με 1/2. Πράγματι μία μήτρα πυκνότητας με τη μορφή αυτή, θα παριστάνει τη γνωστή κλασική κατάσταση όπου το τραπουλόχαρτο δείχνει είτε την όψη της φιγούρας είτε την αντίθετη όψη, αλλά δεν γνωρίζουμε ποια. Τα μη διαγώνια στοιχεία της μήτρας, τα στοιχεία c παριστάνουν τις διαφορές μεταξύ της κβαντικής αβεβαιότητας των υπερθέσεων και της κλασικής αβεβαιότητας που προέρχεται απλώς από άγνοια.
Ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα της θεωρίας καταστροφής της υπέρθεσης είναι ότι εξηγεί τον τρόπο που η αλληλεπίδραση ενός αντικειμένου με το περιβάλλον του μεταβάλλει τα μη διαγώνια στοιχεία του πίνακα σε 0, αντικαθιστώντας έτσι την κβαντική υπέρθεση με απλή κλασική άγνοια. Η καταστροφή της κβαντικής υπέρθεσης μας εξηγεί γιατί δεν παρατηρούνται συνήθως κβαντικές υπερθέσεις στον μακρόκοσμο. Δεν είναι ότι η κβαντική θεωρία σταματά να ισχύει από κάποιο "μαγικό" μέγεθος και πάνω, αλλά ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να απομονώσουμε ένα μακροσκοπικό σύστημα από το περιβάλλον του ώστε να εμποδίσουμε την καταστροφή της υπέρθεσης. Αντίθετα τα μικροσκοπικά αντικείμενα απομονώνονται ευκολότερα και διατηρούν περισσότερο την κβαντική τους συμπεριφορά.
Προγνωσιμότητα
Η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα σχετικά με τον φυσικό μηχανισμό που επιλέγει τις κλασικές καταστάσεις ως ειδικές για να προτιμηθούν έχει ως εξής: Από μαθηματική σκοπιά, οι κβαντικές καταστάσεις όπως "φιγούρα στην επάνω όψη + φιγούρα στην κάτω όψη" (ας την αποκαλέσουμε "κατάσταση Α") είτε η "φιγούρα στην επάνω όψη - φιγούρα στην κάτω όψη" (ας την αποκαλέσουμε "κατάσταση Β") είναι εξίσου ισχυρές κλασικές καταστάσεις όπως οι "φιγούρα στην επάνω όψη", "φιγούρα στην κάτω όψη". Έτσι λοιπόν όπως ακριβώς το τραπουλόχαρτό που έπεσε στην κατάσταση "Α", και η κυματοσυνάρτησή του κατέρρευσε στην κατάσταση "φιγούρα στην επάνω όψη" ή "φιγούρα στην κάτω όψη", έτσι θα μπορούσε και ένα τραπουλόχαρτο που βρίσκεται αρχικά στην κατάσταση: "φιγούρα στην επάνω όψη" - η οποία ισούται με (Α + Β)/2 - να καταρρεύσει στην "Α" ή στην "Β" κατάσταση.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Κβαντική μηχανική
Ρύπανση
Ρύπανση (pollution) είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα (ρύπο') που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς και στην φύση. Στους ρύπους ανήκουν συγκεκριμένες χημικές ουσίες και διάφορες μορφές ενέργειας όπως η θερμότητα, ο ήχος και οι ακτινοβολίες.
Σύμφωνα με την Οδηγία 96/61/ΕΚ: "Ρύπανση" είναι η άμεση ή έμμεση εισαγωγή, στην ατμόσφαιρα, το νερό ή το έδαφος, ως αποτέλεσμα ανθρώπινης δραστηριότητας, ουσιών, κραδασμών, θερμότητας ή θορύβου που ενδέχεται να θίξουν την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, να υποβαθμίσουν υλικά αγαθά, να παραβλάψουν ή να εμποδίσουν τη ψυχαγωγική λειτουργία, καθώς και τις άλλες νόμιμες χρήσεις του περιβάλλοντος.
Μορφές ρύπανσης
Οι μορφές ρύπανσης εξαρτώνται από το τμήμα του περιβάλλοντος που επηρεάζεται όσο και από τη μορφή των ρύπων.
