cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μπέτι Ντέιβις
Ύστερη καριέρα (1971-1983)
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '70, η Ντέιβις συνέχισε να δουλεύει και συμμετείχε κυρίως σε τηλεοπτικές παραγωγές, ενώ στις ελάχιστες κινηματογραφικές της ταινίες εμφανιζόταν ως καρατερίστα. Συνεργάστηκε με τον φίλο της και ηθοποιό Ρόμπερτ Βάγκνερ στην ταινία Ο αρχικατάσκοπος (Madame Sin, 1971), με τη Φέι Ντάναγουεϊ στην τηλεταινία The Disappearance Of Aimee, καθώς και με την Τζίνα Ρόουλαντς στην τηλεταινία Strangers: the story of mother and daughter, ρόλος ο οποίος το 1979 της απέφερε ένα βραβείο ΕΜΜΥ. Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας Η εξαφάνιση της Έιμι ήρθε σε ρήξη με τη Φέι Ντάναγουεϊ επειδή αισθάνθηκε ότι δεν της έδινε τον σεβασμό που άξιζε, και την αποκάλεσε μη επαγγελματία. Επίσης εμφανίστηκε και στη μεταφορά του μυθιστορήματος της Άγκαθα Κρίστι Έγκλημα στο Νείλο (Death On The Nile, 1978), με τον Πίτερ Ουστίνοφ, την Μία Φάροου, την Μάγκι Σμιθ και την Άντζελα Λάνσμπερι.
Το 1977 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου την τίμησε με βραβείο καριέρας, κάνοντας την, την πρώτη γυναίκα κάτοχο του βραβείου αυτού. Στην τελετή την τίμησαν με την παρουσία τους και μίλησαν γι'αυτήν, ο Χένρι Φόντα, η Τζέιν Φόντα, ο Γουίλιαμ Γουάιλερ, η Νάταλι Γουντ και η Ολίβια Ντε Χάβιλαντ.
Ασθένεια, συγκρούσεις και θάνατος (1983-1989)
Τοο 1983, μετά την ολοκλήρωση της τηλεταινίας Right of way με τον Τζέιμς Στιούαρτ, της διέγνωσαν καρκίνο του μαστού και της έκαναν μαστεκτομή. Δυο εβδομάδες μετά την εγχείρηση υπέστη εγκεφαλικό. Η υγεία της ήταν σε κρίσιμη κατάσταση και όλοι νόμιζαν ότι θα πέθαινε. Εκείνη την εποχή η κόρη της Μπάρμπαρα, έγραψε κι εξέδωσε το βιβλίο My mother's keeper, στο οποίο παρουσίαζε τη μητέρα της αυταρχική κι αλκοολική. Όταν η Ντέιβις συνήλθε, με μικρή παράλυση στην αριστερή γνάθο και στο αριστερό της χέρι, αποκλήρωσε την κόρη της και δεν της ξαναμίλησε μέχρι και τον θάνατό της το 1989. Ο πρώην σύζυγος της Ντέιβις, Γκάρι Μέριλ, κι άλλοι οικογενειακοί φίλοι, διέψευσαν τα γεγονότα του βιβλίου υποστηρίζοντας ότι η Μπάρμπαρα το έγραψε οδηγούμενη από φιλαργυρία. Η Ντέιβις βοηθούσε οικονομικά την οικογένεια της κόρης της κι αυτό ήταν κάτι που αναγνωρίστηκε από όλους τους υποστηρικτές της. Ο γιος της Ντέιβις πήρε επίσης το μέρος της μητέρας του και δεν ξαναμίλησε στην Μπάρμπαρα. Ως απάντηση στο βιβλίο της Μπάρμπαρα η Ντέιβις συνέγραψε την δεύτερη αυτοβιογραφία της This'n'That.
Η Ντέιβις το 1987 συμπρωταγωνίστησε με έναν άλλο θρύλο του αμερικανικού κινηματογράφου, την Λίλιαν Γκις, στην ταινία Οι φάλαινες του Αυγούστου (The Whales Of August), μιά ταινία που μιλάει για τα προβλήματα της τρίτης ηλικίας κι εξετάζει τη ζωή δυο ηλικιωμένων αδελφών. Η ταινία έλαβε ευνοϊκές κριτικές. Η τελευταία της κινηματογραφική εμφάνιση ήταν στην ταινία Μια μητριά...σκέτος μπελάς (Wicked Stepmother) του 1989.
Μετά την λιποθυμία της, κατά τη διάρκεια των βραβείων του αμερικανικού κινηματογράφου το 1989, ανακάλυψε ότι ο καρκίνος είχε υποτροπιάσει, ανέκαμψε για λίγο καιρό, πράγμα που της επέτρεψε να ταξιδέψει στην Ισπανία όπου την τίμησαν με βραβείο καριέρας, αλλά κατά τη διάρκεια της διαμονής της εκεί η υγεία της χειροτέρευσε. Όντας αδύναμη να επιστρέψει στην Αμερική ταξίδεψε μέχρι τη Γαλλία, όπου και εισήχθη σε αμερικανικό νοσοκομείο στην πόλη Νεϊγί επί του Σηκουάνα (Neuilly sur Seine). Πέθανε στις 6 Οκτωβρίου 1989. Η ταφή της έγινε στο Λος Άντζελες και στην ταφόπλακά της αναγράφεται She did it the hard way (Έκανε τα πάντα με τον δυσκολότερο τρόπο).
Βραβεία Όσκαρ και άλλες διακρίσεις
Η Μπέτι Ντέιβις ήταν η πρώτη ηθοποιός του Χόλιγουντ που κατάφερε να εξασφαλίσει έντεκα υποψηφιότητες για βραβείο Όσκαρ, με την πάροδο των χρόνων μόνο τρεις ηθοποιοί κατάφεραν να ισοφαρίσουν και να ξεπεράσουν το ρεκόρ της κι αυτοί είναι οι: Η Μέριλ Στριπ με 20 υποψηφιότητες, ο Τζακ Νίκολσον με 12 υποψηφιότητες και η Κάθριν Χέπμπορν με 12 υποψηφιότητες.
Είχε επίσης το ρεκόρ για τις περισσότερες υποψηφιότητες μέχρι τα 34 της χρόνια, ένα ρεκόρ που κατάφερε να καταρρίψει η Κέιτ Γουίνσλετ που είχε 6 υποψηφιότητες ενώ ήταν μόλις 33 χρόνων.
Μοιράζεται ακόμη και σήμερα μαζί με την Γκριρ Γκάρσον το ρεκόρ συνεχόμενων υποψηφιοτήτων στα όσκαρ (ήταν υποψήφια για πέντε συνεχόμενες χρονιές απ' το 1938 μέχρι και το 1942).
Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου
Χρυσές Σφαίρες
Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών
Βραβεία Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου
National Board of Review, USA
Βραβεία Κύκλου Κριτικών Νέας Υόρκης
Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας
Βραβεία Έμμυ
Τιμητικά βραβεία
Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (AFI)
Βραβείο Σεζάρ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βραβευμένες με Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου Κατηγορία:Αμερικανοί απομνημονευματογράφοι Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί θεάτρου Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί ραδιοφώνου
Ευρύχου
Η Ευρύχου είναι κοινότητα της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο.
Πληθυσμός
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κοινότητες της Επαρχίας Λευκωσίας
Ειρήνη (όνομα)
Το Ειρήνη είναι ελληνικό γυναικείο όνομα. Συχνά χαϊδευτικά του ονόματος είναι τα Ρένα, Ρηνούλα, Ρηνιώ, Ρηνάκι. Αν και στην Ελλάδα δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλές, σε άλλες χώρες (και σε διάφορες ιστορικές περιόδους) είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο (ενδεικτικά αναφέρεται ότι στις Η.Π.Α τις δεκαετίες του 1910 και 1920 ήταν μέσα στα 20 πιο δημοφιλή ονόματα για κορίτσια, ενώ στην Ισπανία για την πενταετία 2000-2005 ήταν μέσα στα 15 πιο δημοφιλή ονόματα).
Ετυμολογία
Το όνομα προέρχεται από τη θεά των Αρχαίων Ελλήνων, Ειρήνη. Κόρη του Δία και της Θέμιδας, ήταν μια από τις Ώρες και αποτελούσε την προσωποποίηση της ειρήνης και του πλούτου. Στην τέχνη απεικονίζονταν σαν μια νεαρή όμορφη γυναίκα που κρατούσε το Κέρας της Αμάλθειας, σκήπτρο και ένα πυρσό. Το ουσιαστικό ειρήνη εικάζεται ότι προέρχεται από το ρήμα είρω (συνδέω).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γυναικεία ελληνικά ονόματα
Tifone (τορπιλοβόλο)
Το τορπιλοβόλο Tifone, κλάσης Ciclone, ανήκε στις τάξεις του Ιταλικού Βασιλικού Ναυτικού (Regia Marina) και είχε πολεμική δράση στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εντάχθηκε σε υπηρεσία στις 11 Ιουλίου 1942 και αυτοβυθίστηκε στις 7 Μαΐου 1943 στη Τυνησία. Συμμετείχε στη συνοδεία της τελευταίας νηοπομπής του Άξονα που κατάφερε να φτάσει στην Αφρική.
