cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μαγειρικό λάδι
Μαγείρεμα με λάδι
Το φοινικέλαιο περιέχει περισσότερα κορεσμένα λίπη από το κραμβέλαιο, το αραβοσιτέλαιο, το λινέλαιο, το σογιέλαιο, το καρθαμέλαιο και το ηλιέλαιο. Ως εκ τούτου, το φοινικέλαιο μπορεί να αντέξει το βαθύ τηγάνισμα σε υψηλότερες θερμοκρασίες και είναι ανθεκτικό στην οξείδωση σε σύγκριση με τα φυτικά έλαια υψηλής περιεκτικότητας σε πολυακόρεστα. Από το 1900 περίπου, το φοινικέλαιο ενσωματώνεται όλο και περισσότερο στα τρόφιμα από την παγκόσμια εμπορική βιομηχανία τροφίμων επειδή παραμένει σταθερό στο τηγάνισμα ή στο ψήσιμο σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες και για τα υψηλά επίπεδα φυσικών αντιοξειδωτικών, αν και το εξευγενισμένο φοινικέλαιο που χρησιμοποιείται στα βιομηχανικά τρόφιμα έχει χάσει το μεγαλύτερο μέρος της περιεκτικότητάς του σε καροτενοειδή (και το πορτοκαλοκόκκινο χρώμα του).
Τα παρακάτω λάδια είναι κατάλληλα για τηγάνισμα σε υψηλή θερμοκρασία λόγω του υψηλού σημείου καπνού τους:
Αποθήκευση και διατήρηση λαδιού
Όλα τα έλαια αποικοδομούνται ως απόκριση στη θερμότητα, το φως και το οξυγόνο. Για να καθυστερήσει η έναρξη του τάγγισης, ένα στρώμα από ένα αδρανές αέριο, συνήθως άζωτο, εφαρμόζεται στον χώρο ατμών στο δοχείο αποθήκευσης αμέσως μετά την παραγωγή – μια διαδικασία που ονομάζεται κάλυψη δεξαμενής.
Σε ένα δροσερό, ξηρό μέρος, τα λάδια έχουν μεγαλύτερη σταθερότητα, αλλά μπορεί να πήξουν, αν και σύντομα θα επιστρέψουν σε υγρή μορφή εάν αφεθούν σε θερμοκρασία δωματίου. Για να ελαχιστοποιηθούν οι επιβλαβείς επιπτώσεις της θερμότητας και του φωτός, τα λάδια πρέπει να αφαιρούνται από την ψυχρή αποθήκευση για αρκετό χρόνο για χρήση.
Τα εξευγενισμένα έλαια με υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα λίπη, όπως το λάδι από μακαδάμια, διατηρούνται έως και ένα χρόνο, ενώ εκείνα με υψηλή περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα λίπη, όπως το σογιέλαιο, διατηρούνται περίπου έξι μήνες. Οι δοκιμές τάγγισης έδειξαν ότι η διάρκεια ζωής του καρυδέλαιου είναι περίπου 3 μήνες, περίοδος σημαντικά μικρότερη από την ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στις ετικέτες.
Αντίθετα, τα έλαια με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λίπη, όπως το λάδι από αβοκάντο, έχουν σχετικά μεγάλη διάρκεια ζωής και μπορούν να αποθηκευτούν με ασφάλεια σε θερμοκρασία δωματίου, καθώς η χαμηλή περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα λιπαρά διευκολύνει τη σταθερότητα.
Τύποι και χαρακτηριστικά
Τα μαγειρικά λάδια αποτελούνται από διάφορα κλάσματα λιπαρών οξέων. Για το τηγάνισμα των τροφίμων, τα λάδια με υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα ή κορεσμένα λίπη είναι γενικά δημοφιλή, ενώ τα έλαια με υψηλή περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα λιπαρά είναι λιγότερο επιθυμητά. Τα έλαια με υψηλή περιεκτικότητα σε ελαϊκό οξύ περιλαμβάνουν τα αμύγδαλο, μακαδάμια, ελιά, πεκάν, φιστίκι και ποικιλίες καρθάκου και ηλίανθου με υψηλή περιεκτικότητα σε ελαϊκό οξύ.
Σημείο καπνού
Πάνω από το σημείο καπνού υπάρχουν σημεία ανάφλεξης και πυρκαγιάς. Το σημείο ανάφλεξης είναι η θερμοκρασία στην οποία οι ατμοί λαδιού θα αναφλεγούν αλλά δεν παράγονται σε επαρκείς ποσότητες για να παραμείνουν αναμμένοι. Το σημείο ανάφλεξης εμφανίζεται γενικά στους περίπου 275-330 °C. Το σημείο πυρκαγιάς είναι η θερμοκρασία στην οποία το καυτό λάδι παράγει αρκετούς ατμούς που θα πιάσουν φωτιά και θα καούν. Καθώς αυξάνονται οι ώρες τηγανίσματος, όλα αυτά τα σημεία θερμοκρασίας μειώνονται. Εξαρτώνται περισσότερο από την οξύτητα ενός λαδιού παρά από το προφίλ λιπαρών οξέων.
Το σημείο καπνού των μαγειρικών ελαίων ποικίλλει γενικά σε σχέση με τον τρόπο εξευγενισμού του λαδιού: υψηλότερο σημείο καπνού προκύπτει από την απομάκρυνση των ακαθαρσιών και των ελεύθερων λιπαρών οξέων. Ο υπολειπόμενος διαλύτης που απομένει από τη διαδικασία εξευγενισμού μπορεί να μειώσει το σημείο καπνού. Έχει αναφερθεί ότι αυξάνεται με τη συμπερίληψη αντιοξειδωτικών (BHA, BHT και TBHQ). Για αυτούς τους λόγους, τα δημοσιευμένα σημεία καπνού των λαδιών ενδέχεται να διαφέρουν.
Τα έλαια εξάγονται από ξηρούς καρπούς, σπόρους, ελιές, δημητριακά ή όσπρια με εκχύλιση με βιομηχανικές χημικές ουσίες ή με μηχανικές διεργασίες. Η συμπίεση με εξώθηση είναι μια διαδικασία χωρίς χημικά που συλλέγει λάδια από μια πηγή χρησιμοποιώντας μια μηχανική πρέσα με ελάχιστη θερμότητα. Τα έλαια ψυχρής έκθλιψης εξάγονται υπό ελεγχόμενη θερμοκρασία συνήθως κάτω από τους 105 °C, που προορίζονται για τη διατήρηση φυτοχημικών ουσιών που απαντώνται στη φύση, όπως πολυφαινόλες, τοκοτριενόλες, φυτικές στερόλες και βιταμίνη Ε που επηρεάζουν συλλογικά το χρώμα, τη γεύση, το άρωμα και τη θρεπτική αξία.
Εκχύλιση και εξευγενισμός
δεξιά|μικρογραφία|200x200εσ| Παραγωγή ελαιολάδου στην [[Κροατία]] Η εξαγωγή και ο εξευγενισμός του μαγειρικού λαδιού είναι ξεχωριστές διαδικασίες. Η εκχύλιση αφαιρεί πρώτα το λάδι, συνήθως από σπόρους, ξηρούς καρπούς ή φρούτα. Στη συνέχεια, η βελτίωση αλλάζει την εμφάνιση, την υφή, τη γεύση, τη μυρωδιά ή τη σταθερότητα του λαδιού για να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του αγοραστή.
Εξαγωγή
Υπάρχουν τρεις γενικοί τύποι εκχύλισης λαδιού:
Σε μεγάλης κλίμακας βιομηχανική εκχύλιση λαδιού θα παρουσιάζεται συχνά κάποιο συνδυασμό συμπίεσης, χημικής εκχύλισης ή/και φυγοκέντρησης προκειμένου να εξαχθεί η μέγιστη δυνατή ποσότητα λαδιού.
Εξευγενισμός
Το μαγειρικό λάδι μπορεί είτε να είναι μη ραφιναρισμένο είτε να εξευγενιστεί χρησιμοποιώντας μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες διαδικασίες εξευγενισμού (σε οποιονδήποτε συνδυασμό):
Το φιλτράρισμα, μια μη χημική διεργασία που εξαλείφει τα μεγαλύτερα σωματίδια, θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα βήμα βελτίωσης, αν και δεν αλλάζει την κατάσταση του λαδιού.
Απόβλητα μαγειρικού λαδιού
δεξιά|μικρογραφία|150x150εσ| Κάδος για αναλωμένο μαγειρικό λάδι στο [[Όστιν (Τέξας)|Ώστιν του Τέξας, τον οποίο διαχειρίζεται μια εταιρεία ανακύκλωσης.]] Η σωστή απόρριψη του χρησιμοποιημένου μαγειρικού λαδιού είναι μια σημαντική ανησυχία για τη διαχείριση των απορριμμάτων. Το λάδι μπορεί να πήξει στους σωλήνες, προκαλώντας υπερχείλιση αποχέτευσης.
