cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Γαλλική λογοτεχνία του 17ου αιώνα
Το μυθιστόρημα περιπέτειας
Μέχρι το 1610 το αισθηματικό μυθιστόρημα είχε εξαφανιστεί σε μεγάλο βαθμό, καθώς τα γούστα επέστρεφαν στα μεγαλύτερα μυθιστορήματα περιπέτειας (romans d'aventures) με χαρακτηριστικά: πειρατές, καταιγίδες, ναυάγια, απαγωγές κοριτσιών, που ήταν δημοφιλή ήδη από την αυλή των Βαλουά. Κοινό χαρακτηριστικό είναι η απεικόνιση των αριστοκρατικών τρόπων, οι πολλές περιπέτειες και η μελέτη των χαρακτήρων ιδιαίτερα στην ερωτική σχέση. Κύριος συγγραφέας είναι ο Μαρέν Λε Ρουά ντε Γκομπερβίλ (1600; -1674) με σημαντικά έργα την Καριθέα και τον Πολέξανδρο, πρόδρομο του είδους (5 τόμοι). Ο Μπεροάλντ ντε Βερβίλ έγραφε ακόμη πολύτομα μυθιστορήματα περιπέτειας και ο Νικολά ντε Μοντρέ είχε πεθάνει το 1608 αλλά οι περιπέτειες και τα βουκολικά του διαβάζονταν ακόμη. Ο Νερβέζ όσο και ο Νικολά ντεζ Εσκυτώ έγραψαν επίσης μυθιστορήματα περιπέτειας και τα επόμενα είκοσι χρόνια ο ιερέας Ζαν-Πιέρ Καμύ και ο Φρανσουά ντε Ροσέ αναβίωσαν την παράδοση των Τραγικών ιστοριών, σκοτεινά διηγήματα τρόμου, που συχνά τελείωναν με αυτοκτονία ή δολοφονία.
Όλα αυτά τα έργα τα επισκίασε η εμφάνιση του μυθιστορήματος του Ονορέ ντ' Υρφέ, Η Αστραία (1607 έως 1633). Είχε θέμα βουκολικό και αισθηματικό και είναι το πρώτο μυθιστόρημα-ποταμός της γαλλικής λογοτεχνίας. Το αποκάλεσαν «μυθιστόρημα των μυθιστορημάτων», εν μέρει για το τεράστιο μήκος του (6 μέρη, 40 ιστορίες, 60 βιβλία σε 5.399 σελίδες) αλλά και για την επιτυχία που είχε σε όλη την Ευρώπη. Μεταφράστηκε σε μεγάλο αριθμό γλωσσών και διαβάστηκε σε κάθε βασιλική Αυλή. Ακόμα και σήμερα, αυτό το μυθιστόρημα αναδημοσιεύεται τακτικά, τόσο σε πλήρη όσο και σε συντομευμένη έκδοση, ακόμα και σε μορφή κόμικς. Η επιρροή του ήταν τεράστια, ειδικά η διαδοχική του δομή, η οποία επέτρεψε να εισαχθεί ένας μεγάλος αριθμός ιστοριών και χαρακτήρων και το τέλος να καθυστερεί για χιλιάδες σελίδες, ένα μυθιστόρημα όπου παρεμβάλλονται διαδοχικές συναρπαστικές ιστορίες (συρταρωτό μυθιστόρημα).
Τα μυθιστορήματα από το 1640 έως το 1660 ήταν πολύτομα και περίπλοκα από δομική άποψη και χρησιμοποιούσαν τις ίδιες τεχνικές παρεμβαλλόμενων ιστοριών όπως ο ντ'Υρφέ. Ονομάστηκαν ηρωικά μυθιστορήματα (romans héroiques), συχνά αποκαλούμενα και «μυθιστορήματα βαθιάς ανάσας» (romans de longue haleine), διαδραματίζονταν στην αρχαία Ρώμη, την Αίγυπτο ή την Περσία, χρησιμοποιούσαν ιστορικούς χαρακτήρες και αναφέρονταν στις περιπέτειες μιας σειράς ιδανικών εραστών που τους χώριζε η μοίρα. Σε αντίθεση με τον ιπποτικό ρομαντισμό, τα μαγικά στοιχεία και πλάσματα ήταν σχετικά σπάνια. Επιπλέον, υπήρχε ψυχολογική ανάλυση και αναλύονταν ηθικά και συναισθηματικά ζητήματα, κάτι που έλειπε από το αναγεννησιακό μυθιστόρημα. Πολλά από αυτά τα μυθιστορήματα ήταν στην πραγματικότητα μυθιστορήματα με κλειδί (romans à clé), δηλαδή περιέγραφαν πραγματικές σύγχρονες σχέσεις κάτω από συγκεκαλυμμένους μυθιστορηματικούς χαρακτήρες.
Οι πιο διάσημοι από αυτούς τους συγγραφείς και μυθιστορήματα είναι:
Αντιδράσεις
Οι υπερβολές του μπαρόκ «ηρωικού και εξεζητημένου» μυθιστορήματος δημιούργησαν πολέμιους που απέρριπταν τα «μεγάλα μυθιστορήματα γεμάτα λόγια και υπέροχες περιπέτειες, και κενά από πράγματα που θα πρέπει να μείνουν στο μυαλό του αναγνώστη και να τα σκεφθεί» (Eustache Le Noble). Από αντίδραση δημιουργήθηκε το ψυχολογικό μυθιστόρημα, που ονομάστηκε «κλασικό», όπως η Πριγκίπισσα ντε Κλεβ της μαντάμ ντε Λαφαγιέτ αλλά και παρωδίες και κωμωδίες όπως τα μυθιστορήματα του Πωλ Σκαρρόν και θεατρικά έργα, όπως του Μολιέρου.
Το κλασικό μυθιστόρημα
Μέχρι το 1660 το πολύτομο μπαρόκ ιστορικό μυθιστόρημα είχε φύγει από τη μόδα. Η τάση πλέον ήταν για πολύ μικρότερα έργα χωρίς σύνθετη δομή ή περιπετειώδη στοιχεία (πειρατές, ναυάγια, απαγωγές). Αυτό το αντιδραστικό προς το μπαρόκ μυθιστόρημα κίνημα υποστηρίχθηκε από θεωρητικές συζητήσεις για τη νέα δομή, που επεδίωκαν να εφαρμόσουν τις ίδιες αριστοτελικές έννοιες των τριών ενοτήτων, της ευπρέπειας και της αληθοφάνειας, που οι συγγραφείς είχαν επιβάλει στο θέατρο.
Έντονο ενδιαφέρον για τον έρωτα, την ψυχολογική ανάλυση, τα ηθικά διλήμματα και τους κοινωνικούς περιορισμούς διαπερνά αυτά τα μυθιστορήματα. Όταν η δράση είχε ιστορικό πλαίσιο, αυτό ήταν ένα περιβάλλον από το πρόσφατο ιστορικό παρελθόν. Παρόλο που εξακολουθούσαν να είναι γεμάτα με αναχρονισμούς, αυτά τα νέα έργα έδειξαν ενδιαφέρον για την ιστορική λεπτομέρεια. Ορισμένα από αυτά τα μικρά μυθιστορήματα κατέγραφαν ιστορίες της σύγχρονης κοινωνίας, όπως η Διάσημη Παριζιάνα (L'Illustre Parisienne) του Ζαν ντε Πρεσάκ (Jean de Préchac), ή αναφέρονταν στη «μυστική ιστορία» ενός διάσημου γεγονότος που συνέδεε τη δράση με μια ερωτική ίντριγκα, όπως τα Ευγενικά χρονικά (Annales galantes) της Μαντάμ ντε Βιλντιέ (1640-1683) και ονομάζονταν ευγενικές, αβρές ιστορίες (histoires galantes).
Το πιο γνωστό από όλα είναι η Πριγκίπισσα ντε Κλεβ (1678) της μαντάμ ντε λα Φαγιέτ, ιστορία ενός μεγάλου έρωτα που διαδραματίζεται στην γαλλική Αυλή του ΙΣΤ’ αιώνα. Μειωμένο ουσιαστικά σε τρεις χαρακτήρες, το σύντομο αυτό μυθιστόρημα αναφέρει την ιστορία μιας αρχόντισσας στην αυλή του βασιλιά του Ερρίκου Δ΄ και τον παράνομο και απελπισμένο της έρωτα με ένα γοητευτικό δούκα. Η ψυχολογική δύναμη και το συγκρατημένο πάθος εντυπωσιάζουν. Το έργο αυτό -αριστούργημα ψυχολογικής ανάλυσης- ήταν το πρώτο ψυχολογικό μυθιστόρημα της γαλλικής λογοτεχνίας και ένα από τα καλύτερα του είδους μέχρι και σήμερα. Παρόλο που στο μυθιστόρημα παρεμβάλλονται αρκετές ιστορίες, γενικά η αφήγηση επικεντρώνεται στις ακλόνητες αμφιβολίες και τους φόβους των δύο εραστών που ζουν σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που κυριαρχείται από την εθιμοτυπία και την ηθική ορθότητα και τελικά οδηγούνται σε άρνηση ενός συμβατικού ευτυχούς τέλους. Το έργο είχε θεαματική υστεροφημία και δεν έπαψε να τυπώνεται έως τις μέρες μας.