Επιχειρησιακή ιστορία
Η ναυπήγηση του Tifone άρχισε στις 17 Ιουνίου 1941 στις εγκαταστάσεις της Cantieri Riuniti dell'Adriatico (CRDA) στη Τριέστη. Καθελκύστηκε την 31η Μαρτίου 1942 και ολοκληρώθηκε στις 11 Ιουλίου του έτους αυτού. Κατά τη διάρκεια της Εκστρατείας της Τυνησίας μετέφερε εφόδια για τις δυνάμεις του Άξονα στην περιοχή ή συνόδευσε νηοπομπές με προορισμό την Τυνησία. Στις 17 Απριλίου 1943 έλαβε μέρος στη ναυμαχία της νηοπομπής Belluno, κατά την οποία τα ιταλικά πολεμικά κατάφεραν να αναχαιτίσουν επίθεση βρετανικών αντιτορπιλικών. Μάλιστα κατά τη ναυμαχία το Tifone μετέφερε αεροπορικά καύσιμα.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Τορπιλοβόλα κλάσης Ciclone
Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων
Ως μία δυναμικά αναπτυσσόμενη από πλευράς αρμοδιοτήτων και προδιαγραφών υπηρεσία, ο Ε.Φ.Ε.Τ. συνιστά τον κύριο φορέα ελέγχου τροφίμων στην Ελλάδα. Από την εγκατάστασή του στις 13 Ιανουαρίου 2000 έως σήμερα, καθόρισε τη στρατηγική της ανάπτυξής του, προχωρώντας σε συγκεκριμένες ενέργειες με στόχο τη δημιουργία των προϋποθέσεων που θέτουν τις βάσεις ενός σύγχρονου οργανισμού, ικανού να ανταποκριθεί με επιτυχία στις υποχρεώσεις του.
Ο Ε.Φ.Ε.Τ. διεξάγει συστηματικές επιθεωρήσεις σε επιχειρήσεις τροφίμων και ελέγχει κατά πόσο τηρούνται οι κανόνες Ορθής Υγιεινής Πρακτικής και Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής, καθώς και τα συστήματα διασφάλισης υγιεινής των τροφίμων (σύστημα H.A.C.C.P.).
Πρόεδρος του Φορέα είναι ο Αντώνης Ζαμπέλας
Παραπομπές
Κατηγορία:Δημόσιες υπηρεσίες της Ελλάδας Κατηγορία:Δημόσια Υγιεινή Κατηγορία:Ασφάλεια τροφίμων
Σούρπα Σερρών
Η Σούρπα ή Σύρπα, αποτελούσε οικισμό του νομού Σερρών ευρισκόμενο στα βορειοδυτικά της κωμόπολης της Νιγρίτας και σε παραπλήσια τοποθεσία από αυτή, χωριζόμενο μόνο από ένα ρέμα. Σήμερα, έχει συμπτυχθεί πλήρως με την Νιγρίτα και αποτελεί συνοικία της.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμος Βισαλτίας
Φαίδρα (όνομα)
Φαίδρα, ελληνικό γυναικείο κύριο όνομα (βαφτιστικό όνομα).
Ετυμολογία
Το όνομα Φαίδρα είναι θηλυκός τύπος του αρχαιοελληνικού αντρικού ονόματος Φαίδρος· από το επίθετο φαιδρός με αναβιβασμό του τόνου (όπως, λ.χ., Αγάθη < αγαθή, Σέμνη < σεμνός ή Λεωχάρης < λεωχαρῆς, Πύρρος < πυρρός κ.ά.).
Στην αρχαιοελληνική μυθολογία, η Φαίδρα, κόρη του Μίνωα και της Πασιφάης, ήταν σύζυγος του Θησεά και θετή μητέρα του Ιππολύτου, για τον οποίο κυριεύτηκε από σφοδρό έρωτα. Τον μύθο χρησιμοποίησε ο Ευριπίδης στην τραγωδία του Ιππόλυτος, καθώς και πολλοί άλλοι συγγραφείς.
Ονομαστική εορτή
Στις 29 Νοεμβρίου, ημέρα κατά την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του μάρτυρος Φαιδρού. («Ο άγιος μάρτυς Φαίδρος, ρητίνης ζεούσης καταχεθείσης αυτώ, τελειούται».)
Διάδοση του ονόματος Φαίδρα
Αρκετά διαδεδομένο όνομα στον ελληνικό χώρο σήμερα. Ανήκει στην κατηγορία των αρχαιοελληνικών ονομάτων που ύστερα από αιώνες επανήλθαν στο ελληνικό ονοματολόγιο τις παραμονές της επανάστασης του 1821 σαν σύμβολο της συνέχειας του ελληνισμού και της επιθυμίας του έθνους να ζήσει ελεύθερο. Σε μια προσπάθεια στατιστικής αποτίμησης της συχνότητας των ελληνικών ονομάτων, το βαφτιστικό Φαίδρα παρουσιάζεται ως το 374ο πιο συχνό όνομα (261ο ανάμεσα στα γυναικεία).
Το όνομα στην τέχνη
Το μύθο της Φαίδρας, εκτός από τον Ευριπίδη στην τραγωδία του Ιππόλυτος, χρησιμοποίησαν και άλλοι συγγραφείς.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γυναικεία ελληνικά ονόματα Κατηγορία:Αγιωνύμια Κατηγορία:Αρχαία ελληνικά ονόματα Κατηγορία:Ονόματα από την αρχαιοελληνική μυθολογία
Φλαντρώ
Η Φλαντρώ είναι θεατρικό έργο -τετράπρακτο δράμα -(ή «τραγωδία του πόθου», όπως την ονόμασε ο ίδιος ο συγγραφέας της) του Παντελή Χορν γραμμένο το 1925.
Πρωτο-παρουσιάστηκε στις 13 Ιουλίου 1925, στο «Θέατρο Κοτοπούλη», από τον θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη, και σε σκηνοθεσία δική της.
Ύστερα από την πρώτη αυτή παράσταση χρειάστηκε να περάσει μισός αιώνας για να ξανα-ανέβει το έργο στη σκηνή. Αυτό έγινε στις 2 Μαρτίου του 1979 από την «Κεντρική Σκηνή» του Εθνικού θεάτρου.
Η υπόθεση του έργου
Απο τότε, τον βλέπει και τον λαχταράει. Μα επειδή δεν επιτρέπεται από τους ηθικούς κανόνες της εποχής, κρατάει τον πόθο της κρυφό. Θέλει να είναι κοντά του, με τον μόνο τρόπο που επιτρέπεται: κάνοντάς τον γαμπρό της. Και έτσι αποφασίζει να δώσει την πρώτη, αγαπημένη της κόρη στον Νότη, για να είναι κοντά του. Υποβάλει στην Χρύσω, τον έρωτα για τον νέο. ''«...όταν η μητέρα μου είπε μια μέρα πως τον αγαπάω, δεν ήθελα να το παραδεχτώ. Όταν επέμενε και έλεγε πως με λυπάται να με βλέπει να πονάω κρυφά, και θα πασκίσει να γίνει άντρας μου ότι κι αν είναι γιατί στο κάτω κάτω της γραφής δεν το έχει το κορίτσι της για χάσιμο, της λέω: Αυτόν θα πάρω εγώ; Κι όμως με τα πολλά είδα πως είχε δίκιο....»'', εξομολογείται η Χρύσω στην αδερφή της Μυρτώ.
Ομως το σχέδιό της σκοντάφτει στον απρόσμενο έρωτα της Μυρτώς με τον Νότη.
Ο Νότης Σερδάρης, γόνος και αυτός αρχοντικής οικογένειας, όμορφος και ερωτομανής έχει κλέψει την καρδιά όλων των γυναικών του χωριού τους. Μάλιστα, το τελευταίο θύμα του, είναι ένα κορίτσι η Αρετή, που ξεγελασμένη από τα όμορφα λόγιά του, του δόθηκε και αυτός μετά την παράτησε. Η Αρετή απελπισμένη πέφτει στη θάλασσα και πνίγεται. Αλλά, ''«...θαρρείς πως είναι μονάχα η Αρετή, η πνιγμένη Αρετή στης θάλασσας τα βάθια;...Πόσα άλλα κορίτσια στο χωριό! Κι αν ήταν μονάχα τα κορίτσια! Πόσες παντρεμένες λιώνουν απο τη λαχτάρα τους, και πόσες χήρες ξενυχτάν στα λιακωτά γιατί ύπνος δεν τους κολλάει!...»'', λέει η Φλαντρώ.
