cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Βολταίρος
Η εξορία στην Αγγλία
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αγγλία τον προσέλκυσε η φιλοσοφία του Τζον Λοκ (John Locke) και ιδέες του μαθηματικού Ισαάκ Νεύτωνα (Sir Isaac Newton). Μέσω του φίλου του λόρδου Μπόλινμπροκ (Bolingbroke) ήρθε σε επαφή με τα πνευματικά αναστήματα της αγγλικής λογοτεχνίας της εποχής. Μελέτησε τη συνταγματική μοναρχία της Αγγλίας και τη θρησκευτική ανοχή, που υπήρχε. Ο Βολταίρος ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για το φιλοσοφικό ορθολογισμό και τη μελέτη των φυσικών επιστημών. Επίσης έγραψε στα αγγλικά τα πρώτα δοκίμιά του, το Δοκίμιο για την επική ποίηση και το Δοκίμιο για τους γαλλικούς εμφυλίους πολέμους, τα οποία δημοσιεύθηκαν το 1727. Η πλέον ενδιαφέρουσα παραγωγή του στην Αγγλία ήταν η συγγραφή της ιστορίας του Κάρολου 12ου της Σουηδίας, η οποία παραμένει κλασσική στον χώρο της βιογραφίας. Το έργο του Αγγλικά Γράμματα (Letters concerning the English Nation) δημοσιευμένο στα αγγλικά το 1733 και στα γαλλικά ως Lettres philosophiques το 1734, μπορεί να ειπωθεί ότι έδωσε ώθηση στην αγγλική φιλοσοφική σκέψη και επιστήμη, η οποία χαρακτήρισε την περίοδο του Διαφωτισμού. Το βιβλίο επίσημα απαγορεύθηκε στη Γαλλία.
Επιστροφή στη Γαλλία και τα χρόνια του Cirey
Ο Βολταίρος επέστρεψε στο Παρίσι μετά από τρία χρόνια και συνέχισε εκεί τη λογοτεχνική του παραγωγή. Δημοσίευσε τότε το επικό ποίημα Ερρικειάς, με θέμα τους θρησκευτικούς πολέμους στη Γαλλία, όπου σατίριζε τη θρησκευτική μισαλλοδοξία. Το έργο του αυτό προκάλεσε εντύπωση στο αναγνωστικό κοινό και κυκλοφόρησε σε 300.000 αντίτυπα. Συνάμα παρουσίασε αρκετές τραγωδίες μεταξύ των οποίων και οι Βρούτος (Brutus, 1730), Ζαΐρα (Zaire, 1733), Εριφύλη (Eriphile).
Πρωτοστάτης και πλέον σκληρός κριτικός του ήταν αυτή την περίοδο ο αβάς Desfontaines, και κορωνίδα των κριτικών του Desfontaines ήταν το βιβλίο Le Voltairomanie, σε απάντηση ενός λίβελου του Βολταίρου με τον τίτλο Ο Προληπτικός (Le Preservatif). Τον Απρίλιο του 1739 πραγματοποίησε ένα ταξίδι στις Βρυξέλλες, οι οποίες ήταν η έδρα του για κάποιο χρονικό διάστημα, εξ αιτίας μερικών νομικών υποθέσεων των du Châtelets. Ο Φρειδερίκος, βασιλιάς πλέον της Πρωσίας από το 1740, κατέβαλε πολλές προσπάθειες να απομακρύνει τον Βολταίρο από τη Madame Du Châtelet, αλλά ανεπιτυχώς, και έτσι κέρδισε την εγκάρδια έχθρα της αρνούμενος διαρκώς ή παραλείποντας να την προσκαλέσει. Επιτέλους, τον Σεπτέμβριο του 1740, ο δάσκαλος και ο μαθητής συναντήθηκαν για πρώτη φορά στο Κλεβ (Cleves), και τρεις μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο, στο Βερολίνο μετά από πρόσκληση του Φρειδερίκου.
Από την πρωσική αυλή στην Ελβετία
Ο Βολταίρος επισκέφτηκε ξανά το Βερολίνο και το Πότσδαμ το 1743 στο πλαίσιο διπλωματικής αποστολής, για να πείσει τον Φρειδερίκο, να συμμαχήσει με τη Γαλλία, χωρίς όμως αποτέλεσμα. (Πόλεμος της Αυστριακής Διαδοχής, 1740-48). Μετά τον θάνατο της Madame Du Châtelet δέχτηκε την πρόσκληση του Φρειδερίκου να ζήσει στην αυλή του (1750-53). Οι σχέσεις του με τον Φρειδερίκο ήταν γενικά θυελλώδεις. Η παρέμβαση του Βολταίρου στη φιλονικία μεταξύ Maupertuis και König οδήγησε στην ανανέωση της ψυχρότητας εκ μέρους του Πρώσου μονάρχη και το 1753 ο Βολταίρος εγκατέλειψε βιαστικά την Πρωσία. Από απόσταση οι δύο άνδρες συμφιλιώθηκαν αργότερα και η αλληλογραφία τους επαναλήφθηκε.
Ανεπιθύμητος στη Γαλλία ο Βολταίρος εγκαταστάθηκε στη Γενεύη, όπου αγόρασε το κτήμα "Les Délices" και απέκτησε επίσης ένα ακόμα σπίτι κοντά στη Λωζάνη. Οι αρχές της Γενεύης αντιτέθηκαν σύντομα στις ιδιωτικές θεατρικές παραστάσεις, που πραγματοποιούνταν στο σπίτι του Βολταίρου, ενώ εξοργίστηκαν ακόμα περισσότερο λόγω του άρθρου "Genève" που γράφτηκε για την Εγκυκλοπαίδεια του Ντιντερό, με την υποκίνηση του Βολταίρου, από τον Ντ’ Αλαμπέρ. Το άρθρο, που δήλωνε ότι οι καλβινιστές πάστορες της Γενεύης είχαν δει το φως και είχαν πάψει να πιστεύουν στην οργανωμένη θρησκεία, ξεσήκωσε μια βίαιη διαμάχη.Αργότερα επιχείρησε να μεταβεί στη Ρωσία αλλά η Αικατερίνη Β΄ του αρνήθηκε την είσοδο πιεζόμενη από τη Ρωσική εκκλησία και τις σφοδρές αντιδράσεις του ρωσικού λαού.
Τα τελευταία χρόνια στο Φερνέ και ο θάνατος
thumb|right|200px|Ο Βολταίρος σε γεροντική ηλικία (Πορτραίτο ανωνύμου Τελευταίο τέταρτο του [[18ος αιώνας|18ου αιώνα Musée du Château Βερσαλλίες)]] Το 1759, αγόρασε το κτήμα Φερνέ (Ferney) κοντά στα γαλλο-ελβετικά σύνορα όπου έζησε μέχρι και λίγο καιρό πριν τον θάνατο του. Το Φερνέ έγινε σύντομα η διανοητική πρωτεύουσα της Ευρώπης. Ο Βολταίρος παρέμεινε ενεργός καθ' όλη τη διάρκεια αυτών των ετών, παράγοντας σταθερή ροή βιβλίων, θεατρικών έργων και άλλων δημοσιεύσεων. Έγραψε επίσης εκατοντάδες επιστολές στον κύκλο των φίλων του. Ήταν πάντα μια φωνή της λογικής. Υπήρξε ειλικρινής κριτικός της θρησκευτικής αδιαλλαξίας και των θρησκευτικών διώξεων.
Κατά τα τελευταία έτη του ο Βολταίρος παρήγαγε αρκετά έργα με κριτική προς την οργανωμένη εκκλησία. Στο Φερνέ οικοδόμησε ένα παρεκκλήσι με την επιγραφή "Deo Erexit Voltaire". Οδήγησε επίσης την εκστρατεία για την εκκίνηση δίκης, στην οποία ο ουγενότος έμπορος Jean Calas βρέθηκε ένοχος της δολοφονίας του μεγαλύτερου γιου του και εκτελέστηκε. Το Κοινοβούλιο των Παρισίων κήρυξε κατόπιν το 1765 τον Calas και όλη την οικογένειά του αθώους.
Το 1778, διανύοντας το 84ο έτος του, παρευρέθηκε στην πρώτη απόδοση της τραγωδίας του Ειρήνη (Irène), στο Παρίσι. Το ταξίδι του και η υποδοχή του ήταν μια αποθέωση, αλλά η συγκίνηση τον κατέβαλε και πέθανε λίγο αργότερα στην πρωτεύουσα στις 30 Μαΐου 1778. Προκειμένου να έχει χριστιανική κηδεία είχε υπογράψει μια μερική ανάκληση των γραπτών του. Αυτό θεωρήθηκε ανεπαρκές από την εκκλησία, αλλά αρνήθηκε να υπογράψει μια γενικότερη ανάκληση. Σε έναν φίλο έδωσε την ακόλουθη γραπτή δήλωση: "Πεθαίνω λατρεύοντας τον Θεό, που αγαπά τους φίλους μου, που δεν μισεί τους εχθρούς μου και που απεχθάνεται την καταπίεση." Ένας ηγούμενος μετέφερε κρυφά το πτώμα του Βολταίρου σε ένα αβαείο στην πόλη Champagne, όπου θάφτηκε. Τα λείψανά του διακομίστηκαν στο Παρίσι το 1791 και ενταφιάστηκαν στο Πάνθεον.
