cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αγία Ευθυμία Φωκίδας
Ιστορικός πληθυσμός
Από τα μέσα του 19ου αιώνα, η Αγία Ευθυμία αποτελούσε παραδοσιακά ένα από τα μεγαλύτερα χωριά (κεφαλοχώρια) τόσο της Παρνασσίδας, όσο και ολόκληρης της Φωκίδας, γνωρίζοντας σημαντική αύξηση του πληθυσμού μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον τουρκικό ζυγό και το τέλος των εχθροπραξιών. Παρόλα αυτά ο πληθυσμός της έχει μειωθεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες, με την απογραφή του 2011 να καταγράφει μόλις 454 κατοίκους, τον χαμηλότερο πληθυσμό του χωριού από το 1821. Η πρώτη σημαντική μείωση του πληθυσμού παρατηρήθηκε κατά την απογραφή του 1951, δηλαδή μετά την περίοδο της Γερμανικής κατοχής, ενώ στη συνέχεια αρκετοί κάτοικοι μετανάστευσαν στην Αθήνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
Αρχαιολογικά ευρήματα
Όπως έχει ήδη αναφερθεί, αν και δεν έχει γίνει συστηματική αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή της Αγίας Ευθυμίας όπου βρισκόταν η αρχαία Μυωνία, έχουν βρεθεί σημαντικά ευρήματα. Δεσπόζει το αρχαίο τείχος της Μυωνίας, τμήματα του οποίου βρίσκονται μέσα στο σημερινό χωριό αλλά και γύρω από αυτο, κυρίως στη βόρεια πλευρά του. Μετά τον σεισμό του 1580, οι κάτοικοι χρησιμοποίησαν κάποιες από τις τεράστιες μαρμάρινες πέτρες του τείχους για να ξαναχτίσουν τα σπίτια τους. Επίσης τις χρησιμοποίησαν για να επισκευάσουν την κεντρική εκκλησία της Γεννήσεως της Θεοτόκου κάτι που είναι εμφανές μέχρι σήμερα λόγω του όγκου τους. Έτσι χωρίς να υπάρχει δόλος καταστράφηκε μεγάλο μέρος του τείχους.
Ακόμα στην περιοχή έχουν βρεθεί αρχαία νομίσματα του 4ου αιώνα π.Χ., στα οποία στην εμπρόσθια όψη παρίσταται κεφαλή της Δήμητρας με πέπλο και στεφάνη από στάχυα ενώ στην οπίσθια απεικονίζεται ο Απόλλωνας καθιστός, κρατώντας κλαδί δάφνης και στηρίζοντας το δεξί του χέρι στη λύρα. Τα νομίσματα αυτά φέρουν την επιγραφή «». Είναι γνωστό ότι οι Αμφικτίονες συνέρχονταν στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς και στο ιερό της Δήμητρας στην Ανθήλη των Θερμοπυλών, γι' αυτό και απεικονίζονται αυτοί οι δύο θεοί και στα νομίσματά τους. Τα νομίσματα τα οποία αποκαλούνται από τους ειδικούς ως «θησαυρός της Μυωνίας», υπάρχουν σήμερα στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών.
Στην Αγία Ευθυμία έχει βρεθεί επίσης σκαλιστός οικογενειακός τάφος σε βάθος τριών μέτρων, με σκαλιστά σκαλοπάτια και τρία μνήματα. Το 1928 στη θέση Καζάς, 150 μέτρα από το νεκροταφείο του χωριού, βρέθηκαν μέσα σε πέτρινους τάφους δύο σιδερένια ξίφη, αιχμές δόρατος και ακοντίου και άλλα αντικείμενα που εκθέτονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών και ένα χάλκινο κράνος του 6ου αιώνα π.Χ., που βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσας. Τα αντικείμενα αυτά παρουσιάζουν ομοιότητες στα χαρακτηριστικά με αντίστοιχα ευρήματα στην Μακεδονία και σε άλλες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, πράγμα το οποίο ίσως καταδεικνύει την δωρική καταγωγή των Λοκρών και την πορεία των Δωρικών φύλων κατά την κάθοδό τους στη νότια Ελλάδα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Φωκίδας Αγια Ευθυμια
Καθεδρικός του Αγίου Λαυρεντίου (Ρότερνταμ)
Ο Καθεδρικός ναός του Αγίου Λαυρεντίου (Grote of Sint-Laurenskerk), είναι προτεσταντικός ναός, καθεδρικός της πόλης του Ρότερνταμ. Τμήμα του είναι το μοναδικό απομεινάρι από το Μεσαιωνικό Ρότερνταμ. Η σημερινή εκκλησία έχει σταυροειδές σχήμα και αποτελείται από μονόχωρο ναό και βασιλική. Σήμερα ο χώρος εκτός της βασιλικής χρησιμοποιείται ως χώρος εκδηλώσεων, δείπνων, συναυλιών, εστίασης κτλ.
Ιστορία
Ο ναός κατασκευάστηκε κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ 1449 και 1525, ακριβώς πλάι στο φράγμα που εμπόδιζε τη ροή του ποταμού Ρότε προς τον Μεύση, στο οποίο η πόλη οφείλει το όνομά της (Ρότερ-νταμ = φράγμα του Ρότε). Το φράγμα αυτό είναι ορατό και σήμερα, στο άκρο της μιας από τις εμπορικές οδούς της πόλης, τη Χόοχστράατ (Hoogstraat).
Το κωδωνοστάσιο ολοκληρώθηκε το 1548. Το 1621 προστέθηκε οβελίσκος στο κωδωνοστάσιο, σχεδιασμένος από τον Χέντρικ ντε Κάιζερ (Hendrick de Keyser). Όμως, η ξυλεία που χρησιμοποιήθηκε ήταν κακής ποιότητος, πράγμα που οδήγησε στην κατάρρευση του οβελίσκου το 1645. Αντ' αυτής προστέθηκε πέτρινος κύβος, ο οποίος αποδείχτηκε πολύ βαρύς για τις θεμελιώσεις του κωδωνοστασίου. Έτσι, κάτω από αυτόν προστέθηκαν καινούργιες κολώνες στήριξης και το 1655 το κωδωνοστάσιο αποκαταστάθηκε.
Η βασιλική ήταν το πρώτο εξ ολοκλήρου πέτρινο οικοδόμημα στο Ρότερνταμ και σε αυτήν έλαβαν χώρα πολλά σημαντικά γεγονότα για την περιοχή. Η Μεταρρύθμιση του 1572 μετέτρεψε τον ναό σε προτεσταντικό. Προκαθήμενοι του ναού διετέλεσαν οι Λάουρενς Γιοχάννες Γιάκομπους φαν Όοστερζεε (Laurens Johannes Jacobus van Oosterzee), Άμπραχαμ Χέλλενμπρουκ (Abraham Hellenbroek), Γιαν Σχάρπ (Jan Scharp) και Τζ. Ρ. Κάλλενμπαχ (J.R. Callenbach), ο οποίος συνέγραψε και ένα βιβλίο με την ιστορία του ναού, λίγα χρόνια πριν τον Βομβαρδισμό του Ρότερνταμ.
Ο ναός είναι επισκέψιμος καθημερινά και εκτός ωραρίου λειτουργιών. Η είσοδος στοιχίζει 1,5 € κατ' άτομο (Οκτώβριος 2015) και η φωτογράφηση εντός του ναού είναι ελεύθερη.
Εκκλησιαστικά όργανα
Ο κεντρικός ναός διαθέτει πέντε εκκλησιαστικά όργανα. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει το κεντρικό εκκλησιαστικό όργανο που έχει εγκατασταθεί στην εκκλησία. Στον αρχικό ναό υπήρχαν τρία όργανα, κατασκευασμένα από τον Χανς Γκόλτφους (Hans Goltfuss) το 1644, αλλά το κεντρικό άρχισε να αντικαθίσταται το 1790. Η αντικατάσταση ολοκληρώθηκε το 1828, καθώς σε αυτό είχαν εργαστεί αρκετοί κατασκευαστές οργάνων. Ο Bätz επεξέτεινε το ήδη υπάρχον όργανο το 1848. Δυστυχώς και αυτό και τα μικρότερα καταστράφηκαν κατά τον βομβαρδισμό του 1940. Αυτό που υπάρχει σήμερα είναι δανικής κατασκευής από την Marcussen & Sǿn, μηχανικό, με εντυπωσιακές διαστάσεις (ύψος 18,1 μ., πλάτος 10,5 μ., βάθος 7,2 m) και ολοκληρώθηκε το 1973.
Γύρω από τον κυρίως ναό υπήρχαν δεκαοκτώ παρεκκλήσια, μερικά από τα οποία παραμένουν και σήμερα, ενώ υπήρχαν και πολλές ταφικές πλάκες, αρκετές με περίτεχνα σκαλίσματα. Οι περισσότερες από αυτές καταστράφηκαν στον βομβαρδισμό, αν και σήμερα έχουν περισωθεί ορισμένες, τις οποίες μπορεί να δει ο επισκέπτης.
