cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μαρία του Χέλρε
Αντιβασιλεία
Ο Εδουάρδος Δ΄ προσπάθησε να διακόψει την υποστήριξη της Μαρίας στην Μαργαρίτα προτείνοντας γάμο της χήρας με τον ίδιο αλλά η Μαρία αρνήθηκε ενώ ο θείος της Φίλιππος της Βουργουνδίας ζήτησε να μην προχωρήσει ο γάμος της κόρης της Μαργαρίτας με τον μικρό Εδουάρδο. Η Μαρία αναγκάστηκε να πληρώσει τον Οίκο του Λάνκασυερ να εγκαταλείψει την Σκωτία (1462) και να κλείσει ειρήνη με τον Εδουάρδο Δ΄, η Μαρία συμμετείχε σε πολλές υποθέσεις την περίοδο που είχε την αντιβασιλεία όπως του λόρδου Χάιλ. Η Μαρία του Χέλρε βοήθησε σημαντικά τον σύζυγο της να κτίσει το ισχυρό κάστρο του Ράβενσκραιγκ που ήταν ανθεκτικό στο πυροβολικό, στο ίδιο έμεινε η ίδια μέχρι τον θάνατο της.
Τριαδική εκκλησία
Η Μαρία σαν πιστή καθολική ίδρυσε την Τριαδική Κολεγιακή Εκκλησία (1460) στην μνήμη του συζύγου της, στην εκκλησία τάφηκε και η ίδια. Η περιοχή που κτίσθηκε η εκκλησία βρίσκεται στην παλαιά πόλη του Εδιμβούργου, κατεδαφίστηκε το 1848 για να γίνει ο σιδηροδρομικός σταθμό του Γουέιβερλι, στην θέση της κτίστηκε σε άλλο σημείο η Τριαδική Αψίδα (1870). Τα οστά της Μαρίας του Χέλρε μεταφέρθηκαν στο αβαείο του Χόλυρουντ (1848).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βασίλισσες της Σκωτίας (σύζυγοι βασιλέων) Κατηγορία:Βασιλομήτωρ Κατηγορία:Οίκος του Έχμοντ
Η Σιδηρά Κυρία
Η Σιδηρά Κυρία (αγγλικά: The Iron Lady) είναι βρετανική βιογραφική ταινία, παραγωγής 2011, σε σκηνοθεσία της Φιλίντα Λόιντ. Η ταινία αφηγείται τη ζωή και το έργο της πρώην Πρωθυπουργού της Μεγάλης Βρετανίας Μάργκαρετ Θάτσερ, την οποία υποδύεται η Μέριλ Στριπ. Πρωταγωνιστούν επίσης οι Τζιμ Μπρόντμπεντ, Άντονι Χιντ και Ρίτσαρντ Ε. Γκραντ.
Πλοκή
Η ηλικιωμένη πλέον και χτυπημένη από αλτσχάιμερ, Μάργκαρετ Θάτσερ, αναπολεί την πολιτική της σταδιοδρομία και θυμάται τα γεγονότα που τη στιγμάτισαν και τη διαμόρφωσαν, καθώς και την επίδραση που είχε η καριέρα της στην προσωπική της ζωή.
Box office
Με προϋπολογισμό 13.000.000 δολάρια, η ταινία έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 27η θέση με 220.400 δολάρια. Συνολικά απέφερε 30 εκατομμύρια δολάρια στο αμερικανικό box office και 85,8 εκατομμύρια δολάρια στον υπόλοιπο κόσμο. Παγκοσμίως συγκέντρωσε 115,8 εκατομμύρια δολάρια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βρετανικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες του 2011 Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής The Weinstein Company Κατηγορία:Βρετανικές δραματικές ταινίες Κατηγορία:Γαλλικές ταινίες Κατηγορία:Γαλλικές δραματικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες με θέμα τη γυναίκα Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Icon Productions Κατηγορία:Βρετανικές βιογραφικές ταινίες Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στην Αγγλία Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ηθοποιού (Δραματικές ταινίες) Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου
Ολυμπιακό Κέντρο Κανόε-Καγιάκ Σλάλομ
Το Ολυμπιακό Κέντρο Κανόε/Καγιάκ Σλάλομ Ελληνικού βρίσκεται στο Ολυμπιακό Συγκρότημα Ελληνικού. Στο χώρο διεξήχθησαν οι αγώνες κανόε σλάλομ για τους Ολυμπιακούς Αγώνες 2004. Αποτελείται από τη διαγωνιστική διαδρομή, μια δευτερεύουσα προπονητική διαδρομή, μια λίμνη προθέρμανσης φυσικής δομής τα οποία καταλαμβάνουν συνολική έκταση 27.000 τετραγωνικών μέτρων. Η συνολική έκταση του χώρου ανέρχεται στα 288.000 τετραγωνικά μέτρα. Η χωρητικότητα της εγκατάστασης είναι 7.600 θέσεις, αν και στους Ολυμπιακούς Αγώνες διατέθησαν οι 6.700. Το Ολυμπιακό Κέντρο Κανόε/Καγιάκ Σλάλομ είναι μοναδικό μιας και χρησιμοποιείται θαλασσινό νερό, παρά γλυκό για την παροχή της πίστας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αθλητικές εγκαταστάσεις Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων 2004 Κατηγορία:Κανόε καγιάκ στην Ελλάδα
Daffy Duck
Ο Daffy Duck (ελληνική απόδοση: Ντάφυ Ντακ ή Ντάφι Ντακ) είναι ένας φανταστικός χαρακτήρας κινουμένων σχεδίων, των σειρών Looney Tunes και Merrie Melodies, της Warner Bros.. Στις σειρές αυτές εμφανιζόταν είτε ως καλύτερος φίλος του Bugs Bunny, αλλά καμία φορά και ως ο ανταγωνιστής του. Ο Daffy Duck πρωταγωνίστησε σε περίπου 130 ταινίες μικρού μήκους, κατά την περίοδο της χρυσής εποχής του Χόλιγουντ, και έγινε η τρίτη φιγούρα της Looney Tunes, με τις περισσότερες εμφανίσεις πίσω από τον Bugs Bunny και τον Porky Pig.
O Daffy Duck είναι μία ανθρωπόμορφη πάπια, μαύρη και ψηλόλιγνη, με οξύθυμο χαρακτήρα και πολύ εγωισμό. Επίσης, χαρακτηριστικό του χαρακτήρα είναι ότι ψευδίζει έντονα. Ο πρώτος ηθοποιός φωνής που υποδύθηκε τον χαρακτήρα ήταν ο Μελ Μπλανκ. Το περιοδικό TV Guide, τον κατέταξε 14ο στη λίστα του με τους Καλύτερους Χαρακτήρες Κινουμένων σχεδίων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Looney Tunes (χαρακτήρες)
Q
Το γράμμα Q είναι γράμμα του λατινικού αλφαβήτου. Στο Φωνητικό αλφάβητο NATO το Q λέγεται Quebec. Βασίζεται στο ελληνικό γράμμα κόππα.
Χρήσεις του Q ως διεθνούς συμβόλου
Το γράμμα Q συμβολίζει:
Χρήσεις του q ως διεθνούς συμβόλου
Το γράμμα q συμβολίζει:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Λατινικό αλφάβητο
Μετόχι Αγίου Θωμά Αιτωλοακαρνανίας
Το Μετόχι είναι πεδινό χωριό του νομού Αιτωλοακαρνανίας, το οποίο βρίσκεται στα νότια του νομού, δίπλα στην Ιόνια Οδό. Απέχει 6 χλμ. βορειοανατολικά του Μεσολογγίου και μόλις 1 χλμ. βορειοδυτικά του Αγίου Θωμά. Ως οικισμός περιλαμβάνεται στις ελληνικές απογραφές από το 1981 ως μέρος της τότε κοινότητας Αγίου Θωμά. Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης, μαζί με τον Άγιο Θωμά, την Αγραφορράχη και τα Πασπαλιαρέικα αποτελούν την τοπική κοινότητα Αγίου Θωμά που ανήκει στη δημοτική ενότητα Αγίου Θωμά του δήμου Ιεράς Πόλης Μεσολογγίου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 14 κατοίκους.
Ιστορία
Στα βορειοδυτικά του χωριού βρίσκεται η αρχαία αιτωλική πόλη της Αλίκυρνας που χρονολογείται στον 4ο π.Χ. αιώνα. για την οποία γίνεται απλή αναφορά στο όνομά της στις αρχαίες πηγές. Ο Στράβωνας την αναφέρει ως κώμη και την τοποθετεί μετά την Πλευρώνα ενώ αναφέρει ότι απείχε 30 στάδια απόσταση από την αρχαία Καλυδώνα αναφέροντας επίσης ότι επρόκειτο για παραλιακή πόλη. Ο Πλίνιος απεναντίας αναφέρει ότι βρισκόταν στην ενδοχώρα. Με βάση τις πηγές αυτές οι περισσότεροι μελετητές θεωρούν ότι η αρχαία Αλίκυρνα βρίσκεται στο λόφο "Χίλια Σπίτια" κοντά στον οικισμό του Αγίου Θωμά, όπου σώζονται ερείπια μικρού οχυρωματικού περιβόλου. Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως την αρχαία Αλίκυρνα κατά τη διάρκεια κατασκευής της Ιονίας Οδού.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Αιτωλοακαρνανίας Κατηγορία:Δήμος Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου
Άπεντσελ
Το  Άπεντσελ  (γερμ. Appenzell) είναι κωμόπολη στην Ελβετία, πρωτεύουσα του καντονιού Άπεντσελ Ίνερροντεν. Βρίσκεται στις επαρχείες Άπελντσελ, Ργιούτε και Σβέντε. Έχει πληθυσμό 5.600 κατοίκους (απογραφή του 2006).