Το κωμικό και σατιρικό μυθιστόρημα
μικρογραφία|[[Σαρλ Σορέλ (1600-1674)]] Το σατιρικό και οικείο ύφος που χαρακτηρίζει κάποια  έργα του 17ου αιώνα, είναι παρακαταθήκη ενός συγκεκριμένου «γαλατικού» πνεύματος, παρόντος στα διηγήματα  του προηγούμενου αιώνα (όπως αυτά του Επταήμερου της Μαργαρίτας της Ναβάρας) που στόχευαν τόσο στο γέλιο όσο και στην αμφισβήτηση. Επηρεασμένοι από το ισπανικό πικαρέσκο και τα έργα του Θερβάντες, οι Γάλλοι μυθιστοριογράφοι του πρώτου μισού του 17ου αιώνα βάλθηκαν κι αυτοί να περιγράψουν και να σατιρίσουν τη δική τους εποχή και τις υπερβολές της. Αυτό το ρεύμα δημιουργήθηκε επίσης σαν αντίδραση ενάντια στις ιδεαλιστικές και συναισθηματικές υπερβολές των ηρωικών-εξεζητημένων μυθιστορημάτων, τα οποία βρέθηκαν στο στόχαστρο των σατιρικών συγγραφέων. Ο κύριος χαρακτήρας του κωμικού μυθιστορήματος θεωρητικά προέρχονταν από το λαό, αλλά η πραγματική του καταγωγή ήταν αριστοκρατική ή είχε τα ηθικά αριστοκρατικά χαρακτηριστικά.
Οι πιο αξιοσημείωτοι συγγραφείς είναι:
Ο Ζαν ντε Λανέλ άνοιξε το δρόμο με το Σατιρικό Μυθιστόρημα (1624), όπου περιέγραψε τις ατασθαλίες και τη διαφθορά που επικρατούσε στη Γαλλία στις αρχές της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΓ΄. Το βιβλίο είχε μεγάλη επιτυχία γιατί παρουσίαζε, με φανταστικούς χαρακτήρες, σύγχρονα πρόσωπα εύκολα αναγνωρίσιμα. μικρογραφία|[[Συρανό ντε Μπερζεράκ (συγγραφέας)|Συρανό ντε Μπερζεράκ(1619 – 1655) ]] Ο Σαρλ Σορέλ (1600-1674) με το μυθιστόρημα Η κωμική ιστορία του Φρανσιόν (1623), ένα από τα σημαντικότερα της εποχής. Διηγείται τις διασκεδαστικές περιπέτειες του Φρανσιόν, ενός Γάλλου ευγενούς κυρίου που αναζητά τον μεγάλο έρωτα. Μέσα από τα ευτράπελα επεισόδια ο Σορέλ σατιρίζει την κοινωνία της εποχής του καταγγέλλοντας την ανηθικότητα, τις κοινωνικές τάξεις, τη λατρεία του χρήματος και της εξουσίας κ.α. με πικάντικη γλώσσα, γεμάτη λαϊκές αποστροφές και παροιμίες. Έγραψε επίσης μια σάτιρα της παραδοσιακής βουκολικής μυθοπλασίας Ο εξωπραγματικός βοσκός (Le berger extravagant, 1627) και μια ημιτελή σάτιρα της παρισινής κοινωνίας Πολύανδρη (Polyandre, 1648).
Ο Πωλ Σκαρρόν με το Κωμικό μυθιστόρημα (1651-1657) συνέχισε στο ύφος του Σορέλ σε λίγο πιο ήπια μορφή για να κάνει τα έργα του αποδεκτά σε μια εποχή λιγότερο ελεύθερη από αυτή της εμφάνισης του Φρανσιόν. Μέσα από την ιστορία ενός θιάσου ηθοποιών την εποχή του Λουδοβίκου ΙΓ΄, ο συγγραφέας απεικόνισε τα επαρχιακά ήθη και τη ζωή των θεατρικών θιάσων με εντυπωσιακό ρεαλισμό και αστείρευτο χιούμορ.
Ο Αντουάν Φυρετιέρ στο Αστικό μυθιστόρημα (1666) απεικόνισε τα ήθη της αστικής τάξης της εποχής του. Αντιδρώντας στις «υποδειγματικές» ιστορίες ευγενών και ενάρετων ηρώων, περιγράφει το περιβάλλον των αστών και σκιαγραφεί το πορτρέτο του πονηρού Παριζιάνου αστού, όπως εμφανίζεται επίσης και στο θέατρο της εποχής (όπως στον Αρχοντοχωριάτη του Μολιέρου).
Ο Συρανό ντε Μπερζεράκ και τα μυθιστορήματα του καταλαμβάνουν μια ξεχωριστή θέση με το μείγμα της φαντασίας, της σκέψης και της διασκέδασης. Έγραψε θεατρικά έργα (η τραγωδία του Ο θάνατος της Αγριππίνας παίχτηκε μόνο μια φορά το 1640 κι αμέσως απαγορεύτηκε λόγω των αθεϊστικών της κηρυγμάτων), επιστολές, και δύο μυθιστορήματα: την Κωμική ιστορία των Κρατών και αυτοκρατοριών της Σελήνης (Histoire comique des Estats et empires de la Lune) και την Κωμική ιστορία των Κρατών και αυτοκρατοριών του Ηλίου (Histoire comique des Estats et empires du Soleil ) όπου, 60 χρόνια πριν Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ, χρησιμοποίησε ταξίδια σε μαγικά εδάφη, το φεγγάρι και τον ήλιο, ως πρότυπα για να σατιρίσει τη σύγχρονη φιλοσοφία και ηθική. Μέχρι τα τέλη του 17ου αιώνα, τα έργα του Συρανό θα εμπνεύσουν μια σειρά από φιλοσοφικά μυθιστορήματα, στα οποία οι Γάλλοι ταξιδεύουν σε ξένα μέρη και παράξενες ουτοπίες. Ο Συρανό ντε Μπερζεράκ ενέπνευσε στον Εντμόν Ροστάν το ομώνυμο θεατρικό του έργο και καθιέρωσε την εικόνα του ρομαντικού ήρωα με την οποία είναι γνωστός ο Συρανό σήμερα.
Το πρώτο μισό του 17ου αιώνα είδε επίσης τη συνεχιζόμενη δημοτικότητα του κωμικού διηγήματος και συλλογών χιουμοριστικών συζητήσεων, όπως το παιχνιδιάρικο, χαοτικό, μερικές φορές άσεμνο και σχεδόν μη αναγνώσιμο Τρόπος προσέγγισης (Moyen de parvenir) του Μπεροάλντ ντε Βερβίλ, που είναι μια παρωδία των βιβλίων του Ραμπελαί και των Δοκιμίων του Μονταίν, το ανώνυμο Οι φλυαρίες της λεχώνας (Les Caquets de l'accouchée, 1622), όπου  περιγράφονται διάφορες πτυχές της παρισινής ζωής, αναφέρονται προσωπικότητες της εποχής και θίγονται θέματα πολιτικά και θρησκευτικά, μια ζωντανή σάτιρα της παρισινής μπουρζουαζίας και μπορεί να «ταξινομηθεί πλέον μεταξύ των ιστορικών έργων, πιστή ηχώ των προκαταλήψεων και των απόψεων μιας εποχής» και η Ερωτική εβδομάδα (Semaine amoureuse,1620) μια συλλογή από διηγήματα του Φρανσουά ντε Μολιέρ ντ'Εσερτίν (1600-1624).
Μια άλλη μορφή λογοτεχνίας, εμφανώς στρατευμένη, αποτελείται από τις Μαζαρινάδες (1648-1653) και άλλα δυσφημιστικά φυλλάδια και λιβελογραφήματα.
Άλλες μορφές πεζού λόγου
μικρογραφία|Η [[μαντάμ ντε Σεβινιέ, πίνακας του Κλωντ Λεφέμπρ, 1665]]
Ιδιωτική αλληλογραφία
Η Μαντάμ ντε Σεβινιέ (1626-1696) άσκησε σημαντική επίδραση στην εξέλιξη της επιστολογραφίας. Τα περισσότερα από τα Γράμματα, που διακρίνονται για το πνεύμα και τη ζωντάνια τους, απευθύνονταν στην κόρη της που έμενε στην Προβηγκία. Η ιστορική αξία τους είναι τεράστια, διότι μαθαίνουμε από αυτόπτη μάρτυρα συμβάντα της Αυλής και της παρισινής κοινωνίας, καθώς και χαρακτηριστικά ανέκδοτα διάσημων ανδρών του μεγάλου αιώνα του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Η μοναδικότητά τους όμως δεν οφείλεται στα ιστορικά στοιχεία που περιέχουν αλλά στον τρόπο γραφής της Σεβινιέ, ο οποίος προσδίδει μια ιδιαίτερη ζωντάνια στα σχόλιά της πάνω στα γεγονότα.
