cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Άλεξ Χου Άντερσεν
Βιογραφία
Γεννήθηκε και μεγάλωσε σε μια μικρή πόλη νοτιοδυτικά της Κοπεγχάγης που ονομάζεται Slagelse. Ο Άντερσεν ανακάλυψε την αγάπη του για το χώρο της υποκριτικής όταν ήταν ακόμα στο σχολείο συμμετέχοντας σε θεατρικές παραστάσεις .Συμμετείχε σε πολλά μουσικά έργα και όπως και οι συνομήλικοί του, άρχισε να κάνει ακρόαση για ρόλους ταινιών. Στα 17 του, συνειδητοποίησε τη διαφορά μεταξύ των ρόλων μίας ζωντανής παράστασης και αυτών μπροστά από μια κάμερα. Αυτό τον ώθησε να σπουδάσει Κινηματογραφικές Σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δανοί ηθοποιοί
Χάα
Το Χάα ή Χας (τζόνγκα: ཧས / ཧཱ ) είναι πόλη του Μπουτάν. Είναι η πρωτεύουσα της περιφέρειας Χάα. Έχει πληθυσμό 2.495 κατοίκους (απογραφή 2005).
Τοποθεσία
Το Χάα βρίσκεται στην ομώνυμη κοιλάδα στο δυτικό Μπουτάν, συνορεύοντας με το Σίκκιμ της Ινδίας.
Δραστηριότητες
Η κύρια ασχολία στο Χάα είναι η παραγωγή ρυζιού, η εκτροφή γιακ και το εμπόριο.
Κτήρια
Στο Χάα υπάρχουν δύο βουδιστικοί ναοί.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις του Μπουτάν
Απόστολος Σταύρου
Ο Απόστολος Σταύρου (απεβίωσε στις 12 Ιανουαρίου 2020) ήταν βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και δικηγόρος στον Άρειο Πάγο.
Σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στη Νομική Σχολή Αθηνών.
Εξελέγη βουλευτής Αττικής με τη Νέα Δημοκρατία στις εκλογές του 1985, 1989, 1990, 1996, 2004 και του 2007. Διετέλεσε υφυπουργός Γεωργίας της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη την περίοδο 3 Δεκεμβρίου 1992 - 13 Οκτωβρίου 1993.
Το 2012 προσχώρησε στο κόμμα «Δημοκρατική Συμμαχία», με το οποίο και πολιτεύτηκε.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βουλευτές Υπολοίπου Αττικής Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Νέα Δημοκρατία‎ Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Γεωργίας
Μέισον Γκρίνγουντ
Ο Μέισον Γουίλ Τζον Γκρίνγουντ (Mason Will John Greenwood, 1 Οκτωβρίου 2001) είναι Άγγλος ποδοσφαιριστής. Είναι γνωστός για την εκτελεστική του δεινότητα και την ταχύτητά του.
Ο Γκρίνγουντ έγινε μέλος των ακαδημιών της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ σε ηλικία 6 ετών και πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με την κύρια ομάδα τον Μάιο του 2019. Ήταν για πρώτη φορά βασικός το Σεπτέμβριο του 2019 στο αγώνα του Europa League εναντίον της Αστάνας, όπου σκόραρε και έγινε τότε ο νεότερος σκόρερ του συλλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε ηλικία 17 ετών και 353 ημερών. Την πρώτη του σαιζόν στην ομάδα σε 26 αγώνες σκόραρε 8 φορές, κυρίως ερχόμενος ως αλλαγή.
Ο Γκρίνγουντ πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με την Κ-21 εθνική Αγγλίας το 2019. Το 2020 κλήθηκε για πρώτη φορά στην εθνική ανδρών και πραγματοποίηση την πρώτη συμμετοχή στις 5 Σεπτεμβρίου 2020.
Τον Ιανουάριο του 2022, κατηγορήθηκε για σεξουαλική κακοποίηση και επίθεση με αποτέλεσμα να προσαχθεί και να τεθεί εκτός της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ μέχρι νεοτέρας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Άγγλοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Αγγλίας Κ21 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Αγγλίας
Πάπας Ζαχαρίας
Ο Πάπας Ζαχαρίας (Papa Zaccaria, 679 - 15 Μαρτίου 752), γιος του Πολυχρόνιου, ήταν Έλληνας από την Καλαβρία της Κάτω Ιταλίας.
Έγινε Πάπας (Πατριάρχης Ρώμης) το Νοέμβριο του 741. Πέθανε το Μάρτιο του 752 και ετάφη στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου, στη Ρώμη.
Ενδιάμεσος εκλεγμένος αλλά όχι χειροτονημένος υπήρξε ο Πάπας Στέφανος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πάπες Κατηγορία:Έλληνες Πάπες Κατηγορία:Πάπες 8ου αιώνα Κατηγορία:Ορθόδοξοι Άγιοι Ιταλίας Ζαχαρίας Κατηγορία:Βυζαντινοί του 8ου αιώνα
Μιλτιάδης Βέρρας
Ο Μιλτιάδης Βέρρας είναι Έλληνας πολιτικός και πρώην βουλευτής Αχαΐας με το ΠΑΣΟΚ. Εξελέγη δύο φορές βουλευτές, στις εκλογές της 7ης Μαρτίου 2004 και της 16ης Σεπτεμβρίου 2007.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βουλευτές Αχαΐας Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΠΑΣΟΚ
Εκτός Ελέγχου (ταινία)
Το Εκτός Ελέγχου (πρωτότυπος αγγλικός τίτλος: Plane) είναι μια Αμερικανική ταινία δράσης θρίλερ του 2023 σε σκηνοθεσία από τον Ζαν-Φρανσουά Ρισέ και σενάριο από τους Τσαρλς Κάμινγκ και Τζ. Π. Ντέιβις. Πρωταγωνιστούν οι Τζεράρντ Μπάτλερ, Μάικ Κόλτερ, Γιόσον Αν, και Τόνι Γκόλντγουιν.
Το Εκτός Ελέγχου κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής στις 13 Ιανουαρίου του 2023. Έλαβε γενικά θετικά σχόλια από τους κριτικούς και εισέπραξε $52 εκατομμύρια παγκοσμίως.
Επτά Εκκλησίες της Αποκάλυψης
thumb|right|180px|Χάρτης της [[Ιωνίας με τις θέσεις της Πάτμου και των πόλεων των Επτά Εκκλησιών της Αποκάλυψης.]]
Με την ονομασία Επτά Εκκλησίες, ή Επτά Εκκλησίες της Αποκάλυψης φέρονται στο τελευταίο βιβλίο της Καινής Διαθήκης, στο βιβλίο Αποκάλυψη του Ιωάννη, οι περί την Έφεσο επτά πρώιμες χριστιανικές εκκλησίες - κοινότητες.
Οι Εκκλησίες
Σύμφωνα με τη σχετική αναφορά της Αποκάλυψης ένας αγγελιαφόρος από τον εξόριστο τότε Ιωάννη στη Πάτμο ανέλαβε να μεταφέρει ισάριθμες επιστολές σε επτά εκκλησίες ακολουθώντας ένα κυκλικό δρομολόγιο γύρω από την Έφεσο. Οι επτά αυτές εκκλησίες - κοινότητες των ομωνύμων πόλεων, κατά σειρά του δρομολογίου ήταν:
Το όραμα
Σύμφωνα με το όραμα όπως το περιγράφει ο Ιωάννης πηγή και θέμα αυτού φέρεται ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός ο οποίος εμφανιζόμενος ενώπιόν του, του υπαγορεύει τις επιστολές μία προς μία για κάθε μία εκκλησία ερμηνεύοντάς του ταυτόχρονα τα όσα θαυμαστά συνέβησαν με την παρουσία του, αλλά και τα όσα πρόκειται να συμβούν "ταχέως", (= σχετικά σύντομα).
Γενικά το μήνυμα και των επτά επιστολών αφορά την παγκόσμια εκκλησία, «ο έχων ους ακουσάτω τι το Πνεύμα λέγει ταις εκκλησίαις» (2:29), στις λεπτομέρειές τους όμως ο Ιησούς αναγνωρίζει τη δύναμη αλλά και την αδυναμία της καθεμιάς εκκλησίας όπου και ακολουθούν επισημάνσεις με αντίστοιχες νουθεσίες προς τους επισκόπους αυτών.
Λέξεις και ρήσεις επιστολών
Η υπόμνηση των παρακάτω είναι πολύ τακτική από θεολόγους και ιεροκήρυκες. Πολλές φορές αποτελούν και το θέμα των λόγων τους.
Σημειώσεις
Σημειώνεται ότι οι πρώιμες αυτές χριστεπώνυμες κοινότητες - εκκλησίες βρίσκονταν παρά τα παράλια της Ιωνίας, από Μυσία βόρεια, μέχρι τη Φρυγία νότια, την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όπου οι κάτοικοι ήταν σχεδόν όλοι ελληνόφωνοι. Επίσης από τις παραπάνω επτά εκκλησίες μόνο της Εφέσου είναι πολύ γνωστή, τα δε Θυάτειρα αναφέρονται μόνο ως πατρίδα της Λυδίας, που συνάντησε ο Απόστολος Παύλος στους Φιλίππους. Η της Λαοδίκειας της Φρυγικής αναφέρεται επίσης στην προς Κολοσσαείς επιστολή. Οι υπόλοιπες τέσσερις δεν αναφέρονται πουθενά αλλού στη Καινή Διαθήκη.