Μορφές ρύπανσης είναι οι εξής:
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Περιβάλλον
Ένας Γιάνκης του Κονέκτικατ στην αυλή του βασιλιά Αρθούρου
Το Ένας Γιάνκης του Κονέκτικατ στην αυλή του βασιλιά Αρθούρου (A Connecticut Yankee in King Arthur's Court) είναι μυθιστόρημα του Αμερικανού ευθυμογράφου και συγγραφέα Μαρκ Τουαίην, που εκδόθηκε το 1889. Το βιβλίο είχε αρχικά τον τίτλο A Yankee in King Arthur's Court. Ορισμένες εκδόσεις είχαν τον τίτλο A Yankee at the Court of King Arthur.
Στο βιβλίο, ένας Αμερικανός μηχανικός από το Κονέκτικατ μεταφέρεται κατά λάθος πίσω στο χρόνο στην αυλή του βασιλιά Αρθούρου, όπου ξεγελά τους κατοίκους εκείνης της εποχής κάνοντάς τους να νομίζουν ότι είναι μάγος. Σύντομα χρησιμοποιεί τις γνώσεις του στη σύγχρονη τεχνολογία για να γίνει στα σοβαρά "μάγος", καταπλήσσοντας τους Άγγλους του Πρώιμου Μεσαίωνα με κατορθώματα, όπως κατεδαφίσεις, πυροτεχνήματα και άλλα. Προσπαθεί να εκσυγχρονίσει το παρελθόν, αλλά στο τέλος δεν είναι σε θέση να αποτρέψει το θάνατο του Αρθούρου και την εχθρική στάση από την Καθολική Εκκλησία της εποχής, που αυξάνει το φόβο της δύναμής του.
Ο Τουαίην έγραψε το βιβλίο ως παρωδία των ρομαντικών αντιλήψεων της ιπποσύνης, αφού το εμπνεύστηκε μετά από ένα όνειρο στο οποίο ο ίδιος ήταν ιππότης και ταλαιπωρήθηκε από το βάρος και τη δυσκαμψία της πανοπλίας του.
Πλοκή
Οι περιπέτειες του Γιάνκη από το Κονέκτικατ στην Αυλή του Βασιλιά Αρθούρου είναι μια ιδιοφυής κοινωνική σάτιρα που θα μπορούσε να ανήκει και στο χώρο της επιστημονικής φαντασίας. Στο έργο του αυτό, ο μεγάλος χιουμορίστας Μαρκ Τουαίην παραλληλίζει δύο εποχές, που απέχουν μεταξύ τους 1400 χρόνια. Από το ένα μέρος η παλιά εποχή, με τις προλήψεις της και το σκοτάδι της άγνοιας, κι από την άλλη, η σύγχρονη εποχή με τις προόδους στις επιστήμες και στην τεχνολογία, με τις ανέσεις του πολιτισμού και τη γρήγορη και πρακτική σκέψη.
Με πρωτότυπο και χαριτωμένο τρόπο, ο συγγραφέας αντιπαραθέτει και συμπλέκει τις δύο εποχές: αρχίζει από τη σύγχρονη εποχή, ξεκινώντας από ένα εργοστάσιο όπλων.
Βασικός ήρωας του μυθιστορήματος είναι ένας Γιάνκης, ονόματι Χανκ Μόργκαν, από το Χάρτφορντ του Κονέκτικατ των Η.Π.Α. Ο αρχιεργάτης Χανκ Μόργκαν, πάνω στον πανζουρλισμό της δουλειάς, δέχεται σε μία συμπλοκή ένα κεραυνοβόλο χτύπημα στο κεφάλι από έναν εργάτη. Το χτύπημα αυτό του έφερε μία ισχυρή διάσειση του εγκεφάλου που τον αφήνει αναίσθητο.
Μέσα στη ζαλάδα του, νομίζει πως πιάστηκε αιχμάλωτος από μερικούς ιππότες που τον μεταφέρουν στην αυλή του βασιλιά Αρθούρου, δηλαδή 1400 χρόνια πίσω. Έτσι ένας σύγχρονος άνθρωπος, ένας αρχιεργάτης σε αμερικανικό εργοστάσιο όπλων, ξυπνάει στο Κάμελοτ του 528 και ζει ξαφνικά μέσα σε μία κοινωνία τόσο διαφορετική που τη νομίζει για φρενοκομείο.
