cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ιωάννης Γ΄ της Πορτογαλίας
Πολιτική
Ο ίδιος παντρεύτηκε την κόρη του Φιλίππου του Ωραίου Αικατερίνη, η αδελφή του Ισαβέλλα της Πορτογαλίας παντρεύτηκε τον Κάρολο Κουίντο και η κόρη του Μαρία Μανουέλα της Πορτογαλίας τον Φίλιππο Β΄ της Ισπανίας. Οι πολλοί συμμαχικοί γάμοι είχαν σαν αποτέλεσμα την κακή υγεία των παιδιών του βασιλιά που πέθαναν όλα πολύ πρόωρα. Ο Ιωάννης Γ΄ παρέμεινε ουδέτερος στους πολέμους που είχαν ξεσπάσει ανάμεσα στη Γαλλία και την Ισπανία αλλά αντιμετώπισε επιτυχώς τους Γάλλους πειρατές. Ενίσχυσε τους δεσμούς του με τα Παπικά Κράτη, εισήγαγε στην Πορτογαλία την Ιερά Εξέταση και οδήγησε τον κλήρο στην Αντιμεταρρύθμιση. Οι θερμές σχέσεις του με την Καθολική εκκλησία οδήγησαν πολλά μέλη της βασιλικής οικογένειας της Πορτογαλίας σε ψηλές θέσεις, οι αδελφοί του Ερρίκος της Πορτογαλίας και Αλφόνσος έγιναν Καρδινάλιοι ενώ ο νόθος γιος του Ντουάρτε επίσκοπος της Μπράγκα. Οι εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στην Αγγλία και τη Φλάνδρα παρουσίασαν κάμψη την εποχή του Ιωάννη Γ΄. Η Πορτογαλία στην εποχή του ήταν το πρώτο έθνος που ήρθε σε επαφή με την Ιαπωνία, στην Κίνα δέχτηκε δώρο το Μακάου ελέγχοντας όλους τους εμπορικούς δρόμους στην Ανατολή. Στη νότια Ασία και την Ινδία εξακολουθούσε να έχει εχθρικές σχέσεις με τους Μουσουλμάνους αντιπάλους του και τους απείθαρχους Ινδούς.
Πολιτισμός
thumb|250px|right|Ανδριάντας του Ιωάννη Γ΄ της Πορτογαλίας, Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα Η βοήθεια του Ιωάννη Γ΄ στους Ουμανιστές ήταν σημαντική, στη λογοτεχνία υποστήριξε τους Ζιλ Βισέντε, Γκαρσία ντε Ρεσέντε, Φρανσίσκο Ντι Σα ντι Μιράντα, Φερνάο Μέντες Πίντο, Ζοάο ντι Μπάρος και Λουίς δε Καμόες, στις τέχνες τον μαθηματικό Πέντρο Νούνες και τον φυσικό Γκαρσία ντι Όρτα. Συνδέθηκε με σημαντικούς Ουμανιστές όπως ο Λουίς Τεϊσέιρα και ο Έρασμος που του αφιέρωσε ένα έργο (1527). Ο βασιλιάς παραχώρησε πολλές χορηγείες σε σπουδαστές ιδιαίτερα στο Πανεπιστήμιο των Παρισίων, 50 Πορτογάλοι σπουδαστές μεταφέρθηκαν στο Κολέγιο της Αγίας Βαρβάρας υπό τη διοίκηση του Ντιόγκο ντι Γκουβέια. Το Πανεπιστήμιο της Πορτογαλίας μεταφέρθηκε από τη Λισαβώνα στην Κοΐμπρα (1537). Ο Ιωάννης Γ΄ δημιούργησε στην Κοΐμπρα Σχολή Καλών Τεχνών, κάλεσε διάσημους Πορτογάλους και Ευρωπαίους δασκάλους υπό τη διοίκηση του Αντρέ ντι Γκουβέια στο Κολέγιο του Γκιγιέν στην Μπορντώ. Οι διάσημοι δάσκαλοι ήταν ο Τζωρτζ Μπιουκάναν, ο Χερόνιμο Οσόριο, ο Νικόλας ντι Γκρουσύ, ο Γκιγιόμ Γκεραντέ, αυτό είχε σημαντική επίδραση στις σύγχρονες αναζητήσεις του Πέντρο Νούνες. Ο βασιλιάς βοήθησε το Πανεπιστήμιο με σημαντικές προμήθειες αλλά αμαυρώθηκε με την εχθρότητα που ξέσπασε ανάμεσα στους "Παριζιάνους" υπό την ηγεσία του Ντιόγκο ντι Γκουβέια και τους "Μπορντιανούς" υπό την ηγεσία του ανιψιού του Αντρέ ντι Γκουβέια. Την ίδια εποχή ξέσπασε η Αντιμεταρρύθμιση και δημιουργήθηκε η Εταιρεία του Ιησού που ίδρυσε αμέτρητα Κολέγια με σημαντικά υψηλή εκπαίδευση. Μερικές ακόμα προτεραιότητες του Ιωάννη Γ΄ ήταν οι αποστολές του σε Νέο Κόσμο, Ασία και Αφρική. Μετά από πολλές εκκλήσεις στον πάπα Παύλο Γ΄ σχετικά με τις αποστολές του στην Πορτογαλική Ινδία ο Φραγκίσκος Ξαβιέ διορίστηκε Αποστολικός Νούντσιος. Με την προτροπή του Ντιόγκο ντι Γκουβέια, του δασκάλου του στο Κολέγιο της Αγίας Βαρβάρας ίδρυσε την Εταιρεία του Ιησού.
Ιερά εξέταση
Οι Ιησουίτες είχαν σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία των Πορτογάλων με τους ιθαγενείς λαούς. Η Ιερά Εξέταση ήταν στην Ισπανία υπό την εξουσία του βασιλιά, εισήχθη και στην Πορτογαλία (1536). Ο Μέγας Ιεροεξεταστής έπαιρνε τον τίτλο από τον πάπα και τον επικύρωνε ο βασιλιάς της Πορτογαλίας, ανήκε συνήθως στη βασιλική οικογένεια, στην Πορτογαλία πρώτος Μέγας Ιεροεξεταστής ορκίστηκε ο αδελφός του βασιλιά Καρδινάλιος Ερρίκος. Υπήρχαν αίθουσες Εξέτασης σε Λισαβώνα, Κοΐμπρα και Έβορα, αργότερα μεταφέρθηκε και στην Γκόα (1560), η μεταφορά αυτή μετέτρεψε την Γκόα σε μεγάλο εμπορικό κέντρο και πήρε τον τίτλο "Λισαβώνα της Ανατολής". Στην Γκόα οικοδομήθηκαν μεγαλοπρεπή κτίρια, γέφυρες και δρόμοι που διατηρούνται ακόμα και σήμερα. Οι δραστηριότητες της Ιεράς Εξέτασης επικεντρώθηκαν σε θέματα μαγείας, μοιχείας και σεξουαλικών οργίων. Η Ιερά Εξέταση δημιουργήθηκε με στόχο μόνο τα θρησκευτικά θέματα, σταδιακά ξεκίνησε επεμβάσεις στην πολιτική όπως στη Γαλλία για να αντιμετωπίσουν τις πολιτικές ταραχές που ξέσπασαν στην Ευρώπη τον 16ο αιώνα. Την εποχή του Ιωάννη Γ΄ επεκτάθηκε σημαντικά στην Αφρική ιδιαίτερα στη Μομπάσα, την Σοφάλα και τη Μοζαμβίκη. Οι αποστολές ξεκινούσαν από την παραλιακή Αφρική και κατέληγαν στο εσωτερικό της ηπείρου, οργανώθηκαν ιδιαίτερα από τη Σχολή Καλών Τεχνών στην Κοΐμπρα. Οι βασικοί του στόχοι ήταν η μεγαλύτερη κυριαρχία του βασιλιά, οι ειρηνικές σχέσεις και ο εκχριστιανισμός των λαών, οι σχέσεις με τους τοπικούς κυβερνήτες βασίστηκαν στο εμπόριο δούλων. Ο Ιωάννης Γ΄ δεν εγκατέλειψε όλα τα κάστρα της Πορτογαλίας στη βόρεια Αφρική, εξέτασε όλες τις περιπτώσεις ανάλογα με τα οικονομικά κέρδη, εγκατέλειψε στην αρχή τη Σάφι και την Αζεμούρ (1541) και κατόπιν την Ασίλαχ (1549). Η Θέουτα, η Ταγγέρη και η Ελ Τζαντίντα ενισχύθηκαν για να "αντιμετωπίσουν τις νέες στρατιωτικές τακτικές που ήταν συνδυασμός του βαρέως πυροβολικού με τα πιό ελαφρά όπλα". Ο Ιωάννης Γ΄ επέλεξε σαν αυλικό έναν Αφρικανό νέγρο τον Ζοάο ντε Σα Πανάσκο, διοικούσε το Τάγμα του Αγίου Ιακώβου που είχε προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες στην κατάκτηση της Τυνησίας (1535).
