cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα του Αφγανιστάν
Καταστολή
Το κόμμα προσπάθησε να αποκτήσει περισσότερους υποστηρικτές. Παρά τις καταγγελίες και τις προβλέψεις από συντηρητικά στοιχεία, ενάμιση χρόνο μετά το πραξικόπημα δεν είχαν οριστεί περιορισμοί στη θρησκευτική πρακτική.
Διακυβέρνηση του Παρτσάμ
Στη σοβιετική επιχείρηση του 1979, την επιχείρηση Καταιγίδα-333, οι σοβιετικές ειδικές δυνάμεις, Σπετσνάζ, εισέβαλαν στο Παλάτι Τατζμπέγκ και σκότωσαν τον πρόεδρο Χαφιζουλάχ Αμίν. Ο θάνατος του Αμίν οδήγησε τον Μπαμπράκ Καρμάλ στη θέση του νέου προέδρου του Αφγανιστάν και του Γενικού Γραμματέα του ΛΔΚΑ. Μετά το θάνατο του Αμίν η σοβιετική παρέμβαση ξεκίνησε το 1979. Την στιγμή της δολοφονίας του Αμίν, ο Καρμάλ εξορίστηκε στην Πράγα ως πρέσβης του Αφγανιστάν στην Τσεχοσλοβακία.
Επιπλέον, ορισμένοι Αφγανοί στρατιώτες που είχαν αγωνιστεί υπέρ της σοσιαλιστικής κυβέρνησης άρχισαν να λιποτακτούν ή να εγκαταλείπουν τον στρατό. Τον Μάιο του 1986 ο Καρμάλ αντικαταστάθηκε ως ηγέτης του κόμματος από τον Μοχαμάντ Νατζιμπουλάχ και έξι μήνες αργότερα απομακρύνθηκε από την προεδρία. Ο διάδοχός του ως πρόεδρος ήταν ο Χατζί Μοχαμάντ Τσαμκανί. Τότε ο Καρμάλ μετακόμισε (ή, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, εξορίστηκε) στη Μόσχα.
Εθνική συμφιλίωση
Αφού η Σοβιετική Ένωση κατέστρεψε τα περισσότερα χωριά νότια και ανατολικά της Καμπούλ, προκαλώντας τεράστια ανθρωπιστική καταστροφή, η κατάρρευση του ΛΔΚΑ συνεχίστηκε με τη βελτίωση της θέσης των ανταρτών μουτζαχεντίν, οι οποίοι εκπαιδεύτηκαν σε πακιστανικά στρατόπεδα με αμερικανική υποστήριξη. Μεταξύ 1982 και 1992, ο αριθμός των ατόμων που στρατολογήθηκαν από την Πακιστανική Υπηρεσία Πληροφοριών για να συμμετάσχουν στην εξέγερση ξεπέρασε τους 100.000.
Η Σοβιετική Ένωση αποχώρησε το 1989, αλλά συνέχισε να παρέχει στρατιωτική βοήθεια αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων στο καθεστώς του ΛΔΚΑ μέχρι την κατάρρευση της το 1991.
Πατριωτικό Κόμμα
Το 1991, η Σοβιετική Ένωση διαλύθηκε και η υποστήριξη προς το Κομμουνιστικό Αφγανιστάν σταμάτησε. Τον Μάρτιο του 1992, το κομμουνιστικό καθεστώς στο Αφγανιστάν κατέρρευσε μετά την ξαφνική αλλαγή της πίστης του Αφγανού στρατηγού Αμπντούλ Ρασίντ Ντοστούμ.
Ιδεολογία
Η Σοβιετική Ένωση από το 1919 είχε επηρεάσει έντονα την αφγανική πολιτική, την οικονομία και τον στρατό. Οι χιλιάδες Αφγανοί φοιτητές και στρατιωτικοί ασκούμενοι στην ΕΣΣΔ αναγκάστηκαν να μελετήσουν τον μαρξισμό και το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα. Ορισμένοι από αυτούς ακολούθησαν αυτήν την ιδεολογία. Ο Νουρ Μουχαμάντ Ταρακί, ο πρώτος πρόεδρος του Αφγανιστάν υπό το Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα το 1978, είχε εργαστεί και σπουδάσει στην Ινδία από το 1932 και συναντήθηκε με μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ινδίας με αποτέλεσμα να ακολουθήσει την ιδεολογία του κομμουνισμού. Ο Χαφιζουλάχ Αμίν, ο δεύτερος πρόεδρος του Αφγανιστάν υπό το ΛΔΚΑ, ενίσχυσε τις αριστερές του πεποιθήσεις κατά τη διάρκεια των σπουδών του στις Ηνωμένες Πολιτείες στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Οι Ταρακί και Μπαμπράκ Καρμάλ (ο τρίτος πρόεδρος του Αφγανιστάν υπό το ΛΔΚΑ) είχαν συχνές επαφές με τη σοβιετική πρεσβεία στο Αφγανιστάν από τα τέλη της δεκαετίας του 1950.
Το ΛΔΚΑ, από την ίδρυσή του το 1965 έως τουλάχιστον το 1984, αυτοχαρακτηριζόταν ως «εθνικό δημοκρατικό» (όχι «κομμουνιστικό»). Αλλά είχε, κατά την άποψή του για τις διεθνείς σχέσεις, πάντα ξεκάθαρο φιλοσοβιετικό προσανατολισμό. Το μυστικό κομματικό σύνταγμα του 1965 ζητούσε την «επέκταση και ενίσχυση των φιλικών σχέσεων Αφγανιστάν-Σοβιετικής Ένωσης». Σε ένα ιστορικό σημείωμα του κόμματος το 1976 αναφερόταν: το κόμμα αγωνίζεται ενάντια στον ιμπεριαλισμό, ιδιαίτερα τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό και τον σύμμαχο του, τον μαοϊσμό, και αγωνίζεται μαζί με τα αδελφικά μας κόμματα, κυρίως μεταξύ αυτών το λενινιστικό κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης. Σε ένα φυλλάδιο του 1978, το ΛΔΚΑ αυτοχαρακτηρίστηκε ως «πρωτοπορία της εργατικής τάξης» και ο Πρόεδρος Ταρακί ως «έμπειρος μαρξιστής-λενινιστής». Αυτά οδήγησαν τους δυτικούς συγγραφείς να χαρακτηρίσουν το ΛΔΚΑ ως «σαφούς μαρξιστικού προσανατολισμού», «ένα ομολογουμένως φιλοσοβιετικό σοσιαλιστικό κίνημα» ή μεταρρυθμιστικό «με μια σοσιαλιστικούς δεσμούς».
Ο πρόεδρος Ταρακί μετά το πραξικόπημα του ΛΔΚΑ τον Απρίλιο του 1978 δήλωσε ότι τα μέλη του κόμματος ήταν εθνικιστές και επαναστάτες αλλά όχι «κομμουνιστές» και δήλωναν δέσμευση στο Ισλάμ μέσα σε ένα κοσμικό κράτος. Από τη στιγμή που βρισκόταν στην εξουσία, το ΛΔΚΑ, το οποίο κυριαρχούνταν από αστικούς διανοούμενους, φαίνεται ότι στερούνταν μιας πραγματικής κοινωνικής βάσης στο συντριπτικά μεγάλο αγροτικό και ισλαμικό έθνος, όπου παρόλα αυτά ξεκίνησε ένα πρόγραμμα το οποίο αφορούσε από την ανακατανομή της γης έως τη χειραφέτηση και την εκπαίδευση των γυναικών, τα παραδοσιακά έθιμα, τους θρησκευτικούς νόμους και την ισορροπία δυνάμεων μεταξύ της Καμπούλ και των επαρχιών. Λόγω του ριζοσπαστικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, της ταξικής πάλης, της αντιιμπεριαλιστικής ρητορικής, της υπογραφής συνθήκης φιλίας με τη Σοβιετική Ένωση, της αυξημένης παρουσίας σοβιετικών συμβούλων στη χώρα και της υποστήριξης χωρών όπως η Κούβα και η Βόρεια Κορέα, το ΛΔΚΑ χαρακτηρίστηκε τότε «κομμουνιστικό» από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης και τους εγχώριους αντιπάλους του.
