cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Τρανσυλβανία
Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας
Η Τρανσυλβανία διοικείτο από πρίγκιπες και τη Δίαιτά τους (κοινοβούλιο). Η Τρανσυλβανική Δίαιτα αποτελείτο από τρία κτήματα: την ουγγρική ελίτ (σε μεγάλο βαθμό εθνοτικά Ούγγροι ευγενείς και κληρικοί), Σάξονες ηγέτες (Γερμανούς αστούς) και τους ελεύθεροι Ούγγρους Σέκελι. Η οικογένεια Μπάτορυ, που ανέλαβε την εξουσία με τον θάνατο του Ιωάννη Β' το 1571, κυβέρνησε την Τρανσυλβανία ως πρίγκιπες υπό τους Οθωμανούς (και για λίγο υπό την επικυριαρχία των Αψβούργων) μέχρι το 1602. Ο νεότερος Στέφανος Μπάτορυ, Ούγγρος καθολικός που αργότερα έγινε βασιλιάς της Πολωνίας, προσπάθησε να διατηρήσει τη θρησκευτική ελευθερία που είχε παραχωρηθεί με το Διάταγμα της Tούρντα, αλλά ερμήνευσε αυτή την υποχρέωση με μια όλο και πιο περιορισμένη έννοια. Υπό τον Σιγισμούνδο Μπάτορυ η Τρανσυλβανία ενεπλάκη στον Μακρύ Τουρκικό Πόλεμο, που ξεκίνησε ως Χριστιανική συμμαχία ενάντια στους Τούρκους και έγινε μια τετράπλευρη σύγκρουση στην Τρανσυλβανία με τη συμμετοχή των Τρανσυλβανών, των Αψβούργων, των Οθωμανών και του Ρουμανικού βοεβοδάτου της Βλαχίας υπό τον Μιχαήλ τον Γενναίο.
Ο Μιχαήλ απέκτησε τον έλεγχο της Τρανσυλβανίας (υποστηριζόμενος από τους Σέκελι) τον Οκτώβριο του 1599 μετά τη Μάχη του Σέλιμπερ, στην οποία νίκησε τον στρατό του Aνδρέα Μπάτορυ. Ο τελευταίος σκοτώθηκε από τους Σέκελι που ήλπιζαν να ανακτήσουν τα παλιά τους προνόμια με τη βοήθεια του Μιχαήλ. Τον Μάιο του 1600 ο Μιχαήλ απέκτησε τον έλεγχο της Μολδαβίας και έτσι έγινε ηγέτης των τριών πριγκιπάτων της Βλαχίας, της Μολδαβίας και της Τρανσυλβανίας (των τριών μεγάλων περιοχών της σημερινής Ρουμανίας). Ο Μιχαήλ εγκατέστησε Βλαχούς βογιάρους σε ορισμένα αξιώματα, αλλά δεν παρενέβη στις τάξεις και ζήτησε υποστήριξη από τους Ούγγρους ευγενείς. Το 1600 ηττήθηκε από τον Τζόρτζο Μπάστα (Κυβερνήτη της Άνω Ουγγαρίας) και έχασε τις Μολδαβικές του κτήσεις από τους Πολωνούς. Αφού παρουσίασε την υπόθεσή του στον Ροδόλφο Β' στην Πράγα (πρωτεύουσα τότε της Γερμανίας), ο Μιχαήλ ανταμείφθηκε για τις υπηρεσίες του. Επέστρεψε βοηθώντας τον Τζόρτζο Μπάστα στη Μάχη του Γκουρουσλάου το 1601. Ωστόσο η κυριαρχία του Μιχαήλ δεν κράτησε πολύ, γιατί δολοφονήθηκε από Βαλλώνους μισθοφόρους υπό τη διοίκηση του στρατηγού των Αψβούργων Μπάστα τον Αύγουστο του 1601. Η διακυβέρνηση του Μιχαήλ αμαυρώθηκε από τις λεηλασίες Βλαχών και Σέρβων μισθοφόρων και την εκδίκση των Σέκελι για το αιματοβαμμένο καρναβάλι του Σάρχεγκι του 1596. Όταν εισήλθε στην Τρανσυλβανία δεν παραχώρησε δικαιώματα στους Ρουμάνους κάτοικους. Αντίθετα ο Μιχαήλ υποστήριξε τους Ούγγρους, τους Σέκελι και τους Σάξονες ευγενείς επιβεβαιώνοντας τα δικαιώματα και τα προνόμιά τους.
Μετά την ήττα του στο Μίρισλο οι τάξεις της Τρανσυλβανίας ορκίστηκαν πίστη στον Αυτοκράτορα των Αψβούργων Ροδόλφο. Ο Μπάστα υπέταξε την Τρανσυλβανία το 1604, ξεκινώντας μια βασιλεία τρόμου κατά την οποία εξουσιοδοτήθηκε να οικειοποιηθεί γη που ανήκε σε ευγενείς, να εκγερμανίσει τον πληθυσμό και να διεκδικήσει εκ νέου το πριγκιπάτο για τον καθολικισμό με την Αντιμεταρρύθμιση. Η περίοδος μεταξύ 1601 (δολοφονία του Μιχαήλ του Γενναίου) και 1604 (πτώση του Μπάστα) ήταν η πιο δύσκολη για την Τρανσυλβανία μετά την εισβολή των Μογγόλων. «Misericordia dei quod non-consumti sumus» («μόνο το έλεος του Θεού μας σώζει από τον αφανισμό») έγραψε χαρακτηριστικά για αυτή την περίοδο ανώνυμος Σάξονας συγγραφέας.
Από το 1604 έως το 1606 ο Καλβινιστής άρχοντας του Μπιχάρ Ίστβαν Μπότσκαϊ ηγήθηκε μιας επιτυχημένης εξέγερσης κατά της κυριαρχίας των Αψβούργων. Ο Μπότσκαϊ εξελέγη Πρίγκιπας της Τρανσυλβανίας στις 5 Απριλίου 1603 και Πρίγκιπας της Ουγγαρίας δύο μήνες αργότερα. Τα δύο σημαντικά επιτεύγματα της σύντομης βασιλείας του Μπότσκαϊ (πέθανε στις 29 Δεκεμβρίου 1606) ήταν η Συνθήκη της Βιέννης (23 Ιουνίου 1606) και εκείνη του Ζίτβατοροκ (Νοέμβριος 1606). Με τη Συνθήκη της Βιέννης ο Μπότσκαϊ εξασφάλισε τη θρησκευτική ελευθερία, την αποκατάσταση όλων των κατασχεθέντων κτημάτων, την κατάργηση όλων των «άδικων» δικαστικών αποφάσεων, την πλήρη αναδρομική αμνηστία για όλους τους Ούγγρους της Βασιλικής Ουγγαρίας και την αναγνώρισή του ως ανεξάρτητου κυρίαρχου πρίγκιπα της διευρυμένης Τρανσυλβανίας. Σχεδόν εξίσου σημαντική ήταν η εικοσαετής Ειρήνη του Ζίτβατοροκ, που ο Μπότσκαϊ διαπραγματεύτηκε μεταξύ του Σουλτάνου Αχμέτ Α΄ και του Ροδόλφου Β΄.
Ο Γαβριήλ Μπέτλεν (που βασίλεψε από το 1613 έως το 1629) ματαίωσε όλες τις προσπάθειες του αυτοκράτορα να καταπιέσει (ή να αγνοήσει) τους υπηκόους του και απέκτησε φήμη στο εξωτερικό ως υπερασπιστής του προτεσταντισμού. Διεξήγαγε τρεις πολέμους εναντίον του αυτοκράτορα, ανακηρύχθηκε Βασιλιάς της Ουγγαρίας δύο φορές και πέτυχε την επαναβεβαίωση της Συνθήκης της Βιέννης για τους Προτεστάντες (και επτά επιπλέον κομητείες της βόρειας Ουγγαρίας για τον εαυτό του) με την Ειρήνη του Νίκολσμπουργκ που υπογράφηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1621. Ο διάδοχός του, Γεώργιος Α΄ Ράκοτσι ήταν εξίσου επιτυχημένος. Το κύριο επίτευγμά του ήταν η Ειρήνη του Λιντς (16 Σεπτεμβρίου 1645), ο τελευταίος πολιτικός θρίαμβος του ουγγρικού προτεσταντισμού, με την οποία ο αυτοκράτορας αναγκάστηκε να επαναβεβαιώσει εκ νέου τα άρθρα της Συνθήκης της Βιέννης. Ο Γαβριήλ Μπέτλεν και ο Γεώργιος Α΄ Ράκοτσι υποστήριξαν την εκπαίδευση και τον πολιτισμό και η βασιλεία τους έχει ονομαστεί η χρυσή εποχή της Τρανσυλβανίας. Ξόδεψαν αφειδώς χρήματα για την πρωτεύουσά τους Άλμπα Ιούλια (Γκιούλαφεχερ ή Βάισενμπουργκ), που έγινε το κύριο προπύργιο του προτεσταντισμού στην Κεντρική Ευρώπη. Επί της βασιλείας τους η Τρανσυλβανία ήταν μια από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες όπου Ρωμαιοκαθολικοί, οι Καλβινιστές, Λουθηρανοί και Ουνιταριανιστές ζούσαν με αμοιβαία ανοχή — όλες οι επίσημα αποδεκτές θρησκείες (religiones recaepte). Οι Ορθόδοξοι ωστόσο εξακολουθούσαν να έχουν κατώτερη θέση.
