cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Βόρειες Χώρες
Μετανάστευση
Ένα μεγάλο ποσοστό της μετανάστευσης στις Βόρειες χώρες συμβαίνει μεταξύ των ίδιων των χωρών, κυρίως ως αποτέλεσμα της ελεύθερης αγοράς εργασίας και των φιλελεύθερων κανόνων για την ανταλλαγή φοιτητών μεταξύ τους. Η τάση έχει οδηγήσει σε αυξανόμενο αριθμό ξένων πολιτών στις Βόρειες χώρες κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Σε όλες τις χώρες το μεγαλύτερο μέρος των ξένων πολιτών προέρχεται εκτός αυτών. Αυτό δεν ισχύει για τη Γροιλανδία και τις Νήσους Φερόες, που έχουν μεγάλο ποσοστό άλλων πολιτών Βόρειων χωρών. Οι εκτός Βόρειων χωρών κυμαίνονται από 47% της συνολικής μετανάστευσης στην Ισλανδία ως 89% στη Νορβηγία. Το 2013 τα μεγαλύτερα ποσοστά μη προερχομένων από Βόρειες χώρες ήταν στη Νορβηγία και τη Δανία, όπου αντιπροσωπεύουν το 8,9 και το 8,8% του πληθυσμού. Το αντίστοιχο ποσοστό του φινλανδικού πληθυσμού είναι μικρό σε σύγκριση με τις άλλες Βόρειες χώρες - 3,6% το 2013 - αλλά αυξήθηκε σημαντικά κατά τη δεκαετία του 1990 και μετά.
Οι Σαάμι
Οι Σαάμι (Λάπωνες), είναι ένας Φιννοουγγικός λαός που είναι παραδοσιακά εγκατεστημένος στη βόρεια Φινλανδία, Νορβηγία και Σουηδία και στη Δυτική Ρωσία. Οι περισσότεροι Σαάμι ζουν στη Νορβηγία, ακολουθούν η Σουηδία και η Φινλανδία, ενώ οι λιγότεροι ζουν στη Ρωσία. Επειδή οι χώρες δεν καταγράφουν επίσημα το ποιος έχει την ταυτότητα ή την καταγωγή των Σαάμι, δεν έχει διευκρινιστεί ο ακριβής αριθμός του πληθυσμού τους. Οι Σαάμι είναι ουσιαστικά οι μόνοι αυτόχθονες λαοί των Βόρειων χωρών εκτός της Γροιλανδίας, που αναγνωρίζονται και προστατεύονται από τις διεθνείς συμβάσεις των αυτοχθόνων λαών. Αποτελούν επομένως τον βορειότερο αυτόχθωνα λαό της Ευρώπης. Υπάρχουν πολλές Σααμικές γλώσσες.
Παραδοσιακά οι Σάμι ασχολούνται με ποικιλία τρόπων βιοπορισμούς, όπως η παράκτια αλιεία, οι γούνες και η εκτροφή προβάτων. Ωστόσο η γνωστότερη ασχολία τους είναι η ημινομαδική εκτροφή ταράνδων. Για παραδοσιακούς, περιβαλλοντικούς, πολιτιστικούς και πολιτικούς λόγους η εκτροφή ταράνδων είναι νόμιμη αποκλειστικά για τους Σαάμι σε ορισμένες περιοχές των Βόρειων χωρών. Σήμερα οι Σαάμι εργάζονται σε όλους τους τομείς, όπως και ο υπόλοιπος πληθυσμός, αν και οι πρωτογενείς εξακολουθούν να είναι σημαντικοί φορείς πολιτισμού για αυτούς.
Πολιτισμός
Οι Βόρειες Χώρες υπήρξαν ιστορικά ένας από τους πιο κοινωνικά προοδευτικούς πολιτισμούς στον κόσμο και ο πολιτισμός είναι ένα από τα βασικά συστατικά της συνεργασίας μεταξύ τους. Οι πολιτικές τους όσον αφορά την πολιτιστική ζωή, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τη θρησκεία έχουν πολλές κοινές αξίες και κοινά χαρακτηριστικά. Εντούτοις μπορεί να επισημανθούν ορισμένες διαφορές, όπως για παράδειγμα, τα πολιτιστικά ιδρύματα που προέκυψαν από τις ιστορικές συνθήκες. Στη Δανία και στη Σουηδία υπάρχουν πολιτιστικά ιδρύματα με ρίζες στις παραδόσεις των βασιλικών αυλών. Στις χώρες αυτές οι εθνικοί θεσμοί αποτέλεσαν το θεμέλιο της πολιτιστικής ζωής σε πρώιμο στάδιο, ενώ στη Νορβηγία άρχισαν να διαμορφώνονται πολιτιστικά ιδρύματα αργότερα.
Η Ισλανδία έχει τις υψηλότερες κυβερνητικές δαπάνες για θέματα πολιτισμού, συνολικά 3,3% του ΑΕΠ της το 2011. Η Δανία έρχεται δεύτερη με συνολικό ποσοστό 1,6% του ΑΕΠ το 2011. Η Σουηδία ξοδεύει το λιγότερο με 1,1%. Όσον αφορά τις κατά κεφαλή δαπάνες η Ισλανδία έχει και πάλι τις υψηλότερες, με δεύτερη τη Νορβηγία. Η Γροιλανδία δαπανά το τρίτο υψηλότερο ποσό για τον πολιτισμό και την αναψυχή ανά κάτοικο. Στην Ισλανδία και τη Νορβηγία οι δαπάνες έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2000. Στις άλλες Βόρειες χώρες, οι δαπάνες αυξήθηκαν μεταξύ 40 και 50% την ίδια περίοδο.
Η Δανία έχει τα περισσότερα μουσεία, συνολικά 274, αλλά τα μουσεία στα Ωλαντ και την Ισλανδία έχουν τους περισσότερους επισκέπτες, κατά μέσο όρο 4 και 5 επισκέψεις ανά κάτοικο. Πολλά θέατρα στις Βόρειες χώρες λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση. Η χρηματοδότηση του θεάτρου αποτελεί σημαντικό μερίδιο των κονδυλίων στον πολιτιστικό τομέα σε όλες τις χώρες. Όλες οι χώρες έχουν εθνικά θέατρα, όπου ανεβαίνουν θεατρικά έργα, μπαλέτα και όπερες. Εκτός από τα εθνικά θέατρα υπάρχουν επαγγελματικά περιφερειακά θέατρα, που υποστηρίζονται επίσης από το κράτος, τις περιφέρειες ή τους δήμους. Οι περισσότερες χώρες διαθέτουν επίσης μερικά ιδιωτικά θέατρα και πολλά ερασιτεχνικά σύνολα, που μπορεί να υποστηριχθούν, τουλάχιστον εν μέρει, από τους δήμους. .
Το Πολιτιστικό Ταμείο των Βόρειων χωρών, που ιδρύθηκε το 1966, αποσκοπεί στην υποστήριξη ενός ευρέος φάσματος πολιτιστικών συνεργασιών μεταξύ τους. Η φιλοδοξία του Ταμείου είναι να επιτρέψει στους ταλαντούχους καλλιτέχνες, επαγγελματίες και ερασιτέχνες, να αλληλοεμπλουτισθούν μέσω της πολιτιστικής πολυμορφίας που υπάρχει μεταξύ των 26 εκατομμυρίων ή περισσότερων ανθρώπων της περιοχής. Οι δραστηριότητές του βασίζονται σε συμφωνία μεταξύ των Βόρειων χωρών, που τέθηκε σε ισχύ το 1967. Το Ταμείο λαμβάνει τα χρήματά του υπό τη μορφή ετήσιας επιχορήγησης από το Συμβούλιο Υπουργών των Βόρειων χωρών.
Μουσική
Οι Βόρειες χώρες μοιράζονται ορισμένες παραδόσεις στη μουσική, πολλές από τις οποίες έχουν αποκλίνει σημαντικά. Στην παραδοσιακή μουσική η Δανία, η Ισλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία και οι Νήσοι Φερόες έχουν πολλά κοινά στοιχεία. Ο πολιτισμός των Ινουίτ της Γροιλανδίας έχει τις δικές του μουσικές παραδόσεις, επηρεασμένες από τη σκανδιναβική κουλτούρα. Η Φινλανδία έχει πολλές πολιτισμικές ομοιότητες τόσο με τις άλλες Βόρειες, χώρες όσο και με την Εσθονία. Οι Σαάμι έχουν τη δική τους μοναδική κουλτούρα, με δεσμούς με τους γειτονικούς πολιτισμούς.