Κεντρική Επιτροπή
Την περίοδο μεταξύ Απριλίου 1978 και Σεπτεμβρίου 1979 η Κεντρική Επιτροπή αποτελούνταν από 38 άτομα, από τα οποία 12 καθαιρέθηκαν, φυλακίστηκαν ή εκτελέστηκαν κατόπιν εντολής του Ταρακί μετά την Εξέγερση του Σαούρ. Με την εκδίωξη και εκτέλεση του Ταρακί το 1979, άλλο ένα μέλος απομακρύνθηκε. Κατά τη σύντομη διακυβέρνηση του Χαφιζουλάχ Αμίν, μεταξύ Σεπτεμβρίου και Δεκεμβρίου του 1979, η Κεντρική Επιτροπή είχε το πολύ 33 μέλη, 12 από τα οποία διορίστηκαν από τον ίδιο. Μετά την άνοδο του Μπαμπράκ Καρμάλ στην εξουσία, 25 μέλη εκτελέστηκαν ή καθαιρέθηκαν σύμφωνα με τις εντολές του (76% των μελών). Επανέφερε 14 μέλη (συμπεριλαμβανομένου του ιδίου), που είχαν καθαιρεθεί είτε από τον Ταρακί είτε από τον Αμίν, διόρισε 15 νέους και διατήρησε 7 διορισμένους από τον Αμίν. Η Κεντρική Επιτροπή αποτελούνταν πλέον από 36 μέλη. Ένα χρόνο αργότερα, τον Ιούνιο του 1981, διορίστηκαν 10 νέα μέλη στην Κεντρική Επιτροπή (το σώμα αποτελούνταν πλέον από 46 μέλη), σε μία απόπειρα να αυξηθεί η εκπροσώπηση του Παρτσάμ. Δύο χρόνια αργότερα, το 1983, διορίστηκαν ακόμη έξι μέλη, ενώ η Κεντρική Επιτροπή αποτελούνταν από 52 πλήρη μέλη και 27 υποψήφια μέλη. Από τα 52 αυτά μέλη, μόνο τρία είχαν διατηρήσει τη θέση τους διαρκώς κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης των Ταρακί, Αμίν και Καρμάλ. Πρόκειται για τους Αμπντούρ Ρασίντ Αριάν, Μοχάμεντ Ισμαΐλ Ντανές και Σαλέχ Μοχαμάντ Ζεαρί (αναφέρεται ότι ήταν μέλος του Χαλκ).
Γενικός Γραμματέας, Πολιτικό Γραφείο και Γραμματεία
Το Πολιτικό Γραφείο και η Γραμματεία εκλεγόταν σε ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής, όπως ακριβώς συνέβαινε στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης. Όπως και στη Σοβιετική Ένωση, το Πολιτικό Γραφείο ήταν το κύριο εκτελεστικό και νομοθετικό όργανο του ΛΔΚΑ, όταν δεν υπήρχε σε εξέλιξη συνέδριο, διάσκεψη ή Κεντρική Επιτροπή. Όλες οι αποφάσεις του Πολιτικού Γραφείου υλοποιούνταν από τη Γραμματεία, όργανο που συνερχόταν ταυτόχρονα με το Πολιτικό Γραφείο.
Κατά τη διάρκεια της ύπαρξής του, το σώμα αποτελούνταν συνήθως από 7 έως 9 μέλη. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Ταρακί, 10 μέλη είχαν θέσεις στο Πολιτικό Γραφείο του ΛΔΚΑ. Ο αριθμός αυτός μειώθηκε σε επτά από την Αμίν (μόνο τέσσερα μέλη από την περίοδο του Ταρακί διατηρήθηκαν κατά τη διακυβέρνηση του Αμίν), ενώ αυξήθηκε και πάλι σε εννέα από την Καρμάλ. Έξι μέλη από την περίοδο του Αμίν είτε εκτελέστηκαν είτε εξαφανίστηκαν, και ο Καρμάλ μετέτρεψε το Πολιτικό Γραφείο σε σώμα που κυριαρχούνταν από το Παρτσάμ. Αμέσως μετά την Εξέγερση του Σαούρ, υπήρξε «σχεδόν ισορροπία» μεταξύ μελών του Χαλκ και του Παρτσάμ στο σώμα, αλλά η αντιπροσώπευση του Χαλκ αυξανόταν διαρκώς υπό τη μορφή μιας πλειοψηφίας του Αμίν. Το Πολιτικό Γραφείο διέθετε μία γυναίκα μέλος καθ' όλη τη διάρκεια της ύπαρξής του, την Αναχίτα Ρατεμπζάντ. Σε αντίθεση με τις σοβιετικές πρακτικές, το ΛΔΚΑ δε δημοσίευε τον κατάλογο των μελών του Πολιτικού Γραφείου σύμφωνα με τον βαθμό, αλλά με αλφαβητική σειρά. Ωστόσο, υπάρχει εξαίρεση όπως δημοσιεύθηκε στο Εγχειρίδιο για ακτιβιστές του Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος του Αφγανιστάν (το οποίο εκδόθηκε μετά την 6η Σύνοδο της Ολομέλειας της 1ης Κεντρικής Επιτροπής τον Ιούνιο του 1981).
Οργανισμοί χαμηλότερου επιπέδου
Από το 1982 και έπειτα, το ΛΔΚΑ απέκτησε οργανωτική επέκταση στις επαρχίες. Για παράδειγμα, το 1982 υπήρχαν 144 επιτροπές περιφερειακού και υποπεριφερειακού επιπέδου. Από τα μέσα του 1984 αυξήθηκαν σε 205. Από τις 55 παραμεθόριες επαρχίες του Αφγανιστάν, 15 από αυτές δε διέθεταν κύρια κομματική οργάνωση, ενώ άλλες 19 είχαν μόνο μία τέτοια οργάνωση σε κάθε περιοχή και στις υπόλοιπες 21 το κόμμα, ενώ ήταν καλύτερα οργανωμένο, παρέμεινε αναποτελεσματικό. Παρόλα αυτά, κατά την περίοδο 1982–1987, το ΛΔΚΑ γνώρισε οργανωτική ανάπτυξη. Σημείωσε αύξηση των κύριων κομματικών οργανώσεων από 443 σε 1.331. Ωστόσο, το κύριο πρόβλημα που αντιμετώπιζε το κόμμα ήταν ότι δεν οργανώθηκε στα μικρά χωριά του Αφγανιστάν. Από τα περίπου 25.000 χωριά που υπήρχαν στο Αφγανιστάν, το κόμμα διοργανώθηκε σε περίπου 2.000. Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα ήταν ότι η κεντρική ηγεσία του κόμματος είχε ελάχιστες επαφές με οργανώσεις χαμηλότερου επιπέδου στις επαρχίες ή, γενικά, με τον λαό. Το 1987, κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Νατζιμπουλάχ, διορίστηκαν στη Κεντρική Επιτροπή γραμματείς σε επίπεδο χωριού σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η επαφή κέντρου-επαρχιών. Παράλληλα, σημειώθηκε τριπλασιασμός των επισκέψεων του προσωπικού από την κεντρική επιτροπή στις επαρχίες, σε μια άλλη προσπάθεια να ενισχυθεί η επαφή του κόμματος με τα χαμηλότερα και τα μη μέλη του ΛΔΚΑ.
Ένα σημαντικό πρόβλημα καθ' όλη τη διακυβέρνηση του ΛΔΚΑ ήταν ότι η πλειονότητα των στελεχών της μεσαίας τάξης κατοικούσε στην Καμπούλ και όχι στις περιοχές για τις οποίες ήταν υπεύθυνοι. Από τα 10.000 στελέχη μεσαίας τάξης στα μέσα της δεκαετίας του 1980, 5.000 από αυτούς κατοικούσαν στην Καμπούλ. Για παράδειγμα, κατά την περίοδο 1982–83 ο κυβερνήτης της επαρχίας Φαρυάμπ επισκέφθηκε την επαρχία μόνο κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, όταν οι μουτζαχεντίν απέσυραν τα στρατεύματά τους από την περιοχή κατά τους μήνες αυτούς. Ένα άλλο πρόβλημα, στην επαρχία Φαρυάμπ, ήταν ότι το ΛΔΚΑ ήταν αδρανές και η πλειοψηφία των κατοίκων θεωρούσε ότι ο Μοχάμεντ Νταούντ Χαν, ο πρόεδρος που ανέτρεψαν οι κομμουνιστές το 1978, συνέχιζε να κυβερνά τη χώρα. Μια άλλη περίπτωση, αυτή της επαρχίας Νανγκαράρ (στην οποία η κυβέρνηση είχε τον πλήρη έλεγχο) αντιμετώπισε παρόμοιο πρόβλημα. Η οργάνωση του κόμματος ήταν αδρανοποιημένη. Για την επίλυση αυτού του προβλήματος, το ΛΔΚΑ επιδίωξε να βελτιώσει την εκπαίδευση των στελεχών με την εγγραφή τους σε εκπαιδευτικά ιδρύματα στο εντός του ΛΔΚΑ, δημόσια πανεπιστήμια ή να τους δώσει εκπαιδευτικές ευκαιρίες στο Ανατολικό Μπλοκ ή στη Σοβιετική Ένωση. Το Ινστιτούτο Κοινωνικών Επιστημών του ΛΔΚΑ είχε δυναμικότητα 2.500 φοιτητών και μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '80 είχε πάνω από 10.000 απόφοιτους. Παρ' όλα αυτά, το κύριο πρόβλημα που αντιμετώπιζε το κόμμα ήταν οι μη ασφαλείς συνθήκες που αντιμετώπιζαν τα μέλη του κόμματος που υπηρετούσαν στις επαρχίες. Για παράδειγμα, όταν στην επαρχιακή επιτροπή του Γκαζνί συγκλήθηκε συνάντηση, οι συμμετέχοντες έπρεπε να περιμένουν τρεις μήνες για να φτάσουν στην πατρίδα τους (μιας και περίμεναν μια θωρακισμένη φάλαγγα και ένα ελικόπτερο).
