cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μετανάστευση πτηνών
Φυσιολογικές προσαρμογές
Τα πτηνά οφείλουν να μεταβάλλουν τον μεταβολισμό τους, προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της μετανάστευσης. Η αποθήκευση ενέργειας μέσω της συσσώρευσης λίπους και η ρύθμιση του ύπνου για τις νυκτερινές μεταναστεύσεις απαιτούν ειδικές φυσιολογικές προσαρμογές. Επιπλέον, τα φτερά ενός πουλιού «υποφέρουν» από τις συνεχείς φθορές που υφίστανται και απαιτείται η διαδικασία της έκδυσης (moulting). Η χρονική περίοδος που πραγματοποιείται αυτή -συνήθως μία φορά το χρόνο, μερικές φορές, δύο- διαφέρει. Κάποια είδη πτηνών αλλάζουν πτέρωμα πριν από τη φθινοπωρινή αποδημία στα εδάφη διαχείμασης, ενώ άλλα εκδύονται το πτέρωμα πριν από την επιστροφή στους τόπους αναπαραγωγής τους. Όμως, εκτός από τις φυσιολογικές προσαρμογές, η διαδικασία της μετανάστευσης απαιτεί, μερικές φορές, αλλαγές στην ηθολογία τους όπως πτήσεις κατά σμήνη, για τη μείωση της ενέργειας που απαιτείται ή του κινδύνου θήρευσης.
Εξελικτικοί και οικολογικοί παράγοντες
Η μετανάστευση στα πτηνά είναι εξαιρετικά επιρρεπής σε μεταβολές και πιστεύεται ότι έχει διαμορφωθεί κατά ανεξάρτητο τρόπο σε διαφορετικές φυλογενετικές γραμμές. Ενώ έχει συμφωνηθεί ότι οι ηθολογικές και φυσιολογικές προσαρμογές που απαιτούνται για τη μετανάστευση είναι υπό γενετικό έλεγχο, μερικοί συγγραφείς έχουν υποστηρίξει ότι ουδεμία γενετική αλλαγή είναι απαραίτητη για τη μεταναστευτική συμπεριφορά στα καθιστικά είδη, επειδή το γενετικό πλαίσιο για τη μεταναστευτική συμπεριφορά υπάρχει σε όλες, σχεδόν, τις εξελικτικές φυλογενετικές γραμμές των πτηνών. Αυτό μπορεί να εξηγήσει την ταχεία εμφάνιση της μεταναστευτικής συμπεριφοράς στα πτηνά, μετά την πιο πρόσφατη κορύφωση της Εποχής των Παγετώνων.
Θεωρητικές αναλύσεις δείχνουν ότι, οι παρακάμψεις που αυξάνουν την απόσταση πτήσης έως και 20%, συχνά αποτελούν προσαρμοστική διαδικασία για λόγους αεροδυναμικής, αφού ένα άτομο που έχει μόλις ανεφοδιαστεί και πρέπει να διασχίσει κάποιο γεωγραφικό εμπόδιο (βουνοκορφή, μεγάλη υδάτινη επιφάνεια), πετάει λιγότερο αποτελεσματικά, εξαιτίας αυξημένου βάρους. Ωστόσο, σε ορισμένα είδη πτηνών, αυτές οι «πλάγιες» μεταναστευτικές διαδρομές που εμφανίζουν, αντικατοπτρίζουν την ιστορική επέκταση του φάσματος κατανομής τους και απέχουν πολύ από το να θεωρηθούν βέλτιστες, από οικολογική άποψη. Παράδειγμα αποτελεί η μετανάστευση των πληθυσμών της τσίχλας του Σουάινσον (Catharus ustulatus) που, από τα εδάφη αναπαραγωγής της στον ΒΔ. Καναδά και την Αλάσκα, πετάει αρχικά με ανατολική κατεύθυνση διασχίζοντας ολόκληρη, σχεδόν τη Βόρεια Αμερική, πριν στραφεί νότια και, μέσω Φλόριντας, φθάσει στη βόρεια Νότια Αμερική, όπου και διαχειμαζει. Η οδός αυτή που ακολουθείται, πιστεύεται ότι είναι συνέπεια μιας επέκταση του εύρους κατανομής του πτηνού, που συνέβη πριν από 10.000 χρόνια, περίπου. Παρακάμψεις μπορεί επίσης να προκληθούν από τις συνθήκες ανέμων που επικρατούν, τον κίνδυνο θήρευσης ή άλλους παράγοντες.
Οι μεγάλης κλίμακας κλιματικές αλλαγές (βλ. Κλιματική αλλαγή), όπως έχουν αρχίσει ήδη να καταγράφονται στο παρελθόν, αναμένεται να ασκήσουν σημαντική επίδραση στον χρονισμό (timing) διαφόρων συνιστωσών της μετανάστευσης των πτηνών. Μελέτες έχουν δείξει διάφορες επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων αλλαγών στο χρονοδιάγραμμα της μετανάστευσης και της αναπαραγωγής, καθώς και διαφοροποιήσεις στους μεταναστευτικούς πληθυσμούς.
Οικολογικές επιδράσεις
Τα μεταναστευτικά πτηνά μπορούν, επίσης, να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διασπορά των πολλαπλασιαστικών μονάδων των φυτών και του πλανκτόν. Ορισμένα αρπακτικά επωφελoύνται από τις, συνήθως μεγάλες, συναθροίσεις των πτηνών κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης, ιδιαίτερα στους σταθμούς ανάπαυλας και ανεφοδιασμού τους. Για παράδειγμα, η νυχτερίδα Nyctalus lasiopterus τρέφεται με στρουθιόμορφα πουλιά που μεταναστεύουν τη νύκτα. Επίσης, κάποια ημερόβια αρπακτικά πτηνά ειδικεύονται στη θήρευση καλοβατικών μεταναστευτικών.
Τεχνικές μελέτης και παρακολούθησης
Οι πρώτες μελέτες σχετικά με τον χρονισμό της μετανάστευσης των πτηνών ξεκίνησε το 1749 στη Φινλανδία (βλ. Γενικά). Οι διαδρομές που ακολουθούν τα μεταναστευτικά πτηνά έχουν παρατηρηθεί και μελετηθεί μέσω διαφόρων τεχνικών, η παλαιότερη από τις οποίες είναι το σημάδεμα (marking). Ήδη από το 1560, περίπου, οι πρώτοι κύκνοι σημαδεύονταν με μια λεπτή χάραξη στο ράμφος τους. Ωστόσο, η μεγάλη «επανάσταση» στην επιστημονική κοινότητα υπήρξε η μέθοδος της δακτυλίωσης, με πρωτοπόρο τον Δανό ορνιθολόγο Χανς Κρίστιαν Κορνέλιους Μόρτενσεν (Hans Christian Cornelius Mortensen, 1856-1921), το 1899. Άλλες τεχνικές περιλαμβάνουν παρακολούθηση με ραντάρ και GPS.
Μελέτες με σταθερά ισότοπα υδρογόνου, οξυγόνου, άνθρακα, αζώτου και θείου μπορούν να συσχετίσουν διάφορους μεταναστευτικούς πληθυσμούς, μεταξύ των περιοχών διαχείμασης και αναπαραγωγής. Βασίζονται σε χωρικές ισοτοπικές μικροδιαφορές που προέρχονται από τα ιχνοστοιχεία διατροφής των πτηνών, που έχουν ενσωματωθεί σε αδρανείς ιστούς, όπως τα φτερά, ή σε αναπτυσσόμενους ιστούς, όπως τα νύχια, οι μύες ή το αίμα.
Μία, όχι τόσο λεπτομερής, προσέγγιση για τον προσδιορισμό της έντασης της μετανάστευσης χρησιμοποιεί μικρόφωνα στραμμένα προς τον ουρανό, για να καταγράφουν τις φωνές που αρθρώνουν τα διερχόμενα, νυκτερινά μεταναστευτικά σμήνη. Τα δεδομένα αναλύονται, κατόπιν, σε ειδικό εργαστήριο για τη μέτρηση του χρόνου (time), της συχνότητας (frequency) και του είδους (species).
Ανάλογη νυκτερινή, παλαιότερη τεχνική για την ποσοτικοποίηση της μετανάστευσης χρησιμοποιούσε την πανσέληνο, στο φόντο της οποίας γινόταν καταμέτρηση των σιλουετών των διερχομένων πτηνών καθώς πετούν τη νύκτα, μέθοδος ελάχιστα ακριβής ως αναμένεται.
