cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μινόρκα
Ιστορία
Το τέλος των Καρχηδονιακών πολέμων οδήγησε στην αύξηση της πειρατείας στη δυτική Μεσόγειο. Η κατάληψη της Ιβηρικής χερσονήσου από τους Ρωμαίους σήμανε την ενίσχυση του θαλάσσιου εμπορίου μεταξύ των Ισπανικών ακτών και της Ιταλικής χερσονήσου. Οι πειρατές εκμεταλλεύονταν τη στρατηγική τοποθεσία των Βαλεαρίδων για να κάνουν επιδρομές σε Ρωμαϊκά εμπορικά πλοία, χρησιμοποιώντας τόσο τη Μαγιόρκα όσο και τη Μινόρκα για ορμητήρια. Η αντίδραση των Ρωμαίων ήταν να καταλάβουν τη Μινόρκα και στη συνέχεια τη Μαγιόρκα. Έτσι, το 121 π.Χ. είχαν τον πλήρη έλεγχο και των δύο νησιών, τα οποία αργότερα περιέλαβαν στην επαρχία της Εντεύθεν Ιβηρίας (Hispania Citerior).
Το 13 π.Χ. ο Καίσαρας Αύγουστος αναδιοργάνωσε το επαρχιακό σύστημα και οι Βαλεαρίδες έγιναν τμήμα της αυτοκρατορικής επαρχίας Ταρρακωνησίας (Tarraconensis). Η αρχαία πόλη του Μάγο στη Μινόρκα μετατράπηκε σταδιακά από Καρχηδονιακή σε Ρωμαϊκή πόλη.
thumb|200px|left|Ιστορικός χάρτης της Μινόρκα από τον [[Πίρι Ρέις]] Η Επιστολή της Μετατροπής των Εβραίων του επισκόπου Σέβερους του 5ου αιώνα, αναφέρει την αλλαγή στην εβραϊκή κοινότητα του νησιού το 418 μ.Χ.. Οι Βάνδαλοι κατέκτησαν τη Μινόρκα τον 5ο αιώνα, ενώ η Βυζαντινή Αυτοκρατορία εμφανίστηκε στο νησί το 534. Μετά την κατάκτηση της Ιβηρικής χερσονήσου από τους Μαυριτανούς, η Μινόρκα δόθηκε στο Χαλιφάτο της Κόρντοβα το 903, ενώ αναφέρεται τότε με την αραβική ονομασία Μανιούρκα (Manûrqa). Το 1231, μετά την απελευθέρωση της Μαγιόρκα από τους χριστιανούς, η Μινόρκα αποτέλεσε ανεξάρτητο ισλαμικό κράτος στην επικράτεια του βασιλιά Χάιμε του Α' της Αραγονίας. Το νησί κυβέρνησε αρχικά ο Abû 'Uthmân Sa'îd Hakam al Qurashi (1234–1282), τον οποίο στη συνέχεια διαδέχθηκε ο γιος του Abû 'Umar ibn Sa'îd (1282–1287). Με αρχηγό τον Αλφόνσο τον Γ', η Αραγονία εισέβαλε στη Μινόρκα στις 17 Ιανουαρίου του 1287, ημερομηνία που σήμερα αποτελεί εθνική εορτή του νησιού. Οι περισσότεροι μουσουλμάνοι κάτοικοι πουλήθηκαν ως δούλοι στην Ίμπιζα, τη Βαλένθια και τη Βαρκελώνη. Μέχρι το 1344 το νησί αποτελούσε τμήμα του βασιλείου της Μαγιόρκα, μέρος του Στέμματος της Αραγονίας, το οποίο ενώθηκε αργότερα στο βασίλειο της Ισπανίας. Κατά το 16ο αιώνα, οι πόλεις του Μαό και η τότε πρωτεύουσα Θιουταντέγια καταστράφηκαν από ναυτικές επιδρομές των Τούρκων.
Το 1708, η Μινόρκα καταλήφθηκε από το Βρετανικό ναυτικό κατά τον πόλεμο της Ισπανικής διαδοχής, και στη συνέχεια αποτέλεσε εξάρτηση του Βρετανικού στέμματος. Η βρετανική κυριαρχία επισημοποιήθηκε με τη συνθήκη της Ουτρέχτης. Με κυβερνήτη το στρατηγό Ρίτσαρντ Κέιν, η πρωτεύουσα του νησιού μεταφέρθηκε στην πόλη Μαό, όπου και κατασκευάστηκε μία ισχυρή ναυτική βάση. Κατά τον επταετή πόλεμο της Βρετανίας με τη Γαλλία, οι γαλλικές ναυτικές δυνάμεις απέκλεισαν το νησί και η ναυμαχία που ακολούθησε είναι γνωστή ως η Μάχη της Μινόρκα. Παρά την ήττα τους, οι Βρετανοί αντιστάθηκαν στην πρωτεύουσα Μαό, αλλά τελικά παραδόθηκαν με ευνοϊκούς όρους τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Με τη συνθήκη του Παρισιού το 1763, η Βρετανική κυριαρχία επανήλθε στο νησί, καθώς οι Βρετανοί και οι σύμμαχοί τους επικράτησαν τελικά στον πόλεμο. Κατά τον Πόλεμο της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας, οι Βρετανοί ηττήθηκαν ξανά από Γαλλικές και Ισπανικές δυνάμεις, οι οποίες κατέλαβαν το νησί μετά από μία μακρά πολιορκία του κάστρου Σαν Φιλίπ στις 5 Φεβρουαρίου του 1782. Η Μινόρκα ανακαταλήφθηκε από τους Βρετανούς ξανά το 1798 κατά τους πολέμους της Γαλλικής Επανάστασης, αλλά τελικά παραχωρήθηκε οριστικά στην Ισπανία με τη συνθήκη της Αμιένης το 1802. Η επίδραση των Βρετανών είναι ακόμα ορατή όμως, κυρίως στην τοπική αρχιτεκτονική με χαρακτηριστικά στοιχεία της αγγλικής κουλτούρας.
Κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο, η Μινόρκα παρέμεινε πιστή στη Δημοκρατική κυβέρνηση της χώρας, ενώ οι υπόλοιπες Βαλεαρίδες υποστήριξαν τους Εθνικιστές. Στην πράξη δεν βίωσε συρράξεις, εκτός από τον αεροπορικό βομβαρδισμό από τους Ιταλούς. Αρκετοί κάτοικοί της συμμετείχαν σε μία αποτυχημένη προσπάθεια κατάληψης της Μαγιόρκα με μεγάλες απώλειες. Μετά τη νίκη των Εθνικιστών το 1939, το Βρετανικό ναυτικό υποστήριξε την ειρηνική μεταφορά πολιτικών προσφύγων από το νησί.
Πολιτισμός
Λόγω της θέσης στο κέντρο της δυτικής λεκάνης της Μεσογείου, η Μινόρκα έχει δεχθεί τις επιδράσεις διαφορετικών πολιτισμών από τους προϊστορικούς χρόνους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αρχιτεκτονική στο νησί, η οποία είναι ένα μείγμα τοπικών και αποικιακών στοιχείων.
Επίσης, η Μινόρκα είναι διάσημη για τις καλοκαιρινές παραδοσιακές γιορτές της που προσελκύουν αρκετούς τουρίστες. Η διεθνής εβδομάδα της όπερας και το διεθνές φεστιβάλ μουσικών οργάνων στο Μαόν, καθώς και το θερινό μουσικό φεστιβάλ και οι συναυλίες Capella Davidica στη Θιουταντέγια, είναι τα κύρια πολιτιστικά γεγονότα στο νησί.
Η τοπική κουζίνα της Μινόρκα κυριαρχείται από τη Μεσογειακή διατροφή, η οποία και είναι ιδιαίτερα υγιεινή. Αν και πολλοί κάτοικοι έχουν αφομοιώσει σύγχρονους τρόπους ζωής, αρκετές παραδόσεις διατηρούνται, όπως η ιππασία, η ευγένεια και φυσικά η φιλοξενία.
Οι περισσότεροι κάτοικοι είναι δίγλωσσοι και μιλούν Ισπανικά και μία διάλεκτο της Καταλανικής γλώσσας, γνωστή με την ονομασία Μενορκί (Menorquí). Οι διαφορές μεταξύ της τοπικής διαλέκτους και της επίσημης Καταλανικής, όπως άλλωστε και στις υπόλοιπες διαλέκτους των Βαλεαρίδων, είναι η χρήση διαφορετικών οριστικών άρθρων. Η τοπική διάλεκτος έχει κοινές ρίζες με διαλέκτους της Σαρδηνίας, ενώ χρησιμοποιεί γλωσσικές φόρμες που παλαιότερα ήταν διαδεδομένες στην Κόστα Μπράβα της Καταλονίας. Από την περιοχή αυτή επαναποικήθηκαν οι Βαλεαρίδες μετά την απελευθέρωσή τους από τους Μαυριτανούς. Επίσης, η Μενορκί έχει ορισμένα Αγγλικά στοιχεία που προέρχονται από την κυριαρχία των Βρετανών στο νησί.