Ιδιότητα μέλους
Το ΛΔΚΑ είχε 5.000 με 7.000 μέλη όταν ανήλθε στην εξουσία. Ωστόσο, ο συγγραφέας Μπρους Άμστουτζ θεωρούσε ότι τα μέλη του ΛΔΚΑ ήταν πιθανόν γύρω στα 6.000 όταν ο Καρμάλ κατέλαβε την εξουσία. Λίγο περισσότερο από ένα χρόνο αργότερα, υπολογίστηκε ότι τα μέλη κυμαινόταν μεταξύ 10.000 και 15.000. Μέχρι το 1984, το κόμμα είχε 20.000 έως 40.000 μέλη (σε αυτόν τον αριθμό περιλαμβάνονται τόσο τα τακτικά όσο και τα δοκιμαστικά μέλη της), ως αποτέλεσμα συντονισμένων κινήσεων μελών σε κυβερνητικά ιδρύματα, κρατικές επιχειρήσεις και στρατιωτικούς. Ωστόσο, κατά την 1η Διάσκεψη του ΛΔΚΑ, ο Καρμάλ υποστήριξε ότι το κόμμα είχε 62.820 τακτικά και δοκιμαστικά μέλη. Ο αριθμός αυτός ήταν υπερβολικός. Το συνέδριο ανέφερε αύξηση 21.700 μελών από τον Αύγουστο του 1981. Έκτοτε, μέχρι μια κομματική συνέλευση το 1983, κορυφαίοι αξιωματούχοι του κόμματος ισχυρίστηκαν ότι το κόμμα είχε 63.000 έως 70.000 μέλη. Μισά από τα μέλη το 1982 προερχόταν από τις ένοπλες δυνάμεις (κυριαρχούσε το Χαλκ). Τον Αύγουστο του 1982, ο Καρμάλ υποστήριξε ότι το ΛΔΚΑ είχε 20.000 μέλη εντός του στρατού και δήλωσε ότι «η διοργάνωση του στρατιωτικού κόμματος αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του ΛΔΚΑ». Στις αρχές του έτους, τον Μάρτιο, σοβιετικές πηγές ανέφεραν ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση μελών του ΛΔΚΑ βρισκόταν στο Πολυτεχνικό Ινστιτούτο της Καμπούλ (με περίπου 600 μέλη) και στο Πανεπιστήμιο της Καμπούλ (με περίπου 1.000 μέλη). Το 1983, ο Καρμάλ ισχυρίστηκε ότι τα μέλη του κόμματος είχαν αυξηθεί κατά 35% στα 90.000, ενώ το επόμενο έτος παρατηρήθηκε αύξησε κατά 33% στα 120.000 μέλη.
Ενώ η αύξηση των μελών κατέστησε το ΛΔΚΑ ισχυρότερο, η αύξηση αυτή παρατηρήθηκε ταυτόχρονα με αυξημένη αδιαφορία μεταξύ των μελών (η πλειοψηφία εντάχθηκε λόγω καιροσκοπισμού). Πριν από το πραξικόπημα του 1973 υπό την ηγεσία του Μοχάμεντ Νταούντ Χαν, η συντριπτική πλειοψηφία των μελών αποτελούνταν από «πτυχιούχους κολεγίων», πολλοί από τους οποίους είτε σπούδαζαν είτε εργάζονταν στον δημόσιο τομέα. Μετά το πραξικόπημα του 1973, το Χαλκ άρχισε να εγγράφει μέλη από το Σώμα Αξιωματικών, κάτι που αποδείχθηκε επιτυχές στην ανάληψη της εξουσίας το 1978. Εντούτοις, μετά το πραξικόπημα, τα μέλη μειώθηκαν σημαντικά (πιθανώς λόγω της αυξανόμενης αυταρχικής πολιτικής της κυβέρνησης). Μέχρι το 1979, μόνο οι πιο κραυγαλέοι καιροσκόποι ήταν διατεθειμένοι να συμμετάσχουν στο κόμμα. Το κόμμα βρισκόταν στο ναδίρ του. Μετά τη σοβιετική παρέμβαση, οι Σοβιετικοί ανάγκασαν το ΛΔΚΑ να εγγράψει περισσότερα μέλη. Το 1981, η δοκιμαστική περίοδος εγγραφής νέου μέλους μειώθηκε από ένα χρόνο σε έξι μήνες και για να πλέον απαιτούνταν λιγότεροι εγγυητές για την εγγραφή. Η εκστρατεία εγγραφών από το 1981 έως το 1983 αύξησε τα μέλη του κόμματος. Η πλειοψηφία των νέων μελών εργαζόταν είτε στις κρατικές επιχειρήσεις, είτε στον στρατό. Το κύριο πρόβλημα ήταν ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους νεοεγγεγραμμένους ήταν «λειτουργικά αναλφάβητοι», γεγονός που στην πραγματικότητα οδήγησε σε μια συνολική μείωση της ποιότητας των μελών του κόμματος. Τον Απρίλιο του 1981, το 25–30% των μελών ήταν «εργαζόμενοι, αγρότες, στρατιώτες και άλλοι εργάτες». Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε στο 38% (τόσο τα τακτικά όσο και τα δοκιμαστικά μέλη) το 1982 και το 1983, σύμφωνα με τον Καρμάλ, το 28,4% ήταν τακτικά μέλη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολιτικά κόμματα στο Αφγανιστάν Κατηγορία:Πολιτική ιστορία του Αφγανιστάν
Αλκατράζ
Το Αλκατράζ είναι μια μικρή νησίδα και η επιτόπου ομώνυμη φυλακή στη είσοδο του Κόλπου του Σαν Φρανσίσκο στις ΗΠΑ.
Η νησίδα αυτή μικρής σχετικής έκτασης, μήκους 530 μέτρων, είναι αρκετά υπερυψωμένη (περίπου 40 μ.) και στο ψηλότερο σημείο της υπήρχαν οι εγκαταστάσεις των άλλοτε ομώνυμων περίφημων ομοσπονδιακών φυλακών από τις οποίες η όποια απόδραση θεωρούταν αδύνατη. Σε μια πλευρά των κτιρίων των φυλακών βρίσκεται εγκατεστημένος ο ομώνυμος φάρος ύψους 70 μέτρων από επιφάνεια θαλάσσης.
Στις 4 Μαΐου του 1946 σημειώθηκε σοβαρότατη εξέγερση των κρατουμένων που εξελίχθηκε σε διήμερη μάχη, η οποία τελικά κατεστάλη από επέμβαση μονάδων του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού με αποτέλεσμα 3 κρατούμενοι και 2 φύλακες να χάσουν τη ζωή τους και να τραυματιστούν περισσότερα από 15 άτομα.
Στις 11 Ιουνίου του 1962 από τις εν λόγω φυλακές κατάφεραν να δραπετεύσουν οι Φρανκ Μόρρις, Τζον Άγκλιν και Κλάρενς Άγκλιν που θεωρείται πως ήταν και οι μοναδικοί που κατάφεραν ποτέ να αποδράσουν, στην ιστορία των φυλακών αυτών. Η ιστορία αυτής της απόδρασης έχει μεταφερθεί και στη κινηματογραφική σκηνή με τον τίτλο "Escape from Alcatraz" (Απόδραση από το Αλκατράζ).
Τοπογραφική ομοιότητα με τις φυλακές Αλκατράζ παρουσίαζαν και οι ελληνικές πρώην ναυτικές φυλακές της Ψυτάλλειας, έναντι της εισόδου του λιμένα Πειραιώς.
Ιστορία
Την νήσο Αλκατράζ φέρεται πως πρώτος την ανακάλυψε ο Ισπανός Πλοίαρχος Χουάν Μανoυέλ ντε Αγιάλα (Juan Manuel de Ayala) το 1775 και την ονόμασε "Isla de los Alcatraces" (Η Νήσος των Πελεκάνων) από ένα πτηνό αυτού του είδους που είδε στο νησί. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ χρησιμοποίησε το νησί αρχικά για να κτίσει στρατιωτικές φυλακές που λειτούργησαν κατά την περίοδο 1868-1933. Από το 1934 στο νησί κρατούνταν εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου. Ως φυλακές έπαψαν να λειτουργούν το 1963 (επίσημως 23 Μαΐου). Μετά από κινητοποιήσεις φυσιολατρικών οργανώσεων που ξεκίνησαν το 1969 και αργότερα κατέλαβαν τη νήσο το 1971 αποφασίστηκε τελικά από το 1972 ν΄ αποτελέσει τμήμα του Εθνικού Ψυχαγωγικού Πάρκου της περιοχής όπου και παραμένει σήμερα ως επισκέψιμος χώρος. από το 1868 ως το 1963 στα 95 χρόνια λειτουργείας οι φυλακές του βράχου να θεωρούνται ως οι μοναδικές στην Αμερική που δεν έγινε απόδραση (πολλές απόπειρες καμία όμως επιβεβαιωμένη)
Οι εγκαταστάσεις έχουν γίνει πολλές φορές τόπος γυρισμάτων ταινιών όπως π.χ The Rock (Ο Βράχος) με τον Σον Κόνερι το 1996...