Πηγές
Κατηγορία:Χριστιανική ορολογία Κατηγορία:Αποκάλυψη του Ιωάννη Κατηγορία:Θρησκευτικές ρήσεις Κατηγορία:Χριστιανική εσχατολογία
Φραγκιάς Μαστραχάς
Ο Φραγκιάς Μαστραχάς (Φραγκίσκος ή Φραγκιός Μαστραχάς, 1793 - 3 Σεπτεμβρίου 1868) ήταν Κρητικός επαναστάτης, από τους σημαντικότερους του 19ου αιώνα. Είχε αποκληθεί «ο σταυραετός του Ρούβα».
Δράση
Από τις μεγαλύτερες πολεμικές επιτυχίες του στην Κρήτη ήταν η σφαγή του γενίτσαρου Αγριολίδη τον Αύγουστο του 1828 σε ενέδρα στα Καπαριανά (στις σημερινές Μοίρες). Επίσης, κατά την Επανάσταση του 1866, πρωταγωνίστησε στη Μάχη της Αμουργέλας και συνετέλεσε στην αποχώρηση του τουρκικού στρατού από τη Μεσαρά τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς. Τον Ιούλιο του 1868 αν και ηλικιωμένος, επιτέθηκε μαζί με τους άντρες του εναντίον των Τούρκων στο Ζαρό και τους αναχαίτισε.
Θάνατος
Σκοτώθηκε σε ηλικία 75 ετών τον Σεπτέμβριο του 1868 (τη νύχτα της 2/3 Σεπτεμβρίου) από σφαίρα, στους Κάτω Ασίτες, κοντά στη Μονή Αγίου Γεωργίου Γοργολαΐνη. Οι Τούρκοι του έκοψαν την κεφαλή και την διαπόμπευσαν στους δρόμους του Μεγάλου Κάστρου. Το υπόλοιπο σώμα του τάφηκε στο μοναστήρι. Σήμερα σώζεται η τεράστια βελανιδιά κοντά στο σημείο όπου ο Μαστραχάς βρήκε το θάνατο.
Στην επιτύμβια πλάκα γράφτηκε εκ παραδρομής η ημερομηνία θανάτου 18 Σεπτεμβρίου και όχι η 3η Σεπτεμβρίου 1868, που είναι η σωστή.
Παραπομπές
Κατηγορία:Κρητικοί οπλαρχηγοί Κατηγορία:Κρητικοί αγωνιστές του 1821
Κατάλογος πόλεων της Ιορδανίας
Το λήμμα παρουσιάζει τις πενήντα σημαντικότερες πληθυσμιακά πόλεις της Ιορδανίας.
Κωνσταντίνος Τρικούπης
thumb|right|250px|Σκίτσο του Κωνσταντίνου Τρικούπη, Πηγή: Εφημ. [[Εμπρός (εφημερίδα)|Εμπρός, φύλλο 17-2-1905]] Ο Κωνσταντίνος Θεμιστοκλέους Τρικούπης (Μεσολόγγι, 1857 - Αθήνα, 1922) ήταν Έλληνας στρατιωτικός και πολιτικός μέλος της ομώνυμης ιστορικής οικογένειας του Μεσολογγίου.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1857. Ήταν γιος του Θεμιστοκλή Τρικούπη, γόνου της αρχοντικής και ιστορικής οικογένειας Τρικούπηκαι της Καλυδώνας Ιγγλέση, και αδερφός του επίσης στρατιωτικού Νικόλαου Θ. Τρικούπη. Σπούδασε στη Σχολή Ευελπίδων από την οποία και αποφοίτησε το 1881 με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού, όπου και κατατάχθηκε στο πυροβολικό. Αργότερα συμπλήρωσε τις στρατιωτικές του σπουδές του στο Βέλγιο και στη Γαλλία. Έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις του 1886 καθώς και στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, όπου διακρίθηκε στις μάχες που διεξήχθησαν στον Λούρο για την κατάκτηση της Ηπείρου.
Όταν παραιτήθηκε από τον Ελληνικό Στρατό με τον βαθμό του αντισυνταγματάρχη, άρχισε να πολιτεύεται από το 1899, και παρότι στρατιωτικός με ελάχιστες γνώσεις επί της πολιτικής σκηνής της εποχής, κατόρθωσε να επιβληθεί. Η εκτίμησή των συμπατριωτών του στο πρόσωπό του φαινόταν από τις συνεχείς επανεκλογές του ως βουλευτή, απέναντι στο έμπειρο πολιτικό άνδρα Λεωνίδα Δεληγιώργη.
Από το 1905 έως το 1906, διετέλεσε υπουργός των Ναυτικών επί κυβερνήσεως Γεωργίου Θεοτόκη. Στη μικρή εκείνη περίοδο, εργάσθηκε για την ανασυγκρότηση του Βασιλικού Ναυτικού. Τότε ακριβώς και ιδρύθηκε το Ταμείο του Στόλου, από το οποίο και παραγγέλθηκαν στη συνέχεια ο πρώτος στόλος των τεσσάρων αντιτορπιλικών, τα λεγόμενα «Θηρία», όπως ονομάστηκαν μετέπειτα. Γενικά για τη δράση του αυτή τιμήθηκε από τον βασιλιά Γεώργιο με τον Μεγαλόσταυρο του Ταξιάρχη, επίσης και από τον βασιλιά της Ιταλίας με τον ιταλικό Μεγαλόσταυρο, καθώς ακόμα και με άλλα πολλά παράσημα. Το 1910, στις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης, εκλέχθηκε πρώτος πληρεξούσιος (βουλευτής) όπου και συνέχισε διαρκώς μέχρι τον θάνατό του το 1922 στην Αθήνα. Ο ξάδελφος του Χαρίλαος Τρικούπης τον εκτιμούσε ιδιαίτερα για τον χαρακτήρα και το ήθος του. Έτσι αμέσως μετά τον θάνατο του Κωνσταντίνου, ανέλαβε αρχηγός του απορφανισμένου τοπικού κόμματος στην Αιτωλοακαρνανία.
Παραπομπές
Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του πυροβολικού Κατηγορία:Έλληνες πολιτικοί-επέκταση Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Ναυτικών Κατηγορία:Βουλευτές Αιτωλοακαρνανίας Τ Κατηγορία:Λήμματα που χρειάζονται παραπομπές Κατηγορία:Λήμματα που χρειάζονται παραπομπές από το 2009 Κατηγορία:Οικογένεια Τρικούπη
Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Ελλάδος
Ιδρύθηκε το 1919 ως Ένωσις Ποδοσφαιρικών Σωματείων Αθηνών-Πειραιώς και πήρε το τελικό της όνομα το 1923. Λειτούργησε ως το 1924 και αποτέλεσε την πρώτη οργανωτική προσπάθεια στο άθλημα του ποδοσφαίρου, εκτός ΣΕΓΑΣ, γύρω από την οποία συσπειρώθηκαν τα σημαντικότερα ποδοσφαιρικά σωματεία της Αθήνας και του Πειραιά. Διοργάνωσε το πρωτάθλημα την σεζόν 1922-23, με συμμετοχή αρχικά πέντε σωματείων, που στην πορεία έγιναν οκτώ, εννέα και δώδεκα την τελευταία σεζόν σε δύο κατηγορίες Α΄ και Β΄. Στις αρχές του 1924 αναγνωρίστηκε από τον ΣΕΓΑΣ ως "ανωτέρα ποδοσφαιρική αρχή της Ελλάδος" και σχεδίαζε σε τροποποίηση του Καταστατικού της ώστε να μετατραπεί σε "Ομοσπονδία". Όμως, στο μεταξύ είχαν ανακύψει εσωτερικές έριδες μεταξύ αθηναϊκών και πειραϊκών σωματείων, οι οποίες οδήγησαν στη δημιουργία της Ε.Π.Σ. Αθηνών, τον Απρίλιο του 1924. Την ίδια εποχή ιδρύθηκε η Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη. Στην Ε.Π.Σ.Ε. απέμειναν μόνο τα πειραϊκά σωματεία και το Π.Σ. Γουδί, το οποίο προσχώρησε στην ΕΠΣΑ το Σεπτέμβριο του 1924. Η ΕΠΣΕ δεν είχε λόγο ύπαρξης πλέον και διαλύθηκε. Την άνοιξη του 1925 οι σύλλογοι του Πειραιά δημιούργησαν την Ε.Π.Σ. Πειραιώς. Οι τρεις αυτές τοπικές ενώσεις το Νοέμβριο του 1926 δημιούργησαν την Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (Ε.Π.Ο.).
Ίδρυση
thumb|right|200px|Ο πρωταθλητής του 1923 Πειραϊκός Σύνδεσμος thumb|right|200px|Ο πρωταθλητής του 1924 ΑΠΣ Πειραιώς Η Ένωση ιδρύθηκε το 1919 με την ονομασία Ένωσις Ποδοσφαιρικών Σωματείων Αθηνών-Πειραιώς (Ε.Π.Σ.Α.-Π.), "υπό των εν Αθήναις και Πειραιεί Σωματείων των σκοπούντων την προαγωγήν της ποδοσφαιρίσεως". Πρωτεργάτες στην ίδρυση της Ε.Π.Σ. Αθηνών-Πειραιώς υπήρξαν οι σημαντικότεροι παράγοντες του ποδοσφαίρου και του αθλητισμού της εποχής: Χ. Μπρισιμιτζάκης, Απόστολος Νικολαΐδης του Παναθηναϊκού (τότε λεγόταν "Πανελλήνιος Αγωνιστικός Ποδοσφαιρικός Όμιλος"), Χαρ. Βολονάκης της Πειραϊκής Ποδοσφαιρικής Ένωσης, Τράγαλος του Π.Σ. Γουδί, σε συνεργασία με τον Άγγλο αντιναύαρχο οργανωτή του Ελληνικού Στόλου και τον Ιωάννη Χρυσάφη τμηματάρχη Σωματικής Αγωγής του Υπουργείου Παιδείας της κυβερνήσεως Βενιζέλου.
