cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Πόδος Αιτωλοακαρνανίας
Ιστορικά στοιχεία
Το χωριό Πόδος φαίνεται να υπάρχει από αρχαιοτάτων χρόνων χωρίς όμως να είναι γνωστός ο ακριβής χρόνος δημιουργίας του χωριού, αλλά ούτε και οι πρώτοι οικιστές του είναι γνωστοί αφού χάνονται στα βάθη της μη καταγεγραμμένης ιστορίας. Το χωριό πληθυσμιακά και πολιτισμικά άκμασε στην Μεσαιωνική εποχή και στα χρόνια της Οθωμανικής σκλαβιάς, γνωρίζοντας ικανή πληθυσμιακή άνθιση μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Τούρκους το 1453, λόγω εισροής, στον τότε δυσπρόσιτο ορεινό όγκο της Ναυπακτίας (Κράβαρα) και λόγω της ύπαρξης πολλών ορθόδοξων Μοναστηριών στην ευρύτερη περιοχή, πολλών εκπατρισθέντων Χριστιανών που αναζητούσαν καταφύγιο, και τόπο να κρυφτούν από το μένος των Οθωμανών διωκτών τους.
Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας θα ήταν σωστότερο να αναφέρεται ως κωμόπολη παρά για χωριό, μιας και αριθμούσε 400-500 οικογένειες, τούτο καθίσταται πιστευτό αφού στον Πόδο επιλέχθηκε να εδρεύουν οι Τουρκικές αρχές και τα Τουρκικά δικαστήρια, για την τότε Επαρχία Κραβάρων, στην μέχρι και σήμερα ονομαζόμενη τοποθεσία "Σύνοδος" (εκ΄ των διαφόρων συνεδριάσεων που γίνονταν) δίπλα στον ποταμό Κότσαλο (Κάκαβο ή Κοζιτσιάνικο ρέμα) και κοντά στην θέση "Κουμαριές", όπου βρίσκεται σήμερα ο ερειπωμένος Παληόμυλος, και ο Πόδος ήταν αυτός που ήταν η έδρα του τότε Δήμου Αποδοτίας.
Το χωριό ή μάλλον η κωμόπολη τότε εκτεινόταν περίπου από την τοποθεσία "Κομμένο Χωράφι" μέχρι σχεδόν την τοποθεσία "Σκομπόδο" ή τουλάχιστον την τοποθεσία "Ρουντζέρια - Καστανάδια", και ολόκληρη αυτή η περιοχή ήταν επίπεδη και κατοικείτο, πράγμα που αποδεικνύεται από την ανεύρεση σε όλη αυτή την περιοχή στοιχείων που μαρτυρούν οικιστικές ανθρώπινες δραστηριότητες (ακρογωνιαίοι λίθοι σπιτιών "αγκωνάρια", πήλινα αγγεία κ.α.) Με την πάροδο όμως του χρόνου η μορφολογία του εδάφους άλλαξε, κυρίως λόγω καθιζήσεων, το 1913-15 και η περιοχή εμφανίζει τελικώς την σημερινή αμφιθεατρική της όψη.
Ονομασία
Όσο για την προέλευση της ονομασίας Πόδος ελάχιστα γνωστά και μόνο εικασίες, συμπερασμούς και σκέψεις μπορούν να γίνουν. Πάντως το βέβαιο είναι ότι είναι λέξη Ελληνική και διόλου Σλάβικη, όπως κάποιοι έχουν εκφράσει την άποψη αυθαίρετα και θεμελιωδώς αστήρικτα. Υποστηρικτής της άποψης αυτής είναι και ο Σλαβολόγος Vasmer που υποστηρίζει ότι η ονομασία Πόδος συνδέεται με το Σερβοκροάτικο, Βουλγάρικο και Σλαβομακεδονικό "Pod" λέξη η οποία σημαίνει πάτωμα ή δάπεδο αλλά είναι φανερό ότι η ομοιότητα και μόνο των λέξεων δεν αποτελεί απόδειξη ετυμολογικής καταγωγής. Για τον λόγο αυτό και το Υπουργείο Εσωτερικών στη δεκαετία του 1920 δεν δέχθηκε και δεν επέτρεψε την αλλαγή του ονόματος όπως έγινε με άλλα χωριά που είχαν Σλάβικα ονόματα (Κοζίτσα, Λομποτινά, Βετοψίστα κ.λπ.)
Η ονομασία του χωριού Πόδος και των κατοίκων του, των Ποδιωτών, συναντάται σε διάφορα επίσημα "Ιστορικά πλέον" έγγραφά της εποχής εκείνης όπως:
Μετά από όλα αυτά καθίσταται σαφές ότι το χωρίο Πόδος είναι χωριό με μεγάλη διαχρονικότητα και Ιστορία, οι κάτοικοι του είχαν θερμή και ενεργή συμμετοχή σε όλους τους αγώνες του Έθνους και στην πορεία του Ελληνισμού, ιστορία που άφησε ανεξίτηλα τα σημάδια της στους απελευθερωτικούς αγώνες του 1821, όπου οι Ποδιώτες ήρθαν πολλές φορές σε ρήξη και σύγκρουση με τους Τούρκους κατακτητές, ακόμα και με τον Αλή Πασά των Ιωαννίνων, υπό την ηγεσία του ντόπιου οπλαρχηγού (καπετάνιου) Κώστα Χωραφά.
Ενδεικτικό των τότε αγώνων των Ποδιωτών κατά των Τούρκων ήταν ότι τους νεκρούς Τούρκους που είχαν σκοτώσει στη γύρο περιοχή, τους έθαβαν σε ένα σημεία Δυτικά του χωριού που μέχρι και σήμερα ονομάζεται "Τουρκόμνημα", χαρακτηριστικό της έντασης της αμφισβήτησης της Οθωμανικής εξουσίας πάνω στους περήφανους Ποδιώτες ήταν το γνωμικό που επικράτησε και που λέγεται μέχρι σήμερα: "Αλή Πασάς στα Γιάννενα και Χωραφάς στον Πόδο"
Επίσης οι Ποδιώτες ποικιλοτρόπως έχουν λάβει μέρος και έχουν αποτίσει φόρο αίματος σε όλους τους αγώνες του Έθνους, στην Επανάσταση του 1821, στον Άτυχο πόλεμο του 1897, στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13, στην Μικρασιατική εκστρατεία, στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-41 και στην Εθνική Αντίσταση του 1941-44, θρηνώντας πολλά άξια τέκνα του χωριού και γράφοντας όμως λαμπρές σελίδες δόξας και ιστορίας.
Melvins
Οι Melvins είναι αμερικάνικο ροκ συγκρότημα το οποίο δημιουργήθηκε στο Μοντεσάνο το 1983, από τον τραγουδιστή και κιθαρίσταΜπαζ Όσμπορν, τον μπασίστα Ματ Λάκιν και το ντράμερ Μάικ Ντίλαρντ. Από το 1984 και έπειτα, στην σύνθεση τους είναι μόνιμα ο Όσμπορν, μαζί με το ντράμερ Ντέιλ Κρόβερ.
Η μουσική τους αποτέλεσε μεγάλη επιρροή για συγκροτήματα όπως οι Nirvana, Soundgarden, κ.α.
Πόδος Αιτωλοακαρνανίας
Πρόεδροι Τοπικής Κοινότητας Πόδου
...
Melvins
Βιογραφία
Οι Melvins δημιουργήθηκαν το 1983 και ήταν το πρώτο post-punk συγκρότημα που συνδύασε στοιχεία του doom metal των Black Sabbath, χωρίς τα μακροσκελή κιθαριστικά σόλο και τους μυστικιστικούς στίχους. Ο πρώτος τους δίσκος κυκλοφόρησε το 1987 με τίτλο "Gluey Porch Treatments", με την σύνθεση τους να αποτελείται από τον Όσμπορν, τον Λάκιν και τον Κρόβερ. Ο Λάκιν αποχώρησε για να γίνει μέλος των Mudhoney, με την Λόρι Μπλακ να τον αντικαθιστά για το άλμπουμ "Ozma" του 1989.
