Τμήμα_Στρατιάς_Δυτικής_Μακεδονίας
Ιστορία
Μετά την κατάληψη της Κορυτσάς και την εκδίωξη των ιταλικών δυνάμεων από το ελληνικό έδαφος, η ελληνική διοίκηση αντιμετώπισε δύο επιλογές: να συνεχίσει την επίθεση στον τομέα της Κορυτσάς προς την κατεύθυνση του Ελμπασάν ή να αλλάξει εστίαση στην αριστερή πλευρά και να οδηγηθεί προς το λιμάνι του Αυλώνα. Στην περίπτωση αυτή, επιλέχθηκε η τελευταία επιλογή. Το ΤΣΔΜ, αποτελούμενο από το Γ' Σώμα και τη νεοσύστατη Ομάδα Μεραρχιών «Κ» (ΟΜΚ), θα υπερασπιζόταν τις θέσεις τους στην ελληνική δεξιά πτέρυγα και θα ασκούσε πίεση στους Ιταλούς μπροστά τους, ενώ το ενισχυμένο Α' Σώμα θα κινούνταν βόρεια κατά μήκος του άξονα Αργυροκάστρου – Τεπελενίου – Αυλώνα. Το Β' Σώμα θα αποτελούσε τον άξονα του κινήματος, διασφαλίζοντας τη σύνδεση μεταξύ του Α' Σώματος και του ΤΣΔΜ, καθώς και προχωρώντας στο βήμα με τον δυτικό γείτονά του προς την κατεύθυνση του Βερατίου. Παρά το γεγονός ότι ο ρόλος της περιοριζόταν στο να καθηλώσει το ιταλικό μέτωπο στον τομέα της, η 10η Μεραρχία του ΤΣΔΜ κατέλαβε τη Μοσχόπολη στις 24 Νοεμβρίου και το Πόγραδετς, που εκκενώθηκε από τους Ιταλούς, καταλήφθηκε από τη 13η Μεραρχία στις 30 Νοεμβρίου. Η OMK υπό τον Αντιστράτηγο Κοσμά (τώρα μειώνεται ουσιαστικά στη 10η Μεραρχία) κατέλαβε το όρος Οστραβίτσα στις 12 Δεκεμβρίου, ενώ το Γ' Σώμα —από την 1η Δεκεμβρίου ενισχύθηκε με τη 17η Μεραρχία, η οποία αντικατέστησε τη 13η Μεραρχία—ολοκλήρωσε την κατάληψη του ορεινού όγκου Kamia και εξασφάλισε την κατοχή του Πόγραδετς. Στις 2 Δεκεμβρίου, ο Παπάγος, συνοδευόμενος από τον πρίγκιπα Παύλο, επισκέφτηκε το μέτωπο. Οι στρατηγοί Πίτσικας και Τσολάκογλου τον προέτρεψαν να διατάξει άμεση επίθεση στο στρατηγικό πέρασμα της Κλεισούρας, χωρίς να περιμένουν το Α' και Β' Σώμα να αναβαθμιστεί με το ΤΣΔΜ. Ο Παπάγος με θυμό απέρριψε την πρόταση και έδωσε διαταγές να συνεχιστεί το προβλεπόμενο σχέδιο, με το Γ' Σώμα να υποβιβάζεται σε παθητικό ρόλο. Αυτή η απόφαση αργότερα επικρίθηκε έντονα. Σε συνδυασμό με την έναρξη του χειμώνα, ουσιαστικά πάγωσε την ελληνική δεξιά πτέρυγα στη θέση της. Παρά τον σκληρό καιρό και τη σφοδρή χιονόπτωση, η ελληνική επίθεση συνεχίστηκε στα αριστερά (Α' και Β' Σώμα) όλο τον Δεκέμβριο. Το OMK, που μετονομάστηκε τώρα σε Ε' Σώμα, αλλά εξακολουθεί να περιλαμβάνει μόνο τη 10η Μεραρχία, κατάφερε να προχωρήσει μέχρι το όρος Τομόρ και να εξασφαλίσει τη σύνδεση μεταξύ του Β' και Γ' Σώματος, το οποίο παρέμεινε στις θέσεις του. μικρογραφία|Η