cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αφανάσι Φετ
Ο Αφανάσι Αφανάσιεβιτς Φετ (Афанасий Афанасьевич Фет, γνωστός τα πρώτα 14 και τα τελευταία 19 χρόνια της ζωής του με το επώνυμο Σενσίν (ρωσ. Шенши́н), 5 Δεκεμβρίου 1820 - 3 Δεκεμβρίου 1892) ήταν Ρώσος ποιητής γερμανικής καταγωγής, που θεωρείται ως ο καλύτερος τεχνίτης του λυρικού στίχου όλων των εποχών στη ρωσική λογοτεχνία. Θερμός οπαδός του δόγματος «η τέχνη για την τέχνη», έγραψε πολλά ποιήματα που τα χαρακτηρίζει η μουσικότητα και η λεπτή αίσθηση για το φυσικό περιβάλλον. Μετάφρασε επίσης στη ρωσική κλασικά έργα, όπως την Αινειάδα και τον Φάουστ.
Βιογραφία
Ο Αφανάσι Φετ γεννήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου (23 Νοεμβρίου με το παλαιό ημερολόγιο που ήταν σε χρήση τότε στη Ρωσία) του 1820. Πατέρας του ήταν ο Αφανάσι Σιενσίν, ένας 44χρονος τότε Ρώσος κτηματίας από το Μτσενσκ, και μητέρα του η Καρλότ Μπέκερ-Φετ, μία 22χρονη τότε κόρη ενός Γερμανού πανδοχέα. Παραμένοντας στο χάνι τους κατά το ταξίδι του στη Γερμανία, ο Σιενσίν ερωτεύθηκε την Καρλότ, η οποία συμφώνησε να τον ακολουθήσει στη Ρωσία. Αν και έγκυος στο δεύτερο παιδί της, δεν δίστασε να πάρει διαζύγιο από τον σύζυγό της Γιόχαν Φετ (Johann Foeth), έναν δικαστικό υπάλληλο του Ντάρμστατ, και να παντρευτεί τον Ρώσο, παρά το ότι αναγκάστηκε να αφήσει πίσω την μόλις ενός έτους κόρη της Καρολίνα. Πολύ αργότερα η Καρολίνα εγκαταστάθηκε επίσης στη Ρωσική Αυτοκρατορία, όπου παντρεύτηκε τον πρύτανη του Πανεπιστημίου του Κιέβου Α. Ματβέγιεφ. Τον ίδιο Νοέμβριο, στο κτήμα Νοβοσιόλκι του Σιενσίν, γέννησε αγόρι που βαφτίστηκε Αφανάσι (Αθανάσιος), και ήταν ο μετέπειτα ποιητής.
Δεκατέσσερα έτη αργότερα, καθώς ο γάμος του Σιενσίν και της Μπέκερ, που είχε εγγραφεί στα γερμανικά ληξιαρχεία, αποδείχθηκε ότι δεν ίσχυε στη Ρωσία, ο μετέπειτα ποιητής υποχρεώθηκε να αλλάξει το επώνυμό του σε Φετ, αυτό του βιολογικού πατέρα του. Αυτό αποδείχθηκε ιδιαιτέρως τραυματική εμπειρία για τον έφηβο, αφού και ο Γιόχαν Φετ αρνήθηκε να τον αναγνωρίσει ως γιο του. Κι αυτό δεν ήταν το χειρότερο: ως νόθο (θεωρούμενο στη Ρωσία) τέκνο, βρέθηκε στον πυθμένα της ρωσικής κοινωνικής ιεραρχίας. Σύμφωνα με την Τ. Κουζμίνσκαγια (αδελφή της συζύγου του Τολστόι), η μεγαλύτερη στενοχώρια του Φετ στη ζωή «ήταν το γεγονός ότι δεν ήταν νόμιμος Σιενσίν όπως οι αδελφοί του (οι οποίοι ωστόσο του συμπεριφέρονταν με αγάπη και ως ίσο προς αυτούς), αλλά ο εξώγαμος γιος του Φετ, ενός Γερμανοεβραίου». Υπάρχουν εξάλλου και αρκετές θεωρίες για την καταγωγή των γονέων του, π.χ. ότι η Καρλότ Μπέκερ ήταν γόνος παμπάλαιας αριστοκρατικής οικογένειας της ανατολικής Γερμανίας, ενώ ο Γιόχαν Φετ ήταν κι αυτός νόθος, γιος του Λουδοβίκου Α΄ της Έσσης, κάτι που θα καθιστούσε τον ποιητή βιολογικό συγγενή (εξάδελφο) της τσαρίνας Μαρίας Αλεξάνδροβνας. «Αλλά ως το τέλος του δεν μπορούσε να παραδεχθεί ότι το Φετ ήταν πολύ ανώτερο του Σιενσίν, διότι αυτός ο ίδιος το είχε καταστήσει φημισμένο μέσω του ποιητικού του έργου, κάτι για το οποίο ο Λέων Τολστόι προσπαθούσε ματαίως να τον πείσει.»
Σπουδές και πρώτες δημοσιεύσεις
thumb|right|205px|Ο Αφανάσι Φετ το 1860 Σε ηλικία 14 ετών ο Αφανάσι στάλθηκε σε γερμανική σχολή στο Βίρου ως εσωτερικός. Εκεί ήταν που πληροφορήθηκε από επιστολή ότι το επώνυμό του θα ήταν πλέον Φετ. Το 1837 ο πατέρας του άλλαξε το σχολείο του, φέρνοντάς τον στο γυμνάσιο του ιστορικού Μιχαήλ Παγκόντιν, στη Μόσχα. Το φθινόπωρο του 1838 ο Φετ εγγράφηκε στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας για να σπουδάσει νομική και φιλολογία. Από το πρώτο έτος των σπουδών του άρχισε να γράφει ποίηση, με επιρροές (όπως ανέφερε αργότερα) τους Γκαίτε, Χάινε και Γιαζύκοφ. Συνάντησε επίσης, ως συμφοιτητή του, τον Απολόν Γκριγκόριεφ, επίσης επίδοξο ποιητή, με τον οποίο έγιναν καλοί φίλοι. Ο Γκριγκόριεφ δέχθηκε να του παραχωρήσει και ένα δωματιάκι στη σοφίτα του οικογενειακού σπιτιού για τη διαμονή του στη Μόσχα, όπου συχνά τους επισκέπτονταν δύο άλλοι φίλοι, ο Γιακόβ Πολόνσκι και ο Σεργκέι Σολοβιόφ. Οι ιδέες του Γκριγκόριεφ σχετικά με την ποίηση επέδρασαν επίσης στο μυαλό του Φετ.
Την ίδια εποχή ο Φετ έδειξε μερικά ποιήματά του στον Παγκόντιν, ο οποίος με τη σειρά του τα έστειλε στον Νικολάι Γκόγκολ για τη γνώμη του. Η ετυμηγορία του συγγραφέα («αναμφισβήτητα ταλαντούχος») ενεθάρρυνε τον Φετ να τυπώσει την πρώτη ποιητική συλλογή του, το Λυρικό Πάνθεο (1840, υπογράφοντάς το ως «Α.Φ.»). Αυτή δέχθηκε αρχικώς τους επαίνους του καθηγητή Πιοτρ Κουντριάβτσεφ στο Ατέτσεστβένιγιε Ζαπίσκι και μετά του Βισαριόν Μπελίνσκι, που αρκετά χρόνια μετά επέμενε: «από τους ζώντες Ρώσους ποιητές ο Φετ είναι ο πλέον ταλαντούχος»." Το 1841 το ποίημα «Ποσειδών» εμφανίσθηκε στο Ατέτσεστβένιγιε Ζαπίσκι και ήταν το πρώτο που δημοσιεύθηκε υπό το πλήρες ονοματεπώνυμο του ποιητή.
Το 1842-1843 ποιήματα του Φετ δημοσιεύονταν τακτικά στα περιοδικά Ατέτσεστβένιγιε Ζαπίσκι και Μοσκβιτιάνιν, με τον αρχισυντάκτη του δεύτερου, τον Στεπάν Σεβυριέφ (Степан Петрович Шевырёв, 1806-1864) να γίνεται μέντορας του ποιητή. Μερικά ποιήματα του Φετ εντάχθηκαν στη συλλογή Τα καλύτερα ρωσικά ποιήματα (επιμέλεια του Αλεξέι Γκαλάχοφ, 1843). Από αυτά, το «Μην την ξυπνήσεις την αυγή» («На заре ты её не буди») μελοποιήθηκε από τον Αλεξάντερ Εγκόροβιτς Βαρλάμοφ και έγινε δημοφιλές ρομαντικό τραγουδάκι. Κι όμως, εκείνα τα χρόνια ο Φετ ήταν ένας δυστυχισμένος άνθρωπος: «Ποτέ στη ζωή μου δεν γνώρισα άνθρωπο τόσο βασανιζόμενο από κατάθλιψη… Η πιθανότητα να αυτοκτονήσει με στοιχειώνει», έγραψε ο Γκριγκόριεφ στην αυτοβιογραφική νουβέλα του Οφηλία.