Το έργο του
thumb|left|150px|Κοστούμι από τη θεατρική παράσταση για το έργο του Βολταίρου L'Orphelin de la Chine (Πηγή: M. Geffroy, Theatre Complet de Voltaire, Laplace, Sanchez, [[1874, Παρίσι)]]
Θέατρο
thumb|right|200px|Ο Βολταίρος στη σκηνή του θεάτρου (Jan Huber, μεταξύ 1750 - 1775, Μουσείο Ερμιτάζ, Αγία Πετρούπολη) Η θεατρική παραγωγή του Βολταίρου ανέρχεται μεταξύ πενήντα και εξήντα έργων, ορισμένα εκ των οποίων είναι γνωστά μόνο από αναφορές ή απεικονίσεις. Είναι εκ πρώτης όψεως αξιοπρόσεκτο ότι ο Βολταίρος, του οποίου η κωμική ικανότητα ήταν αναμφισβήτητα πολύ αξιολογότερη από την τραγική, έχει γράψει πολλές τραγωδίες αρκετά αξιόλογες, αλλά μόνο μια μέτρια, δεύτερης κλάσης, κωμωδία, τη Nanine. Οι άλλες προσπάθειές του σε αυτήν την κατεύθυνση είναι είτε μικρής αξίας και σχεδόν ασήμαντες, είτε, όπως στην περίπτωση του κάπως διάσημου Ecossaise, αντλούν όλο το ενδιαφέρον τους όντας προσωπικοί λίβελοι. Οι τραγωδίες του, αφ' ετέρου, είναι εργασίες εξαιρετικής αξίας. Αν και ο Βολταίρος δεν κατείχε ούτε την τέλεια στιχουργία του Ρακίνα, ούτε την ευγενή ποιητικότητα του Κορνήλιου, ξεπέρασε αυτές τις ελλείψεις, κατά τη γνώμη των ειδικών, στην πλοκή του δύσκολου και τεχνητού παιχνιδιού της γαλλικής τραγωδίας Ζαΐρα, μεταξύ εκείνων όπου η αγάπη αναγνωρίζεται ως βασικό κίνητρο, και Μερόπη (Merope), μεταξύ εκείνων όπου αυτό το κίνητρο είναι αποκλεισμένο και υποταγμένο. Ο Βολταίρος ήξερε ότι η κοινή γνώμη της εποχής του απέδιδε τα εύσημά της σε έναν ικανό και επιτυχημένο δραματουργό και ήταν αποφασισμένος να κερδίσει αυτά τα εύσημα. Επομένως έθεσε όλη τη θαυμαστή του ευφυΐα σε αυτό τον στόχο.
Ποίηση
thumb|right|250px|Ο Βολταίρος με τον Φρειδερίκο της Πρωσίας στο τραπέζι (Αντίγραφο πίνακα του Adolph von Menzel, [[1850, ο οποίος κάηκε το 1945)]] Όσον αφορά στα ποιήματά του, (από τα οποία ξεχωρίζουν δύο μακροσκελή, η Ερρικειάδα (Henriade) και η Παρθένος (Puccele), ενώ υπάρχουν και πολλά μικρότερα) η αξία τους είναι άνιση. Η Ερρικειάς με καθολική συγκατάθεση υφίσταται ως διδασκόμενο σχολικό βιβλίο. Γραμμένο σχεδόν κατά δουλική μίμηση του Βιργιλίου, χρησιμοποιεί τεχνικά ένα απρόσφορο μέτρο - το αλεξανδρινό δίστιχο (το οποίο καθίσταται μονότονο στις δραματικές αφηγήσεις) – και χωρίς να διακρίνεται ούτε για τον ενθουσιασμό ή την κατανόησή του θέματος, δεν μπορεί παρά να είναι μία ανεπαρκής προσπάθεια. Η Παρθένος, αν και κατώτερης ηθικής αξίας, είναι πολύ καλύτερο από λογοτεχνική άποψη. Το ποίημα είναι ασυστηματοποίητο ως έναν βαθμό και αποτελεί λίβελο ενάντια στη θρησκεία και την ιστορία. Διαφέρει από το πρότυπο του, Orlando furioso του Λουδοβίκου Αριόστο, όντας, όχι όπως εκείνο, ένα μείγμα ρομαντισμού και παρωδίας, αλλά ένας εν μέρει ανιαρός ιστός απλής και φτηνής παρωδίας. Μεγάλο μέρος της διασκεδαστικής του αξίας εξαρτάται απλά από το γεγονός ότι υπήρχαν και υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που πιστεύουν βαθιά στον χριστιανισμό και αυτοί οι αστεϊσμοί καταφέρνουν να τους ταράξουν καθιστώντας την αποστροφή τους κωμική προς άλλους. Εντούτοις, παρ’ όλα τα ελαττώματά της η Παρθένος καταφέρνει να είναι διασκεδαστική.
Στα δευτερεύοντα ποιήματά του είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχει τίποτα, ή σχεδόν τίποτα, που να τα κάνει να αξίζουν να φέρουν το όνομα της ποίησης – ούτε πάθος, ούτε αίσθηση της ομορφιάς της φύσης, μόνο μια στενή "κριτική της ζωής," μόνο συμβατική και περιορισμένη επιλογή της γλώσσας, περιορισμένη και μονότονη προσωδία και καθόλου από εκείνη την αόριστη αίσθηση, που έχει ειπωθεί σωστά, ότι καθορίζει την ποιητική ουσία. Αλλά υπάρχει απέραντο πνεύμα, μια θαυμάσια αντίληψη του μέτρου και της γλώσσας, που το γούστο της εποχής υπαγόρευε στον ποιητή, περιστασιακά εμφανίζεται ενικός αριθμός με την υπόθεση μιας κάπως τεχνητής χάρης και μια περίεργη ικανότητα διάνθισης του λόγου με τον τρόπο γραφής και το ύφος.
Πεζογραφία
thumb|left|170px|Ο Βολταίρος συζητά με έναν κληρικό. Γκραβούρα του 1764 που φέρει τον τίτλο "Ο Βολταίρος και η θρησκεία". Το τρίτο τμήμα των εργασιών του Βολταίρου αποτελείται από τα μυθιστορήματα και τα αφηγήματα του. Αυτές οι παραγωγές - ασύγκριτα οι πιο αξιόλογοι καρποί της μεγαλοφυΐας του - συντίθονταν συνήθως ως τεύχη, με κύριο σκοπό την πολεμική στη θρησκεία ή την πολιτική. Έτσι το Candide επιτίθεται στη θρησκευτική και φιλοσοφική αισιοδοξία, το L'Homme aux quarante ecus σε ορισμένες κοινωνικές και πολιτικές πρακτικές της εποχής, ενώ το Zadig και άλλα στις παραδεδεγμένες μορφές ηθικής και μεταφυσικής ορθοδοξίας, ενώ μερικά είναι λιβελογραφικές σάτιρες στη Βίβλο, την ατέρμονη πηγή του βολταιρικού πνεύματος.
Αλλά (όπως πάντα συμβαίνει στην περίπτωση του λογοτεχνικού έργου όπου η μορφή ταιριάζει ακριβώς στη μεγαλοφυΐα του συντάκτη) ο σκοπός στα καλύτερα από αυτά εξαφανίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου. Σε αυτές τις εργασίες εμφανίζεται, περισσότερο απ' ότι σε οποιεσδήποτε άλλες, η ιδιαίτερη ποιότητα του Βολταίρου – ειρωνικό, χωρίς υπερβολή, ύφος-. Ότι το διδάχθηκε εν μέρει από τον Άγιο Ευρυμόνδο, ή ακόμα περισσότερο από τον Άντονι Χάμιλτον και μερικώς ακόμη και από το πολέμιό του Le Sage, είναι απόλυτα σωστό, αλλά αυτός του έδωσε την τελειότητα και την ολοκλήρωση. Εάν μπορεί να επιλεχτεί μία ιδιαιτερότητα, αυτή είναι ο απόλυτος έλεγχος και η απλότητα της λεκτικής επεξεργασίας. Ο Βολταίρος δεν εμμένει σε αυτό το σημείο, μένει απλά για να γελάσει με αυτό που έχει πει, διευκρινίζει ή σχολιάζει τα αστεία του, καγχάζει με αυτά.