Διοικητική διαίρεση
thumb|right|335px Οι κύριες πόλεις είναι το Μαό και η Θιουταντέγια. Το νησί της Μινόρκα διαιρείται διοικητικά στους εξής δήμους: Οι υπόλοιποι οικισμοί περιλαμβάνουν το Φορνέλς στο Ες Μερκαντάλ, και το Γιουκμασάνες και το Σαν Κλιμέντ στο Μαό.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βαλεαρίδες Νήσοι
Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος (αποσαφήνιση)
Με το όνομα Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος φέρονται τα ακόλουθα επιφανή μέλη της ιστορικής οικογένειας Μαυροκορδάτου:
Τζέιμς Άρθουρ
Ο Τζειμς Γκριγκ Άρθουρ (γεννήθηκε στις 18 Μαΐου 1944) είναι Καναδός μαθηματικός που ασχολείται με τις αυτομορφικές μορφές και πρώην πρόεδρος της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας. Είναι καθηγητής Μόσμαν στο Τμήμα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου του Τορόντο.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Χάμιλτον του Οντάριο και αποφοίτησε από το κολέγιο Upper Canada το 1962, έλαβε πτυχίο από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο το 1966 και μεταπτυχιακό από το ίδιο ίδρυμα το 1967. Πήρε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Γέιλ το 1970. Ήταν μαθητής του Ρόμπερτ Λάνγκλαντς- η διατριβή του είχε τίτλο Analysis of Tempered Distributions on Semisimple Lie Groups of Real Rank One.
Ο Άρθουρ δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ από το 1970 έως το 1976. Εντάχθηκε στη σχολή του Πανεπιστημίου Ντιουκ το 1976. Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο από το 1978. Υπήρξε τέσσερις φορές επισκέπτης υπότροφος στο Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών μεταξύ 1976 και 2002.
Βραβεία
Το 1975 και το 1977 του απονεμήθηκε υποτροφία Σλόαν και το 2000 υποτροφία Γκούγκενχαϊμ. Το 1992 εξελέγη Μέλος της Βασιλικής Εταιρείας, αφού είχε εκλεγεί Μέλος της Βασιλικής Εταιρείας του Καναδά το 1980. Το 2002 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Οττάβας. Το 1998 κατείχε την έδρα André Aisenstadt MRC στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ, το 2001 ήταν υπεύθυνος για τις διαλέξεις Whittmore στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ και το 1993 κατείχε την έδρα Τζέφρι Γουίλιαμς της Καναδικής Μαθηματικής Εταιρείας. Εκλέχθηκε επίτιμο ξένο μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών το 2003. Το 2012 έγινε μέλος της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας. Το 2014 εξελέγη ξένο μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ.
Το 1998 προσκλήθηκε να μιλήσει στο Διεθνές Συνέδριο Μαθηματικών στο Βερολίνο με θέμα Προς έναν σταθερό τύπο ίχνους, σε συνέχεια της διάλεξής του στη Βαρσοβία το 1983 με θέμα Ο τύπος ίχνους για μη συμπαγές πηλίκο. Το 2014 έδωσε διάλεξη ολομέλειας στο Διεθνές Συνέδριο Μαθηματικών στη Σεούλ με θέμα L-συναρτήσεις και αυτομορφικές αναπαραστάσεις.
Το 1999 έλαβε το Βραβείο Αριστείας Διδακτικού Προσωπικού από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο.
Το 2003 έλαβε το βραβείο G. de B. Robinson και έδωσε διάλεξη με θέμα A note on the automorphic Langlands group (Σημείωμα για την αυτομορφική ομάδα Λάνγκλαντς)10.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μαθηματικοί αναλυτές Κατηγορία:Καναδοί μαθηματικοί Κατηγορία:Μαθηματικοί του 20ού αιώνα Κατηγορία:Μαθηματικοί του 21ου αιώνα
Νίκος Αντύπας
Ο Νίκος Αντύπας ήταν Έλληνας συνθέτης, ενορχηστρωτής και ντράμερ. Είναι μια από τις εμβληματικές μορφές της σύγχρονης ελληνικής μουσικής. Υπήρξε μέλος των Socrates (Drank the Conium) στα τύμπανα, ενορχήστρωσε δίσκους των Χάρη & Πάνου Κατσιμίχα και της Ελευθερίας Αρβανιτάκη, ενώ στη δεκαετία του '90 κυκλοφόρησε μια σειρά επιτυχημένων δίσκων με την Χαρούλα Αλεξίου και την Άλκηστη Πρωτοψάλτη, μεταξύ άλλων. Συνεργάστηκε επί σειρά ετών με τη στιχουργό Λίνα Νικολακοπούλου.
Μουσικό έργο
Ο Νίκος Αντύπας μπαίνει στην ελληνική δισκογραφία αρχικά σαν drummer, με τους Ιωνάθαν, αργότερα με το σχήμα των Sunset και ύστερα των διάσημων Socrates (Drank the Conium). Αντικαθιστά τον Γιώργο Τρανταλίδη στα ντραμς και μαζί με τους Socrates κυκλοφορούν το άλμπουμ "Waiting for something" τo 1980. Ακολουθεί το "Breaking through" (1981) και το άλμπουμ "Plaza" (1983), σε παραγωγή του Vic Coopersmith, γνωστού από τις παραγωγές του στους Yes, το οποίο τους φέρνει στην Μεγάλη Βρετανία για συναυλίες σε μεγάλους rock χώρους.
Το 1985, κυκλοφορούν τα "Ζεστά ποτά" των αδερφών Κατσιμίχα, σε ενορχήστρωση του Νίκου Αντύπα, με την συμβολή του μέχρι τότε κιθαρίστα των Socrates, Γιάννη Σπάθα. Ο δίσκος εισάγει έναν πρωτόγνωρο για τα δεδομένα της εποχής ήχο, βασισμένο τόσο στα κρουστά, όσο και στα ατμοσφαιρικά synthesizer, για να πουλήσει τελικά πάνω από 100.000 εκείνη την περίοδο.
Ο Νίκος Αντύπας διανύει έπειτα μια περίοδο στην οποία εμφανίζεται σαν session μουσικός σε ηχογραφήσεις, συχνά με το φίλο του Γιάννη Σπάθα. Οι δίσκοι αυτοί περιλαμβάνουν τα "Τρελοί και Άγγελοι", "Ζωντανά στο Περοκέ" και "Ζωντανές ηχογραφήσεις" του Γιώργου Νταλάρα, αλλά και το "Όλα από χέρι καμένα" (1988) του Θάνου Μικρούτσικου με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου.
Το 1991 ο Νίκος Αντύπας αναλαμβάνει την ενορχήστρωση του δίσκου "Μένω εκτός" της Ελευθερίας Αρβανιτάκη. Στο ένθετο του δίσκου η ερμηνεύτρια δηλώνει: "Ο Νίκος δεν ενορχήστρωσε απλώς. Ανα-σύνθεσε. Αυτός είναι ο σωστός όρος για την παρουσία του σ' αυτον τον δίσκο".
Το 1992 κλήθηκε να χρεωθεί στ' όνομά του τη μουσική των τραγουδιών του δίσκου "Δι' ευχών " της Χαρούλας Αλεξίου σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου, η οποία γράφτηκε απ' το συνθέτη Γιώργο Χατζηνάσιο επειδή ο 2ος δεν είχε συμβόλαιο με την εταιρεία η οποία τον εξέδωσε. Το ηχητικό αποτέλεσμα είναι δυτικό και ηλεκτρονικό και γνωρίζει τεράστια επιτυχία αφού γίνεται ο πρώτος ελληνικός δίσκος που μετά από πολλά χρόνια κυκλοφορεί στην Ιαπωνία, το Βέλγιο, το Ισραήλ και τη Γαλλία. Το ίδιο συνέβη και με το δίσκο "Έϊ!" (1994) και πάλι με την Χαρούλα Αλεξίου, σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου(κάποιων τραγουδιών οι στίχοι χρεώθηκαν στο όνομα του Άρη Δαβαράκη και της ίδιας της Χαρούλας Αλεξίου κατόπιν επιθυμίας των ίδιων).