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αλκατραζ Αλκατραζ Κατηγορία:Σαν Φρανσίσκο Κατηγορία:Αλκατράζ
Ιωάννης Βαπτιστής Σερπιέρης
Ο Ιωάννης Βαπτιστής Σερπιέρης (ιταλικά: Giovanni Battista Serpieri, Ρίμινι, 1832 – Αθήνα, 1897 ) ήταν Ιταλός επιχειρηματίας, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε στο Λαύριο, αλλά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, με μεταλλευτικές εργασίες. Ήταν ένας από τους πρώτους επιχειρηματίες που ασχολήθηκαν με τη μεταλλευτική στη νεώτερη Ελλάδα.
Πρώτα χρόνια
μικρογραφία|αριστερά|Ιωάννης Σερπιέρης, ο ανδριάντας του που είχε τοποθετηθεί στο Λαύριο. Πατέρας του ήταν ο Ενρίκο Σερπιέρι (Ρίμινι, 1809 - Κάλιαρι, 1872), Ιταλός πατριώτης, βιομήχανος και πολιτικός. Ο Ενρίκο έκανε τρία παιδιά, τον Ιωάννη Βαπτιστή (Giambattista, δηλαδή Giovanni Battista), τον Αττίλιο (Attilio) και τον Σίμπρο (Cimbro). Λόγω της πολιτικής του δραστηριότητας στο επαναστατικό κίνημα του Γκαριμπάλντι, ο Ενρίκο φυλακίστηκε ισόβια το 1845 και ελευθερώθηκε το 1846 μετά από γενική αμνηστία, ενώ αργότερα έγινε βουλευτής στη βουλή (Costituente romana) της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας και το 1866 βουλευτής του Βασιλείου της Ιταλίας. Το 1850 ο Ενρίκο πήγε με τα παιδιά του στη Σαρδηνία όπου ασχολήθηκε με μεταλλευτικές επιχειρήσεις, έτσι ώστε το 1862 παρήγαγε το 56% από το σύνολο του μολύβδου που έβγαινε από τη Σαρδηνία.
Δραστηριότητα στην Ελλάδα
Το 1880 ο Σερπιέρης δραστηριοποιήθηκε και στα μεταλλεία της Σερίφου, ως ένας από τους μετόχους της εταιρείας Σέριφος-Σπηλιαζέζα (με πλήρες όνομα «Société Anonyme des Mines de Seriphos et de Spiliazeza au Laurium»). Η εταιρεία αυτή πήρε τα μεταλλεία της Σερίφου μετά την παύση των εργασιών της Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας η οποία ανήκε στην Εθνική Τράπεζα και λειτούργησε από το 1861 (ουσιαστικά το 1869) μέχρι το 1875 στη Σέριφο οπότε σταμάτησε τη δραστηριότητά της εκεί. Μέτοχοι της εταιρείας Σέριφος-Σπηλιαζέζα ήταν «ομογενείς τραπεζίτες από την Κωνσταντινούπολη, Γάλλοι κεφαλαιούχοι και η Οθωμανική Τράπεζα» ενώ αναφέρεται η Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου, ο Ιωάννης Βαπτιστής Σερπιέρης αλλά και ο Συγγρός. Προϊόντα της Σέριφος-Σπηλιαζέζα ήταν σιδηρομεταλλεύματα, τα οποία εξόρυσσε και πωλούσε η εταιρεία τουλάχιστο μέχρι το 1910.
Ο Σερπιέρης, μέσω της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου δραστηριοποιήθηκε και στη Σίφνο, με τη μεταλλευτική εταιρεία «Σίφνος-Εύβοια» (με πλήρες όνομα «Compagnie Française Mines de Siphnos & Eubée» ) η οποία ιδρύθηκε το 1882.
thumb|right|Μετοχή της εταιρείας «Compagnie Française Mines de Siphnos & Eubée», 1882 Με το όνομα «Σίφνος-Εύβοια», ο Σερπιέρης (και συγκεκριμένα η εταιρεία Mines de Siphnos & Eubée) είχε και ένα ατμόπλοιο, το οποίο καθελκύστηκε στις 03.12.1883 από την εταιρεία Scott John & Co., Cartsdyke, Greenock και παρέμεινε στην ιδιοκτησία της εταιρείας Σίφνος-Εύβοια μέχρι το 1906.
Το 1894, η Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου του Σεπριέρη εξορύσσει μεταλλεύματα ψευδαργύρου στην Αντίπαρο.
Άλλη δραστηριότητα του Σερπιέρη ήταν επίσης η λειτουργία μεταλλείου μαγγανίου στη Μήλο, κοντά στο ακρωτήριο Βάνι (βόρεια - δυτική πλευρά της Μήλου).
Αρχεία των θυγατρικών της Γαλλικής Εταιρείας Λαυρίου στη Σίφνο, τη Μήλο και την Αντίπαρο έχουν διασωθεί στο Τεχνολογικό - Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.
Μεταλλευτική δραστηριότητα ανέπτυξε επίσης ο Σερπιέρης στην Κύθνο, στην ανατολική πλευρά της.
Ο Σερπιέρης δραστηριοποιήθηκε επίσης στο φωταέριο. Το 1887 ο Henri Foulon de Vaulx (Ανρί Φουλόν ντε Βω) ως εκπρόσωπος της εταιρείας Société Gaz et Eaux (Paris) και ο Ι.Β. Σερπιέρης, εξαγοράζουν την εταιρεία Φωταερίου την οποία είχε ιδρύσει το 1857 ο γάλλος Francois Theophile Feraldi (Φραγκίσκος Φεράλδι) με παραχώρηση εκμετάλλευσης για 50 χρόνια από το δήμο Αθηναίων, η οποία είχε τόσα οικονομικά προβλήματα το 1873, που ο τότε πιστωτής Γ. Δημητρίου, είχε κατάσχει το δίκτυο διανομής της. Το δίκτυο επαναγοράσθηκε τον ίδιο χρόνο με νόμο αλλά η κακή εκμετάλλευση της επιχείρησης οδήγησε το Δήμο Αθηναίων εκπροσωπούμενο από τον Δήμαρχο Δ. Σούτσο) να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τον Henri Foulon de Vaulx και τον Ι.Β. Σερπιέρη, οι οποίες κατέληξαν σε σύμβαση που υπογράφτηκε στις 27 Ιουνίου 1887 για επέκταση του δικαιώματος λειτουργίας του εργοστασίου σε 30 χρόνια. Οι νέοι αδειούχοι ανέλαβαν και ολοκλήρωσαν μέχρι το 1889 επέκταση και σημαντικές εργασίες στο εργοστάσιο της «Société hellénique du gaz d'Athènes» («Ελληνική Εταιρία Αεριόφωτος Αθηνών») όπως ονομαζόταν την εποχή εκείνη . Στη συνέχεια μεταβίβασαν τα δικαιώματά τους στη νέα ελληνική εταιρεία Φωταερίου, η οποία είχε διάρκεια ζωής όσο και το δικαίωμα λειτουργίας της μονάδας και μπήκαν στη διοίκηση τους εργοστασίου ως εκπρόσωποι της γαλλικής εταιρείας οι Henri Foulon de Vaulx, Eugène Breittmayer, Φερνάνδος Σερπιέρης (ο γιος του Ιωάννη), Ιωάννης Βαπτιστής Σερπιέρης, Jean Alavoine και ο Alphonse Salanson, με γενικό διευθυντή τον Louis Robillot.
Κριτική
Ο Σερπιέρης, ως ιδιοκτήτης μιας εκ των δύο εταιριών που δραστηριοποιούντο στην περιοχή του Λαυρίου, ασκούσε καταλυτικό έλεγχο στην καθημερινότητα των κατοίκων που ως επί το πλείστον επρόκειτο περί εσωτερικών μεταναστών που είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή για να εργαστούν στα ορυχεία. Οι δήμαρχοι της περιοχής ήταν διευθυντικά στελέχη της περιοχής ενώ οι κάτοικοι εξαρτώντο αποκλειστικά από τις εταιρείες που εκμεταλλεύονταν τα ορυχεία. Περιηγητές και παρατηρητές της εποχής κάνουν αναφορά στην οικολογική μόλυνση που προκαλούσαν τα μεταλλεία στην ευρύτερη περιοχή καθώς και για τις αντίξοες και σκληρές συνθήκες εργασίας που επικρατούσαν σε αυτά.
Οικογένεια
Παιδί του Ιωάννη Βαπτιστή και της Κλημεντίας (Clemence Leboyl) και κληρονόμος του ήταν ο Φερνάνδος Σερπιέρης. Δισέγγονος του είναι ο πρωταθλητής ιππασίας Φρέντυ Σερπιέρης.
Παραπομπές
Κατηγορία:Λαυρεωτική Κατηγορία:Λαύριο Κατηγορία:Οικογένεια Σερπιέρη Κατηγορία:Μεταλλευτική
Α.Σ.Κ. Ιβίσκος Ρόδου
Ο Αθλητικός Σύλλογος Καλαθοσφαίρισης Ιβίσκος Ρόδου είναι ελληνικό αθλητικό σωματείο που δραστηριοποιείται στο νησί της Ρόδου, όπου και βρίσκεται η έδρα του, το Βενετόκλειο Κλειστό Γυμναστήριο. Επίσημο έτος ίδρυσής του είναι το 1991, έμβλημά του το φυτό ιβίσκος και αγωνίζεται με χρώματα το μαύρο, το κόκκινο και το λευκό. Διαθέτει τμήματα καλαθοσφαίρισης για αθλητές και αθλήτριες όλων των ηλικιακών ομάδων.