Οι επιστολές και τα επιστολικά μυθιστορήματα πολλών άλλων συγγραφέων είναι αξιοσημείωτα, συμπεριλαμβανομένων των Ζαν - Λουί Γκεζ ντε Μπαλζάκ, Νικολά-Κλωντ Φαμπρί ντε Περέσκ (Nicolas-Claude Fabri de Peiresc,1580-1637), Γκι Πατέν (Guy Patin, 1601-1672) που ήταν γιατρός, γνωστός για την εκτεταμένη αλληλογραφία του σε ύφος ελαφρύ και χαριτωμένο. Οι επιστολές του είναι σημαντική πηγή πληροφοριών για τους ιστορικούς της ιατρικής. Η εκτεταμένη αλληλογραφία της Γερμανίδας Πριγκίπισσας του Παλατινάτου (1652-1722) προσφέρει μια εντυπωσιακή συνολική εικόνα της βασιλικής αυλής στις Βερσαλλίες. Ο Τζιοβάνι Μαρανά (Giovanni Marana,1642-1692), Γενουάτης ευγενής που ζούσε στη Γαλλία, δημοσίευσε ένα επιστολικό μυθιστόρημα στα ιταλικά (1684) και στα γαλλικά (1686), ο Τούρκος κατάσκοπος, όπου περιγράφει την ιστορία και τα ήθη της Γαλλίας, όπως τα γνώρισε ένας Ανατολίτης. Ο Γκαμπριέλ ντε Γκιγιεράγκ (Gabriel de Guilleragues, 1628-1684), δημοσιογράφος, διπλωμάτης και συγγραφέας, προσφέρει το 1669 άλλο ένα καλό παράδειγμα του επιστολικού μυθιστορήματος, είδος που αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό τον επόμενο αιώνα στις Περσικές επιστολές (1721) του Μοντεσκιέ και στη Ζυλί ή η Νέα Ελοΐζ (1761) του Ζαν-Ζακ Ρουσώ.
Επιστολικά μυθιστορήματα και επιστολές έγραψε και ο δραματουργός Εντμέ Μπουρσώ (Edmé Boursault, 1638-1701): Γράμματα σεβασμού, υποχρέωσης και έρωτα (Lettres de respect, d'obligation et d'amour,1669), Δεκατρία ερωτικά γράμματα μιας κυρίας σε έναν ιππότη (Treize Lettres amoureuses d'une dame à un cavalier,1709). Το θεατρικό έργο του Το πορτρέτο του ζωγράφου ή η αντι-κριτική στο Σχολείο γυναικών (Le Portrait du peintre ou la contre-critique de l'Ecole des femmes,1663) το έγραψε σε απάντηση στο Σχολείο γυναικών του Μολιέρου, καθώς είχε αναγνωρίσει το πρόσωπό του σατιριζόμενο σε έναν χαρακτήρα του έργου.
Μύθοι - Παραμύθια
Η συγγραφή παραμυθιών, προς το τέλος του αιώνα, έγινε μόδα. Σ' αυτό το είδος της λογοτεχνίας παρεμβαίνουν υπερφυσικά ή μαγικά στοιχεία, μαγικές λειτουργίες, θαυμαστά γεγονότα που ευχαριστούσαν τον αναγνώστη ή τον ακροατή. Ανάμεσα στους πολλούς που ασχολήθηκαν με το είδος είναι και γυναίκες συγγραφείς, όπως:
Ιστοριογραφία-Απομνημονεύματα
μικρογραφία|[[Πωλ Πελισόν (1624-1693)]] Μεγάλοι συγγραφείς ασχολήθηκαν παράπλευρα με το έργο τους και με την ιστοριογραφία, όπως ο ποιητής Νικολά Μπουαλώ, ο δραματουργός Ρακίνας αλλά και ο Βολταίρος τον επόμενο αιώνα με το έργο του Αιώνας του Λουδοβίκου ΙΔ΄, και παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την εποχή. Ιστορικά στοιχεία παρέχουν και τα απομνημονεύματα αλλά και η επιστολογραφία πολλών συγγραφέων, όπως:
Τα Απομνημονεύματα του Ζαν-Φρανσουά-Πωλ ντε Γκοντί, καρδινάλιου του Ρετς (1613-1679) είναι ένα μεγάλο έργο που διακρίνεται για το καυστικό πνεύμα του. Ο καρδινάλιος ήταν ένας από τους πρωταγωνιστές στις εξεγέρσεις της Σφενδόνη ς και το έργο δείχνει βαθιά γνώση των πραγμάτων της εποχής και μια απροκατάληπτη αντιμετώπιση της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Ο Αγκριπά ντ'Ωμπινιέ στην Παγκόσμια ιστορία, 11 τόμοι (Histoire universelle,1616-1618) έγραψε την ιστορία του δεύτερου μισού του 16ου αιώνα και συγκεκριμένα για τους Θρησκευτικούς Πολέμους, όπως τους είχε ζήσει, καθώς είχε πάρει μέρος σε ηγετικό ρόλο, στην πλευρά των Ουγενότων.
Ο Ροζέ ντε Ραμπυτέν, κόμης του Μπυσί (1618-1693), έγραψε την Ερωτική ιστορία της Γαλατίας (Histoire amoureuse des Gaules, 1660). Το βιβλίο αυτό, μια σειρά πορτρέτων και αποκαλύψεων για πρόσωπα της αυλής, του στοίχισε ενός έτους φυλάκιση στη Βαστίλη και έπειτα απομάκρυνση στα κτήματά του λόγω της ασέβειας που επέδειξε προς ορισμένα πρόσωπα της υψηλής αριστοκρατίας.
Ο Ζεντεόν Ταλμάν ντε Ρεώ (1619-1692) στο έργο του Ιστοριούλες (Historriettes) δημιούργησε μια συλλογή από μικρές βιογραφίες προσωπικοτήτων της εποχής του, από το χώρο της υψηλής κοινωνίας, της διανόησης, της κοσμικής ζωής και της πολιτικής της εποχής του.
Ο Φρανσουά Εντ ντε Μεζεραί, βασιλικός ιστοριογράφος, έγραψε την Ιστορία της Γαλλίας (Histoire de France depuis Faramond jusqu' à Louis le Juste,3 τομ., 1643-1651), το οποίο είναι μια αρκετά ακριβής περίληψη γαλλικών και λατινικών χρονικών. Το έργο είχε μεγάλη απήχηση στην εποχή του, είχε αμέτρητες επανεκδόσεις μέχρι το 1839, αλλά είναι γεμάτο αναχρονισμούς. Σήμερα παρουσιάζει ενδιαφέρον για τους συγκριτικούς ιστορικούς και τους εθνολόγους.
Ο Πωλ Πελισόν (1624-1693) έγραψε την ''Ιστορία της Γαλλικής Ακαδημίας από την ίδρυση της μέχρι το 1652, τον Λόγο στο βασιλιά από έναν από τους πιστούς υπηκόους του σχετικά με τη δίκη του κ. Φουκέ, και τη Δεύτερη υπεράσπιση του κ. Φουκέ και από το 1666 που έγινε επίσημος βασιλικός ιστοριογράφος, το Ιστορικό του Λουδοβίκου ΙΔ΄ .''
Ο Λουί ντε Ρουβρουά, δούκας του Σαιν-Σιμόν (1675-1755) έγραψε τα Απομνημονεύματα κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του 18ου αιώνα. Ορισμένοι μελετητές τον κατατάσσουν σαν κλασικό συγγραφέα του 17ου αιώνα, ενώ το ύφος του, πολύ καινοτόμο, ενέπνευσε αργότερα άλλους μεγάλους συγγραφείς (Σατωμπριάν, Μαρσέλ Προυστ). Ο Σαιν Σιμόν έδωσε μια σύνθετη αφήγηση της ζωής στη βασιλική Αυλή, στηριζόμενος στις δικές του αναμνήσεις και στα δικά του έγγραφα καθώς και στις προφορικές και γραπτές μαρτυρίες άλλων αυλικών του στις Βερσαλλίες.
Σε ύφος μυθιστορηματικών απομνημονευμάτων έγραψαν επίσης μυθιστοριογράφοι, όπως ο Κουρτί ντε Σαντράς (1644-1712). Τα έργα του Απομνημονεύματα (Mémoires de M.L.C.D.R., 1687, Mémoires de M. d'Artagnan το 1700 και Mémoires de M. de Β., 1711) περιγράφουν τον κόσμο του Ρισελιέ και του Μαζαρέν με κυρίαρχα στοιχεία κατασκόπους, απαγωγές και πολιτικές μηχανορραφίες. Στο βιβλίο του ντε Σαντράς για τον Ντ'Αρτανιάν, υπολοχαγό των σωματοφυλάκων του βασιλιά, βασίστηκε τον 19ο αιώνα ο Αλέξανδρος Δουμάς και έγραψε τους Τρεις σωματοφύλακες και τα άλλα του μυθιστορήματα με το σχετικό θέμα.