Οι συγγενείς της Αρετής ζητούν εκδίκηση, και τον ψάχνουν για να τον σκοτώσουν. Εκείνος κρύβεται σε απόμερα μέρη του νησιού, ενώ η μάνα του έχει διαδόσει πως έφυγε για την Αμερική. Όμως ο Νότης, ερωτοχτυπημένος αληθινά – για πρώτη φορά στη ζωή του – έρχεται το βράδυ κρυφά, με κίνδυνο της ζωής του, να συναντήσει την Μυρτώ.
Η Μυρτώ εμπιστεύεται στην Γαρουφαλιά, τον έρωτά της για τον Νότη: «...Ποιός να μου το'λεγε πως θ' αγαπήσω εγώ αυτόν; Τον καταριόμουν και τον αναθεμάτιζα μαζί με όλον τον κόσμο, δεν έβλεπα την ώρα πότε ν'απαντηθώ μαζί του να του τα πω κατά πως του'πρεπε, να δη πως υπάρχουν στον τόπο μας και γυναίκες που ξέρουν να μιλήσουν σε έναν άντρα...δεν είναι όλες αθώες χωριάτισσες που πέφτουν με έναν πλάνο λόγο...Κι όμως, μόλις τον αντίκρυσα, τάχασα, δεν έβρισκα λέξη να πω, παράλυσα ολόκληρη...»
Όταν η Φλαντρώ μαθαίνει την απρόσμενη εξέλιξη των πραγμάτων, γίνεται θηρίο. Την Μυρτώ – κι ας είναι κόρη της, την μισεί. Παιδί του δεύτερου αποτυχημένου γάμου της, η Φλαντρώ συνεχίζει να βλέπει στην κόρη της τον μισητό άντρα της. ''«...Δεν μπορείς να με δεις στα μάτια σου από την ημέρα που μ' έβγαλες στο φως. Το νιώθω....»'' παραπονιέται η δεύτερη κόρη. Και η Φλαντρώ συμφωνεί: ''«...Μάνα εγώ δική σου; Χα! Χα! Μα την ώρα που κοιλοπονούσα, έβλεπα μπροστά μου τον σατανά τον πατέρα σου, και βλαστημούσα την στιγμή την καταραμένη!...»''
Προσπαθεί με το καλό και με το άγριο να διαλύσει αυτή τη σχέση. Στην τρίτη πράξη κορυφώνεται η σύγκρουση με την κόρη της. Λόγια άδικα και σκληρά εκτοξεύουν πάνω στο θυμό τους και οι δυο γυναίκες. Στο τέλος η Φλαντρώ προειδοποιεί: ''«...Μα ότι κι αν κάνεις, ότι και να σχεδιάσεις, να ξέρεις πως δεν τον παίρνεις ζωντανό. Θα τον δεις στα πόδια σου πνιγμένον στο αίμα.!...»''
Όμως οι δυο νέοι, επιμένουν. Αλλάζουν δαχτυλίδια, και ετοιμάζονται το επόμενο πρωί, να φύγουν, οι δυο τους, κρυφά, για πάντα από το νησί.
Η Φλαντρώ μπροστά στο ενδεχόμενο να τον χάσει για πάντα, αλλάζει στάση. Αποδέχεται τα γεγονότα και μάλιστα στήνει το αποχαιρετιστήριο γιορτινό δείπνο μόνο για τους τρεις τους, για να γιορτάσουν αρραβώνα και αναχώρηση.
Με βοηθό το κρασί, η Φλαντρώ, αποφασίζει να τα παίξει όλα για όλα. Με κάποιο πρόσχημα, διώχνει για λίγο την κόρη της, και μένει μόνη με τον Νότη. Του εξομολογείται τον έρωτά της, τον αγκαλιάζει, τον παρακαλεί, του υπόσχεται, τον ικετεύει, -να κάνει έρωτα μαζί της έστω για μια φορά – τον απειλεί, τον βρίζει, αλλά όλα μάταια. Ο Νότης δεν αποδέχεται την προσφορά της, δεν αλλάζει γνώμη, δεν φοβάται τις απειλές της. Η Φλαντρώ, ανοίγει το παράθυρο, φωνάζει στους άντρες που παραφύλαγαν το σπίτι για να πετύχουν τον Νότη, ότι αυτός είναι μέσα και να μπουν να τον σκοτώσουν. Οι δυο νέοι, προσπαθούν να ξεφύγουν τρέχοντας, αλλά δυο πιστολιές ακούγονται και ο Νότης πέφτει νεκρός. «Ούτε δικός μου, ούτε και δικός σου», μονολογεί.
Οι γνώμες των κριτικών
Το έργο όταν παρουσιάστηκε στη σκηνή του θεάτρου Κοτοπούλη, δίχασε κοινό και κριτικούς. Μερικούς μήνες μετά την πρώτη παράσταση, του ρηξικέλευθου «Σέντζα», που είχε προκαλέσει τόσα αρνητικά σχόλια, ο Χορν σοκάρει ακόμα μια φορά.
Οι περισσότερο συντηρητικοί κριτικοί καταδίκασαν το έργο, κυρίως για θέματα ηθικής τάξης. Ο Πάνος Καλογερίκος που με την κριτική του στην εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος» της 15/7/1925 γράφει ότι ''...Ο κ. Χορν έχει ιδιάζουσαν προτίμησιν προς τους παθολογικώς ανωμάλους τύπους, οι οποίοι, καθ'ον τρόπον γυμνόν και απροκάλυπτον εμφανίζονται, εις ουδέν αποσκοπούν, μάλλον δε την αποστροφήν προκαλούν..., ενώ ο κριτικός που υπογράφει με το ψευδώνυμο «Κουρσάρος» στην εφημερίδα «Αθηναϊκή» της 14/7/1925 προτείνει ...να κτισθή μια ιδιαιτέρα παράγκα μικράς χωρητικότητας δια να παρακολουθούν τα τοιαύτα έργα του κ. Χορν οι νοσηροί εκείνοι οι οποίοι νομίζουν οτι το θέατρο πρέπει να περιέχη μόνο ζωντανούς τύπους με όσην δυσωδίαν και αν αποπνέουν...''
Από την άλλη, κριτικοί όπως ο Άλκης Θρύλος που κρατούσε την αντίστοιχη στήλη στην εφημερίδα «Ελεύθερος Λόγος»  θεωρεί ότι ''...η Φλαντρώ μας επιβάλλεται με την σχεδόν απόλυτη αρτιότητά της. Οι επίτηδες μονοκόμματοι χαρακτήρες διαγράφονται με το πάθος τους ζωγραφισμένο με τόσο χρώματα τόσο έντονα που υψώνονται σχεδόν συμβολικοί του πάθους του ορμητικού, του πρωτόγονου, του αυθόρμητα ασυγκράτητου. Η δράση πλέκεται σφιχτή, ενιαία και με μια λιτότητα σύγχρονη που θυμίζει σχεδόν την τεχνοτροπία της αρχαίας τραγωδίας....''
Αυτή η σύγκρουση των κριτικών θα συνεχιστεί και στις μέρες μας, όχι όμως όσον αφορά την ηθική του συγγραφέα και των ηρώων αλλά αυτό καθεαυτό το έργο. Ο Θ. Φραγκόπουλος στην κριτική του για την παράσταση του Εθνικού θεάτρου, του 1979, μέσα από τις στήλες του περιοδικού Νέα Εστία, θα γράψει ''... ότι είναι απλώς ένα εργάκι, που το κάνει ακόμα πιο ακατάπιοτο η στοχοθέτηση του συγγραφέα και ο παιδαριώδης και γεμάτος ανακολουθίες μύθος του. Το έργο αυτό έχει υλικό αντάξιο για μια Μπερνάρντα Άλμπα. Όμως ο Χορν δεν είναι Λόρκα. Απεναντίας μάλιστα: κακομεταχειρίζεται τούτο το υλικό του σαν αμελής γυμνασιόπαις. Οι συγκρούσεις μεταξύ των γυναικών είναι χοντροκομμένες, και ο ξεπλανητής δεν πείθει καθόλου. Είναι τόσο ξύλινος, που απορείς πως ήτανε δυνατό να σταυρώσει έστω και μια γυναίκα. Το έργο δεν αποφεύγει ούτε μια κοινοτοπία, εκτός εκεί που διαπράττει χονδροειδείς απιθανότητες. Θα έλεγε μάλιστα κανείς πως καταφέρνει το ακατόρθωτο, να είναι δηλαδή ταυτόχρονα κοινότοπο και απίθανο....''
