cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αποστασία του 1965
Κυβέρνηση Στεφανόπουλου
Μετά από πολλές διαβουλεύσεις του βασιλιά με τους πολιτικούς αρχηγούς και ενώ ο Γ. Παπανδρέου επέμενε ότι η μόνη λύση ήταν ο διορισμός υπηρεσιακής κυβέρνησης και η διεξαγωγή εκλογών, τελικά ορκίστηκε πρωθυπουργός στις 17 Σεπτεμβρίου 1965 ο Στέφανος Χ. Στεφανόπουλος. Είχε ήδη εξασφαλίσει τη στήριξη της ΕΡΕ, του Κόμματος των Προοδευτικών του Σπυρίδωνος Μαρκεζίνη και ορισμένων βουλευτών της Ε.Κ. Χαρακτηριστικό είναι ότι ορισμένοι υπουργοί αποφάσισαν την τελευταία στιγμή να ενδώσουν στις πιέσεις για συμμετοχή στην κυβέρνηση. Από φόβο μήπως αλλάξουν γνώμη τους όρκισαν βιαστικά, άλλους αξύριστους και άλλους με τα καθημερινά τους ρούχα. Στην κυβέρνηση μετέχουν οι Τσιριμώκος και Νόβας ως αντιπρόεδροι και ο Μητσοτάκης ως υπουργός Συντονισμού και Οικονομικών.
Όταν η νέα κυβέρνηση παρουσιάστηκε στη Βουλή στις 22 Σεπτεμβρίου, στην κοινοβουλευτική ομάδα της Ε.Κ. είχαν απομείνει από τους αρχικούς 171 μόνο 126 βουλευτές. Τελικά η κυβέρνηση Στεφανόπουλου έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης στις 24 Σεπτεμβρίου με 152 ψήφους υπέρ και 148 κατά.
Οι περισσότεροι «αποστάτες» βουλευτές θα ιδρύσουν δικό τους κόμμα, το «Φιλελεύθερον Δημοκρατικόν Κέντρον» (ΦΙΔΗΚ) τον Δεκέμβριο του 1965 με αρχηγό τον Στεφανόπουλο.
Η κυβέρνηση Στεφανόπουλου θα παραμείνει στην εξουσία ως την 21η Δεκεμβρίου 1966, οπότε και θα ανατραπεί ύστερα από συμφωνία του βασιλιά, του αρχηγού της ΕΡΕ, Π. Κανελλόπουλου, και του αρχηγού της Ε.Κ,. Γ. Παπανδρέου, για διορισμό υπηρεσιακής κυβέρνησης και διεξαγωγή εκλογών.
Τα αίτια της κρίσης
Τα αληθινά αίτια της κρίσης είναι αρκετά και δεν έχουν ξεκαθαριστεί ακόμα πλήρως. Αφορμή για την άρνηση του βασιλιά να επιτρέψει στον Γ. Παπανδρέου να αναλάβει το υπουργείο Εθνικής Αμύνης ήταν η υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ, η οποία είχε τότε ξεσπάσει. Σ' αυτή φερόταν να εμπλέκεται ο γιος του πρωθυπουργού, Ανδρέας Παπανδρέου. Επρόκειτο για μια μυστική οργάνωση αξιωματικών, οι οποίοι κατηγορούνταν ότι ήθελαν να ανατρέψουν τους «εθνικόφρονες» συναδέλφους τους και να αλληλοπροωθηθούν σε καίριες θέσεις του στρατεύματος. Ούτε από τις ανακρίσεις ούτε από αλλού προέκυψαν ιδιαίτερα επιβαρυντικά στοιχεία ούτε για την επικινδυνότητα της ομάδας ούτε για την ανάμιξη του ίδιου του Ανδρέα Παπανδρέου. Αρκετοί όμως (κυρίως η αντιπολίτευση της ΕΡΕ) θεώρησαν ότι για όσο διαρκούν οι ανακρίσεις θα έπρεπε να τοποθετηθεί υπουργός Άμυνας πρόσωπο αμερόληπτο και ευρύτερης αποδοχής.
Ως κύρια αιτία φέρεται η επιθυμία του βασιλιά Κωνσταντίνου και της μητέρας του Φρειδερίκης να ελέγχουν πλήρως το στράτευμα. Άλλωστε για τον ίδιο λόγο είχαν συγκρουστεί τα ανάκτορα στο παρελθόν και με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Ο Π. Γαρουφαλιάς ήταν πρόσωπο εμπιστοσύνης του Γεωργίου Παπανδρέου, τον οποίο εμπιστευόταν και το Παλάτι. Ο Γ. Παπανδρέου είχε αποδεχθεί στο παρελθόν την επιλογή ΑΓΕΣ προσκείμενου στο Παλάτι μη θέλοντας να συγκρουστεί μετωπικά με τα ανάκτορα και ως τότε είχε φανεί υποχωρητικός στις απαιτήσεις τους. Τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή είδε όμως ότι υπονομευόταν από τον Γαρουφαλιά και θεώρησε ότι, αν δικαιούται να είναι πρωθυπουργός, τότε δικαιούται να είναι και υπουργός Αμύνης. Από την αντίδραση του βασιλιά και τις οξύτατες επιστολές του φάνηκε ότι τα ανάκτορα δεν ήταν διατεθειμένα να χάσουν τον έλεγχο του στρατού, δε δίστασαν μάλιστα να δημιουργήσουν και μείζονα κρίση με βαρύτατες συνέπειες για τον σκοπό αυτόν.
Ως επιπλέον αιτία έχει προβληθεί ότι τα ανάκτορα επιδίωκαν τη διάσπαση της Ενώσεως Κέντρου. Παραστρατιωτικά κέντρα στον στρατό και στην ΚΥΠ παρουσίαζαν (για δικούς τους σκοπούς) ψευδείς εκθέσεις για έξαρση του κομμουνισμού στην ύπαιθρο και οι σύμβουλοι των ανακτόρων δυσπιστούσαν προς την Ε.Κ., η οποία ακολουθούσε μια λιγότερο αντικομμουνιστική πολιτική από την ΕΡΕ. Η διάσπαση αυτή πέτυχε με την ανάθεση της πρωθυπουργίας σε σημαίνοντα στελέχη της Ε.Κ. μετά τον παραγκωνισμό του Γ. Παπανδρέου και με την εξώθηση πολλών βουλευτών να στηρίξουν και να συμμετάσχουν στις κυβερνήσεις των «αποστατών».
Μια ακόμη αιτία ενδέχεται να είναι η άνοδος της δημοτικότητας του Ανδρέα Παπανδρέου. Ο Α. Παπανδρέου είχε αναλάβει για πρώτη φορά υπουργός το 1964 και εξέφραζε θέσεις που τον έκαναν δημοφιλή. Κύρια θέση του ήταν η ανεξαρτητοποίηση της εξωτερικής πολιτικής από την πολιτική των ΗΠΑ και των λοιπών δυτικών συμμάχων και ο περιορισμός της επιρροής τους στην Ελλάδα. Είναι πιθανό βλέποντας τη δημοτικότητά του να ανεβαίνει στελέχη τόσο του εσωτερικού (επίδοξοι διάδοχοι του Γ. Παπανδρέου που ένιωθαν να απειλούνται τα σχέδιά τους, όπως ο Κ. Μητσοτάκης) όσο και του εξωτερικού (Αμερικανοί αξιωματούχοι) να επιθυμούσαν με την κρίση αυτή να ανακόψουν την πορεία του. Ο Α. Παπανδρέου είχε διαφοροποιηθεί κατ´επανάληψιν από τις μετριοπαθείς θέσεις του πατέρα του απέναντι στους Αμερικανούς και στο παλάτι, γεγονός που είχε ανησυχήσει τους πρώτους. Πίστευαν ότι παρέσυρε τον πατέρα του σε συγκρούσεις με τον στρατό και το παλάτι για να προωθήσει προσωπικές του φιλοδοξίες. Κατά τη διάρκεια των ταραχών που ακολούθησαν την αποπομπή του Γ. Παπανδρέου από την πρωθυπουργία οι Αμερικανοί διπλωμάτες εκτιμούσαν ότι ο Α. Παπανδρέου είχε έλθει σε συνεννόηση με την αριστερή ΕΔΑ, κάτι που ανησυχούσε ιδιαίτερα το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών. Εξάλλου ο Κ. Μητσοτάκης είχε ενεργό ρόλο στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό και τη στήριξη των κυβερνήσεων των «αποστατών», στον οποίο ενισχυόταν και από τον φίλο του εκδότη της «Ελευθερίας», της μεγαλύτερης κεντρώας εφημερίδας της εποχής, Πάνο Κόκκα. Σε συζητήσεις με Αμερικανούς διπλωμάτες λίγο πριν τα γεγονότα του Ιουλίου ο Κ. Μητσοτάκης είχε εκφράσει την άποψη ότι ο Α. Παπανδρέου ήταν η κύρια πηγή των προβλημάτων της Ε.Κ. και ότι θα έπρεπε να απομακρυνθεί τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την Ελλάδα.