Ασιατική πολιτική
thumb|250px|right|Ο Ιωάννης Γ΄ της Πορτογαλίας σαν προστάτης του Πανεπιστημίου της Κοΐμπρα Πριν την εποχή του Ιωάννη Γ΄ οι Πορτογάλοι έφτασαν στην Ταϊλάνδη (1511), τις νήσους Μολούκες (1512), την Κίνα (1513) και την Τιμόρ (1515), με τον ίδιο τον Ιωάννη Γ΄ έφτασαν στην Ιαπωνία και πήραν δώρο το Μακάου στην Κίνα. Ο Ιωάννης Γ΄ εισήγαγε από την Ινδία και τη Μαλάκα μπαχαρικά, μέταλλα και υφάσματα, από τους Μπενγκάλι υφάσματα και είδη διατροφής, από την Κίνα και την Περσία μετάξι και από την Αραβία άλογα. Οι Μουσουλμάνοι και οι υπόλοιποι Ινδικοί λαοί έκαναν συχνές επιθέσεις στους Πορτογάλους της Ινδίας, ο Ιωάννης Γ΄ δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει την κατάσταση λόγω μεγάλης απόστασης, τοποθέτησε έναν Αντιβασιλιά και ίδρυσε ισχυρά εμπορικά κέντρα. Οι Πορτογάλοι ίδρυσαν εμπορικές πόλεις κλειδιά στις Ινδικές ακτές το σημαντικότερο ήταν η Γκόα (1512), μέσω της Γκόα ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός μεταφέρθηκε σε ολόκληρη την Ινδία, διατηρήθηκε μέχρι την ανακατάκτηση των Ινδών (1961). Οι Πορτογάλοι έφτασαν στην Ιαπωνία (1543), το νησί ήταν γνωστό στους Ευρωπαίους από την εποχή του Μάρκο Πόλο, είναι αμφίβολο αν ήταν οι Πορτογάλοι οι πρώτοι που έφτασαν, ακούγεται ότι ο πρώτος ήταν ο συγγραφέας Φερνάο Μέντες Πίντο. Οι Πορτογάλοι απέκτησαν το μονοπώλιο στο εμπόριο με την Ιαπωνία με την ίδρυση του Ναγκασάκι (1550), προιστάμενος διορίστηκε ένας Καπετάνιος. Η απόκτηση του Μακάου στην Κίνα είχε σαν αποτέλεσμα να βελτιωθεί σημαντικά το εμπόριο ανάμεσα στην Ιαπωνία και την Κίνα την εποχή του Ιωάννη Γ΄ ειδικά σε προϊόντα από ασήμι.
Με το ταξίδι του Φερδινάνδου Μαγγελάνου το Στέμμα της Καστίλης διεκδίκησε τα νησιά Μαλουκού. Ακολούθησε η "Συνθήκη του Τορντεσίλας" στην οποία οι Πορτογάλοι έστειλαν εκλεκτούς εκπροσώπους όπως ο Αντόνιο Ντι Αζεβέντο Κοουτίνο, ο Ντιόγκο Λόπες ντι Σεκέιρα, ο Λόπο Ομέμ και ο Σιμόν Φερνάντες. Τη διαφορά επέλησε τελικά η "Συνθήκη της Σαραγόσα" την οποία υπέγραψαν ο βασιλιάς της Πορτογαλίας και ο Κάρολος Κουίντος. Με τη Συνθήκη αυτή οι Πορτογάλοι πλήρωσαν στους Ισπανούς 350.000 χρυσά Δουκάτα για να εξασφαλίσουν την παρουσία τους στα νησιά, αυτό δεν ήταν απαραίτητο επειδή είχαν αποκτήσει τα νησιά με τη "Συνθήκη του Τορντεσίλας". Ο Λεονέλ ντε Σούσα εγκαταστάθηκε κυβερνήτης στην Κουανγκτσόου και τη Μακάου (1553), τη Μακάου είχαν προσφέρει οι Κινέζοι στους Πορτογάλους ως δώρο για τη βοήθεια τους απέναντι στην πειρατεία (1557 - 1564). Η Μαλάκα ήταν σημείο στρατηγικής σημασίας που ήθελαν οι Πορτογάλοι να αποκτήσουν, μετά από μια ανεπιτυχή εκστρατεία (1509) την κατέκτησε τελικά ο Πορτογάλος Αντιβασιλεύς των Ινδιών Αφόνσο ντι Αλμπουκέρκε (24 Αυγούστου 1511). Τη Μαλάκα κατέστησε αργότερα η Ολλανδία (1641). Τα ταξίδια των Πορτογάλων στον Ινδικό Ωκεανό είχαν άμεση σχέση με τους τοπικούς ανέμους, τον χειμώνα τους εμπόδιζε την κίνηση το βορειοανατολικό ρεύμα και τον χειμώνα το νοτιοδυτικό. Το αποτέλεσμα ήταν η ίδρυση μεγάλων εμπορικών σταθμών στην Ινδία όπως και στην Αφρική για να γίνει η μετάβαση. Το σημαντικότερο εμπορικό κέντρο στην Ινδία ήταν η Γκόα, τον 16ο αιώνα κατέκτησαν τη Σρι Λάνκα, παρέμεινε σε Πορτογαλικά κέντρα μέχρι την εποχή που την κατέλαβαν οι Ολλανδοί ύστερα από επική πολιορκία (1658).
Βραζιλία
thumb|250px|right|Τα Καπετανάτα-αποικίες της Βραζιλίας Την εποχή του Ιωάννη Γ΄ ιδρύθηκε η Πορτογαλική αυτοκρατορία στη Νότια Αμερική με 12 αποικίες στη Βραζιλία (1534), είχαν διοικητή έναν Καπετάνιο. Ο Ιωάννης Γ΄ διόρισε πρώτο κυβερνήτη αντιβασιλιά της Βραζιλίας τον Τομέ ντι Σόουζα, ίδρυσε την πόλη Σαλβαδόρ (1549). Αμέσως μετά την ανακάλυψη της Βραζιλίας (1500) οι Πορτογάλοι μετέφεραν στη χώρα τους το περίφημο Βραζιλιάνικο ξύλο με πορφυρό χρώμα, Ινδιάνους και εξωτικά πτηνά. Οι Πορτογάλοι εξερευνητές ξεκίνησαν την καλλιέργεια του ζαχαροκάλαμου που ευνοούσε σημαντικά το κλίμα της Βραζιλίας ιδιαίτερα γύρω από τη Ρεσίφε και την Μπαΐα. Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Ιωάννη Γ΄ οι Βραζιλιάνικες αποικίες της Πορτογαλίας αναπτύχθηκαν σημαντικά, τα έσοδα από τη Βραζιλία κάλυψαν σημαντικά το κενό από τα ελλείμματα των αποικιών της Ασίας, το ίδιο συνεχίστηκε με τον εγγονό και διάδοχο του Σεβαστιανό. Η Βραζιλία είχε ελάχιστο γηγενή πληθυσμό και οι Ινδιάνοι ήταν ανίκανοι να τους υπηρετήσουν στις χειροναχτικές εργασίες, μετέφεραν μεγάλο αριθμό δούλων από την Αφρική για εργασία. Οι πρώτοι μαύροι έφτασαν στη Βραζιλία στην περιοχή της Γουινέας (1539), ο στόχος ήταν να υπηρετήσουν τους Πορτογάλους ως δούλοι.
Το τέλος του
Ο διάδοχος του στον θρόνο έγινε ο μεγαλύτερος γιος του Ιωάννης (1539), παντρεύτηκε την Ιωάννα κόρη του Καρόλου Κουίντου, αρρώστησε και πέθανε πολύ πρόωρα (20 Ιανουαρίου 1554). Η Ιωάννα γέννησε σε 18 μέρες γιο τον Σεβαστιανό που ορίστηκε διάδοχος του παππού του Ιωάννη Γ΄. Ο Ιωάννης Γ΄ πέθανε από αποπληξία (1557), τάφηκε στο μοναστήρι του Αγίου Ιερωνύμου στη Λισαβώνα, τον διαδέχθηκε ο τρίχρονος εγγονός του Σεβαστιανός.
Οικογένεια
Το 1539 νυμφεύτηκε την Αικατερίνη των Αψβούργων, κόρη του Φιλίππου Α' βασιλιά της Καστίλης. Είχε τέκνα:
Από την εκτός γάμου σχέση με την Ισαβέλλα Μονίζ, φυσικός του γιος ήταν ο:
Πηγές
Κατηγορία:Βασιλείς της Πορτογαλίας Κατηγορία:Οίκος των Αβίς
Ασπίς Μακεδονίας
Η Ασπίς ήταν αρχαία πόλη της Μακεδονίας.
Επρόκειτο για πόλη ελληνιστική. Κατά τον Στέφανο Βυζάντιο ιδρύθηκε από τον Αντιγονίδη βασιλιά Φίλιππο Ε' με αφορμή την ασπίδα του. Προφανώς να εξύμνησε κάποια νίκη του εναντίον των γειτονικών φυλών.
Επειδή ο Ββυζαντινός γεωγράφος είναι η μοναδική πηγή για την Ασπίδα, είναι αδύνατον να εντοπιστεί η σημερινή της τοποθεσία.
Πηγές
Μακεδονίας
Περικεφαλαία Μακεδονίας
Η Περικεφαλαία ήταν αρχαία πόλη της Μακεδονίας.