Οι παραστάσεις
1925: θίασος - θέατρο Μαρίκας Κοτοπούλη. 1979: Εθνικό θέατρο. 1980: Άρμα Θέσπιδος 2003 :Θέατρο τση Ζάκυθος
2007 Θεατρική εταιρεία «Πρόβα» 2013 Εθνικό θέατρο -Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» Σκηνοθεσία Λυδία Κονιόρδου
Πηγές - Παραπομπές
Κατηγορία:Θεατρικά έργα του Παντελή Χορν
Μπαστναζίτης
Ο μπαστναζίτης (αγγλ. bastnäsite) είναι ανθρακικό / φθοριούχο ορυκτό των σπανίων γαιών δημητρίου, υττρίου και λανθανίου. Οφείλει το όνομά του στο ορυχείο Bastnäs (περιοχή Västmanland) της Σουηδίας όπου πρωτοεντοπίστηκε. Το όνομα "μπαστναζίτης" αναφέρεται, στην πραγματικότητα, σε τρία ορυκτά, ανάλογα με το ποια από τις σπάνιες γαίες υπερτερεί κάθε φορά στη σύστασή του: Έτσι υφίσταται ο μπαστναζίτης-Ce, μπαστναζίτης-La και ο μπαστναζίτης-Y. Οι διαφορές των τριών ορυκτών είναι ανεπαίσθητες από πλευράς ορυκτολογικών ιδιοτήτων και συνήθως απαντούν μαζί, με τον μπαστναζίτη-Ce να υπερτερεί ποσοτικά. Μαζί με τον μοναζίτη αποτελεί το κυριότερο ορυκτό του δημητρίου αλλά και του ευρωπίου (ποσοστό μέχρι 0,1%).
Εμφάνιση, παραγενέσεις
Σχετίζεται με αλλανίτη, δημητριίτη, παριζίτη, φθορίτη, αλβίτη, μοναζίτη, ανάλκιμο, χαλαζία, βαρύτη, ζιρκόνιο, γαληνίτη και αρκετά ορυκτά των σπανίων γαιών.
Απαντά σε πολλά σημεία της Γης. Αξιόλογα κοιτάσματά του υπάρχουν στη Σουηδία, το Εσκή Σεχίρ στην Τουρκία, το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, τη Μαδαγασκάρη, το Μπουρουντί, την Τανζανία, τη Ζάμπια, την περιοχή Ariege στη Γαλλία, την Εσωτερική Μογγολία (Κίνα), τα Ουράλια όρη στη Ρωσία, τις ΗΠΑ (Κολοράντο, Νέο Μεξικό, Καλιφόρνια) και το Mont Saint Hilaire του Καναδά. Δεν έχει αναφερθεί ύπαρξή του στην Ελλάδα.
Βιβλιογραφία
Μπαστναζιτης Κατηγορία:Αλογονίδια
Ροσίο Μπανκέλς
Η Ροσίο Μπανκέλς (προφορά: [roˈsi.o βaŋˈkels]; María del Rocío Banquells Nuñez, 22 Ιουνίου 1958 -) είναι Μεξικανή τραγουδίστρια και ηθοποιός. Είναι γνωστή για την δουλειά της στην τηλεόραση, τη μουσική σκηνή και τον κινηματογράφο του Μεξικού και της Λατινικής Αμερικής. Η μέτζο φωνή της είναι μια από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές στο Μεξικό.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Μοντερρέι το 1958. Είναι κόρη του ηθοποιού και σκηνοθέτη, Ραφαέλ Μπανκέλς και της ηθοποιού Ντίνα ντε Μάρκο. Έχει πέντε αδέλφια, τον Χοσέ Μανουέλ, την Γιάνετ, την Μάρι Πας, η οποία είναι παντρεμένη με τον ηθοποιό Αλφρέδο Αδάμε, την Αριάδνε και τον Ραφαέλ Τζ.. Έχει επίσης μια μεγαλύτερη ετεροθαλής αδελφή την Σίλβια Πασκέλ από τον προηγούμενο γάμο του πατέρα της, με την μεγάλη ηθοποιό του Μεξικάνικου κινηματογράφου, Σίλβια Πινάλ. Από την πλευρά του πατέρα της, έχει κουβανική και καταλανική καταγωγή.
Στην παιδική της ηλικία είχε μια σταθερή μουσική εκπαίδευση και ήταν μαθήτρια του τενόρου Τζουζέπε Ντι Στέφανο. Η Μπανκέλς ξεκίνησε την καριέρα της το 1968 στην τηλενουβέλα Gutierritos. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 ξεκίνησε να παίζει στο θέατρο. Το 1978 πρωταγωνίστησε στη μεξικάνικη version του μιούζικαλ The Sound of Music μαζί με την μεξικανή τραγουδίστρια Λουπίτα Ντ' Αλέσσιο. Έχει συμμετάσχει επίσης στα μιούζικαλ Vaselina, Evita και Jesuscristo Superestrella.
Το 1985 ξεκίνησε και την μουσική της καριέρα, με το άλμπουμ Rocío Banquells το οποίο περιλαμβάνει τα superhits της δεκαετίας του 1980, Este hombre no se toca, Luna Mágica και Abrazame. Η Μπανκέλς συνέχισε τη μουσική της σταδιοδρομία μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Το 1997 μια νομική διαμάχη, προκάλεσε την αποχώρηση της Μπανκέλς από τα δρώμενα για πάνω από δέκα χρόνια.
Το 2006 επέστρεψε στην τηλεόραση και συμμετείχε στο μουσικό reality show Cantando por un sueño, και το 2007 κυκλοφόρησε το νέο της άλμπουμ με τίτλο Nací para tí. Την ίδια χρόνια συμπρωταγωνίστησε στην τηλενουβέλα Pasión με τον Φερνάντο Κολούνγκα. Τη σεζόν 2009-2010 πρωταγωνίστησε στο μιούζικαλ Mamma Mia!.
Για την προσφορά της στη μουσική βιομηχανία, το θέατρο και την τηλεόραση, τα αποτυπώματά των χεριών της και το αστέρι της Μπανκέλς έχουν μπει στο "Paseo de las Luminarias" (Πλατεία των Αστέρων) στην Πόλη του Μεξικού, μαζί με την ετεροθαλή αδελφή της Σίλβια Πασκέλ.
Προσωπική ζωή
Η Μπανκέλς έχει παντρευτεί δυο φορές. Την πρώτη φορά τον Πέδρο Μέντες από το 1979 μέχρι το 1984, και πατέρας της κόρη της Πάμελα, και την δεύτερη φορά τον Χόρχε Μπερλάνγκα από το 1985 μέχρι το 2005, και πατέρας του γιου της Ροδρίγο.
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μεξικανοί τραγουδιστές Κατηγορία:Μεσόφωνοι Κατηγορία:Ποπ μουσικοί Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Μεξικανές ηθοποιοί θεάτρου
Κάστρο Μουχλί
Το Μουχλί ήταν μεσαιωνική πόλη που περιβαλλόταν από κάστρο της οποίας σώζονται ερείπια στην σημερινή Αρκαδία στην κοιλάδα του Αχλαδόκαμπου σε λόφο με την ονομασία Μουχλί, παρυφάδα του Παρθένιου όρους κοντά στο χωριό Παρθένι Αρκαδίας.
Το κάστρο και πόλη χτίστηκαν γύρω στα 1294 ή 95 μετά την Άλωση του Νικλίου από τον βυζαντινό στρατηγό Ανδρόνικο Ασάν και προστάτευε τη μεσαιωνική πόλη Μουχλί που υπήρχε εκεί πριν την Φραγκοκρατία. Την εποχή εκείνη εκεί ήταν τα σύνορα του Πριγκιπάτου της Αχαΐας και του Δεσποτάτου του Μυστρά. Η ονομασία του πιστεύεται ότι προέρχεται εκ παραφθοράς του Νικλί ή από τον ναό της Παναγίας της Μουχλιώτισσας όπου ερείπια του διασώζονται και σήμερα.
Η πόλη έλεγχε τον δρόμο προς τον Μυστρά και τις άλλες μεγάλες πόλεις της εποχής. Ήταν χτισμένη σε τρία επίπεδα που χωρίζονταν με τείχη και πιστεύεται ότι χρησιμοποιήθηκαν υλικά από το Νικλί και την αρχαία Τεγέα. Το Μουχλί με την καταστροφή του Νικλίου έγινε έδρα της επισκοπής Νικλίου, το 1314 μνημονεύεται μετόχι της οι Άγιοι Θεόδωροι της Μονής Βροντοχίου του Μυστρά. Τον 14ο αιώνα πιστεύεται ότι ήταν ισχυρή πόλη και διατηρούσε μικρή αυτονομία. Γνώρισε μεγάλη άνθιση στις τέχνες και στα γράμματα με γνωστότερο εκπρόσωπο της τον ζωγράφο Διγενή.
Το 1460 το πολιόρκησε ο Μωάμεθ Β΄ και μετά από ημέρες παραδόθηκε στους Οθωμανούς λόγω λειψανδρίας ή έπειτα συμφωνίας από τον διοικητή της Δημήτριο Ασάνη. Ο Μωάμεθ πυρπόλησε κι έκαψε την πόλη και το κάστρο. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι ο σουλτάνος τοποθέτησε φρουρά στην πόλη αλλά με την πάροδο των χρόνων εγκαταλείφθηκε σταδιακά κι ερημώθηκε.
