cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Δημήτριος Ρέντης
Βιογραφία
Στις 29 Ιουλίου το 1362,  ο βασιλέας της Σικελίας Φρειδερίκος ο Γ΄ είχε παραχωρήσει προνόμια Φράγκου πολίτη σε αυτόν, στα τέκνα του και τους απογόνους του. Του είχε παραχωρήσει εκτάσεις στην Αττική, αρκετές ώστε να θεωρείται πλούσιος και ισχυρός. Τόσο αυτός όσο και οι απόγονοί του είχαν το δικαίωμα στην Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη και το δικαίωμα να συνάπτουν γάμους με Λατίνους Καθολικούς πολίτες. Είχε το δικαίωμα να αγοράζει, πουλάει, ανταλλάσσει και γενικά να διαχειρίζεται την κινητή και ακίνητη περιουσία του με όποιον τρόπο αυτός θα ήθελε.
Στην επίθεση κατάληψης των Μεγάρων από τον Νέριο Ατσαγιόλι, το 1374, είχε αγωνιστεί γενναία στο πλευρό των Καταλανών. Λέγεται ότι ήταν επικεφαλής της φρουράς των Αθηνών που είχε σταλεί να συνδράμει αυτή των Μεγάρων. Είχε αμειφθεί τότε με την παραχώρηση της περιουσίας του αποβιώσαντος Constantine Calochini, μετά από εντολή του Φρειδερίκου του Γ΄ κάπου μεταξύ 1375 και 1377.
Το ίδιο γενναία αντιστάθηκε μαζί με τους Καταλανούς κατά την επίθεση των Ναββαραίων το 1380, οι οποίοι δεν μπόρεσαν να καταλάβουν την Ακρόπολη και αποσύρθηκαν. Στις 20 Μαΐου του 1380, μετά την επίθεση, συγκεντρώθηκε μία αντιπροσωπεία για να εκθέσει την κατάσταση και να αιτηθεί κάποιες διευθετήσεις από τον βασιλέα Πέτρο Δ´, που ήταν τότε ο δούκας των Αθηνών. Αυτή η έκθεση που αποτελείτο από 16 ή 17 άρθρα έγινε γνωστή σαν τα «Άρθρα των Αθηνών». Σε αυτά τα κείμενα επιβεβαιωνόταν η αφοσίωση του Δημήτριου Ρέντη και εζήτησαν κάποιες χάρες για λογαριασμό του. Ο Πέτρος ο Δ΄ επικύρωσε όλα όσα είχαν παραχωρηθεί στον Δημήτριο και τους απογόνους του, όπως και στον υιοθετημένο γιο Ιωάννη Ρέντη. Ακόμα τον όρισε καγκελάριο (αρχιγραμματέα) της Αθήνας με ετήσιο μισθό 40 χρυσά δηνάρια που θα πληρώνονταν από τα τέλη της πόλης και από τους φόρους στο εμπόριο.
Συνέχισε να είναι νοτάριος ακόμα και όταν εκδιώχθηκαν οι Καταλανοί το 1385, από τον νέο κατακτητή της Αθήνας Νέριο Ατσαγιόλι και αυτό λόγω της φιλελληνικής και μη καταπιεστικής πολιτικής του Νέριο.
Η κόρη του Μαρία υπήρξε μη νόμιμη σύζυγος του Νέριο Ατσαγιόλι, που απέκτησε μαζί του ένα γιό, τον Αντώνιο Α΄ Ατσαγιόλι, ο οποίος όμως δεν ήταν νόμιμος κληρονόμος του δουκάτου της Αθήνας. Ο Αντώνιος κατέκτησε αργότερα το δουκάτο.
Ντρόμπνιτσι (Μπούντβα)
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του Μαυροβουνίου Κατηγορία:Οικισμοί της Μπούντβα
Έσοπτρον
Παραπομπές
Κατηγορία:Άλμπουμ του 1995
Μέγαρο Ανδρέα Συγγρού
Το Μέγαρο Ανδρέα Συγγρού, σημερινή έδρα του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, βρίσκεται στη συμβολή της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας αριθ. 5 και της οδού Ζαλοκώστα στην Αθήνα, απέναντι από τη βόρεια πλευρά της Βουλής των Ελλήνων.
Το Μέγαρο Συγγρού ανήκε στον εύπορο ομογενή τραπεζίτη από την Κωνσταντινούπολη Ανδρέα Συγγρό (1830 - 1899), ο οποίος, όταν αποφάσισε να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα (1871), αγόρασε το 1872 οικόπεδο στην αρχή της οδού Κηφισίας (όπως ονομαζόταν τότε η Βασιλίσσης Σοφίας) έναντι του ποσού των 65.000 δρχ, προκειμένου να κτίσει την ιδιωτική κατοικία του.
Όπως αναφέρει η Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη, καθηγήτρια αρχιτεκτονικής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου: «Η άνοδος στον θρόνο του Γεωργίου του Α΄, η ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, η αναβίωση της Μεγάλης Ιδέας και κυρίως η οικονομικοκοινωνική αναδιοργάνωση του ελληνικού κράτους προσελκύουν πολλούς ομογενείς του εξωτερικού να εγκατασταθούν μόνιμα στη χώρα».
Το νεοκλασικό μέγαρο του Ανδρέα Συγγρού, απέναντι από τα Παλαιά Ανάκτορα του Όθωνα, οικοδομήθηκε μεταξύ των ετών 1872 - 1873 σε σχέδια του διάσημου Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνστ Τσίλλερ (Ernst Ziller, 1837 - 1923). Το αρχικό όμως σχέδιο του Τσίλλερ, όπως αναφέρει ο Συγγρός στα «Απομνημονεύματά» του (1908), τροποποιήθηκε με δική του παρέμβαση και «δια τούτο και έγινεν εξαιρετικώς άτεχνον».
Την ανέγερση του μεγάρου επέβλεψε σε πρώτη φάση ο στρατιωτικός μηχανικός Νικόλαος Σούτσος και στη συνέχεια ο Γάλλος μηχανικός και αρχιτέκτονας Φρεντερίκ Πιάτ (Frederic Piat), ο οποίος επιμελήθηκε και την εσωτερική διακόσμηση. Ο Πιάτ δραστηριοποιήθηκε στο τελευταίο μισό του 19ου αιώνα στην Αθήνα με την υποστήριξη της Γαλλικής Πρεσβείας και είχε συστηθεί στον Ανδρέα Συγγρό από Γάλλους φίλους του. Έργα του είναι επίσης το Μέγαρο Αθηνογένους και η κατασκευή της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αθήνα.
Ο Ανδρέας Συγγρός ήταν παντρεμένος με την Ιφιγένεια (1842 - 1921) το γένος Μαυροκορδάτου, η οποία ήταν και η αποκλειστική κληρονόμος του, δεδομένου ότι δεν είχαν αποκτήσει απογόνους. Το μέγαρο, με μυστική διαθήκη της Ιφιγένειας Μαυροκορδάτου-Συγγρού, κληροδοτήθηκε μετά το θάνατό της (1921) στο Ελληνικό Δημόσιο «ίνα χρησιμεύει διαρκώς ως κατάστημα του Υπουργείου Εξωτερικών».
Το κτίριο μετασκευάστηκε με σημαντικές αλλαγές στις αρχικές όψεις του στη δεκαετία 1930-1940, με κύρια παρέμβαση την ανύψωση του προστώου της κεντρικής εισόδου στο ύψος του όλου κτιρίου, το οποίο επιστεγάστηκε με τριγωνικό αέτωμα, προσδίδοντας στο οικοδόμημα νεοκλασικά χαρακτηριστικά.
Το κτήριο κηρύχθηκε το 1976 από το Υπουργείο Πολιτισμού ως προστατευόμενο έργο τέχνης.
Πηγές
Κατηγορία:Νεοκλασικά κτίρια της Αθήνας Κατηγορία:Κυβερνητικά κτίρια
Ισπανικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 2014-15
To Ισπανικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 2014-15 είναι η 84η διοργάνωση από την καθιέρωσή της. Η σεζόν ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2014 και ολοκληρώθηκε στις 23 Μαΐου του 2015. Πρωταθλήτρια αναδείχθηκε η Μπαρτσελόνα για 23η φορά στην ιστορία της.
Βαθμολογία
1 Η Έλτσε υπόβιβάστηκε αντί της Έιμπαρ λόγω οικονομικών προβλημάτων.
Κορυφαίοι σκόρερ
Εδώ βλέπετε ποιοι παίκτες έχουν πετύχει τα περισσότερα γκολ στο πρωτάθλημα.
Κορυφαίοι στις ασίστ
Εδώ βλέπετε ποιοι παίκτες έχουν δώσει τις περισσότερες ασίστ στο πρωτάθλημα.
Κατηγορία:Πριμέρα Ντιβιζιόν
Ευγένιος της Βυρτεμβέργης (1788-1857)
Ο Ευγένιος Β΄ (γερμ. Eugen, 8 Ιανουαρίου 1788 - 16 Σεπτεμβρίου 1857) από τον Οίκο της Βυρτεμβέργης ήταν δούκας της Βυρτεμβέργης. Έγινε στρατηγός του Πεζικού στο ρωσικό στρατό κατά τους Ναπολεόντειους Πολέμους.
Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Ευγενίου Α΄ της Βυρτεμβέργης και της Λουίζας, κόρης του Χριστιανού Καρόλου του Στόλμπερκ-Γκέντερν.
Ο Φρειδερίκος Ευγένιος Κάρολος Παύλος Λουδοβίκος γεννήθηκε στο Οέλς (Ολέσνιτσα) της Κάτω Σιλεσίας, στην Πρωσία. Ακολούθησε την αδελφή του πατέρα του Σοφία Δωροθέα (Μαρία Φεοντόροβνα), σύζυγο του Παύλου της Ρωσίας, και πήγε στην Αγία Πετρούπολη. Εισήλθε στον ρωσικό στρατό, αλλά μετά τον φόνο του Παύλου μετέβη στη Σιλεσία και εκπαιδεύτηκε από τον Λούντβιχ φον Βόλτσογκεν.
Είχε ενδιαφέρον με τη μουσική και γνωρίστηκε με τον συνθέτη Καρλ Μαρία φον Βέμπερ, που ήταν μουσικός διευθυντής του πατέρα του το διάστημα 1806-07. Έγραψε ο ίδιος όπερες και τραγούδια, όπως το Η Νύφη του Φαντάσματος.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε πρώτα ο 1817 τη Ματθίλδη, κόρη του Γεωργίου Α΄ του Βάλντεκ & Πύρμοντ, και είχε τέκνα:
Το 1825 απεβίωσε η Ματθίλδη και ο Ευγένιος Β΄ έκανε το 1827 δεύτερο γάμο με την Ελένη, κόρη του Καρόλου Λουδοβίκου του Χόενλοε-Λάνγκενμπουργκ, και είχε τέκνα:
Αναφορές
Κατηγορία:Οίκος της Βυρτεμβέργης
Ντέιβιντ Ρίβερς
Ο Ντέιβιντ Λι Ρίβερς (γεννημένος στις 20 Ιανουαρίου 1965) είναι Αμερικανός πρώην καλαθοσφαιριστής. Έχει ύψος 1,83 μέτρα και αγωνιζόταν στη θέση του πλέι μέικερ.
Κολεγιακή καριέρα
Ο Ντέιβιντ Ρίβερς εισήχθη το 1984 στο Πανεπιστήμιο Νοτρ Νταμ, και αγωνίστηκε στο Κολεγιακό Πρωτάθλημα με την ομάδα μπάσκετ του Πανεπιστημίου, τους Φάιτινγκ Άιρις. Από το Πανεπιστήμιο του Νοτρ Νταμ αποφοίτησε το 1988.
Επαγγελματική καριέρα
Μετά την αποφοίτησή του, ο Ρίβερς συμμετείχε στα Ντραφτ του ΝΒΑ, χάρη στα οποία εξασφάλισε συμβόλαιο συνεργασίας με τους τότε πρωταθλητές Λος Άντζελες Λέικερς.
Την περίοδο 1990-91, ο Ρίβερς αγωνίστηκε αρχικά στους Τούλσα Φαστ Μπρέικερς (γνωστούς και ως Σαβάνα Σπίριτς) κι έπειτα στους Μέμφις Ρόκερς. Το 1991 επέστρεψε στους Λος Άντζελες Κλίπερς, στους οποίους παρέμεινε για ακόμη ένα χρόνο. Την περίοδο 1992-93 αγωνίστηκε στο Πρωτάθλημα CBA για λογαριασμό των Λα Κρος Κάμπερντς, με τους οποίους μάλιστα κατέκτησε το Πρωτάθλημα.
Το 1993 αποφάσισε να αφήσει για πρώτη φορά στην καριέρα του την Αμερική και να ταξιδέψει με προορισμό την Ευρώπη. Πρώτος ευρωπαϊκός σύλλογος στον οποίο αγωνίστηκε ήταν η γαλλική Ολιμπίκ Αντίμπ, στην οποία παρέμεινε για δύο χρόνια (1993-95). Με την ομάδα της Κυανής Ακτής κατέκτησε το πρωτάθλημα Γαλλίας τη σεζόν 1994-95 απέναντι στην Πο-Ορτέζ, ενώ την ίδια περίοδο έφτασε μέχρι τους ημιτελικούς του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης όπου αποκλείστηκε με 1-2 νίκες από την ιταλική Μπενετόν Τρεβίζο, παρότι διέθετε το πλεονέκτημα έδρας.
Το καλοκαίρι του 1995 πήρε μεταγραφή στον Ολυμπιακό Πειραιώς, στον οποίο παρέμεινε για δύο χρόνια έχοντας καταφέρει να κατακτήσει δύο Πρωταθλήματα Ελλάδας (1996, 1997), ένα Κύπελλο Ελλάδος (1997) και ένα Κύπελλο Πρωταθλητριών (1997) έχοντας αποφασιστικό ρόλο στην διοργάνωση που κατέκτησε για πρώτη φορά ο σύλλογος του Πειραιά. Ήταν ο πολυτιμότερος παίκτης του φάιναλ φορ της Ρώμης όπου η πειραϊκή ομάδα νίκησε την Μπαρτσελόνα με 73-58.
Την περίοδο 1997-98 αγωνίστηκε στην ιταλική Φορτιτούντο Μπολόνια, με την οποία κατέκτησε το Κύπελλο Ιταλίας του 1998. Την επόμενη διετία αγωνίστηκε στην τουρκική Τόφας ΣΚ με την οποία κατέκτησε δύο Πρωταθλήματα Τουρκίας (1999, 2000) και δύο Κύπελλα Τουρκίας (1999, 2000).
Το 2000 επέστρεψε στον Ολυμπιακό Πειραιώς, στον οποίο παρέμεινε για ένα χρόνο. Μετά το τέλος της αγωνιστικής περιόδου 2000-01, ο Ντέιβιντ Ρίβερς αποφάσισε να αποσυρθεί από την ενεργό δράση βάζοντας τέλος στην καριέρα του.
Πηγές
Κατηγορία:Αμερικανοί καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές αμερικανικών συλλόγων Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές του NBA Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές τουρκικών συλλόγων Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές ιταλικών συλλόγων Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Ολιμπίκ Αντίμπ Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές ΟΣΦΠ Κατηγορία:Πόιντ γκαρντ Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Λος Άντζελες Λέικερς Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Λος Άντζελες Κλίπερς Κατηγορία:Ξένοι καλαθοσφαιριστές στην Ελλάδα
Ικαρία Ι (αρματαγωγό)
Ικαρία Ι (Αρματαγωγό) / L-154
Αρματαγωγό τύπου ‘LST1-510’
Πρώην ‘LST-1086 Potter County’.
Κατασκευάστηκε στα ναυπηγεία ‘USA – AM Bridge Co, Ambridge Pa’. Καθελκύστηκε στις 28 Ιανουαρίου 1945. Στην ενεργεία στις 14 Μαρτίου 1945. Ύψωση της Ελληνικής Σημαίας στις 9 Αυγούστου 1960 στο Γκρην Κόουβ Σπρίνγκς – της Φλωριδας. Ανάδοχος η Ελληνικής Κοινότητα της Νταιητόνα Φλώριδας. Παραχωρήθηκε από τις Η.Π.Α. στα πλαίσια της στρατιωτικής βοήθειας.
Ιδίου τύπου πλοία ‘ Ρόδος ΙΙ’, ‘Ικαρία Ι’, ‘Λέσβος IV’ και ‘Κρήτη V’.
Εκτόπισμα : 1653 / 4080 ΤΝ. – Διαστάσεις : 328Χ50Χ14 πόδια. – Ταχύτητα : 11,6 κόμβοι. – Πρόωση : Ντίζελ. – Οπλισμός : 8 πυροβόλα 40 χιλιοστών. – Πλήρωμα : 115 (ενδιαιτήσεις για 226 άτομα). – Μεταφορική ικανότητα : 2100 ΤΝ. Παρελήφθη στις 9 Αυγούστου 1960 στο Τζανσυνβις της Φλώριδας (Η.Π.Α.).
Πηγές
Κατηγορία:Ελληνικά Αρματαγωγά
Επίσκυρος
μικρογραφία|Παράσταση επίσκυρου, 5ος με 4ος αιώνας π.Χ, [[Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών|Εθνικό αρχαιολογικό μουσείο Αθηνών]] Οι αρχαίοι Έλληνες αναφέρεται ότι επινόησαν ένα παιχνίδι με μπάλα, που ονομαζόταν επίσκυρος, επίσης γνωστό από πηγές και ως φαινίνδα. Παιζόταν κυρίως από άντρες, συνήθως γυμνούς. Σώζεται μια μαρμάρινη εικόνα στην οποία απεικονίζεται ένας άντρας να ισορροπεί μία μπάλα με το πόδι του. Αναφέρεται ότι οι Ρωμαίοι αργότερα μετονόμασαν το παιχνίδι σε harpastum. Ονομάστηκε επίσκυρος διότι παιζόταν σε χώρο με όρια μαύρες πέτρες.
Γενικότερα τα παιχνίδια με την μπάλα, όπως τα μεταφέρει ο Πολυδεύκης (Ονομαστικόν I.X. 103-107): «Τα ονόματα των παιγνιδιών με μπάλα ήταν επίσκυρος, φαινίνδα, απόρραξις, ουρανία. Η επίσκυρος ονομαζόταν επίσης εφηβική και επίκοινος (για πολλούς). Παιζόταν από δύο αντίπαλες ομάδες με ίσο αριθμό παιχτών. Ανάμεσα τους τραβούσαν μια γραμμή με μία πέτρα, την οποία αποκαλούσαν σκύρο. Έβαζαν την μπάλα πάνω σ' αυτήν τη γραμμή, και κάθε ομάδα τραβούσε άλλη μια γραμμή πίσω της. Η ομάδα που έπιανε πρώτη την μπάλα, την πετούσε πάνω από την αντίπαλη, η οποία έπρεπε να πιάσει την μπάλα ενώ αυτή κινούνταν ακόμη, και να τη ρίξει στο μέρος των άλλων. Αυτό συνεχιζόταν, ώσπου η μία ομάδα κατάφερνε να σπρώξει την άλλη πέρα από τη γραμμή που είχε πίσω της.
Στην απόρραξη έπρεπε να χτυπήσει κανείς την μπάλα δυνατά στο χώμα και ύστερα να δεχτεί το πήδημα της μπάλας στο χέρι του και να ξαναχτυπήσει. Μετριόταν ο αριθμός των χτυπημάτων (ή των πηδημάτων). Η ουρανία παιζόταν από ένα παίχτη που έγερνε προς τα πίσω και έριχνε την μπάλα στον ουρανό, ενώ οι υπόλοιποι προσπαθούσαν να αρπάξουν την μπάλα πριν πέσει στο έδαφος. (...) Οπότε χτυπούσαν την μπάλα ξανά και ξανά σ' έναν τοίχο και μετρούσαν τον αριθμό των χτυπημάτων. Ο χαμένος αποκαλούνταν γάιδαρος και έκανε ό,τι του έλεγαν, ενώ ο νικητής ήταν ο βασιλιάς και πρόσταζε.
Αναφορές
Όμηρος, ωδή θ, 370 εως 379,(συνδιασμός Volleyball και χορού), Αρριανός, βιβλίο 14ο(46)
[...]εάν είσαι ικανός να την κτυπήσεις με ένα γρήγορο κτύπημα, με το αριστερό, είναι δική σου. Δεν μπορείς; Ανίκανε, δώσε την μπάλα σε κάποιον άλλον[...]-Αρριανός, βιβλίο 14ο(46)
Γαληνός,
«...Ακόμη και ο φτωχότερος μπορεί να παίξει μπάλα, γιατί αυτή δεν θέλει ούτε δίχτυα, ούτε όπλα, ούτε άλογα, ούτε κυνηγόσκυλα... Και τι είναι πιο βολικό από ένα παιγνίδι, στο οποίο μπορεί να πάρει μέρος ο καθένας ανεξάρτητα από την περιουσία του και τη δουλειά του;...Το παιγνίδι με την μπάλα δεν είναι μόνο καλή άσκηση για τα πόδια, αλλά πολύ καλή και για τα χέρια... Θα καταλάβεις επίσης ότι το παιγνίδι με την μπάλα γυμνάζει το μάτι, αν σκεφτείς ότι όποιος δεν μπορεί να υπολογίσει την τροχιά της, δεν μπορεί και να την πιάσει. Επίσης, ο παίκτης θα οξύνει και την κριτική του ικανότητα». Ιδού και η... εμπόλεμη προοπτική: «Δεν είναι δύσκολο να καταλάβεις ότι το παιγνίδι με την μπάλα σε ασκεί στις σπουδαιότερες κινήσεις τις οποίες εμπιστεύονται οι νόμοι της πόλης στους στρατηγούς της: να επιτίθεται την κατάλληλη στιγμή και να μην γίνεσαι αντιληπτός... να οικειοποιείσαι αυτά που ανήκουν στους εχθρούς, είτε πέφτοντας πάνω τους με ορμή, είτε απροσδόκητα και να κρατάς τα λάφυρα που έχεις πάρει».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχαίος βίος Κατηγορία:Παιχνίδια με μπάλα
Ευσίγνιος
Ο Ευσίγνιος (λατ. Eusignius, 252-362 μ.Χ.) ήταν Χριστιανός μάρτυρας, που τιμάται ως άγιος της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.
Ο Ευσίγνιος ήταν αξιωματικός καριέρας του Ρωμαϊκού στρατού. Ξεκίνησε τη στρατιωτική σταδιοδρομία του επί Αυτοκράτορα Μαξιμιανού. Κατά τη βασιλεία του Μεγάλου Κωνσταντίνoυ υπηρετούσε ως στρατηγός και ήταν, σύμφωνα με την παράδοση, αυτόπτης μάρτυρας του οράματος του Αυτοκράτορα: ενός Σταυρού, που εμφανίστηκε στον ουρανό ως σύμβολο νίκης. Ο Ευσίγνιος αποστρατεύθηκε μετά από εξήντα ολόκληρα χρόνια στο στράτευμα.
Αβυδικός
Ο Αβυδικός ήταν Βυζαντινός αξιωματούχος ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την επίβλεψη της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Ευσίγνιος
Στο μαρτύριο του Αγίου Βασιλίσκου ο Ευσίγνιος ήταν παρών και λέγεται ότι είχε δει αγγέλους και τον Ιησού Χριστό να ανεβάζουν τον Βασιλίσκο στα ουράνια.
Αβυδικός
Ο όρος πιθανότατα προήλθε από την πόλη της Άβυδου επί του Ελλησπόντου, ενώ φαίνεται, αρχικώς, να όριζε αξιωματούχο υπεύθυνο για την επίβλεψη της θαλάσσιας κυκλοφορίας μεταξύ των εκεί στενών. Η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ εκτίμησε πως επρόκειτο για διάδοχο αξίωμα εκείνου του Άρχοντα ή του Κόμη "των Στενών", αναφορά στον οποίο υπήρχε κατά την διάρκεια της Ύστερης Αρχαιότητας. Ακαδημαϊκοί αμφισβητούν το κατά πόσο το συγκεκριμένο αξίωμα είναι το ίδιο με εκείνο του "Παραφύλακα της Άβυδου", το οποίο απαντάται συχνά σε σφραγίδες. Τελικώς, ο όρος έφτασε να χρησιμοποιείται ευρύτερα για τον ορισμό του συνόλου των αξιωματούχων που κατείχαν ανάλογες αρμοδιότητες, ενώ η ύπαρξη αβυδικών έχει επιβεβαιωθεί στην Θεσσαλονίκη, την Αμισό, την Χρέπο και τον Εύριπο.
Ευσίγνιος
Ο ίδιος ο Ευσίγνιος αποκεφαλίστηκε με διαταγή του Αυτοκράτορα Ιουλιανού του Παραβάτη σε βαθύτατο γήρας (υπεραιωνόβιος πλέον), επειδή απεκήρυσσε την ειδωλολατρία. Η εκτέλεσή του έγινε στην Αντιόχεια την επί του Ορόντου.
Ο Άγιος Ευσίγνιος είναι ένας από τους 140 αγίους των οποίων τα αγάλματα κοσμούν την κιονοστοιχία-περιστύλιο της Πλατείας του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χριστιανοί μάρτυρες του 4ου αιώνα Κατηγορία:Χριστιανοί άγιοι του 4ου αιώνα
Αβυδικός
Πηγές
Κατηγορία:Βυζαντινό ναυτικό Κατηγορία:Βυζαντινοί στρατιωτικοί τίτλοι
444 Γκύπτις
Η Γκύπτις (Gyptis) είναι ένας πολύ μεγάλος αλλά σκουρόχρωμος αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών, με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 7,83. Ανακαλύφθηκε το 1899 από τον Γάλλο αστρονόμο Ζερόμ Κοτζιά, που παρατηρούσε από τη Μασσαλία, και πήρε το όνομά της από το ομώνυμο γένος φυτών.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Οι διαστάσεις της Γκύπτις υπολογίσθηκαν σε 179 επί 150 χιλιόμετρα (από επιπρόσθηση στις 14 Οκτωβρίου 2007), με μέση διάμετρο 159,6 χιλιόμετρα (από δεδομένα του IRAS). Η μάζα της εκτιμάται σε 4,25 τετράκις εκατομμύρια τόνους για μέση πυκνότητα 2 gr/cm³, ενώ το 2004 η Kochetova εκτίμησε ότι η μάζα είναι στην πραγματικότητα 12,5 τετράκις εκατομμύρια τόνοι, με υψηλή μέση πυκνότητα (5,5 gr/cm³, παρόμοια δηλαδή με εκείνη της Γης). Ο φασματικός τύπος της είναι C (ανθρακούχος), ενώ το άλβεδό της είναι 0,051 (από δεδομένα του IRAS). Η Γκύπτις περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της μία φορά κάθε 6 ώρες και 13 λεπτά. Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνειά της εκτιμάται σε 105 περίπου βαθμούς Κελσίου κάτω από το μηδέν.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Γκυπτις
Αδελφό πλοίο
right|thumb|Τα αδελφά πλοία «Ολύμπικ» και «[[Τιτανικός» στο Μπέλφαστ, 1912]] Αδελφό πλοίο είναι όρος ναυπηγικός και ναυτιλιακός.