Η έντεχνη μουσική έχει σημαντική θέση στις Βόρειες χώρες. Εκτός από κρατικές όπερες, υπάρχουν συμφωνικές ορχήστρες στις περισσότερες μεγάλες πόλεις. Οι σημαντικότεροι παλαιότεροι συνθέτες από τις Βόρειες χώρες είναι ο Φινλανδός Γιαν Σιμπέλιους, ο Δανός Καρλ Νίλσεν και ο Νορβηγός Έντβαρντ Γκρηγκ. Από τους σύγχρονους συνθέτες οι Φινλανδοί Μάγκνους Λίντμπεργκ, Κάιγια Σααριάχο και Εσα-Πέκα Σαλόνεν είναι μεταξύ των πιο συχνά εκτελούμενων στον κόσμο.
Οι επιρροές του Ροκ εντ ρολ που ήρθαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν η αρχή της ποπ σκηνής των Βόρειων χωρών, αλλά επιρροές από την παραδοσιακή μουσική μπορούν ακόμα να βρεθούν σήμερα στην ποπ μουσική. Κοινό χαρακτηριστικό της ποπ μουσικής των χωρών αυτών είναι ότι συχνά μπορεί να είναι είτε πολύ χαρούμενη ή πολύ black metal. Ορισμένοι από τους πιο γνωστούς μουσικούς είναι οι ABBA, οι Ace of Base, οι α-ha, οι Aqua, η Μπιορκ, οι Cardigans, οι Europe, οι Hanoi Rocks, οι Roxette, οι The Rasmus, οι Kaizers Orchestra και οι The Spotnicks. Η Σουηδία και η Φινλανδία έχουν ενδεχομένως τη μεγαλύτερη μουσική βιομηχανία στην περιοχή, ειδικά η Σουηδία, η οποία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ποπ μουσικής κατά κεφαλή και ο τρίτος μεγαλύτερος μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Νορβηγία, η Ισλανδία και η Δανία έχουν όλοι επιτυχημένες βιομηχανίες εγχώριων δίσκων επό πολλά χρόνια.
Η heavy metal σκηνή των Βόρειων χωρών είναι ιδιαίτερα ορατή σε σύγκριση με άλλα είδη της περιοχής. Πολλά μεγάλα ονόματα όπως ο Amon Amarth, οι Children of Bodom, οι In Flames, οι Meshuggah και οι Opeth προέρχονται από τις Βόρειες χώρες. Τα heavy metal συγκροτήματά τους είχαν μακρά και διαρκή επιρροή στην υποκουλτούρα αυτή μαζί με τα ομόλογά τους στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το είδος black metal αναπτύχθηκε στη Νορβηγία από συγκροτήματα όπως οι Mayhem, οι Darkthrone, οι Burzum, οι Immortal και οι Emperor και το συναφές είδος του Viking metal αναπτύχθηκε σε όλη την περιοχή των Βόρειων χωρών από συγκροτήματα όπως οι Bathory, οι Enslaved, οι Burzum, οι Emperor, οι Einherjer, οι Moonsorrow και ο Amon Amarth.
Λογοτεχνία
Από το 1962 το Συμβούλιο των Βόρειων χωρών απονέμει λογοτεχνικό βραβείο κάθε χρόνο για ένα έργο μυθοπλασίας γραμμένο σε μία από τις γλώσσες των χωρών. Από την καθιέρωσή του το βραβείο έχει δοθεί από 15 συγγραφείς από τη Σουηδία, 10 από τη Δανία, 10 από τη Νορβηγία, 8 από τη Φινλανδία, 7 από την Ισλανδία, 2 από τις Νήσους Φερόε και 1 Σάαμι.
Οι βιβλιοθήκες των Βόρειων χωρών λειτουργούν ως κέντρα πληροφοριών με μεγάλη ποικιλία υπηρεσιών και πρόσβαση σε όλα τα είδη έντυπων και ηλεκτρονικών μέσων. Τα τελευταία είκοσι χρόνια σημειώθηκε συνολική μείωση του αποθέματος και του δανεισμού βιβλίων στις δημόσιες βιβλιοθήκες. Παρά τη γενική συρρίκνωση των αποθεμάτων και του δανεισμού οι περισσότερες από τις χώρες παρουσίασαν αύξηση του δανεισμού άλλων μέσων εκτός από τα βιβλία. Από το 2000 το απόθεμα άλλων μέσων ενημέρωσης αυξήθηκε από 30% έως 85%, ενώ ο δανεισμός βιβλίων μειώθηκε ταυτόχρονα σε όλες τις χώρες, με πτώση μεταξύ 10 και 20%.
Εθνικά σύμβολα
Όλες οι Βόρειες Χώρες, συμπεριλαμβανομένων των αυτόνομων επικρατειών των Φερόων νήσων και των νήσων Ώλαντ, έχουν ένα παρόμοιο σχέδιο στις σημαίες τους, βασισμένο στο Dannebrog, τη σημαία της Δανίας. Απεικονίζουν έναν σταυρό εκτός κέντρου με την τομή κοντύτερα στο κοντάρι, ονομαζόμενο και ως «Νορδικό σταυρό». Η Γροιλανδία και οι Σαάμι έχουνε υιοθετήσει σημαίες χωρίς τον Νορδικό σταυρό, αλλά και οι δύο απεικονίζουν έναν κύκλο ο οποίος είναι εκτός κέντρου της σημαίας, αντίστοιχα με τον σταυρό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ευρώπη Κατηγορία:Πολιτισμικές περιοχές Κατηγορία:Περιοχές της Ευρώπης
Αποπραγματοποίηση
Η αποπροσωποποίηση είναι μια εμπειρία στην οποία κάποιος νιώθει ότι ο εαυτός του δεν είναι πραγματικός, ενώ στην αποπραγματοποίηση κάποιος νιώθει ότι ο εξωτερικός κόσμος δεν είναι αληθινός. Αν και υποστηρίζεται ότι οι δύο διαταραχές είναι ίδιες, ωστόσο υπάρχουν αποδείξεις που δείχνουν ότι στην κάθε διαταραχή υπάρχει διαφορετικός νευροβιολογικός μηχανισμός.
Περιγραφή
Η αποκόλληση της αποπραγματοποίησης μπορεί να περιγραφεί από αυτούς που βιώνουν την κατάσταση ως μια άυλη ουσία η οποία τους διαχωρίζει από τον εξωτερικό κόσμο, σαν μια ομίχλη, ένα τζάμι ή ένα πέπλο. Αυτοί που πάσχουν από αυτή την διαταραχή μπορεί να παραπονεθούν επίσης πως ό,τι βλέπουν έχει έλλειψη ζωηράδας και συναισθηματικού χρωματισμού. Η συναισθηματική αντίδραση στην αναγνώριση αγαπημένων προσώπων μπορεί να μειωθεί σημαντικά. Αισθήματα προμνησίας (déjà vu) είναι συχνά. Μέρη γνωστά στο άτομο μπορεί να δίνουν την εντύπωση ότι τα βλέπει για πρώτη φορά, ή μπορεί να φαίνονται περίεργα και εξωπραγματικά, και να δίνεται σημασία σε λεπτομέρειες του περιβάλλοντος που κανονικά θα περνούσαν απαρατήρητες. Τέτοιες αντιληπτικές ανωμαλίες μπορεί να επεκταθούν και σε άλλες αισθήσεις όπως στη γεύση, στην ακοή και στην όσφρηση.
Ακόμα ένα σύμπτωμα αυτής της κατάστασης είναι η συχνή ανησυχία ή οι περίεργες σκέψεις από τις οποίες δεν μπορεί να απαλλαγεί κάποιος. Η αποπραγματοποίηση προκαλείται σταδιακά μαζί με το αυξημένο άγχος αλλά συνειδητοποιείται ως διαφορετική και μη κανονική αντίληψη του περιβάλλοντος ξαφνικά, συνήθως μετά από μια κρίση πανικού, και είναι συχνά δύσκολο ή και αδύνατο να αγνοηθεί μέχρι να λάβει ο πάσχων κάποια θεραπεία. Οι πάσχοντες μπορεί να βιώνουν μεγάλη ανησυχία ως προς το αίτιο της αποπραγματοποίησης. Είναι συχνά δύσκολο να δεχτούν ότι ένα τόσο ενοχλητικό και περίεργο σύμπτωμα προκαλείται από το άγχος, και αυτός που το βιώνει μπορεί συχνά να πιστεύει πως έχει προκληθεί από κάποια πολύ πιο σοβαρή ψυχιατρική ή οργανική πάθηση, κάτι που μπορεί να αυξήσει το άγχος και να χειροτερέψει τη διαταραχή.
Αυτός ο συναισθηματικός διχασμός συναντάται σε άτομα που θέλοντας να αντιπαρατεθούν ίσως σε μια ομοιογενή συμπεριφορά των μαζών δίχως ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και αυθεντικότητα, αδυνατούν να βρούν τρόπους προσωπικής διαφοροποίησής τους από την κουλτούρα της μάζας, να διαχειριστούν την αίσθηση της διαφορετικότητάς τους και τη συγκρουσιακή αίσθηση που αυτή συνεπάγεται. Η αδυναμία αντιμετώπισης προυποθέτει προσωπική και εξατομικευμένη αναγνώριση των τρόπων και πράξεων που θα οδηγήσουν στο να τοποθετηθεί το άτομο συναισθηματικά στον κοινωνικό ιστό. Οι τρόποι αντιμετώπισης προυποθέτουν εσωτερική ενδοσκόπηση των λόγων και αιτιών που αισθάνεται έτσι καθώς και η ενδεχόμενη ανάλυσή τους από το ίδιο το άτομο, έως ότου δημιουργηθεί μια καθαρή εικόνα αιτίου (π.χ. πρότυπα ομορφιάς, fitness lifestyle) και αποτελέσματος (αίσθηση χάους, μοναξιάς, αποπροσανατολισμού και ομιχλώδης παρατήρησης της πραγματικότητας).
Αίτια
Η αποπραγματοποίηση μπορεί να ακολουθεί μερικές νευρολογικές διαταραχές σαν την επιληψία, την ημικρανία και κάποιον τραυματισμό, ψυχικο η φυσικο.
Η κάνναβη, τα παραισθησιογόνα, τα αντικαταθλιπτικά και η νικοτίνη μπορεί να προκαλέσουν αισθήματα που μοιάζουν με την αποπραγματοποίηση, ειδικά όταν λαμβάνονται σε μεγάλες ποσότητες. Η αποπραγματοποίηση μπορεί επίσης να εμφανιστεί ως σύμπτωμα στέρησης μετά από την απότομη διακοπή της χρήσης του αλκοόλ ή των βεζοδιαζεπινών.
Η αποπραγματοποίηση μπορεί να είναι σύμπτωμα μερικών σοβαρών υπνικών διαταραχών ή ψυχικών διαταραχών όπως αποπροσωποποίηση, διπολική διαταραχή, σχιζοφρένεια ή και κάποιων αγχωτικών διαταραχών.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ψυχολογικές παθήσεις και διαταραχές Κατηγορία:Νευρολογία Κατηγορία:Ψυχοπαθολογία
Ναγκ Χαμαντί
Ιστορία
Η πόλη Ναγκ Χαμαντί πήρε το όνομά της από τον ιδρυτή της, Μαχμούντ Πασά Χαμαντί, μέλος της οικογένειας Χαμαντί απο το Σοχάγκ της Αιγύπτου. Ο Μαχμούντ Πασά Χαμαντί ήταν μεγάλος ιδιοκτήτης γης στο Σοχάγκ και ήταν γνωστός για την έντονη αντίθεσή του στη βρετανική κατοχή του 1882.
Η πόλη ήταν ο τόπος της σφαγής της Ναγκ Χαμαντί τον Ιανουάριο του 2010, όπου οκτώ Κόπτες δολοφονήθηκαν από τρεις άνδρες. Συνολικά δέχτηκαν επίθεση δεκαεννέα Κόπτες.
Οικονομία
Στην Ναγκ Χαμαντί παράγονται ζάχαρη και αλουμίνιο. Το εργοστάσιο ζάχαρης της πόλης χτίστηκε το 1895 - 1897 από τους Γάλλους εργολάβους Κάιλ και Φάιβς. Είναι ακόμη σε λειτουργία εως και σήμερα. Η Ιτζιπτάλουμ (Egyptalum) είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός αλουμινίου στη Μέση Ανατολή. Η ξύλινη μοριοσανίδα κατασκευάζεται από ζαχαροκάλαμο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Αιγύπτου
Ροντ Χίγκινς
Ο Ρόντερικ Ντουέιν "Ροντ" Χίγκινς, (γεννημένος στις 31 Ιανουαρίου 1960) είναι Αμερικανός πρώην καλαθοσφαιριστής. Έχει ύψος 2,01 μ. και αγωνιζόταν τόσο ως πάουερ φόργουοντ, όσο και ως σέντερ. Αγωνίστηκε κυρίως στο NBA και στο CBA, ενώ είχε κι ένα πέρασμα από τον Ολυμπιακό Πειραιώς.
Κολλεγιακή καριέρα
Ο Ρόντ Χίγκινς εισήχθη στο Πανεπιστήμιο του Φρένσο Στέιτ το 1978 και αγωνίστηκε στο Κολλεγιακό Πρωτάθλημα με την ομάδα μπάσκετ του Πανεπιστημίου, τους Φρένσο Στέιτ Μπουλντογκς.
Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Φρέσνο Στέιτ το 1982, σε ηλικία 22 ετών.
Επαγγελματική καριέρα
Ο Ροντ Χιγκινς συμμετείχε στα Ντραφτς του ΝΒΑ το 1982 και εξασφάλισε συμβόλαιο συνεργασίας με τους Σικάγο Μπουλς. Στην ομάδα του Σικάγο αγωνίστηκε μέχρι το 1985.
Την περίοδο 1985-86, ο Ροντ Χιγκινς πέρασε από αρκετές ομάδες του ΝΒΑ και του CBA και συγκεκριμένα από τους Οκλαχόμα Σίτι Θάντερ (γνωστούς και ως Σιάτλ Σούπερσόνικς), τους Τάμπα Μπέι Θρίλλερς, τους Σαν Αντόνιο Σπερς, τους Μπρούκλιν Νετς (γνωστούς και ως Νιου Τζέρσει Νετς) καθώς και τους Σικάγο Μπουλς.
Την εξαετία 1986-92 αγωνίστηκε στους Γκόλντεν Στέιτ Ουόριορς.
Μετά το πέρας της αγωνιστικής περιόδου 1993-94, ο Ροντ Χίγκινς αποφάσισε να αποσυρθεί από την ενεργό δράση και να βάλει τέλος στην καριέρα του ως καλαθοσφαιριστής.
Προπονητική καριέρα
Ο Ροντ Χίγκινς έχει διατελέσει δύο φορές βοηθός προπονητή στους Γκόλντεν Στέιτ Ουόριορς (1995-2000 και 2004).
Πηγές
Κατηγορία:Αμερικανοί καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Σικάγο Μπουλς Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Σιατλ Σούπερσονικς Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Σαν Αντόνιο Σπερς Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Νιου Τζέρσεϊ Νετς Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Γκόλντεν Στέιτ Ουόριορς Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Σακραμέντο Κινγκς Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές ΟΣΦΠ Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Κλίβελαντ Καβαλίερς Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές αμερικανικών συλλόγων Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές του NBA Κατηγορία:Ξένοι καλαθοσφαιριστές στην Ελλάδα
Μαλικιανές
Ο μαλικιανές ήταν ο Οθωμανός ιδιοκτήτης της Αθήνας επί Τουρκοκρατίας. Όταν το 1475 οι Τούρκοι υπέταξαν την Αθήνα, έκαναν σύμφωνο με τους Αθηναίους. Σύμφωνα με αυτή την συμφωνία ο μαλικιανές δικαιούτο να εισπράττει τους προσόδους και φόρους από όλη την Αθήνα. Οι φόροι ήταν καθορισμένοι με τιμολόγιο και συμπεριλάμβαναν γεωργικά προϊόντα, σιτηρά, λάδι, βαμβάκι, ρύζι, καπνό, ζαρζαβατικά, μέλι, και άλλα. Άλλους φόρους, όπως το χαράτσι, το δημοτελωνείο και το δικαστήριο δεν τα εισέπραττε ο μαλικιανές, αλλά οι γενίτσαροι, ο χαζινές και ο σεχουλισλάμης αντίστοιχα. Το αξίωμα του μαλικιανέ πουλιόταν και αγοράζονταν όπως όλα τα αξιώματα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Χατζή Αλής, αγόρασε την ιδιοκτησία της Αθήνας στα τέλη του 18ου αιώνα αντί ενάμιση εκατομμυρίου γροσίων.
Πηγές
Κατηγορία:Ιστορία της Αθήνας
Βραβεία Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου 1993
thumb|250px|Η 66η Απονομή των Βραβείων της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Η 66η Απονομή των Βραβείων της Ακαδημίας Κινηματογράφου, που τίμησε τις καλύτερες επιδόσεις στο χώρο του κινηματογράφου για το έτος 1993, έλαβε χώρα στις 21 Μαρτίου 1994. Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο Θέατρο Κόντακ στο Χόλιγουντ της Καλιφόρνιας και την παρουσίαση ανέλαβε για πρώτη φορά η Γούπι Γκόλντμπεργκ. Στην αμερικανική τηλεόραση μεταδόθηκαν από το δίκτυο ABC.