Πράγματι, την ώρα που επρόκειτο να ρίξουν τον Μόργκαν στην πυρά, το θαύμα έγινε και ο ήλιος χάθηκε.
Έτσι, ο σύγχρονος εργάτης του οπλοστασίου, γίνεται πρωθυπουργός σε ένα βασίλειο του 6ου αιώνα και αγωνίζεται για να βελτιώσει την κατάσταση του λαού, πλαισιωμένος από πεντακόσιους εκλεκτούς ιππότες καβάλα σε ποδήλατα. Εφευρίσκει την πυρίτιδα και τον ηλεκτισμό και εγκαθιστά αμέσως τηλέφωνα, ηλεκτρικά φώτα και πολλές ανέσεις της σύγχρονης ζωής, που όλα αυτά θεωρούνται από τους ανθρώπους της εποχής εκείνης πολύ παράξενα μάγια.
Ακολουθούν διάφορα επεισόδια που δημιουργεί ο συγγραφέας για να δώσει την ευκαιρία στον αναγνώστη να περιεργασθεί την μακαριότητα και αμεριμνησία των ανθρώπων της σκοταδικής εποχής, στην οποία η επιστημονική ανησυχία και η καλπάζουσα έρευνα ήταν ανύπαρκτες, όπως ανύπαρκτο ήταν και το άγχος του ιλιγγιώδους ρυθμού ζωής.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανικά μυθιστορήματα Κατηγορία:Μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας
Λουδοβίκος Λουκιανός Βοναπάρτης
Ο Λουδοβίκος Λουκιανός (γαλλ. Louis Lucien, 4 Ιανουαρίου 1813 - 3 Νοεμβρίου 1891) από τον Οίκο του Βοναπάρτη ήταν ανιψιός του Ναπολέοντα Α΄ της Γαλλίας.
Βιογραφία
Ήταν ο τρίτος γιος του Λουκιανού Βοναπάρτη, 1ου Πρίγκιπα του Κανίνο & Μουζινιάνο, και της Αλεξαντρίν ντε Μπλεσάν, χήρας τραπεζίτη.
Γεννήθηκε στο Μέγαρο Θόρνγκροουβ του Γούστερσιρ της Αγγλίας, όπου είχε μεταβεί η οικογένειά του μετά από τη σύλληψή της από τους Βρετανούς, καθώς ταξίδευε στις ΗΠΑ. Πέρασε ως νέος στην Ιταλία και δεν πήγε στη Γαλλία παρά το 1848, όπου έγινε πολιτικός: υπηρέτησε δύο σύντομα διαστήματα στη Συνέλευση ως αντιπρόσωπος της Κορσικής και το επόμενο έτος της επαρχίας Σεν. Έπειτα μετέβη στο Λονδίνο, όπου πέρασε τον περισσότερο χρόνο της υπόλοιπης ζωής του. Έγινε φιλόλογος: η ταξινόμησή του των βασκικών διαλέκτων χρησιμοποιείται ακόμη. Κατήγγειλε την άποψη του Ουίλλιαμ Πράις, που έλεγε ότι είναι εσφαλμένη η έρευνα του Έντουαρντ Λόιντ στην κορνουαλική και σε άλλες κελτικές γλώσσες.
Το 1891 απεβίωσε στο Φάνο σε ηλικία 78 ετών και τάφηκε στο Ρωμαιοκαθολικό Κοιμητήριο της Αγίας Μαρίας του Κένσαλ Γκρην. Τρία έτη μετά απεβίωσε ο γιος του και το 1915 η Κλεμάνς Ρισάρ, δεύτερη σύζυγός του, που τάφηκαν δίπλα του.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1883 τη Μαρία Άννα Τσέκι, κόρη γλύπτη από την Φλωρεντία. Διαζεύχθηκαν το 1850.