Ιστοριογραφία
thumb|right|250px|Διανοούμενοι συγκεντρωμένοι γύρω από την προτομή του Βολταίρου στο σαλόνι της [[Μαρί-Τερέζ Ροντέ Ζοφρέν|κυρίας Ζοφρέν στα 1755 (Ανισέ Σαρλ Γκαμπριέλ Λεμονιέ, 1812, κάστρο του Μαλμαιζόν, Ρυέιγ)]] Το τέταρτο τμήμα του έργου του Βολταίρου, το ιστορικό, είναι το ογκωδέστερο όλων εκτός της αλληλογραφίας του, και μερικά μέρη του είναι μεταξύ των πλέον πολυδιαβασμένων, αλλά απέχουν πολύ ως προς το να είναι και τα καλύτερα. Οι μικρές πραγματείες του για τον Κάρολο τον 12ο και τον Μεγάλο Πέτρο είναι πράγματι πρότυπα οξυδερκούς και ευφυούς αφήγησης αν και ως ένα βαθμό χαρακτηρίζονται από επιφανειακή κατανόηση και ταξινόμηση.
Τα αποκαλούμενα Εποχή του Λουδοβίκου ΙΔ΄ (Siècle de Louis XIV) και Εποχή του Λουδοβίκου ΙΕ΄ (Siècle de Louis XV) (το τελευταίο κατώτερο του πρώτου αλλά παρά ταύτα πολύτιμο) περιέχουν μια μεγάλη σύμμειξη ενδιαφέροντος υλικού, που επεξεργάζεται από ένα άτομο μεγάλης οξυδέρκειας και με αξεπέραστη ικανότητα στη γραφή, ο οποίος είχε επίσης πρόσβαση σε πολλές σημαντικές εμπιστευτικές πληροφορίες. Αλλά ακόμη και σε αυτά τα βιβλία οι ατέλειες είναι παρούσες, εμφανιζόμενες όμως εντονότερα στο μοναδικό ανακάτεμα που τιτλοφορείται Essai sur les moeurs, στο Annales de l'Empire και στις δευτερεύουσες ιστορικές εργασίες. Αυτές οι ατέλειες είναι μια σχεδόν συνολική απουσία οποιασδήποτε κατανόησης της αποκαλούμενης από τότε φιλοσοφίας της ιστορίας, η σταθερή παρουσία χονδροειδούς προκατάληψης, η συχνή ανακρίβεια στις λεπτομέρειες και, προ πάντων, μια πλήρης ανικανότητα για να εξετάσει οτιδήποτε πέρα από τη στενή σκοπιά ενός μισό-πεσιμιστή και μισο-αυτοϊκανοποιούμενου φιλοσόφου του 18ου αιώνα.
Φιλοσοφία
Στη φιλοσοφία του, βασισμένη στο σκεπτικισμό και τον ορθολογισμό, ήταν βαθιά επηρεασμένος από τον Λοκ (Locke) καθώς επίσης και από τους Montaigne και Bayle. Παρά το πάθος του για τη σαφήνεια και τη λογική, συχνά υπήρξε ανακόλουθος προς τον εαυτό του. Έτσι ενώ αρχικά υποστήριζε ότι η ανθρώπινη φύση ήταν τόσο αμετάβλητη όσο αυτή των ζώων αργότερα εξέφρασε την πεποίθηση για εξέλιξη και βαθμιαίο εξανθρωπισμό της κοινωνίας μέσω της δράσης των τεχνών, των επιστημών και του εμπορίου. Στην πολιτική υποστήριζε τη μεταρρύθμιση αλλά ένιωθε φρίκη για την αμάθεια και τον πιθανό φανατισμό των ανθρώπων καθώς και για τη βία της επανάστασης.
Όσο αφορά τη θρησκεία ο Βολταίρος θεωρούσε ότι ο χριστιανισμός ήταν μια καλή πίστη για καμαριέρες και ράφτες, αλλά για την ανώτερη τάξη πρότεινε έναν απλό θεϊσμό. Αντιτάχθηκε στον αθεϊσμό και τον υλισμό του Ελβέτιου και του Χόλμπαχ. Είναι παροιμιώδης η θέση του ότι "εάν ο Θεός δεν υπήρχε, θα έπρεπε να εφευρεθεί", που περιέχεται σε ένα από τα ποιήματά του. Τέλος η επιρροή του Βολταίρου στην εκλαΐκευση της επιστήμης και της φιλοσοφίας του καιρού του ήταν ιδιαίτερα σημαντική.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γάλλοι φιλόσοφοι Κατηγορία:Γάλλοι δοκιμιογράφοι Κατηγορία:Γάλλοι θεατρικοί συγγραφείς Κατηγορία:Γάλλοι ποιητές Κατηγορία:Γάλλοι μυθιστοριογράφοι Κατηγορία:Γάλλοι ακτιβιστές κατά της θανατικής ποινής Κατηγορία:Φιλόσοφοι του Διαφωτισμού Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 18ου αιώνα Κατηγορία:Ψευδώνυμα Κατηγορία:Φιλόσοφοι της ιστορίας
Οξύμωρο σχήμα
Στη ρητορική, τη λογοτεχνία και γενικότερα στην έκφραση του λόγου ως οξύμωρο σχήμα χαρακτηρίζεται οποιαδήποτε έκφραση ή νόημα που αποδίδεται με λέξεις αντιφατικού νοήματος.
Στο οξύμωρο σχήμα αν και οι περιλαμβανόμενες λέξεις δημιουργούν λογική αντίφαση εντούτοις το νόημα του σχήματος (συνδυασμού) είναι ορθό. Χαρακτηριστικά παραδείγματα οξύμωρου σχήματος είναι τα ρητά: "Εχθρών δώρα έστιν άδωρα", (αντιφατικές λέξεις δώρα - άδωρα), ή "Σπεύδε βραδέως" και στη νεοελληνική "Πάω αργά γιατί βιάζομαι" (αντιφ. λέξεις: αργά - βιάζομαι), ή "Χαίρε νύμφη ανύμφευτε", ή και ακόμα "ζωντανός νεκρός", "ζώντας με το θάνατο", "Ελεύθεροι πολιορκημένοι" κ.ά.
Ο όρος "οξύμωρος" σημαίνει "κατ' οξύν" (ευφυή τρόπο) + μωρός", ο ευφυής, που παρέχει την εντύπωση μωρού.
Πηγές
Κατηγορία:Παράδοξα Κατηγορία:Ρητορικές τεχνικές Κατηγορία:Τρόπος του λέγειν Κατηγορία:Χιούμορ Κατηγορία:Σημασιολογία Κατηγορία:Ασάφεια
372
Η τρέχουσα σελίδα αφορά το έτος 372 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Το έτος 372 (CCCLXXII ) ήταν ένα δίσεκτο έτος που ξεκινούσε την Κυριακή. Εκείνη την εποχή ήταν γνωστό ως το Έτος των Υπάτων Μοδέστου και Αρινθέου (ή, λιγότερο γνωστό, το Έτος 1125 από Κτήσεως Κόσμου). Η ονομασία 372 είχε χρησιμοποιηθεί από την πρώιμη μεσαιωνική περίοδο, όταν το χριστιανικό ημερολόγιο έγινε η δημοφιλέστερη μέθοδος των ετών στην Ευρώπη.
Θάνατοι
Κατηγορία:Έτη
Αερόπη
Στην Ελληνική Μυθολογία με το όνομα Αερόπη που σημαίνει κατά λέξη "αερόμορφη" (αεράτη) ήταν γνωστές δύο θρυλικές γυναίκες.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αρχαίοι Κρήτες Κατηγορία:Πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας
Ελληνοϊσραηλινές σχέσεις
Οι Ελληνοϊσραηλινές σχέσεις αναφέρονται στις διμερείς διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ. Το Ισραήλ εκπροσωπείται στην Ελλάδα μέσω της πρεσβείας του στην Αθήνα και η Ελλάδα εκπροσωπείται στο Ισραήλ μέσω της πρεσβείας της στο Τελ Αβίβ.
thumb|Ελληνιστική επιγραφή του 337-286 π.X. στο δάπεδο σημερινής [[συναγωγής στην Τιβεριάδα]] Σημαντικό ρόλο στις σχέσεις των δύο κρατών παίζουν οι εξής παράγοντες: η Ιστορία των Εβραίων στην Ελλάδα, η οποία ξεκινάει ήδη στην αρχαία Ελλάδα με σημαντικές κοινότητες π.χ. στην Κόρινθο και Αθήνα, και η Μέση Ανατολή ως μέρος του ιστορικού ελληνιστικού χώρου, αλλά και σύγχρονοι παράγοντες όπως η θέση των δυο χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οικονομικές σχέσεις
Την Ελλάδα επισκέπτονται στις διακοπές τους περίπου 170.000 με 200.000 Ισραηλινοί κάθε χρόνο. Το Ισραήλ αποτελεί την κυριότερη αγορά ελληνικών προϊόντων στη Μέση Ανατολή αλλά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών είναι ελλειμματικό σε βάρος της Ελλάδας.
Συγκεκριμένα επενδυτικά σχέδια για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο μέσω Ελλάδας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και για την ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ - Κύπρου - Ελλάδας, τέθηκαν στο τραπέζι των συζητήσεων που διεξήχθησαν σε συνάντηση μεταξύ του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά με τον Πρόεδρο του Ισραήλ Σιμόν Πέρες το 2013.