Υποψηφιότητες & Νικητές
Οι νικητές κάθε κατηγορίες εμφανίζονται με έντονους χαρακτήρες στην κορυφή της κατηγορίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τελετές απονομής βραβείων Όσκαρ Κατηγορία:Κινηματογραφικά γεγονότα του 1993
Μάχη του ποταμού Τρεβία (218 π.Χ.)
Η μάχη του ποταμού Τρεβία ήταν η πρώτη μεγάλη μάχη του Β' Καρχηδονιακού Πολέμου και έλαβε χώρα στις 18 Δεκεμβρίου του 218 π.Χ. μεταξύ των καρχηδονιακών δυνάμεων του Αννίβα και της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Μετά την συντριβή των Ρωμαίων ο Αννίβας προσάρτησε τα βόρεια της χερσονήσου και προχώρησε προς την κεντρική Ιταλία που είχε ως αποτέλεσμα την φονική μάχη της λίμνης Τρασιμένης.
Στρατηγικό πλαίσιο
Ο Αννίβας μετά τη δολοφονία του γαμπρού το Ασδούρβα του Μεγαλοπρεπή ανακηρύχθηκε διοικητής των καρχηδονιακών στρατευμάτων στην Ιβηρική χερσόνησο. Πρώτος στόχος ήταν να ολοκληρώσει την προσάρτηση της Ισπανίας πολιορκώντας το Σαγούντο, μια πλούσια πόλη που αποτελούσε βασικό σύμμαχο της Ρώμης. Ύστερα από σκληρή πολιορκία τα τείχη κατέρρευσαν και οι Καρχηδόνιοι κατέστρεψαν την πόλη ολοσχερώς. Η ενέργεια αυτή αποτέλεσε και την αφορμή για την έναρξη του Β΄ Καρχηδονιακού Πολέμου. Η στρατηγική που θα ακολουθούσε ο Αννίβας δεν είχε ως στόχο την άμυνα αλλά την επίθεση με αποτέλεσμα ο τελευταίος και ένα στράτευμα 60.000 Καρχηδόνιων, Λίβυων και Νουμίδων να περάσουν τα Πυρηναία και μέσου της Γαλατίας να εισβάλλουν στην βόρεια Ιταλία. Ύστερα από δύο μήνες εξαντλητικής προέλασης ο Αννίβας έφτασε στις πύλες της Μασσαλίας αλλά οι Ρωμαίοι έδρασαν πιο γρήγορα από ό,τι υπολόγιζε ο τελευταίος έχοντας στείλει δύο λεγεώνες υπο την ηγεσία του ενός από τους δύο υπάτους, τον Κορνήλιο Σκιπίωνα (θείο του Σκιπίωνα του Αφρικανού) με σκοπό να απωθήσουν την προέλασή του. Ο Αννίβας για να αποφύγει κάτι τέτοιο αποφάσισε να εισβάλλει στην Ιταλία διμέσου από τα βουνά των Άλπεων κάτι που του κόστησε γύρω στους 20.000 στρατιώτες και 10 ελέφαντες. Παρ'όλα αυτά κατάφερε να πετύχει μια αξιόλογη νίκη στην μάχη του Τικίνιου παίρνοντας με το μέρος τις περισσότερες γαλατικές φυλές της περιοχής. Η Σύγκλητος με την ήττα του Σκιπίωνα δεν κάμφθηκε και ανακάλεσε την στρατιά της νότιας Ιταλίας που την διοικούσε ο άλλος ύπατος, ο Τιβέριος Σεμπρόνιος Λόγγος που είχε σκοπό την εισβολή στην Αφρική. Ο Αννίβας είχε καταφέρει με μεγάλη επιτυχία όλους τους σκοπούς της στρατηγικής του, να αποτρέψει μια εισβολή στην Αφρική και να φέρει τον ρωμαϊκό στρατό στο πεδίο της μάχης.
Η μάχη
Τον Δεκέμβριο του 218 π.Χ η ρωμαϊκή στρατιά του Τιβέριου Σεμπρόνιου Λόγγου ενώθηκε με τα απομεινάρια του Σκιπίωνα και ο πρώτος αποφάσισε να δώσει άμεσα μάχη με τους Καρχηδόνιους ενώ ο δεύτερος πρότεινε να περιμένουν την άνοιξη οπότε και θα ήταν καλύτερα προετοιμασμένοι. Ωστόσο επικράτησε η γνώμη του Σεμπρόνιου ο οποίος στρατοπέδευσε τα στρατεύματά του στην απέναντι όχθη του ποταμού Τρεβία. Ο Αννίβας έφθασε εκεί την νύχτα ενώ την αυγή έστειλε 3.000 ιππείς στο ρωμαϊκό στρατόπεδο προκαλώντας μεγάλη σύγχυση κάτι που εκμεταλλεύτηκε ο πρώτος κρύβοντας ιππικό πίσω από τους βάλτους. Ο Τιβέριος έξαλλος με την ενέργεια του Αννίβα διέταξε τους στρατιώτες του να περάσουν το ποτάμι σε σχηματισμό σκακιέρας πριν ο Αννίβας ολοκληρώσει την παράταξή του. Το εγχείρημα είχε επιτυχία αλλά ο απερίσκεπτος Σεμπρόνιος αγνόησε ότι τα νερά του ποταμού ήταν πολύ κρύα λόγω της εποχής κάτι που κόστισε την μαχητική ικανότητα των στρατιωτών του. Ο Αννίβας ξεκίνησε πρώτος την επίθεση με τους ελέφαντές του στα πλάγια των Ρωμαίων ενώ οι πεζοί του επιτέθηκαν στο ρωμαϊκό κέντρο χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Ο Αννίβας γνωρίζοντας την ανωτερότητα του ρωμαϊκού εξοπλισμού διέταξε το κρυμμένο ιππικό του να επιτεθεί στα νώτα του πεζικού του Σεμπρόνιου Ωστόσο 10.000 Ρωμαίοι έσπασαν του κέντρο των Καρχηδονίων και κατάφεραν να ξεφύγουν. Οι υπόλοιποι τράπηκαν σε φυγή ενώ οι Καρχηδόνιοι στρατιώτες ξεκίνησαν σφοδρή καταδίωξη μέχρι τις όχθες του ποταμού το οποίο οι περισσότεροι Ρωμαίοι προσπάθησαν να διαβούν κάτι που τους κόστισε την ζωή τους.
Οι απώλειες και τα μετέπειτα γεγονότα
Οι ρωμαϊκές απώλειες ήταν τεράστιες σε συνδυασμό με αυτές των Καρχηδόνιων, 30.000 στρατιώτες σκοτώθηκαν ενώ 12.000 κατάφεραν να ξεφύγουν εγκαταλείποντάς τον πολύτιμο εξοπλισμό τους. Οι Καρχηδόνιοι έχασαν 4.000-5.000 στρατιώτες χάνοντας όμως 36 ελέφαντες. Ο Αννίβας μετά την νίκη του προσάρτησε τα βόρεια της χερσονήσσου και προέλασε προς την κεντρική Ιταλία όπου διεξήχθη η μάχη της λίμνης Τρασιμένης.
Κατηγορία:Μάχες του Β΄ Καρχηδονιακού Πολέμου Κατηγορία:Μάχες ελληνιστικής περιόδου
Βαλκανικό Πρωτάθλημα Πήλινου Στόχου 1976
Το Βαλκανικό Πρωτάθλημα Πήλινου Στόχου 1976 ήταν η 10η διοργάνωση του Βαλκανικού Πρωταθλήματος Πήλινου Στόχου, που διεξήχθη υπό την εποπτεία της Σκοπευτικής Ομοσπονδίας Ελλάδος. Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στο Σκοπευτήριο Καισαριανής. Διεξήχθησαν 4 αγωνίσματα ανδρών (2 ατομικά και 2 ομαδικά). Το αγώνισμα του σκιτ έγινε από 31 Ιουνίου έως 1 Ιουλίου και του τραπ από 3 έως 4 Ιουλίου.
Στον πίνακα των μεταλλίων την πρώτη θέση κατέκτησε η Ελλάδα και η Ρουμανία με 2 χρυσά μετάλλια και 5 συνολικά έκαστη. Την τρίτη θέση κέρδισε η Βουλγαρία με 2 αργυρά μετάλλια και 3 συνολικά.
Μετέχουσες χώρες
Κάποιες από τις χώρες που συμμετείχαν ήταν: • 3
Συνθέσεις
Οι συνθέσεις των εθνικών ομάδων ήταν:
Παραπομπές
1976 Κατηγορία:Διοργανώσεις σκοποβολής στην Αθήνα Κατηγορία:Σκοποβολή το 1976
Μιχαήλ Θεοτοκάς
Ο Μιχαήλ Θεοτοκάς (1872-1951) ήταν ο πατέρας του λογοτέχνη Γιώργου Θεοτοκά. Ήταν νομικός και διετέλεσε σύμβουλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Ελληνικής αντιπροσωπείας στη διάσκεψη της Λωζάνης.