Συγγράμματα κληρικών
Ο Φρανσουά ντε Σαλ (Francοis de Sales,1567-1622), κληρικός. Προερχόμενος από ευγενή οικογένεια, παραιτήθηκε από όλους τους τίτλους ευγενείας του και επέλεξε το μονοπάτι της χριστιανικής πίστης, αφιερώνοντας τη ζωή του στον Θεό. Ήταν ένας από τους πιο σεβαστούς θεολόγους της εποχής του. Με το έργο του άσκησε σημαντική επιρροή στους κόλπους της Καθολικής Εκκλησίας. Από το 1923, η Καθολική Εκκλησία τον ανακήρυξε προστάτη των δημοσιογράφων και συγγραφέων λόγω της στήριξης που προσέφερε στην τυπογραφία. Από τα πιο γνωστά έργα του η Πραγματεία για την αγάπη του Θεού, 1616 (Traité sur l'amour de Dieu) και κυρίως η Εισαγωγή στην ευσεβή ζωή,1608 (L'Introduction à la vie dévote). Αυτό το βιβλίο είχε τεράστια επιτυχία: ανατυπώθηκε περισσότερο από σαράντα φορές κατά τη διάρκεια της ζωής του. Ο ίδιος ο βασιλιάς της Γαλλίας Ερρίκος Δ΄ το διάβαζε και η βασίλισσα Μαρία των Μεδίκων προσέφερε ένα αντίγραφο "κοσμημένο με διαμάντια" στον βασιλιά της Αγγλίας.
Ο Πιέρ ντε Μπερύλ (Pierre de Bérulle,1575-1629), καρδινάλιος. Συγγραφέας πολλών θεολογικών έργων που είναι συγκεντρωμένα σήμερα σε οκτώ τόμους. Αλλά αυτά τα έργα - λόγω του μπαρόκ στυλ τους, πολύ περίπλοκα, φανταχτερά, δύσκολα προσβάσιμα, δεν είχαν την ίδια επιτυχία με αυτά του σύγχρονου Φρανσουά ντε Σαλ, που ήταν πιο απλά και πιο κοντά στην κλασική γλώσσα. μικρογραφία|[[Ζακ Μπενίν Μποσσυέ|Ζακ Μποσυέ (1627-1704)]]
Ο Ζακ Μποσυέ (1627-1704), επίσκοπος, προικισμένος με σπάνια ευγλωττία, ο μεγαλύτερος ρήτορας της εποχής, άσκησε μεγάλη επιρροή ως υπερασπιστής των δικαιωμάτων της γαλλικής Εκκλησίας απέναντι στην παπική εξουσία. Μνημονεύεται όμως κυρίως για το συγγραφικό του έργο, που συμπεριλαμβάνει επικήδειους λόγους για μεγάλες προσωπικότητες. Οι Επιτάφιοι (Oraisons funèbres), διανθισμένοι με άφθονα βιβλικά χωρία και παραφράσεις, είναι αριστουργήματα του γαλλικού πεζού λόγου. Αντιπροσωπευτικοί της ρητορικής μπαρόκ, ήταν όμως απαλλαγμένοι από υπερβολές και εντυπωσιασμούς.
Ο Φρανσουά Φενελόν ήταν αριστοκράτης, επίσκοπος, με λαμπρή κλασική παιδεία και παιδαγωγός του διαδόχου του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Ένα από τα κυριότερα έργα του είναι οι Περιπέτειες του Τηλέμαχου (Les Aventures de Télémaque,1699), όπου εξιστορούσε με γλαφυρή πρόζα την ιστορία του γιου του Οδυσσέα και τις  περιπέτειές του στην αναζήτηση του πατέρα του μετά την πολιορκία της Τροίας. Όπως όλα τα έργα του Φενελόν, ο Τηλέμαχος γράφτηκε για να διαπαιδαγωγήσει. Η ειλικρίνεια όμως του βιβλίου ήταν πολύ τολμηρή και οι ιδέες του πολύ προοδευτικές για την εποχή του. Ο Φενελόν επέκρινε δριμύτατα τον Λουδοβίκο ΙΔ΄ και την αυλή του, το φιλοπόλεμο χαρακτήρα του βασιλιά, την αλαζονεία του, την αδυναμία του στις κολακείες, τη σεξουαλική του ελευθεριότητα, την απολυταρχισμό του, την πολυτέλεια και την επιτήδευση, την οικοδομική του μανία και την αδιαφορία του για την ευημερία του λαού. Έχασε έτσι την εύνοια του βασιλιά αλλά το βιβλίο του γνώρισε μεγάλη δημοτικότητα και είχε αλλεπάλληλες εκδόσεις.
Ο Ρανσέ (Rancé,1626-1700), μοναχός, ιδρυτής του «τάγματος των Μεταρρυθμισμένων Κιστερκιανών του Αυστηρού Κανόνα». Εισήγαγε μια αυστηρή μεταρρύθμιση, σύμφωνα με την οποία η σταθερότητα, η πίστη στην μοναστική ζωή, η υπακοή και η εντολή να μιλούν μόνο όταν είναι απαραίτητο ήταν ο οδηγός για την μοναστική ζωή των μοναχών. Κατά την διάρκεια των γευμάτων έπρεπε να επικρατεί στοχαστική σιωπή και να ακούγεται ανάγνωσμα ιερού κειμένου. Η διατροφή τους να είναι κυρίως χορτοφαγική αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις επιτρέπονταν τα ψάρια. Οι μοναχοί να ζουν από την εργασία των χεριών τους και να παράγουν αγαθά της γης τα οποία να ανταλλάσσουν με προμήθειες για τα Μοναστήρια τους.
Η ποίηση
εναλλ.=|μικρογραφία|[[Φρανσουά ντε Μαλέρμπ (1555-1628) πίνακας του Ρομπέρ Λεφέβρ]] Ποιητές των αρχών του αιώνα, εκπρόσωποι της μπαρόκ ποίησης είναι οι Τεοφίλ ντε Βιώ (1590-1626), Πιέρ ντε Μαρμπέφ (Pierre de Marbeuf 1596-1645), Σαιν-Αμάν (1594-1661). Η αισθητική της υφολογικής δεξιοτεχνίας εκδηλώνεται επίσης στην ποίηση των Βενσάν Βουατύρ (1597-1648), Κλωντ Μελβίλ (Claude Malleville,1597-1647), Ονορά ντε Μπέιγ ντε Ρακάν και Ισαάκ ντε Μπενσεράντ (Isaac de Benserade1613-1691), καθώς και του Φρανσουά Τριστάν Λ'Ερμίτ, ο οποίος πέραν των ποιητικών συλλογών έγραψε και θεατρικά έργα και ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα.
Από τα πρώτα χρόνια του αιώνα εμφανίστηκαν ποιητικές συλλογές, όπου ο στίχος ήταν αυστηρά καθορισμένος και συγκρατημένος. Κύριος εκπρόσωπος ο Φρανσουά ντε Μαλέρμπ (1555-1628), που κωδικοποίησε στις αρχές του αιώνα τους κανόνες της ποιητικής έκφρασης. Οι συγγραφείς της εποχής του τον χαιρέτησαν ως δάσκαλο του κλασικισμού και του ορθολογισμού.
Αργότερα κυριαρχεί ο Νικολά Μπουαλώ (1636-1711), ο οποίος λάμπει στην ποίηση ιδεών με την Ποιητική τέχνη, τις Επιστολές και τις Σάτιρές του. Το ύφος του είναι αριστοτεχνικό. Τα λογοπαίγνια, οι ομοιοκαταληξίες, το παράδοξο, η η επίκαιρη σάτιρα εκφράζονται στο έργο του με άνεση και ρωμαλέο ύφος. Κάθε έργο του ήταν ένας πειραματισμός και λίγοι ποιητές άσκησαν επίδραση σε τόσο διαφορετικές κατευθύνσεις.
Ο ποιητής και λόγιος Ζαν ντε Λα Φονταίν (1621-1695) διέθετε μεγαλύτερο σαρκασμό και πιο πλούσια φαντασία από τον Μπουαλώ. Γνώστης των αρχαίων ποιητών, άντλησε από αυτούς πολλά, προσθέτοντας στα έργα του την προσωπική του σφραγίδα και την επινοητικότητά του. Ο Λα Φονταίν σήμερα είναι γνωστός κυρίως για το έργο του Μύθοι, (1668-1696), έργο γραμμένο σε στίχους και επηρεασμένο από τον Αίσωπο αλλά και από τη γαλλική και ξένη λαϊκή παράδοση, όπου ο συγγραφέας έδωσε ποιητική πνοή στις λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής. Μιμείται τους δασκάλους του με μεγάλη ελευθερία. Όπως και οι χαρακτήρες του Μολιέρου οι χαρακτήρες του αντιπροσωπεύουν όλα τα κοινωνικά στρώματα. Ο Λα Φονταίν απεικονίζει ολόκληρη τη γαλλική κοινωνία του δεύτερου μισού του αιώνα. Ο μύθος, που πριν τον Λα Φονταίν ήταν ένα σύντομο είδος όπου το ανέκδοτο κατέληγε στην ηθικολογία, έγινε μια ευρεία κωμωδία  όπου όλα είναι στη θέση τους: το περιβάλλον, τους χαρακτήρες, ο διάλογος.