Η επίσημη γλώσσα της πόλης είναι γερμανικά, αλλά οι περισσότεροι κάτοικοι μιλούν αλεμαννική γλώσσα – μία διάλεκτο των γερμανικών.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Ελβετίας
Πέτρος Νικολάγιεβιτς της Ρωσίας
Ο Πέτρος Νικολάγιεβιτς (ρωσικά Петр Николаевич, 10 Ιανουαρίου 1864 – 17 Ιανουαρίου 1931) από τον Οίκο του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Γκόττορπ ήταν μέγας δούκας της Ρωσίας.
Βιογραφία
Ήταν ο δευτερότοκος γιος του Νικολάου Νικολάγιεβιτς και της Αλεξάνδρας του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Γκόττορπ, κόρης του Πέτρου δούκα του Όλντενμπουρκ.
Απεβίωσε το 1931 στην Αντίμπ (Αντίπολη) των Καννών σε ηλικία 67 ετών.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1889 τη Μιλίτσα Πετρόβιτς-Νιέγκος, κόρη του Νικολάου Α΄ του Μαυροβουνίου και είχε τέκνα:
Αναφορές
Κατηγορία:Μεγάλοι Δούκες της Ρωσίας Κατηγορία:Οίκος του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Γκόττορπ
Τίμοθι ΜακΒέι
Ο Τίμοθι Τζέιμς ΜακΒέι (Timothy James McVeigh, 23 Απριλίου 1968 - 11 Ιουνίου 2001) ήταν Αμερικανός εγχώριος τρομοκράτης και ο κύριος υπεύθυνος της τρομοκρατικής βομβιστικής επίθεσης στην πόλη της Οκλαχόμα το 1995, στην οποία σκοτώθηκαν 168 άτομα, περισσότερα από 680 τραυματίστηκαν και το ένα τρίτο του Ομοσπονδιακού Κτιρίου Alfred P. Murrah καταστράφηκε. Ο βομβαρδισμός αυτός αποτέλεσε την πιο θανατηφόρα τρομοκρατική ενέργεια στις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Παραμένει η πιο θανατηφόρα πράξη εγχώριας τρομοκρατίας στην ιστορία των ΗΠΑ.
Βετεράνος του Πολέμου του Κόλπου, ο ΜακΒέι επιδίωκε εκδίκηση εναντίον της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για την πολιορκία του Γουέικο το 1993 που κατέληξε στο θάνατο 86 ανθρώπων, πολλοί εκ των οποίων ήταν παιδιά, καθώς και για το συμβάν του Ruby Ridge του 1992 και για τη γενικότερη αμερικανική εξωτερική πολιτική. Ήλπιζε να εμπνεύσει μια επανάσταση εναντίον της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και υπερασπίστηκε τον βομβαρδισμό ως νόμιμη τακτική ενάντια σε αυτό που θεωρούσε ο ίδιος τυραννική κυβέρνηση. Συνελήφθη λίγο μετά τον βομβαρδισμό και κατηγορήθηκε για 160 κρατικά και 11 ομοσπονδιακά αδικήματα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης όπλου μαζικής καταστροφής. Κρίθηκε ένοχος για όλες τις κατηγορίες το 1997 και καταδικάστηκε σε θάνατο.
Ο ΜακΒέι εκτελέστηκε με θανατηφόρο ένεση τις πρωινές ώρες της 11ης Ιουνίου 2001, στην Ομοσπονδιακή φυλακή στη Terre Haute της Ιντιάνα. Η εκτέλεσή του πραγματοποιήθηκε σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα από ότι συνηθίζεται για τους περισσότερους κρατούμενους που αναμένουν τη θανατική ποινή. Ο Τέρρι Νίκολς και ο Μάικλ Φόρτιερ καταδικάστηκαν ως συνωμότες στο έγκλημα. Ο Νίκολς καταδικάστηκε οκτώ φορές σε ισόβια για τους θανάτους οκτώ ομοσπονδιακών πρακτόρων και σε 161 φορές ισόβια χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης από την πολιτεία της Οκλαχόμα για τους θανάτους των υπολοίπων. Ο Μάικλ Φόρτιερ καταδικάστηκε σε φυλάκιση 12 ετών και έκτοτε αφέθηκε ελεύθερος. Στη σύζυγο του, Λόρι Φόρτιερ, δόθηκε ασυλία ως αντάλλαγμα της κατάθεσής της εναντίον των υπόλοιπων.
Πρώτα χρόνια
Ο ΜακΒέι γεννήθηκε στις 23 Απριλίου 1968 στο Λόκπορτ της Νέας Υόρκης και ήταν ο μοναδικός γιος και το δεύτερο από τα τρία παιδιά Ιρλανδών Αμερικανών. Το 1866, ο προ-προπάππους του Έντουαρντ, μετανάστευσε από την Ιρλανδία και εγκαταστάθηκε στην κομητεία Νιαγάρα. Ο Τίμοθι ΜακΒέι, η μεγαλύτερη αδερφή του Πάττυ και η μικρότερη αδερφή τους Τζέννιφερ, ήταν παιδιά των Μίλντρεντ «Μίκυ» Νόριν (γεννημένη Χιλλ) και Ουίλλιαμ ΜακΒέι. Οι γονείς τους χώρισαν όταν ο Τίμοθι ήταν δέκα ετών, κι εκείνος μεγάλωσε με τον πατέρα του στο Πέντλετον της Νέας Υόρκης, ενώ τα κορίτσια μετακόμισαν μαζί με τη μητέρα τους.
Ο ΜακΒέι ισχυρίστηκε ότι ήταν θύμα εκφοβισμού στο σχολείο και κατέφυγε σε έναν φανταστικό κόσμο όπου φανταζόταν να αντιστέκεται στους εκφοβιστές του. Στο βιβλίο του Λου Μίσελ, American Terrorist, περιγράφεται ένα περιστατικό στο λύκειο όταν μαθητές μεγαλύτερης ηλικίας προσπάθησαν να κολλήσουν το κεφάλι του σε μια τουαλέτα. Κάποιοι τον γελοιοποιούσαν αποκαλώντας τον «ΜακΒέι νουντλ», λόγω του ψιλόλιγνου σώματός του. Στο τέλος της ζωής του, δήλωσε την πεποίθησή του ότι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών είναι ο απόλυτος εκφοβιστής.
Ενώ φοιτούσε στο λύκειο, ο ΜακΒέι άρχισε να δείχνει ενδιαφέρον για την πληροφορική και εισέβαλε σε κυβερνητικά συστήματα υπολογιστών μέσω του Commodore 64 υπό το ψευδώνυμο The Wanderer, παρμένο από το τραγούδι του Dion DiMucci. Στο τελευταίο έτος χαρακτηρίστηκε ως «ο πιο ελπιδοφόρος προγραμματιστής υπολογιστών» του Starpoint Central High School, αλλά μέχρι την αποφοίτησή του το 1986, είχε σχετικά κακούς βαθμούς.
Ο άνθρωπος που τον έφερε σε επαφή με τα πυροβόλα όπλα ήταν ο παππούς του. Είχε εκφράσει στον περίγυρο του την επιθυμία του να γίνει ιδιοκτήτης ενός καταστήματος όπλων και μερικές φορές πήγαινε με όπλα στο σχολείο για να εντυπωσιάσει τους συμμαθητές του. Αφού αποφοίτησε από το λύκειο, ενδιαφέρθηκε έντονα για το δικαίωμα της οπλοκατοχής, καθώς και για τη δεύτερη τροποποίηση του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ διάβαζε στρατιωτικά περιοδικά όπως το «Soldier of Fortune». Φοίτησε για λίγο στο κολέγιο Bryant & Stratton πριν αποφασίσει να σταματήσει τις σπουδές του εκεί. Μετά την αποχώρησή του από το κολέγιο, ξεκίνησε να εργάζεται σε διάφορες δουλειές όπως υπάλληλος στο Burger King και αργότερα ως ένοπλος φύλακας. Όταν δούλευε ως ένοπλος φρουρός αυτοκινήτων, οι συνάδελφοι του είχαν δηλώσει ότι είχε εμμονή με τα όπλα. Ένας συνάδελφος του αναφέρθηκε σε ένα περιστατικό όπου ο ΜακΒέι ήρθε στη δουλειά και «έμοιαζε σαν τον Πάντσο Βίγια», καθώς φορούσε φυσιγγιοθήκη.