Ιστορική αναδρομή
Ο Ιβίσκος Ρόδου ιδρύθηκε το 1991 και έκτοτε λαμβάνει ανελλιπώς μέρος στα Πρωταθλήματα της Τ.Ε. Ε.Ο.Κ. Δωδεκανήσου. Έχει αναδειχθεί πέντε φορές Πρωταθλητής, κατά τα έτη 1999, 2004, 2006, 2011 και 2012, απ' όπου προκύπτουν και τα αστέρια στο σημερινό σήμα του.
Την αγωνιστική περίοδο 1999-00 έλαβε το δικαίωμα συμμετοχής στη Γ' Εθνική Κατηγορία και συγκεκριμένα στο Πρωτάθλημα του 2ου Ομίλου Νότου. Στην τελική κατάταξη κατέλαβε τη 14η και τελευταία θέση, έχοντας συλλέξει μόλις 2 νίκες σε 26 αγώνες. Στην ίδια κατηγορία επέστρεψε τη χρονιά 2004-05 μετά από τη νέα κατάκτηση του οικείου του τοπικού πρωταθλήματος. Και πάλι δεν κατόρθωσε να εξασφαλίσει την παραμονή του, εφόσον κατέλαβε την 11η θέση σε σύνολο 14 συλλόγων που διαγωνίστηκαν στον ίδιο Όμιλο (4 νίκες, 19 ήττες και 1 μηδενισμός).
Τρέχουσα αγωνιστική περίοδος
Την τρέχουσα αγωνιστική περίοδο, 2014-15, ο Α.Σ.Κ. Ιβίσκος Ρόδου με επίσημη ανακοίνωσή του δεν θα συμμετάσχει στο Πρωτάθλημα Ανδρών Δωδεκανήσου που διοργανώνει η Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης, για πρώτη φορά μετά από την ίδρυσή του. Ως αίτια προβλήθηκαν από τη διοίκηση οι αναπάντεχες ελλείψεις στο ρόστερ και η απουσία κενών ωρών στο πρόγραμμα του Γυμναστηρίου όπου πραγματοποιούνται οι προπονήσεις.
Έδρα του συλλόγου είναι το Βενετόκλειο Κλειστό Γυμναστήριο, χωρητικότητας 1.242 θεατών. Πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου είναι ο Μάκης Μελλίνης και υπεύθυνοι οι Παναγιώτης Φυλτζανίδης και Μαίος Καμπουράκης.
Ιστορική αναδρομή
Το γυναικείο τμήμα καλαθοσφαίρισης του συλλόγου αγωνίζεται για περισσότερο από μία δεκαετία στα Πρωταθλήματα της Τ.Ε. Ε.Ο.Κ. Δωδεκανήσου, κατακτώντας τον πρώτο του τίτλο το 2005. Η επανάληψη της ίδιας επιτυχίας το 2007 οδήγησε το σύλλογο, μέσω διαδικασίας μπαράζ, στην Α2 Εθνική Κατηγορία. Την αγωνιστική περίοδο 2007-08 η Ροδίτικη ομάδα αντιμετώπισε 13 ακόμη αντιπάλους στον Όμιλο Νότου. Ο απολογισμός της χρονιάς ήταν 3 νίκες, 22 ήττες και 1 μηδενισμός, κάτι που οδήγησε στην κατάληψη της 12ης θέσης στην τελική κατάταξη και κατά συνέπεια στην επιστροφή του συλλόγου στο Πρωτάθλημα Δωδεκανήσου.
Ο Ιβίσκος στη συνέχεια αναδείχθηκε τρεις ακόμη φορές Πρωταθλητής Δωδεκανήσου, και μάλιστα συνεχόμενες, κατά τα έτη 2012, 2013 και 2014. Στις πρώτες δύο περιπτώσεις συμμετείχε στο Ειδικό Πρωτάθλημα - το οποίο διεξάγει η Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης ανάμεσα στους Πρωταθλητές των Τοπικών Ενώσεων για άνοδο στην Α2 Κατηγορία - χωρίς να καταφέρει να περάσει με επιτυχία. Το καλοκαίρι του 2014 δήλωσε αδυναμία συμμετοχής ολότελα σε αυτό εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών και επαγγελματικών υποχρεώσεων ορισμένων αθλητριών του.
Τρέχουσα αγωνιστική περίοδος
Κατά την τρέχουσα αγωνιστική περίοδο, 2014-15, ο Α.Σ.Κ. Ιβίσκος Ρόδου λαμβάνει μέρος στο Πρωτάθλημα Γυναικών που διοργανώνει η Τ.Ε. Ε.Ο.Κ. Δωδεκανήσου.
Έδρα του συλλόγου είναι το Βενετόκλειο Κλειστό Γυμναστήριο, χωρητικότητας 1.242 θεατών. Πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου είναι ο Μάκης Μελλίνης και υπεύθυνοι οι Παναγιώτης Φυλτζανίδης και Μαίος Καμπουράκης. Καθήκοντα πρώτου προπονητή διατηρεί ο Κώστας Λιβιεράτος, μέχρι πρόσφατα καλαθοσφαιριστής του ανδρικού τμήματος του Ιβίσκου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Αθλητικοί σύλλογοι Ρόδου Κατηγορία:Ελληνικοί σύλλογοι καλαθοσφαίρισης Κατηγορία:Σωματεία Τ.Ε. Ε.Ο.Κ. Δωδεκανήσου Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1991 Ιβισκος Ανδρων Ιβισκος Γυναικων
Κάτω Αχαΐα
Η Κάτω Αχαΐα (Αχαγιά), είναι κωμόπολη, που ανήκει στον Νομό Αχαΐας. Βρίσκεται 25 χλμ. δυτικά της Πάτρας. Έχει πληθυσμό 6.618 κατοίκους και είναι το εμπορικό, κοινωνικό και πνευματικό κέντρο της δυτικής Αχαΐας. Αποτελεί έδρα του Δήμου Δυτικής Αχαΐας (παλαιότερα του Δήμου Δύμης).
Τοποθεσία
Εκτείνεται σε μια πεδινή τοποθεσία στο δυτικό τμήμα του Νόμου Αχαΐας στην Πελοπόννησο. Λόγω του ότι είναι χτισμένη σε λόφο, δίνει μια υπέροχη εικόνα θέας της Πάτρας, των γύρω περιοχών αλλά και της Αιτωλοακαρνανίας. Κέντρο της πόλης είναι η συμβολή των οδών Αθηνάς και ΠΕΟ Πατρών-Πύργου. Προς τα δυτικά σε απόσταση 22 χλμ. βρίσκεται το δάσος της Στροφυλιάς και η παραλία της Καλογριάς. Ενώ παραθαλάσσια βρίσκονται η Παραλία Κάτω Αχαΐας και οι Αλυκές. Επίσης, κοντινοί οικισμοί είναι τα Νιφοραίικα και η Λακκόπετρα.
Ιστορία
μικρογραφία|Συγκρότημα Ρωμαϊκών κλιβάνων στην Κάτω Αχαΐα. Στην Κάτω Αχαΐα θεωρείται ότι βρισκόταν η αρχαία πόλη Δύμη, καθώς έχουν εντοπιστεί ερείπια αρχαίου οικισμού και τοίχους, ερείπια ρωμαϊκών χρόνων ενώ κοντά βρίσκεται και το Τείχος Δυμαίων.
Από τη αρχαία Δύμη ήταν οι Ολυμπιονίκες Οιβώτας και Πάταικος. Ο πρώτος στο αγώνισμα του σταδίου (756 π.Χ.) και ο δεύτερος στο ιππικό άθλημα της κάλπης (496 π.Χ.).
Η σημερινή κωμόπολη είναι άγνωστο πότε κατοικήθηκε ξανά, μετά την εγκατάλειψη της αρχαίας πόλης. Πιθανότατα να συνέχισε να υπάρχει μικρός οικισμός. Το 1205 αλλά και το 1700 αναφέρεται στην περιοχή χωριό Αχαΐα όπου έγινε εγκατάσταση Σλάβων, αλλά υπάρχουν πιθανότητες να επρόκειτο για την Άνω Αχαΐα.
Το 1807 πέρασε από την περιοχή ο Κολοκοτρώνης και πυρπόλησε τον πύργο του Σαίτ Αγά Οθωμανού, ιδιοκτήτη τότε της περιοχής. Η κοντινή παραλία χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές κατά την επανάσταση του 1821 για αποβίβαση στρατευμάτων. Το 1816 ο Πουκεβίλ αναφέρει ότι είχε 30 καλύβες το 1828 αναφέρεται ότι είχε 40 οικογένειες, ενώ 48 το 1851. Μετά την Επανάσταση του 1821 ήρθαν στην Κάτω Αχαΐα πληθυσμοί από την Αρκαδία, τα Επτάνησα, τα Καλάβρυτα και την Κόρινθο.
Το 2008 στον φονικό σεισμό της 8ης Ιουνίου του 2008 βρήκαν τραγικό θάνατο 2 κάτοικοι και η περιοχή υπέστη εκτεταμένες ζημιές και καταρρεύσεις κτιρίων.
Ναοί
Η Κάτω Αχαΐα είχε δύο παλαιότατους βυζαντινούς ναούς: αυτόν της Ζωοδόχου Πηγής (ή Παναγίτσα) στην οδό Φαιστού και τον παλαιό ναό του Αγίου Ιωάννη (Αη-Γιάννης) στην Πλατεία Δημοκρατίας
Ι.Ν. Ζωοδόχου Πηγής (Παναγίτσα)
Η Παναγίτσα είναι χτισμένη επάνω στα ερείπια του αρχαίου ναού του Ασκληπιού, θεού της Υγείας. Δίπλα ήσαν τα θαυμάσια λουτρά της αρχαίας Δύμης, δηλαδή όλος ο χώρος ήταν αφιερωμένος στην Υγεία. (Τι πιο φυσικό λοιπόν οι πρώτοι Χριστιανοί να έφτιαξαν τον Ναό τους στον καθιερωμένο ιερό χώρο της Υγείας και να τον αφιέρωσαν στην Ζωοδόχο Πηγή, που ήταν πάροχος υγείας στους Χριστιανούς. Και μη λησμονούμε και τούτο, ότι οι Έλληνες ήσαν θρησκευόμενοι, εδέχθησαν τον Χριστιανισμό, αλλά κράτησαν μερικές παραδόσεις τους, αγνές και ανθρώπινες, μέσα στην νέα θρησκεία τους με τις ευλογίες της Εκκλησίας τους). Οι ξένοι περιηγητές αναφέρουν ύπαρξη κάποιων αρχαίων ερειπίων, κιόνων κ.λ.π. στον αύλειο χώρο του ναού της Παναγίτσας. Κάπως έτσι ξεκίνησε η βυζαντινή Παναγίτσα και ο βυζαντινός Αη-Γιάννης της Κάτω Αχαΐας ως και όλοι σχεδόν οι ναοί των πρώτων Ελλήνων Χριστιανών.
Ο ιερός Ναός της Παναγίτσας πρέπει να υπέστη πολλές ανακαινίσεις και επισκευές δια μέσου των αιώνων. Στις ημέρες μας έγινε ριζική ανακαίνιση το 2008 με προσθήκες και εξωραϊσμούς.
Ι.Ν. Αγίου Ιωάννου Προδρόμου
Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος είναι ο πολιούχος της Κάτω Αχαΐας και της Δύμης από την βυζαντινή εποχή μέχρι και σήμερα. Οι Ευρωπαίοι περιηγητές από την εποχή της τουρκοκρατίας αναφέρουν ότι ο ναός του Αγίου ήταν προσκύνημα για ολόκληρη τη Δύμη και ευρύτερα για την Δυτική Αχαΐα.
Ο βυζαντινός ναός του Αγίου Ιωάννου (1200; - 1952)
Κτίστηκε προ του 1400, ίσως και παλαιότερα, πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού. Στους τοίχους του είχαν εντοιχιστεί κομμάτια ή και πλάκες μαρμάρινες από τα αρχαία ερείπια. Η γνώμη μερικών ότι ο ναός κτίσθηκε γύρω στο 1700 δεν ευσταθεί, διότι τότε η Κάτω Αχαΐα και η ευρύτερη περιοχή ήταν ερημωμένη από τους Τούρκους κατακτητές (1460) ενώ οι κάτοικοι δεν ξεπερνούσαν τις 10 με 15 οικογένειες που διέμεναν σε καλύβες, όπως αναφέρουν ξένοι περιηγητές. Ο βυζαντινός ιερός ναός του Αγίου Ιωάννου ήταν αρκετά μεγάλος, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι κτίσθηκε σε εποχή που η Κάτω Αχαΐα ήταν πολυάνθρωπος. Τέτοιες εποχές ήσαν η εποχή της Δανιηλίδος, που η Κάτω Αχαΐα ή Μορέας ήταν κέντρο της μεταξοκαλλιέργειας (γύρω στο 900 μ.Χ.), και η εποχή της Φραγκοκρατίας (1205-1427). Επίσης πρέπει να υπογραμμισθεί ότι μεταξύ του 1200 και του 1400 κτίσθηκαν και επισκευάσθηκαν ναοί και μοναστήρια σε όλη τη Δύμη. Το 1853 έγινε μεγάλη επισκευή του βυζαντινού αυτού ναού. Ο ναός κατεδαφίσθηκε το 1952, για να γίνει πλατεία και να ανοίξει η οδός Αποστόλου Ανδρέα. Δίπλα από τον Ι.Ν. του Τιμίου Σταυρού υπάρχει σήμερα περιφραγμένος χώρος που βρισκόταν η Αγία Τράπεζα του βυζαντινού Αγιάννη.
Ο παλαιός ναός του Αγίου Ιωάννου (1928 - 2008)
Ο θεμέλιος λίθος του ναού ετέθη στις 4 Νοεμβρίου 1928 από τον τότε μητροπολίτη Πατρών Αντώνιο. Έκτοτε συνεχίστηκαν οι εργασίες ανεγέρσεως του ναού με βραδύ ρυθμό. Το 1932 συνεχιζόταν η τοιχοποιία. Η στέγαση του ναού (τρούλος) κατά πληροφορίες γερόντων έγινε το 1936-1937. Τα επιχρίσματα έγιναν το 1946-1947. Τα εγκαίνια του Ναού έγιναν το 1947 υπό του τότε Μητροπολίτου Πατρών Θεοκλήτου, οπότε και άρχισε ο Ναός να λειτουργεί κανονικά. Η σπουδαία αγιογράφηση έγινε το 1972 υπό του αγιογράφου Σπύρου Ψαρρού. Ο περικαλλής ναός κατεστράφη στις 8 Ιουνίου 2008 από τον σεισμό.
Πληθυσμός
Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές είναι η εξής:
Ρομά Κάτω Αχαΐας
Στην Κάτω Αχαΐα οι τσιγγάνοι ανέρχονται περίπου στους 1.100. (Απογραφή 1997, σύμφωνα με το Ελληνικό Παρατηρητήριο) Μένουν σε σύγχρονες κατοικίες, κρατώντας όμως κάποιες από τις παραδόσεις και τα έθιμά τους (φανταχτεροί γάμοι σε μικρή ηλικία). Ασχολούνται κυρίως με το εμπόριο οικιακών ειδών (χαλιά/μοκέτες, σκεύη, κουβέρτες κλπ). Σύμφωνα με μελέτη-έρευνα του 1990, στους Ρομά, οι οποίοι αποτελούν σημαντικό τμήμα του πληθυσμού της Κάτω Αχαΐας, οφείλεται η μεγάλη πληθυσμιακή αύξηση που παρατηρήθηκε ανάμεσα στις απογραφές του 1971 και του 1981, αφού οι περισσότεροι εξ αυτών εγκαταστάθηκαν στην Κάτω Αχαΐα την τριετία 1971-1974. Πριν τη μόνιμη εγκατάστασή τους στην περιοχή ταξίδευαν κυρίως στην Πελοπόννησο και τη Θεσσαλία ενώ στην Ελλάδα ήρθαν από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη καταγόμενοι κυρίως από τη Ρουμανία.
Διοικητική εξέλιξη
Την 20/04/1835 (Β.Δ. 8/4/1835) προσαρτάται στον τότε Δήμο Δύμης με έδρα την Άνω Αχαΐα και αποτέλεσε δημοτικό διαμέρισμα του. Κατά άλλους ο δήμος υπήρχε ήδη από το 1832. Με το ΦΕΚ 32Α της 08/12/1845 ορίζεται έδρα του Δήμου Δύμης. Με το ΦΕΚ 256Α της 28/08/1912, βάσει του Ε.τ.Κ. 14/2/1912 και του νόμου ΔΝΖ΄ 4057 με τον οποίο διαλύθηκαν οι δήμοι, αποσπάται από το Δήμο Δύμης ως ανεξάρτητη πλεον κοινότητα και ορίζεται ως έδρα της. Με το ΦΕΚ 244Α της 04/12/1997, σύμφωνα με τη Διοικητική Μεταρρύθμιση «Καποδίστριας», προσαρτάται στο νέο Δήμο Δύμης μέχρι το 2010 που εντάχθηκε στο Δήμο Δυτικής Αχαΐας (ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010) βάσει της Διοικητικής Μεταρρύθμισης "Καλλικράτης".
Μεταφορές - Συγκοινωνίες
μικρογραφία|Το κτίριο του Σ.Σ. στην Κάτω Αχαΐα (30/5/2008).
Οδικές
Η Κάτω Αχαΐα εξυπηρετείται από την Εθνική Οδό 9 ( 34x34px βόρειο τμήμα) καθώς και από επαρχιακές οδούς.