Το κλασικό θέατρο
Το 17ο αιώνα, οι μελετητές της κλασσικής εποχής, όπως ο Νικολά Μπουαλώ στην Ποιητική τέχνη του, προσπάθησαν να ενισχύσουν την επίσημη κωδικοποίηση στην τραγωδία και την κωμωδία βασιζόμενοι στον Αριστοτέλη. Ο θαυμασμός προς την Αρχαιότητα, η προσπάθεια μίμησης των αρχαίων προτύπων, η αυστηρότητα της δομής, η αποτύπωση του φυσικού και του αληθοφανούς, η λεπτομερής και οξυδερκής ηθική και ψυχολογική ανάλυση, η σαφήνεια και η καθαρότητα του ύφους γίνονται οι βασικές αρχές της τραγωδίας. Οι τραγωδίες πρέπει να πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις, ώστε να ανταποκρίνονται στο καλό γούστο (bon goût), την καλαισθησία: μια νέα έννοια, η οποία αποκτά ιδιαίτερη σημασία αυτή την εποχή.
Για την κλασική εποχή η τέχνη έχει μια ηθική λειτουργία: το θέατρο πρέπει να σεβαστεί τον κανόνα της ευπρέπειας, αποκλείοντας οτιδήποτε θα μπορούσε να πάει ενάντια στην ηθική, η «άσεμνη» βία για παράδειγμα δεν μπορεί να εμφανίζεται στη σκηνή, και αποκλίνουσες συμπεριφορές πρέπει να τιμωρούνται, όπως ο Δον Ζουάν στο τέλος του έργου του Μολιέρου Δον Ζουάν ή Το πέτρινο συμπόσιο ή η Φαίδρα στο έργο του Ρακίνα. Η τέχνη πρέπει να «εξαγνίσει τα πάθη (η αριστοτελική κάθαρση) με την τραγωδία και να διορθώσει τα ήθη μέσω του γέλιου με την κωμωδία». Αυτή η ευπρέπεια και αυτή  η ηθική βούληση συνοδεύονται από γλωσσική ευπρέπεια, αν και η κωμωδία είναι πιο ελεύθερη στον τομέα αυτό. Μεγάλη προσοχή δίνεται στο φυσικό και το αληθοφανές, μερικές φορές σε σύγκρουση με το αληθινό. Οι συγγραφείς πρέπει επίσης να υπερασπιστούν και τη συνέπεια των χαρακτήρων και να αναζητήσουν την καθολικότητα τοποθετούμενοι μέσα στη συνέχιση των Αρχαίων, των οποίων η λογοτεχνική επιβίωση δείχνει ότι γνώριζαν να μιλούν για τον άνθρωπο εύστοχα, γεγονός που παραμένει ο στόχος ενός ψυχαγωγικού και ηθικολογικού θεάτρου.
Το κλασικό πνεύμα έλκεται από την ισορροπία, το μέτρο, την τάξη, τη λογική και την έγνοια για αποτελεσματικότητα, από όπου προέρχεται η ενότητα του χρόνου που συνοψίζει ο Μπουαλώ σε δύο διάσημους στίχους της Ποιητικής τέχνης του: «Σε ένα μέρος, σε μια μέρα, ένα μόνο γεγονός να ολοκληρώνεται/ Κρατήστε το θέατρο γεμάτο μέχρι το τέλος». Όρισαν λοιπόν τον κανόνα των τριών ενοτήτων:
Συνδυασμένες με τις θεατρικές ενότητες είναι οι ακόλουθες έννοιες:
Η ευπρέπεια: Η λογοτεχνία έπρεπε να σέβεται τους ηθικούς κώδικες και το καλό γούστο. Τίποτα που αντιβαίνει αυτούς τους κώδικες δεν έπρεπε να παρουσιάζεται, ακόμα κι αν ήταν ιστορικά γεγονότα.
Η αληθοφάνεια: Οι ενέργειες έπρεπε να είναι αληθοφανείς. Όταν τα ιστορικά γεγονότα έρχονταν σε αντίθεση με την αληθοφάνεια, επέλεγαν την αληθοφάνεια. Το κριτήριο της πίστης χρησιμοποιείται μερικές φορές για να επικρίνει την αμαρτία. στην οποία αποκαλύπτουν τα συναισθήματά τους.
Αυτοί οι κανόνες σπάνια ακολουθήθηκαν εντελώς και πολλά από τα αριστουργήματα του 17ου αιώνα τους παρέβλεψαν εκ προθέσεως για να αυξήσουν το συναισθηματικό τους αποτέλεσμα.
Η τραγωδία
μικρογραφία|Ο [[Ρακίνας (1639-1699)]] αριστερά|μικρογραφία|[[Πιερ Κορνέιγ|Πιέρ Κορνέιγ (1606-1684)]] Πολλοί ήταν οι συγγραφείς τραγωδιών αλλά δύο από αυτούς την οδήγησαν στην τελειότητα: ο Πιέρ Κορνέιγ (1606-1684) και ο Ζαν Ρασίν - Ρακίνας - (1639-1699).
Ο Κορνέιγ ενδιαφέρθηκε για ιστορικά θέματα: τη σωτηρία της Ρώμης (Οράτιος), τη μοίρα της Σεβίλλης που απειλούνταν από τους Μαυριτανούς κ.α. Το έργο του Ο Σιντ (1637) αποτελεί ορόσημο στην ιστορία του θεάτρου, θεωρείται το πρώτο κλασικό έργο. Η δράση των έργων του Κορνέιγ, ως επί το πλείστον ιστορικά, είναι περίπλοκη και μερικές φορές παραφορτωμένη. Ο συγγραφέας παρουσιάζει ισχυρούς χαρακτήρες για τους οποίους το θέμα της τιμής είναι ακαταμάχητο. Επιλέγοντας αυτή τη θεματολογία, ο Κορνέιγ δίνει μοντέλα συμπεριφοράς τα οποία είχε ανάγκη η πολιτική της απόλυτης μοναρχίας. Μέσα από τα ποικίλα πρόσωπα που παρουσιάζει, κωμικά, στωικά, ευγενή, φιλόδοξα, αδύναμα ή μοχθηρά, πρόσωπα κατά προτίμηση του ρωμαϊκού ή του αρχαιοελληνικού πανθέου, προκύπτει το ηθικό δίλημμα, οι ήρωές του αντιμετωπίζουν καταστάσεις όπου καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στα προσωπικά τους συναισθήματα και την τιμή ή το καθήκον και επιλέγουν το δεύτερο διεκδικώντας τη νίκη ή το μεγαλείο, την ελευθερία ή την εκπλήρωση των ευγενικών πόθων τους. Απόγειο του έργου του θεωρούνται οι ιστορικές του τραγωδίες Ο Σιντ, Οράτιος, Κίννας, Πολύευκτος, Ροδογύνη, Ηράκλειος, Νικομήδης.
Ο Ρακίνας ανήκει στην επόμενη γενιά, πιο αυστηρά κλασική και παριστά το πάθος σαν μια μοιραία δύναμη που καταστρέφει αυτόν που τον κατέλαβε. Οι κλασικές τραγωδίες του παρουσιάζουν απλή και ξεκάθαρη δράση, οι περιπέτειες προκύπτουν από το πάθος των χαρακτήρων. Οι ήρωες του Ρακίνα κυριαρχούνται από το πεπρωμένο. Οι ήρωες είναι ενάρετοι και λογικοί χωρίς ακρότητες αλλά δε μπορούν να ελέγξουν τα πάθη τους και η μοίρα τους τιμωρεί. Το αγαπημένο του θέμα είναι η τραγική αφροσύνη και εθελοτυφλία που προκαλεί το ερωτικό πάθος. Ο τόνος είναι αντιηρωικός και αποδίδει με ρεαλισμό την ηθική ενός κόσμου όπου η τρυφερότητα και η ηθική αρετή εκμηδενίζονται από τη βία. Στις τραγωδίες του διεγείρει στην ψυχή των θεατών το έλεος και το φόβο. Τα πιο σημαντικά έργα του: Ανδρομάχη, Φαίδρα, Θηβαΐδα, Βερενίκη, Εσθήρ, Αθαλία.