Η μοναδική αναφορά για την ύπαρξη της πόλεως γίνεται από τον Στέφανο τον Βυζάντιο. Επρόκειτο για κτίσμα ελληνιστικό. Ιδρύθηκε από τον Αντιγονίδη βασιλιά Φίλιππο Ε΄, ίσως για να θυμίζει κάποια νίκη του, είτε στο ότι το κράνος του θα του έσωσε τη ζωή.
Άγνωστη η σημερινή της τοποθεσία.
Πηγές
Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Μακεδονίας
Άρτεμις
Η Άρτεμις (λατινικά Diana) είναι μια από τις παλαιότερες, πιο περίπλοκες αλλά και πιο ενδιαφέρουσες μορφές του ελληνικού πανθέου. Κόρη του Δία και της Λητούς, δίδυμη αδελφή του Απόλλωνα, βασίλισσα των βουνών και των δασών, θεά του κυνηγιού, προστάτιδα των μικρών παιδιών και ζώων, και θεά του φεγγαριού.
Από τη θεά Άρτεμη, προέρχεται το όνομα Αρτεμισία.
Η Εστία, η Αθηνά και η Άρτεμη, ήταν οι μόνες Θεές που πάνω τους δεν είχε δύναμη η Αφροδίτη (που είχε υποτάξει το σύνολο Θεών και ανθρώπων).
Αντίστοιχη της Άρτεμης στη ρωμαϊκή μυθολογία είναι η Ντιάνα, ενώ στην ετρουσκική μυθολογία η θεότητα Αρτούμες.
Ο μύθος
Η γέννηση της ιδιόρρυθμης θεάς τοποθετείται στο νησί Ορτυγία (το οποίο είναι το αρχαίο όνομα της νήσου Δήλου), στους πρόποδες του βουνού Κύνθος, εξ ου και ο λόγος που μερικές φορές η θεά αναφέρεται και ως Κύνθια. Σ' αυτό το άγονο πετρονήσι και μετά από φοβερές ταλαιπωρίες και περιπλανήσεις είχε καταφύγει η έγκυος Λητώ προκειμένου να κρυφτεί και να προφυλαχτεί από την καταδιωκτική μανία της νόμιμης συζύγου του Δία, της Ήρας. Εκεί και με τη βοήθεια όλων των γυναικείων θεοτήτων (εκτός της Ήρας) ήρθε στο φως η Άρτεμις και λίγο αργότερα ο αδελφός της Απόλλωνας.
Από τις πρώτες κιόλας ώρες της γέννησής της η Άρτεμη παίρνει πρωτοβουλίες. Αν και νεογέννητο βρέφος, βοηθά την εξουθενωμένη μητέρα της να ξεγεννήσει και το δεύτερο της παιδί, τον Απόλλωνα, και ταυτίζεται με τον τρόπο αυτόν με την Ειλείθυια, από το ελεύθω+υιός, δηλαδή μαμμή, και άρα τη θεά του τοκετού. Πανέμορφη και πανέξυπνη η Άρτεμη, είχε από πολύ νωρίς κερδίσει την εκτίμηση των άλλων θεών. Ήδη από τα τρία της χρόνια είχε συγκεκριμένες απαιτήσεις, που αφορούσαν την ενδυμασία της, τον εξοπλισμό της και την ακολουθία της στην πιο αγαπημένη της ενασχόληση, το κυνήγι. Ήταν παιδί που ήξερε τι ήθελε και πραγματικά σταθερό και άκαμπτο στις αποφάσεις του.
Ο Δίας τη θαύμαζε για την επιμονή της και, λόγω της ευστροφίας της, της έτρεφε πολύ μεγάλη αγάπη και ικανοποιούσε όλες της τις επιθυμίες. Ένα από τα πρώτα πράγματα που ζήτησε η Άρτεμη σαν δώρο από τον πατέρα της ήταν η αιώνια αγνότητα και παρθενία. Πιστή και σταθερή σ' ό,τι ζητούσε και τη δέσμευε, η παρθενική θεά δε σπίλωσε ποτέ ούτε το ήθος της ούτε και τον χαρακτήρα της. Σοβαρή και περήφανη, διατήρησε την αγνότητά της περιφρονώντας ερωτικές πολιορκίες και επιθέσεις. Αφοσιωμένη στο κυνήγι και τη φύση, αδιαφόρησε για τις χαρές του γάμου και τις απολαύσεις του έρωτα. Με επιβολή και αυστηρότητα απαίτησε την αθωότητα και την παρθενικότητα όχι μόνο του εαυτού της, αλλά και των Νυμφών που την περιστοίχιζαν και επίσης αυτών που με τις υπηρεσίες τους την τιμούσαν.
Το φυσικό περιβάλλον της Άρτεμης είναι μεθοριακές ζώνες, όπου δεν επικρατεί η απόλυτη αγριότητα της φύσης, αλλά ούτε και ο άνθρωπος τις έχει εξανθρωπίσει πλήρως. Τέτοιες είναι οι εκτάσεις γύρω από τις πόλεις, οι αγροί, τα ακαλλιέργητα εδάφη, αλλά και οι ακροθαλασσιές, τα έλη και τα μέρη όπου ξεχειλίζουν τα ποτάμια, περιοχές όπου υπάρχει βλάστηση και υγρασία και τα όρια ανάμεσα στη στεριά και στο νερό είναι ασαφή. Τα ιερά της βρίσκονται συνήθως σε παραμεθόριες, συνοριακές περιοχές συχνά αμφισβητούμενης κυριότητας, κάτι που δείχνει την ετερότητα του χαρακτήρα της. Οι επωνυμίες της θεάς περιγράφουν το περιβάλλον των ιερών της: Αγροτέρα, Αγοραία, Αλφειαία, Ελεία, Καρυάτιδα, Κορυφαία, Λιμνάτις, Ποταμία. Ανάμεσα στα στοιχεία του χαρακτήρα της είναι η σχέση της με τη φύση και το κυνήγι, με την πόλη και τον πόλεμο, τον χορό και το τραγούδι, η παρθενία της σε συνδυασμό με την ιδιότητά της ως γονιμοποιού δύναμης, καθώς και η ιδιαίτερη σχέση της με τους νέους. Η Άρτεμη έχει στενή σχέση με τους νέους και είναι γνωστός ο ρόλος της ως Κουροτρόφος, ως προστάτιδας δηλαδή των εφήβων. Αναλαμβάνει την ανατροφή των νέων και τους οδηγεί ως το κατώφλι της εφηβείας, όπου οι ίδιοι, αφήνοντας την παιδική ηλικία, οφείλουν να εξελιχθούν σε ώριμους ενήλικες και να ενταχθούν πλήρως στην κοινωνία. Η λατρεία της σχετίζεται με τελετές μετάβασης των νέων, τόσο των κοριτσιών όσο και των αγοριών, από την εφηβεία στην ενήλικη ζωή. Ακόμη, στην Άρτεμη δίνεται η ιδιότητα της γονιμοποιού δύναμης, η οποία δίνει ευφορία και πολλαπλασιάζει τα φυτά, τα ζώα και τους ανθρώπους. Αν και η ίδια, ως παρθένος, απορρίπτει κάθε ερωτική επαφή, ταυτόχρονα λατρεύεται ως προστάτιδα των τοκετών. Και είναι αυτή που βοηθά τις γυναίκες στους πόνους των τοκετών, καθώς είναι το τελευταίο στάδιο της ωρίμανσης των κοριτσιών, για την οποία είναι υπεύθυνη η θεά. Επίσης, η γέννα, με τις κραυγές και τις οδύνες που τη συνοδεύουν, όπως συμβαίνει και στα ζώα, εκφράζει τη ζωώδη πλευρά της θηλυκότητας, η οποία απομακρύνεται από την πολιτισμένη εικόνα της γυναίκας στην αρχαία Ελλάδα, ως ενάρετης συζύγου και μητέρας. Η Άρτεμις, λοιπόν, είναι η φύλακας σε κάθε στάδιο της αναπαραγωγικής διαδικασίας: ακριβώς πριν την εφηβεία, την παραμονή του γάμου, μεταξύ του γάμου και της πρώτης εγκυμοσύνης, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, και κατά τον τοκετό. Θεωρήθηκε θεά σεληνιακή και με την ιδιότητα αυτή η Άρτεμη ταυτίστηκε με τη Σελήνη πιθανότατα από τα κλασικά χρόνια. Η Σελήνη, ως γνωστόν, είναι συνδεδεμένη ανέκαθεν με τον γυναικολογικό κύκλο και την έμμηνο ρύση, επομένως με τη μητρότητα και τη γονιμότητα στις γυναίκες. Είναι προφανής λοιπόν η σχέση της Σελήνης με την Άρτεμη.