Η δράση της
Με τη συσπείρωση των ποδοσφαιρικών σωματείων η Ένωση κατάφερε να βγάλει το άθλημα από την αφάνεια, στην οποία είχε περιπέσει ένεκα της απραξίας της αρμόδιας επιτροπής του ΣΕΓΑΣ:
Το δημοσίευμα αναφέρεται πως η ποδοσφαιρική δράση είχε ατονήσει επί δεκαετία και πλέον. Πιθανότατα αυτό είναι σχήμα λόγου, αλλά είναι γεγονός πως μετά το 1912 δεν υπήρχε σπουδαία αθλητική δραστηριότητα λόγω της εμπολέμου κατάστασης. Το 1923 η Ένωση μετονομάστηκε σε Ε.Π.Σ. Ελλάδος, φιλοδοξώντας να εξελιχθεί σε πανελλήνια ομοσπονδία. Στον τύπο αναφέρεται και ως "Ποδοσφαιρική Ένωσις Ελλάδος", χωρίς να είναι κάποιος διαφορετικός οργανισμός.
Στη διάρκεια της λειτουργίας της, εκτός από τα ετήσια πρωταθλήματα, διοργάνωσε επίσης στρατιωτικούς ποδοσφαιρικούς αγώνες καθώς και μεταξύ ανωτέρων σχολών. Στις διοργανώσεις που διεξήγαγε είχε συχνά τη βοήθεια της Χριστιανικής Αδελφότητας Νέων (Χ.Α.Ν.), αφού επιφανή μέλη της όπως ο Απ. Νικολαΐδης ήταν στελέχη της Χ.Α.Ν.
Πρώτος πρόεδρος της Ένωσης υπήρξε ο Χρήστος Μπρισιμιτζάκης, παλιός πρωταθλητής, 2ος νικητής στις Ζάππειες Ολυμπιάδες του 1889 στο άλμα. Τον διαδέχθηκε ο Ιωάννης Ψύχας, επίσης παλιός πρωταθλητής και νικητής στα Ολύμπια του 1870. Το 1923 ανέλαβε ο Μ. Μαρσέλλος, παλιός αθλητής του Απόλλωνα, νικητής στους Πανιώνιους Αγώνες 1913, 1914 και 1915. Τελευταίος πρόεδρος υπήρξε ο Παναγής Βρυώνης σημαίνων παραγόντας του ποδοσφαίρου, με διεθνείς εμπειρίες, αφού είχε αγωνιστεί στη Σερβέτ Γενεύης, ιδρυτής του Π.Σ. Γουδί, του πρώτου αποκλειστικά ποδοσφαιρικού συλλόγου στην Ελλάδα.
Οι τρεις πρώτοι πρόεδροι επιτέλεσαν σημαντικό έργο, με σπουδαιότερο ότι κατόρθωσαν να πραγματοποιήσουν ετήσιους αγώνες παρά την αρνητική συγκυρία της εμπόλεμης κατάστασης που βρισκόταν η χώρα με τη διεξαγωγή της μικρασιατικής εκστρατείας. Ήταν τα πρώτα επίσημα ματς έπειτα από μια δεκαετία σχεδόν:
Η διάλυση
Η σεζόν 1923-24 ξεκίνησε με τις καλύτερες προοπτικές. Πρόεδρος της Ένωσης ανέλαβε ο έμπειρος και ουδέτερος Παναγής Βρυώνης, πρόεδρος της ιστορικής ομάδας Π.Σ. Γουδί, στο Δ.Σ. μετείχε μεταξύ άλλων και ο Ησαΐας Ησαΐας, ο οποίος είχε εκλεγεί "Σύμβουλος Ποδοσφαιρίσεως" στο Δ.Σ. του ΣΕΓΑΣ. Οι σύλλογοι-μέλη της Ένωσης είχαν αυξηθεί σε 14 (τελικά μειώθηκαν σε 12, αφού ο Ατρόμητος Αθ. δεν μετείχε, ενώ ο Πειραϊκός και η Πειραϊκή συγχωνεύτηκαν) κάτι που την υποχρέωσε να δημιουργήσει για πρώτη φορά και Β΄ κατηγορία. Υπήρχαν πλέον τρία γήπεδα, με τη δημιουργία του γηπέδου του Παναθηναϊκού στη λεωφόρο Αλεξάνδρας καθώς και το γήπεδο στο Γουδί, μετά την επανένταξη της τοπικής ομάδας. Το Μάρτιο του 1924 ο ΣΕΓΑΣ με την απόφαση 6312/1924 αναγνώρισε στην Ε.Π.Σ.Ε. το δικαίωμα να προΐσταται του ποδοσφαίρου και να διοργανώνει πρωταθλήματα. Δηλαδή, της έδωσε το "στάτους" της ομοσπονδίας και είχε ξεκινήσει η προεργασία για την αλλαγή του καταστατικού της.
Υπήρχε ενδιαφέρον και από άλλους συλλόγους να ενταχθούν στην ΕΠΣΕ και για το λόγο αυτό προκηρύχτηκε πρωτάθλημα ανεπισήμων σωματείων. Επίσης, είχε δημιουργήσει Σχολή Διαιτητών, υπό την εποπτεία του Ησ. Ησαΐα, στην οποία φοιτούσαν 20 παλαιοί και βετεράνοι ποδοσφαιριστές. Γενικά, οι προοπτικές ήταν ευοίωνες, αλλά όλα τινάχτηκαν στον αέρα εξαιτίας της παραγοντίστικης νοοτροπίας και του ανταγωνισμού μεταξύ των αθηναϊκών και πειραϊκών σωματείων. Το Φεβρουάριο αποχώρησαν ο Παναθηναϊκός και ο Απόλλων Σμύρνης, μόλις την τρίτη αγωνιστική του πρωταθλήματος, διαμαρτυρόμενοι για διαιτητικές αδικίες. Το Μάρτιο έφυγε και ο Αθηναϊκός ΑΣ. Η συγκεκριμένη αποχώρηση υπήρξε το αποκορύφωμα της παρατεταμένης αντιπαράθεσης μεταξύ των αθηναϊκών και των πειραϊκών συλλόγων, η οποία είχε οδηγήσει σε παραίτηση τον προηγούμενο πρόεδρο Ι. Ψύχα τον Ιούνιο του 1923. Οι Παναθηναϊκός και Απόλλων ίδρυσαν την Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Αθηνών (ΕΠΣΑ), στην οποία προσχώρησαν αμέσως ο Αθηναϊκός και ο Πανιώνιος, ο νεοϊδρυθείς Μίλων Αθηνών και ο Ατρόμητος Αθηνών. Την ίδια σεζόν η ΕΠΣΑ πραγματοποίησε δικό της πρωτάθλημα.
Το Σεπτέμβριο προσχώρησε στην ΕΠΣΑ η τελευταία αθηναϊκή ομάδα που είχε απομείνει στην ΕΠΣΕ, το Γουδί, καθώς ο ιδρυτής του και ουσιαστικός λήπτης αποφάσεων, Παναγής Βρυώνης, κατείχε τη δεδομένη περίοδο την προεδρία της ΕΠΣΕ. Αυτή έχοντας πλέον στο δυναμικό της μόνο έναν ισχυρό και άρα δημοφιλή σύλλογο, τον Α.Π.Σ. Πειραιώς, έπαψε να υφίσταται, δεδομένου ότι οι διοργανώσεις της θα συνοδεύονταν στο εξής από οικονομική αποτυχία. Τη θέση της έλαβε το 1925 η Ένωσις Ποδοσφαιρικών Σωματείων Πειραιώς (ΕΠΣΠ), η οποία ιδρύθηκε με την προτροπή και συνδρομή της ΕΠΣ Αθηνών.
Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Ε
Ή Ένωση διεξήγαγε ένα πρωτάθλημα:
Μπλε Δωμάτιο
Το Μπλε Δωμάτιο (γαλλικά: La Chambre Bleue) είναι πίνακας που φιλοτεχνήθηκε από τον Πάμπλο Πικάσο το 1901 κατά τη διάρκεια της μπλε περιόδου. Το έργο απεικονίζει μια γυναίκα που πλένεται στο στούντιο του Ισπανού ζωγράφου. Τα έργα αυτής της περιόδου χαρακτηρίζονται από τις μπλε και μπλε-πράσινες αποχρώσεις και συμβολίζουν μία συναισθηματικά φορτισμένη περίοδο της ζωής του. Το έργο Μπλε Δωμάτιο ανήκει στην συλλογή του μουσείου The Collection Phillips της Ουάσιγκτον από το 1927.
