cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Νότια Κορέα
Δημογραφικά στοιχεία
thumb|Η πληθυσμιακή αύξηση της Νότιας Κορέας (στοιχεία [[FAOSTAT, 2005)]] Από δημογραφική άποψη η χώρα εμφανίζει το φαινόμενο της πληθυσμιακής στασιμότητας και «γήρανσης» του πληθυσμού, χαρακτηριστικό των χωρών της Δύσης. Το 2002 τα ποσοστά γεννητικότητας και θνησιμότητας κυμάνθηκαν στο 1,45% και 0,6% αντίστοιχα. Με βάση τα ποσοστά αυτά ο δείκτης φυσικής αύξησης την ίδια χρονιά έφτανε περίπου το 0,85%. Ο δείκτης της βρεφικής θνησιμότητας είναι πολύ μικρός και το 2002 έφτανε το 0,75%. Το 2002 η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού εμφάνιζε την ακόλουθη εικόνα: το 21,4% ήταν έως 14 ετών, το 71% ήταν από 15 έως 64 ετών, ενώ το 7,6% ήταν από 65 ετών και άνω. Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 83,3 χρόνια (80,3 χρόνια οι άνδρες και 86,1 οι γυναίκες). Η ταχύτατη αστικοποίηση της χώρας, η οποία συντελέστηκε από το 1960 και έπειτα, είχε ως αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού (81%) να κατοικεί σήμερα στα αστικά κέντρα και κυρίως στη Σεούλ και το Μπούσαν. Αντίθετα, ο αγροτικός πληθυσμός αποτελεί μόλις το 19% του συνολικού πληθυσμού και είναι συγκεντρωμένος στις κοιλάδες και τις παράκτιες πεδιάδες της χώρας.
Μετανάστευση
Υπολογίζεται ότι περίπου 4 εκατομμύρια Κορεάτες είχαν μεταναστεύσει στη Μαντζουρία της Κίνας και στην Ιαπωνία πριν από το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Μετά το 1945, και κυρίως μετά τη λήξη του Πολέμου της Κορέας το 1953, τουλάχιστον οι μισοί από τους Κορεάτες που μετανάστευσαν στην Ιαπωνία και άλλα δύο περίπου εκατομμύρια Κορεατών από τη Βόρεια Κορέα ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στη Νότια Κορέα και κυρίως στην πρωτεύουσα Σεούλ. Παρ` όλα αυτά, αρκετοί Κορεάτες εξακολουθούν να ζουν ακόμη στο εξωτερικό και κυρίως στην Ιαπωνία. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 υπολογίστηκε ότι ένας στους 1.000 κατοίκους ζούσε μετανάστης στο εξωτερικό.
Σύνθεση πληθυσμού
Ο πληθυσμός της χώρας παρουσιάζει μεγάλη ομοιογένεια και στη συντριπτική πλειοψηφία του αποτελείται από Κορεάτες. Οι Κορεάτες έχουν μογγολική καταγωγή, γεγονός που αποδεικνύεται και από τα φυσικά χαρακτηριστικά τους, όπως η ίσια μύτη, τα σκούρα ίσια μαλλιά, τα ψηλά ζυγωματικά και τα σχιστά βλέφαρα. Στη χώρα ζουν επίσης ορισμένοι Ευρωπαίοι και Αμερικανοί, οι οποίοι, παρόλο που είναι ολιγάριθμοι, έχουν έντονη παρουσία στην κοινωνική και οικονομική ζωή. Τέλος, - στα μεγάλα αστικά κέντρα κυρίως - κατοικεί ένας μικρός αριθμός Κινέζων.
Θρησκεία
μικρογραφία|Ο Ορθόδοξος μητροπολιτικός ναός της Σεούλ
Στη χώρα ισχύει καθεστώς θρησκευτικής ελευθερίας, οι θρησκευτικές όμως πεποιθήσεις των κατοίκων είναι τόσο ποικίλες, ώστε παρατηρούνται διαφορές ακόμη και μέσα στην ίδια την οικογένεια. Η πλειονότητα των κατοίκων (48,6%) είναι πιστοί του χριστιανισμού, ο οποίος εισήχθη σχετικά πρόσφατα στην Κορέα και εκπροσωπούν τη στροφή της χώρας στα δυτικά πρότυπα. Επίσης, υπάρχει μια σημαντική κοινότητα 100.385 Μαρτύρων του Ιεχωβά καθώς και 86.170 Μορμόνοι της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών. Το 47,4% των κατοίκων – και κυρίως οι γυναίκες – είναι πιστοί του βουδισμού. Άλλες μικρότερες θρησκευτικές ομάδες είναι των κομφουκιανιστών (3%, κυρίως άνδρες), των σαμανιστών (0,8%), οι οποίοι απαντούν κυρίως στις αγροτικές περιοχές, και των οπαδών της θρησκείας τσοντόγκιο (0,2%), η οποία συνδυάζει στοιχεία του βουδισμού, του κομφουκιανισμού, του χριστιανισμού και του ταοϊσμού. Το 1963 εισήχθη στη χώρα η Τάνγκγκα Χακχόε (Κοινωνία Δημιουργίας Αξιών και Γνώσης) του Ιάπωνα βουδιστή Νιτσιρέν, ο οποίος έζησε το 14ο αιώνα. Η θρησκεία αυτή τα τελευταία χρόνια έχει κερδίσει αρκετούς ένθερμους υποστηρικτές, οι οποίοι ανήκουν κυρίως στις χαμηλές εισοδηματικές τάξεις των μεγάλων πόλεων.
Πολίτευμα - Συνταγματικοί θεσμοί
thumb|Το κοινοβούλιο της Νότιας Κορέας Η επίσημη ονομασία της χώρας είναι Δημοκρατία της Κορέας (Ντέχανμινγκουκ). Με την αναθεώρηση του Συντάγματος που έγινε στις 25 Φεβρουαρίου 1948 πολίτευμα της χώρας καθορίστηκε η Προεδρική Δημοκρατία. Αρχηγός του κράτους, επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας και διοικητής των ενόπλων δυνάμεων είναι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος εκλέγεται κάθε 5 χρόνια απευθείας από το λαό. Την εκτελεστική εξουσία ασκεί η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός. Η νομοθετική εξουσία ασκείται από την Εθνική Συνέλευση, η οποία αποτελείται από 299 μέλη. Τα 237 από τα μέλη της εκλέγονται κάθε 4 χρόνια με καθολική ψηφοφορία, ενώ τα υπόλοιπα 62 επιλέγονται από τις λίστες των πολιτικών κομμάτων, με βάση την ποσοστιαία δύναμη κάθε κόμματος. Η δικαστική εξουσία ασκείται από το Ανώτατο Δικαστήριο, τα 3 εφετεία και τα 12 περιφερειακά δικαστήρια της χώρας. Το Ανώτατο Δικαστήριο εκδίδει τους νόμους και ελέγχει τη νομιμότητα των κυβερνητικών αποφάσεων. Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι πολίτες της χώρας οι οποίοι έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους.
Υγεία - πρόνοια
Τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση έχει θεσπίσει προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας, τα οποία όμως δεν έχουν ακόμη επεκταθεί σε όλη τη χώρα και δεν καλύπτουν όλες τις ομάδες του πληθυσμού. Μερικά από αυτά τα προγράμματα αφορούν την επαγγελματική επιμόρφωση των γυναικών, την εξασφάλιση στέγης για τους ανάπηρους πολέμου, τα ορφανά και τους ηλικιωμένους και τη χορήγηση επιδομάτων σε περιπτώσεις εργατικού ατυχήματος και εγκυμοσύνης για τις γυναίκες. Σημαντικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια της κυβέρνησης έπαιξαν και οι διεθνείς οργανισμοί, όπως ο ΟΗΕ και διάφορες οργανώσεις εθελοντών που έσπευσαν στη χώρα αμέσως μετά τη λήξη του Πολέμου της Κορέας, με σκοπό την ανακούφιση του πληθυσμού. Ωστόσο, όπως δείχνουν οι εργατικές και φοιτητικές αναταραχές που ξεσπούν συχνά στη χώρα, χρειάζεται να γίνουν πολλά ακόμη στον τομέα της πρόνοιας, καθώς υπάρχει μεγάλο χάσμα στις κρατικές παροχές ανάμεσα στον αστικό και τον αγροτικό πληθυσμό.
Παρ' όλη την πρόοδο που έχει σημειωθεί στον τομέα της υγείας, η ιατρική περίθαλψη που παρέχεται στη Νότια Κορέα υπολείπεται ακόμη αυτής των αναπτυγμένων χωρών της Δύσης. Το πρόβλημα εστιάζεται κυρίως στην έλλειψη ιατρικού προσωπικού και εξοπλισμού, που δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες, ειδικά στις απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.