Εξαιτίας αυτού, το μαγειρικό λάδι δεν πρέπει ποτέ να ρίχνεται στον νεροχύτη της κουζίνας ή στη λεκάνη της τουαλέτας. Ο σωστός τρόπος απόρριψης του λαδιού είναι να το βάλετε σε ένα σφραγισμένο μη ανακυκλώσιμο δοχείο και να το πετάξετε μαζί με τα κανονικά σκουπίδια. Η τοποθέτηση του δοχείου λαδιού στο ψυγείο για να σκληρύνει επίσης κάνει την απόρριψη πιο εύκολη και λιγότερο ακατάστατη.
Ανακύκλωση
Το μαγειρικό λάδι μπορεί να ανακυκλωθεί. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ζωοτροφές, σαπούνι, μακιγιάζ, ρούχα, καουτσούκ, απορρυπαντικά, απευθείας ως καύσιμο και για την παραγωγή βιοντίζελ.
Στη βιομηχανία ανακύκλωσης, το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι που ανακτάται από εστιατόρια και βιομηχανίες επεξεργασίας τροφίμων (συνήθως από φριτέζες ή ψησταριές) ονομάζεται κίτρινο γράσο, ανακυκλωμένο φυτικό λάδι (RVO), χρησιμοποιημένο φυτικό λάδι (UVO) ή απόβλητα φυτικών ελαίων (WVO).
Οι λιποπαγίδες συλλέγουν λίπη και λάδια από νεροχύτες κουζίνας και αποχετεύσεις δαπέδου. Το αποτέλεσμα ονομάζεται καφέ γράσο, και σε αντίθεση με το κίτρινο γράσο, οι σοβαροί ρύποι του καθιστούν πολύ πιο δύσκολη την ανακύκλωσή του.
Νόθευση
Το λάδι αποχέτευσης είναι όρος που χρησιμοποιείται στην Κίνα για να περιγράψει το ανακυκλωμένο λάδι που έχει υποστεί επεξεργασία ώστε να μοιάζει με παρθένο λάδι, αλλά περιέχει τοξικούς ρύπους και πωλείται παράνομα για μαγείρεμα. Η προέλευσή του είναι συχνά καφέ γράσο από τα σκουπίδια.
Στην Κένυα, κλέφτες πωλούν κλεμμένους ηλεκτρικούς μετασχηματιστές σε χειριστές πάγκων με τρόφιμα στην άκρη του δρόμου για επαναχρησιμοποίηση του λαδιού στο βαθύ τηγάνισμα, κατάλληλοι για παρατεταμένη χρήση από το συνηθισμένο μαγειρικό λάδι, αλλά απειλούν την υγεία των καταναλωτών λόγω της παρουσίας πολυχλωριωμένων διφαινύλιων και πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Επιστήμη τροφίμων Κατηγορία:Μη ξυλώδη δασικά προϊόντα
Στίβος στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2020 – 100 μέτρα γυναικών
Ολυμπιακή Πρόκριση
Κάθε Εθνική Ολυμπιακή Επιτροπή (ΕΟΕ) είχε την δυνατότητα να δηλώσει μέχρι 3 αθλήτριες σε αυτό το αγώνισμα. Ο χρόνος που έπρεπε να πιάσουν για να κερδίσουν μια θέση στους Αγώνες, ήταν τα 11.15 δευτερόλεπτα. Το όριο καθορίστηκε από την World Athletics. Επιπλέον, αθλήτριες που δεν έπιασαν τον χρόνο, είχαν τη δυνατότητα να προκριθούν μέσω της θέσης τους στην παγκόσμια κατάταξη. Αυτές που βρίσκονταν υψηλότερα στην λίστα, κέρδισαν μια από τις διαθέσιμες θέσεις, έως ότου να συμπληρωθεί ο αριθμός των 80 συμμετεχόντων.
Η περίοδος πρόκρισης ήταν αρχικά από την 1η Μαΐου 2019 έως τις 29 Ιουνίου 2020. Λόγω της πανδημίας COVID-19, η περίοδος τέθηκε σε αναστολή από τις 6 Απριλίου 2020 έως τις 30 Νοεμβρίου 2020, και αργότερα παρατάθηκε μέχρι τις 29 Ιουνίου 2021. Η περίοδος καθορισμού της παγκόσμιας κατάταξης ήταν από την 1η Μαΐου 2019 μέχρι τις 30 Ιουνίου 2020. Οι αθλήτριες είχαν την δυνατότητα να πιάσουν το όριο, σε όλες τις επίσημες διοργανώσεις του ανοιχτού στίβου. Αποτελέσματα σε κλειστό στίβο, δεν λήφθηκαν υπ' όψη.
Μορφή Αγωνίσματος
To αγώνισμα αποτελείται από κούρσες των 100 μέτρων πάνω σε ταρτάν, τα οποία οι αθλήτριες καλούνται να διανύσουν όσο πιο γρήγορα μπορούν. Σε κάθε κούρσα συμμετέχουν συνήθως 8 αθλήτριες σε 8 προκαθορισμένες διαδρομές ή οποίες αρχίζουν την κούρσα τοποθετημένες σε βατήρες. Εάν η αθλήτρια πραγματοποιήσει πρόωρη/εσφαλμένη εκκίνηση ή βγει εκτός της προκαθορισμένης διαδρομής της, ακυρώνεται. Στους φετινούς Αγώνες το αγώνισμα θα πραγματοποιηθεί σε 4 διαφορετικές φάσεις, όπως συνηθίζεται από το 2012.
Η 1η φάση είναι ο προκριματικός γύρος, στον οποίο θα συμμετέχουν οι αθλήτριες που πέρασαν στους αγώνες εξ' αιτίας του κανόνα της καθολικότητας. Αναμένεται να αποτελείται από 3 κούρσες, από τις οποίες θα προκρίνονται στην επόμενη φάση οι 2 πρώτες από κάθε κούρσα και οι επόμενες 2 πιο γρήγορες από όλες τις κούρσες συνολικά. Η επόμενη φάση ή 1ος Γύρος αποτελείται από 8 κούρσες στις οποίες συμμετέχουν αυτομάτως οι αθλήτριες που προκρίθηκαν μέσω της παγκόσμιας κατάταξης ή επειδή έπιασαν τον χρόνο πρόκρισης, μαζί με τις 8 αθλήτριες που πέρασαν τον προκριματικό γύρο (Σύνολο: 64 αθλήτριες). Από κάθε κούρσα προκρίνονται πάλι οι 2 πρώτες, ενώ από όλες τις κούρσες συνολικά προκρίνονται οι επόμενες 8 πιο γρήγορες. Συνεπώς 24 αθλήτριες φτάνουν στα ημιτελικά, τα οποία πραγματοποιούνται σε 3 κούρσες. Οι 2 πρώτες της κάθε κούρσας μαζί με τις επόμενες 2 πιο γρήγορες συνολικά, συμπληρώνουν τις 8 θέσεις του τελικού.
Πρόγραμμα
Όλες οι ώρες είναι στην Τοπική ώρα Ιαπωνίας ( UTC + 9 )
Το αγώνισμα θα πραγματοποιηθεί τις παρακάτω μέρες και ώρες:
Προκαταρκτικός γύρος
Πρόκριση: Οι τρεις πρώτες κάθε σειράς (Q) καθώς και ο επόμενος γρηγορότερος χρόνος (q).
1ος Γύρος
Πρόκριση: Οι τρεις πρώτες κάθε σειράς (Q) καθώς και οι τρεις επόμενοι γρηγορότεροι χρόνοι (q) προκρίνονται στους ημιτελικούς.
Άνεμος: Σειρά 1: -0,1μ/δ, Σειρά 2: +0,1μ/δ, Σειρά 3: -0,4μ/δ, Σειρά 4: -0,3μ/δ, Σειρά 5: +1,3μ/δ, Σειρά 6: -0,1μ/δ, Σειρά 7: -0,2μ/δ
Ημιτελικοί
Πρόκριση: Οι δύο πρώτες κάθε σειράς (Q) και οι δύο επόμενοι γρηγορότεροι χρόνοι (q) προκρίνονται στον τελικό.
Παραπομπές
100μΓ
Ακανθοκέφαλα
Τα ακανθοκέφαλα (Acanthocephala, ελλην. άκανθα + κεφαλή) είναι συνομοταξία παρασιτικών σκουληκιών. Έχουν χαρακτηριστική προβοσκίδα με άγκιστρα στην οποία οφείλουν και την ονομασία τους.
Κατηγορία:Ακανθοκέφαλα Κατηγορία:Παράσιτα
Απόστολος Τόσκας
Ο Απόστολος (Τόλης) Τόσκας (Τρίκαλα, 28 Δεκεμβρίου 1947) είναι Έλληνας πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως κεντρικός αμυντικός και διακρίθηκε τις δεκαετίες '60 και '70 με τη φανέλα των Τρικάλων και της ΑΕΚ. Ο γιος του Γρηγόρης υπήρξε επίσης ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ, τη δεκαετία του 2000.
Σε συλλογικό επίπεδο
Τα πρώτα του ποδοσφαιρικά βήματα τα έκανε στην ομάδα της ιδιαίτερης πατρίδας του, τον Α.Ο. Τρίκαλα, όπου αγωνίστηκε μέχρι το 1969.