Το 2014 οι εμπειρογνώμονες και οι συντηρητές του μουσείου, με την χρήση της τεχνολογίας υπέρυθρων ακτίνων, ανακάλυψαν ότι κάτω από την επιφάνεια του πίνακα βρίσκεται ένα άλλο έργο του Πικάσο. Οι συντηρητές του μουσείου υποψιάζονταν από το 1954 πως μπορεί να υπάρχει ένας άλλος πίνακας κάτω από την επιφάνειά του, γιατί οι πινελιές δεν ταίριαζαν με τη σύνθεση του έργου. Το επιβεβαίωσαν την δεκαετία του 1990, όταν με την χρήση ακτίνων Χ ανακάλυψαν κρυμμένη κάτω από τον κύριο πίνακα μια ασαφή εικόνα.
Το έργο αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας από το 2008 για τους ειδικούς από το μουσείο The Phillips Collection, την Εθνική Γκαλερί Τέχνης, το Πανεπιστήμιο Cornell και το Μουσείο Winterthur. Από την τεχνική του ανάλυση προέκυψε πως ο πίνακας ζωγραφίστηκε πιθανότατα λίγο πριν το Μπλε Δωμάτιο. μικρογραφία|300px|Το έργο που αποκαλύφθηκε κάτω από τον πίνακα Μπλε Δωμάτιο Στον πίνακα που αποκαλύφθηκε απεικονίζεται ενός γενειοφόρος άνδρας με παπιγιόν που στηρίζει το πρόσωπο του στο χέρι του και στα δάχτυλα του φέρει τρία δαχτυλίδια.
Σύμφωνα με την επιμελήτρια Susan Behrends Frank, ο Πικάσο είχε την ανάγκη της άμεσης υλοποίησης των εικαστικών ιδεών του. Συχνά χρησιμοποιούσε χαρτόνια αφού δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά την αγορά νέων καμβάδων κάθε φορά που είχε μία έμπνευση.
Ωστόσο δεν είναι η πρώτη φορά που μια κρυφή εικόνα αποκαλύπτεται κάτω από ένα έργο τέχνης του Πικάσο. Μια τεχνική ανάλυση του πίνακα "La Vie" που βρίσκεται στο Cleveland Museum of Art και ανήκει κι αυτός στην μπλε περίοδο αποκαλύπτει πως κάτω από τον βασικό πίνακα βρίσκεται η εικόνα ενός άνδρα με μουστάκι.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πίνακες του Πάμπλο Πικάσο Κατηγορία:Πίνακες του 1901
Κατάλογος πόλεων του Τζιμπουτί
thumb|250px|right|Χάρτης
Αυτός είναι ένας κατάλογος πόλεων του Τζιμπουτί.
Τζιμπουτί
Djibouti
Κύκλος των Μηνών
Ο Κύκλος των Μηνών βρίσκεται στον Τόρρε ντελ Άκουιλα, στο Κάστρο του Μπουονκονσίλιο, στο Τρέντο, στη βόρεια Ιταλία.
Πρόκειται για μια σειρά από νωπογραφίες στις οποίες απεικονίζονται αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες καθώς και δραστηριότητες ευγενών που πραγματοποιούνταν στη διάρκεια κάθε ενός από τους μήνες του έτους. Οι νωπογραφίες αυτές χρονολογούνται στο τέλος του 14ου -αρχές του 15ου αιώνα και αποτελούν σπάνια πηγή της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της εποχής εκείνης και ένα από τα πιο σημαντικά δείγματα διεθνούς γοτθικού ρυθμού στη βόρεια Ιταλία. Αποδίδονται στο δάσκαλο Βεντσεσλάο (Venceslao), από τη Βοημία.
Στις εν λόγω νωπογραφίες, από τις οποίες διασώζονται μόνο οι έντεκα καθώς ο Μάρτιος, που ήταν ζωγραφισμένος πάνω σε ξύλο, καταστράφηκε από μια πυρκαγιά, οι άνθρωποι του λαού παρουσιάζονται με πιο σκούρα, καμμένα από τον ήλιο πρόσωπα, να εργάζονται σε αντίθεση με τους ευγενείς που έχουν λευκό δέρμα και απεικονίζονται σε στιγμές διασκέδασης. Επίσης στους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο απεικονίζεται και η πόλη του Τρέντο ενώ στον Ιανουάριο το Κάστρο του Stenico.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Τοιχογραφίες
Απολιθωμένο δάσος Εύβοιας
Ανάμεσα στα χωριά Αγία Άννα, Κερασιά και Παππάδες της νήσου Ευβοίας υπάρχει το Απολιθωμένο Δάσος της Εύβοιας, με ηλικία που αγγίζει τα 20.000.000 χρόνια. Το Δάσος είναι ένα από τα ελάχιστα του είδους τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκόσμια.
Παραπομπές
Κατηγορία:Απολιθώματα
Τίρανα
Γεωγραφία
Ο Δήμος των Τιράνων βρίσκεται σε γεωγραφικές συντεταγμένες (41.33°Β, 19.82°Α) στον ομώνυμο νομό, περίπου 32 χλμ. από τη θάλασσα. Το μέσο υψόμετρο των Τιράνων είναι 110 μέτρα και το υψηλότερο σημείο (του Δήμου) στα 1828 μ. στο Μάλι με Γκρόπα. Η πόλη περιβάλλεται ως επί το πλείστον από λόφους, με το Όρος Ντάιτι στα ανατολικά και μια κοιλάδα να ανοίγει αμυδρά στα βορειοδυτικά με θέα στο βάθος της Αδριατικής. Μέσα από την πόλη περνάει ο ποταμός Τίρανα, καθώς και ο μικρότερος ποταμός Λάνα. Η πόλη συνορεύει με τους γειτονικούς δήμους Πασκουκάν, Νταιτ, Φάρκε, Βακάρ, Κασάρ και Κάμζα.
Τα Τίρανα βρίσκονται στον ίδιο παράλληλο με τη Νάπολη, τη Μαδρίτη, την Κωνσταντινούπολη και τη Νέα Υόρκη και στον ίδιο μεσημβρινό με τη Βουδαπέστη και την Κρακοβία.
Αρχαιότητα
Η ανακάλυψη ενός σπηλαίου κοντά στα Τίρανα αποδεικνύει ότι η Ανθρώπινη εξέλιξη υπήρχε στην περιοχή από την Παλαιολιθική εποχή. Στην περιοχή υπήρχε ανθρώπινη δραστηριότητα συνεχώς μέχρι την Εποχή του Σιδήρου όπως φαίνεται σε στοιχεία από εργαλεία που ανασκάφηκαν κοντά στα λατομεία του Όρους Νταιτ και στο Σπήλαιο Παλούμπα. Στην Κλασική αρχαιότητα την περιοχή κατοικούσαν οι Ταυλάντιοι, μια φυλή Ιλλυριών με πρωτεύουσα στο σημερινό Δυρράχιο. Όπως υποστηρίζεται από πολλούς αρχαιολόγους τα Τίρανα και τα προάστιά τους είναι γεμάτα από Ιλλυρικά τοπωνύμια, καθώς τα περάσματά τους είναι από τις αρχαιότερα κατοικημένες περιοχές στην Αλβανία. Η αρχαιότερη ανακάλυψη στο κέντρο των Τιράνων ήταν μια Ρωμαϊκή κατοικία, που αργότερα μετατράπηκε σε μονόκλιτη εκκλησία, με ψηφιδωτό δάπεδο του 3ου αιώνα μ.Χ., ενώ άλλα ερείπια έχουν βρεθεί κοντά σε ένα μεσαιωνικό ναό στην Πηγή Σεντζίν στα ανατολικά προάστια όπως το Φρούριο του Ιουστινιανού. Ένα κάστρο, πιθανότατα ονομαζόμενο φρούριο του Τιρκάνου ή Θεράντα, του οποίου τα υπολείμματα βρίσκονται στην Οδό Μουράτ Τοπτάνι, χτίστηκε από τον Αυτοκράτορα Ιουστινιανό το 520 μ.Χ.. Το κάστρο ανακαινίσθηκε από τον Αχμέντ Πασά Τοπτάνι το 18ο αιώνα. Η Δημοκρατία της Βενετίας καταγράφει το χωριό των Τιράνων μόλις μια χρονιά μετά την κατάκτηση της περιοχής από την Οθωμανική αυτοκρατορία.
Οθωμανική κυριαρχία και Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Οι πρώτες καταγραφές των Οθωμανών την διετία 1431 - 1432 δείχνουν ότι υπήρχαν στα Τίρανα 60 κατοικίσημες εκτάσεις με 2.028 άλογα και 7.300 κατοίκους. Ο Αλβανός καθολικός ιερέας και λόγιος Μαρίνο Μπαρλέτι που έγραψε (1510) την βιογραφία του εθνικού ήρωα των Αλβανών Σκεντέρμπεη με τον τίτλο "Η ιστορία της ζωής και των πράξεων του Σκεντέρμπεη, του πρίγκιπα της Ηπείρου" αναφέρει τα Τίρανα σαν ένα μικρό χωριό. Ο Μπαρλέτι τα διαχωρίζει σε "Μικρά Τίρανα" και "Μεγάλα Τίρανα", αργότερα (1572) καταγράφονται ως "Μπόργκο ντι Τίρανα". του Σκεντέρμπεη, πρίγκιπα των Ηπειρωτών), αναφέρεται στην περιοχή αυτή ως μικρό χωριό. Το 1614 ο τοπικός ηγέτης Σουλεϊμάν Μπαρτζίνι ίδρυσε την Οθωμανική πόλη με τζαμί, εμπορικό κέντρο και χαμάμ (τούρκικα λουτρά). Η πόλη πήρε το όνομα της πιθανόν από την Αλβανική λέξη të rrëna δηλαδή πεσμένα(εξού και ο πληθυντικός ΤΑ Τίρανα) εννοώντας τις κατολισθήσεις από το βουνό Νταιτ, στους πρόποδες του οποίου είναι χτισμένη η πρωτεύουσα. Αυτή είναι η πιο αξιόπιστη εκδοχή για την ονομασία της πόλης και δεν έχει καμία σημασιολογική συγγένεια με τους Τυράννους. Η πόλη βρισκόταν στους δρόμους των καραβανιών και η σημασία της αυξήθηκε γρήγορα μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα.