Το πρώτο του solo άλμπουμ, "Θεατής" κυκλοφορεί το 1998 με τις συμμετοχές του Γιάννη Κότσιρα και της Έλλης Πασπαλά σε δύο από τα τρία τραγούδια του δίσκου.
Ακολουθεί η συνδρομή στο πρώτο προσωπικό άλμπουμ του Γιάννη Σπάθα, "Τα μυστικά του δρόμου" το 1999. Την ίδια χρονιά κυκλοφορεί ο δεύτερος δίσκος στον οποίο συνεργάζεται με την Άλκηστη Πρωτοψάλτη, οι "Υδρόγειες Σφαίρες", ένα είδος concept αφηγηματικού δίσκου που δεν γνώρισε την ίδια επιτυχία με το "Σαν ηφαίστειο που ξυπνά".
Το 2001 ο Νίκος Αντύπας διασκευάζει το "Mad about you" του Sting για τον δίσκο "Η άσφαλτος που τρέχει" του Γιώργου Νταλάρα, με τον οποίο επρόκειτο να συνεργαστεί ξανά το 2012 στο δίσκο "Τι θα πει έτσι είναι".
Στα τέλη του 2001 κυκλοφορεί και το "Οπωσδήποτε παράθυρο", μια από κοινού δουλειά με το Γιάννη Σπάθα, βασισμένη στην παράστασή τους "Neapolis" και σε στίχους Λίνας Νικολακοπούλου. Στον δίσκο συμμετέχουν η Ελένη Βιτάλη, ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας και η Σπείρα Σπείρα, η Τάνια Τσανακλίδου, ο Μανώλης Λιδάκης και ο Πάνος Κατσιμίχας, ενώ ραδιοφωνική επιτυχία γίνεται το "Ναι θα πω" με τη Μελίνα Ασλανίδου.
Το 2004 έγραψε τον δίσκο "Άμμος ήτανε..." για την Μαρινέλλα, σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου.
Το 2006 συνεισέφερε συνθετικά στον προσωπικό δίσκο της Νάνας Μούσχουρη με τίτλο "Μόνη περπατώ".
Το 2008 έγραψε τον δίσκο της Καίτης Γαρμπή "Καινούργια εγώ" και το 2011 τον δίσκο "Παζλ" για την ίδια τραγουδίστρια.
Απεβίωσε την 31 Ιανουαρίου 2022 από εγκεφαλικό επεισόδιο
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες συνθέτες
Κακόβουλη συμμόρφωση
Κακόβουλη συμμόρφωση ονομάζεται η εκδικητική συμμόρφωση σε εντολές και κανόνες ενός ανωτέρου κατά γράμμα, γνωρίζοντας ή σκοπεύοντας ότι η συμμόρφωση αυτή θα επιφέρει αρνητικές συνέπειες. Είναι γενικά αποδεκτό πως για να πετύχει οποιαδήποτε μορφή ανθρώπινης συνεργασίας -πόσο μάλλον επί πληρωμή- πρέπει να υπάρχει εκτός από το πλαίσιο των γραπτών κανόνων και καλή πίστη μεταξύ των εμπλεκομένων. Ωστόσο όταν υπάρχει βαθύ χάσμα μεταξύ των εντολέων και των εντολοδόχων, όπως για παράδειγμα σε μεγάλες εταιρίες με αυστηρή γραφειοκρατική διοίκηση, οι υπάλληλοι είναι λιγότερο πιθανό να παραβιάσουν τους κανονισμούς ακόμα και αν πρόκειται για το καλό της εταιρίας. Αυτό μπορεί να γίνεται από απλή απάθεια, δηλαδή γιατί η εμπλοκή τους δε θα τους επιφέρει προσωπικό όφελος και πιθανόν να τους δημιουργήσει επιπλέον υποχρεώσεις ή κακόβουλα, ώστε δηλαδή να εκδικηθούν τη διοίκηση και τους αυστηρούς/παράλογους κανόνες της. Για παράδειγμα εαν ενα ανώτερο στέλεχος έχει παράλογες απαιτήσεις από κάποιον υπάλληλο χωρίς να κατανοεί τις υποχρεώσεις και τις ιδιαιτερότητες της εργασίας του δεύτερου, τότε ο δεύτερος ενδεχομένως να προτιμήσει να συμμορφωθεί κακόβουλα και να κάνει τη δουλειά του χειρότερα προκειμένου να μην έχει άλλα προβλήματα με τους ανωτέρους του ή να τους εκδικηθεί. Η κακόβουλη συμμόρφωση ανήκει στο πλαίσιο των παθητικά επιθετικών συμπεριφορών και είναι ένδειξη μιας αποτυχημένης διοίκησης, έλλειψης αξιοκρατίας και γενικότερα χαμηλού ηθικού. Τέτοια φαινόμενα μπορούν να αντιμετωπιστούν με την έμπρακτη επιβράβευση των εντολοδόχων για την αποτελεσματικότητά τους, την απαγκίστρωση από παράλογους κανονισμούς και απαιτήσεις και την καλλιέργεια αμοιβαίας κατανόησης και σεβασμού μεταξύ των εντολέων-εντολοδόχων.
Παράδειγμα
Ο γενικός πίνακας ενός μαγαζιού παθαίνει κάποια βλάβη και ο προϊστάμενος επιπλήττει τους υπαλλήλους, θεωρώντας πως αυτοί φταίνε, ζητώντας τους να μην τον ξαναγγίξουν. Το άλλο βράδυ ο προϊστάμενος φεύγοντας ξεχνάει να κλείσει τον πίνακα και οι υπάλληλοι φεύγουν χωρίς να τον αγγίξουν, αφήνοντάς τον ανοιχτό.
Παραπομπές
Κατηγορία:Διοίκηση Επιχειρήσεων Κατηγορία:Ηγεσία Κατηγορία:Εργασία
Ομιλίες του Γρηγορίου Ναζιανζηνού
Ιστορικό του χειρογράφου
Το χειρόγραφο γράφτηκε το έτος 879 ως 882 στην Κωνσταντινούπολη υπό την αυστηρή επιμέλεια του Πατριάρχη Φωτίου Α΄. Ο Φώτιος το δώρισε στον Αυτοκράτορα Βασίλειο Α΄ ως ψυχαγωγικό και επιμορφωτικό ανάγνωσμα. Το βιβλίο αυτό έγινε το σημαντικότερο θρησκευτικό ανάγνωσμα στην Βυζαντινή αυτοκρατορία. Η χρήση του ήταν καθιερωμένη στις λειτουργικές τελετές όλο το χρόνο. Αντίγραφά του ήταν διαδεδομένα.
Περιεχόμενο και περιγραφή
Το πέρασμα του χρόνου έχει φέρει σημαντική φθορά στο χειρόγραφο. Η μελέτη του σήμερα γίνεται μόνο σε αντίγραφα. Περιέχει 46 ολοσέλιδες μινιατούρες, καθώς και εικονογραφίες στην κορυφή των σελίδων και πολλά μονογράμματα. Πάνω από χίλια γράμματα είναι επίχρυσα. Περιέχει περισσότερες από 200 εικόνες από την ζωή της αυτοκρατορικής οικογένειας, του Γρηγορίου Ναζιανζηνού, πολλώ Αγίων και Μαρτύρων.
Πηγές
Κατηγορία:Χειρόγραφα Κατηγορία:Χριστιανικά κείμενα
Κομσομόλ
Η Κομσομόλ (ρωσικά: Комсомол) ήταν κρατική κομμουνιστική οργάνωση νέων στην τέως Σοβιετική Ένωση. Το όνομα της οργάνωσης ήταν συντομογραφία του "Всесоюзный ленинский коммунистический союз молодёжи" ΔΦΑ: [vsʲɪsɐˈʝʉznɪj ˈlʲenʲɪnskɪj kəmʊnʲɪˈstʲit͡ɕɪskɪj sɐˈʝʉs məlɐdʲɵʐɨ], που σημαίνει Πανενωσιακή λενινιστική κομμουνιστική ένωση νεολαίας, συντομογραφικά "ВЛКСМ". Η Κομσομόλ αποτελούσε τη νεολαία του ΚΚΣΕ.
Η σοβιετική μαζική οργάνωση ιδρύθηκε στις 29 Οκτωβρίου 1918 και αμέσως μετά την ίδρυσή της είχε 22.000 μέλη. Κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 περίπου 40 εκατομμύρια άνθρωποι ηλικίας μεταξύ 14 και 28 ετών ήταν κομσομόλοι, ενώ τα στελέχη της οργάνωσης, οι αποκαλούμενοι "ακτιβιστές", ήταν στην πλειοψηφία τους πολύ μεγαλύτεροι.
