cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Βελισσάριος Κορένσιος
Έργο
thumb|Λεπτομέρεια από το έργο του Κορένσιου στον καθεδρικό ναό του [[Σαλέρνο,]] Ο Βελισσάριος Κορένσιος ανταποκρίθηκε με επάρκεια στην πρωτόγνωρη, για τη Νάπολη, ζήτηση ζωγραφικής εργασίας και υπήρξε ο παραγωγικότερος καλλιτέχνης της εποχής, ικανοποιώντας τις ποικίλης προέλευσης παραγγελίες σε ένα χρονικό διάστημα που ξεπερνά τον μισό αιώνα. Εργάστηκε για όλα σχεδόν τα θρησκευτικά τάγματα, ως «άγρυπνος οφθαλμός της αντιμεταρρυθμιστικής εικονογραφίας», σε όλες σχεδόν τις μεγάλες βασιλικές παραγγελίες και επιπλέον για λογαριασμό των βαρόνων. Μπορούμε, συνεπώς, να αναφερθούμε σε μια σαφή, σταθερή και ηθελημένη επιλογή και όχι σε μια τυχαία και ευκαιριακή απασχόληση ή αποδοχή του ζωγράφου και της τέχνης του, η οποία εναρμονίζεται, σε μεγάλο μέρος της, με τη ρωμαϊκή καλλιτεχνική παραγωγή των τελευταίων δεκαετιών του 16ου αιώνα. Ήταν ένας επιδέξιος ελαιογράφος, αλλά δεν τον ικανοποιούσε ιδιαίτερα η συγκεκριμένη τεχνική. Φιλοδοξούσε να κάνει σπουδαίες νωπογραφίες, πολλές εκ των οποίων βρίσκονται στη Νάπολη. Οι νωπογραφίες του μπορούν να συγκριθούν ποιοτικά με νωπογραφίες λίγων μεγάλων ζωγράφων και ποσοτικά με ακόμα λιγότερων. Μπορούσε σε μία μόνο μέρα να φέρει εις πέρας τη δουλειά τεσσάρων επαγγελματιών ζωγράφων. Ένα από τα μεγαλύτερά του έργα είναι η "Σίτιση των πέντε χιλιάδων" στην τραπεζαρία των Βενεδικτίνων, το οποίο του πήρε μόλις σαράντα ημέρες. Τα έργα του συνιστούν κατά βάση μια εικονογράφηση των θρησκευτικών και πολιτικών θεμάτων. Το ύφος του Κορένσιου αντλεί αρχικά και κατά κύριο λόγο από τον ύστερο ρωμαϊκό μανιερισμό, ενώ στη συνέχεια χρησιμοποιεί μέρος των πρώτων διατυπώσεων της κλασικιστικής τάσης, ραφαηλικής προέλευσης. Το ότι σε μερικά έργα του διακρίνουμε στοιχεία που ξεπερνούν τις μανιεριστικές συμβάσεις, προσεγγίζοντας, επιπόλαια, ακόμα και το κιαροσκού­ρο του Καραβάτσιο, δεν αρκούν για να ακυρώσουν την παραπάνω διαπίστωση, εφόσον είναι μέρος της εκλεκτικής τακτικής του Κορένσιου για ανάμιξη περισσότερων στοιχείων, που συνεισφέρουν στην πληρέστερη αφήγηση της εικονιζόμενης παράστασης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες ζωγράφοι
Ζεράρ Ντουφέ
Ο Ζεράρ Ντουφέ (γαλλικά: Gérard Douffet, 1594 - 1660) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος από τη Λιέγη, ο οποίος ασχολήθηκε με ιστορικούς πίνακες και προσωπογραφίες. Είναι ο δημιουργός της Σχολής Ζωγραφικής της Λιέγης. Σε ηλικία 18 ετών εισήλθε ως μαθητευόμενος στο εργαστήριο του Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς στην Αμβέρσα. Σε ηλικία 20 ετών έφυγε για την Ιταλία, όπου και τελειοποιήθηκε στο περιβάλλον του Καραβάτζιο. Ανάμεσα στα έργα του αξιοσημείωτα είναι η Εύρεση του Τιμίου Σταυρού (1624, Alte Pinakothek, Μόναχο) και η επίσκεψη του Πάπα Νικολάου Ε΄ στον τάφο του Αγίου Φραγκίσκου της Ασσίζης (1627, ομοίως). Το 1634 Ο Ντουφέ ονομάζεται ζωγράφος της Αυλής του Φερδινάνδου της Βαυαρίας, πρίγκιπα - επισκόπου της Λιέγης.
Βιογραφία
Ο Ντουφέ γεννήθηκε στη Λιέγη το 1594. Ξεκίνησε τις σπουδές του με ένα ζωγράφο στη Λιέγη που ονομαζόταν Ζαν Τωλιέ (Jean Taulier). Στη συνέχεια πήγε στο Ντινάν σε έναν άγνωστο καλλιτέχνη ονόματι Περπέτ (Perpète). Μεταξύ 1612 και 1614, σύμφωνα με το βιογράφο του L. Abry (1643-1720), ακολουθεί τη διδασκαλία του Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς στην Αμβέρσα. Το 1614 έφυγε για την Ιταλία, όπου παρέμεινε επτά χρόνια στη Ρώμη και επισκέφθηκε, επίσης, τη Μάλτα και τη Βενετία. Από τη διαμονή του στην Ιταλία δεν διασώζεται κανένα έργο που να μπορεί να του αποδοθεί με βεβαιότητα, εκτός από το Εργαστήριο του Ηφαίστου (σήμερα στο Μουσείο Τέχνης της Βαλλωνίας στη Λιέγη). Στην Ιταλία φαίνεται ότι τελειοποίησε την εκπαίδευσή του στο περιβάλλον του Καραβάτζιο. Ο παλαιότερος διασωζόμενος πίνακάς του είναι η Εύρεση του Τιμίου Σταυρού (1624, Alte Pinakothek, Μόναχο). Ο πίνακας αυτός αποτελεί το πρώτο ορόσημο της Σχολής της Λιέγης του 17ου αιώνα. Δύο ακόμη αριστουργήματά του της περιόδου ωριμότητάς του ανακλούν τις ίδιες ιδέες. Η επίσκεψη του Πάπα Νικολάου Ε΄ στον τάφο του Αγίου Φραγκίσκου της Ασσίζης του 1627 (επίσης στο Μόναχο) αποτελεί την πρώτη επίδραση της Αντιμεταρρύθμισης στη ζωγραφική της Λιέγης. Η εμφάνιση του Χριστού στον Άγιο Ιάκωβο ανάγεται, επίσης, στην επιρροή του Καραβάτζιο. Το 1628 νυμφεύτηκε και απέκτησε ένα γιο, ο οποίος έγινε αρχιτέκτονας. Το 1634 διορίζεται επίσημος ζωγράφος του Πρίγκηπα - Επισκόπου της Λιέγης Φερδινάνδου της Βαυαρίας. Έκτοτε διάγει βίο ήρεμο και εργατικό. Τίποτε δεν διαταράσσει τον βίο του και διαμένει στη Λιέγη ως το 1646, οπότε αναγκάζεται να την εγκαταλείψει λόγω των διχαστικών διαμαχών μεταξύ των φατριών "Grignoux" και "Chiroux".
Από τη δεκαετία του 1630 η τεχνική του εξασθενεί, παρά το ότι δημιουργεί ακόμη "δυνατούς" πίνακες, όπως Η προσκύνηση των ποιμένων (1640), Το εργαστήριο του Ηφαίστου (1645) και η Αποκαθήλωση. Ένα από τα τελευταία έργα του Ντουφέ ήταν το μεγάλο ρετάμπλ με την Ύψωση του Σταυρού (σήμερα στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Ναντ). Σε αυτό είναι εμφανές ότι ο καλλιτέχνης δεν ήταν πλέον σε θέση να προσδώσει την ίδια δυναμικότητα εκφράσεων στα έργα του σε σχέση με τα προηγούμενα.