Εκπαιδευτικές σχέσεις
Στο Πανεπιστήμιο της Χάιφα λειτουργεί έδρα νεοελληνικών σπουδών που χρηματοδοτείται κατά κύριο λόγο από το Ίδρυμα Ωνάση.
Σχέση Ισραηλινών με Ελληνική μουσική
Ένα μεγάλο μέρος των Ισραηλινών, ιδιαίτερα οι σεφαρδίτες και Μιζραχί Εβραίοι, είναι λάτρεις της ελληνικής λαϊκής μουσικής. Σε όλες τις πόλεις του Ισραήλ εκπέμπει ο ιδιωτικός ραδιοφωνικός σταθμός, επονομαζόμενος 'Ράδιο Γεια σου', που μεταδίδει αποκλειστικά ελληνική μουσική. Η σχέση του Ισραηλινού κοινού με την ελληνική μουσική, που αρχικά 'έφεραν' στη χώρα Εβραίοι Έλληνες και εδραιώθηκε από το 1960 όταν ο Άρης Σαν, χριστιανός Έλληνας τραγουδιστής μετανάστευσε στο Ισραήλ και πολιτογραφήθηκε εκεί, κάνοντας δημοφιλή το μπουζούκι και τη μουσική του Στέλιου Καζαντζίδη. Σύγχρονοι ισραηλινοί τραγουδιστές όπως ο Σλόμι Σαράγκα, ο Μόσικ Αφία, ο Εγιάλ Γκολάν και ο Γιεχούντα Πόλικερ τραγουδούν ελληνικές λαϊκές επιτυχίες στα ελληνικά και εβραϊκά. Έλληνες τραγουδιστές όπως η Γλυκερία ,Γιώργος Νταλάρας και ο Νικος Βερτης είναι δημοφιλέστατοι στο Ισραήλ και κάνουν συχνά συναυλίες τραγουδώντας και στις δύο γλώσσες.
Σχέση των δύο χωρών με Τουρκία
Η Ελλάδα αναγνώρισε την ανεξαρτησία του Ισραήλ από ανακηρύξεως της αλλά, σε αντίθεση με την Τουρκία, διατήρησε τις σχέσεις της μαζί του σε χαμηλό διπλωματικό επίπεδο έως το 1990 όταν οι σχέσεις αναβαθμίστηκαν σε επίπεδο πρεσβειών. Από δεκαετίες το Ισραήλ, για λόγους στρατηγικής, καλλιεργεί προσεκτικά τις σχέσεις του με την Τουρκία - την οποία ανεπίσημα υποστήριξε στο Κυπριακό πρόβλημα - πράγμα που ενόχλησε την Ελλάδα. Αντίστροφα, η φιλοαραβική ελληνική εξωτερική πολιτική (την οποία η Ελλάδα χρειάζονταν για να έχει την υποστήριξη πολλών αραβικών κρατών στον ΟΗΕ) ενοχλεί το Ισραήλ.
Η Ελληνική και Ισραηλινή αεροπορία πραγματοποίησαν κοινές ασκήσεις στον ελληνικό εναέριο χώρο οι οποίες ήταν πολυτιμότατες στο Ισραήλ αφότου η Τουρκία έπαψε να επιτρέπει στους ισραηλινούς πιλότους να εξασκούνται εκεί. Επίσης, στην άσκηση κοντά στην Κρήτη οι ισραηλινοί είχαν την ευκαιρία να εξασκηθούν σε περιβάλλον όπου λειτουργούν οι ελληνοκυπριακής ιδιοκτησίας, ρωσικής προελεύσεως πύραυλοι S300, δηλ. ο ίδιος τύπος πυραύλου που το Ιράν είχε αγοράσει.
Άγαυνον
Το Άγαυνον (λατ. Agaunum) ήταν μια μικρή πόλη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, το σημερινό Σαιν-Μωρίς της Ελβετίας, στο Καντόνι του Βαλαί (δεν πρέπει να συγχέεται με το Σ. Μόριτς).
Η ιστορία του Αγαύνου έχει συνδεθεί με το μαρτύριο του Αγίου Μαυρικίου και των 70 στρατιωτών του, που σφαγιάστηκαν εκεί από τον Αυτοκράτορα Μαξιμιανό το 286 μ.Χ.. Στο γεγονός αυτό οφείλεται και η σημερινή ονομασία Σαιν-Μωρίς = Άγιος Μαυρίκιος. Στην αρχαιότητα ήταν ένας οδικός σταθμός ανάμεσα στον ποταμό Ροδανό και τα βουνά, κατά μήκος του πολυταξιδεμένου δρόμου Γενεύης-Ιταλίας, που περνούσε από τη Μεγάλη ορεινή διάβαση του Αγίου Βερνάρδου. Σώζεται ιστορικό αββαείο (Abbaye de Saint-Maurice d'Agaune), που κτίσθηκε το 515 από τον πρίγκιπα της Βουργουνδίας Σιγισμόνδο.
Πηγές
Κατηγορία:Ρωμαϊκές πόλεις Κατηγορία:Ιστορία της Ελβετίας
Απολίμα
Η Απολίμα (σαμόα: Apolima) είναι το μικρότερο κατοικημένο νησί των νησιών Σαμόα και το δυτικότερο του διαμερίσματος Αϊγκα-ι-λε-Τάι. Βρίσκεται ανάμεσα στα νησιά Μανόνο και το Σαβάι. Έχει πληθυσμό μόνο 75 κατοίκων, οι οποίο ζουν στο μοναδικό χωριό του νησιού, το Απολίμα-Τάι.
thumb|left|250px|Βάρκα με την Απολίμα στο πίσω μέρος thumb|left|250px|Άποψη της Απολίμα από καράβι Ουπόλου-Σαβάι
Γεωγραφία
Έχει έκταση 1,6 χιλιόμετρα, μήκος 900 μέτρα και πλάτος 1,4 χιλιόμετρα. Το ψηλότερο υψόμετρο είναι 165 μέτρα.
Τοποθεσία
Η Απολίμα βρίσκεται 2,4 χλμ. βορειοδυτικά του Ουπόλου και 7 χλμ. νοτιοδυτικά του Σαβάι.
Παραπομπές
Απολιμα Απολιμα
Βαρθολομαίος Καράνθα
Ο Βαρθολομαίος Καράνθα (Bartolomé Carranza, 1503 – 2 Μαΐου 1576), αποκαλούμενος και δε Μιράντα ή δε Καράνθα υ Μιράντα (de Carranza y Miranda), ήταν Ισπανός Δομινικανός ιερομόναχος από τη Ναβάρρα, θεολόγος και Αρχιεπίσκοπος Τολέδου. Ο Καράνθα έμεινε στην ιστορία επειδή, παρότι ήταν ανώτατος κληρικός, διώχθηκε από την Ισπανική Ιερά Εξέταση. Πέρασε μεγάλο μέρος της ύστερης ζωής του, από το 1558 μέχρι το 1576, φυλακισμένος, με την κατηγορία ότι ήταν αιρετικός. Η τελική δίκη του δεν βρήκε αποδείξεις για αίρεση, ωστόσο απεφάσισε τον εγκλεισμό του στη μονή Σάντα Μαρία σόπρα Μινέρβα της Ρώμης, όπου απεβίωσε μόλις επτά ημέρες αργότερα.
Οικογένεια και σπουδές
Ο Καράνθα καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια, που είχε γαιοκτησίες στην περιοχή της Μιράντα δε Άργα, στο Βασίλειο της Ναβάρρας, και ήταν ο νεότερος γιος του Πέδρο Καράνθα. Η απορρόφηση της Άνω Ναβάρρας από το Στέμμα της Καστίλης το 1513 επέφερε βαθιές αλλαγές στις εκκλησιαστικές δομές της, με επανασχεδίαση των ορίων των μητροπόλεων και αποτροπή των επιρροών από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Ο Καράνθα σπούδασε στο Αλκαλά ντε Ενάρες, στο μετέπειτα Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης, από το 1515 έως το 1520, καθώς εκεί ήταν καθηγητής ο θείος του, ο Σάντσο Καράνθα. Συνέχισε τις σπουδές του στη θεολογία από το 1521 έως το 1525 στη Σαλαμάνκα και το Βαγιαδολίδ.
Δάσκαλος (1527–1540)
Αρχικώς, από το 1527, ο Καράνθα δίδαξε θεολογία στο Βαγιαδολίδ. Λεγόταν ότι κανένας Ισπανός εκτός του Μελχιόρ Κάνο δεν τον έφθανε στις γνώσεις. Προσέλκυε σπουδαστές από όλη την Ισπανία. Ωστόσο το 1530 καταγγέλθηκε στην Ιερά Εξέταση ότι οι απόψεις του περιόριζαν την παπική εξουσία και έκλιναν προς εκείνες του Εράσμου. Την πρώτη εκείνη φορά πάντως οι κατηγορίες κατέπεσαν και ο Καράνθα διορίσθηκε λέκτορας της φιλοσοφίας και της θεολογίας στο Κολέγιο του Αγίου Γρηγορίου στο Βαγιαδολίδ (1534-1539). Καθώς η αυθεντία του ως μορφωμένου θεολόγου αυξανόταν γρήγορα, διορίσθηκε ο ίδιος κήνσορας από την Ιερά Εξέταση και του ανατέθηκε να ετοιμάζει αιτιολογημένες γνώμες και κηρύγματα.
Εξάλλου, το μοναχικό τάγμα του, οι Δομινικανοί, τον έστελνε σε διάφορες σημαντικές αποστολές. Το 1539, ως απεσταλμένος του ισπανικού παραρτήματός τους, επισκέφθηκε τη Ρώμη, όπου το Τάγμα των Δομινικανών του απένειμε τον υψηλού κύρους τίτλο τους του «Master» της Θεολογίας. Παρά το ότι σύχναζε στον φιλελεύθερο κύκλο του Χουάν δε Βαλντές, απελάμβανε της εμπιστοσύνης του Πάπα Παύλου Γ΄.
Πηγές
Κατηγορία:Ισπανοί Ρωμαιοκαθολικοί επίσκοποι Κατηγορία:Επίσκοποι του 16ου αιώνα Καρανθα, Βαρθο Κατηγορία:Δομινικανοί μοναχοί
Οξύντης
Ο Οξύντης ήταν μυθικός βασιλιάς των Αθηνών, γιος και διάδοχος του Δημοφώντα στον αθηναϊκό θρόνο, και επομένως εγγονός του μεγάλου ήρωα Θησέα (Θησηίδης). Ως μητέρα του Οξύντη αναφέρεται η Λαοδίκη, άλλη όμως παράδοση αναφέρει ως μόνο γιο της Λαοδίκης τον Μούνυχο ή Μούνιτο, που επίσης διετέλεσε βασιλιάς για κάποιο χρονικό διάστημα.
Ο Οξύντης έγινε πατέρας, από δύο διαφορετικές γυναίκες, του Αφείδαντα και του Θυμοίτη, τελευταίου βασιλιά των Αθηνών από τη «δυναστεία» του Θησέα.
Γκούνια-καλά
Η Σάμεμπα (γεωργιανά: სამება), γνωστή στους Έλληνες ως Γκούνια-καλά ή Κάστρον, είναι χωριό στη νοτιοκεντρική Γεωργία. Το χωριό ιδρύθηκε το 1830 από μετοίκους του ομώνυμου χωριού της Τραπεζούντας, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το όνομα του χωριού προήλθε από ένα μεσαιωνικό κάστρο που βρήκαν οι Έλληνες μέτοικοι στην περιοχή όπου εγκαταστάθηκαν. Στο χωριό, μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα, οι κάτοικοί του γνώριζαν την ποντιακή διάλεκτο ενώ αργότερα, για άγνωστο λόγο, τουρκοφώνησαν. Βρίσκεται 5 χιλιόμετρα δυτικά του περιφερειακού κέντρου της πόλης Τσάλκας. Πριν τη κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης στο χωριό ζούσαν περισσότερα από 2.000 άτομα. Το 2002, στο χωριό έμεναν 236 κάτοικοι, από τους οποίους το 72% είναι Έλληνες και το 18% Γεωργιανοί.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά της Γεωργίας
Νίκος Αθανασιάδης (ποδοσφαιριστής)
Ο Νίκος Αθανασιάδης (γεν. Δράμα, 24 Αυγούστου 1952, ύψος 1,80 μ.) είναι Έλληνας παλαίμαχος ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως αριστερός ακραίος επιθετικός και έκανε πολύχρονη καριέρα στα Εθνική Πρωταθλήματα Α΄Εθνικής και  Β΄Εθνικής κατηγορίας, κυρίως με τα χρώματα της Δόξας Δράμας. Είναι πτυχιούχος της Φυσικομαθηματικής Σχολής του Α.Π.Θ., εργάσθηκε δε ως καθηγητής φυσικής στη μέση εκπαίδευση επί 33 έτη και σήμερα είναι συνταξιούχος.
Προηγουμένως (1971) ο Αθανασιάδης είχε πετύχει στις εξετάσεις για εισαγωγή στη Σχολή Ευελπίδων και στο Πανεπιστήμιο, ακολουθώντας σπουδές Φυσικής. Την περίοδο 1974-75 αγωνίσθηκε για τον Φοίνικα Πολίχνης στη Β΄ Εθνική, κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας και αμέσως μετά επέστρεψε στη Δόξα. Έκλεισε τη σταδιοδρομία του στην ομάδα της Καβάλας (Β΄ Εθνική) την περίοδο 1984-85, με προπονητή το Γ. Μαντζουράκη και συμπαίκτη το Ν. Καραγεωργίου.
Με την ομάδα της Δράμας έλαβε μέρος τόσο στη Β΄ (6 χρονιές) όσο και στην Α΄ Εθνική (6 χρονιές), συμπληρώνοντας συνολικά (με Δόξα, Πολίχνη και Καβάλα) 156 συμμετοχές και 17 γκολ (Α΄ Εθνική) και 213 συμμετοχές και 35 γκολ (Β΄ Εθνική). Στην πολυετή επαγγελματική του καριέρα (13 σεζόν) δεν αποβλήθηκε ποτέ. Κλήθηκε και στη Μεσογειακή Ομάδα αλλά δεν κατάφερε να αγωνισθεί, λόγω τραυματισμού. Από τον αείμνηστο προπονητή του Παύλο Γρηγοριάδη θυμάται τη ρήση: «Δεν ξέρω αν θα λένε πως ήσουν καλός ή κακός ποδοσφαιριστής, θέλω όμως, όταν σταματήσεις τη μπάλα να λένε ότι είσαι το καλύτερο παιδί»
Παραπομπές
Αθανασιαδης Νικος (ποδοσφαιριστης) Αθανασιαδης Νικος (ποδοσφαιριστης) Αθανασιαδης Νικος (ποδοσφαιριστης) Αθανασιαδης Νικος (ποδοσφαιριστης)
Τάσος Μπαρτζώκας
Ο Τάσος Μπαρτζώκας είναι Έλληνας δικηγόρος και βουλευτής Ημαθίας της Νέας Δημοκρατίας.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Μελίκη Ημαθίας του Νομού Ημαθίας το 1979, όπου και μεγάλωσε. Γονείς του είναι ο Στέργιος Μπαρτζώκας, συνταξιούχος δάσκαλος και η Ευδοξία Μπαρτζώκα – Θεοδωρακοπούλου, συνταξιούχος ελεύθερη επαγγελματίας. Αποφοίτησε το 1997 από το Λύκειο Μελίκη Ημαθίαςς, τελείωσε τη Νομική Σχολή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης το 2003 και ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, λαμβάνοντας εξειδίκευση από το Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στις Ευρωπαϊκές Πολιτικές Νεολαίας.
Είναι παντρεμένος με τη δικηγόρο Ελευθερία Δεληγιάννη, με την οποία έχουν αποκτήσει έναν γιο, τον Στέργιο.
Πολιτική Σταδιοδρομία
Την περίοδο 2001-2002 διετέλεσε Πρόεδρος του Συλλόγου Φοιτητών της Νομικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης  και μέλος της Γραμματείας Πόλης της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ Κομοτηνής.
Διετέλεσε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της ΟΝΝΕΔ, Υπεύθυνος του Γραφείου Τύπου της ΝΟΔΕ Ημαθίας και Υπεύθυνος για την κατάρτιση του Προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας για το Νομό Ημαθίας.
Το 2013 εκλέχθηκε μέλος της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ.
Συμμετείχε για πρώτη φορά ως υποψήφιος βουλευτής στην εκλογική Περιφέρεια Ημαθίας με τη Νέα Δημοκρατία στις εθνικές εκλογές τον Ιανουάριο του 2015, όπου παρ’ ότι πρωτοεμφανιζόμενος κατέλαβε την τρίτη θέση με περίπου 7.000 ψήφους. Στις εθνικές εκλογές της 7ης Ιουλίου, οι οποίες ανέδειξαν την ΙΗ' Αναθεωρητική Βουλή της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, εξελέγη βουλευτής στην τετραεδρική Περιφέρεια Ημαθίας, λαμβάνοντας περίπου 11.000 σταυρούς προτίμησης.
Μετά την εκλογή του ορίστηκε ως μέλος στις κάτωθι Κοινοβουλευτικές Επιτροπές:
Παραπομπές
Κατηγορία:Βουλευτές Ημαθίας Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Νέα Δημοκρατία
Αυγουσταίον
thumb|297x297px|Χάρτης της περιοχής του Μεγάλου Παλατιού της [[Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη|Κωνσταντινούπολης στον οποίο διακρίνεται το Αυγουσταίον. Η διάταξη των κτιρίων του ανακτορικού συμπλέγματος βασίζεται σε λογοτεχνικές και ιστορικές αναφορές.]] To Αυγουσταίον ήταν πλατεία της Κωνσταντινούπολης που βρισκόταν μεταξύ της νότιας πλευράς της Αγίας Σοφίας και της εισόδου του Μεγάλου Παλατίου. Αναφέρεται και ως Αυγουστεών ή Αυγουστείον.