Βίος
Ο Μιχαήλ Θεοτοκάς γεννήθηκε στο Πυργί της Χίου το 1872. Αφού τελείωσε τις Γυμνασιακές σπουδές στην ιδιαίτερη πατρίδα του σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη.Παντρεύτηκε την Ανδρονίκη Νομικού και μαζί απέκτησαν δύο παιδιά: τον Γιώργο και την Μαρία-Ελένη. Το 1897 δημοσιέυει τη Νομολογία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Διετέλεσε σύμβουλος των Πατριάρχη Κωνσταντίνος Ε΄ και Ιωακείμ Γ΄ Μεγαλοπρεπή και μέχρι το 1922, οπότε ήλθε στην Ελλάδα με την οικογένειά του. Το 1910 εξελέγη αντιπρόσωπος της Κορυτσάς στην Εθνοσυνέλευση της Κωνσταντινουπόλεως. Τότε φυλακίζεται από τους Τούρκους. Συνέταξε υπόμνημα του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη Διάσκεψη της Ειρήνης του 1919. Κλήθηκε από τον Ελευθέριο Βενιζέλο να συμμετάσχει αργότερα στη διάσκεψη της Λωζάνης. Ο Μιχαήλ Θεοτοκάς συνέταξε το Σχέδιο Σύμβασης Ανταλλαγής των πληθυσμών Ελλάδος-Τουρκίας.
Eξωτερικοί σύνδεσμοι
Θεοτοκας Μιχαηλ
Αποπροσωποποίηση
Η αποπροσωποποίηση είναι μια διαταραχή της αντίληψης, που συνίσταται σε μεταβολή στη συνηθισμένη αίσθηση πραγματικότητας του ατόμου όσον αφορά τον εαυτό του. Κάποιος που βιώνει αυτή την κατάσταση μπορεί να νιώθει ότι παρατηρεί τον εαυτό του απ' έξω (με την έννοια ότι νιώθει το σώμα ή τις σκέψεις του σαν κάτι ξένο), να έχει την αίσθηση ότι η πραγματικότητα είναι σαν όνειρο ή σαν ταινία, ή ότι το σώμα του λειτουργεί και κινείται μηχανικά σαν ρομπότ, έχοντας ωστόσο πλήρη έλεγχο των κινήσεων του σώματός του.
Η αποπροσωποποίηση είναι παρόμοια με την αποπραγματοποίηση και συνήθως οι δυο διαταραχές αντιμετωπίζονται ως μια. Ωστόσο, πιο συγκεκριμένα, η αποπραγματοποίηση είναι το αίσθημα ότι η εξωτερική πραγματικότητα δεν είναι αληθινή, ενώ η αποπροσωποποίηση είναι το αίσθημα ότι ο εαυτός κάποιου δεν είναι αληθινός, ότι είναι αποκολλημένος από το σώμα του. Η αποπραγματοποίηση και η αποπροσωποποίηση είναι συχνότερες σε διαταραχές όπως η κλινική κατάθλιψη, διπολική διαταραχή, έλλειψη ύπνου, και σε μερικούς τύπους επιληψίας.
Περιγραφή
Όσοι βιώνουν την αποπροσωποποίηση νιώθουν πως είναι τελείως αποκολλημένοι από τον κόσμο και από το σώμα τους και πως δρουν ως μια τελείως ξεχωριστή οντότητα. Συχνά κάποιος που βιώνει αυτό το αίσθημα αναφέρει πως "η ζωή μοιάζει με ταινία" ή ότι τα πράγματα δεν τα νιώθει αληθινά. Ωστόσο, οι πάσχοντες έχουν πλήρη συνείδηση ότι αυτή η αντίληψη για το σώμα και τον ψυχισμό τους δεν είναι κανονική, πράγμα που κάνει πιο έντονη την ανησυχία τους ότι κάτι δεν πάει καλά, και μπορεί να ενισχύσει το άγχος αλλά και αυτά τα συμπτώματα μέσω θετικής ανάδρασης. Η αίσθηση της αποπραγματοποίησης και της αποπροσωποποίησης μπορεί να εμφανιστεί επίσης σε παροδικές καταστάσεις πολύ έντονου άγχους, όπως καταστάσεις που απειλούν τη ζωή του ατόμου ή προκαλούν μεγάλο φόβο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ψυχολογικές παθήσεις και διαταραχές Κατηγορία:Ψυχοπαθολογία
Replay (τραγούδι της Τάμτα)
Το Replay είναι τραγούδι της Ελληνογεωργιανής τραγουδίστριας Τάμτα. Ο τίτλος του τραγουδιού και ο καλλιτέχνης αποκαλύφθηκαν στις 21 Δεκεμβρίου 2018 από το ΡΙΚ. Το τραγούδι είναι γραμμένο από τον Ελληνοσουηδό συνθέτη Άλεξ Παπακωνσταντίνου.
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision
Το τραγούδι στη Eurovision 2019, μετά την εσωτερική επιλογή της Τάμτα από τον εθνικό κυπριακό ραδιοτηλεοπτικό φορέα. Η Τάμτα προκρίθηκε στον τελικό και ήρθε 13η με 109 βαθμούς.
Παραπομπές
Κατηγορία:Τραγούδια στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision Κατηγορία:Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2019 Κατηγορία:Τραγούδια του 2019 Κατηγορία:Συμμετοχή της Κύπρου στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision
Αναστασία Γκοτζή
Η Αναστασία (Νατάσα) Γκοτζή, γεννημένη στις 4 Απριλίου 1987, είναι Ελληνίδα διεθνής αθλήτρια καλαθοσφαίρισης. Έχει ύψος 1,70 και παίζει στη θέση γκαρντ.
Συλλογικό επίπεδο
Η Νατάσα Γκοτζή γεννήθηκε στις 4 Απριλίου 1987 στην Πάτρα. Ξεκίνησε από την Ολυμπιάδα Πατρών και συνέχισε στον ΔΑΣ Ανω Λιοσίων, στον Αστέρα Εξαρχείων, στον οποίο αγωνίστηκε ως το 2008. Στη συνέχεια μεταγράφηκε στον Πανιώνιο και τέλος στον Κρόνο Αγ. Δημητρίου.
Εθνική Ελλάδος
Τον Ιούλιο του 2002, σε ηλικία 15 ετών, κλήθηκε στην εθνική κορασίδων, με την οποία πήρε μέρος στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κορασίδων 2002. Αγωνίστηκε επίσης στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα με τις εθνικές νεανίδων το 2005 και νέων γυναικών το 2006 και το 2007. Το 2009 κλήθηκε και έπαιξε για πρώτη φορά στην Εθνική Ελλάδας στους Μεσογειακούς Αγώνες στην Πεσκάρα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ελληνίδες αθλήτριες της καλαθοσφαίρισης Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες Εθνικής Ελλάδας Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες της εθνικής Ελλάδος νέων γυναικών Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες της εθνικής Ελλάδος νεανίδων Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες της εθνικής Ελλάδος κορασίδων Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες Ολυμπιάδας Πατρών Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες ΔΑΣΑΛ Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες Αστέρα Εξαρχείων Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες Πανιωνίου Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες Κρόνου Αγίου Δημητρίου Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες Σουρμένων-Ελληνικού Κατηγορία:Πόιντ γκαρντ Κατηγορία:Σούτινγκ γκαρντ Κατηγορία:Καλαθοσφαιρίστριες Ολυμπιακού Πειραιώς
Αυτοκίνητο υδρογόνου
μικρογραφία|300x300εσ|Το [[Toyota Mirai είναι ένα από τα πρώτα οχήματα με κυψέλες υδρογόνου που πωλούνται στο εμπόριο από το 2014.]]
Το αυτοκίνητο υδρογόνου είναι ένας τύπος οχήματος εναλλακτικού καυσίμου που χρησιμοποιεί καύσιμο υδρογόνου για κινητήρια δύναμη. Τα οχήματα υδρογόνου περιλαμβάνουν διαστημικούς πυραύλους υδρογόνου, καθώς και αυτοκίνητα και άλλα οχήματα μεταφοράς. Η ισχύς παράγεται από τη μετατροπή χημικής ενέργειας σε μηχανική ενέργεια, είτε από την αντίδραση υδρογόνου με οξυγόνο σε μια κυψέλη καυσίμου για την τροφοδοσία ηλεκτρικού κινητήρα ή, λιγότερο συχνά, με καύση υδρογόνου σε κινητήρα εσωτερικής καύσης.