Εκπαίδευση
Το ποσοστό των εγγράμματων είναι αρκετά υψηλό και υπολογίζεται ότι φτάνει το 98%. Η εκπαίδευση παρέχεται δωρεάν και είναι υποχρεωτική για την ηλικία των 6-12 χρόνων. Το κράτος επενδύει μεγάλα ποσά στην εκπαίδευση, αφού χρηματοδοτεί περισσότερο από το 75% των εκπαιδευτικών αναγκών. Οι περισσότεροι απόφοιτοι της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης συνεχίζουν και στη δευτεροβάθμια, η οποία διαρκεί τρία χρόνια και από αυτούς οι μισοί σχεδόν εισάγονται στα πανεπιστήμια και στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η εισαγωγή στα πανεπιστήμια γίνεται με εξετάσεις, οι οποίες είναι αυστηρές και ο συναγωνισμός έντονος. Λειτουργούν ακόμη σχολεία επαγγελματικής εκπαίδευσης, κολέγια, παιδαγωγικές ακαδημίες και πανεπιστημιακά ιδρύματα, μεγαλύτερο από τα οποία είναι το πανεπιστήμιο της Σεούλ.
Ένοπλες δυνάμεις
thumb|Νοτιοκορεατικά [[τανκ K-2 Μαύρος Πάνθηρας]] Οι ένοπλες δυνάμεις της Νότιας Κορέας συγκαταλέγονται μεταξύ των ισχυρότερων του κόσμου και οργανώθηκαν από τους Αμερικανούς, μετά τη λήξη του Πολέμου της Κορέας. Η στράτευση είναι υποχρεωτική και διαρκεί 26 μήνες για το στρατό ξηράς και 30 μήνες για το πολεμικό ναυτικό και την πολεμική αεροπορία. Το 2000 οι δαπάνες για την άμυνα απορρόφησαν το 2,8% του ΑΕΠ. Υπηρετούν περίπου 650.000 άτομα στο στρατό ξηράς, 60.000 άτομα στο πολεμικό ναυτικό και 53.000 στην πολεμική αεροπορία. Οι έφεδροι υπολογίζονται σε 4,5 εκατομμύρια.
Επαρχίες - Διαμερίσματα
thumb|left|Διοικητική διαίρεση της Νότιας Κορέας Η Νότια Κορέα διαιρείται σε 9 επαρχίες (ντο) και 6 διαμερίσματα πόλεων, τα οποία με τη σειρά τους υποδιαιρούνται σε 137 μικρότερες περιοχές (γκουν) και 67 πόλεις (σι). Κάθε επαρχία και διαμέρισμα πόλης έχει το δικό του κυβερνήτη, ο οποίος ορίζεται από την κεντρική κυβέρνηση.
Πρωτεύουσα - Πόλεις
Πρωτεύουσα και μεγαλύτερο αστικό κέντρο της χώρας είναι η Σεούλ (10.612.577 κάτ.), η οποία συγκαταλέγεται μεταξύ των δέκα μεγαλύτερων πόλεων του κόσμου. Βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας, κοντά στα σύνορα με τη Βόρεια Κορέα. Είναι χτισμένη στις όχθες του ποταμού Χαν, σε μικρή απόσταση από τις εκβολές του στην Κίτρινη θάλασσα. Ιδρύθηκε το 1392 ως πρωτεύουσα του κράτους και έδρα της δυναστείας Γι. Μια σειρά αμυντικά τείχη που χτίστηκαν στους γύρω λόφους κράτησαν την πόλη απομονωμένη από τον υπόλοιπο κόσμο μέχρι τα τέλη του 19ου αι., όταν άρχισε να έρχεται σε επαφή με τη Δύση. Λίγα παλιά οικοδομήματα και ερείπια των παλιότερων τειχών διατηρούνται μέχρι σήμερα. Η πόλη ξαναχτίστηκε μετά τη λήξη του Πολέμου της Κορέας πάνω σε σύγχρονο σχέδιο. Οι ουρανοξύστες, τα μεγάλα κτιριακά συγκροτήματα των διαφόρων οργανισμών και οι φαρδιές λεωφόροι της δίνουν όψη σύγχρονης μεγαλούπολης. Η Σεούλ αποτελεί σήμερα το εμπορικό, οικονομικό, πολιτικό, πνευματικό και αθλητικό κέντρο της Νότιας Κορέας. Διαθέτει υπόγειο σιδηροδρομικό δίκτυο, το οποίο συνδέει τα προάστια με το εμπορικό κέντρο της πόλης και άριστες αθλητικές εγκαταστάσεις, οι οποίες φιλοξένησαν τους 24ους θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, που διοργανώθηκαν εκεί το 1988.
Δεύτερο μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Νότιας Κορέας είναι η πόλη Μπούσαν (4.082.000 κάτ.). Είναι χτισμένη στις εκβολές του ποταμού Νάκντονγκ, στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας. Η στρατηγική της θέση την κατέστησε το σημαντικότερο εμπορικό λιμάνι της χώρας και μία από τις σπουδαιότερες πύλες εξόδου προς τον υπόλοιπο κόσμο. Κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Κορέας η πόλη υπέστη μεγάλες υλικές καταστροφές και έκτοτε ξαναχτίστηκε. Στα αξιοθέατά της περιλαμβάνεται το παλάτι Γκιόνγκμποκ, το οποίο χτίστηκε το 14ο αιώνα.
Ακολουθεί η πόλη Ντέγκου (2.432.000 κάτ.), η οποία αποτελεί μεγάλο αγροτικό και εμπορικό κέντρο στο νότιο τμήμα της χώρας. Στην πόλη λειτουργούν βιομηχανίες κατασκευής μηχανών, παρασκευής τροφίμων, υφαντουργίες και εκκοκκιστήρια βάμβακος.
Η Ίντσον (2.340.000 κάτ.) είναι η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της χώρας και επίνειο της πρωτεύουσας Σεούλ. Είναι χτισμένη στις εκβολές του ποταμού Χαν, στις βορειοδυτικές ακτές της χώρας, 35 χλμ. νοτιοδυτικά της Σεούλ. Αποτελεί σημαντικό λιμάνι και σπουδαίο βιομηχανικό και τουριστικό κέντρο.
Πέμπτη μεγάλη πόλη της χώρας είναι η Γκουάνγκτζου (1.424.000 κάτ.), μεγάλο εμπορικό και συγκοινωνιακό κέντρο της νοτιοδυτικής Κορέας. Είναι χτισμένη στους πρόποδες του όρους Μούντουνγκ και έχει γίνει γνωστή για τις φυσικές ομορφιές, την πολιτιστική κληρονομιά και την καλλιτεχνική της παράδοση. Η γύρω περιοχή είναι γεμάτη από ναούς και τάφους, απομεινάρια του πολιτισμού του βασιλείου Μπαίκτζε, το οποίο άκμασε από τον 1ο αι. π. Χ. μέχρι τον 7ο αι. μ. Χ. Πολλά από αυτά τα ευρήματα φυλάσσονται σήμερα στο Εθνικό Μουσείο της πόλης, μαζί με άλλα κεραμικά αντικείμενα, τα οποία περισυνελέγησαν από το ναυάγιο ενός κινεζικού πλοίου που συνέβη πριν από 600 χρόνια.
Άλλες μικρότερες πόλεις της Νότιας Κορέας είναι η Ούλσαν (683.000 κάτ.), η Σούουον (635.000 κάτ.), η Τζόντζου (517.000 κάτ.), η Τσόνγκτζου (497.000 κάτ.), η Μάσαν (387.000 κάτ.), η Πόχανγκ (319.000 κάτ.), στις ανατολικές ακτές της χώρας, η Τζίντζου (259.000 κάτ.), η Μόκπο (243.000 κάτ.), λιμάνι στις νοτιοδυτικές ακτές, η Γκούνσαν (219.000 κάτ.) κ.ά.
Πολιτισμός
Ο πολιτισμός της Κορέας έχει εξελιχθεί πολύ από τις απαρχές. Η θρησκεία – ειδικότερα ο βουδισμός και η φιλοσοφία του Κομφούκιου – αποτελούν τις βάσεις του σύγχρονου πολιτισμού της χώρας. Από τον Πόλεμο της Κορέας και έπειτα η χώρα περνά μια φάση συνεχούς μεταμόρφωσης και προσαρμογής στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής, οι παραδόσεις της όμως εξακολουθούν να παραμένουν ζωντανές κυρίως στην ύπαιθρο και βασίζονται στη λατρεία των προγόνων και την αγάπη στην οικογένεια. Στα μουσεία και τις αίθουσες τέχνης σε όλες τις μεγάλες πόλεις της χώρας εκτίθενται χιλιάδες αντικείμενα του κορεατικού πολιτισμού, ο οποίος αν και σε μεγάλο βαθμό επηρεάστηκε από τον κινεζικό, ωστόσο διατήρησε τη δική του ταυτότητα. Ο σύγχρονος πολιτισμός περιλαμβάνει επιρροές από την Ασία, Ευρώπη και Βόρεια Αμερική.
