cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αδαμάντιος Κοραής
Προϋποθέσεις
αριστερά|μικρογραφία|375x375εσ Η καλλιέργεια των φιλολογικών ροπών του επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: από το λόγιο-οικογενειακό του περιβάλλον και κυρίως τη βιβλιοθήκη του παππού του Αδαμάντιου Ρύσιου, τις λιγοστές γραμματικές γνώσεις που έλαβε από την Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, τη βιβλιοθήκη του Ολλανδού πάστορα που του μαθαίνει λατινικά με την πληθώρα των Λατίνων κλασικών και την ξενόγλωσση βιβλιογραφία που περιέχει, καθώς και από τη συνάντησή του στο Άμστερνταμ με τον Καλβινιστή Αδριανό Βύρτο και τη λογία σύζυγό του. Στο Μονπελιέ οι σπουδές της ιατρικής τον φέρνουν πιο κοντά στους αρχαίους Έλληνες ιατρούς και δι' αυτών στους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Η επαφή του με τον Γάλλο ελληνιστή Ντ' Ανς ντε Βιλουαζόν είναι ένας ακόμα σταθμός στην καλλιέργεια και εδραίωση των φιλολογικών του ενδιαφερόντων, αλλά και της φήμης του Κοραή ως φιλολόγου. Οι δύο άνδρες αλληλογραφούν. Ο Κοραής κοινοποιεί στον Βιλουαζόν δείγματα της κριτικής του δουλειάς (π.χ. κάνει διορθώσεις σε Εμπεδοκλή και Σοφοκλή), ο Βιλουαζόν προσκαλεί τον Κοραή στο Παρίσι προκειμένου να δουλέψει στη Βασιλική Βιβλιοθήκη ή του αναθέτει αντιγραφικές εργασίες που ενισχύουν οικονομικά τον Χιώτη λόγιο και τον φέρνει σε επαφή με άλλους λογίους και τις βιβλιοθήκες τους. Επίσης, ο Βιλουαζόν προτείνει τον Κοραή για υποψήφιο κριτικό εκδότη ολόκληρου του Ιπποκρατικού έργου για το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Βασικό στοιχείο της κοραϊκής αρχαιογνωσίας ήταν η γλωσσομάθειά του: εννέα ξένες γλώσσες (λατινικά, ιταλικά, γαλλικά, αγγλικά, ισπανικά, εβραϊκά, γερμανικά, ολλανδικά, τούρκικα). Πιο ειδικοί λόγοι που ενίσχυσαν τη σχέση του με τη φιλολογία ήταν η φιλάσθενη ιδιοσυγκρασία του, η κάπως προχωρημένη ηλικία του, η έλλειψη της αναγκαίας για το ιατρικό επάγγελμα πρακτικής άσκησης και η στροφή σε μεταφραστικές ενασχολήσεις για λόγους βιοπορισμού. Ακόμα, δέχεται επιδράσεις από τις φιλελεύθερες ιδέες του Διαφωτισμού: με τα γραπτά του μαχόταν υπέρ της πνευματικής αναγέννησης της Ελλάδας. Κύριο μέλημά του ήταν η πνευματική ανάπτυξη του γένους, την οποία θεωρούσε προϋπόθεση για την ελευθερία και την ανεξαρτησία. Στην ανανέωση της παιδείας προσπάθησε να συμβάλει και σε πρακτικό επίπεδο με τις φιλολογικές εκδόσεις αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων στη σειρά Ελληνική Βιβλιοθήκη, αλλά και θεωρητικά, κυρίως στα προλεγόμενα που προέτασσε στις εκδόσεις, τους Αυτοσχέδιους Στοχασμούς περί της ελληνικής παιδείας και γλώσσης.
Το έργο του
μικρογραφία|350x350εσ Η εκδοτική του δραστηριότητα ξεκίνησε το 1799, με τους Χαρακτῆρας του Θεόφραστου. Την επόμενη χρονιά τύπωσε το Περὶ ἀνέμων, ὑδάτων καὶ τόπων του Ἰπποκράτη, έκδοση που βραβεύτηκε το 1810, και το 1804 τα Αἰθιοπικά του Ἡλιοδώρου, η εισαγωγή του οποίου είναι η πρώτη ελληνική πραγματεία για το λογοτεχνικό είδος του μυθιστορήματος. Μετά το 1805 ενέταξε τις εκδόσεις του στη σειρά Ἑλληνικὴ Βιβλιοθήκη, η οποία συνεχίστηκε έως το 1827, με τη χορηγία των αδερφών Ζωσιμά από τα Ιωάννινα. Στην Ἑλληνικὴν Βιβλιοθήκην εξέδωσε, μεταξύ άλλων, τους Βίους Παραλλήλους του Πλουτάρχου, Λόγους του Ἰσοκράτη, τις τέσσερις πρώτες ραψωδίες της Ιλιάδας, Γαληνό, Στράβωνα, Μάρκο Αυρήλιο("Τα εις εαυτόν"), τα Πολιτικά και τα Ἠθικὰ Νικομάχεια του Ἀριστοτέλους, τα Ἀπομνημονεύματα του Ξενοφώντα. Επίσης σχεδίαζε, αλλά ματαίωσε, την έκδοση της Ιστορίας του Θουκυδίδη, των αρχαίων μυθογράφων και του Ἡροδότου.
Σημαντική είναι και η συμβολή του στο χώρο της επιγραφικής μέσα από την έκδοση της Ὕλης Χιακῆς ἀρχαιολογίας, αφού διασώζει επιγραφές που πια έχουν χαθεί, σχολιάζοντάς τες φιλολογικά και ιστορικά. Οι εκδόσεις του Κοραή και κυρίως οι πρόλογοί του δίνουν αφορμή για συζητήσεις σχετικά με τη σύγχρονη Ελλάδα. Συνεργάστηκε με ξένους φιλολόγους, τον Tomas Burgess και τον Robert Holmes. Ο πρώτος τον χαρακτήρισε eruditissimum and sagacissimum και δημοσίευσε την πρώτη καθαρά φιλολογική εργασία του Κοραή, Emandationes in Hippocratem στο περιοδικό του Musei Oxoniensi Literarii cospectus et specimina, Oxonnii MDCCXCII σ. 11-23.
Θεολογικό έργο
Ο Αδαμάντιος Κοραής, καθότι πολυσχιδής προσωπικότητα, ασχολήθηκε και με το θεολογικό κομμάτι της επιμόρφωσης των Ελλήνων. Ο ίδιος ήταν συνειδητά ορθόδοξος χριστιανός, αλλά πίστευε πως η ορθόδοξη εκκλησία είχε αλλοιωθεί αρκετά σε σχέση με την αρχική πίστη των αποστόλων, θεωρώντας ιδιαιτέρως υπεύθυνο για αυτό τον μοναχισμό, αλλά και την έλλειψη παιδείας που παρατηρούσε. Ήταν επικριτής της θρησκευτικής δεισιδαιμονίας, της άγνοιας του κλήρου και εναντίον πρακτικών όπως το Άγιο Φως. Ο ίδιος επεδίωκε ουσιαστικά μια μεταρρύθμιση βασισμένη στην επιμόρφωση των υπόδουλων Ελλήνων, εξού και ο θερμός χαιρετισμός του για τη λειτουργία της Αθωνιάδας σχολής. Η προσπάθεια της αναγέννησης αυτής θεωρείται πως είχε επηρεασθεί αισθητά από το κίνημα του διαφωτισμού και τις βάσεις των προτεσταντικών θεμελίων, χωρίς αυτό να σημαίνει πως εξαιρούσε από την κριτική του και τις προτεσταντικές εκκλησίες. Τελικά επεδίωξε μια μεταρρύθμιση για την ορθόδοξη εκκλησία βασισμένη στο μεταφυσικό οικοδόμημα του προτεσταντισμού, θεμέλια που σήμερα κάποιοι υποστηρίζουν πως έχουν κατεδαφιστεί από τις σύγχρονες κοινωνικές και θετικές επιστήμες.
Ο Αδαμάντιος Κοραής στα θεολογικά θέματα συχνά παρότρυνε τους ιερείς να αρχίσουν να κηρύττουν και να εξηγούν την Αγία Γραφή μέσα στις εκκλησίες, για την οποία έλεγε ότι «ἂν καὶ εἶναι ἔργον αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ» έχει φθαρεί από την επίδραση της ανθρώπινης κακίας ώστε «ἡ σημερινὴ θρησκεία δὲν εἶναι πλέον ἡ αὐτὴ καὶ ἀπαράλλακτος θρησκεία, καθὼς ἐξῆλθεν ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ Ἰησοῦ». Ήταν θερμός υποστηρικτής της διάδοσης της Αγίας Γραφής. Χαρακτηριστικό είναι πως σε γράμμα του στον Μητροπολίτη Ιγνάτιο Ουγγροβλαχίας, έγραφε «Μόνον τοῦ Εὐαγγελίου ἡ διδαχὴ ἐμπορεῖ νὰ σώσῃ τὴν αὐτονομίαν τοῦ Γένους».