Η κωμωδία
μικρογραφία|Ο [[Μολιέρος (1622-1673)]] Τον 17ο αιώνα το κυρίαρχο όνομα στην κωμωδία είναι ο Μολιέρος (1622-1673). Γεννήθηκε στο Παρίσι και το πραγματικό του όνομα ήταν Ζαν Μπατίστ Ποκλέν. Έλαβε σπουδαία μόρφωση, γιατί ο πατέρας του, που ήταν πλούσιος και είχε σχέσεις με το παλάτι, τον προόριζε για θαλαμηπόλο του βασιλιά. Αντί γι' αυτό όμως ο Μολιέρος, μετά τις σπουδές του στα νομικά, έφτιαξε ένα θίασο από ηθοποιούς που τον ονόμασε Λαμπρό Θέατρο και από το 1645 ως το 1658 γύριζε στις γαλλικές επαρχίες δίνοντας παραστάσεις με έργα δικά του και άλλων συγχρόνων του. Από το 1659 και ως το θάνατο του Μολιέρου το θέατρο είχε εγκατασταθεί στο Παρίσι και παρουσίασε πάνω από είκοσι έργα του.
Η μεγαλοφυΐα του Μολιέρου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία του γαλλικού κλασσικού θεάτρου. Οι κωμωδίες ηθών και χαρακτήρων που έγραψε παρουσιάζουν μια πραγματική τοιχογραφία της κοινωνίας του 17ου αιώνα στη Γαλλία. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους δασκάλους της κωμωδίας στη δυτική λογοτεχνία. Δημιούργησε χαρακτήρες απίστευτης κωμικής δύναμης, που συγκριτικά κάνουν όλη την προγενέστερη κωμωδία να μοιάζει αδέξια. Όπως είπε ο Βολταίρος, «ο Μολιέρος δημιούργησε την κωμωδία από το χάος». Τα έργα του έχουν διαχρονική αξία: ο Γιατρός με το στανιό, ο Μισάνθρωπος, ο Αρχοντοχωριάτης, ο Φιλάργυρος, ο Ταρτούφος, έργο που απαγορεύτηκε και του στοίχισε διαρκή και επίμονο αγώνα, είναι κλασικά. Το έργο του επηρέασε βαθιά την εξέλιξη τόσο της σκηνικής πρακτικής όσο και της ίδιας της δραματουργίας, καθώς ο ανεπανάληπτος θεατράνθρωπος έγραψε κείμενα που έφεραν την σφραγίδα του τόσο στη σκηνοθεσία όσο και στην ερμηνεία. Ο Μολιέρος έγραφε για τον θίασό του με τον χρόνο να τον πιέζει πάντα και να τον αναγκάζει να ανεβάζει τρία και τέσσερα έργα τη χρονιά ώστε να επιβιώσει τόσο ο ίδιος όσο και ο θίασος του.
Ο Μολιέρος σατίριζε ανοιχτά τον φαρισαϊσμό των ευγενών και της αστικής τάξης ενσαρκώνοντας το πνεύμα των λαϊκών μαζών. Στο στόχαστρό του έβαλε την επίπλαστη θεοσέβεια που εκφράζεται μέσω της υποκριτικής φιλανθρωπίας, την πνευματική χρεοκοπία και τον ωμό κυνισμό της αριστοκρατίας, θέλοντας να ξεσηκώσει το δημοκρατικό λαϊκό κοινό των παραστάσεών του εναντίον των αυταρχικών και δεσποτικών αριστοκρατών, γεγονός που του στοίχισε αντιδράσεις και διώξεις.
Προς το τέλος του αιώνα, κωμωδίες στα βήματα του Μολιέρου έγραψαν με μεγάλη επιτυχία αρκετοί συγγραφείς, όπως ο Ζαν-Φρανσουά Ρενιάρ.
Η διαμάχη των Αρχαίων και των Σύγχρονων
Πρόκειται για μια φιλολογική διαμάχη που ξέσπασε στη Γαλλία από το 1659 έως το τέλος του αιώνα αναφορικά με την υπεροχή αρχαίων και νεότερων συγγραφέων. Οι Αρχαίοι, όπως οι Λα Φονταίν, Νικολά Μπουαλώ και Λα Μπρυγιέρ, ισχυρίζονταν ότι οι αρχαίοι κλασικοί ήταν τα μοναδικά πρότυπα για μια καλή λογοτεχνία και ότι τα πάντα έχουν ανακαλυφθεί, όλα έχουν επινοηθεί, οπότε δεν υπάρχει πρόοδος στην τέχνη. Οι Σύγχρονοι από την πλευρά τους και ειδικά ο Σαρλ Περώ (1628-1703), ο συγγραφέας του έργου Ιστορίες της μαμάς μου της χήνας (1697), και ο Μπερνάρ ντε Φοντενέλ αμφισβητούσαν την υπεροχή των κλασικών προτείνοντας θέματα παρμένα από τις μεσαιωνικές μυθιστορίες και την Αγία Γραφή. Τελικά οι μαχητικές συζητήσεις σταμάτησαν και η διαμάχη έληξε όταν ο Μπουαλώ ζήτησε συγγνώμη από τον Περώ και αναγνώρισε ότι ο 17ος αιώνας είχε να επιδείξει, σε ορισμένους τομείς, αρετές εφάμιλλες με αυτές της αρχαιότητας.
Η αυγή του Διαφωτισμού
Προς το τέλος του αιώνα εμφανίζεται μια πρωτοποριακή λογοτεχνία ιδεών, με τους Σαρλ ντε Σαιν-Εβρεμόν (1614-1703), Γκαμπριέλ ντε Φουανύ (Gabriel de Foigny,1630-1692), Ντενί Βαιρές (Denis Vairasse,1630-1672), Φενελόν (1651-1715), Πιέρ Ζυριέ (Pierre Jurieu, 1637-1713), Ανρί Μπασνάζ ντε Μπωβάλ (Henri Basnage de Beauval, 1657-1710), Πιέρ Μπαίλ και Μπερνάρ ντε Φοντενέλ, που προαναγγέλλουν τους φιλοσόφους της εποχής του Διαφωτισμού και τις πνευματικές τους προκλήσεις.
Ο Πιέρ Μπαιλ (1647-1706) ήταν φιλόσοφος και συγγραφέας γνωστός για το βιβλίο του Ιστορικό και κριτικό λεξικό (1697) που είναι ένα εκτεταμένο θησαύρισμα γνώσεων, ίσως ο μεγαλύτερος όγκος πολυμάθειας που προσφέρθηκε ποτέ από έναν και μόνο άνθρωπο. Ο Μπαιλ εξορίστηκε ως Διαμαρτυρόμενος και έζησε για χρόνια στο Ρότερνταμ. Άλλα του έργα είναι: Διάφορες σκέψεις για τον κομήτη, 1682, όπου δίνει αγώνα κατά της δεισιδαιμονίας και το λογοτεχνικό περιοδικό Νέα από τη Δημοκρατία των Επιστολών, 1684-1687. Ως πρόδρομος των Εγκυκλοπαιδιστών και υποστηρικτής της αρχής της ανεκτικότητας τα έργα του επηρέασαν στη συνέχεια την ανάπτυξη του Διαφωτισμού.