Τα ηγετικά στελέχη των κυβερνήσεων της «αποστασίας» υποστήριξαν ότι κίνητρό τους ήταν η διατήρηση της πολιτειακής ομαλότητας και η αποτροπή κινδύνου πραξικοπήματος. Αποχωρώντας από την Ε.Κ. ο Τσιριμώκος είχε κατηγορήσει τον Γ. Παπανδρέου ότι είχε ταυτίσει τη δημοκρατία με τον εαυτό του, ενώ πριν ακόμη λάβει διαστάσεις η κρίση τόσο αυτός όσο και ο Κ. Μητσοτάκης είχαν προσπαθήσει μάταια να πείσουν τον Γ. Παπανδρέου να υποχωρήσει στις αξιώσεις των ανακτόρων και να μην παραιτηθεί.
Οι συνέπειες της κρίσης
Η πιο σημαντική συνέπεια όμως ήταν η απαξίωση της πολιτικής και των πολιτικών και η εξουδετέρωση της άμυνας του συστήματος απέναντι σε πολιτειακές εκτροπές. Αυτή η απαξίωση και η άμβλυνση των μηχανισμών άμυνας εξέθρεψαν και επέτρεψαν το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967. Αφ´ενός για να πειστούν οι βουλευτές της Ε.Κ. να αποχωρήσουν χρησιμοποιήθηκαν ταπεινά δολώματα. Προσφέρθηκαν υπουργικοί θώκοι σε πολιτικούς ήσσονος σημασίας για να στηρίξουν τις κυβερνήσεις, έτσι ώστε δημιουργήθηκε η εντύπωση πως όποιος βουλευτής αποχωρούσε από την Ε.Κ. λάμβανε αυτόματα και υπουργείο. Παράλληλα υπήρξαν και καταγγελίες για χρηματισμό και εξαγορά ψήφων. Ο Παν. Κανελλόπουλος, αρχηγός της ΕΡΕ, που είχε στηρίξει την Αποστασία και τις βασιλικές επιλογές, σε υπόμνημά του προς τον Κωνσταντίνο τον Ιανουάριο 1966, σχολιάζοντας τη στάση των αποστατών της ΕΚ, σημείωσε ότι εκ των υστέρων πληροφορήθηκε ορισμένες λεπτομέρειες της κρίσης:
Συνέπεια αυτού ήταν η μείωση της εμπιστοσύνης του κόσμου στη δημοκρατία, αφού έβλεπε ότι οι πολιτικοί ήταν διατεθειμένοι να αλλάζουν γνώμη και στρατόπεδο εν μιά νυκτί προκειμένου να εξασφαλίσουν υλικά ανταλλάγματα.
Αφ' ετέρου με την επιμονή του βασιλιά να ελέγχει το στράτευμα και με την αναταραχή που δημιουργήθηκε λόγω αυτής τελικά αφέθηκαν να δρουν ανεξέλεγκτα οι παραστρατιωτικές ομάδες με κυριότερη αυτήν του τότε αντισυνταγματάρχη Παπαδόπουλου, κατοπινού δικτάτορα. Οι πολιτικοί όλων των παρατάξεων αλλά και τα ανάκτορα φέρθηκαν κοντόφθαλμα και στάθηκαν ανίκανοι να προβλέψουν τους κινδύνους από αυτήν την πολιτειακή κρίση. Μόνος ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΕΔΑ Ηλίας Ηλιού είχε προειδοποιήσει κατ' επανάληψιν από το βήμα της Βουλής για την επικινδυνότητα της κατάστασης, για «απαρχή εφαρμογής σχεδίου προς προπαρασκευήν του εδάφους δι' ανωμάλους λύσεις» και είχε διερωτηθεί με αφορμή το «Σαμποτάζ του Έβρου», που οργανώθηκε τον Ιούνιο του 1965 ως προβοκάτσια εις βάρος των κομμουνιστών από τον Παπαδόπουλο, ''«πώς ... είναι δυνατόν ... να εγκαθιδρυθεί ξανά το βασίλειον του φόβου εις αυτόν τον τόπον επί τη βάσει οιασδήποτε αυθαιρέτου, κακοβούλου ενεργείας οιουδήποτε κ. Παπαδοπούλου;»''.
Οι αποκαλούμενοι "αποστάτες" βουλευτές
Οι συνολικά 39 βουλευτές που αποστάτησαν από την Ένωση Κέντρου ήταν οι:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολιτική της Ελλάδας Κατηγορία:Νεότερη ελληνική ιστορία Κατηγορία:Ένωση Κέντρου
Συχνότητα
Συχνότητα ονομάζουμε τον αριθμό των επαναλήψεων ενός γεγονότος στη μονάδα του χρόνου. Η συχνότητα χαρακτηρίζει οποιοδήποτε φυσικό μέγεθος μεταβάλλεται περιοδικά, δηλαδή επαναλαμβάνει τις ίδιες τιμές σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επομένως εκφράζει περιοδικές κινήσεις στις οποίες μεταβάλλεται περιοδικά η θέση, η ταχύτητα και η επιτάχυνση του αντικειμένου, περιοδικά ηλεκτρικά σήματα όπως το εναλλασσόμενο ρεύμα ή οι ηλεκτρικοί παλμοί χρονισμού ενός υπολογιστικού συστήματος όπου μεταβάλλεται περιοδικά η ένταση του ρεύματος και η ηλεκτρική τάση και τέλος ηλεκτρομαγνητικά κύματα όπου μεταβάλλεται περιοδικά η τιμή του ηλεκτρικού ή του μαγνητικού πεδίου τους για συγκεκριμένη θέση ή χρονική στιγμή.
Συχνότητα περιοδικής κίνησης
70px|right|thumb Στις περιοδικές κινήσεις η συχνότητα εκφράζει τον ρυθμό επανάληψης της κίνησης. Παραδείγματα περιοδικών κινήσεων είναι η απλή αρμονική ταλάντωση ή η ομαλή κυκλική κίνηση. Στην απλή αρμονική ταλάντωση η συχνότητα εκφράζει το πλήθος των ταλαντώσεων που πραγματοποιούνται στην μονάδα του χρόνου. Η μαθηματική έκφραση της συχνότητας για την περίπτωση της ταλάντωσης ιδανικού ελατηρίου εκφράζεται από την σχέση: όπου Κ η σταθερά του ελατηρίου και m η μάζα του
Στην περίπτωση του εκκρεμούς η συχνότητα της ταλάντωσης του δίνεται από την σχέση: όπου g η επιτάχυνση της βαρύτητας και l to μήκος του εκκρεμούς
Τέλος στην ομαλή κυκλική κίνηση η συχνότητα δίνεται από την σχέση:
όπου ω η γωνιακή ταχύτητα (ή κυκλική συχνότητα) του σώματος που περιστρέφεται
Συχνότητα ηλεκτρικών σημάτων
right|300px|thumb|Παλμοί χρονισμού (Clock) Στον ηλεκτρισμό η έννοια της συχνότητας περιγράφει περιοδικές μεταβολές ηλεκτρικών μεγεθών όπως της τάσης και της έντασης. Παραδείγματα περιοδικών σημάτων είναι το εναλλασσόμενο ρεύμα ή οι ηλεκτρικοί παλμοί χρονισμού ενός υπολογιστικού συστήματος. Το εναλλασσόμενο ρεύμα μεταβάλλεται ημιτονικά ενώ οι παλμοί χρονισμού έχουν τετραγωνική μορφή καθώς παίρνουν μία μέγιστη και μία ελάχιστη τιμή σε σταθερά χρονικά διαστήματα.
Συχνότητα κύματος
thumb|right|300px|Πέντε [[Κύματα διαφόρων συχνοτήτων.]] Στα κύματα υπάρχει πάντα ένα μέγεθος που μεταβάλλεται περιοδικά, δηλαδή ένα μέγεθος που χαρακτηρίζεται από κάποια συχνότητα. Στα μηχανικά κύματα το μέγεθος που μεταβάλλεται είναι η θέση των στοιχειωδών σωματιδίων από τη θέση ισορροπίας τους. Στα ηλεκτρομαγνητικά κύματα είναι το ηλεκτρικό και το μαγνητικό πεδίο τους. Το μέγεθος μεταβάλλεται περιοδικά σε σχέση με τον χρόνο παρατηρώντας το σε σταθερό σημείο του χώρου, αλλά μεταβάλλεται και σε σχέση με την απόσταση παρατηρώντας το για συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Σε ένα κύμα, η συχνότητα f είναι ανάλογη της ταχύτητας v του κύματος και αντιστρόφως ανάλογη του μήκους λ του κύματος: Στην περίπτωση ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων που διαδίδονται στο κενό, η ταχύτητα είναι v = c, όπου c η ταχύτητα του φωτός :
Μονάδα μέτρησης
Στο σύστημα SI η συχνότητα μετριέται σε Hertz (Χερτζ), από το όνομα του Γερμανού φυσικού Χάινριχ Χερτζ (Heinrich Rudolf Hertz), ή σε κύκλους. Η συχνότητα ενός (1) Hz (Hertz), ή ενός κύκλου, ισοδυναμεί με μία ταλάντωση ανά δευτερόλεπτο. Πολλαπλάσιες μονάδες αυτού είναι το κιλοχέρτς kHz ή χιλιόκυκλος (=1000 Hz) και το μεγαχέρτς MHz ή μεγάκυκλος που ισούται με 1.000.000 Hz.