Η Άρτεμη ήταν θεά αμείλικτη που ποτέ σχεδόν δε συγχωρούσε. Οποιαδήποτε παρατυπία σε βάρος της, οποιαδήποτε παρέκκλιση από τα πιστεύω της και τις αρχές της, άξιζε την τιμωρία της. Η αδυσώπητη οργή της ήταν έτοιμη να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή απέναντι στον παραβάτη των αυστηρών της κανόνων. Τα θανατηφόρα της βέλη στόχευαν διαρκώς θνητούς, θεούς και ήρωες που παρέβλεπαν την ύπαρξή της ή αμελούσαν τις αρχές και τη λατρεία της. αριστερά|μικρογραφία|460x460εσ Κάποτε ο Ακταίωνας, ο γιος της Αυτονόης και του Αρισταίου, έτυχε να δει την Άρτεμη γυμνή, την ώρα που έκανε το λουτρό της. Η θεά, από φόβο μήπως διαδοθεί το περιστατικό, τον μεταμόρφωσε σε ελάφι κι έβαλε τα πενήντα σκυλιά που τον συνόδευαν να τον κατασπαράξουν. Σε μια άλλη περίπτωση η Καλλιστώ, η κόρη του Λυκάονα (και μια από τις συνοδούς της Άρτεμης στο κυνήγι) κόντεψε να χάσει τη ζωή της από τα βέλη της θεάς γιατί, αποπλανημένη από τον Δία, είχε χάσει την αγνότητά της και είχε μείνει έγκυος. Επίσης η Άρτεμη σκότωσε και την Αριάδνη, γιατί σύμφωνα με τον μύθο είχε απαχθεί και αποπλανηθεί από τον Θησέα στη Νάξο. Τέλος ο Ωρίων, ο γιος του Ποσειδώνα, βρήκε κι αυτός τραγικό θάνατο από τα βέλη της Άρτεμης, γιατί σύμφωνα με μια παράδοση είχε σμίξει με τη θεά της αυγής Ηώ, ή γιατί σύμφωνα με κάποια άλλη παράδοση είχε καυχηθεί ότι ήταν καλύτερος από αυτήν στην τέχνη του τόξου. Η Άρτεμη είχε ιδιαίτερη αδυναμία στα παιδιά και τους έφηβους. Νέοι και νέες που διατηρούσαν την αθωότητά τους και που ζούσαν σύμφωνα με τις αρχές της ήταν πάντοτε ευνοούμενοί της και βρίσκονταν διαρκώς κάτω από την προστασία της. Ο Ιππόλυτος, μάλιστα, που ήταν αφοσιωμένος σ' αυτήν και τη λατρεία της, αποτελεί ζωντανό παράδειγμα αυτής της τακτικής και αδυναμίας της θεάς.
Ο Ιππόλυτος, λοιπόν, δεινός κυνηγός και αλογοδαμαστής, είχε αφιερώσει τη ζωή του στην πανέμορφη Άρτεμη και στο ιδανικό που η ίδια πρέσβευε. Καμιά πρόκληση, καμιά γυναίκα δε στάθηκε ποτέ ικανή να τον παρασύρει. Ούτε και η Φαίδρα, η γυναίκα του Θησέα, μπόρεσε με τη γοητεία της να τον αποπλανήσει. Η υποδειγματική του συμπεριφορά έκανε τη θεά να συγκινηθεί και να του χαρίσει τιμές, δόξες και αιώνια -μετά το θάνατό του- μνήμη του ονόματός του. Η Άρτεμη ήταν μια από τις ομορφότερες και κομψότερες θεές του Ολύμπου. Οι αρχαίοι Έλληνες πραγματικά τη θαύμαζαν. Τη φαντάζονταν ψηλή, με ευγενική ομορφιά, αγέρωχη κορμοστασιά και περήφανο περπάτημα.
Γενικά, η Άρτεμη ήταν θεά δραστήρια, σκληρή και αεικίνητη. Στις περισσότερες εκδηλώσεις της εμφανίζεται συνειδητοποιημένη, ώριμη κι αποφασιστική, ενώ λίγα ήταν τα περιστατικά εκείνα στα οποία παρουσίαζε μια εικόνα τελείως διαφορετική.
Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου
Το Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (αγγλικά: British Film Institute, συντομογραφία: BFI) είναι ένας ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός ταινιών και τηλεόρασης ο οποίος ιδρύθηκε το 1933 για να προωθήσει και διατηρήσει την δημιουργία ταινιών και την τηλεόραση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το BFI χρησιμοποιεί κεφάλαια λαχείων για να ενθαρρύνει την παραγωγή ταινιών, τη διανομή και την εκπαίδευση. Χορηγείται από το Τμήμα Ψηφιακών Μέσων, Πολιτισμού και Αθλητισμού.
Άρτεμις
Ο μύθος
Κατά τη θεομαχία, η περήφανη και απαιτητική κόρη του Δία εμφανίζεται σαν ένα μικρό ανώριμο κορίτσι που οφείλει να υπακούει, να σέβεται και να συμμορφώνεται στις επιταγές της γυναίκας του πατέρα της και του αδελφού της. Απέναντι στη διστακτικότητα του Απόλλωνα να μονομαχήσει με τον Ποσειδώνα, η Άρτεμη κρατά στάση αρνητική και αντιμετωπίζει τον δίδυμο αδελφό της με λόγια ειρωνικά, αναιδή και περιφρονητικά. Η Ήρα, παρούσα στο περιστατικό, εξοργίζεται με τη συμπεριφορά της και με μανία αρχίζει να τη χτυπά με τα ίδια της τα βέλη.
Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κινηματογράφος στο Ηνωμένο Βασίλειο Κατηγορία:Μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί
Άρτεμις
Ο μύθος
Μια από τις πιο αγαπημένες ενασχολήσεις της Άρτεμης ήταν το κυνήγι. Γυναίκα δραστήρια, ορμητική και ευκίνητη, η ελεύθερη και αεικίνητη θεά διοχέτευε το μεγαλύτερο μέρος της ενεργητικότητάς της στην αναζήτηση και καταδίωξη θηραμάτων στα βουνά. Συνοδευόμενη από δροσερές και όμορφες νύμφες και περιστοιχισμένη από άγρια κυνηγόσκυλα, με ακόλουθο τον σκορπιό, έτρεχε γύρω από λίμνες, ποτάμια, λιβάδια και βουνά προκειμένου να απαντηθεί με άγρια κυρίως ζώα. Ντυμένη με λιτό ελαφρύ ρούχο και εφοδιασμένη με τον κατάλληλο για την περίσταση εξοπλισμό ριχνόταν με ενθουσιασμό και μανία σ' αυτό που κυρίως την ενδιέφερε. Αδάμαστη, σκληρή κι αγέρωχη, δεινή γνώστρια της τοξευτικής τέχνης και πολύ ικανή δρομέας και κυνηγός, επιδιδόταν με πάθος στο κυνήγι.
Ως θεά και προστάτιδα της φύσης η Άρτεμη θεωρείτο υπεύθυνη τόσο για τη γεωργία όσο και για την κτηνοτροφία. Περιοχές που τη λάτρευαν και την τιμούσαν ανελλιπώς είχαν πάντα εύφορη γη, κατάσπαρτα χωράφια, πλούσια συγκομιδή και ζώα υγιή και γόνιμα. Αντίθετα, όσες από τις περιοχές δεν τηρούσαν σωστά τις υποχρεώσεις τους απέναντί της και επιπλέον παρέβλεπαν την ύπαρξή της, είχαν να αντιμετωπίσουν την εκδικητική οργή και μανία της, που ισοδυναμούσε με καταστροφή των σπαρτών και αποδεκατισμό των κοπαδιών.
Ο Οινέας κάποτε είχε ξεχάσει να θυσιάσει στην προστάτιδα της πόλης του Καλυδώνας, δηλαδή στην Άρτεμη. Η αδιαφορία του αυτή κόστισε τόσο στην πόλη, όσο και στο λαό της. Ένας τεράστιος κάπρος σταλμένος από τη θεά προκάλεσε τεράστιες καταστροφές σε γη, σε ζώα και ανθρώπους. Κανείς δε τολμούσε να τον σκοτώσει. Ο Μελέαγρος μόνο, ο γιος του Οινέα, ήταν τελικά εκείνος που τον εξόντωσε, αλλά στη συνέχεια σκοτώθηκε σε μια συμπλοκή γύρω από τη μοιρασιά. Η γυναίκα και η μητέρα του Μελέαγρου μη αντέχοντας τη θλίψη του θανάτου του αυτοκτόνησαν από τη στεναχώρια τους. Οι αδελφές του, τέλος, που αδιάκοπα τον θρηνούσαν, μεταμορφώθηκαν από την Άρτεμη σε φραγκόκοτες.
Πέρα από τη συμμετοχή της σ' όλα τα παραπάνω περιστατικά, η θεά του κυνηγιού παίρνει ενεργό μέρος και σ' έναν από τους δώδεκα άθλους του Ηρακλή. Ο Ηρακλής για μεγάλο διάστημα καταδίωκε μια πανέμορφη ελαφίνα με χρυσά κέρατα και χάλκινα πόδια, ιδιοκτησία της θεάς Άρτεμης. Η Άρτεμη, με τη συνδρομή του αδελφού της, του Απόλλωνα, τον εμποδίζει να σκοτώσει το άγριο ζώο και τον προτρέπει να το παραδώσει στην Τίρυνθα, στο βασιλιά Ευρυσθέα. Με την παραλαβή του ζώου ο Ευρυσθέας αναλαμβάνει να της το ξαναφιερώσει. Όπως στο μύθο με τον Ηρακλή, έτσι και σε πολλά άλλα περιστατικά η Άρτεμη συμπράττει με τον αδελφό της τον Απόλλωνα για την επίτευξη κάποιου σκοπού. Στην περίπτωση της Νιόβης που παινεύτηκε (συγκριτικά με τη Λητώ) για τα πολλά και όμορφα παιδιά της έχουμε τη συνεργασία των δυο δίδυμων αδελφών στην τιμωρία της. Επτά βέλη της Άρτεμης κι επτά του Απόλλωνα καρφώθηκαν στα δεκατέσσερα παιδιά της και τα σκότωσαν. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και για τον ίδιο λόγο η Άρτεμη σκότωσε κάποτε τη Χιόνη (την κόρη του Δαιδαλίωνα και ερωμένη του Απόλλωνα), γιατί είχε καυχηθεί ότι η ομορφιά της ήταν τέτοια που ξεπερνούσε ακόμα κι αυτήν της πανέμορφης θεάς.
Ο πόλεμος μεταξύ Ελλήνων και Τρώων δεν βρίσκει την Άρτεμη αδιάφορη. Μαζί με τον αδελφό της τον Απόλλωνα, τον Άρη, την Αφροδίτη και τη Λητώ συμμετέχει ενεργά με το μέρος των Τρώων. Ένα από τα πρώτα περιστατικά που συνέβησαν προτού ακόμη ξεκινήσει ο πόλεμος οφειλόταν στο θυμό και την οργή της Άρτεμης. Ο ελληνικός στόλος, εξαιτίας της άπνοιας που είχε δημιουργήσει η θεά, δεν μπορούσε να ξεκινήσει. Ένα τυχαίο περιστατικό του αρχηγού των Αχαιών Αγαμέμνονα είχε προκαλέσει την κατάσταση αυτή. Κάποτε χωρίς ο ίδιος να το αντιληφθεί είχε εισβάλει σ' ένα άλσος αφιερωμένο στην Άρτεμη και είχε σκοτώσει ένα ιερό ελάφι. Η θεά εξοργίστηκε τόσο πολύ που απαίτησε τη θυσία της κόρης του Ιφιγένειας προκειμένου ευνοϊκοί άνεμοι να βοηθήσουν το σαλπάρισμα των ελληνικών καραβιών. Ο Αγαμέμνονας, βλέποντας πως δεν υπάρχει άλλη λύση, αναγκάστηκε να θυσιάσει την κόρη του. Την τελευταία όμως στιγμή η θεά λυπήθηκε την Ιφιγένεια, την άρπαξε από τον βωμό της θυσίας και έβαλε στη θέση της ένα ελάφι. Μετά οδήγησε την κόρη στην Ταυρίδα, όπου την έκανε ιέρειά της.
Ο πληγωμένος από τον Διομήδη, τέλος, Αινείας είχε στη διάρκεια του πολέμου δεχτεί τη βοήθεια της Άρτεμης και της Λητούς και είχε κατορθώσει χάρη σ' αυτές να ανακτήσει τις δυνάμεις του και να επιστρέψει στη μάχη.
Τα σύμβολα της Άρτεμης ήταν πολλά και ποικίλα. Ξεκινούσαν από ζώα και φυτά και κατέληγαν σε όπλα: κατσίκα, τράγος, ελάφι, αρκούδα, σκύλος, φίδι, δάφνη, φοίνικας, κυπαρίσσι, σπαθί, φαρέτρα, ακόντιο και άλλα.
Σύμφωνα με την αρχαία Ελληνική Γραμματεία
αριστερά|μικρογραφία|438x438εσ|εναλλ.=|Χρυσό πλέγμα κόμης με ανάγλυφη προτομή Αρτέμιδος στο μετάλλιο. Από το λεγόμενο «θησαυρό του Καρπενησίου».Δωρεά Ελένης Σταθάτου- [[Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (Αθήνα)]]
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Παιδιά του Δία Κατηγορία:Θεότητες του κυνηγιού Κατηγορία:Θεότητες της σελήνης Κατηγορία:Θεότητες-προστάτες των παιδιών Κατηγορία:Άρτεμις Κατηγορία:Γυναικεία ελληνικά ονόματα
Άγιος Δημήτριος Πηλίου Μαγνησίας
Ο Άγιος Δημήτριος είναι χωριό του ανατολικού Πηλίου. Το χωριό φημίζεται για τα λιθόστρωτα καλντερίμια του, τα φυσικά μονοπάτια του, που τα περισσότερα οδηγούν σε πανέμορφα ξωκλήσια και τις παλιές πέτρινες βρύσες, την βρύση Κακούρη και την Πέτρινη βρύση. Ο επισκέπτης μπορεί επίσης να απολαύσει τις πανέμορφες παραλίες του Αγίου Ιωάννη, το Παπά νερό και την Πλάκα για καλοκαιρινές βουτιές. Επίσης μπορεί να γευτεί τα παραδοσιακά φαγητά από τα ταβερνάκια ή τις φιλόξενες κυράδες του χωριού. Υπάρχουν πολυτελή, άνετα, παραδοσιακά και ήσυχα καταλύματα για χειμερινές και καλοκαιρινές αποδράσεις. Αυτό το μαγευτικό χωριό περιέχει και πολλές συνοικίες όπως η συνοικία της Ξυρόβρυσης και η συνοικία  Πιτσέικα, που μπορείς να γευτείς το δροσερό νερό της πέτρινης πηγής που ιδρύθηκε το 1899 και να κάνεις βόλτα στα παλιά πλατάνια της πλατείας που βρίσκονται εκεί. Μέσα σε αυτές τις συνοικίες μπορείς να επισκεφτείς το παλιό αρχοντικό Σάλτα που πρώτα ήταν δημοτικό κέντρο, στην συνέχεια  έγινε νηπιαγωγείο και τώρα στεγάζει το τμήμα δεύτερης ευκαιρίας για ενήλικες.
Τοποθεσία
Ο Άγιος Δημήτριος βρίσκεται περίπου 40 χλμ. ανατολικά του Βόλου, ενώ σε απόσταση 5 χιλιομέτρων βρίσκεται η μαγευτική παραλία του Αγίου – Ιωάννη. Βρίσκεται χτισμένος πάνω σε έναν κατηφορικό λόφο σε υψόμετρο 300 μέτρων με προσανατολισμό ΑΒΑ. Η τοπική κοινότητα Αγίου Δημητρίου περιλαμβάνει και τον οικισμό του Αγίου Ιωάννη. Είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 2,767 χμ² (2011).
Πληθυσμός
(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)
Ιστορία
Η συνοικία του Αγίου Δημητρίου ιδρύθηκε το 1927 μετά την φυγή των τσιφλικάδων Τούρκων και πήρε το όνομα του από ένα παλιό μοναστήρι όπου στην θέση του σήμερα βρίσκεται ο Μητροπολιτικός Ιερός ναός του χωριού.
Αξιοθέατα
thumb|Ο ναός της Παναγίας Ο Άγιος Δημήτριος φημίζεται για τα ιστορικά ξωκλήσσια του. Μερικά από τα πιό σημαντικά είναι:
Ήθη & Έθιμα
Μεσα από αυτό το χωριό ξαναζωντανεύουν αρκετά παλια εθιμα  με σκοπο τους ποτε να μην σβησουν από τις καρδιες και τα μυαλα των ανθρωπων. Μολις που αφηνουν ισχνα περιθωρια στην ανατολικη πηλιορειτικη πλευρα για ένα άλλο παραδοσιακο γιορτολοι , που πασχιζει να κρατηθει και να επιβιωσει κατω από τα ανελεητα κονταροχτυπηματα της συγχρονης καταλυτικης για τις παλιες αξιες της εποχης μας. Γνωστα σε πανελληνια κλιμακα είναι και αυτά τα εθιμα που κρατιουνται μεχρι σημερα στο πηλιο με ελαχιστες παραλλαγες από χωριο σε χωριο:
1. Οι μαντείες του Κλήδονα.
Ολάκερο τόμο θα μπορούσαν  ν’ αποτελέσουν τα σχετικά με το μάντεμα του γαμπρού έθιμα που ακόμα τηρούνται- όσο κι όπου τηρούνται – στη χωρά μας κατά την γιορτή του Αη-Γιαννου του Κλήδονα ή Ρηγίνα (24 Ιουνίου). Φυσικό ήταν λοιπόν το Πήλιο, που γεννοβολούσε τόσες ακόμα ανάλογες εθιμικές εκδηλώσεις, να μη μείνει έξω απ’ το χορό του Κλήδονα. Θα αναφέρω  λοιπόν  εδώ δυο απ’ τις πιο γνώστες ενέργειες της ντόπιας  σχετικής αθιμοταξιας που έστω και αμυδρά κρατιούνται ακόμα απ’ όσες επίδοξες νύφες του Πηλίου ευλαβούνται τα πνευματικά κατάλοιπα εκείνων που πέρασαν απ’ τον τόπο τούτο.
Είναι λοιπόν τούτες οι παρακάτω:
"Το αμίλητο νερό"
Παραμονιατικα του  Αι-Γιαννιού τα κορίτσια μαζεύονται σ’ ένα γνωστό τους σπίτι. Ένα απ’ αυτά παίρνει το κανάτι και πάει στη βρύση του χωριού να το γεμίσει φροντίζοντας στο «συρε κι έλα» την να μην βγάλει κουβέντα από το στόμα της. Σα φέρει στο σπίτι το «αμίλητο νερό» γεμίζει ένα «κουμάρι» μέσα στο οποίο η κάθε κόρη ρίχνει και ένα «σημάδι» της (δαχτυλίδι, καρφίτσα, σκουλαρίκι κ.λπ.). Σα γίνει τούτο, του κουμάρι σκεπάζεται μ’ ένα κόκκινο μαντήλι και τοποθετείτε στο ύπαιθρο κάτω από μια τριανταφυλλιά ενώ τα κορίτσια τραγουδούν εναγυρο:"«Κλειδώνουμε τον κλήδονα""Με του Αη-Γιαννου τη χάρη""Και όποια έχει το ριζικό""να δώσει να τον πάρει»"Η πρώτη φάση του εθίμου τελειώνει εδώ.
Την επαύριον το πρωί, συνήθως μάλιστα προτού βγει ο Ήλιος, του κουμάρι μεταφέρεται μέσα στο σπίτι ενώ η ίδια θηλυκή κουστωδία το συνοδεύει τραγουδώντας:"«Ανοίγουμε τον κλήδονα""Με του Αη-Γιαννου τη χάρη""Και όποια έχει το ριζικό""Να δώσει να τον πάρει»"Ένα μικρό αγόρι με ζωντανούς τους γονείς του βγάζει τώρα ένα-ένα τα «σημάδια» των κοριτσιών από το κουμάρι ενώ σύγκαιρα μια μισοκαιριτισσα διαβάζει ερωτικά ή σκωπτικά δίστιχα που αντιστοιχούν σε κάθε αποικημένο που βγαίνει από το νερό. Υστέρα και απ’ αυτό όλα τα κορίτσια «μπουκώνουν» το στόμα τους με αμίλητο νερό απ’ το κουμάρι και ξεκινούν για τα σπίτια τους  ή κάνουν μια γύρα στη γειτονία. Το πρώτο όνομα αρσενικού που θ’ ακούσουν σ’ αυτή τη διαδρομή θα’ ναι αυτό που θα έχει και ο σύζυγος τους. Το έθιμο τούτο που ναι δα γνωστό σ’ όλη τη χωρά, παλιότερα στο Βόλο και στα παραλιακά χωρία του Πηλίου , είχε μια ιδιοτυπία. Πολλά κορίτσια κατεβαίνουν στο γιαλό και αφού έπαιρναν  θαλασσινό  νερό έραιναν μ’ αυτό τα σπίτια και της ρούγες τους.
2. Τα "κουμούτσια" του Αγίου Φανουρίου.
Και για να υπάρχει το γευστικό, θα’ λεγα , αντίρροπο στο έθιμο της «αρμυροκουλούρας» έχουμε στο Μουρεσι-χωριό της Ανατολικής  πηλιορείτικης  πλευρά – τα γλυκά παραδοσιακά «κουμούτσια». Σύμφωνα με το τοπικό, και για τούτο περιορισμένης εμβέλειας , αυτό έθιμο, τα κορίτσια που είναι σε ώρα γάμου κι…επειγονται να ιδουν το πρόσωπο με το οποίο θα τα ζευγαρώσει την  παραμονή του Αγίου Φανουρίου ένα είδος ψωμιού , στο οποίο αντί για αλάτι βάζουν ζάχαρη και κανέλα και το ψήνουν  μέσα σε ταψί στον σπιτικό φούρνο  σαν τον μπακλαβά.
Το ίδιο βραδύ το πάνε στο μεγάλο εσπερινό της γιορτής του Αγίου Φανουρίου, που’ ναι δα κι ένας απ’ τους προστάτες του χωριού, για να διαβαστεί απ’ τον παπά. Σαν επιστρέψουν στο σπίτι και έρθει η ώρα να πέσουν για ύπνο, το βάζουν κάτω απ’ το μαξιλάρι τους, κάνουν  τη γνώστη δέηση στον Άγιο Φανούριο να τους φανερώσει στον ύπνο τους τον άντρα που τους «πέφτει» και… πέφτουν για ύπνο σίγουρες για «όνειρα  γλυκά» , αφού κατά την εθιμική τάξη θα τους ανταμώσει στον ύπνο τους ο γαμπρός , αν όχι για τίποτε άλλο, τουλάχιστον για να φανέ οι δυο τους το «κουμούσι» και φυσικά να γλυκαθούν μαζί…
Σχετικό με το έθιμο της αποκριάτικης «μ’κουσιάς» το έθιμο τούτο αποτελεί στην πραγματικότητα μια αυθαίρετη, κατά την γνώμη μου, προέκταση ενός παλιού μουρεσιώτικου θρησκευτικού εθίμου. Τούτο δε το τελευταίο στηρίζεται στη παρακάτω τοπική παράδοση που την αναφέρω σε αδρές γραμμές:
Η μητέρα του Αγίου Φανουρίου ήταν, όπως λέει η παράδοση  πολύ αμαρτωλή. Σπαγκοραμμένη όσο δεν παίρνει άλλο, ανθρώπινο φτωχό δεν ελέησε σ’ όλη τη ζωή της πέρα από ένα φουκαρά που του’ έδωσε κάποτε ένα μάτσο ραπανάκια. Φυσικό  ήταν λοιπόν να μην βρει σ’ χωριό η ψύχη της στον άλλο κόσμο. Πολύ του στοίχισε αυτό του γιου της. Έτσι σαν ο τελευταίος άγιασε δεν θέλησε τίποτα άλλο απ’ τους πιστούς του στη γιορτή της μνήμης του πάρα τα γλυκά του ψωμάκια – που άγνωστο πως και γιατί ονομαστήκαν «κουμούτσια»- για το σ’ χωριό της αμαρτωλής μάνας του, μια και η ίδια το αρνήθηκε  όσο ζούσε στους φτωχούς..
3. Η "αρμυροκουλούρα".
Το γλυκό  βασανάκι του μαντέματος του γαμπρού έχει στο Πήλιο και τις…. Αλμύρες προεκτάσεις του. Έτσι στα χωρία του Νοτίου Πηλίου του Αη- Σαράντα  (Αγίων –Σαράντα) και στα «πίσω χωρία του Ανατολικού Πηλίου στ’ Αη-Φανουρ’  (Άγιος-Φανούρης) θα συναντήσουμε και το… νόστιμο έθιμο της «αρμυροκουλούρας».
Το απόγευμα λοιπόν της παραμονής  τούτων των γιορτών, τα κορίτσια της παντρειάς    συνηθίζουν και σήμερα ακόμα – όχι βέβαια πια στην ίδια έκταση που συνήθιζαν παλιότερα-να παίρνουν από τρία «πρωτοστεφανα» (γνώστη πια η εθιμική σκοπιμότητα) από ένα «πλόχειρου» αλάτι. Τούτο το ανακατεύουν  μ’ αλεύρι  που το ζυμώνουν και πλάθουν με αυτό μια μικρή «κ’λουρίτσα». Την «κ’λουρίτσα» αυτή γνώστη σαν «αρμυροκουλούρα» την ψήνουν στη χόβολη και την τρώνε πριν πέσουν να κοιμηθούν, δίχως βέβαια να ξεχώσουν να παρακαλέσουν τους Άγιους Σαράντα  η τον Άγιο Φανούριο , κατά την περίπτωση να τους στείλει στον ύπνο τους το νερό που αποζητούν  τα φλογισμένα σπλάχνα τους, με το παλικάρι  φυσικά που τους πέφτει απ’ την τύχη για μελλοντικός σύζυγος τους. Έτσι αποδείχνεται  σαν απολυτά σωστή η παροιμιακή λαϊκή αντίληψη  που θέλει το νηστικό να ονειρεύεται  καρβέλια. Άλλο θέμα αν η πεινά στην προκειμένη  περίπτωση  έγινε διψά και τα καρβέλια μετατράπηκαν σε ….γαμπρούς…
Χαριτωμένη σε σύλληψη κι εκτέλεση τούτη η εθιμική ενέργεια –μια ανάλογη συναντούμε και στην Κάρπαθο –αποδειχνη, ξεχωριστά απ’ οτιδήποτε άλλο και το σπιρτοζικο (για να μην πούμε… αλμυρό) χιούμορ που διανθίζει και νοστιμεύει  φόρες-φόρες τις εθιμικές εκδηλώσεις μέσα στους αιώνες η πηλιορείτικη λαϊκή ψύχη.
4. Το "γιουφύρ’" των Αγίων Σαράντα.
Απλό και γραφικό  τούτο το έθιμο που έχει τη θεια επικύρωση των «Αγίων Σαράντα», που , όμοια με τους Άγιους Θεοδώρους , θεωρούνται απ’ την πηλιορείτικη , τουλάχιστο , λαογραφία σαν προστάτες των ανύπαντρων κοριτσιών.
Παραμονιατικα της γιορτής οι κοπέλες φτιάχνουν με «τσακνα» από 40 διαφορετικά συνήθως, φυτά ένα γεφυράκι πάνω απ’ την κοίτη ενός ρυακιού που βρίσκεται κοντά σ’ ένα σταυροδρόμι. Στον ύπνο τους, με τη βοήθεια των Αγίων Σαράντα το «γιουφύρ»  τούτο… μεγεθύνεται για να το διαβούν αντάμα με το ταίρι τους.