Αρχιτεκτονική
μικρογραφία|Παλάτι της περιόδου Ζωσόν, στη Σεούλ thumb|Παγόδα της περιόδου Κοριό Η νοτιοκορεατική αρχιτεκτονική αποκαλύπτει τις κινεζικές επιδράσεις που δέχτηκε κατά τη μακραίωνη ιστορία της, παράλληλα όμως είναι προσαρμοσμένη στις τοπικές ανάγκες και το περιβάλλον και χρησιμοποιεί ως δομικά υλικά το γρανίτη και το ξύλο, τα οποία είναι διαδεδομένα παντού.
Δεν διασώθηκαν αξιόλογα δείγματα της αρχιτεκτονικής Γκόγκουριο που ανάγεται στην περίοδο της κυριαρχίας των τριών βασιλείων (57 π. Χ. – 668 μ. Χ.). Ο λόγος είναι ότι οι ναοί ήταν φτιαγμένοι από ξύλο και έχουν καταστραφεί εντελώς. Διασώθηκαν μόνο τρεις παγόδες από πέτρα, δύο στην περιοχή Μπέκτζε και μία στη Σίλλα, όπου είναι εμφανής η προσπάθεια των αρχιτεκτόνων να αντιγράψουν όσο πιο πιστά μπορούν τις ξύλινες παγόδες. Την περίοδο της κυριαρχίας του ενοποιημένου κράτους Σίλα (668–935) χτίστηκαν πολλοί καινούριοι ναοί, ανάμεσα στους οποίους ξεχωρίζει το ναϊκό συγκρότημα του Μπούλγκουκσα, στην επαρχία Γκιόνγκσανγκ στη Νότια Κορέα. Χρονολογείται τον 8ο αι. μ.Χ. και αποτελείται από τον κυρίως ναό, ο οποίος περιβάλλεται από δύο λίθινες παγόδες. Το 918 εγκαινιάζεται μια καινούρια περίοδος στην κορεατική τέχνη με την άνοδο της δυναστείας Γκόριο (918-1392). Στην αρχιτεκτονική επικρατεί ο ρυθμός Τσουσίμπ` ο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την εισαγωγή υποστηριγμάτων που προεξέχουν πάνω από τα κιονόκρανα. Το πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα αυτού του ρυθμού είναι το Μούριανγκσουτζον (Αίθουσα της αιώνιας ζωής) του Πουσόκ-Σα, που χρονολογείται το 12ο αι. Το 1300 εισάγεται ο ρυθμός Ταπ` ο με κύριο χαρακτηριστικό του τα μετακιόνια υποστηρίγματα. Την περίοδο Κοριό αυξάνεται ο αριθμός των ορόφων στις παγόδες, το ύψος όμως του κάθε ορόφου μειώνεται. Κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας της δυναστείας Γι (1392–1910), ο αρχιτεκτονικός ρυθμός Ταπ` ο συνεχίζεται, ενώ κατασκευάζονται μεγάλα ανακτορικά και ναϊκά συγκροτήματα, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει το ανάκτορο Γκιόνγκμποκγουνγκ, που βρίσκεται στη Σεούλ και αρχικά αποτελούνταν από περισσότερα από 100 κτίρια. Ουσιαστικά η ανέγερση παγόδων σταμάτησε την προηγούμενη περίοδο. Από τις λίγες παγόδες που κατασκευάστηκαν την περίοδο Γι, σημαντικότερη είναι η μαρμάρινη παγόδα που βρίσκεται στο Άλσος της Παγόδας στη Σεούλ και χτίστηκε το 1467.
Η σύγχρονη νοτιοκορεατική αρχιτεκτονική δέχτηκε μεγάλες επιδράσεις στα μέσα του 20ού αι. από τη Δύση. Τα σύγχρονα κτίρια, ιδίως στις μεγάλες πόλεις της χώρας, κατασκευάζονται με βάση τα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα, γίνεται όμως προσπάθεια να συνδυαστεί η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική με τα εθνικά αρχιτεκτονικά στοιχεία.
Λογοτεχνία
Η κορεατική λογοτεχνία πρωτοεμφανίζεται τον 1ο αι. π. Χ. και διακρίνεται σε δύο ομάδες έργων: α) εκείνα που γράφτηκαν στην κορεατική γλώσσα, είτε με τη βοήθεια του σημειογραφικού συστήματος γραφής της τοπικής γλώσσας με κινεζικούς χαρακτήρες (ιντού) είτε με τη βοήθεια του κορεατικού αλφαβήτου (χανγκούλ) που ανακαλύφθηκε το 1446 και β) εκείνα που γράφτηκαν στην κινεζική γλώσσα.
Τα ποιήματα στο μεγαλύτερο μέρος τους συνοδεύονται από μουσική και τραγουδιούνται. Τα παλαιότερα είναι τραγούδια της φύσης ή της υπαίθρου (χιάνγκα) που γράφονταν από τον 6ο έως το 10ο αι. Ακολούθησε ένα νέο ποιητικό είδος το οποίο επικράτησε την περίοδο της δυναστείας Σίλα και είναι γνωστό με την ονομασία σάνγκα. Πρόκειται για ποιήματα 10 έως 50 στίχων και κάθε στίχος αποτελούνταν από τρεις ομάδες συλλαβών και κάθε ομάδα από τρεις συλλαβές. Τα πιο γνωστά ποιήματα αυτού του είδους είναι τα: Σονγκιόνγκ πγιολγκόκ (Το τραγούδι του Πιόνγκγιανγκ), Τσονγκσάν πγιολγκόκ (Τραγούδι των πράσινων βουνών) και Κασιρί (θα πας εκεί). Μια παραλλαγή αυτών των ποιημάτων αποτελούν τα ποιήματα κιόνγκι, φιλοσοφικού περιεχομένου. Την περίοδο της δυναστείας Γι, που αποτελεί και την τελευταία περίοδο κατά την οποία γράφτηκαν ποιήματα στην αρχαία κορεατική γλώσσα, κυριαρχεί ο τύπος σίγιο, που αποτελείται από τρεις στίχους, από τους οποίους οι δύο πρώτοι αναπτύσσουν το θέμα και ο τρίτος δίνει το συμπέρασμα. Οι γνωστότεροι λογοτέχνες που καλλιέργησαν αυτό το είδος είναι ο ναύαρχος Λι Σουνσίν και η ποιήτρια Χβανγκ Σιν-ι. Ένα άλλο είδος που καλλιεργήθηκε αποτελούνταν από ποιήματα των οποίων κάθε στίχος περιείχε δύο ομάδες και κάθε ομάδα τέσσερις συλλαβές. Το είδος αυτό ονομαζόταν κάσα και αρχικά αντλούσε τα θέματα του από τη φύση, αργότερα όμως, ύστερα από τις επιδρομές των Ιαπώνων (τέλη 16ου αι.) και των Μαντσού (αρχές 17ου αι.), τα θέματά του έγιναν περισσότερο ρεαλιστικά και πατριωτικά. Από το είδος κάσα προήλθε το μελόδραμα τσανγκόκ.
Το πρώτο μυθιστόρημα της αρχαίας κορεατικής λογοτεχνίας είναι το «Παϊγκούν σοσόλ» (Το μυθιστόρημα του λευκού σύννεφου) του Γι Κγιου-μπο (1168-1241) και είναι γραμμένο στα κινεζικά. Μόλις το 1750 γράφτηκε το πρώτο μυθιστόρημα στα κορεατικά. Πρόκειται για το «Χονγκ Κιλτόνγκ τσον» (Ιστορία του Χονγκ Κιλτόνγκ) του Χο Κγιουν, που έχει ως θέμα του τις διακρίσεις σε βάρος των νόθων παιδιών. Στα αγαπημένα θέματα των Κορεατών λογοτεχνών συγκαταλέγονται ο έρωτας, οι συγκρούσεις ανάμεσα στην πεθερά και τη νύφη και οι διάφορες μηχανοραφίες της Αυλής. Πάντα στο τέλος το καλό θριαμβεύει και το κακό νικιέται. Συχνά απουσιάζει η χρονολογία συγγραφής και το όνομα του συγγραφέα, λόγω του ότι εκείνη την εποχή η συγγραφή μυθιστορήματος στη λαϊκή γλώσσα θεωρούνταν κάτι το ταπεινωτικό. Αξιόλογα έργα της κορεατικής πεζογραφίας είναι τα «Κου ουν μονγκ» (Το όνειρο των εννιά σύννεφων) και το «Σασί ναμγιόνγκ» του Κιμ Μαντσούνγκ (1637-1692). Το μεγαλύτερο όμως αριστούργημα της κορεατικής πεζογραφίας θεωρείται το «Τσουνχιάνγκ τσον» (Η ιστορία του Τσουνχιάνγκ), το οποίο αφηγείται τον έρωτα ανάμεσα σε ένα νεαρό αριστοκράτη και μια γκέισα που κατορθώνει να νικήσει τους κοινωνικούς φραγμούς και τη διαφθορά στις δημόσιες υπηρεσίες.
Η σύγχρονη κορεατική λογοτεχνία είναι γραμμένη στην καθομιλουμένη κορεατική γλώσσα. Η εποχή του «νέου μυθιστορήματος» εγκαινιάζεται το 1906 με την έκδοση του μυθιστορήματος «Χγιολ-ουί νου» (Αιμάτινα δάκρυα) του Γι Ινζίκ. Αντίστοιχα την έναρξη της εποχής της «νέας ποίησης» σηματοδοτεί η έκδοση του ποιήματος «Χάε-εγκεσό σονιόν-εγκέ» (Από τη θάλασσα στον νεαρό) του Τσοέ Ναμσόν. Μέχρι τη διχοτόμηση της χώρας το 1948 η κορεατική λογοτεχνία διανύει μια περίοδο κατά την οποία αμφιταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο μεγάλα ρεύματα: α) του ρεαλισμού με κυριότερους εκπροσώπους τους Κιμ Τονγκίν, Χγιον Τσιγκόν, Γι Κβανγκσού και Να Τοχγιάνγκ και β) το ρεύμα της «φυγής» στην ύπαιθρο, με κυριότερους εκπροσώπους τους Γι Χγιοσόκ και Κιμ Σοβόλ.
Καλές τέχνες
Η κορεατική τέχνη στη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της δέχτηκε πολλές επιδράσεις από την τέχνη της Κίνας, ανέπτυξε όμως ένα δικό της χαρακτήρα, ο οποίος διακρίνεται για την απλότητα και τον αυθορμητισμό του. Ο νατουραλισμός και η αρμονία με τη φύση κυριάρχησαν στην κορεατική τέχνη από πολύ νωρίς και οδήγησαν στην αποφυγή κάθε ακρότητας τόσο ως προς την οικονομία του σχήματος όσο και ως προς τη χρήση των διακοσμητικών μοτίβων. Σε ολόκληρη την Κορεατική χερσόνησο έχουν βρεθεί προϊστορικοί αρχαιολογικοί οικισμοί που ανάγονται στην Παλαιολιθική και Νεολιθική εποχή, όμως έχουν διασωθεί ελάχιστα αντικείμενα από την τέχνη αυτής της περιόδου.
Ζωγραφική/Κεραμική
Η ζωγραφική άκμασε στην Κορέα κατά την περίοδο των τριών μεγάλων βασιλείων (57 π. Χ. –668 μ.Χ.). Δείγματά τους αποτελούν οι τοιχογραφίες των βασιλικών τάφων και οι ζωγραφικές παραστάσεις που φυλάσσονται στο Εθνικό Μουσείο της Σεούλ.
thumb|Τοιχογραφία σε τάφο της περιόδου [[Κογκουριό]]
Τα πρώτα αξιόλογα δείγματα ζωγραφικής προέρχονται από τους τάφους του Γκόγκουριο και του Μπέκτζε και χρονολογούνται τον 5ο-6ο αι. Πρόκειται για τοιχογραφίες σε χρώματα βαθυκίτρινο, καφεκόκκινο, μαύρο, ιώδες και πράσινο που παρουσιάζουν διακοσμητικά θέματα (κληματίδες, άνθη, σύννεφα), συμβολικά ζώα, χορούς και προσωπογραφίες του νεκρού άρχοντα και της συζύγου του. Αργότερα οι γραμμές γίνονται πιο τολμηρές και ζωντανές, ενώ οι προσωπογραφίες δεν απεικονίζουν το νεκρό άρχοντα να κάθεται με επισημότητα σαν θεός, αλλά σε συνδυασμό με κάποιο σημαντικό γεγονός της ζωής του. Η ζωγραφική στη συνέχεια δέχεται επιδράσεις από την κινεζική τέχνη, τα χρώματα γίνονται ζωηρότερα, ενώ τα θέματα είναι επηρεασμένα από την ταοϊστική θρησκευτική τέχνη. Από τις διακοσμητικές τέχνες ξεχωρίζει η μεταλλοτεχνία. Στους ασύλητους τάφους του βασιλείου Σίλλα έχουν βρεθεί αναρίθμητα κοσμήματα, όπως περιδέραια, βραχιόλια και δαχτυλίδια από χρυσό, άργυρο και μπρούντζο, καθώς επίσης χρυσά ή μπρούντζινα στέμματα και διαδήματα που φορούσαν οι βασιλείς και οι ανώτεροι αξιωματούχοι.
thumb|Θυμιατός καυστήρας των Τριών Βασιλείων Η κεραμική, μολονότι επηρεάστηκε από την κινεζική της δυναστείας των Χαν, ανέπτυξε μια εντελώς κορεατική τεχνοτροπία και έγινε η κυριότερη έκφραση της καλαισθησίας και της ικανότητας των Κορεατών τεχνιτών. Στην ανάπτυξη της κεραμικής και αγγειοπλαστικής βοήθησε ιδιαίτερα η ύπαρξη πλούσιων κοιτασμάτων καολίνης (συστατικού της πορσελάνης) και ενός άλλου ορυκτού που δίνει στο κεραμικό αντικείμενο υαλώδη μορφή. Οι επικρατέστεροι τύποι αγγειοπλαστικής είναι τα κύπελλα με βάση, οι πίθοι με όρθιους λαιμούς και τα ειδώλια ανθρώπων και ζώων. Την περίοδο του κράτους Σίλα η κατασκευή αγγείων συνεχίστηκε, ενώ για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε μολυβδούχο υάλωμα σε καφε-κίτρινο ή πρασινωπό χρώμα. Σημαντική ανάπτυξη την περίοδο αυτή γνώρισε επίσης η μεταλλοτεχνία. Από την εποχή της δυναστείας Κοριό διασώζονται λιγοστά δείγματα πρωτότυπης ζωγραφικής, ανάμεσα στα οποία μία σκηνή κυνηγιού και δύο τοπιογραφίες, τα οποία ακολουθούν την τεχνοτροπία της κινεζικής ζωγραφικής που επικράτησε κατά τη δυναστεία των Σουνγκ (960–1279). Στην αγγειοπλαστική συνεχίστηκε η κατασκευή γκριζωπών λιθοκέραμων αντικειμένων, ενώ στην κεραμική αναπτύχθηκαν καινούριες τεχνικές όπως η εγχάραξη πάνω στα αγγεία διακοσμητικών μοτίβων και η επικάλυψη στη συνέχεια της χαρακιάς με λευκό καολίνη ή μαύρο χρώμα. Ακολουθούσε το ψήσιμο και η εφυάλωση των κεραμικών αντικειμένων, που έμειναν γνωστά με την ονομασία σανγκάμ. Στα μέσα περίπου του 11ου αι. κατασκευάστηκε ένα νέο είδος πορσελάνης με υάλωμα σελατόν.
Τα είδη μεταλλοτεχνίας εξακολούθησαν να παράγονται, ο αριθμός τους όμως άρχισε να μειώνεται και η τεχνική τους να γίνεται πολύ κατώτερη. Στη ζωγραφική μέχρι τα τέλη του 16ου αι. κυριαρχούν οι αυλικοί ζωγράφοι (Αν Κιόν, Τσόι Κιονγκ, Γι Σανγκ-τσα), οι οποίοι ακολουθούν την τεχνοτροπία της βόρειας σχολής της κινεζικής ζωγραφικής. Από το 17ο αι. και έπειτα παρατηρείται μια μεταστροφή από την παραδοσιακή βόρεια Σουνγκ τεχνοτροπία προς την ακαδημαϊκή τεχνοτροπία Τα` ινγκ της νότιας κινεζικής σχολής. Η σημαντικότερη μορφή αυτής της περιόδου είναι ο ζωγράφος Τσονγκ Σον, που ασχολείται με την απεικόνιση πραγματικών κορεατικών τοπίων, όπως του όρους Κουμγκάνγκ στην κεντροανατολική Κορέα. Όλο και περισσότεροι ζωγράφοι όπως οι Κιμ Χονγκ-ντο, Σιν Γιουν-μποκ και Κιμ Τουκ-σιν απεικονίζουν στα έργα τους εθνικές σκηνές της καθημερινής ζωής της Κορέας, ενώ από τα μέσα του 19ου αι. ζωγράφοι όπως οι Τσο Τσονγκ-Κίου, Χο Γιου, Τσανγκ Σουνγκ-ομπ και Τσο Σοκ-τσιν ασχολούνται με έργα πιο επιτηδευμένα και ακαδημαϊκά (π.χ. προσωπογραφίες Κορεατών αξιωματούχων).
Στα τέλη του 19ου αι. κάνει την εμφάνισή της στην κορεατική ζωγραφική η δυτική τεχνοτροπία με την τεχνική της φωτοσκίασης στις προσωπογραφίες. Στις αρχές της ιαπωνικής κατοχής οι Κορεάτες ζωγράφοι με σημαντικότερους τους Τσο Σοκ-τσιν και Αν Τσουνγκ-σικ είναι επηρεασμένοι από τη νότια κινεζική τεχνοτροπία. Τη δεκαετία του 1930 η κορεατική ζωγραφική βρίσκεται κάτω από την επιρροή ισχυρών ιαπωνικών και ευρωπαϊκών επιδράσεων. Διακεκριμένοι ζωγράφοι αυτής της περιόδου είναι οι Πιόν Κβανσίκ, Κιμ Εουνχό, Γσι Ανγκμπόμ και Νο Σουχιόν, οι οποίοι μεταχειρίζονται με την ίδια ευκολία το μελάνι και την ακουαρέλα και δημιουργούν γνήσια έργα αφηρημένης τέχνης. Η ελαιογραφία που εισάγεται από την Κίνα αρχικά περνά απαρατήρητη, στη συνέχεια όμως μέσω της ιαπωνικής κατοχής κυριαρχεί στην Κορεατική χερσόνησο και δημιουργεί μια συγκρατημένη τεχνοτροπία που έχει τις ρίζες της στον εμπρεσιονισμό.