Μετά από το αποτυχημένο πραξικόπημα των συντηρητικών κομμουνιστών στρατιωτικών κατά του Μιχαήλ Γκορμπατσώφ στις 19 Αυγούστου 1991 η οργάνωση απαγορεύθηκε και διαλύθηκε.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης Κατηγορία:Οργανώσεις νέων
Σερβική Δημοκρατία (Βοσνία και Ερζεγοβίνη)
Η Σερβική Δημοκρατία (Република Српска) είναι μία από τις δύο οντότητες της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (η άλλη είναι η Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης). Βρίσκεται στα βόρεια και ανατολικά της χώρας. Η μεγαλύτερη πόλη και το διοικητικό της κέντρο είναι η Μπάνια Λούκα, που βρίσκεται στον ποταμό Βρμπας, ενώ τυπικά πρωτεύουσά της είναι το Ανατολικό Σαράγεβο.
Η Σερβική Δημοκρατία ιδρύθηκε το 1992 στην αρχή του πολέμου της Βοσνίας με τη δηλωμένη πρόθεση να διαφυλάξει τα συμφέροντα των Σέρβων της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Ο πόλεμος οδήγησε στην εκδίωξη της συντριπτικής πλειοψηφίας των Κροατών και των Μποσνιάκων από το έδαφος που διεκδικεί η Σερβική Δημοκρατία και μια εισροή Σέρβων που εκδιώχθηκαν από την Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Μετά τη Συμφωνία του Ντέιτον του 1995, η Σερβική Δημοκρατία πέτυχε διεθνή αναγνώριση ως οντότητα εντός της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος του σερβικού πληθυσμού της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης ζει στη Σερβική Δημοκρατία.
Η Σερβική Δημοκρατία ακολουθεί κοινοβουλευτικό σύστημα με την Εθνοσυνέλευση να κατέχει τη νομοθετική εξουσία εντός της οντότητας. Η Σερβική Δημοκρατία είναι σχετικά συγκεντρωτική, αν και χωρίζεται σε 64 δήμους που ονομάζονται οπστίνε. Το κοινοβούλιο έχει 83 έδρες και η τρέχουσα σύνθεση είναι η δέκατη από την ίδρυσή της.
Όνομα
αριστερά|μικρογραφία|163x163εσ| Ταμπέλα εισόδου στη Σερβική Δημοκρατία στη διοικητική γραμμή με την [[Ομοσπονδία Βοσνίας και Ερζεγοβίνης|Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης|εναλλ.=Πινακίδα με εθνόσημο και δίγλωσση επιγραφή στα σερβικά και αγγλικά με περιεχόμενο "Καλώς ορίσατε στη Δημοκρατία της Σερβίας"]] Στο όνομα Republika Srpska, το Srpska είναι ουσιαστικό που προέρχεται από το εθνώνυμο των Σέρβων με διαφορετικό επίθημα από το Srbija «Σερβία». Στα Σερβικά, πολλά ονόματα χωρών σχηματίζονται με το -sk- επίθημα (π.χ Bugarska «Βουλγαρία», Grčka «Ελλάδα», Danska «Δανία», Finska «Φινλανδία», Hrvatska «Κροατία», Irska «Ιρλανδία», Turska «Τουρκία»). Αφού το επίθημα -sk- αρχικά σχηματίζει επίθετα και τα ονόματα της χώρας αυτού του τύπου είναι ουσιαστικοποιημένα επίθετα, ο όρος Republika Srpska έχει μεταφραστεί λάθος ως «Σερβική Δημοκρατία». Ωστόσο, το ουσιαστικό Srpska χρησιμοποιείται συχνά χωρίς το Republika ως αυτόνομο ουσιαστικό στα σερβικά, π.χ. στα ονόματα του πολιτικού κόμματος Ενωμένη Σέρπσκα (Ujedinjena Srpska), της εφημερίδας Glas Srpske , της ταχυδρομικής υπηρεσίας Ταχυδρομεία της Σέρπσκα (Pošte Srpske) ή της ένωσης συγγραφέων της Σέρπσκα (Udruženje književnika Srpske). Ως κύριο ουσιαστικό, η Srpska γράφεται πάντα με κεφαλαία στα σερβικά, ενώ τα επίθετα με πεζό γράμμα (π.χ. Matica srpska, με μικρό s στο επίθετο srpska 'σερβική'). Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το όνομα «Republic of Srpska» στα αγγλικά.
Αν και η Republika Srpska αναφέρεται/μεταφράζεται στα αγγλικά και στα ελληνικά ως «Σερβική Δημοκρατία», «Σερβοβόσνια Δημοκρατία», ή «Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας», το Σύνταγμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και πηγές ειδήσεων στην αγγλική γλώσσα, όπως το BBC, Οι New York Times, και ο Guardian αναφέρονται γενικά στην οντότητα με τη μεταγραφή της στα λατινικά Republika Srpska.
Σύμφωνα με την Glas Srpske, μια καθημερινή εφημερίδα της Μπάνια Λούκα, το όνομα της σύγχρονης οντότητας δημιουργήθηκε από τον πρώτο υπουργό πολιτισμού της, Ljubomir Zuković.
Πρώιμη ιστορία
αριστερά|μικρογραφία| Λατρευτική Άμαξα της Εποχής του Σιδήρου από το Μπανιάνι (Banjani) κοντά στο Σοκολάτς (Sokolac)|εναλλ.=Μεταλλική μικρογραφία άμαξας με πουλιά Τα αρχαιολογικά στοιχεία στη Σερβική Δημοκρατία, καθώς και στις παραμεθόριες περιοχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, πιστοποιούν έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα στην Παλαιολιθική Εποχή. Συγκεκριμένα, το 1976, κοντά στη σύγχρονη πόλη Στόλατς (Stolac) στην τότε σχετικά φιλόξενη λεκάνη της Νερέτβα, ανακαλύφθηκαν αρχαιολογικά αντικείμενα με τη μορφή χαρακτικών σε σπηλιές στο Μπαντάν (Badanj) και κόκαλα ελαφιών στην περιοχή που δείχνουν τη δραστηριότητα κυνηγών-τροφοσυλλεκτών από τα παλιά χρόνια. 14.000–10.000 π.Χ. Στην ευρύτερη περιοχή της Ερζεγοβίνης, παρόμοιες ανακαλύψεις συνδέουν τις πρώτες δραστηριότητες της περιοχής με το Μαυροβούνιο και την παράκτια Κροατία.
Με τη Νεολιθική όμως ήρθε πιο μόνιμη εγκατάσταση. Φυσικά, αυτό συνέβη κατά μήκος των ποταμών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης καθώς η γεωργία εξαπλώθηκε από τα νοτιοανατολικά. Πιο αξιοσημείωτος, ο πολιτισμός Μπουτμίρ αναπτύχθηκε κοντά στο σημερινό Ανατολικό Σαράγεβο στον ποταμό Βόσνα. Μια ποικιλία από είδωλα, κυρίως γυναικείου χαρακτήρα, βρέθηκαν στην τοποθεσία Μπουτμίρ (Butmir), μαζί με πιρόγες.
Με τις ινδοευρωπαϊκές μεταναστεύσεις της Εποχής του Χαλκού ήρθε η πρώτη χρήση μεταλλικών εργαλείων στην περιοχή. Μαζί με αυτό ήρθε η κατασκευή ταφικών τύμβων — τύμβων ή κουργκάν. Τα υπολείμματα αυτών των τύμβων βρίσκονται στη βορειοδυτική Βοσνία κοντά στο Πριέντορ, απόδειξη όχι μόνο πυκνότερης εγκατάστασης στον βόρειο πυρήνα της σημερινής Σερβικής Δημοκρατίας αλλά και κειμηλίων της Εποχής του Χαλκού.
Με την εισροή της Εποχής του Σιδήρου, ο πολιτισμός Glasinac, που αναπτύχθηκε κοντά στο Sokolac στην ανατολική Σερβική Δημοκρατία, ήταν ένας από τους σημαντικότερους από τους μακροχρόνιους Ινδοευρωπαίους κατοίκους της χώρας, τους Ιλλυριούς. Αργότερα, αυτοί οι Ιλλυριοί — οι Autariatae — επηρεάστηκαν από τους Κέλτες μετά τη Γαλατική εισβολή στα Βαλκάνια.