Πόδος Αιτωλοακαρνανίας
Εξέλιξη πληθυσμού Κοινότητας Πόδου
thumb|600px|Πίνακας Πληθυσμού κοινότητας Πόδου|left
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Αιτωλοακαρνανίας Κατηγορία:Δήμος Ναυπακτίας Κατηγορία:Κράβαρα
Melvins
Βιογραφία
Η συγκεκριμένη σύνθεση συνέχισε με τον δίσκο "Bullhead" και το ΕΡ "Eggnog", ενώ για το άλμπουμ "Lysol (aka Melvins)", το μπάσο ανέλαβε ο Τζο Πρέστον. Τα μέλη του συγκροτήματος πραγματοποίησαν προσωπικές κυκλοφορίες ΕΡ, πριν ο Μπλακ επιστρέψει για το άλμπουμ "Houdini" του 1993. Με την βοήθεια του φίλου τους Κερτ Κομπέιν στην συμπαραγωγή (επίσης συμμετείχε και σε 2 τραγούδια), το συγκεκριμένο άλμπουμ τράβηξε μεγαλύτερη δημοτικότητα για το συγκρότημα και περιείχε την διασκευή στο "Going Blind" των Kiss και σε κάποιες εκδόσεις το "Rocket Reducer No. 62 (Rama Lama Fa Fa Fa)" των MC5.
left|thumb|150px|Ο Μπαζ Όσμπορν το 2010 Ο Μαρκ Ντούτρομ ανέλαβε το μπάσο για το "Stoner Witch", το οποίο κυκλοφόρησε σε συμπαραγωγή του Γκαρθ Ρίτσαρντσον. Ακολούθησε το "Stag", κατά την περιοδεία του οποίου οι Melvins άνοιγαν τις εμφανίσεις των Kiss στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δισκογραφική εταιρεία "Amphetamine Reptile" εξέδωσε μία σειρά από σινγκλ, όπου περιλαμβάνονταν οι διασκευές στο "Way Of The World" των Flipper, το "Poison" του Γουέιν Κρέιμερ, το "Theme" των Clown Alley και το "Lexicon Devil" των The Germs.
Νέος μπασίστας του σχήματος ήταν ο Κέβιν Ρουτμάνις για το "The Maggot" του 1999, στο οποίο περιλαμβανόταν η διασκευή στο "Green Manalishi (With The Two Pronged Crown)" των Fleetwood Mac. Ακολούθησε το "The Crybaby", αποτελούμενο αποκλειστικά από διασκευές, με την συμμετοχή διάφορων μουσικών. Το συγκρότημα κυκλοφόρησε δωρεάν το σινγκλ "Shit Sandwich...And You Just Took A Bite", με τους θεατές της συναυλίας τους στην Μινεάπολη να λαμβάνουν ένα αντίγραφο, το οποίο όμως αποτελούνταν από 4 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα σιωπής.
Το 2001, το συγκρότημα περιόδευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες ανοίγοντας τις εμφανίσεις των Tool, συνεχίζοντας μαζί τους την επόμενη χρονιά, στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Τον Δεκέμβριο του 2003, επέστρεψαν στην Ωκεανία, έχοντας κυκλοφορήσει τα άλμπουμ "Electroretard" και "Hostile Ambient Takeover", την προηγούμενη διετία. Στην συνέχεια, γιόρτασαν την εικοστή επέτειο τους με την έκδοση της βιογραφίας τους με τίτλο "Neither Here, Nor There".
Στις αρχές του 2005, η "Fractured Transmitter Records" κυκλοφόρησε την συλλογή "We Reach: The Music Of The Melvins", προς τιμή των Melvins, με την συμμετοχή συγκροτημάτων όπως οι Meshuggah, The Dillinger Escape Plan, Mastodon, κ.α.. Κατά την ευρωπαϊκή τους περιοδεία τον Ιούνιο του 2005, ο Ρουτμάνις αποχώρησε, με τον Ντέιβιντ Σκοτ Στόουν να τον αντικαθιστά προσωρινά και τον Τζάρεντ Γουόρεν στην συνέχεια.
Το 2006, έγινε μέλος του συγκροτήματος, ως δεύτερος ντράμερ, ο Κόαντι Γουίλις και οι Melvins περιόδευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες για την προώθηση του δίσκου "(A) Senile Animal", συνεχίζοντας στην Μεγάλη Βρετανία. Τα κομμάτια "Suicide in Progress" και "Billy Fish" που παίχτηκαν στις συγκεκριμένες περιοδείες, εμφανίστηκαν στον επόμενο τους δίσκο με τίτλο "Nude with Boots".
Το φθινόπωρο του 2009, το συγκρότημα περιόδευσε μαζί με τους Down και τους Weedeater, συνεχίζοντας με το άλμπουμ "The Bride Screamed Murder", το 2010. Το 2012, οι Melvins ολοκλήρωσαν μία περιοδεία-ρεκόρ, όπου έπαιξαν 51 συναυλίες σε 51 ημέρες, χωρίς ημέρα ξεκούρασης. Η περιοδεία περιελάμβανε μία εμφάνιση σε κάθε πολιτεία των ΗΠΑ και μία ακόμη στην Ουάσινγκτον.
Το 2013, κυκλοφόρησαν το άλμπουμ διασκευών με τίτλο "Everybody Loves Sausages" και περιόδευσαν γιορτάζοντας τα τριάντα χρόνια ύπαρξης τους. Ακολούθησε το άλμπουμ "Tres Cabrones", με τον Μάικ Ντίλαρντ να επανέρχεται μετά από τρεις δεκαετίες. Στο συγκρότημα εντάχθηκε και ο μπασίστας Τρέβορ Νταν, όπως και ο Τζεφ Πίνκους.
Στα μέσα Οκτωβρίου του 2014, κυκλοφόρησαν το άλμπουμ "Hold It In" μέσω της δισκογραφικής εταιρείας "Ipecac".
Δισκογραφία
{|width="100%" align="center"|
Μαλιείς
200px|right|thumb|Τα κράτη της κοιλάδας του Σπερχειού κατά την αρχαιότητα Οι Μαλιείς ήταν αρχαίο ελληνικό φύλο που κατοικούσε στην ανατολική κοιλάδα του Σπερχειού, γύρω από τον Μαλιακό κόλπο. Στα δυτικά συνόρευαν με τους Αινιάνες, νότια με τους Οιταίους και βόρεια με τους Θεσσαλούς. Η κύρια πόλη τους ήταν η Τραχίνα. Στην άλλη μεγάλη πόλη τους την Ανθήλη υπήρχε μεγάλος ναός, αφιερωμένος στη θεά Δήμητρα ενώ η πόλη αποτελούσε και πρώιμο κέντρο της Δελφικής Αμφικτυονίας. Το 426 π.Χ. οι Μαλιείς ζήτησαν τη βοήθεια της Σπάρτης στον πόλεμο που είχαν με τους γείτονες τους Οιταίους. Οι Σπαρτιάτες έσπευσαν για βοήθεια και ίδρυσαν μία νέα πόλη στην περιοχή των Μαλιέων την Ηράκλεια Τραχίνα. Τις επόμενες δεκαετίες οι Μαλιείς βρέθηκαν κάτω από την ηγεμονία της Σπάρτης, μέχρι τον Κορινθιακό πόλεμο που συμμάχησαν με την Κόρινθο και στράφηκαν εναντίον της Σπάρτης. Σε αυτό των πόλεμο οι Μαλιείς έχασαν την περιοχή της Τραχίνας που πέρασε στους Οιταίους και νέα τους πρωτεύουσα έγινε η Λαμία. Τα επόμενα χρόνια μαζί με τους γείτονές τους Οιταίους και Αινιάνες έγιναν μέλη της Κορινθιακής συμπολιτείας και αργότερα της Αιτωλικής. Το 189 π.Χ. εντάχθηκαν στην Αχαΐα Φθιώτιδα της Θεσσαλίας και τα επόμενα χρόνια θεωρούνταν Θεσσαλοί.
Ήριλλος
Ο Ήριλλος (3ος αιώνας π.Χ.) ο Χαλκηδών (ή Καρχηδών) ήταν στωικός φιλόσοφος και δάσκαλός του υπήρξε ο Ζήνων ο Κιτιεύς.
Φιλοσοφία
Ο Ήριλλος διέφερε εντυπωσιακά από την διδασκαλία του Ζήνωνα και είχε την πεποίθηση πως η επιστήμη ήταν ο σκοπός της ζωής και πως καλό είναι να ζει κάποιος με τρόπο που να αποβλέπει στην γνώση και η παραπλάνηση κι η άγνοια να μην έχουν σχέση με αυτόν.
Ο Ήριλλος θεωρούσε επίσης τις πρακτικές της καθημερινής ζωής, παρ΄ότι αναγκαίες, ως μη έχουσες ηθική αξία, επειδή δεν συνέβαλλαν στην απόκτηση του υπέρτατου αγαθού, και για αυτόν τον λόγο ο Κικέρων συχνά συνδέει τον εαυτό του με την μάλλον διαφορετική φιλοσοφία του Αρίστωνα του Χίου
Έργο
Ο Ήριλλος λέγεται ότι έγραψε τα παρακάτω έργα:[7]
καθώς και κάποιους διαλόγους.
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι Κατηγορία:Στωικοί φιλόσοφοι
973 Αραλία
Η Αραλία (Aralia) είναι ένας αστεροειδής που περιφέρεται στην εξωτερική περιοχή της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών και έχει απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 9,954. Ανακαλύφθηκε το 1922 από τον Γερμανό αστρονόμο Καρλ Ράινμουτ, που παρατηρούσε από τη Χαϊδελβέργη, και πήρε το όνομά της από το ομώνυμο φυτό.
Το φαινόμενο μέγεθος της Αραλίας κατά τη μέση αντίθεσή της είναι 13,5.