Η γενική κατάπτωση στην οποία βρίσκονταν οι Έλληνες αναφορικά με την χριστιανική πίστη τους και το γεγονός ότι τα κηρύγματα των ιεροκηρύκων της εποχής αναφέρονταν μόνο σε ηθικά διδάγματα, παραλείποντας την Ορθόδοξη δογματική διδασκαλία, υποκίνησε κληρικούς και άλλους θρησκευόμενους της εποχής να εκδώσουν θρησκευτικά βιβλία με σκοπό την κατήχηση των πιστών περί του δόγματος, της λατρείας και του ήθους. Σύμφωνα με τον μητροπολίτη Νεκτάριο Πενταπόλεως, «ἐντὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ὀρθοδοξίας ἡ πρώτη σημαντικὴ προσπάθεια εἰς τὸν τομέα αὐτόν [δηλ. την κατήχηση του λαού] ὀφείλεται εἰς τὸν μεγάλον διδάσκαλον τοῦ Γένους Ἀδαμάντιον Κοραῆν». Ο Κοραής καταπολέμησε την κοινή τότε άποψη ότι η κατήχηση των Χριστιανών είναι περιττή και αναζήτησε διαθέσιμα έργα Ορθόδοξης κατήχησης. Εντόπισε και θεώρησε ως καλύτερο του είδους του την Ὀρθόδοξον διδασκαλίαν του μητροπολίτη Μόσχας Πλάτωνα, ο οποίος το είχε συντάξει το 1765 κατόπιν αιτήματος του Μεγάλου Δούκα και μετέπειτα Τσάρου της Ρωσίας Παύλου. Ο Κοραής μετέφρασε το έργο αυτό από τη γερμανική έκδοση στα ελληνικά και, αφού το εμπλούτισε με αγιογραφικές παραπομπές και άλλες πρόσθετες σημειώσεις, το παρέδωσε για χρήση στον λαό το 1772. Σύμφωνα με τον Νεκτάριο Πενταπόλεως, «''αἱ πολλαὶ ὑποσημειώσεις, ἅπασαι τοῦ Ἀδ. Κοραῆ, ἀποκαλύπτουσι τὴν βαθεῖαν γνῶσιν τῶν θεμάτων τοῦ Χριστιανισμοῦ ὑπὸ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ διδασκάλου τοῦ Γένους''». Η κατήχηση αυτή διαδόθηκε ευρύτατα μεταξύ των Ελλήνων Ορθοδόξων και όταν απέκτησε την ανεξαρτησία του το ελληνικό κράτος τυπώθηκε επανειλημμένα στην Αθήνα «μὲ ἔγκρισιν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργείου [...] πρὸς χρῆσιν τῶν ἁπανταχοῦ Γυμνασίων καὶ Σχολείων». Η εμπλουτισμένη από τον Κοραή Κατήχησις αποδείχτηκε «ὠφελιμοτάτη διὰ τοὺς κατὰ πρῶτον ἐξερχομένους ἀπὸ τῆς πλήρους ἀγνοίας Ἕλληνας». Στη συνέχεια ακολούθησαν πλήθος άλλων Κατηχήσεων για χρήση από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα τόσο εντός του Βασιλείου της Ελλάδας όσο και στις περιοχές της Οθωμανική αυτοκρατορίας.
Ένα άλλο όμως σύγγραμμα του Κοραή δεν είχε την ίδια τύχη. Το «Συνέκδημον Ἱερατικόν», μιλούσε για τη δεισιδαιμονία, την τιτλομανία και την ηθική κατάπτωση μέρους του κλήρου, γράφοντας χαρακτηριστικά: «Ὁ φίλαρχος ἱερωμένος καταντᾷ εἰς φονικὸν τύραννον, ὁ φιλόπλουτος εἰς αἰσχροκερδῆ γόητα καὶ ὁ φιλήδονος γίνεται ἵππος θηλυμανής». Επίσης συνιστούσε τη μετάφραση της Αγίας Γραφής και την ανακαίνιση των εκκλησιών. Το 1839 το βιβλίο καταδικάστηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Ο Κοραής ήταν θερμός υποστηρικτής της ανεξιθρησκείας.
Απόψεις για την Ορθόδοξη Εκκλησία
Από την αρχή της Επαναστάσεως είχε διατυπώσει τις απόψεις του για τις κατ' αυτόν αναγκαίες εκκλησιαστικές μεταρρυθμίσεις, που θα έπρεπε κατά προτεραιότητα να συνοδεύουν την πολιτική οργάνωση της απελευθερωμένης Ελλάδας. Οι απόψεις του για τη θεσμοθέτηση ενός νέου συστήματος σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας, μέσα από τις οποίες έβλεπε να υλοποιούνται οι μεταρρυθμίσεις αυτές, στηριζόταν πάνω σε δύο κύριου άξονες: α) στην άμεση διοικητική απεξάρτηση της εν Ελλάδι τοπική Εκκλησίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και στην υπαγωγή ολόκληρου του Εκκλησιαστικού οργανισμού στην εποπτεία και τον έλεγχο της Ελληνικής Πολιτείας. Την πρώτη θέση, με μορφή παραινέσεων προς τους αγωνιζομένους Έλληνες, διατύπωνε στα Προλεγόμενα της Ελληνικής Βιβλιοθήκης στα Πολιτικὰ τοῦ Ἀριστοτέλους, «τοῦ ἕως τὴν ὥραν ταύτην ἐλευθερωθέντος μέρους τῆς Ἑλλάδος ὁ κλῆρος δὲν χρεωστεῖ πλέον νὰ γνωρίζῃ ἐκκλησιαστικὸν αρχηγόν του τὸν Πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως, ἐνόσω ἡ Κωνσταντινούπολις μένει μολυσμένη ἀπὸ τὴν καθέδραν τοῦ ἀνόμου τυράννου». Ως προς τον τρόπο διοίκησής της προέβλεπε «σύνοδον ἱερέων, ἐκλεγμένην ἐλευθέρως ἀπὸ ἱερεῖς καὶ κοσμικούς, καθὼς ἔπρασσεν ἡ αρχαία ἐκκλησία, καὶ πράσσει ἐκ μέρους σήμερον ἀκόμη τῶν ὁμοθρήσκων Ῥώσσων ἡ ἐκκλησία...». Ο θεωρητικές απόψεις του δεν διατυπώνονταν μόνο διά των συγγραμμάτων του αλλά και με επιστολές και υπομνήματα, σε μία επιστολή του προς τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, του πρότεινε «[...] νὰ περιορισθῶσιν οἱ ἐκκλησιστικοὶ εἰς τὸ ἐξῆς εἰς μόνην τὴν ἐκκλησιαστικὴν στρατείαν, ἀποκλειόμενοι ἀπὸ ὅλα τὰ πολιτικὰ ὑπουργήματα».
Στο έργο του, Προλεγόμενα εἰς Ξενοφῶντος Ἀπομνημονεύματα καὶ Πλάτωνος Γοργίαν ασχολείται με το ζήτημα της προσέγγισης με τον παπικό θρόνο για παροχή βοήθειας και αποδοκιμάζει αυστηρά κάθε σχετικη πρωτοβουλία από όπου κι αν προέρχεται, χαρακτηρίζοντάς την μωρίαν. Το κυριώτερο επιχείρημά του είναι το Παπικό πρωτείο, «ενόσω ο πάπας ισχυρίζεται να κρατή ενωμένα δύο πράγματ' ασυμβίβαστα, την ποιμενικήν ράβδον του Χριστού, και των κοσμικών ηγεμόνων το σκήπτρον». Ως προς το ζήτημα της ρύθμισης της θέσεως των μουσουλμάνων και Εβραίων μέσα στην ελληνική επικράτεια, ο Κοραής, θεωρούσε πως ήταν εθνικά επιζήμια η απροϋπόθετη ένταξή τους στην νεοσύστατη Ελληνική πολιτεία. Τον Κοραή δεν τον αφήνει αδιάφορο και η δράση των ξένων ιεραποστολικών ομάδων και του προσηλυτιστικού τους έργου: προτείνει την διά νόμου υπαγωγή όλων σχεδόν των δραστηριοτήτων των εν Ελλάδι δραστηριοτήτων των ετεροδόξων υπό τον προληπτικό έλεγχο του Λειτουργοῦ τῆς Δημοσίας παιδείας. Το ενδιαφέρον του για την προστασία της Ορθοδόξου Εκκλησίας από την εις βάρος της προσηλυτιστική δράση, δεν εξηγείται παρά από την «[...] ισχυρή επίδραση που είχε δεχθεί από το έντονα εχθρικό κλίμα κατά της ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας[...]που την εποχή εκείνη επικρατούσε στη Γαλλία[...]».