Με μέτρηση του χρόνου μιας περιόδου
Ο απλούστερος τρόπος υπολογισμού συχνότητας που μπορεί να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις περιοδικών κινήσεων χαμηλής συχνότητας είναι με μέτρηση της περιόδου. Γνωρίζοντας τον χρόνο μίας περιόδου μπορεί να υπολογιστεί η συχνότητα από την σχέση: όπουT είναι η περίοδος.
Η μέθοδος αυτή εισάγει σημαντικά μετρητικά σφάλματα που οφείλονται στην καθυστέρηση αντίδρασης του χρονομέτρη. Το σφάλμα μπορεί να περιοριστεί αν αντί για τον χρόνο μίας περιόδου μετρήσουμε τον χρόνο περισσότερων επαναλήψεων. Σ’ αυτή την περίπτωση μπορεί να προσδιοριστεί η συχνότητα με διαίρεση του αριθμού των επαναλήψεων με τον συνολικό χρόνο της κίνησης. Αν ο αριθμός των επαναλήψεων είναι Ν και ο συνολικός χρόνος της κίνησης είναι Τολ τότε η συχνότητα ισούται με:
Με Στροβοσκόπιο
Το στροβοσκόπιο είναι όργανο που χρησιμοποιείται κυρίως για την μέτρηση της συχνότητας ενός αντικειμένου που περιστρέφεται. Το όργανο χρησιμοποιεί γεννήτρια που παράγει ηλεκτρικούς παλμούς μεταβαλλόμενης συχνότητας και ειδικό προβολέα με λυχνία ευγενούς αερίου ο οποίος αναβοσβήνει στην συχνότητα των παλμών. Όταν η συχνότητα του περιστρεφόμενου αντικειμένου γίνει ίση με την συχνότητα της λυχνίας τότε το αντικείμενο φαίνεται ακίνητο. Έτσι μπορεί να προσδιοριστεί η συχνότητα του αντικειμένου
Με συχνόμετρο
Το συχνόμετρο είναι ηλεκτρονικό όργανο το οποίο μετράει συχνότητα ηλεκτρικών σημάτων και προβάλει το αποτέλεσμα της μέτρησης σε ψηφιακή οθόνη. Χρησιμοποιείται κυρίως για μέτρηση συχνότητας περιοδικών ηλεκτρικών σημάτων υψηλής συχνότητας. Για να μετρηθεί μία περιοδική κίνηση με αυτό το όργανο θα πρέπει να μετατραπεί πρώτα σε αντίστοιχο περιοδικό ηλεκτρικό σήμα με έναν κατάλληλο αισθητήρα. Η συχνότητα του παραγόμενου περιοδικού σήματος ταυτίζεται με την συχνότητα της περιοδικής κίνησης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Θεμελιώδεις έννοιες της φυσικής Κατηγορία:Κυματική
Τέμενος της Παρασκευής
thumb|300px|Παράδειγμα Τεμένους με το όνομα Τέμενος της Παρασκευής ή Τζάμα Μασγίντ στο Δελχί, Ινδία. Με την ονομασία Τέμενος της Παρασκευής αναφέρονται πολλά ισλαμικά Τεμένη σε όλο τον κόσμο. Η ονομασία προέρχεται από τον αραβικό όρο μασιέντ αλ-τζουμά (Αραβικά: مسجد الجمعة μεταφράζεται ως Τέμενος της ημέρας συνάθροισης - εννοεί την Παρασκευή) ή τον όρο Τζάμα Μασγίντ (ο όρος αυτός χρησιμοποιείται στην Ινδία).
Στο Ισλάμ η Παρασκευή θεωρείται η κύρια μέρα για συνάθροιση και προσευχή (αντίστοιχα στον Χριστιανισμό αυτή η μέρα είναι η Κυριακή και στον Ιουδαϊσμό το Σάββατο). Λόγω της σημαντικότητας της ημέρας στο ισλάμ, πολλά Τεμένη έχουν οριστεί ως Τεμένη της Παρασκευής και έχουν το όνομα αυτό. Στις ισλαμικές κοινότητες το ορισμένο ως Τέμενος της Παρασκευής είναι ξεχωριστό από τα υπόλοιπα τεμένη γιατί διοικείται από την κεντρική ισλαμική αρχή και έχει αρκετά μεγάλο μέγεθος ώστε να χωρούνε όλοι οι πιστοί κατά την μεγάλη προσευχή της Παρασκευής.
Παραπομπές
Κατηγορία:Τζαμιά
Δαμασίστρατος
Στην ελληνική μυθολογία ο Δαμασίστρατος ήταν βασιλιάς των Πλαταιών, στη Βοιωτία.
Ανακάλυψε τα πτώματα του βασιλιά των Θηβών Λαΐου και του ηνιόχου ή υπηρέτη του, του Πολυφόντη ή Πολυφήτη, τους οποίους είχε σκοτώσει ο Οιδίποδας στη «στενή οδό» χωρίς να τους γνωρίζει, για να εκπληρωθεί έτσι η προφητεία ότι ο Οιδίποδας θα σκότωνε τον πατέρα του.
Ο Δαμασίστρατος έθαψε τα δύο πτώματα στη «Σχιστήν οδόν» των Θερμοπυλών. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι πάνω στα μνήματα υπήρχαν «λίθοι λογάδες σεσωρευμένοι».
Πηγές
Κατηγορία:Μυθικοί βασιλείς των Πλαταιών
Βαλκανολογία
Με τον όρο Βαλκανολογία, (Balkanology), χαρακτηρίζεται γενικά η συλλογική μελέτη της ιστορίας, γεωγραφίας, αρχαιολογίας, γλώσσας, εθνογραφίας, φιλολογίας, τεχνών και εθίμων των λαών της λεγόμενης Βαλκανικής χερσονήσου, ή χερσονήσου του Αίμου, η οποία κατά τον 19ο αιώνα εξελίχθηκε σε ειδική επιστήμη.
Όμως, αρκετοί από τους λεγόμενους βαλκανολόγους δεν περιορίστηκαν στην επιστημονική έρευνα προς ανάδειξη της αλήθειας αλλά περισσότερο τάχθηκαν στην υπηρεσία προπαγανδιστικών σκοπιμοτήτων και ειδικότερα κατά τη μεταβατική περίοδο της νέας πολιτικής διαμόρφωσης του χώρου που ακολούθησε μετά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, αποσκοπώντας σε ιδιοτελή οφέλη. Ο δε περί εθνικής επικράτησης αγώνας των βαλκανικών λαών δεν έχει λήξει ακόμα διατηρουμένων κάποιων εστιών ή θεμάτων που συνεχίζουν να αμφισβητούνται, παρά τα όσα αντίθετα λέγονται και γράφονται επισταμένα.
Κατά καιρούς εμφανίζονται και κάποια "περίεργα" Ινστιτούτα, αυτοχαρακτηριζόμενα ως Βαλκανολογικά, προκειμένου, με επιστημονικοφανή χαρακτήρα, να εξυπηρετήσουν σκοπιμότητες. Ένα τέτοιο χαρακτηριστικό ινστιτούτο ήταν και το ιδρυθέν στη Λειψία Ινστιτούτο του Γουστάβου Βέιγκαντ (G. Weigand) όπου στις αρχές μεν είχε ταχθεί υπέρ της ρουμανικής προπαγάνδας και στη συνέχεια υπέρ της βουλγαρικής, όταν μάλιστα ο παραπάνω απεστάλη τον Μάιο του 1917 από τον Κάιζερ της Γερμανίας, διαρκούσης της υπό των Βουλγάρων κατοχής της Μακεδονίας, όπως σε συνεργασία και με Βούλγαρους καθηγητές και δασκάλους συλλέξει εθνογραφικά στοιχεία και συγγράψει μελέτη υπέρ της βουλγαρικότητας της Μακεδονίας. Η αποστολή αυτή πράγματι εκτελέστηκε προϊόν της οποίας ήταν και η σχετική έκδοση υπό τον τίτλο "Ethnographie von Makedonien" (= Εθνογραφία των Μακεδόνων) - Leipzig 1924, όπου ο συγγραφέας παραθέτοντας, όχι βέβαια αρχαιολογικά ευρήματα ή αρχαία κείμενα, αλλά κάποιες λέξεις και φράσεις σλαβικών γλωσσικών ιδιωμάτων προσπάθησε ν' αποδείξει ότι όλοι οι κάτοικοι της Μακεδονίας είναι γηγενείς Βούλγαροι.