Σιδηροδρομικές
Η Κάτω Αχαΐα εξυπηρετείται από τις 29 Φεβρουαρίου 2020 από τη Γραμμή 2 του Προαστιακού Σιδηρόδρομου Πάτρας μέσω του κοντινού τερματικού σταθμού "Κάτω Αχαΐα / Kato Achaia" συνδεόμενη έτσι εκ νέου σιδηροδρομικά με την Πάτρα.
Αεροπορικές
Το αεροδρόμιο Αράξου, που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από την κωμόπολη, εξυπηρετεί αρκετές πτήσεις της πολιτικής αεροπορίας από και προς ευρωπαϊκούς προορισμούς, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες.
Αθλητικοί σύλλογοι
Οι κωμόπολη έχει πληθώρα συλλόγων με τη πλειοψηφία αυτών να ασχολείται με το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ.
Ποδόσφαιρο
Στο παρελθόν υπήρξαν και άλλα σημαντικά σωματεία τα οποία έκαναν μακροχρόνιες επιτυχίες στο τοπικό πρωτάθλημα. Ο Ολυμπιακός Κάτω Αχαΐας (1991-2004) και ο Αχαϊκός ήταν δυο από αυτές.
Πολιτιστικοί σύλλογοι
·Ο Άγιος ταξιάρχης εκπολιτιστικός σύλλογος
Προσωπικότητες
Διατελέσαντες Δήμαρχοι: Παναγιώτης Καράμπελας, Διονύσιος Γκοτσούλιας κ.ά.
Από την Κάτω Αχαΐα κατάγονται οι:
Νήσοι Μάρσαλ
Οι Νήσοι Μάρσαλ βρίσκονται στον κεντρικό Ειρηνικό ωκεανό, μεταξύ της Χαβάης και της Παπούα-Νέας Γουινέας, και αποτελούν σύμπλεγμα από 29 κοραλλιογενείς ατόλες και πέντε νήσους, σύνολο 34, από τις οποίες κατοικούνται οι 24. Βρίσκονται αμέσως ανατολικά των Βορείων Μαριανών Νήσων και βορειοανατολικά της ομοσπονδίας της Μικρονησίας. Αποτελεί ανεξάρτητο κράτος από το 1986. Η συνολική έκταση της χώρας είναι 181,3 τ.χλμ.
Γεωγραφία
Τα νησιά βρίσκονται στην ίδια γραμμή με το Κιριμπάτι και το Τουβαλού. Πρόκειται για κοραλλιογενή νησιά, τα οποία περιβάλλονται από άλλα, μικρότερα. Σχηματίζουν μία διπλή σειρά, τα Νησιά της Δύσης ή Ράλικ (στα δυτικά) και τα Νησιά της Αυγής ή Ράτακ (στα ανατολικά).
Κλίμα
thumb|left|150px|Μηνιαίο κλιματόγραμμα της πόλης Ματζούρο. Με κόκκινο οι θερμοκρασίες και με μπλε παριστάνεται η υγρασία.
Τυφώνες πλήττουν τα νησιά περιστασιακά και προκαλούν συχνά μεγάλες καταστροφές. Επιπλέον, τα νησιά απειλούνται με αφανισμό λόγω του φαινόμενου του θερμοκηπίου και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας ως αποτέλεσμα της αύξησης της θερμοκρασίας. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από τη σχετική έκθεση των Ηνωμένων Εθνών (1989). Η υγρασία στα νησιά φτάνει το 80%, ενώ οι βροχοπτώσεις φτάνουν τα 4.000 χιλιοστά. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 24 βαθμοί Κελσίου. Η βλάστηση είναι γενικά φτωχή και στα νησιά ζουν θαλάσσια ζώα και σαύρες.
Ιστορία
Οι Μικρονήσιοι έφτασαν πριν από περίπου 3.000 χρόνια. Τα νησιά αρχικά αποικήθηκαν από τους Ισπανούς από το 16ο αιώνα μέχρι το 1885 οπότε έγιναν Γερμανικό προτεκτοράτο. Ειδικότερα, στα νησιά έφτασε πρώτος ο Ισπανός Αλόνσο ντε Σαλασάρ, στις 21 Αυγούστου του 1526. Το 1788 στα νησιά έφτασε ο Βρετανός πλοίαρχος Τζον Μάρσαλ, του οποίου το όνομα δόθηκε στη χώρα. Το γερμανικό καθεστώς τερματίστηκε το 1914, ενώ το 1920 η Κοινωνία των Εθνών επικύρωσε την εντολή κυβέρνησης από την Ιαπωνία.
Κατά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο κατακτήθηκαν από τους Ιάπωνες και το 1945, μετά τις ρίψεις των ατομικών βομβών στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι καταλήφθηκαν από τις Η.Π.Α.. Έπειτα από δύο χρόνια, ο ΟΗΕ απέδωσε τις νήσους αυτές επίσημα πλέον υπό κηδεμονία στις ΗΠΑ. Από το 1946 ως το 1958 κάποια από τα νησιά έγιναν πεδία αμερικανικών πυρηνικών δοκιμών, με αποτέλεσμα να μολυνθούν από τη ραδιενέργεια πολλοί από τους κατοίκους. Ως το 1993, η αμερικανική κυβέρνηση είχε πληρώσει 112 εκατομ. δολάρια ως αποζημίωση στα θύματα των πυρηνικών δοκιμών. Το 1994 αποκαλύφθηκε από έγγραφα του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ ότι τα νησιά είχαν εκτεθεί σκόπιμα σε υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας, με σκοπό να μελετηθούν οι επιπτώσεις της στους ανθρώπους.
right|thumb|250px|Χάρτης των νησιών Μάρσαλ.
Στην ατόλη Μπικίνι το 1946 ξεκίνησε το αμερικανικό πρόγραμμα θερμοπυρηνικών εκρήξεων ενώ στην ατόλη Ενιγουέτοκ (τη δυτικότερη των βορείων νήσων του συμπλέγματος), έγινε η ρίψη της πρώτης υδρογονοβόμβας, σύμφωνα με σχέδιο Sandstone. Τέλος, στο νησί Κουότζελεν οι Η.Π.Α. από το 1947 εγκατέστησαν βάση αφού προηγουμένως είχαν βιαίως μεταφέρει τους κατοίκους στο νησί Ματζούρο όπου βρίσκεται και η πρωτεύουσα της χώρας.
Από το 1946 μέχρι το 1958 πραγματοποιήθηκαν από τις Η.Π.Α στη περιοχή των νήσων Μάρσαλ 66 δοκιμές ατομικών βομβών ή βομβών υδρογόνου. Το 1977 ο Αμερικανός πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ ανακοίνωσε την απόφασή του να καταργηθεί η εντολή κηδεμονίας και τη σχετική συμφωνία.
Το 1979 η χώρα απέκτησε αυτονομία και δικό της Σύνταγμα και από το 1986 άρχισε να ισχύει η συμφωνία ελεύθερης σύνδεσης με τις Η.Π.Α., η οποία εγκρίθηκε σε δημοψήφισμα το Σεπτέμβριο του 1983. Το βιοτικό επίπεδο των περισσότερων κατοίκων είναι πολύ χαμηλό. Η οικονομία στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην αμερικανική βοήθεια και στο ενοίκιο που καταβάλουν οι Η.Π.Α. για τον έλεγχο του Κουότζελεν. Το σημαντικότερο πρόβλημα της χώρας είναι η μεγάλη μόλυνση που έχει προκληθεί από τις πυρηνικές δοκιμές και την μεταφορά τοξικών αποβλήτων από τις Η.Π.Α.
Ο πρώτος πρόεδρος της χώρας, Αμάτα Καμπούα, πέθανε εν ενεργεία το 1996 και τον διαδέχθηκε ο ξάδερφός του, Ιμάτα Καμπούα. Από το 2020 πρόεδρος είναι ο γιος του Αμάτα Καμπούα, ο Ντέιβιντ.
Δημογραφία
Οι κάτοικοι είναι Μικρονήσιοι, με καταγωγή από την Πολυνησία. Ήρθαν από την Ασία χιλιάδες χρόνια πριν. Τα δύο τρίτα του πληθυσμού ζουν στη Ματζούρο και στην Εμπέγιε. Στα αστικά κέντρα ζουν το 34% του συνολικού πληθυσμού. Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού είναι 74,38 χρόνια (72,12 για τους άντρες και 76,76 χρόνια για τις γυναίκες), με βάση στοιχεία του 2021. Στα πιο απόμακρα νησιά η πυκνότητα του πληθυσμού είναι πολύ μικρότερη εξαιτίας της ανεργίας και των μειωμένων ευκαιριών για οικονομική ανάπτυξη. Αναφορικά με την κοινωνική οργάνωση, σε κάθε ατόλλη υπάρχει ένα χωριό με έναν αρχηγό.
Θρησκεία
Η πλειονότητα των κατοίκων είναι Χριστιανοί Προτεστάντες (περίπου 55%) Σημαντικές θρησκευτικές ομάδες είναι η Ενωμένη Εκκλησία του Χριστού, οι Μορμόνοι και οι Ρωμαιοκαθολικοί (με 8,4%). . Επίσης, υπάρχουν 207 Μάρτυρες του Ιεχωβά και 6.187 Μορμόνοι της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών. To 1,5% των κατοίκων είναι άθεοι ή δεν πρεσβεύουν καμία θρησκεία. Η ελευθερία της θρησκείας κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα.