Στρατιωτική ζωή
Τον Μάιο του 1988, σε ηλικία 20 ετών, ο ΜακΒέι κατατάχθηκε στο στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών και παρακολούθησε τη βασική εκπαίδευση και την προχωρημένη ατομική εκπαίδευση στο αμερικανικό στρατό πεζικού στο οχυρό Benning της Γεωργίας. Ενώ βρισκόταν στο στρατό, ανάλωσε μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου του στη μελέτη των όπλων, των τακτικών ελεύθερων σκοπευτών και των εκρηκτικών. Ο ΜακΒέι επιπλήχθηκε από τον στρατό για την αγορά μίας μπλούζας με το λογότυπο «λευκή υπεροχή» για μια διαδήλωση της Κου-Κλουξ-Κλαν, όπου οι διαδηλωτές ήθελαν να εναντιωθούν στην πρόκληση μαύρων στρατιωτών που φορούσαν μπλουζάκια με τη φράση «Μαύρη υπεροχή», γύρω από μια στρατιωτική εγκατάσταση.
Ο ΜακΒέι έγινε ένας κορυφαίος σκοπευτής στη χρήση του M242 Bushmaster των οχημάτων μάχης Bradley, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν από το 1ο τμήμα πεζικού, και προήχθη σε λοχία. Αφού προήχθη, κέρδισε τη φήμη ότι ανέθετε τις χειρότερες εργασίες σε μαύρους στρατιώτες χρησιμοποιώντας φυλετικές προσβολές. Πριν σταλεί στο Κουβέιτ και στον πόλεμο του Κόλπου, ήταν τοποθετημένος στο οχυρό Riley, στο Κάνσας.
Μιλώντας για την εμπειρία του στο Κουβέιτ, σε μια συνέντευξη πριν από την εκτέλεση του, είπε ότι ένας Ιρακινός στρατιώτης αποκεφαλίστηκε από τα πυρά του πυροβόλου του. Δήλωσε πως είχε σοκαριστεί όταν τον διέταξαν να εκτελέσει στρατιώτες που είχαν ήδη παραδοθεί και βλέποντας τη σφαγή στο δρόμο καθώς έφευγε από την Πόλη του Κουβέιτ, αφού τα αμερικανικά στρατεύματα κατατρόπωσαν τον ιρακινό στρατό. Ο ΜακΒέι έλαβε πολλά παράσημα, όπως το μετάλλιο Ορειχάλκινου Αστέρα,  το Μετάλλιο Υπηρεσίας Εθνικής Αμύνης, το Μετάλλιο υπηρεσίας νοτιοδυτικής Ασίας, την κορδέλα υπηρεσίας Στρατού και το μετάλλιο απελευθέρωσης του Κουβέιτ.
Ο ΜακΒέι φιλοδοξούσε να ενταχθεί στις Ειδικές Δυνάμεις του Στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών (SF). Αφού επέστρεψε από τον Πόλεμο του Κόλπου, μπήκε στο πρόγραμμα επιλογής, αλλά απορρίφθηκε τη δεύτερη ημέρα των 21 ημερών αξιολόγησης και επιλογής για τις Ειδικές Δυνάμεις. Αποφάσισε να αποχωρήσει από το στρατό και απαλλάχθηκε τιμητικά το 1991.
Ζωή μετά το στρατό
Ο ΜακΒέι άρχισε να γράφει επιστολές σε τοπικές εφημερίδες διαμαρτυρόμενος για τους φόρους:
Ο ΜακΒέι έγραψε επίσης στον εκπρόσωπο των δημοκρατικών στη Νέα Υόρκη, Τζον Τζ. ΛαΦαλς, για να διαμαρτυρηθεί για τη σύλληψη μιας γυναίκας που είχε στην κατοχή της σπρέι αυτοάμυνας:
Κατά την επίσκεψή του σε φίλους στο Ντέκερ του Μίσιγκαν, ο ΜακΒέι φέρεται να παραπονέθηκε ότι ο στρατός είχε εμφυτεύσει ένα μικροτσίπ στους γλουτούς του, έτσι ώστε η κυβέρνηση να μπορεί να τον παρακολουθεί. Ο ΜακΒέι δούλευε πολλές ώρες σε δουλειές χωρίς καμία προοπτική και ένιωθε ότι δεν είχε ένα δικό του σπίτι. Αναζήτησε μία ρομαντική σχέση, αλλά οι προσπάθειες του να προσεγγίσει μία συνάδελφο απορρίφθηκαν και γενικά ένιωθε αμήχανος όταν βρισκόταν γύρω από γυναίκες. Πίστευε ότι προξενούσε πάρα πολύ πόνο στα αγαπημένα του πρόσωπα. Ένιωθε θυμωμένος και απογοητευμένος από τις δυσκολίες του να βρει μια κοπέλα. Κάποια στιγμή άρχισε να ασχολείται με το τζόγο. Ανίκανος να πληρώσει τα χρέη του τζόγου, πήρε προκαταβολή σε μετρητά και στη συνέχεια αθέτησε τις αποπληρωμές του. Άρχισε να ψάχνει ένα μέρος για να διαμείνει, όπου δε θα υπήρχαν βαριές κυβερνητικές ρυθμίσεις και ψηλοί φόροι. Εξοργίστηκε όταν η κυβέρνηση τον ενημέρωσε πως είχε πληρωθεί περισσότερο κατά 1.058 $ κατά τη θητεία του στον στρατό και ότι έπρεπε να επιστρέψει τα χρήματα. Έγραψε μια θυμωμένη επιστολή προς την κυβέρνηση, λέγοντας:
Ο ΜακΒέι εισήγαγε την αδερφή του στην αντικυβερνητική λογοτεχνία, αλλά ο πατέρας του είχε μικρό ενδιαφέρον για αυτές τις απόψεις. Έφυγε από το σπίτι του πατέρα του και μετακόμισε σε ένα διαμέρισμα που δεν είχε τηλέφωνο. Αυτό κατέστησε αδύνατο στον εργοδότη του να επικοινωνεί μαζί του σχετικά με τις υπερωρίες. Παραιτήθηκε από την Εθνική Ένωση τουφεκιών (NRA), πιστεύοντας ότι ήταν πολύ αδύναμη για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα κατοχής των όπλων.
Πολιορκία του Γουέικο και εκθέσεις όπλων
Το 1993, ο ΜακΒέι πήγε στο Γουέικο του Τέξας, κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του, για να δείξει την υποστήριξή του στους αμυνόμενους. Εκεί άρχισε να διανέμει λογοτεχνία σχετική με τα δικαιώματα κατοχής πυροβόλων όπλων και αυτοκόλλητα για προφυλακτήρες αυτοκινήτων που φέραν συνθήματα όπως: «Όταν τα όπλα γίνουν παράνομα, θα γίνω παράνομος». Είπε σε μία φοιτήτρια ρεπόρτερ:
Για πέντε μήνες μετά την πολιορκία του Γουέικο, ο ΜακΒέι  δούλευε σε εκθέσεις όπλων και μοίραζε δωρεάν κάρτες τυπωμένες με το όνομα και τη διεύθυνση του Λον Χοριούτσι «με την ελπίδα ότι κάποιος από το κίνημα των πατριωτών θα τον δολοφονούσε». Ο Χοριούτσι ήταν ελεύθερος σκοπευτής του FBI και ορισμένες από τις επίσημες ενέργειές του είχαν προκαλέσει διαμάχη, όπως συγκεκριμένα ο πυροβολισμός και η δολοφονία της συζύγου του Ράντι Γουέιβερ ενώ κρατούσε ένα βρέφος στην αγκαλιά της. Ο ΜακΒέι  έγραψε μία επιστολή μίσους στον Χοριούτσι στην οποία ανέφερε πως «ο τροχός γυρίζει». Αργότερα σκέφτηκε να εγκαταλείψει το σχέδιό του να βομβαρδίσει το κτίριο Murrah και αντί αυτού, να στοχεύσει τον ίδιο τον Χοριούτσι ή ένα μέλος της οικογένειάς του.
Ο ΜακΒέι ταξίδευσε σε σαράντα πολιτείες και επισκέφτηκε περίπου ογδόντα εκθέσεις όπλων. Διαπίστωσε ότι όσο πιο δυτικά πήγαινε, τόσο πιο αντικυβερνητικό συναίσθημα αντιμετώπιζε, τουλάχιστον μέχρι να φτάσει σε αυτό που ονόμασε «Η Λαϊκή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Καλιφόρνιας». Εκείνο το διάστημα, ο ΜακΒέι πουλούσε αντικείμενα επιβίωσης και αντίγραφα των ημερολογίων του Τέρνερ. Ένας συγγραφέας είπε:
Αριζόνα με τον Φόρτιερ
Ο ΜακΒέι είχε έναν οδικό άτλαντα με χειρόγραφες ονομασίες των πιο πιθανών τοποθεσιών για πυρηνικές επιθέσεις και σκέφτηκε να αγοράσει ακίνητο στο Σέλιγκμαν της Αριζόνα, μέρος το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, βρισκόταν σε «ζώνη χωρίς πυρηνικά». Έζησε με τον Μάικλ Φόρτιερ στο Κίνγκμαν της Αριζόνα. Οι δύο έγιναν πολύ στενοί φίλοι και τελικά ο ΜακΒέι έγινε κουμπάρος στο γάμο του Φόρτιερ. Ο ΜακΒέι πειραματίστηκε με κάνναβη και μεθαμφεταμίνη, αφού πρώτα ερεύνησε τις επιδράσεις τους σε μια εγκυκλοπαίδεια. Ωστόσο δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ για τα ναρκωτικά τόσο όσο ο Φόρτιερ και ένας από τους λόγους που ο ΜακΒέι απομακρύνθηκε από τον Φόρτιερ, ήταν γιατί άρχισε να κουράζεται από τη χρήση ουσιών που έκανε.