Τους ισχυρισμούς του Βέιγκαντ ανασκεύασε με επιστημονικά επιχειρήματα ο Έλληνας καθηγητής Γ. Ν. Χατζηδάκις σε μελέτη του που δημοσιεύτηκε σε γερμανικό γεωγραφικό περιοδικό "Pefermaann's Mitteilungen", (= Ελεύθερο Βήμα), στις 16, 17, 18 και 19 Μαρτίου του 1925 καθώς επίσης και ο Ν. Μοσχόπουλος στο περιοδικό "Messager d' Athènes" στις 10 Ιανουαρίου του 1925. Βέβαια πολύ προηγούμενα ο Αυστριακός συγγραφέας Σ. Γκόπτσεβιτς, (S. Gopcevitch) γνωστός από τα πολλά περί Βαλκανίων έργα του, στο βιβλίο του περί Αλβανίας που εξέδωσε στη γερμανική, υπό τον τίτλο "Das Fűrstentum Albanien" - Berlin 1914, έγραφε για τον Βέιγκαντ. «.... καθηγητής που μόνο τη ρουμανική γλώσσα γνωρίζει δεν μπορεί να εκφέρει γλωσσολογικές κρίσεις επί νοτιοσλαβικών γλωσσικών ζητημάτων».
Εκτός όμως των αναφερομένων για την περιοχή της Μακεδονίας υφίστανται ομοίως πλείστες άλλες περιοχές μικρότερης γεωγραφικής έκτασης, κυρίως παραμεθόριες, μεταξύ των βαλκανικών χωρών, όπως π.χ. η Βόρεια Ήπειρος, η Ανατολική Ρωμυλία, η Σιλιστρία, το Μπαλτζίκ, το Μαυροβούνιο κ.ά. που συνιστούσαν το Βαλκανικό ζήτημα ως μέρος του γενικότερου Ανατολικού Ζητήματος που επίσης μέρος αυτού αποτελεί και το Κυπριακό ζήτημα. Τελευταία γεγονότα που ήλθαν να προστεθούν στο γεωγραφικό αυτό χώρο ήταν η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και οι δραστικές ανακατατάξεις των άλλοτε αυτής εθνικοτήτων που ακολούθησαν.
Πολλοί Ευρωπαίοι βαλκανολόγοι θεωρούν Νέστορα της Βαλκανολογίας τον γαλλικής καταγωγής Γερμανό γεωλόγο Αμί Μπουέ (Ami Boué), με τον οποίον έχουν συγγράψει έργα οι F. Kantz, Grisebach, Viquesnel, Lejean, Hahm, Barth, Hochstetter, Leskien, Kiepert  κ.ά..
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Βαλκάνια Κατηγορία:Λαογραφία
Κομητεία του Άνω Παλιάρς
Η Κομητεία του Άνω Παλιάρς (στα καταλανικά Comtat de Pallars Sobirà) ήταν μια μεσαιωνική κομητεία της σημερινής Καταλονίας, που προέκυψε από την διάσπαση σε δύο της αρχικής κομητείας του Παλιάρς. Γεωγραφικά τοποθετείτο στην βόρεια λεκάνη του ποταμού Νογέρα Παλιαρέζα. Με το πέρας του Καταλανικού Εμφυλίου, ο βασιλιάς Ιωάννης Β’ άλλαξε το όνομά του σε Μαρκησία του Άνω Παλιάρς, παύοντας έτσι την ύπαρξή του ως ανεξάρτητου φεουδαρχικού τίτλου.
Ιστορία
Οι απόγονοι του πρώτου κόμη του Άνω Παλιάρς, Γουλιέλμου Β’, δεν έπαιξαν κάποιο σπουδαίο ρόλο στην περιοχή. Αντίθετα, μέχρι την ανάδειξη της δυναστείας του Κομένζε ή Κοζεράνς (το 1229), οι αναφορές στους ηγέτες της κομητείας είναι ελάχιστες, κάτι που προβάλει το Άνω Παλιάρς ως μία απομονωμένη, ορεινής κομητεία χωρίς ιδιαίτερες σχέσεις με τις υπόλοιπες καταλανικές κομητείες, πέραν των σποραδικών εντάσεων με την Κομητεία του Κάτω Παλιάρς.
Ο κόμης Ρογήρος Α’ (Roger I de Pallars, 1256 - 1288), πρώτος της νέα δυναστείας και υποκόμης του Κοζεράνς, πολέμησε στις Οξιτανία εναντίον των παπικών και γαλλικών στρατευμάτων κατά την διάρκεια της Σταυροφορίας εναντίον των Καθαρών, και συμμετείχε στην απελευθέρωση της Τουλούζης το 1217. Η προσοχή του μονοπωλήθηκε από τις οξιτανικές του κτήσεις, και γι’ αυτό παραχώρησε την εξουσία του Άνω Παλιάρς στον γιο του, Ρογήρο Β’, που επεξέτεινε τα σύνορά του μέχρι την Μπέργα. Ο γιος του, Αρνάλδος Ρογήρος Α’, παρότι είχε χρηστεί από τον Ιάκωβο Α’ κηδεμόνας των νεαρών κομητών Ερμενγκόλ Ι’ και Άλβαρ του Ουρζέλ, έλαβε μέρος στις εξεγέρσεις των ευγενών εναντίον της βασιλικής εξουσίας, τόσο κατά του Ιάκωβου Α’ όσο και κατά του Πέτρου Β’. Ωστόσο, μετά τη συμφιλίωσή του με τους μονάρχες, αποτέλεσε έναν από τους πιο πιστούς τους υπηκόους, συμμετέχοντας στην εκστρατεία εναντίον της Τύνιδας και τους Σικελικούς Εσπερινούς. Οι δύο διάδοχοί του αντιμετώπισαν επιτυχώς τις προσπάθειες των οξιτανών υπηκόων της κομητείας να καταλάβουν την εξουσία, μετά την βοήθεια που έλαβαν από τον Ιάκωβο Β’. μικρογραφία|αριστερά|Ερείπια του Κάστρου των Κόμητων του Άνω Παλιάρς στο [[Σορτ.]] Με τον γάμο της Σίβυλλας του Παλιάρς με τον βαρώνο Ούγο της Ματαπλάνα, ξεκίνησε η τρίτη δυναστεία της κομητείας. Οι προσπάθειες των υποκόμητων του Κοζεράνς να καταλάβουν το Άνω Παλιάρς συνεχίστηκαν αλλά η όλο και μεγαλύτερη σύγκλιση συμφερόντων με την βασιλική αυλή τις απέκρουσε. Σε αυτό το κλίμα, ο διάδοχος του γιου της Σίβυλλας και του Ούγου, Αρνάλδος Β’ του Παλιάρς, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ευγενείς της αυλής του Πέτρου Γ’.
Τον 15ο αιώνα, οι κόμητες του Παλιάρς έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ευγενών της Καταλονίας εναντίον του συγκεντρωτισμού της νέας βασιλικής δυναστείας των Τραστάμαρα. Ο Καταλανικός Εμφύλιος Πόλεμος είδε τον κόμη Ούγο Γ’ του Άνω Παλιάρς να τίθεται στο πλευρό της Ζενεραλιτάτ εναντίον του βασιλιά Ιωάννη και των συμμάχων του. Μετά το τέλος του πολέμου, η αντιπαλότητα των βασιλέων της Αραγόνας εναντίον του Ούγου επέφερε την παύση του από κόμη, την ενσωμάτωση της κομητείας του, υπό τον τίτλο του Μαρκεσάδου του Παλιάρς, στην κομητεία της Καρδόνα και την φυλάκιση του Ούγου στο κάστρο της Σάτιβα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μεσαιωνικές κομητείες της Καταλωνίας
Κάστρο Κολοσσίου
thumb|right|200px|Το Κάστρο Κολοσσίου Το Κάστρο Κολοσσίου είναι ένα μεσαιωνικό φρούριο λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη της Λεμεσού της Κύπρου. Το κτίριο έχει τρεις ορόφους, είναι χτισμένο με λίθους και οι τοίχοι του έχουν πάχος ενάμισι μέτρο.
Είχε μεγάλη στρατηγική σημασία αφού έλεγχε την περιοχή Κολόσσι που υπήρχαν φυτείες ζαχαροκάλαμου και παραγόταν ζάχαρη. Αρχικά χτίστηκε το 910π.χ. από τους Αγγλους, όταν η περιοχή δόθηκε στον ηγεμόνα της Κύπρου Ούγο Α΄. Το 1306 πέρασε στη κατοχή των Ναϊτών ιπποτών. Το κτίριο αποτελούσε κατοικία του επικεφαλής του τάγματος ενώ έδρευε εκεί και μικρή στρατιωτική δύναμη. Το φρούριο καταστράφηκε από τους Γενουάτες και τους Μαμελούκους για να ξαναχτιστεί το 1454.
Το κάστρο αυτό αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά μεσαιωνικά οχυρωματικά έργα που σώζονται μέχρι σήμερα στην Κύπρο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κάστρα στην Κύπρο Κατηγορία:Επαρχία Λεμεσού Κατηγορία:Ναΐτες Ιππότες Κατηγορία:Σταυροφορικά κάστρα
Μανδύας (γεωλογία)
Ο γήινος Μανδύας (Mantle) είναι ένα παχύ και ημίρρευστο στρώμα που βρίσκεται μεταξύ του γήινου εξωτερικού πυρήνα (Outer Core) και του φλοιού (Crust). Μανδύα διαθέτουν και άλλοι πλανήτες. Ο μανδύας της γης βρίσκεται, χονδρικά, από το βάθος των 30 χλμ μέχρι τα 2.900 χλμ κάτω από την επιφάνεια της γης και καταλαμβάνει το 70% του όγκου της. Ο γήινος μανδύας διακρίνεται στον κυρίως μανδύα και στον ανώτερο μανδύα (Upper Mantle).
Το όριο μεταξύ φλοιού και μανδύα ονομάζεται Ασυνέχεια Μοχορόβιτσιτς. Η σεισμική ασυνέχεια του Μοχορόβισιτς είναι το όριο, πέρα από το οποίο παρατηρείται ξαφνική αλλαγή της ταχύτητας των σεισμικών κυμάτων, που ανιχνεύεται από την επιφάνεια της Γης με ειδικά όργανα. Η σύγχρονη έρευνα θεωρεί ότι η κίνηση του φλοιού (των τεκτονικών πλακών) είναι απόηχος βαθύτερων κινήσεων που γίνονται στον μανδύα. Ο ανώτερος μανδύας (Upper Mantle) περιέχει σχετικά ψυχρά, άρα σκληρά, υλικά και μαζί με το φλοιό αποτελούν τη Λιθόσφαιρα.
Ο μανδύας διαφέρει σημαντικά στη χημική του σύνθεση και στα μηχανικά χαρακτηριστικά από τον φλοιό.
Η θερμοκρασία του μανδύα κυμαίνεται, από την ανώτερη προς την κατώτερη ζώνη, από 100 βαθμούς Κελσίου μέχρι 4.000 βαθμούς. Παρότι οι θερμοκρασίες αυτές υπερβαίνουν το σημείο τήξεως των πετρωμάτων του μανδύα, τα τελευταία παραμένουν στερεά εξαιτίας της Λιθοστατικής πίεσης που ασκείται στον μανδύα.
Η ζώνη του μανδύα, που αρχίζει από το βάθος των 100 χλμ. και φτάνει μέχρι τα 700 χλμ. λέγεται Ασθενόσφαιρα.
Λόγω της μεγάλης διαφοράς θερμοκρασίας, που υπάρχει μεταξύ εξωτερικού πυρήνα και φλοιού, παρατηρείται μια μεταδοτική κίνηση υλικών στον μανδύα. Θερμά υλικά ανεβαίνουν από τη ζώνη κοντά στον πυρήνα ενώ ψυχρά υλικά (βαρύτερα) βυθίζονται. Κοντά στη λιθόσφαιρα, τα υλικά που ανεβαίνουν, λόγω της ελάττωσης της πίεσης που δέχονται, μπορεί να λιώσουν μερικώς και να οδηγήσουν σε ηφαιστειακή δράση.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Δομή της Γης Κατηγορία:Πλανητική γεωλογία
Μεκνές
Το Μεκνές (αραβικά: مكناس, βερβερικά: ⵎⴽⵏⴰⵙ Mknas ή Meknas, γαλλικά: Meknès) είναι πόλη στο βόρειο Μαρόκο, πρωτεύουσα της περιοχής Μεκνές-Ταφιλαλέτ. Σύμφωνα με την απογραφή του 2004, το Μεκνές είχε 469.169 κατοίκους, ενώ μαζί με την συνοικία Ουισλάν έχει 516.993 κατοίκους. Είναι κτισμένη σε υψόμετρο 520 μέτρων και βρίσκεται 50 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Φεζ. Το Μεκνές είναι μία από τις αυτοκρατορικές πόλεις του Μαρόκου, με τον Ισμαήλ ιμπν Σαρίφ να την αναγορεύει πρωτεύουσα του Μαρόκου κατά τη διάρκεια της βασιλείας του (1672-1767). Η ιστορική πόλη του Μεκνές έχει ανακηρυχθεί από το 1996 μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις του Μαρόκου Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στο Μαρόκο
Πολιορκία των Αθηνών (1821)
μικρογραφία|344x344εσ|Η πολιορκία των Αθηνών, πίνακας του Παναγιώτη Ζωγράφου
Μετά την απελευθέρωση της Αθήνας στις 28 Απριλίου του 1821, οι Τούρκοι κάτοικοι είχαν καταφύγει στην Ακρόπολη μαζί με τους ομήρους προεστούς και δέκα πολίτες. Οι Έλληνες συνέχισαν την πολιορκία για πολύ καιρό, χωρίς σημαντικές πολεμικές αψιμαχίες. Τελικά, στις 10 Ιουνίου, ο Ομέρ Βρυώνης έλυσε την πολιορκία, και ανακατέλαβε την Αθήνα.
Η εξέλιξη των γεγονότων
Η Αθήνα ήταν πόλη δευτερεύουσας σημασίας, που είχε ξεπέσει, όπως και οι άλλες πόλεις της Ελλάδας τότε. Ο πληθυσμός της ήταν ίσος με της Λιβαδειάς, οι χριστιανοί και οι μουσουλμάνοι κάτοικοι, ήταν φτωχοί και η κοινότητά τους αποτελείτο από νωθρούς γαιοκτήμονες και τεμπέληδες μικρεμπόρους,που προκαλούσαν συχνές αναταραχές. Και όμως, η Αθήνα απολάμβανε πιο ήπια τοπική διοίκηση σε σχέση με τις περισσότερες πόλεις στην Ελλάδα. Η αρχαία δόξα της και τα σωζόμενα ερείπια της πρώην λαμπρότητάς της την έκαναν το κέντρο των περιηγητών και τόπο διαμονής ξένων προξένων, οι οποίοι ήταν άντρες με περισσότερα (πνευματικά ενδιαφέροντα απ' όσα οι εμπορικοί πρόξενοι στα περισσότερα λιμάνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι πρώτες ειδήσεις για τη γενικευμένη επανάσταση των χριστιανών ανάγκασαν τους μουσουλμάνους να μεταφέρουν τις οικογένειές τους και τα πολύτιμα σκεύη τους στην Ακρόπολη και να γεμίσουν με νερό τις άδειες και παραμελημένες στέρνες. Στις 11 Απριλίου οι Τούρκοι συνέλαβαν έντεκα από τους χριστιανούς προκρίτους και τους πήραν στην Ακρόπολη ως ομήρους. Η πράξη αυτή εξόργισε τους Αθηναίους και έστειλαν ταχυδρόμους για να καλέσουν τους Αρβανίτες, ως επί το πλείστον, χωρικούς της Πάρνηθας να σπεύσουν προς βοήθειά τους. Τη νύχτα της 24ης Απριλίου, οι άντρες του Μενιδίου και της Χασιάς, οι οποίοι εκπροσωπούν τους αρχαίους Αχαρνείς, παρότι είναι Αρβανίτικης καταγωγής άποικοι που μετοίκησαν τα τελευταία χρόνια, κυρίως από την σημερινή περιοχή της Βορείου Ηπείρου, αναρριχήθηκαν στο τείχος της πόλης κοντά στη θέση όπου είναι σήμερα οι βασιλικοί στάβλοι. Γύρω στους 60 μουσουλμάνους αιφνιδιάστηκαν και συνελήφθησαν στην πόλη και σφαγιάστηκαν.
Μια επιπλέον ενδιαφέρουσα πληροφορία είναι ότι κάποια στιγμή οι Τούρκοι, αφού ξέμειναν από μολύβι άρχισαν να διαλύουν τους τοίχους του Παρθενώνα και από αυτούς να παίρνουν τον μόλυβδο των σιδηρών συνδέσμων τους. Η καταστροφή του Παρθενώνα θα συνεχιζόταν σε σημαντικό επίπεδο και θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη αν δεν συνέβαινε μια ιδιόρρυθμη για την εποχή( όχι μόνο του παραδόξου λόγω της εχθρικής σχέσης τους, αλλά και ο ναός του Παρθενώνα τότε δεν είχε εκτιμηθεί από τους Οθωμανούς όπως του άξιζε)απίστευτη μεσολάβηση των πολιορκητών, οι οποίοι, όπως αναφέρει ο Ραγκαβής, προσέφεραν μολύβι και βόλια στους Τούρκους με αντάλλαγμα τη μη περαιτέρω διάλυση του Παρθενώνα και των μαρμάρινων τριχών του.
Στην Αττική περί την 25η Απριλίου οι κάτοικοι της επαρχίας αυτής με επικεφαλής τον Μελέτιο Βασιλείου από την Χασιά, τον καπετάν Θανάση Σκουρτανιώτη από τα Δερβενοχώρια, τον καπετάν Γιάννη Ντάβαρη από τα Μεσόγεια (Λιόπεσι) και με 600 περίπου άνδρες μπήκαν στην Αθήνα και την απελευθέρωσαν, ενώ οι Τούρκοι κάτοικοι έμειναν κλεισμένοι στην ακρόπολη. Στο μεταξύ ήλθαν και άλλοι Αιγινήτες, Κείοι (Θερμιώτες), Υδραίοι και Κεφαλλονίτες, γύρω στις τρεις χιλιάδες όλοι μαζί και διατήρησαν την πολιορκία. Μερικοί Τούρκοι όμως κατάφεραν να διασπάσουν την πολιορκία και να ξεφύγουν στην Εύβοια, όπου βρίσκονταν ο Ομέρ Βρυώνης και ο Καρύστιος Ομέρ Βέης. Ο τελευταίος είχε καταστρέψει τους Έλληνες στην επαρχία Καρύστου και είχε πυρπολήσει την Κύμη. Οι Ομέρ Βρυώνης και Ομέρ Βέης, αν και αντιμετώπιζαν δυσκολίες στην Εύβοια με τους επαναστατημένους Έλληνες, έφτασαν στην Αττική και ενίσχυσαν τους πολιορκημένους. Οι Έλληνες αμέσως διαλύθηκαν, καταφεύγοντας στον Πειραιά, την Ελευσίνα και Αίγινα. Οι Τούρκοι, γύρω στις 20 Ιουλίου, στρατοπέδευσαν στα Πατήσια, και μετά μπήκαν στην Αθήνα, έλυσαν την πολιορκία και έδωσαν τροφές στους πολιορκημένους. Ο Ομέρ Βρυώνης παρέμεινε στην Αττική, καταστρέφοντας και αφανίζοντας τους Έλληνες χωρίς διαλογή, ενώ ο Ομέρ Βέης με τετρακόσιους Καρυσινούς Τούρκους επέστρεψε στην Χαλκίδα.
Βιβλιογραφικές Πηγές
Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 Κατηγορία:Μάχες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Πολιορκίες Πολιορκια 1821
1806
Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 1806 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έτη
Τροχιά της Σελήνης
Η Σελήνη περιφέρεται γύρω από τη Γη σε μια προοδευτική κατεύθυνση και ολοκληρώνει μια περιφορά σε σχέση με τα αστέρια και το Εαρινό Σημείο σε περίπου 27,32 ημέρες (ένας αστρικός μήνας) και μια περιφορά σε σχέση με τον Ήλιο σε περίπου 29,53 ημέρες (ένας συνοδικός μήνας). Η Γη και η Σελήνη περιστρέφονται γύρω από το βαρύκεντρο τους (κοινό κέντρο μάζας), το οποίο βρίσκεται περίπου 4.600 χλμ (2.900 μίλια) από το κέντρο της Γης (περίπου το 72% της ακτίνας του). Κατά μέσο όρο, η απόσταση από τη Σελήνη είναι περίπου 385.000 χλμ. (239.000 μίλια) από το κέντρο της Γης, το οποίο αντιστοιχεί σε περίπου 60 ακτίνες της Γης ή 1,282 δευτερόλεπτα φωτός.
Με μέση τροχιακή ταχύτητα 1,022 km / s (0,635 μίλια / δευτ.), Η Σελήνη καλύπτει απόσταση περίπου ίση της διαμέτρου της, ή περίπου μισή μοίρα στην ουράνια σφαίρα, κάθε ώρα. Η Σελήνη διαφέρει από τους περισσότερους δορυφόρους άλλων πλανητών στο ότι η τροχιά της είναι κοντά στο εκλειπτικό επίπεδο αντί εκείνου του πρωταρχικού (σε αυτήν την περίπτωση, της Γης) ισημερινού επιπέδου. Το τροχιακό επίπεδο της Σελήνης έχει κλίση περίπου 5,1 ° σε σχέση με το εκλειπτικό επίπεδο, ενώ το ισημερινό επίπεδο της Σελήνης έχει κλίση μόλις 1,5 °.
Ιδιότητες
Οι ιδιότητες της τροχιάς που περιγράφονται σε αυτήν την ενότητα είναι προσεγγίσεις. Η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη έχει πολλές ανωμαλίες (Πάρελξη), η μελέτη των οποίων (σεληνιακή θεωρία) έχει μακρά ιστορία
Ελλειπτικό σχήμα
Η τροχιά της Σελήνης είναι μια σχεδόν κυκλική έλλειψη γύρω από τη Γη (οι ημι-άξονες και οι ημι-άξονες είναι 384.400 χλμ και 383.800 χλμ, αντίστοιχα: διαφορά μόνο 0,16%). Η εξίσωση της έλλειψης αποδίδει εκκεντρότητα 0,0549 και, αποστάσεις περιγείου και απογόνου 362,600 km και 405,400 km αντίστοιχα (διαφορά 12%).
Δεδομένου ότι τα κοντινότερα αντικείμενα εμφανίζονται μεγαλύτερα, το φαινόμενο μέγεθος της Σελήνης αλλάζει καθώς κινείται προς και μακριά από έναν παρατηρητή στη Γη. Ένα συμβάν που αναφέρεται ως «supermoon» συμβαίνει όταν η πανσέληνος βρίσκεται στο πλησιέστερο της Γης (perigee).
Η διακύμανση στην τροχιακή απόσταση της Σελήνης αντιστοιχεί με αλλαγές στις εφαπτομενικές και γωνιακές ταχύτητές της, όπως αναφέρεται στον δεύτερο νόμο του Κέπλερ. Η μέση γωνιακή κίνηση σε σχέση με έναν φανταστικό παρατηρητή στο barycentre της Γης - Σελήνης είναι 13.176 ° ανά ημέρα προς τα ανατολικά (Ιουλιανή ημέρα 2000).
Αποχή
Η αποχή της Σελήνης είναι η γωνιακή της απόσταση ανατολικά του Ήλιου ανά πάσα στιγμή. Στο νέο φεγγάρι, είναι μηδέν και η Σελήνη λέγεται ότι είναι σε σύνοδο. Στην πανσέληνο, η αποχή είναι 180 ° και λέγεται ότι βρίσκεται σε αντίθεση. Και στις δύο περιπτώσεις, η Σελήνη βρίσκεται σε συζυγία, δηλαδή ο Ήλιος, η Σελήνη και η Γη είναι σχεδόν ευθυγραμμισμένες. Όταν η επιμήκυνση είναι είτε 90 ° είτε 270 °, η Σελήνη λέγεται ότι είναι σε Τετραγωνισμό.
Προπόρευση
Ο προσανατολισμός της τροχιάς δεν είναι σταθερός στο χώρο, αλλά περιστρέφεται με την πάροδο του χρόνου. Αυτή η τροχιακή υποχώρηση ονομάζεται επίσης αφαιρετική υποχώρηση και είναι η περιστροφή της τροχιάς της Σελήνης εντός του τροχιακού επιπέδου, δηλαδή οι άξονες της έλλειψης αλλάζουν κατεύθυνση. Ο κύριος άξονας της Σελήνης - η μεγαλύτερη διάμετρος της τροχιάς, ενώνει τα πλησιέστερα και πιο απομακρυσμένα σημεία της, το περιφέρεια και το απόγειο, αντίστοιχα - κάνει μια πλήρη επανάσταση κάθε 8,85 χρόνια της Γης, ή 3.232.6054 ημέρες, καθώς περιστρέφεται αργά προς την ίδια κατεύθυνση με τη Σελήνη η ίδια (άμεση κίνηση). Η απιδιακή μετάπτωση της Σελήνης διαφέρει από τη Όζώδης υποχώρηση του τροχιακού επιπέδου και την αξονική μετάπτωση της ίδιας της Σελήνης.
Κόμβοι
Οι κόμβοι είναι σημεία στα οποία η τροχιά της Σελήνης διασχίζει την εκλειπτική. Η Σελήνη διασχίζει τον ίδιο κόμβο κάθε 27.2122 ημέρες, ένα διάστημα που ονομάζεται δρακόνιος μήνας ή δρακόνιτος μήνας. Η γραμμή των κόμβων, η τομή μεταξύ των δύο αντίστοιχων επιπέδων, έχει μια οπισθοδρομική κίνηση: για έναν παρατηρητή στη Γη, περιστρέφεται δυτικά κατά μήκος της εκλειπτικής με περίοδο 18,6 ετών ή 19,3549 ° ετησίως. Όταν παρατηρείται από τον ουράνιο βορρά, οι κόμβοι κινούνται δεξιόστροφα γύρω από τη Γη, απέναντι από την περιστροφή της Γης και την επανάστασή της γύρω από τον Ήλιο. Σεληνιακή και ηλιακή έκλειψη μπορεί να συμβεί όταν οι κόμβοι ευθυγραμμίζονται με τον Ήλιο, περίπου κάθε 173,3 ημέρες. Η κλίση της σεληνιακής τροχιάς καθορίζει επίσης τις εκλείψεις. οι σκιές διασταυρώνονται όταν οι κόμβοι συμπίπτουν με την πανσέληνο και το νέο φεγγάρι όταν ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη ευθυγραμμίζονται σε τρεις διαστάσεις.