Halloween II
Το Halloween II μπορεί να σχετίζεται με τα ακόλουθα:
Κροταλίας ο αδαμάντινος
Ο κροταλίας ο αδαμάντινος (Crotalus adamanteus) είναι είδος δηλητηριώδους φιδιού που ζει στις Νοτιοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι το βαρύτερο αλλά όχι και το μακρύτερο δηλητηριώδες φίδι της αμερικανικής ηπείρου και το μεγαλύτερο είδος κροταλία. Το μεγαλύτερο γνωστό φίδι αυτού του είδους πιάστηκε το 1946 και είχε μήκος 2,5 μ και βάρος 15,4 κ. Σε αυτό το είδος, τα φίδια τα οποία είναι πάνω από δύο μέτρα είναι αρκετά σπάνια και μελετούνται από τους επιστήμονες. Πολλά τέτοια φίδια υπάρχουν στην πολιτεία της Φλόριντα. Το χρώμα τους είναι συνήθως καφετί, καφετί-κίτρινο, καφετί-γκρίζο ή και λαδί και πάνω στο βασικό αυτό χρώμα υπάρχουν σκούρα καφετιά η μαύρα διαμάντια όπου το κέντρο τους είναι λίγο πιο ανοιχτό σε χρώμα. Η κοιλιά του είναι κιτρινωπή. Το κεφάλι του έχει σκούρο χρώμα και είναι πλατύ.
Αυτός ο κροταλίας ζει σε ξηρά δάση πεύκων, σε αμμόλοφους, σε παραλιακά δάση οξιάς, σε έλη και γενικά σε μέρη όπου υπάρχει υγρασία.
Συμπεριφορά
Αυτά τα φίδια έχουν συχνά τη φωλιά τους σε περιοχές που ζουν θηλαστικά ή χελώνες ή άλλα μικρού μεγέθους ζώα και βγαίνουν για να βρουν τροφή είτε νωρίς το πρωί είτε το απόγευμα πριν νυχτώσει. Όπως και τα περισσότερα είδη κροταλία και ο adamanteus ζει στην ξηρά και δεν αναρριχάται σε δέντρα. Όμως τον έχουν παρατηρήσει να έχει ανέβει σε δέντρα που φτάνουν τα 10 μ εάν χρειαστεί. Όμως είναι και δεινός κολυμβητής αν χρειαστεί να κυνηγήσει τροφή γι' αυτό άλλωστε τον έχουν εντοπίσει οι επιστήμονες να κολυμπά κοντά σε νησιά στον κόλπο του Μεξικού και στις χερσονήσους της Φλόριντα αρκετά μίλια από την ακτή.
Στις περισσότερες περιπτώσεις όταν το φίδι νιώσει ότι απειλείται κροταλίζει σε απόσταση 6 μ – 9μ από τον εχθρό του. Υπάρχουν όμως φορές που αυτό το φίδι δεν κροταλίζει. Το κροτάλισμά του ακούγεται σε μεγάλη απόσταση. Συνήθως όταν απειλούνται οι κροταλίες αυτοί σηκώνονται όρθιοι μέχρι το μέσο του μήκους τους και ετοιμάζονται να δαγκώσουν τον εχθρό τους με ένα ή περισσότερα απανωτά τσιμπήματα. Στη συνέχεια παρακολουθούν την αντίδραση του εχθρού τους και ύστερα ή υποχωρούν ή τρώνε το θύμα. Ένας adamanteus τρώει μία φορά το μήνα. Γεράκια, αετοί και άλλα φίδια συνήθως κυνηγούν τους μικρούς αυτούς κροταλίες.
Τροφή
Οι κροταλίες επιτίθενται σε μικρά θηλαστικά, ειδικά στα κουνέλια και στα ποντίκια. Όμως τρώνε και μερικά είδη πουλιών. Τα θύματά τους πρώτα τα δηλητηριάζουν, μετά τα αφήνουν να αργοπεθαίνουν και ύστερα ακολουθώντας τη μυρωδιά του θύματος καταλαβαίνουν εάν είναι νεκρά και μόλις το επιβεβαιώσουν τα τρώνε.
Δηλητήριο
Το είδος αυτό έχει τη φήμη του πιο δηλητηριώδους φιδιού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρότι δεν είναι συνήθως επιθετικά είναι μεγάλα και δυνατά. Το δηλητήριο περιέχει ένα ένζυμο το οποίο ονομάζεται κροταλάση. Αυτό επιδρά στα κύτταρα του σώματος και καταστρέφει ιδιαίτερα τα κύτταρα του αίματος προκαλώντας εσωτερική αιμορραγία. Επίσης επιδρά στο νευρομυϊκό σύστημα, παραλύει τα άκρα και μετά ακολουθεί η καρδιακή προσβολή, εάν δεν χορηγηθεί εγκαίρως αντιοφικός ορός. Το τσίμπημα συνοδεύεται από αφόρητους πόνους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Εχιδνίδες Κατηγορία:Πανίδα της Βόρειας Αμερικής
Φρίντα Μποκαρά
Η Φρίντα Μποκαρά (Danielle Frida Hélène Boccara, 29 Οκτωβρίου 1940 - 1 Αυγούστου 1996) ήταν διάσημη Γαλλίδα τραγουδίστρια εβραϊκής καταγωγής. Είναι περισσότερο γνωστή από τη νίκη της στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision, το 1969.
Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στην Καζαμπλάνκα και καταγόταν από οικογένεια με ιταλικές ρίζες, που είχε εγκατασταθεί στην Τυνησία και εν συνεχεία στο Μαρόκο. Σε ηλικία 18 ετών η Φρίντα εγκαταστάθηκε στο Παρίσι και από εκεί ξεκίνησε τη μουσική της σταδιοδρομία. Προηγουμένως, τραγουδούσε μαζί με τα δύο αδέρφια της, που επίσης ασχολούντο με τη μουσική στην Καζαμπλάνκα.
Επιτυχίες
Μπήκε στη δισκογραφία τη δεκαετία του '60 και σύντομα έκανε επιτυχία. Συνεργάστηκε με διάσημους συνθέτες, ανάμεσα στους οποίους ο Ζακ Μπρελ, ο Σαρλ Αζναβούρ και ο Μίκης Θεοδωράκης.
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision
Το 1964 υπέβαλε το τραγούδι "Autrefois" στην ομάδα επιλογής για το τραγούδι που θα εκπροσωπούσε τη Γαλλία στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision, όμως απέτυχε.
Η Μποκαρά μοιράστηκε, με 3 άλλες χώρες, την 1η θέση στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision στη Μαδρίτη, το 1969 εκπροσωπώντας τη Γαλλία με το τραγούδι Un jour, un enfant (Μια μέρα, ένα παιδί). Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία του διαγωνισμού που σημειώθηκε ισοψηφία.
Αργότερα, έκανε ξανά προσπάθεια να συμμετάσχει στη Eurovision, με τραγούδια στον εθνικό τελικό του 1980 –με το "Un enfant de France" – και το 1981 –με το "Voilà comment je t'aime". Ωστόσο, κανένα τραγούδι δεν κέρδισε.
Θάνατος και απόγονοι
Πέθανε από πνευμονική λοίμωξη το 1996 και ο γιος της, Τριστάν (γεννημένος στα μέσα της δεκαετίας του '70), είναι επίσης τραγουδιστής, συνθέτης και πιανίστας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γαλλίδες τραγουδίστριες Κατηγορία:Συμμετέχοντες στη Eurovision Κατηγορία:Πρέσβεις Καλής Θέλησης της UNICEF Κατηγορία:Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision με τη Γαλλία
Κατηγορία:Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 1969 Κατηγορία:Νικητές Διαγωνισμού Τραγουδιού Eurovision
Οσιμερτινίμπη
Η Οσιμερτινίμπη είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του πνεύμονα. Είναι Αναστολέας της Τυροσινικής Κινάσης (ΤΚΙ), αποτελεί μη αναστρέψιμο αναστολέα των Υποδοχέων του Επιδερμικού Αυξητικού Παράγοντα (EGFR).
Q (η πηγή των Λογίων)
Η Πηγή των Λογίων ή Τα Λόγια του Ιησού, είναι ένα υποθετικό κείμενο (ή και προφορική πηγή) το οποίο, σύμφωνα με σύγχρονους μελετητές του Ευαγγελίου χρησιμοποίησαν οι συγγραφείς των συνοπτικών ευαγγελίων Μάρκος, Ματθαίος και Λουκάς για να παρουσιάσουν τη διδασκαλία του Ιησού. Η Πηγή των Λογίων, ως εκ τούτου, αποτελεί μια από τις βασικότερες ιστορικές πηγές αποκατάστασης της διδασκαλίας και του προσώπου του ιστορικού Ιησού. Κατ' άλλους η υποθετική "Πηγή-Q" ήταν περισσότερα από ένα κείμενα, και κατ' άλλους ήταν προφορική πηγή. Άλλοι αμφισβητούν την ύπαρξή της.
Τα ίχνη του σημαντικότατου αυτού κειμένου του αρχέγονου χριστιανισμού, μετά τη χρησιμοποίηση του από τους ευαγγελιστές, χάθηκαν στο χρόνο. Η υπόθεση για την ύπαρξη αυτής της πηγής ανάγεται στα 1900. Παρόλ' αυτά, μόλις πρόσφατα η επιστημονική κοινότητα κατέληξε σε κοινώς αποδεκτά πορίσματα, ενώ συνεχίζεται από τους ειδικούς ή έρευνα για την πραγματική έκταση, το ακριβές λεξιλόγιο και τα διάφορα στάδια εξέλιξης της.
Η πηγή
Η συγκριτική μελέτη των Ευαγγελίων του Ματθαίου και του Λουκά έδειξε πως 240 περίπου στίχοι διδακτικού περιεχομένου αποτελούν κοινό υλικό στους δύο ευαγγελιστές με ομοιότητα που φτάνει μέχρι και σε επίπεδο λέξεων. Αυτή η επισήμανση, σε συνδυασμό με μια πληροφορία που φτάνει σε μας από τον εκκλησιαστικό συγγραφέα, Παπία επίσκοπο Ιεραπόλεως από το 140 μ.Χ. μέσω του Ευσεβίου, οδήγησε πολλούς στην υπόθεση για την ύπαρξη μιας προγενέστερης των ευαγγελίων πηγής.
Ο Παπίας, στο υπόμνημά του με θέμα τα Λόγια του Ιησού, γράφει τα εξής:
«Ματθαίος μεν ουν τη εβραΐδι διαλέκτω τα Λόγια συνεγράψατο ηρμήνευσε δ’ αυτά ως έκαστος ην δυνατός».
Η μαρτυρία λοιπόν αυτή μιλά για κάποια συλλογή λογίων του Ιησού που γράφτηκε αρχικά στα αραμαϊκά από τον Ματθαίο και κατόπιν μεταφράστηκε στα ελληνικά. Έτσι, αν από το κοινό υλικό των Ματθαίου και Λουκά αφαιρεθεί ότι έχουν πάρει από τον Μάρκο, μένουν 240 περίπου στίχοι διδακτικού περιεχομένου οι οποίοι θα πρέπει να προέρχονται από την Πηγή των Λογίων.
Η Βίβλος της αρχικής χριστιανικής κοινότητας αμέσως μετά τη σταύρωση και ανάσταση του Ιησού εξακολούθησε να είναι η Παλαιά Διαθήκη. Σύντομα όμως μετά το θάνατο και την ανάσταση του Ιησού άρχισε να συμβαίνει κάτι διαφορετικό: Τα Λόγια του Ιησού άρχισαν να θεωρούνται στο ίδιο επίπεδο με το λόγο του Θεού στην Παλαιά Διαθήκη και αυτό άλλωστε φανερώνεται από την καταγραφή τους και λέει πολλά για το πώς σκέφτονταν οι πρώτοι χριστιανοί για τον Ιησού από τη Ναζαρέτ.
Ο σκοπός της πηγής αυτής, που κατά κοινή επιστημονική ομολογία ήταν γραπτή και ξεκινούσε με την αποστολή του Βαπτιστή, την Βάπτιση του Ιησού και τους πειρασμούς στην έρημο και περιείχε επιπλέον παραβολές και διηγήσεις για τον Ιησού, ήταν πιθανώς απολογητικός και διδακτικός. Επιπλέον, η Q θα πρέπει να περιείχε χριστολογικού χαρακτήρα λόγια στα οποία τονίζεται η σχέση του Ιησού προς τον Πατέρα (Ματθ. 11:27, Λουκ. 10:21-22) καθώς και αποσπάσματα από τη ζωή του Ιησού.
Το περιεχόμενο της πηγής των Λογίων που προκύπτει αν από τα ευαγγέλια Ματθαίου και Λουκά αφαιρέσουμε ό,τι κοινό έχουν με το Μάρκο και ό,τι ιδιαίτερο έχει το καθένα από τα δύο ξεχωριστά, απομένει το κοινό στα δύο αυτά ευαγγέλια υλικό των 240 περίπου στίχων και που πιστεύεται ότι προέρχεται από την πηγή των Λογίων.
Στο περιεχόμενό της πηγής Q δεν συναντάμε κάποια ιστορία του Πάθους του Ιησού, ούτε κάποια διδασκαλία ή κάποια λόγια, που να αναφέρονται στην σταυρική του θυσία. Έτσι, η πηγή αυτή στο σύνολό της είχε ως κύριο στόχο τη "μαθητεία", δηλ. αναφορές περί των καθηκόντων και των ευθυνών των μαθητών του Ιησού. Πιστεύεται έτσι ότι η Q ήταν ένας οδηγός για κατηχητές και νεοεισερχόμενους στην κοινότητα, μια εξαγγελία του χριστιανικού τρόπου ζωής, με το πιο κάτω περιεχόμενο:
Η σπουδαιότητα μιας τέτοιας πηγής που οδηγεί πολύ κοντά στα γεγονότα της ζωής του Ιησού, φαίνεται από την διάσωσή της μέσα στα ευαγγέλια, ως προφανής επιλογή των ίδιων των πρώτων χριστιανών. Θα ήταν δύσκολο να υπάρξουν "Γραφές" και "Ιερά Κείμενα" αν αυτά δεν χρησιμοποιούνταν πριν από την οποιαδήποτε επισημοποίησή τους και αν δεν υπήρξε εκτίμηση τέτοια ώστε αυτά να αντιγραφούν και να διαδοθούν.
Σχετικά με το θέμα της "Θεοπνευστίας" και αν αυτή ακυρώνεται με μία συζήτηση περί πηγών, η χριστιανική θρησκεία υποστηρίζει πως αυτό δεν συμβαίνει καθώς οι πηγές αυτές προέρχονται από τους τους κόλπους της εκκλησίας, η οποία εκκλησία άλλωστε παρέδωσε και τον Κανόνα των 27 βιβλίων της καινής Διαθήκης.
Επιστημονική φαντασία
Η επιστημονική φαντασία ή ΕΦ είναι κατηγορία του ευρύτερου μυθοπλαστικού τομέα του φανταστικού στην οποία πιθανές και εύλογες μελλοντικές ή εναλλακτικές εξελίξεις στην επιστήμη, στην τεχνολογία ή στην κοινωνία κατέχουν κεντρικό ρόλο στην πλοκή ή στο περιβάλλον όπου εκτυλίσσεται η ιστορία. Είναι ωστόσο σύνηθες ένας κόσμος επιστημονικής φαντασίας να χρησιμοποιείται μόνο ως σκηνικό για την αφήγηση κάποιας πιο συμβατικής ιστορίας (π.χ. αστυνομικής). Συνηθισμένα αφηγηματικά μοτίβα που κατηγοριοποιούνται κατά σύμβαση ως ΕΦ είναι το ταξίδι στο χρόνο, η επαφή με εξωγήινους πολιτισμούς, ο αποικισμός πλανητών, τα ευφυή ρομπότ και η τεχνητή νοημοσύνη, τα φαινόμενα Ψ, ιδιότητες όπως η αθανασία, η τηλεμεταφορά και η αορατότητα, χαμένοι πολιτισμοί, η μελλοντική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, μία πιθανή κατάρρευση του πολιτισμού κλπ. Πολλά είδη τέχνης (π.χ. η λογοτεχνία, ο κινηματογράφος και τα κόμικς) έχουν κατά καιρούς βασιστεί στην επιστημονική φαντασία. Ο ορισμός της δεν είναι εύκολος καθώς τα όρια που τη διαχωρίζουν από παρεμφερή μυθοπλαστικά είδη, όπως η φαντασία (fantasy) ή ο τρόμος (horror), μοιάζουν ασαφή, αν και συνήθως η οποιαδήποτε εμφάνιση υπερφυσικού στοιχείου ή μαγείας ως πραγματικών και αληθών φαινομένων του αφηγηματικού κόσμου αποκλείει την κατηγοριοποίηση του έργου ως ΕΦ.
Ορισμοί και λειτουργία της ΕΦ
Η επιστημονική φαντασία έλαβε το όνομά της κατά τη δεκαετία του 1930, αλλά ένας μοναδικός ορισμός της δεν έχει γίνει αποδεκτός ακόμα. Κατά καιρούς έχουν εμφανιστεί ποικίλοι ορισμοί για την ΕΦ.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα Τζέιμς Μπλις «μία ιστορία επιστημονικής φαντασίας αποτελεί μία ιστορία δομημένη γύρω από ανθρώπινους χαρακτήρες, με ένα ανθρώπινο σενάριο και μία ανθρώπινη λύση, οι οποίες δεν θα μπορούσαν ποτέ να συμβούν χωρίς το επιστημονικό τους περιεχόμενο».
Ο συγγραφέας Ρόμπερτ Χαϊνλάιν όρισε την ΕΦ ως «ρεαλιστικό συλλογισμό σχετικό με πιθανά μελλοντικά συμβάντα, στέρεα βασισμένα πάνω στην επαρκή γνώση του πραγματικού κόσμου, του παρελθόντος και του παρόντος, καθώς και σε μία εκτενή κατανόηση της φύσης και της σπουδαιότητας της επιστημονικής μεθόδου».