Ιστορικά στοιχεία
Ο οικισμός είναι γνωστός στις γραπτές πηγές ήδη από τα τέλη του 13ου αιώνα, περίοδο κατά την οποία το Μουχλί μετετράπη σε ισχυρή πόλη-κάστρο (1296). Από τον 14ο αιώνα απετέλεσε την σημαντικότερη πόλη της κεντρικής Πελοποννήσου, έδρα των βυζαντινών αρχόντων της Αρκαδίας. Χάρη στη στρατηγική του θέση έλεγχε τους δρόμους που οδηγούσαν από το Άργος και το Ναύπλιο, την Κόρινθο, τα Σκορτά και την Μεσσηνία, αποτελούσε το προς Βορρά σημείο ελέγχου του Μυστρά και εμπόδιζε την ένωση των ανατολικών και δυτικών κτήσεων των Φράγκων. Κατακτήθηκε από τους Τούρκους το 1458 και έκτοτε απετέλεσε σημαντική στρατιωτική βάση τους έως το 1469, οπότε καταγράφεται ως κατεστραμμένο. Μετά την τουρκική κατάκτηση, το Μουχλί σταδιακά εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του, οι οποίοι άρχισαν να εγκαθίστανται χαμηλότερα σε μικρότερους συνοικισμούς στα ευφορότερα πεδινά μέρη. Διοικητής της πόλης τον 15ο αιώνα αναφέρεται ο Δημήτριος Ασάνης.
Αρχιτεκτονική περιγραφή
Στην κορυφή και τις δυτικές και νοτιοδυτικές κλιτύες του λόφου έχουν κατασκευαστεί η οχύρωση και ο οικισμός. Το κύριο σώμα της οχύρωσης του χρονολογείται στα τέλη του 13ου- αρχές 14ου αιώνα. Στην κορυφή του φυσικά οχυρού λόφου βρίσκεται η ακρόπολη και χαμηλότερα, για την προστασία του οικισμού, δημιουργήθηκαν δύο διαδοχικές γραμμές άμυνας που περιτρέχουν ολόκληρη την δυτική κλιτύ και τμήμα της νότιας και πιο ευπρόσβλητης κλιτύος του λόφου. Κάτω από την ακρόπολη – η ‘Άνω Πόλη’– περιλαμβάνει τα κοσμικά κτίρια ενώ η ‘Κάτω Πόλη’, τους ναούς και πλήθος οικιών και άλλων κτισμάτων.
Πρόσβαση
Από το κτιστό ναΰδριο δίπλα στην άσφαλτο, εύκολη πρόσβαση με πεζοπορία μέχρι την 3η –χαμηλότερη- οχύρωση και δύσβατη η υπόλοιπη διαδρομή μέχρι την ακρόπολη.
Χρονολόγηση
1296 κ.ε.
Ονομασίες σε πηγές
(Παλαιό) Μουχλί, Παλαιά Μούχλα, Παλαιά Μοχλή, Μουχλιά, Mukhlu, Mucli.
Αγγλικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 2008-09
Την αγωνιστική περίοδο 2008-09 το αγγλικό πρωτάθλημα κατέκτησε η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ για 18η φορά στην ιστορία της ισοφαρίζοντας το ρεκόρ της Λίβερπουλ. Αυτός ήταν και ο δέκατος τίτλος της Γιουνάιτεντ από την καθιέρωση της Πρέμιερ Λιγκ (1992). Το πρωτάθλημα διήρκεσε εννιάμισι περίπου μήνες. Ξεκίνησε την Κυριακή 16 Αυγούστου και τελείωσε στις 24 Μαΐου. Συμμετείχαν 20 συνολικά ομάδες εκ των οποίων τρεις υποβιβάστηκαν στην Τσάμπιονσιπ (δεύτερη κατηγορία στην Αγγλία). Η Μάντσεστερ εξασφάλισε το πρωτάθλημα την προτελευταία αγωνιστική φέρνοντας ισοπαλία 0-0 με την Άρσεναλ.
Την έξοδό τους στο Champions League εξασφάλισαν εκτός από τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, η Τσέλσι, η Λίβερπουλ και η Άρσεναλ. Την έξοδο τους στο Γιουρόπα Λιγκ κέρδισαν η Έβερτον, η Άστον Βίλα και η Φούλαμ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 2008-2009 Κατηγορία:Πρέμιερ Λιγκ
Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Πειραιώς 1956-57
Το πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Πειραιώς 1956-57 διεξήχθη σε τέσσερις κατηγορίες με τη συμμετοχή συνολικά 44 ομάδων, μετά την ένταξη στην Ένωση των εξής επτά νέων μελών-σωματείων: Αστήρ Ευγενίας, Ηρακλής Ελευσίνας, Μόντα Κλουμπ Νικαίας, Περαμαϊκός, Α.Ο. Ποντίων Νίκαιας, ΑΕ Ρέντη και Σπίθα Νίκαιας. Τον τίτλο κατέκτησε ο σχεδόν μόνιμος πρωταθλητής Ολυμπιακός κάνοντας μόνο νίκες. Μαζί με την 2η ομάδα προκρίθηκαν στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 1956-1957, στο οποίο προκρίθηκε και ο 3ος έπειτα από αγώνες μπαράζ με τον 3ο της Ε.Π.Σ. Μακεδονίας.
Σύνοψη
=== Βαθμολογία ===
Αποτελέσματα
* Αγώνες πρόκρισης στο πανελλήνιο πρωτάθλημα: Εθνικός - Απόλλων Καλαμαριάς: 1–1, 2-0. ** Αγώνες κατάταξης για τις θέσεις 6-8: Άρης Π. - Φίλαθλοι 1–0, Α.Ε. Νίκαιας-Άρης Π.: 1–0, Φίλαθλοι - Α.Ε. Νίκαιας 3–2. Ειδική βαθμολογία: Άρης 4 β. (1-1), ΑΕ Νίκαιας 4 β. (3-3), Φίλαθλοι 4 β. (3-3). Λόγω ισοβαθμίας σε βαθμούς και γκολ, η τελική κατάταξη διαμορφώθηκε με βάση τη διαφορά τερμάτων στο κανονικό πρωτάθλημα.
Αγώνες διαβάθμισης
Σύμφωνα με τον κανονισμό έδωσαν αγώνες διαβάθμισης για μια θέση στην Α΄ κατηγορία ο προτελευταίος "ΑΟ Φιλάθλων" με τον πρωταθλητή της Β΄ κατηγορίας Αργοναύτη. Οι αγώνες ήταν επεισοδιακοί, αφού το δεύτερο ματς διακόπηκε, όταν ο Ανδρέας Μουράτης επιτέθηκε στο διαιτητή επειδή τον απέβαλε, με αποτέλεσμα ο Αργοναύτης να μηδενιστεί και να αποκλειστεί από το διακαίωμα να διεκδικήσει την άνοδο σε τρίτο ματς.
Β΄ Κατηγορία
* Διαβάθμιση: Νεάπολις - ΑΕ Ποντίων: 0-1, 2-1, 1-0.
** Τελικά, δεν υποβιβάστηκε λόγω αύξησης των ομάδων της Β΄ σε 12, ενώ ανέβηκε και η ΑΕ Ποντίων.
Γ΄ Κατηγορία
* Αγώνες κατάταξης: Θέσεις 3-4: Καραβάς-Ηρακλής: 4-1
Θέσεις 6-7: Αιολικός-Αχιλλεύς: *** Διαβάθμιση:Άφοβος-Κένταυρος:2-3, 2-1, 1-4.
Τελικά, ο Άφοβος παρέμεινε στη Γ΄ λόγω αύξησης των ομάδων σε 14.
**** Απορροφήθηκε από τη Χαλκηδόνα.
Α΄ όμιλος
* Λείπουν ορισμένοι αγώνες.
Τελική φάση
** Τελικά ανέβηκαν και οι 4 ομάδες, όπως και ο Αμπελακιακός, λόγω αύξησης των ομάδων της Γ΄ σε 14.
Δόκιμη Κατηγορία
Από τη Δόκιμη κατηγορία μετείχαν πολλές ομάδες, από τις οποίες εντάχθηκαν 6 νέες ομάδες-μέλη στην Δ΄ κατηγορία της ΕΠΣΠ:
Αναφορές
Κατηγορία:Ε.Π.Σ. Πειραιώς Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1956-1957
Άνβερς
Το Άνβερς (αγγλικά: Anvers) είναι νησί της Ανταρκτικής. Έχει έκταση 2.432 τ.χλμ. και λιγότερο από 50 κατοίκους.
Ανβερς
Σάντα Κρουθ Ντε Λα Πάλμα
Η Σάντα Κρουζ Ντε Λα Πάλμα (ισπανικά: Santa Cruz de La Palma) είναι η πρωτεύουσα της νήσου Λα Πάλμα (Κανάριες Νήσοι). Βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού και αποτελεί το λιμάνι του νησιού. Ιδρύθηκε το 1493 και είναι χτισμένη στη βάση ενός ανενεργού ηφαιστειακού κώνου, της Καλντερέτα.
Κλίμα
Η Σάντα Κρουζ Ντε Λα Πάλμα έχει ζεστό ημίξηρο κλίμα (κλιματική ταξινόμηση Κέππεν) με πολύ ζεστά, σχεδόν βροχερά καλοκαίρια από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο και ζεστούς, πιο βροχερούς χειμώνες από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Ισπανίας
Αναρχισμός
Ο αναρχισμός είναι ιδεολογικό πολιτικό και κοινωνικό κίνημα. Ετυμολογικά προέρχεται από την ελληνική λέξη αρχή (=εξουσία) και το στερητικό α. Στην κυριολεξία αναρχία σημαίνει «χωρίς εξουσία» και το κοινό χαρακτηριστικό όλων των αναρχικών κινημάτων είναι το αίτημά τους για κατάργηση του κράτους, το οποίο βλέπουν ως βασικό καταπιεστικό παράγοντα περιορισμού της ελευθερίας του ατόμου ή / και της κοινωνίας. Ο όρος αναρχισμός αρχικά είχε αρνητική έννοια, διότι αναρχία στην καθομιλουμένη συνήθως σήμαινε χάος κοινωνικό, πολιτικό και όχι μόνο. Δήλωνε δηλαδή την αταξία ή υπήρχαν φορές που ταυτιζόταν με αντικαθεστωτικές βομβιστικές ενέργειες οι οποίες χαρακτηρίζονταν τρομοκρατικές. Η απαραίτητη σύνδεση με τη βία και το χάος ωστόσο είναι προπαγανδιστική, καθώς ορισμένοι θεωρητικοί αναρχικοί θεωρούν τη βία όχι μόνο ακατάλληλο μέσο επιβολής, αλλά επίσης την εξισώσουν με την αστική ηθική, εγκρίνοντάς την μόνο ως μέσο αυτοάμυνας.
Η λέξη αναρχία, όπως τη χρησιμοποιούν οι περισσότεροι αναρχικοί, δηλώνει μια αρμονική αντιεξουσιαστική και αταξική κοινωνία, που στηρίζεται στις δυνατότητες της εθελοντικής συνεργασίας και αμοιβαίας βοήθειας των ανθρώπων με βάση τον ατομικό αυτοπροσδιορισμό και την προσωπική συμμετοχή. Στη θέση των σημερινών ιεραρχικών, εξουσιαστικών πολιτικών δομών και οικονομικών θεσμών, οι αναρχικοί προτείνουν κοινωνικές σχέσεις θεμελιωμένες στην «εκούσια» ομαδική συγκρότηση αυτόνομων ατόμων, την αλληλεγγύη και την αυτοδιαχείριση. Ενώ συχνά ο αναρχισμός ορίζεται από αυτό στο οποίο εναντιώνεται, εντούτοις οι αναρχικοί ανά τις εποχές προσέφεραν σύμφωνα με το όραμα για αυτό που πιστεύουν ότι είναι η αληθινά ελεύθερη κοινωνία. Ωστόσο, οι αντιλήψεις για το πώς μπορεί να είναι λειτουργική μια τέτοια κοινωνία πιθανώς διαφέρουν πολύ, ιδιαίτερα όσον αφορά την οργάνωση των οικονομικών της σχέσεων.
Οι αναρχικοί απορρίπτουν όλες τις μορφές κοινοβουλευτικής πολιτικής δράσης ως ανούσιες και προσβλέπουν σε μία «κοινωνική επανάσταση» (αναρχοκολεκτιβιστές / αναρχοκομμουνιστές), σε γενικές εργατικές απεργίες (αναρχοσυνδικαλιστές) ή σε μία καθολική «ανυπακοή των μαζών» (αναρχοατομικιστές), προκειμένου να επέλθει η αναρχία. Η χρήση αντικρατικής βίας, είτε κατά την επαναστατική αυτή διαδικασία είτε νωρίτερα υπό μορφή ακτιβισμού, από κάποιους αναρχικούς απορρίπτεται ρητά ως εξουσιαστική πρακτική, ενω από άλλους θεωρείται αναγκαία προκειμένου να εξασφαλιστεί η άμυνα των εξεγερμένων, η κινητοποίηση της κοινωνίας και η ήττα των δυνάμεων του κράτους.
Ετυμολογία, ορολογία και ορισμός
Ετυμολογικά η λέξη αναρχισμός προέρχεται από το α το στερητικό, και την λέξη αρχή, που παραπέμπει σε εξουσία. Η κατάληξη -ισμός, αναφέρεται στην ιδεολογία η οποία υποστηρίζει την κατάσταση της αναρχίας. Η αγγλική λέξη αναρχισμός εμφανίστηκε στην αγγλική γλώσσα 1642 ως anarchisme και η λέξη anarchy το 1539. Πολλές σέκτες στην Γαλλική Επανάσταση κατηγορούσαν τους αντιπάλους τους ως αναρχικούς -παρόλο που ελάχιστοι είχαν κάποια ιδεολογική σχέση με τον αναρχισμό. Αργότερα, τον 19ο αιώνα, αρκετοί επαναστάτες και φιλόσοφοι, όπως ο William Godwin (1756–1836) και ο Wilhelm Weitling (1808–1871) θα συνεισφέραν στην φιλοσοφία του αναρχισμού χωρίς όμως να χρησιμοποιήσουν την λέξη αναρχία για να χαρακτηρίσουν τον εαυτό τους ή τις απόψεις τους.
Προϊστορία και αρχαία εποχή
Η πρώτη αναφορά της λέξεως αναρχία υπάρχει στο έργο Επτά επί Θήβας (467 π.Χ.) του Αισχύλου. Εκεί η Αντιγόνη ανοιχτά αρνείται να αποδεχτεί το διάταγμα των κρατούντων να αφήσει άθαφτο το πτώμα του αδερφού της Πολυνείκη, ως τιμωρία για τη συμμετοχή του στην επίθεση κατά των Θηβών, λέγοντας: Ακόμα και αν κανείς άλλος δεν επιθυμούσε να συμμετάσχει στην ταφή, εγώ μόνη μου θα τον έθαβα και θα έπαιρνα το ρίσκο που θα σημαίνει η ταφή του αδερφού μου. Ούτε ντρέπομαι να δράσω ενάντια αψηφώντας τη βούληση των κρατούντων (ούδ' αισχύνομαι έχουσ' άπιστον την δ' αναρχίαν πόλει).
Οι αναρχικές αντιλήψεις επίσης έχουν αναχθεί σε θρησκείες όπως ο βουδισμός, αλλά και σε φιλοσοφικές σχολές σκέψης. Σύμφωνα με τον Πιοτρ Κροπότκιν οι στωικοί, με κορυφαίο τον Ζήνωνα, «αποστρέφονταν την παντοδυναμία του κράτους, την επέμβασή του και τον κρατισμό και διακήρυσσαν την κυριαρχία του ηθικού νόμου του ατόμου». Έτσι σύμφωνα με τον Κροπότκιν, ο Ζήνων ήταν ο καλύτερος υπέρμαχος της αναρχίας στον αρχαίο κόσμο.
Κλασσική εποχή του αναρχισμού
Στη συνέχεια εμφανίστηκαν τάσεις κοινωνικού αναρχισμού μες στο ευρύτερο σοσιαλιστικό κίνημα, και τελικά ο αναρχισμός, ως μια ξεχωριστή πολιτική ιδεολογία, διακρίθηκε το 1870 όταν ο Μιχαήλ Μπακούνιν και οι υποστηρικτές του αποσπάστηκαν από την Πρώτη Διεθνή (ή Διεθνή Ένωση των Εργατών) που είχαν ιδρύσει ο Καρλ Μαρξ και ο «πατέρας της αναρχίας» Πιερ-Ζοζέφ Προυντόν. Οι αναρχικοί αυτοί, περίπου από το 1860 έως τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, συμμετείχαν ενεργά στο εργατικό κίνημα παράλληλα με όλες τις σοσιαλιστικές πολιτικές ομάδες (βλέπε π.χ. την Εργατική Πρωτομαγιά του 1886). Το όραμά τους για το μέλλον συνήθως αφορούσε μία κομμουνιστική ή κολεκτιβιστική αντεξουσιαστική κοινωνία, η οποία θα λειτουργεί αμεσοδημοκρατικά σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων και θα βασίζεται στην εργατική αυτοδιεύθυνση.