Χοάνη των Ίμλεν
Οι μελέτες προσανατολιστικής συμπεριφοράς διεξάγονται, παραδοσιακά, χρησιμοποιώντας παραλλαγές μιας εγκατάστασης που είναι γνωστή ως χοάνη των Ίμλεν (Emlen funnel). Το εφεύρημα αυτό, το οποίο ονομάστηκε έτσι από τους επινοήσαντες Stephen T. Emlen και Hohn T. Emlen (1966), δεν είναι παρά μιά απλούστατη, φθηνή αλλά ευφυέστατη κατασκευή, η οποία αποτελείται από έναν κυκλικό κλωβό με την οροφή να καλύπτεται από γυαλί ή -καλύτερα- δικτυωτό πλέγμα, τα πλαϊνά παρουσιάζουν κλίση με το πλατύ μέρος προς τα πάνω, το δε δάπεδο καλύπτεται απο τάπητα επιστρωμένο με μελάνι.thumb|400px|right|Η χοάνη των Ίμλεν είναι μια απλούστατη αλλά ευφυέστατη κατασκευή για τη μελέτη του προσανατολισμού των μεταναστευτικών πτηνών Η χοάνη τοποθετείται σε θέσεις διάβασης των αποδημητικών πτηνών, σε περιοχές με καθαρό, ανέφελο εάν είναι δυνατόν ουρανό, συνήθως κοντά σε πλανητάρια. Η μεθοδολογία βασίζεται στα ίχνη που αφήνει το προσελκυόμενο πτηνό στο δάπεδο, κοιτώντας τον ουρανό και προσανατολίζοντας το σώμα του στην κατεύθυνση που θα ήθελε να ακολουθήσει. Τα ίχνη του δαπέδου επαυξάνονται από συμπληρωματικά ίχνη που αφήνει το έγκλειστο άτομο στα χοανοειδή τοιχώματα στην προσπάθειά του να διαφύγει, πάντοτε με τα δάκτυλα να κατευθύνονται προς την πορεία προσανατολισμού του πτηνού κοιτώντας τους αστερισμούς. Στη συνέχεια, το πουλί αφήνεται ελεύθερο και, το δάπεδο της χοάνης μαζί με τα κεκλιμένα τοιχώματα, εξετάζονται λεπτομερώς και αξιολογούνται. Η κατανομή και πυκνότητα των ιχνών σε κάποιο ή κάποια σημεία είναι μεγαλύτερη και δείχνει την κατεύθυνση της πορείας.
Κακές καιρικές συνθήκες
Αυτές, μπορούν να προκαλέσουν σημαντική μείωση στους πληθυσμούς των μεταναστευτικών πτηνών, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της πτήσης. Τα περισσότερα από τα καιρικά φαινόμενα που αυξάνουν τη θνησιμότητα κατά την πτήση, είναι οι καταιγίδες, η ομίχλη και η έντονη βροχή. Εύλογο είναι ότι, τα στρουθιόμορφα και άλλα μικρού μεγέθους πτηνά είναι αυτά που πλήττονται ιδιαίτερα από τις δυσμενείς -εν πτήσει- καιρικές συνθήκες, ωστόσο, μεγαλύτερα πουλιά όπως αετοί και κύκνοι, μπορούν επίσης να θανατωθούν.
Η θνησιμότητα στα εδάφη αναπαραγωγής οφείλεται και πάλι στις έντονες καιρικές αλλαγές, με τα μικρά, εντομοφάγα είδη να αποτελούν και πάλι την πλειονότητα. Επίσης, πλήττονται πολλά παρυδάτια πουλιά, ιδιαίτερα τα νεαρά και χωρίς πείρα άτομα, ως πιο ευάλωτα από τους ενήλικες σε ακραίες καιρικές συνθήκες.
Η θνησιμότητα στις περιοχές διαχείμασης οφείλεται στις -αδικαιολόγητα- χαμηλές θερμοκρασίες. Σε αυτήν την περίπτωση, είναι πιθανόν να αποδεκατιστεί ποσοστό 30%-90% του διαχειμάζοντος πληθυσμού. Για παράδειγμα, από 27.000 έως και 62.000 πάπιες, ως επί το πλείστον μαυροκέφαλες (Aythya fuligula) και γκισάρια λιμοκτόνησαν κατά τη διάρκεια του χειμώνα, τον Μάρτιο του 1986.
Κυνήγι
Η Συνθήκη για τα Μεταναστευτικά Πτηνά (MBTA, ΗΠΑ 1916) και η Πράξη Σύμβασης για τα Μεταναστευτικά Πτηνά (MBCA, Καναδάς 1917), ορίζουν ότι είναι παράνομη η θήρευση ή σύλληψη πτηνών κατά τη διάρκεια της μετανάστευσής τους. Ωστόσο, αυτές οι «πράξεις εκεχειρίας», πολλές από τις οποίες είχαν νομοθετηθεί ήδη από τον 19ο αιώνα, ποτέ δεν εφαρμόστηκαν και, πολλές χώρες δεν διαθέτουν ακόμη κάποια νομοθεσία ή προγράμματα για την προστασία των αποδημητικών πτηνών. Το κυνήγι μαζί με το διεθνές εμπόριο πτηνών, συνιστούν βιομηχανίες πολλών δισεκατομμυρίων δολλαρίων ετησίως, με αναρίθμητα πουλιά να θανατώνονται ή να συλλαμβάνονται -ιδιαίτερα τα εξωτικά είδη-και, στη συνέχεια, να πωλούνται σε όλο τον κόσμο. thumb|440px|right|Στον χάρτη αυτό απεικονίζονται μερικά από τα κράτη που παραβιάζουν συστηματικά, μέσω της λαθροθηρίας, τις Διεθνείς Συμβάσεις για την προστασία των πτηνών κατά τη μετανάστευσή τους: Κόκκινο = Υψηλή παραβατικότητα, Καφέ = Μέτρια παραβατικότητα, Πράσινο = Χαμηλή παραβατικότητα Η Μάλτα, ένα αρχιπέλαγος μικρών νησιών στη Μεσόγειο, αποτελεί σημαντικότατο μεταναστευτικό σταθμό ανάπαυλας και ανεφοδιασμού για τα πουλιά. Για πολλές δεκαετίες, οι κυνηγοί είχαν σκοτώσει εκατοντάδες εκατομμύρια πουλιά στην περιοχή. Για την προστασία των επιδημητικών και των αποδημητικών πτηνών, η BirdLife International διοργανώνει ειδικές εκδηλώσεις με σεμινάρια και κατασκηνώσεις, από τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Ελπιδοφόρο είναι το γεγονός ότι, παρόλο που το κυνήγι αποτελεί τμήμα της «κουλτούρας» των Μαλτέζων, η παρέμβαση και συμμετοχή των ορνιθολόγων και παρατηρητών πτηνών από όλο τον κόσμο, έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του κυνηγιού στα νησιά.
Σε πολλές περιπτώσεις, το κυνήγι μπορεί να αποβεί καταστροφικό για τα μεταναστευτικά πτηνά. Κλασσικό παράδειγμα αποτελεί η τραγική κατάληξη που είχαν τα περίφημα ταξιδιωτικά περιστέρια Ectopistes migratorius της Β. Αμερικής. Το συγκεκριμένο είδος, αποτελούσε ένα από τα πολυπληθέστερα μεταναστευτικά πτηνά παγκοσμίως, στα τέλη του 19ου αιώνα. Μάλιστα, θεωρείτο ότι σχημάτιζε τα πολυπληθέστερα μεταναστευτικά σμήνη ανώτερων ζωικών οργανισμών, υπολειπόμενο μόνον της ακρίδας των Βραχωδών Ορέων (Melanoplus spretus). Το εντατικότατο κυνήγι υπήρξε η κύρια αιτία της ραγδαίας μείωσης των πληθυσμών του, με αποτέλεσμα την εξαφάνισή του στις αρχές του 20ού αιώνα. Το τελευταίο άτομο, ένα θηλυκό, πέθανε το 1914 στον ζωολογικό κήπο του Σινσινάτι.
Παράπλευρες απώλειες από την αλιεία
Ενώ το κυνήγι είναι υπεύθυνο για τον θάνατο εκατομμυρίων αποδημητικών -και μη- πτηνών της ξηράς, οι δραστηριότητες που σχετίζονται με την εμπορική αλιεία είναι υπεύθυνες για το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών στα αποδημητικά πτηνά που υπερίπτανται των θαλασσών. Οι επιστήμονες έχουν υπολογίσει ότι μεταξύ 2.679 και 45.586 πτηνών θανατώνονται κάθε χρόνο ως «παράπλευρες απώλειες» των αλιευμάτων. Οι τράτες, τα γρι-γρι, τα παραγάδια, ακόμη και τα εμμέσως συμμετέχοντα μηχανήματα εκβάθυνσης είναι μερικές από τις κύριες αιτίες απωλείας πτηνών, ειδικά τα αλιευτικά με τα τεράστια δίχτυα και οι τράτες σάρωσης βυθού. Για την αλιεία του τόνου και άλλων ψαριών, πολλά αλιευτικά σκάφη σέρνουν χιλιόμετρα πετονιάς με γάντζους, πίσω τους. Τα θαλασσοπούλια, στην προσπάθειά τους να πιάσουν τα παγιδευμένα ψάρια, γατζώνονται στα μεγάλα άγκιστρα και πνίγονται.