Στη συνέχεια διακρίθηκε με τα χρώματα της ΑΕΚ, με την οποία αγωνίστηκε επί μία δεκαετία, από το 1969 μέχρι και το 1979. Κορυφαία στιγμή στην πολύχρονη καριέρα του με τη φανέλα των "κιτρινόμαυρων" ήταν η συμμετοχή του στα ημιτελικά του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ την περίοδο 1976-77, καθώς και η κατάκτηση τριών πρωταθλημάτων (1970-71, 1977-78, 1978-79) και ενός κυπέλλου (1977-78).
Το καλοκαίρι του 1979 μεταγράφηκε στον Ατρόμητο Αθηνών, με τη φανέλα του οποίου αγωνίστηκε 2 χρόνια. Με την ομάδα του Περιστερίου την πρώτη χρονιά πανηγύρισε την κατάκτηση του πρωταθλήματος Νοτίου ομίλου της Β΄ Εθνικής και την άνοδο, κλείνοντας την επαγγελματική ποδοσφαιρική του καριέρα με το πέρας της περιόδου 1980-81, έχοντας σημειώσει 26 συμμετοχές στο πρωτάθλημα της Α΄ Εθνικής. Συνέχισε στην ομάδα της Τριγλίας Ραφήνας σαν παίκτης προπονητής για αρκετά χρόνια, μέχρι και τη περίοδο 1985-86.
Στις εθνικές ομάδες
Με την Ελλάδα αγωνίστηκε για πρώτη φορά στις 19 Ιουλίου 1969 στον εκτός έδρας φιλικό αγώνα εναντίον της Αυστραλίας, υπό τις οδηγίες του Νταν Γεωργιάδη. Συνολικά συμμετείχε σε 20 αγώνες το διάστημα μεταξύ 1969-1973.
Υπήρξε επίσης μέλος της εθνικής Ελπίδων, η οποία το 1969 κατέκτησε το 2ο Βαλκανικό Κύπελλο.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδος Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδας Κ21 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Α.Ο. Τρικάλων Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ατρόμητου Αθηνών Κατηγορία:Αμυντικοί ποδοσφαιριστές
Ηράκλεια Σερρών
Η Ηράκλεια, ιστορικά γνωστή και ως Κάτω Τζουμαγιά ή απλά Τζουμαγιά, είναι κωμόπολη του Νομού Σερρών και έδρα του ομώνυμου Δήμου. Έχει πραγματικό πληθυσμό 3.786 κατοίκους (απογραφή 2011).
Ιστορικά στοιχεία
Η Ηράκλεια βρίσκεται βορειοδυτικά των Σερρών στην επαρχία Σιντικής και ανατολικά της λίμνης Κερκίνης. Το παλιό της όνομα είναι Κάτω Τζουμαγιά ή και Μπαϊρακλί Τζουμαγιά. Ως αντίστιξη στην Κάτω Τζουμαγιά, υπάρχει η Άνω Τζουμαγιά, το σημερινό Μπλαγκόεβγκραντ της ομώνυμης επαρχίας.
Σημαντική δράση για τον ελληνισμό στην περιοχή επέδειξε ο Προκόπιος Λαζαρίδης, από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας, ως διάκονος της Μητρόπολης Μελενίκου έως το 1891. Διέτρεχε όλους τους ναούς της Μητρόπολης Μελενίκου, που περιελάμβανε την τότε Τζουμαγιά, για να κηρύξει και να ενισχύσει την παιδεία και τις ελληνικές κοινότητες. Μάλιστα συχνά χρησιμοποιούσε στο κήρυγμα την τουρκική γλώσσα για να γίνεται αντιληπτός από το σύνολο του πληθυσμού.
Το πασχαλινό έθιμο “Άρατε πύλας…”
Ένα ξεχωριστό έθιμο αναβιώνει κάθε χρόνο στην Ηράκλεια Σερρών. Ο ιερέας μετά την Ανάσταση επιστρέφει στο ναό, όπου έχουν κλείσει οι πόρτες, χτυπάει και φωνάζει: Ἂρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. Τότε λαμβάνει την απάντηση από κάποιον πιστό που βρίσκεται μέσα στην εκκλησία: Τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης; Και ο κληρικός απαντά: Κύριος τῶν δυνάμεων αὐτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. Η πόρτα ανοίγει και ο κληρικός εισέρχεται στο ναό. Με αυτόν τον τρόπο που είναι γεμάτος θεατρικότητα αναπαρίσταται η Κάθοδος του Χριστού στον Άδη και η νίκη του επί του Θανάτου
Τοπικά προϊόντα
Η κωμόπολη φημίζεται για τα λουκάνικά της, τα περίφημα λουκάνικα Τζουμαγιάς.
thumb|Παραδοσιακό τραγούδι της Ηράκλειας thumb|Παραδοσιακό τραγούδι της Ηράκλειας
Σύγκρια
Η πλέον αποδεκτή ετυμολογική άποψη είναι εκ του συν+κυρά/κυρία. Το έθιμο ίσχυε από άγνωστη εποχή μέχρι περίπου τα τέλη του 19ου αιώνα. Σύγκριες και παιδιά γεννημένα από αυτές ζούσαν και στον 20ο αιώνα, οπότε το έθιμο εξέλειψε λόγω των κοινωνικών αλλαγών στην περιοχή. Εφαρμοζόταν από τους Μανιάτες της ανώτερης κοινωνικής και οικονομικής τάξης, τους λεγόμενους «νικλιάνους», ενώ οι φτωχότεροι, οι λεγόμενοι «φαμέγοι» σπάνια το εφάρμοζαν, κυρίως γιατί δεν συνέτρεχαν οι οικονομικοί και κοινωνικοί λόγοι.
Σκοπός της σύγκριας ήταν η γέννηση αρσενικού τέκνου, ώστε να υπάρχει διάδοχος του πατέρα και κληρονόμος της περιουσίας, αλλά και για λόγους κοινωνικής εκτίμησης και ισχύος, ή γενικώς για την απόκτηση παιδιών στην περίπτωση που η σύζυγος ήταν άτεκνη. Μεγάλος αριθμός αρρένων σε μια οικογένεια (πολλά «τουφέκια») συνεπαγόταν πολιτική και οικονομική ισχύ, ενώ διατηρούσε το πατρικό σπίτι (συχνά πύργο) στην οικογένεια. Η σύγκρια προερχόταν από κατώτερες τάξεις γιατί εθεωρείτο υποτιμητικός ρόλος και συχνά ζούσε υπό μειονεκτικές συνθήκες. Η σύναψη αυτής της σχέσης γινόταν μέσω είδους συμπεθεριού και άρχιζε γενικώς χωρίς κάποια τελετή και σιωπηρά. Αρχικά, και έως ότου αποκτήσει αρσενικό παιδί, ζούσε στο σπίτι του άνδρα ως είδος ψυχοκόρης με μειωμένα δικαιώματα. Όταν γεννιόταν παιδί αυτό ανακοινώνονταν με πανηγυρισμούς και ο ρόλος της σύγκριας αναβαθμιζόταν. Με τη νόμιμη σύζυγο αναπτύσσονταν άλλοτε σχέσεις ζήλιας και εχθρότητας και άλλοτε καλές σχέσεις συνεργασίας. Αναφέρονται περιπτώσεις που σύγκριες (νόμιμη σύζυγος και σύγκρια) μετά το θάνατο του ανδρός ζούσαν μαζί αλληλοβοηθούμενες.
Η Εκκλησία αποδοκίμαζε τον θεσμό, αλλά φαίνεται ότι σε κάποιες περιπτώσεις ιερείς αναγκάζονταν να ευλογήσουν τη σύναψη τέτοιας σχέσης, είτε λόγω αμοιβής είτε υποκύπτοντας στη βούληση ισχυρών οικογενειών. Αναφορά του επισκόπου Γυθείου Ιωσήφ προς την Ιερά Σύνοδο το 1864 αναφέρει το έθιμο:
Γκέρι και Φρέκι
Κατηγορία:Σκανδιναβική μυθολογία
Δήμος Σπερχειάδας
Ο δήμος Σπερχειάδας ήταν δήμος του νομού Φθιώτιδας που συστάθηκε με το πρόγραμμα Καποδίστριας από τη συνένωση παλαιότερων κοινοτήτων της περιοχής, που αποτέλεσαν στη συνέχεια τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου. Λειτούργησε την περίοδο 1999 -2010 οπότε και καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον νέο δήμο Μακρακώμης. Βρισκόταν στο δυτικό τμήμα του νομού και καταλάμβανε μία περιοχή από την κοιλάδα του Σπερχειού, μέχρι τις πλαγιές του Τυμφρηστού και των Βαρδουσίων. Ο δήμος Σπερχειάδας αποτελούταν από 20 δημοτικά διαμερίσματα, καταλάμβανε έκταση 379,5 τ.χλμ. και είχε συνολικό πληθυσμό 10.594 κατοίκους. Έδρα του δήμου ήταν η Σπερχειάδα.
