cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Παλαιό Ζερβοχώρι Ημαθίας
Ιστορικά στοιχεία
Η περιοχή, στην οποία εκτείνονται σήμερα οι δημοτικές ενότητες Ανθεμίων και Ειρηνούπολης, κατοικείται από την αρχαιότητα. Αυτό άλλωστε καταδεικνύει και η ανακάλυψη τριών προϊστορικών οικισμών στην ευρύτερη περιοχή. Αρχαιολογικές ανασκαφές, οι οποίες έλαβαν χώρα από το 1994 μέχρι το 2003 έξω από το Αγγελοχώρι, ανέδειξαν τα υλικά κατάλοιπα ενός οικισμού της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, του πρώτου ανασκαμμένου στην περιοχή. Αξιοσημείωτοι είναι και οι προϊστορικοί οικισμοί του Πολυπλατάνου και του Ζερβοχωρίου. Οι αρχαιολογικές έρευνες έχουν φέρει στην επιφάνεια, πλήθος ευρημάτων, όπως τμήματα αποθηκευτικών αγγείων, ποσότητες κεραμικής, μικρά κομμάτια άνθρακα και πηλού, τα οποία μαρτυρούν την ύπαρξη ζωής και καταδεικνύουν τον τρόπο οργάνωσης των ανθρώπων εκείνης της εποχής. Σε απόσταση 6 και 3,5 χλμ. αντίστοιχα από τον οικισμό του Αγγελοχωρίου, βρίσκονται άλλες δύο θέσεις της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, η τούμπα «Χατζηνώτα» στα Λευκάδια και η τούμπα «Ζλάτα» στην Επισκοπή. Και οι δύο ανήκουν στον τύπο της τούμπας. Μάλιστα η τούμπα της Επισκοπής θα λέγαμε ότι έχει μορφολογικές ομοιότητες με αυτή του Αγγελοχωρίου, δεδομένου ότι και εκείνη έχει μικρή έκταση, σχετικά χαμηλό ύψος αλλά ευδιάκριτο όγκο μέσα στην πεδιάδα. Η ίδρυση αυτών των οικισμών σε μια περιοχή που συνδύαζε διαφορετικές οικολογικές ζώνες, είναι βέβαιο ότι προσέφερε στους κατοίκους δυνατότητες επιβίωσης και ανάπτυξης ποικίλων οικονομικών δραστηριοτήτων. Εξάλλου, η μικρή απόσταση από τη θάλασσα έκανε εφικτή την επικοινωνία των οικισμών με άλλες περιοχές. Η κοντινή απόσταση μεταξύ των τριών οικισμών καθιστά βέβαιη όχι απλώς την επικοινωνία αλλά και τη στενή σχέση μεταξύ τους, ενώ το γεγονός ότι και οι τρεις είχαν τη μορφή τούμπας, μας επιτρέπει να μιλήσουμε για ένα δίκτυο κοινοτήτων με κοινές πολιτισμικές πρακτικές. Διαφορετικά χαρακτηριστικά φέρει, από την άλλη, ο προϊστορικός οικισμός του Ζερβοχωρίου, ο οποίος βρίσκεται περίπου 600 μ. δυτικά της γέφυρας, που συναντούμε στην είσοδο του οικισμού Άνω Ζερβοχωρίου, της δημοτικής ενότητας Ειρηνούπολης. Στη συγκεκριμένη θέση, έκτασης 2-3 περίπου στρ., περισυνελέγησαν όστρακα και εργαλεία μόνο προϊστορικών χρόνων, καθώς και άφθονα όστρεα. Από την επιφανειακή αυτή κεραμική συνάγεται ότι η θέση κατοικήθηκε στη Νεότερη Νεολιθική και στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.
Κατά τη διάρκεια των Βυζαντινών χρόνων, η περιοχή αποτέλεσε τόπο παραμονής των μελών της βυζαντινής αριστοκρατίας και βασικό κορμό της, μέχρι τα μέσα του 7ου αιώνα, οπότε και συνετελέσθη η κάθοδος των Σλάβων. Η ιστορία του σίγουρα ακολούθησε την ιστορική μοίρα όλης της περιοχής. Αυτήν την περίοδο πληθυσμοί διαφορετικών εθνοτήτων της περιοχής αρχίζουν και αλληλεπιδρούν. Ο βυζαντινός στρατός στα τέλη του 9ου αιώνα καταφέρνει να επανακτήσει ένα σημαντικό μέρος της Μακεδονίας, αλλά πλέον έχει αρχίσει να κάνει την εμφάνισή του στην περιοχή ένας νέος κίνδυνος: οι Βούλγαροι. Την περίοδο αυτή ο κάμπος της Ημαθίας υποφέρει από τις επιδρομές και τις λεηλασίες των Βουλγάρων, οι οποίοι επεκτείνονται και φτάνουν μέχρι τον Σπερχειό ποταμό στη νότια Ελλάδα. Από το 989 έως το 1001 όλη η περιοχή περιελήφθη στο κράτος του Τσάρου Σαμουήλ. Επανακτήθηκε, το 1018 από τους βυζαντινούς υπό τον Βασίλειο Β', τον Βουλγαροκτόνο. Στην Φραγκοκρατία (1204) δόθηκε στο βασίλειο της Θεσσαλονίκης και στον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό. Το 1206, ο Τσάρος Ιωαννίτζης (Σκυλογιάννης) λεηλάτησε την περιοχή και κατέλαβε τη Βέροια εγκαθιστώντας και Βούλγαρο επίσκοπο. Το 1207 επέστρεψαν οι Φράγκοι και εκδιώχθηκαν οριστικά το 1215/6. Το 1345 ο Κράλης Στέφανος Δουσάν κατακτά όλη την περιοχή ως το 1355. Στα τέλη του 14 ου αιώνα (1373 - 4) εμφανίστηκαν οι Τούρκοι με ηγέτη τον γαζή ( μεθοριακός ιερός πολεμιστής ) Εβρενό Μπέη, έναν πρώην βυζαντινό διοικητή που είχε ασπαστεί το Ισλάμ. Ο Εβρενός λειτουργούσε ως ελάσσων συνέταιρος των Οθωμανών εμίρηδων και αυτοί του παραχώρησαν αχανείς γαίες στην Βόρεια Ελλάδα. Η περιοχή υπέφερε από τις επιδρομές τους. Η Βέροια περιήλθε στα χέρια τους ίσως δύο φορές πριν οριστικά την αποκτήσουν, με παράδοση , στις 9 Απριλίου του 1433. Ο οικισμός του Ζερβοχωρίου, μαρτυρείται, υπό την επωνυμία "Σερβοχώρι", τουλάχιστον από το 1519, περίοδο κατά την οποία υπήρξε βακούφι. Ακολουθώντας τη μοίρα της ευρύτερης περιοχής, θα παραμείνει υπό την κυριαρχία των Οθωμανών μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.
Νεοελληνική περίοδος (19ος-20ος αιώνας) μικρογραφία|392x392px|Ο ποταμός "Μαρίτσα", που διασχίζει τον οικισμό. Επανάσταση 1822
Στις αρχές του 19ου αιώνα, πλήθος επαναστατικών κινημάτων έλαβαν χώρα σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα κατά του οθωμανικού ζυγού. Στα 1822, οι ελληνικοί πληθυσμοί της Μακεδονίας εξεγέρθηκαν κατά των Τούρκων, ακολουθώντας το παράδειγμα των Ελλήνων στην Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα. Κεντρικής σημασίας ήταν η εξέγερση της Χαλκιδικής και της Νάουσας. Παράλληλα εξεγέρθηκαν και πολλά χωριά του κάμπου της σημερινής Ημαθίας. Σημαντική προσωπικότητα της περιοχής ήταν ο οπλαρχηγός Τσέρνο-Πέτρης, ο οποίος το 1822 μαζί με τον συντοπίτη του, οπλαρχηγό Αργύριο Καραμπατάκη, περιόδευσαν στα χωριά του κάμπου της Ημαθίας, προκειμένου να στρατολογήσουν άνδρες για την επανάσταση της Νάουσας. Συγκεκριμένα, το σώμα του αποτελούνταν από άνδρες των χωριών Κοπανός, Χαρίεσσα (Κάτω Κοπανός), Άγιος Γεώργιος (Γιάντσιστα), Αγγελοχώρι (Βέστιστα) και Ζερβοχώρι. Ανάμεσα στους άνδρες ήταν και ο Δημήτριος Σωτηρίου, από το Παλαιό Ζερβοχώρι. Κατά το ξέσπασμα της επανάστασης στη Νάουσα, τον Μάρτιο του 1822, ο Τσέρνο-Πέτρης, επικεφαλής 80 ανδρών, ανέλαβε να φυλάξει το πέρασμα από την πλευρά του Λουδία, προκειμένου να ανακόψει τυχόν Οθωμανική εισβολή. Στη συνέχεια και ενώ ο αγώνας περιορίστηκε στην πόλη της Νάουσας, καθώς οι Οθωμανοί είχαν συγκεντρώσει μεγάλο στρατό εκεί, ο Τσερνο-Πέτρης με τους άνδρες του, καθώς και τα σώματα των Αργύριου Καραμπατάκη και Καραμήτσου (από τη Βλάστη Εορδαίας) ανέλαβαν να φυλάξουν την πλαγιά της Γάστρας, από τις πηγές έως το ύψος της Καραγίδας. Παρά τους αγώνες, όμως, του ελληνικού πληθυσμού στην περιοχή, η επανάσταση στη Μακεδονία δεν είχε θετική έκβαση, ενώ είχε και δραματικές επιπτώσεις για την τύχη των Ελλήνων της περιοχής. Ο οθωμανικός στρατός έκαψε και κατέστρεψε μεγάλο αριθμό ελληνικών χωριών, με αποκορύφωμα φυσικά την καταστροφή της Νάουσας, στις 13 Απριλίου του 1822. Αιχμάλωτοι σφαγιάστηκαν και γυναικόπαιδα εξανδραποδίστηκαν. Ο Μεχμέτ Εμίν Αμπντούλ Αμπούντ Πασάς - ένας Σύριος με ενεργητικό και κάποτε βίαιο χαρακτήρα - γνωστός και ως Εμπού Λουμπούτ ( Ροπαλοφόρος ) αφάνισε πολλούς οικισμούς και χωριά της Μακεδονίας. Η αποτυχία της επανάστασης είχε ως συνέπεια και την καταστροφή των μοναστηριών και ναών της περιοχής. Η ανάκαμψη επανέρχεται από τη δεκαετία του 1830 και μετά, με αποτέλεσμα την ανακαίνιση και αγιογράφηση και του ναού του Αγίου Νικολάου του Παλαιού Ζερβοχωρίου, το 1843.
Μακεδονικός Αγώνας (1904-1908)
Το Παλαιό Ζερβοχώρι είναι ιδιαίτερα γνωστό από τον Μακεδονικό Αγώνα, καθώς λόγω της γεωγραφικής του θέσης, αποτέλεσε βασικό στόχο μεταξύ των αντιμαχόμενων δυνάμεων. Μάλιστα η μάχη που διεξήχθη στον οικισμό, αναφέρεται με γλαφυρό τρόπο και στο μυθιστόρημα της Πηνελόπης Δέλτα, "Στα Μυστικά του Βάλτου". Το Παλαιό Ζερβοχώρι βρισκόταν στη νοτιοδυτική πλευρά της λίμνης των Γιαννιτσών, σε απόσταση μόλις λίγων μέτρων. Ο Βάλτος ήταν μία τεράστια περιοχή 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων νότια των Γιαννιτσών. Λάσπη, πυκνοί καλαμιώνες μαζί με βούρλα και ραγάζι, ψηλό ως δύο μέτρα. Τα φυλλώματα των φυτών ήταν τόσο πυκνά που δεν έβλεπες πέρα από λίγα μέτρα. Κουνούπια, ψάρια, χέλια, αλλά και βατράχια και βδέλλες, το κάθε είδος κατά μυριάδες, αποτελούσαν τον πλούτο του βυθού. Νερόκοτες, αγριόπαπιες, αγριόχηνες και άλλα υδρόβια πουλιά έβρισκαν άσυλο στη λίμνη. Στη δασωμένη ακρολιμνιά λούφαζαν διάφορα αγρίμια, όπως αλεπούδες, κουνάβια, αγριόχοιροι και λύκοι, που κατέβαιναν ως εκεί το χειμώνα. Τις φωνές αυτών των ζώων μιμούντο οι κομιτατζήδες για να συνεννοούνται μεταξύ ξηράς και καλυβών. Ο βούρκος ανέδιδε αναθυμιάσεις αποπνικτικές. Η ζωή μέσα στη λίμνη ήταν πραγματικό μαρτύριο. Το καλοκαίρι οι ελώδεις πυρετοί οργίαζαν. Δεν υπήρχε κάτοικος της λίμνης που να μην είχε προσβληθεί. Έτσι κάθε ατσαλένιος οργανισμός μετά από λίγους μήνες έφευγε απ’ το Βάλτο παίρνοντας στα σωθικά του τη θανατηφόρο ελονοσία και τους ρευματισμούς, που γρήγορα τον οδηγούσαν στο θάνατο ή τον κάρφωναν για πολλά χρόνια στο κρεβάτι του πόνου και της φθοράς. Γι’ αυτό κανένας Μακεδονομάχος, λένε, δεν είχε αντέξει να μείνει στη Λίμνη των Γιαννιτσών πάνω από έξι μήνες.Την απέραντη αυτή λίμνη εκμεταλλεύονταν ψαράδες από τα γύρω χωριά. Πήγαιναν εκεί να κόψουν το χρήσιμο ραγάζι. Μ’ αυτό γέμιζαν στρώματα και έφτιαχναν σαμάρια για τα ζώα. Μάζευαν βδέλλες που τις πουλούσαν στο εξωτερικό, για ιατρική, τότε, χρήση, και κυνηγούσαν τις αγριόπαπιες και τα άλλα χρήσιμα ζώα της λίμνης. Επειδή όμως δεν μπορούσαν να γυρίσουν στο χωριό τους αυθημερόν, έφτιαχναν «πατώματα» μέσα στη λίμνη από δέντρα, χοντρές ρίζες από καλάμια που τα συνέδεαν μεταξύ τους με δοκούς και έριχναν επάνω χώμα. Αργότερα, πάνω στα πατώματα έβαζαν πασσάλους και πλέκοντας το ραγάζι έφτιαχναν τοίχους και τριγωνική ή κωνική στέγη. Αυτές ήταν οι «καλύβες». Στο μέσον της καλύβας είχαν φτιάξει και εστία που έκαιγε με υδροχαρή φυτά, που έβγαζαν περισσότερο καπνό παρά φωτιά. Στις καλύβες έφταναν εύκολα με τις πλάβες, τις βάρκες δίχως καρίνα που εύκολα αναποδογύριζαν αλλά μπορούσαν να κινούνται και σε ρηχά νερά χρησιμοποιώντας το πλατσί, ένα ειδικό κουπί. Κάποτε υπήρχε και ένα δεύτερο πλατσί που το χρησιμοποιούσε ο πλαβαδόρος για τιμόνι της πλάβας. Έτσι η λίμνη έγινε και καταφύγιο κάθε κακοποιού στοιχείου, όπως ληστών, φυγοδίκων και λιποτακτών.
Ο πληθυσμός του Ζερβοχωρίου, αποτελούνταν στην πλειοψηφία του από Έλληνες (αυτό άλλωστε προκύπτει και από τις ελληνικές επιγραφές στην παλιά μεταβυζαντινή εκκλησία του χωριού), οι οποίοι ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία, ενώ πολλοί από αυτούς ήταν ψαράδες που δραστηριοποιούνταν στη λίμνη. Οι Βούλγαροι μετά την αποτυχία της Επανάστασης του Ίλιντεν το 1903, καταδιωκόμενοι από τα τουρκικά αποσπάσματα βρήκαν καταφύγιο στη λίμνη. Έτσι σιγά σιγά εκτόπισαν τους ντόπιους ψαράδες. Όλος ο γύρω κάμπος καταδυναστευόταν από τους κομιτατζήδες αυτούς, που την ημέρα έβγαιναν και τρομοκρατούσαν τα γύρω χωριά και το βράδυ τρύπωναν στις κρυφές και απόρθητες έως τότε καλύβες τους. Υπό τις συνθήκες αυτές, αναγκάζονταν οι δυστυχείς αυτοί Έλληνες χωριάτες να δηλώνουν υποταγή στους αδίστακτους κομιτατζήδες, γιατί διαφορετικά αντιμετώπιζαν το δολοφονικό μαχαίρι, τη φωτιά και το δυναμίτη. Έτσι λοιπόν και οι κάτοικοι του οικισμού αυτού, υπέφεραν από τις επιδρομές των Βουλγάρων, οι οποίοι μάλιστα τον κατέλαβαν για ένα διάστημα, χρησιμοποιώντας το ως ορμητήριο, λόγω της γεωγραφικής του θέσης. Από εκεί μπορούσαν άλλωστε να τροφοδοτούν και τις καλύβες τους στον βάλτο (Κόραξ, Γκόλο Σέλο κ.α.). Οι Βούλγαροι είχαν 6 κύριες καλύβες συγκεντρωμένες σε ένα χώρο ΒΑ. από το Ζερβοχώρι στα δυτικά της λίμνης. Σ'αυτήν την περιοχή κυριαρχούσε ο Αποστόλ Πέτκωφ, Βούλγαρος κομιτατζής και βοεβόδας (αρχηγός ένοπλης ομάδας), ο οποίος, έχοντας στην κυριαρχία του τα γύρω χωριά, τρομοκρατούσε όλη την περιοχή. Από το 1905 ήδη οι Έλληνες είχαν συνειδητοποιήσει τη σημασία του βάλτου και επιχείρησαν να βάλουν πόδι εκεί. Η ελληνική παρουσία στον βάλτο έγινε αισθητή, όταν έφτασε εκεί ο Δεμέστιχας (Νικηφόρος) και άρχισε ο αγώνας. Οι χωρικοί παίρνοντας θέση βοήθησαν στην κατασκευή μιας νέας μεγάλης καλύβας, της Νίκης, στα ανατολικά της λίμνης. Γενική ιδέα ήταν να χρησιμεύσει το ΒΑ. μέρος της λίμνης ως βάση επιχειρήσεων και να κρατηθεί η οδός ανεφοδιασμού της Θεσσαλονίκης ανοικτή. Έπρεπε όμως γι' αυτό να εκδιωχθεί ο εχθρός από τα ΝΔ. της λίμνης. Με αυτές τις σκέψεις το Κέντρο Θεσσαλονίκης έστειλε την Άνοιξη του 1906 τον Παπατζανατέα (καπετάν Παναγιώτη). Άλλη μια ομάδα με τον Καβοντόρο ήταν στο Τσέκρι στα ΒΑ. της λίμνης. Από τις καλύβες τα ελληνικά σώματα περιπολούσαν τη νύχτα στα χωριά και την ημέρα προσπαθούσαν να βρουν δρόμους για να αναγνωρίσουν τις βουλγαρικές καλύβες.
Βασικό ρόλο στον αγώνα κατά των Βουλγάρων, έπαιξε το Γενικό Προξενείο της Θεσσαλονίκης, το Κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπως το ονόμαζαν, υπό τον Γενικό Πρόξενο Λάμπρο Κορομηλά. Έχοντας υπόψιν την κατάσταση στα νοτιοδυτικά του βάλτου, και την ανάγκη για έλεγχο εκείνης της περιοχής, με πρόταση του Κ. Μαζαράκη, εστάλη από την Ελλάδα, ο Τέλλος Αγαπηνός (καπετάν Άγρας), προκειμένου να αντιμετωπίσει τους Βουλγάρους. Το Προξενείο μας στη Θεσσαλονίκη αποφάσισε να δράσει μέσα στη λίμνη, στην ίδια τη φωλιά των Κομιτατζήδων. Ο Άγρας, λοιπόν, ο οποίος είχε αποφοιτήσει από τη σχολή Ευελπίδων μόλις το 1901, ανέλαβε να τους εκδιώξει από το Βάλτο. Προκαλώντας τους να αναμετρηθούν μαζί του, κατάφερε να καταλάβει την περίφημη Καλύβα των Βουλγάρων, γνωστή με το όνομα Κούγκα. Με την βοήθεια του ντόπιου σώματος τού καπετάν Γκόνου Γιώτα, προσέβαλε το Ζερβοχώρι που ήταν το ορμητήριο των Κομιτατζήδων. Η μάχη του Ζερβοχωρίου έλαβε χώρα στις 14/27 Νοεμβρίου του 1906 ανάμεσα στις ελληνικές δυνάμεις υπό τον Τέλλο Άγρα, και στις βουλγαρικές υπό τον Αποστόλ Πετκώφ. Οι Βούλγαροι είχαν αποσυρθεί στο δυτικό τμήμα της λίμνης των Γιαννιτσών, όπου είχαν οργανώσει τέλεια οχύρωση. Το πρωί της 14ης Νοεμβρίου, αφού άφησε λίγους άνδρες στην Κούγκα ξεκίνησε με τους 20 ευζώνους του και μερικούς ντόπιους μέσα σε 7 πλάβες και αθόρυβα πλησίασε τις βουλγαρικές θέσεις. Η σύγκρουση ήταν σφοδρή. Οι άνδρες του Άγρα πέταξαν προς το χωριό χειροβομβίδες, οι οποίες όμως, επειδή είχαν βραχεί, δεν εξερράγησαν. Καθώς ο Τέλλος δεν είχε επαρκή δύναμη για να προκαλέσει αντιπερισπασμό στις γειτονικές βουλγάρικες καλύβες, βρέθηκε ανάμεσα σε διασταυρούμενα πυρά. Οι Βούλγαροι άρχισαν να πυροβολούν από παντού. Τα πράγματα γινόντουσαν για τις ελληνικές δυνάμεις όλο και πιο δύσκολα, καθώς οι Βούλγαροι κάλεσαν ενισχύσεις από το Γκόλο Σέλο (Ακρολίμνη). Στην πεισματώδη σύγκρουση, οι απώλειες ήταν τρεις σύντροφοι του Άγρα νεκροί και έξι τραυματίες, μεταξύ των οποίων ο υπαρχηγός του, Τηλιγάδης, καθώς και ο ίδιος ο Άγρας, ο οποίος τραυματίστηκε στον δεξιό ώμο και στο δεξί χέρι. Καθώς οι Βούλγαροι πλέον ήταν υπεράριθμοι, δεν υπήρχε καμία προσδοκία για κατάληψη του Ζερβοχωρίου και έτσι ο Τέλλος Αγαπηνός διέταξε υποχώρηση προς την Κούγκα. Ο Νικηφόρος που είχε ακούσει το τουφεκίδι έτρεξε για βοήθεια από τα ΒΑ. της λίμνης. Σε λίγο γύρισε στη λίμνη και ο Παπατζανατέας από τη Νάουσα, όπου ήταν για να αναρρώσει από τους πυρετούς. Παρά την αποτυχία της επιχείρησης, οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν μέσα στον βάλτο μεταξύ των ελληνικών και των βουλγαρικών δυνάμεων. Ο Τέλλος Άγρας, μολονότι ήταν άρρωστος από πυρετούς, συνέχισε τις προσβολές του στις βουλγαρικές καλύβες. Η συμβολή αυτού του ήρωα στον Μακεδονικό Αγώνα υπήρξε τεράστια, αλλά το τέλος του μαρτυρικό, καθώς απαγχονίσθηκε από τους Βουλγάρους, έξω από το χωριό Τέχοβο στις 7/20 Ιουνίου του 1907. Όλο το 1906 και σχεδόν όλο το 1907 τα ελληνικά σώματα της λίμνης είχαν αναγκάσει τους κομιτατζήδες να περιορισθούν σε άμυνα για να κρατήσουν τις καλύβες τους, ενώ πολλά χωριά της περιοχής είχαν γυρίσει στο Πατριαρχείο. Οι εξελίξεις αυτές άνοιξαν τον δρόμο, λίγα χρόνια αργότερα, για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
Απελευθέρωση- Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912-1913)
Τον Οκτώβριο του 1912 ξεσπά στη χερσόνησο του Αίμου, ο Α' Βαλκανικός Πόλεμος. Ο ελληνικός στρατός προελαύνει στη Μακεδονία. Το Γενικό Στρατηγείο μετά την απελευθέρωση της Κοζάνης, προώθησε τον όγκο των δυνάμεών του προς το υψίπεδό της. Οι πληροφορίες ήταν ασαφείς για την κατεύθυνση συμπτύξεως του εχθρού, επειδή δεν είχε επαφή μαζί του. Το Γενικό Στρατηγείο, αποφάσισε τη στροφή του όγκου της Στρατιάς προς Βέροια και κατόπιν προς Θεσσαλονίκη, επειδή η Ελληνική Κυβέρνηση ενδιαφερόταν για την απελευθέρωσή της πριν φθάσει εκεί ο Βουλγαρικός Στρατός. Το Γενικό Στρατηγείο, βασιζόμενο στην απόφαση που είχε ληφθεί και αφορούσε τη στροφή της Στρατιάς προς τα ανατολικά, άρχισε να εκδίδει ανάλογες διαταγές από το απόγευμα της 13ης Οκτωβρίου, με βάση τις οποίες κινήθηκαν οι Ελληνικές δυνάμεις. Στις 16 Οκτωβρίου, απελευθερώθηκε η Βέροια και στις 17 Οκτωβρίου η Νάουσα. Ο Ελληνικός Στρατός κατά την προέλασή του προς τα ανατολικά, έδωσε με τους Τούρκους τη δεύτερη σοβαρή μάχη μετά από αυτή στο Σαραντάπορο, τη μάχη των Γιαννιτσών, η οποία διεξήχθη στην ομώνυμη αμυντική τοποθεσία. Ο όγκος της Στρατιάς συγκεντρώθηκε στην πεδιάδα της Βέροιας, αφού πέρασε την ορεινή περιοχή του Βερμίου και της Κατερίνης και μετά από συμπλοκές στα Στενά Τριπόταμου, στο χωριό Ξηρολίβαδο και στο χωριό Βρωμοπήγαδο, απώθησε με ευκολία τους Τούρκους. Η συγκέντρωση της Στρατιάς καλύφθηκε από την V Μεραρχία στην περιοχή   Αμύνταιο – Κλειδί από τα αριστερά και από τα δεξιά από την VII Μεραρχία η οποία, αφού απελευθέρωσε την Κατερίνη, προωθήθηκε μέχρι τον Αλιάκμονα ποταμό. Κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού σταδίου για τη καθοριστική μάχη των Γιαννιτσών, η οποία άλλωστε θεωρούνταν ιερή πόλη για τους Τούρκους, η Ι Μεραρχία (υπό τον Υποστράτηγο Μανουσογιαννάκη Εμμανουήλ) κινήθηκε προς το Παλαιό Ζερβοχώρι στο οποίο στρατοπέδευσε. Από εκεί οργανώθηκε το σχέδιο για τη συμμετοχή της, από κοινού με τις άλλες μεραρχίες, στην επιχείρηση για την κατάληψη των Γιαννιτσών. Στα τέλη Φεβρουαρίου του 1913, ολόκληρη η Ήπειρος και το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας είχε απελευθερωθεί από τους Τούρκους, μετά από 500 χρόνια σκλαβιάς.
Μικρασιατική Καταστροφή (1922)
Τομή στην ιστορία του οικισμού αποτέλεσε ο ερχομός των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή, το 1923. Μετά την ήττα του ελληνικού στρατού στο μικρασιατικό μέτωπο, τον ελληνικό στρατό, ο οποίος υποχωρούσε, ακολούθησαν δεκάδες χιλιάδες Μικρασιάτες και Πόντιοι προκειμένου να γλυτώσουν από τους εθνικιστές του Κεμάλ. Οι Έλληνες που ξεριζώθηκαν από τις πατρίδες του έφτασαν στην Ελλάδα, κυρίως στο τέλος του 1922 και στις αρχές του 1923. Οι μετακινήσεις των πληθυσμών ολοκληρώθηκαν στα 1924-1925 με τον ερχομό και των τελευταίων Ελλήνων από τα βάθη της Ανατολίας. Η πλειοψηφία των προσφύγων εγκαταστάθηκε στις περιοχές της Μακεδονίας, της Θράκης, αλλά και των νησιών του Αιγαίου. Την αποκατάστασή τους ανέλαβαν διάφορες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, με κυριότερη την Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ), έναν αυτόνομο οργανισμό με πλήρη νομική υπόσταση. Βασικός στόχος της αποστολής που ανέλαβε η ελληνική Κυβέρνηση ήταν η εξασφάλιση στους πρόσφυγες παραγωγικής απασχόλησης και οριστικής στέγης. Οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν είτε σε ήδη υπάρχοντες οικισμούς οπότε και αναμείχθηκαν με τους ντόπιους πληθυσμούς, είτε δημιούργησαν νέους.
Ένας από τους οικισμούς που δέχθηκε πρόσφυγες από την Μικρά Ασία και τον Πόντο ήταν και το Παλαιό Ζερβοχώρι. Το 1923 πρόσφυγες Ποντιακής καταγωγής έφτασαν στο χωριό και εγκαταστάθηκαν σε αυτό. Προέρχονταν από το χωριό Τερέκιοϊ Απεσίου. Οι κάτοικοι του εν λόγω χωριού της Μικράς Ασίας, τον Απρίλιο του 1921, σφαγιάστηκαν από Τούρκους Εθνικιστές, υποκείμενους στον Μουσταφά Κεμάλ. Για το γεγονός αυτό, σήμερα υπάρχει μνημείο, στο οποίο κάθε χρόνο τελούνται εκδηλώσεις μνήμης και τιμής στα θύματα των τουρκικών ωμοτήτων. Οι πρόσφυγες παρέμειναν στον οικισμό μέχρι το 1933, οπότε και μετακινήθηκαν βορειότερα, δημιουργώντας έναν νέο οικισμό, το Άνω Ζερβοχώρι. Ο οικισμός αυτός σήμερα αποτελείται, στην πλειοψηφία του, από κατοίκους Ποντιακής καταγωγής. Ο λόγος της μετακίνησης των κατοίκων ήταν οι επιπτώσεις της ελονοσίας, αφού όπως αναφέρθηκε, ο οικισμός του Ζερβοχωρίου ήταν χτισμένος λίγα μόλις μέτρα από τη λίμνη των Γιαννιτσών. Εν τέλει, η λίμνη αποξηράνθηκε προκειμένου να παραχωρηθούν γαίες στους ακτήμονες, αλλά και για να καταπολεμηθεί η ελονοσία, η οποία ταλάνιζε την περιοχή. Την αποξήρανση της λίμνης, που διήρκεσε από το 1928 έως το 1936, ανέλαβε η εταιρία "New York Company Foundation", με τη χρηματοδότηση της Εθνικής Τράπεζας.
Γερμανική Κατοχή και Εμφύλιος
Οι Γερμανοί κατέλαβαν την περιοχή της Βέροιας και φυσικά το Π. Ζερβοχώρι στις 11 Απριλίου του 1941. Ο πληθυσμός δοκιμάστηκε, έζησε την τρομοκρατία καθώς και την συστηματική καταλήστευση του πλούτου. Η απελευθέρωση της περιοχής εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της αποχώρησης των Γερμανών από τη Βόρεια Ελλάδα, εξαιτίας του φόβου αποκλεισμού της οδού επιστροφής μέσω Γιουγκοσλαβίας. Στις 27 Οκτωβρίου 1944 ξεκίνησε να εισέρχεται στην πόλη της Βέροιας ο ΕΛΑΣ και ο εφεδρικός ΕΛΑΣ, ως απελευθερωτές, ενώ η αποχώρηση των Γερμανών συνεχιζόταν. Σύμφωνα με κάποιες μαρτυρίες το απόγευμα της 29ης Οκτωβρίου εισήλθαν στην πόλη με οργανωμένα τμήματα το 16ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ και ακολούθησε η πρώτη συγκέντρωση της απελευθέρωσης. Στις ίδιες ημερομηνίες απαλλάχτηκε και το Π.Ζερβοχώρι από τη ναζιστική κατοχή. Απώλειες υπήρξαν και στον Εμφύλιο που ακολούθησε την Απελευθέρωση.
Διοικητικές Μεταβολές
μικρογραφία|416x416px|Το Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), με το οποίο συνεστήθη η Κοινότητα Ζερβοχωρίου (1935). Ο οικισμός του Παλαιού Ζερβοχωρίου, με την απελευθέρωση (1913), αναγνωρίσθηκε ως κοινότητα της Υποδιοίκησης Βερροίας του Νομού Θεσσαλονίκης. Η Νομαρχία Θεσσαλονίκης δημιουργήθηκε όταν η περιοχή εντάχθηκε στην υπόλοιπη Ελλάδα κατά τον Πρώτο Βαλκανικό Πόλεμο το 1913. Η έκτασή της ήταν τότε η μεγαλύτερη στην Ελλάδα, καλύπτοντας περίπου το 7% της χώρας. Οι νομοί της Πέλλας και του Κιλκίς χωρίστηκαν το 1930 και το 1937 αντίστοιχα, και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο συστάθηκαν οι νομοί Ημαθίας (1946) και Πιερίας (1949).
Το 1918, επί πρωθυπουργίας Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οικισμός προσαρτήθηκε στην Κοινότητα Βετίστης (Αγγελοχωρίου), η οποία είχε ως έδρα τον οικισμό Βέτιστα (Αγγελοχώρι). Στην κοινότητα αυτήν, τον ίδιο χρόνο, προσαρτήθηκε και ο οικισμός Γενή-Κιόϊ (Αρχάγγελος). Το 1926, η κοινότητα μετονομάστηκε σε "κοινότητα Αγγελοχωρίου", ενώ ο οικισμός Γενή-Κιόϊ μετονομάστηκε σε "Βάλτο".
Το 1935, έχουμε την ίδρυση της "Κοινότητος Ζερβοχωρίου". " 'Αναγνωρίζεται είς ιδίαν Κοινότητα ό έν τω Νομώ Θεσσαλονίκης 'Επαρχία Βερροίας συνοικισμός Ζερβοχώρι υπό τό όνομα "Κοινότης Ζερβοχωρίου" καί μέ έδραν τόν ομώνυμον συνοικισμόν.". Σύμφωνα λοιπόν με το ΦΕΚ της εποχής, το χωριό με την ονομασία τότε "Ζερβοχώρι" προσαρτάται στην νεοϊδρυθείσα (με το ίδιο ΦΕΚ απόφαση) κοινότητα Ζερβοχωρίου (της επαρχίας Ημαθίας του νομού Θεσσαλονίκης), της οποία αποτέλεσε και έδρα. Είχε προηγηθεί η απόσπασή του από την κοινότητα Αγγελοχωρίου. Την ίδια χρονιά, προσαρτήθηκε στην κοινότητα και ο οικισμός Βάλτος.
Το 1940, η έδρα της κοινότητας μεταφέρεται από το Π.Ζερβοχώρι στο Άνω Ζερβοχώρι, ενώ ο οικισμός Βάλτος μετονομάζεται σε "Αρχάγγελο".
Το 1946, με τον αναγκαστικό νόμο 903/1946, συστήνεται ο νομός Ημαθίας και η κοινότητα υπάγεται πλέον διοικητικά στην επαρχία Ναούσης της νομαρχίας Ημαθίας.