Στρατιωτική θητεία και Σοβριμένικ
thumb|left|Ο Α. Φετ ως αξιωματικός του ρωσικού στρατού Το 1844 ο Φετ απεφοίτησε από το πανεπιστήμιο και αργότερα το ίδιο έτος πέθανε η μάνα του από καρκίνο. Στις αρχές του 1845 μετακόμισε στη Χερσώνα και τον Απρίλιο, ακολουθώντας την οικογενειακή παράδοση των Σιενσίν, κατατάχθηκε σε συγκεκριμένη μονάδα στρατού, το Αυτοκρατορικό Σύνταγμα Τυφεκιοφόρου Ιππικού (κυριασιέ) ως υπαξιωματικός, με την προοπτική να ξανακερδίσει το επώνυμό του και όλα τα προνόμια ευγενούς τάξεως που είχε απωλέσει μαζί με αυτό. Από τη στρατιωτική ζωή εκτιμούσε μόνο μία πλευρά, την πειθαρχία. Κατά τα άλλα, παραπονιέται σε επιστολές του για πολιτιστική απομόνωση και αίσθημα «ότι είσαι θαμμένος ζωντανός». Σε μία περίσταση περιέγραψε την εμπειρία του εκείνη ως «ζωή ανάμεσα σε τέρατα».
Το φθινόπωρο του 1848 ο Φετ ερωτεύθηκε την εικοσάχρονη Μαρία Λάζιτς, μια μορφωμένη και έξυπνη κοπέλα που τον αγάπησε κι εκείνη. Μη βλέποντας όμως τρόπο να νυμφευθεί την άφραγκη κόρη ενός φτωχού κτηματία της Χερσώνος, ο Φετ την εγκατέλειψε. Το 1851 η Μαρία πέθανε από εγκαύματα, 4 μέρες αφότου έβαλε φωτιά στο φόρεμά της. Μερικοί υπεστήριξαν ότι ήταν ίσως ατύχημα, ενώ άλλοι το είδαν ως αυτοκτονία. Από τότε ένα απέραντο συναίσθημα τύψεων βασάνιζε κοντά στα άλλα τον ποιητή για το υπόλοιπο της ζωής του. Το περιστατικό και η εικόνα της Λάζιτς ανακαλούνται συχνά στους ύστερους στίχους του.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1840 ο Φετ ξανάρχισε να γράφει μετά από διακοπή αρκετών ετών. Το 1850 η συλλογή ''Ποιήματα του Α. Φετ'' εγκαινίασε την επιτυχημένη επιστροφή του στο ρωσικό λογοτεχνικό προσκήνιο. Το 1853 μετατάχθηκε σε σύνταγμα ουλάνων κοντά στην Αγία Πετρούπολη. Στον Πόλεμο της Κριμαίας υπηρέτησε σε μονάδα που φρουρούσε την ακτογραμμή της Εσθονίας. Το 1853 ο Νικολάι Νεκράσοφ προσκάλεσε τον Φετ να ενταχθεί στην ομάδα του περιοδικού Σοβριμένικ, όπου ξαναβρήκε τους παλιούς του φίλους Ιβάν Τουργκένιεφ και Βασίλη Μπότκιν. Στην οικία του Τουργκένιεφ ο Φετ γνώρισε τον Λέοντα Τολστόι, νεαρό τότε αξιωματικό, και παρέμειναν ισοβίως φίλοι από τότε. Ο Νεκράσοφ δεν προήγε απλώς ενεργά τον Φετ ως ποιητή, αλλά και προτιμούσε φανερά το έργο του από εκείνο άλλων ποιητών, ακόμα και του εαυτού του. Στον πρόλογο της νέας, επιμελημένης από τον ίδιο και τον Τουργκένιεφ, εκδόσεως των ''Ποιημάτων του Α. Φετ (1856), ο Νεκράσοφ έγραψε: «Ούτε ένας ποιητής από την εποχή του Πούσκιν δεν έχει κατορθώσει να προσφέρει τέτοια απόλαυση σε όσους καταλαβαίνουν την ποίηση και ανοίγουν τις ψυχές τους εύκολα σε αυτή, όπως ο Φετ. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ισάξιοι: απλώς στο δικό του πεδίο ο Φετ είναι εξίσου υπέροχος όσο ήταν ο Πούσκιν στο δικό του, πολύ ευρύτερο και ποικίλο.»''
Αλλά ήδη είχαν διαφανεί ιδεολογικές διαφορές μεταξύ Φετ και Νεκράσοφ. Στο δοκίμιό του για τον Φιόντορ Τιούτσεφ το 1859 ο Φετ έγραψε: «Η ιδέα ότι η κοινωνική αποστολή της ποιήσεως ή η ηθική της αξία θα μπορούσαν να θεωρούνται ανώτερες από τις καλλιτεχνικές της πλευρές, είναι για μένα εφιαλτική. Εγκατέλειψα αυτή την ιδέα προ πολλού.» Το σχίσμα με την υπόλοιπη ομάδα του Σοβριμένικ κατέστη προφανές και αργότερα το ίδιο έτος ο Φετ παράτησε το περιοδικό, όπου πλέον κυριαρχούσαν οι Νικολάι Τσερνισέφσκι και Νικολάι Ντομπρολιούμποφ.
Μετά τον στρατό
Το 1857 ο Αφανάσι Αφανάσιεβιτς Φετ νυμφεύθηκε στο Παρίσι τη Μαρία Πέτροβνα Μπότκινα, κόρη πλούσιου εμπόρου τσαγιού και αδελφή του καλού του φίλου κριτικού Βασίλη Μπότκιν. Η Μαρία περιγράφεται ως εξαιρετικά ευγενική και συμπαθητική γυναίκα, τελείως ελεύθερη από ζήλεια, που ήταν ευχαριστημένη να περιποιείται τον σύζυγό της «όπως μια νταντά νταντεύει ένα παιδάκι». Το επόμενο έτος ο Φετ παραιτήθηκε από τον στρατό και επέστρεψε στη Μόσχα. Το 1859 αγόρασε το ερημωμένο κτήμα-οικισμό (χούτορ) Στεπάνοφκα κοντά στο Μτσενσκ και το 1860 εγκαταστάθηκε εκεί. Κατά τα επόμενα 14 χρόνια μετέτρεψε ένα κομμάτι γυμνής (αν και εύφορης) γης σε έναν πλούσιο κήπο, έκτισε ένα εκτροφείο αλόγων, έναν μύλο, και άρχισε γενικώς να ασχολείται με αγροτικές επιχειρήσεις, που αποδείχθηκαν επιτυχημένες και προσοδοφόρες. Το 1862 Russky Vestnik άρχισε να δημοσιεύει άρθρα του για το γεωργικό εμπόριο και οικονομία. Αυτά όλα προκάλεσαν τις επικρίσεις ανθρώπων όπως ο Μιχαήλ Σαλτικόφ-Στσεντρίν. Αυτός έγραψε: «`Ενας από εκείνους που έχουν εξαφανιστεί μέσα στα λαγούμια τους είναι τώρα ο Φετ, ο οποίος… στον ελεύθερο χρόνο του παράγει με τη σειρά ένα φίνο ρομαντικό ποίημα, μετά ένα μισανθρωπικό δοκίμιο, μετά ένα ακόμη ποίημα, κατόπιν περισσότερη μισανθρωπία.» Επί ένδεκα έτη (1867-1877) ο Φετ υπηρέτησε ως τοπικός ειρηνοδίκης και κέρδισε τον σεβασμό τόσο των χωρικών, όσο και των άλλων γαιοκτημόνων.
Ο Τολστόι, που αποσύρθηκε στο κτήμα του στη Γιάσναγια Πολιάνα περίπου την ίδια εποχή, επιδοκίμασε την απόφαση του Φετ να «κατακαθίσει πάνω στη γη». Αλλά σε αντίθεση με τον Τολστόι, ο οποίος έφυγε στην εξοχή αναζητώντας καλύτερες συνθήκες για να συγγράφει, ο Φετ έπαψε να γράφει. «Μετατράπηκε σε αγρονόμο, έναν γαιοκτήμονα της απόγνωσης, άφησε τη γενειάδα του να μεγαλώσει... ...δεν θέλει να ακούει για λογοτεχνία και μόνο καταριέται όλα τα περιοδικά με τον ίδιο ενθουσιασμό», πληροφορεί ο Τουργκένιεφ τον Πολόνσκι σε μια επιστολή τον Μάιο του 1861. Ο ίδιος ο Φετ έγραψε σε ένα γράμμα προς τον αξιωματικό φίλο του από τον στρατό Ρεβελιόττι: ''«Κάποτε ήμουν ένας φτωχός άνθρωπος, μια ορντινάτσα του συντάγματος, τώρα δόξα τω Θεώ είμαι ένας γαιοκτήμονας του Αριόλ και ζω σε ένα όμορφο μέγαρο με κήπο. Αυτά όλα τα έχω επιτύχει με σκληρή εργασία, κι όχι με κάποιες ρεμούλες»''.
Τα ύστερα χρόνια
thumb|right|225px|Αυτόγραφο του ποιήματος Alter Ego (1875) Κατά τη δεκαετία του 1860 ωστόσο ο Φετ έκανε μερικές μεταφράσεις: αυτές της Αινειάδας και του έργου του Άρθουρ Σοπενχάουερ Ο Κόσμος ως Βούληση και ως Παράσταση. Μια παλαιότερη μετάφρασή του, του σαιξπηρικού Ιούλιου Καίσαρα, που εκδόθηκε το 1859, είχε πάντως δεχθεί αρνητική κριτική από το Σοβριμένικ. «Απλώς δεν υπάρχει δραματουργικό ταλέντο μέσα μου», ομολόγησε αργότερα ο Φετ. Οι συλλογές δοκιμίων Από το χωριό και Σημειώσεις επί της εργασίας των αστών, που δημοσιεύθηκαν αρχικώς σε περιοδικά την περίοδο 1862-1871, περιείχαν και κάποιες καλογραμμένες νουβέλες και διηγήματα. Σήμερα το καλύτερο παράδειγμα της πεζογραφίας του Φετ θεωρείται το μικρό μυθιστόρημα Η Οικογένεια Γκολτς (1870), που αφηγείται την τραγική ιστορία ενός αλκοολικού αγροτικού γιατρού και την κοινωνική και διανοητική παρακμή του. Αυτά ήσαν και τα χρόνια της στενότερης επαφής του Φετ με τον Τολστόι, τον οποίο επισκεπτόταν συχνά στη Γιάσναγια Πολιάνα.
Το 1873 ο ποιητής έγραψε στη σύζυγό του: ''«Δεν μπορείς να φαντασθείς το πόσο μισώ το όνομα Φετ. Σε εξορκίζω να μην το αναφέρεις ποτέ… Αν κάποιος μου ζητούσε να ονομάσω με ένα μόνο όνομα όλες τις δοκιμασίες της ζωής μου, θα έλεγα χωρίς δισταγμό ότι αυτό το όνομα είναι το Φετ»''. Εκείνο το ίδιο έτος όμως η μεγαλύτερη φιλοδοξία του εκπληρώθηκε επιτέλους: Ο Τσάρος Αλέξανδρος Β΄ με διάταγμά του επέστρεψε στον Φετ το επώνυμο του Ρώσου πατριού του, με όλα τα δικαιώματα και προνόμια της ρωσικής αριστοκρατίας. Ο Turgenev υποδέχθηκε με σαρκασμό «την εξαφάνιση του Φετ και την εμφάνιση του Σιενσίν». Πιο φιλικός αποδείχθηκε ο Τολστόι, που επαίνεσε το θάρρος και την επιμονή του ποιητή στο να περαιώσει αυτό το οδυνηρό ζήτημα. Τώρα επισήμως ονόματι Σιενσίν, ο ποιητής διετήρησε το «Φετ» ως λογοτεχνικό του όνομα.
Το 1873 ο Φετ αγόρασε και δεύτερο κτήμα-χωριό, τη Βορομπιόφκα, κοντά στο Κουρσκ, και ξανάρχισε να γράφει ποίηση: «Στη Βορομπιόφκα η μούσα μου ξύπνησε μετά από πολλά χρόνια ύπνου και άρχισε να με επισκέπτεται το ίδιο συχνά, όσο και στην αυγή της ζωής μου», έγραψε στον Μέγα Δούκα Κωνσταντίνο Ρομανόφ στις 25 Αυγούστου 1891. Το 1881 αγόρασε και ένα μικρό σπίτι στη Μόσχα. Από τότε περνούσε τους χειμώνες στην πόλη και θα διέμενε στη Βορομπιόφκα από τον Απρίλιο μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου. Το αποτέλεσμα αυτού του καινούργιου κύματος δημιουργικότητας ήταν 4 συλλογές της σειράς Εσπερινά φώτα (1883, 1885, 1888 και 1891), που περιέχουν κάποια από τα καλύτερα ποιήματά του.
Αποκρούοντας τους εχθρικούς κριτικούς, που επέμεναν πολύ στην αντίθεση ανάμεσα στον πλούσιο και κάπως πομπώδη γαιοκτήμονα, και στη λεπτή και κομψή του ποίηση, ο Φετ επέμενε ότι ο πραγματισμός του ήταν αυτός που τον βοήθησε να κατακτήσει την απόλυτη καλλιτεχνική ελευθερία. Ωστόσο, το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού για το έργο του άρχισε να φθίνει. Τα Εσπερινά φώτα δεν πούλησαν πολλά αντίτυπα και μόνο ένας κύκλος στενών φίλων (Λ. Τολστόι, Βλαντίμιρ Σολοβιόφ, Νικολάι Στράχοφ, Γιακόβ Πολόνσκι, Αλεξέι Κ. Τολστόι, Πιοτρ Τσαϊκόφσκι και λίγοι ακόμα) εξέφρασε τη χαρά του για την ύστερη ποίηση του Φετ.
Το 1890 εκδόθηκαν οι δύο τόμοι Οι αναμνήσεις μου: 1848-1889 του Φετ. Ακόμη ένα βιβλίο, Τα πρώιμα χρόνια μου, εκδόθηκε μεταθανατίως, το 1893. Στις 28 Ιανουαρίου 1892 στο εστιατόριο «Ερμιτάζ» της Μόσχας, έλαβε χώρα μεγαλοπρεπής εκδήλωση για τον εορτασμό των 50 χρόνων λογοτεχνικής σταδιοδρομίας του Φετ. Φάνηκε να την απολαμβάνει, αλλά αργότερα στο ποίημά του «Στα πεντηκοστά γενέθλια της Μούσας μου» αναφέρθηκε στον εορτασμό ως έναν «επικήδειο». Στις 26 Φεβρουαρίου, με διάταγμα του Τσάρου, δοθηκε στον Φετ ο τίτλος του καμεράριου. Το τελευταίο ποίημα που έγραψε φέρει ημερομηνία 23 Οκτωβρίου 1892.
Θάνατος
Οι συνθήκες του θανάτου του Φετ προκάλεσαν σχεδόν εξίσου πολλές συζητήσεις με αυτές της καταγωγής και της γεννήσεως του ποιητή. Τον Οκτώβριο του 1892, επισκεπτόμενος την κόμισσα Σοφία Τολστάγια στη Μόσχα, κρυολόγησε και αργότερα κόλλησε βαριά βρογχίτιδα. Ο οικογενειακός ιατρός Οστρούμοφ, μιλώντας στη σύζυγο του Φετ, συνέστησε ότι ασθενής ήταν τόσο σοβαρά, ώστε θα έπρεπε να κοινωνήσει τη Θεία Κοινωνία. Εκείνη του απάντησε «ο Αφανάσι Αφανάσιεβιτς δεν αναγνωρίζει αυτά τα τελετουργικά» και τον διαβεβαίωσε ότι ήταν έτοιμη να πάρει πάνω της την αμαρτία να στερήσει από έναν ετοιμοθάνατο τη μετάληψη των Αχράντων Μυστηρίων.
Νωρίς το πρωί της 21ης Νοεμβρίου (πάντοτε με το παλαιό ημερολόγιο) ο ασθενής έστειλε να του αγοράσουν σαμπάνια. Η σύζυγός του διαμαρτυρήθηκε, αλλά ο Φετ φαινόταν να έχει μεγάλη υπερδιέγερση και βιασύνη. «Πήγαινε και επίστρεψε όσο πιο γρήγορα μπορείς», την πρόσταξε. Καθώς η Μαρία έφυγε, ο Φετ είπε στη γραμματέα του: «Έλα στο γραφείο, θα σού υπαγορεύσω». «Μια επιστολή;» ρώτησε εκείνη. «Όχι», απάντησε εκείνος. Και της υπαγόρευσε το ακόλουθο κείμενο: ''«Δεν βλέπω τον λόγο να παρατείνω συνειδητά τα βάσανά μου. Επέλεξα με τη θέλησή μου να πράξω αυτό που θα ήταν αναπόφευκτο έτσι κι αλλιώς.»'' Το υπέγραψε ως «21 Νοεμβρίου. Φετ (Σιενσίν)», με «σταθερό χέρι, σαφώς όχι χέρι ετοιμοθάνατου ανθρώπου» σύμφωνα με τον βιογράφο του, Μπορίς Σαντοφσκόι. Επακολούθησε ''«ένα είδος διανοητικής θύελλας που έχουν κάποιοι άνθρωποι όταν αντιμετωπίζουν τον θάνατο. Μόνο μια κρίση προσωρινής παράνοιας θα μπορούσε να εξηγήσει το γεγονός ότι άρχισε να τρέχει γύρω αρπάζοντας μαχαίρια σερβίτσιου και χαρτοκόπτες, που προφανώς δεν θα μπορούσαν να τον βλάψουν σοβαρά»'', γράφει ο Σαντοφσκόι. Καθώς ο Φετ άρπαξε έναν χαρτοκόπτη από το τραπέζι μπροστά του, η γραμματέας του κατάφερε να τον αφοπλίσει, τραυματίζοντας το χέρι της. Κυνηγημένος από τη γραμματέα του, ο Φετ μπήκε στην τραπεζαρία, πλησίασε ένα ερμάριο που περιείχε μαχαίρια φαγητού και προσπάθησε να το ανοίξει χωρίς επιτυχία. Μετά, ξεφυσώντας, έπεσε ξαφνικά πάνω σε μια καρέκλα. Σύμφωνα με τη γραμματέα, τα μάτια του άνοιξαν ορθάνοιχτα, σαν να έβλεπε κάποιο τρομερό όραμα, το χέρι του υψώθηκε σαν να ήθελε να κάνει το σημείο του Σταυρού, και μετά έπεσε χωρίς ζωή πια. Η αιτία του θανάτου του καταγράφηκε αργότερα ως «καρδιακή προσβολή». Η κηδεία του έγινε την επόμενη ημέρα, 22 Νοεμβρίου 1892 (4 Δεκεμβρίου με το νέο ημερολόγιο), στο παρεκκλήσιο του Πανεπιστημίου της Μόσχας. Η σορός του τάφηκε στις 23 Νοεμβρίου στον οικογενειακό τάφο στο Κλεϊμιόνοβο, το παλαιό κτήμα της οικογένειας Σιενσίν.
Η κληρονομιά του
thumb|right|225px|Ο Φετ στα τελευταία χρόνια του Σήμερα ο Αφανάσι Φετ θεωρείται ως ο μεγαλύτερος λυρικός ποιητής όλης της ρωσικής λογοτεχνίας. Ο Όσιπ Μαντελστάμ τον θεωρούσε γενικότερα τον μεγαλύτερο ποιητή της Ρωσίας. Ο Φετ, του οποίου οι αισθησιακοί και μελαγχολικοί στίχοι περιείχαν συχνά θλίψη και τραγωδία, άσκησε ισχυρή επίδραση στους Ρώσους συμβολιστές, ιδίως στους Ινοκέντι Άνενσκι και Αλεξάντρ Μπλοκ, με τον δεύτερο να τον αναφέρει ως «τον μεγάλο του δάσκαλο». Ανάμεσα σε αυτούς που επηρέασε η ποίηση του Φετ ήταν και οι Σεργκέι Γεσένιν και Μπορίς Παστερνάκ. Ο Τσαϊκόφσκι έγραψε:
"Ο Φετ αποτελεί ένα εξαιρετικό φαινόμενο. Δεν ωφελεί να τον συγκρίνουμε με άλλους ποιητές πρώτης γραμμής, ή να αναλύσουμε τον Πούσκιν, τον Λέρμοντοφ, τον Αλεξέι Τολστόι και τον Τιούτσεφ, αναζητώντας ομοιότητες... Διότι, στις καλύτερες στιγμές του, ο Φετ υπερβαίνει τα όρια της ίδιας της ποίησης και εισέρχεται θαρρετά στον δικό μας χώρο. Να γιατί όταν σκέπτομαι τον Φετ έρχεται συχνά στον νου μου ο Μπετόβεν... Ο Φετ, όπως ο Μπετόβεν, είναι προικισμένος με τη δύναμη να αγγίζει εκείνες τις χορδές των ψυχών μας που βρίσκονται πέρα από τα όρια των ποιητών, οσοδήποτε δυνατοί κι αν είναι, καθώς αυτοί επαφίενται μόνο στις λέξεις. Αντί για ποιητής, ο Φετ είναι ένας μουσικός-ποιητής."
Ο Πιοτρ Κουντριάβτσεφ θεωρούσε επίσης τον Φετ μεγάλο δεξιοτέχνη του στίχου που καθοδηγείται από μελωδία. Η ποίησή του, «μοναδική με όρους αισθητικής», μπορεί να ληφθεί ως απόδειξη πως «η αληθινή ποίηση είναι αυτάρκης και οι πηγές της δεν θα στερέψουν ακόμα και στους πιο ενάντιους καιρούς».
Και όμως, ο Φετ δεν ήταν δημοφιλής ποιητής όσο ζούσε. Ο Β. Μπότκιν σχολίασε πως, ακόμα και τη δεκαετία του 1860 που οι συλλογές του έπαιρναν κυρίως θετικές κριτικές, «το γενικό κοινό αντιμετώπιζε αυτούς τους επαίνους με σκεπτικισμό… Αν ήταν κάπου επιτυχημένος, τότε ήταν κυρίως στους κύκλους των λογίων.» Μία αιτία για αυτό ίσως να ήταν η απροθυμία του να αλλάξει σύμφωνα με το «πνεύμα των καιρών».
Αισθητική και φιλοσοφία
Ο Φετ θεωρούσε ότι η φυσική φιλοσοφία ήταν ένας τρόπος για την εξέταση των δεσμών, ορατών και αόρατων, ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση. Στην αναζήτησή του για «ολότητα», ο Φετ ταξινομούσε τα ποιήματα σε «κύκλους» («Ανοιξη», «Καλοκαίρι», «Φθινόπωρο», «Χιόνι», «Μελωδίες»), ο καθένας εκ των οποίων αντιπροσώπευε κάποια πλευρά της ψυχής. Ενώνονταν όλοι από το μοτίβο της συγχωνεύσεως με αυτό που βρίσκεται έξω από τα όρια της ανθρώπινης αντιλήψεως. Μονάχα η «ζωή έξω» δίνει κατά τον Φετ στον άνθρωπο στιγμές απόλυτης ελευθερίας. Η οδός προς αυτά τα εξωτερικά βασίλεια περνά μέσα από την επικοινωνία με τη Φύση, η οποία έχει μια δική της ψυχή, μέσα από στιγμές χαράς. Η γυναικεία ομορφιά ήταν ένα μέρος της όλης εικόνας και ο Φετ είχε τον κύκλο ποιημάτων αφιερωμένων σε γυναίκες (Σοφία Τολστάγια, A. Οσούφιεβα και άλλες) με βάση τη δική του «φιλοσοφία της ομορφιάς». Η διαδικασία τού να ξανακερδηθεί η ενότητα με τη Φύση οδηγεί τον άνθρωπο έξω από τον διεφθαρμένο πραγματικό κόσμο και του φέρνει εκστατική χαρά και ολοκληρωτική ευτυχία, σύμφωνα με τον ποιητή.
Πολιτικοκοινωνικές απόψεις και προσωπικότητα
thumb|left|225px|Φωτογραφία από επίσκεψη των Πολόνσκι στη Βορομπιόφκα το 1890. Καθιστοί από αριστερά είναι οι Μαρία Μπότκινα, η κόρη του Πολόνσκι Ναταλία και ο Αφανάσι Φετ. Κατά τον Βλαντίμιρ Σεμένκοβιτς, συγγραφέα αρκετών βιβλίων για τον Φετ, ο ποιητής δεν ήταν ''«ούτε φιλελεύθερος, ούτε συντηρητικός, ήταν απλώς ένας άνθρωπος της δεκαετίας του 1840, ή μάλλον ένας από τους τελευταίους ανθρώπους της δεκαετίας του 1840. Το ένα πράγμα στο οποίο ίσως διέφερε [από τη γενιά του] ήταν ότι υπήρξε περισσότερο πρακτικός άνθρωπος... Και αρκετά θαρραλέος ώστε να έχει τις δικές του απόψεις...»'' Ο Ίλυα Λ. Τολστόι θυμόταν: «Ο πατέρας μου πίστευε ότι το μεγαλύτερο προσόν του Φετ ήταν η ικανότητα να σκέπτεται ανεξάρτητα: είχε πάντοτε τις δικές του ιδέες, ποτέ δεν τις δανειζόταν από άλλους ανθρώπους».
Για τον Φετ η «φυσική» στάση ως προς την εργασία ήταν ανάλογη με εκείνη προς τον έρωτα. Η εργασία χρησίμευε ως ένας σύνδεσμος με τη Φύση και είχε το δυναμικό να επαναφέρει την αρμονία στην κοινωνία που την είχε απωλέσει. Ενσωματωμένη στη «φιλοσοφία της σκληρής εργασίας» του Φετ ήταν η ρομαντική ιδέα της ελευθερίας. Υπερασπιζόταν την ελεύθερη ανάπτυξη του ανθρώπινου χαρακτήρα και καταδίκαζε την υπερβολική ρύθμιση της κοινωνικής ζωής.
Ο Γιακόβ Πολόνσκι εκπλησσόταν συχνά με τη δυαδικότητα του χαρακτήρα του φίλου του και τον τρόπο με τον οποίο μπορούσε να δημιουργεί τον λογοτεχνικό κόσμο που θα φαινόταν σαν ένας τέλειος αντίποδας στη δική του προσγειωμένη περσόνα. Σε μία από τις τελευταίες επιστολές του προς αυτόν, τού έγραψε: ''«Τι είδους πλάσμα είσαι εσύ, δεν μπορώ να καταλάβω. Από πού πηγάζουν αυτοί οι γλυκά καθάριοι, ιδεαλιστικοί, λεπτοί και νεανικοί στίχοι; Θα μπορούσε ο Σοπενχάουερ ή κάποιος άλλος φιλόσοφος να βρίσκεται πίσω από την προέλευση αυτών των λυρικών διαθέσεών σου, με παραψυχολογικές διεργασίες;... Μπαίνω στον πειραμό να υποψιαστώ πως υπάρχει κάποιο άλλο πλάσμα, αόρατο σε μάς τους κοινούς θνητούς, κάτω εκεί, λουσμένο στο φως, με αζουρένια μάτια και φτερούγες στην πλάτη!... Εσύ έχεις μεγαλώσει, ενώ εκείνο παραμένει νέο. Εσύ αρνείσαι τα πάντα, ενώ εκείνο τα πιστεύει...»''
Κατά τον Σεμένκοβιτς οι απλοί άνθρωποι θαύμαζαν τον Φετ, ενώ δεν ήξεραν γράμματα για να εκτιμήσουν την ποίησή του. Οι κολήγοι τον αποκαλούσαν «σωστό βαρίνο (γαιοκτήμονα)» Και αυτό για έναν βαρόνο «που δεν δίστασε ποτέ να πει θαρραλέα την αλήθεια, τόσο στους χωρικούς όσο και στους ανθρώπους της τάξης του». Οι χωρικοί τον σέβονταν ιδιαίτερα εκτός των άλλων για την ικανότητά του να συμφιλιώνει αντίπαλες πλευρές της αγροτικής του κοινότητας, ενώ ταυτοχρόνως εκφραζόταν με τον πλέον ευθύ τρόπο.
Μη έχοντας υπάρξει ποτέ ανοικτή προσωπικότητα, με την πάροδο των δεκαετιών ο Φετ έγινε ακόμα πιο μυστικοπαθής και επικεντρωμένος στον εαυτό του. «Ποτέ, όσο μπορώ να θυμηθώ, δεν εξέφρασε το παραμικρό ενδιαφέρον για τον εσωτερικό κόσμο οποιουδήποτε άλλου ανθρώπου» έγραψε η Τατιάνα Κουζμίνσκαγια (αδελφή της συζύγου του Λ. Τολστόι), στην οποία ο Φετ αφιέρωσε ένα από τα πιο όμορφα ποιήματά του. Σύμφωνα με τον εθνομουσικολόγο Σεργκέι Τολστόι (γιο του Λέοντα), ο Φετ, παρά την προαναφερθείσα γνώμη του Τσαϊκόφσκι, ήταν αδιάφορος για τη μουσική και είχε ακουστεί να τη χαρακτηρίζει ως «τίποτα άλλο παρά δυσάρεστο θόρυβο».
Αν και στα τέκνα του Λέοντος Τολστόι ο Φετ φαινόταν δυσάρεστος και στριφνός, ο ίδιος ο Τολστόι τον λάτρευε «…Ο λόγος που θαυμάζουμε ο ένας τον άλλον είναι ότι εμείς οι δύο είμαστε το είδος των ανθρώπων που είναι ικανοί να σκέπτονται, για να το πούμε με τη δική μας έκφραση, με τον νου της καρδιάς, σε αντίθεση με τον νου του μυαλού», έγραφε ο Τολστόι σε επιστολή του με ημερομηνία 28 Ιουνίου 1867. ''«Διανοητικώς είσαι ανώτερος από κάθε άλλον γύρω μου. Είσαι ο μόνος που μπορεί να δώσει [στον νου μου] αυτό το διαφορετικό «ψωμί» για να κορεσθεί με αυτό»'', εξομολογήθηκε σε μιαν άλλη περίσταση. Και αργότερα, τον Απρίλιο του 1876, του έγραψε: ''«Είσαι ένας από τους πολύ λίγους ανθρώπους που γνώρισα στη διάρκεια της ζωής μου που, ενώ διατηρούν ολοκληρωτικά ορθολογική στάση στη ζωή τους, στάθηκαν πάντοτε στην άκρια της, ατενίζοντας τη νιρβάνα. [Οι άνθρωποι σαν κι εσένα] βλέπουν καθαρότερα τη ζωή επειδή διεισδύουν στο άχρονο, γιατί με τον τρόπο αυτόν ενισχύουν τα μάλα το γήινο όραμά τους»''.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ρώσοι ποιητές Κατηγορία:Ρώσοι απομνημονευματογράφοι Κατηγορία:Ρώσοι δοκιμιογράφοι
Θάνατοι τον Σεπτέμβριο του 2015
Παραπομπές
09
Οσμάν Νουρί Πασάς
Ο Οσμάν Νουρί Πασάς, (1832-1900), ο επιλεγόμενος και Γαζής (= νικηφόρος), ήταν Οθωμανός στρατιωτικός διοικητής που αναδείχθηκε στο βαθμό του στρατάρχη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Έγινε ευρύτερα γνωστός για τα οχυρωματικά έργα και την ηρωική του υπεράσπιση της Πλεύνας κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1877-1878. Είχε επίσης συμμετάσχει στη Κρητική Επανάσταση (1866-1869).
Μονοπάτι Ιζιούμ
Το Μονοπάτι Ιζιούμ ή Πολεμικό Μονοπάτι Ιζιούμ (ρωσικά: Изюмский шлях) είναι ιστορική διαδρομή που χρησιμοποιήθηκε από τους Τάταρους της Κριμαίας κατά τον 16ο και 17ο αιώνες για να περάσουν στην Ελεύθερη Ουκρανία και στη συνέχεια να εισβάλουν στην Μοσχοβιτική Ρωσία. Στα μέσα του 17ου αιώνα, η διαδρομή που έπεσε σε αχρηστία λόγω της εγκατάστασης Κοζακικών φρουρίων στο Χάρκοβο και άλλες περιοχές της Ελεύθερης Ουκρανίας.
Οσμάν Νουρί Πασάς
Σταδιοδρομία
Γεννήθηκε το 1832, ή 1837, στην πόλη Ευδοκιάδα, σημερινή Τοκάτ, ΝΑ. της Αμάσειας. Ακολούθησε το στρατιωτικό επάγγελμα και εκπαιδεύτηκε στην αυτοκρατορική στρατιωτική σχολή Χαρμπίγιε στην Κωνσταντινούπολη απ΄ όπου το 1854 εισήλθε στις τάξεις του οθωμανικού στρατού λαμβάνοντας μέρος στον Κριμαϊκό Πόλεμο. Το 1860 συμμετείχε στην εκστρατεία κατά των Δρούζων και το 1867 στάλθηκε στην Κρήτη όπου και πολέμησε φέροντας τότε τον βαθμό του συνταγματάρχη. Στη συνέχεια στάλθηκε στην Υεμένη κατά των Αράβων που είχαν επαναστατήσει. Από εκεί το 1874 επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη όπου και έλαβε τον βαθμό του υποστρατήγου. Τον επόμενο χρόνο έγινε αντιστράτηγος και ανέλαβε διοικητής του Σώματος του Βιδινίου της Βουλγαρίας. Διακριθείς στη συνέχεια στο πόλεμο με τη Σερβία (1876) έλαβε το βαθμό του στρατάρχη.
Μονοπάτι Ιζιούμ
Κατηγορία:Βασίλειο της Ρωσίας
Οσμάν Νουρί Πασάς
Σταδιοδρομία
Με την έκρηξη του Ρωσοτουρκικού πολέμου 1877-1878, ο Οσμάν Πασάς αμύνθηκε και απέκρουσε την πρώτη επίθεση των Ρώσων στη Πλεύνα στις 20 Ιουλίου 1877, την οποία στο μεταξύ και οχύρωσε. Ομοίως απέκρουσε με επιτυχία και τις επόμενες δύο ρωσικές επιθέσεις. Λόγω όμως ανύπαρκτης διοικητικής μέριμνας και πάσχοντας από έλλειψη τροφίμων κατά τη μεγάλη πολιορκία που ακολούθησε αναγκάσθηκε στις 9 Δεκεμβρίου να επιχειρήσει δραματική έξοδο προς την αριστερή όχθη του ποταμού Βιδ παρά την Γκόρνι Νετρόπολ. Τραυματισθείς όμως στο πόδι από οβίδα αναγκάσθηκε μετά της φρουράς της Πλεύνας να παραδοθεί αρχικά σε Ρουμάνους οι οποίοι και τον παρέδωσαν αιχμάλωτο στους Ρώσους οι οποίοι και τον μετέφεραν στην Αγία Πετρούπολη. Κατά την παράδοσή του στους Ρώσους ο Μέγας Δούκας Νικόλαος φέρεται να συνεχάρη τον Οσμάν Πασά για την ηρωική του άμυνά που κράτησε πέντε μήνες. Αργότερα σε ερώτηση του Τσάρου Αλέξανδρου Β΄, προ του οποίου είχε οδηγηθεί, γιατί δεν παραδόθηκε νωρίτερα προκειμένου ν΄ αποφεύγονταν τόσοι σκοτωμοί, ο Οσμάν Πασάς φέρεται ν΄ απάντησε: "Μεγαλειότατε, διορίστηκα διοικητής των όπλων για να πολεμήσω και όχι να παραδώσω αυτά στη θέα του εχθρού!". Εκτιμώντας ο Τσάρος την θαρραλέα του απάντηση του επέστρεψε το ξίφος του που προηγουμένως του είχε αφαιρεθεί.
Βατικανό παλίμψηστο
thumb|right|Τμήμα του παλίμψηστου Το Βατικανό παλίμψηστο είναι ένα χειρόγραφο στα ελληνικά από τις αρχές του 13ου αιώνα, βασισμένο σε σλαβικό εκκλησιαστικό κείμενο γραμμένο τον 10ο ή τον 11ο αιώνα. Περιλαμβάνει 135 φύλλα περγαμηνής, 99 εκ των οποίων ξαναγράφτηκαν.
Οσμάν Νουρί Πασάς
Σταδιοδρομία
Το 1878, όταν συνομολογήθηκε η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου αφέθηκε ελεύθερος και επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη. Σε αναγνώριση του ηρωισμού του ο Σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ του απένειμε τότε τον τίτλο του Γαζή(*) και τον διόρισε υπουργό των Στρατιωτικών. Λόγω όμως της μεγάλης δημοτικότητας του το 1885 ο Σουλτάνος τον διόρισε Αυλάρχη των Ανακτόρων.
Βατικανό παλίμψηστο
Το παλαιότερο κείμενο περιείχε περικοπές από τα Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης για λειτουργική ανάγνωση χρήση σε κυριλλική γραφή και ήταν διακοσμημένο. Ο σχεδιασμός παρουσιάζει ομοιότητες με τον Απόστολο της Ένινα. Ίσως είναι το παλαιότερο σωζόμενο κείμενο σε παλαιοεκκλησιαστική σλαβονική γλώσσα.
Οσμάν Νουρί Πασάς
Σταδιοδρομία
Στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 κατά τις πρώτες αβέβαιες αψιμαχίες ο Σουλτάνος του ανέθεσε την αρχιστρατηγία. Κατά την αναχώρησή του όμως από την Κωνσταντινούπολη και κάτω από τις ζητωκραυγές του λαού που τον αποκαλούσε "Λέοντα της Πλεύνας" φοβούμενος ο Σουλτάνος ανεξέλεγκτες καταστάσεις ανακάλεσε αυτόν πριν ακόμα φθάσει στο θέατρο των επιχειρήσεων του πολέμου αυτού.
Ο Γαζή Οσμάν Πασάς είχε τιμηθεί με πλήθος παρασήμων. ΄Συνέγραψε την Ιστορία της πολιορκίας της Πλεύνας που εκδόθηκε το 1889. Πέθανε στην Κωνσταντινούπολη στις 5 Απριλίου του 1900 και ενταφιάστηκε στον αυλόγυρο του Φατίχ Τζαμί. Προς τιμή του ηρωισμού του στη Πλεύνα φέρεται το σχετικό τουρκικό "Εμβατήριο της Πλεύνας". Το όνομά του φέρει δυτικό λαϊκό προάστιο της Κωνσταντινούπολης που αναπτύχθηκε κυρίως από το 1970 και μετέπειτα από εσωτερικούς μετανάστες.
Βατικανό παλίμψηστο
Το μεταγενέστερο κείμενο περιείχε επίσης ευαγγελικές περικοπές και ήταν μέρος επιστολής του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γερμανού Β' προς την Ρώμη το 1232 σχετικά με πιθανή ένωση μεταξύ των δύο εκκλησιών.
Οσμάν Νουρί Πασάς
Πηγές
Κατηγορία:Οθωμανοί στρατιωτικοί Κατηγορία:Οθωμανοί πολιτικοί Κατηγορία:Πασάδες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Ρωσοτουρκικός πόλεμος (1877-1878)
Βατικανό παλίμψηστο
Το παλίμψηστο ανακαλύφθηκε το 1982 από τον Βούλγαρο ιστορικό T. Krastanow στην Βιβλιοθήκη του Βατικανού στην Ρώμη, όπου βρίσκεται στο αρχείο Vat. Gr. 2502.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έργα βυζαντινής τέχνης Κατηγορία:Χειρόγραφα
Αλέξανδρος Κιουπκιολής
Ο Αλέξανδρος Κιουπκιολής γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975 και διδάσκει σύγχρονη πολιτική και κοινωνική θεωρία ως επίκουρος καθηγητής, στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Μεγάλωσε στο κέντρο της Αθήνας όπου και σπούδασε ελληνική φιλολογία (κλασική κατεύθυνση) στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Συνέχισε τις σπουδές του στα Πανεπιστήμια του Έσσεξ και της Οξφόρδης πάνω στο αντικείμενο της πολιτικής θεωρίας. Στο παρελθόν έχει διδάξει πολιτική θεωρία στα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και της Κύπρου. Οι επιστημονικές του ενασχολήσεις επικεντρώνονται στα θέματα της φιλοσοφίας του δικαίου, της κριτικής ανάλυσης της εξουσίας, της νεοτερικής σύλληψης της ελευθερίας και των προτύπων της δημοκρατίας. Ως συγγραφέας έχει ασχοληθεί με τη μελέτη των κοινών, δηλαδή των κοινωνικών σχέσεων που διαμορφώνονται πέρα από το κράτος και την οικονομία της αγοράς, ως αποτέλεσμα της συνεργατικής διαχείρισης των κοινών πόρων.
Συγγραφικό έργο
Έχει συγγράψει εξ ολοκλήρου τους τίτλους, "Πολιτικές της ελευθερίας" (2011) των εκδόσεων Εκκρεμές και "Για τα κοινά της ελευθερίας" (2014) των εκδόσεων Εξάρχεια. Επίσης τις" Φιλοσοφίες της ελευθερίας" (2015) Έκδοση ebook: ΣΕΑΒ, ΚΑΛΛΙΠΟΣ και πρόσφατα το βιβλίο, "The Common and Counter-hegemonic politics. Re-thinking social change, Edinburgh University Press"(2019)
Έχει συμμετάσχει στα παρακάτω συλλογικά έργα :
Παραπομπές
Κατηγορία:Καθηγητές Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς
Βιομεγέθυνση
μικρογραφία|Λόγω βιομεγέθυνσης η συγκέντρωση της έμμονης τοξίνης (σταυροί) αυξάνεται στα υψηλότερα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας. εναλλ.=|μικρογραφία|Σε αυτό το περιστατικό, μια λίμνη μολύνθηκε και οι τοξίνες συγκεντρώνονται στα υψηλότερα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας. Η Βιομεγέθυνση ή βιολογική μεγέθυνση είναι η αύξηση της συγκέντρωσης μιας ουσίας, όπως ένα τοξικό χημικό, στους ιστούς των ανεκτικών οργανισμών στα διαδοχικά υψηλότερα επίπεδα σε μία τροφική αλυσίδα. Η αύξηση αυτή μπορεί να προκύψει ως αποτέλεσμα των:
Η Βιομεγέθυνση αναφέρεται στη διαδικασία κατά την οποία ορισμένες ουσίες όπως τα φυτοφάρμακα ή τα βαρέα μέταλλα καταλήγουν σε λίμνες, ποτάμια και τη θάλασσα, και στη συνέχεια καθώς ανεβαίνουν στην τροφική αλυσίδα οι συγκεντρώσεις τους προοδευτικά αυξάνονται. Αρχικά ενσωματώνονται στη διατροφή υδρόβιων οργανισμών όπως το ζωοπλαγκτόν, που τρώγονται από τα ψάρια, και αυτά στη συνέχεια τρώγονται από μεγαλύτερα ψάρια, μεγάλα πουλιά, ζώα ή ανθρώπους. Οι ουσίες βρίσκονται σε ολοένα και μεγαλύτερες περιεκτικότητες σε ιστούς ή τα εσωτερικά όργανα καθώς κινούνται προς τα πάνω στην αλυσίδα. Οι βιοσυσσωρευτές είναι ουσίες που αυξάνεται η συγκέντρωση τους σε ζωντανούς οργανισμούς καθώς προσλαμβάνουν μολυσμένο αέρα, νερό ή τροφή, επειδή μεταβολίζονται ή απεκκρίνονται πολύ αργά.
Διαδικασίες
Αν και μερικές φορές η βιομεγέθυνση θεωρείται ισοδύναμη της "βιοσυσσώρευσης", υπάρχει σημαντική διάκριση μεταξύ των δύο, και με τη βιοσυγκέντρωση.
Άρα, η βιοσυγκέντρωση και η βιοσυσσώρευση παρουσιάζονται σε ένα οργανισμό, και η βιομεγέθυνση παρουσιάζεται σε όλα τα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας.
Η βιοδιάλυση είναι μια διαδικασία που παρουσιάζεται σε όλα τα τροφικά επίπεδα ενός υδάτινου περιβάλλοντος, και είναι το αντίθετο της βιομεγέθυνσης, δηλαδή όταν η συγκέντρωση ενός ρύπου μειώνεται καθώς ανεβαίνει στο τροφικό πλέγμα. εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|470x470εσ|Η Βιομεγέθυνση είναι η συσσώρευση των τοξινών στην τροφική αλυσίδα. Η συγκέντρωση του DDT δίνεται σε μέρη ανά εκατομμύριο. Στα υψηλότερα τροφικά επίπεδα της αλυσίδας, οι ποσότητες των συσσωρευμένων τοξινών (συμβολίζεται με x) αυξάνεται. Οι τοξίνες συσσωρεύονται στο λίπος και τους ιστούς του οργανισμού, και περισσότερο στα αρπακτικά από ότι στα θηράματα. Τα Λιπιδία, οι (λιπόφιλες) ή λιποδιαλυτές ουσίες δεν διαλύονται, αποικοδομούνται, ούτε απεκκρίνονται στα ούρα, ένα υδατικό μέσο, και έτσι συσσωρεύονται στους λιπώδεις ιστούς του οργανισμού, αν ο οργανισμός στερείται τα ένζυμα μεταβολισμού τους. Όταν φαγωθεί από έναν άλλο οργανισμό, τα λίπη απορροφώνται στο έντερο, μαζί με τις ουσίες που φέρουν, οι οποίες στη συνέχεια συσσωρεύονται στα λίπη του αρπακτικού. Επειδή σε κάθε επίπεδο της τροφικής αλυσίδας υπάρχει μεγάλη απώλεια ενέργειας, ένα αρπακτικό πρέπει να τραφεί από πολλά θηράματα, με συμπεριλαμβανόμενες όλες τις λιπόφιλες ουσίες.
Για παράδειγμα, αν και ο υδράργυρος βρίσκεται σε μικρές μόνο ποσότητες στο θαλασσινό νερό, απορροφάται από τα φύκη, γενικά ως μεθυλυδράργυρος που είναι η πιο επιβλαβής μορφή του υδραργύρου. Απορροφάται αποτελεσματικά, αλλά απεκκρίνεται πολύ αργά από τους οργανισμούς. Η Βιοσυσσώρευση και η βιοσυγκέντρωση έχουν ως αποτέλεσμα συσσώρευση στους λιπώδεις ιστούς των διαδοχικών τροφικών επιπέδων: το ζωοπλαγκτόν, το μικρό νηκτόν, τα μεγαλύτερα ψάρια, κ.ο.κ.. Όποιος τρώει αυτά τα ψάρια προσλαμβάνει όλη τη ποσότητα υδραργύρου που είχε συσσωρευτεί στα σώματά τους. Έτσι εξηγείται γιατί αρπακτικά ψάρια, όπως οι ξιφίες και οι καρχαρίες, ή πουλιά, όπως ο ψαραετός και οι αετοί, έχουν μεγαλύτερες συγκεντρώσεις υδραργύρου στους ιστούς τους από ό, τι θα αναμενόταν. Για παράδειγμα, αν μια ρέγκα έχει υδράργυρο 0,01 μέρη στο εκατομμύριο (ppm) τότε ο καρχαρίας που τρέφεται από ρέγκες θα έχει περισσότερο από 1 ppm υδραργύρου στους ιστούς του.
Το DDT είναι φυτοφάρμακο που βιομεγενθύνεται και ως εκ τούτου θεωρείται επιβλαβές για το περιβάλλον από τις υπηρεσίες προστασίας του περιβάλλοντος. Το DDT εναποτίθεται στο λίπος των ζώων όπου παραμένει για πολλά χρόνια χωρίς να μεταβολίζεται, και καθώς οι λιπώδεις ιστοί καταναλώνονται από τα αρπακτικά ζώα, τα ποσά του DDT βιομεγενθύνονται. Είναι πλέον απαγορευμένη ουσία σε πολλά μέρη του κόσμου.
Τρέχουσα κατάσταση
Η ανασκόπηση πολλών μελετών έδειξε ότι η βιομεγέθυνση ως φαινόμενο ίσως είναι πιο περιορισμένη από ότι πιστευόταν, αλλά τεκμηριώθηκε ότι τα DDT, DDE, PCBs, τοξαφαίνιο, και οι οργανικές μορφές του υδραργύρου και του αρσενικού πράγματι βιομεγενθύνονται στη φύση. Για άλλους ρύπους, η βιοσυγκέντρωση και η βιοσυσσώρευση δικαιολογούν τις υψηλές συγκεντρώσεις στους ιστούς του οργανισμού. Κατόπιν της απαγόρευσης στη χρήση του φυτοφάρμακου DDT αποκαταστάθηκαν με επιτυχία οι πληθυσμοί των κορυφαίων αρπακτικών πουλιών (φαλακροί αετοί, γεράκια) στη Βόρεια Αμερική.
Ουσίες που βιομεγενθύνονται
Διακρίνονται σε δύο τύπους που είναι εξίσου λιπόφιλες και μη αποικοδομήσιμες:
Οι έμμονοι οργανικοί ρύποι για τους οποίους οι οργανισμοί δεν διαθέτουν μηχανισμούς αποικοδόμησης, μεταβολισμού, απέκκρισης και αποτοξίνωσης.
Τα μέταλλα δεν είναι αποικοδομήσιμα επειδή είναι στοιχεία. Οι οργανισμοί διαθέτουν μηχανισμούς για απομόνωση και απέκκριση των μετάλλων, αλλά όταν εκτίθενται σε υψηλότερες συγκεντρώσεις από τις συνήθεις ο κανονικός ρυθμός αποτοξίνωσης δεν προλαβαίνει να παρεμποδίσει τη βλάβη. Κάποια βαρέα μέταλλα είναι πολύ επικίνδυνα και επιβλαβή για το αναπαραγωγικό σύστημα του οργανισμού.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ρύπανση Κατηγορία:Οικολογία
Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Ξηροκρήνης Θεσσαλονίκης
Ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Ξηροκρήνης Θεσσαλονίκης είναι ιστορικός ναός της πόλης της Θεσσαλονίκης, στη συνοικία της Ξηροκρήνης αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο επίσκοπο Μύρων της Λυκίας (Μικρά Ασία).
Ιστορικό
Στα Ρωμαϊκά χρόνια, στα όρια της περιοχής της σημερινής Ξηροκρήνης, πάνω από την σύγχρονη πλατεία Δημοκρατίας (όπου και η «Χρυσή Πύλη» τότε) και συγκεκριμένα στη συμβολή των οδών Λαγκαδά και Αγίου Δημητρίου, τοποθετείται το μαρτύριο του Αγίου Νέστορα, μαθητή του Αγίου Δημητρίου. Για τον λόγο αυτό στην εξωτερική πλευρά του νέου ναού δημιουργήθηκε ψηφιδωτό με τη μορφή του Αγίου Νέστορα. Επίσης είναι γνωστός, από βιβλιογραφικές πηγές της εποχής, ο βυζαντινός ναός του Αγίου Νικολάου που βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή της Χρυσής Πύλης των τειχών της πόλης. .
thumb|Οι αγίες [[Αγάπη, Χιονία και Ειρήνη από τη Θεσσαλονίκη, μαθήτριες της αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας που μαρτύρησαν στην περιοχή της Ξηροκρήνης. Μικρογραφία απο το Μηνολόγιο του Βασιλείου B'.]]
Η περιοχή αποτελούσε σημαντικό λατρευτικό κέντρο κατά την πρωτοχριστιανική και Βυζαντινή περίοδο και μέχρι σήμερα έχουν ανασκαφεί τρεις παλαιοχριστιανικοί ναοί, οι οποίοι πιθανόν συνδέονται με το μαρτύριο και τη μνήμη του αγίου Νέστορα ή των τριών αδελφών μαρτύρων Αγάπης, Ειρήνης και Χιονίας που επίσης μαρτύρησαν εκεί. Η Παλαιοχριστιανική Βασιλική Ξηροκρήνης εντοπίσθηκε κατά την ανέγερση κτιρίου στην οδό Μαργαροπούλου 20, πίσω από τον Ν.Σιδηροδρομικό Σταθμό. Τμήματά της είναι ορατά στο στο πάρκο της οδού Ρεγκούκου. Οι έτεροι δύο ναοί που έχουν βρεθεί στην περιοχή είναι ο αυτός του πρώτου μισού του 5ου αιώνα μ.Χ. στη συμβολή των οδών Λαγκαδά και Αγίου Δημητρίου και ο παλαιοχριστιανικός ναός που ανακαλύφθηκε κατά τις εργασίες κατασκευής του μετρό στην πλατεία Δημοκρατίας. Ο τελευταίος βρίσκεται στις παρυφές του δυτικού αρχαίου νεκροταφείου λίγο έξω από την Πλατεία Δημοκρατίας κτισμένος πάνω σε ένα συγκρότημα αποθηκών της ύστερης αρχαιότητας, καταδεικνύοντας και τον εμπορικό χαρακτήρα του τόπου.
Η περιοχή της Ξηροκρήνης πήρε το όνομα της από την ομώνυμη συνοικία της Κωνσταντινούπολης, καθώς πρόσφυγες από την Κωνσταντινούπολη, τη Μικρά Ασία, την Ανατολική Θράκη και την Ανατολική Ρωμυλία αποτέλεσαν τους πρώτους οικιστές της περιοχής μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 και την Ανταλλαγή Πληθυσμών το 1923-1924.
Ο πρώτος, ιστορικός και παλαιός ναός του Αγίου Νικολάου κτίσθηκε από τους κατοίκους το 1958 ως ενορία της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, υπό τη μέριμνα του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Παντελεήμονος του Α΄. Το 1970, μετά την ανέγερση παραπλεύρως του νέου ναού του Αγίου Νικολάου, ο παλαιός αφιερώθηκε στους δύο Θεσσαλονικείς αδελφούς Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο. Αποτέλεσε έτσι τον πρώτο ναό στην Ελλάδα που αφιερώθηκε στη μνήμη τους.
Ο νέος Ναός εγκαινιάστηκε το 1970 σε σχέδια που εκπόνησε ο επιφανής αρχιτέκτονας Παιονίδης, σε αρχιτεκτονικό ρυθμό που παραπέμπει σε παλαιοχριστιανική βασιλική. Στεγάζει εξαιρετικής τέχνης και αισθητικής μαρμάρινα γλυπτά όπως κίονες, προσκυνητάρια, άμβωνα και αρχιερατικό θρόνο, του Τήνιου γλύπτη Φιλιππότη. Τα μαρμάρινα δάπεδα σχηματίζουν μοτίβα αντίστοιχα με αυτά της βασιλικής του Αγίου Νικολάου στα Μύρα της Λυκίας στη Μικρά Ασία.
Στον ναό φυλάσσεται ιερό λέιψανο του αγίου Νικολάου. μικρογραφία|Στην Ξηροκρήνη απέναντι από τον Ναό του Αγίου Νικολάου βρίσκεται το παλαιότερο δέντρο της πόλης, η 300 ετών μουριά, στην αυλή του 16ου Λυκείου Θεσσαλονίκης.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χριστιανικοί ναοί στη Θεσσαλονίκη Θ
Οικογένεια Μελισσηνών
Ιστορία
Οι Μελισσηνοί είναι μία από τις παλαιότερες γνωστές αριστοκρατικές οικογένειες της μεσοβυζαντινής περιόδου. Οι Γενεαλογίες της οικογένειας από τον 16ο και 17ο αιώνα αναφέρουν τον πατρίκιο Μιχαήλ Μελισσηνό, συγγενή του Μιχαήλ Α΄ Ραγκαβέ (βασίλευσε το 811-813), Θεσσαλονικιώτικης καταγωγής και τον γιο του μάγιστρο Λέοντα Μελισσηνό, αλλά η οικογένεια εκτείνεται πίσω άλλο μισό αιώνα με τον Μιχαήλ, ευνοούμενο του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ε΄ (741-775). Αυτός ο Μιχαήλ νυμφεύτηκε μια αδελφή της συζύγου του Κωνσταντίνου, Ευδοκίας, και ο γιος τους, ο Θεόδωρος Κασσιτεράς Μελισσηνός, έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως το 815-821.
Η ακριβής περιοχή της καταγωγής της οικογένειας είναι άγνωστη, αλλά από τον 9ο έως τον 11ο αι. ως επί το πλείστον δραστηριοποιούνται στη Μικρά Ασία, ως στρατηγοί και διοικητές των τοπικών θεμάτων. Στα τέλη του 11ου αιώνα, η οικογένεια φαίνεται να είχε δεσμούς ιδιαίτερα με την περιοχή του Δορυλαίου στη Φρυγία, που μπορεί να δείχνει ότι η οικογένεια καταγόταν από εκεί.
Το 1080 ο Νικηφόρος Μελισσηνός, μετά την έναρξη μιας εξέγερσης εναντίον του Νικηφόρου Γ Βοτανειάτη (1078 έως 1081), ο ίδιος φιλοξενήθηκε με τον διάδοχο του Βοτανειάτη, τον Αλέξιο Α΄ (1081 έως 1118), του οποίου την αδελφή Ευδοκία Κομνηνή είχε νυμφευτεί, με αντάλλαγμα τον τίτλο του Καίσαρα και κτήματα κοντά στη Θεσσαλονίκη. Κατά τη βασιλεία των Κομνηνών αυτοκρατόρων, οι Μελισσηνοί ήταν κυρίως ανώτεροι υπάλληλοι, αλλά παρά τους οικογενειακούς δεσμούς τους με τον βασιλιά της δυναστείας, η οικογένεια έπαψε να κατέχει υψηλές κρατικές θέσεις μετά περίπου το 1118.
Άλλοι κλάδοι της οικογένειας
Τον 13ο αιώνα, μέλη ενός κλάδου της οικογένειας πιστοποιούνται ως ιδιοκτήτες γης γύρω από τη Σμύρνη, ενώ άλλοι κλάδοι της οικογένειας εγκαταστάθηκαν στον Μωριά και την Ήπειρο. Μια γυναίκα της οικογένειας παντρεύτηκε τον Μιχαήλ Α' Κομνηνό Δούκα Άγγελο, τον ιδρυτή του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Αργότερα ο Ανδρέας Μελισσηνός μετακόμισε στην Κρήτη κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αλεξίου Α΄, ιδρύοντας έναν τοπικό κλάδο της οικογένειας εκεί.
Τον 13ο αιώνα αναφέρεται κλάδος της οικογένειας στην περιοχή της Δημητριάδας Μαγνησίας (σημ. Βόλος), με ιδρυτή της τον Νικόλαο. Γιος του ήταν ο τοπάρχης της Δημητριάδος Κωνσταντίνος, με τη σύζυγό του Μαρία Αγγελίνα, αδελφή του Μιχαήλ Β' της Ηπείρου και στη συνέχεια ο επίσης τοπάρχης γιος του Νικόλαος (1255-1275) με τη σύζυγό του Άννα Παλαιολογίνα, ανεψιά του αυ­τοκράτορα της Κων/πόλεως, Μιχαήλ Η' Παλαιολό­γου. Επόμενοι τοπάρχες Δημητριάδος ήταν οι Ιωάννης (1275-1285) γιος του Νικολάου, ο Γαβριήλ (1285-1318) γιος του Ιωάννη και ο Στέφανος (1318-1333) γιος του Γαβριήλ. Η αρχή του Στεφάνου συμπίπτει με την πλήρη επι­κράτηση των Καταλανών στην κεντρική Ελλάδα, μετά τηv συντριπτική νίκη τους επί των συνασπισμένων Φράγκων ευγενών στη Μάχη του Αλμυρού (1311) και την κατάλυση από αυ­τούς του Δουκάτου των Αθηνών. Το 1320 διπλωματικά ο Στέφανος πάντρεψε την αδελφή του Άννα Μελισσηνή-Γαβριηλοπουλί­να με τον Όδο δε Νοβέλ (Odo de Novelles), εκ των ηγετών της Καταλανικής Εταιρείας, που κατέστη ο γενάρχης του Οίκου των Μελισσηνών-Νοβέλ. Από τον γάμο αυτό γεννήθηκε ο Αρμεγκόλιος Μελισσηνός-Νοβέλ (1335-1365), πρώτος ελληνοκαταλανός άρχοντας της Δημητριάδας και έκτος στη σειρά διαδοχής του Οίκου των Μελισσηνών τοπαρχών, ενώ τελευταίος γνωστός εκπρόσωπος της οικογένειας αναφέρεται ο γιος αυτού κόμης Μεσιλί (Mesili de Novelles).
Κλάδος της οικογένειας αναφέρεται στο Ναύπλιο μετά την άλωση της Πόλης έως σήμερα. Άλλος κλάδος της οικογένειας αναφέρεται στο Δουκάτο των Αθηνών, με τη Μαρία Μελισσηνή δούκισσα των Αθηνών τον 15ο αιώνα, κόρη του Λέοντος Μελισσηνού και της Ελένης Χαλκοκονδύλη. Ο ιστορικός του 16ου αιώνα και μητροπολίτης Μονεμβασίας, Μακάριος Μελισσηνός, πιστεύεται ότι δεν ήταν πραγματικό μέλος της οικογένειας, αλλά υιοθέτησε το επώνυμο κατά την εξορία του στη Νάπολη.
Ως γενάρχης του κλάδου της οικογένειας στην Κρήτη αναφέρεται ο Ανδρέας Μελισσηνός που σύμφωνα με τη λαϊκή και εν γένει παράδοση ήταν ένα από Τα Δώδεκα Αρχοντόπουλα της Κρήτης. Η οικογένεια απέκτησε εκεί μεγάλη περιουσία ενώ συμμετείχε ενεργά στις επαναστάσεις κατά των Ενετών το 1217, το 1222 και το 1230. Στα μέλη της οικογένειας αναφέρεται και ο Μιχαήλ ηγέτης των παραπάνω επαναστάσεων. Η οικογένεια διατηρούσε φέουδα και πύργους στο Φόδελε στο Μονοπάρι Ρεθύμνου από το 1185 και σε άλλες περιοχές της Κρήτης. Τον 13ο αιώνα αναφέρονται ο βιλάνος Θεόδωρος, αδελφός του προηγούμενου Μιχαήλ και ο επίσης βιλάνος Γεώργιος. Από τους Μελισσηνούς της Κρήτης ήταν ο Πατριάρχης Γρηγόριος Γ΄ της Κωνσταντινούπολης (1443 έως 1450) .Ο επιφανής και περιπετειώδης λόγιος και Αρχιεπίσκοπος Κρότωνος, πρώην Μητροπολίτης Παροναξίας, Νικηφόρος Μελισσηνός, λόγιος, με καταγωγή από την Κρήτη αλλά γεννημένος στην Ιταλία τις αρχές του 1577, συντηρεί την ιστορία και αίγλη των Μελισσηνών.
Μέλη της οικογένειας τον 18ο αιώνα αναφέρονται ότι μετοίκισαν αρχικά σε κάποια νησιά του Αιγαίου και έπειτα στην Αθήνα. Απόγονοί τους αναφέρονται ο ποιητής Σταύρος Μελισσηνός (1929-1954) και ο θείος του βιομήχανος Παναγιώτης Μελισσηνός, Άλλα μέλη του Κρητικού κλάδου μετοίκησαν στην Πελοπόννησο. Στη Μεσσηνία αναφέρεται ο Θεόδωρος Μελισσηνός, που ήταν δεσπότης της Μεσσηνίας τον 12ο αιώνα.
Ο Ιβάν Μελισσηνός με καταγωγή το Ηράκλειο, τον 18ο αιώνα μετοίκησε στη Ρωσία από την Κεφαλλονιά. Γιος του ήταν ο Ιβάν Ιβάνοβιτς Μελισσηνός, πρύτανης του Πανεπιστημίου Μόσχας. . Μια άλλη εξέχουσα προσωπικότητα ήταν ο Ρώσος στρατηγός του Πυροβολικού Πιότρ Μελισσηνός, που γεννήθηκε στην Κεφαλλονιά και ο γιος του, υποστράτηγος του Ιππικού, Αλεξέι Μελισσηνός.
Πηγές
Μελισσην
Αποκεφαλισμός
μικρογραφία|Αποκεφαλισμοί σε μια ζωγραφιά από τα Χρονικά του Φρουασάρ, αρχές 15ου αιώνα - η εκτέλεση του [[Γκιγιώμ Σαν και του γραμματέα του με τις εντολές του Τόμας Φέλτον.]] μικρογραφία|Ο παλαιότερος αποκεφαλισμός στο Νέο Κόσμο (10.000 χρόνια πριν). μικρογραφία|Αναπαράσταση ενός [[Αιθιοπία|Αιθίοπα αυτοκράτορα να εκτελεί έναν αριθμό ανθρώπων με αποκεφαλισμό, 18ος αιώνας.]] Αποκεφαλισμός ή καρατόμηση είναι ο πλήρης διαχωρισμός του κεφαλιού από το σώμα. Ένας τέτοιος τραυματισμός είναι πάντα ακαριαία θανατηφόρος για τον άνθρωπο και σχεδόν όλα τα ζώα, αφού στερεί από όλα τα άλλα όργανα τις ακούσιες λειτουργίες που χρειάζονται για να λειτουργήσει το σώμα, ενώ ο εγκέφαλος στερείται οξυγονωμένου αίματος και αρτηριακής πίεσης.