Σημαντικές περιοχές τροφοληψίας για πολλά περιπλανώμενα θαλασσοπούλια (κυρίως άλμπατρος) τείνουν να βρίσκονται μέσα στα πλουσιότερα αλιευτικά πεδία στον κόσμο, αυξάνοντας έτσι τα ποσοστά των παράπλευρων απωλειών. Με αυτόν τον τρόπο, η αλιεία θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει έμμεσα την τροφική δομή και τον τρόπο αναζήτησης τροφής στα θαλασσοπούλια. Δεδομένου ότι τα περισσότερα από αυτά είναι μακρόβια και έχουν χαμηλά ποσοστά αναπαραγωγής, ακόμη και μικρή αύξηση της θνησιμότητάς τους, θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές μειώσεις των πληθυσμών τους.
Απώλειες στους σταθμούς ανάπαυλας
Τα μεταναστευτικά πτηνά χρησιμοποιούν ενδιάμεσους σταθμούς για να ξεκουραστούν και να ανεφοδιαστούν, ώστε να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Σήμερα, πολλοί από αυτούς τους σταθμούς απειλούνται λόγω της αύξησης της αστικοποίησης, την εντατικοποίηση της γεωργίας, την εκμετάλλευση φυσικού αερίου, την αλιεία, τον τουρισμό και πολλές άλλες ανθρωπογενείς δραστηριότητες. Μελέτη έδειξε ότι, τα πτηνά με υψηλή  φαινοτυπική πλαστικότητα (phenotypic plasticity ), δηλαδή την ικανότητά τους να μεταβάλλουν τον φαινότυπό τους, ως απόκριση στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος, μπορούν να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους και να παρακάμπτουν τους, χαμηλής ποιότητας, σταθμούς ανεφοδιασμού. Σε αυτά, δεν ανήκουν τα νησσόμορφα (κύκνοι, χήνες κ.α. και τα παρυδάτια καλοβατικά, διότι εμφανίζουν υψηλή πιστότητα στις παραδοσιακές περιοχές ανάπαυλας και δεν μπορούν να τις αλλάξουν ενώ, αντίθετα, τα αποδημητικά στρουθιόμορφα μεγάλων αποστάσεων εμφανίζουν πολύ χαμηλότερη πιστότητα σε αυτές. Αυτό συμβαίνει διότι εμφανίζουν μεγαλύτερη ελαστικότητα στην επιλογή των οικοτόπων τους. Από τη στιγμή που δεν μεταναστεύουν κατά σμήνη, τα αποδημητικά στρουθιόμορφα δεν εμφανίζουν κάποια σταθερή διαδρομή ή σταθερή διαδοχή σταθμών ανάπαυλας και μπορούν να τους αλλάζουν, με βάση τη διεύθυνση και ισχύ των ανέμων ή την ποιότητα του βιοτόπου. Αντίθετα, παρυδάτια πτηνά όπως οι κύκνοι, εξαρτώνται άμεσα από συγκεκριμένους σταθμούς ανεφοδιασμού, δηλαδή συγκεκριμένους υγροτόπους κατά τη μετανάστευσή τους, οπότε η καταστροφή των περιοχών αυτών θα μπορούσε να αποβεί επιζήμια για τους πληθυσμούς των συγκεκριμένων ειδών.
Ο κίνδυνος φυσικής θήρευσης στους σταθμούς ανεφοδιασμού θα μπορούσε να οδηγήσει σε δραστικές μειώσεις των πληθυσμών των μεταναστευτικών πτηνών. Μελέτη του 2003 εξέτασε τις επιδράσεις των διαφόρων αρπακτικών στα μεταναστευτικά πουλιά στους σταθμούς ανεφοδιασμού. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος θήρευσης είναι υψηλότερος για τα βαρύτερα (λόγω μειωμένης ικανότητας προς απογείωση) και τα πιο ισχνά άτομα (λόγω των υψηλότερων αναγκών σίτισης). Βέβαια, πολλά πουλιά έχουν αναπτύξει ηθολογικές συμπεριφορές για να μειώσουν την πιθανότητα θήρευσης από τα αρπακτικά και τη θνησιμότητα. Επειδή, όμως, αυτές είναι ενεργειακά δαπανηρές, τα αποδημητικά άτομα με χαμηλότερα ενεργειακά αποθέματα αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στην ανάπτυξη των εν λόγω συμπεριφορών.
Πλατφόρμες εξόρυξης πετρελαίου
thumb|400px|right|Η υπερβολική πυκνότητα των πλατφορμών άντλησης πετρελαίου -εδώ στον [[Κόλπος του Μεξικού|Κόλπο του Μεξικού- κάνει τις συγκρούσεις με τα μεταναστευτικά πτηνά, αναπόφευκτες]] Πάνω από 40 εκατομμύρια θαλασσοπούλια επηρεάζονται αρνητικά από τις εξέδρες άντλησης πετρελαίου. Τα θαλασσοπούλια τείνουν να συναθροίζονται γύρω από αυτές, προσελκυόμενα από τον τεχνητό φωτισμό, τις φλόγες εξόρυξης, τα απορριπτόμενα τρόφιμα και άλλα ερεθίσματα, κυρίως οπτικά ή, ακόμη χειρότερα, προσκρούουν στις πλατφόρμες άντλησης πετρελαίου. Ακόμη και η παραμονή τους εκεί για ημέρες, τελικά μπορεί να τα οδηγήσει σε θάνατο από ασιτία. Τέτοια θαλασσοπούλια είναι οι υδροβάτες, οι άλκες και οι μύχοι που μεταναστεύουν κατά μήκος της υφαλοκρηπίδας του Νιουφάουντλαντ, όπου υπάρχουν πάρα πολλές πλατφόρμες πετρελαίου.
Δηλητηριάσεις
Δεδομένου ότι υπάρχουν πολύ λίγοι κανονισμοί σχετικά με τη χρήση φυτοφαρμάκων στους τροπικούς, οι αγρότες στη Νότια Αμερική χρησιμοποιούν μεγάλες ποσότητες εξαιρετικά τοξικών φυτοφαρμάκων για την προστασία των καλλιεργειών τους. Ακόμη και το -απαγορευμένο στη Βόρεια Αμερική σήμερα- DDT, επειδή σκότωσε εκατομμύρια πουλιά κατά τη δεκαετία του 1960, εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό στις τροπικές περιοχές. Τα εντομοκτόνα μπορούν να σκοτώσουν τα πουλιά, τόσο άμεσα όσο και έμμεσα, με τα κελύφη των αβγών τους να γίνονται λεπτότερα και, έτσι, να μειωθεί η αναπαραγωγική επιτυχία τους.
Μελέτη για τις αμερικανικές σπίζες (Spiza americana) και τις ζημιές που προκαλούν σε καλλιέργειες στη Βενεζουέλα (1999) διαπίστωσε ότι, ο πληθυσμός των συγκεκριμένων πτηνών μειώθηκε κατά 40% μεταξύ των ετών 1960 και 1980. Οι μειώσεις οφείλονταν κυρίως στις άμεσες δηλητηριάσεις από τους ανθρώπους. Οι αμερικανικές σπίζες μεταναστεύουν στη Βενεζουέλα τον χειμώνα και τείνουν να συναθροίζονται σε πολύ μεγάλες αποικίες -εκατομμύρια πουλιά- για να τραφούν και να κουρνιάσουν. Οι αγρότες στη Βενεζουέλα θεωρώντας τις αποκλειστικά υπεύθυνες για τις απώλειες ρυζιού και δημητριακών, πραγματοποίησαν εναέριους ψεκασμούς με φυτοφάρμακα για να τις εξολοθρεύσουν. Ωστόσο, οι σπίζες κατανάλωναν μόνο το 0,37 έως 0,745% των παραγομένων σπερμάτων και, εάν οι αγρότες είχαν ενημερωθεί καλύτερα για τη μικρή επίπτωση που είχαν τα πουλιά στις καλλιέργειές τους, οι πληθυσμοί τους δεν θα είχαν εξολοθρευτεί και, το κυριότερο, τα δημητριακά δεν θα είχαν επιβαρυνθεί με φυτοφάρμακα.
Αποπροσανατολισμός από φώτα
Ο νυκτερινός ουρανός «καλύπτεται» από τον τεχνητό φωτισμό των πόλεων σε όλο τον κόσμο. Αυτά τα φώτα προέρχονται από κτήρια, δρόμους και άλλες ανθρώπινες κατασκευές. Όταν πετούν πάνω από τις πόλεις, τα μεταναστευτικά πτηνά μπορεί να ελκύονται από τα φώτα και να ακολουθούν τις ακτίνες που προέρχονται από αυτά, αντί εκείνων από τα αστέρια, πετούν συνεχώς σε κύκλους και, τελικά, πεθαίνουν από εξάντληση ή διάφορους θηρευτές. Ο αυξημένος τεχνητός φωτισμός θα μπορούσε επίσης να αποδιοργανώσει τη σιτιστική συμπεριφορά των ημερόβιων πτηνών, οδηγώντας τα είδη αυτά να αναζητούν τροφή κατά τη διάρκεια της νύκτας, αντί για την ημέρα. Οι αρνητικές επιπτώσεις από τον τεχνητό φωτισμό είναι ιδιαίτερα εμφανείς σε κακές καιρικές συνθήκες, ή όταν τα αστέρια καλύπτονται από σύννεφα, διότι τα πτηνά που μεταναστεύουν τη νύκτα βασίζονται αποκλειστικά σε αυτόν για την πλοήγησή τους. Για να ελαττωθεί η επίδραση του τεχνητού φωτισμού, πολλές πόλεις έχουν εφαρμόσει προγράμματα μείωσής του, κατά τη διάρκεια της μεταναστευτικής περιόδου των πτηνών.
Προσκρούσεις σε δομές και οχήματα
Οι τεχνητές πηγές φωτός μπορούν, όχι μόνο να αποπροσανατολίσουν τα μεταναστευτικά πτηνά, αλλά και να προκαλέσουν τον θάνατό τους από άμεση πρόσκρουση με αυτές το βράδυ, όπως είναι οι φάροι, οι πύργοι μεταδόσεων (ελέγχου αερολιμένων, ραδιοφωνικοί), ουρανοξύστες και άλλα κτήρια. Ωποσδήποτε, υπάρχει λιγότερο τεχνητό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά εκατομμύρια πτηνών εξακολουθούν να πεθαίνουν λόγω της άμεσης πρόσκρουσης με διάφορες ανθρώπινες κατασκευές. Τα πουλιά συχνά πέφτουν με δύναμη πάνω στο γυαλί, επειδή δεν μπορούν να διακρίνουν ανάμεσα στον πραγματικό ουρανό και την αντανάκλασή του σε ένα παράθυρο. Κάθε αντικείμενο που προσελκύει τα πουλιά κοντά σε παράθυρα μπορεί, δυνητικά, να οδηγήσει σε υψηλότερα ποσοστά θανάτου. Τα αντανακλαστικά παράθυρα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα καθώς τα πουλιά συχνά ελκύονται από αυτά.
Επίσης, πολλά πουλιά θανατώνονται από άμεση σύγκρουση με οχήματα, τρένα και αεροπλάνα, αν και αυτό συμβαίνει σε όλα τα είδη, μεταναστευτικά ή μη.
Η τοποθέτηση αντικειμένων που προσελκύουν τα πουλιά κοντά σε παράθυρα, όπως τεχνητά σπιτάκια, νερό, τροφή και φυτά αυξάνει τον αριθμό των θανάτων από πρόσκρουση, γι’ αυτό και πρέπει να τοποθετούνται μακριά από γυάλινες επιφάνειες. Στη μελέτη του σχετικά με τις προσκρούσεις με γυάλινες επιφάνειες και τη θνησιμότητα των πτηνών, ο ερευνητής Κλεμ (Klem) περιέθαλψε ένα στρουθιόμορφο που συγκρούστηκε με υαλοπίνακα παραθύρου και, το αμέσως επόμενο έτος, το ίδιο πουλί θανατώθηκε από πρόσκρουση στο ίδιο παράθυρο.
Έχει υπολογιστεί ότι, η ετήσια θνησιμότητα πτηνών από προσκρούσεις σε γυάλινες επιφάνειες στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν από 95.000.000 έως 975.000.000 εκατομμύρια πουλιά ανά έτος, αριθμός ασύλληπτος για τα ανθρώπινα δεδομένα. Οι ανεμογεννήτριες σκοτώνουν χιλιάδες πουλιά κυρίως μέσω προσκρούσεων με τους πυλώνες τους, αλλά έχουν και έμμεση επίπτωση στη διατάραξη των μεταναστευτικών διαδρομών και την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Ιδιαίτερα πλήττονται τα ημερόβια αρπακτικά, τα παρυδάτια και τα στρουθιόμορφα. Η κύρια αιτία για τις προσκρούσεις οφείλεται στο ότι, τα πουλιά έχουν τυφλά σημεία στον αμφιβληστροειδή τους και, συχνά, δεν μπορούν να δουν αντικείμενα κατευθείαν μπροστά τους. Στο Αιολικό Πάρκο Άλταμοντ της Καλιφόρνιας, περίπου 4.000 ανεμογεννήτριες σκοτώνουν 75 χρυσαετούς και πάνω από 1.200 άλλα αρπακτικά πτηνά, κάθε έτος. Το κακό είναι ότι, αυτά τα αρπακτικά είναι σπάνια και μακρόβια, με χαμηλά ποσοστά αναπαραγωγής και, εάν οι πληθυσμοί τους μειωθούν σημαντικά, μπορεί να μην επανανακάμψουν. Ωστόσο, εάν οι ανεμογεννήτριες κατασκευάζονταν σε περιοχές που δεν συμπίπτουν με τις μεταναστευτικές οδούς των πτηνών, οι απώλειές τους θα μπορούσαν να μειωθούν σημαντικά.
Αποψίλωση των δασών
Η αποψίλωση και ο κατακερματισμός των δασών είναι από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τα μεταναστευτικά πτηνά. Οι κατακερματισμένες περιοχές τείνουν να έχουν περισσότερα παράσιτα, αυξημένο κίνδυνο θήρευσης της φωλιάς και χαμηλή ετερογένεια ενδιαιτημάτων. Η απώλεια των οικοτόπων σημαίνει, επίσης, μικρότερη φέρουσα οικολογική ικανότητα και αυτό οδηγεί σε αυξημένο ενδοειδικό ανταγωνισμό μεταξύ των εδαφικών ειδών. Μελέτη του 1989, με χρήση ραδιο-ετικετών (radio-tags), εκπονήθηκε για την παρακολούθηση της τσίχλας των δασών (Hylocichla mustelina), στην πολιτεία Βερακρούς (Veracruz) του Μεξικού. Από το 1960 η περιοχή είχε χάσει πάνω από το 50% των δασικών εκτάσεων. Διαπιστώθηκε ότι, τα πρωτογενή τροπικά δάση καταλαμβάνονται σχεδόν αποκλειστικά από τις μεγαλύτερες σε ηλικία τσίχλες. Τα ενός (1) έτους πουλιά, όντας μικρότερα σε μέγεθος και χωρίς πείρα, δεν μπορούν να ανταγωνιστούν με τα γεροντότερα και αναγκάζονται να ζουν στις παρυφές του δάσους. Εκεί, συχνά περιπλανώνται σε ανοικτές περιοχές, οπότε είναι πιο πιθανό να θηρευτούν από γεράκια και άλλα αρπακτικά ζώα. Αυτές οι αρνητικές συνθήκες στα εδάφη διαχείμασης που βιώνουν τα νεαρά άτομα, καθώς και εκείνα που καταφθάνουν καθυστερημένα, θα μπορούσαν δυνητικά να «μεταφερθούν» και στους βιοτόπους αναπαραγωγής, αλλάζοντας τη δυναμική των πληθυσμών και μειώνοντας τα επίπεδα φυσικής κατάστασης των ενεργών ατόμων που τους απαρτίζουν. thumb|400px|right|Οι δασικές αποψιλώσεις αποτελούν σοβαρότατο κίνδυνο για τα μεταναστευτικά πτηνά -και όχι μόνον γι’ αυτά Επίσης, η αποψίλωση των δασών οδηγεί σε δημιουργία δασικών συστάδων, όπου φωλιάζουν περισσότερα αρπακτικά ζώα. Εάν, μάλιστα, η κατακερματισμένη περιοχή είναι μακρόστενη, θα διέπεται από μεγαλύτερα ποσοστά θήρευσης, επειδή μπορεί εύκολα να προσεγγιστεί από θηρευτές φωλιών, οι οποίοι έρχονται από άλλες περιοχές. Έτσι, σε σύγκριση με τα αγροτεμάχια, τα ποσοστά θήρευσης αβγών και νεοσσών ήταν υψηλότερα στις περιαστικές περιοχές, λόγω υψηλοτέρων συγκεντρώσεων αρπακτικών, όπως είναι η μπλε κίσα (Cyanocitta cristata), ο κίσκαλος (Quiscalus quiscula), το ρακούν, αλλά και οι σκύλοι, οι γάτες και τα ποντίκια. Η αποψίλωση των δασών επηρεάζει, κατ’αυτόν τον τρόπο, τον κύκλο ζωής των πτηνών, επειδή αλλάζει τις σχέσεις θηρευτή-θηράματος και κάνοντάς τα πιο επιρρεπή στα αρπακτικά. Οι εγκαταστάσεις πετρελαίου είναι μια από τις κύριες αιτίες αποψίλωσης των δασών στον Καναδά. Λιγότερο από το 14% του αρκτικού δάσους της Αλμπέρτα παραμένει άθικτο, στοιχείο που αποτελεί σημαντική απειλή για τα μεταναστευτικά πτηνά.
Κλιματική αλλαγή
Τα αποδημητικά πουλιά πλήττονται σοβαρά από την κλιματική αλλαγή, επειδή δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν τις αλλαγές στις καιρικές συνθήκες την άνοιξη, από τα μέρη διαχείμασής τους. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες την άνοιξη, μπορεί να οδηγήσουν σε πρωιμότερες αυξήσεις των πληθυσμών των εντόμων, αλλά πολλά είδη πτηνών δεν είναι σε θέση να επισπεύσουν τις ημερομηνίες άφιξής τους. Τέτοιο παράδειγμα αποτελούν οι μαυρομυγοχάφτες (Ficedula hypoleuca), οι οποίοι συνηθίζουν να συγχρονίζουν την εκκόλαψη των νεοσσών τους με την, όσο το δυνατόν, αυξημένη διαθεσιμότητα τροφής. Ωστόσο, λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι μαυρομυγοχάφτες αναγκάζονται τώρα να γεννήσουν τα αβγά τους νωρίτερα, που σημαίνει ότι δεν διαθέτουν αρκετό χρόνο για να προετοιμάσουν σωστά τις φωλιές τους.
Γενικότερα, η αλλαγή του κλίματος συνιστά σοβαρή απειλή για τα αποδημητικά πτηνά μεγάλων αποστάσεων, επειδή καταφθάνουν στα εδάφη φωλιάσματος σε ακατάλληλο χρονικό διάστημα, και δεν εκμεταλλεύονται τις ευκαιρίες του περιβάλλοντος για να αντιμετωπίσουν τον αυξημένο ανταγωνισμό με τα είδη που διαβιούν μόνιμα εκεί.
Η «απάντηση» για αυτά τα είδη μεταναστευτικών πτηνών θα μπορούσε να είναι η νωρίτερη έναρξη της αναπαραγωγικής περιόδου, αλλά ο χρόνος άφιξής τους στο χώρο της αναπαραγωγής δεν αλλάζει, διότι τα πτηνά δεν μπορούν εξ αποστάσεως να γνωρίζουν τις αλλαγές της θερμοκρασίας σε εδάφη που απέχουν τόσο μεγάλες αποστάσεις από τις περιοχέςδιαχείμασης. Άλλωστε, δεν μπορούν να αναχωρήσουν, πριν αποθηκεύσουν αρκετή ενέργεια με τη μορφή αποθεμάτων λίπους για να στηρίξουν το μεταναστευτικό ταξίδι τους και, επειδή τα πουλιά που καταφθάνουν πρώτα, εκμεταλλεύονται τους καλύτερους πόρους, τα περισσότερα είδη αντιμετωπίζουν έντονο ανταγωνισμό στην πρόωρη αναχώρηση και την έγκαιρη άφιξή τους.
Πηγές
Κατηγορία:Πτηνά Κατηγορία:Ζωολογία Κατηγορία:Οικολογία
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
Στη Συνθήκη της Ρώμης προβλεπόταν η ίδρυση Ευρωπαϊκής Τραπέζης Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Η Τράπεζα ιδρύθηκε επισήμως την 1 Ιανουαρίου 1958, μαζί με την έναρξη ισχύος της εν λόγω συνθήκης. Σκοπός της ήταν η χρηματοδότηση των αναγκαίων έργων προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της Ένωσης. Οι δραστηριότητές της εκτείνονται στους εξής τομείς:
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων υπήρξε επί δεκαετίες ο αποκλειστικός οικονομικός βραχίονας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σήμερα δραστηριοποιείται σε 130 χώρες εκτός ΕΕ, υποστηρίζοντας κυρίως προγράμματα οικονομικής συνεργασίας και χρηματοδότησης εκπαιδευτικών και κοινωνικών προγραμμάτων. Η έδρα της είναι στο Λουξεμβούργο.
Κατηγορία:Όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κατηγορία:Οικονομικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση Κατηγορία:Οργανισμοί σχετικοί με την Ευρωπαϊκή Ένωση
Ηλίας Σαββίδης
Ο Ηλίας Σαββίδης (Χείμαρρος Σερρών, 3 Νοεμβρίου 1967) είναι Έλληνας παλαίμαχος διεθνής ποδοσφαιριστής.
Σε συλλογικό επίπεδο
Ο Ηλίας Σαββίδης έκανε τα πρώτα του βήματα σε ηλικία 14 ετών στην ομάδα του χωριού του Ηρακλής Χειμάρου και σε ηλικία 17,5 ετών εντάχθηκε στις ακαδημίες του Πανσερραϊκού, με τον οποίο υπέγραψε το πρώτο του επαγγελματικό συμβόλαιο το 1986, σε ηλικία 19 ετών.
Το καλοκαίρι του 1988, μετεγγράφη στον Ολυμπιακό Πειραιώς, στον οποίο παρέμεινε για έξι χρόνια. Με την ομάδα του Πειραιά κατάφερε να κατακτήσει δύο κύπελλα Ελλάδας (1990, 1992) και ένα Σούπερ Καπ (1992).
Τον Ιούλιο του 1994 πήρε μεταγραφή στον Άρη Θεσσαλονίκης, στον οποίο όμως παρέμεινε για μόλις λίγους μήνες, καθώς τον Ιανουάριο του 1995 μεταπήδησε στον Ιωνικό Νίκαιας.
Το καλοκαίρι του 1996 μεταπήδησε στην Παναχαϊκή, στην οποία παρέμεινε για έναν χρόνο.
{| ! Χρονιές ! Σύλλογος ! Συμμετοχές !Γκολ
Στις εθνικές ομάδες
Ο Ηλίας Σαββίδης έχει πραγματοποιήσει συνολικά με την εθνική Ελλάδας 6 συμμετοχές. Το ντεμπούτο του πραγματοποιήθηκε στις 26 Απριλίου του 1989 σε αγώνα με αντίπαλο τη Ρουμανία.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδος Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδας Κ21 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πανσερραϊκού Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Άρη Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ολυμπιακού Πειραιώς Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ιωνικού Νίκαιας Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παναχαϊκής
Αρομάνς-λε-Μπαιν
Η Αρρομάνς-λε-Μπαιν (Arromanches-les-Bains) ή απλά Αρρομάνς είναι κοινότητα του Νομού Καλβαντός της Νορμανδίας. Είναι σημαντική λουτρόπολη λόγω της αμμώδους παραλίας της. Οι κάτοικοί της ονομάζονται Αρρομανσέ (Arromanchais).
Η Αρρομάνς έγινε διεθνώς γνωστή κατά την Απόβαση της Νορμανδίας στις 6 Ιουνίου 1944. Η ζώνη "Γκολντ", στην οποία αποβιβάστηκαν οι Βρετανοί βρισκόταν στην παραλία αμέσως ανατολικά της πόλης. Οι Βρετανοί εξουδετέρωσαν τις φωλιές γερμανικής αντίστασης και κατέλαβαν την Αρρομάνς, καθώς η παραλία της είχε κριθεί κατάλληλη για τη δημιουργία του ενός από τους δύο λιμένων Μάλμπερι. Η κατασκευή του λιμένα πραγματοποιήθηκε και, παρά το ότι μισοκαταστράφηκε από θύελλα λίγες μέρες μετά την απόβαση, οι Βρετανοί τον επισκεύασαν και συνέχισαν να τον χρησιμοποιούν.
Η Αρρομάνς σήμερα είναι μικρή κοσμοπολίτικη κοινότητα με μόνο 602 μόνιμους κατοίκους (στοιχεία 2008), καταλαμβάνει όμως πολύ μεγαλύτερη έκταση σε σχέση με τον πληθυσμό της, καθώς υπάρχουν εκεί πολλές παραθεριστικές κατοικίες. Προσελκύει, επίσης, μεγάλο αριθμό επισκεπτών, καθώς διαθέτει ένα από τα Μουσεία της Απόβασης της Νορμανδίας (Musee du debarquement) αλλά και υπολείμματα του λιμένα Μάλμπερι "Β". Σήμερα ο επισκέπτης μπορεί να δει αυτά τα υπολείμματα στην κεντρική παραλία της Αρρομάνς.
Ο καθεδρικός Ναός της κωμόπολης είναι αφιερωμένος στον Άγιο Πέτρο (Saint-Pierre), προστάτη των αλιέων και κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα σε νεορομανικό στιλ καθώς η παλαιότερη εκκλησία δεν επαρκούσε για τον παρεπιδημούντα πληθυσμό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κοινότητες του Καλβαντός
Ανχέλικα Βάλε
Η Ανχέλικα Βάλε (Angélica Vale, γεννημένη ως Ανχέλικα Μαρία Βάλε Χάρτμαν Angélica María Vale Hartman, 11 Νοεμβρίου 1975 -) είναι Μεξικανή ηθοποιός, τραγουδίστρια και κωμικός.
Είναι κόρη της Ανχέλικα Μαρία γνωστή ως La Novia de Mexico και του κωμικού Ραούλ Βάλε. Ο πατέρας της είναι Βενεζουελάνος και η μητέρα της είναι μισή Αμερικανίδα και μισή Μεξικάνα.
Είναι ηθοποιός σχεδόν 30 χρόνια, αλλά απέκτησε μεγάλη φήμη το 2006, όταν έγινε πρωταγωνίστρια στην τηλενουβέλα La fea más bella. Έχει πρωταγωνιστήσει στην διαδικτυακή τηλενουβέλα No me hallo ως μια νέα γυναίκα με ένα μεγάλο όνειρο να γίνει τραγουδίστρια.
Στις 19 Φεβρουαρίου 2011 παντρεύτηκε τον επιχειρηματία και πρόεδρο του καναλιού της Univisión, Όττο Παρδόν. Ένα χρόνο μετά τον γάμο της στις 6 Ιουνίου 2012, απέκτησε το πρώτο της παιδί μια κόρη, την Ανχέλικα Μασιέλ και στις 11 Αυγούστου 2014 το απέκτησε το δεύτερο της παιδί ένα γιο, τον Ντανιέλ Νίκολας.
Φιλμογραφία
Τηλεόραση
Ταινίες
Θέατρο
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μεξικανοί τραγουδιστές Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί φωνής Κατηγορία:Μεξικανοί τηλεπαρουσιαστές Κατηγορία:Μεξικανοί παρουσιαστές
457 π.Χ.
Γεγονότα
Κατηγορία:Έτη
Λουαζέ Λιεντέ
Ο Λουαζέ Λιεντέ (γαλλικά: Loyset Liédet ή Loyset Lyédet, 142 - μετά το 1479 ή μετά το 1484) ήταν Γάλλος εικονογράφος και μικρογράφος, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε κατά κύριο λόγο στη Φλάνδρα, όπου έζησε και το μεγαλύτερο μέρος του βίου του, κατά το χρονικό διάστημα 1454 - 1483. Ήταν πολύ συνδεδεμένος με την Αυλή των Δουκών της Βουργουνδίας και εργάστηκε, κατά κύριο λόγο, για τον Φίλιππο Γ΄ δούκα της Βουργουνδίας και τον Κάρολο τον Τολμηρό.
Βίος
Ο Λιεντέ γεννήθηκε περί το 1420 στο Εντέν (Hesdin) του σημερινού Πα-ντε-Καλαί (τότε ανήκε στην Κομητεία του Αρτουά). Η παλαιότερη αναφορά του Λιεντέ χρονολογείται από το 1460. Εκείνη την εποχή αναφέρεται ότι πληρώθηκε για τη διακόσμηση ενός χειρογράφου, σε δύο τόμους, Histoires romaines του ιστοριογράφου και συμπατριώτη του Ζαν Μανσέλ (Jean Mansel) για τον Δούκα της Βουργουνδίας Φίλιππο τον Καλό, ένα έργο που ξεκίνησε το 1454 και επεκτάθηκε και μετά την ημερομηνία συγγραφής του βιβλίου. Την εργασία αυτή δεν την εκτελεί μόνος, αλλά και με τη συνεργασία άλλων καλλιτεχνών, ανάμεσά τους και του εικονογράφου που αναφέρεται με το συμβατικό όνομα "Δάσκαλος του Ραμπούρ" (Maître de Rambures). Συνεπώς είναι αναγνωρισμένος καλλιτέχνης και εγκατεστημένος στο Εντέν και πιθανότατα ο Ζαν Μανσέλ είναι αυτός που τον σύστησε στον Δούκα Φίλιππο.
Το 1468 ο Λιεντέ μετακομίζει στη Μπρυζ, όπου γίνεται μέλος της συντεχνίας των ασχολουμένων με τα βιβλία, τη συντεχνίας του Αγίου Ιωάννη του Ευαγγελιστή. Το ίδιο έτος αναφέρεται και ως μόνιμος κάτοικος της πόλης στα αρχεία των κομήτων - υποτελών των δουκών της Βουργουνδίας, για τους οποίους δημιουργεί πολυάριθμα έργα. Τα αρχεία αναφέρουν ότι εικονογράφησε το χειρόγραφο του άσματος του Ρενώ του Μοντωμπάν (Renaud de Montauban) και μια Βίβλο, που σήμερα έχει χαθεί. Εικονογραφεί, επίσης, κατά παραγγελία του Καρόλου του Τολμηρού, πολλά έργα που είχαν μείνει ημιτελή μετά τον θάνατο του πατέρα του Φιλίππου, όπως τους δύο τόμους της ιστορίας του Καρόλου Μαρτέλου, έργο στο οποίο βάζει και την υπογραφή του σε έναν από τους τοίχους που απεικονίζονται εκεί (φύλλο 7 Ms.9). Εργάζεται, επίσης, για μεγάλους χορηγούς που ανήκουν στον άμεσο κύκλο των Δουκών, όπως ο Λουίς ντε Χρούουτχουσε (Louis de Gruuthuse) για λογαριασμό του οποίου εικονογράφησε το χειρόγραφο του "Χρονικού του Φρουασάρ" (Chroniques de Froissart).
Για τελευταία φορά εμφανίζεται στα αρχεία της Συντεχνίας στη Μπρυζ το 1478. Αυτός είναι και ο λόγος που από ορισμένους θεωρείται ότι εκείνο το έτος απεβίωσε. Πρόσφατα, όμως, ανακαλύφθηκε στα αρχεία της Λιλ αναφορά σε αυτόν και στον αδελφό του Υσσόν (Husson) το 1483.
Ύφος
Οι πρώτες μικρογραφίες του Λιεντέ, που δημιουργήθηκαν στο Εντέν κατά τη δεκαετία του 1450, φέρουν τη σφραγίδα της ισχυρής επιρροής του Σιμόν Μαρμιόν. Οι μορφές του έχουν στρογγυλευμένες κεφαλές και είναι ανέκφραστες. Αντίθετα, οι χρωματισμοί του είναι ζωηροί, χαρακτηρίζονται από πολυπρόσωπα τοπία και "κυριαρχούν" χάρη στον πολύ ψηλά τοποθετημένο ορίζοντα. Το ύφος του, ωστόσο, εξελίσσεται κατά τη δεκαετία του 1460: Οι παραγγελίες από τους δούκες αυξάνονται και αυτό απαιτεί ένα περισσότερο ζωντανό ύφος, που θα επιτρέψει την ταχύτερη δημιουργία των μικρογραφιών του. Οι μορφές είναι πιο λεπτές, αλλά τα χαρακτηριστικά των προσώπων, ανδρών και γυναικών, είναι περισσότερο τυποποιημένα και παραμένουν ανέκφραστα. Οι συνθέσεις είναι επίσης επαναλαμβανόμενες και αρχίζουν πλέον να αποτελούν "σήμα κατατεθέν" του εργαστηρίου του. Υπάρχει, επίσης, σημαντική ποικιλία στην ποιότητα εκτέλεσης των μικρογραφιών, γεγονός που υποδεικνύει ότι στο εργαστήριο υπήρχαν και άλλα πρόσωπα που τις εκτελούσαν, αλλά δεν υπάρχει κανένα τεκμήριο που να αποδεικνύει αυτή την υπόθεση.
Έργο
Ο Λιεντέ φαίνεται πως είχε ειδικευτεί στην εικονογράφηση χειρογράφων με λαϊκά (μη θρησκευτικά) θέματα και δεν εικονογράφησε παρά ελάχιστα θρησκευτικής φύσεως χειρόγραφα. Η ποσότητα της παραγωγής του, κυρίως για λογαριασμό των Δουκών της Βουργουνδίας, είναι αξιοπρόσεκτη.
Σαμ Ματεκάνε
Ο Σαμ Ματεκάνε (Samuel Ntsokoane Matekane, γεννημένος στις 15 Μαρτίου 1958) είναι επιχειρηματίας και πολιτικός από το Λεσότο, πρωθυπουργός από τις 28 Οκτωβρίου 2022. Είναι ο ιδρυτής του Ομίλου Εταιρειών Matekane και τιμήθηκε ως  ο Επιχειρηματίας της χρονιάς  στην Αφρική από το περιοδικό Φορμπς το 2021. Ίδρυσε πολιτικό κόμμα, την Επανάσταση για την Ευημερία (RFP) τον Μάρτιο του 2022, με την οποία κέρδισε τις γενικές εκλογές του 2022.
Ο Ματεκάνε χρηματοδότησε ένα γήπεδο ποδοσφαίρου στο χωριό της καταγωγής του, το Μαντσονιάνε.
Ονομάστηκε ο πλουσιότερος πολίτης του Λεσότο με περιουσία 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Πρώτα χρόνια
Ο Ματεκάνε γεννήθηκε ως το έβδομο από τα δεκατέσσερα παιδιά τον Μάρτιο του 1958 στο χωριό Μαντσονιάνε, που αποτελούσε τότε τμήμα της βρετανικής Μπασουτολάνδης.
Επιχειρήσεις
Ο Ματεκάνε είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου Εταιρειών Matekane (MGC), ο οποίος ιδρύθηκε το 1986. Το 2021 κέρδισε το βραβείο Forbes Best of Africa 2021.