Γλυπτική
thumb|150px|Άγαλμα του Βούδα των Βορείων-Νοτίων Βασιλείων
Μουσική
thumb|Μουσική παρέλαση στην Κορέα Η κορεατική μουσική, παρόλο που δέχτηκε πολλαπλές επιδράσεις από άλλους πολιτισμούς (κυρίως από τον κινεζικό), δημιούργησε ένα δικό της χαρακτήρα, ο οποίος αναπτύχθηκε στο χώρο της Αυλής και διατηρήθηκε έως σήμερα. Η αυλική αυτή ορχηστρική μουσική διακρίνεται σε τρία είδη:
Καθένα από αυτά τα είδη συνοδεύεται από διαφορετικά μουσικά όργανα.
Το πιο σημαντικό πνευστό όργανο της κορεατικής μουσικής είναι το φλάουτο ταεκέουμ, το οποίο παράγει μια μεγάλη ποικιλία ήχων. Από τα έγχορδα ξεχωρίζει το καγιακέουμ, το οποίο αποτελείται από 12 κινητές γέφυρες, οι οποίες επιτρέπουν την αλλαγή του τονικού ύφους κάθε χορδής, το κομούνγκο, το α'τσιάνγκ και το χαεκέουμ, ένα λαούτο με δοξάρι, μοναδικό στο είδος του. Από τα κρουστά μουσικά όργανα, το σημαντικότερο είναι το μεμβρανόφωνο τσάνγκο, ενώ σημαντική κρίνεται και η παρουσία των κινεζικών μουσικών οργάνων που συνοδεύουν την κορεατική μουσική. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι τονισμένες καμπάνες (πιοντσόνγκ), ο πολύαυλος σάϊνγκ, καθώς και τα σιδερένια αμόνια (πάνγκ-χιάνγκ). Οι γνώσεις μας για την κορεατική μουσική προέρχονται κυρίως από το Ακχάκ Κβεμπόν (Εγχειρίδιο της Μουσικής), το οποίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1493.
Οι πιο συνηθισμένες μορφές της κορεατικής μουσικής είναι η μουσική για έγχορδα πινγκούγκου, τα αφηγηματικά τραγούδια κάσα και καγκόκ και η μπαλάντα τζαέκα. Όσον αφορά τη φωνητική της κορεατικής μουσικής, αυτή μοιάζει περισσότερο με το ισπανικό φλαμένκο και τα αραβικά τραγούδια παρά με τα κινεζικά και ιαπωνικά, ενώ ο συνδυασμός των πολλών ετερόφωνων μουσικών οργάνων προσδίδει στο τραγούδι ζωντάνια και χαρούμενο ρυθμό.
Σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της μουσικής λαϊκής παράδοσης παίζει το Ίδρυμα Εθνικής Κλασικής Μουσικής. Υπάρχει επίσης η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα και άλλες συμφωνικές ορχήστρες στις μεγάλες πόλεις της χώρας, οι οποίες κατά καιρούς δίνουν συναυλίες στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό. Τις τελευταίες δεκαετίες έχει κάνει έντονη την παρουσία της η δυτική μουσική, η οποία έχει εξαπλωθεί σε μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού και κυρίως στους νέους. Μεγάλη απήχηση στη Νότια Κορέα και το εξωτερικό έχει και η κορεατική ποπ (K-pop). Ακόμη, ένα από τα τραγούδια με τις περισσότερες προβολές στο YouTube, και το μεγαλύτερο σε προβολές για τέσσερα και πλέον χρόνια (έως το 2017), το Gangnam Style δημιουργήθηκε στα μέσα του 2012, και πήρε το όνομά του από τη συνοικία Γκάνγκναμ της Σεούλ.
Πέρα όμως από τη διαδικτυακή επιτυχία που κατέκτησε τις κορυφές των τσαρτ σε πολλές διαφορετικές χώρες, η Νοτιοκορεατική μουσική βιομηχανία είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες και δημοφιλείς στην Ασία, και όχι μόνο. Βασιζόμενη σε Αμερικανικές, Ευρωπαϊκές και Ιαπωνικές επιρροές, και συνδυάζοντας τον χαρακτηριστικό εθνικό ήχο με στοιχεία Rn’B, χιπ χοπ, ποπ και ηλεκτρονικής μουσικής, η K-Pop ακούγεται οικεία αλλά και παράλληλα διαφορετική.
Χορός
Ο χορός αποτελεί την παλαιότερη και σημαντικότερη από τις κορεατικές πολιτιστικές παραδόσεις. Οι απαρχές του ανάγονται τον 7ο αι. μ. Χ., όταν στο βασίλειο του Κογκουριό υπήρχε ένα ρεπερτόριο 24 χορών. Οι μισοί από αυτούς εκτελούνταν με μάσκες, οι οποίες αποτελούσαν σημαντικό θρησκευτικό και καλλιτεχνικό στοιχείο και είχαν μαγικό-ανιμιστικό συμβολισμό. Οι χοροί αυτοί, που είναι χαρακτηριστικοί για τις αργές κινήσεις τους, συνήθως συνοδεύονταν από ακροβατικές επιδείξεις, ταχυδακτυλουργίες και παραστάσεις με μαριονέτες. Αργότερα, κάτω από την επίδραση του βουδισμού, απέκτησαν έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα και μετατράπηκαν σε μια ακριβή και στυλιζαρισμένη τέχνη που παρουσιαζόταν προς τιμή της γέννησης του Βούδα ή με αφορμή τη χειμερινή γιορτή των νεκρών και των πνευμάτων. Την περίοδο της κυριαρχίας της δυναστείας Κοριό (935–1392) στο κορεατικό ρεπερτόριο εισάγεται η κινεζική αυλική τέχνη Τα`ανγκ και ο διάλογος, δημιουργούνται επαγγελματικές ομάδες χορευτών και τα θεάματα χάνουν την έντονη θρησκευτικότητά τους. Η απομάκρυνση του βουδισμού και η άνοδος της δυναστείας Γι εγκαινιάζει μια νέα εποχή για το κορεατικό χορο-θέατρο με την είσοδο καινούριων χορογραφικών επινοήσεων και τη μετατόπιση του χώρου τέλεσης από την Αυλή στα επαγγελματικά συγκροτήματα. Στις αρχές του 20ού αι. οι δυτικές επιδράσεις έχουν αλλοιώσει τον αυθεντικό χαρακτήρα της κορεατικής παράδοσης. Μια από τις αρχαίες παραδόσεις που εξαφανίζονται σιγά σιγά είναι και εκείνη των νομάδων που τριγυρνούν στις επαρχίες του νότου και τραγουδούν με τη συνοδεία τοπικών οργάνων. Ωστόσο καταβάλλονται προσπάθειες για τη διατήρηση των παραδοσιακών μορφών και την αναβίωση κάποιων άλλων που έχουν εκλείψει.
Θέατρο
Το θέατρο άρχισε να αναπτύσσεται από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 και έπειτα, κυρίως ύστερα από τη λειτουργία του Πειραματικού θεάτρου, στη σκηνή του οποίου ανέβηκαν αρκετά έργα, χαμηλού όμως καλλιτεχνικού περιεχομένου.
Κινηματογράφος
Ανάλογη πορεία ακολούθησε και ο κινηματογράφος της χώρας. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονη η δυτική – κυρίως η αμερικανική – επίδραση σε όλους τους τομείς της τέχνης και της ζωής, που έχει ως συνέπεια την απομάκρυνση από τις παραδοσιακές αντιλήψεις και πρακτικές.
Κουζίνα
Η κορεατική κουζίνα χρησιμοποιεί στα πιάτα της πάρα πολλά λαχανικά, φιλέτα ψαριού και ρύζι, μαγειρεμένα κυρίως στον ατμό. Χωρίς περιττά λίπη, το φαγητό είναι ιδιαίτερα ελαφρύ, ενώ το γεγονός ότι η ιδέα του έτοιμου σνακ δεν υπάρχει και πολύ στην κουλτούρα τους, καθιστά τη διατροφή τους ιδιαίτερα υγιεινή.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κράτη της Ανατολικής Ασίας *Νοτια Κατηγορία:Δημοκρατίες Κατηγορία:Ασιατικά κράτη Κατηγορία:Κράτη της Βορειοανατολικής Ασίας Κατηγορία:Πρώην Ιαπωνικές αποικίες
Milka
Η Milka (προφέρεται Μίλκα) είναι μάρκα σοκολάτας που προέρχεται από την Ελβετία το 1901 και παρασκευάζεται διεθνώς από την αμερικανική εταιρεία γλυκισμάτων Mondelez International (παλαιότερα γνωστή ως Kraft Foods) από το 1990. Για περισσότερα από 100 χρόνια, η Milka παράγεται κυρίως στο Λέραχ της Γερμανίας, όπου παράχθηκαν περίπου 140.000 τόνοι σοκολάτας το 2012. Πωλείται σε ράβδους και σε διάφορα καινοτόμα σχήματα για το Πάσχα και τα Χριστούγεννα. Η Milka παράγει επίσης μπισκότα και μπισκότα με επικάλυψη σοκολάτας. Η επωνυμία της Milka προέρχεται από τα συνθετικά των δύο βασικών συστατικών της προϊόντος: «MILch (γάλα) και KAkao (κακάο ή σοκολάτα).
Ιστορία
Στις 17 Νοεμβρίου 1825, ο Ελβετός σοκολατοποιός Φιλίπ Σουσάρ (1797–1884) δημιούργησε μία πατισερί στο Νεσατέλ όπου πωλούσε ένα χειροποίητο επιδόρπιο, το chocolat fin de sa fabrique. Τον επόμενο χρόνο, ο Σουσάρ επέκτεινε την εταιρεία του και μετέφερε την παραγωγή στην κοντινή Σεριέρ, όπου παρήγαγε 25-30 κιλά σοκολάτας καθημερινά σε έναν μισθωμένο πρώην νερόμυλο. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1890, προστέθηκε το γάλα στη σοκολάτα του Σουσάρ.
Το 1901, η πρώτη σοκολάτα «Milka» συσκευάστηκε στη διακριτική συσκευασία με λιλά χρώματα. Τα προϊόντα της εισήχθησαν στην Αυστρία τη δεκαετία του 1910 για να εξαπλωθεί η δημοτικότητά της και μέχρι το 1913 η εταιρεία παρήγαγε 18 φορές περισσότερη σοκολάτα από ότι όταν ήταν στο αρχικό εργοστάσιο το 1880. Μέχρι τη δεκαετία του 1920, η Milka είχε εισαγάγει θεματικά σοκολατάκια περιορισμένης έκδοσης. Οι θεματικές σοκολάτες συσχετίστηκαν με εορτές όπως τα Χριστούγεννα και το Πάσχα και παρασκεύασαν σοκολάτες σε σχήμα Άγιου Βασίλη, χριστουγεννιάτικων στολιδιών, λαγουδακίων του Πάσχα και διάφορων μεγεθών πασχαλινών αυγών. Μέχρι τη δεκαετία του 1960 το λογότυπο και η λιλά συσκευασία της Milka είχαν καταχωρηθεί ως εμπορικά σήματα και γρήγορα έγινε η νούμερο ένα σοκολάτα της Γερμανίας. Τις επόμενες δεκαετίες, η σοκολάτα Milka διευρύνθηκε σε μεγαλύτερες μερίδες και βελτίωσε την επιλογή των προϊόντων σοκολάτας.
Το 1970, ο Σουσάρ συγχωνεύτηκε με την Tobler για να δημιουργηθεί η Interfood. Η Interfood συγχωνεύτηκε με την εταιρεία καφέ Jacobs το 1982 και έγινε Jacobs Suchard. Η Kraft Foods απέκτησε τη Jacobs Suchard, συμπεριλαμβανομένης της Milka, το 1990. Το 1995, η Milka έγινε επίσημα χορηγός του σκι και αργότερα θα γινόταν ένας από τους πιο διάσημους αθλητικούς χορηγούς, μετά το FIS Alpine Cup που πραγματοποιήθηκε στο Λιέντς. Τον Οκτώβριο του 2012, η Kraft δημιούργησε την παραγωγή του τμήματος τροφίμων σνακ, το οποίο μετονομάστηκε σε Mondelēz International. Το 2016, επέκτεινε περαιτέρω την αγορά της στην Κίνα.
Διαφήμιση
Η Milka έχει επικεντρωθεί στο «τρυφερότητα» ως το κύριο διαφημιστικό της θέμα από τη δεκαετία του 1960. Το 1972, η αγελάδα Milka με την ονομασία Lila έγινε το πρόσωπο των διαφημιστικών εκστρατειών της, όπου παραμένει έως και σήμερα. Η Milka έχει χρηματοδοτήσει πολλά αστέρια του αλπικού σκι από το 1995, συμπεριλαμβανομένων πέντε παγκόσμιων και ολυμπιακών πρωταθλητών. Το 2015, η Milka χρησιμοποίησε μια βάρκα με τη μασκότ Lila για να περιηγηθεί στα ποτάμια της Γερμανίας και της Αυστρίας κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αυτό το σκάφος ονομάστηκε «Muhboot» (προφέρεται Μου-μποτ).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Επώνυμα εμπορικά σήματα σοκολάτας Κατηγορία:Ράβδοι σοκολάτας Κατηγορία:Εμπορικά σήματα της Mondelēz International Κατηγορία:Ελβετική σοκολάτα
Φραγκίσκος του Βαντόμ
Ο Φραγκίσκος του Βαντόμ (François de Bourbon-Vendôme, 1470 - 30 Οκτωβρίου 1495) από τον Οίκο των Βουρβόνων, ήταν κόμης του Βαντόμ (1477-1495) και Γάλλος ευγενής.
Γάμος με την Μαρία του Λουξεμβούργου
Δέχθηκε το 1484 και την κομητεία του Μοντουμπλό που ενσωματώθηκε στην κομητεία του Βαντόμ. Ήταν έμπιστος ακόλουθος της Άννας των Βαλουά και τού αδελφού της βασιλιά Καρόλου Η΄ της Γαλλίας. Νυμφεύτηκε το 1487 τη Μαρία του Λουξεμβούργου, χήρα του Ιακώβου της Σαβοΐας, η οποία είχε μεγάλες εκτάσεις ως προίκα της, όπως οι κομητείες του Σαιν-Πωλ και Σουασσόν στην Πικαρδία και τον πύργο του Κοντέ που ανήκε στον Οίκο της, αυτόν τού Λουξεμβούργου.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1487 τη Μαρία από τον Οίκο του Λουξεμβούργου, κόρη και κληρονόμο του Πέτρου Β΄ κόμη του Σαιν-Πολ. Παιδιά του ήταν:
Από τη μη νόμιμη σχέση του με την Ισαβέλλα του Γκρινί, είχε ένα φυσικό τέκνο:
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Βουρβόνων Κατηγορία:Κόμητες του Βαντόμ Κατηγορία:Κόμητες του Σουασόν
Ντόναλντ Πλέζανς
6Ο Ντόναλντ Χένρυ Πλέζανς (Donald Henry Pleasence, 5 Οκτωβρίου 1919 – 2 Φεβρουαρίου 1995) ήταν Άγγλος ηθοποιός. Είναι γνωστότερος από τους κινηματογραφικούς του ρόλους, ιδίως αυτόν του ψυχιάτρου δρα Σάμιουελ Λούμις στην ταινία Η νύχτα με τις μάσκες (1978) και σε 4 από τις συνέχειές της, καθώς και του «κακού» Σταύρου Μπλόφελντ στο Τζέιμς Μποντ, πράκτωρ 007: Ζεις μονάχα δυο φορές (1967).
Οικογένεια και σπουδές
Ο Πλέζανς γεννήθηκε στο Γουέρκσοπ του Νότινχαμσερ, στην Αγγλία, και ήταν γιος του σταθμάρχη σιδηροδρόμων Τόμας Στάνλεϋ Πλέζανς και της συζύγου του Άλις (το γένος Άρμιταζ). Μεγάλωσε όμως, με αυστηρή θρησκευτική αγωγή μεθοδιστή, στο μικρό χωριό Grimoldby του Λίνκολνσιρ. , ενώ πήγε γυμνάσιο στην πόλη Σκάνθορπ και στο Σέφιλντ. Αφού εργάσθηκε ως ταμίας στον σιδηροδρομικό σταθμό του Σουίντον στο Νότιο Γιόρκσιρ, αποφάσισε ότι ήθελε να γίνει επαγγελματίας ηθοποιός και πήρε μία θέση στην Jersey Repertory Company το 1939.
Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Τον Δεκέμβριο του 1939 ο Πλέζανς αρχικώς αρνήθηκε να καταταγεί στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας του, καταγραφόμενος ως αντιρρησίας συνείδησης, αλλά άλλαξε γνώμη το φθινόπωρο του 1940, μετά τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς του Λονδίνου και πήγε εθελοντικά στη Βασιλική Πολεμική Αεροπορία (R.A.F.). Εκεί υπηρέτησε ως ασυρματιστής αεροσκάφους στη μοίρα βομβαρδιστικών 166, με την οποία συμμετέσχε σε περίπου 60 επιδρομές κατά των δυνάμεων του Άξονα στην κατεχόμενη Ευρώπη. Στις 31 Αυγούστου 1944 το αεροσκάφος στο οποίο επέβαινε καταρρίφθηκε κατά τη διάρκεια μιας επιθέσεως στην Αζενβίλ της Γαλλίας. Τότε ο Πλέζανς πιάστηκε αιχμάλωτος και κρατήθηκε στο γερμανικό στρατόπεδο αιχμαλώτων Stalag Luft I, όπου οι συνθήκες ήταν καλές, σύμφωνα με την αρχή της ανταποδοτικότητας (όπως οι Βρετανοί συμπεριφέρονταν στους αιχμαλωτισμένους πιλότους της Λουφτβάφε). Εκεί ο Πλέζανς έστηνε και πρωταγωνιστούσε σε πολλές θεατρικές παραστάσεις για την ψυχαγωγία των συγκρατουμένων του.
Μετά τον πόλεμο και την απελευθέρωσή του, ο Πλέζανς αποστρατεύθηκε από τη R.A.F. το 1946.
Σταδιοδρομία
Επιστρέφοντας στην ηθοποιία μετά τον πόλεμο, ο Πλέζανς συνέχισε να εργάζεται σε θεατρικές εταιρείες στο Μπέρμιγχαμ και στο Μπρίστολ. Δύο ρόλοι του που ξεχώρισαν κατά τη δεκαετία του 1950 ήταν του Γουίλι Μόσοπ στο έργο Η εκλογή του Χόμπσον και του Ντοφέν στον Κορυδαλλό του Ζαν Ανούιγ. Το 1960 ο Πλέζανς απέσπασε θαυμάσιες κριτικές και προσέχθηκε στον ρόλο του άστεγου Ντέιβις στον Επιστάτη του Χάρολντ Πίντερ, που ανέβηκε στο Arts Theatre του Λονδίνου (παγκόσμια πρεμιέρα). Το 1968 κέρδισε το London Variety Award για το έργο του Ρόμπερτ Σω The Man in the Glass Booth.
Τηλεόραση
Ο Πλέζανς έκανε ήδη από το 1946 την πρώτη του εμφάνιση στην τηλεόραση, στο Θέλω να γίνω γιατρός (1946). Ωστόσο τράβηξε την πρώτη θετική προσοχή των κριτικών για τον ρόλο του Σάιμ το 1954 στην τηλεοπτική μεταφορά του BBC του μυθιστορήματος 1984 του Τζωρτζ Όργουελ.
Ο ηθοποιός έπαιξε τον ρόλο του Ιωάννη του Ακτήμονα σε πολλά επεισόδια της σειράς της ITV Οι περιπέτειες του Ρομπέν των Δασών (1956-1958) και σε λίγα επεισόδια άλλων σειρών. Η πρώτη εμφάνιση του Πλέζανς στις ΗΠΑ ήταν σε ένα επεισόδιο («The Changing of the Guard») της σειράς Η ζώνη του λυκόφωτος, όπου έπαιζε έναν γηραιό καθηγητή σε γυμνάσιο αρρένων (1962). Το επόμενο έτος πρωταγωνίστησε σε ένα επεισόδιο της σειράς Στα σύνορα της φαντασίας («The Man with the Power»). Το 1966 ήταν γκεστ σταρ σε επεισόδιο της σειράς Ο φυγάς.
Στις επόμενες δεκαετίες ο ηθοποιός επικεντρώθηκε στον κινηματογράφο, ξεχωρίζουν πάντως ο ρόλος του σε επεισόδιο της αστυνομικής σειράς Κολόμπο το 1973, όπου έπαιζε έναν συμπαθητικό δολοφόνο, και στη σειρά του BBC The Barchester Chronicles (1982), όπου έπαιζε τον αιδεσιμότατο Σέμπτιμους Χάρντινγκ. Στην τελευταία σειρά η σαραντάχρονη τότε κόρη του Άντζελα Πλέζανς έπαιζε τον ρόλο της τηλεοπτικής του κόρης Σούζαν.
Κινηματογράφος
Προικισμένος με διαπεραστικό βλέμμα και φωνή που αντανακλούσε την ένταση του ρόλου, συνήθως ήρεμη αλλά ικανή και για διαπεραστικές κραυγές, ειδικεύθηκε σε ρόλους φανατικών, παράφρονων ή «κακών» του κινηματογράφου, όπως στον ομώνυμο ρόλο της ταινίας Δρ. Κρίπεν (1962), τον ρόλο του δρα. Μάικλς στην ταινία επιστημονικής φαντασίας Φανταστικό ταξίδι (1966), του λευκού εμπόρου που πουλά τουφέκια στους Ινδιάνους στο γουέστερν Ο Στρατιώτης Μπλου (1970), του τρελού γιατρού στην ταινία των Μπαντ Σπένσερ–Τέρενς Χιλλ Το νου σας και σας φάγαμε (1974), του Ναζί ηγέτη Χάινριχ Χίμλερ στο Ο Αετός πάτησε στη γη (1976) και του «κακού» Μπλόφελντ στην ταινία του Τζέιμς Μποντ Ζεις μονάχα δυο φορές (1967).
Αντιθετικά, υποδύθηκε και ρόλους συμπαθών προσώπων, όπως στη Μεγάλη απόδραση (1963) και στη Νύχτα των στρατηγών (1967). Στη δεύτερη υποδύθηκε έναν Γερμανό στρατηγό που συμμετείχε στη συνωμοσία της 20ής Ιουλίου για τη δολοφονία του Αδόλφος Χίτλερ. Το 1971 επέστρεψε στους ρόλους των αθλίων, με μία εκπληκτική ερμηνεία ενός αλκοολικού Αυστραλού γιατρού στο εφιαλτικό δράμα του Τεντ Κότσεφ Ξύπνημα στον τρόμο.
Στο έργο του Ρόμαν Πολάνσκι Η νύχτα των δολοφόνων (1966), έπαιξε τον ερωτευμένο σύζυγο μιας πολύ νεαρότερης Γαλλίδας (Φρανσουάζ Ντορλεάκ). Επιτυχής κρίνεται και η απόπειρά του σε αμερικανικό γουέστερν, στον ρόλο ενός σαδιστικά ιδιόμορφου ιεροκήρυκα που καταδιώκει έναν στωικό Τσάρλτον Ίστον στο Ο Μεγάλος Σκληρός (Will Penny, 1968).
Το 1971 συμπρωταγωνίστησε με τον Ρόμπερτ Ντιβάλ στο σκηνοθετικό ντεμπούτο του Τζορτζ Λούκας, την ταινία THX 1138.
Σταθμό στη σταδιοδρομία του Πλέζανς απετέλεσε ο ρόλος του δρα. Σάμιουελ Λούμις στην ταινία τρόμου του Τζον Κάρπεντερ Η νύχτα με τις μάσκες (Halloween, 1978). Το έργο υπήρξε μεγάλη εμπορική επιτυχία, η με μεγαλύτερες εισπράξεις ταινία ανεξάρτητης παραγωγής της εποχής του, κερδίζοντας και θετικές κριτικές ως «κλασική ταινία τρόμου». Τα αμέσως επόμενα χρόνια υποδύθηκε τον δάσκαλο Κάντορεκ στο Ουδέν νεώτερο από το Δυτικό Μέτωπο (1979), τον δρα. Κόμπρα στο The Pumaman (1980) και τον υπό ομηρία Πρόεδρο των ΗΠΑ στο Απόδραση από τη Νέα Υόρκη (1981). Ακολούθησαν 4 ταινίες-συνέχειες της Νύχτας με τις Μάσκες.
Ο Πλέζανς θαύμαζε τον ηθοποιό σερ Λόρενς Ολίβιε, με τον οποίο συνεργάσθηκε στο θέατρο τη δεκαετία του 1950 και αργότερα στην ταινία Κόμης Δράκουλας: Φυγή απ' τα Καρπάθια (1979). Σύμφωνα με τον κριτικό Κιμ Νιούμαν (σε σχόλιο στο DVD του Halloween II), ο λόγος για το πλήθος ταινιών του Πλέζανς είναι ότι ποτέ του δεν αρνήθηκε οποιονδήποτε ρόλο του προσφέρθηκε.
Δίσκοι και βιβλίο
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 ο Πλέζανς ηχογράφησε αρκετούς δίσκους με παιδικές ιστορίες, γνωστές ως σειρά Talespinners. Δύο από αυτές ήταν ο Δον Κιχώτης και Ο γενναίος ραφτάκος.
Το 1977 ο Πλέζανς έγραψε το παιδικό βιβλίο Scouse the Mouse, που γυρίστηκε σε ταινία κινούμενων σχεδίων από τον φίλο του Καναδό σκηνοθέτη Τζέραλντ Πότερτον και επιπλέον μεταφέρθηκε και σε παιδικό δίσκο γραμμοφώνου με τον Ρίνγκο Σταρ να κάνει τη φωνή του Scouse.