Ο συγγραφέας και εκδότης Χιούγκο Γκέρνσμπακ έγραψε πως επιστημονική φαντασία είναι «ένα ελκυστικό αφήγημα εμπλουτισμένο με επιστημονικά δεδομένα και προφητική ενόραση».
Σύμφωνα με το συγγραφέα Ισαάκ Ασίμωφ, «η σύγχρονη επιστημονική φαντασία αποτελεί το μοναδικό λογοτεχνικό είδος στο οποίο θίγονται συστηματικά και συνειδητά η φύση των αλλαγών που έρχονται, οι πιθανές επιπτώσεις και οι λύσεις τους. Η ΕΦ είναι εκείνο το λογοτεχνικό είδος το οποίο καταπιάνεται με την επίδραση της επιστημονικής προόδου στον άνθρωπο».
Μαζί του συμφωνούσε ο συγγραφέας και εκδότης Τζον Γουντ Κάμπελ: «Η ΕΦ προσπαθεί να γράψει με αφηγηματική μορφή τις επιπτώσεις ενός επιστημονικού επιτεύγματος όχι μόνο στον τομέα της τεχνολογίας, αλλά και στην ίδια την ανθρώπινη κοινωνία».
Ο Σαμ Μόσκοβιτς, ιστορικός της ΕΦ, θεωρεί πως η τελευταία είναι «ένας κλάδος της φαντασίας που χαρακτηρίζεται από το ότι διευκολύνει την εκούσια αναστολή της δυσπιστίας των αναγνωστών, χρησιμοποιώντας μιαν ατμόσφαιρα επιστημονικότητας στις δημιουργικές της υποθέσεις για τη φυσική επιστήμη, το διάστημα, τον χρόνο, την κοινωνική επιστήμη και τη φιλοσοφία».
Ο Δημήτρης Αρβανίτης δίνει μία πιο πολύπλοκη ερμηνεία: «Δεν είναι ένα λογοτεχνικό είδος με τη στενή έννοια του όρου, καθώς πήρε συγκεκριμένη μορφή στο δεύτερο τέταρτο του εικοστού αιώνα, από τη σύμμειξη πολλών διαφορετικών ειδών, από τις ουτοπίες ως τις διαστημικές περιπέτειες. Μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει ένας βασικός πυρήνας που αποτελείται από τα έργα που είτε φέρουν τον χαρακτηρισμό «ΕΦ», είτε αναγνωρίζονται αμέσως από τους αναγνώστες τους ως «ΕΦ»... Η ΕΦ είναι κατά μεγάλο μέρος δημιούργημα της αλληλεπίδρασης συγγραφέα-αναγνώστη... Από μια οπτική γωνία, το σημαντικότερο στοιχείο ενός κειμένου που χαρακτηρίζεται ΕΦ είναι η αναγνώριση της ρευστότητας του μέλλοντος και ο ενθουσιασμός που προκαλούν στον άνθρωπο οι προσπάθειες της επιστήμης να κατανοήσει το Σύμπαν μας. Στους κύκλους των κριτικών χρησιμοποιείται η έκφραση «αίσθηση του θαυμαστού», όταν οι προσπάθειες αυτές, όπως περιγράφονται μέσα στη διήγηση, τοποθετούν ξαφνικά τον αναγνώστη σε μια θέση απ' όπου αντικρίζει την ανθρωπότητα από εντελώς νέα προοπτική. Επομένως έχουμε έναν όρο που σχετίζεται όχι με το περιεχόμενο ή τη μορφή, αλλά με την επίδραση του κειμένου, όπως ακριβώς μιλάμε και για «έργα τρόμου»».
Ομοίως και ο κριτικός λογοτεχνίας Ντάρκο Σούβιν θεωρεί πως η ΕΦ καθορίζεται από την ψυχολογική επιρροή της ανάγνωσής της. Σύμφωνα με τον ορισμό του πρόκειται για «ένα λογοτεχνικό είδος του οποίου αναγκαίες και ικανές συνθήκες είναι η παρουσία και η αλληλεπίδραση της αποξένωσης και της γνώσης, και του οποίου κύριο τυπικό εύρημα είναι ένα φανταστικό πλαίσιο εναλλακτικό του εμπειρικού περιβάλλοντος του συγγραφέα». Για τον Σούβιν, θεμελιώδες ψυχολογικό αποτέλεσμα της ΕΦ επί του αποδέκτη είναι η γνωστική αποξένωση, η κατάσταση κατά την οποία σχηματίζονται στον νου του αντικρουόμενες πεποιθήσεις για την εξωτερική πραγματικότητα: από τη μία ο πραγματικός κόσμος, όπως εκλαμβάνεται από τις αισθήσεις και τα πολιτισμικά δεδομένα, από την άλλη ο εναλλακτικός και ανοίκειος κόσμος της αφήγησης – με διαφορετικές ορισμένες παραδοχές αλλά και μία σημαντική επιστημονική ευλογοφάνεια. Επιπροσθέτως, ο όρος γνώση στο εν λόγω πλαίσιο δεν περιλαμβάνει μόνο τη γνώση του αποδέκτη για τον αληθινό κόσμο, αλλά υπαινίσσεται και μία προσπάθεια επεξήγησης και δικαιολόγησης του στοιχείου το οποίο προκαλεί την αποξένωση, απαραίτητη για να θεωρηθεί αυτό εύλογο. Ο Σούβιν παραθέτει και έναν ακόμα, συμπληρωματικό ορισμό: «η επιστημονική φαντασία είναι το μυθοπλαστικό είδος στο οποίο μία μυθοπλαστική καινοτομία (novum) αναπτύσσεται κι επικρατεί στην αφήγηση, ενώ ταυτόχρονα είναι συμβατή με ένα υπαρκτό, αποδεκτό σώμα γνώσης και με την κοινή λογική». Η εν λόγω καινοτομία πρέπει επομένως να είναι εύλογη αλλά και ηγεμονική στο έργο, ώστε να καθορίζει την αφηγηματική δομή και να είναι νοηματικά αυτοτελής, αντί να συνιστά απλώς περιφερειακό στοιχείο, άμεσο διαφανή υπαινιγμό ή ελαφρώς μεταμφιεσμένη αναφορά προς την εμπειρική πραγματικότητα του συγγραφέα (όπως π.χ. στα έργα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, του Φραντς Κάφκα ή στη Θεία Κωμωδία του Δάντη Αλιγκιέρι).
Συστατικό στοιχείο, τελικά, της επιστημονικής φαντασίας είναι το ότι επιφέρει στον αναγνώστη / θεατή μία γνωστική αποξένωση. Για να επιτευχθεί αυτή η ρήξη του κειμένου με την εμπειρική πραγματικότητα του αποδέκτη, αξιοποιούνται κατά κανόνα μέθοδοι οι οποίες εφιστούν την προσοχή στο ίδιο το κείμενο, ως φορέα της εν λόγω ρήξης, αντί για την πλοκή ή τους χαρακτήρες της αφήγησης: γλωσσικές στρατηγικές (π.χ. νεολογισμοί ή μετασχηματισμένη γλώσσα), τοποθέτηση του αφηγηματικού υποβάθρου στο επίκεντρο εις βάρος της πλοκής, περιγραφή ασυνήθιστων ή εξαιρετικών εμπειριών και συναντήσεων (π.χ. με στόχο την πρόκληση μιας αίσθησης του θαυμαστού) ή η διαστρέβλωση αναγνωρίσιμων πολιτισμικών συμβόλων του αληθινού κόσμου. Οι μέθοδοι αυτές υποβοηθούν τη διερεύνηση της επίδρασης της μυθοπλαστικής καινοτομίας, του novum (π.χ. μίας ευλογοφανούς τεχνολογίας ταξιδιού στον χρόνο), στην κοινωνική πραγματικότητα. Η εν λόγω διερεύνηση, σε τελική ανάλυση, αισθητικά αποσκοπεί στην αφύπνιση της αίσθησης του θαυμαστού, όπου το δέος εμπρός στην απειρία μιας υπεράνθρωπης και ακατανόητης πολυπλοκότητας κατακλύζει τον αποδέκτη, όπως κάποτε συνέβαινε με τα ηρωικά έπη ή τα γοτθικά μυθιστορήματα.
Από την άλλη, ο συγγραφέας και εκδότης Ντέιμον Νάιτ όρισε την ΕΦ «οτιδήποτε στο οποίο δείχνουμε όταν λέμε επιστημονική φαντασία», υπονοώντας πιθανώς πως ένας πραγματικός ορισμός είναι άχρηστος και αδιάφορος.