Πολιτική
Τον Μάρτιο του 2022, αρκετούς μήνες πριν από τις γενικές εκλογές, ο Ματεκάνε ίδρυσε ένα κόμμα που ονομάζεται Επανάσταση για την Ευημερία. Τοποθέτησε τον εαυτό του ως προστάτη της επιχειρηματικής κοινότητας της χώρας και θεωρήθηκε αουτσάιντερ ενώ έκανε εκστρατεία. Το κόμμα δεν πήρε την αυτοδυναμία στην Εθνοσυνέλευση για πέντε έδρες, έτσι σχημάτισε πλειοψηφικό συνασπισμό με τη Συμμαχία των Δημοκρατών και το Κίνημα για την Οικονομική Αλλαγή. Το υπουργικό του συμβούλιο ορκίστηκε στις 4 Νοεμβρίου, με τον ίδιο να αναλαμβάνει και υπουργός Άμυνας.
Παραπομπές
Ματεκανε Ματεκανε
Μποορτσόγκ
Το Μποορτσόγκ, μποορσόκ, μπαουϋρσάκ ή μπαουρσάκ (μπασκιρικά: бауырһаҡ, καζακικά: бауырсақ, κιργιζικά: боорсок, μογγολικά: боорцог, ρωσικά: баурсак, ταταρικά: бавырсак, bawırsaq, ουζμπεκικά: bog'irsoq, τατζικικά: бусроқ, τουρκικά: pişi, bişi, tuzlu lokma, halka, τουρκμενικά: pişme) είναι ένα τροφή από τηγανητό ζυμάρι που βρίσκεται στις κουζίνες της Κεντρικής Ασίας, του Ιντέλ-Ουράλ, της Μογγολίας και της Μέσης Ανατολής. Είναι διαμορφωμένο σε τρίγωνα ή μερικές φορές σε σφαίρες. Η ζύμη αποτελείται από αλεύρι, μαγιά, γάλα, αυγά, μαργαρίνη, αλάτι, ζάχαρη και λίπος. Το τατζικικό μποορτσόγκ είναι συχνά διακοσμημένα με ένα σταυρωτό μοτίβο πατώντας το κάτω μέρος ενός μικρού σουρωτηριού στην ζύμη, πριν γίνει τηγανητό.
Τρώγεται συχνά ως επιδόρπιο, με ζάχαρη, βούτυρο, ή μέλι. Μπορεί να θεωρηθούν ως μπισκότα, και δεδομένου ότι είναι τηγανητά, μερικές φορές συγκρίνεται με τα ντόνατ. Οι Μογγόλοι και οι τουρκικοί λαοί ρίχνουν μερικές φορές μποορτσόγκ στο τσάι. Στην Κεντρική Ασία, το μπαουρσάκι τρώγεται συχνά παράλληλα με το τσορμπά.
Προετοιμασία
Η ζύμη για το μποορτσόγκ κυμαίνεται σε συστατικά από μια απλή ζύμη, έως μια γλυκότερη, πιο τραγανή ζύμη. Για παράδειγμα, μια τυπική κιργιζική συνταγή περιέχει ένα κομμάτι βούτυρο, 7 μερίδες αλατόνερου και 6 μερίδες γάλακτος, μαζί με μαγιά και αλεύρι, ενώ οι πιο πολύπλοκες συνταγές προσθέτουν αυγά και ζάχαρη.
Τα μποορτσόγκ παρασκευάζονται με το κόψιμο της επίπεδης ζύμης σε κομμάτια. Ενώ αυτό δεν γίνεται συνήθως στην Κεντρική Ασία, αυτά τα κομμάτια μπορούν να κοπούν σε διάφορα σχήματα πριν τηγανιστούν βαθιά. Αυτό είναι ιδιαίτερα συχνό μεταξύ των Μογγόλων. Το αρνίσιο λίπος χρησιμοποιείται παραδοσιακά από τους Μογγόλους, για να δώσει επιπλέον γεύση στο μποορτσόγκ, αλλά το φυτικό έλαιο μπορεί να αντικατασταθεί.
Παγκόσμια ρεκόρ
Το μεγαλύτερο μπαουρσάκ βάρους 179 κιλών μαγειρεύτηκε στην Ουφά της Ρωσίας στις 20 Απριλίου 2014. 1,006 αυγά, 25 κιλά ζάχαρης, 70 κιλά αλευριού και 50 κιλά μπασκιρικού μελιού χρησιμοποιήθηκαν για την παρασκευή του. Ένα ρεκόρ Γκίνες σημειώθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2014 στο Αλμάτι κατά τη διάρκεια του εορτασμού της Ημέρας της Μητέρας, όταν 856 κιλά μπαουρσάκ μαγειρεύτηκαν σε ένα μέρος σε μια μέρα. Η γιορτή πραγματοποιήθηκε με τη μορφή γαστρονομικής μάχης μεταξύ ομάδων πεθερών και νικών. Επτά ομάδες συμμετείχαν στο διαγωνισμό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κουζίνα του Τατζικιστάν Κατηγορία:Τουρκική κουζίνα
456 π.Χ.
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Γεράσιμος Λαϊνάς
Ο Γεράσιμος Λαϊνάς (1937-2005) ήταν Έλληνας κτηνίατρος, αγρότης, επιχειρηματίας και πολιτικός. Υπηρέτησε ως Νομάρχης Λευκάδας από το 1991 ως το 1992.
Σπουδές και επιχειρηματική δραστηριότητα
Γεννήθηκε στο Αγρίνιο και ορφάνεψε σύντομα από πατέρα, καθώς ο τελευταίος εκτελέστηκε από τους Ναζί στη διάρκεια της Κατοχής. Ο Γεράσιμος σπούδασε κτηνιατρική στο Πανεπιστήμιο της Νάπολι στην Ιταλία. Εν συνεχεία συνέχισε τις σπουδές του στις ΗΠΑ αποκτώντας μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Ο Λαϊνάς δημιούργησε την μεγαλύτερη χοιροτροφική μονάδα στα Βαλκάνια, μερίμνησε για την προστασία του άγριου λαγού από το κυνήγι (με τη σύσταση του πρώτου στην Ελλάδα εκτροφείου για το ζώο αυτό), και ήταν ο άνθρωπος που εισήγαγε την καλλιέργεια ακτινιδίου στην Αιτωλοακαρνανία.
Πολιτική σταδιοδρομία
Ήταν υποψήφιος δήμαρχος Αγρινίου στις δημοτικές εκλογές του 1990 και συγκέντρωσε ποσοστό 47,6% στον 2ο γύρο και ήρθε 2ος. Διορίστηκε Νομάρχης Λευκάδας το 1991 και υπηρέτησε ως το 1992, οπότε παραιτήθηκε προκειμένου να πολιτευτεί στις εκλογές του 1993.
Απεβίωσε σε ηλικία 68 ετών στις 31 Δεκεμβρίου 2005. Ήταν παντρεμένος με την Αλεξάνδρα Λαϊνά και κουμπάρος τους ήταν ο πρώην υπουργός Χριστόφορος Στράτος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Νομάρχες Λευκάδας Κατηγορία:Αγρότες
Telekonsult Arena
Η Telekonsult Arena είναι ένας κλειστός χώρος για στίβο που βρίσκεται στο αθλητικό συγκρότημα Arenastaden Βέξιε στα δυτικά του Βέξιε της Σουηδίας.
Με έξι διαδρόμους στίβου περίπου 200 μέτρων, η Telekonsult Arena είναι μοναδική τόσο στη Σουηδία όσο και στην Ευρώπη. Με τους διαδρόμους και τα δάπεδα από την ιταλική αρένα Mondo ο ίδιος τύπος της επικάλυψης χρησιμοποιήθηκε στους Ολυμπιακούς διαδρόμους στο Λονδίνο.
Ο χώρος έχει χωρητικότητα 2.550 θεατών. Χάρη στα τηλεσκοπικά καθίσματα, κατά τη διάρκεια της άσκησης μπορούν να πιέζονται προς τον τοίχο για επιπλέον χώρο στους επαγγελματίες για την πρακτική. Η αρένα άνοιξε στις 6 Οκτωβρίου 2012 και είναι η έδρα της ομάδας στίβου IFK Βέξιε.
600px|thumb|left|Πανόραμα της Telekonsult Arena την ημέρα των εγκαινίων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κλειστά γυμναστήρια στη Σουηδία Κατηγορία:Αθλητικές εγκαταστάσεις στη Σουηδία Κατηγορία:Στίβος στη Σουηδία
Κύπελλο Ισπανίας ποδοσφαίρου ανδρών 2009–10
Το Κύπελλο Ισπανίας 2011-2012 το κατέκτησε για 5η φορά η Σεβίλλη ΦΚ νικώντας στον τελικό την Ατλέτικο Μαδρίτης με 2-0. Η Μπαρτσελόνα, που πήρε πέρυσι το κύπελλο, αποκλείστηκε στο Γύρο των 16 από τη νικήτρια του θεσμού.