Στην απογραφή του 1913, που ακολούθησε την απελευθέρωση, το Ζερβοχώριον, που ανήκε στην Υποδιοίκηση Βερροίας του Νομού Θεσσαλονίκης, είχε 247 κατοίκους (127 άρ., 120 θηλ.) και στην απογραφή του 1920 270 κατοίκους(138 άρ., 132 θηλ.). Ευεργετική στάθηκε για τον τόπο η άφιξη των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής και της ανταλλαγής των πληθυσμών που ακολούθησε (σύνολο 65 οικογένειες ή 205 άτομα ). Με καταγωγή από τον Πόντο και την Ανατολία αύξησαν τον πληθυσμό του Ζερβοχωρίου της Επαρχίας Βερροίας του Νομού Θεσσαλονίκης, που το 1928 φτάνει τους 466 (240 άρ., 226 θηλ.) κατοίκους. Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε, οι ποντιακής καταγωγής κάτοικοι του χωριού, θα δημιουργήσουν το 1933 έναν νέο οικισμό και θα εγκατασταθούν σε αυτό. Έτσι το 1940, ο πληθυσμός του οικισμού θα μειωθεί σε 284 κατοίκους (152 αρ., 132 θηλ.), όλοι τους πλέον γηγενείς Μακεδόνες. Οι απογραφές που ακολούθησαν έδειξαν την σταδιακή αύξηση του πληθυσμού ( το 1951 κατ. 331, το 1961 κατ. 369 , το 1971 κατ. 357, το 1981 κατ. 394, το 1991 κατ. 413). Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 ξεκινά μία μείωση του πληθυσμού, οφειλόμενη κατά κύριο λόγο στην αστυφιλία και στην αναζήτηση νέων ευκαιριών για εργασία. Έτσι, στην απογραφή του 2001, ο οικισμός αριθμεί πληθυσμό 369 κατοίκων, ενώ στην αντίστοιχη του 2011, 302.
Ελληνορθόδοξοι Ναοί
Μετά πιθανότατα από μερική καταστροφή, λόγω και των προβλημάτων από τις πλημμύρες της περιοχής, ο ναός ανακαινίζεται και αγιογραφείται εκ νέου περί τα τέλη του 17ου και μέσα στην πρώτη τριακονταετία του 18ου αιώνα. Από την ίδια περίοδο προέρχεται και το αρχικό τμήμα του τέμπλου του ναού. Η ανοικοδόμηση εντάσσεται στο πλαίσιο της νέας οικοδομικής δραστηριότητας που παρατηρείται στο α' μισό του 18ου αιώνα τόσο μέσα στην πόλη της Βέροιας, όπου ξαναρχίζει η εκτεταμένη επισκευή ναών, ενοριακών και κοιμητηριακών, που οφείλεται τόσο στην οικονομική ανάπτυξη με τα νέα προνόμια και τις διευκολύνσεις για τους υπηκόους της οθωμανικής αυτοκρατορίας, όσο και στο χαλαρότερο έλεγχο των κρατικών υπαλλήλων.
Το 1843 ο ναός διευρύνεται προς νότο και δυτικά με την προσθήκη γυναικωνίτη, ενώ υπερυψώνεται για να δημιουργήσει το κεντρικό κλίτος και το νότιο αντίστοιχα μιας τρίκλιτης βασιλικής. Ο χώρος του νότιου κλίτους και του γυναικωνίτη, πιθανότατα επαναλαμβάνει το χαγιάτι στη δυτική και νότια πλευρά της αρχικής φάσης. Το αψίδωμα με τον τιμώμενο Άγιο στο κέντρο του διαχωριστικού ξυλόπηκτου τοίχου με τα τοξωτά ανοίγματα του κυρίως ναού γυναικωνίτη, ίσως διαμορφώθηκε σε ανάμνηση ανάλογου σε συμπαγή τοίχο ναού, σε περίπτωση που στη θέση του σημερινού γυναικωνίτη υπήρχε νάρθηκας.μικρογραφία|Η κτιτορική επιγραφή στη νότια είσοδο του γυναικωνίτη στο νότιο κλίτος (1843).|676x676pxΣτο εσωτερικό του ναού, επάνω από τη νότια είσοδο στον υπερυψωμένο νάρθηκα- γυναικωνίτη, μέσω του νότιου κλίτους, βρίσκεται η κτιτορική επιγραφή, η οποία έχει ως εξής:
"ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΚΑΙ ΑΝΙΣΤΟΡΙΘΗ Ο ΘΕΙΟΣ ΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΝΣΕΠΤΟΣ ΝΑΟΣ, ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ / ΗΜΩΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΥΡΩΝ ΤΗΣ ΛΥΚΙΑΣ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ ΑΡΧΙΕΡΑΤΕΥΟΝΤΟΣ ΜΕ / ΤΟΥ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΕΡΡΟΙΑΣ Κ(ΥΡΙΟ)Υ Κ(ΥΡΙΟ)Υ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΕΥΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΩΤΑΤΟΥ Κ(ΥΡΙΟ)Υ / ΧΡHΣΤΟΥ ΤOΤΖΙΚΟΥ Κ(ΑΙ) ΕΦΙΜΕΡΕΥΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΑΙΔΕΣΙΜΩΤΑΤΟΥ Κ(ΥΡΙΟ)Υ ΠΑΠΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΕΚ ΤΗΣ ΑΥΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Συν / δρομή κ(αί) Δαπάνη των ενταυθα χριστιανων εις μνημόσυνόν των. 1843 οκτωβρίου 12/ "Ιστορίθη διά χειρός Γεωργίου και υιου αυτου Μανουήλ εκ Σελίτζης".
Η ανωτέρω κτιτορική επιγραφή, η μοναδική που έχει διασωθεί ως τις μέρες μας, σχετίζεται με την τρίτη (ή τέταρτη) και εκτενέστερη φάση ανοικοδόμησης και αγιογράφησης του ναού το 1843. Ο ναός πιθανότατα, προϋπήρχε από τον 16ο αιώνα. Η λέξη "ανηγέρθη" της επιγραφής αποτελεί τύπο απαντώμενο αδιακρίτως κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο, τόσο σε νέες οικοδομήσεις, όσο και σε ανακαινίσεις ή και μόνο σε ιστορήσεις προϋπαρχόντων κτισμάτων. Στο γεγονός της ανοικοδόμησης και όχι ανέγερσης του ναού που συντελέστηκε το 1843 συνηγορεί και η απουσία από την επιγραφή του "εκ βάθρων". Η κτιτορική επιγραφή μας πληροφορεί για την αρχιερατεία του μητροπολίτη Βεροίας Διονυσίου (1831-1849) το έτος 1843 και για την οικονομική συνδρομή αποκλειστικά των κατοίκων του οικισμού στην περάτωση του έργου. Επίσης διασώζει τα ονόματα των αγιογράφων Γεωργίου Ζωγράφου και του υιού του Μανουήλ, που φιλοτέχνησαν εκ νέου ή επιζωγράφησαν τον τοιχογραφικό διάκοσμο του ναού.
Ιδιαίτερης σημασίας από άποψη αρχιτεκτονικής είναι:
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Ημαθίας Κατηγορία:Δήμος Νάουσας
ORF Sport +
To ORF Sport + είναι Αυστριακό αθλητικό τηλεοπτικό κανάλι που ανήκει από το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα, ORF. Το κανάλι είναι διαθέσιμο μέσω του δορυφόρου Astra 1KR, 19.2°E, καλωδιακά και επίγεια ψηφιακά (DVB-Τ), στην Αυστρία και σε μέρη της Ευρώπης.
Ιστορία
Πριν από την έναρξη του ORF Sport Plus την 1η Μαΐου 2006, η TW1 μετέδιδε αθλητικά προγράμματα από το Μάιο του 2000 μέχρι την έναρξη του ORF Sport Plus.
Στις 22 οκτωβρίου 2007, το ORF Sport Plus διατίθεται σε DVB-T, μόνο στις πρωτεύουσες της Αυστρίας. Από την ημερομηνία αυτή, η TW1 ήταν διαθέσιμη μόνο στην καλωδιακή και δορυφορική.
Προγράμματα
Η ORF Sport + παρουσιάζει ποικιλία από αθλητικά προγραμματα, συμπεριλαμβανομένων: Αμερικανικό ποδόσφαιρο, χόκεϊ επί πάγου, ποδόσφαιρο (UEFA Intertoto Cup), Χόκεϊ, Αντιπτέριση, Αντισφαίριση, Επιτραπέζια αντισφαίριση, Πετοσφαίριση, Χειροσφαίριση, κολύμβησης και το Εθνικό Πρωτάθλημα Γκολφ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τηλεοπτικά κανάλια και σταθμοί οι οποίοι ιδρύθηκαν το 2006 Κατηγορία:Αυστριακοί τηλεοπτικοί σταθμοί
Μαγιά αρτοποιίας
δεξιά|μικρογραφία|Ένα κομμάτι συμπυκνωμένης φρέσκιας μαγιάς στο περιτύλιγμά της
Η Μαγιά αρτοποιίας είναι η κοινή ονομασία για τα στελέχη των ζυμομύκητων που χρησιμοποιούνται ως διογκωτικοί παράγοντες κατά το ψήσιμο του άρτου και των αρτοσκευασμάτων, όπου μετατρέπουν τα ζυμώσιμα σακχάρα της ζύμης σε διοξείδιο του άνθρακα και αιθανόλη. Η μαγιά αρτοποιίας είναι το είδος Saccharomyces cerevisiae, ομοειδές και συγγενικό της μαγιάς μπύρας. Είναι μονοκύτταρος μικροοργανισμός που βρίσκεται παντού στο και περί το ανθρώπινο σώμα.
Οι αχνιστές ή βραστές πατάτες, ο ζωμός της νερόβραστης πατάτας, ή η ζάχαρη στην ζύμη ψωμιού αποτελούν θρεπτικό υπόστρωμα για την ανάπτυξη των ζυμομυκήτων. Ωστόσο, η ανάπτυξή τους αναστέλλεται παρουσία μεγάλης ποσότητας ζάχαρης  και αλάτι ου. Πιστεύεται ότι λίπη, όπως το βούτυρο και τα αυγά, επιβραδύνουν την ανάπτυξη της ζύμης; ισχύει ότι η επίδραση του λίπους στη ζύμη παραμένει ασαφής, και ίσως μικρές ποσότητες λίπους να είναι ευεργετικές για τον όγκο του ψημένο άρτου.
Έναλλακτικά, το Saccharomyces exiguus (επίσης γνωστό ως S. minor) είναι άγρια μαγιά που βρίσκεται σε φυτά, φρούτα και σπόρους και περιστασιακά χρησιμοποιείται για το ψήσιμο. Γενικά δεν χρησιμοποιείται η καθαρή μορφή του, αλλά τα προϊόντα προζύμης.
Ιστορία
Οι προγενέστερες καταγραφές για την χρήση της μαγιάς προέρχονται από την Αρχαία Αίγυπτο. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι μια ζεστή μέρα, σε ένα μείγμα από αλεύρι ολικής αλέσεως και νερού οι φυσικοί μολυσματικοί παράγοντες του αλεύρου προκάλεσαν ζύμωση πριν το ψήσιμο. Το ψωμί που παράχθηκε θα ήταν ελαφρύτερο και πιο νόστιμο από τις έως τότε σκληρές πίτες. Είναι γενικά παραδεκτό ότι οι πρώτες μορφές διόγκωσης ήταν παρόμοιες με της σύγχρονης προζύμης· η διογκωτική δράση της μαγιάς θα ανακαλύφθηκε από την επίδραση της σε ζύμες πίτας, και θα καλλιεργήθηκαν ξεχωριστά ή θα μεταφέρθηκαν από παρτίδα σε παρτίδα μέσω προσθήκης "παλιάς" ζύμης. Επίσης, ο αφράτος άρτος φαίνεται πως αναπτύχθηκε παράλληλα με τη ζύμωση μπύρας.
Χωρίς γνώσεις μικροβιολογίας, οι πρώτοι αρτοποιοί ελάχιστα θα έλεγχαν τις καλλιέργειες ζυμομυκύτων, αλλά θα διατήρησαν καλλιέργειες τοπικού ενδιαφέροντος με την επαναχρησιμοποίηση ζυμών και μαγιάς εκ νέου σε παρτίδες. Τελικά, κατέστη δυνατή η απομόνωση και επιλεκτική καλλιέργεια στελεχών ζυμομυκήτων, όπως έγινε και στη βιομηχανία μπύρας. Οι καλλιέργειες (μερικές φορές αναφερόμενες στην Αμερικανική ορολογία μαγειρικής ως "εμπτινς", από τα κατακάθια της ζύμωσης μπύρας ή μηλίτη) θα έγιναν οι πρόγονοι της σύγχρονης μαγιάς, καθώς διατηρούνταν προσεκτικά για να αποφευχθεί βακτηριακή μόλυνση, με χρήση συντηρητικών, όπως λυκίσκο  και βράσιμο του θρεπτικού μέσου ανάπτυξης.
Τον 19ο αιώνα οι αρτοποιοί προμηθεύονταν την μαγιά τους από ζυθοποιούς, και παρασκευάζονταν τα γλυκά- ζυμωμένα αρτοσκευάσματα όπως το  "Kaiser-Ψωμάκι" ρολό, που δεν ξίνιζαν από αύξηση της οξύτητας όπως προκαλεί ο Lactobacillus. Όμως, οι ζυθοποιοί σταδιακά αντικατέστησαν την μαγιά άνωθεν-ζύμωσης με την κάτωθεν-ζύμωσης (S. cerevisiae) που προκάλεσε έλλειψη μαγιάς για την παρασκευή ψωμιού, οπότε το 1846 αναπτύχθηκε η Διαδικασία της Βιέννης.
Η ανάπτυξη της μικροβιολογίας με τη συνεισφορά του Λουί Παστέρ οδήγησε σε πιο προηγμένες μεθόδους καλλιέργειας καθαρών στελεχών. Το 1879, η Μεγάλη Βρετανία δημιούργησε ειδικές δεξαμενές για την καλλιέργεια του S. cerevisiae, και στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιήθηκαν φυγόκεντροι για τη συμπύκνωση της μαγιάς προς την εμπορικά διαθέσιμη μορφή της, σε βιομηχανικές διαστάσεις. Ο πολτός ζύμης που έδιναν οι μικροί αρτοποιοί και τα παντοπωλεία εξελίχθηκε σε κρέμα μαγιάς, ένα εναιώρημα ζωντανών ζυμομυκήτων σε μέσο ανάπτυξης, και τελικά σε συμπυκνωμένη μαγιά, που αποτέλεσε το πρότυπο για πολλούς αρτοποιούς του Δυτικού κόσμου στις αρχές του 20ου αιώνα.
Κατά τη διάρκεια του β ' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Φλέισμαν ανέπτυξε κρυσταλλική ξηρή ενεργή μαγιά για τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ, που δεν χρειαζόταν ψυγείο και είχε μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και θερμοαντοχή από τη φρέσκια μαγιά· παραμένει η βασική ζύμη για τις συνταγές του αμερικάνικου στρατού. Η εταιρεία δημιούργησε μαγιά που θα φούσκωνε δύο φορές πιο γρήγορα, μειώνοντας το χρόνο ψησίματος. Αργότερα, τη δεκαετία του 1970, ο Lesaffre  δημιούργησε τη στιγμιαία μαγιά που χρησιμοποιήθηκε και αγοράστηκε πολύ.
Τύποι μαγιάς
δεξιά|μικρογραφία|Ενεργή ξηρή μαγιά, η κρυσταλλική μορφή με την οποία διατίθεται εμπορικά η μαγιά Η μαγιά αρτοποιίας διατίθεται σε πληθώρα μορφών, που διαφέρουν κύρια ως προς την περιεχόμενη υγρασία. Η επιλογή εξαρτάται από τις ανάγκες της συνταγής και την τεχνογνωσία του αρτοπαρασκευαστή. Η ξηρή μαγιά προσφέρεται για μακροπρόθεσμη αποθήκευση, συχνά για περισσότερο του έτους σε θερμοκρασία δωματίου χωρίς σημαντική απώλεια της βιωσιμότητας. Γενικά, με εξαιρέσεις που σχετίζονται με υγρασία και θερμοκρασία, όλες οι μορφές μαγιάς θεωρούνται εναλλάξιμες.