Γλώσσα
Επίσημη γλώσσα είναι η Μαρσαλέζικη γλώσσα, όπως και η αγγλική. Σε μερικές περιστάσεις ομιλείται και η ιαπωνική γλώσσα σε μερικές περιοχές. Η μαρσαλέζικη έχει δύο διαλέκτους.
Οικονομία
right|thumb|200px|Παραλία στα νησιά.
Η οικονομία βασίζεται κατά κύριο λόγο στην αμερικανική βοήθεια. Με βάση τους όρους του Συμφώνου Ελεύθερης Σύνδεσης, οι ΗΠΑ θα χορηγούν εκατομμύρια δολάρια ανά έτος στα νησιά Μάρσαλ μέχρι το 2023. Νόμισμα είναι το Δολάριο ΗΠΑ ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ ήταν 2.500 δολάρια ΗΠΑ το 2008. Οι περισσότεροι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία και με την αλιεία. Καλλιεργούνται κοκοφοίνικες για παραγωγή κόπρας πεπόνια, ντομάτες, αρτόκαρποι και κακάο, ενώ επίσης εκτρέφονται χοίροι. Ο βιομηχανικός τομέας δεν είναι ανεπτυγμένος και τα καύσιμα εισάγονται. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 η κυβέρνηση έλαβε μέτρα για την ενίσχυση του τουριστικού τομέα. Η χώρα έγινε μέλος του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO) το 2007. Η φορολογία είναι χαμηλή.
Επικοινωνίες και μεταφορές
Στα νησιά Μάρσαλ δεν υπάρχει σιδηροδρομικό δίκτυο, ενώ το βασικότερο λιμάνι είναι στην πρωτεύουσα Ματζούρο. Ωστόσο τέσσερα μεγάλα αεροδρόμια εξυπηρετούν τις εναέριες συγκοινωνίες. Το οδικό δίκτυο καλύπτει 64,5 χλμ. με βάση στοιχεία του 2002, εκ των οποίων όλα είναι ασφαλτοστρωμένα. Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.
Διακυβέρνηση
Τα νησιά είναι Προεδρική Δημοκρατία, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να είναι αρχηγός Κράτους και αρχηγός Κυβέρνησης. Η νομοθετική εξουσία ασκείται από τη Βουλή, που απαρτίζεται από 33 μέλη, τα οποία εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία, για τετραετή θητεία. Ο Πρόεδρος αναπληρώνεται από υπουργό παρά τω Προέδρω. Σήμερα λειτουργούν στη χώρα τρία πολιτικά κόμματα. Αναφορικά με την εκπαίδευση, λειτουργούν κρατικά εκπαιδευτήρια
Διοικητική διαίρεση
Τα νησιά από διοικητική άποψη διαιρούνται σε 34 δήμους, οι οποίοι αντιστοιχούν σε ισάριθμες ατόλλες. Αυτές είναι:
Πρόεδρος
Ο Αρχηγός Κράτους είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος εκλέγεται από το Κοινοβούλιο.
Εκλογές
Άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18 ετών και άνω έχουν δικαίωμα ψήφου. Το νομοθετικό όργανο είναι η Βουλή (Legislature).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μικρονησία Κατηγορία:Πρώην Ιαπωνικές αποικίες
Τρανεξαμικό οξύ
Το τρανεξαμικό οξύ (TXA) είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ή την πρόληψη της υπερβολικής απώλειας αίματος από σοβαρό τραύμα, αιμορραγία μετά τον τοκετό, χειρουργική επέμβαση, αφαίρεση δοντιών, ρινορραγίες και μηνορραγία. Χρησιμοποιείται επίσης στο κληρονομικό αγγειοοίδημα. Λαμβάνεται είτε από το στόμα είτε με ένεση σε φλέβα.
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπάνιες. Μερικά περιλαμβάνουν αλλαγές στην έγχρωμη όραση, θρόμβους αίματος και αλλεργικές αντιδράσεις. Συνιστάται μεγαλύτερη προσοχή σε άτομα με νεφρική νόσο. Το τρανεξαμικό οξύ φαίνεται να είναι ασφαλές για χρήση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού. Το τρανεξαμικό οξύ ανήκει στην οικογένεια των αντιινωδολυτικών φαρμάκων.
Το τρανεξαμικό οξύ κατασκευάστηκε για πρώτη φορά το 1962 από Ιάπωνες ερευνητές Σοσούκε και Ουτάκο Οκαμότο. Συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο βασικών φαρμάκων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Το τρανεξαμικό οξύ διατίθεται ως γενόσημο φάρμακο.
Ιατρικές χρήσεις
μικρογραφία|Ένα φιαλίδιο ενός γραμμαρίου TXA Το τρανεξαμικό οξύ χρησιμοποιείται συχνά μετά από σοβαρό τραύμα. Το τρανεξαμικό οξύ χρησιμοποιείται για την πρόληψη και τη θεραπεία της απώλειας αίματος σε διάφορες καταστάσεις, όπως οδοντικές επεμβάσεις σε άτομο με αιμοφιλία, βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία και χειρουργικές επεμβάσεις με υψηλό κίνδυνο απώλειας αίματος.
Τραύμα
Το τρανεξαμικό οξύ έχει βρεθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο θανάτου σε άτομα που έχουν σημαντική αιμορραγία λόγω τραύματος. Το κύριο όφελος είναι εάν ληφθεί εντός των πρώτων τριών ωρών. Έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το θάνατο λόγω οποιασδήποτε αιτίας και του θανάτου λόγω αιμορραγίας. Περαιτέρω μελέτες αξιολογούν την επίδραση του τρανεξαμικού οξέος σε μεμονωμένο εγκεφαλικό τραυματισμό. Δεδομένου ότι χορηγείται εντός τριών ωρών από τον τραυματισμό στο κεφάλι μειώνει επίσης τον κίνδυνο θανάτου.
Κολπική αιμορραγία
Το τρανεξαμικό οξύ χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της βαριάς εμμηνορροϊκής αιμορραγίας. Όταν λαμβάνεται από το στόμα, αντιμετωπίζει με ασφάλεια και αποτελεσματικά την τακτική συχνή εμμηνορροϊκή αιμορραγία και βελτιώνει την ποιότητα ζωής. Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι η δόση δεν χρειάζεται να προσαρμοστεί σε γυναίκες ηλικίας 12 έως 16 ετών.
Το τρανεξαμικό οξύ χρησιμοποιείται μετά τον τοκετό για τη μείωση της αιμορραγίας, συχνά με οξυτοκίνη. Ο θάνατος λόγω αιμορραγίας μετά τον τοκετό μειώθηκε σε γυναίκες που έλαβαν τρανεξαμικό οξύ.
Χειρουργείο
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το τρανεξαμικό οξύ έχει εγκριθεί από το FDA για βραχυπρόθεσμη χρήση σε άτομα με σοβαρές αιμορραγικές διαταραχές που πρόκειται να υποβληθούν σε οδοντική χειρουργική επέμβαση. Το τρανεξαμικό οξύ χρησιμοποιείται για μικρό χρονικό διάστημα πριν και μετά τη χειρουργική επέμβαση για να αποφευχθεί η απώλεια αίματος και να μειωθεί η ανάγκη για μεταγγίσεις αίματος.
Το τρανεξαμικό οξύ χρησιμοποιείται στην οδοντιατρική με τη μορφή στοματικού διαλύματος 5% μετά από εκχυλίσεις ή χειρουργική επέμβαση σε ασθενείς με παρατεταμένο χρόνο αιμορραγίας. π.χ. από επίκτητες ή κληρονομικές διαταραχές.
Αιματολογία
Δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία που να υποστηρίζουν τη συνήθη χρήση του τρανεξαμικού οξέος για την πρόληψη αιμορραγίας σε άτομα με καρκίνο του αίματος. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές κλινικές δοκιμές που αξιολογούν αυτήν τη στιγμή τη χρήση του τρανεξαμικού οξέος. Για άτομα με κληρονομικές διαταραχές αιμορραγίας (π.χ. ασθένεια von Willebrand ), συχνά χορηγείται τρανεξαμικό οξύ. Συνιστάται επίσης σε άτομα με επίκτητες αιμορραγικές διαταραχές (π.χ., άμεσα δρώντα από του στόματος αντιπηκτικά (DOACs)) για τη θεραπεία σοβαρής αιμορραγίας.
Η χρήση τρανεξαμικού οξέος, που εφαρμόζεται απευθείας στην περιοχή που αιμορραγεί ή λαμβάνεται από το στόμα, φαίνεται χρήσιμη για τη θεραπεία της αιμορραγίας της μύτης σε σύγκριση με τον σκέτο επιπωματισμό της μύτης. Μειώνει τον κίνδυνο επανεμφανίσεως εντός 10 ημερών.
Παρενέργειες
Οι παρενέργειες είναι σπάνιες. Μερικές περιλαμβάνουν αλλαγές στην έγχρωμη όραση, θρόμβους αίματος και αλλεργικές αντιδράσεις.