Όταν η Μαρία Άννα απεβίωσε, ο Λουδοβίκος Λουκιανός έκανε δεύτερο γάμο με την Κλεμάνς Ρισάρ, με την οποία είχε ήδη τέκνο:
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος του Βοναπάρτη
Κοσάρα
Η Κοσάρα ήταν Βουλγάρα ευγενής, συγγενής με τον Τσάρο Σαμουήλ της Βουλγαρίας, η οποία παντρεύτηκε τον Πρίγκιπα Γιοβάν Βλαντιμίρ της Διόκλειας.
Προέλευση και ταυτότητα
Ο βυζαντινός ιστορικός του 11ου αιώνα Ιωάννης Σκυλίτζης την αποκαλεί κόρη του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας, αλλά οι σχολιασμοί στον Σκυλίτζη του Μιχαήλ της Διόκλειας το διορθώνουν, παρεμβάλλοντας ότι ο πατέρας της ονομαζόταν Θεοδωρέτος. Ο Β. Πρόκιτς, ο πρώτος συντάκτης του χειρόγραφου (Codex Vindobonensis hist. Gr. 74) που περιέχει τους σχολιασμούς, μετέφρασε τη σημείωση και έδωσε το όνομα του πατέρα στη Θεοδώρα, δίνοντας έτσι στην Κοσάρα το όνομα Θεοδώρα Κοσάρα με την οποία είναι συχνά γνωστή στη σύγχρονη ακαδημαϊκή λογοτεχνία. Η σύγχρονη ακαδημαϊκή έρευνα υποδηλώνει ότι ο κατά τα άλλα ανυπόφορος Θεόδωρος μπορεί να ήταν ο γιος του Ιωάννη Χρυσέλιου, μεγιστάνα του Δυρράχιου και πεθερος του Σαμουήλ.
Ζωή
Η Κοσάρα παντρεύτηκε περίπου το 1000 μ.Χ με τον Γιόβαν Βλαντιμίρ, πρίγκιπα της Διόκλειας, ο οποίος είχε ηττηθεί και αιχμαλωτιστεί από τον Τσάρο Σαμουήλ. Μία προφορική παράδοση που καταγράφηκε τον 12ο αιώνα στο Χρονικό του Ιερέα της Διόκλειας μετατρέπει το γάμο σε μία ρομαντική ιστορία της Κοσάρα που επισκέπτεται τον Βλαντιμίρ στο κελί του και τελικά τον ερωτεύεται και ζητάει να παντρευτεί μαζί του.
Η Κοσάρα και ο Γιόβαν Βλαντιμίρ είχαν μια κόρη, που παντρεύτηκε τον Στέφαν Βόισλαβ, πρίγκιπα της Ζέτα.
Πιστέυουμε ότι ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, ο οποίος πέθανε για εμάς, σταυρώθηκε όχι σε χρυσό αλλά σε ξύλινο σταυρό. Αν, λοιπόν, η πίστη σου και ο λόγος σου είναι αληθινά, τότε στείλε μου έναν ξύλινο σταυρό στα χέρια ιερών αντρών και τότε σύμφωνα με την πίστη στον Κύριο Ιησού Χριστό, θα έχω πίστη στον ζωοδότη σταυτό και στο ιερό ξύλο. Θα έρθω.
Δύο επίσκοποι και ένας ερημίτης ήρθαν στον Βλαντιμίρ, του έδωσαν έναν ξύλινο σταυρό και επιβεβαίωσαν ότι ο Τσάρος είχε κάνει την υπόσχεση. Ο Βλαντιμίρ φίλησε το σταυρό, συγκέντρωσε μερικούς οπαδούς και ξεκίνησε για την Πρέσπα. Μόλις έφτασε εκεί, πήγε σε μία εκκλησία για να προσευχηθεί. Όταν βγήκε από την εκκλησία, χτυπήθηκε από τους στρατιώτες του Βλάντισλαβ και αποκεφαλίστηκε, κρατώντας συνεχώς τον σταυρό στα χέρια του. Ήταν 22 Μαΐου 1016.
Ο Γιόβαν Βλαντιμίρ θάφτηκε στην Πρέσπα, στην ίδια εκκλησία μπροστά από την οποία μαρτύρησε. Λίγο μετά το θάνατό του, αναγνωρίστηκε ως μάρτυρας και άγιος.