Αυτή η χρυσή εποχή (και σχετική ανεξαρτησία) της Τρανσυλβανίας έληξε με τη βασιλεία του Γεωργίου Β' Ράκοτσι. Ο πρίγκιπας, επιθυμώντας το στέμμα της Πολωνίας, συμμάχησε με τη Σουηδία και εισέβαλε στην Πολωνία το 1657 παρά την απαγόρευση της Υψηλής Πύλης για στρατιωτική δράση. Ο Ράκοτσι ηττήθηκε στην Πολωνία και ο στρατός του αιχμαλωτίστηκε από τους Τατάρους. Ακολούθησαν χρόνια χάους, με συνεχείς διαδοχές πριγκίπων να πολεμούσαν ο ένας κατά του άλλου και τον Ράκοτσι να μην παραιτείται, παρά την τουρκική απειλή για στρατιωτική επίθεση. Για να επιλύσουν την πολιτική κατάσταση οι Τούρκοι κατέφυγαν στη στρατιωτική ισχύ. οι εισβολές τους στην Τρανσυλβανία με τους συμμάχους τους Τατάρους της Κριμαίας, η επακόλουθη απώλεια εδαφών (ιδιαίτερα του κύριου προπύργιού τους στην Τρανσυλβανία Βάραντ το 1660) και το μειωμένο ανθρώπινο δυναμικό είχαν ως αποτέλεσμα ο Πρίγκιπας Ιωάννης Κέμενι να κηρύξει την απόσχιση της Τρανσυλβανίας από τους Οθωμανούς τον Απρίλιο του 1661 και να κάνει έκκληση για βοήθεια στη Βιέννη. Ωστόσο μια μυστική συμφωνία Αψβούργων-Οθωμανών εμπόδισε τους Αψβούργους να επέμβουν. Η ήττα του Κέμενι από τους Τούρκους (και η τοποθέτηση από τους Τούρκους στον θρόνο του αδύναμου Μιχαήλ Απαφι) σηματοδότησε την υποταγή της Τρανσυλβανίας, πλέον ως υποτελές κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Κυριαρχία των Αψβούργων
Οι Αψβούργοι κατέλαβαν τη χώρα λίγο μετά την Πολιορκία της Βιέννης το 1683. Το 1687 οι ηγεμόνες της Τρανσυλβανίας αναγνώρισαν την επικυριαρχία του Αψβούργου Αυτοκράτορα Λεοπόλδου Α΄ και η περιοχή προσαρτήθηκε επίσημα στην Αυτοκρατορία των Αψβούργων. Οι Αψβούργοι αναγνώρισαν το Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας ως μία από τις Χώρες του (Ουγγρικού) Στέμματος του Αγίου Στεφάνου, αλλά το έδαφος του πριγκιπάτου ήταν διοικητικά χωρισμένο από την Ουγγαρία των Αψβούργων και υπόκειτο στην άμεση εξουσία των αυτοκρατορικών διοικητών. Το 1699 οι Τούρκοι αποδέχθηκαν επίσημα την απώλεια της Τρανσυλβανίας με τη Συνθήκη του Κάρλοβιτς, αλλά ορισμένα αντιαψβουργικά στοιχεία εντός του πριγκιπάτου υποτάχθηκαν στον αυτοκράτορα μόνο με τη Συνθήκη του Σάτμαρ και έτσι παγιώθηκε ο έλεγχος των Αψβούργων επί του Πριγκιπάτου της Τρανσυλβανίας. Το 1765 ανακηρύχτηκε το Μεγάλο Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας.
Μετά την ήττα των Οθωμανών κατά τη Δεύτερη πολιορκία της Βιέννης το 1683 οι Αψβούργοι άρχισαν να επιβάλλουν την κυριαρχία τους στην Τρανσυλβανία. Εκτός από την ενίσχυση της κεντρικής κυβέρνησης και της διοίκησης, προώθησαν τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ως ενωτική δύναμη και για να αποδυναμώσουν την επιρροή των προτεσταντών ευγενών. Δημιουργώντας σύγκρουση μεταξύ Προτεσταντών και Καθολικών,οι Αψβούργοι ήλπιζαν να αποδυναμώσουν τις τάξεις Προσπάθησαν επίσης να πείσουν τους Ορθόδοξους κληρικούς να ενταχθούν στην Ουνιτική (Ελληνοκαθολική) Εκκλησία, που αποδεχόταν τέσσερα βασικά σημεία του καθολικού δόγματος και αναγνώριζε την παπική εξουσία διατηρώντας παράλληλα τις Ορθόδοξες τελετουργίες και παραδόσεις. Ο Αυτοκράτορας Λεοπόλδος Α' επέβαλε την ένωση της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Τρανσυλβανίας με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, εντάσσοντάς την στη νεοσύστατη Ρουμανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία. Μερικοί ιερείς προσηλυτίστηκαν, αν και η ομοιότητα μεταξύ των δύο δογμάτων ήταν ασαφής για πολλούς. Αντιδρώντας στην πολιτική των Αψβούργων για προσηλυτισμό όλων των Ρουμάνων Ορθοδόξων στην Ελληνοκαθολική Εκκλησία, αρκετά ειρηνικά κινήματα εντός του ρουμανικού ορθόδοξου πληθυσμού υποστήριξαν την ελευθερία της λατρείας για όλους τους Τρανσυλβανούς. Αξιόλογοι ηγέτες τους ήταν οι Βησσαρίων Σάραϊ, Νικολαος Οπρεα Μίκλαους και Σωφρώνιος της Τσιοάρα.
Από το 1711 και μετά ο έλεγχος των Αψβούργων στην Τρανσυλβανία παγιώθηκε και οι Τρανσυλβανοί πρίγκιπες αντικαταστάθηκαν από αυτοκρατορικούς κυβερνήτες των Αψβούργων. Το 1765 ανακηρύχθηκε το Μεγάλο Πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας, παγιώνοντας το χωριστό καθεστώς της Τρανσυλβανίας εντός της μοναρχίας των Αψβούργων, που είχε καθιερωθεί με το Diploma Leopoldinum του 1691. Στις 2 Νοεμβρίου 1784 μια εξέγερση που πυροδοτήθηκε από τους ηγέτες των Ρουμάνων αγροτών Χόρεα, Κλόστσα και Κρίσαν ξέσπασε στην κομητεία της σημερινής Χουνεντοάρα και εξαπλώθηκε σε όλα τα βουνά Aπουσένι. Τα κύρια αιτήματα των εξεγερμένων σχετίζονταν με τη φεουδαρχική δουλοπαροικία και την έλλειψη πολιτικής ισότητας μεταξύ των Ρουμάνων και των άλλων εθνοτήτων της Τρανσυλβανίας. Πολέμησαν στο Τόπανφαλβα (Τόπεσντορφ/Τσάμπενι), στο Αμπρουντμπανια (Γκρόσλατεν/Αμπρουντ) και στο Βέρεσπατακ (Γκόλντμπαχ/Ρόσια), νικώντας τον Αυτοκρατορικό Στρατό των Αψβούργων στο Μπραντ (Τάνενχοφ) στις 27 Νοεμβρίου 1784. Η εξέγερση κατεστάλη τον Φεβρουάριο του 1785 στο Ντέαλουλ Φούρκιλορ της Αλμπα Ιούλια, όταν συνελήφθησαν οι ηγέτες της. Οι Χόρεα και Κλόστσα εκτελέστηκαν σπάζοντας στον τροχό, ενώ ο Κρίσαν απαγχονίστηκε το βράδυ πριν από την εκτέλεσή του.
Το 1791 οι Ρουμάνοι υπέβαλαν αίτηση στον Αυτοκράτορα Λεοπόλδο Β' για θρησκευτική ισότητα και αναγνώρισής τους ως τέταρτο «έθνος» της Τρανσυλβανίας (Supplex Libellus Valachorum). Η Τρανσυλβανική Δίαιτα απέρριψε τα αιτήματά τους, επαναφέροντας τους Ρουμάνους στην περιθωριοποιημένη θέση τους.