Ο συμβολισμός των μέσων είναι κι εδώ προφανής, ενώ το στοιχείο της φαντασίας έπαιξε βασικό ρολό στην επιλογή τους.
5. Ο "Βεργογιάννης".
Παραμονιατικα λοιπόν των Αγίων Θεοδώρων τα κορίτσια του Αγίου Δημήτριου  (χωριό του ανατολικού Πηλίου) αφού ζητήσουν  και πάρουν από τρία «πρωτοέφτανα»  τρεις διαφορετικού χρώματος κλωστές κεντήματος – μια από τον καθέν – πρήσκουν ένα τέτοιε φυτά και το δίνουν ,Διός να το κοιτάξουν και με τις τρεις κλώστες μαζί, διπλαρωμένες σε «αλ’ σιδι» , ενώ σύγκαιρα κάνουν μέσα τους την ευχετική επίκληση στον Αϊ-Θόδωρο  να τους στείλει στον ύπνο τους το σύντροφο τους για να λύσουν μαζί το «Βεργογιάννης».
Άγνωστη  παραμένει οι καταγωγή  τούτου του τυπικού εθίμου. Και μένουν μόνο γνώστες από αυτό οι συμβολικές λειτουργικές του λεπτομέρειες η παρουσία δηλαδή των Αγίων Θεοδώρων και τον «πρωτοστέφανων» και η συμβολή του αριθμού τρία και της τρίχρωμης κλώστης που τη συναντούμε και σ’ άλλες  πράξεις του μαντικού κύκλου.
6. Το σιτάρι των Άγιων Θεοδώρων.
Νάτο σε γενικές γραμμές:
Το βράδυ της Παρασκευής της Καθαριβδομαδας, παραμονιατικα δηλαδή των Άγιων Θεοδώρων , οι κοπέλες ζητούν από τρία «πρωτοστεφανα» Μαριά  (=Μαρίες) κι από έναν παντρεμένο Θόδωρο λίγα σπυριά σιτάρι. Αυτά τα πάνε στην εκκλησία να διαβαστούν και σα γυρίσουν σπίτι τους τα «σπέρνουν» κάτω απ’ το προσκέφαλο τους, η, σπανιότερα , και πίσω από την πόρτα της κάμαρης τους. Στα παλιότερα μάλιστα χρονιά στο ίδιο μέρος έβαζαν και ένα δρεπάνι.
Την ώρα που λαβαίνει χωρά τούτο το έθιμο γεγονός οι ίδιες κάνουν την έμμετρη επίκληση. Παραλλαγές της επίκλησης τούτης, που είναι πιο γνώστη στο Ανατολικό Πήλιο , υπάρχουν πολλές. Αναφέρω μια που συνηθίζεται στο Δυτικό, τούτη τη φορά, Πήλιο και που έχει αμεσότερη σχέση με τα σύμβολα που χρησιμοποιεί κατά τη διαδικασία του εθίμου η κόρη:"«Άγιοι Θοδουρι καλοί""άγιοι κι θαυματουργοί""εις την ερημου που πατέ""κι την τύχη μ’ απαντανι""αν δύτη να καθετί""να της πείτε να σκουθει""του σιτάρ’ απ’ έσπειρα""να θερίσουμε μαζί»"Φυσικά όλη τούτη η εθιμική διαδικασία έναν και μοναδικό στόχο έχει το φανέρωμα πάλι του γαμπρού στα όνειρα της κόρης.
7. Αι-Γιαννης ο "Λουλουδίτης", ένας  "Μάης" με φωτοστέφανο.
Στις 8 του Μάη ο γιορταστικός συνωστισμς κατάντησε αφόρητος στης μέρες μας. Γιατί περά απ τη γιορτή του Ιωάννου του θεολόγου και Αρσένιου του μεγάλου  που καθορίζει το εορτολόγιο, η ίδια μέρα καθιερώθηκε σε όλο τον κόσμο και σαν μέρα του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού που με τη σειρά του δέχτηκε πάλι καλόβολα να τη μοιράζεται σαν τύχει η μέρα να είναι Κυριακή με τη παγκόσμια επίσης κλίμακα τιμώμενη Μητέρα.
Παγκόσμια η ακτινοβολία τούτων των γιορτασμων, μόλις που αφήνει κάποια ισχνά περιθώρια στην ανατολική πηλιορείτικη πλευρά για ένα άλλο παραδοσιακό γιορτολοι , που πασχίζει να κρατηθεί και να επιβιώσει κάτω από τα ανελέητα κονταροχτυπήματα της σύγχρονης καταλυτικής για τις παλιές άξιες εποχής μας.
Ένας φυσιολάτρης ,ένας ειδωλολατρικός "Άγιος" ένας "Μάης" αν θέλετε του λαϊκού μας εορτολόγιου, θύμα και αυτός τον καινούργιων αποπνευματοποιημενων τάσεων των νέων ανθρώπων του καιρού μας, διαφέντευε ολομόναχος τούτη τη μέρα στους παλιότερους καιρούς , ένα μεγάλο τομέα της ανατολικής πηλιορείτικης πλευράς.
Ήταν ξαναλέω ένας " Άγιος"  παράξενος τούτος  ο Αι-Γιάννης ο λουλουδάτης. Όχι λιγότερος Άγιος απ’ τους  έλουε εν ουρανής…. Συνάδελφος του, είχε ωστόσο το δικό του ιδιόρρυθμο τύπο ένα τύπο ελκυστικό, οικείο , ανθρώπινο. Ήταν μια παγανιστική μορφή με φωτοστέφανο που η λαϊκή πιστή και φαντασία την ξεχώριζε απ’ το πάνθεο των αγίων, μια ιερή φυσιογνωμία του λαϊκού μας εορτολόγιου , που προσιδίαζε πιο πολύ στο ειδωλολατρικό , διονυσιακό πρότυπο, παρά στον αυστηρό , ασκητικό , βυζαντινό τύπο.
Τον χαρακτήρισα "Μάη"  πιο πάνω τούτον τον ιδιότυπο λαϊκό μας άγιο. Κι ήταν για την απλοϊκή συνείδηση των πιστών στ΄αληθεια ένας τέτοιος.
Γνωστή στη λαογραφία μας η πηλιορείτικη παράδοση των "Μάηδων" που κουβαλούσαν ως πριν λίγες δεκάδες χρόνια στο Πήλιο το παγανιστικό πνεύμα των αρχαίων διονυσιακών γιορτασμένων. Για αιώνες στάθηκε τούτη η νεώτερη διονυσιακή γιορτή, που δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ένας ξέφρενος ύμνος στη ζωή που τον Μάη, μίτων οργανισμό τις λουλουδισμένης φύσης , αναπυρώσει όλες της κρυμμένες χάρες της, το πιο τοκισμένο, , το πιο ευφρόσυνο και ευδαιμονικό γιορτεροί. Οχτώ μέρες κρατούσε τούτο το απίθανο μαγιάτικο μεθύσι. Άρχιζε δειλά-δειλά μα ορεξάτα την πρωτομαγιά, κορυφώνοντας στης επόμενες μέρες και τέλευε του καλό  καιρό, σωστό πια γλεντζεδικο  παραλήρημα  , με το συμπλήρωμα της εβδομάδας του διονυσιακού τούτου οίστρου.
Στης 8 του Μάη, γιορτή του Αι-Γιαννιό , καταλάγιαζαν τα οργιαστικά γιορτάσια, ο κόσμος συνεφέρνε , η ζωή πάσχιζε να ξαναβρεί την χαμένη ημεράδα της. Όλα όμως τούτα  τα ιστορήσαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο. Εκείνο που δεν είπαμε είναι πως τούτος ο Άγιος αναλάβαινε καλόβολα να συμβιβάσει την τρελά με την φρονιμάδα, να ρήξη κατά πως λένε , νερό στο κρασί, να κατεβάσει λίγο-λίγο τον πυρετό του παθιάρικους χαροκοπιού να φέρει τον ξετρελαμένο ντουνιά σε θεογνωσία , αποσπώντας τον απτήν κραιπάλη και στρώνοντας  τον στο συρμό του γαλήνιου εργατικού μιχτού , της ήρεμης νοικοκυρίστικης ζωής. Δύσκολος, άχαρος κι όσο να είναι αταίριαστος για ένα άγιο , έστω κι αν αυτός δεν ανήκε στη χορεία των ανελέητων , ανίδωτων κι αγέλαστων ιερών μορφών που ξεπροβάλουν απτό ασκητήριο της βυζαντινής αγιογραφίας , ο ρόλος  του ειρηνοποιού. Πρόθημα  όμως και καλοσυνάτα τον αποδέχτηκε ο καλόβολος Άγιος του χρονικού μας. Και έγινε για τα "πίσω" πηλιορείτικα χωριά η συμπαθέστερη φυσιογνωμία του χριστιανικού μας πάνθεου. Στις εκκλησιές του κόνευαν φοιτητή στερνή μέρα του γεννολογιού οι χαροκόποι "Μάηδες", πνιγμένοι ακόμα "στ’ αθια" και στα λουλούδια ζαλιμένοι απ’ τους ατμούς του κρασιού, ξεθουνομενοι απ’ το αδιάκοπο γλεντιού.