Η πίστη του Μπακούνιν σε έναν «αντιεξουσιαστικό σοσιαλισμό» ήταν αυτή που οδήγησε στη διαγραφή του από τη Διεθνή και έβαλε τα θεμέλια για τον αναρχοκολεκτιβισμό ή κολεκτιβιστικό αναρχισμό, πάνω στον οποίο στηρίχτηκαν οι περισσότερες αναρχικές θεωρίες όπως ο αναρχοσυνδικαλισμός, ο οικοαναρχισμός, ο αναρχοκομμουνισμός κλπ. Με βάση λοιπόν τον αναρχοκολεκτιβισμό, ο αναρχισμός του 20ου αιώνα αρνείται τη μεταβατική περίοδο της δικτατορίας του προλεταριάτου (που ήταν μία από τις κύριες διαφωνίες του Μαρξ με τον Μπακούνιν), που προτείνουν οι μαρξιστές για το πέρασμα στην ιδεατή αταξική, κομμουνιστική κοινωνία. Επίσης, προωθεί την αυτοδιαχείριση και εστιάζει στην προσωπική ευθύνη που έχει το άτομο για τις πράξεις του απέναντι στον εαυτό του και το κοινωνικό σύνολο, του οποίου είναι μέλος. Για τον κοινωνικό αναρχισμό χρησιμοποιείται και ο όρος ελευθεριακός σοσιαλισμός, ο οποίος όμως είναι ευρύτερος.
Ο Μπακούνιν, ο Κροπότκιν και ο Ερρίκο Μαλατέστα εκπροσωπούσαν μία μερίδα του κλασικού αναρχικού κινήματος, η οποία περί τα τέλη του 19ου αιώνα ενέκρινε βίαιους τύπους μεμονωμένου και ατομικού ακτιβισμού (κυμαινόμενους από ληστείες τραπεζών μέχρι πολιτικές δολοφονίες) ως αντίβαρο στην καταπίεση της κοινωνίας από το κράτος και ως τρόπο ριζοσπαστικοποίησης της κοινωνίας ώστε να επέλθει ταχύτερα η επανάσταση (βλ. έμπρακτη προπαγάνδα). Οι πρακτικές αυτές εγκαταλείφθηκαν κατά μεγάλο μέρος μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, λόγω της διαφαινόμενης αποτυχίας τους να επιταχύνουν την πορεία προς μία αναρχική επανάσταση, της σύνδεσής τους με την τρομοκρατία, της ανόδου του οργανωμένου αναρχοσυνδικαλισμού και της επιτυχίας της Οκτωβριανής Επανάστασης.
Νεότερος αναρχισμός
Με το τέλος του δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το αναρχικό κίνημα ήταν πλέον αρκετά αδύναμο.
Ωστόσο στη δεκαετία του 1960 το ενδιαφέρον για τον αναρχισμό ξεκίνησε να αυξάνει, ίσως λόγω της αποτυχίας του Μαρξισμού-Λενινισμού και της κλιμάκωσης του ψυχρού πολέμου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο αναρχισμός ρίζωσε σε κινήματα τα οποία μπορεί να ήταν κριτικά στον καπιταλισμό και το κράτος, αλλά δεν ήταν και κατ' όνομα αναρχικά, όπως το κίνημα κατά των πυρηνικών όπλων, οικολογικά κινήματα, το πασιφιστικό κίνημα και το κίνημα αντικουλτούρας του 1960. Ο αναρχισμός συσχετίστηκε με την υποκουλτούρα των Πανκ, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τα συγκροτήματα Crass και Sex Pistols, ενώ η τάση του αναρχοφεμινισμού επανήλθε με το δεύτερο κύμα φεμινισμού.
Στις αρχές του 21ου αιώνα, ο αναρχισμός ενέπνευσε ακόμη περισσότερο κόσμο και επηρέασε κινήματα όπως αντιπολεμικά, αντικαπιταλιστικά και κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης. Οι αναρχικοί έγιναν γνωστοί για την ανάμιξή τους σε διαδηλώσεις κατά του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, των G8 και του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ. Κατά τις διαδηλώσεις, ομάδες γνωστές ως black bloc (ομάδα διαδηλωτών χωρις ιεραρχία με καλυμμένα τα πρόσωπα) κατέστρεψαν περιουσίες και συγκρούστηκαν με την αστυνομία. Άλλες οργανωτικές τακτικές στη νέα εποχή στις οποίες πρωταγωνιστούν οι αναρχικοί είναι οι μικρές ομάδες δράσης, η χρήση αποκεντρωμένων τεχνολογιών όπως το ίντερνετ. Αναρχικές ιδέες ήταν σημαντικές στην ανάπτυξη του κινήματος των Ζαπατίστα στο Μεξικό καθώς και την ημιαυτόνομη περιοχή της Ροζάβα στη βόρεια Συρία.
Αναρχοκολεκτιβισμός
Συνοπτικά ο κολεκτιβιστικός αναρχισμός (αναρχοκολεκτιβισμός) είναι μια μορφή άκρατου σοσιαλισμού (εξού και η άρνηση στη δικτατορία του προλεταριάτου), όπου κύρια στοιχεία της κοινωνικής οργάνωσης είναι η συλλογική κατοχή και διαχείριση των φυσικών πόρων και μέσων παραγωγής από κάθε κοινότητα, η έμφαση στο κοινωνικό καθήκον και η διανομή των παραγόμενων αγαθών στα άτομα αναλόγως με την εργασία που παρείχαν (μέσω ενός μισθολογικού συστήματος). Ο αναρχοκολεκτιβισμός στοχεύει στην εγκαθίδρυση της αναρχίας μέσω μίας κοινωνικής επανάστασης της εργατικής τάξης, η οποία θα καταργήσει τον καπιταλισμό. Απόρροια του αναρχοκολεκτιβισμού αποτελεί ο αναρχοκομμουνισμός, ο οποίος όμως δεν δέχεται καθόλου την ύπαρξη χρήματος ή μισθολογικού συστήματος.
Αναρχοκομμουνισμός
Φρονεί επίσης ότι τα μέσα παραγωγής (γαίες, εργοστάσια, μεγάλες επιχειρήσεις) πρέπει να τα κατέχουν και να τα διαχειρίζονται συνεργατικά εθελοντικές ομάδες στη βάση της άμεσης δημοκρατίας και της αμοιβαίας βοήθειας, συνήθως σε επίπεδο τοπικής κοινότητας. Όμως ο αναρχοκομμουνισμός αντιτίθεται ρητά όχι μόνο στην αστική ελευθερία της νομής, κατοχής και εκμετάλλευσης ιδιωτικής ιδιοκτησίας, αλλά και στην ύπαρξη μισθολογικού συστήματος. Για τους αναρχοκομμουνιστές η διανομή των αγαθών στα άτομα πρέπει να γίνεται ελεύθερα αναλόγως με τις ανάγκες τους. Κύριος εκφραστής της θεωρίας αυτής ήταν ο Π. Κροπότκιν, ο οποίος επιχείρησε να τη στηρίξει επιστημονικά μελετώντας το εξελικτικό πλεονέκτημα που προσδίδουν στα μέλη μίας κοινότητας η αλληλοβοήθεια και η αλληλεγγύη.
Αναρχοσυνδικαλισμός
left|thumb|200px|Αναρχοσυνδικαλιστική σημαία Αναπτύχθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα στη Γαλλία, Ισπανία και την Ιταλία, ενώ επεκτάθηκε και σε άλλες χώρες. Αντιτίθεται στο κράτος, στον κοινοβουλευτισμό και στα πολιτικά κόμματα. Επίσης αρνείται την ιδεολογική πάλη έξω από οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια, βλέποντας τα εργατικά μαχητικά σωματεία ως τη μόνη δύναμη ικανή για επαναστατική κοινωνική αλλαγή που θα επιφέρει την εξάλειψη των ταξικών διαιρέσεων, δίνει τον πρώτο ρόλο στα συνδικάτα και θεωρεί την απεργία βασική μέθοδο πάλης ενάντια στην αστική τάξη.
Αναρχοχριστιανισμός
Αναρχοχριστιανισμός ή χριστιανικός αναρχισμός λέγονται οι διάφορες παραδόσεις που συνδυάζουν τον αναρχισμό με το χριστιανισμό. Οι αναρχοχριστιανοί ή xριστιανοί αναρχικοί πιστεύουν ότι η ελευθερία είναι δικαιολογημένη πνευματικά μέσω της διδασκαλίας του Ιησού. Όσον αφορά τη στάση των αναρχοχριστιανών απέναντι στην εξωτερική εκκλησιαστική ιεραρχία, δεν υπάρχει κοινή στάση, καθώς μερικοί στρέφονται κατά της εκκλησιαστικής ιεραρχίας ενώ άλλοι δεν την πολεμούν. Το έργο του Λέοντα Τολστόι Η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας είναι ένα βασικό κείμενο στο σύγχρονο xριστιανικό αναρχισμό. Επίσης υπάρχει μεγάλος σεβασμός στις κοινότητες μοναχών, ιδιαίτερα σε συγκεκριμένες του παρελθόντος (π.χ. ασκητές της ερήμου της Νιτρίας). Ο αναρχοχριστιανισμός είναι πιο κοντά στον «κοινωνικό» αναρχισμό από ό,τι στον αναρχοατομικισμό. Συχνά είναι πασιφιστικός και απορρίπτει τον πόλεμο και, γενικότερα, τη βία. Γνωστές αναρχοχριστιανικές κινήσεις είναι η Κίνηση των Καθολικών Εργατών (Catholic Worker Movement) και η Μαθητική Χριστιανική Κίνηση (Student Christian Movement).
Αναρχοπρωτογονισμός (Πριμιτιβισμός)
Ο πριμιτιβισμός (αναφέρεται και ως πρωτογονισμός, ενώ παλιότερα ονομαζόταν αναρχοπρωτογονισμός) είναι μία σύγχρονη τάση του αναρχισμού. Η τάση αυτή εστιάζει στη μετάβαση από τις πρώτες τροφοσυλλεκτικές και θηρευτικές κοινωνίες στις αγροτικές κοινωνίες, και στον ρόλο που διαδραμάτισε η εν λόγω μετάβαση στη δημιουργία ιεραρχικών δομών και στην αλλοτρίωση των ανθρώπων. Από τους πρωτογονιστές προτείνεται η επιστροφή σε λιγότερο διαβρωμένους από τον πολιτισμό τρόπους ζωής μέσω της αποβιομηχάνισης, της κατάργησης του καταμερισμού της εργασίας και της εγκατάλειψης της τεχνολογίας. Η επιστήμη και η τεχνολογία θεωρούνται μη ουδέτερες, αφού πιστεύεται ότι πάντα ενσωματώνουν τις αξίες και τους σκοπούς όσων τις παράγουν και τις ελέγχουν.
Ο πριμιτιβισμός ασκεί κριτική κυρίως σε δύο ζητήματα: στον πολιτισμό και την τεχνολογία. Είναι κατά του καταμερισμού εργασίας και κατά της εξειδίκευσης. Έπειτα από διάφορες διενέξεις, το πρόθεμα «αναρχο-» αφαιρέθηκε και ονομάζεται πλέον πρωτογονισμός ή πριμιτιβισμός. Πηγή έμπνευσης για τον πριμιτιβισμό αποτελούν οι Λουδίτες.
Πράσινος αναρχισμός
left|thumb|200px|Η πρασινόμαυρη σημαία της πράσινης αναρχίας. Ο πράσινος αναρχισμός δεν είναι μια συγκεκριμένη πολιτική θεωρία, αλλά ένα σύνολο διαφόρων φιλοσοφικών, οικολογικών και κοινωνικών κινημάτων με πολλά κοινά και κάποιες, όμως, διαφορές: αποτελεί ένα κράμα από κοινωνικούς οικολόγους, φεμινιστές, καταστασιακούς, αναρχοπρωτογονιστές, οικοαναρχικούς, υποστηρικτές του αντιβιομηχανισμού και μετααριστερούς. Η κριτική των πράσινων αναρχικών επικεντρώνεται κυρίως στους «οργανισμούς της εξουσίας» μέσα στην κοινωνία. Τέτοιοι οργανισμοί, για παράδειγμα, είναι: το κράτος, ο καπιταλισμός, η παγκοσμιοποίηση, η κτηνοτροφία, η πατριαρχία, η τεχνολογία ή / και η εργασία. Αυτοί οι οργανισμοί, σύμφωνα με τους πράσινους αναρχικούς, είναι εγγενώς καταστροφικοί και εκμεταλλευτικοί (για τους ανθρώπους και το περιβάλλον) οπότε δεν μπορούν να μεταρρυθμιστούν αλλά μόνο να εξαλειφθούν. Το κίνημα αυτό συνήθως υποστηρίζει την άμεση και αυτόνομη δράση, το σαμποτάζ, την εξέγερση, την επανασύνδεση με τη φύση και ιδίως τη βιοπεριοχή (π.χ. μία επικράτεια οικοκοινοτήτων με κοινό «οικολογικό πρότυπο»), ώστε να δημιουργηθεί σημαντική και πραγματική αλλαγή.
Μεταμοντέρνος αναρχισμός
Ο μεταμοντέρνος αναρχισμός (ή μετααναρχισμός, ή μεταδομικός αναρχισμός) εμφανίστηκε ως διακριτή τάση του νεότερου αναρχισμού κατά τη δεκαετία του 1980, είχε ωστόσο ήδη διαμορφωθεί νωρίτερα επηρεασμένος από τον φιλοσοφικό μεταδομισμό στοχαστών όπως ο Ζαν Μπωντριγιάρ, ο Ζιλ Ντελέζ και ο Μισέλ Φουκώ, από τα γεγονότα του Μάη του '68 και από τον αναρχοατομικισμό του Στίρνερ. Για τον μεταμοντέρνο αναρχισμό η εξουσία δεν είναι μία αντικοινωνική υπερβατική ουσία η οποία διέπει το κράτος και το κεφάλαιο, αλλά ένα σύνολο σχέσεων που χαρακτηρίζουν κάθε τύπου αλληλεπιδράσεις μεταξύ ατόμων και δεν εκπορεύονται από ένα κέντρο μα ασκούνται κατανεμημένα από αμέτρητα σημεία. Οι εξουσιαστικές σχέσεις είναι παρούσες διαρκώς σε κάθε λειτουργία και άρα δεν υπάρχει καμία διάκριση μεταξύ «ιδιωτικού» και «πολιτικού», όπως στην κλασική σοσιαλιστική σκέψη. Η εξουσία στην πραγματικότητα πηγάζει και αναδύεται από τα κάτω, από τις αναρίθμητες, κατανεμημένες και μη γραμμικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ατόμων, αντί να επιβάλλεται από έναν υπερκείμενο καθολικό μηχανισμό όπως το κράτος. Το ζήτημα για τον μεταμοντέρνο αναρχισμό είναι η διατήρηση μίας πλαστικότητας και ευμεταβλητότητας στις σχέσεις εξουσίας στο πεδίο της καθημερινότητας, ώστε να μην αποκρυσταλλώνονται σε παγιωμένες, ασύμμετρες σχέσεις κυριαρχίας. Επομένως «όπως η εξουσία είναι σχέση, έτσι και η ελευθερία είναι πρακτική» μέσα στην καθημερινή ζωή. Ο μεταμοντέρνος αναρχισμός επικαλύπτεται σε κάποιον βαθμό με τον μεταριστερό, τον εξεγερσιακό και τον πράσινο αναρχισμό, αποτελώντας έτσι σημαντική συνιστώσα του νεότερου αναρχισμού.
Εξεγερσιακός αναρχισμός
Ο σύγχρονος εξεγερσιακός αναρχισμός εμφανίστηκε στην Ιταλία κατά τα μολυβένια χρόνια (περίπου από το 1968 ως τις αρχές της δεκαετίας του 1980). Έχει τις βάσεις του σε ορισμένες παλαιότερες αντιοργανωτικές τάσεις του αναρχοκομμουνισμού και στον ιλλεγκαλισμό των αρχών του εικοστού αιώνα. Στηρίζεται στην απόρριψη των μόνιμων δομών οργάνωσης και αντιπροτείνει τη δράση μέσα από παροδικές ομάδες συνάφειας και αυτόνομες ζώνες στο εσωτερικό των αστικών κέντρων (π.χ. καταλήψεις), οι οποίες λειτουργούν ως εστίες κατανεμημένης αυτοδιαχείρισης, ελεύθεροι χώροι στέγασης, νησίδες οικοδόμησης μη εμπορευματικών σχέσεων και δραστηριοτήτων (οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών, καλλιτεχνικών κλπ.), ορμητήρια ενεργειών κατά κρατικών ή καπιταλιστικών συμβόλων και κέντρα μίας εναλλακτικής, αντιιεραρχικής κοινωνικοποίησης για τους συμμετέχοντες. Κύριο χαρακτηριστικό του εξεγερσιακού αναρχισμού είναι η έμφαση στη διαρκή άμεση δράση και σύγκρουση με το κράτος αντί για τη ρητορική προπαγάνδα. Οι εξεγερσιακοί βλέπουν στην καθημερινή ανυπακοή και εξέγερση τον σπόρο της πραγματικής επανάστασης, στόχος της οποίας θα πρέπει να είναι η άνθιση της ατομικότητας του καθενός μέσα από συνθήκες ισότητας πρόσβασης στους οικονομικούς πόρους. Έτσι, σε αντίθεση με τον παραδοσιακό σοσιαλισμό, δεν γίνεται αυστηρός διαχωρισμός μεταξύ προεπαναστατικής και μετεπαναστατικής δράσης ή κοινωνικού γίγνεσθαι.