Την περίοδο αυτή κατασκευάσθηκε το Τζαμί Ετέμ Μπέη, από το Μολά Μπέη της Πετρέλα, για το οποίο εργάστηκαν οι καλύτεροι τεχνίτες της χώρας και ολοκληρώθηκε το 1821 από το γιο του Μολά. Στα 1800 έφτασαν στον οικισμό οι πρώτοι νεοφερμένοι, οι λεγόμενοι ορθόδοξοι. Ήταν Βλάχοι από χωριά κοντά στην Κορυτσά και το Πόγραδετς, που εγκαταστάθηκαν γύρω από το σημερινό Πάρκο της Τεχνητής Λίμνης. Άρχισαν να ονομάζονται Ιλατσιφάκ και ήταν οι πρώτοι Χριστιανοί που έφτασαν μετά τη δημιουργία της πόλης. Μετά από σερβικά αντίποινα στην περιοχή του Ντέμπαρ χιλιάδες ντόπιοι κατέφυγαν στα Τίρανα. Το 1807 τα Τίρανα έγιναν το κέντρο της επαρχίας Κρούγιας-Τιράνων. Μετά το 1816 τα Τίρανα μαράζωσαν υπό τον έλεγχο της οικογένειας Τόπτανι της Κρούγιας. Αργότερα έγιναν επαρχία του νεοϊδρυθέντος Βιλαετίου της Σκόδρας και του Σαντζακίου του Δυρραχίου. Το 1889 άρχισε να διδάσκεται η Αλβανική γλώσσα στα σχολεία των Τιράνων, ενώ το 1908 ιδρύθηκε ο πατριωτικός σύλλογος Μπασκίμι. Στις 28 Νοεμβρίου 1912 υψώθηκε η εθνική σημαία σε συνεννόηση με τον Ισμαήλ Κεμάλ. Κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους η πόλη καταλήφθηκε προσωρινά από το Σερβικό στρατό και συμμετείχε σε μια αγροτική εξέγερση υπό το Χατζί Καμίλι. Το 1917 συντάχθηκε το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της πόλης από αρχιτέκτονες της Αυστροουγγαρίας.
Πρωτεύουσα και Μοναρχία
Στις 8 Φεβρουαρίου 1920 το Συνέδριο του Λούσνιε ανακήρυξε τα Τίρανα προσωρινή πρωτεύουσα της Αλβανίας, που είχε αποκτήσει την ανεξαρτησία της το 1912. Η πόλη επιλέχτηκε ως μόνιμη πρωτεύουσα στις 31 Δεκεμβρίου 1925. Το 1923 εκπονήθηκε το πρώτο ρυθμιστικό σχέδιο της πόλης από Αυστριακούς αρχιτέκτονες. Το κέντρο των Τιράνων ήταν έργο των Φλορεστάνο ντι Φάουστο και Αρμάντο Μπρασίνι, διάσημων αρχιτεκτόνων της εποχής του Μπενίτο Μουσολίνι στην Ιταλία. Ο Μπρασίνι έθεσε τις βάσεις για τη σύγχρονη διάταξη των κυβερνητικών κτιρίων στο κέντρο της πόλης. Το σχέδιο υπέστη αναθεωρήσεις από τον Αλβανό αρχιτέκτονα Εσρέφ Φρασέρι, τον Ιταλό Καστελάνι και τους Αυστριακούς Βάις και Κόλερ. Διαμορφώθηκε το ιπποδάμειο σύστημα της συνοικίας Τίρανα ε Ρε, ενώ ανοίχθηκε το βόρειο τμήμα της κεντρικής Λεωφόρου.
Στην πολιτική σφαίρα τα Τίρανα έζησαν γεγονότα όπως σποραδικές επιθέσεις στο ορεινό πέρασμα Σκάλα ε Τουγιανίτ του Βασιλείου Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και δυνάμεων πιστών στο Ζόγου. Τα Τίρανα υπήρξαν το κέντρο ενός πραξικοπήματος υπό το Φαν Νόλι (1924). Από το 1925, οπότε απαγορεύθηκαν στην Τουρκία, οι Μπεκτασήδες, τάγμα δερβίσηδων που πήραν το όνομά τους από το Χατζί Μπεκτάς, σούφι άγιο του 13ου και 14ου αιώνα, έκαναν τα Τίρανα την κύρια εγκατάστασή τους. Το σύγχρονο κτίριο του Αλβανικού κοινοβουλίου λειτουργούσε ως λέσχη αξιωματικών. Εκεί, το Σεπτέμβριο του 1928, ο Ζόγου της Αλβανίας στέφθηκε Βασιλιάς. Οι δεκαετίες του 1930 και του 1940 χαρακτηρίστηκαν από την ολοκλήρωση των παραπάνω αρχιτεκτονικών έργων, συγκρούσεις μεταξύ των κατοχικών δυνάμεων και της ντόπιας αντίστασης και την άνοδο των κομμουνιστών στην εξουσία. Το 1930 ολοκληρώθηκε το βόρειο τμήμα της σημερινής Λεωφόρου Dëshmorët e Kombit  (Εθνομαρτύρων) και ονομάστηκε Λεωφόρος Ζόγου Α΄. Στο μεταξύ ήταν ακόμη υπό κατασκευή το συγκρότημα των υπουργείων, η κεντρική λεωφόρος, τα Βασιλικά Ανάκτορα (Ανάκτορα των Ταξιαρχιών), το παλιό δημαρχείο και η Εθνική Τράπεζα. Η τελευταία είναι έργο του διάσημου Ιταλού αρχιτέκτονα Βιτόριο Μάλιο Μορπούγκο. Τέλος στα Τίρανα υπεγράφη η ομώνυμη συνθήκη μεταξύ της Φασιστικής Ιταλίας και της Αλβανίας.
Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και Σοσιαλισμός
Το 1939 τα Τίρανα καταλήφθηκαν από Φασιστικές δυνάμεις που διόρισαν μια κυβέρνηση-μαριονέτα. Στο μεταξύ ζητήθηκε από τον Ιταλό αρχιτέκτονα Γκεράρντο Μπόσιο να επεξεργασθεί προηγούμενα σχέδια και να προτείνει ένα νέο πρόγραμμα στην περιοχή της σημερινής Πλατείας Μητέρας Τερέζας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1940 το νότιο τμήμα της κεντρικής λεωφόρου και τα γύρω κτίρια ολοκληρώθηκαν και μετονομάστηκαν με Φασιστικά ονόματα. Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στα Τίρανα του Βίκτωρα-Εμμανουήηλ Γ΄ της Ιταλίας έγινε εναντίον του δολοφονική επίθεση από ντόπιο αντιστασιακό. Το Νοέμβριο του 1941 δύο απεσταλμένοι του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γιουγκοσλαβίας, οι Μίλαντιν Πόποβιτς και Ντούσαν Μούγκιζα, κατάφεραν να συγκαλέσουν μια συνάντηση τριών Αλβανικών κομμουνιστικών ομάδων και ίδρυσαν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Αλβανίας, του οποίου σύντομα ο Ενβέρ Χότζα θα αναδεικνυόταν ηγέτης.
Η πόλη έγινε γρήγορα το κέντρο των Αλβανών κομμουνιστών, που κινητοποιούσαν τον πληθυσμό κατά των Ιταλών φασιστών και αργότερα των Γερμανών Ναζί και έκαναν ιδεολογική προπαγάνδα. Στις 17 Νοεμβρίου 1944 η πόλη απελευθερώθηκε μετά από μια σκληρή μάχη μεταξύ των Κομμουνιστών και των Γερμανικών δυνάμεων. Οι Ναζί τελικά αποχώρησαν και οι Κομμουνιστές πήραν την εξουσία. left|thumb|310px| Η πλατεία [[Σκεντέρμπεης|Σκεντέρμπεη, η μεγαλύτερη και κεντρικότερη των Τιράνων.]] Από το 1944 ως το 1991 η πόλη έζησε διατεταγμένη ανάπτυξη με υποβάθμιση της ποιότητας της αρχιτεκτονικής. Άρχισαν να χτίζονται ογκώδεις πολυκατοικίες και εργοστάσια σοσιαλιστικού ρυθμού, ενώ η Πλατεία Σκεντέρμπεη ξανασχεδιάστηκε με την κατεδάφιση πολλών κτιρίων. Για παράδειγμα η Παλιά Αγορά και ο Ορθόδοξος Καθεδρικός κατεδαφίστηκαν για την ανέγερση του, Σοβιετικού ύφους, Παλατιού του Πολιτισμού. Το κτισμένο από τους Ιταλούς δημαρχείο ισοπεδώθηκε με εκρηκτικά και στη θέση του κατασκευάσθηκε το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, ενώ το κτίριο που στέγαζε το Αλβανικό Κοινοβούλιο κατά την περίοδο της μοναρχίας μετατράπηκε σε παιδικό θέατρο. Το βόρειο τμήμα της κεντρικής λεωφόρου μετονομάστηκε σε Λεωφόρο Στάλιν, του οποίου το άγαλμα ανεγέρθηκε στην πλατεία της πόλης. Καθώς είχε απαγορευθεί η ιδιωτική κατοχή αυτοκινήτων, η μαζική κυκλοφορία γινόταν κυρίως με ποδήλατα, φορτηγά και λεωφορεία. Μετά το θάνατο του Χότζα κατασκευάσθηκε για τη μνήμη του από την κυβέρνηση ένα πυραμιδοειδές μουσείο.