Επιτύμβιες στήλες
Πολλες ταφόπλακες, περίπου 1400, καταστράφηκαν το 1940 από την προαναφερθείσα πυρκαγιά. Σε δώδεκα παρεκκλήσια της βόρειας και της νότιας πλευράς του κλίτους έχουν περιλάβει τις πιο σημαντικές, συμπεριλαμβανομένων των επιτύμβιων στηλών. Ορισμένες ειδικές επιτύμβιες στήλες από την εκκλησία φυλάσσονται στην αποθήκη του παλαιού μουσείου του Ρότερνταμ, Schielandshuis.
Στο κωδωνοστάσιο υπάρχουν τρεις μεγάλες καμπάνες και ένα μηχανισμός, που ονομάζεται καριγιόν (carillon) και παίζει μουσική, η οποία ακούγεται σε όλη την περιοχή. Από το 2012 ο πύργος είναι επισκέψιμος (με συνοδεία).
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Καθεδρικοί ναοί στην Ολλανδία Κατηγορία:Ρότερνταμ
Βασίλης Αντωνιάδης
Ο Βασίλης Αντωνιάδης είναι γεννημένος στις 04-02-1960. Είναι παντρεμένος και έχει ένα γιο. Σαν ποδοσφαιριστής έπαιξε στις θέσεις του αμυντικού μέσου και του λίμπερο.
Στη συνέχεια σταμάτησε το ποδόσφαιρο και ξεκίνησε το επάγγελμα του προπονητή. Φοίτησε στη σχολή προπονητών στην Καλαμάτα και ολοκλήρωσε τα μαθήματα για να αποκτήσει το δίπλωμα προπονητού Α΄ Εθνικής κατηγορίας. Στις 27 Νοεμβρίου 2014 έκανε προπονητικό ντεμπούτο ξανά με τον Οδυσσέα Κορδελιού μετά από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα.
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Έλληνες προπονητές ποδοσφαίρου Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Α.Ο. Κιλκισιακού
Κάψαλος
Ο Κάψαλος είναι συνοικία του Δήμου Λεμεσού.
Τοποθεσία
Στα βόρεια συνορεύει με την Αγία Φύλα, στα δυτικά με τη συνοικία Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, στα νότια με τον Άγιο Νεκτάριο, στα ανατολικά με τα Κοντοβάθκια (Δήμος Μέσα Γειτονιάς) και στα βορειοανατολικά με την Πάνθεα (Δήμος Μέσα Γειτονιάς).
Πληθυσμός
Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του Καψάλου παρουσιάζει αύξηση στην πορεία των χρόνων. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Καψάλου όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Συνοικίες Δήμου Λεμεσού
Κύπελλο Ιντερτότο 1975
Στο Κύπελλο Ιντερτότο 1975 δεν υπήρχαν νοκ-άουτ γύροι και έτσι δεν υπήρξε τελικός νικητής.
Ομίλοι
Οι ομάδες διαχωρίστηκαν σε 10 ομίλους των 4 ομάδων ο κάθε ένας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κύπελλο Ιντερτότο ΟΥΕΦΑ Κατηγορία:Ποδόσφαιρο το 1975
491 Τρόπις
Η Τρόπις (Carina), που δεν πρέπει να συγχέεται με τον ομώνυμο αστερισμό, είναι μεγάλος αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών, με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 8,5. Ανακαλύφθηκε το 1902 από τον Γερμανό αστρονόμο Μαξ Βολφ, που παρατηρούσε από τη Χαϊδελβέργη.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος της Τρόπιδος εκτιμάται σε 97,3 χιλιόμετρα (από δεδομένα του IRAS), ενώ η μάζα της σε 964 τρισεκατομμύρια τόνους για μέση πυκνότητα 2 gr/cm³. Ο φασματικός τύπος της είναι άγνωστος, ενώ το άλβεδό της είναι 0,074 (από δεδομένα του IRAS). Η Τρόπις περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της μία φορά κάθε 14 ώρες και 52 λεπτά. Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνειά της εκτιμάται σε 115 περίπου βαθμούς Κελσίου κάτω από το μηδέν.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Τροπις
Κραν (Ζυρά)
Το Κραν (γαλλικά: Crans) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Ζυρά, στη διοικητική περιοχή της Βουργουνδίας-Φρανς-Κοντέ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κοινότητες του Ζυρά
Τυρινή
Η Τυρινή ή Τυροφάγος είναι η τελευταία εβδομάδα της περιόδου των Αποκριών. Ονομάστηκε έτσι επειδή απ' το ξεκίνημά της απαγορεύεται η κατανάλωση κρέατος ενώ αντίθετα επιτρέπεται η κατανάλωση αυγών και γαλακτοκομικών προϊόντων. Η τελευταία μέρα της εβδομάδας αυτής είναι η Κυριακή της Τυρινής και απ' την επόμενη η οποία είναι η Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Μεγάλη Σαρακοστή για το Πάσχα.
Κατηγορία:Απόκριες
Προσκύνηση των ποιμένων
thumb|right|«Η προσκύνηση των ποιμένων» (περ. 1605-1610) από τον [[Ελ Γκρέκο]] thumb|right|Το θέμα ζωγραφισμένο από τον [[Μπαρτολομέ Εστέμπαν Μουρίγιο, περ. 1657]] thumb|Το θέμα από τον [[Ντομένικο Γκιρλαντάιο, 1485]] thumb|right|«Η προσκύνηση των ποιμένων» από τον [[Ματτίας Στομ, περ. 1635–40]] thumb|right|«Η προσκύνηση των ποιμένων» από τον [[Τζορτζόνε, 1510]]
Η προσκύνηση των ποιμένων είναι θεματικό σκηνικό, που έγινε αντικείμενο εκτεταμένης εικονογραφήσεως στη χριστιανική τέχνη. Σε αυτή, κάποιοι ανώνυμοι ποιμένες (βοσκοί) φθάνουν λίγη ώρα μετά τη Γέννηση του Χριστού στο σπήλαιο της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ. Συχνά εικονογραφείται σε συνδυασμό με την «προσκύνηση των Μάγων», οπότε και συνήθως τιτλοφορείται με τον δεύτερο τίτλο. Ο «ευαγγελισμός των ποιμένων», κατά τον οποίο άγγελος Κυρίου τους αναγγέλει τη γέννηση του Χριστού και τους συγκεντρώνει στη φάτνη του, είναι ένα ξεχωριστό θέμα στη χριστιανική εικονογραφία.
Η βιβλική αναφορά
Οι βοσκοί, όπως εξιστορείται στη συνέχεια, σπεύδουν στη Βηθλεέμ για να επισκεφθούν τον Ιησού Χριστό και διαδίδουν αυτό που τους ειπώθηκε για το πρόσωπό του, προτού επιστρέψουν στα κοπάδια τους, εξυμνώντας τον Θεό «ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἤκουσαν καὶ εἶδον καθὼς ἐλαλήθη πρὸς αὐτούς.» (στ. 20). Η δήλωση αυτή υπονοεί τον συνδυασμό της μαρτυρίας αυτοπτών μαρτύρων με τη θεϊκή αποκάλυψη.
Στην τέχνη
Η σκηνή της προσκύνησης των ποιμένων συνδυάζεται πολύ συχνά με την προσκύνηση των Μάγων, κάτι που δίνει μια ισορροπημένη οπτικά σύνθεση, καθώς οι δύο ομάδες συνήθως καταλαμβάνουν αντίθετες πλευρές της εικόνας, αμφοτέρωθεν των κεντρικών μορφών, και παραπέμπουν στη θεολογική ερμηνεία κατά την οποία οι δύο ομάδες, μία των Εβραίων (οι ποιμένες) και μία των εθνικών-αλλόθρησκων (οι Μάγοι), αντιπροσωπεύουν όλους τους λαούς της Γης ανάμεσά τους. Αυτός ο συνδυασμός βρίσκεται σε απεικονίσεις επάνω σε φιάλες όπου οι προσκυνητές των Αγίων Τόπων έβαζαν ιερό έλαιο από τα προσκυνήματα, κατασκευής του 6ου αιώνα από τεχνίτες της βυζαντινής τότε Παλαιστίνης (Palaestina Prima).
Στην Αναγεννησιακή τέχνη, υπό την επίδραση ιστοριών από την κλασική αρχαιότητα (π.χ. του Ορφέα), οι ποιμένες αναπαρίστανται μερικές φορές κρατώντας μουσικά όργανα. Μία γοητευτική αλλά ασυνήθιστη μικρογραφία στις Ώρες της La Flora στη Νάπολη δείχνει τους βοσκούς να παίζουν μουσική στο Θείο Βρέφος, καθώς η Παναγία στέκεται χαρούμενη στη μια πλευρά.
Πολλοί καλλιτέχνες έχουν ζωγραφίσει την προσκύνηση των ποιμένων. Μερικοί από τους πλέον γνωστούς και τα αντίστοιχα έργα τους είναι:
Ιανός Λάσκαρις
Ο Ιανός Λάσκαρις (Κωνσταντινούπολη 1445 - Ρώμη 1534), ήταν διπλωμάτης, πρεσβευτής και ένας από τους σημαντικότερους Βυζαντινούς λογίους της Αναγέννησης. Πρέσβης της Γαλλίας στη Βενετία, προστάτης των ελληνικών γραμμάτων και κληρονόμος της αποστολής του Βησσαριωνα του Τραπεζούντιου να κινήσει τους δυτικούς σε Σταυροφορία για ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς.