Από κοντά κι όλος α άλλος κόσμος, μπουχτισμένος απ’ το πολυήμερο ξεφάντωμα να γυρεύει  απ’ το καλοπροαίρετο «λουλουδάτη» συχώριο για το οκταήμερο όργιο,  ανάκαρα για τη δουλεία που θα’ άπρεπε να ξαναρχίσει απ’ την επαύριον.
Ήταν μαθές τότε και το "καματερό" που συνεπαίρνε τούτο τον μηνά τον κόσμο του γραμμένου θεσσαλικού Βάνου.
Με το εμπα του Μάη οι καλαμωτές μετεωρίζονταν  πανέτοιμες στις στενόχωρες καμάρες των πηλιορείτικων κανακιών. Ο Αι-Γιάννης ο "λουλουδητης"  προστάτης της διονυσιακής χαράς των ανθρώπων, διαφέντευε και την προκοπή του "καματερού" και ευλόγαγε τούτον τον αγώνα των ξωμάχων που, σαν καιρός τραβαγε νε τη χάρη του αφιου κάλος, έδινε γερή μονέδα στους "σκωληκοτροφους".
Τα  διαβασμένα τούτα τα λουλούδια κρεμιόταν στις  "σταντουσιες" και τα μουροφυλλα τρώγονταν απ’ τα αδηφάγα σκουλήκια. Έτσι με τη χάρη του προστάτη τους, οι "μεταξάδες" έκλωθαν σαν έφτανε ο καιρός τα κουκούλια τους. Κι ως τότε ο Άγιος γυκαγε κι αύξαινε το καματερό που το απειλούσαν με θανατικό τα μαγιάτικα αστραπόβροντα. Τέτοιος, φίλος της χαράς και της λουλουδισμένης φύσης, αλλά και προστάτης του ανθρωπίνου μιχτού ήταν ο Αι-Γιάννης ο "Λουλουδιτη".
Γι’ αυτό κι οι άνθρωποι τον τιμούσαν με το παραπάνω στα ξωκλήσια που διαφέντευε η χάρη του. Χωρίς "Μάηδες" γλεντοκόπους σήμερα το Πήλιο, με περιορισμένα φυσιολατρικά χαροκόπια , δίχως κατά την απαντοχή του "καματερού", επόμενο ήταν να εγκαταλείψει τον παλιό αγαπημένο του άγιο. Απ’ όλα τα χωριά που τιμούσαν τη χάρη του, ο Αι-Δημήτρης μονό ξέμεινε να τον θυμάται και να τον τιμαει κάπως ακόμα τη μισοσβησμένη μνήμη του. Στο ξωκλήσι του, κει πάνω στου "κραβαρου" τη χαροκόπου δένει το όμορφο χωριό με το γραμμένο ακρογιάλι του Αι-Γιαννου κατηφορίζουν οι Αι-Δημητριωτες ανηφορίζουν οι Αι-Γιαννιώτες  κάθε 8 του Μη με της αγκαλιές γιόματα λουλούδια, ευωδιαστή πρόσφορα που επιβάλλει η παράδοση στη μνήμη του φυσιολάτρη "λουλουδιτη".
Απ’ την ανθοστόλιστη όμως σύναξη λείπουν οι "Μάηδες", απουσιάζει εκείνη η παλιά ψυχική χαρμονή και ο πασίχαρος οίστρος που μετουσιωνόταν σε πνευματικό  βίωμα και ταξίδευε τις ψυχές των πανηγυριστών  σ’ ευφροσυνους και ευδαιμονικούς χώρους.
Ράθυμα πια σκορπίζεται, σαν τα πέταλα των λουλουδιών της προσφοράς της , η σύναξη, δίχως το θρησκευτικό γιορτάσι ναπαρει γλεντοκόπησες  προεκτάσεις στο "Παζαρακι" , κειδα στη "χορευτά" , σαν όπως τα παλιά , τότε που απολειτούργα της γιορτής του άγιου το κρασί έδινε τη στερνή ανάκαρα για χοροστάσι στους "Μάηδες" και κορύφωνε τον….καλλιτεχνικο οίστρο του Μαυρικου και του Κλιάρα που ξεκούφαιναν  τον κοσμάκη ο της με τη πίπιζα και ο άλλος με το πελώριο νταούλι του.
Τις της ώρες, ακόμα ισχνότερα, γιορτάζεται η μνήμη του άλλοτε κραταιού άγιου στο ξωκλήσι του Σταυρού που τον φιλοξένει από χρονιά στο αντικρινό του Αι-Δημήτρη χωριό Μουρεσι. Πάνε χρονιά πια που φυλλορρόει ο "Λουλουδάτης"  Άγιος. Η μνήμη του από χρόνια σε χρόνια όλο και πιο πολύ απολησμονιέται απ’ τον πολύ κόσμο καθώς ο τελευταίος όλο και ξεκόβει απ’ τα παλιά όλο και αμολάει τους κάβους που τον κράτυνε δεμένο με την παράδοση, με τον παλιό κόσμο που λίγο-λίγο βουλιάζει και χάνεται πνιγμένος στην αχλή της λησμονιάς"Δευτέρα, Τρίτη μια""Τετάρτη, Πέμπτη δυο""Παρασκευή, Σαββάτο τρεις""Και Κυριακή μονάχη.""Μονάχη είμαι κι εγώ.""Οποίους ειν’ στη μοίρα μ’""Κι στου ριζικό μου’""Να ερθ’ αποψ’ να τον ιδω"Εδώ πια αρκεί η κακοσήμαδη για τη λαογραφία μας μέρα του Σαββάτου , η καταλυτική ενεργεία της "μ’ ουσίας"  του ψωμιού κι η συμβολή μιας έκκλησης που’ ναι θεμελιωμένη πάνω σε λογική βάση – η αζευγάρωτη Κυριακή παραλληλίζεται με την αζευγάρωτη κόρη- για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τη σύνθεση του επιθυμητού ονείρου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Μαγνησίας Κατηγορία:Πήλιο Κατηγορία:Δήμος Ζαγοράς - Μουρεσίου
Επαρχία Λοκρίδας
right|300px|thumb|Η επαρχία Λοκρίδας Η Επαρχία Λοκρίδας ήταν επαρχία της Στερεάς Ελλάδας, του Νομού Φθιώτιδας.
Ιστορική αναδρομή
Καταργήθηκε με δημιουργία των καποδιστριακών δήμων το 1997.
Γεωγραφική περιγραφή
Βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα του νομού Φθιώτιδας. Περικλείεται από τον Παρνασσό, το Καλλίδρομο, τον Βόρειο Ευβοϊκό κόλπο και νότια συνορεύει με τον νομό Βοιωτίας.
Πολιτική περιγραφή
Το έδαφος είναι ημιορεινό (60%), ορεινό (20%) και πεδινό (20%). Οι κάτοικοι ασχολούνται με την γεωργία (δημητριακά, όσπρια, ελιές), με την κτηνοτροφία, την εκμετάλλευση του δασικού πλούτου και τον τουρισμό (Καμμένα Βούρλα και Άγιος Κωνσταντίνος). Στο υπέδαφος υπάρχουν κυριώς νικέλιο, σιδηρομεταλλεύματα και λευκόλιθος. Σημαντικότερη πόλη της περιοχής είναι η Αταλάντη.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Επαρχίες του νομού Φθιώτιδας
Νταν Μπαλάν
Ο Νταν Μπαλάν (Ρώσικα: Дан Бала́н, Ρουμανικά: Dan Bălan), είναι Μολδαβός τραγουδιστής και τραγουδοποιός. Ήταν πρώην μέλος των O-Zone, με τον Arsenium και τον Ράντου Σίρμπου. Ως τραγουδιστής έχει κάνει αξιόλογη καριέρα στη Ρωσία, ΗΠΑ, Μολδαβία και Ρουμανία.
Η δισκογραφία του περιλαμβάνει τραγούδια στα ρουμάνικα, ρώσικα και αγγλικά.
Αγία Μαρίνα Λέρου
Η Αγία Μαρίνα είναι κωμόπολη, πρωτεύουσα και κύριο λιμάνι της Λέρου. Υπάγεται διοικητικά στον δήμο Λέρου, της περιφερειακής ενότητας Καλύμνου, στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Καλύμνου του νομού Δωδεκανήσου, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.
Γεωγραφία
Η Αγία Μαρίνα είναι παράλιος οικισμός στο ανατολικό τμήμα της Λέρου. Βρίσκεται στο νότιο μυχό του όρμου των Αλίνδων, ανάμεσα στα υψώματα Απιτύκι και Μεροβίγλι. Είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός πεδινός οικισμός, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 10.
Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Η Αγία Μαρίνα ορίστηκε ως έδρα του δήμου Λέρου με το ΦΕΚ 248Α - 28/09/1948.
Αξιοθέατα
thumb|280px|Πρόσοψη του ναού της Αγίας Μαρίνας
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κωμοπόλεις του νομού Δωδεκανήσου Κατηγορία:Λέρος