Ύφος και επιρροές
Στο περιβάλλον του Καραβάτζιο συνάντησε πιθανόν τον Λομβαρδό ζωγράφο Μπαρτολομέο Μανφρέντι, πιστό μαθητή του καλλιτέχνη, στο έργο του οποίου συναντώνται όλα τα χαρακτηριστικά του Καραβάτζιο: Η τεχνική των αντιθέσεων μεταξύ φωτός - σκίασης και ο ρεαλισμός των συνθέσεων. Κατά την παραμονή του στην Ιταλία είναι εξαιρετικά πιθανόν να έζησε κατά κύριο λόγο στο περιβάλλον των οπαδών των Καραβάτζιο - Μανφρέντι, ανάμεσα στους οποίους συναντώνται ο Βαλεντέν ντε Μπουλόνι (Valentin de Boulogne) και ο Τουρνιέ. ... Ο Ζεράρ Ντουφέ ήταν καλός σχεδιαστής. Το "ιταλικό" ύφος ήταν το αντικείμενο της συμπάθειάς του. Η σάρκα των μορφών του έχει θερμό χρώμα, ιδιαίτερα στα πορτρέτα του, και τα έργα του είναι καλά διαταγμένα και καλά σχεδιασμένα. Οι εκφράσεις είναι αληθοφανείς, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο με τα χρώματά του: στερούνται αλήθειας. Ο χρόνος έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τους πίνακες του, οι οποίοι στρέφονται προς το μαύρο... Στον πίνακα Ecce Homo ο Ντουφέ δείχνει τις ικανότητές του στο κιαροσκούρο, που συναντάται στο περιβάλλον του Καραβάτζιο. Η σύνθεση αυτή, που είχε δυο φορές αποδοθεί στον Καραβάτζιο (το 1812 και το 1953) υπογραμμίζει επίσης την υψηλή, γλυπτικής ακρίβειας, ποιότητα των θεμάτων του. thumb|Ecce Homo. Λάδι σε καμβά, 124,5 x 116,2 cm
Μερική εργογραφία
thumb|Επίσκεψη του [[Πάπας Νικόλαος Ε΄|Πάπα Νικολάου Ε΄ στον τάφο του Αγίου Φραγκίσκου της Ασσίζης. Λάδι σε καμβά, 450 x 400 cm]], Alte Pinakothek, [[Μόναχο
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Φλαμανδοί ζωγράφοι
Μισέλ Λεγκράν
Ο Μισέλ Λεγκράν (Michel Legrand· Παρίσι, 24 Φεβρουαρίου 1932 – 26 Ιανουαρίου 2019) ήταν Γάλλος μουσικός, συνθέτης, πιανίστας της τζαζ, τραγουδιστής και ενορχηστρωτής. Είναι γνωστός κυρίως ως συνθέτης μουσικής για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Έχει κερδίσει τρία μουσικά βραβεία Όσκαρ, ένα για «Καλύτερο πρωτότυπο τραγούδι» (το «The Windmills of Your Mind» από την ταινία του 1968 Υπόθεση Τόμας Κράουν, του Νόρμαν Τζούισον) και δύο για «Καλύτερη πρωτότυπη μουσική επένδυση» (για την ταινία του 1971 Summer of '42, του Ρόμπερτ Μάλιγκαν, και για την ταινία του 1983 Γεντλ, της Μπάρμπρα Στράιζαντ). Έιχε συνεργαστεί με περίφημους σκηνοθέτες, όπως οι Όρσον Γουέλς, Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, Ανιές Βαρντά και Ζακ Ντεμί.
Βιογραφία
Ο Λεγκράν γεννήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 1932 στην παρισινή συνοικία Μενιλμοντάν (Ménilmontant), όπου και πέθανε, στις 26 Ιανουαρίου 2019. Ήταν γιος του συνθέτη και διευθυντή ορχήστρας Ρεϋμόν Λεγκράν (1908-1974) και της Μαρσέλ Ντερ Μικαελιάν (Marcelle Der Mikaëlian), της αρμενικής καταγωγής τότε συζύγου του, η οποία ήταν αδελφή του γνωστού μαέστρου του μιούζικ-χωλ Ζακ Ελιάν (Jacques Hélian, 1912-1986). Απεβίωσε στο Αμερικανικό Νοσοκομείο Παρισίων σε ηλικία 86 ετών από μόλυνση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γάλλοι συνθέτες Κατηγορία:Γάλλοι πιανίστες Κατηγορία:Γάλλοι συνθέτες μουσικής ταινιών Κατηγορία:Απόφοιτοι του Κονσερβατορίου του Παρισιού
Μέχτιλντ του Νάσσαου
Η Μέχτχιλντ, γερμ. Mechthild von Nassau (πριν το 1280 - 19 Ιουνίου 1323) από τον Οίκο του Νάσσαου ήταν κόρη του κόμη του Νάσσαου & βασιλιά της Γερμανίας και με τον γάμο της έγινε δούκισσα της Βαυαρίας & παλατινή κόμισσα του Ρήνου.
Βιογραφία
Ήταν κόρη του Αδόλφου, κόμη του Νάσσαου & βασιλιά της Γερμανίας και της Ιμάγκινα, κόρης του Γκέρλαχ Δ΄, κόμη του Ίζενμπουργκ-Λίμπουργκ.
Αδέλφια της ήταν ο Γκέρλαχ Α΄, κόμης του Νάσσαου, ο Βάλραμ Γ΄, κόμης του Νάσσαου-Βίζμπαντεν και η Αδελαΐδα, ηγουμένη στο αββαείο της Αγ. Κλάρας.
Παντρεύτηκε τον Ροδόλφο Α΄, ο οποίος το έτος του γάμου του διαδέχθηκε τον πατέρα του ως δούκας της Βαυαρίας. Αυτός υποστήριξε τον πεθερό του Αδόλφο εναντίον του θείου εκείνου Αλβέρτου Α΄ των Αψβούργων, δούκα της Αυστρίας, για τον θρόνο της Γερμανίας. Το 1298 απεβίωσε ο Αδόλφος και ο Ροδόλφος Α΄ ακολούθησε την παράταξη του Αλβέρτου Α΄, ο οποίος έγινε βασιλιάς της Γερμανίας. Ωστόσο η δυναμική πολιτική του βασιλιά προκάλεσε νέα σύγκρουση. Το 1294 απεβίωσε ο πατέρας του Ροδόλφου Α΄ και η Ματθίλδη των Αψβούργων, μητέρα του Ροδόλφου Α΄, ανέλαβε την επιτροπεία της εξουσίας γι' αυτόν και για τον άλλο γιο της Λουδοβίκο Δ΄ για την Άνω Βαυαρία και το Παλατινάτο. Διαφωνίες για τη διαίρεση της Βαυαρίας προκάλεσαν εμφύλιο, που έληξε το 1313 όταν υπογράφτηκε ειρήνη στο Μόναχο. Το 1319 απεβίωσε ο Ροδόλφος Α΄ στην Αγγλία.
Ο Λουδοβίκος Δ΄ έλαβε το Παλατινάτο με την ισχύ των όπλων. Το 1322 ο πόλεμος τελείωσε, αλλά μόνο έπειτα από το θάνατο της Μέχτχιλντ το 1323 οι τρεις γιοί του Ροδόλφου Α΄ και της Μέχτχιλντ μπόρεσαν να κάνουν ειρήνη με τον θείο τους. Οι γιοί του Λουδοβίκου Δ΄ κληρονόμησαν την Άνω Βαυαρία και οι τρεις γιοί του Ροδόλφου Α΄ κληρονόμησαν το Άνω Παλατινάτο και αργότερα, το 1329 με τη συνθήκη της Παβίας, όλο το Παλατινάτο.
Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1294 τον Ροδόλφο Α΄, δούκα της Βαυαρίας και είχε τέκνα:
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος του Νάσσαου
1-ιωδοπροπάνιο
Το 1-ιωδοπροπάνιο ή 1-προπυλιωδίδιο είναι μια χημική ένωση με χημικό τύπο C3H7I. Ανήκει στην ομόλογη σειρά των αλκυλαλογονιδίων. Στην εμφάνιση είναι ένα άχρωμο εύφλεκτο υγρό, στις συνηθισμένες συνθήκες (T = 25 °C, P = 1 atm). Έχει ένα (1) μόνο ισομερές θέσης, το 2-ιωδοπροπάνιο.
Ονοματολογία
Η ονομασία «1-ιωδοπροπάνιο» προέρχεται από την ονοματολογία κατά IUPAC. Συγκεκριμένα, το πρόθεμα «προπ-» δηλώνει την παρουσία τριών (3) ατόμων άνθρακα ανά μόριο της ένωσης, το ενδιάμεσο «-αν-» δείχνει την παρουσία μόνο απλών δεσμών μεταξύ ατόμων άνθρακα στο μόριο και η κατάληξη «-ιο» φανερώνει ότι δεν περιέχει χαρακτηριστικές ομάδες που έχουν χαρακτηριστικές καταλήξεις. Το αρχικό πρόθεμα «ιωδο-» δηλώνει την παρουσία ενός (1) ατόμου ιωδίου ανά μόριο της ένωσης. Τέλος, ο αριθμός θέσης «1-» δηλώνει ότι το άτομο του ιωδίου ενώνεται το ακραίο (#1) άτομο άνθρακα της ανθρακικής του αλυσίδας.
Με φωτοχημική ιωδίωση
Με φωτοχημική ιωδίωση προπανίου παράγεται μίγμα των δύο ισομερών ιωδοπροπανίων :
Υποκατάσταση υδροξυλίου από ιώδιο
1. Με επίδραση υδριώδίου (HCl) σε 1-προπανόλη :
2. Η υποκατάσταση του OH από I στη 1-προπανόλη μπορεί να γίνει και με ιωδιωτικά μέσα Με τριιώδιούχο φωσφόρο (PCl3):
Υποκατάσταση άλλου αλογόνου από ιώδιο
Με επίδραση ιωδιούχου καλίου (KI) σε προπυλαλογονίδιο (CH3CH2CH2X, όπου X εδώ F, Cl, Br) :
Προσθήκη ιωδομεθανίου σε αιθένιο
Με προσθήκη ιωδομεθανίου σε αιθένιο παράγεται 1-ιωδοπροπάνιο:
Με αποικοδόμηση τύπου Hunsdiecker
Με επίδραση ιωδίου σε βουτανικό άργυρο παράγεται 1-ιωδοπροπάνιο - Αντίδραση Hunsdiecker :
Υποκατάσταση από υδροξύλιο
Κατά την υδρόλυσή του με εναιώρημα υδροξειδίου του αργύρου (AgOH) σχηματίζεται προπανόλη-1 (CH3CH2CH2OH) :
Υποκατάσταση από αλκοξύλιο
Με αλκοολικά άλατα (RONa) σχηματίζει αλκυλοπροπυλαιθέρα (CH3CH2CH2OR) :
Υποκατάσταση από αλκινύλιο
Με αλκινικά άλατα (RC≡CNa) σχηματίζει αλκίνιο-4 (RC≡CCH2CH2CH3). Π.χ. :
Υποκατάσταση από ακύλιο
Με καρβονικά άλατα (RCOONa) σχηματίζει καρβονικό προπυλεστέρα (RCOOCH2CH2CH3) :
Υποκατάσταση από κυάνιο
Με κυανιούχο νάτριο (NaCN) σχηματίζει βουτανονιτρίλιο (CH3CH2CH2CN) :
Υποκατάσταση από αλκύλιο
Με αλκυλολίθιο (RLi) σχηματίζει αλκάνιο :
Υποκατάσταση από φθόριο
Με επίδραση φθοριούχου υφυδραργύρου (Hg2F2) σε 1-ιωδοπροπάνιο (CH3CH2I) παράγεται 1-φθοροπροπάνιο :
Υποκατάσταση από αμινομάδα
Με αμμωνία (NH3) σχηματίζει προπαναμίνη-1 (CH3CH2CH2NH2) :
Υποκατάσταση από αλκυλαμινομάδα
Με πρωυτοταγείς αμίνες (RNH2) σχηματίζει αλκυλοπροπυλαμίνη (RNHCH2CH2CH3) :
Υποκατάσταση από διαλκυλαμινομάδα
Με δευτεροταγείς αμίνες (R'NHR) σχηματίζει διαλκυλοπροπυλαμίνη [R'N(CH2CH2CH3)R] :
Υποκατάσταση από τριαλκυλαμινομάδα
Με τριτοταγείς αμίνες [R'N(R)R"] σχηματίζει ιώδιούχο τριαλκυλοπροπυλαμμώνιο {[R'N(CH2CH2CH3)(R)R"]I} :
Υποκατάσταση από φωσφύλιο
Με φωσφίνη σχηματίζει προπανοφωσφαμίνη-1 :
Υποκατάσταση από νιτροομάδα
Με νιτρώδη άργυρο (AgNO2) σχηματίζει 1-νιτροπροπάνιο (CH3CH2CH2NO2) :
Υποκατάσταση από φαινύλιο
Με επίδραση τύπου Friedel-Crafts σε βενζολίου παράγεται 1-φαινυλοπροπάνιο:
Παραγωγή οργανομεταλλικών ενώσεων
1. Με λίθιο (Li). Παράγεται προπυλολίθιο :
Αναγωγή
1. Με λιθιοαργιλλιοϋδρίδιο (LiAlH4) παράγεται προπάνιο :
2. Με «υδρογόνο εν τω γενάσθαι», δηλαδή μέταλλο + οξύ παράγεται προπάνιο :
3. Με υδροϊώδιο (HI) :
4. Με σιλάνιο, παρουσία τριφθοριούχου βορίου, παράγεται προπάνιο :
5. Αναγωγή από ένα αλκυλοκασσιτεράνιο. Π.χ. :
Αντιδράσεις προσθήκης
2. Σε αλκίνια. Π.χ. με αιθίνιο (HC≡CH) παράγει 1-ιωδο-1-πεντένιο :
3. Η αντίδραση του 1-ιωδοπροπανίου με συζυγή αλκαδιένια αντιστοιχεί κυρίως σε 1,4-προσθήκη, αν και είναι επίσης δυνατές η 1,2-προσθήκη και η 3,4-προσθήκη, με τη χρήση κατάλληλων συνθηκών. Π.χ : (1,4-προσθήκη)
(1,2-προσθήκη)
(3,4-προσθήκη) 4. Σε κυκλοαλκάνια που έχουν τριμελή ή τετραμελή δακτύλιο. Π.χ. με κυκλοπροπάνιο παράγει 1-ιωδεξάνιο : 40px|κυκλοπροπάνιο 5. Σε ετεροκυκλικές ενώσεις που έχουν τριμελή ή τετραμελή δακτύλιο. Π.χ. με εποξυαιθάνιο παράγει 2-ιωδοπροποξυαιθάνιο : 30 px
Αντίδραση απόσπασης
Με απόσπαση υδριώδίου (HI) από 1-ιωδοπροπάνιο παράγεται προπένιο :
Παρεμβολή καρβενίων
Προκύπτει επομένως μίγμα 1-ιωδοβουτάνιου ~43%, 2-ιωδοβουτάνιου ~29% και 1-ιωδομεθυλοπροπάνιου 29%.
Πηγές
Κατηγορία:Αλκυλαλογονίδια Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις ιωδίου Κατηγορία:Αλοπροπάνια
Σεισμός και τσουνάμι στο Τόχοκου το 2011
Στις 11 Μαρτίου 2011, σημειώθηκε σεισμός στη βορειανατολική Ιαπωνία, μεγέθους 9,0 - 9,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Το επίκεντρο του σεισμού ήταν 130 χιλιόμετρα (81 μίλια) ανατολικά του Σεντάι, στο Νησί Χονσού της Ιαπωνίας. Ο σεισμός συνέβη στις 14:46:23 τοπική ώρα (05:46 UTC) και είχε διάρκεια 6 λεπτά, ενώ η μέγιστη αντιληπτή έντασή του ανήλθε στο επίπεδο IX (9), ήταν δηλαδή «πολύ καταστροφικός», στη 12-βάθμια Κλίμακα Μερκάλι. Σύμφωνα με το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης των ΗΠΑ, το επίκεντρο βρισκόταν σε βάθος 24,4 χμ. (15,2 μίλια). Το επίσημο όνομα του σεισμού, όπως ανακοίνωσε η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ιαπωνίας ήταν «Ο σεισμός στα ανοιχτά της ακτής του Ειρηνικού στο Τόχοκου το 2011» (The 2011 off the Pacific coast of Tohoku Earthquake).
Ήταν ο ισχυρότερος σεισμός που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ιαπωνία και ο τέταρτος ισχυρότερος σεισμός στον κόσμο από τότε που ξεκίνησε η σύγχρονη τήρηση αρχείων το 1900. Ο σεισμός προκάλεσε ισχυρά κύματα τσουνάμι που μπορεί να έχουν φτάσει σε ύψη έως και 40,5 μέτρα στο Μιγιάκο στο νομό Ιβάτε του Τοχόκου, και το οποίο, στην περιοχή του Σεντάι, ταξίδεψε με ταχύτητα 700 χιλιόμετρα την ώρα και έως 10 χιλιόμετρα στην ενδοχώρα. Οι κάτοικοι του Σεντάι είχαν μόνο οκτώ έως δέκα λεπτά προειδοποίησης και περισσότεροι από εκατό χώροι εκκένωσης πλημμύρισαν. Το τσουνάμι σάρωσε την ιαπωνική ενδοχώρα και σκότωσε πάνω από 15.000 ανθρώπους, κυρίως λόγω πνιγμού, αν και τα αμβλέα τραύματα προκάλεσαν επίσης πολλούς θανάτους. Η τελευταία έκθεση από την έκθεση της Ιαπωνικής Εθνικής Αστυνομικής Υπηρεσίας επιβεβαιώνει 15.899 θανάτους, 6.157 τραυματισμένους και 2.529 αγνοούμενους σε είκοσι νομούς και μια έκθεση από το 2015 έδειξε ότι 228.863 άνθρωποι ζούσαν ακόμη μακριά από το σπίτι τους στο είτε σε προσωρινές οικίες είτε λόγω μόνιμης μετεγκατάστασης.
Το τσουνάμι προκάλεσε πυρηνικά ατυχήματα, κυρίως την κατάρρευση επιπέδου 7 σε τρεις αντιδραστήρες στο συγκρότημα πυρηνικών σταθμών Fukushima Daiichi και τις σχετικές ζώνες εκκένωσης έπληξαν εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους. Τα καύσιμα εξαντλήθηκαν σε πολλές ηλεκτρικές γεννήτριες. Η απώλεια ηλεκτρικής ενέργειας σταμάτησε τα συστήματα ψύξης, προκαλώντας τη συσσώρευση θερμότητας. Η συσσώρευση θερμότητας προκάλεσε την παραγωγή αερίου υδρογόνου. Χωρίς εξαερισμό, το αέριο συσσωρεύτηκε μέσα στις δομές συγκράτησης του αντιδραστήρα και τελικά εξερράγη. Κάτοικοι εντός ακτίνας 20 χιλιόμετρων του πυρηνικού σταθμού Fukushima Daiichi και 10 χιλιόμετρων από τον πυρηνικό σταθμό Fukushima Daini απομακρύνθηκαν.
Οι πρώτες εκτιμήσεις τοποθέτησαν τις ασφαλισμένες απώλειες από τον σεισμό στα 14,5 έως 34,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας προσέφερε 15 τρισεκατομμύρια ¥ (183 δις δολάρια ΗΠΑ) στο τραπεζικό σύστημα στις 14 Μαρτίου σε μια προσπάθεια εξομάλυνσης των συνθηκών της αγοράς. Το εκτιμώμενο οικονομικό κόστος λόγω του σεισμού σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα ήταν 235 δισεκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας την την πιο δαπανηρή φυσική καταστροφή στην ιστορία. Σύμφωνα με μια μελέτη του 2020, «ο σεισμός και τα επακόλουθά του οδήγησαν σε μείωση 0,47 ποσοστιαίων μονάδων στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ της Ιαπωνίας το έτος μετά την καταστροφή».
Ο σεισμός
Ο κύριος σεισμός σημειώθηκε στο δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό, 130 χιλιόμετρα (81 μίλια) ανατολικά της πόλης Σεντάι στο νησί Χονσού. Το επίκεντρό του ήταν 373 χιλιόμετρα (232 μίλια) από το Τόκιο σύμφωνα με το Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS) και το επίκεντρο σε βάθος 24,4 χιλιόμετρα (15,2 μίλια). Ο σεισμός συνέβη στις 14:46:23 τοπική ώρα (05:46 UTC). Η μέγιστη επιτάχυνση εδάφους έφτασε τα 2,99 g (29,33 m/s²).
Πριν τον σεισμό της 11ης Μαρτίου, η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή είχε αυξηθεί. Στις 9 Μαρτίου είχε σημειωθεί σεισμός μεγέθους 7,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, σε απόσταση 40 χιλιομέτρων από το επίκεντρο του σεισμού της 11ης Μαρτίου, ενώ είχαν ακολουθήσει 3 ισχυροί μετασεισμοί άνω των 6 Ρίχτερ την ίδια ημέρα. Αρχικά ο σεισμός της 11ης Μαρτίου αναφέρθηκε ως μεγέθους 7,9 από τη Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS). Το μέγεθος του γρήγορα επαναδιατυπώθηκε ως 8,8 και στη συνέχεια σε 8,9. Οι τελικές εκτιμήσεις υπολόγισαν 9,0 - 9,1 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ. Ο σεισμός έγινε αισθητός ως το Πεκίνο, 2.500 χιλιόμετρα δυτικά.
Με βάση την Κλίμακα Σεισμικής Έντασης της Ιαπωνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (JMA), μία κλίμακα για τη σεισμική ένταση που χρησιμοποιείται στην Ιαπωνία και την Ταϊβάν, ο σεισμός στην πόλη Κουριχάρα της επαρχίας Μιγιάγκι εκτιμήθηκε ως 7 βαθμούς σιντό (震度/しんど, μετάφραση: σεισμική ένταση), που είναι ο μέγιστος βαθμός της κλίμακας. Σε 3 άλλες επαρχίες (Φουκουσίμα, Ιμπαράκι και Τοτσίγκι) εκτιμήθηκε ως 6+, στις Ιβάτε, Γκούνμα, Σαϊτάμα και Τσίμπα ως 6-, ενώ στο Τόκιο ως 5+.
Ο σεισμός σημειώθηκε στην περιοχή της Ιαπωνικής Τάφρου, όπου η Πλάκα του Ειρηνικού βυθίζεται κάτω από την Οχοτσκική Πλάκα. Οι συνηθισμένοι σεισμοί της περιοχής αυτής έφταναν μέγιστο μέγεθος έως και 8 - 8,5 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ και, έτσι, το μέγεθος αυτού του σεισμού ήταν μία έκπληξη για κάποιους σεισμολόγους. Ο συγκεκριμένος σεισμός θεωρείται ο ισχυρότερος σεισμός που έχει σημειωθεί ποτέ στην Ιαπωνία. Η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ υπολογίζει ότι ήταν ο 4-ος μεγαλύτερος σεισμός στον πλανήτη, από την εποχή που ξεκίνησαν οι πρώτες καταγραφές από σεισμογράφους (και μεταγενέστερα από σεισμόμετρα) το 1900.
Μετασεισμοί και νέοι σεισμοί στην περιοχή
Πολλαπλές μετασεισμικές δονήσεις (τουλάχιστον 200 μετασεισμοί), αναφέρθηκαν μετά την αρχική δόνηση μεγέθους 9,0 Ρίχτερ, στις 14:46 τοπική ώρα. Μία δόνηση με μέγεθος 7,0 βαθμών αναφέρθηκε στις 15:06 τοπική ώρα, μία με 7,4 στις 15:15 τοπική ώρα και μία με 7,2 στις 15:26 τοπική ώρα. Συνολικά 25 από αυτούς έφτασαν μέγεθος πάνω από 6,0 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ, ενώ πάνω από 100 είχαν μέγεθος 4,5 και άνω. Ένας ξεχωριστός σεισμός μεγέθους 6,7 βαθμών (μέτρηση της Ιαπωνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας) συνέβη στις 03:59 την 12 Μαρτίου τοπική ώρα (11 Μαρτίου 18:59 UTC). Το επίκεντρο του ήταν στην επαρχεία Νιιγκάτα, σε βάθος 10 χιλιομέτρων (6,2 μίλια).
Στις 23:30 το βράδυ της 7ης Απριλίου 2011 (17:30 ώρα Ελλάδος) σημειώθηκε νέος σεισμός 7,4 βαθμών Ρίχτερ, στην επαρχία Μιγιάκι στα βορειανατολικά της Ιαπωνίας και το μετεωρολογικό ινστιτούτο της χώρας είχε προειδοποιήσει για κύματα ενός μέτρου, τα οποία αναμενόταν να χτυπήσουν τις ακτές. Το Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο ανάφερε ότι ο σεισμός είχε μέγεθος 7,1 βαθμών Ρίχτερ. Ο σεισμός κράτησε για ένα λεπτό, και όπως ανέφερε ο υπεύθυνος του πυρηνικού σταθμού "Φουκουσίμα Ι", ο αντιδραστήρας Νταϊτσί δεν υπέστη βλάβη και ότι οι εργαζόμενοι είναι ζωντανοί, χωρίς όμως να ξέρει αν εκκένωσαν τον σταθμό. Το βάθος του σεισμού βρίσκεται στα 25 μίλια, και ο σεισμός έγινε αισθητός κυρίως στις γειτονικές περιοχές. Το ηλεκτρικό ρεύμα στην Ιχινοσέκι κόπηκε, σύμφωνα με το κρατικό τηλεοπτικό κανάλι NHK, και οι κάτοικοι εκλήθησαν να φύγουν και να μετακινηθούν σε ψηλότερα επίπεδα.
Στις 12 Απριλίου 2011, εκδηλώθηκε νέος μετασεισμός. Σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ιαπωνίας, ο σεισμός 5,8 βαθμών Ρίχτερ είχε ως επίκεντρο την επαρχία της Φουκουσίμα, όπου βρίσκεται ο πυρηνικός σταθμός, ο οποίος προκάλεσε πυρηνική κρίση στη χώρα. Παρόλα αυτά, δεν ανακοινώθηκε προειδοποίηση για τσουνάμι μετά τον σεισμό. Σύμφωνα με την εταιρεία TEPCO, διαχειρίστρια εταιρεία του πυρηνικού σταθμού Φουκουσίμα, δήλωσε ότι οι εργαζόμενοι δεν εκκένωσαν τον χώρο του σταθμού, για να αποτρέψουν «εκτεταμένη πυρηνική καταστροφή». Επίσης ανακοίνωσε ότι ξέσπασε φωτιά στον αντιδραστήρα Νο. 4, και ότι στάλθηκε ειδική μονάδα για την κατάσβεσή της.
Στις 16 Απριλίου, βόρεια της πρωτεύουσας της Ιαπωνίας, Τόκιο, σημειώθηκε νέος σεισμός 5,8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Σύμφωνα με το Αμερικανικό Γεωφυσικό Ινστιτούτο USGS δεν υπάρχει κίνδυνος για τσουνάμι. Το επίκεντρο του σεισμού είναι η περιοχή στα νότια της κεντρικής επαρχίας Τοσίτζι, η οποία βρίσκεται 83 χιλιόμετρα βορείως του Τόκιο. Ο σεισμός έγινε στις 05:19 ώρα Ελλάδος. Το βάθος του σεισμού υπολογίζεται από το Αμερικανικό Ινστιτούτο σε 20 χιλιόμετρα και σε 70 χιλιόμετρα σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ιαπωνίας.
Στις 7 Δεκεμβρίου 2012 ένας μεγάλος μετασεισμός μεγέθους 7.3 Mw προκάλεσε ένα μικρό τσουνάμι, και πάλι στις 26 Οκτωβρίου 2013, ένα μικρό τσουνάμι καταγράφηκε μετά από μετασεισμό μεγέθους 7.1 Mw.
Σεισμός μεγέθους 7.1-7.3 έπληξε τα παράλια του Σεντάι. Προκάλεσε ζημιές στους νομούς Μιγιάγκι και Φουκουσίμα, και 185 άτομα τραυματίστηκαν και ένας άλλος σκοτώθηκε.
Γεωλογικές και γεωφυσικές επιπτώσεις
Κατά τη διάρκεια του σεισμού καταγράφηκε μετατόπιση του βυθού της θάλασσας, κοντά στο επίκεντρο, κατά 24 μέτρα (79 πόδια), 4 φορές μεγαλύτερη από την προηγούμενη παρόμοια μέτρηση στην Ιαπωνία. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη μετατόπιση μέχρι σήμερα, αλλά πιθανότατα όχι και η μεγαλύτερη που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ, καθώς υπολογίζεται πως ο σεισμός της Σουμάτρας το 2004 θα μπορούσε να έχει μετατοπίσει τον βυθό κατά 30 μέτρα.
Η Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία ανακοίνωσε πως από τον σεισμό δημιουργήθηκε ρήγμα μήκους 300 χιλιομέτρων, ενώ ο Μπράιαν Ατγουότερ, επιστήμονας της υπηρεσίας δήλωσε πως «η ενέργεια που απελευθερώθηκε από αυτόν τον σεισμό ισοδυναμεί σχεδόν με την παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας σε διάστημα ενός μήνα».
Τμήματα της βορειοανατολικής Ιαπωνίας μετατοπίστηκαν κατά 2,4 μέτρα πιο κοντά στη Βόρεια Αμερική, κάνει κάποια τμήματα της ξηράς της Ιαπωνίας ευρύτερα από ό, τι πριν. Οι περιοχές της Ιαπωνίας που βρίσκονται πλησιέστερα στο επίκεντρο παρουσίασαν τις μεγαλύτερες μετατοπίσεις. Οι ακτογραμμές της Ιαπωνίας σε μήκος 400 χιλιομέτρων βυθίστηκαν κατακόρυφα κατά 0,6 μέτρα, επιτρέποντας στο τσουνάμι να ταξιδέψει πιο μακριά και πιο γρήγορα στην ξηρά. Σύμφωνα με μια πρώιμη εκτίμηση, η πλάκα του Ειρηνικού μπορεί να έχει κινηθεί προς τα δυτικά έως και 20 μέτρα, και μια άλλη πρώιμη εκτίμηση υπολόγισε την ολίσθηση σε έως και 40 μ. Στις 6 Απριλίου η ιαπωνική ακτοφυλακή είπε ότι ο σεισμός μετατόπισε τον βυθό κοντά στο επίκεντρο 24 μέτρα και ανύψωσε τον βυθό ανοικτά της ακτής του Νομού Μιγιάγκι κατά 3 μέτρα. Μια έκθεση της Ιαπωνικής Υπηρεσίας για τη Επιστήμη και Τεχνολογία Θάλασσας-Γης, που δημοσιεύθηκε στο Science στις 2 Δεκεμβρίου 2011, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο βυθός στην περιοχή μεταξύ του επίκεντρου και της Ιαπωνικής τάφρου μετακινήθηκε 50 μέτρα ανατολικά-νοτιοανατολικά και ανυψώθηκε περίπου 7 μέτρα ως αποτέλεσμα του σεισμού. Η έκθεση ανέφερε επίσης ότι ο σεισμός προκάλεσε πολλές μεγάλες κατολισθήσεις στον βυθό της πληγείσας περιοχής.
Η ρευστοποίηση του εδάφους ήταν εμφανής σε περιοχές ανακτημένης γης γύρω από το Τόκιο, ιδίως στο Ουραϊσού, την Τσίμπα, το Φουναμπάσι, το Ναρασίνο (όλα στο νομό Τσίμπα) και στα Κότο, Εντογκάουα, Μινάτο, Τσούο και Ότα γύρω από το Τόκιο. Περίπου 30 σπίτια ή κτίρια καταστράφηκαν και 1.046 άλλα κτίρια υπέστησαν ζημιές σε διάφορους βαθμούς. Το κοντινό αεροδρόμιο Χανέντα, χτισμένο ως επί το πλείστον σε ανακτημένη γη, δεν υπέστη ζημιά. Στο Οντάιμπα παρατηρήθηκε επίσης υγροποίηση, αλλά η ζημιά ήταν ελάχιστη.
Δύο μέρες μετά τον σεισμό επαναδραστηριοποιήθηκε το ηφαίστειο Σινμοεντάκε, ύψους 1.420 μέτρων, που βρίσκεται στο νησί Κιούσου, αλλά είναι αβέβαιο αν το συμβάν συνδέεται με τον σεισμό της 11ης Μαρτίου. Το ηφαίστειο είχε ενεργοποιηθεί για πρώτη φορά μετά από 52 χρόνια τον Ιανουάριο, αλλά είχε σχεδόν ηρεμήσει 2 εβδομάδες πριν τον σεισμό. Στις 13 Μαρτίου άρχισε ξανά να εκτοξεύει πέτρες και στάχτη που έφταναν σε ύψος 4.000 μέτρων.
Μείωση της διάρκειας της μέρας
Εξαιτίας του σεισμού της 11ης Μαρτίου 2011, η διάρκεια της 24ώρης ημέρας στη Γη μίκρυνε κατά 1,8 μικροδευτερόλεπτα, σύμφωνα με τον γεωφυσικό Ρίτσαρντ Γκρος από τη Jet Propulsion Laboratory της NASA στην Πασαντίνα.
Στην αρχή, ο Γκρος είχε υπολογίσει ότι η διάρκεια της 24ωρης ημέρας στη Γη είχε μικρύνει κατά 1,6 μικροδευτερόλεπτα, αλλά αργότερα επανεκτίμησε την κατάσταση σε 1,8 μικροδευτερόλεπτα. «Αλλάζοντας την κατανομή της μάζας της Γης, ο σεισμός της Ιαπωνίας ανάγκασε τη Γη να περιστρέφεται πιο γρήγορα και οδήγησε στη μείωση της διάρκειας της ημέρας κατά 1,8 μικροδευτερόλεπτα», δήλωσε και πρόσθεσε ότι είναι δυνατές περισσότερες βελτιώσεις καθώς θα λαμβάνουμε νέες πληροφορίες για τον σεισμό. Ο προηγούμενος μεγάλος σεισμός στη Χιλή (Φεβρουάριος 2010) είχε προκαλέσει τη μείωση της διάρκειας της ημέρας κατά 1,26 μικροδευτερόλεπτα.
Αλλαγές στον άξονα της Γης
Σύμφωνα με αναφορές από το Εθνικό Ινστιτούτο Γεωφυσικής και Ηφαιστειολογίας της Ιταλίας, η επίπτωση του σεισμού ήταν τόσο ισχυρή ώστε ο άξονας της Γης μετακινήθηκε κατά 4 ίντσες / 10 εκατοστά. Μία ξεχωριστή έκθεση από τη Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ, δήλωσε ότι το νησί Χονσού, το κύριο νησί της Ιαπωνίας, έχει μετατοπιστεί κατά 2,4 μέτρα προς τα ανατολικά.
Υποχώρηση του εδάφους
Η Αρχή Γεωχωρικών Πληροφοριών της Ιαπωνίας ανέφερε καθίζηση εδάφους με βάση το ύψος των σταθμών τριγωνισμού στην περιοχή που μετρήθηκε με GPS σε σύγκριση με τις προηγούμενες τιμές τους από τις 14 Απριλίου 2011.
Σύστημα προειδοποίησης σεισμών
Ένα λεπτό πριν γίνει αισθητός ο σεισμός στο Τόκιο, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για σεισμό, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερα από 1.000 σεισμόμετρα στην Ιαπωνία, έστειλε προειδοποιήσεις για επικείμενη ισχυρή δόνηση σε εκατομμύρια. Πιστεύεται ότι η έγκαιρη προειδοποίηση της Ιαπωνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (JMA) έσωσε πολλές ζωές. Η προειδοποίηση για το ευρύ κοινό δόθηκε περίπου οκτώ δευτερόλεπτα μετά την ανίχνευση του πρώτου κύματος Ρ ή περίπου 31 δευτερόλεπτα μετά την έναρξη του σεισμού. Ωστόσο, οι εκτιμώμενες εντάσεις ήταν μικρότερες από τις πραγματικές σε ορισμένα μέρη, ειδικά στις περιοχές Κάντο, Κοσινέτσου και Βόρειο Τοχόκου, όπου η προειδοποίηση του πληθυσμού δεν ενεργοποιήθηκε. Σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ιαπωνίας, οι λόγοι για την υποτίμηση περιλαμβάνουν τη χρήση κλίμακας κορεσμένου μεγέθους κατά τη χρήση του μέγιστου πλάτους εισόδου, την αποτυχία να ληφθεί πλήρως υπόψη η περιοχή του υποκέντρου και το αρχικό πλάτος του σεισμού ήταν μικρότερο από αυτό που θα προβλεπόταν από μια εμπειρική σχέση.
Καταστροφές στην Ιαπωνία
thumb|right|250px|Η πλημμύρα στο αεροδρόμιο του Σεντάι.
Ο σεισμός προκάλεσε τσουνάμι σε πολλές περιοχές της χώρας. Το τσουνάμι ξεκίνησε να διαδίδεται στον Ειρηνικό ωκεανό προς όλες τις κατευθύνσεις, αμέσως μετά τον σεισμό. Η προειδοποίηση για τσουνάμι που εκδόθηκε από την Ιαπωνία ήταν η πιο σοβαρή στην κλίμακα προειδοποίησης, υπολογίζοντας ότι το κύμα αυτό αναμένεται να είναι έως 10 μέτρα (33 πόδια) υψηλό.
Το τσουνάμι αποδείχθηκε ασύλληπτα πιο καταστροφικό από τον ίδιο το σεισμό, καθώς σε αρκετές ακτές έφτασε τα 15 μέτρα ύψος, αν και το μέγιστο ύψος που καταγράφηκε ήταν 40,5 μέτρα. Συμπαρέσυρε σπίτια, κτίρια, αυτοκίνητα, ακόμα και πλοία, φτάνοντας κατά τόπους έως και 20 χιλιόμετρα μέσα στο εσωτερικό της στεριάς. Το αεροδρόμιο του Σεντάι κυριολεκτικά σαρώθηκε από την πλημμύρα, αναγκάζοντας τους ανθρώπους να καταφύγουν στα άνω επίπεδα του κεντρικού κτιρίου του αερολιμένα για να σωθούν. Η προέλαση του τσουνάμι στην περιοχή του αεροδρομίου μαγνητοσκοπήθηκε από ένα ελικόπτερο του NHK News, παρουσιάζοντας ένα αριθμό αυτοκινήτων στους τοπικούς δρόμους που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από την προσέγγιση των κυμάτων να καταπίνονται από αυτά.
Όπως και ο σεισμός και το τσουνάμι του Ινδικού Ωκεανού του 2004, η ζημιά από το τσουνάμι, αν και πολύ πιο τοπική, ήταν πολύ πιο θανατηφόρο και καταστροφικό από τον πραγματικό σεισμό. Ολόκληρες πόλεις καταστράφηκαν σε περιοχές που επλήγησαν από τσουνάμι στην Ιαπωνία, συμπεριλαμβανομένων 9.500 αγνοουμένων στο Μιναμισανρίκου. Χίλια σώματα είχαν βρεθεί στην πόλη έως τις 14 Μαρτίου 2011.
Μεταξύ των παραγόντων του υψηλού αριθμού θανάτων ήταν το απροσδόκητα μεγάλο ύψος του νερού. Τα τείχη της θάλασσας σε πολλές πόλεις είχαν κατασκευαστεί για να προστατεύουν από τσουνάμι με πολύ χαμηλότερα ύψη. Επίσης, πολλοί άνθρωποι που πιάστηκαν στο τσουνάμι πίστευαν ότι ήταν αρκετά ψηλά ώστε να είναι ασφαλείς. Σύμφωνα με μια ειδική επιτροπή για την πρόληψη καταστροφών που ορίστηκε από την ιαπωνική κυβέρνηση, η πολιτική προστασίας του τσουνάμι είχε ως στόχο να αντιμετωπίσει μόνο τα τσουνάμι που είχαν αποδειχθεί επιστημονικά ότι επανειλημμένα συνέβησαν. Η επιτροπή ενημέρωσε ότι η μελλοντική πολιτική πρέπει να είναι η προστασία από το υψηλότερο δυνατό τσουνάμι. Επειδή τα τείχη του τσουνάμι είχαν υπερκεραστεί, η επιτροπή πρότεινε επίσης, εκτός από την κατασκευή ψηλότερων τειχών τσουνάμι, να διδάξει επίσης στους πολίτες πώς να εκκενώσουν την περιοχή εάν ένα τσουνάμι μεγάλης κλίμακας πρόκειται να συμβεί.
Προειδοποιήσεις σε άλλες χώρες
thumb|right|Το ύψος του τσουνάμι στον Ειρηνικό.
Αμέσως μετά τον σεισμό και την εμφάνιση τσουνάμι στις ιαπωνικές ακτές, εκδόθηκαν αμέσως προειδοποιήσεις για τσουνάμι και εκκενώσεις στις ακτές ολόκληρου του Ειρηνικού σε πάνω από 20 χώρες, συμπεριλαμβανομένων και όλη την ακτογραμμή της Βόρειας και της Νότιας Αμερικής, από την Αλάσκα μέχρι τη Χιλή.
Το Κέντρο Προειδοποίησης του Ειρηνικού εξέδωσε δελτίο προειδοποίησης για τη Ρωσία, τις Φιλιππίνες, την Ταϊβάν, τις Μαριάνες Νήσους, το Γκουάμ, τα Νησιά Μάρσαλ, την Ινδονησία, την Παπούα Νέα Γουινέα, το Ναούρου, τη Μικρονησία, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, το Μεξικό, τη Χαβάη και τις ακτές των ΗΠΑ. Ο Ερυθρός Σταυρός εξέφρασε την ανησυχία του ότι τα φονικά κύματα θα ήταν ψηλότερα από ορισμένα νησιά του Ειρηνικού, που κατά συνέπεια κινδύνευαν να καλυφθούν εντελώς από τα νερά. Ευτυχώς όμως, οι φόβοι αυτοί δεν επαληθεύτηκαν. thumb|left|Χάρτης με τις πρώτες εκτιμήσεις για το πιθανό ύψος του τσουνάμι στον Ειρηνικό ωκεανό, λίγο μετά τον σεισμό, από την NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) των [[ΗΠΑ.]]
thumb|Γραφική αναπαράσταση της εξάπλωσης του τσουνάμι, από την [[NOAA.]]
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, εκδόθηκε προειδοποίηση για τσουνάμι για τις παράκτιες περιοχές της Καλιφόρνιας και του Όρεγκον. Η Υπηρεσία Πολιτικής Άμυνας της Χαβάης διέταξε την εκκένωση όλων των παράκτιων περιοχών, συμπεριλαμβανομένης της Χονολουλού. Τα κύματα στη Χαβάη είχαν ύψος ως 1 μέτρο, χωρίς να προκαλέσουν μεγάλες ζημιές, αλλά συνολικά οι μικροζημιές έφτασαν τα 3 εκατομμύρια δολάρια. Τα πρώτα κύματα έφτασαν στην περιοχή των Δυτικών ακτών 12 ώρες μετά τον κύριο σεισμό. Τέσσερις περιοχές στην Καλιφόρνια κηρύχθηκαν σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, καθώς τα κύματα προκάλεσαν ζημιές σε λιμάνια και πλεούμενα, ενώ ένας άνθρωπος στην Καλιφόρνια ο οποίος επιχειρούσε να πάρει φωτογραφίες των κυμάτων παρασύρθηκε από αυτά και αργότερα πιστοποιήθηκε ο θάνατός του.
Στο Μεξικό, τα κύματα έφτασαν το μισό μέτρο. Στο Περού, το κύμα έφτασε το 1,5 μέτρο, ενώ αναφέρθηκαν καταστροφές στις πόλεις Πουέμπλο Νουέβο ντε Κολάν και Πίσκο. Στη Χιλή, τα κύματα έφτασαν 24 ώρες αργότερα, χωρίς να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές. Το ύψος των κυμάτων στο Νησί του Πάσχα, έφτασε το 1,16 μ. πάνω από το κανονικό επίπεδό τους. Στην ανατολική Κίνα, οι Αρχές προειδοποίησαν τους κατοίκους να απομακρυνθούν από τις παραλίες. Η ακτοφυλακή της Ταϊβάν απομάκρυνε τους κατοίκους της πυκνοκατοικημένης ανατολικής ακτής, καθώς αναμένονταν κύματα ύψους 50 εκατοστών.
Περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τμήματα της ανατολικής Ρωσίας. Η επιχείρηση εκκένωσης των περιοχών επικεντρώθηκε στη νήσο Σαχαλίνη και στις Νότιες Κουρίλες.
Θύματα
left|thumb|230px|Τμήμα της ακτογραμμής στην επαρχία Τόχοκου (Tōhoku).
Ιαπωνία
Στην Ιαπωνία, η Εθνική Αστυνομική Υπηρεσία επιβεβαίωσε 15.899 θανάτους, 6.157 τραυματίες και 2.529 αγνοούμενους σε είκοσι νομούς. Επιπλέον, περίπου τρεις χιλιάδες επιπλέον θάνατοι έχουν αναγνωριστεί ως «θάνατοι που σχετίζονται με το σεισμό», και έτσι ο συνολικός αριθμός των θανάτων που προκλήθηκαν από την καταστροφή ανήλθαν σε 19.575 από το Σεπτέμβριο του 2017.
Το Save the Children αναφέρει ότι 100.000 παιδιά ξεριζώθηκαν από τα σπίτια τους, μερικά από τα οποία διαχωρίστηκαν από τις οικογένειές τους επειδή ο σεισμός σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας. 236 παιδιά έμειναν ορφανά στους νομούς Ιβάτε, Μιγιάγκι και Φουκουσίμα από την καταστροφή. 1.580 παιδιά έχασαν έναν ή και τους δύο γονείς τους, 846 στο Μιγιάγκι, 572 στο Ιβάτε και 162 στη Φουκουσίμα. Ο σεισμός και το τσουνάμι σκότωσαν 378 μαθητές δημοτικού, γυμνασίου και γυμνασίου και 158 άλλοι αγνοούνται. Ένα δημοτικό σχολείο στο Ισινομάκι, Μιγιάγκι, το δημοτικό Οκάουα, έχασε 74 από 108 μαθητές και 10 από 13 εκπαιδευτικούς και προσωπικό.
Άλλες χώρες
Το τσουνάμι αναφέρθηκε ότι προκάλεσε αρκετούς θανάτους εκτός Ιαπωνίας. Ένας άντρας σκοτώθηκε στην Τζαγιαπούρα της Παπούα της Ινδονησίας καθώς παρασύρθηκε από το τσουνάμι. Ένας άνδρας που λέγεται ότι προσπαθούσε να φωτογραφίσει το επερχόμενο τσουνάμι στις εκβολές του ποταμού Κλάμαθ, νότια της Κρέσεντ Σίτι, Καλιφόρνια, παρασύρθηκε στη θάλασσα. Το σώμα του βρέθηκε στις 2 Απριλίου 2011 στο Όσιαν Μπιτς στο πολιτειακό πάρκο Φορτ Στίβενς, Όρεγκον, 530 χιλιόμετρα προς τα βόρεια.
Καταστροφές και επιπτώσεις
thumb|right|250px|Τα αποτελέσματα του σεισμού στο Τόκιο.
Ο ισχυρός σεισμός 9,0 - 9,1 βαθμών Ρίχτερ και το τσουνάμι που έπληξαν τις βορειοανατολικές ακτές της Ιαπωνίας, προκάλεσαν το θάνατο πολλών ανθρώπων, αλλά και σοβαρές υλικές ζημιές στις επαρχίες Μιγιάγκι, Φουκουσίμα, Τσίμπα, Ιβάτε και Τόκιο. Ο βαθμός και η έκταση των ζημιών που προκλήθηκαν από τον σεισμό και το συνακόλουθο τσουνάμι ήταν τεράστιες, με τις περισσότερες από τις ζημίες να προκαλούνται από το τσουνάμι. Βιντεοσκοπημένα βίντεο από τις πόλεις που επλήγησαν περισσότερο δείχνουν σωρούς ερειπίων, με σχεδόν καθόλου τμήματα οποιωνδήποτε κατασκευών να παραμένουν όρθια. Οι εκτιμήσεις για το κόστος των ζημιών κυμαίνονται από δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Δορυφορικές φωτογραφίες πριν και μετά των κατεστραμμένων περιοχών δείχνουν τεράστιες ζημιές σε πολλές περιοχές. Αν και η Ιαπωνία έχει επενδύσει το ισοδύναμο των δισεκατομμυρίων δολαρίων σε θαλάσσια τείχη κατά του τσουνάμι που καλύπτουν τουλάχιστον το 40% των 34.751 χιλιομέτρων ακτογραμμής και έως 12 μέτρα ψηλά, το τσουνάμι απλώς πέρασε πάνω από την κορυφή μερικών θαλασσίων τειχών, κατεδαφίζοντας μερικά. thumb|upright|left|Πυρκαγιά στο διυλιστήριο Cosmo Oil στην Ιχιχάρα.
Μια έκθεση της Εθνικής Αστυνομικής Υπηρεσίας της Ιαπωνίας στις 10 Σεπτεμβρίου 2018 ανέφερε 121.778 κτίρια ως «πλήρως κατεστραμμένα», με άλλα 280.926 κτίρια «ημιερειπωμένα» και άλλα 699.180 κτίρια «μερικώς κατεστραμμένα». Ο σεισμός και το τσουνάμι προκάλεσαν επίσης εκτεταμένες και σοβαρές δομικές ζημιές στη βορειοανατολική Ιαπωνία, συμπεριλαμβανομένων σοβαρών ζημιών σε δρόμους και σιδηροδρόμους, καθώς και πυρκαγιές σε πολλές περιοχές, και κατάρρευση ενός φράγματος. Ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Ναότο Καν είπε, "Στα 65 χρόνια μετά το τέλος του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, αυτή είναι η πιο σκληρή και πιο δύσκολη κρίση για την Ιαπωνία." Περίπου 4.4 εκατομμύρια νοικοκυριά στη βορειοανατολική Ιαπωνία έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και 1,5 εκατομμύρια χωρίς νερό.
Το φράγμα άρδευσης Φουτζινούμα στη Σουκαγκάβα διερράγη, προκαλώντας πλημμύρες και παρασύροντας πέντε σπίτια. Οκτώ άνθρωποι αγνοούνταν και τέσσερα πτώματα ανακαλύφθηκαν μέχρι το πρωί. Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένοι ντόπιοι προσπάθησαν να επιδιορθώσουν τις διαρροές στο φράγμα πριν καταρρεύσει εντελώς. Στις 12 Μαρτίου επιθεωρήθηκαν 252 φράγματα και ανακαλύφθηκε ότι έξι φράγματα αναχώματος είχαν ρηχές ρωγμές στις κορυφές τους. Η δεξαμενή σε ένα φράγμα βαρύτητα από σκυρόδεμα με βαρύτητα υπέστη μια μικρή μη σοβαρή βλάβη. Όλα τα κατεστραμμένα φράγματα λειτουργούσαν χωρίς προβλήματα. Δεν ήταν δυνατή η πρόσβαση σε τέσσερα φράγματα εντός της περιοχής του σεισμού.
Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου της Χαβάης, υπολογίζεται ότι το τσουνάμι άφησε πίσω του 25 εκατομμύρια τόνους συντριμμιών, εκ των οποίων 4 έως 8 διαλύθηκαν στον ωκεανό και ένα έως δύο επιπλέουν στην επιφάνειά του. Ένα χρόνο μετά το σεισμό και το τσουνάμι, εντοπίστηκε ένα ιαπωνικό ψαράδικο με σημαία από το Χοκκάιντο να πλέει ακυβέρνητο κοντά στη Βρετανική Κολομβία, στον Καναδά. Υπολογίζεται ότι ο κύριος όγκος των συντριμμιών του τσουνάμι θα αρχίσει να ξεβράζεται στη δυτική ακτή της Βόρειας Αμερικής από της Αλάσκα μέχρι τη Καλιφόρνια τον Οκτώβριο του 2012. Ήδη κάποια αντικείμενα που ξεβράστηκαν έχουν επιστραφεί στους ιδιοκτήτες τους, αν αυτοί ζουν.
Οι πυρηνικοί σταθμοί Οναγκάβα, Φουκουσίμα Ι και ΙΙ και Φουκουσίμα Τοκάι έκλεισαν αυτόματα μετά τον σεισμό. Ο πυρηνικός σταθμός Χιγκασιντόρι, επίσης, στη βορειοανατολική ακτή, είχε ήδη κλείσει για την περιοδική επιθεώρηση. Στο σταθμό στην Οναγκάβα ξέσπασε φωτιά, χωρίς όμως να απειληθεί ο αντιδραστήρας του εργοστασίου, με τον πρωθυπουργό Ναότο Καν να δηλώνει ότι δεν υπήρξε διαρροή πυρηνικής ενέργειας εξαιτίας του σεισμού. Στην ομιλία του εξέφρασε τη συμπάθεια του σε όλα τα θύματα, και υποσχέθηκε βοήθεια, δηλώνοντας ότι έχει συσταθεί μία υπηρεσία εκτάκτου ανάγκης.
Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακας
Το διυλιστήριο πετρελαίου της Cosmo Oil Company, δυνατότητας 220.000 βαρελιών την ημέρα, πήρε φωτιά από το σεισμό στο Ιτσιχάρα, νομός Τσίμπα, ανατολικά του Τόκιο. Η φωτιά έσβησε μετά από δέκα ημέρες, τραυματίζοντας έξι άτομα και καταστρέφοντας τις δεξαμενές. Άλλα σταμάτησαν την επεξεργασία για λόγους ασφαλείας και πτώσης του ρεύματος. Στο Σεντάι το δυναμικότητας 145.000 βαρελιών την ημέρα διυλιστήριο ιδιοκτησίας JX Nippon Oil & Energy, της μεγαλύτερης εταιρείας διυλιστηρίων στην Ιαπωνία, πήρε επίσης φωτιά από το σεισμό. Οι εργάτες απομακρύνθηκαν, αλλά οι προειδοποιήσεις για τσουνάμι εμπόδισαν τις προσπάθειες κατάσβεσης της φωτιάς μέχρι τις 14 Μαρτίου.
Ένας αναλυτής εκτιμά ότι η κατανάλωση διαφόρων τύπων πετρελαίου μπορεί να αυξηθεί έως και κατά 300.000 βαρέλια την ημέρα (καθώς και LNG), καθώς οι εφεδρικοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας που καίνε ορυκτά καύσιμα προσπαθούσαν να αντισταθμίσουν την απώλεια 11 GW της πυρηνικής ισχύος της Ιαπωνίας.
Το εργοστάσιο της πόλης για την εισαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (lng) στο Σεντάι υπέστη σοβαρές ζημιές και οι προμήθειες σταμάτησαν για τουλάχιστον ένα μήνα.
Πυρηνικοί σταθμοί
Οι πυρηνικοί σταθμοί Φουκουσίμα Ντάιτσι, Fukushima Daini, ο πυρηνικός σταθμός Onagawa και πυρηνικοί σταθμοί Τοκάι, αποτελούμενοι από συνολικά έντεκα αντιδραστήρες, έκλεισαν αυτόματα μετά τον σεισμό. Ο σταθμός Higashidōri, επίσης στη βορειοανατολική ακτή, ήταν ήδη κλειστός για περιοδική επιθεώρηση. Απαιτείται ψύξη για την απομάκρυνση της θερμότητας αποσύνθεσης μετά τον τερματισμό ενός αντιδραστήρα δεύτερης γενιάς και για τη συντήρηση δεξαμενών χρησιμοποιημένου καυσίμου. Η εφεδρική διαδικασία ψύξης τροφοδοτείται από γεννήτριες ντίζελ έκτακτης ανάγκης στους πυρηνικούς σταθμούς και στο εργοστάσιο πυρηνικής επανεπεξεργασίας Rokkasho. Στο Φουκουσίμα Ντάιτσι και στο Daini, τα κύματα του τσουνάμι πέρασαν πάνω από τα θαλάσσια τείχη και κατέστρεψαν τα εφεδρικά συστήματα ντίζελ, με αποτέλεσμα σοβαρά προβλήματα στο Φουκουσίμα Ντάιτσι, συμπεριλαμβανομένων τριών μεγάλων εκρήξεων και διαρροής ραδιενέργειας. Μεταγενέστερη ανάλυση διαπίστωσε ότι πολλά ιαπωνικά πυρηνικά εργοστάσια, συμπεριλαμβανομένου του Φουκουσίμα Ντάιτσι, δεν προστατεύονταν επαρκώς από τα τσουνάμι. Πάνω από 200.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν.
Ο μετασεισμός στις 7 Απριλίου προκάλεσε την απώλεια εξωτερικής μονάδας ισχύος στο εργοστάσιο επανεπεξεργασίας Rokkasho και στο πυρηνικό σταθμό Higashidori, αλλά οι εφεδρικές γεννήτριες ήταν λειτουργικές. Ο πυρηνικός σταθμός παραγωγής ενέργειας Onagawa έχασε τρεις από τις τέσσερις εξωτερικές γραμμές τροφοδοσίας του και έχασε προσωρινά τη λειτουργία ψύξης στις δεξαμενές χρησιμοποιημένου καυσίμου για "20 έως 80 λεπτά". Επίσης, διαπιστώθηκε διαρροή "έως 3,8 λίτρων "ραδιενεργού νερού στην Onagawa μετά τον μετασεισμό.
Μια έκθεση της ΔΥΑΕ το 2012 διαπίστωσε ότι ο πυρηνικός σταθμός Onagawa, ο πλησιέστερος πυρηνικός σταθμός στο επίκεντρο του σεισμού και του τσουνάμι του 2011, παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό άθικτος. Οι τρεις αντιδραστήρες της εγκατάστασης έκλεισαν αυτόματα χωρίς ζημιά και όλα τα συστήματα ασφαλείας λειτούργησαν όπως σχεδιάστηκε. Το εργοστάσιο έχει θαλάσσιο τείχος ύψους 14 μέτρων το οποίο άντεξε με επιτυχία στο τσουνάμι.
Ο Επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γκίντερ Έτινγκερ μίλησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 15 Μαρτίου, εξηγώντας ότι η πυρηνική καταστροφή ήταν μια «αποκάλυψη». Καθώς η πυρηνική κρίση εισήλθε στο δεύτερο μήνα, οι ειδικοί δήλωσαν ότι η Φουκουσίμα Ντάιτσι, ενώ δεν ήταν το χειρότερο πυρηνικό ατύχημα όλων των εποχών, ήταν το πιο περίπλοκο. Δεν ήταν τόσο κακό όσο η καταστροφή του Τσέρνομπιλ, αλλά ήταν χειρότερο από το ατύχημα του Three Mile Island. Μπορεί να χρειαστούν μήνες ή χρόνια για να μάθουμε πόσο βλαβερή ήταν η απελευθέρωση επικίνδυνων ισοτόπων στην ανθρώπινη υγεία και στον εφοδιασμό τροφίμων και στη γύρω περιοχή.
Οι εκρήξεις στο πυρηνικό εργοστάσιο Φουκουσίμα Ι
thumb|Χάρτης του επίκεντρου του σεισμού και της θέσης των πυρηνικών σταθμών.
Μετά τον σεισμό, οι 3 αντιδραστήρες που βρίσκονταν σε κανονική λειτουργία στη μονάδα Φουκουσίμα Ι έκλεισαν αυτόματα. Το σύστημα ψύξης σταμάτησε να λειτουργεί όταν το τσουνάμι έπληξε τη μονάδα, με αποτέλεσμα να σταματήσει η λειτουργία της γεννήτριας που τροφοδοτούσε το σύστημα έκτακτης ψύξης. Αυτό αύξησε τη θερμοκρασία και την πίεση εντός των αντιδραστήρων. Ενώ αρχικά το εφεδρικό σύστημα μπόρεσε να επαναφέρει την πίεση σε κανονικά επίπεδα στους αντιδραστήρες 2 και 3, στον αντιδραστήρα 1 το σύστημα δεν λειτούργησε κανονικά. Τις επόμενες ημέρες τέθηκε εκτός λειτουργίας το σύστημα ψύξης και στους υπόλοιπους αντιδραστήρες.
Στις 12 Μαρτίου σημειώθηκε η πρώτη έκρηξη στο κτήριο που φιλοξενούσε τον αντιδραστήρα 1, ενώ νέες εκρήξεις σημειώθηκαν στους υπόλοιπους αντιδραστήρες τις ακόλουθες ημέρες. Η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση ανάγκης και διατάχθηκε η εκκένωση των κατοικιών σε ακτίνα αρκετών χιλιομέτρων καθώς τα επίπεδα ραδιενέργειας που κατέγραψαν οι μετρήσεις ήταν πολύ πιο πάνω από τα επιτρεπτά όρια.
Αργότερα, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης κηρύχθηκε επίσης το κοντινό Φουκουσίμα II σε ακτίνα 3 χιλιομέτρων (1,9 μίλια). Στις 13 Μαρτίου, η ΙΑΕΑ ανακοίνωσε πως κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και το πυρηνικό εργοστάσιο της Οναγκάουα, μετά την καταγραφή επιπέδων ραδιενέργειας που ξεπερνούν τα επιτρεπόμενα όρια στη ζώνη κοντά στον πυρηνικό σταθμό.
Η διαχειρίστρια εταιρεία του πυρηνικού σταθμού της Φουκουσίμα, TEPCO, ανακοίνωσε ότι, σύμφωνα με υπολογισμούς, ο σταθμός θα αποκατασταθεί πλήρως σε έξι ή εννέα μήνες και πρότεινε ένα σχέδιο αποκατάστασης.