Επί του παρόντος, υπάρχουν δύο μοντέλα αυτοκινήτων υδρογόνου διαθέσιμα για το κοινό σε επιλεγμένες αγορές: το Toyota Mirai (2014 – σήμερα), το οποίο είναι το πρώτο ηλεκτρικό όχημα αποκλειστικής παραγωγής κυψελών καυσίμου (FCEV) στον κόσμο και το Hyundai Nexo (2018 – σήμερα), ενώ στο πρόσφατο παρελθόν υπήρξε και το Honda Clarity (2008 – 2021, σε δύο γενιές). Μερικές άλλες εταιρείες, όπως η BMW, εξακολουθούν να κάνουν έρευνα σε αυτοκίνητα υδρογόνου, αλλά πρακτικώς ελάχιστα αντίτυπα από αυτά έχουν διατεθεί στο εμπόριο και μόνο σε ειδικά επιλεγμένους πελάτες. Αντιθέτως, ο Όμιλος Volkswagen θεωρεί ότι η τεχνολογία αυτή δεν έχει μέλλον στον χώρο του αυτοκινήτου, κυρίως επειδή ένα ηλεκτρικό όχημα κυψελών καυσίμου καταναλώνει τρεις φορές περισσότερη ενέργεια από ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο μπαταρίας. Τον Δεκέμβριο του 2020, κυκλοφορούσαν συνολικά 31.225 οχήματα υδρογόνου τεχνολογίας FCEV στους δρόμους του κόσμου.
Από το 2019, το 98% του υδρογόνου προέρχεται από την αντίδραση νερού με μεθάνιο, ενώ παράγεται μονοξείδιο του άνθρακα και υδρογόνο (CH4 + H2O ⇌ CO + 3 H2). Η αντίδραση πραγματοποιείται θερμοχημικά ή πυρολυτικά με τη χρήση ανανεώσιμων πρώτων υλών, αλλά οι διαδικασίες είναι επί του παρόντος ακριβές. Γίνονται προσπάθειες ανάπτυξης διαφόρων τεχνολογιών που αποσκοπούν στο να μειώσουν το κόστος, αυξάνοντας ταυτόχρονα τις ποσότητες για να ανταγωνιστούν την παραγωγή υδρογόνου με τη χρήση φυσικού αερίου.
Τα οφέλη της τεχνολογίας υδρογόνου είναι ο γρήγορος χρόνος ανεφοδιασμού (σε σύγκριση με τη βενζίνη) και η μεγάλη απόσταση οδήγησης με ένα μόνο γέμισμα. Τα μειονεκτήματα της χρήσης υδρογόνου είναι οι υψηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα όταν το υδρογόνο παράγεται από φυσικό αέριο, το αρχικό κεφάλαιο επένδυσης, η χαμηλή περιεκτικότητα ενέργειας ανά μονάδα όγκου σε συνθήκες περιβάλλοντος, η παραγωγή και συμπίεση υδρογόνου, η επένδυση που απαιτείται να γίνει σε πρατήρια καυσίμων για τη διανομή του υδρογόνου, η μεταφορά υδρογόνου σε πρατήρια καυσίμων και η έλλειψη ικανότητας παραγωγής ή διανομής υδρογόνου στο σπίτι.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κατηγορία:Υδρογόνο Κατηγορία:Ηλεκτρικά αυτοκίνητα
456 Αμπνόμπα
Φυσικά χαρακτηριστικά
Οι διαστάσεις της Αμπνόμπα εκτιμώνται σε 39,8 χιλιόμετρα (από δεδομένα του IRAS), ενώ η μάζα της εκτιμάται σε 65,8 τρισεκατομμύρια τόνους για μέση πυκνότητα 2 gr/cm³. Ο φασματικός τύπος της είναι άγνωστος, ενώ το άλβεδό της είναι 0,234 (από δεδομένα του IRAS). Η Αμπνόμπα περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της μία φορά κάθε 18 ώρες και 12 λεπτά, μία μάλλον αργή περιστροφή για αστεροειδή. Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνειά της εκτιμάται σε 110 ως 115 περίπου βαθμούς Κελσίου κάτω από το μηδέν.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αμπνομπα
Λίρα Αγίας Ελένης
Η λίρα Αγίας Ελένης καλείται απλώς "λίρα" και χρησιμοποιείται στα νησιά Αγία Ελένη και στη Νήσο Αναλήψεως, τα οποία συναποτελούν το βρετανικό υπερπόντιο έδαφος Αγία Ελένη, Ασενσιόν και Τριστάν ντα Κούνια. Το τρίτο νησί του εδάφους, Τριστάν ντα Κούνια, χρησιμοποιεί τη λίρα στερλίνα. Ωστόσο, περιστασιακά χρησιμοποιούνται αναμνηστικά κέρματα της λίρας Αγίας Ελένης στο νησί αυτό.
Ιστορία
thumb|260px|1821 χάλκινη μισή δεκάρα. [[Βρετανική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών]] Αρχικά, το βρετανικό νόμισμα ήταν σε κυκλοφορία στο βρετανικό έδαφος της Αγίας Ελένης και η λίρα υποδιαιρούνταν σε 20 σελίνια (shillings) και το καθένα ήταν από 12 πένες (pence). Μέχρι το 1961 το ισότιμο σε αξία με τη λίρα στερλίνα νόμισμα της Νοτίου Αφρικής γινόταν επίσης δεκτό. Η εισαγωγή όμως της Νότιας Αφρικής στο δεκαδικό σύστημα έφερε και την εγκατάλειψη της λίρας. Το 1976 η κυβέρνηση της Αγίας Ελένης άρχισε να εκδίδει χαρτονομίσματα και ακολούθησαν τα κέρματα, το 1984.
To 1984 εισήχθησαν κέρματα ονομαστικής αξίας των 1, 2, 5, 10 και 50 πενών και της 1 λίρας. Ακολούθησαν τα κέρματα των 20 πενών, το 1998 και των 2 λιρών το 2002.
Τα αρχικά τραπεζογραμμάτια ήταν το 18ο αιώνα (2½ και 5 σελίνια, 1 και 2 λίρες). Η επόμενη σειρά τους κυκλοφόρησε μετά το 1917 σε αξία των 5, 20 και 40 σελινίων.
Το 1976 εισήχθησαν τα χαρτονομίσματα της 1 και των  5 λιρών και το 1979 των 50 πενών και των 10 λιρών. Το χαρτονόμισμα της 1 λίρας αντικαταστάθηκε από κέρμα το 1984 και τα τραπεζογραμμάτια των 20 λιρών κυκλοφόρησαν το 1986.
Η Αγία Ελένη δεν έχει δική της Κεντρική Τράπεζα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Λιρα Αγιας Ελενης Κατηγορία:Νήσος Αγίας Ελένης
Αυτοάνοσες ασθένειες
Αυτοάνοσες ασθένειες (αγγλ.: autoimmune diseases), λέγονται και αυτοάνοσα νοσήματα, ορίζονται εκείνες οι ασθένειες που προκαλούνται από υπερβολική και λανθασμένη απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος έναντι στον ίδιο τον οργανισμό. Οι αυτοάνοσες ασθένειες περιλαμβάνουν περισσότερες από 80 διαταραχές, οι οποίες μπορούν να προσβάλλουν σχεδόν οποιοδήποτε μέρος του σώματος. Είναι η τρίτη πιο συχνή κατηγορία ασθενειών μετά τον καρκίνο και την καρδιακή νόσο. Τα συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν χαμηλό πυρετό, μυϊκούς πόνους, και αίσθημα κόπωσης, τα οποία κάποιες φορές έχουν περιόδους έξαρσης και ύφεσης.
Οι αιτίες που προκαλούν τις αυτοάνοσες ασθένειες δεν είναι καλά κατανοητές. Αυτό που πιθανολογείται είναι ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης αυτοάνοσων ασθενειών όταν συνυπάρχουν και γενετικοί παράγοντες. Οι 10 πιο συχνές αυτοάνοσες ασθένειες είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η θυρεοειδίτιδα Χασιμότο, η κοιλιοκάκη, η νόσος Γκρέιβς, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1, η λεύκη, ο ρευματικός πυρετός, η ατροφική γαστρίτιδα, η γυροειδής αλωπεκία, και η αυτοάνοση (ιδιοπαθής) θρομβοπενική πορφύρα. Άλλες εξίσου σημαντικές αυτοάνοσες ασθένειες είναι η ψωρίαση, ο συστημικός ερυθηματώδης λύκος, το σύνδρομο Χόγκρεν, το σύνδρομο Γκιγιέν-Μπαρέ, η αιμολυτική αναιμία, και η ιδιοπαθής φλεγμονώδης εντερική νόσος (νόσος Κρον και ελκώδης κολίτιδα).
Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο και τη σοβαρότητα της κατάστασης. Τα διάφορα θεραπευτικά σχήματα στοχεύουν στο να ανακουφίσουν τα συμπτώματα (π.χ. με φάρμακα όπως ασπιρίνη, ιβουπροφαίνη), να αντικαταστήσουν τις ζωτικές ουσίες που ο οργανισμός δεν μπορεί πλέον να παράγει μόνος του (π.χ. με ενέσεις ινσουλίνης, ενδοφλέβια ανοσοσφαιρίνη), και να καταστείλει το ανοσοποιητικό σύστημα (π.χ. με φάρμακα για τον έλεγχο της φλεγμονής, όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) και ανοσοκατασταλτικά).
Υπολογίζεται ότι το 5-8% του πληθυσμού (περίπου 24 εκ. άτομα) στις ΗΠΑ προσβάλλεται από κάποιου είδους αυτοάνοση ασθένεια, ενώ το 78.8% των ατόμων αυτών είναι γυναίκες. Άτομα τα οποία έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν αυτοάνοση ασθένεια είναι γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία, άτομα με οικογενειακό ιστορικό, και άτομα που εκτίθενται σε συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς ρύπους όπως φως του ήλιου, χημικές ουσίες (διαλύτες) και ιογενείς και βακτηριακές λοιμώξεις.
Περιγραφή
Το ανοσοποιητικό σύστημα έχει εξελιχθεί έτσι ώστε να μας προστατεύει απέναντι σε οποιοδήποτε ξένο σώμα/μόριο που μπορεί να εισβάλλει στον οργανισμό μας (π.χ. ένας ιός) και ταυτόχρονα να μην δραστηριοποιείται εναντίον μας - να μην καταστρέφει π.χ. τα νευρικά μας κύτταρα. Στην περίπτωση που παρουσιαστεί μια βλάβη ή δυσλειτουργία και το ανοσοποητικό σύστημα εκλάβει ένα μόριο του σώματος σαν ξένο, τότε θα επιχειρήσει να το εξουδετερώσει ή να το καταστρέψει (επιτελώντας απλά και μόνο τον εξελικτικό του ρόλο) προκαλώντας μικρή η μεγάλη βλάβη. Επομένως, οι αυτοάνοσες ασθένειες είναι η ακριβώς αντίθετη περίπτωση της ανοσολογικής ανεπάρκειας, η οποία προκαλείται από υπολειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Οι αυτοάνοσες ασθένειες απαντώνται συχνά στην βιβλιογραφία και με τους όρους φλεγμονώδεις παθήσεις, ρευματικές παθήσεις και αντιδράσεις υπερευαισθησίας.
Τα αυτοάνοσα νοσήματα περιλαμβάνουν ένα φάσμα ασθενειών. Ορισμένες ασθένειες προσβάλλουν συγκεκριμένα όργανα ή ιστούς όπου τα αντισώματα και τα Τ λεμφοκύτταρα αντιδρούν σε αυτοαντιγόνα που εντοπίζονται στις περιοχές αυτές, ενώ άλλες είναι συστημικές και επηρεάζουν πολλούς ιστούς σε όλο το σώμα. Για να θεωρηθεί μία ασθένεια ως αυτοάνοση θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια (αξιώματα Βιτέμπσκι), τα οποία είναι:
Κλινική εικόνα
Η εμφάνιση των συμπτωμάτων μπορεί να κυμαίνεται με περιόδους έξαρσης και ύφεσης. Αυτού του είδους τα συμπτώματα μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση του είδους της ασθένειας λαμβάνοντας υπόψη και τους βιολογικούς δείκτες των αυτοάνοσων ασθενειών.
Οι περιοχές που επηρεάζονται από τις αυτοάνοσες ασθένειες βρίσκονται σε διάφορα σημεία του σώματος, όπως τα αιμοφόρα αγγεία, οι υποκείμενοι συνδετικοί ιστοί, οι αρθρώσεις και οι μύες, τα ερυθρά αιμοσφαίρια, το δέρμα, και οι ενδοκρινείς αδένες (όπως ο θυρεοειδής ή το πάγκρεας).
Καρκίνος
Με βάση τις έρευνες, υπάρχει μια συνολική συσχέτιση μεταξύ των αυτοάνοσων ασθενειών και καρκίνου, όπου οι αυτοάνοσες ασθένειες αυξάνουν τον κίνδυνο ή την πιθανότητα εμφάνισης ορισμένων καρκίνων. Οι αυτοάνοσες ασθένειες προκαλούν φλεγμονές μέσω ποικίλων μηχανισμών, ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο δημιουργούνται οι φλεγμονές αυτές δεν επιδρά στον κίνδυνο απόκτησης του καρκίνου. Αντίθετα, ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται από τις χρόνιες φλεγμονές λόγω των αυτοάνοσων ασθενειών. Οι αυτοάνοσες ασθένειες που συνδέονται συχνότερα με τον καρκίνο είναι η κοιλιοκάκη, η ιδιοπαθής φλεγμονώδης εντερική νόσος, η σκλήρηνση κατά πλάκας, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και ο συστημικός ερυθηματώδης λύκος.
Αίτια
Οι αιτίες δημιουργίας των αυτοάνοσων ασθενειών είναι άγνωστες. Ορισμένες αυτοάνοσες ασθένειες, όπως ο λύκος, έχουν κληρονομική βάση, ενώ άλλες μπορούν να προκληθούν από λοιμώξεις ή άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Γενετικοί παράγοντες
Οι αυτοάνοσες ασθένειες είναι καταστάσεις στις οποίες το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται σε υγιείς ανθρώπινους ιστούς μέσα στο σώμα. Τα γονίδια που είναι υπεύθυνα για την πρόκληση κάθε αυτοάνοσης ασθένειας προς το παρόν δεν έχουν βρεθεί. Αρκετές πειραματικές μέθοδοι, όπως ο έλεγχος ολόκληρου του γονιδιώματος έχουν χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό κοινών πολυμορφισμών που σχετίζονται με αυτοάνοσες ασθένειες. Οι αυτοάνοσες ασθένειες έχουν μια πολύπλοκη γενετική βάση. Πολλαπλά γονίδια συμβάλλουν συνδυαστικά στον αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης ασθένειας, ενώ το καθένα από αυτά έχει μέτρια επίδραση από μόνο του. Επιπλέον, είναι πλέον σαφές ότι γνωστά γονίδια ευθύνονται για πολλαπλές αυτοάνοσες ασθένειες. Υπάρχει επίσης ετερογένεια μεταξύ των υποφαινοτύπων σε μια ασθένεια. Επειδή η έρευνα βρίσκεται στα αρχικά βήματα, παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό η κοινή παραλλαγή έναντι πολλών σπάνιων παραλλαγών συμβάλλει στην ευαισθησία των ασθενειών.
Στην περίπτωση ασθενειών όπως ο διαβήτης τύπου 1 και η ρευματοειδής αρθρίτιδα, οι επιστήμονες κατάφεραν να κατανοήσουν μέρος της αιτιολογίας των ασθενειών αυτών. Ο διαβήτης τύπου 1 είναι μια κατάσταση κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα στοχεύει και καταστρέφει τα Β κύτταρα του παγκρέατος. Η κατάσταση προκαλείται από μεταλλάξεις στο γονίδιο της ινσουλίνης (INS), το οποίο είναι υπεύθυνο για τη διαμεσολάβηση της παραγωγής της ινσουλίνης στο πάγκρεας. Το γονίδιο INS βρίσκεται στο βραχίονα του χρωμοσώματος 11p15.5 μεταξύ των γονιδίων υδροξυλάση τυροσίνης και παράγοντα ανάπτυξης ινσουλίνης τύπου II. Εκτός από το χρωμόσωμα 11, ένας επιπλέον παράγοντας καθοριστικός για τον διαβήτη τύπου 1 είναι το μείζον σύμπλεγμα ιστοσυμβατότητας MHC που βρίσκεται στο χρωμόσωμα 6p21.
Αν και δεν υπάρχει πλήρης γενετική χαρτογράφηση για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, πολλά γονίδια πιστεύεται ότι παίζουν ρόλο στην πρόκλησή της. Τα γονίδια που επηρεάζουν το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα περιέχουν έναν υποδοχέα TNF που σχετίζεται με τον παράγοντα 1 (TRAF1). Ο TRAF1 βρίσκεται στην περιοχή 9q33-34. Επιπλέον, τα γονίδια Β1 στο ανθρώπινο γονιδίωμα περιέχουν αυξημένη συγκέντρωση αλληλόμορφων HLA-DRB1 που παρατηρούνται συχνότερα σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα. Η ασθένεια αυτή μπορεί να ποικίλει σε σοβαρότητα ως συνέπεια πολυμορφισμών εντός του γονιδιώματος.