Ρωμαϊκή περίοδος
μικρογραφία| Επικράτεια της Σερβικής Δημοκρατίας στη [[Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, 4ος αιώνας|εναλλ.=Χάρτης Ρωμαϊκών επαρχιών όπου φαίνεται η περιοχή της σημερινής χώρας να βρίσκεται μοιρασμένη μεταξύ Παννονίας και Δαλματίας]] Με το τέλος των Ιλλυρικών Πολέμων, το μεγαλύτερο μέρος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης περιήλθε στον έλεγχο των Ρωμαίων εντός της επαρχίας Ιλλυρικού. Την περίοδο αυτή, οι Ρωμαίοι εδραίωσαν την περιοχή με την κατασκευή ενός πυκνού οδικού δικτύου και τον εκρωμαϊσμό του τοπικού πληθυσμού. Μεταξύ αυτών των δρόμων ήταν η Via Argentaria, ή «Αργυρά Οδός», η οποία μετέφερε ασήμι από τα ανατολικά ορυχεία της Βοσνίας στα ρωμαϊκά πληθυσμιακά κέντρα. Τα σύγχρονα τοπωνύμια, όπως οι ποταμοί Ούνα και Σάνα στα βορειοδυτικά, έχουν λατινική προέλευση, που σημαίνει «ο ένας» και «ο υγιής», αντίστοιχα. Ωστόσο, αυτός ο κανόνας δεν ήταν αδιάκοπος. με την καταστολή του άλλοτε κυρίαρχου Ιλλυρικού πληθυσμού ήρθαν εξεγέρσεις όπως το Bellum Batonianum. Μετά το 20 μ.Χ., όμως, ολόκληρη η χώρα κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους και χωρίστηκε μεταξύ Παννονίας και Δαλματίας. Η πιο εξέχουσα ρωμαϊκή πόλη στη Βοσνία ήταν το σχετικά μικρό Σερβίτιουμ (Servitium), κοντά στη σύγχρονη Γκράντισκα στο βόρειο τμήμα της οντότητας.
Ο Χριστιανισμός εξαπλώθηκε στην περιοχή σχετικά αργά τουλάχιστον εν μέρει λόγω της ορεινής φύσης της υπαίθρου και της έλλειψης μεγάλων οικισμών. Τον τέταρτο αιώνα όμως, η χώρα άρχισε να εκχριστιανίζεται μαζικά. Με τη διάσπαση της Δυτικής και της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 395, η περιοχή της σημερινής Σερβικής Δημοκρατίας έπεσε κάτω από τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Απόδειξη της μετέπειτα θρησκευτικής πόλωσής της και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, αργότερα κατακτήθηκε ως σύνορο της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, προάγγελος για τον μελλοντικό θρησκευτικό διχασμό.
Μεσαίωνας
μικρογραφία| [[Φρούριο Κάστελ στη Μπάνια Λούκα, που πρωτοεμφανίστηκε ως πρώιμο σλαβικό οχυρό ή γκραντίνα|εναλλ.=Μεσαιωνικό φρούριο στην όχθη ποταμού, σε καλή κατάσταση.]] Με την παρακμή της ρωμαϊκής κυριαρχίας στην περιοχή ήρθε η περίοδος μετανάστευσης, η οποία, δεδομένης της θέσης της Σερβικής Δημοκρατίας στη νοτιοανατολική Ευρώπη, αφορούσε μια μεγάλη ποικιλία λαών. Μεταξύ των πρώτων ήταν η εισβολή των γερμανικών λαών από την ανατολή και το βορρά, και η περιοχή έγινε μέρος του Οστρογοτθικού Βασιλείου το 476.
Μέχρι το 535, η περιοχή καταλήφθηκε για άλλη μια φορά από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Εκείνη την εποχή, η λαβή της Αυτοκρατορίας ήταν και πάλι σχετικά χαλαρή και οι Σλάβοι, συμπεριλαμβανομένων των Λευκών Σέρβων και των Λευκών Κροατών, εισέβαλαν στη γύρω περιοχή. Ως εκ τούτου, η περιοχή της σημερινής Σερβικής Δημοκρατίας χωρίστηκε μεταξύ του μεσαιωνικού Βασιλείου της Κροατίας και τη μεσαιωνική σερβική županije, που συμπεριλάμβανε τις περιοχές, Βοσνία, Ζαχλουμία, Τραβούνια (Travunija), και Σερβία, στη συνέχεια, περιλαμβανομένης και της γης στην ανατολική Βοσνία, σύμφωνα με το εγγχειρίδιο De Administrando Imperio,. Τμήματα της σημερινής Σέρπσκα ήταν τοποθεσίες εγκατάστασης του αρχικού λευκού σερβικού λαού. αριστερά|μικρογραφία| [[Στέτσακ, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, στο βουνό Τρεσκαβίτσα (Treskavica)|εναλλ.=Όρθια ταφόπλακα με χαράγματα στο μέσο χέρσας έκτασης]] Ολόκληρη η Βοσνία έγινε μέρος των ουγγρικών εδαφών του στέμματος μέχρι τα τέλη του 11ου αιώνα. Η περιοχή ήταν γνωστή υπό την ουγγρική κυριαρχία ως Βανάτο της Βοσνίας. Αργότερα, ωστόσο, με την κυριαρχία του Μπαν Κούλιν (Ban Kulin), ο οποίος θεωρείται ο ιδρυτής της Βοσνίας, η περιοχή έγινε ντε φάκτο ανεξάρτητη. Το 1377, το Βανάτο της Βοσνίας έγινε το μεσαιωνικό Βασίλειο της Βοσνίας, υπό τον Τέρβτκο Α' (Tvrtko I) του Οίκου Κοτρομάνιτς (Kotromanić). Οι πρωτεύουσες του βασιλείου βρίσκονταν όλες στο κέντρο του, ενώ η βόρεια περιφέρεια παρέμεινε υπό την ονομαστική ουγγρική κυριαρχία ως η περιοχή της Ουσόρα. Οι αρχιτεκτονικές κληρονομιές αυτής της περιόδου περιλαμβάνουν το φρούριο Κάστελ στη Μπάνια Λούκα, καθώς και κάστρα, εκκλησίες και μοναστήρια σε όλη τη χώρα.
Με τις συγκρούσεις Οθωμανών-Αψβούργων στα τέλη του 17ου και 18ου αιώνα, τμήματα της βόρειας Σερβικής Δημοκρατίας έγιναν μέρος της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων για σχετικά σύντομες χρονικές περιόδους. Ο κανόνας ήταν πιο μόνιμος μετά την αυστροουγγρική εισβολή το 1878. Χαρακτηρισμένη από οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη που δεν είχε παρατηρηθεί στην τότε οπισθοδρομική Οθωμανική Αυτοκρατορία, η αυστροουγγρική κυριαρχία έγινε ευπρόσδεκτη από πολλούς. Ωστόσο, πολλοί μουσουλμάνοι έφυγαν από τη Βοσνία, αφήνοντας τους Σέρβους ως την πλειοψηφία στο σύνολο της Συγκυριαρχίας.
20ος αιώνας
αριστερά|μικρογραφία|200x200εσ| Η λεύκα της φρίκης στο [[Στρατόπεδο συγκέντρωσης του Γιασένοβατς|Μνημείο Γιασένοβατς, ένα από τα βασικά σημεία της Γενοκτονίας των Σέρβων, κατά την οποία δεκάδες χιλιάδες Σέρβοι πολίτες της Βοσνίας σκοτώθηκαν βάναυσα|εναλλ.=Απομεινάρι δέντρου πάνω σε βάθρο, με επιγραφή δίπλα του.]] Με τη δολοφονία του αρχιδούκα Φραντς Φερδινάνδου της Αυστρίας, που έγινε από τον Σερβοβόσνιο Γαβρίλο Πρίντσιπ, μέλος της Γιουγκοσλαβικής Μλάντα Μπόσνα, ξέσπασε ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος το 1914. Μετά τον πόλεμο, το έδαφος της σημερινής Σέρπσκα ενσωματώθηκε στις μπανόβινες Βερμπάς (Vrbas), Ντρίνα (Drina) και Ζέτα (Zeta) του Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, που μετονομάστηκε σε Γιουγκοσλαβία το 1929.
Μετά το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και την εισβολή στη Γιουγκοσλαβία το 1941, η Σέρπσκα έπεσε στην κυριαρχία του ναζιστικού κράτους-μαριονέτας, του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας. Περίπου 300.000 Σέρβοι υπολογίζεται ότι έχασαν τη ζωή τους υπό το καθεστώς των Ουστάσε ως αποτέλεσμα της εκστρατείας γενοκτονίας. Μια σειρά από σφαγές, καθώς και η χρήση διαφόρων στρατοπέδων συγκέντρωσης και εξόντωσης, έλαβε χώρα στη Σέρπσκα κατά τη διάρκεια του πολέμου. Το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Γιασένοβατς, που βρίσκεται στη σημερινή Κροατία, ήταν ο τόπος των θανάτων περίπου 100.000 ανθρώπων, περίπου 52.000 από τους οποίους ήταν εθνοτικά Σέρβοι. Σφαγές σημειώθηκαν επίσης στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Garavice και Kruščica στο ανατολικό τμήμα της Βοσνίας. Το καθεστώς έσφαξε συστηματικά και βάναυσα Σέρβους σε χωριά της επαρχίας, χρησιμοποιώντας ποικίλα εργαλεία. Η κλίμακα της βίας σήμαινε ότι περίπου 1 στους 6 Σέρβους που ζούσε στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ήταν θύμα σφαγής και σχεδόν κάθε Σέρβος είχε ένα μέλος της οικογένειας που σκοτώθηκε στον πόλεμο, κυρίως από τους Ούστασε. Η εμπειρία είχε βαθιά επίδραση στη συλλογική μνήμη των Σέρβων στην Κροατία και τη Βοσνία. Υπολογίζεται ότι 209.000 Σέρβοι ή το 16,9% του πληθυσμού της Βοσνίας σκοτώθηκαν στο έδαφος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης κατά τη διάρκεια του πολέμου. Σήμερα, μνημεία που τιμούν αυτά τα θύματα βρίσκονται σε όλη τη Σερβική Δημοκρατία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Οι Γιουγκοσλάβοι βασιλόφρονες Τσέτνικ, μια αντάρτικη δύναμη που συμμετείχε σε τακτική ή επιλεκτική συνεργασία με τις δυνάμεις κατοχής για σχεδόν όλο τον πόλεμο, επιδίωξαν γενοκτονία κατά των Κροατών και των Μποσνιάκων, που περιλάμβανε χιλιάδες Κροάτες και Μουσουλμάνους πολίτες και οι οποίοι σκοτώθηκαν στο έδαφος της σημερινής Σερβικής Δημοκρατίας. Οι Τσέτνικ σκότωσαν περίπου 50.000 με 68.000 Μουσουλμάνους και Κροάτες. Περίπου 300 χωριά και μικρές πόλεις καταστράφηκαν, μαζί με μεγάλο αριθμό τζαμιών και καθολικών εκκλησιών.
Κατά τη διάρκεια ολόκληρης της πορείας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στη Γιουγκοσλαβία, το 64,1% όλων των Βόσνιων Παρτιζάνων ήταν Σέρβοι.
Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ήρθε μια περίοδος σχετικής ειρήνης και οικονομικής ανάπτυξης. Το ορυχείο Λιούμπιγια (Ljubija) και εταιρείες όπως η Agrokomerc διαδραμάτισαν ζωτικό ρόλο σε μεγάλο μέρος της οικονομικής ανάπτυξης της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Τα ποσοστά αλφαβητισμού αυξήθηκαν πολύ και το Πανεπιστήμιο της Μπάνια Λούκα ιδρύθηκε το 1975.
Πόλεμος της Βοσνίας
Κύριο λήμμα: Πόλεμος της Βοσνίας
Ο πόλεμος της Βοσνίας και η ανακήρυξη της Σερβικής Δημοκρατίας
Στις 24 Οκτωβρίου 1991, οι Σέρβοι βουλευτές σχημάτισαν τη Συνέλευση του Σερβικού Λαού στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini) ως το ανώτατο αντιπροσωπευτικό και νομοθετικό όργανο του σερβοβόσνιου πληθυσμού, τερματίζοντας τον τριμερή συνασπισμό.
Στις 28 Φεβρουαρίου του 1992, η συνέλευση υιοθέτησε το Σύνταγμα της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (όνομα που υιοθετήθηκε αντί του προηγούμενου ονόματος Δημοκρατία του Σερβικού Λαού της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης), το οποίο θα περιελάμβανε περιφέρειες, δήμους και περιφέρειες όπου οι Σέρβοι ήταν η πλειοψηφία και επίσης εκείνες όπου είχαν γίνει μειονότητα λόγω των διώξεων κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Πολέμου II. Η Δημοκρατία ήταν μέρος της Γιουγκοσλαβίας και μπορούσε να συνάψει ένωση με πολιτικούς φορείς που εκπροσωπούσαν άλλους λαούς της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Το κοινοβούλιο της Βοσνίας, χωρίς τους Σέρβους βουλευτές του, διεξήγαγε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στις 29 Φεβρουαρίου και 1 Μαρτίου 1992, αλλά οι περισσότεροι Σέρβοι το μποϊκόταραν αφού η συνέλευση είχε προηγουμένως (9–10 Νοεμβρίου 1991) διεξάγει δημοψήφισμα στις σερβικές περιοχές, με το 96% να έχει επιλέξει την ένταξη στη γιουγκοσλαβική ομοσπονδία που σχηματίστηκε από τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Το βοσνιακό δημοψήφισμα είχε ποσοστό συμμετοχής 64% και το 92,7% ή 99% (σύμφωνα με διάφορες πηγές) ψήφισε υπέρ της ανεξαρτησίας. Στις 6 Μαρτίου το κοινοβούλιο της Βοσνίας ανακοίνωσε τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος, κηρύσσοντας την ανεξαρτησία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης από τη Γιουγκοσλαβία. Η ανεξαρτησία της αναγνωρίστηκε από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες στις 6 Απριλίου 1992 και από τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 7 Απριλίου 1992. Την ίδια μέρα η συνέλευση των Σέρβων στη Μπάνια Λούκα κήρυξε τη διακοπή των κυβερνητικών σχέσεων με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Το όνομα Σερβική Δημοκρατία (Republika Srpska) υιοθετήθηκε στις 12 Αυγούστου 1992.
Η πολιτική διαμάχη κλιμακώθηκε στον πόλεμο της Βοσνίας, ο οποίος διήρκησε μέχρι το φθινόπωρο του 1995.
Ο πόλεμος έληξε με τη Γενική Συμφωνία Πλαίσιο για την Ειρήνη στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η οποία επιτεύχθηκε στην αεροπορική βάση Wright-Patterson κοντά στο Ντέιτον, Οχάιο, στις 21 Νοεμβρίου και υπεγράφη επίσημα στο Παρίσι στις 14 Δεκεμβρίου 1995. Το Παράρτημα 4 της Συμφωνίας είναι το ισχύον Σύνταγμα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, το οποίο αναγνωρίζει τη Σερβική Δημοκρατία ως μία από τις δύο κύριες πολιτικο-εδαφικές διαιρέσεις της και ορίζει τις κυβερνητικές λειτουργίες και εξουσίες των δύο οντοτήτων (η άλλη είναι η Ομοσπονδία Βοσνίας και Ερζεγοβίνης). Οι οριακές γραμμές μεταξύ των οντοτήτων οριοθετήθηκαν στο παράρτημα 2 της Συμφωνίας.
Μεταξύ 1992 και 2008, το Σύνταγμα της Σερβικής Δημοκρατίας τροποποιήθηκε 121 φορές. Το άρθρο 1 ορίζει ότι η Σερβική Δημοκρατία είναι μια εδαφικά ενοποιημένη, αδιαίρετη και αναπαλλοτρίωτη συνταγματική και νομική οντότητα που εκτελεί τις συνταγματικές, νομοθετικές, εκτελεστικές και δικαστικές της λειτουργίες ανεξάρτητα.
Επίπτωση του πολέμου
Ο πόλεμος στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη οδήγησε σε σημαντικές αλλαγές στη χώρα, μερικές από τις οποίες ποσοτικοποιήθηκαν σε έκθεση της UNESCO το 1998. Περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι, σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας, εκτοπίστηκαν. Το 1996 υπήρχαν περίπου 435.346 Σέρβοι πρόσφυγες από την Ομοσπονδία Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στη Σερβική Δημοκρατία, ενώ άλλοι 197.925 είχαν πάει στη Σερβία. Το 1991, το 27% του μη γεωργικού εργατικού δυναμικού ήταν άνεργο στη Βοσνία και ο αριθμός αυτός αυξήθηκε λόγω του πολέμου. Μέχρι το 2009, το ποσοστό ανεργίας στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη εκτιμάται σε 29%, σύμφωνα με το The World Factbook της CIA. Ο πληθυσμός των Σέρβων της Σερβικής Δημοκρατίας είχε αυξηθεί κατά 547.741 λόγω της εισροής Σέρβων προσφύγων από την Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και το πρώην μη αναγνωρισμένο κράτος της Δημοκρατίας της Σερβικής Κράινα στη σημερινή Δημοκρατία της Κροατίας. μικρογραφία| Μνημείο Γενοκτονίας της Σρεμπρένιτσα|εναλλ.=Νεκροταφείο με εκατοντάδες μουσουλμανικές ταφόπλακες Στην Ανατολική Βοσνία, οι Σέρβοι της Βοσνίας πολιόρκησαν μεταξύ άλλων την πόλη της Σρεμπρένιτσα. Η Σρεμπρένιτσα ανακηρύχθηκε «Ασφαλής Περιοχή» του ΟΗΕ το 1993 και χρησίμευσε ως θύλακας για μουσουλμάνους πρόσφυγες για τα τελευταία χρόνια του πολέμου της Βοσνίας. Στα μέσα Ιουλίου 1995, πάνω από 8.000 Μουσουλμάνοι Μποσνιάκοι, κυρίως άνδρες και αγόρια, μέσα και γύρω από την πόλη της Σρεμπρένιτσα, σκοτώθηκαν στη Σφαγή της Σρεμπρένιτσα, η οποία στη συνέχεια χαρακτηρίστηκε ως πράξη γενοκτονίας από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία και το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Οι πράξεις εθνοκάθαρσης κατά των μη σερβικών πληθυσμών μείωσαν τον αριθμό άλλων εθνοτικών ομάδων. Σέρβοι αστυνομικοί, στρατιώτες και παράτυποι επιτέθηκαν σε Μουσουλμάνους και Κροάτες και έκαψαν και λεηλάτησαν τα σπίτια τους. Μερικοί σκοτώθηκαν επί τόπου. άλλοι συγκεντρώθηκαν και σκοτώθηκαν αλλού ή αναγκάστηκαν να τραπούν σε φυγή. Ο αριθμός των Κροατών μειώθηκε κατά 135.386 (η πλειοψηφία του προπολεμικού πληθυσμού) και ο αριθμός των Μποσνιάκων κατά περίπου 434.144. Περίπου 136.000 από περίπου 496.000 Οι Μποσνιάκοι πρόσφυγες που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το έδαφος της σημερινής Σερβικής Δημοκρατίας επέστρεψαν έκτοτε στην πατρίδα τους. αριστερά|μικρογραφία| Ένα σερβικό νεκροταφείο για τα θύματα του πολέμου στο [[Μπράτουνατς|εναλλ.=Νεκροταφείο με εκατοντάδες χριστιανικούς τάφους]] Ως το 2008, 40% των Μποσνιάκων και 8.5% των Κροατών είχαν επιστρέψει στη Σέρπσκα, ενώ το 14% των σέρβων που άφησαν τα σπίτια τους σε περιοχές που ελέγχονται από Μποσνιάκους ή Κροάτες, επέστρεψαν επίσης στις προπολεμικές τους εστίες.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, οι ΜΚΟ και η Επιτροπή του Ελσίνκι κατήγγειλαν διακρίσεις σε βάρος μη Σέρβων. Η Διεθνής Ομάδα Κρίσεων ανέφερε το 2002 ότι σε ορισμένες περιοχές της Σερβικής Δημοκρατίας ένας μη Σέρβος επαναπατριζόμενος έχει δέκα φορές περισσότερες πιθανότητες να πέσει θύμα βίαιου εγκλήματος από έναν ντόπιο Σέρβο. Η Επιτροπή του Ελσίνκι, σε μια δήλωση του 2001 σχετικά με την «Ανοχή και τη μη διάκριση», επεσήμανε τη βία κατά των μη Σέρβων, δηλώνοντας ότι στις πόλεις Μπάνια Λούκα και Τρεμπίνιε όχλοι επιτέθηκαν σε ανθρώπους που προσπαθούσαν να βάλουν θεμέλια για νέα τζαμιά.
Οι μη Σέρβοι έχουν αναφέρει συνεχείς δυσκολίες στην επιστροφή στις αρχικές τους εστίες και η συνέλευση έχει φτωχό ιστορικό συνεργασίας στη σύλληψη ατόμων που κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία.
Οργανώσεις όπως η Society for Threatened Peoples, ανέφεραν στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών το 2008 ισχυρισμούς για διακρίσεις σε βάρος μη Σέρβων προσφύγων στη Σερβική Δημοκρατία, ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλή ανεργία στην κοιλάδα Ντρίνα (Drina), όπως η Σρεμπρένιτσα, το Μπρατούνατς, το Βίσε και Φότσα.
Πολιτική
μικρογραφία|200x200εσ| Η [[Εθνοσυνέλευση της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας|Εθνοσυνέλευση της Σερβικής Δημοκρατίας στη Μπάνια Λούκα|εναλλ.=Άποψη τριώροφου κτιρίου μέσα σε πάρκο πίσω από σιντριβάνι. Στην κορυφή του κτιρίου υπάρχει σημαία.]] Σύμφωνα με το σύνταγμά της, η Σερβική Δημοκρατία έχει δικό της πρόεδρο, νομοθετικό σώμα (την 83μελή μονοτροπική Εθνοσυνέλευση της Σερβικής Δημοκρατίας ), εκτελεστική κυβέρνηση, αστυνομική δύναμη, δικαστικό σύστημα, τελωνειακή υπηρεσία (υπό την κρατική τελωνειακή υπηρεσία) και ταχυδρομική υπηρεσία. Έχει επίσης επίσημα σύμβολα, όπως ένα οικόσημο, μια σημαία (μια παραλλαγή της σερβικής σημαίας χωρίς να εμφανίζεται το εθνόσημο) και τον ύμνο της οντότητάς της. Ο Συνταγματικός Νόμος για το Εθνόσημο και τον Ύμνο της Σερβικής Δημοκρατίας κρίθηκε ότι δεν συμφωνεί με το Σύνταγμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, καθώς δηλώνει ότι αυτά τα σύμβολα «αντιπροσωπεύουν την υπόσταση κράτους της Δημοκρατίας Σέρπσκα» και χρησιμοποιούνται «σύμφωνα με τους ηθικούς κανόνες του σερβικού λαού». Σύμφωνα με την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ο Νόμος επρόκειτο να διορθωθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2006. Η Σερβική Δημοκρατία άλλαξε αργότερα το έμβλημά της.
Αν και το σύνταγμα ονομάζει το Ανατολικό Σαράγεβο ως πρωτεύουσα της Σερβικής Δημοκρατίας, η βορειοδυτική πόλη της Μπάνια Λούκα είναι η έδρα των περισσότερων θεσμών της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του κοινοβουλίου, και ως εκ τούτου είναι η ντε φάκτο πρωτεύουσα. Μετά τον πόλεμο, η Σερβική Δημοκρατία διατήρησε τον στρατό της, αλλά τον Αύγουστο του 2005, το κοινοβούλιο συμφώνησε να μεταβιβάσει τον έλεγχο του Στρατού της Σερβικής Δημοκρατίας σε ένα κρατικό υπουργείο και να καταργήσει το υπουργείο Άμυνας και τον στρατό της οντότητας από την 1η Ιανουαρίου 2006. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις απαιτήθηκαν από το ΝΑΤΟ ως προϋπόθεση για την ένταξη της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στο πρόγραμμα Σύμπραξη για την Ειρήνη. Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη εντάχθηκε στο πρόγραμμα τον Δεκέμβριο του 2006.
Γεωγραφία
μικρογραφία|230x230εσ| [[Λίμνη Ορλόβατσκο|Η λίμνη Ορλοβάτσκο βρίσκεται στο Εθνικό Πάρκο Σουτιέσκα|εναλλ.=Μικρή λίμνη στο μέσο ορεινής καταπράσινης έκτασης και ψηλά βουνά]] Βρίσκεται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, η Σέρπσκα βρίσκεται στη Βαλκανική Χερσόνησο, με τις βόρειες εκτάσεις της να φτάνουν στη λεκάνη της Παννονίας. Η Σέρπσκα βρίσκεται μεταξύ 42° και 46° Β και γεωγραφικών μήκων 16° και 20° Α. Η οντότητα χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη από την περιοχή Μπρτσκο, ένα λοφώδες δυτικό τμήμα και ένα πιο ποικίλο ανατολικό τμήμα, με ψηλά βουνά στα νότια και επίπεδη, εύφορη γεωργική γη στο βορρά. Η Σέρπσκα δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα.
Όπως και η υπόλοιπη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Σέρπσκα χωρίζεται σε μια περιοχή της Βοσνίας στο βορρά και μια περιοχή της Ερζεγοβίνης στο νότο. Μέσα σε αυτές τις δύο μακροπεριφέρειες υπάρχουν μικρότερες γεωγραφικές περιοχές, από τους δασώδεις λόφους της Μποσάνσκα Κράινα (Bosanska Krajina) στα βορειοδυτικά έως τις εύφορες πεδιάδες της Σεμπέριγια στα βορειοανατολικά.
Η Σέρπσκα εκτείνεται σε 24.816,2 τετραγωνικά χιλιόμετρα, εξαιρουμένης της περιφέρειας Μπρτσκο, η οποία ανήκει σε συγκυριαρχία και από τις δύο οντότητες, αλλά είναι ντε φάκτο κυρίαρχη ως οντότητα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Η Σέρπσκα, αν ήταν χώρα, θα ήταν η 146η μεγαλύτερη στον κόσμο. Το υψόμετρο ποικίλλει πολύ, με το Μάγκλιτς, μια κορυφή στις Διναρικές Άλπεις κοντά στο Μαυροβούνιο, να φτάνει τα 2.386 μέτρα, και τμήματα πιο κοντά στην Αδριατική που κατεβαίνουν στο επίπεδο της θάλασσας. Το μεγαλύτερο και πιο δημοφιλές χιονοδρομικό κέντρο στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη βρίσκεται στις πλαγιές του βουνού Γιαχόρινα, στο ανατολικό τμήμα της Σέρπσκα. Άλλες σημαντικά βουνά στη Σέρπσκα είναι τα: Βόλουγιακ (Volujak), Ζελένγκορα, Λέλιγια (Lelija), Λέμπρσνικ (Lebršnik), Τσρβαν (Crvanj), Όργιεν (Orjen), Κλεκόβατσα (Klekovača), Βίτορογκ (Vitorog), Κόζαρα (Kozara), Ρομάνια, Τρεσκαβίτσα (Treskavica) και Τρέμπεβιτς (Trebević).
Σύνορα
Η Σερβική Δημοκρατία μοιράζεται διεθνή σύνορα με την Κροατία στα βόρεια, τη Σερβία στα ανατολικά και το Μαυροβούνιο στα νοτιοανατολικά. Εντός της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, η Συνοριακή Γραμμή μεταξύ οντοτήτων (IEBL) σηματοδοτεί τη διοικητική διαίρεση της Σερβικής Δημοκρατίας με την Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και ουσιαστικά ακολουθεί τις συνοριογραμμές που υπήρχαν στο τέλος του πολέμου της Βοσνίας με ορισμένες προσαρμογές (κυρίως στο δυτικό τμήμα της χώρας και γύρω από το Σαράγεβο) όπως ορίζεται από τη Συμφωνία του Ντέιτον. Το συνολικό μήκος του IEBL είναι περίπου 1.080 χλμ. Το IEBL είναι μια διοικητική οριοθέτηση που δεν ελέγχεται από τον στρατό ή την αστυνομία και υπάρχει ελεύθερη κυκλοφορία σε αυτό.
Δάση
Η Σέρπσκα είναι μια από τις πιο πράσινες περιοχές της Ευρώπης, με πάνω από το 50% της έκτασής της να αποτελείται από δασοκάλυψη. Η Περούτσιτσα είναι ένα από τα τελευταία παρθένα δάση στην Ευρώπη.
Δύο πυκνά εθνικά πάρκα- το Εθνικό Πάρκο της Σουτιέσκα και το Εθνικό Πάρκο κοζάρα -βρίσκονται στη Σέρπσκα.
Ύδατα
μικρογραφία| Η [[Τρεμπίνιε στις όχθες του Τρεμπίσνιτσα|εναλλ.=Πόλη με χαμηλά σπίτια στις όχθες ποταμού με τοξωτή γέφυρα]] μικρογραφία| Η προστατευόμενη περιοχή Pliva, Janj και Janjske Otoke Reserve|εναλλ.=Λιμνούλα σε πυκνό δάσος μικρογραφία| Φαράγγι Τσβρτσκα|εναλλ.=Ποταμάκι μέσα σε βραχώδη δασική περιοχή Τα περισσότερα ποτάμια ανήκουν στη λεκάνη απορροής της Μαύρης Θάλασσας. Οι κύριοι ποταμοί είναι ο Σάβα, ένας παραπόταμος του Δούναβη που αποτελεί το βόρειο όριο με την Κροατία. Οι ποταμοί Μπόσνα, Βρμπας, Σάνα και Ούνα, που ρέουν όλα βόρεια και αδειάζουν στον Σάβα. Ο Δρίνος, που ρέει βόρεια και αποτελεί σημαντικό τμήμα των ανατολικών συνόρων με τη Σερβία, και είναι επίσης παραπόταμος του Σάββα. Ο Τρεμπίσνιτσα είναι ένας από τους μεγαλύτερους βυθιζόμενους ποταμούς στον κόσμο. Ανήκει στη λεκάνη απορροής της Αδριατικής Θάλασσας. Ο καταρράκτης Σκάκαβατς στο Περούτσιτσα είναι ένας από τους υψηλότερους καταρράκτες της χώρας, σε ύψος περίπου 75 m. Οι πιο σημαντικές λίμνες είναι η λίμνη Μπίλετσα, η λίμνη Μπάρντατσα (η οποία περιλαμβάνει προστατευόμενη περιοχή υγροτόπων) και η λίμνη Μπάλκανα.
Δημογραφικά στοιχεία
Το συνολικό ποσοστό γονιμότητας στη Σερβική Δημοκρατία ήταν το 2019, 1,34 παιδιά ανά μητέρα— ένα από τα χαμηλότερα στον κόσμο. Το 2019, ο συνολικός αριθμός των επιτυχημένων γεννήσεων, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Στατιστικής της Σερβικής Δημοκρατίας (RZS), ήταν 9.274. Την ίδια χρονιά, ο αριθμός των θανάτων ήταν 15.081, με αποτέλεσμα τη φυσική μείωση του πληθυσμού κατά 5.807 κατοίκους. Μαζί με αυτή τη φυσική μείωση του πληθυσμού, η Σέρπσκα αντιμετωπίζει σημαντική μετανάστευση. Ένας μεγάλος αριθμός ατόμων έχει εγκαταλείψει την οντότητα τα τελευταία χρόνια για την Ευρωπαϊκή Ένωση και πέραν αυτής. μικρογραφία| Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Σαράγεβο, στο [[Πάλε (Βοσνία και Ερζεγοβίνη)|Πάλε|εναλλ.=Εξαώροφο εκπαιδευτικό κτίριο με επιγραφή στα σερβικά "Οικονομικό Πανεπιστήμιο"]]
Ο αλφαβητισμός στη Σερβική Δημοκρατία είναι 96,8%με στοιχεία του 2013. Η δωρεάν πρωτοβάθμια εκπαίδευση παρέχεται ως δικαίωμα σε όλους τους ανθρώπους στη Σερβική Δημοκρατία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Υπάρχουν 187 δημοτικά σχολεία και 11 μουσικά σχολεία και 4 κέντρα εκπαίδευσης για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση υπάρχει σε τρεις κύριες μορφές: τριετή επαγγελματικά σχολεία, τετραετή τεχνικά σχολεία και τετραετή γυμνάσια (gimnazije). Υπάρχουν δέκα ανεξάρτητα γυμνάσια, ενώ άλλα 30 είναι ενσωματωμένα σε άλλα σχολεία. Τα μουσικά σχολεία προσφέρουν μια άλλη επιλογή για τους μαθητές να συνεχίσουν την εκπαίδευσή τους μετά το δημοτικό σχολείο.
Το παλαιότερο και μεγαλύτερο δημόσιο πανεπιστήμιο στη Σερβική Δημοκρατία είναι το Πανεπιστήμιο της Μπάνια Λούκα, το οποίο ιδρύθηκε το 1975. Το δεύτερο από τα δύο δημόσια πανεπιστήμια στη Σερβική Δημοκρατία είναι το Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Σεράγεβο. Μετά το τέλος των Γιουγκοσλαβικών πολέμων ιδρύθηκαν πολλά ιδιωτικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως: Αμερικανικό Πανεπιστήμιο στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, to Πανεπιστήμιο Slobomir, το Πανευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο APEIRON και το Πανεπιστήμιο Sinergija. και το University Sinergija. Η Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών της Σερβικής Δημοκρατίας, που ιδρύθηκε το 1996, είναι το ανώτατο αντιπροσωπευτικό ίδρυμα επιστήμης και τέχνης στη Σερβική Δημοκρατία. Η Εθνική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη της Σερβικής Δημοκρατίας είναι μια εθνική βιβλιοθήκη, που βρίσκεται στη Μπάνια Λούκα. Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (MSURS) στεγάζει μια συλλογή γιουγκοσλαβικής και διεθνούς τέχνης και βρίσκεται στη Μπάνια Λούκα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οντότητες της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης Κατηγορία:Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Μανασσής
Με το όνομα Μανασσής μπορεί να αναφέρονται: