cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Σία Φέρλερ
Lady Croissant, Some People Have Real Problems
Στις 8 Ιανουαρίου 2008, η Sia τραγούδησε το "The Girl You Lost to Cocaine" στην τότε αμερικανική ψυχαγωγική εκπομπή Late Night with Conan O'Brien του Κόναν Ο' Μπράιεν. Το τραγούδι έχει μιξαριστεί από γνωστούς DJs όπως οι Sander van Doorn, StoneBridge και Jens O. Το remix του Sander van Doorn ήταν εμπορική επιτυχία στην Ολλανδία, όπου έφτασε στο Νο 11 των Γερμανικών Singles Charts. Η Sia και οι μουσικοί της, ντυμένοι με φωσφορίζοντα κουστούμια εμφανίστηκαν τον Ιανουάριο του 2008 στην εκπομπή του Αμερικανού παρουσιαστή Τζίμι Κίμελ, Jimmy Kimmel Live!, όπου τραγούδησε τα τραγούδια "Buttons" και "Breathe Me".
Το μουσικό βίντεο κλιπ του κομματιού "Soon We'll Be Found", στο οποίο η Sia και μια ομάδα ανθρώπων χρησιμοποιούν τη γλώσσα των κωφαλάλων για να περιγράψουν τους στίχους του τραγουδιού, δόθηκε προς δωρεάν μεταφόρτωση από το αμερικανικό κομμάτι του iTunes Store.
Συνεργασία με την Κριστίνα Αγκιλέρα
Η Sia συμμετείχε στο δίσκο "Bionic" της Κριστίνα Αγκιλέρα με τέσσερα τραγούδια. Τρία από αυτά ("I Am", "All I Need", You Lost Me") συμπεριλαμβάνονται στην βασική έκδοση του album ενώ το τέταρτο ("Stronger Than Ever") περιλαμβάνεται στην deluxe έκδοση του δίσκου, ο οποίος κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 2010.
We Are Born
Η Sia κυκλοφόρησε το πέμπτο της ολοκληρωμένο album, "We Are Born" στις 18 Ιουνίου 2010. Το πρώτο single από το album ήταν το "Clap Your Hands". Ένα άλλο τραγούδι του album με τίτλο "You've Changed" αποτελεί επανεκτέλεση του ομώνυμου τραγουδιού το οποίο είχε κυκλοφορήσει η Αμερικανίδα DJ και παραγωγός Lauren Flax το 2008. Και στις δύο εκδόσεις του τραγουδιού, πάντως, τα φωνητικά είναι της Sia Furler.
Οι πρώτες ζωντανές παρουσιάσεις τραγουδιών που συμπεριελήφθησαν στο album "We Are Born", έγιναν κατά τη διάρκεια της περιοδείας της Furler το 2009-2010, με τα τραγούδια "You've Changed", "The Co-Dependent" και "Clap Your Hands".
Το τραγούδι "You've Changed" αποτελεί την μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία της Sia στην Αυστραλία, φτάνοντας στο Νο 31 των ARIA Charts της χώρας. Τα άλλα τρία τραγούδια της Furler που έχουν εμφανιστεί στα εν λόγω charts είναι τα "Buttons" (Νο 67 τον Απρίλιο του 2009), "Soon We'll Be Found" (Νο 87 το Μάιο του 2009) και "Taken for Granted" (Νο 100 το Μάρτιο του 2002). Το "You've Changed" επίσης έφτασε στο Νο 72 της λίστα των Καλύτερων τραγουδιών του 2009, του αυστραλιανού ραδιοφωνικού σταθμού Triple J, αν και είχε κυκλοφορήσει μόλις τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, ενώ το κομμάτι "Buttons" (CSS Remix) εμφανίζεται λίγο πιο κάτω, στην 50ή θέση της ίδιας λίστας.
Διασκευές και συμμετοχές
Το Νοέμβριου του 2005, η Sia ηχογράφησε ένα ντουέτο με την επίσης Αυστραλιανή τραγουδίστρια, Κέιτι Νούναν, μέλος του συγκροτήματος George. Το τραγούδι, με τίτλο "Sweet One", είχε αρχικά θεωρηθεί πως θα συμπεριληφθεί στα albums και των δύο καλλιτεχνών, ωστόσο τελικά δεν περιλαμβάνεται ούτε στο δίσκο "Some People Have Real Problems" της Φέρλερ αλλά ούτε και στο δίσκο "Skin" της Noonan. Στα τέλη του 2009, η Sia επιβεβαίωσε μέσω του twitter της, την κυκλοφορία του ντουέτου στο album Emperor's Box των Katie Noonan and the Captain.
To 2006, η Sia ηχογράφησε μια διασκευή του τραγουδιού "Paranoid Android" των Radiohead, η οποία περιλαμβάνεται στο album "Exit Music: Songs with Radio Head", ένα album το οποίο περιλαμβάνει διασκευές τραγουδιών του αγγλικού alternative rock συγκροτήματος.
Η Sia συμμετείχε παρέχοντας βοηθητικά φωνητικά στη διασκευή του τραγουδιού των Bee Gees, "How Deep Is Your Love" από το συγκρότημα The Bird and the Bee, η οποία περιλαμβάνεται στο soundtrack της πρώτης ταινίας Sex and the City. Επίσης συνεργάστηκε με τον Lior, στο album "Corner of an Endless Road" στο τραγούδι "I'll Forget You".
Τον Αύγουστο του 2008, το τραγούδι "Breathe Me" χρησιμοποιήθηκε στις διαφημίσεις των Coles Supermarket Australia κατά τη διάρκεια της κάλυψης των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου. Τον Οκτώβριο του 2008, τραγούδησε ζωντανά τα τραγούδια "Buttons" και "Soon We'll Be Found", στην εκπομπή του BBC2, "Later with Jools Holland". Επίσης, το τραγούδι "Breathe Me" χρησιμοποιήθηκε ως μουσική επένδυση στο trailer του παιχνιδιού "Prince of Persia" κατά την παρουσίασή του στην έκθεση παιχνιδιών Tokyo Games Show καθώς και στο trailer της ταινίας "The Ultimate Gift"
Η διασκευή της στο τραγούδι "Under the Milky Way" του συγκροτήματος Τhe Church, χρησιμοποιήθηκε σε διαφήμιση αυτοκινήτου και στις 26 Ιανουαρίου 2010, κυκλοφόρησε στο iTunes Store.
Η Sia έχει επίσης τραγουδήσει διασκευές του τραγουδιού "Gimme More" της Μπρίτνεϊ Σπίαρς, "Time After Time" της Cyndi Lauper, και του τραγουδιού "You're The One That I Want" από το soundtrack της ταινίας "Grease" - σε ντουέτο με τον Beck.
To album "We Are Born" περιλαμβάνει μια διασκευή του τραγουδιού "Oh Father", από το Like a Prayer της Μαντόνα.
Τον Ιούνιο του 2010, η Sia συμμετείχε με το τραγούδι "My Love" στο soundtrack της τρίτης ταινίας της πενταλογίας Τhe Twilight Saga, Twilight: Eclipse. Το album έφτασε στο Νο 2 του Billboard 200 Albums Chart στις ΗΠΑ και το τραγούδι χρησιμοποιείται στην ταινία ως μουσική επένδυση της σκηνής στην οποία ο βασικός πρωταγωνιστής της ταινίας, Έντουαρντ Κάλεν, κάνει πρόταση γάμου στην συμπρωταγωνίστριά του, Μπέλα Σουάν.
Προσωπική ζωή
Το 1997, μετά την κυκλοφορία του πρώτου της άλμπουμ, η Σία μετακόμισε στο Λονδίνο με τον τότε σύντροφό της, Νταν Πόντιφεξ. Λίγες εβδομάδες μετά, ενώ ήταν στην Ταϊλάνδη, έμαθε πως ο Νταν πέθανε σε τροχαίο. Επέστρεψε στην Αυστραλία, αλλά της πρότεινε ένας παλιός συγκάτοικος να επιστρέψει στο Λονδίνο.
Ο στίχος του επόμενου της άλμπουμ, Healing is Difficult, και του μεθεπόμενου, Colour the Small One, έχει για θέμα το σοκ που έπαθε από τον θάνατο του Νταν, κάτι που, σύμφωνα με μια συνέντευξη, την έπληττε για έξι χρόνια.
Το 2008, η Sia αποκάλυψε σε συνεντεύξεις της στην εφημερίδα "Scotland on Sunday" καθώς και στην ιστοσελίδα AfterEllen.com πως είναι αμφιφυλόφιλη, λέγοντας: "Πάντα ήμουν ανοιχτή σε αυτόν τον τομέα. Οι άνθρωποι το κάνουν θέμα τώρα γιατί γίνομαι επιτυχημένη". Συμπεριλαμβάνεται σε μια λίστα με τους δηλωμένα γκέι καλλιτέχνες, του περιοδικού "The Advocate", με τίτλο "40 κάτω των 40".
Από το 2008 ως το 2011, ήταν ζευγάρι με την JD Samson από το συγκρότημα Le Tigre, κι αργότερα JD Samson and MEN. Αυτό της έδωσε χαρά, και γι'αυτό ο δίσκος της, We Are Born, ίσως να είναι κι ο πιο χαρούμενός της. Επίσης, σκεφτόταν να την νυμφεφθεί.
Η Sia, ούσα Βίγκαν / Vegan (αυστηρή χορτοφάγος), συμμετείχε σε μια διαφήμιση με το σκύλο της, Pantera, για τη αυστραλιανή φιλοζωική οργάνωση PETA Australia, προωθώντας την στείρωση των κατοικίδιων ως μέτρο πρόληψης απέναντι στα αναρίθμητα περιστατικά ανεπιθύμητων γεννήσεων ζώων τα οποία στη συνέχεια εγκαταλείπονται σε καταφύγια Λίγες μέρες πριν την κυκλοφορία του album της "We Are Born", η επίσημη ιστοσελίδα της τραγουδίστριας ανακοίνωσε πως όλες οι προγραμματισμένες προωθητικές ενέργειες και ζωντανές εμφανίσεις ακυρώνονται για ιατρικούς λόγους. Την επόμενη ημέρα, η Sia επιβεβαίωσε πως πάσχει από υπερθυρεοειδισμό, στο Twitter της. Σε συνέντευξη που παρέθεσε κατά τη διάρκεια των μουσικών βραβείων 2010 ARIA, η Sia επιβεβαίωσε πως η ασθένειά της την έχει κρατήσει μακριά από τη μουσική, αφού μέχρι στιγμής έχουν περάσει 8 μήνες ξεκούρασης και ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης.
Τον Ιούλιο του 2014, παντρεύτηκε τον σκηνοθέτη Έρικ Άντερς Λανγκ, στο σπίτι της, στο Παλμ Σπρινγκς της Καλιφόρνια.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αυστραλοί τραγουδιστές Κατηγορία:Ποπ μουσικοί Κατηγορία:Αυστραλοί φεμινιστές
Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1909
Η Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας του 1909 θεσμοθετήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 1909 με τον νόμο ΓΥΛΔ' (υπ' αριθμ. 3434) που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ A 282/1909. Με το νόμο αυτό καταργήθηκαν άρθρα του προηγούμενου νόμου ΒΧΔ' της 6/8 Ιουλίου 1899, τη Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας (1899). Με τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας του 1909 δημιουργήθηκαν 16 νομοί. Η διάρκεια αυτής της διοικητικής διαίρεσης ήταν μικρή, γιατί τρία χρόνια μετά ο Βενιζέλος προώθησε νέα Διοικητική διαίρεση το 1912.
Διοικητική διαίρεση
Οι νομοί και οι επαρχίες της διοικητικής διαίρεσης του 1908 ήταν οι:
Δείτε επίσης
1908
Λεονέλ Σάντσες
Ο Λεονέλ Σάντσες (ισπανικά: Leonel Sánchez, 25 Απριλίου 1936 – 2 Απριλίου 2022) ήταν Χιλιανός ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως αριστερός μέσος. Θεωρείται ευρέως ως ο κορυφαίος παίκτης στην ιστορία της χώρας του και ήταν πρώτος σκόρερ στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962 (μαζί με άλλους πέντε παίκτες).
Βιογραφία
Γιος επαγγελματία πυγμάχου, εντάχθηκε στην Κλουμπ Ουνιβερσιδάδ ντε Τσίλε σε ηλικία 11 ετών και παρέμεινε εκεί για περισσότερα από 20 συνεχή χρόνια. Όταν εμφανίστηκε στην ποδοσφαιρική σκηνή τη δεκαετία του 1950, ο Σάντσες έφερε μαζί του ιδιότητες για τις οποίες δεν ήταν γνωστό το ποδόσφαιρο της Χιλής: χαρακτήρας, θέληση για νίκη και αποφασιστικότητα να διασκεδάσει. Έγινε άμεσα γνωστός για ιδιαίτερα δυνατό αριστερό του πόδι. Η ομάδα υπήρξε εμβληματική για το άθλημα στη χώρα έχοντας την προσωνυμία Μπλε Μπαλέτο (Ballet Azul) και ο Σάντσες αποτέλεσε μέρος μιας συναρπαστικής νέας σύνθεσής της με τους Κάρλος Κάμπος και τον Σέρχιο Ναβάρο, πυροδοτώντας τα όνειρα των οπαδών ενός συλλόγου, του οποίου το ένα και μοναδικό πρωτάθλημα είχε έρθει το 1940. Τέταρτη το 1955 και δεύτερη το 1957, η ομάδα κέρδισε τελικά το δεύτερο πρωτάθλημα το 1959. Τελείωσε εκείνη τη σεζόν κερδίζοντας δέκα από τα 11 τελευταία παιχνίδια τους, με τον Σάντες να πετυχαίνει 11 γκολ σε συνεχείς αγώνες που οδήγησε να ισοφαρίσουν με την Κόλο-Κόλο στην κορυφή του βαθμολογικού πίνακα την τελευταία ημέρα της χρονιάς. Ο αγώνας μπαράζ έληξε με ένα γκολ του Σάντσες, το οποίο περιέγραψε ο ρεπόρτερ της La Nación στο παιχνίδι ως «ένα άγριο χτύπημα που λύγισε τα χέρια του Εσκούτι προς τα πίσω». Με την Ουνιβερσιδάδ κατέκτησε έξι εθνικά πρωταθλήματα το διάστημα 1959–69.
Τέσσερα από τα 24 διεθνή γκολ του ήταν στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962 που διεξήχθη στη Χιλή, όπου ήταν ο πρώτος σκόρερ μαζί με άλλους πέντε παίκτες. Η Χιλή τερμάτισε στην τρίτη θέση στη διοργάνωση. Σε εκείνο το Παγκόσμιο Κύπελλο μνημονεύεται επίσης για τις διαμάχες του με πολλούς Ιταλούς παίκτες στον περίφημο αγώνα Χιλή - Ιταλία στον πρώτο γύρο, που έμεινε στην ιστορία ως «Μάχη του Σαντιάγο»: έβγαλε νοκ άουτ τον Ιταλό παίκτη Μάριο Νταβίντ με γροθιά σε μια φιλονικία μετά από φάουλ. Αργότερα στον αγώνα, έσπασε τη μύτη του Ουμπέρτο Μάσιο. Η Χιλή κέρδισε τον αγώνα με 2–0. Ο Σάντσες συμπεριλήφθηκε στην καλύτερη ομάδα του Κυπέλλου. Με την εθνική ομάδα της Χιλής έφθασε στον τελικό του Πρωταθλήματος Νότιας Αμερικής (μετέπειτα Κόπα Αμέρικα) το 1956, χωρίς όμως να καταφέρει να κατακτήσει το τρόπαιο.
Παρέμεινε στην Ουνιβερσιδάδ και μετά την παγκόσμια καθιέρωσή του, αν και έλαβε πολλές προσφορές από μεγάλους ευρωπαϊκούς συλλόγους όπως η Ρεάλ Μαδρίτης, η Γιουβέντους και η Μίλαν κλείνοντας την καριέρα του στη Χιλή αγωνιζόμενος για τρία χρόνια σε άλλες ομάδες της χώρας. Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση δούλεψε στη δεκαετία του 1980 για τρία χρόνια στις ομάδες νέων του συλλόγου.
Τίτλοι και διακρίσεις
Κλουμπ Ουνιβερσιδάδ ντε Τσίλε
Κόλο-Κόλο
Πέπλος
Ο Πέπλος ήταν είδος χιτώνα που φορούσαν οι γυναίκες, ο οποίος ήταν κυρίως μάλλινος και αποτελείτο από ένα μεγάλο ορθογώνιο κομμάτι υφάσματος που μπορούσε να διπλωθεί και να στερεωθεί (με κουμπιά, καρφίτσες ή πόρπες) με διάφορους τρόπους ώστε να αντανακλά διαφορετικά στυλ. Ο πέπλος φοριόταν ως ένδυμα πλήρους μήκους, καθώς στην αρχαία Ελλάδα οι γυναίκες δεν αποκάλυπταν δημόσια το σώμα τους.
Μία άλλη διαμόρφωση ένδυσης αποτελούσε ο κόλπος δηλαδή η αναδίπλωση του πέπλου – χιτώνα, όπου το πλεονάζον μήκος του ρούχου κρεμόταν διπλωμένο πάνω από την ζώνη. Το ρούχο κοβόταν μακρύτερο από το ύψος του ατόμου που το φορούσε. Το πλεονάζον μήκος διπλωνόταν στη μέση (δημιουργώντας τον κόλπο) και προαιρετικά το πάνω άκρο δημιουργώντας το απόπτυγμα. Για να δημιουργηθεί ο κόλπος, δενόταν ζώνη γύρω από το σώμα κάτω από το στήθος (ψηλά) ή στη μέση (χαμηλά) και η περίσσεια υφάσματος τραβιόταν επάνω. Το ύφασμα έπεφτε πάνω από τη ζώνη για να την κρύψει και συχνά τραβιόταν περισσότερο πίσω από ότι μπροστά και η πτυχή που πρόκυπτε ήταν ο κόλπος. Μια δεύτερη (ορατή) ζώνη μπορούσε να δεθεί πάνω από τον κόλπο για να επαναπροσδιορίσει τη μέση, υψηλή ή χαμηλή όπου το απόπτυγμα μπορούσε να καλύψει ξανά, το χαλαρό, διπλωμένο κάτω μέρος του πέπλου.
Κατηγορία:Αξεσουάρ Κατηγορία:Ένδυση στην Ελλάδα Κατηγορία:Τελετουργική ενδυμασία
Ρωμαιοκαθολικισμός στην Αυστρία
Η Καθολική Εκκλησία της Αυστρίας, μέρος της παγκόσμιας Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, βρίσκεται κάτω από την ηγεσία του Πάπα, της κουρίας στη Ρώμη και του Συνεδρίου Επισκόπων της Αυστρίας. Η αυστριακή εκκλησία είναι η μεγαλύτερη χριστιανική ομολογία της Αυστρίας, με, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, 5,4 εκατομμύρια πιστούς. Ωστόσο, οι αριθμοί αυτοί δείχνουν να μειώνονται, όπως φαίνεται από τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η ίδια η αυστριακή εκκλησία, στα τέλη του 2015. Συγκεκριμένα, φαίνεται να υπήρχαν 5,21 εκατομμύριο μέλη (το 59,9% δηλαδή του συνολικού αυστριακού πληθυσμού). Ο αριθμός των πιστών που πηγαίνουν στη λειτουργία της Κυριακής εκτιμόταν το 2014 στο 7,3% του συνολικού αυστριακού πληθυσμού (δηλαδή 623.195 πολίτες).
Το κυβερνών σώμα της εκκλησίας στην Αυστρία είναι το Συνέδριο των Καθολικών Επισκόπων της Αυστρίας, το οποίο έχει δομηθεί από τους δύο αρχιεπισκόπους (Βιέννης και Σάλτζμπουργκ), τους επισκόπους και τον ηγούμενο του εδαφικού αββαείου του Βέτινγκεν-Μιρεράου. Εντούτοις, κάθε επίσκοπος είναι ανεξάρτητος στην διοίκηση της επισκοπής του, καθώς προϊστάμενός του θεωρείται μόνο ο Πάπας. Ο σημερινός Πρόεδρος του συνεδρίου των επισκόπων είναι ο Καρδινάλιος Κρίστοφ Σόνμπορν. Ο Σόνμπορν ανήκει στη μεσαιωνική αριστοκρατική οικογένεια των Σόνμπορν.
Παρά το γεγονός ότι η Αυστρία δεν διαθέτει προκαθήμενο, ο αρχιεπίσκοπος του Σάλτσμπουργκ φέρει τον τίτλο «Προκαθήμενος της Γερμανίας» (Primas Germaniae).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χριστιανισμός στην Αυστρία
Μαυριτανοί
thumb|right|Απεικόνιση Μαυριτανών στην Ιβηρική Οι Μαυριτανοί ήταν οι Μουσουλμάνοι κάτοικοι, κατά την περίοδο του Μεσαίωνα, του Μαρόκου, της Δυτικής Σαχάρας, της Δυτικής Αλγερίας, της Μαυριτανίας, της Ιβηρικής χερσονήσου, της Σικελίας και της Μάλτας.
Οι Μαυριτανοί εισέβαλαν στην Ιβηρική χερσόνησο το 711 και ονόμασαν τα εδάφη αυτά Αλ-Ανταλούς (Al-Andalus), μια περιοχή που σε διαφορετικές περιόδους συμπεριλάμβανε το Γιβραλτάρ, το μεγαλύτερο τμήμα της Ισπανίας και της Πορτογαλίας και τμήματα της Γαλλίας. Υπήρχε επίσης μια μαυριτανική παρουσία στη σημερινή περιοχή της νότιας Ιταλίας, κυρίως στη Σικελία. Οι Μαυριτανοί κατέλαβαν τη Ματσάρα (Mazara) στη Σικελία το 827 και το 1224 εκδιώχθηκαν στον οικισμό της Λουτσέρα (Lucera), ένα μουσουλμανικό οικισμό στην Απουλία περίπου 240 χλμ. νοτιοανατολικά της Ρώμης, ο οποίος καταστράφηκε το 1300. Η διαφορά ως προς το θρήσκευμα των Μαυριτανών Μουσουλμάνων οδήγησε σε μια σύγκρουση αιώνων με τα χριστιανικά βασίλεια της Ευρώπης, μια σύγκρουση που πήρε το όνομα Ρεκονκίστα (Reconquista, δηλ. επανακατάκτηση). Η πτώση της Γρανάδας το 1492 σήμανε και το τέλος της μουσουλμανικής κυριαρχίας στην Ιβηρική.
Ο όρος «Μαυριτανοί» έχει χρησιμοποιηθεί επίσης στην Ευρώπη με μια ευρύτερη έννοια, αναφερόμενος στους Μουσουλμάνους, ιδίως σε εκείνους που έχουν αραβική ή βερβερική καταγωγή, είτε ζούσαν στην Ισπανία, είτε στη Βόρεια Αφρική. Κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας των Ευρωπαίων οι Ολλανδοί επινόησαν τον όρο Moor (Μουρ) στη Σρι Λάνκα. Οι Μουσουλμάνοι Μπενγκάλι αποκαλούνταν Μουρ. Οι Μαυριτανοί δεν είναι ένας διακριτός ή έστω αυτοαποκαλούμενος κατ' αυτόν τον τρόπο λαός Το όνομα αυτό χρησιμοποιήθηκε από τους Ευρωπαίους του Μεσαίωνα και των πρώιμων χρόνων της Σύγχρονης Ιστορίας για τους Βέρβερους, τους Άραβες της Βόρειας Αφρικής, τους Μουσουλμάνους της Ιβηρικής και τους Αφρικανούς της Υποσαχάριας Αφρικής.
Νωρίτερα, οι Ρωμαίοι της κλασικής περιόδου είχαν έρθει σε επαφή (και αργότερα κατέκτησαν) τμήματα της Μαυριτανίας, ενός κράτους που κάλυπτε περιοχές που βρίσκονταν στα βόρεια τμήματα του σημερινού Μαρόκου και μεγάλο τμήμα της βορειοδυτικής και βόρειας κεντρικής περιοχής της Αλγερίας κατά την κλασική αρχαιότητα (προσοχή, δεν αντιστοιχεί στο σημερινό κράτος της Μαυριτανίας!). Οι κάτοικοι της περιοχής αναφέρονταν σε έργα της κλασικής γραμματείας ως Μαουρί. Στις μέρες μας, τέτοιες ομάδες κατοικούν στη Μαυριτανία και τμήματα της Αλγερίας, της Δυτικής Σαχάρας, του Μαρόκου, του Νίγηρα και του Μάλι.
Παραπομπές
Μ Κατηγορία:Ιστορία της Πορτογαλίας Κατηγορία:Ιστορία του Μαρόκου Κατηγορία:Άραβες Κατηγορία:Ιστορία της Αλγερίας Κατηγορία:Ιστορία της Μαυριτανίας Κατηγορία:Αλ-Άνταλους Κατηγορία:Ιστορία της Μεσογείου Κατηγορία:Ιστορία του Ισλάμ
Αθανάσιος Εξαδάκτυλος
Ο Αθανάσιος Εξαδάκτυλος (1869-1936) ήταν Έλληνας αξιωματικός, που έφτασε έως το βαθμό του υποστράτηγου και έπαιξε σημαντικό ρόλο στο Μακεδονικό Αγώνα, ενώ υπηρέτησε επίσης σε αρκετές υψηλές επιτελικές θέσεις, μεταξύ αυτών και τη θέση του Aρχηγού ΓΕΣ.
Γεννήθηκε στο νησί της Άνδρου το 1869. Εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων και αποφοίτησε το 1891 ως Ανθυπολοχαγός Πυροβολικού. Στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897 πήρε μέρος ως διοικητής πυροβολαρχίας στη Θεσσαλία. Από το 1904 έως το 1908 συμμετείχε στον Μακεδονικό Αγώνα με το ψευδώνυμο Αντωνίου. Περιπλανήθηκε στην κεντρική Μακεδονία υπό ποικίλες μεταμφιέσεις, μεταξύ αυτών ως δάσκαλος ή πωλητής, δρώντας ως κατάσκοπος και σύνδεσμος με τις εκεί ελληνικές κοινότητες και αντάρτικες ομάδες.
Κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, ηγήθηκε του Γραφείου Πληροφοριών του Γενικού Στρατηγείου. Οι λεπτομερείς του χάρτες, που είχε συντάξει στα ταξίδια του κατά μήκος της Μακεδονίας τον καιρό του Μακεδονικού Αγώνα, αποδείχθηκαν ανεκτίμητοι κατά τη διάρκεια του πολέμου. Συμμετείχε επίσης ως στρατιωτικός ειδήμων στις ελληνικές αντιπροσωπίες των διαπραγματεύσεων ειρήνης του Λονδίνου και Βουκουρεστίου. Το 1915 τοποθετήθηκε στη Διεύθυνση Πληροφοριών και Πολιτικών Υποθέσεων του ΓΕΣ. Λόγω των βασιλικών του φρονημάτων στάθηκε απέναντι στον Ελευθέριο Βενιζέλο κατά τον Εθνικό Διχασμό και απολύθηκε γι΄ αυτό από το στράτευμα το 1917.
Μετά την ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές του Νοεμβρίου 1920, ανακλήθηκε στην ενεργό υπηρεσία, προάχθηκε σε υποστράτηγο και τοποθετήθηκε στη θέση του υπαρχηγού του ΓΕΣ. Το 1921-22 υπηρέτησε για σύντομο διάστημα ως αρχηγός ΓΕΣ, ενώ το κύριο τμήμα του στρατού είχε εμπλακεί στη Μικρασιατική Εκστρατεία (Στρατιά Μικράς Ασίας). Μετά την ήττα στη Μικρά Ασία τον Αύγουστο 1922, απομακρύνθηκε ξανά από το στράτευμα, και αποστρατεύθηκε οριστικά το 1923. Απεβίωσε το 1936.
Πηγές
Κατηγορία:Μακεδονικός Αγώνας Κατηγορία:Έλληνες στρατιωτικοί Κατηγορία:Εθνικός Διχασμός Κατηγορία:Έλληνες βασιλόφρονες Κατηγορία:Αντιβενιζελικοί
605 Ζυβισία
Η Ζυβισία (Juvisia) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 9,831. Ανακαλύφθηκε το 1906 από τον Γερμανό αστρονόμο Μαξ Βολφ, που παρατηρούσε από τη Χαϊδελβέργη, και πήρε το όνομά του από την μικρή πόλη Ζυβισύ συρ Ορζ της Γαλλίας, όπου είχε το αστεροσκοπείο του ο Καμίλ Φλαμαριόν.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος της Ζυβισίας εκτιμάται σε 69,9 ± 4,5 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος της είναι άγνωστος, ενώ το άλβεδό της είναι 0,0397. Η Ζυβισία περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της μία φορά κάθε 15 ώρες και 51 λεπτά.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ζυβισια
Ζωροαστρισμός
thumb|300px|Ζωροαστρικός ναός του πυρός στο [[Γιαζντ του Ιράν]] thumb|300px|Ζωροαστρικό νεκροταφείο "[[Πύργοι της σιωπής" στο Γιαζντ του Ιράν]]
Ο Ζωροαστρισμός είναι μια από τις παλαιότερες θρησκείες που έχουν ακόμη οπαδούς. Η εμφάνισή του χρονολογείται περίπου 2.600 χρόνια πριν, ως ριζική αναμόρφωση της πολυθεϊστικής ιρανικής θρησκείας, η οποία επικράτησε στην Περσική Αυτοκρατορία με κρατική υποστήριξη. Ο Ζωροαστρισμός διατηρεί κάποιες από τις πρακτικές της προϊστορικής, κοινής ινδοϊρανικής θρησκείας και επομένως παρουσιάζει ομοιότητες με τον Ινδουισμό της βεδικής περιόδου, όπως π.χ. την πυρολατρεία, ορισμένες μυθικές αφηγήσεις και τον σεβασμό προς τις δυνάμεις της φύσης.
Κύριο δόγμα
Το βασικό δόγμα του Ζωροαστρισμού περικλείεται στα εξής χαρακτηριστικά διακριτικά στοιχεία:
Ιστορικό
Το όνομα της θρησκείας προέρχεται από τον ιδρυτή της, Ζωροάστρη (Ζαρατούστρα), ιερέα που θεωρείται ότι έζησε στην Περσία τον 6ο αιώνα π.Χ. και θεωρείται από τους οπαδούς του προφήτης. Ο Ζωροάστρης πιστεύεται ότι δέχτηκε μια θεϊκή αποκάλυψη, που τον οδήγησε στην πίστη σ' έναν μόνο Θεό - τον Αχούρα Μάζντα, τον Κύριο της Σοφίας. Στην πράξη ο Ζωροάστρης εξύψωσε μία προϋπάρχουσα Περσική θεότητα, τον Αχούρα Μάζντα, σε επίπεδο υπέρτατου Θεού, δαιμονοποιώντας ταυτόχρονα όλες τις άλλες θεότητες του Περσικού πανθέου στο πλαίσιο μίας μεταφυσικής και ηθικής διαμάχης Καλού και Κακού, ή Τάξης και Χάους, η οποία αποκτά κοσμολογικό χαρακτήρα και διαστάσεις αφηρημένων εννοιών. Μετά τον θάνατό του ωστόσο κάποιες δευτερεύουσες θεότητες άρχισαν να λατρεύονται ξανά, αν και μόνον ως αυτονομημένοι «πράκτορες» του Αχούρα Μάζντα πλέον, ενώ ο Αχριμάν, η αφηρημένη έννοια του Κακού, εξυψώθηκε σε επίπεδο περίπου ισότιμο με τον Αχούρα Μάζντα ως ο μέγας αντίπαλός του. Έτσι ο μονοθεϊστικός Ζωροαστρισμός γρήγορα κατέληξε διαρχικός, με αντίθετα άκρα τον Αχούρα Μάζντα και τον Αχριμάν, και δεκάδες κατώτερες παλαιές θεότητες να συντάσσονται ως κτιστοί άγγελοι ή δαίμονες με την πλευρά του ενός ή του άλλου.
Κλασική αρχαιότητα
Αν και αρκετά παλαιότερη θρησκεία, ο Ζωροαστρισμός εμφανίζεται στην καταγεγραμμένη ιστορία στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. Η Ιστορία του Ηρόδοτου (440 π.Χ.) περιλαμβάνει μία περιγραφή της ευρύτερης Περσικής κοινωνίας με αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του Ζωροαστρισμού, όπως για παράδειγμα η έκθεση των νεκρών. Επίσης σημαντική είναι η αναφορά της περιγραφής της πρώιμης περιόδου της εποχής των Αχαιμενιδών (648-330 π.Χ.) σε σχέση με τη φυλή των Μαγκί. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Μαγκί ήταν η έκτη φυλή των Περσών, πριν την ενοποίηση όλων της περσικής επικράτειας από τον Κύρο τον Μέγα, οι οποίοι φαίνεται να ήταν ιερατική κάστα του κλάδου του Ζωροαστρισμού στην Μεσοποταμία, συχνά αναφερόμενου και ως Ζουρβανισμός, και είχαν ιδιαίτερη επιρροή σε όλους τους τοπικούς ηγεμόνες της ευρύτερης περιοχής.
Μετά την ενοποίηση όλων των φυλών και τοπικών βασιλείων το 550 π.Χ. ο Κύρος ο Β' και αργότερα ο γιος του Καμβύσης ο Β' αφαίρεσαν τα προνόμια των Μαγκί μετά την προσπάθειά τους να διαβάλουν την αυτοκρατορία λόγω της απώλειας της επιρροής τους. Το 522 π.Χ., οι Μαγκί επαναστάτησαν και δημιούργησαν έναν εικονικό διάδοχο για το θρόνο, ο οποίος παριστάνοντας τον νεότερο γιο του Κύρου, Σμερδή, πήρε την εξουσία. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, λόγω της αυταρχικής διακυβέρνησης του Καμβύση και της μακρόχρονης απουσίας του στην Αίγυπτο, ο νέος ηγεμόνας αναγνωρίστηκε από όλη την αυτοκρατορία, ειδικά μετά την απόφασή του να αναστείλει την είσπραξη των φόρων για μία τριετία.
Σύμφωνα με τις επιγραφές στο Βεχιστούν, ο ψευδο-Σμερδής κυβέρνησε για επτά μήνες μέχρι να ανατραπεί από τον Δαρείο τον Α΄, το 521 π.Χ. Οι Μαγκί, αν και διώχθηκαν, συνέχισαν να υπάρχουν. Ένα χρόνο μετά το θάνατο του ψευδο-Σμερδή, που ονομαζόταν Γκαουμάτα, ένας δεύτερος ψεύτικος Σμερδής με το όνομα Βαχιαζντάτα επιχείρησε πραξικόπημα, το οποίο αν και αρχικά ήταν επιτυχές τελικά απέτυχε.
Το αν ο Κύρος ο Β' ήταν πράγματι Ζωροαστριστής αποτελεί ιστορικό ερώτημα. Σίγουρα όμως ο Ζωροαστρισμός τον είχε επηρεάσει στο βαθμό που τον καθιέρωσε ως τη θρησκεία της αυτοκρατορίας του, αν και όχι υποχρεωτική, ενώ το δόγμα των Ζωροαστρών οδήγησε τον Κύρο στο να απελευθερώσει αργότερα τους Εβραίους και να τους επιτρέψει την επιστροφή στην Ιουδαία, όταν κατέλαβε τη Βαβυλώνα το 539 π.Χ. Ο Δαρείος ο Α' ήταν σίγουρα πιστός στο θεό Αχούρα Μάζντα, όπως καταγράφεται συχνά στις γραφές Βεχιστούν. Το αν όμως ήταν οπαδός του Ζωροαστρισμού δεν έχει ακόμη καθοριστεί, καθώς η πίστη στο θεό δεν ήταν απαραίτητα αποτέλεσμα Ζωροαστρικής διδαχής.
Ο Δαρείος ο Α' και αργότερα οι Αχαιμενίδες αυτοκράτορες, αν και αναγνώριζαν τη θεότητα του Αχούρα Μάζντα, φαίνεται να είχαν επιτρέψει την ύπαρξη άλλων θρησκειών. Κατά την περίοδο της αυτοκρατορίας τους ο Ζωροαστρισμός διαδόθηκε και πολλά κείμενα της Αβέστα χρονολογούνται σε αυτή την εποχή. Επίσης, κατά τα τέλη της περιόδου αρκετές θεότητες και θεολογικά σχήματα πρωτοϊνδοιρανικών θρησκειών ενσωματώθηκαν στο Ζωροαστρισμό, δημιουργώντας και το αντίστοιχο θρησκευτικό ημερολόγιο.
Σχεδόν τίποτα δεν είναι γνωστό για τη θέση του Ζωροαστρισμού κατά τη διακυβέρνηση της Περσίας από τους Σελευκίδες και τους Πάρθους, μετά την κατάκτησή της από τον Μεγάλο Αλέξανδρο το 330 π.Χ. Σύμφωνα με ύστερους θρύλους του Ζωροαστρισμού, αρκετά ιερά κείμενα χάθηκαν κατά την κατάκτηση της Περσέπολης από τον Αλέξανδρο, καθώς καταστράφηκε η βασιλική βιβλιοθήκη. Ο Διόδωρος ο Σικελός στο έργο του Ιστορική Βιβλιοθήκη (60 π.Χ.) συνηγορεί σε αυτό τον θρύλο. Αρχαιολογικές έρευνες στα ερείπια του παλατιού του Ξέρξη καταγράφουν ίχνη φωτιάς, ενώ αν και ο θρύλος αναφέρει τα ιερά κείμενα γραμμένα με χρυσό, μάλλον θεωρείται απίθανο.
Ύστερη αρχαιότητα
Με την άνοδο στην εξουσία της δυναστείας των Σασανιδών το 228 μ.Χ. προωθήθηκε έντονα ο Ζουρβανισμός ως μορφή του Ζωροαστρισμού, συνοδευόμενος από συχνές διώξεις χριστιανών. Όταν οι Σασανίδες κατακτούσαν μία περιοχή, συχνά κατασκεύαζαν ιερούς ναούς της φωτιάς για να καθιερώσουν τη θρησκεία τους. Μετά τον Κωνσταντίνο, οι Σασανίδες ήταν καχύποπτοι απέναντι στους χριστιανούς, καθώς θεωρούσαν ότι διατηρούσαν δεσμούς με τη χριστιανική ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Οι χριστιανοί όμως που ακολούθησαν την ανατολική ορθόδοξη εκκλησία μετά το νεστοριανό σχίσμα ήταν αποδεκτοί και ορισμένες φορές προτιμούνταν από τους Σασανίδες. Μία μορφή Ζωροαστρισμού εξαπλώθηκε επίσης στην προχριστιανική περιοχή του Καυκάσου και ειδικότερα στις περιοχές του σημερινού Αζερμπαϊτζάν, καθώς οι Σασανίδες κατά τις προσπάθειες επέκτασής τους προς το βορρά προώθησαν και εκεί τη θρησκεία τους.
Πριν από τον 6ο αιώνα ήδη ο Ζωροαστρισμός είχε διαδοθεί στη βόρεια Κίνα μέσω του δρόμου του μεταξιού, ενώ αναγνωρίστηκε επίσημα από αρκετά κινεζικά κρατίδια. Ερείπια Ζωροαστρικών ναών έχουν βρεθεί στο Καϊφένγκ και το Ζενγιάνγκ, όπου σύμφωνα με ορισμένους μελετητές λειτουργούσαν ως και το 1130. Μέχρι τον 13ο αιώνα όμως, ο Ζωροαστρισμός είχε χάσει την αναγνωρίσιμη θέση του στην Κίνα, αλλά ορισμένα στοιχεία του (όπως και του μανιχαϊσμού) εικάζεται ότι έχουν ενσωματωθεί σε βουδιστικές πρακτικές και ερμηνείες, κυρίως σε θέματα συμβολισμών του φωτός.
Μεσαίωνας
Τον 7ο αιώνα και για ένα διάστημα τουλάχιστον δεκαετιών, η αυτοκρατορία των Σασανιδών κατακτήθηκε από τους Άραβες. Αν και οι διοικητικές δομές του κράτους εξισλαμίστηκαν αρκετά γρήγορα με την εξουσία του χαλιφάτου των Ουμαγιαδών, ουσιαστικά δεν υπήρχε ιδιαίτερη πίεση στους υποτελείς των νέων κατακτητών να ασπαστούν το Ισλάμ. Το ισλαμικό δίκαιο θεωρούσε μόνο τους μουσουλμάνους ηθικά άμεμπτους, ενώ οι άπιστοι μπορούσαν να παραμείνουν στον τρόπο ζωής τους αρκεί να μην αναμιγνύονταν με τους κυρίαρχούς τους. Πρακτικοί λόγοι επίσης επέβαλαν τον αργό εξισλαμισμό, καθώς οι Ζωροάστρες ήταν ένας τεράστιος και διασκορπισμένος πληθυσμός για τα δεδομένα της εποχής. Οι Άραβες κυβερνήτες προστάτευαν τους τοπικούς πληθυσμούς με αντάλλαγμα την αφοσίωσή τους, ενώ υιοθέτησαν το φορολογικό σύστημα των Σασανιδών, τόσο ως προς την ιδιοκτησία γης όσο και ως προς την ατομική φορολογία. Ο τελευταίος φόρος, γνωστός και ως τζιζία, αφορούσε μη μουσουλμάνους κατοίκους ισλαμικών χαλιφάτων, και στην πορεία του χρόνου αποτέλεσε ένα μέσο διάκρισης και υποβάθμισης των μη μουσουλμάνων, παράλληλα με ένα σύνολο νόμων και περιορισμών που τόνιζαν την κατώτερη θέση τους στον κοινωνικό ιστό.
Αντιλήψεις
Ο Ζωροαστρισμός στηρίζεται σε έναν δυαλισμό, δηλαδή στην ύπαρξη και στην πάλη μεταξύ δύο αντίθετων δυνάμεων, του «εχθρικού πνεύματος» (Άνγκρα Μαϊνιού, δηλαδή του Αχριμάν), και του «καλού πνεύματος» (Σπέντα Μαϊνιού). Το κακό πνεύμα, Άνγκρα Μαϊνιού, και το καλό πνεύμα, Σπέντα Μαϊνιού, είναι τα δίδυμα τέκνα του Αχούρα Μάζντα. Στον Ζωροαστρισμό υπάρχουν αντίθετες δυνάμεις, που δρουν σε μια μορφή δυαδικότητας (φως-σκότος, καλό-κακό) και συγκρούονται μεταξύ τους. Ο δυαλισμός αυτός δεν έρχεται σε αντίθεση με τον μονοθεϊσμό του Ζωροαστρισμού. Στον Ζωροαστρισμό ο φυσικός κόσμος γίνεται αντιληπτός υπό θετικό πρίσμα ως κατασκεύασμα του αγαθού Θεού και καμία οντολογική διάκριση μεταξύ ύλης και πνεύματος δεν είναι σαφής (όπως συμβαίνει π.χ. στον πλατωνισμό), σε αντίθεση με τη θεμελιώδη κοσμική ηθική διάκριση μεταξύ Καλού και Κακού. Έτσι το τελικό ιδανικό είναι η συνολική ψυχοσωματική ανάσταση των ευσεβών πιστών στο τέλος του κοσμικού χρόνου, μετά από μία τιτάνια μάχη μεταξύ αγγέλων και δαιμόνων η οποία θα καταλήξει στην αναμέτρηση του ίδιου του Αχούρα Μάζντα με τον Αχριμάν και στην τελική νίκη του Καλού. Οι ρίζες αυτής της επικής Ζωροαστρικής εσχατολογίας ανιχνεύονται στην πρωτοϊνδοευρωπαϊκή μυθολογία. Ο Ζωροαστρισμός είναι η πρώτη μαζική θρησκεία η οποία αυτοπροσδιορίστηκε με βάση όχι μόνο λατρευτικά και μυθικά στοιχεία αλλά και ένα σαφές μεταφυσικό και ηθικό δόγμα, το οποίο μάλιστα αναμόρφωσε πλήρως την προϋπάρχουσα ιρανική θρησκεία επαναπροσδιορίζοντας την έννοια της ευσέβειας με επίκεντρο ένα σύνολο ηθικών κανόνων. Στο πλαίσιο αυτό απέρριπτε πλήρως τον μυστικισμό αλλά και τον ασκητισμό, ο οποίος συνήθως αποτελεί προϋπόθεση του πρώτου, προωθώντας αντιθέτως την ενεργό συμμετοχή του κάθε πιστού στον αγώνα υπέρ του Αχούρα Μάζντα μέσω καθημερινών «ηθικά ορθών» πράξεων. Εκτός από τον Αχούρα Μάζντα και τον Αχριμάν υπάρχουν και οι ιζαντάν (= μικρότεροι θεοί), που υποδιαιρούνται σε δύο κατηγορίες, τους ουράνιους και τους επίγειους. Ο Αχούρα Μάζντα βρίσκεται στην κορυφή των ουράνιων ιζαντάν και ο Ζωροάστρης στην κορυφή των γήινων ιζαντάν.
Έθιμα και πιστεύω
Η Πρωτοχρονιά (νορούζ) των Ζωροαστριστών σηματοδοτεί τον ερχομό της Άνοιξης και συμβολίζει την ετήσια αναγέννηση της ζωής και την ήττα του κακού. Η εορτή του Μίθρα ήταν φθινοπωρινή εορτή. Στη γιορτή του Φαρβαρντίν πραγματοποιούνται ειδικές τελετές για τις ψυχές που φεύγουν. Επίσης γίνονται επικλήσεις με προσευχές στα πνεύματα που προστατεύουν τους νεκρούς - τα Φαρβασί. Οι Ζωροαστριστές δεν αποτεφρώνουν ούτε θάβουν τους νεκρούς, καθώς η φωτιά και η γη θεωρούνται αγνές και δεν πρέπει να μολύνονται. Οι νεκροί εκτίθενται γυμνοί σε ειδικά χτισμένους ομόκεντρους κυκλικούς πύργους, τους Ντάκχμα («Πύργοι της Σιωπής»), όπου τα όρνεα τρώνε τις σάρκες τους. Τα οστά, αφού αποξηρανθούν στον ήλιο, ρίχνονται στο κεντρικό φρέαρ. Τα οστά παλιότερα φυλάσσονταν σε οστεοφυλάκιο (αστοντάν). Τέλος, πιστεύουν στην ημέρα της κρίσης, στην κόλαση και στον παράδεισο, σ' έναν σωτήρα (σοασιάντ) που θα αναστήσει τους νεκρούς και στην αιώνια ζωή. Είναι πιθανόν τα «πιστεύω» αυτά να επηρέασαν τον Ιουδαϊσμό, τον Χριστιανισμό και τον Ισλαμισμό.
Στις τελετές μύησης, γνωστές ως ναογιότ (νέα γέννηση), το παιδί φοράει ένα ιερό πουκάμισο (σούντρα) και ένα σκοινί γύρω από το στήθος, που συμβολίζει τον ορθό δρόμο. Η τελετή μύησης γίνεται στην ηλικία των επτά ετών στην Ινδία ή των δέκα ετών στην Περσία. Οι γάμοι συχνά πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της Ζωροαστρικής κοινότητας. Ωστόσο, καθώς ο Ζωροαστρισμός δεν καταφεύγει στον προσηλυτισμό, ο αριθμός των γάμων έξω από την κοινότητα συνεχώς αυξάνεται.
Παρόλο που αναφέρονται ελάχιστα στις διδαχές του Ζωροάστρη, οι τελετές σήμερα παίζουν σπουδαίο ρόλο στο τυπικό του Ζωροαστρισμού. Η φωτιά κατέχει επίσης σημαντική θέση στον Ζωροαστρισμό, αλλά δεν λατρεύεται ως θεότητα. Το φως με τη μορφή της ιερής φωτιάς είναι το σύμβολο του Αχούρα Μάζντα, συμβολίζοντας την παρουσία του Θεού στη δημιουργία. Στους Ζωροαστρικούς χώρους λατρείας η ιερή φωτιά (ή Ατάρ) παραμένει αναμμένη συνεχώς σε μια τεφροδόχο στο εσωτερικό ιερό, όπου μόνο οι αγνοί ιερείς μπορούν να εισέρχονται. Υπάρχουν διάφορες τελετές για την αναζωπύρωση της πυράς καθώς και για το άναμμα νέας πυράς.
Εσχατολογία
Δέκα χιλιάδες χειμώνες θα περάσουν, ο ήλιος θα πάψει να φαίνεται. Η ημέρα, ο μήνας και το έτος θα έχουν μικρότερη διάρκεια και οι άνθρωποι θα γίνουν φαύλοι. Μετά από μια μάχη μεταξύ των καλών και των κακών θα συμβεί η τελική κρίση, οπότε και οι κακοί θα τιμωρηθούν για τρεις ημέρες αλλά τελικά θα συγχωρεθούν. Έπειτα όλο το ανθρώπινο γένος θα είναι ευτυχισμένο. Η κόλαση θα σφραγιστεί και ο Αχριμάν θα είναι εντελώς αδύναμος. Οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να επιλέξουν ανάμεσα στο καλό και το κακό, και ανάλογα με την επιλογή, που θα κάνουν σ' αυτή την ζωή, θα έχουν την αντίστοιχη ανταμοιβή στην ημέρα της Κρίσης. Οι πιστοί ενθαρρύνονται να κάνουν καλές πράξεις, να σκέφτονται σωστά και να μιλούν καλά.
Συσχέτιση με άλλες θρησκείες και πολιτισμούς
Βασικές αρχές της εσχατολογίας και δαιμονολογίας του Ζωροαστρισμού θεωρείται ότι έχουν επηρεάσει τις Αβρααμικές θρησκείες. Παράλληλα, ο ίδιος ο Ζωροαστρισμός κληρονόμησε ιδανικά από άλλα προγενέστερά του θρησκευτικά συστήματα, και, όπως άλλες ζωντανές θρησκείες, περιέχει ένα βαθμό συγκρητισμού.
Ίχνη του Ζωροαστρισμού εντοπίζονται σε παλαιές δοξασίες των πολιτισμών της προϊστορικής Ινδοπερσικής περιόδου, δηλαδή την εποχή πριν τις μεταναστεύσεις που οδήγησαν στη διακριτή ιστορική πορεία των ινδικών και περσικών πληθυσμών. Συνεπώς, ο Ζωροαστρισμός έχει ένα κοινό πλαίσιο με την ιστορική θρησκεία των Βεδών που επίσης προέρχεται από την ίδια περίοδο. Παράδειγμα αποτελεί η Ζωροαστρική λέξη Αχούρα με τη βεδική λέξη Ασούρα, με κοινή ερμηνεία δαίμονας, και έτσι εικάζεται μία κοινή προέλευση από μία ενιαία πρωτοϊνδοιρανική θρησκεία. Ο Ζωροαστρισμός όμως σίγουρα επηρεάστηκε από τον ύστερο πολιτισμό της περσική ηρωικής εποχής (από το 1500 π.Χ. και μετά), κάτι που δεν ισχύει για τις ινδικές θρησκείες. Επίσης, οι πολιτιστικές ομάδες που επηρέασαν τον Ζωροαστρισμό ήταν πολλές και διαφορετικές στην πορεία των χρόνων, όπως η αλληλεπίδραση της δυτικής Περσίας με τον πολιτισμό της γόνιμης ημισελήνου με αμοιβαία ανταλλαγή χαρακτηριστικών. Παρά τις διάφορες επιρροές, ο Ζωροαστρισμός παραμένει ένα τέκνο του ινδοπερσικού πολιτισμού και αντιπροσωπεύει το αρχαιότερο και μεγαλύτερο σώμα της προϊσλαμικής περσικής φιλοσοφίας. Μαζί με τις Βεδές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν τα αρχαιότερα κείμενα του ινδικού πολιτισμού, είναι δυνατό να αναπαραχθεί μία βασική εικόνα των δογμάτων της ινδοπερσικής περιόδου. Επειδή οι δύο αυτές ομάδες επίσης αντιπροσωπεύουν τις αρχαιότερες ακέραιες αποδείξεις των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών, η ανάλυσή τους επίσης μπορεί να συνδεθεί με μία ακόμη πιο παλαιά πρωτοϊνδοευρωπαϊκή θρησκεία, που επηρέασε με τη σειρά της σύγχρονους θρησκευτικούς φιλοσόφους και αναλυτές.
Ο Ζωροαστρισμός συχνά συγκρίνεται με τον Μανιχαϊσμό, ο οποίος τυπικά καταγράφεται ως περσική θρησκεία αλλά προέρχεται από τον Γνωστικισμό. Μία τέτοια σύγκριση σε επιφανειακό επίπεδο μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη, καθώς και οι δύο θρησκείες είναι δυαδικές και ο μανιχαϊσμός υιοθέτησε αρκετές μορφές για το δικό του πάνθεο από τον Ζωροαστρισμό. Στην ουσία τους και τις πρακτικές τους όμως, οι δύο θρησκείες είναι τελείως διαφορετικές. Ο μανιχαϊσμός εξισώνει την ύλη με το κακό και το καλό με την πνευματικότητα, έχοντας αποτελέσει τη βάση για κάθε μορφή ασκητισμού σήμερα, αλλά και για αρκετά είδη μυστικισμού. Ο Ζωροαστρισμός αντίθετα απαρνείται κάθε μορφή ασκητισμού, δεν διακρίνει την ύλη από το πνεύμα αλλά μόνο το καλό από το κακό, και δεν θεωρεί τον πνευματικό κόσμο διαφορετικό από τον φυσικό, καθώς η έννοια του παραδείσου εφαρμόζεται το ίδιο και στους δύο κόσμους. Το βασικό δόγμα του μανιχαϊσμού αναφέρει ότι ο κόσμος και όλα τα υλικά σώματα είναι δημιουργία της ουσίας του κακού (ή του σατανά). Αυτή έρχεται σε αντίθεση με την αρχή του Ζωροαστρισμού που θεωρεί τον κόσμο δημιούργημα του θεού ως έκφραση του καλού, ενώ κάθε απόκλιση είναι συνέπεια της έκφρασης του κακού. Όπως προκύπτει από αρκετά μανιχαϊστικά κείμενα και ορισμένες Ζωροαστρικές πηγές, οι υποστηρικτές αλλά και τα ιερατεία των δύο θρησκειών είχαν έντονες διαφορές και διαφωνίες.
Αρκετές αρχές του Ζωροαστρισμού εντοπίζονται στον πολιτισμό και τη μυθολογία των κατοίκων του ευρύτερου Ιράν, και όχι μόνο εξαιτίας της κυριαρχίας του Ζωροαστρισμού στην πολιτιστική γεωγραφική ενότητα των περιοχών αυτών για χιλιάδες χρόνια. Ακόμη και μετά την επικράτηση του Ισλάμ και την απουσία της άμεσης επιρροής, ο Ζωροαστρισμός παρέμεινε μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς του ιρανόφωνου κόσμου στα ήθη και έθιμα, αλλά και επειδή ο Φερντουσί ενσωμάτωσε αρκετούς χαρακτήρες και ιστορίες της Αβέστα στο έπος Σαχναμέ, καθοριστικής σημασίας για την ιρανική ταυτότητα.
Ιερές γραφές
Οι Ζωροαστρικές γραφές -η Αβέστα- περιλαμβάνουν πολλά κείμενα: τα παλαιότερα είναι τα γκάτας (άσματα), που αποδίδονται στον Ζωροάστρη. Τα γκάτας δοξάζουν τον Αχούρα Μάζντα ως τον μοναδικό Θεό.
Η Αβέστα είναι συλλογή ιερών κειμένων του Ζωροαστρισμού. Αν και τα κείμενα είναι ιδιαίτερα παλαιά, η σήμερα γνωστή επιτομή τους είναι αποτέλεσμα ανασύνταξης που θεωρείται ότι έγινε κατά τη βασιλεία του Σαπούρ του Β' (309-379 μ.Χ.). Ορισμένα τμήματα της συλλογής όμως έχουν χαθεί από τότε, και ειδικότερα μετά την πτώση της αυτοκρατορίας των Σασανιδών το 651, μετά την οποία ο Ζωροαστρισμός εξοστρακίστηκε από το Ισλάμ. Το παλαιότερο σήμερα σωσμένο γραπτό κείμενο της Αβέστα χρονολογείται από το 1288.
Τα αρχαιότερα κείμενα της Αβέστα είναι γραμμένα σε παλαιά γραφή, ενώ η πλειοψηφία τους χρονολογείται σε μεταγενέστερη περίοδο, μάλλον της εποχής των Αχαιμενιδών, κατά τη βασιλεία του Δαρείου του Α' της Περσίας. Όλα τα κείμενα θεωρείται ότι έχουν μεταφερθεί προφορικά από γενιά σε γενιά για αιώνες μέχρι τη συγγραφή τους και στα υπάρχοντα αντίγραφα οι λέξεις της αρχαίας γλώσσας είναι στη γραφή Ντιν νταμπιρέχ, προϊόν της εποχής των Σασανιδών (226-651 μ.Χ.).
Οι διάφορες γραφές της Αβέστα γενικά διαχωρίζονται σε θεματικές κατηγορίες, χωρίς όμως ορισμένους κανόνες ή σταθερές διακρίσεις. Ορισμένοι μελετητές προτιμούν να ομαδοποιούν τις πέντε κατηγορίες σε δύο ομάδες, μία λειτουργική και μία γενική.
Άλλα κείμενα
Τα κείμενα της Αβέστα συμπληρώνονται από αρκετά δευτερεύοντα πονήματα θρησκευτικής ή ημιθρησκευτικής φύσης, τα οποία, αν και δεν θεωρούνται ιερά και χρησιμοποιούνται ως ιερές γραφές, έχουν σημαντικές επιρροές στο δογματικό πλαίσιο του Ζωροαστρισμού. Όλα αυτά τα κείμενα είναι μεταγενέστερα και χρονολογούνται από τον 9ο ως τον 12ο αιώνα, με ακόμη πιο πρόσφατα από τον 17ο. Ορισμένα έργα από αυτά περιλαμβάνουν αναφορές που θεωρούνται ότι αποτελούν τμήματα των χαμένων κειμένων της Αβέστα.
Τα πιο σημαντικά από αυτά τα κείμενα (συνολικά περίπου 60) είναι:
Η χρήση της έκφρασης Ζεντ-Αβέστα για αναφορά στην Αβέστα ή στη χρήση του Ζεντ ως όνομα της γλώσσας και της γραφής, είναι συνηθισμένα πρόσφατα λάθη. Η λέξη Ζεντ ή Ζαντ σημαίνει σχόλιο ή μετάφραση και αναφέρεται σε προσθήκες στα μεσοπερσικά που δεν προορίζονταν να αποτελέσουν θεολογικά κείμενα αλλά λατρευτικές οδηγίες και ερμηνείες για τους πιστούς που δεν γνώριζαν τη γλώσσα της Αβέστα. Αντίθετα, τα κείμενα της Αβέστα στην αυθεντική τους μορφή παραμένουν ιερά και η γλώσσα γραφής τους επίσης ιερή. Γενικά όμως, όλα τα κείμενα που αναφέρονται ως συμπληρωματικά και δευτερεύοντα περιλαμβάνονται στις Ζεντ εκδόσεις περιλαμβάνοντας σχόλια και ερμηνείες της αυθεντικής Αβέστα.
Ο προφήτης Ζωροάστρης
Ο Ζωροαστρισμός ιδρύθηκε από τον προφήτη Ζωροάστρη (ή Ζαρατούστρα) στο αρχαίο Ιράν. Η περίοδος ζωής του αποτελεί αντικείμενο έρευνας και οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από το 1700 π.Χ. ως και το 500 π.Χ. Η ακριβής ημερομηνία ίδρυσης της θρησκείας είναι απροσδιόριστη, αν και με βάση αρχαιολογικά ευρήματα και γλωσσολογικές συγκρίσεις με ινδικά κείμενα των Βεδών εκτιμάται μεταξύ του 1500 και του 1200 π.Χ.
Ο Ζωροάστρης γεννήθηκε είτε στο βορειοανατολικό σημερινό Ιράν ή στο νοτιοδυτικό σημερινό Αφγανιστάν. Έζησε σε έναν πολιτισμό της εποχής του χαλκού με μία πολυθεϊστική θρησκεία που περιλάμβανε θυσίες ζώων και την τελετουργική χρήση ενθεογόνων, ενώ θεωρείται παρόμοια των πρώιμων μορφών του ινδουισμού της Ινδίας. Το όνομα Ζωροάστρης που έχει επικρατήσει διεθνώς σήμερα αποτελεί την απόδοση στα ελληνικά του ονόματος Ζαρατούστρα. Στα περσικά ο προφήτης αναφέρεται ως Ζαρατούστι και στα Γκουαράτι ως Ζαρατόστ. Η γέννηση του Ζωροάστρη και τα νεανικά του χρόνια δεν είναι σχεδόν καθόλου γνωστά. Με βάση την Αβέστα και τις Γκάθα, ο Ζωροάστρης ανήκε στη φυλή Σπιταμά και ήταν ιερέας, είχε μία σύζυγο, τρεις γιους και τρεις κόρες. Απαρνήθηκε την πολυθεϊστική του θρησκεία και την καταπιεστική ταξική δομή της, με βάση την οποία οι πρίγκιπες (Καρβί) και οι ιερείς (Καραπάν) έλεγχαν τον υπόλοιπο λαό. Επίσης, αντιτάχθηκε στις θυσίες των ζώων και στη χρήση παραισθησιογόνων φυτών στις τελετές.
Στην ηλικία των τριάντα ετών ο Ζωροάστρης βρισκόταν στις όχθες του ποταμού Ντάιτι για να πάρει νερό για μία τελετή και όταν σηκώθηκε είχε το όραμα του Βολούχ Μάναχ, ο οποίος τον πήρε μαζί του στις άλλες έξι Αμέσα Σπέντας ολοκληρώνοντας το όραμά του. Αυτή η επιφοίτηση άλλαξε την άποψή του για τον κόσμο και ο Ζωροάστρης προσπάθησε να διδάξει το όραμά του σε άλλους. Πίστευε σε έναν θεό δημιουργό και δίδασκε τον μονοθεϊσμό. Κακά πνεύματα υπήρχαν ως οπαδοί του Άνγκρα Μαϊνού, αντίπαλο του θεού δημιουργού, και παράδειγμά τους στον πραγματικό κόσμο ήταν οι ισχυροί Νταέβα, εκπρόσωποι της άρχουσας τάξης.
Οι ιδέες του Ζωροάστρη δεν είχαν μεγάλη απήχηση και απέκτησε μόνο έναν πιστό, την ξαδέλφη του Μαϊντοϊμανά. Οι τοπικές θρησκευτικές αρχές απέρριψαν τις απόψεις του, διαισθανόμενες ότι απειλούνταν η πίστη, η ισχύς και οι τελετουργικές τους συνήθειες, καθώς ο Ζωροάστρης ήταν αντίθετος στις τελετές λατρείας. Αρκετοί επίσης κοινοί άνθρωποι αντιτίθονταν στην υποβάθμιση των Νταέβα σε κακά πνεύματα. Μετά από 12 χρόνια, ο Ζωροάστρης έφυγε από την πατρίδα του σε αναζήτηση ανθρώπων ανοιχτών στις νέες ιδέες του, και κατέληξε στη χώρα του βασιλιά Βιστάσπα στη Βακτρία. Ο βασιλιάς και η σύζυγός του, Ουτόσα, άκουσαν τις διαλέξεις του Ζωροάστρη με τους θρησκευτικούς ηγέτες της χώρας τους, και αποφάσισαν να δεχθούν τις απόψεις του, κάνοντάς τες επίσημη θρησκεία του βασιλείου τους. Ο Ζωροάστρης πέθανε προς τα τέλη της έβδομης δεκαετίας της ζωής του. Για το διάστημα ανάμεσα στη ζωή του και την περίοδο των Αχαιμενιδών δεν υπάρχουν ιδιαίτερες πληροφορίες παρά μόνο ότι αυτή την περίοδο διαδόθηκε ο Ζωροαστρισμός στο δυτικό Ιράν. Όταν ιδρύθηκε η αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών, ο Ζωροαστρισμός ήταν ήδη καθιερωμένος.
Διάδοση και πιστοί
Η Ινδία θεωρείται η χώρα που φιλοξενεί σήμερα τη μεγαλύτερη κοινότητα Ζωροαστρών στον κόσμο. Όταν οι πρώτοι μουσουλμάνοι χαλίφηδες κατέλαβαν την Περσία, ο τοπικός πληθυσμός που δεν ήταν πρόθυμος να προσηλυτιστεί στο Ισλάμ αναζήτησε καταφύγιο στις ορεινές περιοχές του κεντρικού Ιράν, δηλαδή την περιφέρεια του Γιαζντ και τους γύρων οικισμούς. Αργότερα, κατά τον 9ο αιώνα μ.Χ., μία ομάδα κατέφυγε στις παράκτιες περιοχές της δυτικής Ινδίας, ενώ άλλες διασκορπίστηκαν σε όλο τον κόσμο. Πρόσφατα, οι ΗΠΑ έχουν αποτελέσει σημαντικό προορισμό ομάδων Ζωροαστρών, έχοντας το δεύτερο μεγαλύτερο πληθυσμό πιστών μετά την Ινδία.
Μικρές κοινότητες Ζωροαστρών υπάρχουν σήμερα σε όλο τον κόσμο με συνεχή παρουσία στη δυτική Ινδία, το κεντρικό Ιράν και το νότιο Πακιστάν. Οι Ζωροάστρες της διασποράς κυρίως καταγράφονται στη Μεγάλη Βρετανία και τις πρώην βρετανικές αποικίες, όπως ο Καναδάς και η Αυστραλία. Οι πληθυσμοί των πιστών μπορούν να διακριθούν σε δύο ομάδες: αυτή με νοτιοασιατική προέλευση, γνωστή και ως Πάρσι, και την κεντροασιατική.
Ο ζωροαστρισμός στο Ιράν
Κοινότητες Ζωροαστρών υπάρχουν σήμερα στην Τεχεράνη, όπως και στο Γιαζντ, το Κερμάν και το Κερμανσάχ, όπου αρκετοί κάτοικοι μιλούν μία ιρανική γλώσσα διακριτή από τα συνήθη περσικά. Η γλώσσα αυτή ονομάζεται Ντάρι, αλλά είναι γνωστή και ως Γκάμπρι ή Μπαντινάν που σημαίνει κυριολεκτικά "της καλής θρησκείας". Σε ορισμένες περιπτώσεις η ονομασία της γλώσσας προέρχεται από το όνομα της πόλης ή περιοχής χρήσης της, όπως τα Γιαζντί ή τα Κερμάνι. Οι Ιρανοί Ζωροάστρες ιστορικά ήταν γνωστοί ως Γκαμπρ.
Η αρχαία Ζωροαστρική πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί αντικείμενο ενδιαφέροντος για αρκετές ομάδες από το Ιράν, αλλά βρίσκει επίσης οπαδούς και σε χώρες της κεντρικής Ασίας, όπως το Ταζικιστάν και το Ουζμπεκιστάν. Με προτροπή μάλιστα της κυβέρνησης του Ταζικιστάν, η UNESCO κήρυξε το έτος 2003 ως έτος εορτασμού της επετείου των 3000 χρόνων του Ζωροαστρικού πολιτισμού με ειδικές εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο.
Στο Ιράν αναπτύχθηκε τον 6ο αι. μ.Χ. το θρησκευτικό κίνημα του Μασδακισμού, που είχε ως ιδρυτή τον Μασδάκ, και συνδύαζε στοιχεία του Ζωροαστρισμού με μανιχαϊκά στοιχεία.
Ο Ζωροαστρισμός στη νότια Ασία
Μετά την πτώση της αυτοκρατορίας των Σασανιδών το 651 μ.Χ. αρκετοί πιστοί του Ζωροαστρισμού μετανάστευσαν. Ανάμεσά τους αρκετοί εγκαταστάθηκαν στο Γκουτζαράτ στις δυτικές ακτές της Ινδίας. Οι απόγονοι αυτών σήμερα είναι γνωστοί ως Πάρσι. Οι συγκεκριμένοι Ζωροάστρες αντιμετωπίστηκαν με θρησκευτική ανοχή και συχνά με θαυμασμό από τις άλλες θρησκευτικές κοινότητες στην Ινδία, ενώ από το 19ο αιώνα και μετά οι Πάρσι διατήρησαν ιδιαίτερη φήμη για την παιδεία τους και την ευρεία επιρροή τους σε όλες τις κοινωνικές εκφάνσεις, η οποία οφείλεται εν μέρει και στη στρατηγική διχασμού της βρετανικής αποικιοκρατίας με εκδήλωση προτίμησης σε ορισμένες κοινότητες. Σήμερα υπάρχει στην περιοχή της Βομβάης μία ομάδα πιστών του παρσισμού (περίπου 95000 άτομα).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Θρησκευτικές πίστεις, παραδόσεις και κινήματα  Κατηγορία:Μονοθεϊστικές θρησκείες
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 1974
Τόπος διεξαγωγής
Ο διαγωνισμός διεξήχθη στο Μπράιτον της Αγγλίας, εξαιτίας της άρνησης του Λουξεμβούργου (για οικονομικούς λόγους) να φιλοξενήσει ξανά τον διαγωνισμό, μετά τη δεύτερη συνεχή νίκη του στο διαγωνισμό του 1973. Ο χώρος όπου διεξήχθη ο μεγάλος τελικός ήταν το Brighton Dome, ένας καλλιτεχνικός χώρος, που συμπεριλαμβάνει την Αίθουσα Συναυλιών, το Corn Exchange και το Θέατρο Pavilion.
Μορφή
Ένα πρόγραμμα που προβλήθηκε λίγο πριν τον τελικό του διαγωνισμού (στα τέλη Μαρτίου), με τίτλο Auftakt für Brighton (Πρελούδιο για το Μπράιτον) είχε τον συντονισμό του γερμανικού εθνικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα ARD. Παρουσιάστρια του εν λόγω προγράμματος ήταν η δημοσιογράφος Καρίν Τίτσε-Λούντβιχ. Ήταν το πρώτο πρόγραμμα τύπου προεπισκόπησης ("preview"-type programme) που μεταδόθηκε ταυτόχρονα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Η εκπομπή έγινε επίσης γνωστή επειδή αποτέλεσε την πρώτη τηλεοπτική εμφάνιση για τους νικητές του διαγωνισμού, το συγκρότημα ABBA, οι οποίοι στα προγράμματα πριν τον τελικό καλούνταν "The Abba".
Περιστατικά
Το Ηνωμένο Βασίλειο εκπροσωπήθηκε στον διαγωνισμό από την γεννημένη στη Βρετανία Αυστραλή τραγουδίστρια της ποπ Ολίβια Νιούτον Τζον, η οποία ήρθε 4η με το τραγούδι "Long Live Love". Όπως σημειώνει ο ιστορικός και συγγραφέας Τζον Κένεντι Ο' Κόνορ στο βιβλίο του The Eurovision Song Contest – The Official History, η Ολίβια δεν αγαπούσε το τραγούδι και προτιμούσε άλλα από τις επιλογές για το Ηνωμένο Βασίλειο, όμως το "Long Live Love" επιλέχθηκε σε ψηφοφορία του κοινού με ταχυδρομική ψήφο.