Βραβεύσεις
Ο Πλέζανς είχε κερδίσει 4 υποψηφιότητες για το Βραβείο Tony καλύτερου ηθοποιού σε πρωταγωνιστικό ρόλο σε έργο του Μπρόντγουεϊ: το 1962 για τον Επιστάτη, το 1965 για τον Φτωχό Μπιτό του Ζαν Ανούιγ, το 1969 για το The Man in the Glass Booth και το 1972 για το Wise Child του Σάιμον Γκρέυ.
Ο ηθοποιός παρασημοφορήθηκε με OBE για τις υπηρεσίες του στην ηθοποιία από την Ελισάβετ Β΄ το 1994.
Προσωπική ζωή
Ο Ντόναλντ Πλέζανς είχε κάνει 4 γάμους και απέκτησε τέκνα (5 κόρες) από τους πρώτους τρεις: Την επίσης ηθοποιό Άντζελα Πλέζανς (γενν. 1941) και την Τζην με την πρώτη του σύζυγο Μίριαμ Ρέυμοντ (γάμος 1941-1958), τη Λούσυ και την Πόλυ με τη δεύτερή του σύζυγο Τζόζεφιν Μάρτιν Κρόμπι (γάμος 1959-1970), και τη Μιράντα με την τρίτη του σύζυγο Μέιρα Σορ (Meira Shore, γάμος 1970-1988). Ο τελευταίος του γάμος ήταν με τη Λίντα Κέντγουντ (από το 1988 έως τον θάνατό του το 1995).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Άγγλοι άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Άγγλοι άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης Κατηγορία:Άγγλοι άνδρες ηθοποιοί φωνής Κατηγορία:Μεθοδιστές Κατηγορία:Αντιρρησίες συνείδησης
ΟΥΕΦΑ Σούπερ Καπ 2021
Νικήτριά του θεσμού αναδείχθηκε η Τσέλσι μετά την επικράτηση επι της Βιγιαρρεάλ στα Πέναλτι με σκορ 6-5
Επιλογή σταδίου
Η ΟΥΕΦΑ ανακοίνωσε την 1η Νοεμβρίου 2018 με την συγκεκριμένη τέσσερις οργανώσεις είχαν εκφράσει ενδιαφέρον για τη φιλοξενία του ΟΥΕΦΑ Σούπερ Καπ 2021, και στις 22, Φεβρουαρίου του 2019 ότι και οι τέσσερις ενώσεις υπέβαλαν τους φακέλους τους από τη λήξη της προθεσμίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
2021
Πολωνική διασπορά
[[Αρχείο:Map of the Polish Diaspora in the World.svg|thumb|upright=1.8|Παγκόσμιος χάρτης της πολωνικής διασποράς.
]] μικρογραφία|231x231εσ| Η παραλλαγή με το εθνόσημο χρησιμοποιείται ιδιαίτερα συχνά από την Πολωνία, ή την πολωνική διασπορά εκτός Πολωνίας, ειδικά στις [[Ηνωμένες Πολιτείες. ]]
Η πολωνική διασπορά περιλαμβάνει Πολωνούς και ανθρώπους πολωνικής κληρονομιάς ή καταγωγής που ζουν εκτός Πολωνίας. Η πολωνική διασπορά είναι επίσης γνωστή στα σύγχρονα πολωνικά ως Polonia («Πολόνια»), το όνομα για την Πολωνία στα λατινικά και σε πολλές ρομανικές γλώσσες.
Περίπου 20.000.000 άνθρωποι πολωνικής καταγωγής ζουν εκτός Πολωνίας, καθιστώντας την πολωνική διασπορά μία από τις μεγαλύτερες στον κόσμο και μία από τις πιο διασκορπισμένες. Οι λόγοι για τον εκτοπισμό περιλαμβάνουν αλλαγές συνόρων, αναγκαστική απέλαση, επανεγκατάσταση με εκούσια και αναγκαστική εξορία και πολιτική ή οικονομική μετανάστευση.
Σημαντικοί πληθυσμοί πολωνικής καταγωγής μπορούν να βρεθούν σε γειτονικές χώρες στην κεντρική Ευρώπη και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και στην Αμερική, την Αυστραλασία και τη Νότια Αφρική.
Η Polonia μιλά μια διάλεκτο της πολωνικής που ονομάζεται Ponglish. Αποτελείται από έναν πολωνικό πυρήνα με πολλές αγγλικές λέξεις μέσα σε αυτό.
Υπάρχουν επίσης μικρότερες πολωνικές κοινότητες στις περισσότερες χώρες της Ασίας και της Αφρικής.
Ιστορία
Πολλοί από τους Πολωνούς που μετανάστευσαν ήταν Εβραίοι, οι οποίοι αποτελούν μέρος της εβραϊκής διασποράς. Η Δεύτερη Πολωνική Δημοκρατία φιλοξένησε τον μεγαλύτερο εβραϊκό πληθυσμό στον κόσμο. Ακολούθησαν εισβολές στην Πολωνία από τη Γερμανία και τη Σοβιετική Ένωση. Περισσότεροι από 3 εκατομμύρια Πολωνοεβραίοι δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα από τη ναζιστική Γερμανία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι περισσότεροι επιζώντες μετανάστευσαν στη συνέχεια στην Παλαιστίνη υπό Βρετανική Εντολή, αφού η Πολωνία ήταν η μόνη χώρα του Ανατολικού Μπλοκ που επέτρεπε ελεύθερη εβραϊκή αλιγιά χωρίς βίζα ή άδεια εξόδου στο τέλος του πολέμου. Πολλοί εναπομείναντες Εβραίοι, συμπεριλαμβανομένων των σταλινικών σκληροπυρηνικών και μελών της μυστικής ασφάλειας, εγκατέλειψαν την Πολωνία κατά τη διάρκεια της πολιτικής κρίσης του 1968, όταν το Πολωνικό Κόμμα Ενωμένων Εργατών, πιεσμένο από τον Λεονίντ Μπρέζνιεφ, προσχώρησε στη σοβιετική «αντισιωνιστική» εκστρατεία που πυροδοτήθηκε από τον Πόλεμο των Έξι Ημερών. Το 1998, ο εβραϊκός πληθυσμός της Πολωνίας υπολογίστηκε σε 10.000 έως 30.000 άτομα.
Μια πρόσφατη, μεγάλη μετανάστευση των Πολωνών πραγματοποιήθηκε μετά την προσχώρηση της Πολωνίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το άνοιγμα της αγοράς εργασίας της ΕΕ. Περίπου 2 εκατομμύρια, κυρίως νέοι, Πολωνοί έπιασαν δουλειά στο εξωτερικό.
Οι περισσότεροι Πολωνοί ζουν στην Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία, αλλά μερικοί Πολωνοί έχουν εγκατασταθεί σε μικρότερο αριθμό στην Ασία, την Αφρική και την Ωκεανία, ως οικονομικοί μετανάστες ή ως μέρος των καθολικών αποστολών.
Αζερμπαϊτζάν
Στο έθνος, υπάρχει μακρά ιστορία Πολωνών στο Αζερμπαϊτζάν (πολωνικά: Polacy w Azerbejdżanie, αζέρικα: Azərbaycan polyakları). Ωστόσο, ο σημερινός πολωνικός πληθυσμός της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν είναι μικρότερος από ότι παλαιότερα και ο αριθμός των ατόμων πολωνικής καταγωγής στο Μπακού είναι περίπου 2.000 και αρκετές χιλιάδες που αυτοπροσδιορίζονται Πολωνοί ζουν στο Αζερμπαϊτζάν. Οι Πολωνοί ως εθνοτική ομάδα ζούσαν στο Αζερμπαϊτζάν για αιώνες. Η Ρωσική Αυτοκρατορία περιελάμβανε το Αζερμπαϊτζάν και τμήματα της Πολωνίας κατά τον 19ο αιώνα, αυτό ήταν μια μεγάλη αιτία της πολωνικής μειονότητας στο Αζερμπαϊτζάν.
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Πρόσφατα υπάρχουν 2.000 Πολωνοί που ζουν στα ΗΑΕ, οι οποίοι ήρθαν στα ΗΑΕ για δουλειά. Σήμερα η πολωνική κοινότητα στα ΗΑΕ είναι ο μεγαλύτερος πολωνικός πληθυσμός στον αραβικό κόσμο.
Ιαπωνία
Πρόσφατα 1.626 κάτοικοι από την Πολωνία εγγράφηκαν στην Ιαπωνία την περίδο 2000-2018.
Ινδία
Ο Ινδός μαχαραγιάς Digvijaysinhji Ranjitsinhji, μετά την είδηση πως η Πολωνία χωρίστηκε από τη Σοβιετική Ένωση και τη Ναζιστική Γερμανία στον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε υποδεχθεί μεγάλο αριθμό Πολωνών προσφύγων, κυρίως παιδιών. Ήταν οι πρώτοι Πολωνοί που βρέθηκαν στην Ινδία. Μετά τον πόλεμο, ένας μικρός αριθμός Πολωνών αποφάσισε να παραμείνει, σχηματίζοντας την πρώτη ομάδα πολωνικής διασποράς στην Ινδία.