Ο Μπερνάρ ντε Φοντενέλ (1657-1757) ήταν επιστήμονας και λόγιος, μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας, το «καθολικότερο πνεύμα της εποχής του Λουδοβίκου ΙΔ΄ » σύμφωνα με το Βολταίρο. Στα έργα του βρίσκονται σε εμβρυΐκή μορφή πολλές από τις ιδέες του Διαφωτισμού. Μακροβιότατος, ανήκει ταυτόχρονα στο 17ο και 18ο αιώνα σχηματίζοντας κατά κάποιο τρόπο το σύνδεσμο ανάμεσα στο Μεγάλο αιώνα και τον Διαφωτισμό. Από τα περιφημότερα έργα του ήταν οι Φιλόκαλες επιστολές, 1683, κυρίως όμως οι Νέοι νεκρικοί διάλογοι, 1683-4, όπου με πρότυπο τους διαλόγους του Λουκιανού έγραψε συνομιλίες ανάμεσα στο Σωκράτη και στο Μονταίν, τον Σενέκα και τον Σκαρρόν, με σκοπό να προωθήσει τη διάδοση των νέων φιλοσοφικών ιδεών, προσπάθεια που συνέχισε με την Ιστορία των χρησμών,1686.Το πιο πρωτότυπο έργο του ήταν το Περί της απαρχής των μύθων (1684). Με τις Συνομιλίες για την πολλαπλότητα των κόσμων (1686) συνέβαλε στην αποδοχή του Κοπερνίκιου συστήματος, το οποίο το 1686 δεν διέθετε καμία υποστήριξη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Το μπαρόκ
Ο γαλλικός κλασικισμός
Οι Περισπούδαστες (Les précieuses)
Σημειώσεις και Παραπομπές
Κατηγορία:Γαλλική λογοτεχνία
Σονάτα για πιάνο No. 5 (Μότσαρτ)
H Σονάτα για πιάνο No. 5 σε Σολ μείζονα, K. 283 / 189h, είναι σονάτα του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, που γράφτηκε το 1774 και αποτελείται από τρία μέρη: Ι) Allegro, ΙΙ) Andante σε Ντο μείζονα και ΙΙΙ) Presto. Πρόκειται για μία από τις πρώτες σονάτες του Μότσαρτ, οι οποίες κυκλοφόρησαν στα μέσα της δεκαετίας του 1770, την οποία την έγραψε κατά την επίσκεψή του στο Μόναχο. Μία τυπική εκτέλεσή της διαρκεί περίπου 12 λεπτά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Συνθέσεις του 1774 Κατηγορία:Συνθέσεις σε Σολ μείζονα 05
Τζον Χόρτον Κόνγουεϊ
Ο Τζον Χόρτον Κόνγουεϊ (αγγλικά: John Horton Conway, 26 Δεκεμβρίου 1937 - 11 Απριλίου 2020 ) ήταν Άγγλος μαθηματικός, ενεργός στα ερευνητικά πεδία της θεωρίας πεπερασμένων ομάδων, της θεωρίας κόμβων, της θεωρίας αριθμών, της συνδυαστικής θεωρίας παιγνίων και της θεωρίας κωδίκων. Έχει επίσης συνεισφέρει σε πολλούς κλάδους των ψυχαγωγικών μαθηματικών, με κύριο παράδειγμα αυτό της εφεύρεσης του κυτταρικού αυτόματου το οποίο είναι γνωστό ως το Παιχνίδι της Ζωής. Ο Κόνγουεϊ πέρασε το πρώτο μισό της μακράς καριέρας του στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ στην Αγγλία και το δεύτερο εξάμηνο στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον στο Νιου Τζέρσεϋ, όπου κατείχε τον τίτλο Ομότιμος Καθηγητής Τζον φον Νόιμαν. Στις 11 Απριλίου 2020, σε ηλικία 82 ετών, πέθανε από COVID-19 στο σπίτι του στο Νιου Τζέρσεϋ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Άγγλοι μαθηματικοί Κατηγορία:Άγγλοι πανεπιστημιακοί
Ηλιακή έκλειψη της 11ης Αυγούστου 1999
Μια ολική έκλειψη ηλίου έγινε στις 11 Αυγούστου 1999 με μέγεθος έκλειψης 1,029. Μια ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη περάσει ανάμεσα από τη Γη και τον Ήλιο, αποκρύπτοντας έτσι ολικώς ή εν μέρει τον ηλιακό δίσκο για έναν παρατηρητή στη Γη. Μια ολική έκλειψη ηλίου συμβαίνει όταν η φαινόμενη διάμετρος της Σελήνης είναι μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου, με αποτέλεσμα η Σελήνη να εμποδίζει κάθε άμεσο ηλιακό φως και να μετατρέπει την ημέρα σε σκοτάδι. Η ολικότητα παρατηρείται σε μία λωρίδα κατά μήκος της επιφάνειας της Γης, ενώ σε μια γύρω περιοχή με χιλιάδες χιλιόμετρα πλάτος η έκλειψη είναι ορατή ως μερική. Η ολική έκλειψη ξεκίνησε στον Ατλαντικό Ωκεανό και, πριν από το μεσημέρι, είχε γίνει ορατή από το νότιο Ηνωμένο Βασίλειο, τη βόρεια Γαλλία, το Βέλγιο, Λουξεμβούργο, τη νότια Γερμανία, την Αυστρία, τη Σλοβενία, την Κροατία, την Ουγγαρία και τη βόρεια Σερβία (Βοϊβοντίνα). Το μέγιστο της έκλειψης σημειώθηκε στις 11:03 UTC στο σημείο με συντεταγμένες 45.1°N, 24.3°W στη Ρουμανία (δίπλα σε μια πόλη που ονομάζεται Ocnele Mari κοντά στο Ρίμνικου Βίλτσεα). Στη συνέχεια η ολικότητα έγινε ορατή στη Βουλγαρία, στη Μαύρη Θάλασσα, στην Τουρκία, στη βορειοανατολική Συρία, στο βόρειο Ιράκ, στο Ιράν, στο νότιο Πακιστάν και στο Srikakulam της Ινδίας. Τελευταία περιοχή όπου έγινε ορατή αυτή η ολική έκλειψη ήταν ο κόλπος της Βεγγάλης στο ηλιοβασίλεμα.
Ήταν η πρώτη ολική έκλειψη που ήταν ορατή από την Ευρώπη από τις 22 Ιουλίου 1990 και η πρώτη ολική έκλειψη ηλίου στο Ηνωμένο Βασίλειο από τις 29 Ιουνίου 1927.
Παρατηρήσεις
αριστερά|μικρογραφία| Η έκλειψη όπως εθεάθη από τη Γαλλία Λόγω της μεγάλης πληθυσμιακής πυκνότητας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, η συγκεκριμένη ολική έκλειψη ήταν μία από τις πιο μαζικά παρατηρημένες εκλείψεις στην ανθρώπινη ιστορία. Αν και σε ορισμένες περιοχές στο "μονοπάτι" της ολικότητας (κυρίως στη Δυτική Ευρώπη) οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες δυσκόλεψαν την παρατήρησή της.
Στην Ελλάδα
Οι πολύ καλές καιρικές συνθήκες βοήθησαν στην παρατήρηση του φαινομένου στην Ελλάδα. Στην Ορεστιάδα, η Σελήνη κάλυψε περίπου το 94% του ηλιακού δίσκου. Όμοια ή μεγαλύτερη κάλυψη του ηλιακού δίσκου, είχε να συμβεί σε ελληνικό έδαφος από το 1966. Στην υπόλοιπη χώρα καλύφθηκε το 68-93% του ηλιακού δίσκου. Η ΕΡΤ μετέδωσε live την έκλειψη τόσο στον ελλαδικό όσο και στον ευρωπαϊκό χώρο μέσω της EBU.
Εικόνες
μικρογραφία|αριστερά| Το "μονοπάτι" της έκλειψης μικρογραφία|190x190εσ| Για την ολική έκλειψη Ηλίου του 1999 η Εθνική Τράπεζα της Ρουμανίας έκοψε ειδικό [[χαρτονόμισμα των 2000 Λέου, στο οποίο απεικονίζεται το "μονοπάτι" της ολικότητας πάνω από το χάρτη της Ρουμανίας. |εναλλ.=]]
Δείτε επίσης
Κατάλογος ηλιακών εκλείψεων ορατών από την Ελλάδα
Παραπομπές
19990811
Τσινγκουάρ
Το Τσινγκουάρ (Chinguar είναι πόλη και δήμος στην επαρχία Μπιε στην Ανγκόλα. Ο δήμος είχε πληθυσμό 129.370 κατοίκων το 2014.
Ο δήμος του Τσινγκουάρ χωρίζεται σε τρεις κοινότητες, το Τσινγκουάρ, το Κανγκότε και το Κουτάτο.
Μεταφορές
Το Τσινγκουάρ βρίσκεται επί του κεντρικού σιδηρόδρομου της Ανγκόλας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Ανγκόλας
Ροζάβα
Η Αυτόνομη Διοίκηση Βόρειας και Ανατολικής Συρίας, κοινώς γνωστή ως Ροζάβα που σημαίνει Δυτικό Κουρδιστάν, είναι de facto αυτόνομη κρατική οντότητα στη Βόρεια και Βορειοδυτική Συρία. Καταλαμβάνει την περιοχή του Συριακού Κουρδιστάν (εκτός από τα εδάφη που κατέλαβε η Τουρκία) και η κοινωνία της είναι πολυεθνική (Κούρδοι γηγενείς, Σύροι, άλλοι Αραβόφωνοι κ.α.). Έχει έκταση περίπου 50.000 τ.χιλ. και πληθυσμό περίπου 5.500.000 κατοίκων, σύμφωνα με ανεπίσημες εκτιμήσεις. Συνορεύει με την Συρία, την Τουρκία και το Ιράκ.
Η περιοχή απέκτησε την αυτονομία της, τον Νοέμβριο του 2013 ως μέρος της συνεχιζόμενης Κουρδικής εξέγερσης και αντίστασης, για τη θέσπιση μιας κοινωνίας που βασίζεται στις αρχές της άμεσης δημοκρατίας, της ισότητας των φύλων και των εθνών, και της βιωσιμότητας.
Το Δυτικό Κουρδιστάν διοικητικά αποτελείται από τρία καντόνια (από τα ανατολικά προς τα δυτικά) Τζαζίρα, Αΐν αλ-Αράμπ και Αφρίν. Το Δυτικό Κουρδιστάν δεν αναγνωρίζεται επίσημα ως αυτόνομο από την Συριακή κυβέρνηση και συμμετέχει στον Συριακό εμφύλιο.
Οι Κούρδοι γενικά θεωρούν το Δυτικό Κουρδιστάν να είναι ένα από τα τέσσερα μέρη ενός μεγάλου Κουρδιστάν, που επίσης συμπεριλαμβάνει μέρη της νοτιοανατολικής Τουρκίας (Βόρειο Κουρδιστάν), του βόρειου Ιράκ (Νότιο Κουρδιστάν), και του δυτικού Ιράν (Ανατολικό Κουρδιστάν). Ωστόσο, η διοίκηση του Δυτικού Κουρδιστάν και η κοινωνία του είναι πολυεθνική.