Στην πραγματικότητα, αυτό σημαίνει ότι το «τροπικό έτος» στη Σελήνη έχει μήκος μόνο 347 ημέρες. Αυτό ονομάζεται δρακόνικο έτος ή έκλειψη. Οι «εποχές» στη Σελήνη ταιριάζουν σε αυτήν την περίοδο. Για περίπου το ήμισυ αυτού του δρακόνιου έτους, ο Ήλιος βρίσκεται βόρεια του σεληνιακού ισημερινού (αλλά το πολύ 1.543 °), και για το άλλο μισό, βρίσκεται νότια του σεληνιακού ισημερινού. Προφανώς, το αποτέλεσμα αυτών των εποχών είναι μικρό σε σύγκριση με τη διαφορά μεταξύ της σεληνιακής νύχτας και της σεληνιακής ημέρας. Στους σεληνιακούς πόλους, αντί για συνηθισμένες σεληνιακές μέρες και νύχτες περίπου 15 ημερών της Γης, ο Ήλιος θα «ανεβαίνει» για 173 ημέρες όπως θα είναι «κάτω». Η πολική ανατολή και η δύση του ηλίου διαρκεί 18 ημέρες κάθε χρόνο. Το "Up" εδώ σημαίνει ότι το κέντρο του Ήλιου βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα. Σεληνιακές πολικές ανατολές και ηλιοβασιλέματα εμφανίζονται γύρω από την εποχή των εκλείψεων (ηλιακή ή σεληνιακή). Για παράδειγμα, στην ηλιακή έκλειψη της 9ης Μαρτίου 2016, η Σελήνη ήταν κοντά στον κατηφορικό κόμβο της και ο Ήλιος ήταν κοντά στο σημείο του ουρανού όπου ο ισημερινός της Σελήνης διασχίζει την εκλειπτική. Όταν ο Ήλιος φτάσει σε αυτό το σημείο, το κέντρο του Ήλιου βγαίνει στον σεληνιακό βόρειο πόλο και υψώνεται στον σεληνιακό νότιο πόλο.
Κλίση στον ισημερινό και σεληνιακή ακινησία
Κάθε 18,6 χρόνια, η γωνία μεταξύ της τροχιάς της Σελήνης και του Ισημερινού της Γης φτάνει το μέγιστο των 28 ° 36 ′, το άθροισμα της ισημερινής κλίσης της Γης (23 ° 27 ′) και την τροχιακή κλίση της Σελήνης (5 ° 09 ′) προς την εκλειπτική. Αυτό ονομάζεται μείζων σεληνιακή ακινησία. Περίπου αυτό το διάστημα, η απόκλιση της Σελήνης θα κυμαίνεται από −28 ° 36 ′ έως + 28 ° 36 ′. Αντίθετα, 9,3 χρόνια αργότερα, η γωνία μεταξύ της τροχιάς της Σελήνης και του ισημερινού της Γης φτάνει στο ελάχιστο των 18 ° 20 ′. Αυτό ονομάζεται δευτερεύον σεληνιακό αδιέξοδο. Η τελευταία σεληνιακή στάση ήταν μια μικρή στάση τον Οκτώβριο του 2015. Εκείνη την εποχή ο φθίνων κόμβος ήταν ευθυγραμμισμένος με την ισημερία (το σημείο στον ουρανό με το δικαίωμα μηδενικής ανόδου και μηδενική απόκλιση). Οι κόμβοι κινούνται δυτικά περίπου 19 ° ετησίως. Ο Ήλιος διασχίζει έναν δεδομένο κόμβο περίπου 20 ημέρες νωρίτερα κάθε χρόνο.
Όταν η κλίση της τροχιάς της Σελήνης στον ισημερινό της Γης είναι τουλάχιστον 18 ° 20 ′, το κέντρο του δίσκου της Σελήνης θα βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα κάθε μέρα από γεωγραφικά πλάτη μικρότερα από 71 ° 40 '(90 ° - 18 ° 20' ) βόρεια ή νότια. Όταν η κλίση είναι στο μέγιστο των 28 ° 36 ', το κέντρο του δίσκου της Σελήνης θα βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα κάθε μέρα μόνο από γεωγραφικά πλάτη μικρότερα από 61 ° 24' (90 ° - 28 ° 36 ') βόρεια ή νότια.
Σε υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη, θα υπάρχει μια περίοδος τουλάχιστον μίας ημέρας κάθε μήνα, όταν η Σελήνη δεν θα ανέβει, αλλά θα υπάρχει επίσης μια περίοδος τουλάχιστον μιας ημέρας κάθε μήνα, όταν η Σελήνη δεν θα δύει. Αυτό είναι παρόμοιο με την εποχιακή συμπεριφορά του Ήλιου, αλλά με περίοδο 27,2 ημερών αντί για 365 ημέρες. Σημειώστε ότι ένα σημείο στη Σελήνη μπορεί πραγματικά να είναι ορατό όταν είναι περίπου 34 λεπτά τόξου κάτω από τον ορίζοντα, λόγω της ατμοσφαιρικής διάθλασης.
Λόγω της κλίσης της τροχιάς της Σελήνης σε σχέση με τον ισημερινό της Γης, η Σελήνη βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα στο Βόρειο και Νότιο Πόλο για σχεδόν δύο εβδομάδες κάθε μήνα, παρόλο που ο Ήλιος βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα για έξι μήνες κάθε φορά. Η περίοδος από την ανατολή του φεγγαριού έως την ανατολή του φεγγαριού στους πόλους είναι ένας τροπικός μήνας, περίπου 27,3 ημέρες, πολύ κοντά στην πλευρική περίοδο. Όταν ο Ήλιος είναι ο πιο απομακρυσμένος κάτω από τον ορίζοντα (χειμερινό ηλιοστάσιο), η Σελήνη θα είναι γεμάτη όταν βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της. Όταν η Σελήνη βρίσκεται στους Δίδυμους, θα βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα στον Βόρειο Πόλο και όταν βρίσκεται στον Τοξότη θα ανέβει στον Νότιο Πόλο.
Ιστορικό παρατηρήσεων και μετρήσεων
Οι αρχαίοι Έλληνες αστρονόμοι ήταν οι πρώτοι που παρουσίασαν και αναλύουν μαθηματικά μοντέλα κίνησης αντικειμένων στον ουρανό. Ο Πτολεμαίος περιέγραψε τη σεληνιακή κίνηση χρησιμοποιώντας ένα καλά καθορισμένο γεωμετρικό μοντέλο επικύκλων και εκρήξεων.
Σεληνιακές περίοδοι
Υπάρχουν πολλές διαφορετικές περίοδοι που σχετίζονται με τη σεληνιακή τροχιά. Ο πλευρικός μήνας είναι ο χρόνος που χρειάζεται για να κάνει μια πλήρη τροχιά γύρω από τη Γη σε σχέση με τα σταθερά αστέρια. Είναι περίπου 27,32 ημέρες. Ο συνοδικός μήνας είναι ο χρόνος που χρειάζεται η Σελήνη για να φτάσει στην ίδια οπτική φάση. Αυτό ποικίλλει κυρίως καθ 'όλη τη διάρκεια του έτους, αλλά κατά μέσο όρο περίπου 29,53 ημέρες. Η συνοδική περίοδος είναι μεγαλύτερη από την πλευρική περίοδο επειδή το σύστημα Γης-Σελήνης κινείται στην τροχιά του γύρω από τον Ήλιο κατά τη διάρκεια κάθε πλαϊνού μήνα, επομένως απαιτείται μεγαλύτερη περίοδος για να επιτευχθεί μια παρόμοια ευθυγράμμιση της Γης, του Ήλιου και της Σελήνης. Ο μημαλιστικός μήνας είναι ο χρόνος μεταξύ των περιγενειών και είναι περίπου 27,55 ημέρες. Ο διαχωρισμός Γης-Σελήνης καθορίζει τη δύναμη της δύναμης αύξησης της σεληνιακής παλίρροιας.
Ο δρακόνιος μήνας είναι ο χρόνος από τον ανερχόμενο κόμβο στον ανερχόμενο κόμβο. Ο χρόνος μεταξύ δύο διαδοχικών περάσεων του ίδιου εκλειπτικού μήκους ονομάζεται τροπικός μήνας. Οι τελευταίες τρεις περίοδοι είναι ελαφρώς διαφορετικές από τον δευτερεύοντα μήνα
Η μέση διάρκεια ενός ημερολογιακού μήνα (ένα δωδέκατο του έτους) είναι περίπου 30,4 ημέρες. Αυτό δεν είναι σεληνιακή περίοδος, αν και ο ημερολογιακός μήνας σχετίζεται ιστορικά με την ορατή σεληνιακή φάση.
Παλιρροιακή εξέλιξη
Η βαρυτική έλξη που ασκεί η Σελήνη στη Γη είναι η αιτία της παλίρροιας στη θάλασσα. ο Ήλιος έχει μικρότερη παλιρροιακή επιρροή. Εάν η Γη είχε έναν παγκόσμιο ωκεανό ομοιόμορφου βάθους, η Σελήνη θα ενεργούσε για να παραμορφώσει τόσο τη στερεά Γη (κατά μικρή ποσότητα) όσο και τον ωκεανό σε σχήμα ελλειψοειδούς με τα υψηλά σημεία περίπου κάτω από τη Σελήνη και στην αντίθετη πλευρά της Γης. Ωστόσο, λόγω της παρουσίας των ηπείρων, της γρηγορότερης περιστροφής της Γης και των διαφορετικών βάσεων των ωκεανών, αυτή η απλοϊκή απεικόνιση δεν συμβαίνει. Αν και η περίοδος παλιρροιακής ροής είναι γενικά συγχρονισμένη με την τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη, ο σχετικός χρονισμός της ποικίλλει σημαντικά. Σε ορισμένα μέρη της Γης, υπάρχει μόνο μια υψηλή παλίρροια την ημέρα, ενώ άλλα όπως το Southampton έχουν τέσσερα, αν και αυτό είναι κάπως σπάνιο.
Οι πλασματικές παλιρροιακές εξογκώσεις μεταφέρονται μπροστά από τον προσανατολισμό Γη-Σελήνη από τις ηπείρους ως αποτέλεσμα της περιστροφής της Γης. Η εκκεντρική μάζα κάθε διόγκωσης ασκεί μια μικρή ποσότητα βαρυτικής έλξης στη Σελήνη, με το κύμα στην πλευρά της Γης πιο κοντά στη Σελήνη να τραβά προς μια κατεύθυνση ελαφρώς προς τα εμπρός κατά μήκος της τροχιάς της Σελήνης (επειδή η περιστροφή της Γης έχει μεταφέρει το κύμα προς τα εμπρός). Η διόγκωση στην πλευρά που βρίσκεται πιο μακριά από τη Σελήνη έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, αλλά επειδή η βαρυτική έλξη ποικίλλει αντιστρόφως με το τετράγωνο της απόστασης, το αποτέλεσμα είναι ισχυρότερο για την εξογκώσιμη πλευρά. Ως αποτέλεσμα, μέρος της γωνιακής (ή περιστροφικής) ορμής της Γης μεταφέρεται σταδιακά στην περιστροφή του ζεύγους Γης-Σελήνης γύρω από το αμοιβαίο κέντρο μάζας τους, που ονομάζεται barycentre. Αυτή η ελαφρώς μεγαλύτερη τροχιακή γωνιακή ορμή προκαλεί αύξηση της απόστασης Γης-Σελήνης περίπου 38 χιλιοστά το χρόνο. Η διατήρηση της γωνιακής ορμής σημαίνει ότι η αξονική περιστροφή της Γης επιβραδύνεται σταδιακά, και λόγω αυτού η ημέρα της επιμηκύνεται κατά περίπου 23 μικροδευτερόλεπτα κάθε χρόνο (εξαιρουμένης της παγετώδους ανάκαμψης). Και οι δύο αριθμοί ισχύουν μόνο για την τρέχουσα διαμόρφωση των ηπείρων. Οι παλιρροιακοί ρυθμοί από 620 εκατομμύρια χρόνια πριν δείχνουν ότι, πάνω από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, η Σελήνη υποχώρησε με μέσο ρυθμό 22 mm (0,87 in) ανά έτος (2200 km ή 0,56% ή την απόσταση Earth-moon ανά εκατό εκατομμύρια χρόνια) και η ημέρα επιμήκυνσε με μέσο ρυθμό 12 μικροδευτερόλεπτα ανά έτος (ή 20 λεπτά ανά εκατό εκατομμύρια χρόνια), και οι δύο περίπου τις μισές από τις τρέχουσες τιμές τους. Ο σημερινός υψηλός ρυθμός μπορεί να οφείλεται σε σχεδόν συντονισμό μεταξύ φυσικών ωκεανών και παλιρροιακών συχνοτήτων. Δείτε επίσης την παλιρροιακή επιτάχυνση για μια πιο λεπτομερή περιγραφή.
Η Σελήνη υποχωρεί σταδιακά από τη Γη σε υψηλότερη τροχιά και οι υπολογισμοί υποδηλώνουν ότι αυτό θα συνεχιστεί για περίπου 50 δισεκατομμύρια χρόνια. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, η Γη και η Σελήνη θα βρίσκονται σε αμοιβαίο συντονισμό περιστροφής - τροχιάς ή παλιρροιακού κλειδώματος, στην οποία η Σελήνη θα περιστρέφεται γύρω από τη Γη σε περίπου 47 ημέρες (επί του παρόντος 27 ημέρες), και τόσο η Σελήνη όσο και η Γη θα περιστρέφονται γύρω από τους άξονες τους την ίδια στιγμή, αντιμέτωποι πάντα με την ίδια πλευρά. Αυτό έχει ήδη συμβεί στη Σελήνη - η ίδια πλευρά βλέπει πάντα τη Γη - και συμβαίνει επίσης αργά στη Γη. Ωστόσο, η επιβράδυνση της περιστροφής της Γης δεν συμβαίνει αρκετά γρήγορα ώστε η περιστροφή να επιμηκύνεται σε ένα μήνα προτού αλλάξουν τα άλλα αποτελέσματα: περίπου 2,3 δισεκατομμύρια χρόνια από τώρα, η αύξηση της ακτινοβολίας του Ήλιου θα έχει προκαλέσει την εξάτμιση των ωκεανών της Γης, αφαιρώντας την το μεγαλύτερο μέρος της παλιρροιακής τριβής και επιτάχυνσης.
Μονοπάτι της Γης και της Σελήνης γύρω από τον Ήλιο
Όταν προβάλλεται από τον βόρειο ουράνιο πόλο (δηλαδή, από την κατά προσέγγιση κατεύθυνση του άστρου Polaris), η Σελήνη περιστρέφεται γύρω από τη Γη αριστερόστροφα και η Γη περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο αριστερόστροφα και η Σελήνη και η Γη περιστρέφονται στους δικούς τους άξονες αριστερόστροφα.
Ο δεξί κανόνας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δείξει την κατεύθυνση της γωνιακής ταχύτητας. Εάν ο αντίχειρας του δεξιού χεριού δείχνει τον βόρειο ουράνιο πόλο, τα δάχτυλά του κάμπτονται προς την κατεύθυνση που η Σελήνη περιστρέφεται γύρω από τη Γη, η Γη περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο και η Σελήνη και η Γη περιστρέφονται στους δικούς τους άξονες.
Σε αναπαραστάσεις του Ηλιακού Συστήματος, είναι σύνηθες να σχεδιάζουμε την τροχιά της Γης από την άποψη του Ήλιου και την τροχιά της Σελήνης από την άποψη της Γης. Αυτό θα μπορούσε να δώσει την εντύπωση ότι η Σελήνη περιστρέφεται γύρω από τη Γη με τέτοιο τρόπο που μερικές φορές πηγαίνει προς τα πίσω όταν το βλέπεις από την προοπτική του Ήλιου. Ωστόσο, επειδή η τροχιακή ταχύτητα της Σελήνης γύρω από τη Γη (1 km / s) είναι μικρή σε σύγκριση με την τροχιακή ταχύτητα της Γης για τον Ήλιο (30 km / s), αυτό δεν συμβαίνει ποτέ. Δεν υπάρχουν πίσω βρόχοι στην ηλιακή τροχιά της Σελήνης.
Θεωρώντας το σύστημα Γης-Σελήνης ως δυαδικό πλανήτη, το κέντρο βάρους του βρίσκεται εντός της Γης, περίπου 4.624 χλμ. (2.873 μίλια) ή 72,6% της ακτίνας της Γης από το κέντρο της Γης. Αυτό το κέντρο βάρους παραμένει στη γραμμή μεταξύ των κέντρων της Γης και της Σελήνης καθώς η Γη ολοκληρώνει την ημερήσια περιστροφή της. Η διαδρομή του συστήματος Γης-Σελήνης στην ηλιακή του τροχιά ορίζεται ως η κίνηση αυτού του αμοιβαίου κέντρου βάρους γύρω από τον Ήλιο. Κατά συνέπεια, το κέντρο της Γης στρέφεται μέσα και έξω από το ηλιακό τροχιακό μονοπάτι κατά τη διάρκεια κάθε συνοδικού μήνα καθώς η Σελήνη κινείται στην τροχιά της γύρω από το κοινό κέντρο βάρους.
Η βαρυτική επίδραση του Ήλιου στη Σελήνη είναι διπλάσια από αυτή της Γης στη Σελήνη. Κατά συνέπεια, η τροχιά της Σελήνης είναι πάντα κυρτή (όπως φαίνεται όταν βλέπουμε το Sunward σε ολόκληρο το σύστημα Ήλιος-Γη-Σελήνη από μεγάλη απόσταση έξω από την ηλιακή τροχιά Γης-Σελήνης) και δεν είναι πουθενά κοίλη (από την ίδια προοπτική) ή βρόχο. Δηλαδή, η περιοχή που περικλείεται από την τροχιά του Ήλιου της Σελήνης είναι ένα κυρτό σύνολο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σελήνη Κατηγορία:Τροχιές
Δαμασίχθονας
Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Δαμασίχθονας (Δαμασίχθων) αναφέρονται τα ακόλουθα τρία πρόσωπα:
Πηγές
Κατηγορία:Πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας Κατηγορία:Μυθικοί βασιλείς της Θήβας
Αι υπαίθριοι Αθήναι
Υπόθεση
Δύο επαρχιώτες, ο Σαγανάς και ο Γεμενής, έχουν έλθει στην Αθήνα και παρακολουθούν έκπληκτοι τα όσα λαμβάνουν χώρα σε αυτήν.