19ος αιώνας - Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Η λογοτεχνία της επιστημονικής φαντασίας, γέννημα της νεωτερικότητας και της βικτοριανής εποχής, ξεπήδησε κατά τον 19ο αιώνα από το ιδιόρρυθμο γοτθικό μυθιστόρημα Φρανκενστάιν (1818) της Μαίρη Σέλλεϋ (1797 - 1851), το οποίο πρωτοτυπούσε αντλώντας τρόμο από υποτιθέμενα μοντέρνα επιστημονικά επιτεύγματα: ένας νεαρός Ελβετός επιστήμονας σχηματίζει ένα ανθρώπινο σώμα από απομεινάρια πτωμάτων και του εμφυσά ζωή με ένα ηλεκτρικό σοκ. Τα σκοτεινά γραπτά του Έντγκαρ Άλαν Πόε, η επιστημονική προσέγγιση του Ιουλίου Βερν (1828 - 1905) στη μυθοπλασία , καθώς και ο επαναπροσδιορισμός των αρχαίων μυθικών παραδόσεων ως μοντέρνο πεζογραφικό ρεύμα από τον Λόρδο Ντάνσανι, σχηματοποίησαν σταδιακά τη μορφή του φανταστικού καθ' όλο το υπόλοιπο του 19ου αιώνα και το ξεχώρισαν τελικά από το γοτθικό μυθιστόρημα, ένα παλαιότερο υβρίδιο του τρόμου και του ρομαντισμού.
Μέχρι και το 1900 οι διακριτές κατηγορίες του φανταστικού είχαν εμφανιστεί και, ανάμεσά τους, η επιστημονική φαντασία. Χάρη στα έργα του Ιουλίου Βερν, όπως τα γνωστά Ταξίδι στο κέντρο της Γης (1864), Από τη Γη στη Σελήνη (1865) και 20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα (1873), η ΕΦ είχε οριοθετηθεί ως έγκυρο λογοτεχνικό είδος, χωρίς όμως ακόμα να έχει αποκτήσει την αυτοσυνείδησή της. Σε αυτό το κλίμα εμφανίζεται ο Χέρμπερτ Τζορτζ Γουέλς (1866 - 1946), τα βιβλία του οποίου, μέσα από μια ψύχραιμη ματιά και εκφραστικά προσεγμένη γραφή, καθιερώνουν τα θεμελιώδη, σχεδόν αρχετυπικά θεματολογικά μοτίβα του χώρου : στη Μηχανή που ταξιδεύει στο χρόνο (1895) κεντρική ιδέα είναι μία χρονομηχανή και η περιγραφή μελλοντικών κοινωνιών, στο Νησί του Δόκτωρα Μορώ (1896) συζητείται η ηθική της βιοτεχνολογίας, στον Αόρατο Άνθρωπο (1897) εξερευνάται μυθοπλαστικά η ιδέα της αορατότητας μέσω επιστημονικών ευρημάτων, ενώ στον Πόλεμο των Κόσμων (1898) εξετάζεται συστηματικά η απειλή ενός εχθρικού εξωγήινου πολιτισμού. Έτσι, δικαίως θεωρείται ο πατέρας της σύγχρονης ΕΦ, μιας και οι περισσότερες ιδέες πάνω στις οποίες βασίστηκαν οι μετέπειτα συγγραφείς του χώρου πρωτοπαρουσιάστηκαν στα διηγήματά του. 250px|thumb|right|Διαφημιστικό υλικό κινηματογραφικής μεταφοράς του Φράνκενσταϊν.
Στις αρχές του 20ού αιώνα και ως την έκρηξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η επιστημονική φαντασία αναπτύχθηκε ιδιαίτερα στις ΗΠΑ μέσα από «φθηνά» λαϊκά περιοδικά έντυπα μαζικής παραγωγής και ειδικού ενδιαφέροντος, όπου φιλοξενούνταν διηγήματα στηριγμένα στα θέματα του διαστημικού ταξιδιού, των εξωτικών περιπετειών, του νουάρ αστυνομικού, της Άγριας Δύσης και των υπερηρώων. Εκεί γεννήθηκε η διαστημική όπερα, η οποία έδινε έμφαση σε μεγάλης κλίμακας διαπλανητικές πολεμικές συγκρούσεις του μέλλοντος και είχε έναν εξερευνητικό και περιπετειώδη χαρακτήρα. Ιδιαίτερη ήταν η παραμυθένια, αισιόδοξη και τεχνοκρατική γραφή της δεκαετίας του 1930, με διασημότερο εκφραστή τον βελγικής καταγωγής Χιούγκο Γκέρνσμπακ. Ήδη, από το 1926, ο τελευταίος είχε αρχίσει να εκδίδει στις ΗΠΑ το πρώτο αφιερωμένο αποκλειστικά στην επιστημονική φαντασία περιοδικό έντυπο, το Amazing Stories, συσπειρώνοντας ένα φανατικό αλλά απομονωμένο αναγνωστικό κοινό. Σε εντελώς διαφορετικό ύφος, ο διακεκριμένος συγγραφέας και διανοούμενος Άλντους Χάξλεϊ εκδίδει το 1932 τον Θαυμαστό καινούργιο κόσμο, ένα δυστοπικό μυθιστόρημα που έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου για τις επικίνδυνες νέες τεχνολογίες και, αν και ουσιαστικά ΕΦ, αγαπήθηκε από την κριτική ως έργο συμβατικής λογοτεχνίας. Ο καταξιωμένος Γερμανός σκηνοθέτης Φριτς Λανγκ είχε αναδείξει από το 1927 τον κίνδυνο του ολοκληρωτισμού, αλλά και τις δυνατότητες της ΕΦ στον κινηματογράφο, με την ταινία Μετρόπολις. Την ίδια εποχή η συμβατική λογοτεχνία εγκατέλειπε οριστικά τον ρεαλισμό για χάρη του μοντερνισμού, χωρίς η εξέλιξη αυτή να αγγίξει το φανταστικό, αντιληπτό τότε ως «υποδεέστερη» παραλογοτεχνία από τους ακαδημαϊκούς κύκλους.
Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος - Δεκαετία του 1970
Κατά τη διάρκεια του πολέμου και μετά απ' αυτόν αναδείχθηκε στον αγγλοσαξωνικό κόσμο μια νέα γενιά συγγραφέων, με ανεπτυγμένες συγγραφικές δεξιότητες και ισχυρές επιρροές από τα λαϊκά περιοδικά έντυπα του Μεσοπολέμου (ανάμεσά τους ο Ισαάκ Ασίμωφ, ο Άρθουρ Κλαρκ, ο Ρέι Μπράντμπερι και ο Ρόμπερτ Χάινλαϊν), η οποία σήμανε την επιστροφή σε μεγαλύτερη αληθοφάνεια και έδινε έμφαση στην ποιοτική βελτίωση της γραφής, στην πειστικότερη κοσμοπλασία, στον συγκρατημένο μελλοντολογικό προβληματισμό και σε ζητήματα όπως η εξερεύνηση του Γαλαξία, η επαφή με πολιτισμένα εξωγήινα πλάσματα και η αντίδραση της κοινωνίας απέναντι σε πιθανές νέες εφευρέσεις και ανακαλύψεις (π.χ. ρομπότ, ατομική ενέργεια, διαπλανητικά ταξίδια κλπ). Οι συγγραφείς της εποχής, γράφοντας και εκδίδοντας τότε στις ΗΠΑ κυρίως υπό την αιγίδα και καθοδήγηση του Τζον Κάμπελ, αρχισυντάκτη από το 1938 του περιοδικού ΕΦ Astounding Science Fiction, συχνά είχαν στιβαρό επιστημονικό υπόβαθρο και στόχος τους ήταν η εύλογη ενόραση για το τεχνολογικό μέλλον της Ανθρωπότητας. Ταυτόχρονα όμως οι ιστορίες τους αντανακλούσαν κοινωνικές ζυμώσεις και αναζητήσεις των καιρών τους, μες σ' αυτή την περίοδο ενηλικίωσης και ωρίμανσης του είδους. Σύνηθες ήταν να δανείζονται μοτίβα πλοκής από την αστυνομική λογοτεχνία ή από άλλες κατηγορίες και να τα προσαρμόζουν στο σκηνικό ΕΦ που είχαν οικοδομήσει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η τριλογία της Γαλαξιακής Αυτοκρατορίας του Ισαάκ Ασίμωφ και τα «ρομποτικά» διηγήματα του ιδίου, στις αρχές της δεκαετίας του ‘50.
Ένα ξεχωριστό βιβλίο που εκδόθηκε το 1949 και ακολουθούσε την παράδοση του Θαυμαστού καινούργιου κόσμου ήταν το 1984, του δημοσιογράφου και συγγραφέα Τζορτζ Όργουελ. Επρόκειτο για την εφιαλτική περιγραφή ενός δυστοπικού μελλοντικού κόσμου που επιχειρούσε να αναδείξει τα δεινά που επιφέρει ο ολοκληρωτισμός. Όπως και το μυθιστόρημα του Χάξλεϊ, το 1984 εκτιμήθηκε και διαδόθηκε και εκτός των ορίων του κοινού της ΕΦ.