Απόψεις για την εκπαίδευση
Στα «Προλεγόμενα» των εκδόσεων αρχαίων συγγραφέων κατέθετε τις προτάσεις του για την παιδεία, το περιεχόμενο των μαθημάτων, τα εγχειρίδια και τις μεθόδους της διδασκαλίας και κυρίως την γλώσσα, που ήταν το βασικό μέλημα των λογίων κατά την περίοδο του Διαφωτισμού.Ο προβληματισμός του κάλυπτε διάφορες πτυχές της εκπαίδευσης:οργάνωση και λειτουργία των σχολείων, μεθόδους διδασκαλίας, Βασικές του ιδέες ήταν η ανάγκη «μετακένωσης» της δυτικής παιδείας στην Ελλάδα και ο εκσυγχρονισμός της διδασκαλίας, διδακτέα ύλη και σχολικά βιβλία, κατάρτιση διδασκάλων και εκπαίδευση μαθητών. Τον όρο μετακένωσις τον έπλασε ο Κοραής για να αποδώσει το αίτημα της αξιοποίησης των δυτικών επιτευγμάτων, που μπορούσαν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της ελληνικής προσπάθειας. Έτσι για την οργάνωση και λειτουργία των σχολείων, δεχόταν τρεις βαθμίδες: τα κοινά: υποχρεωτικά για όλους με διδασκαλία της ανάγνωσης, γραφής κι αριθμητικής αλλά και της θρησκευτικής κατηχήσεως, τα γυμνάσια της Ελληνικής φιλολογίας και τα νεώτερα γυμνάσια των επιστημών. Την φροντίδα για τη σύσταση των σχολείων -προεπαναστατικά- να έχουν οι κοινότητες υπό την εποπτεία του Κοινού της Κωνσταντινουπόλεως και την αιγίδα του Πατριάρχη. Μόλις συσταθεί ανεξάρτητο Ελληνικό κράτος, τον κεντρικό συντονισμό να έχει Λειτουργός της Δημοσίου Παιδείας. Δεν αποκλείει την καταβολή διδάκτρων αλλά βασικά, υποστηρίζει τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης από ταμείο χρηματοδοτούμενο από εισφορές λαϊκών και κληρικών και τη φορολόγηση των μονών. Για τις μεθόδους διδασκαλίας, εισηγείτο, τη χρήση σχολικών βιβλίων γραμμένων στην κοινήν γλώσσαν με την αλληλοδιδικτική μέθοδο. Ως προς τη διδακτέα ύλη, να είναι κοινή για όλα τα σχολεία κάθε βαθμίδας, τα αναγνωσματάρια να είναι όχι το Ψαλτήρι κι η Οκταήχος, αλλά βιβλία Ιστορίας και Γεωγραφίας και το Σύνταγμα της Ελληνικής Πολιτείας. Για την εφαρμογή των ιδεών του συμμετείχε στην ομάδα των λογίων όπως ο Άνθιμος Γαζής που ίδρυσαν το 1811 το περιοδικό Ερμής ο Λόγιος, στο οποίο αρθρογραφούσε συχνά.
Απόψεις για τη γλώσσα
Οι απόψεις του Κοραή για τη γλώσσα δεν είναι συστηματοποιημένες αλλά διατυπώνονται διάσπαρτα στα κείμενά του: σε επιστολές, στους Αὐτοσχεδίους Στοχασμούς του και στα Προλεγόμενα των Αρχαίων συγγραφέων του. Αναπτύσσονται μέσα στα πλαίσια της Φιλοσοφίας, της Παιδαγωγικής και της μεθόδου διδακτικής της Αρχαίας. Ως κύριο στόχο είχε την διαμόρφωση ενός γλωσσικού οργάνου κατάλληλου για την πνευματική ανάπτυξη. Ανάμεσα στις δύο αντίρροπες τάσεις της εποχής, την αποκλειστική χρήση της ομιλουμένης γλώσσας και την επαναφορά της αρχαίας, ο Κοραής κράτησε μία ενδιάμεση στάση: βάση του ήταν η ομιλουμένη γλώσσα, για την οποία πρότεινε τον «καθαρισμό» από ξένες και ιδιωματικές λέξεις και την γενικότερη «διόρθωσιν» από τους λογίους. Ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης, επισημαίνει, «...ζητούσε μια καλλιέργεια της δημοτικής και διόρθωση των βαρβαρικών στοιχείων που και δύσκολο να εφαρμοσθεί ήταν και γλήγορα κατάντησε με τους οπαδούς του σ΄έναν αχαλίνωτο καθαρισμό πίσω προς τ'αρχαία, εντελώς αντίθετο προς τη βάση της αρχικής του διδασκαλίας[...]Είναι λοιπόν στραβό να επικαλούνται τον Κοραή για πατέρα και υπερασπιστή της σημερινής γλώσσας [ενν.Καθαρεύουσας] Με πολύ περισσότερο θα του δοθή μια θέση κοντά στους άλλους συνηγόρους της κοινής[...]». Όπως επισημαίνει ο Peter Mackridge, «...δεν σημαίνει ότι ο Κοραής και οι ομόφρονες με αυτόν διανοούμενοι επινόησαν την καθαρεύουσα: αυτή η μορφή της Ελληνικής που πρότειναν ως γλώσσα του κράτους και της παιδείας υπήρχε ήδη, αλλά ήταν πιο πολύ το αποτέλεσμα τυχαίας συνάντησης αρχαίας και νεότερων στοιχείων παρά κάποιος μεθοδικά σχεδιασμένος συμβιβασμός».
Η γλώσσα του Κοραή
Όπως παρατηρεί ο Γεώργιος Μπαμπινιώτης, «Ο Κοραής ούτε στη δημοτική, όπως τη νοούμε σήμερα, έγραψε ούτε ειδική γλωσσολογική κατάρτιση διέθετε[...]έγραψε σε γλώσσα που αποτελούσε απλοποιημένη (καθαρισμένη) μορφή της Εκκλησιαστικής κοινής των τελευταίων μεταβυζαντινών αιώνων (16ος-18ος αι.)[...]στην πράξη όμως έγραψε σε μια μορφή (συνεχώς μεταβαλλόμενη) δημοτικίζουσας καθαρεύουσας».
Η θέση του για τη Γαλλική Επανάσταση
μικρογραφία|440x440εσ|Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαμάντιος Κοραής υποβαστάζουν την Ελλάδα - Από το λαϊκό ζωγράφο [[Θεόφιλος Κεφαλάς - Χατζημιχαήλ|Θεόφιλο από τη Λέσβο. ]] Ο Κοραής δεν φαινόταν να περίμενε την πολιτική εξέλιξη αυτή, αν και διέγνωσε πως οι συνθήκες μέσα στη γαλλική κοινωνία κυοφορούσαν μια τέτοια μεταβολή. Αρχικά υποστήριζε τις ενέργειές της και τα κηρύγματά της όπως αυτά εκδηλώθηκαν από τους αρχικούς ηγέτες της. Η Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη χρησιμοποιούνται εκτενώς στα Κοραϊκά κείμενα: στην Ἀδελφικὴ Διδασκαλία, στην επιστολή του προς τους φιλοπάτριδας προεστῶτας τῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς λοιπῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος (1822) και στις αδημοσίευτες Σημειώσεις εἰς τὸ προσωρινὸν πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος, ενώ μετέφρασε την Decleration στα ελληνικά, χωρίς να τη δημοσιεύσει. Αργότερα στηλίτευσε τις ακρότητες των Ιακωβίνων, τον Ροβεσπίερο υπαινικτικά. Επέκρινε αυστηρά ακόμα και τον ίδιο τον Ναπολέοντα, αποφεύγοντας να του παράσχει υπηρεσίες λογοκριτή βιβλίων με υψηλή αμοιβή, επειδή ερχόταν σε αντίθεση με τις πεποιθήσεις του. Αντιτάχθηκε στη Γαλλική Επανάσταση κατά τη ριζοσπαστική της περίοδο (1792-1794/95) και στα γραπτά του την περιέγραφε ως "βάρβαρη εποχή", υπό την κυριαρχία "κανιβάλων", "δολοφόνων" και "ληστών".
Η θέση του για την Ελληνική Επανάσταση
Ο Κοραής έζησε τη Γαλλική Επανάσταση και την απήχησή της στην Ελλάδα. Σε επιστολή του στα τέλη του 1814, έγραφε, «Δὲν ἔμεινεν ἀμφιβολία [...] ''ὅτι ἔφθασε καὶ τῶν Γραικῶν ὁ καλὸς καιρός. καὶ ἔφθασε μὲ τόσην ὁρμήν ὥστε καμμία δύναμις ἀνθρώπινος δὲν εἶναι πλέον καλὴ νὰ μᾶς ὀπισθοποδίσῃ''». Στα 1818 έγραφε, «ἤρχισα νὰ φοβοῦμαι ὄχι μὴ φωτσιθῇ τὸ γένος, ἀλλὰ μή, πρὶν ἀποκτήσῃ φῶτα ἀρκετά, κεφαλαί τινες ἐνθουσιαστικαὶ ἐπιχειρήσωσι πρὸ τοῦ πρέποντος καιροῦ τὴν συντριβὴν τοῦ ζυγοῦ». Γύρω στον Απρίλιο του 1821 ο Κοραής πληροφορήθηκε την είδηση την εκδήλωσης της Επανάστασης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Σε επιστολή του προς τον Παντολέοντα Βλαστό, έγραψε: «Χαίρω χαρὰν δὲν ἐμπορεῖς νὰ φαντασθῇς πόσην[...]Εἴκοσι ἔτη ἡλικίας ὀλιγότερα νὰ εἶχα, οὔτε θεοὶ οὔτε δαίμονες ἤθελον μ' ἐμποδίσει», να κατέβει δηλαδή κι αυτός στην επαναστατημένη Ελλάδα. Η πεποίθησή του πως η Επανάσταση ήταν πρόωρη επαναλαμβάνεται συχνά, όπως στην επίσημη επιστολή του προς τις Ελληνικές αρχές τον Αύγουστο του 1825 και στα 1831, οπότε σε επιστολή του προς τον Αλέξανδρο Κοντόσταυλο, έγραψε: «''Ἡ ἐπανάστασις τῆς Ἑλλάδος ἦτο δικαιοτάτη, ἀλλὰ ἔγινεν ἀκαίρως. Ὁ καιρός της ἦτο τὸ 1850 ἔτος, ὅτε ἠθέλαμεν ἔχει πολλοὺς ἀπὸ τοὺς ἔτι σπουδάζοντας νέους μας, ἡλικιωμένους ἄλλους μεταξὺ 30 καὶ 40 ἐτῶν, καὶ ἄλλους ὑπὲρ τὰ 40, καὶ διδαγμένους ἀπὸ τὰ συμβάντα καὶ συμβαίνοντα σήμερον εἰς τὴν Εὐρώπην, ἱκανοὺς νὰ δράξωσι τὰ πράγματα καὶ νὰ διαλύσωσι τὰς φατρίας''». Σύμφωνα με τον Αλέξη Πολίτη δεν ήταν μόνο η σύνδεση μεταξύ της ανόδου του εκπαιδευτικού επιπέδου και των καλύτερων όρων για την επαναστατική εκδήλωση, που προϋπέθετε ο Κοραής, αλλά και ο προηγούμενος περιορισμός της κοινωνικής επιρροής των κοτσαμπάσηδων, ιερωμένων και των Φαναριωτών, για να μην αντικατασταθούν οι Τούρκοι από χριστιανοὺς τουρκίζοντας. Αντάλλαξε επιστολές περί το 1823 με τον παλιό φίλο του Τόμας Τζέφερσον, που χε πια αποσυρθεί από την προεδρία των ΗΠΑ, στις οποίες περιγράφει τις θέσεις του. ζητά τις γνώσεις του από την αντίστοιχη Αμερικανική Επανάσταση του 1776 και του δωρίζει ένα αντίγραφο των «Πολιτικών» του Πλουτάρχου. Οι επιστολές αυτές έμελλε να αναφερθούν το 2016 από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα που τον ονόμασε «πατριώτη» τονίζοντας τον κοινό αγώνα των δυο μεγάλων ανδρών και των λαών τους για την ελευθερία.
Η θέση του για τον Καποδίστρια
Ο Κοραής αντιπολιτεύθηκε με οξύτητα το καθεστώς του Καποδίστρια και ευχήθηκε την ανατροπή του. Χρησιμοποίησε το γνώριμό του διαλογικό είδος εκδίδοντας δύο ψευδώνυμους διαλόγους με τίτλο, Τί συμφέρει εἰς τὴν ἐλευθερωμένην ἀπὸ τοὺς Τούρκους Ἑλλάδα νὰ πράξῃ εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις διὰ νὰ μὴ δουλωθῇ εἰς Χριστιανοὺς Τουρκίζοντας. Ο πρώτος διάλογος δημοσιεύθηκε το 1830 και δεύτερος μετά το θάνατο του Καποδίστρια, το 1831. Το δεύτερο κείμενο καταστράφηκε από τους Καποδιστριακούς στην Εθνοσυνέλευση του Ναυπλίου το 1832.
Θάνατος
εναλλ.=Ο τάφος του στο κοιμητήριο Μονπαρνάς (Παρίσι) |αριστερά|μικρογραφία|433x433px|Η προτομή του, φιλοτεχνημένη από τον [[Λάζαρος Σώχος|Λάζαρο Σώχο, στον τάφο του Κοραή, στο κοιμητήριο Μονπαρνάς (Παρίσι) ]] Στην τελευταία περίοδο της ζωής του επιθυμούσε να πεθάνει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, λόγω της κακής κατάστασης της υγείας του. Ο Κοραής υπέφερε παιδιόθεν από αιμοπτύσεις. Πέθανε τελικά στο Παρίσι, στις 6 Απριλίου 1833, σε ηλικία 84 χρονών. Τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του μας τις δίνει ο Χιώτης γιατρός Φίλιππος Φουρναράκης, ο οποίος στάθηκε από τους πιο στενούς συντρόφους του Κοραή, σε μια επιστολή του προς τον Ιάκωβο Ρώτα: ο θάνατος του Κοραή δεν είχε έλθει φυσιολογικά, αλλά επισπεύθηκε από ένα ατύχημα: το μεσημέρι της 18ης Μαρτίου 1833 ο Κοραής μετά από απώλεια της ισορροπίας του υπέστη κάταγμα στο μηριαίο οστούν και μυϊκή κάκωση. Αυτό σε συνδυασμό με την επιδεινούμενη αρθρίτιδα από την οποία έπασχε,  επέσπευσε το τέλος, το οποίο επήλθε στις 12:40 μεταμεσονύχτια ώρα.
Σήμερα, ο επισκέπτης, εκτός από τους δικούς του στίχους μπορεί να διαβάσει ένα επίγραμμα στα γαλλικά που σκαλίστηκε μετά την ανέγερση του μνημείου όπως φαίνεται στη φωτογραφία.
Το 1838 ο παλιός του συνεργάτης Ιάκωβος Ρώτας, που είχε λάβει τις επιστολές του εξέδωσε τις κυριότερες στο έργο "Απάνθισμα Επιστολών Αδαμάντιου Κοραή" στην Αθήνα προκαλώντας αίσθηση στο αναγνωστικό κοινό. Η εκδοτική επιτυχία τον ώθησε να δημοσιεύσει και τις υπόλοιπες σε δεύτερο τόμο το 1841, χωρίς όμως ανάλογη επιτυχία. Ο ίδιος φρόντισε να μεταφερθεί η πολύτιμη βιβλιοθήκη του στη Χίο.
Στις 8 Απριλίου του 1877 έγινε η μεταφορά των οστών του στην Αθήνα σε ένα εντυπωσιακό μνημείο στο 1ο Νεκροταφείο, για το οποίο μερίμνησαν οι διανοούμενοι Αθηναίοι.
Κριτική
Μετά τον θάνατό του εκδηλώθηκαν αντιδράσεις στο έργο του και κριτική στις πολιτικές, θεολογικές και γλωσσικές του ιδέες. Κατηγορήθηκε πως:
Άλλες πληροφορίες
Η μαρμάρινη προτομή του κοσμεί το 1o Γυμνάσιο Χίου, το οποίο κληρονόμησε τη βιβλιοθήκη του, ενώ άγαλμά του υπάρχει και έξω από την Πρυτανεία του Πανεπιστημίου στην Αθήνα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Νεοελληνικός διαφωτισμός Κατηγορία:Έλληνες φιλόλογοι Κατηγορία:Δάσκαλοι του Γένους Κατηγορία:Έλληνες ιατροί του 18ου αιώνα Κατηγορία:Έλληνες ιατροί του 19ου αιώνα Κατηγορία:Μικρασιατικός Ελληνισμός Κατηγορία:Κριτική της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων 2014
To Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων 2014 (επισήμως: FIFA Club World Cup Morocco 2014 presented by Toyota) ήταν μία ποδοσφαιρική διοργάνωση που διεξήχθη από τις 10 έως τις 20 Δεκεμβρίου 2014. Αποτέλεσε την 11η διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Συλλόγων της FIFA στην οποία συμμετέχουν οι πρωταθλήτριες ομάδες από τις έξι συνομοσπονδίες μέλη της ΦΙΦΑ, όπως και η πρωταθλήτρια της χώρας διεξαγωγής της διοργάνωσης. Η διοργάνωση διεξήχθη στο Μαρόκο.
Υποψήφιες διοργανώτριες
Υπήρχαν τέσσερις χώρες που επιθυμούσαν να φιλοξενήσουν τις διοργανώσεις του 2013 και του 2014 (ίδια διοργανώτρια και για τις δύο διοργανώσεις):
Τον Οκτώβριο του 2011, η FIFA δήλωσε ότι το Ιράν, η Νότια Αφρική και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα απέσυραν τις προσφορές τους, αφήνοντας το Μαρόκο ως τη μοναδική υποψήφια χώρα. Η FIFA ανακοίνωσε επίσημα το Μαρόκο ως οικοδέσποινα χώρα στις 17 Δεκεμβρίου του 2011.
Διαιτητές
Οι διαιτητές που ορίστηκαν ήταν:
† Αντικατέστησαν την κολομβιανή τριπλέτα Γουίλμαρ Ρολντάν, Εδουάρδο Δίας και Αλεξάντερ Γουσμάν.
Διοργανώτριες πολεις
Οι διοργανώτριες πόλεις του Παγκοσμίου Κυπέλλου Συλλόγων 2014 ήταν το Μαρακές και το Ραμπάτ
Αγώνες
Όλες οι ώρες συμφωνούν με την Ώρα Δυτικής Ευρώπης (UTC±0).
Προημιτελικά
Η κλήρωση πραγματοποιήθηκε στις 11 Οκτωβρίου του 2014, στο ξενοδοχείο La Mamounia του Μαρακές, για να καθορίσει τα ζευγάρια των προημιτελικών.
Ημιτελικά
Ο πρώτος ημιτελικός ήταν αρχικά προγραμματισμένος να διεξαχθεί στο στάδιο Πρινς Μουλί Αμπντελά, όμως, λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών εξ αιτίας των οποίων ο αγωνιστικός χώρος επιβαρύνθηκε και κρίθηκε ακατάλληλος, ο αγώνας τελικά πραγματοποιήθηκε στο στάδιο του Μαρακές.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Παγκόσμιο κύπελλο συλλόγων
Λογισμός π
Βασικές έννοιες
Βασικές έννοιες στο λογισμό π αποτελούν οι διεργασίες ή αλλιώς πράκτορες (αγγλ. agents) και τα κανάλια επικοινωνίας. Ένας πράκτορας ορίζεται ως μια οντότητα που παρουσιάζει κάποια συμπεριφορά και ένα κανάλι επικοινωνίας αποτελεί το μέσο για την επικοινωνία μεταξύ των πρακτόρων. Το βασικό χαρακτηριστικό που κάνει το λογισμό π να διαφέρει από άλλους λογισμούς διεργασιών είναι πως οι συνδέσεις μεταξύ των πρακτόρων μπορούν να αλλάξουν αυθαίρετα καθώς πάνω απ' τα κανάλια επικοινωνίας μπορούν να μεταφερθούν πληροφορίες ικανές να αλλάξουν τις συνδέσεις αυτές.
Μαρία Καρολίνα των Δύο Σικελιών (1820-1861)
Η Μαρία Καρολίνα (ισπαν. Maria Carolina de las Dos Sicilias y Borbón, 29 Νοεμβρίου 1820 - 14 Ιανουαρίου 1861) από τον Οίκο των Βουρβόνων-Δύο Σικελιών ήταν πριγκίπισσα των Δύο Σικελιών και με τον γάμο της έγινε πριγκίπισσα της Ισπανίας & κόμισσα του Μοντεμολίν.
Βιογραφία
Παντρεύτηκε τον διεκδικητή (κατά του Καρλιστές) βασιλιά της Ισπανίας, γιο του Καρόλου, Κόμη της Μολίνα. Ο γάμος έγινε στο ανάκτορο της Καζέρτα της Νάπολης. Στην Τεργέστη ο σύζυγός της ήταν ασθενής από τύφο. Τον περιποιούνταν η Μαρία Καρολίνα, που κόλλησε και εκείνη τύφο. Απεβίωσαν από την ασθένεια στις 14 Ιανουαρίου 1861, ο ένας λίγες ώρες μετά τον άλλο. Τάφηκαν στον καθεδρικό του Αγίου Ιούστου της Τεργέστης.
Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1850 τον Κάρολο των Βουρβόνων-Ισπανίας, Κόμη του Μοντεμολίν. Δεν απέκτησαν απογόνους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος των Βουρβόνων-Δύο Σικελιών Κατηγορία:Ισπανίδες Ινφάντας Κατηγορία:Πριγκίπισσες των Βουρβόνων-Δύο Σικελιών Κατηγορία:Κόμισσες της Ισπανίας
Ιωάννης Ε. Φωκάς
Ο '''Ιωάννης Ε. Φωκάς (20 Ιουλίου 1909 – 3 Ιανουαρίου 1969) ήταν Έλληνας παρατηρησιακός αστρονόμος, γνωστός στη Γαλλία ως Jean-Henri Focas'''.
Τα πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στην Κέρκυρα και ασχολήθηκε με την Αστρονομία από την εφηβική ηλικία. Με πολλές ικανότητες στη ζωγραφική, ο νεαρός Φωκάς σχεδίασε θαυμάσια σκίτσα των πλανητών και της Σελήνης. Εκτιμώντας την εργασία του, ο αστρονόμος Σταύρος Πλακίδης πρότεινε στον τότε διευθυντή του Αστεροσκοπείου Αθηνών Δημήτριο Αιγινήτη την πρόσληψη του Φωκά στο αστεροσκοπείο, πράγμα που έγινε το 1931. Εκεί, υπό την καθοδήγηση των Αιγινήτη και Πλακίδη, απέκτησε τις βασικές γνώσεις και πείρα σε θέματα επιστημονικών παρατηρήσεων, και έκανε χιλιάδες παρατηρήσεις ηλιακών κηλίδων, μεταβλητών αστέρων και κομητών. Συνειδητοποίησε επίσης την αξία των μακροχρόνιων συνεχών παρατηρήσεων ενός στόχου. Παρότι δεν κατόρθωσε ποτέ να σπουδάσει σε πανεπιστήμιο, ο ζήλος, η θέλησή του και η άριστη γνώση πέντε ευρωπαϊκών γλωσσών τον βοήθησαν να καλύψει τα κενά στη μόρφωσή του και να καταξιωθεί στον τομέα της πλανητικής Αστρονομίας.
Στη Γαλλία
Ο Φωκάς, μόλις πληροφορήθηκε ότι στο Αστεροσκοπείο του Πικ ντυ Μιντί είχε εγκατασταθεί ένα ειδικό τηλεσκόπιο 60 cm για την παρατήρηση πλανητών, πέτυχε να του δοθεί άδεια να παρατηρήσει με αυτό την αντίθεση του 'Αρη του 1954. Με αυτές τις παρατηρήσεις καθιερώθηκε διεθνώς ως πλανητικός αστρονόμος. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, έφερε μαζί του τις νέες μεθόδους και τεχνικές που έμαθε στη Γαλλία, στη φωτογραφία, φωτομετρία, πολωσιμετρία και μικρομετρικές παρατηρήσεις πλανητών. Επιστέγασμα αυτών ήταν ένα πρόγραμμα συνεργασίας των Αστεροσκοπείων Αθηνών και Μεντόν, στα πλαίσια του οποίου ο Φωκάς πήγαινε κάθε χρόνο στη Γαλλία για παρατηρήσεις. Αφιέρωσε πάνω από 300 νύχτες για να μετρήσει την πόλωση του φωτός σε διαφορετικές περιοχές της αρειανής επιφάνειας. Μάλιστα η τελευταία εργασία της ζωής του, που δημοσιεύθηκε μεταθανατίως, ήταν ένα εκτενές υπόμνημα για την αρειανή πολωσιμετρία.
Τα ύστερα χρόνια
Το 1960 ο Φωκάς παρατήρησε πρώτος σε όλο τον κόσμο, από το τηλεσκόπιο της Πεντέλης, μια μεγάλη λευκή κηλίδα στην ατμόσφαιρα του Κρόνου και μελέτησε την εξέλιξή της. Το 1964 επισκέφθηκε το Αστεροσκοπείο Λόουελ στην Αριζόνα των ΗΠΑ για να εκτιμήσει την τεράστια συλλογή φωτογραφικών πλακών που είχε συγκεντρώσει ο E.C. Slipher από το 1907. Ως προς τον πλανήτη Δία, ο Φωκάς επινόησε ένα πρωτότυπο συντελεστή για την έκφραση της ατμοσφαιρικής δραστηριότητάς του. Στα τέλη του ίδιου έτους, παραιτήθηκε από τη θέση του στο Αστεροσκοπείο Αθηνών για να εργασθεί στο κέντρο συλλογής πλανητικών παρατηρήσεων της IAU στο Αστεροσκοπείο του Μεντόν. Στη νέα του θέση, έχοντας στη διάθεσή του πάνω από 14.000 φωτογραφίες, μεγαλουργεί δημοσιεύοντας δεκάδες εργασίες, ενώ συνεχίζει τις δικές του παρατηρήσεις από Πικ ντυ Μιντί και Μεντόν. Στο Μεντόν, η ολοκλήρωση από τον Ιωάννη Φωκά της χαρτογραφικής εργασίας του Αντωνιάδη για τον Άρη, με την επιπλέον χρήση φωτογραφικών και φωτομετρικών τεχνικών, συνετέλεσε στο να υιοθετήσει η Διεθνής Αστρονομική Ένωση το σύστημα ονοματολογίας του Αντωνιάδη για τον πλανήτη, με αποτέλεσμα οι επίσημες ονομασίες όλων σχεδόν των κυριότερων περιοχών του να είναι ελληνικές.
Ο πρόωρος θάνατος του Φωκά σαφώς δεν του επέτρεψε να ολοκληρώσει όλα τα ερευνητικά του προγράμματα. Πέθανε σε ηλικία 60 ετών από καρδιακή προσβολή στην Ελλάδα, όπου είχε έλθει για να γιορτάσει με την οικογένειά του τις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Έλληνες αστρονόμοι Κατηγορία:Γάλλοι ελληνικής καταγωγής Κατηγορία:Αστρονόμοι του 20ού αιώνα
Νομός Λακωνίας
Ο νομός Λακωνίας είναι ο νοτιότερος νομός της Πελοποννήσου και της ηπειρωτικής Ελλάδας. Βρέχεται από το Αιγαίο Πέλαγος (Μυρτώο Πέλαγος), το Μεσσηνιακό κόλπο και το Λακωνικό κόλπο. Έχει δύο κύριες οροσειρές, του Ταϋγέτου που είναι και η υψηλότερη κορυφή της Πελοποννήσου (2.407 μέτρα) και του Πάρνωνα (1.961 μέτρα). Ανάμεσά τους βρίσκεται η κοιλάδα του ποταμού Ευρώτα και η Σπάρτη. Συνορεύει στα βόρεια με το νομό Αρκαδίας και στα δυτικά με το νομό Μεσσηνίας. Στο νομό Λακωνίας ανήκει και το κατοικημένο νησί της Πελοποννήσου, η Ελαφόνησος.
Γενικά στοιχεία
Ο νομός έχει έκταση 3.639 τ. χλμ. και πληθυσμό 89.138 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Μεγαλύτερη πόλη είναι η Σπάρτη, με πληθυσμό 16.239 κατοίκους. Άλλες σημαντικές πόλεις είναι το Γύθειο, οι Μολάοι, ο Βλαχιώτης, η Σκάλα, η Αρεόπολη, το Οίτυλο, ο Μυστράς, ο Πύργος Διρού, ο Γερολιμένας, η Βάθεια, τα Βρέσθενα, η Μονεμβασιά και η Νεάπολη Βοιών στα Βάτικα.
Διοικητική διαίρεση
Ο Νομός Λακωνίας χωρίζεται σε 5 δήμους μετά την εφαρμογή του Προγράμματος « Καλλικράτης », οι οποίοι είναι:
Ιστορία
Τα πρώτα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας έχουν εντοπιστεί στη νότια Λακωνία και ανάγονται στην παλαιολιθική εποχή. Σε αυτή χρονολογούνται τα ευρήματα σε βραχώδεις περιοχές δυτικά της Αρεόπολης (σπήλαιο Απήδημα και θέση Καλαμάκια), στην περιοχή της Σελινίτσας (ανατολικά του Γυθείου) και στην περιοχή της Κοκκινιάς (Ακριαί, κατά την αρχαιότητα).
Από τη νεολιθική στη γεωμετρική εποχή
Η νεολιθική εποχή (6000 π.Χ.-3000 π.Χ.) που ακολούθησε έχει αφήσει σημαντικά ευρήματα ανθρώπινης κατοίκησης. Κύριες θέσεις είναι το Κουφόβουνο, ένας από τους μεγαλύτερους νεολιθικούς οικισμούς της Πελοποννήσου (νότια της Σπάρτης, στον οικισμό Άγιος Ιωάννης), καθώς και το σπήλαιο Αλεπότρυπα, στον Διρό, το οποίο κατοικήθηκε κατά τα τέλη της νεολιθικής εποχής. Η γεωγραφική εντόπιση των εν λόγω θέσεων δείχνει ότι κατά την εποχή αυτή οι κάτοικοι είχαν έρθει από τη θάλασσα και στη συνέχεια εξαπλώθηκαν στην ενδοχώρα.
Κατά τη μυκηναϊκή εποχή η περιοχή γνώρισε ιδιαίτερη ανάπτυξη. Τα ομηρικά έπη και ο μύθος του Μενέλαου και της ωραίας Ελένης απηχούν αυτή την πραγματικότητα. Στο ίδιο συμπέρασμα οδηγούν και τα αρχαιολογικά ευρήματα (κυρίως νεκροταφεία με θαλαμωτούς τάφους). Σημαντικά μυκηναϊκά κέντρα υπήρξαν στις Αμύκλες, στο Βαφειό, στην Πελλάνα, στο Περιστέρι (δίπλα στη Σκάλα), στο Μενελάιο, στη Συκιά, στην Επίδαυρο Λιμηρά κ.α.
Η κάθοδος των Δωριέων, γύρω στο 1100 π.Χ., έφερε ένα τμήμα τους στην καρδιά της κοιλάδας του Ευρώτα. Κατά τη διάρκεια του 10ου αι. π.Χ. εμφανίζεται στο προσκήνιο η αρχαία Σπάρτη.
Κατά τη γεωμετρική εποχή, η οποία δεν άφησε σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, η Σπάρτη αποτελούνταν από τέσσερις μικρές κώμες: την Πιτάνη, τις Λίμνες, τη Μεσόα και την Κυνόσουρα. Εκείνα τα χρόνια έζησαν ο νομοθέτης Λυκούργος και οι ποιητές Τυρταίος και Αλκμάν. Την ίδια περίοδο έκαναν τα πρώτα τους βήματα η διπλή βασιλεία και το ιδιόμορφο στρατοκρατικό πλαίσιο.
Κατά τα μέσα του 8ου αι. π.Χ., η αρχαία Λακωνία περιλάμβανε επίσης τις Αμύκλες, τη Φάριδα, τη Σελλασία, την Πελλάνα, τις Γερόνθρες, το Έλος και τη χερσόνησο της Μάνης.
Η ακμή της Σπάρτης
thumb|Τα ερείπια του θεάτρου της αρχαίας Σπάρτης Η ακμή της Σπάρτης συνδέθηκε και με τη σταδιακή επέκτασή της, η οποία άρχισε με τους δύο Μεσσηνιακούς πολέμους (735 π.Χ.-715 π.Χ. και μέσα του 7ου αι. π.Χ.) και την κατάκτηση της εύφορης Μεσσηνίας. Ενδιάμεσα οι Σπαρτιάτες είχαν αποικίσει τη Θήρα και τον Τάραντα (708 π.Χ.), στη Μεγάλη Ελλάδα. Στη συνέχεια κατακτήθηκαν διαδοχικά η νότια Αρκαδία, η Τεγέα, το Λεύκτρον (Λεοντάρι Μεγαλόπολης, μέσα 6ου αι. π.Χ.), το Άργος, η υπόλοιπη Κυνουρία, η χερσόνησος του Μαλέα και τα Κύθηρα. Την περίοδο εκείνη, η Σπάρτη ενεπλάκη και στα εσωτερικά της Αθήνας, απομακρύνοντας τον τύραννο Ιππία, καθώς και σε αρκετές ανεπιτυχείς εκστρατείες. Παράλληλα ιδρύθηκε η Πελοποννησιακή Συμμαχία, στην οποία συμμετείχαν όλες οι πόλεις της Πελοποννήσου (με εξαίρεση το Άργος και την Ήλιδα), η Αίγινα και τα Μέγαρα.
Από τα μέσα του 6ου αι. η κατάσταση αλλάζει. Εδραιώνεται η οργάνωση της πόλης με βάση τους στρατιώτες-οπλίτες και η εφαρμογή της Μεγάλης Ρήτρας του Λυκούργου. Κυρίαρχη μορφή στο εσωτερικό ήταν ο έφορος Χίλων, ενώ στην εξωτερική πολιτική ήταν ο βασιλιάς Κλεομένης Α΄ της Σπάρτης, ο οποίος συνέτριψε τους Αργείους στη Σήπεια (494 π.Χ.).
Τα χρόνια που ακολούθησαν σφραγίστηκαν από τους Περσικούς πολέμους. Η Σπάρτη δεν συμμετείχε στη μάχη του Μαραθώνα, όμως μετά το 481 π.Χ. θα βρεθεί στις πρώτες γραμμές του αντιμηδικού αγώνα. Ο αποφασιστικός ρόλος της θα σηματοδοτηθεί με τη μάχη των Θερμοπυλών και τη συμμετοχή, υπό τον Παυσανία, στη μάχη των Πλαταιών.
Η επόμενη περίοδος έφερε στο προσκήνιο τον ανταγωνισμό Σπάρτης-Αθήνας. Η Σπάρτη επιβεβαίωσε την ισχύ της στις μάχες που έγιναν στην Τεγέα (471 π.Χ.) και τη Δίπαια Αρκαδίας (469 π.Χ.), λίγο αργότερα όμως δοκιμάστηκε από έναν καταστρεπτικό σεισμό και την εξέγερση ειλώτων που τον ακολούθησε (465 π.Χ.).
Πελοποννησιακοί πόλεμοι
Ο Πρώτος Πελοποννησιακός Πόλεμος (431 π.Χ.) είχε ως σημεία καμπής την άλωση των Πλαταιών (427 π.Χ.) από τη Σπάρτη, την παράδοση της Πύλου (425 π.Χ.) στους Αθηναίους, τη Νικίειο Ειρήνη (421 π.Χ.) και τη μάχη της Μαντινείας (418 π.Χ.). Η νίκη του ναύαρχου Λύσανδρου στους Αιγός ποταμούς (405 π.Χ.) θα δώσει τέλος στην πολύχρονη διαμάχη (404 π.Χ.) και θα οδηγήσει σε ταπεινωτική ήττα των Αθηνών. Ο πόλεμος, η είσοδος του περσικού χρυσού, οι κοινωνικές αλλαγές που συντελέστηκαν και η χρησιμοποίηση μισθοφόρων άλλαξαν αρκετά το τοπίο στη Σπάρτη.
Την περίοδο αυτή θα επιτραπεί η πώληση του κλήρου που αναλογούσε σε κάθε πολίτη, με αποτέλεσμα τη συγκέντρωση μεγάλων εκτάσεων στα χέρια λίγων εύπορων κατοίκων. Αυτή η νομοθετική αλλαγή θα οδηγήσει σε λειψανδρία και, στη συνέχεια, στην αποδοχή ως πολιτών περίοικων και ειλώτων.
Το 382 π.Χ. ο Φοιβίδας θα εγκαταστήσει στη Θήβα λακωνική φρουρά και θα εκδιώξει τους δημοκρατικούς, για να ακολουθήσει η αντεπίθεση των Θηβαίων και η συντριβή της Σπάρτης στη μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ.). Η μάχη αυτή κατέρριψε το μύθο της αήττητης Σπάρτης και οδήγησε στη σταδιακή συρρίκνωση του κράτους της.
Η επιδρομή του Επαμεινώνδα και η απώλεια της νότιας Αρκαδίας και της Μεσσηνίας (με την ίδρυση από τους Θηβαίους της Μεγαλόπολης, της Μαντινείας και της Μεσσήνης, το 367 π.Χ.) επέτειναν αυτή την τάση, η οποία δεν αντιστράφηκε με τη Μάχη της Μαντινείας (362 π.Χ.) και ορισμένες πρόσκαιρες εδαφικές επιτυχίες.
Οι Μακεδόνες στο προσκήνιο
Εν τω μεταξύ, εμφανίστηκαν στο προσκήνιο οι Μακεδόνες, οι οποίοι μετά τη μάχη της Χαιρώνειας (338 π.Χ.), περιόρισαν ακόμα πιο πολύ τη Σπάρτη. Η απομόνωση της πόλης ενισχύθηκε όταν αρνήθηκε να συμμετάσχει στο πανελλήνιο συνέδριο της Κορίνθου που οργάνωνε τον αγώνα κατά των Περσών. Και όταν εξεστράτευσε (331 π.Χ.) κατά της φιλομακεδονικής Μεγαλόπολης, ο Αντίπατρος τη συνέτριψε, αναγκάζοντάς τη να πάρει μέρος στη συμμαχία.
Κατά την ελληνιστική εποχή η Σπάρτη θα προσπαθήσει να ανακτήσει τις χαμένες της δυνάμεις και θα εμπλακεί στις διαμάχες των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Θα δεχτεί αρχικά την επίθεση του Δημήτριου του Πολιορκητή (295 π.Χ.), που διέλυσε το λακωνικό στρατό στη Μαντινεία, και στη συνέχεια του Πύρρου (279 π.Χ.), ο οποίος έφτασε με τους ελέφαντές του μέχρι την κοιλάδα του Ευρώτα. Δώδεκα χρόνια αργότερα, η Σπάρτη, η Αθήνα και ο Πτολεμαίος Β΄ Φιλάδελφος θα πρωταγωνιστήσουν στο Χρεμωνίδειο πόλεμο (267 π.Χ.-261 π.Χ.) κατά του Αντίγονου Γονατά της Μακεδονίας. Η εδραίωση της Αχαϊκής Συμπολιτείας, στη συνέχεια, θα διαμορφώσει ένα μόνιμο αντίπαλο για τη Σπάρτη.
Το β' μισό του 3ου αι. π.Χ. αρχίζουν να κόβονται νομίσματα και αρκετοί Σπαρτιάτες να υπηρετούν ως μισθοφόροι στη Σικελία, στην Αίγυπτο κ.α. Την ίδια περίοδο θα δρομολογηθούν οι ρηξικέλευθες μεταρρυθμίσεις του βασιλιά Άγιδος Δ' (243 π.Χ.-242 π.Χ.), που είχαν ως οδηγό τη Ρήτρα του Λυκούργου. Αρχικά δεν στέφτηκαν από επιτυχία, στη συνέχεια όμως εφαρμόστηκαν βίαια από τον Κλεομένη Γ' (236 π.Χ.-222 π.Χ.). Ο ίδιος με τις νίκες του θα επαναφέρει τη Σπάρτη στα όρια του 4ου αι. π.Χ. Όμως οι Μακεδόνες, με επικεφαλής τον Αντίγονο Δώσωνα, θα νικήσουν τον Κλεομένη στη Σελλασία (222 π.Χ.), υποχρεώνοντάς τον να καταφύγει στην Αίγυπτο. Αυτή η ταπεινωτική ήττα θα σημάνει την αντίστροφη μέτρηση και για τις μεταρρυθμίσεις, αλλά και για το θεσμό της διπλής βασιλείας.
Τα επόμενα χρόνια θα σφραγιστούν από τον Μαχανίδα (211 π.Χ.-207 π.Χ.) και τον Νάβι (207 π.Χ.-192 π.Χ.) -οι οποίοι ονομάζονται "τύραννοι" επειδή δεν ανήκουν στα παλιά βασιλικά γένη- από τις τριβές με τον Φιλοποίμενα της Αχαϊκής Συμπολιτείας, την ήττα της Σπάρτης στη Μαντινεία (207 π.Χ.) και τις αναδυόμενες επεκτατικές βλέψεις της Ρώμης.
Το 195 π.Χ. οι Ρωμαίοι, με ηγέτη τον Φλαμινίνο, θα πολιορκήσουν τη Σπάρτη και θα καταλάβουν το Γύθειο. Παράλληλα, η Σπάρτη θα χάσει 24 παράλιους οικισμούς της Λακωνίας, που θα συγκροτήσουν το Κοινό των Λακεδαιμονίων, και θα προσχωρήσει τελικά στην Αχαϊκή Συμπολιτεία (192 π.Χ.).
Τα ρωμαϊκά χρόνια
thumb|right|Νόμισμα Λακεδαιμονίων 250 π.Χ.-30 π.Χ., με την Αθηνά και τον Ηρακλή στις όψεις Μετά την οριστική επικράτηση της Ρώμης (146 π.Χ.), η Σπάρτη θα εξασφαλίσει αρκετά προνόμια και θα γνωρίσει ιδιαίτερη οικονομική άνθηση. Αυτό δεν άλλαξε ακόμα και όταν τάχθηκε με το μέρος του Μιθριδάτη στη σύγκρουσή του με τη Ρώμη.
Μάλιστα, η βοήθεια που προσέφερε ο Λάκωνας Ευρυκλής στον Οκταβιανό Αύγουστο στη ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.) είχε ως αποτέλεσμα την προνομιακή μεταχείριση της Σπάρτης αλλά και του Κοινού των Ελευθερολακώνων, το οποίο είχε εν τω μεταξύ προκύψει από την αναδιοργάνωση (22 π.Χ.) του Κοινού των Λακεδαιμονίων.
Κατά τις δύο πρώτους αιώνες μ.Χ. οι λακωνικές πόλεις θα εξελιχθούν σε σημαντικά ρωμαϊκά κέντρα. Θα χτιστούν αρκετά νέα κτήρια, θα αναβιώσουν παλιές τελετές, θα θεσμοθετηθούν νέοι αγώνες, αρκετοί Σπαρτιάτες θα αποκτήσουν δικαιώματα Ρωμαίου πολίτη. Οι περιγραφές του περιηγητή Παυσανία, που επισκέφτηκε την περιοχή γύρω στο 155, δίνουν μια εικόνα από τα χρόνια εκείνα. Ιδιαίτερα γενναιόδωροι προς τη Σπάρτη θα φανούν ο Αύγουστος, ο Αδριανός και ο Ηρώδης ο Αττικός.
Το 267 η περίοδος της ηρεμίας θα διακοπεί βίαια. Η Λακωνία θα λεηλατηθεί από βαρβαρική επιδρομή Ερούλων, η οποία θα καταλήξει σε κατάληψη και καταστροφή της Σπάρτης. Η περιοχή, όμως, θα επουλώσει τις πληγές της. Μάλιστα, όπως, πιστοποιεί το "Έδικτο καθορισμού των τιμών" που εξέδωσε ο Διοκλητιανός (301), θραύσματα του οποίου βρέθηκαν στις Γερόνθρες, στο Γύθειο και στο Οίτυλο, η Λακωνία θα συνεχίσει την οικονομική της άνθηση. Παράλληλα, θα αναπτυχθούν και οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες.
Η τελευταία 25ετία του 4ου αι. μ.Χ. ήταν εξαιρετικά επώδυνη για τη Λακωνία. Πρώτα ήρθε ο καταστροφικός σεισμός του 375, που έπληξε όλη την περιοχή και βύθισε αρκετές από τις παραλιακές πόλεις του Λακωνικού κόλπου. Αργότερα θα ακολουθήσει η επιδρομή των Βησιγότθων του Αλάριχου Α' (396) και η κατάληψη του Σπάρτης. Κατά τα επόμενα χρόνια, που ταυτίζονται με το τέλος της ρωμαϊκής εποχής, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού θα συγκεντρωθεί σε οχυρές θέσεις, ενώ η Σπάρτη θα τειχιστεί και στο εξής θα εμφανίζεται με το όνομα Λακεδαιμονία. Παράλληλα θα χτιστούν οι πρώτες παλαιοχριστιανικές βασιλικές (Γύθειο, Κυπάρισσος, Οίτυλο).
Η βυζαντινή περίοδος
thumb|right|Μονεμβασιά Έχοντας ως κέντρο τη Λακεδαιμονία, η Λακωνία θα αναπτυχθεί σημαντικά κατά τον 5ο και τον 6ο αι. Τον 6ο αι. θα αρχίσει και η κατοίκηση του βράχου της Μονεμβασιάς. Θα ακολουθήσει η έλευση των σλαβικών φύλων, τα οποία θα εγκατασταθούν στις ορεινές περιοχές του Ταΰγετου και του Πάρνωνα. Οι δύο σλαβικές φυλές (Μηλιγγοί και Εζερίτες) θα έχουν μια πορεία αφομοίωσης από τον τοπικό πληθυσμό και εκχριστιανισμού.
Αρκετά χρόνια αργότερα, οι Φράγκοι και οι Ενετοί της Δ' Σταυροφορίας που δεν έφτασαν στους Αγίους Τόπους, θα συγκρουστούν με τους Βυζαντινούς άρχοντες της περιοχής, οι οποίοι θα παραδώσουν μετά από σύντομη πολιορκία το κάστρο της Λακεδαιμονίας στον Γοδεφρείδο Βιλλεαρδουίνο (1210). Την ίδια περίοδο θα κατασκευαστεί το κάστρο στο Γεράκι και μια σειρά άλλα φρουριακά κτήρια.
Η Λατινοκρατία συμπίπτει με μια περίοδο ακμής της περιοχής και με την πληθωρική παρουσία του Γουλιέλμου Β' Βιλλεαρδουίνου, ο οποίος θα καταλάβει τη Μονεμβασία και θα ιδρύσει το κάστρο του Μυστρά (1249). Η νίκη των Παλαιολόγων στη μάχη της Πελαγονίας (1259) θα θέσει τέρμα σε αυτή την παρουσία και θα τους χαρίσει ως λύτρα για την απελευθέρωσή του τα κάστρα του Μυστρά, της Μονεμβασίας και της Μεγάλης Μαΐνης.