Περιβαλλοντικοί παράγοντες
Μια σειρά περιβαλλοντικών παραγόντων έχει αναγνωριστεί ότι είτε έχει άμεσο ρόλο στην ανάπτυξη είτε είναι καταλύτης σε πολλές αυτοάνοσες ασθένειες. Οι τρέχουσες μελέτες δείχνουν ότι έως και το 70% των αυτοάνοσων ασθενειών πιθανόν να οφείλεται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως χημικές ουσίες, λοιμώξεις, διατροφή και εντερική δυσβίωση. Η πιο πιθανή εξήγηση για την έναρξη των αυτοάνοσων ασθενειών θεωρείται ότι είναι ένα σύνολο στοιχείων, αλλά η υπόθεση αυτή δεν είναι οριστική. Τα στοιχεία πιθανόν να είναι τα εξής:
Οι χημικές ουσίες μπορούν να βρεθούν είτε εντός του άμεσου περιβάλλοντος είτε με τη μορφή φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων των υδραζινών, των βαφών μαλλιών, του τριχλωροαιθυλένιου, των ταρτραζινών, των επικίνδυνων αποβλήτων και των βιομηχανικών εκπομπών.
Η υπεριώδης ακτινοβολία είναι μια πιθανή αιτία ανάπτυξης της αυτοάνοσης νόσου δερματομυοσίτιδα, η έκθεση σε φυτοφάρμακα παίζει ρόλο στην ανάπτυξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, και η βιταμίνη D έχει βρεθεί ως το κλειδί στην πρόληψη των ανοσολογικών δυσλειτουργιών σε ηλικιωμένους πληθυσμούς. Οι μολυσματικοί παράγοντες θεωρούνται ενεργοποιητές Τ κυττάρων, που είναι ένα βήμα πριν την ενεργοποίηση των αυτοάνοσων ασθενειών. Αυτοί οι μηχανισμοί είναι σχετικά άγνωστοι, αλλά αποτελούν μία από τις τρέχουσες εναλλακτικές θεωρίες για την εξήγηση αυτοάνοσων ασθενειών, όπως το σύνδρομο Γκιγιέν-Μπαρέ και ο ρευματικός πυρετός, που προκαλούνται από λοιμώξεις.
Διάγνωση
μικρογραφία|416x416εσ|Διαγνωστική διαδικασία (Αναπροσαρμογή από Wang et al. 2015: 386). Υπάρχει μια δυσκολία στη διάγνωση της αυτοάνοσης διαταραχής όταν παρουσιάζονται τα αρχικά συμπτώματα. Πολλά συμπτώματα που σχετίζονται με αυτοάνοσες ασθένειες θα μπορούσαν να προκληθούν από άλλους παράγοντες, όπως μία συνήθης ασθένεια, όπως το κρυολογήματα και η γρίπη. Συνήθως δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο τεστ για να γίνει οριστική διάγνωση της ασθένειας αυτής. Τις περισσότερες φορές θα πρέπει να πραγματοποιηθεί ένας αριθμός εξετάσεων, συμπεριλαμβανομένης της φυσικής εξέτασης, του ιστορικού, της ανάλυσης συγκεκριμένων δεικτών αίματος, της βιοψίας και της ιατρικής απεικόνισης όπως οι ακτινογραφίες και οι σαρώσεις. Μια μεμονωμένη αυτοάνοση ασθένεια μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικούς τρόπους σε διαφορετικούς ανθρώπους ή να περιλαμβάνει χαρακτηριστικά άλλων αυτοάνοσων ασθενειών. Θα πρέπει να υπάρξει αποκλεισμός άλλων αιτιών που θα μπορούσαν να προκαλέσουν τα συμπτώματα πριν υπάρξει τελική διάγνωση της αυτοάνοσης ασθένειας.
Συνολικά, τα σημερινά διαγνωστικά εργαλεία μπορούν να βοηθήσουν να αντιμετωπιστούν τα αυτοάνοσα νοσήματα, αλλά δεν μπορούν να κάνουν πολλά στη διαφορική διάγνωση μιας ασθένειας από την άλλη. Για την επίλυση αυτού του προβλήματος, πραγματοποιούνται διάφορες έρευνες για τον εντοπισμό βιοδεικτών που θα μπορούσαν να δείξουν μια συγκεκριμένη ασθένεια. Τέτοιοι βιοδείκτες θα μπορούσαν να δώσουν τη δυνατότητα να γίνουν πιο γρήγορες, πιο ακριβείς διαγνώσεις για να ξεκινήσει η θεραπεία πολύ νωρίτερα.
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο και τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η πλειονότητα των αυτοάνοσων ασθενειών είναι χρόνιες και δεν υπάρχει οριστική θεραπεία. Γίνεται ωστόσο προσπάθεια για την ανακούφιση των συμπτωμάτων για τον έλεγχό τους με θεραπεία. Συνολικά, ο στόχος των διαφόρων θεραπευτικών σχημάτων είναι η μείωση των παρουσιαζόμενων συμπτωμάτων και ο χειρισμός της αυτοάνοσης απόκρισης του σώματος, διατηρώντας παράλληλα την ικανότητα του ασθενούς να καταπολεμά ασθένειες που μπορεί να προκύψουν.
Μερικοί άνθρωποι μπορούν να χρησιμοποιήσουν φάρμακα χωρίς ιατρική συνταγή για ήπια συμπτώματα, όπως ασπιρίνη και ιβουπροφαίνη για ήπιο πόνο. Άλλοι με πιο σοβαρά συμπτώματα μπορεί να χρειάζονται συνταγογραφούμενα φάρμακα για να ανακουφίσουν τα συμπτώματα όπως πόνος, πρήξιμο, κατάθλιψη, άγχος, προβλήματα ύπνου, κόπωση ή εξανθήματα. Για άλλους, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει τη χειρουργική επέμβαση. Ορισμένες αυτοάνοσες ασθένειες, όπως ο διαβήτης και η νόσος του θυρεοειδούς, μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα του σώματος να παράγει ουσίες που χρειάζεται για να λειτουργήσει. Με τον διαβήτη, χρειάζονται ενέσεις ινσουλίνης για τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Η αντικατάσταση των θυρεοειδοτρόπων ορμονών αποκαθιστά τα επίπεδα των ορμονών αυτών σε άτομα με θυρεοειδή που υπολειτουργεί. Ορισμένα φάρμακα μπορούν να καταστέλλουν τη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτά τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο της νόσου και να διατηρήσουν τη λειτουργία των οργάνων. Για παράδειγμα, για τον έλεγχο της φλεγμονής στους προσβεβλημένους νεφρούς σε άτομα με λύκο για να διατηρήσουν τα νεφρά σε λειτουργία. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την καταστολή της φλεγμονής περιλαμβάνουν τη χημειοθεραπεία που χορηγείται σε χαμηλότερες δόσεις από ό, τι για τη θεραπεία του καρκίνου, και φάρμακα που χρησιμοποιούνται σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση οργάνου για προστασία από την απόρριψη. Μια κατηγορία φαρμάκων που ονομάζεται φάρμακα κατά του TNF (αντι-ΤΝF) εμποδίζει τη φλεγμονή σε ορισμένες μορφές αυτοάνοσης αρθρίτιδας και ψωρίασης.
Άλλες τυπικές μέθοδοι θεραπείας περιλαμβάνουν:
Επειδή η φαρμακευτική αγωγή στοχεύει στη μείωση της ανοσολογικής απόκρισης ενάντια στους ιστούς του σώματος, προκαλούνται ανεπιθύμητα συμβάντα στο σώμα, το οποίο γίνεται πιο ευάλωτο σε λοιμώξεις που μπορεί να είναι δυνητικά απειλητικές για τη ζωή. Επί του παρόντος πραγματοποιούνται έρευνες στον τομέα για την ανάπτυξη και δοκιμή νέων θεραπευτικών επιλογών, όταν οι παραδοσιακές επιλογές αποτυγχάνουν. Αυτές οι θεραπείες στοχεύουν είτε στην παρεμπόδιση της ενεργοποίησης των παθογόνων κυττάρων στο σώμα, είτε στην αλλαγή του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν, καταστέλλοντάς τους με φυσικό τρόπο. Ο στόχος αυτών των ερευνών είναι να υπάρχουν διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές που να είναι λιγότερο τοξικές για τον ασθενή και να έχουν πιο συγκεκριμένους στόχους. Τέτοιες επιλογές περιλαμβάνουν: