cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Πέτρος Α΄ της Παμπλόνα και της Αραγωνίας
Οικογένεια
Ο πρώτος γάμος του Πέτρου, με την Αγνή της Ακουιτανίας (αρραβωνιάστηκε το 1081), κανονίστηκε από τον πατέρα του και πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα του βασιλείου Χάκα τον Ιανουάριο του 1086. Τα μόνα παιδιά του Πέτρου, η και τα δύο από τον πρώτο γάμο, πέθαναν νέοι το 1103 και την 1 Φεβρουαρίου του 1104, αντίστοιχα. Το αγόρι, Πέτρος, νυμφεύτηκε την Μαρία Ροντρίγκεθ, κόρη του Ελ Σιντ, το 1098, ένας γάμος που γιορτάστηκε στο Άσμα του Ελ Σιντ (Cantar de Mio Cid) σε μεταγενέστερη λογοτεχνία. Και οι δύο τους, η Ισαβέλλα και ο Πέτρος, ενταφιάστηκαν στο μοναστήρι του Σαν Χουάν ντε λα Πένια στις 18 Αυγούστου του 1104.
Ο δεύτερος γάμος του Πέτρου Α΄ με κάποια Μπέρτα, πιθανώς από την Λομβαρδία, επικυρώθηκε στην Ουέσκα στις 16 Αυγούστου του 1097. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει τη μεταφορά της πρωτεύουσας της Αραγωνίας από τη Χάκα στη μεγαλύτερη πόλη της Ουέσκας.
Όταν ο Πέτρος Α´ απεβίωσε στην Κοιλάδα του Αράν, ενταφιάστηκε στο Σαν Χουάν ντε λα Πένια μαζί με τα παιδιά του. Τα βασίλειά του περάσαν στον μικρότερο, ετεροθαλή αδερφό του Αλφόνσο Α΄ τον Μαχητή. Όταν και ο Αλφόνσος Α΄ απεβίωσε χωρίς παιδιά, το βασίλειο της Αραγωνίας πέρασε στον νεότερο αδελφό, Ραμίρο Β´. Το όνομα του Πέτρου Α΄ υιοθετήθηκε, στην γυναικεία του μορφή, για το μοναδικό παιδί του Ραμίρο Β΄ και διάδοχό του, την Πετρονίλα (1037-64). Το όνομα Πέτρος εισήχθη στην ονοματολογία του Οίκου της Βαρκελώνης, στον οποίο η Πετρονίλα εισήλθε με τον γάμο της, και στη συνέχεια έγινε σύνηθες στους βασιλείς της Αραγωνίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βασιλείς της Ναβάρρας Κατηγορία:Οίκος της Αραγωνίας Κατηγορία:Βασιλείς της Αραγωνίας Κατηγορία:Ιστορία της Αραγωνίας Κατηγορία:Οίκος των Χιμένεθ
Άννα της Σβιντνίτσα
Η Άννα, πολων. Anna Świdnicka (1339 - 11 Ιουλίου 1362) από τον Οίκο των Πιαστ-Σιλεσίας ήταν κόρη του δούκα της Σβιντνίτσας και με τον γάμο της έγινε βασίλισσα της Βοημίας & Γερμανίας.
Βιογραφία
Ήταν το μόνο τέκνο του Ερρίκου Β΄ δούκα της Σβιντνίτσας και της Αικατερίνης των Καπετιδών-Ανζού, κόρης του Καρόλου Α΄ της Ουγγαρίας.
Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1953-58 τον Κάρολο Δ΄ του Οίκου του Λουξεμβούργου της Βοημίας & Γερμανίας και είχε τέκνα:
Ροβεσκάλα
Η Ροβεσκάλα (ιταλικά: Rovescala) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Παβίας, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Παβίας
Ιλένια Καρίζι
Η Ιλένια Καρίζι (ιταλικά: Ylenia Maria Sole Carrisi) (γεννημένη στη Ρώμη, 29 Νοεμβρίου, 1970 – εξαφάνιση Νέα Ορλεάνη, 6 Ιανουαρίου, 1994) ήταν ηθοποιός και η μεγαλύτερη κόρη των τραγουδιστών και ηθοποιών Αλ Μπάνο και Ρομίνας Πάουερ. Η Καρίζι εξαφανίστηκε κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες μετά από μια επίσκεψή της στην Νέα Ορλεάνη της Λουιζιάνα στις 6 Ιανουαρίου του 1994. Μετά από αίτημα του πατέρα της, ανακηρύχθηκε επισήμως νεκρή τον Δεκεβρίο του 2014.
Βιογραφία
Γεννημένη στη Ρώμη, σε ηλικία μόλις 13 ετών, το 1983 πήρε μέρος μαζί με τους γονείς της, στην ιταλική ταινία "Champagne in paradiso". Αργοτέρα θα γίνει συμπαρουσιάστρια στην ιταλική εκδοχή του τηλεπαιχνιδιού "Ο τροχός της τύχης". Η Ιλένια σχεδίαζε να γίνει συγγραφέας και για αυτό πήγε να σπουδάσει λογοτεχνία στο King's College του Λονδίνου.
Η εξαφάνιση
Σύμφωνα με καταθέσεις μαρτύρων, η Ιλένια έφτασε στην Νέα Ορλεάνη και κατέλυσε στο ξενοδοχείο «Le Dale», ένα κακόφημο μέρος στην κεντρική συνοικία της πόλης όπου συγκεντρώνονταν οι άστεγοι και οι πλανόδιοι μουσικοί. Η Ιλένια δεν ήταν όμως μόνη της, καθώς την συνόδευε ο 44χρονος έγχρωμος κορνετίστας, Αλεξάντερ Μασάκελα. Στην κατάθεσή της στην αστυνομία η ιδιοκτήτρια του ξενοδοχείου Σίντι Ντέιλ αναφέρε πως ο Μασάκελα ήταν αυτός που πλήρωνε το δωμάτιο με πενηντοδολάρα, που πιθανώς του έδινε η Ιλένια, και ότι έφευγαν κάθε πρωί στις 10:00 και γυρνούσαν στις 18:00. Το πρωινό της 6ης Ιανουαρίου του 1994 η Ιλένια Καρίζι θα πάει στην ρεσεψιόν χαμογελώντας, φορώντας ένα μακρύ λουλουδάτο φόρεμα και ένα τζάκετ και μουρμούρισε ένα «γεια». «Μπορεί να λείψω για κάνα δυο μέρες» πρόσθεσε. Έφυγε αφήνοντας πίσω τα πράγματά της: το σακίδιό της, ρούχα, ταυτότητες, έγγραφα. Έκτοτε δεν την ξαναείδε κανείς.
Μαρτυρίες και έρευνες
Μετά την εξαφάνιση της Ιλένια Καρίζι, ο Μασάκελα θα θεωρηθεί υπόπτος και θα συλληφθεί από την αστυνομία της Νέας Ορλεάνης, άλλα θα αφεθεί τελικά ελευθέρος λόγω έλλειψης σοβαρών στοιχειών εις βάρος του.
Μια παράξενη μαρτυρία ήρθε να ταράξει τα νερά. Το βράδυ της 6ης Ιανουαρίου, ο Aλμπέρτ Κορντόβα, ένας φρουρός ασφάλειας στο πάρκο δίπλα στον Μισσισσιππή, είχε δει τα μεσάνυχτα μια ξανθιά κοπέλα με μακρύ λουλουδάτο φόρεμα και τζάκετ, να κάθεται δίπλα στην προβλήτα και να χαζεύει το ποτάμι. Της ζήτησε να απομακρυνθεί, εκείνη κούνησε το κεφάλι της, μουρμούρισε κάτι ακαταλαβίστικο («εγώ ανήκω στο νερό έτσι κι αλλιώς» ή κάτι παρόμοιο) σηκώθηκε όρθια και βούτηξε στο νερό. Ξαφνικά το ρεύμα δυνάμωσε και ένα μικρό πλοιάριο φάνηκε στη στροφή σηκώνοντας μικρά κύματα. Το κορίτσι πανικοβλήθηκε και άρχισε να φωνάζει «βοήθεια». Μια, δυο, τρεις φορές. Μετά δεν ξαναβγήκε στην επιφάνεια. Η ακτοφυλακή έψαξε, αλλά δεν κατάφερε να βρει ούτε τα ρούχα της κοπέλας, ούτε το σώμα της, που μπορεί κιόλας να είχε ξεβραστεί στη θάλασσα. Ο φρουρός είδε την φωτογραφία της Ιλένια, όμως δεν μπορούσε να την αναγνωρίσει. Ήταν νύχτα, φορούσε γυαλιά και ήταν και 70 χρόνων.
Το 2011 εφτάσε μια ανώνυμη μαρτυρία στο αστυνομικό τμήμα της Νέας Ορλεάνης, που έκανε λόγο ότι η Ιλένια Καρίζι ήταν ζωντανή, και ότι είχε εμφανιστεί στο Ελληνορθόδοξο μονάστηρι του Αγίου Αντώνιου, στο Φοίνιξ της Αριζόνα. Η πληροφορία αυτή ελεγχθήκε από τις αρχές, χωρίς ωστόσο να αποδειχθεί αληθής.
Η εξαφάνιση της Ιλένια Καρίζι ήταν ένα γεγονός που συγκλόνισε την Ιταλία, και οι γονείς της, Αλ Μπάνο και Ρομίνα Πάουερ, έκαναν μεγάλες προσπάθειες και έρευνες για να μάθουν τι συνέβη στην Ιλένια. Ο Αλ Μπάνο σε μια συνέντευξή του σε ιταλικά μέσα ενημέρωσης δεχθήκε την μαρτυρία του φρουρού στο πάρκο, Αλμπέρτο Κορντόβα, ότι η κόρη του πνίγηκε στο ποταμό Μισσισιππή, ενώ η Ρομίνα Πάουερ πιστεύει ότι είναι κάπου ζωντανή, και την περιμένει να γυρίσει.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιταλίδες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Ιταλίδες τηλεπαρουσιάστριες Κατηγορία:Αγνοούμενοι
Βάρδας Φωκάς ο πρεσβύτερος
Ο Βάρδας (π. 878 - π. 968) από τον μικρασιατικό Οίκο των Φωκάδων ήταν αξιοσημείωτος Βυζαντινός στρατηγός του α΄ μισού του 10ου αι. και πατέρας του Βυζαντινού αυτοκράτορα Νικηφόρου Β΄ και του Λέοντα του κουροπαλάτου.
Βιογραφία
Ο Οίκος του ήταν από τους πιο μεγάλους της αριστοκρατίας της Μικράς Ασίας. Ήταν διαπρεπής στρατηγός με διακεκριμένη υπηρεσία στην Ιταλία. Το 917 συμμετείχε υπό τις διαταγές τού μεγαλύτερου αδελφού του Λέοντα στην καταστροφική μάχη της Αγχιάλου, όπου νίκησε ο Συμεών Α΄ της Βουλγαρίας.
Το 941 ήταν κυβερνήτης του θέματος των Αρμενιακών (Αρμενίων), θέμα που περιελάμβανε και την Παφλαγονία. Το έτος αυτό οι Ρως, υπό τον ηγεμόνα τους Ιγκόρ πρίγκιπα του Κιέβου επιτέθηκαν στην Αυτοκρατορία. Όταν αποκρούστηκαν στην Κωνσταντινούπολη, στράφηκαν στη Βιθυνία και τη λεηλάτησαν. Ο Βάρδας τους συγκράτησε από το να κάνουν περισσότερη ζημία με τοπικές πολιτοφυλακές, ώσπου ήλθε ο βυζαντινός στρατός υπό τον Ιωάννη Κουρκούα και τους εκδίωξε.
Διορίστηκε το 945 Δομέστικος των Σχολών (Διοικητής των Στρατευμάτων) της Ανατολής από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Ζ΄ των Μακεδόνων. Από αυτή τη θέση δεν έκανε μεγάλη πρόοδο εναντίων των αραβικών δυνάμεων, καθώς ηττήθηκε επανειλημμένα από τον Σαΰφ αλ-Ντάουλα εμίρη του Χαλεπίου. Το 953 ηττήθηκε και πληγώθηκε σοβαρά από τον Σαΰφ στη μάχη του Μαράς και έπειτα από περαιτέρω ήττες, αντικαταστάθηκε από τον γιο του Νικηφόρο Β΄ το 955/956.
Όταν ο Νικηφόρος Β΄ ανέλαβε το σκήπτρο της βασιλείας, τον τίμησε με το αξίωμα του καίσαρα, ένα βαθμό κάτω από τον Αυτοκρατορικό τίτλο. Το 968 απεβίωσε σε ηλικία 90 ετών.
Οικογένεια
Είχε τα εξής τέκνα:
Αναφορές
Βαρδας Κατηγορία:Βυζαντινοί του 10ου αιώνα Κατηγορία:Δομέστικοι των Σχολών Κατηγορία:Βυζαντινοί Μικρασιάτες
Βουδισμός στην Ιαπωνία
Ο Βουδισμός στην Ιαπωνία δεν έχει σταματήσει να ασκείται από την επίσημη εισαγωγή του το 552 μ.Χ., σύμφωνα με το Nihon Shoki (Τα Χρονικά της Ιαπωνίας), από βουδιστές μοναχούς της κορεατικής Baekje. Ο Βουδισμός έχει επηρεάσει σημαντικά την ανάπτυξη της ιαπωνικής κοινωνίας και παραμένει μια κομβική πτυχή του πολιτισμού αυτού μέχρι σήμερα.
Στη σύγχρονη εποχή, οι δημοφιλείς σχολές του Βουδισμού στην Ιαπωνία είναι ο Βουδισμός της Καθαρής Γης, ο Βουδισμός του Νικιρέν, ο Βουδισμός Σινγκόν και το Ζεν. Το 2008, περίπου το 34% των Ιάπωνων αυτοπροσδιορίζονταν ως Βουδιστές, ενώ ο αριθμός τους αυξάνεται από τη δεκαετία του '80, όσον αφορά την ένταξή τους στην οργανωμένη θρησκεία. Ωστόσο, από την άποψη της πρακτικής, το 75% ασκεί κάποια μορφή βουδισμού (σε σύγκριση με το 90% που ασκεί τον Σιντοϊσμό, επομένως οι περισσότεροι Ιάπωνες ασκούν και τις δύο θρησκείες σε κάποιον βαθμό (Σίνμπουτσου-σούγκο). Περίπου το 60% των Ιάπωνων έχουν μπούτσουνταν (βουδιστικό ιερό) στα σπίτια τους.
Άφιξη του βουδισμού στην Κίνα κατά μήκος του Δρόμου του Μεταξιού
μικρογραφία|Μεγάλος Βούδας στο Τοντάι-τζι ιερό στη Νάρα Η άφιξη του βουδισμού στην Κίνα είναι τελικά συνέπεια των πρώτων επαφών μεταξύ Κίνας και Κεντρικής Ασίας, όπου ο Βουδισμός είχε εξαπλωθεί από την Ινδική υποήπειρο. Αυτές οι επαφές συνέβησαν με το άνοιγμα του Δρόμου του Μεταξιού τον 2ο αιώνα π.Χ., ακολουθώντας τα ταξίδια του Ζανγκ Τσιάν μεταξύ 138 και 126 π.Χ. Οι επαφές αυτές κορυφώθηκαν με την επίσημη εισαγωγή του Βουδισμού στην Κίνα το 67 μ.Χ. Οι ιστορικοί γενικά συμφωνούν ότι μέχρι τα μέσα του 1ου αιώνα, η θρησκεία είχε διεισδύσει σε περιοχές βόρεια του ποταμού Χουάι στην Κίνα.
Περίοδος Κοφούν (250 έως 538)
μικρογραφία|267x267εσ| Νταϊμπάτσου, Καμακούρα. Σύμφωνα με το βιβλίο του Λιανγκ, το οποίο γράφτηκε το 635, πέντε βουδιστές μοναχοί από τη Γανδάρα ταξίδεψαν στην Ιαπωνία το 467. Εκείνη την εποχή, αναφέρονταν στην Ιαπωνία ως Φουσάνγκ, το όνομα μιας μυθολογικής χώρας στο ανατολικό άκρο πέρα από τη θάλασσα:
"Η Φουσάνγκ βρίσκεται ανατολικά της Κίνας, 20,000 li (1.500 χιλιόμετρα) ανατολικά του κράτους Ντα Χαν [大漢, "Κίνα"] (το οποίο βρίσκεται με τη σειρά του ανατολικά του Γουά, στη σύγχρονη περιοχή Κανσάι της Ιαπωνίας). (...) Την παλιά εποχή, οι άνθρωποι της Φουσάνγκ δεν γνώριζαν τίποτα για τη θρησκεία του βουδισμού, αλλά κατά τον δεύτερο χρόνο του Ντα Μινγκ της Δυναστείας Σονγκ (467), πέντε μοναχοί από το Κιπίν [η περιοχή Καμπούλ της Γανδάρας] ταξίδεψαν με καράβι στη Φουσάνγκ. Διέδοσαν τη βουδιστική διδασκαλία, κυκλοφόρησαν επιγραφές και ζωγραφιές, και συμβούλεψαν τους ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα εγκόσμια. Ως αποτέλεσμα, τα έθιμα της Φουσάνγκ άλλαξαν."
- μοναχός Χούι Σεν (慧深), Βιβλίο του Λιανγκ, 7ος αιώνας
Σημειώσεις
<references group="lower-alpha"/>
Παραπομπές
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ιαπωνικά Κατηγορία:Βουδισμός στην Ιαπωνία Κατηγορία:Κοινωνία της Ιαπωνίας
Σαν Τσιπριάνο Πο
Το Σαν Τσιπριάνο Πο (ιταλικά: San Cipriano Po) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Παβίας, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Φήλιξ της Φλωρεντίας
Ο Φήλιξ (Felice) ήταν επίσκοπος της Φλωρεντίας τον 4ο αιώνα, ο πρώτος ιστορικά αποδεδειγμένος επίσκοπος της Φλωρεντίας.
Βιογραφία
Το 313 ήταν μεταξύ των παρευρισκομένων στη Σύνοδο της Ρώμης που είχε συγκαλέσει ο Πάπας Μιλτιάδης κατά της αίρεσης του Δονατισμού. Την εποχή εκείνη η Εκκλησία της Φλωρεντίας ήταν μια απλή κοινότητα ανοργάνωτων πιστών.
Μετά από αυτόν η παραδοσιακή σειρά των επισκόπων της Φλωρεντίας παρουσιάζει πολλά ιστορικά αναπόδεικτα ονόματα.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Επίσκοποι και Αρχιεπίσκοποι Φλωρεντίας Κατηγορία:Επίσκοποι του 4ου αιώνα
Σαν Νταμιάνο αλ Κόλλε
Το Σαν Νταμιάνο αλ Κόλλε (ιταλικά: San Damiano al Colle) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Παβίας, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Παβίας
Σαν Τζενέζιο εντ Ουνίτι
Το Σαν Τζενέζιο εντ Ουνίτι (ιταλικά: San Genesio ed Uniti) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Παβίας, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Παβίας
Άγιος Ανδρέας της Φλωρεντίας
Ο Ανδρέας (Andrea) ήταν επίσκοπος της Φλωρεντίας τον 9ο αιώνα, και άγιο της Ρωμαιοκαθολικής εκκλήσίας. Η μνήμη του εορτάζεται στις 26 Φεβρουαρίου.
Βιογραφία
Στις 18 Δεκεμβρίου 871 ήταν αυτοκρατορικός αγγελιοφόρος, ενώπιον της κρίσης του Μαργράβου Αδαλβέρτου, ενώ το 874 απέκτησε από τον αυτοκράτορα Λουδοβίκο Β' τον Γερμανικό το προνόμιο της ασυλίας για τα αγαθά του επισκόπου.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Επίσκοποι και Αρχιεπίσκοποι Φλωρεντίας Κατηγορία:Επίσκοποι του 9ου αιώνα Κατηγορία:Άγιοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας
Αργιλόχρωμος μελόμυς
O Αργιλόχρωμος μελόμυς (Melomys lutillus), είναι ένα είδος τρωκτικών της οικογένειας των μυΐδων. Είναι ενδημικό της Νέας Γουινέας όπου και απαντάται από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι και περίπου τα 2200 μέτρα υψόμετρο. Ενδιαιτήματά του είναι τα λιβάδια, οι κήποι και άλλα διαταραγμένα οικοσυστήματα. Είναι σχετικά μικρός σε σχέση με άλλους μελόμυες. Η ράχη του έχει γενικά χρώμα σκούρο αργιλώδες ή σκούρο πορτοκαλί. Η κοιλιά του έχει παρόμοιο χρώμα αλλά πιο ανοιχτό, με τρίχες γκριζωπές στην βάση και ξανθωπές προς την άκρη. Ο λαιμός, η περιοχή της μασχάλης και το κέντρο της κοιλιάς φέρουν ασαφείς λευκωπές κηλίδες ενώ η βουβωνική χώρα καλύπτεται από μία μεγάλη λευκή κηλίδα. Τα άκρα είναι γενικά ανοιχτόχρωμα. Η ουρά είναι καφέ.
Η Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης έχει χαρακτηρίσει το είδος ως "ελάχιστης ανησυχίας", καθώς διαθέτει ευρεία κατανομή, δείχνει ανθεκτικότητα στις διαταρχές των ενδιαιτημάτων του και δεν φαίνεται να υπάρχουν συγκεκριμμένες απειλές.
Οργανοκατάλυση
μικρογραφία|350x350εσ| Η σύνθεση του [[Οξαμίδιο|οξαμιδίου του Γιούστους φον Λήμπιχ από το δικυάνιο και το νερό αντιπροσωπεύει την πρώτη οργανοκαταλυτική αντίδραση, με την ακεταλδεΰδη να αναγνωρίζεται περαιτέρω ως ο πρώτος καθαρός οργανοκαταλύτης που ανακαλύφθηκε, ο οποίος δρα παρόμοια με τα τότε ονομαζόμενα «ζυμώματα», τώρα γνωστά ως ένζυμα. ]] Στην οργανική χημεία, οργανοκατάλυση είναι μορφή κατάλυσης στην οποία ο ρυθμός μιας χημικής αντίδρασης αυξάνεται από έναν οργανικό καταλύτη. Αυτός ονομάζεται ως οργανοκαταλύτης και αποτελείται από άνθρακα, υδρογόνο, θείο και άλλα μη μεταλλικά στοιχεία που βρίσκονται σε οργανικές ενώσεις. Λόγω της ομοιότητάς τους στη σύνθεση και την περιγραφή, συχνά μπερδεύονται ως εσφαλμένη ονομασία για τα ένζυμα λόγω των συγκρίσιμων επιδράσεών τους στους ρυθμούς αντίδρασης και τις μορφές κατάλυσης που εμπλέκονται.
Οι οργανοκαταλύτες που εμφανίζουν λειτουργικότητα δευτεροταγούς αμίνης μπορούν να περιγραφούν ότι εκτελούν είτε:
Η οργανοκατάλυση προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα. Δεν υπάρχει ανάγκη για κατάλυση με βάση το μέταλλο, συμβάλλοντας έτσι στην πράσινη χημεία. Σε αυτό το πλαίσιο, απλά οργανικά οξέα έχουν χρησιμοποιηθεί ως καταλύτες για την τροποποίηση της κυτταρίνης στο νερό σε κλίμακα πολλών τόνων. Όταν ο οργανοκαταλύτης είναι χειρόμορφος, ανοίγει μια λεωφόρος στην ασύμμετρη κατάλυση. Για παράδειγμα, η χρήση προλίνης σε αντιδράσεις αλδόλης είναι ένα παράδειγμα χειραλικότητας και πράσινης χημείας.
Οι οργανικοί χημικοί δρ. Ντέιβιντ Μακμίλαν και δρ. Μπέντζαμιν Λιστ τιμήθηκαν και οι δύο μαζί με το Νόμπελ Χημείας 2021 για το έργο τους στην ασύμμετρη οργανοκατάλυση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Οργανική χημεία Κατηγορία:Κατάλυση
Σαν Τζόρτζο ντι Λομελλίνα
Το Σαν Τζόρτζο ντι Λομελλίνα (ιταλικά: San Giorgio di Lomellina) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Παβίας, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Παβίας
Βασικός αναπαραγωγικός αριθμός
Στην επιδημιολογία, ο βασικός αναπαραγωγικός αριθμός (μερικές φορές ονομάζεται βασικός αναπαραγωγικός λόγος ή λανθασμένα βασικός αναπαραγωγικός ρυθμός) μιας λοίμωξης υποδηλώνεται με R0 και μπορεί να θεωρηθεί ως ο αναμενόμενος αριθμός κρουσμάτων που προκύπτουν άμεσα από ένα κρούσμα σε έναν πληθυσμό όπου όλα τα άτομα είναι επιρρεπή στην μόλυνση. Ο ορισμός περιγράφει την κατάσταση όπου κανένα άλλο άτομο δεν έχει μολυνθεί ή αποκτήσει ανοσία (φυσική ή μέσω εμβολιασμού). Ορισμένοι ορισμοί, όπως αυτός του Αυστραλιανού Υπουργείου Υγείας, προσθέτουν την απουσία «οποιασδήποτε σκόπιμης παρέμβασης στη μετάδοση νόσων». Ο βασικός αναπαραγωγικός αριθμός δεν πρέπει να συγχέεται με τον αποτελεσματικό αναπαραγωγικό αριθμό R, που είναι ο αριθμός των κρουσμάτων που προκύπτουν στην τρέχουσα κατάσταση ενός πληθυσμού, ο οποίος δεν είναι απαραίτητο να μην έχει μολυνθεί. Εξ ορισμού, το R0 δεν μπορεί να τροποποιηθεί μέσω εκστρατειών εμβολιασμού. Επίσης, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το R0 είναι ένας αριθμός χωρίς μονάδες μέτρησης και όχι ρυθμός, ο οποίος θα έχει μονάδες χρόνος-1 ή άλλες μονάδες χρόνου όπως διπλασιασμός του χρόνου.
Το R0 δεν είναι μια βιολογική σταθερά για ένα παθογόνο καθώς επηρεάζεται επίσης από άλλους παράγοντες, όπως οι περιβαλλοντικές συνθήκες και η συμπεριφορά του μολυσμένου πληθυσμού. Επιπλέον, οι τιμές του R0 εκτιμώνται συνήθως από μαθηματικά μοντέλα και οι εκτιμώμενες τιμές εξαρτώνται από το μοντέλο που χρησιμοποιείται και τις τιμές άλλων παραμέτρων. Έτσι, οι τιμές που δίνονται στη βιβλιογραφία έχουν νόημα μόνο στο δεδομένο πλαίσιο και συνιστάται να μην χρησιμοποιούνται ξεπερασμένες τιμές ή να συγκρίνονται τιμές που βασίστηκαν σε διαφορετικά μοντέλα. Το R0 δεν δίνει από μόνο του εκτίμηση του πόσο γρήγορα εξαπλώνεται μια λοίμωξη στον πληθυσμό.
Οι πιο σημαντικές χρήσεις του R0 είναι ο προσδιορισμός της δυνατότητας μιας αναδυόμενης μολυσματικής ασθένειας να εξαπλωθεί σε έναν πληθυσμό και ο προσδιορισμός του ποσοστού του πληθυσμού που πρέπει να ανοσοποιηθεί μέσω εμβολιασμού για την εξάλειψη μιας ασθένειας. Στα συνηθισμένα μοντέλα λοίμωξης, όταν το R0 > 1 η λοίμωξη θα είναι σε θέση να αρχίσει να εξαπλώνεται σε έναν πληθυσμό, αλλά όχι εάν το R0 <1. Γενικά, όσο μεγαλύτερη είναι η τιμή του R0, τόσο πιο δύσκολο είναι να ελέγχεται η επιδημία. Για απλά μοντέλα, το ποσοστό του πληθυσμού που πρέπει να ανοσοποιηθεί (που σημαίνει ότι δεν είναι επιρρεπές σε λοίμωξη) για να αποφευχθεί η παρατεταμένη εξάπλωση της λοιμώδους ασθένειας πρέπει να είναι μεγαλύτερο από 1 – 1/R0. Από την άλλη, το ποσοστό του πληθυσμού που παραμένει επιρρεπές σε λοίμωξη κατά την ενδημική ισορροπία είναι 1/R0.
Ο βασικός αναπαραγωγικός αριθμός επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, όπως η διάρκεια της μεταδοτικότητας των ασθενών που έχουν προσβληθεί, η μολυσματικότητα του παθογόνου οργανισμού και ο αριθμός των επιρρεπών ατόμων στον πληθυσμό με τους οποίους έρχονται σε επαφή τα κρούσματα.
Ιστορία
Η προέλευση της έννοιας της βασικής αναπαραγωγής μπορούν να εντοπιστεί στα έργα των Ronald Ross, Alfred Lotka και άλλων, αλλά η πρώτη σύγχρονη εφαρμογή της στην επιδημιολογία έγινε από τον George MacDonald το 1952, που δημιούργησε πληθυσμιακά μοντέλα για την εξάπλωση της ελονοσίας. Στο έργο του, όρισε τον βασικό αναπαραγωγικό ρυθμό υποδηλώνοντάς το με Z0. Είναι παραπλανητικός ο χαρακτηρισμός του ως «ρυθμού», εφόσον ο «ρυθμός» μπορεί να παρερμηνευθεί ως αριθμός ανά μονάδα χρόνου. Προτιμάται, ο χαρακτηρισμός ως «αριθμός» ή «λόγος».
Ρυθμός επαφής και μολυσματική περίοδος
μικρογραφία| Το R0 είναι ο μέσος αριθμός ατόμων που έχουν μολυνθεί από ένα άλλο άτομο. Για παράδειγμα, η έμπολα έχει R0 ίσο με 2, οπότε κατά μέσο όρο, ένα άτομο που έχει έμπολα θα το μεταβιβάσει σε δύο άλλα άτομα. Έστω ότι τα μολυσματικά άτομα κάνουν κατά μέσο όρο \beta επαφές ανά μονάδα χρόνου που οδηγούν σε μόλυνση, με μέση μολυσματική περίοδο \tau. Τότε ο βασικός αναπαραγωγικός αριθμός είναι:
Αυτός ο απλός τύπος υποδηλώνει διάφορους τρόπους μείωσης του R0 και τελικά περιορισμό της μετάδοσης της νόσου. Ο αριθμός των επαφών, \beta, που οδηγούν σε μόλυνση ανά μονάδα χρόνου μπορεί να μειωθεί περιορίζοντας τον αριθμό των συνολικών επαφών ανά μονάδα χρόνου (π.χ. μένοντας στο σπίτι εάν η μόλυνση απαιτεί επαφή με άλλους για να μεταδοθεί) ή μειώνοντας το ποσοστό των επαφών που προκαλούν μόλυνση (π.χ. φορώντας κάποιο είδος προστατευτικού εξοπλισμού). Είναι επίσης δυνατό να μειωθεί η μολυσματική περίοδος \tau με την εύρεση και στη συνέχεια την απομόνωση, την θεραπεία ή την εξουδετέρωση (όπως συμβαίνει συχνά με τα ζώα) μολυσματικών ατόμων το συντομότερο δυνατό.
Νόσος με μεταβαλλόμενη λανθάνουσα περίοδο
Η λανθάνουσα περίοδος είναι η μεταβατική περίοδος μεταξύ της μόλυνσης και της έναρξης της μεταδοτικότητας. Σε περιπτώσεις ασθενειών με μεταβαλλόμενη λανθάνουσα περίοδο, ο βασικός αναπαραγωγικός αριθμός μπορεί να υπολογιστεί ως το άθροισμα των αναπαραγωγικών αριθμών για κάθε χρόνο μετάβασης στην ασθένεια. Ένα παράδειγμα είναι η φυματίωση (TB). Ο Blower και οι συνεργάτες του υπολόγισαν μέσα από ένα απλό μοντέλο φυματίωσης τον ακόλουθο αναπαραγωγικό αριθμό:
Στο μοντέλο τους, θεωρείται δεδομένο ότι τα μολυσμένα άτομα μπορούν να αναπτύξουν ενεργό φυματίωση είτε άμεσα (η ασθένεια αναπτύσσεται αμέσως μετά τη μόλυνση), που σημειώνεται πιο πάνω ως ταχεία φυματίωση, είτε με ενδογενή επανενεργοποίηση (η ασθένεια αναπτύσσεται χρόνια μετά την μόλυνση) που σημειώνεται πιο πάνω ως βραδεία φυματίωση.
Ετερογενείς πληθυσμοί
Σε πληθυσμούς που δεν είναι ομοιογενείς, ο ορισμός του R0 είναι πιο σχολαστικός, καθώς πρέπει να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι ένα αντιπροσωπευτικό μολυσμένο άτομο μπορεί να μην είναι αντιπροσωπευτικό του ευρύτερου πληθυσμού. Ως ακραίο παράδειγμα, παίρνουμε ένα πληθυσμό στον οποίο ένα μικρό ποσοστό των ατόμων αναμιγνύεται πλήρως μεταξύ τους, ενώ τα υπόλοιπα άτομα είναι όλα απομονωμένα. Μια ασθένεια μπορεί να είναι ικανή να εξαπλωθεί στο πλήρως αναμεμιγμένο τμήμα του πληθυσμού παρόλο που ένα τυχαία επιλεγμένο άτομο θα οδηγούσε σε λιγότερες από μία δευτερεύουσες περιπτώσεις. Αυτό συμβαίνει επειδή το μολυσμένο άτομο βρίσκεται στο πλήρως αναμεμιγμένο τμήμα και έτσι μπορεί να προκαλέσει επιτυχώς μολύνσεις. Γενικά, εάν τα άτομα που έχουν μολυνθεί νωρίς σε μια επιδημία είναι κατά μέσο όρο πιθανότερο ή λιγότερο πιθανό να μεταδώσουν τη μόλυνση σε σχέση με τα άτομα που έχουν μολυνθεί μεταγενέστερα κατά την επιδημία, τότε ο υπολογισμός του R0 πρέπει να λαμβάνει υπόψη αυτή τη διαφορά. Ένας κατάλληλος ορισμός για το R0 σε αυτήν την περίπτωση είναι «ο αναμενόμενος αριθμός δευτερογενών κρουσμάτων που προκύπτουν από ένα αντιπροσωπευτικό μολυσμένο άτομο νωρίς σε μια επιδημία».
Μέθοδοι εκτίμησης
Κατά την διάρκεια μιας επιδημίας, συνήθως ο αριθμός των διεγνωσμένων λοιμώξεων N(t) στο χρονικό διάστημα t είναι γνωστός. Στα πρώτα στάδια μιας επιδημίας, η εξάπλωση είναι εκθετική, με ρυθμό ανάπτυξης
Για την εκθετική εξάπλωση, το N μπορεί να ερμηνευθεί ως ο σωρευτικός αριθμός των διαγνώσεων (συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που έχουν αναρρώσει) ή ο τρέχων αριθμός διεγνωσμένων ασθενών. Ο εκθετικός ρυθμός ανάπτυξης είναι ο ίδιος για στις δύο περιπτώσεις. Για να εκτιμήσουμε το R_0, απαιτούνται παραδοχές σχετικά με την χρονική καθυστέρηση μεταξύ μόλυνσης και διάγνωσης και με τον χρόνο μεταξύ μόλυνσης και έναρξης της μολυσματικότητας.
Απλό μοντέλο
ή
Σε αυτήν την περίπτωση,
Για παράδειγμα, με και, τότε R_0=2,5.
Αν το R_0 εξαρτάται από το χρόνο:
δείχνοντας ότι ίσως είναι σημαντικό να διατηρηθεί το χρονικά-σταθμισμένο log(R_0) κάτω του 0, για να αποφευχθεί η εκθετική εξάπλωση.
Λανθάνουσα μολυσματική περίοδος, απομόνωση μετά τη διάγνωση
Σε αυτό το μοντέλο, μια μεμονωμένη λοίμωξη έχει τα ακόλουθα στάδια:
Αυτή η μέθοδος εκτίμησης έχει εφαρμοστεί στην ασθένεια του κορονοϊού 2019 και στον ιό του SARS-1. Προκύπτει από την διαφορική εξίσωση για τον αριθμό των εκτεθειμένων ατόμων n_E και τον αριθμό των λανθανόντως μολυσματικών ατόμων n_I,
Η μεγαλύτερη ιδιοτιμή του πίνακα είναι ο λογαριθμικός ρυθμός εξάπλωσης K, το οποίο μπορεί να λυθεί ως προς το R_0.
Περιορισμοί του R0
Όταν το R0 υπολογίζεται από μαθηματικά μοντέλα, ιδιαίτερα από συνήθεις διαφορικές εξισώσεις, παρόλο που διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι έχει υπολογιστεί το R0, στην πραγματικότητα, έχει υπολογιστεί απλά ένας ουδός, όχι ο μέσος αριθμός δευτερογενών λοιμώξεων. Υπάρχουν πολλές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την εξαγωγή ενός τέτοιου ουδού από ένα μαθηματικό μοντέλο, αλλά λίγες από αυτές δίνουν πάντα την πραγματική τιμή του R0. Αυτό είναι ιδιαίτερα προβληματικό εάν υπάρχουν ενδιάμεσοι διαβιβαστές μεταξύ ξενιστών, όπως συμβαίνει στην ελονοσία.
Ο ουδός προσδιορίζει εάν μια ασθένεια θα υποχωρήσει (εάν R0 < 1) ή θα εξελιχθεί σε επιδημία (εάν R0 > 1), αλλά γενικά δεν μπορεί να γίνει σύγκριση διαφόρων ασθενειών. Επομένως, οι τιμές από τον πίνακα που δίνεται στην αρχή του λήμματος πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή, ειδικά εάν οι τιμές υπολογίστηκαν από μαθηματικά μοντέλα.
Οι χρησιμοποιούμενες μέθοδοι αξιοποιούν την συνάρτηση επιβίωσης, την αναδιάταξη της μεγαλύτερης ιδιοτιμής του πίνακα Τζακόμπι, την μέθοδο επόμενης γενιάς, τον υπολογισμό τού εγγενούς ρυθμού ανάπτυξης, την ύπαρξη ενδημικής ισορροπίας, τον αριθμό των επιρρεπών ατόμων κατά την ενδημική ισορροπία, την μέση ηλικία μόλυνσης και την εξίσωση τελικού μεγέθους. Λίγες από αυτές τις μεθόδους συμφωνούν μεταξύ τους, ακόμη και όταν ξεκινούν με το ίδιο σύστημα διαφορικών εξισώσεων. Ακόμη λιγότερες υπολογίζουν στην πραγματικότητα τον μέσο αριθμό δευτερογενών μολύνσεων. Δεδομένου ότι το R0 σπάνια παρατηρείται στον πραγματικό κόσμο και συνήθως υπολογίζεται μέσω μαθηματικού μοντέλου, αυτό περιορίζει σοβαρά τη χρησιμότητά του.
Στη λαϊκή κουλτούρα
Στην ταινία Contagion του 2011, μια φανταστική ταινία αγωνίας σχετικά με μια ιατρική καταστροφή, παρουσιάζονται οι υπολογισμοί ενός μπλόγκερ για το R0 που αντικατοπτρίζουν την εξέλιξη μιας θανατηφόρας ιογενούς λοίμωξης από μεμονωμένα κρούσματα σε πανδημία. Οι μέθοδοι που απεικονίστηκαν ήταν ελαττωματικές.
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Πανδημίες Κατηγορία:Επιδημίες Κατηγορία:Επιδημιολογία
Μάντρα
μικρογραφία| Η συλλαβή [[Ωμ (ιερή συλλαβή)|Ωμ θεωρείται μάντρα από μόνη της στη σχολή Βεντάντα του Ινδουισμού. ]] μικρογραφία| Στο [[Θιβέτ, πολλοί βουδιστές χαράζουν μάντρα σε βράχους ως έκφραση διαλογισμού. ]] Το μάντρα (αγγλική προφορά ) είναι μια ιερή έκφραση, ένας μυστηριακός ήχος, μια συλλαβή, λέξη, συνδυασμός φωνημάτων, ή ομάδα λέξεων στα σανσκριτικά, που θεωρείται από τους πιστούς πως έχει ψυχολογικές ή/και πνευματικές δυνάμεις. Ορισμένα μάντρα έχουν συντακτική δομή και κυριολεκτικό νόημα, ενώ άλλα όχι.
Τα πρώτα μάντρα συντέθηκαν στα Βεδικά Σανσκριτικά στην Ινδία και είναι τουλάχιστον 3000 ετών. Τα Μάντρα τώρα υπάρχουν σε διάφορες σχολές Ινδουισμού, Βουδισμού, Τζαϊνισμού και Σιχισμού. Στην ιαπωνική παράδοση Σινγκόν, η λέξη Σινγκόν σημαίνει μάντρα. Παρόμοιοι ύμνοι, αντίφωνα, άσματα, συνθέσεις, και έννοιες συναντώνται στον Ζωροαστρισμό, τον Ταοϊσμό, τονΧριστιανισμός, και αλλού.
Η χρήση, η δομή, η λειτουργία, η σημασία και οι τύποι των μάντρα ποικίλλουν ανάλογα με τη σχολή και φιλοσοφία του Ινδουισμού και του Βουδισμού. Τα μάντρα εξυπηρετούν έναν κεντρικό ρόλο στον ταντρισμό. Σε αυτή τη σχολή, τα μάντρα θεωρούνται ιερή φόρμουλα και βαθιά προσωπική τελετουργία, αποτελεσματική μόνο μετά τη μύηση. Σε άλλες σχολές Ινδουισμού, Βουδισμού, Τζαϊνισμού ή Σιχισμού, η μύηση δεν είναι προϋπόθεση.
Υπάρχουν πολλές μορφές μάντρα, όπως το ṛc (για παράδειγμα, στίχοι από τη Ριγκβέντα) και το σάμαν (όπως μουσικά άσματα από τη Σαμαβέντα). Είναι συνήθως μελωδικά, με μέτρα που υπάγονται σε μαθηματικές αναλογίες, και πιστεύεται πως αντηχούν μυστηριακές ιδιότητες. Στην απλούστερη μορφή του, η λέξη Ωμ χρησιμεύει ως μάντρα. Σε πιο εξελιγμένες μορφές, τα μάντρα είναι μελωδικές φράσεις με πνευματικές ερμηνείες όπως η ανθρώπινη λαχτάρα για την αλήθεια, την πραγματικότητα, το φως, την αθανασία, την ειρήνη, την αγάπη, τη γνώση και τη δράση. Μερικά μάντρα χωρίς κυριολεκτική έννοια είναι εμψυχωτικά και έχουν νόημα από πνευματική άποψη.
Παραπομπές
Κατηγορία:Διαλογισμός
Far Cry 5
Το Far Cry 5 είναι βιντεοπαιχνίδι δράσης περιπέτειας και βολών πρώτου προσώπου που αναπτύχθηκε από την Ubisoft Montreal και κυκλοφόρησε στις 27 Μαρτίου του 2018 από την Ubisoft για τα Microsoft Windows, PlayStation 4 και Xbox One. Είναι η ενδέκατη προσθήκη συνολικά και το πέμπτο κύριο παιχνίδι της σειράς Far Cry.
Πλοκή
Το παιχνίδι εξελίσσεται στη Μοντάνα του σήμερα, στην φανταστική Κομητεία Hope (Hope County). Ο παίκτης αναλαμβάνει το ρόλο του βοηθού του σερίφη, ο οποίος εμπλέκεται σε μια βίαιη αντιπαράθεση μεταξύ μια αίρεσης που πιστεύει στο τέλος του κόσμου, ονόματι Eden's Gate, με αρχηγό "Τον Πατέρα" Joseph Seed και τα αδέλφια του, και των κατοίκων της κομητείας, οι οποίοι είδαν τους ανθρώπους τους και τις οικογένειές τους να απάγονται ή να δολοφονούνται από την αίρεση.
Διαμάχη
Η ανακοίνωση του Far Cry 5 έγινε τον Μάιο του 2017, σε μια εποχή έντονων πολιτικών και ιδεολογικών συγκρούσεων σε όλο τον κόσμο, λόγω των τότε πρόσφατων γεωπολιτικών γεγονότων, όπως η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ ως Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και η έναρξη της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πολλοί δημοσιογράφοι συμπέραναν ότι η ρύθμιση και η αφηγηματική ιδέα του Far Cry 5, όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση, περιλαμβάνουν θέματα θρησκευτικού φανατισμού και την άνοδο της ακροδεξιάς μέσα στα σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών -σε αντίθεση με τις πιο εξωτικές τοποθεσίες που απεικονίζονται σε άλλα Far Cry- θα μπορούσε να κάνει το παιχνίδι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο στο σημερινό κλίμα. Οι δημοσιογράφοι σημείωσαν ότι λόγω του μεγάλου κύκλου ανάπτυξης, ήταν απίθανο ότι η Ubisoft έχει σχεδιάσει σκόπιμα την αφήγηση του παιχνιδιού σε όλο το πολιτικό κλίμα κατά τη στιγμή της ανακοίνωσης, προσθέτοντας ότι η Ubisoft ήταν προσεκτική και να υποβάθμιση οποιαδήποτε αντιληπτή σύνδεση για τα τρέχοντα πραγματικά παγκόσμια γεγονότα.
Μετά την ανακοίνωσή του, το Far Cry 5 αποτέλεσε αντικείμενο ηλεκτρονικής αναφοράς που κατατέθηκε στο Change.org από άτομα που αντιτίθενται σε αυτό που ονόμαζαν την απεικόνιση των "Αμερικανών Χριστιανών" ως κακοποιούς και ζητούσαν οι εχθροί στο παιχνίδι να αναδιαμορφωθούν ως μουσουλμάνοι ή άλλοι, μη- λευκοί κακοποιοί, ή αλλάζοντας την τοποθεσία του παιχνιδιού στον Καναδά. Η ίδια η αναφορά επικρίθηκε από τους σχολιαστές της βιομηχανίας, οι οποίοι τόνισαν ότι η εξερεύνηση των θεμάτων του παιχνιδιού είναι απαραίτητη στο σύγχρονο κοινωνικό και πολιτικό κλίμα, και δείχνει ότι τα βιντεοπαιχνίδια αποτελούν μέσο κοινωνικού σχολιασμού. Κάποιες εκδόσεις αμφισβήτησαν την αυθεντικότητα της ψηφοφορίας, υποθέτοντας ότι θα μπορούσε να ήταν ψεύτικη ή ακόμα και σατυρική.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Far Cry Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια του 2018 Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια ανεπτυγμένα στον Καναδά Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια ανοικτού κόσμου Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια δράσης περιπέτειας Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια των Windows Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια του Xbox One Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια της Ubisoft Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια τοποθετημένα στη Μοντάνα Κατηγορία:Συνέχειες βιντεοπαιχνιδιών
Λιν Γιουνμίν
Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Σκοποβολής 2018 κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 25 μέτρα πυροβόλο όπλο, παίρνοντας την πρόκριση για τους Ολυμπιακούς Αγώνες 2020 στο Τόκιο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κινέζοι αθλητές Κατηγορία:Αθλητές σκοποβολής στην Κίνα
Έμβλημα της Καρελο-Φινλανδικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας
Το έμβλημα της Καρελο-Φινλανδικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας εγκρίθηκε στις 10 Φεβρουαρίου του 1941 από την κυβέρνηση της Καρελο-Φινλανδικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας και χρησιμοποιήθηκε μέχρι την απορρόφηση της από την Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία το 1956.
Bugatti
μικρογραφία|Ο Ετόρε Μπουγκάτι το 1932 Η Bugatti (πλήρης ονομασία: Bugatti Automobile S.A.S.) είναι γαλλική αυτοκινητοβιομηχανία παραγωγής αυτοκινήτων υψηλών επιδόσεων. Εδρεύει στο Μολζέμ της Αλσατίας, όπου βρίσκεται και το εργοστάσιο της.
Έμβλημα της Καρελο-Φινλανδικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας
Το έμβλημα βασίζεται στο κρατικό έμβλημα της Σοβιετικής Ένωσης. Δείχνει σύμβολα της γεωργίας (κλαδιά πεύκου και σίκαλη) και το τοπικό έδαφος (μια γρήγορη ροή του ποταμού από τους λόφους). Ο ήλιος που ανατέλλει αντιπροσωπεύει το μέλλον του Καρελο-Φινλανδικού λαού, ενώ το κόκκινο αστέρι και το σφυροδρέπανο αντιπροσωπεύουν την νίκη του Κομμουνισμού και την "παγκόσμια σοσιαλιστική κοινότητα των κρατών".
Bugatti
Automobiles Ettore Bugatti
Η Automobiles Ettore Bugatti ιδρύθηκε το 1909 στην (τότε) γερμανική πόλη Μόλσχαϊμ (σημερινό όνομα: Μολζέμ) στην Αλσατία. Η πρώτη Μπουγκάτι ιδρύθηκε από τον Ιταλό βιομηχανικό σχεδιαστή Έττορε Μπουγκάτι. Τα αυτοκίνητα της αρχικής Μπουγκάτι (1909-1963) ήταν γνωστά για την σχεδιαστική ομορφιά τους και τις διακρίσεις τους σε αγώνες. Μερικά διάσημα αυτοκίνητα της αρχικής Μπουγκάτι είναι τα εξής: Type 35 Grand Prix Type 41 "Royale", Type 57 "Atlantic" και Type 55.
Ο θάνατος του Έττορε Μπουγκάτι το 1947 αποδείχθηκε ως η αρχή του τέλους της εταιρείας. Το 1939 πέθανε ο γιος του Μπουγκάτι, Ζαν, στερώντας από την εταιρεία τον πιθανότερο συνεχιστή της. Μέχρι το 1963, παρήχθησαν περίπου 8.000 αυτοκίνητα. Η εταιρεία αντιμετώπισε οικονομικά προβλήματα και κυκλοφόρησε ένα τελευταίο μοντέλο την δεκαετία του 1950. Το 1963 εξαγοράστηκε το τμήμα παραγωγής τμημάτων για αεροπλάνα της εταιρείας.
Bugatti Automobili S.p.A.
Ο ιταλός επιχειρηματίας Ρομάνο Αρτιόλι επανίδρυσε την εταιρεία με νέα ονομασία (Bugatti Automobili S.p.A.) κατά την δεκαετία του 1980, με στόχο την παραγωγή υπεραυτοκινήτων σε περιορισμένη ποσότητα. Ο Αρτιόλι αγόρασε τα δικαιώματα του εμπορικού σήματος Bugatti το 1987 και άρχισε την κατασκευή του εργοστασίου της εταιρείας το 1988, ενώ ταυτόχρονα ξεκίνησε η ανάπτυξη του πρώτου αυτοκινήτου της εταιρείας. Στις 15 Σεπτεμβρίου 1991 κυκλοφόρησε το Bugatti EB110, το πρώτο αυτοκίνητο της αναβιωμένης Bugatti. Δύο χρόνια αργότερα κυκλοφόρησε το Bugatti EB112, ένα πρωτότυπο το οποίο δεν βγήκε στην αγορά. Λόγω της κακής οικονομικής κατάστασης της Ευρώπης και της Βορείου Αμερικής όταν κυκλοφόρησε το EB110, η εταιρεία έπαυσε να υπάρχει τον Σεπτέμβριο του 1995.
Έμβλημα της Καρελο-Φινλανδικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας
Από το 1956 έως το 1991, η Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Καρελίας χρησιμοποίησε μια παραλλαγή του Εμβλήματος της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Εθνόσημα της Σοβιετικής Ένωσης
Bugatti
Bugatti Automobiles S.A.S.
Το 1998 ο γερμανικός Όμιλος Volkswagen αγόρασε τα δικαιώματα του εμπορικού σήματος Bugatti, επανιδρύοντας της με την ονομασία Bugatti Automobiles S.A.S. Το 1998 η εταιρεία παρουσίασε το πρωτότυπο αυτοκίνητο Bugatti EB118, σχεδιασμένο από τον Τζορτζέτο Τζουτζιάρο. Το επόμενο έτος η εταιρεία παρουσίασε τα πρωτότυπα Bugatti EB218 και Bugatti 18/3 Chiron. Το 2005 παρουσίασε την Bugatti Veyron και το 2016 την Bugatti Chiron.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ομάδες Φόρμουλα 1 Κατηγορία:Γαλλικές αυτοκινητοβιομηχανίες Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Ιταλικά (it)
Σαν Μαρτίνο Σικκομάριο
Το Σαν Μαρτίνο Σικκομάριο (ιταλικά: San Martino Siccomario) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Παβίας, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Παβίας
Γλώσσα Μπαμπατάνα
Η γλώσσα Μπαμπατάνα (ISO 639-3: baa, Ethnologue: Babatana, Glottolog: baba1268) είναι η κύρια ιθαγενής γλώσσα της επαρχίας Σουαζέλ στα νησιά του Σολομώντα. Αν και είναι ιθαγενής στην περιοχή της ακτογραμμής της νότιας Σουαζέλ μεταξύ των περιοχών της Σέπα και του κόλπου Μάνγγο, η χρήση της γλώσσας έχει επεκταθεί στο μεγαλύτερο μέρος της νήσου Σουαζέλ και βρίσκεται σε χρήση ως 2η ή 3η γλώσσα. Η γραφή της γίνεται με χρήση της λατινικής γραφής.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γλώσσες των νήσων Σολομώντα
Σαν Τζενόνε αλ Πο
Το Σαν Τζενόνε αλ Πο (ιταλικά: San Zenone al Po) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία της Παβίας, στην περιφέρεια της Λομβαρδίας.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας της Παβίας
Αικατερίνη της Ουγγαρίας, δούκισσα της Σβιντνίτσα
Η Αικατερίνη, Catherine Magyarország (απεβ. 1335) από τον Οίκο των Καπετιδών-Ανζού ήταν πριγκίπισσα της Ουγγαρίας και με τον γάμο της έγινε δούκισσα της Σβιντνίτσα.
Βιογραφία
Μάλλον ήταν η πρώτη κόρη (μόνο τέκνο από τον 1ο γάμο) του Καρόλου Α΄ της Ουγγαρίας και της 1ης συζύγου του Μαρίας των Πιαστ-Σιλεσίας, κόρης του Καζιμίρ δούκα του Μπύτομ & Οπόλε ή της 3ης συζύγου του Ελισάβετ των Πιαστ, κόρης του Βλάντισλαφ Α΄ του Βραχύ, βασιλιά της Πολωνίας.
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Πιαστ-Σιλεσίας
Στανίσουαφ Ναρουτόβιτς
Ο Στανίσουαφ Ναρουτόβιτς (Stanisław Narutowicz) ( Stanislovas Narutavičius   ) (2 Σεπτεμβρίου 1862, Μπρέβικι, Κυβερνείο Κόβνο – 31 Δεκεμβρίου 1932, Κάουνας, Λιθουανία) ήταν δικηγόρος και πολιτικός, ένας από τους είκοσι υπογράφοντες την Πράξη της Ανεξαρτησίας της Λιθουανίας και αδελφός του πρώτου προέδρου της Πολωνίας Γκάμπριελ Gabriel Ναρουτόβιτς. Ήταν επίσης το μόνο Πολωνο-Λιθουανό μέλος του Ταρίμπα, του προσωρινού λιθουανικού κοινοβουλίου, που σχηματίστηκε στα τελευταία στάδια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.
Βιογραφία
Η οικογένεια Ναρουτόβιτς, η οποία είχε τις ρίζες της στη λιθουανική αριστοκρατία, έλαβε ένα οικόσημο το 1413, αλλάζοντας το όνομά της από Νορουτσιάι (ενικός Νορούτις) σε Ναρουτόβιτς σταδιακά. Ήταν αυτοαποκαλούμενος Σαμογίτης, Λιθουανός και Πολωνός. Οι γονείς του, Γιαν Ναρουτόβιτς και Βικτόρια το γένος Στζεπκόφσκα ήταν ιδιοκτήτες γης και διατηρούσαν ένα αρχοντικό. Ο πατέρας του έλαβε μέρος στην Εξέγερση του Ιανουαρίου του 1863, η οποία ήταν μια εξέγερση, που έλαβε χώρα στην πρώην Πολωνο-Λιθουανική Κοινοπολιτεία ενάντια στην τσαρική καταπίεση.
Ενώ σπούδαζε στο Γυμνάσιο Λιπάγια και αργότερα στο Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης, συνέλεγε λιθουανική λαογραφία και διένειμε βιβλία στη λιθουανική γλώσσα όποτε επέστρεφε στο σπίτι για τις διακοπές του.
Αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Κιέβου. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στο Κίεβο, ο Ναρουτόβιτς εντάχθηκε στον πολωνικό κύκλο των φοιτητών και έγινε μέλος του II Προλεταριάτου, ενός παράνομου σοσιαλιστικού-επαναστατικού κόμματος και του προκατόχου του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Ωστόσο, οι πεποιθήσεις του ήταν πολύ λιγότερο ριζοσπαστικές από εκείνες των συναδέλφων του και με τον καιρό οι επαφές του με την άκρα αριστερά εξασθενούσαν.μικρογραφία| Πράξη ανεξαρτησίας της Λιθουανίας, η υπογραφή του Στανίσουαφ Ναρουτόβιτς είναι ορατή στη δεξιά στήλη, τρίτη από κάτω|αριστεράΝωρίς στη ζωή του ο Ναρουτόβιτς παντρεύτηκε την Γιοάννα το γένος Μπίλεβιτς, ιδιοκτήτρια του αρχοντικού Μπρεβικάι και ξάδερφο του Γιούζεφ Πιουσούτσκι. Μετά το 1907, το ζευγάρι δημιούργησε και διατήρησε ένα γυμνάσιο για κορίτσια στο Τελσιάι. Ήταν το πρώτο τέτοιο σχολείο για κορίτσια στη Ρωσική Αυτοκρατορία όπου η διδασκαλία στα λιθουανικά και στα πολωνικά επιτρεπόταν. Την περίοδο που προηγήθηκε του Α' Παγκοσμίου Πολέμου ο Ναρουτόβιτς δημοσίευσε άρθρα σε διάφορες πολωνικές εφημερίδες. Ήταν επίσης ο εκδότης των πρώτων τευχών της εβδομαδιαίας εφημερίδας Tygodnik Powszechny. Το ζευγάρι συμμετείχε επίσης σε πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα, στόχος των οποίων ήταν η αύξηση των μαθησιακών δεξιοτήτων μεταξύ των Λιθουανών χωρικών και των παιδιών τους που κατοικούσαν στην περιοχή.
Πολιτικός
Ως πολιτικός, ο Ναρουτόβιτς ήταν ήπιος σοσιαλιστής ή σοσιαλδημοκράτης. Ήταν υποστηρικτής της ανεξαρτησίας της Λιθουανίας παρά της αποκατάστασης μιας Πολωνο-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας, κυρίως από φόβο ότι η πολύ πιο πυκνοκατοικημένη Πολωνία θα αποκτούσε το πάνω χέρι σε μια τέτοια ένωση. Από την άλλη πλευρά, υποστήριξε μια χαλαρή ένωση μεταξύ των κρατών, η οποία τον έκανε έναν από τους ηγέτες του κινήματος Krajowcy, μιας ομάδας Πολωνών Λιθουανών πιστών στην κληρονομιά του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας και υποστηρίζοντας τη συμφιλίωση των διχασμένων δεσμών των ντόπιων Πολωνών μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας. Στο όραμά του, η πολωνική μειονότητα στη Λιθουανία θα αποκτούσε ένα καθεστώς παρόμοιο με τους Βαλλώνους στο Βέλγιο: με ξεχωριστή κουλτούρα και γλώσσα, αλλά ενωμένη με τους Λιθουανούς με αυτό που ονόμασε «κρατικός πατριωτισμός». Ταυτόχρονα, υποστήριξε επίσης στενούς δεσμούς μεταξύ των εθνών, που αποτελούσαν παλαιότερα το Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας και συμμετείχε σε διάφορες Πολωνο-Λιθουανικές- Λευκορωσικές επιχειρήσεις.
Στο Μεγάλο Σεϊμά του Βίλνιους το 1905, πρότεινε να διαλυθούν όλα τα κτήματα και να διανεμηθεί η γη στους φτωχότερους αγρότες. Ήταν μια αρκετά απρόσμενη πρόταση για τους περισσότερους βουλευτές.
Κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης του Βίλνιους το 1917 δήλωσε τον πρωταρχικό του στόχο ως «Μια ανεξάρτητη Λιθουανία εντός των λιθουανικών εδαφών». Τον Σεπτέμβριο του 1917 ο Ναρουτόβιτς προσχώρησε στο Συμβούλιο της Λιθουανίας (Lietuvos Taryba), ένα λιθουανικό κυβερνητικό όργανο που ιδρύθηκε από τους Γερμανούς ως μέρος του σχεδίου Mitteleuropa, αλλά σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητο και αγωνιζόμενο για την εγκαθίδρυση της Λιθουανίας ως ανεξάρτητου κράτους. Ως μέλος αυτού του σώματος, ο Ναρουτόβιτς έγινε ένας από τους είκοσι υπογράφοντες την Πράξη της Ανεξαρτησίας της Λιθουανίας. Ωστόσο, μετά τις συγκρούσεις στο εσωτερικό του Ταρίμπα, πήρε μια πιο αντι-γερμανική στάση από τους περισσότερους συναδέλφους του. Αφού το σώμα ζήτησε από την κυβέρνηση της Γερμανίας προστασία και βοήθεια και ορκίστηκε για μια σταθερή και ισχυρή συμμαχία με το γερμανικό Ράιχ, ο Ναρουτόβιτς διαμαρτυρήθηκε. Όταν, στις 26 Ιανουαρίου 1918, 12 από τα μέλη του Ταρίμπα ψήφισαν υπέρ του συμβιβασμού με τη Γερμανία, ο Ναρουτόβιτς και τρεις από τους σοσιαλδημοκράτες συναδέλφους του (Στάπονας Καίρις, Γιόνας Βιλέισις και Μύκολας Μπιρζίσκα) παραιτήθηκαν από τις θέσεις τους. Η Λιθουανία και η Πολωνία ήρθαν σε αυξανόμενες έντονες συγκρούσεις τα επόμενα χρόνια. Ο Ναρουτόβιτς συνέχισε να υποστηρίζει ενεργά μια προσέγγιση, αλλά γνώρισε μικρή επιτυχία.
Θάνατος και κληρονομιά
Ο Ναρουτόβιτς αυτοκτόνησε στις 31 Δεκεμβρίου 1932 στο Κάουνας. Ο Πολωνός ιστορικός Κριστόφ Μπουτσόφσκι του Πανεπιστημίου του Μπιαουίστοκ αποδίδει την αυτοκτονία του στην αποξένωση που οφείλεται στη ματαιότητα των προσπαθειών του, που καταγγέλλονται και από τις δύο πλευρές των συνόρων, καθώς και στην ολοένα και πιο εχθρική στάση της λιθουανικής κυβέρνησης έναντι της πολωνικής μειονότητας στη Λιθουανία. Η βιογραφία του που δημοσιεύτηκε από το Εθνικό Μουσείο της Λιθουανίας αποδίδει την αυτοκτονία του σε κατάθλιψη, οικογενειακά ζητήματα και οικονομικές δυσκολίες.
Ο γιος του Ναρουτόβιτς Καζιμιέρζ Ναρουτόβιτς (1904–1987) ήταν επίσης ακτιβιστής στην περίοδο του Μεσοπολέμου, ασχολούμενος με το ζήτημα των Πολωνο-Λιθουανικών σχέσεων. Η χήρα του Ναρουτόβιτς συνέχισε να διευθύνει διάφορα σχολεία στη Λιθουανία, κυρίως το πολωνικό γυμνάσιο στο Κάουνας. Μετά το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου αποσύρθηκε στο αρχοντικό της στο Μπρεβικιάι, αλλά έφυγε από τη Λιθουανία για τη Βαρσοβία, όπου πέθανε το 1948.
Παραπομπές
Κατηγορία:Λιθουανοί πολιτικοί
Μέσσιος Φοίβος Σεβήρος
Ο Φλάβιος Μέσσιος Φοίβος Σεβήρος (Λατινικά: Flavius Messius Phoebus Severus) (floruit 469 - 470) ήταν Ρωμαίος πολιτικός και φιλόσοφος που έζησε τον 5ο αιώνα. Διετέλεσε Ύπατος μαζί με το Φλάβιο Ιορδάνη το 470, διορισμένος από τον Αυτοκράτορα Ανθέμιο.
Πόδιος της Φλωρεντίας
Ο Πόδιος Β΄ ή Πότζιο (Podio - Poggio) ήταν επίσκοπος της Φλωρεντίας τον 10ο αιώνα, και άγιος της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας. Η μνήμη του εορτάζεται στις 28 Μαίου.
Μέσσιος Φοίβος Σεβήρος
Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Ρώμη, σπούδασε στην Πλατωνική Ακαδημία του Πρόκλου στην Αθήνα. Mεταξύ των συμμαθητών του ήταν ο ποιητής και μάντης Παμπρέπιος (που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη Στάση του Ίλλου), ο στρατιωτικός Μαρκελλίνος (που αργότερα έγινε ημι-αυτόνομος κυβερνήτης της Δαλματίας), ο ευγενής Ανθέμιος (μετέπειτα Ύπατος και Αυτοκράτορας της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας), και ο Φλάβιος Ιλλούστριος Πουσαίος (Πραιτωριανός Ἐπαρχος Ανατολής το 465 και Ύπατος το 467). Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, που δεν ασχολείτο με τα κοινά, απογοητευμένος από τη δημόσια ζωή, δέχτηκε μια επίσκεψη από ορισμένους μελετητές που ενδιαφέρθηκαν για την πλούσια βιβλιοθήκη.
Πόδιος της Φλωρεντίας
Βιογραφία
Ήταν Λομβαρδός στην καταγωγή. Μετά το θάνατο του προκατόχου του Σιλχέμο, εξελέγη από το κολέγιο των μοναχών του αβαείου του Αγίου Ανδρέα ως νέος επίσκοπος. Μετά το θάνατό του (5 Ιουνίου 1002) τάφηκε στον καθεδρικό ναό. Ο επίσκοπος που τον διαδέχθηκε ήταν ο Γκουίντο.
Μέσσιος Φοίβος Σεβήρος
Βιογραφία
Το 467/469, ο Σεβήρος επέστρεψε στη Ρώμη, όπου ο Δυτικός Αυτοκράτορας Ανθέμιος τον όρισε Ύπατο το 470 και του έδωσε τα αξιώματσ του Πατρικίου και του Πολιάρχου. Σύμφωνα με τον Δαμάσκιο, ο Σεβήρος και ο Ανθέμιος είχαν ένα μυστικό σχέδιο επανόρθωσης της εθνικής λατρείας. Κατά τη διάρκεια της θητείας του Σεβήρου, αποκαταστάθηκαν τμήματα του Κολοσσαίου.
Πόδιος της Φλωρεντίας
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Επίσκοποι και Αρχιεπίσκοποι Φλωρεντίας Κατηγορία:Επίσκοποι του 10ου αιώνα Κατηγορία:Άγιοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας
Παχυγαζέλα
H παχυγαζέλα (Pachygazella grangeri ) είναι προϊστορικό είδος της οικογένειας των Αιγωδών, που ζούσε κατά το Μειόκαινο. Απολιθώματά της έχουν βρεθεί στο Σόνσανγκ, το Γκανσού και το Τιανζού της Κίνας. Θεωρείται πως είναι ο πρόγονος της φυλής των αιγωδών Naemorchedini (μαζί με το αγριόγιδο).
Παραπομπές
Κατηγορία:Προϊστορικά θηλαστικά Κατηγορία:Αιγώδη
Γήινος πλανήτης
Γήινος πλανήτης, τελλουρικός πλανήτης ή βραχώδης πλανήτης είναι ο πλανήτης που αποτελείται κυρίως από πυριτικά πετρώματα ή μέταλλα. Μέσα στο Ηλιακό Σύστημα, οι γήινοι πλανήτες είναι οι εσωτερικοί πλανήτες που είναι πλησιέστεροι προς τον Ήλιο, δηλαδή ο Ερμής, η Αφροδίτη, η Γη και ο Άρης. Ο όρος "τελλουρικός πλανήτης" προέρχεται από τη λατινική λέξη για τη Γη (Tellus), και ονομάστηκαν έτσι επειδή αυτοί οι πλανήτες, από άποψη δομής, είναι "παρόμοιοι με τη Γη".
Οι γήινοι πλανήτες έχουν σταθερή πλανητική επιφάνεια, κάνοντάς τους ουσιαστικά διαφορετικούς από τους μεγαλύτερους γιγάντιους πλανήτες, οι οποίοι αποτελούνται κυρίως από κάποιο συνδυασμό υδρογόνου, ηλίου και νερού που υπάρχει σε διάφορες φυσικές καταστάσεις.
Δομή
Όλοι οι γήινοι πλανήτες στο Ηλιακό Σύστημα έχουν τον ίδιο βασικό τύπο δομής, όπως έναν κεντρικό μεταλλικό πυρήνα, κυρίως σιδήρου, με περιβαλλόμενο πυριτικό μανδύα. Η Σελήνη είναι παρόμοια, αλλά έχει πολύ μικρότερο πυρήνα σιδήρου. Η Ιώ και η Ευρώπη είναι επίσης φυσικοί δορυφόροι που έχουν εσωτερικές δομές παρόμοιες με εκείνες των γήινων πλανητών. Οι γήινοι πλανήτες μπορούν να έχουν φαράγγια, κρατήρες, βουνά, ηφαίστεια και άλλες δομές επιφάνειας, ανάλογα με την παρουσία νερού και τεκτονικής δραστηριότητας.
Ατμόσφαιρες
Οι γήινοι πλανήτες έχουν δευτερεύουσες ατμόσφαιρες, που παράγονται μέσω της ηφαιστειότητας ή των κομητικών συγκρούσεων, σε αντίθεση με τους γιγάντιους πλανήτες, των οποίων οι ατμόσφαιρες είναι πρωτεύουσες, που συλλαμβάνονται απευθείας από το αρχικό ηλιακό νεφέλωμα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Είδη πλανητών
Νικηφόρος Φωκάς ο πρεσβύτερος
Ο Νικηφόρος ο πρεσβύτερος (απεβ. 895/896 ή π. 900) από τον Οίκο των Φωκάδων ήταν ένας από τους πιο διακεκριμένους στρατηγούς τού τέλους του 9ου αι. και το πρώτο σημαντικό μέλος του Οίκου του.