Πρώτος Διευρυμένο δήμος Σπερχειάδας
Ο πρώτος διευρυμένος δήμος Σπερχειάδας συστάθηκε το 1835 και περιλάμβανε τους οικισμούς Παλαιοβράχα, Σπερχειάδα (τότε ονομαζόταν Αγά), Φτέρη, Χαλίλι (Μεσοποταμία), Λευκάδες (Λευκάδα), Κάρνα, Μπρούφλιανη ( Δίλοφο), Αιγυπτοχώρι (Άνω Καλλιθέα), Γοριανη, Καληγά, Κουφόδεντρα, Κλωνί, Καμπιά, Κιλυμόδι, Άγιος Ιωάννης και Κουκιά. Έδρα του δήμου ορίστηκε αρχικά η Παλαιοβράχα και αρχότερα έγινε η Σπερχειάδα που τότε ονομαζόταν Αγά. Το 1840 ο δήμος Σπερχειάδας διευρύνθηκε με την ένταξη σε αυτόν του δήμου Ομιλαίων, ο οποίος αποκαταστάθηκε ξανά το 1878. Με την διοικητική μεταρρύθμιση του 1912 ο δήμος Σπερχειάδας καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από μικρότερες κοινότητες
Κοινότητα Σπερχειάδας
Η κοινότητα Σπερχειάδας λειτούργησε στο διάστημα 1912-1998. Περιλάμβανε την Σπερχειάδα καθώς και τους οικισμούς Γόριανη και Κουφόδενδρα. Ο οικισμός Κουφόδενδρα καταργήθηκε το 1951 καθώς είχε ενωθεί οικιστικά με την Σπερχειάδα και ο οικισμός Γόριανη καταργήθηκε το 1961. Η κοινότητα καταργήθηκε το 1998 με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας και εντάχθηκε στον νέο διευρυμένο δήμο Σπερχειάδας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Σ
Φρίσιοι
Οι Φρίσιοι είναι γερμανικός λαός. Τον 1ο μ.Χ. αιώνα, μαθαίνουμε από τους Ρωμαίους ότι κατοικούσαν την παράλια χώρα μεταξύ των ποταμών Σκάλδιου και Έμς. Το πιθανότερο είναι ότι ήταν πολύ περισσότερο εξαπλωμένοι και κατοικούσαν τους ολλανδικούς νομούς Ζηλανδίας, Βορείου και Νοτίου Ολλανδίας και την Πρωσική ανατολική Φρισία, καθώς και σειρά νησιών κατά μήκος των ακτών της Βόρειας Θάλασσας.
Ιστορία
Μεταξύ το 400 π.Χ και το 200 π.Χ. ξεκίνησε να υφίσταται ένας πρωτοφρισικός πολιτισμός. Όταν ήρθαν οι Ρωμαίοι στα εδάφη τους, στις ακτές της Βόρειας Θάλασσας, τους συνάντησαν και τους αποκάλεσαν Frisii (Φρίσιους). Στις αρχές του 1ου αι. μ.Χ. οι Ρωμαίοι ήρθαν σε επαφή με τους Φρίσιους και περίμεναν γρήγορα να τους υποτάξουν. Οι Φρίσιοι αποτελούσαν όμως γερμανικό λαό ο οποίος αγαπούσε πολύ την ελευθερία του και έτσι αντιστάθηκαν σφοδρά. Ωστόσο, το 12 μ.Χ. κατέφεραν να τους νικήσουν και τους υπέταξαν στο Ρωμαἱκό ζυγό. Οι Φρίσιοι έμειναν υπό τη διαταγή τους μέχρι το 28 μ.Χ., οπότε κι επαναστάτησαν, επειδή εξεγέρθηκαν ενάντια στις πιέσεις Ρωμαίου αξιωματικού. Οι Ρωμαίοι κατάφεραν να τους υποτάξουν και πάλι, αλλά οι Φρίσιοι επαναστάτησαν εκ νέου και τελικά κέρδισαν την αυτονομία τους. Αργότερα αναφέρονται σαν πειρατές και έμποροι. Είναι πιθανό ότι μερικοί από αυτούς ακολούθησαν τους Άγγλους κατά την εισβολή τους στη Μεγάλη Βρετανία.
Είναι σημαντικό να διαφοροποιήσουμε τους σημερινούς Φρίσιους από τους Frisii. Οι αρχαίοι Frisii αναμείχθηκαν με άλλους συγγενείς και κοντινούς λαούς (όπως οι Άγγλοι και οι Σάξονες) και έτσι έγινε ο σημερινός πληθυσμός των Φρισίων. Ωστόσο έχουν (κρατήσει) μια ξεχωριστή γλώσσα και ταυτότητα, η οποία τους διαφοροποιεί στις σημερινές χώρες στις οποίες βρίσκεται το φρίσικο έδαφος.
Εκχριστιανισμός
Οι κάτοικοι της δυτικής Φρισίας δέχθηκαν τον 6ο αιώνα μ.Χ. τον χριστιανισμό, ενώ της ανατολικής πολύ αργότερα. Το 716, ο Άγιος Βονιφάτιος (672 – 754), άγιος προστάτης της Γερμανίας, στάλθηκε από τους Γερμανούς σε αποστολή στην Φρισία, προκειμένου να εκχριστιανίσει τους κατοίκους της. Το έργο του ήταν δύσκολο γιατί έπρεπε να συνεννοηθεί μαζί τους με την παλιά Αγγλική τους διάλεκτο. Εκείνοι λάτρευαν την αιωνόβια βελανιδιά, ιερό δέντρο του θεού Θωρ, πάνω στην οποία έκαναν θυσίες.
Θέλοντας να ορίσει στους κατοίκους το τέλος μιας εποχής, ο Βονιφάτιος άρχισε να την πριονίζει. Τότε φύσηξε ένας δυνατός άνεμος και την ξερίζωσε. Αυτό οι Φρίσιοι το θεώρησαν σαν θαύμα και μεταστράφηκαν ομαδικά στον χριστιανισμό. Στην θέση της βελανιδιάς φύτρωσε αργότερα ένα έλατο, το οποίο οι χριστιανοί καθόρισαν σαν το ευλογημένο δέντρο, με αποτέλεσμα να το τιμούν στην εορτή γέννησης του Χριστού. Αργότερα, σε μια από τις αποστολές του στην Φρισία, ο Βονιφάτιος συνελήφθη από εναπομείναντες Φρίσιους παγανιστές και θανατώθηκε με βασανιστήρια στο Ντόκουμ.
Κατάκτηση
Ο Κάρολος Μαρτέλος τους υπέταξε και ο Καρλομάγνος ολοκλήρωσε την κατάκτηση τους. Παρ' όλα αυτά, οι Φρίσιοι διατήρησαν κάποιες ελευθερίες, καθώς και τα ήθη και έθιμά τους. Πολλά από τα έθιμά τους διατηρούνται και σήμερα, αν και σε ορισμένα μέρη έχουν αναμειχθεί με άλλους γερμανικούς λαούς.
Από τον 14ο αιώνα και μετά, η χώρα περιήλθε διαδοχικά στην Πρωσία, στην Ολλανδία, στη Γαλλία, στο Ανόβερο και τέλος πάλι στην Πρωσία (1866 μ.Χ.).
Φρισική γλώσσα
Η φρισική γλώσσα ανήκει στην ομάδα των δυτικογερμανικών γλωσσών και είναι συγγενής με την αγγλική γλώσσα. Πιο συγκεκριμένα, αποτελεί διάμεσο μεταξύ της αγγλικής και της παλαιοσαξονικής. Κύριο χαρακτηριστικό της είναι η μετατροπή του k ή q και του g σε «τς» πριν το e και το i. Έχουν βρεθεί κείμενα γραμμένα στη γλώσσα αυτή από τον 10ο αιώνα μ.Χ. Τα πρώτα μνημεία της ανήκουν στον 14ο και 15ο αιώνα και αποτελούν επίσημα έγγραφα και μεταφράσεις νόμων. Τον 15ο αιώνα άρχισε μια κίνηση για την αναζωογόνηση της γλώσσας και σχηματίστηκε μια εταιρεία γλωσσικών και ιστορικών μελετών. Παρόλο που η φρισική παλαιότερα μιλιόταν από μια πολυπληθή φυλή, σήμερα δεν είναι παρά μια διάλεκτος που τείνει μάλιστα να εκλείψει.
Σήμερα, στην επαρχία Φρίσλαντ της Ολλανδίας, περίπου 440.000 άτομα μιλούν τη φρισική. Από αυτούς, περίπου 350.000 την δηλώνουν ως μητρική τους γλώσσα. Επίσης γράφεται από μερικούς ποιητές και λογογράφους.
Πηγές
Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό «Ελευθερουδάκης», έκδοση 1931, τ. 12ος, σ. 709.
Κατηγορία:Αρχαίοι Γερμανοί Κατηγορία:Αρχαίοι λαοί Κατηγορία:Εθνοτικές ομάδες χωρισμένες από διεθνή σύνορα
Πινακοθήκη των Παλαιών Δασκάλων
Η Πινακοθήκη των Παλαιών Δασκάλων της Δρέσδης (Gemäldegalerie Alte Meister είναι μία από τις πιο αξιόλογες της Ευρώπης. Στεγάζεται στο ανάκτορο Τσβίνγκερ, μπαρόκ αριστούργημα του αρχιτέκτονα Ματτέους Ντάνιελ Παίπελμαν, και διαθέτει πάνω από 2.000 πίνακες και πολυάριθμα χαρακτικά.
Η συστηματική συλλογή έργων άρχισε από τους εκλέκτορες της Σαξονίας Αύγουστο Β΄τον Ισχυρό και τον γιο του Φρειδερίκο Αύγουστο Β΄ που ήταν συγχρόνως και βασιλείς της Πολωνίας. Το πολυτιμότερο απόκτημα ήταν αυτό του 1754, η Μαντόννα Σιστίνα (Madonna Sistina) του Ραφαήλ.
Το 1855 η συλλογή μεταφέρθηκε στο ανάκτορο Τσβίνγκερ, στην πτέρυγα Ζέμπερ (από το όνομα του αρχιτέκτονα Γκότφριντ Ζέμπερ που την σχεδίασε και στον οποίον οφείλεται επίσης και η παρακείμενη Όπερα).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μουσεία τέχνης στη Γερμανία
Τσόλλιμα
Ένα Τσόλλιμα (επίσης γνωστό ως Τσιανλίμα, Σένριμα, ή Τσέολλιμα, κυριολεκτικά "άλογο χιλίων μιλίων") είναι μυθικό φτερωτό άλογο που προέρχεται από τα κινέζικα κλασικά κείμενα και συνήθως εμφανίζεται σε πολιτισμούς της Ανατολικής Ασίας και λέγεται ότι είναι πολύ γρήγορο και κομψό για να το ιππεύσει οποιοσδήποτε θνητός.
Κίνα
Αρχίζοντας γύρω από τον 3ο αιώνα π.Χ., τα κινεζικά κλασσικά κείμενα αναφέρουν το Μπόλε, έναν μυθολογικό ιππέα, ως δείγμα κριτικής αλόγου. Ο Μπόλε συσχετίζεται συχνά με το μυθικό τσιανλίμα (千里馬) "άλογο χιλιάδων μιλίων", το οποίο υποτίθεται ότι ήταν σε θέση να καλπάζει χίλια λι (περίπου 400 χλμ.) σε μια μόνο ημέρα (π.χ. Κόκκινος Λαγός). Το Τσιανλίμα ήταν μια λογοτεχνική κινεζική λέξη για ανθρώπους με λανθάνων ταλέντο και ικανότητα. Ο Σπρινγκ (1988:180) προτείνει: "Για αιώνες κινεζικής ιστορίας, τα άλογα θεωρούνταν ζώα ικανά να εκτελούν κατορθώματα που απαιτούν εξαιρετική δύναμη και αντοχή. Πιθανώς είναι ο λόγος όπου από πρώιμες εποχές τα άλογα έχουν χρησιμοποιηθεί αλληγορικά για να αντιπροσωπεύσουν εξαιρετικά άτομα." Ο Μπόλε αναγνωρίζοντας ένα τσιαλίμα ήταν μεταφορικό για ένα σοφό κυβερνήτη που επέλεγε ικανούς σι "μελετητές-αξιωματούχους". Έτσι, ο (Χένρι 1987:28) γράφει ότι: "Οι ιδιοφυΐες στο σκοτάδι ονομάζονταν χιλιάδες άλογα λι που δεν είχαν ακόμη συναντήσει το [Μπόλε] τους".
Ιαπωνία
Ο Κεϊτόκου Σενρίμα (Κιμ Γκε-ντοκ), επαγγελματικός παλαιστής μεσαίου βάρους στην Ιαπωνία, χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο "Σενρίμα" (η Ιαπωνική μορφή του Τσιανλίμα/Τσόλλιμα) για να αναφερθεί στις εκστρατείες Τσόλλιμα της Βόρειας Κορέας και να εκφράσει έτσι τη Ζαϊνίτσι Κορεατική κληρονομιά του.
Βόρεια Κορέα
μικρογραφία|Το [[Άγαλμα Τσόλλιμα στη Πιονγιάνγκ συμβολίζει την πρόοδο της Κορεατικής κοινωνίας στην ταχύτητα του Τσόλλιμα.]] Το Τσόλλιμα είναι σημαντικό σύμβολο στη Βόρεια Κορέα. Είναι το ψευδώνυμο της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Βόρειας Κορέας. Έδωσε το όνομά του στο Κίνημα Τσόλλιμα, το οποίο προωθούσε γρήγορη οικονομική ανάπτυξη, παρόμοια με εκείνη του κινεζικού Μεγάλου Άλματος προς τα Εμπρός και του Σοβιετικού κινήματος του Σταχανοβισμού. Μετά τον Πόλεμο της Κορέας, η χώρα έπρεπε να ξαναχτιστεί για να μπορέσει να λειτουργήσει ξανά. Για να επιταχύνει την κατασκευή, ο Πρόεδρος Κιμ Ιλ-σουνγκ επινόησε το σύνθημα "τρέξτε όσο η ταχύτητα του Τσόλλιμα".
Υπάρχουν πολλά αγάλματα αυτού του πλάσματος στην Πιονγιάνγκ, πρωτεύουσα της Βόρειας Κορέας. Το άγαλμα Τσόλλιμα συμβολίζει τον «ηρωισμό, το σταθερό, αγωνιστικό πνεύμα του Κορεατικού λαού και τις καινοτομίες και προχωρούν τόσο γρήγορα, με την ταχύτητα του Τσόλλιμα». Ο λόφος Μάνσου είναι η θέση ενός αξιοσημείωτου μνημείου που ολοκληρώθηκε στις 15 Απριλίου 1961. Το ύψος του είναι περίπου 46 μέτρα ενώ το μήκος είναι 16 μέτρα, μετρημένο από τη διάβαση προς την κορυφή του Κόκκινου Γράμματος της Κεντρικής Επιτροπής του Εργατικού Κόμματος Κορέας αντιπροσωπεύοντας την εργατική τάξη.
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Πολιτισμός της Βόρειας Αμερικής
Μουσείο Κακής Τέχνης
Το Μουσείο Κακής Τέχνης (The Museum Of Bad Art, MOBA) είναι το μοναδικό μουσείο στον κόσμο που είναι αφιερωμένο στην συλλογή, διαφύλαξη και έκθεση της Κακής Τέχνης, σε όλες της τις μορφές. Έχει τρία παραρτήματα, ένα στο Ντέλχαν, ένα στο Σόμερβιλ και ένα στο Μπρουκλάιν, όλα στην Μασαχουσέτη.
Το ΜΟΒΑ ιδρύθηκε το 1994 από τον Σκοτ Γουΐλσον, όταν αυτός ανακάλυψε τον πίνακα «η Lucy στον αγρό, με τα λουλούδια» σε ένα κάδο σκουπιδιών και αρχικά ενδιαφέρθηκε μόνο για την κορνίζα. Στη συνέχεια, όμως, άλλαξε γνώμη και ζήτησε από φίλους του και γνωστούς του να του βρουν και άλλους πίνακες αυτού του είδους, αρχίζοντας με αυτό το τρόπο την συλλογή του Μουσείου με τα πιο κακότεχνα εκθέματα.
Για να συμπεριληφθούν στη συλλογή του MOBA, τα έργα πρέπει να είναι πρωτότυπα, να έχουν σημαντικές ατέλειες χωρίς όμως να είναι βαρετά ή υπερβολικά κιτς. Σύμφωνα με τους επισκέπτες, κάποιοι από τους πίνακες είναι πραγματικά κακοί, όμως όλοι παραδέχονται ότι το μουσείο έχει πετύχει το σκοπό του.
Πηγές
Κατηγορία:Μουσεία στις Ηνωμένες Πολιτείες Κατηγορία:Μασαχουσέτη Κατηγορία:Σάτιρα
Δορυδρέπανο
Το δορυδρέπανο ήταν βυζαντινό πολεμικό όπλο.
Περιγραφή
Ονομάζονταν έτσι επειδή ήταν δόρυ, μακρύτερο και ισχυρότερο του κοινού δόρατος, ενώ είχε προσαρμοσμένο στο άκρο του δρεπάνι που χρησίμευε για να κόβει και να καταρρίπτει τα προστατευτικά καλύμματα των αμυνόμενων εχθρών.
Χρησιμοποιήθηκε το 559 όταν οι Ούννοι εισβάλλοντας στην Θράκη προσπάθησαν να καταλάβουν την χερσόνησο της Καλλίπολης. Την άμυνα των Βυζαντινών διεύθυνε ο στρατηγός Γερμανός, ο οποίος έστειλε πλοιάρια με θωρακοφόρους οπλίτες με δορυδρέπανο. Με τα όπλα αυτά έκοψαν τα σχοινιά από τις σχεδίες του εχθρού, καταποντίζοντας τους επιβάτες τους.