Λειτουργία
Χώρος με ιδιαίτερη αίγλη, θεωρείται πως είχε ιδεολογική και συμβολική σημασία, καθώς συνέδεε τον ορθόδοξο ναό με το αυτοκρατορικό εθιμοτυπικό. Λειτούργησε λιγότερο ως δημόσια πλατεία και περισσότερο ως προαύλιος χώρος για τις αυτοκρατορικές πομπές, προσαρτημένος στην Αγία Σοφία. Η ύπαρξη πυλών καθώς και το γεγονός ότι ήταν περίκλειστο μαρτυρούν ότι η πρόσβαση στον χώρο δεν ήταν πάντα ελεύθερη. Ο Προκόπιος είναι ο μοναδικός ιστορικός που περιγράφει το Αυγουσταίον ως «αγορά».
Κατασκευή και Μνημεία
Αποδίδεται στον Μεγάλο Κωνσταντίνο, ο οποίος τοποθέτησε εκεί στήλη της μητέρας του. Πιθανολογείται πως κατέλαβε ένα μέρος του παλαιότερου «Τετραστώου» που κατασκευάστηκε από τον Σεπτίμιο Σεβήρο. Στην πλατεία είχε τοποθετηθεί ανδριάντας του Κωνσταντίνου, τον οποίο περιέβαλλαν τα αγάλματα των τριών γιων του, του Λικίνιου και αργότερα του Ιουλιανού. Επί της βασιλείας του Μεγάλου Θεοδοσίου, το σύμπλεγμα αντικαταστάθηκε από ασημένιο έφιππο ανδριάντα του ιδίου. Το Αυγουσταίον επανασχεδιάστηκε το 459 και αργότερα εκ νέου από τον Ιουστινιανό Α΄, καθώς είχε προηγηθεί καταστροφή του από πυρκαγιά κατά τη στάση του Νίκα. Τότε τοποθετήθηκε η περίφημη στήλη του Ιουστινιανού, που έφερε στην κορυφή της μπρούτζινο έφιππο ανδριάντα μεγάλων διαστάσεων. Λεπτομερή περιγραφή του παραδίδει ο Προκόπιος: ο αυτοκράτορας κρατούσε στο αριστερό χέρι μία σφαίρα (υδρόγειο), που συμβόλιζε την υποταγή όλης της Γης σε εκείνον, ενώ το δεξί του χέρι ήταν υψωμένο προς την Ανατολή. Μπροστά από τη στήλη του Ιουστινιανού είχαν τοποθετηθεί τα αγάλματα τριών βάρβαρων βασιλιάδων σε στάση απόδοσης φόρου τιμής. Τον 7ο αιώνα, στα νοτιοανατολικά του Αυγουσταίου χτίστηκε ο λεγόμενος Θωμαΐτης, μια τρίκλιτη αψιδωτή αίθουσα ακροάσεων, που σχετιζόταν με το Μεγάλο Παλάτι και αποδίδεται στον πατριάρχη Θωμά Α΄.
Στην ανατολική πλευρά του Αυγουσταίου βρισκόταν η μία από τις δύο Συγκλήτους, που οικοδόμησε ο Μέγας Κωνσταντίνος και η Χαλκή πύλη. Νοτιοδυτικά βρίσκονταν οι Θέρμες του Ζευξίππου, ενώ βορειοδυτικά εκτεινόταν το Μίλιον από το οποίο ξεκινούσε η Μέση οδός. Το Αυγουσταίον διατηρήθηκε ως ελεύθερος ανοιχτός χώρος μέχρι το τέλος της αυτοκρατορίας, αν και τα ίχνη ερήμωσής του ήταν εμφανή από τις αρχές του 15ου αιώνα.
Πηγές
Κατηγορία:Πλατείες της Βυζαντινής Κωνσταντινούπολης
Forth
Η Forth είναι μια δομημένη, προστακτική, ανακλαστική και επεκτάσιμη γλώσσα προγραμματισμού, βασισμένη στη στοίβα, ενώ με το ίδιο όνομα αποκαλείται και το περιβάλλον προγραμματισμού της. Αν και το όνομά της δεν αποτελείται από αρχικά κάποιων λέξεων, πολλές φορές γράφεται με κεφαλαία FORTH, για ιστορικούς λόγους.
Αν και δεν είναι τόσο διάσημη όλες άλλα συστήματα προγραμματισμού, η Forth έχει αρκετή υποστήριξη ώστε να απασχολούνται εμπορικά πολλοί δημιουργοί υλοποιήσεών της, καθώς και εταιρείες. Η Forth χρησιμοποιείται σε boot loaders όπως το Open Firmware, σε διαστημικές εφαρμογές, και σε άλλα ενσωματωμένη συστήματα. Η Gforth, μια υλοποίηση της Forth από το εγχείρημα GNU είναι σε διαρκή ανάπτυξη, με την τελευταία της έκδοση το Δεκέμβριο του 2008. Το πρότυπο του 1994 βρίσκεται υπό αναθεώρηση, με το όνομα 200x.
Γενικά
Ένα περιβάλλον της Forth συνδυάζει το μεταγλωττιστή με ένα διαδραστικό κέλυφος. Ο χρήστης μπορεί να ορίζει με αυτό και να εκτελεί υπορουτίνες, ή "λέξεις" ("words"), σε μια εικονική μηχανή που μοιάζει με το περιβάλλον χρόνου εκτέλεσης (runtime environment). Οι λέξεις μπορούν να δοκιμαστούν, να οριστούν ξανά και να γίνει αποσφαλμάτωσή τους καθώς εισάγεται ο πηγαίος κώδικας, χωρίς επανάληψη της μεταγλώττισης ή της εκτέλεσης του προγράμματος. Όλα τα συντακτικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των μεταβλητών και των βασικών τελεστών, φαίνονται σαν διαδικασίες (procedures) αυτής της μορφής. Ακόμα και αν μια συγκεκριμένη λέξη έχει βελτιστοποιηθεί ώστε να μη χρειάζεται κλήση υπορουτίνας, εξακολουθεί να είναι διαθέσιμη και σαν υπορουτίνα. Από την άλλη πλευρά, το κέλυφος μπορεί να μεταγλωττίζει σε κώδικα μηχανής εντολές που πληκτρολογούνται διαδραστικά, πριν να τις τρέξει. (Κοινή συμπεριφορά που όμως δεν είναι απαραίτητη.) Τα περιβάλλοντα της Forth διαφέρουν ως προς το πώς αποθηκεύεται το πρόγραμμα που προκύπτει, αλλά η εκτέλεση του προγράμματος πρέπει ιδανικά να έχει το ίδιο αποτέλεσμα με την εισαγωγή του πηγαίου κώδικά του. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το συνδυασμό της C με τα κελύφη του Unix, όπου οι μεταγλωττισμένες συναρτήσεις είναι μια ειδική κλάση προγραμματιστικών αντικειμένων και οι διαδραστικές εντολές αυστηρά διερμηνεύονται. Από αυτήν την αρχή πηγάζουν οι περισσότερες από τις μοναδικές ιδιότητες της Forth. Περιλαμβάνοντας διαλογικές δυνατότητες, συγγραφή σεναρίων (scripting) και μεταγλώττιση, η Forth ήταν διαδεδομένη σε υπολογιστές με περιορισμένους πόρους όπως οι σειρές BBC Micro και Apple II, και συνεχίζει να είναι σε εφαρμογές όπως το υλικολογισμικό (firmware) και οι μικροί μικροελεγκτές. Αν και πολλοί μεταγλωττιστές της C πια παράγουν κώδικα με μεγαλύτερη ορθότητα και καλύτερη απόδοση από ότι στο παρελθόν, η Forth εξακολουθεί να έχει το πλεονέκτημα της διαλογικότητας.
Στοίβες
Τα περισσότερα προγραμματιστικά περιβάλλοντα με αναδρομικές υπορουτίνες χρησιμοποιούν στοίβα για τη ροή ελέγχου (control flow). Αυτή η δομή συνήθως αποθηκεύει τοπικές μεταβλητές, συμπεριλαμβανομένων παραμέτρων των υπορουτινών (σε γλώσσα με κλήση κατά τιμή (call by value) όπως η C). Συχνά η Forth δεν έχει τοπικές μεταβλητές και δεν ακολουθεί το πέρασμα παραμέτρων κατά τιμή αλλά οι ενδιάμεσες τιμές κρατούνται σε μια δεύτερη στοίβα. Οι λέξεις λειτουργούν κατευθείαν πάνω στις λέξεις στην κορυφή της πρώτης στοίβας. Επομένως, αυτή μπορεί να ονομαστεί η λίστα "παραμέτρων" ή "δεδομένων", αν και συνήθως είναι απλά "η στοίβα". Η δεύτερη στοίβα, των κλήσεων των συναρτήσεων, καλείται τότε στοίβα "σύνδεσης" ("linkage") ή επιστροφής ("return"), με συντομογραφία τον όρο rstack. Ο πυρήνας του συστήματος παρέχει ειδικές συναρτήσεις χειρισμού της rstack που επιτρέπουν να χρησιμοποιηθεί για προσωρινή αποθήκευση μέσα σε μια λέξη, αλλά σε κάθε άλλη περίπτωση δε μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να περάσει παραμέτρους ή να επεξεργαστεί δεδομένα.
Συντήρηση
Η Forth είναι μια απλή αλλά επεκτάσιμη γλώσσα που επιτρέπει τη συγγραφή προγραμμάτων υψηλού επιπέδου όπως συστήματα Σχεδίασης με τη Βοήθεια Υπολογιστή ((Computer-aided design, CAD). Η επεκτασιμότητα αυτή όμως επιτρέπει στον προγραμματιστή να γράφει ακατανόητο κώδικα, κάτι που έχει συμβάλλει στη φήμη της Forth σαν "γλώσσας μόνο για γράψιμο" ("write-only language"). Η Forth έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία σε μεγάλα και πολύπλοκα εγχειρήματα, όπου εφαρμογές που έχουν αναπτυχθεί από ικανούς προγραμματιστές με πειθαρχία, έχουν αποδειχτεί εύκολες στη συντήρηση σε εξελισσόμενες πλατφόρμες υλικού, στο πέρασμα δεκαετιών χρήσης. Η Forth έχει ένα σημαντικό μερίδιο στην περιοχή των αστρονομικών και διαστημικών εφαρμογών. Η Forth χρησιμοποιείται ακόμα σήμερα σε πολλά ενσωματωμένα συστήματα (μικρές υπολογιστικές συσκευές) λόγω της μεταφερσιμότητάς της (portability), της αποδοτικής χρήσης της μνήμης, του σύντομου χρόνου ανάπτυξης και της γρήγορης ταχύτητας εκτέλεσης. Έχει υλοποιηθεί αποδοτικές σε σύγχρονους επεξεργαστές RISC και έχουν παραχθεί επεξεργαστές που χρησιμοποιούν τη Forth σαν γλώσσα μηχανής. Άλλες χρήσεις της Forth περιλαμβάνουν τις ROM εκκίνησης του Open Firmware (boot ROMs) που χρησιμοποιούνται από την Apple, την IBM, τη Sun, και το OLPC XO-1, και τον ελεγκτή του πρώτου σταδίου της εκκίνησης του λειτουργικού συστήματος FreeBSD που είναι βασισμένος στο FICL.
Ιστορία
Η Forth προέκυψε από το προσωπικό σύστημα προγραμματισμού του Charles H. Moore, το οποίο ήταν σε συνεχή ανάπτυξη από το 1958. Η Forth δόθηκε αρχικά σε άλλους προγραμματιστές στις αρχές της δεκαετίας του 1970, αρχίζοντας από την Elizabeth Rather στο Εθνικό Ραδιο-Αστρονομικό Παρατηρητήριο (National Radio Astronomy Observatory, NRAO) των Ηνωμένων Πολιτειών. Μετά από την εργασία τους στο NRAO, ο Charles Moore και η Elizabeth Rather δημιούργησαν την εταιρεία FORTH, Inc. το 1973, βελτιώνοντας και μεταφέροντας συστήματα Forth σε δεκάδες άλλες πλατφόρμες κατά την επόμενη δεκαετία.
Η ονομασία "Forth" προέκυψε επειδή το 1968 "το αρχείο του διερμηνέα ονομάστηκε FOURTH, δηλαδή λογισμικό 4ης γενιάς - αλλά το λειτουργικό σύστημα του IBM 1130 περιόριζε τα ονόματα αρχείων σε 5 χαρακτήρες". Ο Moore θεωρούσε τη Forth σαν διάδοχο των γλωσσών τρίτης γενιάς που ακολουθούσαν τη λογική μεταγλώττιση-σύνδεση-εκτέλεση (compile-link-go), και του λογισμικού για υλικό "τέταρτης γενιάς", όχι με την έννοια του όρου "γλώσσα προγραμματισμού τέταρτης γενιάς" όπως αυτή έτεινε να χρησιμοποιείται.
Επειδή ο Charles Moore άλλαζε συχνά δουλειές στην καριέρα του, η γλώσσα από την αρχή πιέστηκε να είναι εύκολη στη μεταφορά σε διαφορετικές αρχιτεκτονικές προγραμματισμού. Συχνά χρησιμοποιήθηκαν συστήματα Forth για να εισάγουν νέο υλικό. Για παράδειγμα, η Forth ήταν το πρώτο μόνιμο λογισμικό (resident software) του νέου τσιπ Intel 8086 το 1978 και η MacFORTH ήταν το πρώτο μόνιμο σύστημα ανάπτυξης για τον πρώτο Apple Macintosh το 1984.
Η microFORTH της FORTH, Inc. αναπτύχθηκε για τους μικροεπεξεργαστές Intel 8080, Motorola 6800 και Zilog Z80 από το 1976. Η microFORTH χρησιμοποιήθηκε αργότερα από ερασιτέχνες για την παραγωγή συστημάτων Forth για άλλες αρχιτεκτονικές, όπως ο 6502 το 1978. Η ευρεία διάδοση τελικά οδήγησε σε προτυποποίηση της γλώσσας. Η συνήθης πρακτική αποτυπώθηκε στα ντε φάκτο πρότυπα FORTH-79 και FORTH-83, το 1979 και το 1983, αντίστοιχα. Τα πρότυπα αυτά ενοποιήθηκαν από το ANSI το 1994, με το αποτέλεσμα συχνά να αποκαλείται ANS Forth.
Η Forth υπήρξε πολύ δημοφιλής κατά τη δεκαετία του 1980 γιατί ταίριαζε με τους μικροϋπολογιστές της εποχής επειδή ήταν μικρή και μεταφέρσιμη. Τουλάχιστον ένας μικρός υπολογιστής (home computer), ο βρετανικός Jupiter ACE, περιείχε τη Forth στο λειτουργικό σύστημα που είχε μόνιμα στη ROM του. Ο Canon Cat επίσης χρησιμοποιούσε τη Forth γα τον προγραμματισμό του συστήματός του. Η Rockwell κατασκεύασε επίσης μικροϋπολογιστές ενός τσιπ με μόνιμους πυρήνες Forth, τους R65F11 και R65F12. Ένα πλήρες γενεαλογικό δένδρο βρίσκεται στο TU-Wien.
Από την πλευρά του προγραμματιστή
Η Forth βασίζεται στη ρητή χρήση στοίβας και σε αντίστροφη Πολωνική γραφή (reverse Polish notation, RPN) γνωστής και σαν γραφής επιθέματος (postfix notation), η οποία χρησιμοποιείται συχνά σε αριθμομηχανές της Hewlett-Packard. Στην RPN, ο τελεστής τοποθετείται μετά τους τελεστέους του, σε αντίθεση με την κοινή ενθεματική γραφή (infix notation) όπου ο τελεστής τοποθετείται ανάμεσα στους τελεστέους του. Η επιθεματική γραφή κάνει τη γλώσσα ευκολότερη στη συντακτική ανάλυση (parsing) και πιο επεκτάσιμη - η Forth δε χρησιμοποιεί γραμματική BNF και δεν έχει μονολιθικό μεταγλωττιστή. Η επέκταση του μεταγλωττιστή απαιτεί μόνο τη συγγραφή μιας νέας λέξης και όχι την τροποποίηση κάποιας γραμματικής και την αλλαγή της υλοποίησης.
Με τη χρήση RPN, μπορεί κανείς να πάρει το αποτέλεσμα της μαθηματικής έκφρασης  με τον εξής τρόπο:
25 10 * 50 + . <cr> 300 ok
150px|left Αυτές οι εντολές αρχικά βάζουν τους αριθμούς 25 και 10 στη στοίβα (που υπονοείται).
150px|left Η λέξη  πολλαπλασιάζει τους δύο αριθμούς στην κορυφή της στοίβας και τους αντικαθιστά με το γινόμενό τους.
150px|left Στη συνέχεια τοποθετείται στη στοίβα ο αριθμός 50.
Ακόμα και τα σχετικά με δομές χαρακτηριστικά της Forth είναι βασισμένα στη στοίβα. Για παράδειγμα:
int floor5(int v) { return (v < 6) ? 5 : (v - 1); }
Η συνάρτηση γράφεται πιο σύντομα ως εξής:
Η λέξη αυτή εκτελείται όπως ακολουθεί:
1 FLOOR5. <cr> 5 ok 8 FLOOR5. <cr> 7 ok
Αρχικά ο διερμηνέας βάζει στη στοίβα έναν αριθμό (1 ή 8), στη συνέχεια καλεί τη FLOOR5, που αφαιρεί τον αριθμό από τη στοίβα και βάζει σε αυτή το αποτέλεσμα. Τέλος, μια κλήση στην "." αφαιρεί το αποτέλεσμα από την κορυφή της στοίβας και το τυπώνει στο τερματικό του χρήστη.
Εργαλεία
Η συντακτική ανάλυση της Forth είναι απλή, αν και δεν υπάρχει τυπική γραμματική της γλώσσας. Ο διερμηνέας διαβάζει μια γραμμή εισόδου από τη συσκευή εισόδου του χρήστη, την οποία στη συνέχεια αναλύει συντακτικά για να εντοπίσει μια λέξη, χρησιμοποιώντας κενά για διαχωριστικά - κάποια συστήματα αναγνωρίζουν επιπλέον χαρακτήρες κενού (whitespace). Όταν ο διερμηνέας βρει κάποια λέξη, την αναζητά στο λεξικό (dictionary). Αν η λέξη βρεθεί, ο διερμηνέας εκτελεί τον κώδικα που της αντιστοιχεί και στη συνέχεια επιστρέφει για να αναλύσει συντακτικά το υπόλοιπο του ρεύματος εισόδου (input stream). Αν η λέξη δε βρεθεί, θεωρείται αριθμός και γίνεται προσπάθεια μετατροπής της σε αριθμητική τιμή και τοποθέτησής της στη στοίβα - αν αυτό είναι επιτυχές, ο διερμηνέας συνεχίζει να αναλύει συντακτικά το ρεύμα εισόδου. Αλλιώς, αν αποτύχουν τόσο η αναζήτηση, όσο και η μετατροπή σε αριθμό, ο διερμηνέας τυπώνει τη λέξη μαζί με ένα μήνυμα λάθους ότι αυτή δεν αναγνωρίζεται, καθαρίζει (flush) το ρεύμα εισόδου και περιμένει για νέα είσοδο από το χρήστη.
Ο ορισμός μιας νέας λέξης αρχίζει με τη λέξη  (άνω και κάτω τελεία) και τελειώνει με τη λέξη   (αγγλική άνω τελεία, ελληνικό ερωτηματικό). Για παράδειγμα, ο κώδικας:
. ;
θα μεταγλωττίσει τη λέξη, με αποτέλεσμα το όνομά της να αναζητείται με επιτυχία στο λεξικό. Όταν εκτελεστεί με την πληκτρολόγηση στην κονσόλα του κώδικα, θα τυπώσει.
Τα περισσότερα συστήματα Forth περιλαμβάνουν έναν εξειδικευμένο συμβολομεταφραστή που παράγει εκτελέσιμες λέξεις. Ο συμβολομεταφραστής είναι μια ειδική διάλεκτος του μεταγλωττιστή. Οι μεταγλωττιστές της Forth συχνά χρησιμοποιούν αντίστροφη πολωνική γραφή. Ένας συμβολομεταφραστής της Forth συχνά σχεδιάζεται ώστε να κατασκευάζει μια εντολή στη στοίβα και στη συνέχεια να την αντιγράφει στη μνήμη σαν τελευταίο βήμα. Οι καταχωρητές μπορούν να κατονομάζονται με το όνομα του κατασκευαστή τους, αριθμητικά (0..n, όπως χρησιμοποιούνται σε πραγματικό λειτουργικό κώδικα) ή να ονομάζονται με βάση το σκοπό τους στο σύστημα της Forth: π.χ. "S" για τον καταχωρητή που είναι δείκτης της στοίβας (stack).
Λειτουργικό σύστημα, αρχεία και πολυδιεργασία
Τα κλασικά συστήματα Forth συνηθίζουν να μη χρησιμοποιούν το λειτουργικό σύστημα ούτε τα αρχεία. Αντί να αποθηκεύουν κώδικα σε αρχεία, ο πηγαίος κώδικας αποθηκεύεται σε ενότητες δίσκου (disk blocks) που γράφονται σε πραγματικές διευθύνσεις του δίσκου. Η λέξη  χρησιμοποιείται για να μεταφραστεί ο αριθμός των ενοτήτων δίσκου με μέγεθος 1K στη διεύθυνση του ενταμιευτή (buffer) που περιέχει τα δεδομένα, ο χειρισμός του οποίου γίνεται αυτόματα από το σύστημα της Forth. Κάποια συστήματα υλοποιούν συνεχή (contiguous) αρχεία δίσκου χρησιμοποιώντας την πρόσβαση δίσκου του συστήματος, όπου τα αρχεία βρίσκονται σε συγκεκριμένο εύρος ενοτήτων δίσκου. Συνήθως υλοποιούνται σαν δυαδικές εγγραφές (records) σταθερού μήκους, με έναν ακέραιο αριθμό εγγραφών ανά ενότητα δίσκου. Η γρήγορη αναζήτηση γίνεται με αναζήτηση κατακερματισμού (hashed access) στα δεδομένα του κλειδιού.
Η πολυδιεργασία (multitasking), γνωστή και σαν συνεργατικός χρονοκαταμερισμός εκ περιτροπής (cooperative round-robin scheduling), συνήθως είναι διαθέσιμη (αν και οι λέξεις πολυδιεργασίας και η υποστήριξη για αυτή δεν καλύπτονται από το πρότυπο Forth του ANSI). Η λέξη  χρησιμοποιείται για να αποθηκεύει το περιβάλλον εκτέλεσης της τρέχουσας διεργασίας, να βρίσκει την επόμενη διεργασία και να επαναφέρει το περιβάλλον εκτέλεσής της. Κάθε διεργασία έχει τις δικές της στοίβες, ιδιωτικά αντίγραφα κάποιων μεταβλητών ελέγχου και μια περιοχή πρόχειρου (scratch area). Η εναλλαγή διεργασιών είναι απλή και αποδοτική - αυτό έχει αποτέλεσμα η Forth να υποστηρίζει πολυδιεργασία ακόμα και σε πολύ απλούς μικροελεγκτές όπως ο Intel 8051, ο Atmel AVR και ο TI MSP430.
Από την άλλη πλευρά, κάποια συστήματα Forth εκτελούνται μέσα σε κάποιο λειτουργικό σύστημα όπως τα Microsoft Windows, το Linux ή κάποια έκδοση του Unix και χρησιμοποιούν το σύστημα αρχείων του λειτουργικού συστήματος για αρχεία πηγαίου κώδικα και δεδομένων - το πρότυπο ANSI της Forth περιγράφει τις λέξεις που χρησιμοποιούνται για είσοδο/έξοδο (I/O). Άλλα βοηθήματα που δεν είναι πάντα παρόντα, είναι ο μηχανισμός για κλήσεις συστήματος στο λειτουργικό σύστημα ή στο παραθυρικό σύστημα (windowing system) και οι επεκτάσεις που αλληλεπιδρούν με τον χρονοπρογραμματισμό που παρέχεται από το λειτουργικό σύστημα. Συνήθως παρέχονται περισσότερες και διαφορετικές λέξεις από την κλασική λέξη  της Forth για τη δημιουργία διεργασιών, την προσωρινή παύση τους, την καταστροφή τους και την τροποποίηση της προτεραιότητάς τους.
Αυτομεταγλώττιση και διαμεταγλώττιση
Ένα πλήρες σύστημα της Forth, με όλον τον πηγαίο κώδικά του, μπορεί να μεταγλωττίσει τον εαυτό του, μια τεχνική που οι προγραμματιστές της Forth ονομάζουν μετα-μεταγλώττιση (meta-compilation, που σαν χρήση διαφέρει από τη συνηθισμένη χρήση του όρου σε άλλες γλώσσες). Η συνηθέστερη μέθοδος είναι να οριστεί ένα σύνολο από λέξεις που τοποθετούν μεταγλωττισμένες δυαδικές λέξεις (bits) στη μνήμη. Οι γλώσσες του μεταγλωττιστή χρησιμοποιούν ειδικά ονομασμένες εκδόσεις των εντολών fetch (διάβασμα) και store (αποθήκευση) που μπορούν να ανακατευθυνθούν σε έναν προσωρινό χώρο (buffer) στη μνήμη. Ο προσωρινός χώρος προσομοιώνει ή έχει πρόσβαση σε ένα χώρο στη μνήμη που αρχίζει από διαφορετική διεύθυνση από προσωρινό χώρο του κώδικα. Οι μεταγλωττιστές αυτού του τύπου ορίζουν λέξεις που να έχουν πρόσβαση και στη μνήμη του υπολογιστή-προορισμού, και στη μνήμη του υπολογιστή στον οποίο γίνεται η μεταγλώττιση.
Όταν οι λειτουργίες fetch και store οριστούν πάλι στο χώρο του κώδικα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι νέοι αυτοί ορισμοί τους για να μεταγλωττιστούν πάλι ο μεταγλωττιστής, ο συμβολομεταφραστής, κλπ. Αυτό πρακτικά επαναχρησιμοποιεί όλον τον κώδικα του μεταγλωττιστή και του διερμηνέα. Στη συνέχεια, ο κώδικας του συστήματος της Forth έχει μεταγλωττιστεί και έχει αποθηκευτεί στον προσωρινό χώρο στη μνήμη. Ο προσωρινός χώρος της μνήμης γράφεται στο δίσκο και υπάρχουν τρόποι να φορτωθεί προσωρινά στη μνήμη για δοκιμές. Όταν η νέα έκδοση φαίνεται να λειτουργεί σωστά, γράφεται πάνω στην προηγούμενη έκδοση.