Από το τέλος του 13ου αι. θα αρχίσει να γίνεται πιο αισθητός ο ρόλος του Μυστρά, που θα αποτελέσει κέντρο των Βυζαντινών στην Πελοπόννησο, αλλά και της Μονεμβασίας, που εξελίσσεται σε επίνειό του και σε σπουδαίο εμπορικό κέντρο. Η Λακωνία θα έχει μια νέα περίοδο οικονομικής και πνευματικής ακμής, και από τα μέσα του 14ου αι., όταν τοποθετήθηκε δεσπότης ο Μανουήλ Καντακουζηνός, θα γίνει ανεξάρτητο δεσποτάτο. Παράλληλα θα επεκταθούν οι κτήσεις του Μυστρά σε όλη την Πελοπόννησο. Τα επόμενα χρόνια θα εμφανιστεί η οθωμανική απειλή, όμως οι δυναστικές έριδες των Παλαιολόγων και η άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453) θα έχουν ως μοιραία κατάληξη την κατάκτηση από τον Μωάμεθ Β' του Μυστρά (1460) και των άλλων λακωνικών περιοχών. Τελευταία κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς η Μονεμβασία (1540).
Οθωμανική περίοδος
Η επέκταση των Οθωμανών στη Λακωνία αντιμετώπισε σημαντική αντίσταση, με πρωταγωνιστή τον Κροκόδειλο Κλαδά. Κατά τον Πρώτο Βενετοτουρκικό πόλεμο, μάλιστα, ο Κλαδάς επεξέτεινε τις κτήσεις του μέχρι τη Μονεμβασία, όμως εγκαταλείφθηκε από τους Ενετούς συμμάχους του (1479) και συνέχισε μόνος τον αγώνα εναντίον των Οθωμανών. Τελικά, παρά τις οθωμανικές νίκες, η Μάνη και σημαντικό μέρος της υπόλοιπης Λακωνίας θα διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους.
Κατά την οθωμανική περίοδο στην περιοχή αναπτύχθηκαν αρκετά επαναστατικά κινήματα, τα οποία συνήθως είχαν επίκεντρο τη Μάνη. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια του Πέμπτου Βενετοτουρκικού πολέμου (1659), οι Μανιάτες διαμόρφωσαν σχέδιο συμμαχίας με τους Ενετούς για την απελευθέρωση της Πελοποννήσου.
Όταν οι Ενετοί με επικεφαλής τον Φραντσέσκο Μοροζίνι ανακατέλαβαν την Πελοπόννησο (1685-1715), η Λακωνία αποτέλεσε μία από τις τέσσερις διοικητικές περιφέρειες της Πελοποννήσου. Στα όριά της είχαν ενταχθεί οι περιοχές της Μονεμβασίας, του Μυστρά, της Μάνης και της Μπαρδούνιας, ενώ πρωτεύουσά της ήταν η Μονεμβασία.
Κατά τη δεύτερη περίοδο της Οθωμανικής περιόδου (1715-1821), διατηρήθηκε η εν λόγω διοικητική διαίρεση, μετά τα Ορλωφικά όμως η Μάνη διαχωρίστηκε από το πασαλίκι του Μοριά και περιήλθε στη δικαιοδοσία του καπουδάν πασά.
Τα Ορλωφικά ήταν μια σημαντική στιγμή για τη Λακωνία. Το Φεβρουάριο του 1770 θα φτάσουν στο Οίτυλο ρωσικά πλοία με επικεφαλής τον Θ. Ορλώφ. Οι ένοπλοι της περιοχής θα σχηματίσουν δύο λεγεώνες και επικεφαλής τους θα τεθούν ο Γ. Μαυρομιχάλης, ο καπετάνιος της Αβίας Κουμουνδούρος και οι καπεταναίοι της ανατολικής Μάνης Γρηγοράκηδες. Μετά την αποχώρηση των Ρώσωμ, όμως, ο πληθυσμός θα δοκιμαστεί από τους Οθωμανούς και η Λακωνία θα δεχτεί σκληρά πλήγματα.
Ίδρυση του νομού
Σύμφωνα με την πρώτη διοικητική διαίρεση του ελληνικού κράτους κατ΄ εντολή, επί κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια που έγινε με το Ψήφισμα Ι΄ στις 13 Απριλίου του 1828 (στο Ναύπλιο), η Πελοπόννησος χωρίσθηκε σε επτά "τμήματα". Το "Ε΄ τμήμα" περιελάμβανε το Νησίον, την Καλαμάτα, τα Εμπλάκια, την Ανδρούσα, το Λεοντάριο και τη Δυτική Μάνη, φέροντας το όνομα "Κάτω Μεσσηνία". Το "ΣΤ΄ τμήμα" της ίδιας διαίρεσης περιελάμβανε την Ανατολική Μάνη, τη Μονεμβάσια, το Μυστρά, τον Πραστό, τον Τυρό και το Λεωνίδιο, δηλαδή την Τσακωνιά και έφερε το όνομα "Λακωνία".
Στη συνέχεια επί Βασιλέως Όθωνα με το Β.Δ. της 3ης Απριλίου του 1833 (ΦΕΚ 12) "Περί διαιρέσεως του Βασιλείου της Ελλάδος και της Διοικήσεώς του" καθιερώθηκε η "Νομαρχιακή Διαίρεση" σε 10 νομούς. Μεταξύ των 10 αυτών νομών ήταν και ο "Νομός Λακωνίας" με πρωτεύουσα το Μυστρά. Η δε Ανατολική Μάνη αποτέλεσε τότε μία από τις 4 επαρχίες του Νομού με πρωτεύουσα το Γύθειο, που τότε άλλαξε και το από τουρκοκρατίας όνομα "Μαραθονήσι". Το 1836 ακολούθησε νέα Διοικητική Διαίρεση με Διοικήσεις και Υποδιοικήσεις, όπου τότε ο συσταθείς νομός Λακωνίας χωρίσθηκε σε δύο Διοικήσεις: της Λακεδαίμονος, που περιελάμβανε όλες τις περιοχές εκτός από τη Μάνη και της Λακωνίας που περιελάμβανε μόνο τη Μάνη. Τότε το Γύθειο έγινε έδρα υποδιοίκησης και αναγνωρίσθηκε ως Δήμος.
Όμως, το 1845, με το Β.Δ. της 5ης Δεκεμβρίου 1845, επανήλθε το νομαρχιακό σύστημα διοικητικής διαίρεσης, με συνέπεια τη διάλυση των δύο υποδιοικήσεων και την καθιέρωση του Νομού Λακωνίας με πρωτεύουσα τη Σπάρτη και δημιουργία 2 μόνο Επαρχείων, των Μολάων και του Λιμενίου. Αυτό είχε ως επακόλουθο το γενικό ξεσηκωμό των Μανιατών. Έτσι προς κατευνασμό των κατοίκων ακολούθησε το Β.Δ. της 15ης Ιουνίου 1846 (ΦΕΚ 18), με το οποίο συγκροτήθηκε το Επαρχείο Γυθείου.
Τελικά, το έτος 1899 θεωρείται ακόμα και σήμερα η λαμπρότερη χρονολογία στην ιστορία τόσο της Μάνης όσο και του σύγχρονου Γυθείου. Και αυτό γιατί, επί Βασιλέως Γεωργίου του Α΄, με το νέο Νόμο ΒΧΔ 6 Ιουλίου 1899 "Περί Διοικητικής Διαιρέσεως του Κράτους" η Ελλάδα χωρίσθηκε σε 26 Νομούς, μεταξύ των οποίων ιδρύθηκε, φερόμενος ως 20ός, ο Νομός Λακωνικής με 3 επαρχίες, (Γυθείου, Οιτύλου και Κυθήρων), με έδρα Νομάρχη το Γύθειο, και ως 21ος ο Νομός Λακεδαίμονος, με 2 επαρχίες, Λακεδαίμονος και Επιδαύρου Λυμηράς, με έδρα Νομάρχη τη Σπάρτη. Δέκα χρόνια αργότερα, με τον Νόμο ΓΥΛΔ΄ της 16ης Νοεμβρίου 1909, καταργήθηκε ο Νομός Λακωνικής, ενώ οι επαρχίες (Γυθείου και Οιτύλου) υπάχθηκαν στο Νομό Λακωνίας, που υφίσταται μέχρι σήμερα, η δε Επαρχία Κυθήρων στον τότε Νομό Αργολίδας και Κορινθίας.
Οικονομία
Στο νομό αυτό, οι περισσότεροι κάτοικοι ασχολούνται με την αγροτική καλλιέργεια και την παραγωγή αγροτικών προϊόντων, με πιο συνηθισμένα το πορτοκάλι, την ελιά ,το λάδι, και το κρασί ιδιαίτερα στην περιοχή του Δαφνίου, είτε ως κύρια πηγή εισοδήματος είτε ως δευτερεύουσα. Αρκετοί κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία. Ακόμη, αρκετά ανεπτυγμένος είναι ο κλάδος του καλοκαιρινού τουρισμού, κυρίως προς Μυστρά, Σπήλαια Διρού, Βάθεια και στις παράκτιες περιοχές, με πιο γνωστούς προορισμούς τουριστών την Μονεμβάσια, το Γύθειο, την Ελαφόνησο και την Ακρωταινάρια περιοχή.