Πηγές
Κατηγορία:Βυζαντινός στρατός Κατηγορία:Όπλα
Wiki
Το wiki είναι μία διαδικτυακή εφαρμογή, η οποία επιτρέπει στους χρήστες της να προσθέτουν, να τροποποιούν ή να διαγράφουν το περιεχόμενό της σε συνεργασία με τους άλλους. Σε ένα wiki, το κείμενο είναι γραμμένο με μια απλουστευμένη γλώσσα σήμανσης (γνωστή ως "wiki markup") ή ένα επεξεργαστή εμπλουτισμένου κειμένου. Ενώ το wiki είναι ένα είδος συστήματος διαχείρισης περιεχομένου, διαφέρει από ένα ιστολόγιο ή περισσότερα άλλα τέτοια συστήματα από το γεγονός ότι το περιεχόμενο δημιουργείται χωρίς κάποιον ορισμένο ιδιοκτήτη ή κάτοχο, και τα wiki έχουν μικρή σιωπηρή δομή, επιτρέποντας να προκύψει η δομή ανάλογα με τις ανάγκες των χρηστών της.
Το εγκυκλοπαιδικό εγχείρημα Wikipedia είναι το πιο δημοφιλές wiki στο δημόσιο διαδίκτυο από την άποψη της προβολής σελίδων, αλλά υπάρχουν πολλοί διαδικτυακοί τόποι που τρέχουν πολλά διαφορετικά είδη λογισμικού wiki. Τα wiki μπορεί να εξυπηρετούν πολλούς διαφορετικούς σκοπούς τόσο δημόσιους όσο και ιδιωτικούς, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης γνώσης, αποθήκευσης σημειώσεων, διαδικτυακών κοινοτήτων και intranet. Κάποια επιτρέπουν τον έλεγχο σε διαφορετικές λειτουργίες (επίπεδα πρόσβασης). Για παράδειγμα, τα δικαιώματα επεξεργασίας μπορούν να επιτρέπουν την αλλαγή, προσθήκη ή αφαίρεση υλικού. Άλλα μπορεί να επιτρέπουν την πρόσβαση χωρίς την επιβολή ελέγχου πρόσβασης. Μπορούν να επιβληθούν και άλλοι κανόνες για την οργάνωση του περιεχομένου.
Ο Γουόρντ Κάνινγκχαμ, δημιουργός του πρώτου λογισμικού wiki, του WikiWikiWeb, αρχικά το περιέγραψε ως "η πιο απλή online βάση δεδομένων που θα μπορούσε ενδεχομένως να λειτουργήσει».  «Wiki» (προφέρεται ως γουίκι, βίκι ή ουίκι.)  είναι μια χαβαϊανή λέξη που σημαίνει "γρήγορα".
Ιστορία
Το πρώτο wiki δημιουργήθηκε το 1994 και εγκαταστάθηκε στον Ιστό στις 25 Μαρτίου του 1995 από τον Γουόρντ Κάνινγχαμ. Αυτός εφηύρε το όνομα και την έννοια wiki και κατασκεύασε την πρώτη μηχανή wiki. Το Wiki αυτό είναι ευρύτερα γνωστό ως Wiki Wiki Web και φιλοξενείται στην ιστοσελίδα: http://c2.com/cgi/wiki?WelcomeVisitors. Δημιουργήθηκε στην κοινότητα των design pattern ως ένα συμπλήρωμα του Portland Pattern Repository για να διευκολύνει τη συνεργασία πολλών προγραμματιστών. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι μόνο το αρχικό wiki πρέπει να λέγεται Wiki (με κεφαλαίο) ή WikiWikiWeb.
Ο Κάνινγχαμ εμπνεύστηκε τον όρο wiki από τα «wiki wiki» δηλαδή τα «γρήγορα» λεωφορεία πυκνών δρομολογίων στον αερολιμένα της Χονολουλού. Το wiki wiki ήταν η πρώτη χαβανέζικη λέξη που έμαθε στην πρώτη επίσκεψή του στα νησιά, όταν τον κατεύθυνε ο πράκτορας αερολιμένων για να πάρει το wiki wiki λεωφορείο μεταξύ των τερματικών. Ο Κάνινγχαμ δήλωσε: «επέλεξα το wiki-wiki ως παρηχητικό υποκατάστατο για το «γρήγορα» και με αυτόν τον τρόπο απέφυγα την ονομασία quick-web». Ο Κάνινγκχαμ εμπνεύστηκε εν μέρει από το HyperCard της Apple, το οποίο είχε χρησιμοποιήσει προηγουμένως αλλά ήταν για ένα χρήστη. Η Apple είχε σχεδιάσει ένα σύστημα που επέτρεπε στους χρήστες να δημιουργούν εικονικές "στοίβες καρτών" που υποστήριζαν συνδέσμους μεταξύ διάφορων καρτών. Ο Κάνινγκχαμ ανέπτυξε τις ιδέες του Vannevar Bush επιτρέποντας στους χρήστες να "σχολιάζουν και να αλλάζουν το κείμενο του άλλου".
Προς το τέλος της δεκαετίας του '90, η ιδέα της χρήσης των wiki σε ιδιωτικές και δημόσιες βάσεις γνώσεων άρχισε να βρίσκει μεγάλη αποδοχή. Αυτό το γεγονός ενέπνευσε τους ιδρυτές του έργου Nupedia, Τζίμι Γουέιλς και Λάρι Σάνγκερ, να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία wiki ως βάση για μια ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια. Η Wikipedia ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2001 και αρχικά βασίστηκε στο λογισμικό UseMod. Αργότερα μεταπήδησε στον δικό της ανοικτό κώδικα, που υιοθετήθηκε στη συνέχεια από πολλά άλλα wikis.
Στις αρχές του 2000, τα wikis άρχισαν να υιοθετούνται όλο και περισσότερο στις επιχειρήσεις ως λογισμικό που επιτρέπει τη συνεργασία πολλών χρηστών. Οι πιο συνηθισμένες χρήσεις του ήταν στις επικοινωνίες, σε ενδοδύκτια και στη συλλογική τεκμηρίωση προγραμμάτων, αρχικά από τεχνικούς χρήστες. Το Δεκέμβριο του 2002, η Socialtext προώθησε την πρώτη εμπορική ανοικτή λύση wiki: Wiki ανοικτού κώδικα όπως τα MediaWiki, Kwiki και TWiki που ξεπέρασαν το 1 εκατομμύριο downloads στα repos του Sourceforge μέχρι και το 2004. Σήμερα ορισμένες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τα wikis ως το μοναδικό συλλογικό λογισμικό και ως υποκατάστατο των στατικών intranets. Κατά μια άποψη, γίνεται μεγαλύτερη χρήση των wikis πίσω από τους τοίχους προστασίας παρά στο δημόσιο Διαδίκτυο.Το 2005 οι Los Angeles Times πειραματίστηκαν με τη χρήση wiki στο εκδοτικό τμήμα της ιστοσελίδας τους. Το εγχείρημα Wikitorial σύντομα έκλεισε καθώς βάνδαλοι το κατέστρεψαν. Η Wikipedia έγινε ο περισσότερο διάσημος διαδικτυακός τόπος wiki, φτάνοντας να είναι το 2007 ένας από τους δέκα δημοφιλέστερους. Στις 15 Μαρτίου 2007, η λέξη wiki λημματογραφήθηκε στο διαδικτυακό Oxford English Dictionary.
Λογισμικό Wiki
Το λογισμικό Wiki είναι ένας τύπος λογισμικού συνεργασίας που χρησιμοποιείται για την εκτέλεση ενός συστήματος Wiki. Επιτρέπει στις ιστοσελίδες να δημιουργηθούν και να εκδοθούν μέσα από ένα κοινό περιηγητής ιστού. Εφαρμόζεται συνήθως ως server-side script που τρέχει σε έναν ή περισσότερους web server, με το περιεχόμενο να αποθηκεύεται γενικά σε κάποιο σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων, αν και σε μερικές εφαρμογές χρησιμοποιείται αντί για αυτό το σύστημα αρχείων του σέρβερ.
Web-based Wiki
Το πρώτο τέτοιο σύστημα δημιουργήθηκε από τον Ουάρντ Κάνινγκαμ (Ward Cunningham) το 1995. Δεδομένης της απλότητας του wiki, ένας μεγάλος αριθμός εφαρμογών που υπάρχουν σήμερα, κυμαίνεται από την πολύ απλή εφαρμογή λειτουργιών πυρήνα (core functionality) μέχρι και τα πιο σύνθετα «συστήματα διαχείρισης περιεχομένου» (content management system). Η αρχική διαφορά μεταξύ των wiki και των πιο σύνθετων συστημάτων διαχείρισης περιεχομένου είναι ότι το λογισμικό wiki τείνει να επικεντρωθεί στο περιεχόμενο, εις βάρος του ισχυρότερου ελέγχου στο layout που έχουν λογισμικά CMS, όπως Drupal, WebGUI, ή εις βάρος των μη wiki χαρακτηριστικών (άρθρα, blogs.) όπως στο Tikiwiki.
Η πλειονότητα των μηχανών είναι ανοικτού κώδικα, συχνά διαθέσιμη με GNU General Public License (GPL). Τα μεγάλα προγράμματα όπως το TWiki, το MediaWiki, αναπτύσσονται σε συνεργασία (collaboratively). Πολλά wiki είναι ιδιαιτέρως μορφωματικά/αρθρωτά (modular), παρέχοντας API που επιτρέπουν στους προγραμματιστές να αναπτύξουν νέα χαρακτηριστικά χωρίς να απαιτείται αυτά να είναι συγγενικά (familiar) με ολόκληρη τη βάση κώδικα (codebase).
Peer-to-Peer Wiki
Μία ιστοσελίδα wiki (wikisite) μπορεί επίσης να μοιραστεί μεταξύ των peers χρησιμοποιώντας λογισμικό P2P. Ένα τέτοιο Ρ2Ρ wiki σύστημα είναι ενσωματωμένο στο Code Co-op.
Σύγκριση των κυριότερων μηχανών Wiki
Οι μηχανές Wiki είναι ένα μεγάλο κομμάτι του λογισμικού - επιτρέπουν στο χρήστη να χτίσει ένα διαδραστικό (interactive) ιστοχώρο ή μια γνωστική βάση (knowledge base) όπου κάθε μέλος μπορεί να προσθέσει και να εκδώσει το περιεχόμενο. Τα εργαλεία Wiki μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τα προσωπικά ή συλλογικά web συστήματα. Η δύναμη του λογισμικού wiki είναι στην απλότητά της χρήσης του. Η δημοσίευση ενός εγγράφου με Wiki είναι μία εύκολη δουλειά, που ο καθένας μπορεί να κάνει. Η δημιουργία και η διατήρηση ενός ιστοχώρου wiki δεν είναι ιδιαιτέρως δύσκολες και απαιτούν μόνο βασικές ικανότητες προγραμματισμού. Πιθανώς το καλύτερο μέρος ενός wiki project είναι ότι μπορείτε να κατεβάσετε ένα έτοιμο εργαλείο και να το χρησιμοποιήσετε για να δημιουργήσετε έναν ιστοχώρο εντελώς δωρεάν.
MediaWiki
Το MediaWiki είναι το δημοφιλέστερο λογισμικό wiki στο internet. Χρησιμοποιείται για να λειτουργήσει η Wikipedia (η μεγαλύτερη online εγκυκλοπαίδεια του κόσμου) και άλλα project του μη κερδοσκοπικού ιδρύματος Wikimedia, καθώς επίσης και πολλά άλλα wikis. Το MediaWiki είναι ένα ελεύθερο πακέτο λογισμικού υπό την άδεια GNU General Public License.
Το MediaWiki περιλαμβάνει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα όπως:
TikiWiki
Το TikiWiki είναι ένα πολύ ισχυρό, ανοιχτού κώδικα σύστημα ομάδων (groupware) και διαχείρισης περιεχομένου, γραμμένο σε PHP. Το TikiWiki μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δημιουργήσει ιστοσελίδες, intranets και blogspots. Το TikiWiki προσφέρει σημαντικούς πόρους εάν χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο συνεργασίας. Το TikiWiki παρέχει πολλά από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που αναμένονται από τα παρόντα συστήματα wiki. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το TikiWiki για φόρουμ και δωμάτια συζητήσεων (chatrooms), τη διεξαγωγή ψηφοφοριών (poll taking), blog, πινακοθήκη αρχείων και εικόνων, λίστες συχνών ερωτήσεων (FAQ), ημερολόγιο και ακόμη περισσότερα.
DokuWiki
Το DokuWiki είναι ένα εύχρηστο σύστημα wiki. Το Doku-Wiki θα ήταν η καλύτερη επιλογή για την τεκμηρίωση (documentation) για ένα λογισμικό, επειδή διευκολύνει τη δημιουργία δομημένου περιεχομένου (structured content). Έχει μια ισχυρή σύνταξη και τα αρχεία δεδομένων του μπορούν να διαβαστούν και έξω από το Wiki. Αυτό βοηθάει τις ομάδες των ασχολουμένων με την ανάπτυξη που δουλεύουν σε ένα σχέδιο να αλληλεπιδράσουν πολύ ευκολότερα. Όλα τα δεδομένα αποθηκεύονται σε απλά αρχεία κειμένου και έτσι δεν απαιτείται καμία βάση δεδομένων. Το DokuWiki (καθώς επίσης και το MediaWiki και το TikiWiki) είναι γραμμένο σε PHP.
Μερικά από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του DokuWiki είναι:
Το Wiki στην εκπαίδευση
Παρόλο που τα wikis είναι γνωστά περισσότερο από δέκα έτη, η χρήση τους είναι σχετικά νέα στον τομέα της εκπαίδευσης (Chao, 2007 Evans, 2006,Schaffert et al., 2006). Όπως σε κάθε νέα τεχνολογία, έτσι και στα wikis γίνονται έρευνες για την εκπαιδευτική αξία που μπορεί να προσφέρει η ενσωμάτωσή τους, ως μέσο προώθησης της βαθύτερης μάθησης και ένταξης των μαθησιακών εμπειριών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (Chen et al.,2005). Όμως, παρά την σημαντική επίδραση του wiki και τη δυνατότητα που παρέχει για ανάπτυξη ευνοϊκών συνθηκών συνεργατικής μάθησης, δεν έχει διεισδύσει, όπως έχει αναφερθεί, ακόμα στην τάξη, είτε ως ερευνητικό θέμα είτε ως μέθοδος διδασκαλίας (Evans, 2006).Τα τελευταία χρόνια όμως, η δημοτικότητά τους έχει αρχίσει να προσελκύει το ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών, οι οποίοι συνειδητοποιούν πως τα wikis διευκολύνουν τόσο τη συνεργατική εύρεση, διαμόρφωση και διαμοίραση της γνώσης, όσο και την επικοινωνία, ιδιότητες που είναι στοιχειώδεις σε ένα εκπαιδευτικό πλαίσιο (Reinhold, 2006). Αυτός είναι και ο λόγος που τα τελευταία χρόνια βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας.
Τα wikis, σύμφωνα με τον Baltzersen (2010), θεωρούνται τα πιο σημαντικά Web 2.0 εργαλεία. Υποστηρίζουν διαφορετικές αλλά και καινοτόμες εκπαιδευτικές θεωρίες, οι οποίες ενισχύουν την εκπαιδευτική διαδικασία. Συγκεκριμένα εντοπίζονται στοιχεία «εποικοδομισμού», όπως αναφέρει και η Cole (2009), καθώς οι μαθητές οικοδομούν τη νέα γνώση και τη συσχετίζουν με τις πρότερες γνώσεις τους. Επομένως, γίνεται αντιληπτό ότι οι μαθητές δεν είναι παθητικοί δέκτες της γνώσης, αλλά τη συνθέτουν μόνοι τους. Ακόμα, όσον αφορά στη μάθηση και στη διδασκαλία, ένα wiki προωθεί τη συνεργατική μάθηση, εφόσον δίνει τη δυνατότητα της συνεργασίας μεταξύ των μελών μιας ομάδας (Cole, 2009). Μέσα από τα wikis δημιουργούνται κοινότητες πρακτικής (Leuf & Cunningham, 2001, Godwin –Jones, 2003), τα μέλη των οποίων αλληλεπιδρούν μεταξύ τους αλλά και με το περιβάλλον για να επιτύχουν έναν κοινό σκοπό. Επιπρόσθετα, το wiki είναι μια τεχνολογία που δημιουργήθηκε και χρησιμοποιείται στα πλαίσια του κονεκτιβισμού (Lundin, 2008) και η οποία προάγει τη διαμοίραση γνώσης και πληροφορίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Διαδίκτυο Κατηγορία:Υπερκείμενο
Μάχη της Δόμβραινας
Η μάχη της Δόμβραινας ήταν ένα από τα πολεμικά επεισόδια της επανάστασης του 21.
Η εξέλιξη της μάχης
Ο Καραϊσκάκης, μη μπορώντας να ελευθερώσει απ' ευθείας την Αθήνα, έκανε ελιγμό στα νώτα του Κιουταχή που πολιορκούσε την Αθήνα. Ξεκίνησε στις 28 Οκτωβρίου με 2.500 άνδρες από την Ελευσίνα, αφήνοντας στην Ελευσίνα αρχηγό τον Βάσο Μαυροβουνιώτη.
Στις 27 το βράδυ έφτασε στην Δόμβραινα και επιτέθηκε αμέσως στο χωριό, κατόρθωσε να το κυριεύσει σχεδόν όλο, εκτός από τρεις πύργους και λίγα σπίτια στα οποία κατέφυγαν οι εχθροί. Ο Καραϊσκάκης προσπάθησε να πείσει τους Έλληνες να μείνουν εκεί και να φυλάν πολιορκημένους τους εχθρούς, αλλά τα παλικάρια ήταν εξουθενωμένα από τις κακουχίες και δεν πείστηκαν, αλλά αφού λαφυραγώγησαν το χωριό, έφυγαν. Την επόμενη μέρα ξαναμπήκαν οι Έλληνες και πολέμησαν τους εχθρούς, οι οποίοι αμύνονταν γενναία.
Ο Καραϊσκάκης έστησε σκοπιές στους γύρω δρόμους, προλαβαίνοντας τις ενισχύσεις των Τούρκων που ήρθαν έφιπποι, και τους αναχαίτισε. Για να διώξει τους Τούρκους έφερε και ένα πυροβόλο από μια γολέτα που αγκυροβολούσε στον όρμο της Δόμβραινας, αλλά τα πυρά δεν επάρκεσαν για να κατεδαφιστούν οι πύργοι. Μετά από μέρες έφτασε και ο Τούρκος Μουστάμπεης με 800 μαχητές για ενίσχυση. Χωρίς ανάπαυση οι Τούρκοι επιτέθηκαν στους Έλληνες, οι οποίοι αμύνθηκαν γενναία. Αργότερα ήρθε και άλλη μια ενίσχυση χιλίων ιππέων περίπου από την Αττική. Οι Έλληνες συνέχισαν να αμύνονται από τα οχυρώματα, ενώ εκκλησιάζονταν διότι υποπτεύονταν ότι επρόκειτο να γίνει ισχυρή μάχη.
Ο Μουστάμπεης όμως έμαθε ότι αποβιβάστηκαν οι Ολύμπιοι στο Ταλάντι (Αταλάντη) και κινδύνευε η τροφοδοσία όλων των Τούρκων προτίμησε να σπεύσει προς τα εκεί και να αφήσει τον Καραϊσκάκη. Ο Καραϊσκάκης, βλέποντας ότι λίγοι Τούρκοι μόνο είχαν μείνει για να φυλάγουν την πεδιάδα, οργάνωσε επίθεση, η οποία απέτυχε. Επειδή τελείωσαν και τα τρόφιμα αποχώρησε από τη Δόμβραινα για να ενωθεί με το υπόλοιπο σώμα του και με τους στρατηγούς Ρούκη και Δυοβουνιώτη.
Χάλκινος Καβαλάρης
Ο Χάλκινος ή Μπρούτζινος Καβαλάρης (ρωσικά: Медный всадник) είναι έφιππος ανδριάντας του Μεγάλου Πέτρου στην Αγία Πετρούπολη, Ρωσία. Το έργο παρήγγειλε η Αικατερίνη η Μεγάλη και δημιουργήθηκε από τον Γάλλο γλύπτη Ετιέν Μωρίς Φαλκονέ. Το όνομα Χάλκινος (ή Μπρούτζινος) Καβαλάρης προήλθε από ένα ποίημα του Αλεξάντρ Πούσκιν με το ίδιο όνομα. Το άγαλμα είναι ένα από τα σύμβολα της Αγίας Πετρούπολης.
Το βάθρο του αγάλματος είναι ο πελώριος Βράχος του Κεραυνού, ο μεγαλύτερος βράχος που έχει μετακινηθεί από ανθρώπους. Ο βράχος ζύγιζε αρχικά περίπου 1.500 τόνους και, αφότου λαξεύτηκε μετά τη μεταφορά του στο σημερινό σημείο, ζυγίζει 1.250 τόνους.
Άγαλμα
thumb|250px|left|Ο έφιππος ανδριάντας Ο έφιππος ανδριάντας του Μεγάλου Πέτρου βρίσκεται στην πλατεία Γερουσίας (πρώην πλατεία Δεκεμβριστών), στην Αγία Πετρούπολη. Η Μεγάλη Αικατερίνη, Γερμανίδα πριγκίπισσα η οποία παντρεύτηκε στον οίκο των Ρομανόφ, θέλησε να συνδέσει τον εαυτό της με τον Μέγα Πέτρο ώστε να αποκτήσει νομιμότητα στα μάτια του λαού. Διέταξε την κατασκευή του αγάλματος, στο οποίο τοποθετήθηκε η επιγραφή Petro Primo Catharina Secunda MDCCLXXXII στα λατινικά και Петру перьвому Екатерина вторая, лѣта 1782 στο Ρωσικά, τα οποία σημαίνουν και τα δύο «Η Αικατερίνη Β΄ στον Πέτρο Α΄, 1782», ως ένδειξη σεβασμού προς τον προκάτοχό της και για να αποκτήσει τη δικιά της θέση ανάμεσα σε σπουδαίους Ρώσους ηγεμόνες. Ο Ντενί Ντιντερό πρότεινε τον Γάλλο γλύπτη Ετιέν Μωρίς Φαλκονέ, φίλο του, για την ανάθεση. Η αυτοκράτειρα ακολούθησε τη συμβουλή του και ο Φαλκονέ έφτασε στη Ρωσία το 1766.
Το 1775 άρχισε η χύτευση του αγάλματος, υπό την επίβλεψη του Εμέλιαν Χαΐλοφ. Σε κάποια φάση, το καλούπι έσπασε με αποτέλεσμα να απελευθερωθεί λιωμένος μπρούτζος και να αρχίσουν αρκετές φωτιές. Όλοι οι εργάτες έτρεξαν εκτός από τον Χαΐλοφ, ο οποίος ρίσκαρε τη ζωή του για να σώσει το καλούπι. Αφότου ο μπρούτζος ξαναέλιωσε και χυτεύθηκε, το άγαλμα ολοκληρώθηκε. Το πρόσωπο του τσάρου είναι δουλειά της νεαρής Μαρί-Αν Κολιό, τότε μόλις 18 χρονών. Συνόδευε τον Φαλκονέ ως βοηθός στο ταξίδι του στη Ρωσία. Η Μαρί-Αν ήταν μαθήτρια του Φαλκονέ και του Ζαν-Μπατίστ Λεμουάν και ο Ντενί Ντιντερό την αποκαλούσε Μαντμουαζέλ Βικτουάρ (κυρία Νίκη). Δημιούργησε ένα πρόπλασμα από τη νεκρική μάσκα του Μέγα Πέτρου και από πορτραίτα που βρήκε στην Αγία Πετρούπολη.
Τις 7 Αυγούστου 1782, δεκατέσσερα χρόνια μετά την εκσκαφή του βάθρου, έλαβαν χώρα τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος με χιλιάδες παρευρισκομένους. Από την εκδήλωση έλειπε ο Φαλκονέ, καθώς μια παρεξήγηση ανάμεσα σε εκείνον και την Αυτοκράτειρα οδήγησε σε σοβαρή διαμάχη. Ως αποτέλεσμα, αναγκάστηκε να φύγει από τη Ρωσία τέσσερα χρόνια πριν ολοκληρωθεί το έργο. Η Αικατερίνη σε μεγάλο βαθμό τον ξέχασε και πήγε να δει τον Χάλκινο Καβαλάρη ως δικό της έργο.
Το άγαλμα απεικονίζει τον Μέγα Πέτρο να κάθεται ηρωικά στο άλογό του, με το τεντωμένο χέρι του να δείχνει προς τον ποταμό Νέβα στα δυτικά. Ο γλύπτης θέλησε να τον απεικονίσει τη στιγμή που το άλογό του σηκώνεται στα δύο πόδια στην άκρη ενός γκρεμού. Το άλογο φαίνεται να ποδοπατεί ένα ερπετό, το οποίο έχει ερμηνευθεί ότι παρουσιάζει τη προδοσία, το κακό ή τους εχθρούς του Μέγα Πέτρου και των μεταρρύθμισεών του. Το άγαλμα έχει ύψος περίπου 6 μέτρα, ενώ το βάθρο άλλα εφτά, με συνολικό ύψος 13 μέτρα.
Βάθρο
thumb|250px|Η μετακίνηση του βράχου, χαρακτικό του 1770 Για βάθρο, ένας τεράστιος ογκόλιθος γνωστός ως Βράχος-Κεραυνός (ρωσικά: Гром-Камень) βρέθηκε στη Λάχτα, περίπου 6 χιλιόμετρα από τις όχθες του κόλπου της Φινλανδίας. Ο βράχος πήρε το όνομά από ένα τοπικό θρύλο ότι ένας κεραυνός απέσπασε ένα κομμάτι από το βράχο. Ο Φαλκονέ ήθελε να σμιλεύσει το βράχο σε εκείνο το σημείο, αλλά η Αικατερίνη διέταξε πρώτα να γίνει η μετακίνηση και μετά η σμίλευση. Καθώς ο μισός ήταν θαμμένος στο έδαφος και η περιοχή ήταν βαλτώδης, οι Ρώσοι έπρεπε να αναπτύξουν νέες μεθόδους για να σκάψουν και να μεταφέρουν τον κολοσσιαίο βράχο. Ο Μαρίνος Χαρμπούρης, ένας Έλληνας από την Κεφαλονιά και αντισυνταγματάρχης του Ρωσικού στρατού με σπουδές μηχανικής στη Βιέννη, προσφέρθηκε να αναλάβει το έργο.