Επαναστάσεις του 1848
Στις αρχές του 1848 η Ουγγρική Δίαιτα εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία που δόθηκε από την επανάσταση για να θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα νομοθετικής μεταρρύθμισης (τους Νόμους του Απριλίου), που περιλάμβανε μια διάταξη για την ένωση της Τρανσυλβανίας και της Ουγγαρίας. Οι Ρουμάνοι της Τρανσυλβανίας αρχικά καλωσόρισαν την επανάσταση, πιστεύοντας ότι θα επωφεληθούν από τις μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο η θέση τους άλλαξε λόγω της αντίθεσης των ευγενών της Τρανσυλβανίας στις ουγγρικές μεταρρυθμίσεις (όπως η χειραφέτηση των δουλοπάροικων) και τη μη αναγνώριση από τους ηγέτες των Ούγγρων επαναστατών να αναγνωρίσουν τα ρουμανικά εθνικά συμφέροντα. Στα μέσα Μαΐου μια Ρουμανική δίαιτα στο Μπάλαζφαλβα δημιούργησε το δικό της επαναστατικό πρόγραμμα, ζητώντας την αναλογική εκπροσώπηση των Ρουμάνων στην Τρανσυλβανική Δίαιτα και τον τερματισμό της κοινωνικής και εθνικής τους καταπίεσης. Οι Σάξονες ανησυχούσαν για την ένωση με την Ουγγαρία, φοβούμενοι την απώλεια των παραδοσιακών προνομίων της μεσαιωνικής καταγωγής τους. Όταν η Τρανσυλβανική Δίαιτα συνεδρίασε στις 29 Μαΐου, η ψηφοφορία για την ένωση προωθήθηκε παρά τις αντιρρήσεις πολλών Σαξόνων βουλευτών. Στις 10 Ιουνίου ο Αυτοκράτορας ενέκρινε την υπέρ της ένωσης ψήφο της Δίαιτας. Οι εκτελέσεις και οι συλλήψεις των επαναστατών ηγετών μετά την ένωση σκλήρυνε τη θέση των Σαξόνων. Τον Σεπτέμβριο του 1848 μια άλλη Ρουμανική συνέλευση στο Μπάλαζφαλβα (Μπλάι) κατήγγειλε την ένωση με την Ουγγαρία και κάλεσε σε ένοπλη εξέγερση στην Τρανσυλβανία. Ο πόλεμος ξέσπασε τον Νοέμβριο, με ρουμανικά και σαξονικά στρατεύματα (υπό αυστριακή διοίκηση) να πολεμούν τους Ούγγρους με επικεφαλής τον Πολωνό στρατηγό Γιούζεφ Μπεμ. Μέσα σε τέσσερις μήνες ο Μπεμ είχε εκδιώξει τους Αυστριακούς από την Τρανσυλβανία. Ωστόσο τον Ιούνιο του 1849 ο Τσάρος Νικόλαος Α΄ ανταποκρίθηκε στην έκκληση του Αυτοκράτορα Φραγκίσκος Ιωσήφ να στείλει ρωσικά στρατεύματα στην Τρανσυλβανία. Μετά τις αρχικές επιτυχίες εναντίον των Ρώσων ο στρατός του Μπεμ ηττήθηκε οριστικά στη Μάχη του Τέμεσβαρ (Τιμισοάρα) στις 9 Αυγούστου και ακολούθησε η παράδοση της Ουγγαρίας. Οι Αυστριακοί απέρριψαν ξεκάθαρα την απαίτηση του Οκτωβρίου να γίνουν τα εθνοτικά κριτήρια βάση για εσωτερικά σύνορα, με στόχο τη δημιουργία μιας επαρχίας για τους Ρουμάνους (της Τρανσυλβανία, μαζί με το Βανάτο και τη Βουκοβίνα). δεν ήθελαν να αντικαταστήσουν την απειλή του ουγγρικού εθνικισμού με μια πιθανή απειλή ρουμανικής αυτονόμισης. Ωστόσο δεν δήλωσαν εχθρικοί στη δημιουργία ρουμανικών διοικητικών υπηρεσιών στην Τρανσυλβανία (που εμπόδισε την Ουγγαρία να συμπεριλάβει την περιοχή σε όλα εκτός από το όνομα). Η επικράτεια οργανώθηκε σε  prefecturi (νομαρχίες), με τους Αβραμ Ιάνκου και Μπουτεάνου δύο νομάρχες στα Βουνά Aποσένι. Σημαντικός έγινε ο νομός του Ιάνκου Auraria Gemina (όνομα φορτισμένο με λατινικό συμβολισμό), καθώς ανέλαβε παραμεθόριες περιοχές που δεν ήταν ποτέ πλήρως οργανωμένες.
Στη συνέχεια οι διοικητικές προσπάθειες σταμάτησαν καθώς οι Ούγγροι, υπό τον Γιούζεφ Μπεμ, διεξήγαγαν μια επίθεση μέσω της Τρανσυλβανίας. Με τη συγκαλυμμένη βοήθεια των στρατευμάτων της Ρωσικής Αυτοκρατορίας ο Αυστριακός στρατός (εκτός από τις φρουρές του Γκιούλαφεχερβαρ Άλμπα Ιούλια και του Ντέβα) και η Αυστρορουμανική διοίκηση υποχώρησαν στη Βλαχία και τη Βλαχική Ολτενία (και οι δύο υπό ρωσική κατοχή). Η τελευταία εναπομείνασα δύναμη αντίστασης ήταν αυτή του Αβραμ Ιάνκου: υποχώρησε στα ορεινά, διεξάγοντας ανταρτοπόλεμο κατά των δυνάμεων του Μπεμ προκαλώντας σοβαρές ζημιές και αποκλείοντας τη διαδρομή προς το Gyulafehérvár (Άλμπα Ιούλια). Ωστόσο αντιμετώπιζε σοβαρές ελλείψεις: οι Ρουμάνοι είχαν λίγα όπλα και πολύ λίγο μπαρούτι. Η σύγκρουση διήρκεσε αρκετούς μήνες, με απόκρουση όλων των προσπαθειών της Ουγγαρίας να καταλάβουν το ορεινό οχυρό.
Τον Απρίλιο του 1849 τον Ιάνκου προσέγγισε ο απεσταλμένος της Ουγγαρίας Ioαν Ντράγκος (Ρουμάνος βουλευτής στο Ουγγρικό κοινοβούλιο). Ο Ντράγκος προφανώς ενεργούσε από επιθυμία για ειρήνη και εργάστηκε για να τον συναντήσουν οι Ρουμάνοι ηγέτες στο Αμπρουντμπανια (σήμερα Aμπρουντ) και να ακούσουν τις ουγγρικές απαιτήσεις. Ο αντίπαλος του Ιάνκου, ο Ούγγρος διοικητής Ιμρε Χάτβανι, φαίνεται ότι εκμεταλλεύτηκε την προσωρινή ανακωχή για να επιτεθεί στους Ρουμάνους στο Αμπρουντμπανια, αλλά ο Ιάνκου και οι άνδρες του υποχώρησαν και τον περικύκλωσαν. Ο Χάτβανι εξόργισε τους Ρουμάνους με το να αιχμαλωτίσει και να δολοφονήσει τον Μπουτεάνου. Καθώς η θέση του έγινε πιο αδύναμη, δέχτηκε επίθεση από τους άνδρες του Ιάνκου μέχρι την ήττα του στις 22 Μαΐου. Ο Χάτβανι και το μεγαλύτερο μέρος της ένοπλης ομάδας του σφαγιάστηκαν από τους αντιπάλους τους. Ο Ιάνκου κατέλαβε τα κανόνια του, αλλάζοντας το τακτικό πλεονέκτημα για τους επόμενους μήνες. Ο Λάγιος Κόσουτ εξοργίστηκε από τη χειρονομία του Χάτβανι (σε μια επιθεώρηση απέλυσε όλους τους στενούς συνεργάτες του), καθώς κατέστησε τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις απίθανες.
Ωστόσο η σύγκρουση έγινε ηπιότερη: οι άνδρες του Ιάνκου επικεντρώθηκαν στην κατάληψη των τοπικών πόρων και προμηθειών, επιλέγοντας να προκαλέσουν απώλειες μόνο μέσω αψιμαχιών. Η ρωσική επέμβαση τον Ιούνιο επιτάχυνε μια κλιμάκωση, καθώς οι Πολωνοί που πολεμούσαν στα ουγγρικά επαναστατικά σώματα ήθελαν να αντισταθούν στον τσαρικό στρατό. Ο Χένρικ Ντέμπινσκι, Πολωνός στρατηγός, διαπραγματεύτηκε για μια εκεχειρία μεταξύ του Κόσουτ και των Βλαχών εμιγκρέδων επαναστατών. Οι τελευταίοι, που ήταν κοντά στον Ιάνκου (ειδικά οι Νικολάε Μπαλτσέσκου, Γκέοργκε Μαγκέρου, Αλεξάντρου Γκολέσκου και Ιόν Γκίκα) ήθελαν να νικήσουν τον ρωσικό στρατό που είχε συντρίψει το κίνημά τους τον Σεπτέμβριο του 1848.
Ο Μπαλτσέσκου και ο Κόσουτ συναντήθηκαν τον Μάιο του 1849 στο Ντέμπρετσεν. Η συνάντησή τους γιορτάζεται από τότε από Ρουμάνους μαρξιστές ιστορικούς και πολιτικούς. Η καταδίκη του Καρλ Μαρξ για οτιδήποτε αντίθετο στον Κόσουτ είχε ως αποτέλεσμα κάθε ρουμανική πρωτοβουλία να θεωρείται αυτόματα «αντιδραστική». Με τη συμφωνία ο Κόσουτ κολάκευε τους Βλάχους, ενθαρρύνοντάς τους να πείσουν τον στρατό του Ιάνκου να εγκαταλείψει την Τρανσυλβανία για να βοηθήσει τον Μπαλτσέσκου στο Βουκουρέστι. Ενώ συμφώνησε να μεσολαβήσει για την ειρήνη, ο Μπαλτσέσκου δεν παρουσίασε ποτέ αυτούς τους όρους στους μαχητές στα βουνά Aπουσένι. Το μόνο στο οποίο συμφώνησε ο Ιάνκου ήταν η ουδετερότητα των δυνάμεών του στη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουγγαρίας. Έτσι εξασφάλισε τη θέση του καθώς ο Ουγγρικός στρατός υπέστη ήττες τον Ιούλιο (με αποκορύφωμα τη μάχη του Σέγκεσβαρ) και συνθηκολόγησε στις 13 Αυγούστου.