Περαιτέρω ανάγνωση
<div class="cx-template-editor-title" title="This template formats a citation to a book using the provided bibliographic information (such as author and title) as well as various formatting options.">Cite publication  URL <span data-key="url" title="The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type &quot;http://...&quot ; or maybe even the  protocol relative scheme &quot;//...&quot;" class="cx-template-editor-param-desc">   https://www.ams.usda.gov/sites/default/files/media/Yeast%20TR%20Handling%201-22-14%20final.pdf     Title <span data-key="title" title="The title of the book; displays in italics" class="cx-template-editor-param-desc">  Yeast Handling/Processing, Technical Evaluation Report    Last name <span data-key="last" title="The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors" class="cx-template-editor-param-desc">  OMRI for the USDA National Organic Program    Date <span data-key="date" title="Full date of the source; do not wikilink" class="cx-template-editor-param-desc">  2014-01-22    Authors list <span data-key="authors" title="List of authors as a free form list. Use of this parameter is discouraged, "lastn" to "firstn" are preferable. Warning: do not use if last or any of its aliases are used." class="cx-template-editor-param-desc"> OMRI for the USDA National Organic Program     <div class="cx-template-editor-title" title="This template formats a citation to a book using the provided bibliographic information (such as author and title) as well as various formatting options.">Cite publication   URL <span data-key="url" title="The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type &quot;http://...&quot ; or maybe even the  protocol relative scheme &quot;//...&quot;" class="cx-template-editor-param-desc">  https://www.ams.usda.gov/sites/default/files/media/Yeast%20TR%20Handling%201-22-14%20final.pdf     Title <span data-key="title" title="The title of the book; displays in italics" class="cx-template-editor-param-desc">  Yeast Handling/Processing, Technical Evaluation Report    Last name <span data-key="last" title="The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors" class="cx-template-editor-param-desc">  OMRI for the USDA National Organic Program    Date <span data-key="date" title="Full date of the source; do not wikilink" class="cx-template-editor-param-desc">  2014-01-22    Authors list <span data-key="authors" title="List of authors as a free form list. Use of this parameter is discouraged, "lastn" to "firstn" are preferable. Warning: do not use if last or any of its aliases are used." class="cx-template-editor-param-desc"> OMRI for the USDA National Organic Program
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ψωμιά Κατηγορία:Εδώδιμοι μύκητες Κατηγορία:Αρτοποιία Κατηγορία:Διογκωτικά µέσα
Λουί-Ερνέστ Μπαριά
thumb|Ο Μπαριά στο ατελιέ του στο Παρίσι Ο Λουί-Ερνέστ Μπαριά (Louis-Ernest Barrias, 13 Απριλίου 1841 – 4 Φεβρουαρίου 1905) ήταν Γάλλος γλύπτης.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Λουί Μπαριά γεννήθηκε στο Παρίσι. Ο μεγαλύτερος αδελφός του ήταν ο γνωστός ζωγράφος Φελίξ-Ζοζέφ Μπαριά, ενώ και ο πατέρας τους ήταν ζωγράφος (αντικειμένων πορσελάνης). Ο Λουί-Ερνέστ άρχισε και αυτός ως ζωγράφος, με δάσκαλο τον Λεόν Κονιέ, αλλά αργότερα πήρε μαθήματα γλυπτικής από τον Πιέρ-Ζυλ Καβελιέ. Το 1858 έγινε δεκτός στην Ανώτατη Εθνική Σχολή Καλών Τεχνών (École nationale supérieure des Beaux-Arts), στο Παρίσι, όπου δάσκαλός του ήταν ο Φρανσουά Ζουφρουά. Το 1865 ο Λουί Μπαριά κέρδισε την υποτροφία Prix de Rome για σπουδές στη Γαλλική Ακαδημία της Ρώμης. Ο γλύπτης συμμετείχε στη διακόσμηση της `Οπερας των Παρισίων και του Hôtel de la Païva στη Λεωφόρο των Ηλυσίων. Το έργο του ήταν κυρίως σε μάρμαρο, σε ρομαντικό ρεαλιστικό στιλ με επίδραση από τον Ζαν-Μπατίστ Καρπώ.
Το 1878 ο Μπαριά έγινε ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής. Αντικατέστησε τον Ντυμόν στο Ινστιτούτο της Γαλλίας το 1884 και στη συνέχεια διαδέχθηκε τον Καβελιέ ως καθηγητής στην Ανώτατη Εθνική Σχολή Καλών Τεχνών. Από το 1900 ως το 1903 υπηρέτησε στο Συμβούλιο Εθνικών Μουσείων. Μεταξύ των μαθητών του συγκαταλέγονται οι Χοσέπ Κλαρά, Σαρλ Ντεσπιώ, Ανρί Μπουσάρ και Βικτόρ Σεγκοφέν.
Ο Μπαριά ήταν πολύ επηρεασμένος από το στιλ της Αρ Νουβό, πολύ διαδεδομένο κατά την εποχή του στη Γαλλία. Θέματα από τη φύση και φιλήδονος χαρακτήρας ανήκουν στα συχνά απαντώμενα χαρακτηριστικά αυτής της τέχνης, σε πολλά από τα έργα του Μπαριά, όπως στο «Η Φύση αποκαλυπτομένη ενώπιον της Επιστήμης». Το έργο αυτό φιλοτεχνήθηκε το έτος 1899, όταν η Αρ Νουβό ήταν δημοφιλής. Το γνωστότερο έργο του Μπαριά, ωστόσο, είναι το «Πορτρέτο του νεαρού Μότσαρτ». Συχνά επίσης χρησιμοποιούσε αναφορές από τη λογοτεχνία στα γλυπτά του.
Επιλεγμένα έργα
thumb|right|Η άμυνα των Παρισίων Στο Κοιμητήριο Περ Λασαίζ: Στον κήπο του Κεραμεικού: Στη Λα Ντεφάνς: Στο Μουσείο Ορσέ: Στο Ντρε: Σε ιδιωτικές συλλογές:
Παραπομπές
Κατηγορία:Γάλλοι γλύπτες
Κατάλογος βιβλίων για την αρχαία ελληνική και λατινική λογοτεχνία
Ο Κατάλογος σειρών βιβλίων για την αρχαία ελληνική και λατινική λογοτεχνία περιέχει σειρές βιβλίων επιστημονικών εκδόσεων αρχαίας ελληνικής και λατινικής λογοτεχνίας. Ορισμένα έργα περιλαμβάνουν επίσης κείμενα στην Αρχαία αιγυπτιακή γλώσσα και στις γλώσσες της αρχαίας Εγγύς Ανατολής.
Eκδόσεις κριτικού κειμένου
Θραύσματα
Επιγραφική
Aρχαία Εγγύς Ανατολή
Διάφορα έργα του εκδοτικού οίκου "Ugarit-Verlag"
B. Jahrbücher
Eρευνητική βιβλιογραφία
Iστορία
Βλέπε επίσης
Βυζάντιο
Παραπομπές
Κατηγορία:Κατάλογοι βιβλίων Κατηγορία:Κλασική αρχαιότητα Κατηγορία:Χριστιανικά κείμενα
Απόθεση
Απόθεση είναι η εναπόθεση μεταφερόμενης ύλης. Η απόθεση δρα παράλληλα με τη διάβρωση, η οποία προκαλεί τη μεταφορά ύλης τροφοδοτώντας το ρευστό που τη μεταφέρει (νερό ή αέρας). Η λέξη αυτή χρησιμοποιείται για να δηλώσει την διαδικασία της τοποθέτησης ενός προϊόντος μιας αντίδρασης σε μια τελική θέση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γεωλογικά φαινόμενα
Ablagerung
Οσσετική γλώσσα
thumb|Η οσσετική γλώσσα, διαιρεμένη ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γεωργία Τα οσσετικά (ирон ӕвзаг, irōn ӕvzag) είναι ανατολική ιρανική γλώσσα η οποία ομιλείται κυρίως στην Οσσετία, μια περιοχή η οποία ευρίσκεται στον Μεγάλο Καύκασο. Είναι η μητρική γλώσσα του Οσσετικού λαού και μία από τις λίγες ιρανικές γλώσσες που ομιλούνται στην Ευρώπη· είναι συγγενής και πιθανόν απόγονος των εξαφανισμένων Σκυθικών, Σαρματικών και Αλανικών γλωσσών.
Το βόρειο μισό της περιοχής της Οσσετίας αποτελεί μέρος της Ρωσίας και είναι γνωστό ως Βόρεια Οσσετία-Αλανία, ενώ το νότιο μισό αποτελεί μέρος της de facto χώρας της Νότιας Οσσετίας (αναγνωρισμένη από τα Ηνωμένα Έθνη ως ρωσικά κατεχόμενα εδάφη που είναι de jure μέρος της Γεωργίας). Οι οσσετόφωνοι ανέρχονται περίπου στους 614.350, με τους 451.000 να καταγράφονται στη Ρωσία κατά τη ρωσική απογραφή του 2010.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ανατολικές ιρανικές γλώσσες Κατηγορία:Γλώσσες της Ρωσίας Κατηγορία:Γλώσσες της Γεωργίας Κατηγορία:Οσσετία Κατηγορία:Σαρματία
The Jethro Tull Christmas Album
Το The Jethro Tull Christmas Album είναι το 21ο άλμπουμ του αγγλικού ροκ συγκροτήματος Jethro Tull, το οποίο κυκλοφόρησε στις 30 Σεπτεμβρίου του 2003 μέσω της δισκογραφικής εταιρίας "Fuel 2000".
Ο δίσκος περιλαμβάνει νέο υλικό, επανηχογραφήσεις παλιότερων τραγουδιών και ενορχηστρώσεις παραδοσιακής χριστουγεννιάτικης μουσικής.
Οι κριτικές για τον δίσκο υπήρξαν μέτριες προς θετικές, με το "Allmusic" να το βαθμολογεί με τέσσερα αστέρια με άριστα τα πέντε, το "Sputnik Music" με μέσο όρο βαθμολογιών 2,8 / 5 και το "ProgArchives" με 3,5 / 5.
Θέσεις τσαρτ
The Jethro Tull Christmas Album (άλμπουμ)
Επίσημη κυκλοφορία: 30 Σεπτεμβρίου 2003
Μέλη των Jethro Tull
Οι μουσικοί οι οποίοι ηχογράφησαν το "The Jethro Tull Christmas Album" ήταν οι εξής:
Πηγές
Κατηγορία:Δισκογραφία των Jethro Tull Κατηγορία:Άλμπουμ του 2003
Κωνσταντίνος Β΄
Ο Φλάβιος Κλαύδιος Κωνσταντίνος Αύγουστος (λατινική γλώσσα: Flavius Claudius Constantinus, Φεβρουάριος 316 - Απρίλιος 340), ή Κωνσταντίνος Β΄, ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 337 ως το 340 (ουσιαστικά δεύτερος Βυζαντινός αυτοκράτορας). Μοιράστηκε το θρόνο με τα αδέλφια του και παιδιά του Μεγάλου Κωνσταντίνου, Κωνστάντιο Β΄ και Κώνστα αλλά η σύντομη διακυβέρνησή του τελείωσε μετά από μια αποτυχημένη εισβολή στην Ιταλία το 340.