Αυτό τον καιρό οριστικοποιείται η κοινότητα της επιστημονικής φαντασίας (κατά κύριο λόγο στις ΗΠΑ), αποτελούμενη από συγγραφείς, εκδότες και αναγνώστες και επικεντρωμένη σε περιοδικές εκδόσεις που δημοσιεύουν πρώτες τα νέα διηγήματα των διασημότερων συγγραφέων του είδους. Η κοινότητα αυτή εν πολλοίς συνιστά ένα απομονωμένο «γκέτο», διακρινόμενο με σχεδόν αδιαπέραστα στεγανά από τη συμβατική μυθοπλασία. Όσον αφορά όμως τις υπόλοιπες κατηγορίες του φανταστικού υπήρχε κάποια επικάλυψη, με συγγραφείς ΕΦ που έγραφαν και τρόμο ή φάνταζυ. Παράλληλα η ΕΦ διεισδύει ευρύτερα και σε άλλα μέσα πλην του γραπτού λόγου, με τα αμερικανικά κόμικς υπερηρώων της εποχής να δανείζονται σκηνικά και μοτίβα από την επιστημονική φαντασία, ενώ την ίδια στιγμή μία πλειάδα σχετικών κινηματογραφικών παραγωγών, κυρίως αμερικανικών και αγγλικών, εμφανίζονται κατά τη δεκαετία του 1950. Οι περισσότερες ήταν β' διαλογής ταινίες, υβρίδια τρόμου και ΕΦ. Κάποιες που ξεχώρισαν για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα ήταν ο Απαγορευμένος πλανήτης, Η ώρα των Τριφίδων και το Χωριό των καταραμένων.
Το 1965 εκδόθηκε το μυθιστόρημα Ντιουν του δημοσιογράφου Φρανκ Χέρμπερτ (αφού πρώτα δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο Astounding Science Fiction το 1963), το οποίο αν και διαδραματιζόταν στο απώτατο μέλλον, σε έναν Γαλαξία αποικισμένο από τους Ανθρώπους και πλημμυρισμένο με παράξενα μηχανήματα, δεν έδινε έμφαση στις θετικές επιστήμες αλλά στην κοινωνιολογία, στη φιλοσοφία, στην οικολογία και στην ψυχολογία – στις «ήπιες επιστήμες». Παράλληλα αποτελούσε εξέλιξη της διαστημικής όπερας και συνέχιζε την παράδοση της περιγραφής μίας επικών διαστάσεων ιστορίας σε έναν απόλυτα αυτοσυνεπή, φανταστικό κόσμο, παράδοση που είχε ξεκινήσει μεταπολεμικά (σε τόσο μεγάλο βαθμό τουλάχιστον) το φάνταζυ μυθιστόρημα Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών, του φιλολόγου Τζον Ρόναλντ Ρούελ Τόλκιν. Προκειμένου να τονιστεί η αντίθεση με τις ως τότε καθιερωμένες φόρμες, εισήχθη ο όρος ήπια επιστημονική φαντασία για να περιγραφούν τα εγχειρήματα τύπου Ντιουν, σε αντίθεση με τη σκληρή επιστημονική φαντασία του παλαιότερου κύριου ρεύματος, η οποία επικεντρωνόταν στις θετικές επιστήμες.
Ταυτόχρονα η επιρροή της ΕΦ εκτός λογοτεχνίας αυξάνεται όλο και περισσότερο, με αποκορύφωμα την κινηματογραφική διασκευή το 1968 δύο μυθιστορημάτων ΕΦ με μεγάλη καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία: το 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, βασισμένο σε βιβλίο του Άρθουρ Κλαρκ που γραφόταν ταυτόχρονα με το σενάριο της ταινίας, και ο Πλανήτης των πιθήκων, με πρωταγωνιστή τον διάσημο ηθοποιό του Χόλιγουντ Τσάρλτον Ίστον. Την ίδια στιγμή στην αμερικανική τηλεόραση αρχίζει να προβάλλεται η εβδομαδιαία σειρά Σταρ Τρεκ (1966 - 1969), μία ώριμη διαστημική όπερα που αποκτά φανατικό κοινό, ενώ τα ιαπωνικά κόμικς μάνγκα αρχίζουν όλο και περισσότερο να βασίζονται στην αισθητική και τη θεματολογία του χώρου. Σύντομα η ΕΦ εξαπλώνεται και στα κόμικς της Δύσης πέρα από τις συνηθισμένες ιστορίες υπερηρώων, οπότε αποκτά ευρύτερη φήμη και αναγνώριση.
Δεκαετία του 1970 - Σήμερα
thumb|Αφίσα του Alien από το 1979.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 η κινηματογραφική ΕΦ αποκτά νέα ώθηση με μία πληθώρα νέων και αξιόλογων παραγωγών, πολλές από τις οποίες βασίζονταν σε προγενέστερα μυθιστορήματα ή διηγήματα: Σόιλεντ Γκριν (1973), Ζάρντοζ (1974), Σολάρις (1972) κλπ. Όμως μία σειρά από εξαιρετικά επιτυχημένες ταινίες στα τέλη της δεκαετίας είναι που θα κάνουν το είδος πρώτο στις κινηματογραφικές εισπράξεις: Στενές επαφές τρίτου τύπου του Στίβεν Σπίλμπεργκ (1977), Mad Max του Τζορτζ Μίλερ (1979), Alien του Ρίντλεϊ Σκοτ (1979) και, πάνω απ' όλα, Ο Πόλεμος των Άστρων του Τζορτζ Λούκας. Το τελευταίο ήταν μία παραμυθένια διαστημική όπερα που έμοιαζε με τις ιστορίες του Μεσοπολέμου, μακριά από τους προβληματισμούς του Νέου Κύματος αλλά και από την επιστημονική ακρίβεια της σκληρής ΕΦ. Αν και το Σταρ Τρεκ είχε σταματήσει από καιρό, η επιτυχία του Πολέμου των Άστρων οδηγεί σε μία πλειάδα νέων αμερικανικών τηλεοπτικών σειρών, κυρίως από τον χώρο της διαστημικής όπερας (π.χ. Battlestar Galactica). Παράλληλα ο Αλεχάντρο Γιοντορόφσκι και ο Μόμπιους κυκλοφορούν το Ινκάλ, μία επηρεαστική σειρά κόμικς που διαδραματίζονται σε ένα ιδιόρρυθμο, σχεδόν σουρεαλιστικό σύμπαν διαστημικής όπερας. Η προεργασία για το Ινκάλ είχε γίνει ήδη από το 1975, όταν ο Γιοντορόφσκι προέβη σε μία αποτυχημένη προσπάθεια κινηματογραφικής διασκευής του Ντιουν.
Την ίδια περίοδο η επανάσταση των μικροϋπολογιστών, περί τα μέσα του ‘70, έκανε την υψηλή τεχνολογία προσιτή από οικονομική και πρακτική άποψη. Τότε εμφανίστηκαν στον δυτικό κόσμο περιθωριακές κοινότητες ατόμων που δεν διαμορφώθηκαν από μουσικές, πολιτικές ή αισθητικές προτιμήσεις, αλλά από την ενασχόλησή τους με τα ψηφιακά συστήματα και τα υπολογιστικά ή τηλεφωνικά τηλεπικοινωνιακά δίκτυα. Το αποτέλεσμα είναι στα τέλη της δεκαετίας του ’70 να αναδυθεί το ρεύμα του κυβερνοπάνκ, με εκπροσώπους συγγραφείς όπως ο Μπρους Στέρλινγκ και ο Γουίλιαμ Γκίμπσον. Το κυβερνοπάνκ συνέχισε την παράδοση του Νέου Κύματος σχετικά με τη στροφή στη Γη του κοντινού μέλλοντος με σκοπό να υποδείξει τους κινδύνους και τις προοπτικές που ενείχαν η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, η μεταβιομηχανική κοινωνία και η διαρροή επίκαιρης υψηλής τεχνολογίας (κυρίως βιοτεχνολογίας και προϊόντων της επιστήμης υπολογιστών) στο ευρύ κοινό. Για την περιγραφή του νέου ρεύματος προέκυψε σύντομα ο όρος κυβερνοπάνκ, ο οποίος ένωνε τον κόσμο της πληροφορικής και της κυβερνητικής με περιθωριακές σκηνές οργανωμένης αμφισβήτησης όπως οι πανκ, καθώς στα περισσότερα έργα του ρεύματος πρωταγωνιστούσαν αντιήρωες και παράνομοι χάκερ του μέλλοντος. Η διεθνής αναγνώριση του κινήματος έφτασε τελικά το 1984 όταν το κυβερνοπάνκ μυθιστόρημα Νευρομάντης, του Γκίμπσον, κέρδισε τα βραβεία Nebula, Hugo και Philip K. Dick, δύο έτη μετά την προβολή του Blade Runner, μίας κινηματογραφικής ταινίας του Ρίντλεϊ Σκοτ βασισμένη στο μυθιστόρημα του Φίλιπ Κ. Ντικ Το Ηλεκτρικό Πρόβατο, και κατόρθωνε να οπτικοποιήσει το νέο ρεύμα. Ο έμφυτος μεταμοντερνισμός στη γραφή του Γκίμπσον και η νουάρ αισθητική του θα καταστήσουν την ΕΦ, ίσως για πρώτη φορά, αντικείμενο διεξοδικών λογοτεχνικών αναλύσεων.