πρώτη γραμμή στις 15 Απριλίου 1941 Μετά την Κατάληψη της Κλεισούρας στα μέσα Ιανουαρίου, η ελληνική προέλαση σταμάτησε. Παρά τις μέχρι τώρα ελληνικές επιτυχίες στην Αλβανία, τον Φεβρουάριο του 1941 προέκυψε διχόνοια στην ελληνική ηγεσία σχετικά με τη στρατηγική απέναντι στην αναμενόμενη γερμανική επίθεση και την ανάγκη για απόσυρση στην Αλβανία. Οι διοικητές του μετώπου στην Αλβανία εκπροσώπησαν τις απόψεις τους στη διοίκηση στην Αθήνα και στις αρχές Μαρτίου, ο Παπάγος μετακινήθηκε για να αντικαταστήσει σχεδόν ολόκληρη την ηγεσία στο αλβανικό μέτωπο. Ως αποτέλεσμα, ο Πιτσίκας μετακινήθηκε από το ΤΣΔΜ για να διοικήσει το Τμήμα Στρατιάς Ηπείρου (αποτελούμενο από το Α' και Β' Σώμα), αφήνοντας το ΤΣΔΜ στον Διοικητή του Β' Σώματος Τσολάκογλου. μικρογραφία|Η Γερμανική προώθηση στη [[Μακεδονία (ελληνικό διαμέρισμα)|Μακεδονία στις 9 Απριλίου 1941]] Μετά την έναρξη της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα στις 6 Απριλίου, ο Παπάγος διέταξε το ΤΣΔΜ να εξαπολύσει επίθεση προς το Ελμπασάν, σε συνασπισμό με τις δυνάμεις της Γιουγκοσλαβίας. Η επίθεση ξεκίνησε στις 7 Απριλίου και η 13η Μεραρχία σημείωσε κάποια πρόοδο αλλά ο γιουγκοσλαβικός στρατός, που επίσης δέχτηκε επίθεση από τους Γερμανούς, κατέρρευσε γρήγορα και η επιχείρηση ακυρώθηκε. Στις 12 Απριλίου, η διοίκηση στην Αθήνα διέταξε τις ελληνικές δυνάμεις στο αλβανικό μέτωπο να υποχωρήσουν αλλά η απόφαση ήταν πολύ αργά. Οι Έλληνες διοικητές γνώριζαν ότι η ιταλική πίεση, η έλλειψη μηχανοκίνητων μεταφορών και ζώων, η σωματική εξάντληση του ελληνικού στρατού και το φτωχό δίκτυο συγκοινωνιών της Ηπείρου, οποιαδήποτε υποχώρηση ήταν πιθανό να καταλήξει σε διάλυση. Η συμβουλή για υποχώρηση πριν την έναρξη της γερμανικής επίθεσης είχε απορριφθεί και ζήτησαν από τον Πιτσίκα να παραδοθεί. Ο Πιτσίκας απαγόρευσε τέτοιες κουβέντες αλλά ειδοποίησε τον Παπάγο και προέτρεψε μια λύση που θα εξασφάλιζε «τη σωτηρία και την τιμή του νικηφόρου Στρατού μας». Η διαταγή για υποχώρηση, τα απογοητευτικά νέα της κατάρρευσης της Γιουγκοσλαβίας και η ταχεία γερμανική εισβολή στη Μακεδονία, οδήγησαν σε κατάρρευση του ηθικού των ελληνικών στρατευμάτων, πολλά από τα οποία πολεμούσαν χωρίς ανάπαυση για πέντε μήνες και έτσι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το δύσκολο έδαφος. Στις 15 Απριλίου, τα τμήματα του Β' Σώματος Στρατού άρχισαν να αποσυντίθενται, με άνδρες και ακόμη και ολόκληρες μονάδες να εγκαταλείπουν τις θέσεις τους.