Με το Νίκολς, η πολιορκία του Γουέικο και ριζοσπαστικοποίηση
Τον Απρίλιο του 1993, ο ΜακΒέι κατευθύνθηκε σε ένα αγρόκτημα στο Μίσιγκαν όπου ζούσε ο πρώην συγκάτοικος του στο στρατό, Τέρρι Νίκολς, μαζί με τη Φιλιππινέζα σύζυγο του. Στο μεταξύ παρακολουθώντας την κάλυψη της πολιορκίας του Γουέικο στην τηλεόραση, ο Νίκολς και ο αδερφός του άρχισαν να δείχνουν στον ΜακΒέι πώς να κατασκευάσει εκρηκτικά από εύκολα διαθέσιμα υλικά. Συγκεκριμένα, συνδύασαν οικιακά χημικά σε πλαστικές κανάτες. Η καταστροφή του συγκροτήματος του Γουέικο εξόργισε τον ΜακΒέι και τον έπεισε ότι ήρθε η ώρα να αναλάβει δράση. Ήταν ιδιαίτερα εξοργισμένος για τη χρήση του αερίου CS από την κυβέρνηση σε γυναίκες και παιδιά. Είχε εκτεθεί σε τέτοιο αέριο ως μέρος της στρατιωτικής του εκπαίδευσης και γνώριζε τα αποτελέσματά του. Η εξαφάνιση ορισμένων αποδεικτικών στοιχείων, όπως η γεμάτη σφαίρες μπροστινή πόρτα από χάλυβα του συγκροτήματος του Γουέικο, τον οδήγησε να υποψιαστεί συγκάλυψη από την κυβέρνηση.
Ο ΜακΒέι χωρίστηκε από τον παιδικό του φίλο, Στιβ Χοντζ, στέλνοντάς του μια αποχαιρετιστήρια επιστολή 23 σελίδων. Σε αυτήν δήλωσε την αφοσίωσή του στη Διακήρυξη Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών, εξηγώντας λεπτομερώς τι σήμαινε κάθε πρόταση για αυτόν. Ο ΜακΒέι δήλωσε ότι:
Ο ΜακΒέι ένιωσε την ανάγκη να ανακαλύψει προσωπικά τοποθεσίες φημολογούμενων συνωμοσιών. Επισκέφτηκε την Περιοχή 51 για να αψηφήσει τους κυβερνητικούς περιορισμούς στη φωτογράφιση και πήγε στο Γκάλφπορτ του Μισισιπί για να προσδιορίσει αν αληθεύουν οι φήμες σχετικά με τις επιχειρήσεις των Ηνωμένων Εθνών. Αυτά αποδείχθηκαν ψευδή. Περίπου εκείνη την περίοδο, οι ΜακΒέι και Νίκολς άρχισαν να κάνουν μαζικές αγορές νιτρικού αμμωνίου, ένα γεωργικό λίπασμα, για μεταπώληση του καθώς κυκλοφορούσαν φήμες ότι η κυβέρνηση ετοιμαζόταν να το απαγορεύσει.
Σχέδιο ενάντια σε ομοσπονδιακό κτίριο ή σε άτομα
Ο ΜακΒέι είπε στον Φόρτιερ για τα σχέδιά του να ανατινάξει ένα ομοσπονδιακό κτίριο, αλλά εκείνος αρνήθηκε να συμμετάσχει. Ο Φόρτιερ μίλησε επίσης στη γυναίκα του για τα σχέδια αυτά. Ο ΜακΒέι συνέταξε δύο επιστολές στο Γραφείο Αλκοόλ, Καπνού και Πυροβόλων Όπλων (ATF). Η πρώτη με τίτλο «Συνταγματικοί υπερασπιστές » και η δεύτερη «ATF διάβασε». Χαρακτήρισε κυβερνητικούς αξιωματούχους ως «φασίστες τυράννους» και «στρατιώτες στορμτρούπερ» και προειδοποίησε γράφοντας:
Ο ΜακΒέι έγραψε επίσης μια επιστολή για την στρατολόγηση ενός τύπου με το όνομα Στιβ Κόλμπερν:
Ο ΜακΒέι άρχισε να ανακοινώνει ότι είχε προχωρήσει από τη φάση «προπαγάνδα» στη φάση «δράσης». Έγραψε σε μία φίλη του στο Μίσιγκαν, στη Γκουέντα Στράιντερ:
Ο ΜακΒέι αργότερα είπε ότι σκεφτόταν μια «εκστρατεία ατομικής δολοφονίας», με «επιλέξιμους» στόχους, όπως η Γενική Εισαγγελέας Τζάνετ Ρενό, ο δικαστής Γουάλτερ Σμιθ Τζούνιορ του Ομοσπονδιακού Επαρχιακού Δικαστηρίου, ο οποίος χειρίστηκε τη δίκη της θρησκευτικής οργάνωσης Branch Davidian και ο Lon Horiuchi, μέλος της ομάδας διάσωσης ομήρων του FBI, ο οποίος πυροβόλησε και σκότωσε την Βίκι Γουέβερ σε αδιέξοδο σε μια απομακρυσμένη καμπίνα στο Ruby Ridge, στο Αϊντάχο το 1992. Είπε ότι ήθελε η Ρένο να αποδεχτεί την «πλήρη ευθύνη των πράξεων της και όχι μόνο με τα λόγια». Μια τέτοια δολοφονία φαινόταν πολύ δύσκολη και αποφάσισε ότι από τότε που οι ομοσπονδιακοί πράκτορες είχαν γίνει στρατιώτες, θα έπρεπε να τους επιτεθεί στα διοικητικά τους κέντρα. Σύμφωνα με την εξουσιοδοτημένη βιογραφία του ΜακΒέι, αποφάσισε ότι θα μπορούσε να κάνει την πιο δυνατή του δήλωση βομβαρδίζοντας ένα ομοσπονδιακό κτίριο. Μετά τον βομβαρδισμό, ήταν διχασμένος για την πράξη του και τους θανάτους που προκάλεσε, καθώς όπως είπε σε επιστολές προς την εφημερίδα της πατρίδας του στο Μπάφαλο, μερικές φορές επιθυμούσε να είχε πραγματοποιήσει μια σειρά δολοφονιών εναντίον αστυνομικών και κυβερνητικών αξιωματούχων.
Η βομβιστική επίθεση στην Οκλαχόμα Σίτι
μικρογραφία|291x291εσ|Το ομοσπονδιακό κτίριο Alfred P. Murrah δύο ημέρες μετά τον βομβαρδισμό της Οκλαχόμα Σίτι Σε μια κατασκήνωση δίπλα σε μία λίμνη κοντά στην παλιά θέση της στρατιωτικής βάσης του ΜακΒέι, αυτός και ο Νίκολς έφτιαξαν μία εκρηκτική συσκευή ANFO (καύσιμο Νιτρικού Αμμωνίου) τοποθετημένη στο πίσω μέρος ενός ενοικιαζόμενου φορτηγού Ryder. Η βόμβα αποτελούνταν από περίπου 2.300 κιλά νιτρικού αμμωνίου και νιτρομεθανίου.
Στις 19 Απριλίου 1995, ο ΜακΒέι οδήγησε το φορτηγό στο μπροστινό μέρος του Ομοσπονδιακού Κτιρίου Alfred P. Murrah, ακριβώς όταν τα γραφεία άνοιγαν. Πριν φτάσει, σταμάτησε να ανάψει μια ασφάλεια δύο λεπτών. Στις 09:02, μια μεγάλη έκρηξη κατέστρεψε το βόρειο μισό του κτηρίου. Σκότωσε 168 άτομα, συμπεριλαμβανομένων δεκαεννέα παιδιών στο παιδικό κέντρο στον δεύτερο όροφο και τραυμάτισε άλλους 684.
Οι βιογράφοι του ΜακΒέι, Λου Μισέλ και Νταν Χέρμπεκ, μίλησαν με τον ΜακΒέι σε συνεντεύξεις συνολικής διάρκειας 75 ωρών. Σε αυτές ο ΜακΒέι είπε για τα θύματα:
Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης το 2000 με τον Εντ Μπράντλει για το τηλεοπτικό ειδησεογραφικό περιοδικό 60 Minutes, ο Μπράντλει τον ρώτησε πως ένιωθε για τους θανάτους των δεκαεννέα παιδιών. Ο ΜακΒέι είπε:
Σύλληψη και δίκη
μικρογραφία|Σκίτσο του FBI σε σύγκριση με το mugshot του ΜακΒέι Ανιχνεύοντας τον αριθμό αναγνώρισης του οχήματος του στο πίσω άξονα του οχήματος που βρέθηκε στα συντρίμμια, το FBI αναγνώρισε το όχημα ως φορτηγό Ryder που ενοικιάστηκε από την Junction City, στο Κάνσας. Οι εργαζόμενοι στο πρακτορείο ενοικίασης αυτοκινήτων βοήθησαν έναν καλλιτέχνη του FBI στη δημιουργία ενός σκίτσου του ενοικιαστή, ο οποίος είχε χρησιμοποιήσει το ψευδώνυμο «Ρόμπερτ Κλινγκ». Το σκίτσο παρουσιάστηκε στην περιοχή. Η Λέα Μάκγκον, υπεύθυνη του τοπικού μοτέλ Dreamland, αναγνώρισε τον άνδρα στο σκίτσο ως τον Τίμοθι ΜακΒέι. μικρογραφία|272x272εσ|Ο ΜακΒέι πρόκειται να οδηγηθεί έξω από ένα δικαστήριο του Πέρρυ της Οκλαχόμα δύο ημέρες μετά τον βομβαρδισμό Λίγο μετά τον βομβαρδισμό, ενώ ο ΜακΒέι οδηγούσε στο διαπολιτειακό αυτοκινητόδρομο 35 στο Noble County, κοντά στο Πέρρυ της Οκλαχόμα, τον σταμάτησε ένας αστυνομικός ,ο Τσαρλς Χάνγκερ. Ο Χάνγκερ είχε προσέξει ότι το κίτρινο αυτοκίνητο Mercury Marquis του 1977 του ΜακΒέι δεν είχε πινακίδα κυκλοφορίας. Ο ΜακΒέι παραδόθηκε και ο αστυνομικός τον συνέλαβε επειδή οδηγούσε χωρίς πινακίδες και έφερε παράνομο πυροβόλο όπλο. Η άδεια οπλοκατοχής του ΜακΒέι δεν ήταν νόμιμη στην Οκλαχόμα. Ο ΜακΒέι φορούσε εκείνη τη μέρα μία μπλούζα με μια εικόνα του Αβράαμ Λίνκονλ και το μόττο sic semper tyrannis («Έτσι πάντα στους τυράννους»), οι λέξεις που φώναξε ο Τζον Γουίλκς Μπουθ αφού πυροβόλησε τον Λίνκολν. Στο πίσω μέρος της μπλούζας, είχε ένα δέντρο με μια εικόνα τριών σταγονιδίων αίματος και το ποίημα του Τόμας Τζέφερσον: «Το δέντρο της ελευθερίας πρέπει να ανανεώνεται κατά καιρούς με το αίμα των πατριωτών και των τυράννων.» Τρεις ημέρες αργότερα, ο ΜακΒέι ταυτοποιήθηκε ως το αντικείμενο του εθνικού ανθρωποκυνηγητού.
Στις 10 Αυγούστου 1995, ο ΜακΒέι κατηγορήθηκε για 11 ομοσπονδιακές κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης της συνωμοσίας για χρήση όπλου μαζικής καταστροφής, της χρήσης όπλου μαζικής καταστροφής, τη καταστροφή με χρήση εκρηκτικών και οκτώ κατηγορίες δολοφονίας πρώτου βαθμού για τους θανάτους αξιωματικών επιβολής του νόμου. Οι ψυχίατροι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι είχε μείζονα καταθλιπτική, ναρκισσιστική προσωπικότητα και σχιζοτυπικές διαταραχές προσωπικότητας. Στις 20 Φεβρουαρίου 1996, το Δικαστήριο δέχθηκε την αλλαγή χώρου και διέταξε να μεταφερθεί η υπόθεση από την πόλη της Οκλαχόμα στο Επαρχιακό Δικαστήριο του Ντένβερ, υπό την προεδρία του δικαστή Ρίτσαρντ Πάουλ Ματς.
Στις 2 Ιουνίου 1997, κρίθηκε ένοχος και στις 11 κατηγορίες του ομοσπονδιακού κατηγορητηρίου. Αν και 168 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων 19 παιδιών, σκοτώθηκαν στις 19 Απριλίου 1995, οι κατηγορίες δολοφονίας εναντίον του αφορούσαν μόνο τους οκτώ ομοσπονδιακούς πράκτορες που ήταν σε υπηρεσία όταν η βόμβα κατέστρεψε μεγάλο μέρος του κτιρίου Murrah. Μαζί με τις οκτώ κατηγορίες δολοφονιών, ο ΜακΒέι κατηγορήθηκε για συνωμοσία για χρήση όπλου μαζικής καταστροφής, χρήση όπλου μαζικής καταστροφής και καταστροφή ενός ομοσπονδιακού κτιρίου.
Ο εισαγγελέας της Οκλαχόμα Σίτι Μπομπ Μέισι δήλωσε ότι θα κατέθετε κατηγορίες και για τις υπόλοιπες 160 δολοφονίες μετά τη δίκη του συν-κατηγορούμενου του ΜακΒέι,Τέρι Νίκολς. Μετά την ετυμηγορία, ο ΜακΒέι προσπάθησε να ηρεμήσει τη μητέρα του λέγοντας:
Στις 13 Ιουνίου, η κριτική επιτροπή συνέστησε στο ΜακΒέι να λάβει τη θανατική ποινή. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ άσκησε ομοσπονδιακές κατηγορίες εναντίον του για πρόκληση θανάτου οκτώ ομοσπονδιακών αξιωματικών που οδηγούσε σε πιθανή θανατική ποινή για τον ΜακΒέι. Έτσι δεν μπορούσαν να ασκήσουν κατηγορίες εναντίον του για τους υπόλοιπους 160 θανάτους στο ομοσπονδιακό δικαστήριο, επειδή αυτοί οι θάνατοι εμπίπταν στη δικαιοδοσία της πολιτείας της Οκλαχόμα. Επειδή ο ΜακΒέι καταδικάστηκε σε θάνατο, η πολιτεία της Οκλαχόμα δεν υπέβαλε κατηγορίες δολοφονίας εναντίον του για τους υπόλοιπους 160 θανάτους. Πριν από την επίσημη έκδοση της ποινής από τον δικαστή Ματς, ο ΜακΒέι απευθύνθηκε στο δικαστήριο για πρώτη φορά και είπε:
Φυλάκιση και εκτέλεση
μικρογραφία|Ο ΜακΒέι ήταν φυλακισμένος στη φυλακή ADMAX στη Φλωρεντία του Κολοράντο μέχρι το 1999 Η θανατική ποινή του ΜακΒέι καθυστέρησε εν αναμονή έφεσης. Μία από τις εκκλήσεις του που κατατέθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών, απορρίφθηκε στις 8 Μαρτίου 1999. Το αίτημα του ΜακΒέι για μετάδοση της εκτέλεσης του σε εθνικό επίπεδο μέσω τηλεόρασης απορρίφθηκε επίσης. Μια εταιρεία Διαδικτύου προσπάθησε ανεπιτυχώς να λάβει τα δικαιώματα μετάδοσης της εκτέλεσης. Στη φυλακή ύψιστης ασφαλείας στη Φλωρεντία του Κολοράντο, οι ΜακΒέι και Νίκολς στεγάστηκαν σε αυτό που ήταν γνωστό ως «πτέρυγα των βομβαρδιστών». Οι Τεντ Καζίνσκι, Λουίς Φελίπε και Ραμζί Γιουσέφ στεγάστηκαν επίσης σε αυτή τη πτέρυγα. Ο Γιούζεφ έκανε συχνές, ανεπιτυχείς προσπάθειες να μεταστρέψει τον ΜακΒέι στο Ισλάμ. μικρογραφία|219x219εσ|Ο ΜακΒέι κρατούνταν στην σειρά θανάτου στη ομοσπονδιακή φυλακή Terre Haute στην Ιντιάνα από το 1999 μέχρι την εκτέλεση του το 2001 Ο ΜακΒέι είχε πει:
Είπε ότι αν υπάρχει μετά θάνατον ζωή, θα εφαρμόσει το στρατιωτικό μόττο :«αυτοσχεδιασμός, προσαρμογή και αντιμετώπιση των προκλήσεων », σημειώνοντας: Είπε επίσης: Στις επιστολές σε τοπικό ειδησεογραφικό πρακτορείο της πατρίδας του στο Μπάφαλο, ο ΜακΒέι επανέλαβε ότι αυτό που έκανε ήταν απαραίτητο για να υπερασπιστεί την προσωπική ελευθερία όλων των Αμερικανών και να εκδικηθεί για τις καταστροφικές κυβερνητικές επιδρομές στο Ruby Ridge, στο Αιντάχο και στο Γουέικο του Τέξας.
Ο βομβαρδισμός, έγραψε, ήταν «μια νόμιμη τακτική» σε έναν πόλεμο ενάντια σε αυτό που θεωρούσε μια εκτός ελέγχου ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Το Ομοσπονδιακό Γραφείο Φυλακών (BOP) τον μετέφερε από τη φυλακή ADMAX στην ομοσπονδιακή φυλακή με θάλαμο εκτέλεσης στο Terre Haute της Ιντιάνα, το 1999. Ο ΜακΒέι έριξε τις εναπομένουσες εκκλήσεις του, λέγοντας ότι θα προτιμούσε να πεθάνει παρά να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του στη φυλακή. Στις 16 Ιανουαρίου 2001, το BOP όρισε τις 16 Μαΐου ως ημερομηνία εκτέλεσης του.
Στις 10 Απριλίου, όταν συναντήθηκε για τελευταία φορά με τον πατέρα του στη φυλακή, απέρριψε ένα από τα τελευταία αιτήματα του.
είχε δηλώσει ο πατέρας του, Μπιλ, στην εφημερίδα The Oklahoman σε τηλεφωνική συνέντευξη από το σπίτι του στο Πέτλεντον της Νέας Υόρκης.
Αντιθέτως ο γιος του τού είπε:
Είπε ότι η μόνη του λύπη ήταν ότι απέτυχε να καταστρέψει εντελώς το ομοσπονδιακό κτίριο. Έξι ημέρες πριν από την προγραμματισμένη εκτέλεση, το FBI παρέδωσε χιλιάδες έγγραφα αποδεικτικών στοιχείων που είχε προηγουμένως κρατήσει κρυφά στους δικηγόρους του. Ως αποτέλεσμα, ο γενικός εισαγγελέας των ΗΠΑ Τζον Άσκροφτ ανακοίνωσε ότι η εκτέλεση του ΜακΒέι θα αναστελλόταν για ένα μήνα. Η ημερομηνία εκτέλεσης ορίστηκε εκ νέου για την 11η Ιουνίου. Ο ΜακΒέι προσκάλεσε τον μαέστρο Ντέιβιντ Γουόρντ να εκτελέσει Ρέκβιεμ μουσική τη παραμονή της εκτέλεσης του. Αναγνωρίζοντας την «φρικτή πράξη» του ΜακΒέι, ο Γουόρντ συμφώνησε, σκοπεύοντας να «παρέχει λίγη ανακούφιση». Ο ΜακΒέι ζήτησε επίσης έναν καθολικό ιερέα για τις τελευταίες ώρες του. Το τελευταίο του γεύμα ήταν δύο πίντες παγωτό μέντας με κομμάτια σοκολάτας.
Δημοσιογράφοι και τηλεοπτικά δίκτυα βρέθηκαν στη φυλακή μέρες πριν την εκτέλεση για να καλύψουν το ρεπορτάζ. Το πρωί της εκτέλεσης διαδηλωτές υπέρ και κατά της θανατικής ποινής είχαν κατακλύσει το χώρο έξω από τις εγκαταστάσεις της φυλακής μαζί με δημοσιογράφους από όλο τον κόσμο.
Ο Μπαντ Ουέλτς, του οποίου η κόρη είχε σκοτωθεί στο βομβαρδισμό, είχε δηλώσει πως δε επιθυμούσε την εκτέλεση του ΜακΒέι.
Ο ΜακΒέι επέλεξε το ποίημα του William Ernest Henley "Invictus" ως την τελευταία του γραπτή δήλωση η οποία τελείωνε με τα εξής ..είμαι ο κύριος της μοίρας μου, είμαι ο καπετάνιος της ψυχής μου.
Στην εκτέλεση παρευρέθηκαν 10 εκπρόσωποι των θυμάτων, 10 μέλη των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης και οι προσωπικοί μάρτυρες του ΜακΒέι- συμπεριλαμβανομένων των δικηγόρων του και του Λου Μίσελ, συν-συγγραφέα της βιογραφίας του American Terrorist. Κανένα μέλος της οικογένειας του δεν ήταν παρόν στην εκτέλεση έπειτα από δικό του αίτημα. Λίγο πριν την εκτέλεση, όταν ρωτήθηκε αν είχε να κάνει τελευταία δήλωση, αρνήθηκε να μιλήσει. Ο Jay Sawyer, συγγενής ενός εκ των τα θυμάτων και μάρτυρας στην εκτέλεση ,δήλωσε: «Χωρίς να πει ούτε λέξη, πήρε την τελευταία λέξη μαζί του». Ο Larry Whoer, του οποίου ο αδελφός σκοτώθηκε στο βομβαρδισμό, περιέγραψε τον ΜακΒέι ως «εντελώς ανέκφραστος, με ένα κενό βλέμμα .Είχε ένα βλέμμα γεμάτο περιφρόνηση ,σαν να δήλωνε ότι αν μπορούσε θα το έκανε ξανά.» Η Σούζαν Κάρλσον, τηλεοπτική δημοσιογράφος από το Σικάγο, δήλωσε ότι ο ΜακΒέι φάνηκε να πεθαίνει με αίσθηση υπερηφάνειας.
Ο ΜακΒέι εκτελέστηκε με θανατηφόρο ένεση τριών διαδοχικών χημικών και κηρύχθηκε νεκρός στις 7:14 π.μ. τοπική ώρα στις 11 Ιουνίου 2001.Πέθανε με τα μάτια του ανοιχτά.
Έτσι έγινε ο πρώτος ομοσπονδιακός κρατούμενος που εκτελέστηκε από τότε που ο Victor Feguer εκτελέστηκε στην Αϊόβα στις 15 Μαρτίου 1963.
Μετά την εκτέλεση ο δικηγόρος του, ο Ρόμπ Νάι, που είδε τον θάνατο του πελάτη του, μίλησε στον τύπο:
Επίσης, καταδίκασε τη θανατική ποινή ως μέσο αποκατάστασης ενός τρομερού εγκλήματος με τα εξής:
δήλωσε ο Νάι, αναφερόμενος στους επιζώντες και τις οικογένειες που έχασαν τους αγαπημένους τους.
Στις 21 Νοεμβρίου 1997, ο Μπιλ Κλίντον είχε υπογράψει μια ειδική νομοθεσία ,που εισήγαγε ο γερουσιαστής Arlen Specter, για να απαγορευτεί στον ΜακΒέι και σε άλλους βετεράνους που είχαν καταδικαστεί για εγκλήματα να ταφούν σε οποιοδήποτε στρατιωτικό νεκροταφείο.
Κατόπιν αιτήματός του ΜακΒέι, δεν πραγματοποιήθηκε αυτοψία. Το σώμα του αποτεφρώθηκε στο γραφείο κηδειών Mattox Ryan στο Terre Haute. Η στάχτη του δόθηκε στον δικηγόρο του Ρομπ Νάι, ο οποίος δήλωσε ότι ο τελικός χώρος ανάπαυσης της θα παρέμενε κρυφός για πάντα. Ο ΜακΒέι είχε γράψει ότι θα επιθυμούσε οι στάχτες του να ριχτούν στο μνημείο στο σημείο όπου έστεκε το βομβαρδισμένο κτίριο, αλλά δήλωσε τελικά ότι αυτό θα ήταν «πολύ εκδικητικό, πολύ ωμό, πολύ κρύο». Είχε εκφράσει την προθυμία του να δωρίσει τα όργανα του, αλλά απαγορεύτηκε να το πράξει από τους κανονισμούς των φυλακών. Ο ψυχίατρος Τζον Σμιθ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο ΜακΒέι ήταν «ένα αξιοπρεπές άτομο που η συσσωρευμένη οργή του τον οδήγησε σε μια τρομερή, βίαιη πράξη». Το IQ του εκτιμήθηκε σε 126.
Ενώσεις
Σύμφωνα με το CNN, οι μόνες γνωστές ενώσεις που ήταν εγγεγραμμένος, ήταν το κόμμα των Ρεπουμπλικανών, όταν ζούσε στο Μπάφαλο της Νέας Υόρκης τη δεκαετία του 1980 και στον εθνικό σύλλογο τυφεκιοφόρων, ενώ ήταν στο Στρατό και δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ανήκε ποτέ σε εξτρεμιστικές ομάδες.
Θρησκευτικές πεποιθήσεις
Ο ΜακΒέι ανατράφηκε ως Ρωμαιοκαθολικός. Κατά τη διάρκεια της παιδικής του ηλικίας, αυτός και ο πατέρας του παρακολουθούσαν τακτικά τη Λειτουργία. Βαφτίστηκε στην Εκκλησία Good Shepherd στο Πέντλεντον της Νέας Υόρκης το 1985. Σε μια συνέντευξη του του 1996, είχε δηλώσει ότι πίστευε στον Θεό, παρόλο που είχε «χάσει την επαφή με τον Καθολικισμό» και όπως είχε δηλώσει δεν τον είχε κατανοήσει ποτέ. Ωστόσο είχε εκφράσει ότι διατηρούσε τις βασικές πεποιθήσεις του. Στη βιογραφία του ΜακΒέι American Terrorist, που κυκλοφόρησε το 2002, δήλωσε ότι δεν πίστευε στη κόλαση και ότι η επιστήμη είναι η θρησκεία του.
Τον Ιούνιο του 2001, μια ημέρα πριν από την εκτέλεση, έγραψε μια επιστολή στο Buffalo News, χαρακτηρίζοντας τον εαυτό του ως αγνωστικιστή. Ωστόσο, λίγο πριν την εκτέλεση κάλεσε ένα καθολικό ιερέα για τις τελευταίες προσευχές. Ο πάτερ Τσαρλς Σμιθ τον υπηρέτησε στις τελευταίες στιγμές του πριν το θάνατο.
Κίνητρα για τον βομβαρδισμό
Ο ΜακΒέι ισχυρίστηκε ότι ο βομβαρδισμός ήταν εκδίκηση εναντίον της κυβέρνησης για τις πολιορκίες στο Γουέικο και στο Ruby Ridge. Ο ΜακΒέι το είχε επισκεφτεί κατά τη διάρκεια της πολιορκίας. Ενώ ήταν εκεί, μία φοιτήτρια δημοσιογραφίας, η Μισέλ Ράουτς, του πήρε συνέντευξη και αυτός της εξέφρασε τις αντιρρήσεις του για το τι συνέβαινε εκεί.
Ο ίδιος ανέφερε συχνά και υπαινισσόταν το εθνικιστικό μυθιστόρημα The Turner Diaries. Ισχυρίστηκε ότι εκτιμούσε το ενδιαφέρον του συγγραφέα του βιβλίου αυτού για τα πυροβόλα όπλα. Φωτοτυπίες των σελίδων εξήντα ένα και εξήντα δύο του βιβλίου The Turner Diaries βρέθηκαν σε ένα φάκελο μέσα στο αυτοκίνητο του. Σε αυτές τις σελίδες περιγράφεται μια πλασματική βομβαρδιστική επίθεση στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ.
Σε ένα δοκίμιο 1.200 λέξεων το Μαρτίου του 1998, από την ομοσπονδιακή φυλακή μέγιστης ασφάλειας στη Φλωρεντία του Κολοράντο, ο ΜακΒέι ισχυρίστηκε ότι ο τρομοκρατικός βομβαρδισμός ήταν «ηθικά ισοδύναμος» με τις στρατιωτικές ενέργειες των ΗΠΑ κατά του Ιράκ και άλλων ξένων χωρών. Το χειρόγραφο δοκίμιο, το οποίο υποβλήθηκε και δημοσιεύθηκε από το εναλλακτικό εθνικό περιοδικό ειδήσεων Media Bypass, διανεμήθηκε παγκοσμίως από το Associated Press στις 29 Μαΐου 1998. Αυτό γράφτηκε στη μέση της κρίσης του αφοπλισμού στο Ιράκ το 1998 και λίγους μήνες πριν από την επιχείρηση Αλεπού της ερήμου.
Στις 26 Απριλίου 2001, ο ΜακΒέι έγραψε μια επιστολή στο Fox News με τίτλο :« Εξηγώ εδώ γιατί βομβάρδισα το Ομοσπονδιακό Κτήριο Murrah στην πόλη της Οκλαχόμα», στην οποία εξέθεσε ρητά τους λόγους για την επίθεση. Ο ίδιος διάβασε το μυθιστόρημα Unintended Consequences (1996) και είπε ότι αν είχε κυκλοφορήσει λίγα χρόνια νωρίτερα, θα λάμβανε σοβαρά υπόψη να πραγματοποιήσει επιθέσεις τύπου ελεύθερου σκοπευτή σε έναν πόλεμο κατά της κυβέρνησης αντί να βομβαρδίσει ένα ομοσπονδιακό κτίριο.
Συνεργάτες
Ο συνεργάτης του ΜακΒέι, Τέρι Νίκολς, καταδικάστηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο σε ισόβια κάθειρξη για τον ρόλο του στο έγκλημα. Στη δίκη του Νίκολς, παρουσιάστηκαν αποδεικτικά στοιχεία που δείχνουν ότι ενδέχεται να είχαν εμπλακεί και άλλοι. Αρκετοί κάτοικοι του κεντρικού Κάνσας, συμπεριλαμβανομένων της κτηματομεσίτριας Τζόρτζια Ρούκερ και ενός συνταξιούχου υπαξιωματικού του στρατού, κατέθεσαν στην ομοσπονδιακή δίκη του Νίκολς ότι είδαν δύο φορτηγά στο Geary Lake State Park, όπου οι εισαγγελείς ισχυρίστηκαν ότι εκεί η βόμβα είχε συναρμολογηθεί. Ο συνταξιούχος στρατιωτικός είπε ότι επισκέφθηκε τη λίμνη στις 18 Απριλίου 1995, αλλά έφυγε αφού μια ομάδα ανδρών τον κοιτούσαν επιθετικά. Η ιδιοκτήτρια του μοτέλ Dreamland κατέθεσε ότι δύο φορτηγά Ryder είχαν σταθμεύσει έξω από το μοτέλ της όπου ο ΜακΒέι έμεινε στο δωμάτιο 26 το Σαββατοκύριακο πριν από τον βομβαρδισμό. Ο Τέρι Νίκολς βρίσκεται τώρα στη φυλακή ADX στη Φλωρεντία του Κολοράντο.
Ο Μάικλ και η σύζυγος του Λόρι Φόρτιερ θεωρήθηκαν επίσης συνεργοί, λόγω του ότι γνώριζαν για την επικείμενη επίθεση. Εκτός από τον Μάικλ που βοηθούσε το ΜακΒέι στον εντοπισμό του ομοσπονδιακού κτηρίου, η Λόρι τον είχε βοηθήσει να πλαστικοποιήσει μια πλαστή άδεια οδήγησης που χρησιμοποιήθηκε για την ενοικίαση του φορτηγού Ryder. Ο Φόρτιερ συμφώνησε να καταθέσει εναντίον των ΜακΒέι και Νίκολς σε αντάλλαγμα μειωμένη ποινή και ασυλία για τη σύζυγό του. Καταδικάστηκε στις 27 Μαΐου 1998, σε δώδεκα χρόνια φυλάκισης και πρόστιμο 75.000 $ επειδή δεν προειδοποίησε τις αρχές για τον βομβαρδισμό. Στις 20 Ιανουαρίου 2006, ο Φόρτιερ απελευθερώθηκε λόγω καλής διαγωγής και στα πλαίσια του Προγράμματος Προστασίας Μαρτύρων τού δόθηκε μια νέα ταυτότητα.
Μία πληροφοριοδότρια του ATF, η Κάρολ Χου, είπε σε δημοσιογράφους ότι λίγο πριν από τον βομβαρδισμό είχε προειδοποιήσει τους χειριστές της ότι επισκέπτες στην Ελόχιμ της Οκλαχόμα σχεδίαζαν μια μεγάλη βομβιστική επίθεση. Είχε εκδοθεί πρόστιμο στον ΜακΒέι εκείνη την εποχή. Εκτός από αυτό το πρόστιμο ταχύτητας, δεν υπάρχει άλλη ένδειξη σύνδεσης μεταξύ του ΜακΒέι και μελών των ληστών της Midwest Bank στην Elohim City.
Μερικοί μάρτυρες ισχυρίστηκαν ότι είδαν έναν δεύτερο ύποπτο, και έγινε αναζήτηση για τον άγνωστο "John Doe # 2", αλλά κανένας δεν βρέθηκε ποτέ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Τρομοκρατία στις Ηνωμένες Πολιτείες Κατηγορία:Αμερικανοί εγκληματίες
Αρχαίες και σύγχρονες θεατρικές παραστάσεις
«Μπορώ να πάρω οποιονδήποτε κενό χώρο και να τον ονομάσω γυμνή σκηνή. Κάποιος διασχίζει αυτόν τον κενό χώρο και κάποιος άλλος τον παρακολουθεί κι αυτό μόνον απαιτείται για την πρόκληση θεατρικής πράξης».
Σε αυτή την αφαιρετική μεν αλλά όχι σύγχρονη άποψη βρίσκεται πιθανώς η ουσία του θεάτρου ως σημείου συγκέντρωσης και θέασης του δράματος.
Θρησκευτικότητα και μυθολογία
Οποιαδήποτε θεωρία περί της καταγωγής της τραγωδίας και αν ασπάζεται κανείς, παραμένει γεγονός ότι το αττικό δράμα περιβαλλόταν τον μανδύα της θρησκευτικότητας και της αρχέγονης διονυσιακής μαγείας. Όλες οι δραματικές παραστάσεις διδάσκονταν κατά τη διάρκεια των γιορτασμών προς τιμήν του Διονύσου. Επίσης, το αττικό δράμα διακρινόταν για τις στενές του σχέσεις με τη μυθολογική παράδοση, καθώς οι ποιητές αντλούσαν το υλικό τους από το λατρευτικό υπόβαθρο της αρχέγονης μαγείας, της ηρωολατρείας και της λατρείας των θεών. Η παρουσία των θεών, άλλωστε, υπήρξε καθοριστική για την ελληνική σκέψη και απετέλεσε σημαντικό μέρος της ζωής της πόλης. Οι δραματικοί αγώνες διεξάγονταν κατά τη διάρκεια θρησκευτικών γιορτασμών στην πόλη και ήταν αφιερωμένοι στο θεό Διόνυσο, έστω και αν ο θεός δεν αποτελούσε ενδεχομένως κεντρικό θέμα στην πλοκή των έργων. Το ίδιο το θεατρικό κτήριο βρισκόταν εντός του ιερού χώρου του θεού και ακολουθούσε σε μεγάλο βαθμό το συμβολισμό του, ενώ η σκευή των ηθοποιών συνδεόταν άμεσα με βαθύτερα στρώματα της διονυσιακής λατρείας.
Μία από τις σημαντικότερες, λοιπόν, διαφοροποιήσεις της αρχαίας και της σύγχρονης παράστασης θεμελιώνεται στην έλλειψη θρησκευτικού χαρακτήρα, εξαιτίας μιας σταθερής μετάβασης από την αρχαϊκή τελετουργία στην αισθητική κυρίως απόλαυση και τον κοινωνικό προβληματισμό. Η δυναμική της θρησκευτικής τελετουργίας, την οποία μας υπενθυμίζει σαφώς ο χορός, είναι απούσα στη σύγχρονη θεατρική παράσταση, η οποία χρησιμοποιεί ενίοτε αρχετυπικές μορφές, αλλά δεν είναι σταθερά προσδεδεμένη στο άρμα της μυθολογικής προσέγγισης.
Ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά στοιχεία της αρχαίας παράστασης είναι ότι διαμορφώνεται ως προϊόν πάνδημης συμμετοχής, μέσω του θεσμού της χορηγίας και της συμμετοχής του θεατή στα θεατρικά δρώμενα (χορηγία, χορός).
Κοινωνία και πολιτική
Το μεγαλύτερο, όμως, κοινωνικό πλαίσιο για το θέατρο και τον αγωνιστικό του χαρακτήρα είναι πιθανώς η συγκέντρωση της κοινότητας. Πρόκειται για μια συνάθροιση που έχει ως χαρακτηριστικό της τον όρο αγών, (από τη ρίζα «aγ-», που σημαίνει συγκεντρώνω ). Τονίζουμε ιδιαίτερα την ιδέα της συνάθροισης, γιατί ακόμη και ως ανταγωνισμό ή διαγωνισμό να αποδώσει κανείς τη λέξη αγών και πάλι η συνάθροιση είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη για την προβολή της ατομικής έκφρασης. Κανείς δε διαγωνίζεται με τον εαυτό του.
Παρόλο που τυπικά το σύγχρονο θέατρο παραμένει ένας τόπος συνάθροισης, η συμμετοχή των πολιτών και ο αγωνιστικός χαρακτήρας λείπουν, εκτός και αν υιοθετήσει κανείς την ακραία άποψη ότι ο καλλιτεχνικός ανταγωνισμός των σκηνοθετών και οι κρατικές επιχορηγήσεις μπορούν να εκληφθούν ως μακρινοί απόγονοι του αγωνιστικού στοιχείου του αττικού δράματος ή του χορηγικού θεσμού.
Όσον αφορά στα πολιτικά χαρακτηριστικά του αττικού δράματος η ευφυέστατη παρουσίαση και πολιτική κριτική των ιδρυτικών θεσμών που γεννούν την πόλη στους Όρνιθες του Αριστοφάνη, ή ο προβληματισμός του χορού –της πόλης ουσιαστικά- που συνδιαλέγεται με το ηρωικό παρελθόν της, αρκούν για να δείξουν την έντονη πολιτική παρουσία του αττικού δράματος στα δρώμενα της εποχής του.
Οι ανθρωπολόγοι έχουν επινοήσει τον όρο πόλις θέατρο, προκειμένου να εκφράσουν τους θεατρικούς μηχανισμούς πάνω στους οποίους στηρίζεται η διαχείριση της κρατικής εξουσίας από την αρχαιότητα ως σήμερα. Ως πόλις-θέατρο, λοιπόν, το αθηναϊκό κράτος εκμεταλλευόταν τη γιορτή και τις θεατρικές παραστάσεις για εθνική αυτοπροβολή απ’ ό,τι φαίνεται. Ο Θουκυδίδης και ο Αριστοφάνης υπογράμμισαν στα έργα τους Επιτάφιος Περικλέους και Αχαρνής ότι τα Διονύσια επέτρεπαν στην πολιτεία να επιδεικνύει το μεγαλείο της στις άλλες πόλεις, μετατρεπόμενη η ίδια σε θέαμα.
Ιδωμένη από αυτή την άποψη, η άμεση σχέση της διδασκαλίας με την πολιτική είναι απούσα από τή σύγχρονη θεατρική παράσταση, η οποία ασκεί μεν κοινωνική και πολιτική κριτική αλλά δεν περιέχει το στοιχείο της συμμετοχής που διασφαλίζει τη συλλογική κρίση. Η όποια κριτική είναι σταθερά προσδεδεμένη στο άρμα της ατομικής αντίληψης του σκηνοθέτη ή του θεατρικού συγγραφέα για τα κοινά, ή κινείται από ένα δεδομένο ιδεολογικό υπόβαθρο.
Αρχιτεκτονική και σκηνογραφία
Αντιρεαλιστική στο σύνολό της η σκηνοθεσία και η ερμηνεία του αρχαίου δράματος περιοριζόταν σε σκηνογραφικές συμβάσεις. Η ποιητική εκφορά του λόγου ή η μακρυγορία των αγγελιαφόρων σε αντίθεση με τους συνήθεις κατά το πλείστον διαλόγους της σύγχρονης θεατρικής παράστασης είναι μια αντιρεαλιστική τεχνική. Το ίδιο αντιρεαλιστική είναι η γυμνή σκηνή στην Ηλέκτρα του Σοφοκλή, σε αντίθεση με το δωμάτιο του Άντον Τσέχωφ στον Βυσσινόκηπο. Ο «χειριδωτός» χιτώνας των αρχαίων υποκριτών και του χορού σε αντίθεση τα συνηθισμένα καθημερινά ρούχα των σύγχρονων ηθοποιών είναι μια άλλη αντιρεαλιστική πρακτική, όπως επίσης και τα προσωπεία των πρωταγωνιστών -υπολείμματα αρχαιότερων ανιμιστικών λατρειών σε αντίθεση με τα φυσικά πρόσωπα της σύγχρονης ερμηνείας. Το ηλιόφως των αρχαίων παραστάσεων σε αντιπαράθεση με τον επιμελημένο -ψευδαισθητικό εν γένει- φωτισμό της σκηνής είναι πιθανώς το μόνο εξ ανάγκης ρεαλιστικό στοιχείο της αρχαίας παράστασης. Στις τεχνικές διαφοροποιήσεις θα μπορούσαμε να περιλάβουμε και την εγγενή αδυναμία διαρκούς επανάληψης των θεατρικών παραστάσεων, οι οποίες εντάσσονταν στο ευρύτερο πλαίσιο των ετήσιων εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμήν του Διονύσου. Η διδασκαλία ενός συγκεκριμένου δράματος δεν ήταν επαναλαμβανόμενη εμπειρία. Ήταν μοναδική παράσταση σε αντίθεση με τη δυνατότητα των συγχρόνων σκηνοθετών να ανεβάζουν τις παραγωγές τους για μακρό χρονικό διάστημα και να τις επαναλαμβάνουν σε διαφορετικές χειμερινές ή θερινές θεατρικές περιόδους.
Επισκόπηση
Η θεατρική διδασκαλία απ’ ό,τι φαίνεται δεν υπήρξε απλό ψυχαγωγικό δρώμενο, ή μάλλον ήταν ψυχαγωγικό με την κυριολεκτική έννοια του όρου. Διαμόρφωνε συνειδήσεις και την ίδια στιγμή διαμορφωνόταν από τη συλλογική συνείδηση. Συνδυάζοντας την αρχέγονη παράδοση, τη θρησκεία, την κοινωνική και πολιτική κριτική με την εκπαίδευση, έγινε κόμβος, ένα σημαντικό σταυροδρόμι για τις συνιστώσες που παράγουν συνήθως πολιτισμική δράση, μια βιωματική εμπειρία στην οποία ο κοινωνικός προβληματισμός, η χαρά της συμμετοχής, η θρησκευτική ευλάβεια και ο γιορτασμός συνδυάζονταν με τρόπο μοναδικό. Από αυτή την άποψη θεωρούμενο ενσωμάτωσε τους κανόνες της πόλης και την ίδια στιγμή έγινε ένα μεγάλο λαϊκό δικαστήριο για την κρίση της κοινωνικής της διαχείρισης. Όλα αυτά τα στοιχεία λείπουν από το σύγχρονο θέατρο που μπορεί να ασκεί κοινωνική και πολιτική κριτική, να σατιρίζει θεσμούς και πρόσωπα ή να παράγει πολιτισμό μέσα στα όρια της αισθητικής απόλαυσης, αποκομμένο όμως από τον παλμό και τη μέθεξη της πάνδημης συμμετοχής και την τελετουργική δύναμη της αρχαιοελληνικής παράστασης.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αρχαία θέατρα Κατηγορία:Θεωρία θεάτρου Κατηγορία:Ιστορία του θεάτρου