Τελικός
Κύριο θέμα: Τελικός κυπέλλου Ισπανίας 2010
Κυπελλο Ανδρων 2010 Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά κύπελλα 2009-2010
Μαρία Λουίζα Αλμπερτίνα του Λάινινγκεν-Ντάγκσμπουργκ-Φάλκενμπουργκ
Η Μαρία Λουίζα Αλβερτίνα (γερμ. Marie Luise Albertine von Leiningen-Dagsburg-Falkenburg, 16 Μαρτίου 1729 - 11 Μαρτίου 1818), ήταν κόρη του Κόμη του Λάινινγκεν-Ντάγκσμουργκ-Φάλκενμπουργκ και με τον γάμο της έγινε πριγκίπισσα της Έσσης-Ντάρμστατ. Κληρονόμησε τη βαρονία του Μπρόιχ. Ήταν η γιαγιά και η εκπαιδεύτρια της Λουίζας του Μεκλεμβούργου-Στρέλιτς, η οποία αργότερα έγινε βασίλισσα της Πρωσίας.
Βιογραφία
Ήταν κόρη του Χριστιανού Καρόλου Ραϊνάρδου του Λάινινγκεν-Ντάγκσμπουργκ-Φάλκενμπουργκ (1695–1766) και της Αικατερίνης Πολυξένης του Ζολμς-Ρέντελχαϊμ ουντ Άσενχαϊμ (1702–1765). Μετά το τέλος του πατέρα της κληρονόμησε τη βαρονία του Μπρόιχ και ξεκίνησε με τον αρχιτέκτονα Nικολά ντε Πιζάζ την αποκατάσταση και επέκταση του Κάστρου Μπρόιχ. Το 1806 η κυβέρνηση του Μπρόιχ διαλύθηκε από τον Ναπολέοντα και το 1815 και το Μπρόιχ προσαρτήθηκε στην Πρωσία.
Στις 16 Μαρτίου 1748 παντρεύτηκε τον Γεώργιο Γουλιέλμο της Έσσης-Ντάρμστατ, αδελφό του Λουδοβίκου Θ΄ της Έσσης-Ντάρμστατ, στο Χάιντερσχαϊμ-επί-του-Ρήνου. Καθώς ο Λουδοβίκος Θ΄ έμεινε σχεδόν αποκλειστικά στο Πίρμαζενς, αυτή αισθάνθηκε την υποχρέωση, μετά το τέλος της συζύγου εκείνου το 1774, να εκπροσωπεί το έδαφος στην πρωτεύουσα Ντάρμστατ.
Από αυτά η Καρλόττα Γεωργίνα δεν μετακόμισε με τον πατέρα της στο Ντάρμστατ. Στην ηλικία των 16 ετών είχε παντρευτεί τον Φρειδερίκο της Σαξονίας-Χίλντμπουργκχαουζεν. Ο πατέρας της Κάρολος Β΄ επισκεπτόταν συχνά τον γιο του του και μετακόμισε στο Χίλντμπουργκχαουζεν με τη μεγαλύτερη κόρη του το 1787, αφού έγινε πρόεδρος της τοπικής αυτοκρατορικής επιτροπής χρέους. Έτσι η Mαρία Λουίζα Αλβερτίνα φρόντιζε κυρίως τη Θηρεσία και τις αδελφές της Λουίζα και Φρειδερίκη, για τις οποίες παρείχε ένα ασφαλές και ανεπίσημο σπίτι στο "Παλαιό Παλάτι" στην πλατεία της αγοράς στο Ντάρμστατ. Χρησιμοποίησε επαρχιακές εκπαιδευτικές μεθόδους.
Το 1790 ταξίδεψε με τη Λουίζα, τη Φρειδερίκη και τον Γεώργιο στη Φρανκφούρτη, για να δει τη στέψη του Λεοπόλδου Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Έμεινε εδώ με την Καταρίνα Ελίζαμπετ Γκαίτε. Το 1791 έκανε ένα εκπαιδευτικό ταξίδι στην Ολλανδία. Το 1792 διέφυγε από τον γαλλικό στρατό που προχωρούσε και πήρε τα παιδιά από το Ντάρμστατ στην εγγονή της Καρλόττα Γεωργίνα στο Χίλντμπουργχαουζεν, όπου παρέμεινε μέχρι τον Μάρτιο του 1793. Στο ταξίδι επιστροφής στο Ντάρμστατ ταξίδεψε μέσω της Φρανκφούρτης, όπου είχε κανονιστεί μία συνάντηση μεταξύ τής εγγονής της Λουίζας και του μελλοντικού συζύγου της Φρειδερίκου Γουλιέλμου Γ΄ της Πρωσίας. Το 1793 συνόδευσε τη Λουίζα και τη Φρειδερίκη στον γάμο τους στο Βερολίνο.
Η Μαρία Λουίζα Αλβερτίνα περιγράφεται ως ένας υπέροχος άνθρωπος, με ζεστή καρδιά, χαρούμενη όλη την ώρα· συνήθως μιλούσε τη διάλεκτο του Παλατινάτου. Η εγγύτητα και η ζεστασιά που είχε κατά τη διάρκεια της ανατροφής των εγγονών της, πέρασε σε αυτά.
Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1748 τον Γεώργιο Γουλιέλμο της Έσσης-Ντάρμστατ, συνταγματάρχη και στρατηγό του ιππικού της Πρωσίας, και είχε τέκνα:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανίδες κόμισσες
Ιωάννης Πούλος
Ο Ιωάννης Πούλος ήταν Έλληνας ξιφομάχος. Αγωνίστηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 στην Αθήνα.
Ο Πούλος αγωνιζόταν στην ερασιτεχνική ξιφασκία. Ήταν τέταρτος από τους τέσσερα στην προκαταρκτική ομάδα, αφού είχε χάσει από τον Ανρί Καγιό, τον Ανρί Ντελαμπόρντ και τον Περικλή Πιερράκο Μαυρομιχάλη. Αυτό τον έβαλε σε μια ισοπαλία για την έβδομη θέση, με τον Γεώργιο Μπαλακάκη που ήταν τέταρτος στην άλλη προκαταρκτική ομάδα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ξιφομάχοι στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1896
Γιάλοβετς
Το όρος Γιάλοβετς (Jalovec) είναι βουνό των Ιουλιανών Άλπεων. Με υψόμετρο κορυφής 2.645 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, είναι το έκτο υψηλότερο βουνό στη Σλοβενία. Υψώνεται ανάμεσα στις αλπικές κοιλάδες Τάμαρ, Κορίτνιτσα και Τρέντα. Κοντινές κορυφές είναι η Μάνγκαρτ στα δυτικά, οι Τράβνικ και Μοϊστρόβκα στα ανατολικά, και η Πόνσε στα βόρεια. Ο «Γκρεμός της Ξυλείας» (σλοβεν. Loška stena, ιταλ. Parete di Bretto ) βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλαγιά του βουνού.
Ονομασία
Το Γιάλοβετς αναφέρεται σε γραπτές πηγές από το 1763 έως το 1787 με τις ονομασίες Jellauz και Jelauz («Γιελάουτς»), που όπως και η σημερινή, προέρχονται από το σλοβενικό επίθετο jalov = γυμνός, άγονος. Αυτό προφανώς αναφέρεται στην έλλεψη βλαστήσεως στις πλαγιές του βουνού.
454 π.Χ.
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Γλωσσική πράξη
Η σύγχρονη χρήση του όρου προέρχεται από την μελέτη του φιλοσόφου της γλώσσας Τζον Λάνγκσο "Τζέι Ελ" Όστιν σχετικά με τα επιτελεστικά εκφωνήματα και την θεωρία του περί λεκτικών, προσλεκτικών και απολεκτικών πράξεων. Οι γλωσσικές πράξεις γενικά αναφέρονται στις υποσχέσεις, στις διαταγές, στους χαιρετισμούς, στις προειδοποιήσεις και στις απειλές, στις προσκλήσεις και στα συγχαρητήρια.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γλωσσολογία Κατηγορία:Πραγματολογία
Αρίστων ο Χίος
Ο Αρίστων ο Χίος ήταν αρχαίος Έλληνας στωικός φιλόσοφος από τη Χίο του 3ου αιώνα π.Χ.. Λεγόταν επίσης και Αρίστων ο Φάλανθος (= φαλακρός), φέροντας επίσης το προσωνύμιο Σειρήνα, για τη γοητεία της διδασκαλίας του.
Η φιλοσοφία του
Στην αρχή ο Αρίστων υπήρξε μαθητής του Ζήνωνα του Κυτιέα, φίλος του Κλεάνθη και επειδή όπως λέγονταν δεν ήταν καλός και φρόνιμος μαθητής κάποια μέρα αναγκάσθηκε ο δάσκαλός του να πει προς αυτόν το περίφημο εκείνο: «...αδύνατον εί μή σέ ο πατήρ μεθύων εγέννησεν» (κατά μαρτυρία του Διογένη του Λαέρτιου).