Πολιτική
Το πολιτικό σύστημα της Ροζάβας βασίζεται στο Σύνταγμά του, το οποίο ονομάζεται "Χάρτης του Κοινωνικού Συμβολαίου". Το σύνταγμα επικυρώθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2014. προβλέπει ότι όλοι οι κάτοικοι της περιοχής απολαμβάνουν θεμελιώδη δικαιώματα όπως η ισότητα των φύλων και η θρησκευτική ελευθερία. Προβλέπει επίσης δικαιώματα ιδιοκτησίας.
Κοινοτική διακυβέρνηση
Οι τοπικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο του 2015. Το σύστημα της Ροζάβας στην κοινοτική διακυβέρνηση έχει άμεσες δημοκρατικές φιλοδοξίες. Το πρόγραμμά της προοριζόταν να είναι περιεκτικό σε όλες τις εθνοθρησκευτικές ομάδες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των Κούρδων Μουσουλμάνων, των Αράβων, των Ασσυρίων, των Σύρων Τουρκμενίων και των Κούρδων Γιαζίντι. Μια αναφορά του Σεπτεμβρίου 2015 στους New York Times παρατήρησε:
Ωστόσο, ένα χαρτί του 2016 από το Chatham House δήλωσε ότι η εξουσία είναι πολύ συγκεντρωμένη στα χέρια του PYD.
Οι πρώτες δημοτικές εκλογές της Ροζάβας στο πλαίσιο του Συστήματος Δημοκρατικής Ομοσπονδίας της Βόρειας Συρίας διεξήχθησαν στις 22 Σεπτεμβρίου 2017. 12.421 υποψήφιοι διαγωνίστηκαν για περίπου 3.700 κοινοτικές θέσεις κατά τις εκλογές, οι οποίες διοργανώθηκαν από την Ανώτατη Εκλογική Επιτροπή της Ροζάβας.
Ηγέτης των Κούρδων της Συρίας
Είναι 63 ετών και κατάγεται από μια πόλη κοντά στο Χαλέπι. Σπούδασε χημικός μηχανικός στην Κωνσταντινούπολη και στη συνέχεια εργάστηκε για 12 χρόνια στη Σαουδική Αραβία. Στη Συρία επέστρεψε στη δεκαετία του '90 και το 2003 ήταν από τους συνιδρυτές του PYD (που πρόσκειται στο ΡΚΚ του «Απο»). Το 2010 εξελέγη πρόεδρος του PYD. Στην πραγματικότητα, συμπρο-εδρεύει με μια γυναίκα, γιατί κάθε κόμμα στη Ροζάβα έχει υποχρεωτικά και μια γυναίκα στην προεδρία του.
Μπαινοβγαίνοντας στις φυλακές του Άσαντ από το 2003, το 2010 κατέφυγε σε στρατόπεδο του ΡΚΚ στο Βόρειο Ιράκ αλλά επέστρεψε στη Συρία μόλις ξέσπασε ο εμφύλιος το 2011 για να ηγηθεί των εκεί Κούρδων. Ο γιος του Σερβάν σκοτώθηκε το 2013 σε μάχη με ισλαμιστές.
Ετυμολογία
Το Δυτικό Κουρδιστάν (κουρδικά: Rojavayê Kurdistanê, από την λέξη rojava που σημαίνει "δύση") είναι επίσης γνωστό ως Ροζάβα ή Συριακό Κουρδιστάν.
Γεωγραφία
Το Δυτικό Κουρδιστάν βρίσκεται στα δυτικά του ποταμού Τίγρη και συνορεύει με την Τουρκία. Υπάρχουν τρία καντόνια: το Καντόνι Τζαζίρα, το Καντόνι Κομπάνι και χωριστά το Καντόνι Αφρίν. Το Καντόνι Τζαζίρα επίσης συνορεύει με το Ιρακινό Κουρδιστάν στα νότια. Άλλα σύνορα αμφισβητούνται από τον Συριακό εμφύλιο. Όλα τα καντόνια βρίσκονται σε γεωγραφικό πλάτος περίπου 36 και μισές μοίρες βόρεια. Είναι σχετικά επίπεδο με εξαίρεση τα Κούρδικα βουνά στο Καντόνι Αφρίν.
Δημογραφικά
Τα δημογραφικά στοιχεία της περιοχής έχουν ιστορικά μεγάλη ποικιλία. Μια σημαντική αλλαγή στη σύγχρονη εποχή ήταν στις αρχές του 20ου αιώνα, λόγω των γενοκτονιών των Ασσυρίων και των Αρμενίων, όταν πολλοί Ασσύριοι και Αρμένιοι κατέφυγαν στη Συρία από την Τουρκία. Ακολούθησαν πολλοί Κούρδοι που εγκατέλειψαν την Τουρκία μετά την εξέγερση του Σέιχ Σάιντ. Μια άλλη σημαντική αλλαγή στη σύγχρονη εποχή ήταν η πολιτική του Μπάαθ να εγκαταστήσουν επιπλέον αραβικές φυλές στη Βόρεια Συρία. Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη Συρία, πολλοί πρόσφυγες έχουν καταφύγει στο βόρειο τμήμα της χώρας. Ορισμένοι άραβες πολίτες από το Ιράκ έφυγαν επίσης στη Βόρεια Συρία.
Περιβαλλοντισμός
Η Ροζάβα έχει καταβάλει προσπάθειες για την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων για την προστασία των οικοσυστημάτων της Βόρειας Συρίας και την επίτευξη ενός βαθμού αυτάρκειας. Πριν από τον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, η περιοχή υπέστη οικολογική ζημιά από τη μονοκαλλιέργεια, την εξόρυξη πετρελαίου, τα φράγματα των ποταμών, την αποδάσωση, την ξηρασία, την απώλεια φυτικών αποβλήτων και τη γενική ρύπανση. Η Ροζάβα ξεκίνησε μια εκστρατεία με τίτλο «Make Rojava Green Again», η οποία προσπαθεί να παρέχει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στις κοινότητες (ειδικά ηλιακή ενέργεια), αναδάσωση, προστασία των πηγών ύδρευσης, φύτευση κήπων, προώθηση της αστικής γεωργίας, δημιουργία καταφύγιων άγριας ζωής, ανακύκλωση νερού, την επέκταση των δημόσιων συγκοινωνιών και την προώθηση της περιβαλλοντικής συνειδητοποίησης εντός των κοινοτήτων.
Σημειώσεις
<references group="lower-greek"/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Συριακός Εμφύλιος Πόλεμος Κατηγορία:Αυτόνομες περιοχές Κατηγορία:Κουρδιστάν
Φατμά Νεσλισάχ Σουλτάν
Η Φατμά Νεσλισάχ Σουλτάν (τουρκικά: Fatma Neslişah Sultan) ήταν Οθωμανή Πριγκίπισσα. Ηταν κόρη του Ηγεμόνα Ομέρ Φαρούκ Εφέντι και της πρώτης συζύγου του και ξαδέρφης του, Ρουκιγιέ Σαμπιχά Σουλτάν. Από την πλευρά του πατέρα της ήταν εγγονή του τελευταίου Οθωμανού Χαλίφη Αμπντούλ Μετζίτ Β' και της Σεχσουβάρ Καντινεφέντι. Από την πλευρά της μητέρας της ήταν εγγονή του Σουλτάνου Μεχμέτ ΣΤ' και της Εμινέ Ναζικεντά Καντινεφέντι.
Μεγάλωσε στη Νίκαια της Γαλλίας μετά το διωγμό τους στον οποίο ήταν 3 ετών, όταν η δυναστεία του Οσμάν άφησε την Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με τους Ρεπουμπλικανικούς κανονισμούς και νόμους.
Ζωή στην Αίγυπτο
Το 1940 η Φατμά Νεσλισάχ Σουλτάν παντρεύτηκε τον πρίγκιπα Μοχάμεντ Αμπντέλ, γιο του Αμπάς Χιλμί Β' της Αιγύπτου. Έτσι ως εκ τούτου, έγινε πριγκίπισσα της Αιγύπτου. Δύο χρόνια νωρίτερα, ο Μοχάμεντ Αμπντέλ, είχε λάβει άδεια από τη δεύτερη εξαδέλφη του βασιλιά Φαρούκ της Αιγύπτου να παντρευτεί την πριγκίπισσα Μιζετζέν, αδελφή του βασιλιά Ζογ Α΄ της Αλβανίας. Ωστόσο, ο γάμος δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ και ο Πρίγκιπας Αμπντέλ παντρεύτηκε την Νεσλισάχ.
Όταν το αιγυπτιακό Κίνημα Ελεύθερων Αξιωματικών εκθρόνισε τον βασιλιά Φαρούκ τον Ιούλιο του 1952, επέλεξαν τον Πρίγκιπα Αμπντέλ να χρησιμεύσει ως πρόεδρος και συστάθηκε για να αναλάβει τις αρμοδιότητες του γιού του Φαρούκ, του Φουάντ Β'.