Η ζωή του
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1445, με το βαφτιστικό Ιωάννης (το Ιανός υιοθέτησε αργοτερα στην Ιταλία). Ο πατέρας του λεγόταν Θεόδωρος κι ένας αδερφός του, μεγαλύτερος κατά 11 χρόνια, ήταν ο λόγιος Κωνσταντίνος Λάσκαρης. Λεγόταν από τους συγχρόνους του και Ρυνδακηνός λόγω της καταγωγής των προγόνων του από τη Ρύνδακο της Προποντίδας. Μετά την Άλωση η οικογένεια κατέφυγε αρχικά στην Πελοπόννησο, και αφού πρώτα πέρασε από την Κρήτη, ήρθε στη Βενετία, όπου τέθηκε υπό την προστασία του Βησσαρίωνα του Τραπεζούντιου. Με έξοδα του Βησσαρίωνα ο Λάσκαρις σπούδασε στο πανεπιστήμιο της Πάντοβα όπου δίδασκε ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης, ο οποίος έγινε δάσκαλος και προστάτης του. Στην Πάντοβα έμεινε μέχρι το 1472 οπότε έφυγε για τη Φλωρεντία, πιθανότατατα μαζί με τον Χαλκοκονδύλη. Στην πρωτεύουσα της Τοσκάνης δίδαξε την ελληνική φιλοσοφία και λογοτεχνία και ένας από τους σημαντικότερους μαθητές του ήταν ο Μάρκος Μουσούρος, ο οποίος είχε πάει εκεί γύρω στο 1486.
Στη Φλωρεντία ο Λάσκαρις κλήθηκε να διευθύνει την περίφημη Λαυρεντιανή Βιβλιοθήκη από τον άρχοντα της πόλης Λαυρέντιο τον Μεγαλοπρεπή. Για τον λόγο αυτό στάλθηκε από τον ίδιο, περί το 1483/1486, που παρά τις οικονομικές δυσκολίες δαπανούσε πολλά χρήματα για την αγορά χειρογράφων και την αμοιβή αντιγραφέων, στον ελλαδικό χώρο και στην Κωνσταντινούπολη για την αναζήτηση ελληνικών χειρογράφων. Άδεια για έρευνα έλαβε από τον ίδιο τον σουλτάνο Βαγιαζήτ Β'. Συγχρόνως, με την αποστολή του Λάσκαρι στην Πόλη, ο Λαυρέντιος επιδίωκε να διερευνήσει την πολιτική κατάσταση και τη δυνατότητα ανανέωσης παλαιού σχεδίου για σταυροφορία. Ο Λάσκαρις στα ταξίδια του "συνεννοήθηκε μετά πολλών πατριωτών πος αποτίναξη του (τουρκικού )ζυγού". Τον Μάρτιο του 1489 βρέθηκε στη Ρόδο, όπου συνάντησε το Ζιζιμ, εκτοπισμένο αδελφό του σουλτάνου, συζήτησε πιθανή συμμαχία κι επιστρέφοντας στη Ρώμη "εξόρκισε τον πάπα Ιννοκέντιο Η' να κινήση τον κατά της Τορκίας πόλεμον", ακολουθώντας έτσι την αποστολή του Βησσαρίωνα του Τραπεζούντιου. Το 1491 και το 1492, στο τελευταίο ταξίδι αναζήτησης, επισκέφθηκε μεταξύ άλλων τη Θεσσαλονίκη, το Άγιο Όρος, την Κρήτη και την Κωνσταντινούπολη και αγόρασε γύρω στα διακόσια πολύτιμα χειρόγραφα με τα οποία εμπλουτίστηκε σημαντικά η Λαυρεντιανή Βιβλιοθήκη.
Μετά τον θάνατο του Λαυρέντιου στις 8 Απριλίου 1492 (δεν τον πρόλαβε επιστρέφοντας από το ταξίδι) και την κατάληψη της Φλωρεντίας από τους Γάλλους το 1494, ο Λάσκαρις ζήτησε και μίλησε στον βασιλιά Καρόλο Η' της Γαλλίας "επί μακρόν για την απελευθέρωση της Ελλάδας". Ύστερα από πρόσκληση του βασιλιά, πήγε στο Παρίσι το 1495. Εκεί εργάστηκε ως σύμβουλος του Γάλλου βασιλιά και συνεργάστηκε με Γάλλους ουμανιστές όπως ο Γκιγιόμ Μπουντέ. Με την άνοδο στον θρόνο της Γαλλίας του Λουδοβίκου ΙΒ΄ ο Ιανός Λάσκαρις ανέλαβε διπλωματικές αποστολές στο Μιλάνο και στη Βενετία (1500-1509), στις οποίες συχνά μιλούσε στους βασιλείς (π.χ. στον Αρχιδούκα της Αυστρίας Φίλιππο τον Ωραίο και τον βασιλιά της Αραγωνίας Φερδινάνδο Α' ) για συμμαχία κι εκστρατεία ανακατάληψης των ελληνικών εδαφών. Το 1503 διορίστηκε πρέσβης της Γαλλίας στη Βενετία, μια πολύ λεπτή και δύσκολη αποστολή. Κατά την παραμονή του στη Βενετία έγινε μέλος της Νέας Ακαδημίας η «Αλδείου Ακαδημίας» του φιλέλληνα Άλδου Μανούτιου και σχετίστηκε με πολλούς Βυζαντινούς λόγιους όπως ο Μάρκος Μουσούρος κι ο Αρσένιος Αποστόλης κι ο φιλέλλην Έρασμος.
Το 1513 έγινε πάπας ο Λέων Ι΄, ο γιος του Λαυρέντιου Τζοβάνι, που μικρός είχε γνωρίσει τον φίλο του πατέρα του. Ο Λάσκαρις πήγε στη Ρώμη για να ζητήσει τη βοήθειά του για την αναζωογόνηση των ελληνικών σπουδών και τελικά κατάφερε να ιδρύσει, με τη βοήθεια του Μάρκου Μουσούρου, το Ελληνικό Γυμνάσιο, το 1514 στον Κυρηνάλιο λόφο. Πρώτος διδάσκων ονομάστηκε ο Ζαχαρίας Καλλιέργης σε συνεργασία με τον οποίον ο Λάσκαρις ίδρυσε το 1517 το τυπογραφείο του Γυμνασίου, που εξέδωσε σπουδαία έργα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Και στον νέο πάπα έθεσε το θέμα ανακατάληψης ελληνικών εδαφών κι εκείνος τον έστειλε στην πατρίδα του την Κωνσταντινούπολη, "ίνα σπουδάση εκ νέου την κατάσταση του τόπου".
Το 1517 ο πάπας τον έστειλε σε νέα διπλωματική αποστολή στο Παρίσι και τον καινούργιο βασιλιά, τον Φραγκίσκο Α΄. Ο τελευταίος, "θελχθείς εκ της συμπεριφοράς και των γνώσεών του, παντοιοτρόπως προσεπάθησε να τον κρατήσει παρ'αυτώ". Ο Λάσκαρης όμως είχε έρθει γι' άλλο σκοπό. Προσπάθησε να πείσει να ιδρύσει ελληνικό κολλέγιο (το οποίο ιδρύθηκε τελικά το 1530 από τον Γκιγιόμ Μπυντέ). Ήδη από το 1518 επιφορτίσθηκε με την κατάρτιση βασιλικής βιβλιοθήκης στο Φονταινεμπλώ, τη διοίκηση της οποίας όσο έλειπε ανέλανε ο μαθητής του Γκιγιόμ Μπυντέ. Πάντως επέστρεψε στην Ιταλία κι έκανε προσπάθειες για την ίδρυση σχολής ελληνικών σπουδών στο Μιλάνο και στη Φλωρεντία. Τον Φλεβαρη του 1525 ο νέος πάπας ο Κλήμης Ζ΄ (που επίσης ανήκε στην οικογένεια των Μεδίκων) του ανέθεσε την αποστολή να συμφιλιώσει τον βασιλιά της Γαλλίας Φραγκίσκο Α΄ και τον αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Κάρολο Ε΄, ύστερα από την ατυχή για τη Γαλλία μάχη της Παβία και την αιχμαλωσία του Γάλλου βασιλιά. Και πάλι ο Λάσκαρης, 80ετης γέρος πλέον, με έναν πύρινο λόγο που μας παραθέτει ο Κων.Σάθας, ζήτησε από τον αυτοκράτορα Κάρολο να μη ξεχάσει την υποχρέωση των Δυτικών να ελευθερώσουν τη γενέτειρα του πολιτισμού τους, "αναγνωρίζοντάς τη ως μητέρα τους". Δυστυχώς δεν εισακούστηκε.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα έζησε στη Ρώμη όπου πέθανε σε ηλικία ενενήντα χρονών στις 7 Δεκεμβρίου 1534.
Σύμφωνα με τον Κων.Σάθα όμως τα τελευταία πέντε χρόνια της ζωής του πέρασε στη Βενετία, και πάλι ως πρέσβης της Γαλλίας. Το 1534 όμως τον κάλεσε επανειλημμένα στη Ρώμη ο πάπας Παύλος Γ'. Για τον ενενηντάχρονο πρέσβη, που ήδη έπασχε από ποδάγρα (ουρική αρθρίτιδα), το ταξίδι ήταν πολύ επίπονο και πέθανε εξαντλημένος λίγο αφού έφτασε στη Ρώμη στις αρχές του 1535.
Απέκτησε τουλάχιστον ένα γιο, τον Άγγελο Λάσκαρι, χωρίς να μας είναι γνωστό το όνομα της συζύγου του ή άλλα παιδιά.
Στον τάφο του, στην παλαιοχριστιανική βασιλική Sant' Agata dei Goti στο κέντρο της Ρώμης, γράφτηκε επίγραμμα που είχε συνθέσει ο ίδιος:
Αυτός υπήρξε ο Ιανός Λάσκαρις, προέχων κατά το γένος και την ευγένεια κατά τον χρόνο εκείνο και του οποίου η μνήμη σε όλους τους Έλληνες ήταν ότι επρόκειτο για σοφότατο άνδρα.
Το εκδοτικό έργο του
Στη Φλωρεντία, το διάστημα 1494-1496, σε συνεργασία με τον τυπογράφο Λορέντζο ντι Αλόπα εξέδωσε αρκετά έργα, ανάμεσα στα οποία ήταν τα παρακάτω:
Ορισμένα από τα έργα αυτά συνοδεύονταν από σχόλια του Λάσκαρι. Οι εκδόσεις αυτές ήταν εξαιρετικές και λόγω της ομορφιάς και της ποικιλίας των τυπογραφικών στοιχείων που χρησιμοποιήθηκαν και που είχαν σχεδιαστεί από τον ίδιο.
Από το 1517 μέχρι το 1520 από το τυπογραφείο του Ελληνικού Γυμνασίου τα έργα: κ.ά.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες λόγιοι του 16ου αιώνα Κατηγορία:Βυζαντινοί ουμανιστές Κατηγορία:Λήμματα που χρειάζονται αναφορά αριθμού σελίδας Κατηγορία:Βυζαντινοί του 15ου αιώνα
Καρλομάγνος
μικρογραφία Ο Καρλομάγνος (Charlemagne, 2 Απριλίου 747 ή 748 – 28 Ιανουαρίου 814), γνωστός και ως Κάρολος ο Μέγας (Carolus ή Karolus Magnus) αριθμημένος ως Κάρολος Α΄, ήταν Βασιλιάς των Φράγκων (768 - 814) και ο πρώτος Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (800 - 814). Ήταν επίσης βασιλιάς της Ιταλίας από το 774 και από το 800 ο πρώτος αυτοκράτορας στη Δυτική Ευρώπη μετά την κατάλυση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, πριν από τρεις αιώνες. Το εκτεταμένο Φραγκικό κράτος που ίδρυσε ονομάζεται Αυτοκρατορία των Καρολιδών (ή και Καρολίγγεια Αυτοκρατορία).
Μεγαλύτερος γιος του Πιπίνου του Βραχέος και της Μπερτράντα του Λον, γεννήθηκε πριν τον επίσημο γάμο των γονέων του. Ο Καρλομάγνος έγινε βασιλιάς το 768 μετά τον θάνατο του πατέρα του. Αρχικά συμβασίλευε με τον αδελφό του Καρλομάν Α΄. Ο ξαφνικός θάνατος του Καρλομάν το 771 κάτω από ανεξακρίβωτες συνθήκες άφησε τον Καρλομάγνο ως αναμφισβήτητο κυβερνήτη του Φραγκικού Βασιλείου. Ο Καρλομάγνος συνέχισε την πολιτική του πατέρα του προς τον παπισμό και έγινε προστάτης του, απομακρύνοντας τους Λομβαρδούς από την εξουσία στη βόρεια Ιταλία και ηγούμενος μιας εισβολής στη Μουσουλμανική Ισπανία. Εξεστράτευσε επίσης κατά των λαών στα ανατολικά του, εκχριστιανίζοντάς τους, επί ποινή θανάτου, με κατά καιρούς κατάληξη σε γεγονότα όπως η Σφαγή του Βέρντεν (4.500 Σαξόνων αιχμαλώτων στη σημερινή Κάτω Σαξονία). Ο Καρλομάγνος έφθασε στο απόγειο της δύναμής του το 800 όταν στέφθηκε ΄΄αυτοκράτορας΄΄ από τον Πάπα Λέοντα Γ΄ την Ημέρα των Χριστουγέννων στην Παλιά Βασιλική του Αγίου Πέτρου.
Αποκαλούμενος "Πατέρας της Ευρώπης" (pater Europae), ο Καρλομάγνος ένωσε το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Ευρώπης, για πρώτη φορά μετά τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Το κράτος του έδωσε ώθηση στην Καρολίγγεια Αναγέννηση, μια περίοδο πολιτιστικής και πνευματικής δραστηριότητας εντός της Καθολικής Εκκλησίας. Τόσο οι Γαλλικές όσο και οι Γερμανικές μοναρχίες θεωρούσαν τα βασίλειά τους απογόνους της αυτοκρατορίας του Καρλομάγνου. Η Ορθόδοξη Εκκλησία έβλεπε τον Καρλομάγνο με μεγάλη δυσπιστία επειδή υποστήριζε έντονα το Filioque, ο πάπας από την άλλη πλευρά τον προτιμούσε απέναντι στην Ειρήνη την Αθηναία που κυβερνούσε τη Βυζαντινή αυτοκρατορία. Οι διαφορές αυτές έφεραν αργότερα ρήξη ανάμεσα στη Ρώμη και την Κωνσταντινούπολη, οδήγησαν στο Σχίσμα του 1054.
Ο Καρλομάγνος πέθανε το 814, έχοντας κυβερνήσει ως αυτοκράτορας για λίγο πάνω από δεκατρία χρόνια. Ετάφη στην αυτοκρατορική του πρωτεύουσα Άαχεν στη σημερινή Γερμανία. Τον διαδέχθηκε ο γιος του Λουδοβίκος ο Ευσεβής.
Όνομα
Το όνομα Κάρολος κληρονόμησε από τον παππού του Κάρολο Μαρτέλο, το αρχικό του όνομα ήταν "Κάρολος ο Μέγας", μετά τη Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας μετατράπηκε σε "Καρλομάγνος", το όνομα έγινε ευρύτατα γνωστό σε όλες τις χώρες στην Ευρώπη. Στις περισσότερες χώρες της ανατολικής Ευρώπης το όνομα Κάρολος μεταφράζεται ως "βασιλιάς", προέρχεται πιθανότατα από τον τίτλο "Καίσαρας" που χρησιμοποιήθηκε στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία.
Πολιτικό πλαίσιο
thumb|250px|right|Έφιππος ανδριάντας του Καρλομάγνου στο [[Μουσείο του Λούβρου.]] Από τον 6ο αιώνα ο δυτικός Γερμανικός λαός των Φράγκων είχε εκχριστιανισθεί και η Φραγκία, κυβερνημένη από τους Μεροβίγγειους από την εποχή του Κλόβις Α΄ ήταν το ισχυρότερο από τα βασίλεια που διαδέχθηκαν τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Μετά τη Μάχη του Τερτρύ (687) όμως, οι Μεροβίγγειοι περιήλθαν σε κατάσταση αδυναμίας, για την οποία έχουν αποκληθεί rois faineants ("άπρακτοι βασιλιάδες"). Σχεδόν όλες οι κυβερνητικές εξουσίες κάθε μορφής ασκούνταν από τον επικεφαλής σύμβουλό τους, τον αυλάρχη του παλατιού.
Το 687 ο Πεπίνος του Χέρσταλ, αυλάρχης του παλατιού της Αυστρασίας, έδωσε τέλος στη διαμάχη μεταξύ διάφορων βασιλιάδων και των αυλαρχών τους με τη νίκη του στο Τερτρύ και έγινε ο μοναδικός κυβερνήτης ολόκληρου του Φραγκικού βασιλείου. Ο Πεπίνος ο ίδιος ήταν εγγονός δύο από τις σημαντικότερες μορφές του Βασιλείου της Αυστρασίας, του Αγίου Αρνούλφου του Μετς και του Πεπίνου του Λάντεν. Τον Πεπίνο του Χέρσταλ διαδέχθηκε τελικά ο νόθος γιος του Κάρολος, αργότερα γνωστός ως Κάρολος Μαρτέλος ή Κάρολος ο Σφυροκόπος.
Μετά το 737 ο Κάρολος κυβέρνησε τους Φράγκους χωρίς βασιλιά στον θρόνο, αλλά αρνήθηκε να ονομαστεί ο ίδιος βασιλιάς. Τον Κάρολο διαδέχθηκαν το 741 οι γιοί του Καρλομάν και Πιπίνος ο Βραχύς, ο πατέρας του Καρλομάγνου. Για να συγκρατήσουν τις αποσχιστικές τάσεις στην περιφέρεια του βασιλείου, το 743 τα αδέρφια τοποθέτησαν στον θρόνο το Χιλδέριχο Γ΄, που έμελλε να είναι ο τελευταίος Μεροβίγγειος βασιλιάς. Μετά την παραίτηση του Καρλομάν από το αξίωμά του το 746 για να μπει στην εκκλησία, κατά προτίμησή του ως μοναχός, ο Πιπίνος έφερε το ζήτημα της βασιλείας στον Πάπα Ζαχαρία, ρωτώντας αν ήταν λογικό για ένα βασιλιά να μην έχει βασιλική εξουσία. Ο πάπας εξέδωσε την απόφασή του το 749. Όριζε ότι ήταν καλύτερο ο Πιπίνος, που είχε τις εξουσίες του υψηλού αξιώματος ως Αυλάρχης, να ονομαστεί βασιλιάς, έτσι ώστε να μη συγχέεται η ιεραρχία. Ως εκ τούτου τον διέταξε να γίνει πραγματικός βασιλιάς.
Το 750 ο Πιπίνος εξελέγη από μια συνέλευση των Φράγκων, χρίστηκε από τον αρχιεπίσκοπο και πρόβαλε στο γραφείο του βασιλιά. Χαρακτηρίζοντας τον Χιλδέριχο Γ΄ ως "ψευδοβασιλιά" ο Πάπας τον υποχρέωσε να κλειστεί σε μοναστήρι. Έτσι η Μεροβίγγεια δυναστεία αντικαταστάθηκε από την Καρολίγγεια, που πήρε το όνομά της από τον πατέρα του Πιπίνου, Κάρολο Μαρτέλο. Το 753 ο Πάπας Στέφανος Β΄ κατέφυγε από την Ιταλία στη Φραγκία, κάνοντας έκκληση για τα δικαιώματά του πάνω στον Άγιο Πέτρο στον Πιπίνο. Υποστηρίχθηκε στην έκκληση του αυτή από τον Καρλομάν, αδερφό του Πιπίνου. Σε αντάλλαγμα ο Πάπας μπορούσε να παράσχει μόνο νομιμοποίηση, πράγμα που έκανε χρίζοντας και επικυρώνοντας πάλι τον Πιπίνο, προσθέτοντας αυτή τη φορά τους δύο νεαρούς γιους του Κάρολους και Καρλομάν στη βασιλική κληρονομιά, κληρονόμους τώρα του μεγάλου βασιλείου, που ήδη καταλάμβανε το μεγαλύτερο μέρος της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης. To 754 ο Πιπίνος δέχτηκε την πρόταση του Πάπα να επισκεφτεί την Ιταλία για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων του Αγίου Πέτρου, διαπραγματευόμενος με επιτυχία με τους Λομβαρδούς.
Υπό τους Καρολίγγειους το Φραγκικό βασίλειο εξαπλώθηκε και κάλυψε μια περιοχή, που περιελάμβανε το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Ευρώπης, και η διαίρεσή του αποτέλεσε τη βάση της σημερινής Γαλλίας και Γερμανίας. Οι θρησκευτικές, πολιτικές και καλλιτεχνικές εξελίξεις, που προήλθαν από την κεντρικά τοποθετημένη Φραγκία, άφησαν καθοριστικό αποτύπωμα στο σύνολο της Ευρώπης.
Χρονολογία γέννησης
Η πιθανότερη χρονολογία γέννησης του Καρλομάγνου ανακτάται από πολλές πηγές. Η χρονολογία του 742 - υπολογιζόμενη από τον χρόνο θανάτου κατά Αινχαρντ (Γάλλος λόγιος και αυλικός, 775-840) Ιανουάριο 814, στην ηλικία των 72 - είναι προγενέστερη του γάμου των γονέων του το 744. Το έτος που δίνεται στα Annales Petaviani, 747, είναι ίσως πιθανότερο, με τη διαφορά ότι έρχεται σε αντίθεση με τον Άινχαρντ και ορισμένες άλλες πηγές, εμφανίζοντας τον Καρλομάγνο λιγότερο από εβδομήντα ετών κατά τον θάνατό του. Η ημερομηνία 2 Απριλίου καθορίζεται από ένα χρονικό του Αβαείου Λορς (Γερμανία).
Το 747 τη μέρα αυτή έπεφτε το Πάσχα, μια σύμπτωση που θα επισημαινόταν από τους χρονικογράφους, πράγμα που δεν έγινε. Αν το Πάσχα χρησιμοποιείτο ως αρχή του ημερολογιακού έτους, τότε η 2 Απριλίου 747 θα μπορούσε να ήταν, με σύγχρονους υπολογισμούς, η 2 Απριλίου 748 (που δεν έπεφτε Πάσχα). Η ημερομηνία που υποστηρίζεται από τα περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία είναι η 2 Απριλίου 742, βασισμένη στο ότι ο Καρλομάγνος είχε περάσει τα εβδομήντα όταν πέθανε. Η ημερομηνία αυτή φαίνεται να στηρίζει την ιδέα ότι ο Καρλομάγνος γεννήθηκε νόθος, κάτι που πάντως δεν αναφέρεται από τον Άινχαρντ. Ο Πεπίνος και η Βερτράδα φαίνεται βρίσκονταν σε μια κατάσταση παράνομου γάμου την εποχή που γεννήθηκε ο Καρλομάγνος, παντρεύτηκαν μετά το 744.
Τόπος γέννησης
Είναι άγνωστη η ακριβής γενέτειρα του Καρολομάγνου, αν και οι ιστορικοί έχουν προτείνει το Άαχεν στη σημερινή Γερμανία και τη Λιέγη (Χέρσταλ) στο σημερινό Βέλγιο ως πιθανούς τόπους. Το Άαχεν και η Λιέγη είναι κοντά στην περιοχή από την οποία προέρχονταν οι οικογένειες τόσο των Μεροβιγγείων όσο και των Καρολιγγείων. Έχουν προταθεί και άλλες πόλεις, μεταξύ αυτών οι Ντύρεν (Β.Ρηνανία-Βεστφαλία), Γκάουτιγκ (Βαυαρία), Μύρλενμπαχ (Ρηνανία-Παλατινάτο) και Πρυμ (Ρηνανία-Παλατινάτο). Δεν υπάρχουν καθοριστικά στοιχεία για το ποια είναι η σωστή υποψήφια. Ο Καρλομάγνος ήταν ο μεγαλύτερος γιος του Πιπίνου του Βραχύ (714 - 24 Σεπτεμβρίου 768, βασίλεψε από το 751) και της συζύγου του Μπερτράντα του Λον (720 - 12 Ιουλίου 783), κόρης του Χαριβέρτου κόμη του Λον και της Βερτράδης της Κολονίας. Σε αρχεία κατονομάζονται ως νεότερα αδέλφια του ο Καρλομάν Α΄ και η Γκιζέλα των Φράγκων και τρία παιδιά που πέθαναν μικρά: Πιπίνος, Χροθαίδα και Αδελαΐδα. Το γεγονός ότι γεννήθηκε πριν τον γάμο των γονέων του δεν μπορούσε να τον αποκλείσει από τη διαδοχή.
Ο Άινχαρντ αναφέρει: "Θα ήταν πιστεύω ανοησία να γράψει κανείς έστω και μια λέξη, που να αφορά τη γέννηση και τη βρεφική, ή ακόμη και την παιδική ηλικία του Καρλομάγνου, διότι δεν έχει τίποτε ποτέ γραφτεί για το θέμα αυτό και δεν υπάρχει κανένας ζωντανός, που να μπορεί να δώσει πληροφορίες. Κατά συνέπεια αποφάσισα να το προσπεράσω ως άγνωστο και να προχωρήσω αμέσως να ασχοληθώ με τον χαρακτήρα του, το έργο του, όπως και άλλα γεγονότα της ζωής του αξιόλογα και ξεκινώντας να δώσω πρώτα μια περιγραφή του έργου του στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, κατόπιν του χαρακτήρα και των στόχων του και τελευταία της διακυβέρνησης και του θανάτου του, μην παραλείποντας ό,τι αξίζει ή είναι ανάγκη να γνωρίζουμε".
Το αμφιλεγόμενο υψηλό αξίωμα
Οι ισχυρότεροι αξιωματούχοι του Γαλλικού λαού, ο Αυλάρχης του Παλατιού (Μαγιορδόμος) και ένας ή περισσότεροι βασιλιάδες (rex, reges), διορίζονταν με εκλογή από τον λαό, για την ακρίβεια δεν διεξάγονταν κανονικές εκλογές, αλλά γινόταν ότι απαιτείτο για να εκλεγούν αξιωματούχοι ad quos summa imperii pertinebat ("στους οποίους ανήκαν τα ανώτερα κρατικά ζητήματα"). Προφανώς προσωρινές αποφάσεις μπορούσαν να παρθούν από τον Πάπα, που τελικά έπρεπε να επικυρωθούν από μια συνέλευση του λαού, που συνερχόταν μια φορά τον χρόνο.
Πριν εκλεγεί βασιλιάς το 750, ο Πιπίνος ο Βραχύς ήταν αρχικά Αυλάρχης, αξίωμα που κατείχε "οιονεί κληρονομικά" (velut hereditario fungebatur). Ο Άινχαρντ εξηγεί ότι η "τιμή" συνήθως "δινόταν από τον λαό" στους διακεκριμένους, αλλά ο Πιπίνος ο Βραχύς και ο αδελφός του Καρλομάν ο Σοφός τον πήραν οιονεί κληρονομικά, όπως είχε κάνει και ο πατέρας του Κάρολος Μαρτέλος. Υπήρχε όμως κάποια ασάφεια σχετικά με την οιονεί κληρονομικότητα. Το αξίωμα αντιμετωπιζόταν ως κοινή περιουσία: μια Αυλαρχία κατεχόμενη από δύο αδέρφια από κοινού. Ο καθένας τους όμως είχε τη δική του γεωγραφική δικαιοδοσία. Όταν ο Καρλομάν αποφάσισε να παραιτηθεί, γινόμενος τελικά Βενεδικτίνος στο Μόντε Κασίνο, το ζήτημα της διάθεσης του οινεί μεριδίου του κανονίστηκε από τον Πάπα, που μετέτρεψε την Αυλαρχία σε Βασίλειο και ανέθεσε την κοινή περιουσία στον Πιπίνο, που τώρα είχε το πλήρες δικαίωμα να το μεταβιβάσει κληρονομικά.
Η απόφαση αυτή δεν έγινε αποδεκτή από όλα τα μέλη της οικογένειας. Ο Καρλομάν είχε συναινέσει στην προσωρινή παραχώρηση του δικού του μεριδίου, που σκόπευε να περάσει στον γιο του Ντρόγκο, όταν η κληρονομιά θα διευθετείτο μετά από κάποιο θάνατο. Με την απόφαση του Πάπα, στην οποία έβαλε το χέρι του ο Πιπίνος, ο Ντρόγκο θα αποκλειόταν από κληρονόμος, υπέρ του εξαδέλφου του Καρόλου. Ο Ντρόγκο επαναστάτησε κατά της απόφασης και συνέπραξε με τον Γκρίφο, ετεροθαλή αδελφό του Πιπίνου και του Καρλομάν, που του είχε δοθεί μερίδιο από τον Κάρολο Μαρτέλο, αλλά το αποστερήθηκε και κρατήθηκε χαλαρά υπό σύλληψη από τους αδερφούς του, μετά μια απόπειρα να πάρε και τα δικά τους μερίδια με στρατιωτική δράση. Όλα τέλειωσαν το 753. Ο Γκρίφο έχασε τη ζωή του στη Μάχη του Σεν Ζαν ντε Μοριέν, ενώ ο Ντρόγκο καταδιώχθηκε και φυλακίστηκε.
Με τον θάνατο του Πιπίνου, 24 Σεπτεμβρίου 768, το βασίλειο πέρασε από κοινού στους γιους του "με θεία συναίνεση" (divino nutu). Σύμφωνα με τη Ζωή΄ ο Πιπίνος πέθανε στο Παρίσι. Οι Φράγκοι "σε γενική συνέλευση" (generali conventu) έδωσαν και στους δύο τον βαθμό του βασιλιά αλλά "διαμοίρασαν το όλο σώμα του βασιλείου ισότιμα" (totum regni corpus ex aequo partirentur). Τα Χρονικά λένε μια ελαφρώς διαφορετική εκδοχή. Ο βασιλιάς πέθανε στο Σαιν Ντενί, που και αυτό είναι πάντως στο Παρίσι. Οι δύο "άρχοντες" (domni) "ανέβηκαν στη βασιλεία" (elevati sunt in regnum). Ο Κάρολος στις 9 Οκτωβρίου στο Νουαγιόν και ο Καρλομάν σε απροσδιόριστη ημερομηνία στο Σουασόν. Αν είχε γεννηθεί το 742, ο Κάρολος ήταν 26 ετών, αλλά είχε συμμετάσχει επί πολλά χρόνια σε εκστρατείες ως δεξί χέρι του πατέρα του, πράγμα ίσως που τον βοήθησε να αποκτήσει τις στρατιωτικές του ικανότητες. Ο Καρλομάν ήταν 17 ετών.
Η διατύπωση και στις δύο περιπτώσεις δείχνει ότι δεν υπήρχαν δύο κληρονομιές, που θα είχαν δημιουργήσει διακριτούς βασιλιάδες κυβερνώντας διακριτά βασίλεια, αλλά μία ενιαία κληρονομιά και ένα κοινό βασίλειο, κατεχόμενο από δύο ίσους βασιλιάδες, τον Κάρολο και τον αδελφό του Καρλομάν. Όπως και πριν ανατέθηκαν διακριτές αρμοδιότητες. Ο Κάρολος έλαβε το αρχικό μερίδιο του πατέρα του ως Αυλάρχη: τα εξωτερικά μέρη του βασιλείου, που συνόρευαν με τη θάλασσα, ονομαστικά τη Νευστρία, τη δυτική Ακουιτανία και τα Βόρεια τμήματα της Αυστράσιας, ενώ στον Καρλομάν ανατέθηκε το παλιό μερίδιο του θείου του, τα εσωτερικά μέρη: η νότια Αυστρασία, η Σεπτιμανία, η ανατολική Ακουιτανία, η Βουργουνδία, η Προβηγκία και η Σουηβία, χώρες που συνόρευαν με την Ιταλία. Το ζήτημα αν αυτές οι χώρες ήταν κοινά μερίδια που επανέρχονταν στον άλλο αδελφό αν ο ένας πέθαινε ή κληρονομούμενη ιδιοκτησία, που μεταβιβαζόταν στους απογόνους του αδελφού που πέθαινε, ποτέ δεν διευθετήθηκε οριστικά από τον Φραγκικό λαό. Αυτό εμφανίστηκε επανειλημμένα τις επόμενες δεκαετίες, μέχρι που οι εγγονοί του Καρλομάγνου δημιούργησαν ξεχωριστά κυρίαρχα βασίλεια.
Η επανάσταση της Ακουιτανίας
Η κληρονομιά χώρων πρώην υπό το Ρωμαϊκό δίκαιο δεν σήμαινε μόνο μεταβίβαση περιουσίας και προνομίων αλλά επίσης βαρών και υποχρεώσεων, που συνδέονταν με την κληρονομιά. Ο Πιπίνος όταν πέθανε είχε ξεκινήσει την οικοδόμηση μιας αυτοκρατορίας, δύσκολο έργο. "Εκείνη την εποχή η απλή δημιουργία ενός βασιλείου από τη συσσωμάτωση μικρών κρατών δεν ήταν μεγάλη δυσκολία ... Αλλά η διατήρηση του κράτους ενωμένου μετά τη δημιουργία του ήταν κολοσσιαίο έργο ... Καθένα από τα μικρότερα κράτη ...είχε το δικό του μικρό κυρίαρχο ...που ...επιδιδόταν κυρίως ...σε συνωμοσίες, λεηλασίες και πολέμους".
Σχηματισμός μιας νέας Ακουιτανίας
Η Ακουιτανία υπό τη Ρώμη ήταν στη νότια Ακουιτανία, εκρωμαϊσμένη και μιλώντας μια Ρομανική γλώσσα. Ομοίως η Ισπανία κατοικείτο παλιότερα από λαούς που μιλούσαν διάφορες γλώσσες, περιλαμβανομένης της Κελτικής, αλλά η περιοχή κατοικείτο τώρα εξ ολοκλήρου από ομιλούντες Ρομανικές γλώσσες. Μεταξύ Ακουιτανίας και Ισπανίας ήταν οι Εουσκαλντουνάκ, εκλατινισμένοι σε Βάσκους, που ζούσαν στη χώρα των Βάσκων, Βασκονία, που εκτεινόταν. Σύμφωνα με την κατανομή των τοπωνυμίων που αποδίδονται στους Βάσκους, περισσότερο στα δυτικά Πυρηναία αλλά και νοτιότερα μέχρι τον άνω Εβρο Ποταμό της Ισπανίας και βορειότερα μέχρι τον Γαρούνα ποταμό στη Γαλλία. Το Γαλλικό όνομα Γασκώνη προέρχεται από το Βασκονία. Οι Ρωμαίοι ποτέ δεν κατάφεραν να υποτάξουν ολοκληρωτικά τη Βασκονία. Τα μέρη στα οποία το πέτυχαν, όπου ίδρυσαν τις πρώτες πόλεις της περιοχής, ήταν πηγές λεγεώνων για τον Ρωμαϊκό στρατό, πολύτιμων για τις πολεμικές τους ικανότητες. Σύνορο με την Ακουιτανία ήταν η Τουλούζη.
Γύρω στα 660 το Δουκάτο της Γασκώνης ενώθηκε με το Δουκάτο της Ακουιτανίας για να αποτελέσουν ένα ενιαίο βασίλειο, υπό το Φελίξ της Ακουιτανίας, που κυβερνούσε από την Τουλούζη. Επρόκειτο για συμβασιλεία με ένα 28χρονο Βάσκο βασιλιά, το Λούπους Α΄, το όνομα του μεταφράζεται στα Λατινικά ως "λύκος". Το βασίλειο ήταν κυρίαρχο και ανεξάρτητο. Αφενός η Βασκονία εγκατέλειψε την επιθετικότητα για να γίνει παίκτης στο πεδίο της Ευρωπαϊκής πολιτικής. Αφετέρου όποιες συμφωνίες και αν είχε κάνει ο Φελίξ με τους αδύναμους Μεροβίγγειους ήταν άκυρες και ανίσχυρες. Με τον θάνατο του Φελίξ το 670 η κυριότητα της βασιλείας πέρασε εξ ολοκλήρου στο Λούπους. Καθώς οι Βάσκοι δεν είχαν δίκαιο κοινής κληρονομιάς αλλά ακολουθούσαν την πρωτοτοκία, ο Λούπους ίδρυσε μια κληρονομική δυναστεία Βάσκων βασιλιάδων μιας διευρυμένης Ακουιτανίας.
Κατάληψη της Ακουιτανίας από τους Καρολίγγειους
Τα Λατινικά χρονικά για το τέλος της Βησιγοτθικής Ισπανίας αφήνουν πολλά κενά για θέματα όπως ο προσδιορισμός των χαρακτήρων, η συμπλήρωση των ελλείψεων και η αναίρεση πολλών αντιφάσεων. Οι πηγές των Σαρακηνών (Μουσουλμανικές) πηγές όμως παρουσιάζουν μια πιο συνεκτική εικόνα, όπως το Ταρίκ ιφτιτάχ αλ-Ανταλούζ ("Ιστορία της Κατάκτησης της Ανδαλουσίας") του Ιμπν αλ-Κουτίγια (ένα όνομα που σημαίνει "ο γιος της Γότθισσας" και αναφέρεται στην εγγονή του τελευταίου βασιλιά όλης της Βησιγοτθικής Ισπανίας, που παντρεύτηκε ένα Σαρακηνό). Ο Ιμπν αλ-Κουτίγια, που είχε άλλο, πολύ μακρύτερο όνομα, πρέπει να στηρίζεται σε κάποιο βαθμό στην οικογενειακή προφορική παράδοση.
Σύμφωνα με τον Ιμπν αλ-Κουτίγια, ο τελευταίος Βησιγότθος βασιλιάς της ενωμένης Ισπανίας πέθανε πριν ενηλικιωθούν οι τρεις γιοί του Αλμούνοδος, Ρομύλος και Αρνταμπαστ. Η μητέρα τους ήταν αντιβασιλέας στο Τολέδο, αλλά ο Ρόντερικ, αρχηγός του στρατού, οργάνωσε μια εξέγερση, καταλαμβάνοντας την Κόρδοβα. Από όλες τις πιθανές λύσεις επέλεξε να αναθέσει στους τρεις κληρονόμους κοινή διοίκηση πάνω σε ξεχωριστές περιοχές. Αποδείξεις κάποιας μορφής διαίρεσης μπορούν να βρεθούν στην κατανομή κερμάτων με το όνομα κάθε βασιλιά και στους βασιλικούς καταλόγους. Ο Ρόντερικ διαδέχθηκε τον Ουιτίζα, που βασίλεψε επτάμισι χρόνια, και τον Ρόντερικ διαδέχθηκε κάποιος Ακίλα, που βασίλεψε τριάμισι χρόνια. Αν οι βασιλείες και των δύο τερματίστηκαν με την εισβολή των Σαρακηνών, τότε ο Ρόντερικ φαίνεται να είχε βασιλέψει λίγα χρόνια πριν την ενηλικίωση του Ακίλα. Το βασίλειο του δεύτερου τοποθετείται με βεβαιότητα στα βορειοανατολικά, ενώ ο Ρόντερικ φαίνεται να είχε πάρει το υπόλοιπο, κυρίως την Πορτογαλία.
Οι Σαρακηνοί διέσχισαν τα βουνά για να διεκδικήσουν τη Σεπτιμάνια του Αρντό, μόνο για να αντιμετωπίσουν τη Βασκική δυναστεία της Ακουιτανίας, παντοτινή σύμμαχο των Γότθων. Ο Όντο ο Μέγας της Ακουιτανίας νίκησε αρχικά στη Μάχη της Τουλούζης το 721. Τα στρατεύματα των Σαρακηνών συνέρρευσαν σταδιακά στη Σεπτιμάνια και το 732 προέλασαν στη Βασκονία και ο Όντο νικήθηκε στη Μάχη του Ποταμού Γαρούνα. Πήραν το Μπορντό και προχωρούσαν προς την Τουρ, οπότε ο Όντο, ανίσχυρος να τους σταματήσει, έκανε έκκληση στο μεγαλύτερο εχθρό του Κάρολο Μαρτέλο, αυλάρχη των Φράγκων. Σε μια από τις πρώτες αστραπιαίες επεμβάσεις, για τις οποίες οι Καρολίγγειοι βασιλιάδες έγιναν διάσημοι, ο Κάρολος και ο στρατός του εμφανίστηκαν στον δρόμο των Σαρακηνών, μεταξύ Τουρ και Πουατιέ, και στη Μάχη του Πουατιέ έθεσαν τέλος στην προέλαση των Σαρακηνών στην Ευρώπη. Οι Μαυριτανοί ηττήθηκαν τόσο αποφασιστικά στη Ναρμπόνη (737) και στην Ντωφινέ (740), ώστε υποχώρησαν πέρα από τα βουνά και δεν ξαναγύρισαν ποτέ αφήνοντας τη Σεπτιμάνια, που έγινε τμήμα της Φραγκίας. Ο Όντο έπρεπε επίσης να πληρώσει το τίμημα της ενσωμάτωσης στο βασίλειο του Καρόλου, απόφαση απεχθής για τον ίδιο και τους διαδόχους του.
Απώλεια και ανάκτηση της Ακουιτανίας
thumb|250px|right|[[Δηνάριο του Καρλομάγνου (813)]] Μετά τον θάνατο του Όντο ο γιος του Χούναλντ συμμάχησε με την ελεύθερη Λομβαρδία. Όμως ο Όντο είχε ασαφώς από κοινού αφήσει το βασίλειο και στους δύο γιους του, Χούναλντ και Χάτο. Ο δεύτερος, πιστός στη Φραγκία, στράφηκε σε πόλεμο κατά του αδελφού του για το σύνολο της κληρονομιάς. Αφού νίκησε, ο Χούναλντ τύφλωσε και φυλάκισε τον αδελφό του, αλλά μετά από τύψεις συνειδήσεως παραιτήθηκε και έγινε μοναχός για να εξιλεωθεί, σύμφωνα με Καρολίγγειες πηγές. Ο γιος του Ουάιφερ τον διαδέχθηκε νέος, γινόμενος δούκας της Ακουιτανίας, και επικύρωσε τη συμφωνία με τη Λομβαρδία. Ο Ουάιφερ αποφάσισε να την τιμήσει, σεβόμενος την απόφαση του πατέρα του, πράγμα που δικαιολόγησε υποστηρίζοντας ότι οποιεσδήποτε συμφωνίες με τον Κάρολο Μαρτέλο ήταν άκυρες μετά τον θάνατό του Κάρολου Μαρτέλου. Καθώς η Ακουιτανία ήταν τώρα κληρονομιά του Πιπίνου, ο τελευταίος και ο γιος του, ο νεαρός Κάρλος, κυνήγησαν τον Ουάιφερ, που κατέφυγε σε κλεφτοπόλεμο, και τον εκτέλεσαν. Μεταξύ των σωμάτων του Φραγκικού στρατού ήταν Βαυαροί υπό τον Τασίλο Γ΄, Δούκα της Βαυαρίας, έναν Αγκιλόλοφιγκ, της κληρονομικά βασιλικής Βαυαρικής οικογένειας. Ο Γκρίφο είχε αυτοαναγορευθεί Δούκας της Βαυαρίας, αλλά ο Πιπίνος τον αντικατέστησε με ένα μέλος της βασιλικής οικογένειας ενώ ήταν ακόμη παιδί, τον Τασίλο, του οποίου είχε γίνει προστάτης μετά τον θάνατο του πατέρα του. Η πίστη των Αγκιλόλοφιγκ ήταν μονίμως υπό αίρεση, αλλά ο Πιπίνος απέσπασε πολλούς όρκους πίστης από τον Τασίλο. Όμως ο τελευταίος είχε παντρευτεί τη Λιουτπέργκη, κόρη του Ντεζιντέριους, βασιλιά της Λομβαρδίας. Σε ένα κρίσιμο σημείο της εκστρατείας ο Τασίλο με όλους τους Βαυαρούς του εγκατέλειψε το πεδίο της μάχης. Μακριά πια από τον Πιπίνο αποκήρυξε κάθε πίστη προς τη Φραγκία. Ο Πιπίνος δεν μπόρεσε να αντιδράσει, καθώς αρρώστησε και λίγες εβδομάδες μετά την εκτέλεση του Ουάιφερ πέθανε και ο ίδιος.
Το πρώτο γεγονός της βασιλείας των αδερφών ήταν η εξέγερση των Ακουιτανών και των Γασκόνων, το 769, στην περιοχή που είχε διαμοιρασθεί μεταξύ των δύο βασιλιάδων. Πριν ένα χρόνο ο Πιπίνος είχε τελικά νικήσει τον Ουάιφερ, Δούκα της Ακουιτανίας, μετά από ένα δεκαετή καταστροφικό πόλεμο κατά της Ακουιτανίας. Τώρα κάποιος Χούναλντ (κατά τα φαινόμενα διαφορετικός του συνώνυμου δούκα) οδήγησε τους Ακουιτανούς βόρεια μέχρι το Ανγκουλέμ. Ο Κάρολος συναντήθηκε με τον Καρλομάν, αλλά ο Καρλομάν αρνήθηκε να συμμετέχει και επέστρεψε στη Βουργουνδία. Ο Κάρολος ξεκίνησε πόλεμο, οδηγώντας στρατό στο Μπορντό, όπου εγκατέστησε ένα οχυρό στο Φρονζάκ. Ο Χούναλντ αναγκάστηκε να καταφύγει στην αυλή του Δούκα Λούπους Β΄ της Γασκόνης. Ο Λούπους, φοβούμενος τον Κάρολο, με αντάλλαγμα την ειρήνη πρόδωσε το Χούναλντ, που κλείστηκε σε μοναστήρι. Οι Κασκόνοι άρχοντες επίσης παραδόθηκαν και η Ακουιτανία και η Γασκόνη υποτάχθηκαν τελικά πλήρως στους Φράγκους.
Αναγκαστική ένωση
Τα αδέρφια διατήρησαν χλιαρές σχέσεις με τη βοήθεια της μητέρας τους Βερτράδης, αλλά το 770 ο Κάρολος υπέγραψε μια συνθήκη με το Δούκα Τασίλο Γ΄ της Βαυαρίας και παντρεύτηκε μια Λομβαρδή πριγκίπισσα (σήμερα κοινώς γνωστή ως Δεζιδεράτα), κόρη του βασιλιά Ντεζιντέριους, για να περικυκλώσει τον Καρλομάν με τους δικούς του συμμάχους. Αν και ο Πάπας Στέφανος Γ΄ αρχικά αντιτάχθηκε στον γάμο με τη Λομβαρδή πριγκίπισσα, σύντομα δεν είχε τίποτα να φοβηθεί από μια Φραγκο-Λομβαρδική συμμαχία.
Λιγότερο από ένα χρόνο μετά τον γάμο του ο Κάρολος έδιωξε τη Δεζιδεράτα και παντρεύτηκε αμέσως μια 13χρονη Σουηβή, ονόματι Χίλντεγκαρντ. Η διωγμένη Δεζιδεράτα επέστρεψε στην αυλή του πατέρα της στην Παβία. Αυτό προκάλεσε την οργή του πατέρα της και μετά χαράς θα συμμαχούσε με τον Καρλομάν για να νικήσουν τον Κάρολο. Πριν όμως προλάβουν να ξεκινήσουν ανοιχτές εχθροπραξίες, ο Καρλομάν πέθανε στις 5 Δεκεμβρίου 771, όπως φαίνεται από φυσικά αίτια. Η χήρα του Καρλομάν Γερβέργη κατέφυγε στην αυλή του Ντεζιντέριους στη Λομβαρδία με τους γιους της για προστασία.
Κατάκτηση του Λομβαρδικού βασιλείου
Κατά την ανάρρησή του το 772 ο Πάπας Αδριανός Α΄ απαίτησε την επιστροφή ορισμένων πόλεων του πρώην Εξαρχάτου της Ραβέννας σύμφωνα με μια υπόσχεση κατά την άνοδο στον θρόνο του Ντεζιντέριους. Αντίθετα ο Ντεζιντέριους κατέλαβε μερικές παπικές πόλεις και εισέβαλε στην Πεντάπολη (νότιες πόλεις του Εξαρχάτου της Ραβέννας), βαδίζοντας προς τη Ρώμη. Ο Αδριανός έστειλε πρέσβεις στον Καρλομάγνο το φθινόπωρο, ζητώντας του να εφαρμόσει τις πολιτικές του πατέρα του, Πιπίνου. Ο Νταζινέριους έστειλε τους δικούς του πρέσβεις απορρίπτοντας τις κατηγορίες του πάπα. Οι πρέσβεις και των δύο πλευρών συναντήθηκαν στην Τιονβίλ και ο Καρλομάγνος πήρε το μέρος του πάπα. Ο Καρλομάγνος απαίτησε ότι είχε ζητήσει ο πάπας, αλλά ο Ντεζιντέριους ορκίστηκε να μη συμμορφωθεί ποτέ. Ο Καρλομάγνος και ο θείος του Βερνάρδος διέσχισαν τις Άλπεις το 773 και απώθησαν τους Λομβαρδούς μέχρι την Παβία, που στη συνέχεια πολιόρκησαν. Ο Καρλομάγνος άφησε προσωρινά την πολιορκία για να ασχοληθεί με τον Αδάλγη, γιο του Ντεζιντέριους, που συγκέντρωνε στρατό στη Βερόνα. Ο νεαρός πρίγκιπας καταδιώχθηκε μέχρι τις ακτές της Αδριατικής και κατέφυγε στην Κωνσταντινούπολη να επικαλεστεί βοήθεια από τον Κωνσταντίνο Ε΄, που πολεμούσε με τη Βουλγαρία.
Η πολιορκία διήρκεσε μέχρι την άνοιξη του 774, οπότε ο Καρλομάγνος επισκέφθηκε τον πάπα στη Ρώμη. Εκεί επικύρωσε τις εδαφικές παραχωρήσεις που είχαν γίνει προς τον πατέρα του, με κάποια μεταγενέστερα χρονικά να υποστηρίζουν - εσφαλμένα - ότι τις επεξέτεινε με την παραχώρηση της Τοσκάνης, της Αιμιλίας, της Βενετίας και της Κορσικής. Ο πάπας του απένειμε τον τίτλο του ''πατρίκιου΄΄. Κατόπιν επέστρεψε στην Παβία, όπου οι Λομβαρδοί ήταν έτοιμοι να παραδοθούν. Με αντάλλαγμα τη ζωή τους παραδόθηκαν και άνοιξαν τις πύλες την αρχή του καλοκαιριού. Ο Ντεζιντέριους κλείστηκε στο αβαείο του Κορμπί και ο γιος του Αδάλγης πέθανε στην Κωνσταντινούπολη ως πατρίκιος. Ο Κάρολος, πράγμα που δε συνήθιζε, στέφθηκε με το Σιδηρό Στέμμα (της Λομβαρδίας) και υποχρέωσε τους άρχοντες της Λομβαρδίας να του αποδώσουν φόρο τιμής στην Παβία. Μόνο ο Δούκας Αρέτσης Β΄ του Μπενεβέντο αρνήθηκε να υποταχθεί και ανακήρυξε την ανεξαρτησία του. Έτσι ο Καρλομάγνος έγινε κύριος της Ιταλίας ως βασιλιάς των Λομβαρδών. Άφησε την Ιταλία με μια φρουρά στην Παβία και μερικούς Φράγκους κόμητες στη θέση του.
Παρόλα αυτά στην Ιταλία υπήρχε αστάθεια, Το 776 οι Δούκες Χρόντγκραουντ του Φρίουλι και Χίλντεπραντ του Σπολέτο επαναστάτησαν. Ο Καρλομάγνος επέστρεψε ορμητικά από τη Σαξονία και νίκησε σε μάχη το δούκα του Φρίουλι, που σκοτώθηκε. Ο δούκας του Σπολέτο συνθηκολόγησε. Ο συν-συνωμότης Αρέτσης δεν υποτάχθηκε και ο Αδάλγης, ο εκπρόσωπος τους στο Βυζάντιο δεν έφυγε ποτέ από εκεί. Η Βόρεια Ιταλία ήταν πλέον πιστή στον Καρλομάγνο.
Νότια Ιταλία
Το 787 ο Καρλομάγνος έστρεψε την προσοχή του στο Δουκάτο του Μπενεβέντο, όπου ο Αρέτσης βασίλευε ανεξάρτητος. Ο Καρολομάγνος πολιόρκησε το Σαλέρνο και ο Αρέτσης έγινε φόρου υποτελής. Εντούτοις, μετά τον θάνατό του το 792, το Μπενεβέντο ανακοίνωσε πάλι την ανεξαρτησία του υπό τον γιο του Γκρίμοαλντ Γ΄. Ο Γκρίμοαλντ δέχθηκε πολλές φορές επιθέσεις από τον Κάρολο ή τους γιους του, αλλά ο ίδιος ο Καρλομάγνος ποτέ δεν επέστρεψε στη Νότια Ιταλία και ο Γκρίμοαλντ δεν αναγκάστηκε ποτέ να υποταχθεί στη Φραγκική κυριαρχία.
Ο Κάρολος και τα παιδιά του
Κατά την πρώτη ειρήνη κάποιας ουσιαστικής διάρκειας (780-782), ο Κάρολος άρχιζε να διορίζει τους γιους του σε θέσεις εξουσίας μέσα στο βασίλειο, κατά την παράδοση των βασιλιάδων και αυλαρχών του παρελθόντος. To 781 έκανε δύο γιους του βασιλείς εστεμμένους από τον Πάπα: ο τρίτος γιος του Καρλομάν έγινε Βασιλιάς της Λομβαρδίας ("Ιταλίας"), παίρνοντας το σιδηρούν στέμμα, που ο πατέρας του είχε πρώτος φορέσει το 774 και, στην ίδια τελετή, μετονομάσθηκε Πεπίνος· και ο νεότερος από αυτούς Λουδοβίκος Α΄ ο ευσεβής έγινε βασιλιάς της Ακουιτανίας. Ο Καρλομάγνος έδωσε εντολή στους Πεπίνο και Λουδοβίκο Α΄ να αναλάβουν καθήκοντα στα βασίλειά τους και έδωσε στους αντιβασιλείς τους κάποιον έλεγχο των υποβασιλείων τους, αλλά η πραγματική εξουσία ήταν πάντα στα χέρια του, αν και είχε την πρόθεση κάποτε οι γιοί του να κληρονομήσουν τις χώρες τους. Δεν ανεχόταν ανυπακοή από τους γιους του: το 792 εξόρισε τον πρωτότοκο, αν και πιθανόν νόθο, γιο του Πεπίνο τον κυφό στο μοναστήρι του Πρυμ στη Βεστφαλία), διότι είχε συμμετάσχει σε μια εξέγερση εναντίον του.