Πριν και μετά την ανακήρυξη της αυτο-απομονωτικής πολιτικής της Αλβανίας, την πόλη επισκέφθηκαν μερικά υψηλά ιστάμενα πρόσωπα, όπως ο Σοβιετικός ηγέτης Νικίτα Χρουστσόφ, ο Κινέζος Πρωθυπουργός Τσου εν Λάι και ο Ανατολικογερμανός Υπουργός Εξωτερικών Όσκαρ Φίσερ. Το 1985 στα Τίρανα τελέσθηκε η κηδεία του Ενβέρ Χότζα. Λίγα χρόνια αργότερα η Μητέρα Τερέζα ήταν η πρώτη θρησκευτική προσωπικότητα, που επισκέφτηκε τη χώρα, μετά το επί μακρό διακηρυγμένο αθεϊστικό καθεστώς της Αλβανίας. Προσκύνησε τον τάφο της μητέρας και της αδερφής της, που αναπαύονταν σε τοπικό νεκροταφείο. Τον Φεβρουάριο του 1991 ταραχές ξέσπασαν στα Τίρανα, όταν οι φοιτητές του Πανεπιστημίου των Τιράνων έκαναν αποχή από τα μαθήματα με αίτημα να αφαιρεθεί το όνομα του Χότζα από την πρόσοψη του ιδρύματος και να παραιτηθούν πολλοί υπουργοί. Δεκαπέντε χιλιάδες εργάτες τους συμπαραστάθηκαν και τελικά στις 20 Φεβρουαρίου γκρεμίστηκε από την πλατεία Σκεντέρμπεη των Τιράνων το ορειχάλκινο άγαλμα του Χότζα ύψους 10 μέτρων, ενώ παράλληλα ο τότε ηγέτης της χώρας Ραμίζ Αλία δέχτηκε τα φοιτητικά αιτήματα και διέλυσε την Κυβέρνηση.Στην συνέχεια την κυβέρνηση ανέλαβε ο Σαλί Μπερίσα με το δημοκρατικό κόμμα (Partia Demokratike).
Μετάβαση
Η περίοδος που ακολούθησε το τέλος του Κομμουνισμού μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1990 περιγράφεται συνήθως αρνητικά ως προς την αστική ανάπτυξη, αν και έγιναν σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές κοινής ωφέλειας. Καταστήματα και πολυκατοικίες άρχισαν να χτίζονται χωρίς σχεδιασμό σε πρώην δημόσιες εκτάσεις. Συνοικίες δημιουργούνταν απρογραμμάτιστα γύρω από την πόλη, καθώς εσωτερικοί μετανάστες συγκεντρώνονταν από όλη τη χώρα.
Την περίοδο αυτή η Αλβανία μεταμορφώθηκε από μια κεντρικά σχεδιασμένη οικονομία σε οικονομία της αγοράς. Αποκαταστάθηκαν η ιδιωτική κατοχή αυτοκινήτων και οι επιχειρήσεις. Εντούτοις η κακή φωτεινότητα και ποιότητα του οδικού δικτύου αποτέλεσαν μείζον πρόβλημα, καθώς λάσπες, λακκούβες, πλημμύρες και σκόνη έγινα μόνιμα χαρακτηριστικά των δρόμων. Πάντως όλα τα κτίρια και τα διαμερίσματα αποκρατικοποιήθηκαν, εισήχθησαν μεταχειρισμένα λεωφορεία και μεταξύ 1992-1996 κατασκευάσθηκαν σύγχρονα δίκτυα ύδρευσης, τηλεφώνου και ηλεκτρικού, που αποτελούν τον κορμό των σύγχρονων Τιράνων. Το Μουσείο του Ενβέρ Χότζα (Πυραμίδα) αποξηλώθηκε το 1991 και μετονομάστηκε προς τιμή του διωχθέντος ακτιβιστή Πιέτερ Αρμπνόρι.
Από πολιτική άποψη στην πόλη έγιναν διάφορα γεγονότα. Την πρωτεύουσα επισκέφτηκαν προσωπικότητες όπως ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζέιμς Μπέικερ και ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄. Η πρώτη επίσκεψη έγινε στο ιστορικό πλαίσιο μετά την πτώση του κομμουνισμού, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες φώναζαν στην Πλατεία Σκεντέρμπεη τη ρήση του Μπέικερ "Η ελευθερία λειτουργεί". Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ υπήρξε ο πρώτος θρησκευτικός ηγέτης που επισκέφτηκε τα Τίρανα, αν και η Μητέρα Τερέζα τα είχε επισκεφθεί λίγα χρόνια νωρίτερα. Κατά την αναταραχή στα Βαλκάνια, στα μέσα της δεκαετίας του 1990, η πόλη έζησε δραματικά γεγονότα, όπως η Αλβανική εξέγερση του 1997 και ένα αποτυχημένο πραξικόπημα στις 14 Σεπτεμβρίου 1998. Το 1999, κατά τον Πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, το Αεροδρόμιο των Τιράνων έγινε ΝΑΤΟϊκή αεροπορική βάση, εξυπηρετώντας τις αποστολές του στην πρώην Γιουγκοσλαβία.
Γοδεφρείδος Α΄ του Σατωντάν
Ο Γοδεφρείδος Α΄, γαλλ. Geoffrey/Gauzfred I (απεβ. μετά το 985) από τον Οίκο του Σατωντάν, ήταν υποκόμης του Σατωντάν, πιθανώς γιος του Ζοφρουά υποκόμη του Σαρτρ.
Τίρανα
Αναγέννηση
thumb|280px|Πολύχρωμα κτίρια Το 2000 ο τότε δήμαρχος των Τιράνων Έντι Ράμα ανέλαβε μια εκστρατεία να κατεδαφίσει παράνομα κτίρια γύρω από το κέντρο της πόλης και στις όχθες του Ποταμού Λάνα για να επαναφέρει την περιοχή στην προ του 1990 κατάσταση. Ακόμη ο Ράμα ηγήθηκε της πρωτοβουλίας να βαφτούν οι όψεις των κτιρίων των Τιράνων με λαμπερά χρώματα αν και στα περισσότερα το εσωτερικό τους εξακολουθεί να υποβαθμίζεται. Οι δημόσιες μεταφορές ιδιωτικοποιήθηκαν και εισήχθησαν νεότερα μεταχειρισμένα λεωφορεία. Οι δημοτικές υπηρεσίες διευρύνθηκαν, έγινε ένα πλουσιότερο πρόγραμμα εκδηλώσεων και ιδρύθηκε δύναμη Δημοτικής Αστυνομίας. Οι περισσότεροι κεντρικοί δρόμοι ανακατασκευάσθηκαν, όπως ο Δακτύλιος (Ουνάζα), η οδός Καβάγιας και η κεντρική λεωφόρος. Οι κοινόχρηστοι χώροι ανάμεσα στις πολυκατοικίες επανήλθαν στην κανονικότητα μετά δεκαετίες παραμέλησης, ενώ τα πάρκα, οι πλατείες της πόλης και χώροι αθλητισμού και αναψυχής ανακαινίστηκαν.
Γοδεφρείδος Α΄ του Σατωντάν
Βιογραφία
Ο Γοδεφρείδος διορίστηκε υποκόμης από τον Θεοβάλδο Α΄ κόμη του Μπλουά, στη θέση του κόμη του Σατωντάν. H εγγονή του Μελισσάνθη υποκόμισσα του Σατωντάν & κόμισσα του Περς και ο σύζυγός του Φούλκων ήταν οι ιδρυτές του Οίκου του Σατωντάν & Περς, του οποίου πλάγιοι κλάδοι είναι ο κλάδος του Σατωντάν και ο κλάδος του Ούγου. Ο τελευταίος, από τότε που ο γιος του νυμφεύτηκε τον κόμισσα του Ανζού (του Οίκου του Ινζελζέ), ονομάστηκε Οίκος του Ανζού.
Πιστεύεται, αλλά δεν επαληθεύεται, ότι ο Γοδεφρείδος κατάγεται από τον Ροργκόν Α΄ κόμη του Μαιν, και ως εκ τούτου μέρος της δυναστείας των Ρο(ρ)γκονιδών. Λίγα είναι γνωστά για τον Γοδεφρείδο, εκτός από το ότι είχε στενή σχέση με τον Αρντουίν, αρχιεπίσκοπο του Τουρ.