Βιογραφικό
Σύντομα ενεπλάκη στη διαμάχη μεταξύ των διαφόρων ερμηνειών της Χριστιανικής θρησκείας που υπονόμευε την ενότητα της εκκλησίας. Το δυτικό κομμάτι της αυτοκρατορίας που επηρεαζόταν από τους πάπες της Ρώμης έτεινε προς τον Καθολικισμό και κατά του Αρειανισμού. Με τη μεσολάβηση των παπών, οι δυτικοί κατάφεραν να πείσουν τον Κωνσταντίνο Β΄ να ελευθερώσει τον Αθανάσιο ώστε να επιστρέψει στην Αλεξάνδρεια. Η πράξη αυτή εξόργισε τον Κωνστάντιο Β΄ που ήταν θερμός οπαδός του Αρειανισμού. Στην αρχή, ο Κωνσταντίνος ήταν προστάτης του μικρότερου Κώνστα, ο οποίος κατείχε την Ιταλία, την Αφρική και την Ιλλυρία. Ωστόσο, άρχισε να παραπονιέται πως το μερίδιό του ήταν λιγότερο από αυτό που του αναλογούσε, με την αιτιολογία πως ήταν ο πρεσβύτερος αδελφός. Ενοχλημένος που ο Κώνστας ανέλαβε τη Θράκη και τη Μακεδονία μετά το θάνατο του Δαλματίου, ο Κωνσταντίνος απαίτησε την παράδοση της Αφρικής σε αυτόν και, για να διατηρήσει τις ισορροπίες, ο Κώνστας συμφώνησε. Εντούτοις, η διαμάχη συνεχίστηκε για τη δικαιοδοσία επί της Καρχηδόνας.
Στην πορεία προέκυψαν επιπλέον τριβές όταν ο Κώνστας ενηλικιώθηκε και ο Κωνσταντίνος, που είχε συνηθίσει να διαφεντεύει τον αδελφό του, αρνήθηκε να αποποιηθεί της κηδεμονίας του. Το 340, πορεύτηκε προς την Ιταλία επικεφαλής του στρατού. Ο Κώνστας, που βρισκόταν στη Δακία, απέστειλε μια επίλεκτη και σκληραγωγημένη μονάδα στρατού από την Ιλλυρία, λέγοντας πως ο ίδιος θα τους ακολουθούσε σύντομα. Ο Κωνσταντίνος εγκλωβίστηκε σε κάποια μάχη κοντά στην Ακυληία και σκοτώθηκε μετά από ενέδρα. Το βασίλειο του Κωνσταντίνου Β΄ ανέλαβε ο Κώνστας.
Δευτερογενείς
Κατηγορία:Ρωμαίοι Αυτοκράτορες Κατηγορία:Δυναστεία του Κωνσταντίνου
Γλυκόριζα (ζαχαροπλαστική)
Η γλυκόριζα στη ζαχαροπλαστική είναι ένα γλυκό που συνήθως αρωματοποιείται με το εκχύλισμα των ριζών του φυτού γλυκόριζας Glycyrrhiza glabra. Μια μεγάλη ποικιλία γλυκών γλυκόριζας παράγεται σε όλο τον κόσμο. Στη Βόρεια Αμερική, η μαύρη γλυκόριζα διακρίνεται από παρόμοιες ποικιλίες ζαχαροπλαστικής που δεν είναι αρωματισμένες με εκχύλισμα γλυκόριζας αλλά συνήθως παράγονται με τη μορφή "σκοινιού" ή "σωλήνα". Η λεγόμενη 'μαύρη γλυκόριζα' είναι επίσης μια διαδεδομένη γεύση σε άλλες μορφές ζαχαροπλαστικής όπως τα ζελεδάκια. Εκτός από αυτά, διάφορα άλλα γλυκά με βάση τη γλυκόριζα πωλούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου ποικιλία διαφορετικών ζαχαρωτών γλυκόριζας αναφέρεται ως "allsorts". Η ολλανδική και η σκανδιναβική γλυκόριζα περιέχει χαρακτηριστικά χλωριούχο αμμώνιο αντί για χλωριούχο νάτριο, εμφανώς στην αλμυρή γλυκόριζα.
Τα βασικά συστατικά του γλυκού γλυκόριζας είναι το εκχύλισμα γλυκόριζας, ζάχαρη και συνδετική ουσία. Η βάση είναι τυπικά άμυλο/αλεύρι, αραβικό κόμμι, ζελατίνη ή συνδυασμός αυτών. Τα πρόσθετα συστατικά είναι επιπλέον γεύση, κερί μέλισσας για λαμπερή επιφάνεια, χλωριούχο αμμώνιο και μελάσσα. Το χλωριούχο αμμώνιο χρησιμοποιείται κυρίως σε γλυκό αλμυρής γλυκόριζας, με συγκεντρώσεις έως και 8%. Ωστόσο, ακόμη και το κανονικό γλυκό της γλυκόριζας μπορεί να περιέχει έως και 2% χλωριούχο αμμώνιο, η γεύση του οποίου είναι λιγότερο εμφανή λόγω της υψηλότερης συγκέντρωσης σακχάρου. Ορισμένα γλυκά γλυκόριζας είναι αρωματισμένα με γλυκάνισο αντί για, ή σε, συνδυασμό με εκχύλισμα ρίζας γλυκόριζας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ζαχαροπλαστική Κατηγορία:Βρετανική κουζίνα
Αδρομάλη
Με την ονομασία αδρομάλη αποκαλείται χημική ουσία με άγνωστο μοριακό τύπο, η οποία βρίσκεται στο ξύλο και απομονώθηκε από αυτό για πρώτη φορά από τον Τσάπεκ με την επίδραση χλωριούχου ψευδαργύρου ή χλωριούχου κασσιτέρου και διθειώδους νατρίου. Από χημική αποψη, η αδρομάλη κατατάσσεται στις αρωματικές αλδεΰδες και σε πολλές περιπτώσεις αντιδρά χημικώς παρόμοια με την ξυλίνη. Στο ξύλο είναι ενωμένη με την κυτταρίνη, αποτελώντας το 2% περίπου της μάζας/βάρους του ξύλου. Ο Γκράφε θεωρεί την αδρομάλη ως μείγμα μεθυλοφουρφουρόλης, πρωτοκατεχίνης και κωνοφερίνης.
Πηγές
Αδρομαλη
Αλί Κρασνίκι
Ο Αλί Κρασνίκι (αλβανικά: Ali Krasniqi) (1952) είναι Κοσοβάρος συγγραφέας, ποιητής και ακτιβιστής.
Βιογραφία
Ο Κρασνίκι σπούδασε νομικά στο Όμπιλιτς και έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 40 βιβλία μέχρι σήμερα. Εκδίδει σε διάφορες γλώσσες όπως στα ρομανί, τα σέρβικα, τα αλβανικά και τα αγγλικά. Γράφει σε διάφορα λογοτεχνικά είδη. Εκτός από λογοτεχνία και ποίηση, έχει επίσης εκδώσει παιδικά βιβλία και δράμα. Εργάζεται επιπλέον ως μεταφραστής από τα σερβοκροατικά στα ρομανί.
Έγινε γνωστός ως ακτιβιστής υπέρ των Ρομά και των δικαιωμάτων τους στην αρχή της κρίσης του Κοσσυφοπεδίου. Το 1999, όπως δεκάδες χιλιάδες άλλοι Ρομά, έχασε την περιουσία και το σπίτι του. Αρχικά κρύφτηκε με την οικογένειά του σε ένα κελάρι για τρεις μήνες πριν βρουν καταφύγιο σε έναν καταυλισμό προσφύγων στο Κραγκούγιεβατς της Σερβίας-Μαυροβούνιο.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Ρομά συγγραφείς Κατηγορία:Κοσοβάροι
Κρύα Βρύση Τρικάλων
Η Κρύα Βρύση (παλαιότερη ονομασία τα Βανακούλια) είναι ορεινό χωριό της Θεσσαλίας στον νομό Τρικάλων. Αποτελεί έδρα της Κοινότητας Κρύας Βρύσης που υπάγεται στον Δήμο Μετεώρων της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Ο μόνιμος πληθυσμός του οικισμού στην απογραφή του 2011 ήταν 172 κάτοικοι.
Γεωγραφία
Το χωριό είναι κτισμένο σε υψόμετρο 500 μέτρων στις βορειανατολικές πλαγιές του Κόζιακα ή Κερκέτιου Όρους. Απέχει περίπου 7 χιλιόμετρα από την Καλαμπάκα, έδρα του Δήμου Μετεώρων.