Παράλληλα με την εμφάνιση του κυβερνοπάνκ γνωρίζει αναβίωση και η λογοτεχνική διαστημική όπερα στις αρχές της δεκαετίας του '80, μία αναβίωση η οποία συνεχίζεται ως σήμερα. Σε αυτή τη νέα μορφή της είναι επηρεασμένη από το κυβερνοπάνκ, με έναν χαρακτήρα πιο σκοτεινό, μεγάλη επιστημονική ακρίβεια, εστίαση σε νέες τεχνολογίες και έμφαση στην ανάπτυξη χαρακτήρων. Συγγραφείς του χώρου, οι περισσότεροι Βρετανοί, είναι ο Πίτερ Χάμιλτον, ο Τζον Χάρισον, ο Στίβεν Μπάξτερ κλπ. Νέες ιδέες και αξιοσημείωτες μελλοντικές τεχνολογίες, οι οποίες τώρα βρίσκονται σε ερευνητικό στάδιο, κάνουν την εμφάνισή τους στην επιστημονική φαντασία, όπως η νανοτεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη ή η έννοια της τεχνολογικής μοναδικότητας (singularity) η οποία τώρα αποκρυσταλλώνεται. Υπό αυτές τις συνθήκες, αλλά και μετά τη μνημειώδη επιτυχία του Πολέμου των Άστρων, το Σταρ Τρεκ αναγεννιέται, πρώτα ως σειρά κινηματογραφικών ταινιών και μετά ως μία νέα τηλεοπτική σειρά τοποθετημένη στο ίδιο αφηγηματικό σύμπαν με την παλιά. Παράλληλα οι ταινίες ΕΦ του Χόλιγουντ, όπως ο Εξολοθρευτής του Τζέιμς Κάμερον το 1984 ή ο RoboCop του Πολ Βερχόφεν το 1987, μετατρέπουν το είδος σε ακρογωνιαίο λίθο της ποπ κουλτούρας. Τη δεκαετία του 1990 η αγορά της τηλεοπτικής επιστημονικής φαντασίας θα εκραγεί με ποικίλες σειρές υψηλής ποιότητας που αποκτούν διεθνώς φανατικό κοινό (π. χ. Babylon 5, Γη 2, Σίκουεστ, The X-Files κλπ). Μετά τη μεγάλη επιτυχία της ταινίας The Matrix το 1999, το κυβερνοπάνκ αλλά και η εικονική πραγματικότητα, ιδέα που έχει εξερευνηθεί κατά κόρον στην επιστημονική φαντασία υπό διάφορες οπτικές γωνίες, διαδίδονται ευρύτερα.
Μια άλλη παράλληλη εξέλιξη η οποία εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 είναι το μετακυβερνοπάνκ (postcyberpunk), ένα σύνολο έργων με εμφανή κυβερνοπάνκ χαρακτήρα αλλά με κεντρικούς ήρωες που επιχειρούν συνειδητά να βελτιώσουν το κοινωνικοπολιτικό καθεστώς, ή έστω να το διατηρήσουν και να αποτρέψουν περαιτέρω παρακμή του (π.χ. τα μυθιστορήματα του Νιλ Στίβενσον). Οι πρωταγωνιστές συνήθως είναι πιο ενεργά και σεβαστά μέλη της κοινωνίας σε σχέση με τους περιθωριακούς παρανόμους του Γκίμπσον, ενώ οι νέες τεχνολογίες του εικοστού πρώτου αιώνα παρουσιάζονται λιγότερο αλλοτριωτικές και υπό ένα θετικότερο πρίσμα. Ταυτόχρονα το κυβερνοπάνκ αναμείχθηκε με πιο παραδοσιακές μορφές του φανταστικού σε διάφορα αφηγηματικά μέσα (μυθιστορήματα, διηγήματα, κινηματογραφικές ταινίες, βιντεοπαιχνίδια, μουσικούς δίσκους κλπ) και έπαψε να είναι ένα πρωτοποριακό καλλιτεχνικό γκέτο. Στην αυγή του νέου αιώνα αποτελούσε μία προεξάρχουσα μορφή επιστημονικής φαντασίας, όχι τόσο διακριτή πλέον, αλλά επηρεαστική όσο λίγες.
Υποκατηγορίες
Ανάμεσα στις υποκατηγορίες της επιστημονικής φαντασίας είναι οι εξής: σκληρή - ήπια επιστημονική φαντασία, νέο κύμα, διαστημική όπερα, μεταποκαλυπτική μυθοπλασία, εναλλακτική ιστορία, κυβερνοπάνκ, ατμοπάνκ.
Επιστημονική φαντασία στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα η επιστημονική φαντασία δεν παρουσιάζει μεγάλη διάδοση, είτε από πλευράς αναγνωστικού κοινού είτε από πλευράς λογοτεχνικής παραγωγής. Σε επίπεδο περιοδικών εκδόσεων (ένας παραδοσιακός τρόπος διάδοσης του είδους στο εξωτερικό λόγω της εκτεταμένης χρήσης της φόρμας του διηγήματος, αλλά και φυτώριο νέων συγγραφέων), έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες, με μακροβιότερη αυτή του Απαγορευμένου Πλανήτη (εκδόσεις ARS LONGA), το οποίο όμως δεν δημοσίευε Έλληνες συγγραφείς. Αξιοσημείωτο είναι ακόμη το περιοδικό Φανταστικά Χρονικά που εκδίδεται από την Αθηναϊκή Λέσχη Επιστημονικής Φαντασίας.
Όσον αφορά τους συγγραφείς, από την προηγούμενη γενιά ξεχωρίζουν τα ονόματα των Διαμαντή Φλωράκη, Στυλιανού Μωυσείδη, Μάκη Πανώριου, Γιώργου Μπαλάνου, ενώ μετά το 2000 άρχισε να εμφανίζεται μια νέα γενιά συγγραφέων με εκδόσεις μυθιστορημάτων και συλλογών διηγημάτων, όπως ο Νίκος Βλαντής, ο Παναγιώτης Κούστας, ο Γιάννης Χατζηχρήστος, ο Αλέκος Παπαδόπουλος και ο Μιχάλης Μανωλιός.
Στην Ελλάδα έχει παρατηρηθεί μία απροθυμία των εκδοτικών οίκων να ονομάσουν «επιστημονική φαντασία» ελληνικά ή ξένα έργα που εκδίδουν και εμπίπτουν στο είδος, ίσως διότι επικρατεί η αντίληψη ότι το ελληνικό αναγνωστικό κοινό είναι προκατειλημμένο αρνητικά απέναντι στην επιστημονική φαντασία, θεωρώντας την παραλογοτεχνία ή λογοτεχνία φυγής. Παρ' όλα αυτά, εν έτει 2009, υπάρχουν τέσσερις εκδοτικοί οίκοι των οποίων η επιστημονική φαντασία αποτελεί βασικό ή και μοναδικό πεδίο της εκδοτικής τους δραστηριότητας. Οι εκδόσεις ΑΙΟΛΟΣ, οι εκδόσεις Locus-7, οι εκδόσεις ANUBIS και οι εκδόσεις ΤΡΙΤΩΝ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Θεωρητική μυθιστοριογραφία
1393 Σοφάλα
Η Σοφάλα (Sofala) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 11,862. Ανακαλύφθηκε το 1936 από τον Νοτιοαφρικανό αγγλικής καταγωγής αστρονόμο Σύριλ Τζάκσον, που παρατηρούσε από το Γιοχάνεσμπουργκ, και πήρε το όνομά της από την επαρχία Σοφάλα της Μοζαμβίκης.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Τα φυσικά χαρακτηριστικά της Σοφάλα είναι άγνωστα. Η Σοφάλα περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της μία φορά κάθε 8 περίπου ώρες, χωρίς αυτό να είναι βέβαιο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Σοφαλα
Ο Αμερικάνος (Παπαδιαμάντης)
Ο Αμερικάνος είναι ηθογραφικό διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη που δημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στην εφημερίδα Άστυ στις 25 και 26 Δεκεμβρίου 1891. Ανήκει στην πρώτη διηγηματική περίοδο του συγγραφέα και περιλαμβάνεται στον κύκλο των Χριστουγεννιάτικων διηγημάτων του, όπως αναφέρεται και στον υπότιτλο. Σε βιβλίο εκδόθηκε πρώτη φορά το 1912, στη συλλογή διηγημάτων «Η μάγισσες» των εκδόσεων Γ. Φέξη.
Το θέμα του διηγήματος είναι η επιστροφή ενός ξενιτεμένου στον τόπο καταγωγής του και η επανένωση με τα αγαπημένα του πρόσωπα.