Τίρανα
Αναγέννηση
Γίνεται κριτική ότι τα παραδοσιακά σπίτια απειλούνται από τη συνεχή κατασκευή πολυκατοικιών, ενώ αρκετές εκτάσεις πρασίνου χρησιμοποιούνται για την κατασκευή ουρανοξυστών. Στην πραγματικότητα ο Ράμα έχει κατηγορηθεί από επικριτές του για πολιτική διαφθορά, κατά την έκδοση οικοδομικών αδειών, αλλά ο ίδιος έχει απορρίψει τις κατηγορίες ως αβάσιμες. Ο μειούμενος αστικός χώρος και η αυξανόμενη κυκλοφοριακή συμφόρηση έχουν γίνει μείζονα προβλήματα, καθώς στα Τίρανα παρατηρείται ένα γενικό κατασκευαστικό χάος.
Το 2007 ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους (νεότερος) ήταν ο πρώτος τόσο υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος, που επισκέφτηκε τα Τίρανα και ένας κεντρικός δρόμος της πόλης ονομάστηκε προς τιμήν του. Το 2008 έγιναν αισθητές στην πρωτεύουσα οι εκρήξεις στο Γκέρντετς (14 χλμ.), καθώς παράθυρα έσπασαν και κάτοικοι ταρακουνήθηκαν. Στις 21 Ιανουαρίου 2011 η Αλβανική αστυνομία συγκρούσθηκε με οπαδούς της αντιπολίτευσης μπροστά από το Κυβερνητικό κτίριο, οπότε πυρπολήθηκαν αυτοκίνητα, τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν και 150 τραυματίστηκαν.
Γοδεφρείδος Α΄ του Σατωντάν
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε την Ερμενγάρδη από μία άγνωστη οικογένεια και απέκτησε ένα παιδί:
Τίρανα
Προοπτικές
Αν και πολλά έχουν επιτευχθεί ασκείται κριτική ότι δεν υπάρχει σαφές όραμα για το μέλλον των Τιράνων. Μερικά από τα επείγοντα ζητήματα που αντιμετωπίζει η πόλη είναι η απώλεια δημόσιου χώρου λόγω της παράνομης και χαοτικής ανοικοδόμησης, χωματόδρομοι σε προαστιακές περιοχές, υποβάθμιση της Τεχνητής Λίμνης των Τιράνων, αναμόρφωση της Πλατείας Σκεντέρμπεη, πάντα παρούσα αιθαλομίχλη, κατασκευή κεντρικού σταθμού λεωφορείων και έλλειψη δημόσιων χώρων στάθμευσης. Μελλοντικά σχέδια περιλαμβάνουν το Σταθμό Πολυμέσων των Τιράνων και γραμμή τραμ, την αναμόρφωση της περιοχής του Ποταμού Τίρανα, την κατασκευή μιας κεντρικής λεωφόρου κατά μήκος του πρώην Σιδηροδρομικού Σταθμού και την ολοκλήρωση του Μεγάλου Οδικού Δακτυλίου.
ΦΚ Λουκέρνη
Η ΦΚ Λουκέρνη (γερμανικά: FC Luzern) είναι ελβετική ποδοσφαιρική ομάδα από την Λουκέρνη. Ιδρύθηκε το 1909. Έχει κερδίσει μία φορά το Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Ελβετίας και δύο φορές το Κύπελλο Ελβετίας. Χρώματα της ομάδας είναι το κυανό και το ΄λευκό. Αγωνίζεται στο Swissporarena, το οποίο κτίστηκε το 2011 στο παλιό Stadion Allmend.
Τίρανα
Κλίμα
Τα Τίρανα έχουν υγρό υποτροπικό κλίμα (Cfa κατά την Κλιματική ταξινόμηση Κέππεν) και δέχεται θερινή βροχόπτωση μόλις αρκετή για να μην ταξινομηθεί στο Μεσογειακό κλίμα, καθώς κάθε θερινός μήνας έχει πάνω από 40 χλστ. βροχόπτωσης, μερικά ζεστά και μέτρια ξηρά/υγρά καλοκαίρια και κρύους και υγρούς χειμώνες.
Γοδεφρείδος Α΄ του Σατωντάν
Οικογένεια
Τον Γοδεφρείδο Α΄ διαδέχθηκε, μετά το τέλος του, ο γιος του ως υποκόμης του Σατωντάν. Υπάρχουν διαφορετικές αναφορές για τον Γοδεφρείδο και τους απογόνους του. Μία διαδεδομένη θεωρία είναι ότι ο Γοδεφρείδος Α΄ και ο Ούγος Α΄ ήταν το ίδιο άτομο, και ότι η Eρμενγάρδη ήταν η πρώτη σύζυγός του και η Χίλντεγκαρντε (σύζυγος του Ούγου Α΄) η δεύτερη.
Παραπομπές σε πηγές
Κατηγορία:Γάλλοι ευγενείς του Μεσαίωνα
Τίρανα
Δημογραφικά
Το 1703 τα Τίρανα είχαν περίπου 3.000 κατοίκους και το 1820 ο αριθμός τους είχε τριπλασιαστεί σε 12.000. Η πρώτη απογραφή, που διενεργήθηκε λίγα χρόνια αφού έγινε πρωτεύουσα, έδειξε συνολικό πληθυσμό 10.845. Τη δεκαετία του 1950 τα Τίρανα γνώρισαν ταχεία βιομηχανική ανάπτυξη και ο πληθυσμός αυξήθηκε σε περίπου 137.000. Μετά το τέλος του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1991 τα Τίρανα γνώρισαν την ταχύτερη πληθυσμιακή τους αύξηση, όταν οι άνθρωποι από τις αγροτικές περιοχές μετακινούνταν στην πρωτεύουσα για καλύτερες οικονομικές ευκαιρίες. Το 1990 τα Τίρανα είχαν 250.000 κατοίκους, αλλά η μεγάλη αστυφιλία αύξησε τον πληθυσμό σαφώς πάνω από τις 500.000. Προερχόμενα από ιστορικά μεταναστευτικά κύματα, τα Τίρανα είναι γνωστά για τη φιλοξενία τους, που εκφράζεται σε πολλά παραδοσιακά τραγούδια με τα θερμά σύμβολα φιλοξενίας "ψωμί", "αλάτι" και "καρδιά".
Υγεία
Το μεγαλύτερο νοσοκομείο είναι το Νοσοκομείο Μητέρα Τερέζα (Qëndra Spitalore Universitare Nënë Tereza), που συνδέεται με την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου των Τιράνων. Το νοσοκομείο διαθέτει 1456 κλίνες και παρέχει ενδονοσοκομειακή τριτοβάθμια περίθαλψη σε πάνω από 12.000 ασθενείς ετησίως. Το νοσοκομείο είναι σε φάση αλλαγών σε υποδομές και εξοπλισμό. Έχουν ανοίξει και ορισμένα ιδιωτικά νοσοκομεία.
Ιδρύματα και εκδηλώσεις
Τα κύρια πολιτιστικά ιδρύματα των Τιράνων είναι το Εθνικό Θέατρο, το Εθνικό Θέατρο Όπερας και Μπαλέτου της Αλβανίας και η Εθνική Πινακοθήκη. Παραστάσεις παγκοσμίως διάσημων συνθετών δίνονται τακτικά από τη Συμφωνική Ορχήστρα της Αλβανικής Ραδιοτηλεόρασης.
Στην πόλη διεξάγεται η Μπιενάλε των Τιράνων, το Τίρανα Τζαζ Φέστιβαλ, η Θερινή Μέρα (14 Μαρτίου), η Λευκή Νύχτα στις 28 Νοεμβρίου, το Ράλι Αλβανία, η Έκθεση Αγοράς Αλβανικών Τοπικών Εδεσμάτων και η Εβδομάδα Μόδας Τιράνων. Τα Τίρανα έχουν επανασχεδιάσει την ταυτότητά τους προς μια σύγχρονη Μεσογειακή πόλη, πλαισιωμένη με καφετέριες και "ζωντανή" νυχτερινή ζωή.
Αξιοθέατα
μικρογραφία|Ο Ορθόδοξος Καθεδρικός Ναός της Αναστάσεως του Κυρίου των Τιράνων. Τα Τίρανα είναι πλούσια σε ιστορικά και φυσικά αξιοθέατα. Στην πόλη και στη γύρω περιοχή υπάρχουν τα παρακάτω:
Εκπαίδευση
Τα Τίρανα έχουν πανεπιστημιακά ιδρύματα όπως το Πανεπιστήμιο των Τιράνων, το Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο των Τιράνων, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο των Τιράνων, η Ακαδημία Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, το Πανεπιστήμιο Τεχνών (Ακαδημία Τεχνών της Αλβανίας), η Ακαδημία Επιστημών της Αλβανίας και το Στρατιωτικό Πανεπιστήμιο Σκεντέρμπεη, εθνικά και διεθνή ακαδημαϊκά ερευνητικά ιδρύματα, καθώς και ΜΚΟ. Στην πόλη έχουν ιδρυθεί ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα όπως το Αλβανικό Πανεπιστήμιο (U.F.Ο - Universitas.Fabrefacta Optime), το Πανεπιστήμιο Epoca, το Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης (Τίρανα), το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Τιράνων, το Πανεπιστήμιο Luarasi, η Ακαδημία Κινηματογράφου και Πολυμέσων "Marubi".
Δήμος
Ο Δήμος των Τιράνων διαιρείται σε 11 διοικητικές μονάδες, που αναφέρονται ως Njësi Bashkiake (Δημοτικές ενότητες), που έχουν δικό τους δήμαρχο και συμβούλιο και ενίοτε είναι γνωστές ως Mini-Bashki (Μίνι-Δήμοι).
Το 2010 το κέντρο των Τιράνων από τις κεντρικές εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου μέχρι την Πλατεία Σκεντέρμπεη κηρύχτηκε χώρος Πολιτιστικών Συγκεντρώσεων με κρατική προστασία. Ο ιστορικός πυρήνας της πρωτεύουσας βρίσκεται γύρω από την πεζοδρομημένη Οδό Μουράτ Τοπτάνι, ενώ η πιο διάσημη περιοχή της πόλης είναι το Μπλόκου. Άλλοτε αποκλεισμένη και αυστηρά φρουρούμενη περιοχή κατοικίας των μελών του Πολιτικού Γραφείου (του ΚΚ), έχει μετατραπεί σε συνοικία όπου η μοντέρνα νεολαία γεμίζει τα μπαρ και τα καφέ. Η σημαίνουσα ελίτ ζει στον οικισμό Σέλτα, στις παρυφές των Τιράνων, που είναι γνωστή για την αρχιτεκτονική των επαύλεών της.
Μέχρι πρόσφατα η πόλη δεν διέθετε ένα σωστό σύστημα διευθύνσεων. Το 2010 ο δήμος ανέλαβε την εγκατάσταση πινακίδων οδοσήμανσης και αριθμών που αποτυπώθηκαν στην είσοδο κάθε κατοικίας.
Αστικός σχεδιασμός
Αρκετά πολεοδομικά σχέδια για τα Τίρανα, που εκπονήθηκαν από γραφεία μελετών, έχουν περιλάβει προτάσεις για τις αναπτυξιακές κατευθύνσεις. Το 1995 το Regional Consulting, πολεοδομικό γραφείο της Βιέννης, χρηματοδοτούμενο από την Αυστριακή κυβέρνηση εκπόνησε ένα ρυθμιστικό σχέδιο για τα Τίρανα. Την ίδια χρονιά μια Ειδική Ομάδα Διαχείρισης Γης αποτελούμενη από Αλβανούς πολεοδόμους, το PADCO (Αμερικανικό γραφείο μελετών), GHK (Βρετανικό γραφείο μελετών) και η Ανώτατη Σχολή Σχεδιασμού του Πανεπιστήμιου Χάρβαρντ εκπόνησαν ένα προκαταρκτικό στρατηγικό σχέδιο για τη μητροπολιτική περιοχή των Τιράνων. Το σχέδιο αναπροσαρμόστηκε από το PADCO το 2002, σε Στρατηγικό Σχέδιο για τα Μείζονα Τίρανα, που κάλυπτε τη μητροπολιτική περιοχή.
Το 2002 δύο Γερμανικά μελετητικά γραφεία, τα GTZ GmbH και IOER συνέταξαν μια αναπτυξιακή μελέτη της περιοχής Τιράνων-Δυρραχίου. Δύο άλλα πολεοδομικά σχέδια για το κέντρο της πόλης εκπονήθηκαν το 2002 και το 2010 από Γαλλικό Αρχιτεκτονικό Γραφείο και το Βελγικό αρχιτεκτονικό γραφείο 51N4E αντίστοιχα. Το 2007 ακολούθησε ένα μεγαλύτερο στρατηγικό σχέδιο για αυτή την περιοχή από δύο Βρετανικά γραφεία, τα Landell Mills Development Consultants και Buro Happold.
Οι περισσότερες από αυτές τις προτάσεις δεν πέρασαν τις καθιερωμένες διαδικασιών έγκρισης και έχουν ασαφές νομικό καθεστώς. Η εκπόνηση ενός νέου ρυθμιστικού σχεδίου για τα Τίρανα ήταν σε εξέλιξη σχεδόν για μια δεκαετία (2002–2011). Δύο ενδιάμεσες φάσεις, που εκπονήθηκαν από το Urbaplan - Ελβετικό μελετητικό γραφείο και το CoPlan - Αλβανικό ινστιτούτο πολεοδομικού σχεδιασμού, δημοσιεύθηκαν το 2007 και 2008 αντίστοιχα. Ομως το σχέδιο απορρίφθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας της Αλβανίας. Στο μεταξύ ο Δήμος ανακοίνωσε το 2011 ότι ένα νέο ρυθμιστικό σχέδιο θα εκπονείτο το 2012.
Οικονομία
Τα Τίρανα είναι το μεγαλύτερο βιομηχανικό και οικονομικό κέντρο της Αλβανίας. Από το 1920 έχει γνωρίσει γρήγορη ανάπτυξη και την ίδρυση βιομηχανιών αγροτικών προϊόντων και μηχανημάτων, υφασμάτων, φαρμάκων, μεταλλικών προϊόντων και υπηρεσιών.
Τα Τίρανα άρχισαν να αναπτύσσονται στις αρχές του 16ου αιώνα, όταν δημιουργήθηκε μια αγορά, και οι τεχνίτες της κατασκεύαζαν μεταξωτά και βαμβακερά υφάσματα, δέρματα, κεραμικά και αντικείμενα από σίδηρο, ασήμι και χρυσό. Όντας σε μια εύφορη πεδιάδα η περιοχή των Τιράνων εξήγαγε το 1769 στη Βενετία 2.600 βαρέλια ελαιόλαδου και 14.000 δέματα καπνού. Το 1901 είχε 140.000 ελαιόδενδρα, 400 ελαιοτριβεία και 700 καταστήματα. Τα Τίρανα είναι γνωστά για τις πλούσιες οικογένειές τους. Στην πόλη κατασκευάζεται ο Πύργος TID, ένας εμπορικός πύργος ύψους 85 μέτρων. Τα Τίρανα έχουν εμπορικά κέντρα, όπως τα City Park σε 3 τ.χλμ., QTU, Casa Italia, και Tirana East Gate.
Αθλητισμός
thumb|Το στάδιο Air Albania, το μεγαλύτερο στην Αλβανία Τα Τίρανα είναι το μεγαλύτερο κέντρο για τον αθλητισμό στην Αλβανία. Οι γνωστότερες ομάδες της πόλης είναι η ΚΦ Τίρανα, η Παρτιζάνι και η Ντιναμό. Στο ποδόσφαιρο, μέχρι τον Απρίλιο του 2012, οι ομάδες με έδρα τα Τίρανα είχαν κερδίσει συνολικά 57 πρωταθλήματα από τα 72 που έχει διοργανώσει η FSHF, δηλ. το 79 %.
Στα Τίρανα υπάρχουν τρία μεγάλα στάδια, το Στάδιο Ερ Αλμπάνια, που επίσης αναφέρεται ως Αρένα Κομπέταρε (Arena Kombëtare) το γήπεδο διαθέτει χωρητικότητα 22.500 θέσεων και είναι το μεγαλύτερο γήπεδο στην Αλβανία. Στάδιο Κεμάλ Στάφα, που χωράει περίπου 20.000 θεατές και το Στάδιο Ελμπασάν Αρένα που χωράει περίπου 17.000. Οι αθλητικές υποδομές των Τιράνων αναπτύσσονται γρήγορα, λόγω των επενδύσεων από το δήμο και την κυβέρνηση. Από το 2007 ο Δήμος των Τιράνων έχει κατασκευάσει 80 κέντρα άθλησης στις περισσότερες γειτονιές της πόλης.
Σημαντικοί άνθρωποι
Παρακάτω είναι μερικές από τις σημαντικότερες προσωπικότητες, που γεννήθηκαν ή πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους στα Τίρανα:
Επίτιμοι πολίτες
Οι παρακάτω είναι επίτιμοι πολίτες:
Αδελφοποιημένες πόλεις
thumb|400px|[[Λεωφόρος Εθνομαρτύρων (Τίρανα)|Λεωφόρος Εθνομαρτύρων]]
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Αλβανίας  Κατηγορία:Πρωτεύουσες της Ευρώπης Κατηγορία:Γκεγκερία
ΦΚ Λουκέρνη
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Ελβετίας Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1901 Κατηγορία:ΦΚ Λουκέρνη
2005
Η παρούσα σελίδα αφορά το έτος 2005 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Θάνατοι
Αναλυτικότερα οι θάνατοι ανά μήνα:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:2005 Κατηγορία:Έτη
Sukhoi Su-31
Το Sukhoi Su-31 είναι ένα μονοθέσιο ακροβατικό αεροσκάφος σχεδιασμένο από τη Sukhoi. Είναι μονοθέσια έκδοση του Sukhoi Su-29 με ισχυρότερο κινητήρα.
Ανάπτυξη και σχεδιασμός
Παράλληλα με την ανάπτυξη του Su-29, η Sukhoi ανέπτυξε μια μονοθέσια εκδοχή του με την ονομασία Su-29T. Το μονοθέσιο αργότερα μετονομάστηκε σε Su-31 και χρησιμοποιεί τον ισχυρότερο κινητήρα Vedeneyev M-14PF. Το πρωτότυπο πραγματοποίησε την παρθενική πτήση του στις 22 Ιουνίου 1992 με τον δοκιμαστή πιλότο Yurgis Kairis. Το αεροσκάφος μπήκε σε παραγωγή το 1994.
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Πηγή: Su-26, 29, 31 Specifications
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ακροβατικά αεροσκάφη Su-31