Μετά την καταστολή της επανάστασης η Αυστρία επέβαλε ένα κατασταλτικό καθεστώς στην Ουγγαρία και κυβέρνησε την Τρανσυλβανία απευθείας μέσω ενός στρατιωτικού κυβερνήτη, με επίσημη γλώσσα τα γερμανικά. Η Αυστρία κατάργησε την Ένωση των Τριών Εθνών και αναγνώρισε τους Ρουμάνους. Αν και οι αυστριακές αρχές έδωσαν γαίες στους πρώην δουλοπάροικους, αυτές συχνά δεν επαρκούσαν για το βιοπορισμό τους. Αυτές οι κακές συνθήκες έκαναν πολλές ρουμανικές οικογένειες να περάσουν στη Βλαχία και τη Μολδαβία αναζητώντας καλύτερη ζωή.
Οι Ρουμάνοι εθνικιστές Στέρκα-Σουλούτιου, Μπάριτ, Μπαρνούτιου και Λαούριαν απαίτησαν «τα άλλα έθνη της Τρανσυλβανίας να αποκαλούν το ρουμανικό έθνος Ρουμάνους και όχι oláh ή Walach». Η εθνοσυνέλευση της Τρανσυλβανίας του 1849 αποδέχτηκε αυτό το αίτημα.
Αυστροουγρική Αυτοκρατορία
Λόγω εξωτερικών και εσωτερικών προβλημάτων οι μεταρρυθμίσεις φαινόταν αναπόφευκτες για να διασφαλιστεί η ακεραιότητα της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων. Σημαντικές στρατιωτικές ήττες της Αυστρίαςaw (όπως η Μάχη του Κένιγκρατς το 1866) ανάγκασαν τον Αυστριακό Αυτοκράτορα Φραγκίσκο Ιωσήφ να παραχωρήσει εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Για να κατευνάσει τον ουγγρικό αυτονομισμό, ο αυτοκράτορας έκανε μια συμφωνία με την Ουγγαρία (τον Αυστροουγγρικό Συμβιβασμό του 1867, που διαπραγματεύτηκε ο Φέρεντς Ντέακ) με την οποία δημιουργήθηκε η δυαδική μοναρχία Αυστροουγγαρίας. Τα δύο βασίλεια διοικούνταν χωριστά από δύο κοινοβούλια και δύο πρωτεύουσες, με κοινό μονάρχη και κοινή εξωτερική και στρατιωτική πολιτική. Οικονομικ, η αυτοκρατορία ήταν μια τελωνειακή ένωση. Ο πρώτος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας μετά τον συμβιβασμό ήταν ο Κόμης Γκιούλα Αντράσι. Το παλιό Ουγγρικό Σύνταγμα αποκαταστάθηκε και ο Φραγκίσκος Ιωσήφ στέφθηκε Βασιλιάς της Ουγγαρίας. Ρουμάνοι διανοούμενοι εξέδωσαν τη Διακήρυξη του Μπλάι σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον Συμβιβασμό.
Α' Παγκόσμιος Πόλεμος
Οταν ξέσπασε ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, το Βασίλειο της Ρουμανίας αρνήθηκε να ενταχθεί στις Κεντρικές Δυνάμεις και παρέμεινε ουδέτερο, αν και οι βασιλιάδες Κάρολος Α' και Φερδινάνδος Α' προέρχονταν από τη γερμανική δυναστεία των Χοεντσόλερν.
Στις 17 Αυγούστου 1916 η Ρουμανία υπέγραψε μυστική συνθήκη (τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου του 1916) με τις Δυνάμεις της Αντάντ (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία και Ρωσία), σύμφωνα με την οποία οι Σύμμαχοι συμφώνησαν η Τρανσυλβανία, το Βανάτο και το Πάρτιουμ θα δίνονταν μετά τον πόλεμο στη Ρουμανία αν η χώρα συμμετείχε σε αυτόν. Η Ρουμανία προσχώρησε στην Τριπλή Αντάντ μετά την υπογραφή της συνθήκης και κήρυξε τον πόλεμο κατά των Κεντρικών Δυνάμεων στις 27 Αυγούστου 1916. Διέσχισε τα Καρπάθια Όρη και μπήκε στην Τρανσυλβανία, αναγκάζοντας τις Κεντρικές Δυνάμεις να ανοίξουν καινούριο μέτωπο. Μια γερμανοβουλγαρική αντεπίθεση ξεκίνησε τον επόμενο μήνα στη Δοβρουτσά και στα Καρπάθια, απωθώντας τον Ρουμανικό στρατό πίσω στη Ρουμανία μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου με τελική κατάληξη την κατάληψη του Βουκουρεστίου. Η έξοδος της Ρωσίας από τον πόλεμο τον Μάρτιο του 1918 με τη Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ άφησε μόνη της στην Ανατολική Ευρώπη τη Ρουμανία, που τον Μάιο διαπραγματεύθηκε μια συνθήκη ειρήνης με τη Γερμανία (Συνθήκη του Βουκουρεστίου (1918)). Στα μέσα του 1918 οι Κεντρικές Δυνάμεις έχαναν τον πόλεμο στο Δυτικό Μέτωπο] και η [[Αυστροουγγαρία|Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία είχε αρχίσει να διαλύεται. Η Συνθήκη του Βουκουρεστίου του Μαίου καταγγέλθηκε τον Οκτώβριο του 1918 από τη Ρουμανική κυβέρνηση, που στη συνέχεια εισήλθε ξανά στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων και προχώρησε στον ποταμό Mούρες (Μάρος) στην Τρανσυλβανία. Η Αυστροουγγαρία υπέγραψε γενική ανακωχή στην Πάντοβα στις 3 Νοεμβρίου 1918 και τα έθνη εντός της Αυστροουγγαρίας διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους από την αυτοκρατορία τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.
Η σύζυγος του Βασιλιά Φερδινάνδου Μαρία (που είχε βρετανική και ρωσική καταγωγή) είχε μεγάλη επιρροή εκείνα τα χρόνια.
Μεσοπόλεμος
Το 1918 αποτέλεσμα της ήττας της Γερμανίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν η κατάρρευση της Αυστροουγγρικής μοναρχίας. Στις 31 Οκτωβρίου η επιτυχημένη Επανάσταση των Χρυσανθέμων στη Βουδαπέστη έφερε στην εξουσία τον αριστερό φιλελεύθερο κόμη, φίλο της Αντάντ, Μιχαήλ Κάρολι, ως πρωθυπουργό της Ουγγαρίας. Επηρεασμένος από τον πασιφισμό του Γούντροου Ουίλσον ο Κάρολι διέταξε τον αφοπλισμό του Ουγγρικού Στρατού και η κυβέρνησή του έθεσε εκτός νόμου όλες τις ουγγρικές ένοπλες ενώσεις και προτάσεις που είχαν σκοπό να υπερασπιστούν τη χώρα.
Οι ηγέτες του Ρουμανικού Εθνικού Κόμματος της Τρανσυλβανίας συναντήθηκαν και συνέταξαν ένα ψήφισμα που επικαλείτο το δικαίωμα αυτοδιάθεσης (επηρεασμένο από τα 14 σημεία του Γούντροου Ουίλσον) για τον Ρουμανικό λαό της Τρανσυλβανίας και κήρυξε την ένωσή της με τη Ρουμανία. Τον Νοέμβριο το Εθνικό Κεντρικό Συμβούλιο της Ρουμανίας, που εκπροσωπούσε όλους τους Ρουμάνους της Τρανσυλβανία, γνωστοποίησε την κυβέρνηση της Βουδαπέστης ότι θα αναλάμβανε τον έλεγχο είκοσι τριών κομητειών της Τρανσυλβανίας (και τμήματα άλλων τριών) και ζήτησε την ουγγρική απάντηση ως τις 2 Νοεμβρίου. Η Ουγγρική κυβέρνηση μετά από διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο απέρριψε την πρόταση, ισχυριζόμενος ότι δεν μπορούσε να εξασφαλίσει τα δικαιώματα του ουγγρικού και του γερμανικού πληθυσμού. Στο Γκιούλαφεχερβαρ ([[Άλμπα Ιούλια) την 1η Δεκεμβρίου η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Άλμπα Ιούλια ενέκρινε ψήφισμα που ζητούσε την ένωση όλων των Ρουμάνων σε ένα ενιαίο κράτος. Το Εθνικό Συμβούλιο των Γερμανών της Τρανσυλβανίας και το Συμβούλιο των Σουηβών του Δούναβη από το Βανάτο ενέκριναν τη διακήρυξη στις 8 Ιανουαρίου 1919. Αντιδρώντας η Ουγγρική Γενική Συνέλευση του Κόλοζβαρ (Κλουζ) επιβεβαίωσε εκ νέου την πίστη των Ούγγρων της Τρανσυλβανίας στην Ουγγαρία στις 22 Δεκεμβρίου 1918. Magyarorszag 1920.png Ο Ρουμανικός Στρατός, εκπροσωπώντας τις δυνάμεις της Αντάντ, εισήλθε στην Τρανσυλβανία από τα ανατολικά στις 12 Νοεμβρίου 1918. Τον Δεκέμβριο μπήκε στη νότια Τρανσυλβανία, διέσχισαν τη γραμμή οριοθέτησης στον ποταμό Mάρος (Mούρες) μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου και προχώρησε στο Κόλοζβαρ (Κλουζ) και στο Μάραμορσιγκετ (Σίγκετ) αφού έκανε αίτημα στις Δυνάμεις των Βερσαλλιών να προστατεύσει τους Ρουμάνους της Τρανσυλβανία. Τον Φεβρουάριο του 1919, για να αποφευχθούν ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των Ρουμανικών και των αποσυρόμενων Ουγγρικών στρατευμάτων, δημιουργήθηκε μια ουδέτερη ζώνη.
Ο πρωθυπουργός της νεοανακηρυχθείσας Δημοκρατίας της Ουγγαρίας παραιτήθηκε τον Μάρτιο του 1919, αρνούμενος τις εδαφικές παραχωρήσεις (συμπεριλαμβανομένης της Τρανσυλβανίας) που ζητούσε η Αντάντ. Όταν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ουγγαρίας (με επικεφαλής τον Μπέλα Κουν) ήρθε στην εξουσία τον Μάρτιο του 1919, ανακήρυξε την Ουγγρική Σοβιετική Δημοκρατία, υποσχόμενος ότι η Ουγγαρία θα ανακτούσε τα εδάφη που ήταν υπό τον έλεγχό της στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, και επιτέθηκε στην Τσεχοσλοβακία και τη Ρουμανία, οδηγώντας στον Ουγγρορουμανικό Πόλεμο του 1919. Ο Ουγγρικός στρατός ξεκίνησε μια επίθεση τον Απρίλιο του 1919 στην Τρανσυλβανία κατά μήκος των ποταμών Σόμες (Σάμος) και Μάρος. Μια ρουμανική αντεπίθεση έφτασε μέχρι τον ποταμό Τίσα τον Μάιο. Μια άλλη ουγγρική επίθεση τον Ιούλιο διείσδυσε 60 χιλιόμετρα στις ρουμανικές γραμμές πριν από μια νέα ρουμανική αντεπίθεση που οδήγησε στο τέλος της Ουγγρικής Σοβιετικής Δημοκρατίας και κατόπιν την κατάληψη της Βουδαπέστης. Ο ρουμανικός στρατός αποχώρησε από την Ουγγαρία μεταξύ Οκτωβρίου 1919 και Μαρτίου 1920. Η România Mare ("Μεγάλη Ρουμανία") αναφέρεται στο Ρουμανικό κράτος μεταξύ του Α΄ και του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ρουμανία έφτασε στη μεγαλύτερη εδαφική της έκταση, ενώνοντας σχεδόν όλα τα ιστορικά ρουμανικά εδάφη (εκτός από το βόρειο Mαραμούρες, το Δυτικό Βανάτο και μικρές περιοχές του Πάρτιουμ και της Κρίσανα). Η Μεγάλη Ρουμανία ήταν ιδανικό του ρουμανικού εθνικισμού.
Στο τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου οι βουλευτές των Ρουμάνων της Τρανσυλβανίας διακήρυξαν την ένωση της Τρανσυλβανίας με τη Ρουμανία στην Άλμπα Ιούλια την 1η Δεκεμβρίου 1918. Η Βεσσαραβία, έχοντας κηρύξει την ανεξαρτησία της από τη Ρωσία το 1917 στη Διάσκεψη της Χώρας (Sfatul Țării), κήρυξε την ένωσή της με τη Ρουμανία και κάλεσε τα Ρουμανικά στρατεύματα να προστατεύσουν την επαρχία από τους Μπολσεβίκους. Η ένωση της Μπουκοβίνας και της Βεσσαραβίας με τη Ρουμανία επικυρώθηκε το 1920 με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών. Η Ρουμανία είχε επίσης αποκτήσει τη Νότια Δοβρουτσά από τη Βουλγαρία ως αποτέλεσμα της νίκης της στον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο το 1913. Η Συνθήκη του Τριανόν (4 Ιουνίου 1920) καθόρισε τα νέα σύνορα με την Ουγγαρία, αποδίδοντας την Τρανσυλβανία και τμήματα του Βανάτου, της Κρισάνα και του Μαραμούρες το Βασίλειο της Ρουμανίας. Ο Βασιλιάς Φερδινάνδος και η Βασίλισσα Μαρία της Ρουμανίας στέφθηκαν στην Άλμπα Ιούλια το 1922.
Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και Κομμουνιστική περίοδος
Τον Αύγουστο του 1940, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το βόρειο μισό της Τρανσυλβανίας (Βόρεια Τρανσυλβανία) προσαρτήθηκε στην Ουγγαρία με τη Δεύτερη Επιδίκαση της Βιέννης, αφήνοντας τη Νότια Τρανσυλβανία στη Ρουμανία. Στις 19 Μαρτίου 1944, μετά την κατάληψη της Ουγγαρίας από τον στρατό της Ναζιστικής Γερμανίας με την Επιχείρηση Mαργαρίτα, η Βόρεια Τρανσυλβανία τέθηκε υπό γερμανική στρατιωτική κατοχή. Μετά το Πραξικόπημα του Βασιλιά Μιχαήλ η Ρουμανία εγκατέλειψε τον Άξονα και εντάχθηκε στους Συμμάχους και, ως εκ τούτου, πολέμησε μαζί με τον Κόκκινο Στρατό] της [[Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών|Σοβιετικής Ένωσης ενάντια στη Ναζιστική Γερμανία, ανακτώντας τη Βόρεια Τρανσυλβανία. Η Δεύτερη Επιδίκαση της Βιέννης ακυρώθηκε από τη Συμμαχική Επιτροπή με τη Συμφωνίας Εκεχειρίας με τη Ρουμανία (12 Σεπτεμβρίου 1944) της οποίας το άρθρο 19 όριζε τα εξής:
Οι Συμμαχικές Κυβερνήσεις θεωρούν την επιδίκαση της Βιέννης σχετικά με την Τρανσυλβανία ως άκυρη και συμφωνούν ότι η Τρανσυλβανία (ή το μεγαλύτερο μέρος της) θα πρέπει να επιστραφεί στη Ρουμανία, υπό την επιφύλαξη επιβεβαίωσης κατά την ειρηνευτική διευθέτηση και η Σοβιετική Κυβέρνηση συμφωνεί ότι οι Σοβιετικές δυνάμεις θα λάβουν μέρος για τον σκοπό αυτό σε κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις με τη Ρουμανία κατά της Γερμανίας και της Ουγγαρίας.
Η Συνθήκη του Παρισιού του 1947 επιβεβαίωσε τα σύνορα μεταξύ Ρουμανίας και Ουγγαρίας, όπως είχαν οριστεί αρχικά στη Συνθήκη του Τριανόν, 27 χρόνια νωρίτερα, επιβεβαιώνοντας έτσι την επιστροφή της Βόρειας Τρανσυλβανίας στη Ρουμανία. Από το 1947 έως το 1989 η Τρανσυλβανία, όπως και η υπόλοιπη Ρουμανία, ήταν υπό κομμουνιστικό καθεστώς.
Μετακομμουνιστική περίοδος
]
Από το 1947 έως το 1989, η Τρανσυλβανία, μαζί με την υπόλοιπη Ρουμανία, ήταν υπό κομμουνιστικό καθεστώς. Οι εθνοτικές συγκρούσεις του Târgu Mureş μεταξύ εθνοτικών Ρουμάνων και Ούγγρων τον Μάρτιο του 1990 έλαβαν χώρα μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος και έγιναν το πιο αξιοσημείωτο διαεθνοτικό περιστατικό στη μετακομμουνιστική εποχή. Σήμερα η "κυρίως Τρανσυλβανία" περιλαμβάνει τους ρουμανικούς νομούς (județe) Άλμπα, Μπίστριτσα-Νάσαουντ, Μπρασόβ, Κλουζ, Κόβασνα, Χάργκιτα, Χουνεντοάρα, Μούρες, Σάλαζ και Σιμπίου. Εκτός από την κυρίως Τρανσυλβανία η σύγχρονη Τρανσυλβανία περιλαμβάνει τμήματα του Βανάτου, της Κρίσανα και του Mαραμούρες. Αυτές οι περιοχές βρίσκονται στους νομούς Αράντ, Μπίχορ, Κάρας-Σεβερίν, Mαραμούρες, Σάλαζ, Σάτου Μάρε και Tίμις.
Δημογραφική και ιστορική έρευνα
Υπάρχει μια διαρκής επιστημονική συζήτηση μεταξύ Ούγγρων και Ρουμάνων ιστορικών σχετικά με τον μεσαιωνικό πληθυσμό της Τρανσυλβανίας. Ενώ ορισμένοι Ρουμάνοι ιστορικοί υποστηρίζουν την ύπαρξη συνεχούς ρουμανικής πλειοψηφίας, οι Ούγγροι ιστορικοί υποστηρίζουν τη συνεχή εγκατάσταση Ρουμάνων στο Βασίλειο της Ουγγαρίας.
Ο ιστορικός Ιοάν-Αουρέλ Ποπ εκτιμάει ότι 800.000 άνθρωποι ζούσαν στη Ρωμαϊκή Δακία τον 3ο αιώνα και αμφιβάλλει ότι η νεοσύστατη επαρχία Νότια του Δούναβη θα μπορούσε να είχε απορροφήσει έναν τόσο μεγάλο πληθυσμό.
Σύμφωνα με τον Τζην Σέντλαρ δεν μπορεί να εξακριβωθεί από καμία σωζόμενη τεκμηριωμένη μαρτυρία πόσοι Βλάχοι μπορεί να κατοικούσαν στην Τρανσυλβανία τον 11ο αιώνα. Ο πραγματικός αριθμός των ατόμων που ανήκαν σε εθνικότητες είναι στην καλύτερη εικασία ότι οι Βλάχοι μπορεί να αποτελούσαν τα δύο τρίτα του πληθυσμού της Τρανσυλβανίας το 1241 τις παραμονές της εισβολής των Μογγόλων. Ούγγροι και Ρουμάνοι ιστορικοί προσπάθησαν να αποδείξουν ότι οι πρόγονοί τους ήταν οι πρώτοι που εγκαταστάθηκαν στην Τρανσυλβανία. Οι Ρουμάνοι θεωρούν εαυτούς απόγονους των φυλών της Δακίας, που αναμείχθηκαν με Ρωμαίους εποίκους και διέμεναν συνεχώς στην Τρανσυλβανία. Οι Ούγγροι ισχυρίζονται ότι ο βλάχικος πληθυσμός εισήλθε στην Τρανσυλβανία από τα Βαλκάνια μόλις τον 12ο αιώνα, επιχείρημα που υποστηρίζεται από την προέλευση ορισμένων τοπωνυμίων της Τρανσυλβανίας από την εποχή των μεγάλων μεταναστεύσεων των Σλάβων και από αρκετές βαλκανικές επιρροές στη ρουμανική γλώσσα.
Οι ιστορικοί Ιοάν Μπολοβάν και Σορίνα-Πάουλα Μπολοβάν έκαναν πολλαπλές εκτιμήσεις για τον πληθυσμό της Τρανσυλβανίας πριν από την πρώτη απογραφή του 1869. Υποστηρίζοντας ότι οι Ρουμάνοι ήταν η πλειοψηφία του πληθυσμού το 1288 στην πρώτη εθνική συνέλευση στην Τρανσυλβανία, το 1536 όταν ζούσαν Ο Νικόλαους Ολαχους και ο Αντον Βεράντιους με βάση τα έργα τους, το 1690 με απόλυτη ρουμανική πλειοψηφία, ότι καμία σημαντική δημογραφική αλλαγή δεν συνέβη μεταξύ του Μεσαίωνα και του 1750 με βάση την αυστριακή φορολογική καταγραφή και ότι οι Ρουμάνοι εξακολουθούσαν να αποτελούν την πλειοψηφία το 1773 με βάση τα λόγια του Αυτοκράτορα Ιωσήφ Β΄. Επιπλέον διαφωνούν με την ουγγρική ιστοριογραφία για μαζική μετανάστευση Ρουμάνων από τη Βλαχία και τη Μολδαβία στην Τρανσυλβανία, επειδή μια τέτοια μαζική δημογραφική αλλαγή δεν μπορεί να βρεθεί στην αυστριακή φορολογική καταγραφή του 1750, που παρακολουθούσε νεοφερμένους τις προηγούμενες δεκαετίες και ότι η αυστριακή διοίκηση εξέφραζε ανησυχία για τους Ρουμάνους της Τρανσυλβανίας που έφυγαν για τη Βλαχία και τη Μολδαβία, συμπεριλαμβανομένου του Αυτοκράτορα Ιωσήφ Β'. Σύμφωνα με τον Βλαντ Τζεορτζέσκου οι Ρουμάνοι ήταν η πλειοψηφία του πληθυσμού το 1437 κατά την εξέγερσης της Μπόμπαλνα.
Ο Πάπας Πίος Β΄ (Αινείας Σίλβιο Πικολομίνι) βεβαίωσε τον 15ο αιώνα στο βιβλίο του Ευρώπη ότι η Τρανσυλβανία «κατοικείτο στην εποχή μας από τρεις φυλές: Γερμανούς, Σέκελι και Βλάχους», ανέφερε επίσης «μπορείς να βρεις μόνο λίγους άντρες ειδικευμένους στις μάχες μεταξύ των Τρανσυλβανών που δεν ξέρουν ουγγρικά».
Ο Νικόλαους Ολαχους, Αρχιεπίσκοπος της Ουγγαρίας ανέφερε στο βιβλίο του Ουγγαρία και Αττίλας το 1536 ότι στην Τρανσυλβανία "Ζουν τέσσερα έθνη διαφορετικής προέλευσης Ούγγροι, Σέκελι, Σάξονες και Βλάχοι".
Βασισμένες στο έργο του Αντώνιου Βράντσιτς Vrančić (Expeditionis Solymani στο Moldaviam et Transsylvaniam libri duo. De situ Transsylvaniae, Moldaviae et Transalpinae liber tertius), υπάρχουν περισσότερες εκτιμήσεις καθώς το πρωτότυπο κείμενο μεταφράζεται/ερμηνεύεται με διαφορετικό τρόπο και ιδιαίτερα από Ρουμάνους και Ούγγρους μελετητές. Σύμφωνα με την ερμηνεία του Ιοάν-Αουρέλ Ποπ ο Αντώνιος Βράντσιτς έγραψε ότι η Τρανσυλβανία «κατοικείται από τρία έθνη – Σέκελι, Ούγγρους και Σάξονες· θα πρέπει επίσης να προσθέσω τους Ρουμάνους που –αν και ίσοι με τους άλλους σε αριθμό– δεν έχουν ελευθερίες, κανένα τίτλο ευγένειας και κανένα δικό τους δικαίωμα, εκτός από ένα μικρό αριθμό τους που ζει στην Περιφέρεια του Χάτσζεγκ, όπου πιστεύεται ότι βρισκόταν η πρωτεύουσα του Δεκέβαλου και που έγιναν ευγενείς την εποχή του Ιωάννη Ουνυάδη, γέννημα θρέμμα αυτού του τόπου, επειδή έπαιρνε πάντα ακούραστα μέρος στις μάχες κατά των Τούρκων»,, ενώ σύμφωνα με τον Κάρολι Νίαραντι Ρ. η σωστή μετάφραση του πρώτου μέρους της πρότασης θα ήταν: ''«...θα πρέπει να προσθέσω και τους Ρουμάνους που – αν και δεν είναι ίσοι με κανέναν από τους άλλους σε αριθμό...». Μάλιστα ρουμανικές αυτονομίες υπήρχαν και στο Φαιγκαιράς, τον Τέμες και το Μάραμαρος.
Σύμφωνα με τον Τζορτζ Χουάιτ το 1600 οι Ρουμάνοι κάτοικοι ήταν κυρίως αγρότες, αποτελώντας περισσότερο από το 60 τοις εκατό του πληθυσμού.
Στο Letopisețul Țării Moldovei (1642–1647) ο Μολδαβός χρονικογράφος Γρηγόριος Ούρεκε παρατηρεί ότι «η Τρανσυλβανία κατοικείται περισσότερο από Ρουμάνους παρά από Ούγγρους».
Γύρω στο 1650 ο Βασίλε Λούπου σε μια επιστολή που έγραψε στον Σουλτάνο βεβαιώνει ότι ο αριθμός των Ρουμάνων είναι μεγαλύτερος από το ένα τρίτο του πληθυσμού.
Στη Βλαχία οι μπέηδες ήταν πολύ τυραννικοί απέναντί τους, γι' αυτό αυτοί οι ραγιάδες λέγοντας: «Ας είναι δικαιοσύνη η δικαιοσύνη» μετακόμισαν όλοι στην Τρανσυλβανία και πληρώνουν ένα φόρο σε χρυσό στον βασιλιά και δεν έχουν άλλες υποχρεώσεις Seyahatnâme
Το 1684 ο Mϋρων Κοστίν έγραψε στο έργο του Istoria în versuri polone despre Ţara Moldovei şi Munteniei: «Σήμερα αυτοί (οι Ρουμάνοι) είναι περισσότεροι από τους Ούγγρους, ξεκινώντας από την Μπάτσκα των Σέρβων του Τέμες, σε όλο το Mούρες, στο Χάταγκ, γύρω από το Μπάλγκραντ, όπου ζουν οι πρίγκιπες, στην Κομητεία Ολτ και σε όλο το Mαραμούρες».
Σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις της αυστριακής διοικητικής αρχής (Verwaltungsgericht), που χρονολογούνται από το 1712–1713, η εθνοτική κατανομή του πληθυσμού στην Τρανσυλβανία ήταν η εξής: 47% Ούγγροι, 34% Ρουμάνοι και 19%, Σάξονες.
Σύμφωνα με τον Σάξονα πάστορα Στέφαν Λούντβιχ Ροτ το 1842 "Δεν υπάρχει ανάγκη να δηλωθεί μια γλώσσα ως επίσημη γλώσσα της χώρας. Διότι έχουμε ήδη μια γλώσσα της χώρας. Δεν είναι γερμανική, αλλά ούτε και ουγγρική, είναι ρουμανική Όσο κι αν πασχίζουμε εμείς, τα έθνη που εκπροσωπούνται στη Δίαιτα, δεν μπορούμε να αλλάξουμε τίποτα. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Αυτή η πραγματικότητα δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Μόλις συναντηθούν δύο πολίτες διαφορετικών εθνικοτήτων και κανένας δεν ξέρει τη γλώσσα του άλλου, η ρουμανική γλώσσα τους χρησιμεύει αμέσως για να συνεννοηθούν. Όταν πηγαίνετε σε ένα ταξίδι, όταν πηγαίνετε στην αγορά, όλοι γνωρίζουν τη ρουμανική γλώσσα. Πριν ελέγξετε αν κάποιος μιλάει γερμανικά ή ουγγρικά, η συζήτηση ξεκινά στα ρουμανικά. Δεν μπορείτε να μιλήσετε αλλιώς στον Ρουμάνο γιατί συνήθως μιλάει μόνο στη δική του γλώσσα. Είναι εξηγήσιμο: για να μάθεις ουγγρικά ή γερμανικά, χρειάζεσαι σχολικά μαθήματα, ενώ μπορείς να μάθεις τη ρουμανική γλώσσα μόνος σου, στον δρόμο, στην καθημερινή επαφή με ανθρώπους. Η ευκολία εκμάθησής της δεν περιορίζεται στο μεγάλο αριθμό λατινικών λέξεων, που υιοθέτησε αυτός ο λαός με τη συγχώνευση ή με τους Ρωμαίους αποίκους και για τις οποίες είμαστε γνωστοί εμείς οι Τρανσυλβανοί, λόγω της εκπαίδευσής μας στο λατινικό πνεύμα μέχρι τώρα, αλλά και από το γεγονός ότι η ίδια η ζωή μας φέρνει σε καθημερινή επαφή με αυτό τον πολυάριθμο λαό. Σήμερα μαθαίνεις μια λέξη, αύριο μια άλλη και μετά από λίγο παρατηρείς ότι μπορείς να μιλάς ρουμάνικα, χωρίς ουσιαστικά να τα έχεις μάθει. Ακόμα κι αν δεν είναι τόσο εύκολο για κάποιον να το μάθει, συνιστάται να το κάνει για χίλιους διαφορετικούς λόγους. Αν θέλετε να μιλήσετε με ένα Ρουμάνο, πρέπει να χρησιμοποιήσετε τη γλώσσα του, αν δεν θέλετε να ακούσετε ένα "δεν ξέρω!" με ανασήκωμα των ώμων».
Η πρώτη επίσημη απογραφή στην Τρανσυλβανία στην οποία έγινε διάκριση μεταξύ εθνικοτήτων (διάκριση με βάση τη μητρική γλώσσα) έγινε από τις αυστροουγγρικές αρχές το 1869 με 59,0% Ρουμάνους, 24,9% Ούγγρους και 11,9% Γερμανοί σε συνολικό πληθυσμό 4.224.436 ατόμων.
Μεταξύ 1880 και 1910 το απογραφικό σύστημα της Αυστροουγγαρίας βασιζόταν στην πρώτη γλώσσα που χρησιμοποιείτο για την επικοινωνία. Πριν από το 1880 οι Εβραίοι υπολογίζονταν ως εθνική ομάδα, αργότερα καταμετρούντο σύμφωνα με τη μητρική τους γλώσσα και η πλειοψηφία (75,7%) του εβραϊκού πληθυσμού ανέφερε τα ουγγρικά ως κύρια γλώσσα τους, επομένως μετρήθηκαν ως εθνικά Ούγγροι στις απογραφές.
Τα στοιχεία που καταγράφονται σε όλες τις εκτιμήσεις και τις απογραφές παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα.
Γεωγραφία και εθνογραφία
Το Τρανσυλβανικό οροπέδιο, με υψόμετρο από 300 ως 500 μέτρα, αρδεύεται από τους ποταμούς Μούρες, Σόμες, Κρις και Ολτ, καθώς και από άλλους παραπόταμους του Δούναβη. Ο πυρήνας αυτός της ιστορικής Τρανσυλβανίας αντιστοιχεί περίπου σε εννέα νομούς της σημερινής Ρουμανίας. Το οροπέδιο περιβάλλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τους ανατολικούς, νότιους και ρουμανικούς δυτικούς κλάδους των Καρπαθίων. Η περιοχή περιλαμβάνει την Τρανσυλβανική Πεδιάδα. Άλλες περιοχές στα δυτικά και βόρεια θεωρούνται ευρέως μέρος της Τρανσυλβανίας. Σε κοινή αναφορά τα δυτικά σύνορα της Τρανσυλβανίας ταυτίζονται με τα σημερινά σύνορα Ρουμανίας-Ουγγαρίας, που καθορίστηκαν με τη Συνθήκη του Τριανόν του 1920, αν και γεωγραφικά τα δύο δεν είναι ακριβώς τα ίδια.
Υπό τη συνήθη έννοια τα δυτικά σύνορα της Τρανσυλβανίας έχουν καταλήξει να συμπίπτουν με τα σημερινά Ρουμανοουγγρικά σύνορα, που καθορίστηκαν με τη συνθήκη του Τριανόν, αν και γεωγραφικά αυτά δεν ταυτίζονται.
Διοικητική διαίρεση
Η έκταση του ιστορικού Βοεβοδάτου είναι 55.146 τετ. χλμ.
Οι περιοχές που παραχωρήθηκαν στη Ρουμανία το 1920 καταλάμβαναν 23 νομούς με έκταση σχεδόν 102.200 τ.χλμ. (102.787–103.093 τ.χλμ. σε ουγγρικές πηγές και 102.200 τ.χλμ. σε σύγχρονες ρουμανικές). Σήμερα, λόγω των αρκετών διοικητικών μεταβολών, η περιοχή καταλαμβάνει 16 νομούς, με έκταση 99.837 τ.χλμ. στην κεντρική και βορειοδυτική Ρουμανία.
Οι 16 νομοί είναι : Άλμπα, Αράντ, Μπιχόρ, Μπίστριτσα-Νισιούντ, Μπρασόβ, Κάρας-Σεβερίν, Κλουζ, Κοβάσνα, Χαργκίτα, Χουνεντοάρα, Μαραμούρες, Μούρες, Σιλάι, Σάτου Μάρε, Σιμπίου και Τίμις.
Πόλεις
Το Κλουζ-Ναπόκα, κοινώς γνωστό ως Κλουζ, είναι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη της Ρουμανία (με την απογραφή του 2011), μετά την πρωτεύουσα της χώρας Βουκουρέστι, και έδρα του νομού Κλουζ. Από το 1790 έως το 1848 και από το 1861 έως το 1867, ήταν η επίσημη πρωτεύουσα του Μεγάλου Πριγκιπάτου της Τρανσυλβανίας. Το Μπρασόβ είναι σημαντικός τουριστικός προορισμός, καθώς είναι η μεγαλύτερη πόλη σε μια περιοχή ορεινών θέρετρων και μια κεντρική τοποθεσία, κατάλληλη για την εξερεύνηση της Ρουμανίας, με παρόμοιες αποστάσεις από πολλούς τουριστικούς προορισμούς (συμπεριλαμβανομένων των θέρετρων της Μαύρης Θάλασσας, των μοναστηριών της βόρειας Μολδαβίας και των ξύλινων εκκλησιών του Mαραμούρες).
Το Σιμπίου είναι ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κέντρα της Ρουμανίας και ορίστηκε Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης για το έτος 2007, μαζί με την πόλη του Λουξεμβούργου. Παλαιότερα ήταν το πολιτιστικό κέντροτων Σαξόνων της Τρανσυλβανίας και μεταξύ 1692-1791 και 1849–65 ήταν η πρωτεύουσα του Πριγκιπάτου της Τρανσυλβανίας.
Ιστορικά
Επίσημες απογραφές για τον πληθυσμό της Τρανσυλβανίας έχουν διεξαχθεί από τον 18ο αιώνα. Την 1η Μαΐου 1784 ο Αυτοκράτορας Ιωσήφ Β΄ εξήγγειλε την πρώτη επίσημη απογραφή Αυτοκρατορία των Αψβούργων, περιλαμβανομένης της Τρανσυλβανίας. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν το 1787 και αυτή η απογραφή εμφάνισε μόνο τον συνολικό πληθυσμό (1.440.986 κάτοικοι). Ο Φένιες Ελεκ, Ούγγρος στατιστικολόγος του 19ου αιώνα, υπολόγισε το 1842 ότι στον πληθυσμό της Τρανσυλβανίας το διάστημα 1830-1840 οι πλειοψηφούντες Ρουμάνοι ήταν 62,3% και οι Ούγγροι 23,3%.
Η πρώτη επίσημη απογραφή στην Τρανσυλβανία που έκανε διάκριση μεταξύ εθνικοτήτων (διάκριση επί τη βάσει της μητρικής γλώσσας) διεξήχθη από τις Αυστροουγγρικές αρχές το 1869 με το εξής αποτέλεσμα : Ρουμάνοι 59,0%, Ούγγροι 24,9%, Γερμανοί 11,9%. Το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα ο Ουγγρικός πληθυσμός της Τρανσυλβανίας αυξήθηκε από 24,9% το 1869 σε 31.6%, όπως έδειξε η Ουγγρική απογραφή του 1910. Στο ίδιο διάστημα το ποσοστό του Ρουμανικού πληθυσμού μειώθηκε από 59,0% σε 53,8% και το ποσοστό του Γερμανικού πληθυσμού μειώθηκε από 11,9% σε 10,7% σε συνολικό πληθυσμό 5.262.495. Σε αυτή τη μεταβολή συνέβαλαν πολύ οι πολιτικές εξουγγρισμού.
Το ποσοστό της Ρουμανικής πλειοψηφίας αυξήθηκε σημαντικά μετά την ανακήρυξη της ένωσης της Τρανσυλβανίας με τη Ρουμανία μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1918. Το ποσοστό των Ούγγρων στην Τρανσυλβανία υπέστη ραγδαία μείωση καθώς οι περισσότεροι κάτοικοί της μετακινούντο σε αστικές περιοχές, όπου η πίεση να αφομοιωθούν και να εκρουμανισθούν ήταν μεγαλύτερη. Η απαλλοτρίωση των περιουσιών των Ούγγρων μεγιστάνων, η διανομή των γαιών στους Ρουμάνους αγρότες και η πολιτική πολιτιστικού εκρουμανισμού, που ακολούθησε τη Συνθήκη του Τριανόν, αποτέλεσαν σημαντικές αιτίες τριβής μεταξύ Ουγγαρίας και Ρουμανίας. Αλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν τη μετανάστευση μη Ρουμανικού πληθυσμού, την αφομοίωση και την εσωτερική μετανάστευση εντός της Ρουμανίας (εκτιμάται ότι μεταξύ 1945 και 1977 περίπου 630.000 άτομα μετακινήθηκαν από το Παλιό Βασίλειο στην Τρανσυλβανία και 280.000 αντιστρόφως, κυρίως στο Βουκουρέστι.
Σήμερα
Η απογραφή του 2002 ταξινόμησε την Τρανσυλβανία ως ολόκληρη την περιοχή της Ρουμανίας δυτικά των Καρπαθίων. Η περιοχή έχει πληθυσμό 7.221.733, με μεγάλη πλειοψηφία Ρουμάνων (75,9%). Υπάρχουν επίσης σημαντικές κοινότητες Ούγγρων (19,6%), Ρομά (3,3%), Γερμανών (0,7%) και άλλων (Βουλγάρων, Ελλήνων κ.α.) (0,1%). Ο Ουγγρικός πληθυσμός της Τρανσυλβανίας αποτελεί πλειοψηφία στους νομούς Κοβάσνα (84,8%)και Χαργκίτα (73,6%). Πολλοί Ούγγροι υπάρχουν επίσης στους νομούς Μούρες (37,8%), Σάτου Μάρε (34,5%), Μπίχορ (25,2%) και Σιλάι (23,2%).
Οικονομία
Η Τρανσυλβανία είναι πλούσια σε κοιτάσματα ορυκτών, κυρίως λιγνίτη, σίδηρο, μόλυβδο, μαγγάνιο, χρυσό, χαλκό, φυσικό αέριο, αλάτι και θείο.
Το ΑΕΠ της Τρανσυλβανίας (ονομαστικό) είναι 194 δισεκατομμύρια δολάρια και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της περίπου 24.500 δολάρια. Ο Δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης της Τρανσυλβανίας είναι 0,890, γεγονός που την καθιστά τη 2η πιο ανεπτυγμένη περιφέρεια της Ρουμανίας μετά την Περιφέρεια Βουκουρεστίου-Ίλφοβ και συγκρίσιμη με χώρες όπως η Τσεχία, η Πολωνία και η Εσθονία.
Υπάρχουν μεγάλες βιομηχανίες σιδήρου και χάλυβα, χημικών και υφασμάτων. Η κτηνοτροφία, η γεωργία, η παραγωγή κρασιού και φρούτων αποτελούν σημαντικές δραστηριότητες. Η ξυλεία είναι άλλος ένας πολύτιμος φυσικός πόρος.
Εγχώριες εταιρείς είναι: Roman του Μπρασόβ (φορτηγά και λεωφορεία), Azomureș του Τίργκου Μούρες (λιπάσματα), Terapia του Κλουζ-Ναπόκα (φαρμακευτικά), Banca Transilvania του Κλουζ-Ναπόκα (οικονομικά), Romgaz και Transgaz του Μέντιας (φυσικό αέριο), Jidvei του νομού Αλμπα (αλκοολούχα ποτά), Timişoreana της Τιμισοάρα (αλκοολούχα ποτά) και άλλες. Η Τρανσυλβανία συμμετέχει με περίπου 35% στο ΑΕΠ της Ρουμανίας και έχει ένα κατά κεφαλή ΑΕΠ περίπου $11.500, περίπου 10% υψηλότερο από το μέσο Ρουμανικό.
Η κοιλάδα του Ζίου, που βρίσκεται στα νότια του νομού Χουνεντοάρα, ήταν μια σημαντική περιοχή εξόρυξης καθ' όλη τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 19ου και του 20ου αιώνα, αλλά πολλά ορυχεία έκλεισαν τα χρόνια μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος, αναγκάζοντας την περιφέρεια να διαφοροποιήσει την οικονομία της.
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η Τρανσυλβανία (το νότιο/ρουμανικό μισό της, καθώς η περιοχή διαιρέθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου) ήταν ζωτικής σημασίας για τη ρουμανική αμυντική βιομηχανία. Τα εργοστάσια της Τρανσυλβανίας κατασκεύασαν μέχρι το 1945 μεταξύ άλλων πάνω από 1.000 πολεμικά αεροπλάνα και πάνω από 1.000 πυροβόλα όλων των τύπων.
Πολιτισμός
Ο πολιτισμός της Τρανσυλβανίας είναι σύνθετος, λόγω της ποικίλης ιστορίας και της μακροχρόνιας πολυπολιτισμικότητας της, καθώς έχει ενσωματώσει σημαντικές ουγγρικές και γερμανικές επιρροές.
Όσον αφορά την αρχιτεκτονική, ο τρανσυλβανικός γοτθικός ρυθμός διατηρείται μέχρι σήμερα σε μνημεία όπως η Μαύρη Εκκλησία στο Μπρασόβ (14ος και 15ος αιώνας) και σε πολλούς άλλους καθεδρικούς ναούς, καθώς και στο Κάστρο Μπραν στον νομό του Μπρασόβ (14ος αιώνας) και το Κάστρο του Ουνιάδη στη Χουνεντοάρα (15ος αιώνας).
Αξιοσημείωτοι συγγραφείς όπως ο Εμιλ Τσόραν, ο Λούτσιαν Μπλάγκα, ο Τζέορτζε Κόσμπουκ, ο Ιοάν Σλάβιτς, ο Οκταβιάν Γκόγκα, ο Λίβιου Ρεμπρέανου, ο Έντρε Όντυ, ο Έλι Βίζελ, ο Έλεκ Μπένεντεκ και ο Κάρολι Κος γεννήθηκαν στην Τρανσυλβανία. Ο Λίβιου Ρεμπρέανου έγραψε το μυθιστόρημα Ion, που εισάγει τον αναγνώστη σε μια απεικόνιση της ζωής των Ρουμάνων αγροτών και διανοουμένων της Τρανσυλβανίας στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο Κάρολι Κος ήταν ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς που υποστήριξαν το κίνημα του Τρανσυλβανισμού.
Θρησκεία
Η Τρανσυλβανία έχει πολύ πλούσια και μοναδική θρησκευτική ιστορία. Από την Προτεσταντική Μεταρρύθμιση διαφορετικές χριστιανικές ομολογίες συνυπήρξαν σε αυτό το θρησκευτικό χωνευτήρι, όπως οι Ρουμάνοι Ορθόδοξοι άλλοι Ορθόδοξοι, Ρωμαιοκαθολικοί και Ρουμάνοι Ανατολικοί Καθολικοί, Λουθηρανοί, Καλβινιστές και Ουνιταριανοί. Ο Χριστιανισμός είναι η μεγαλύτερη θρησκεία, αλλά υπάρχουν και άλλες, όπως οι Εβραίοι και οι Μουσουλμάνοι. Υπό τους Αψβούργους η Τρανσυλβανία χρησίμευε ως τόπος για «θρησκευτικά ανεπιθύμητους». Οσοι έφτασαν στην Τρανσυλβανία περιλάμβαναν εκείνους που δεν συμμορφώνονταν με την Καθολική Εκκλησία και στάλθηκαν εδώ με τη βία, καθώς και πολλοί θρησκευόμενοι πρόσφυγες. Η Τρανσυλβανία έχει μακρά ιστορία θρησκευτικής ανεκτικότητας, που εξασφαλίζεται από το θρησκευτικό της πλουραλισμό.
'Αλλα'
Τουριστικά αξιοθέατα
. ]