Ως αδελφά πλοία χαρακτηρίζονται εκείνα που έχουν κατασκευασθεί με τα ίδια ναυπηγικά σχέδια, χωρίς ιδιαίτερες αποκλίσεις και που συνήθως προέρχονται από τον ίδιο κατασκευαστή (Ναυπηγείο). Τα αδελφά πλοία είτε εμπορικά, είτε πολεμικά αποτελούν μεταξύ τους ιδία κλάση πλοίου που λαμβάνει το όνομα του πρώτου ναυπηγηθέντος της σειράς, καλούμενου και «πρωτοπόρου». Για παράδειγμα, τα ιαπωνικά θωρηκτά «Γιαμάτο» και «Μουσάσι» ήταν μεταξύ τους αδελφά πλοία, που ανήκαν στην κλάση θωρηκτών Γιαμάτο, ονομασία που έλαβε εκ του πρωτοπόρου.
Δευτερευόντως, αδελφά πλοία «κατ' εκμετάλλευση» φέρονται και εκείνα που ανήκουν στον ίδιο πλοιοκτήτη ή που βρίσκονται υπό την εκμετάλλευση του ίδιου εφοπλιστή και κατά προέκταση τελούν υπό κοινή διαχείριση, ανεξαρτήτως μεγέθους και χαρακτηριστικών αυτών. Στην προκείμενη περίπτωση, ο όρος είναι σημαντικός στη θαλάσσια ασφάλιση, όπου αποτελεί ιδιαίτερη ρήτρα καλούμενη «ρήτρα αδελφού πλοίου». Για παράδειγμα, αν δύο ρυμουλκά, ή δύο επιβατηγά πλοία, ίδιας εταιρείας τύχει και συγκρουστούν μεταξύ τους και η θαλάσσια ασφάλιση αυτών καλύπτει ρήτρα αδελφού πλοίου, τότε η αποζημίωση κανονίζεται ως να επρόκειτο για πλοία που ανήκουν σε διαφορετικό πλοιοκτήτη ή διαχειριστή (εφοπλιστή).
Για εμπορική χρήση, τα αδελφά πλοία συγκρίνονται και εντοπίζονται, σε γενικές γραμμές, με τους εξής τρόπους:
Ο Διεθνής Οργανισμός Ναυσιπλοΐας έχει τα εξής κριτήρια για τα αδελφά πλοία από το 2006 :
Πηγές
Αδελφο
Ευάγγελος Σπανδάγος
Ο Ευάγγελος Σπανδάγος (Ρέθυμνο, 21 Αυγούστου 1940 – Αθήνα 19 Μαΐου 2020) ήταν Έλληνας μαθηματικός και συγγραφέας, απόφοιτος του Μαθηματικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στο Ρέθυμνο στις 21 Αυγούστου 1940 και ήταν γιος του Κωνσταντίνου Σπανδάγου (ιδρυτή του πρώτου ερασιτεχνικού ραδιοφωνικού σταθμού στην Κρήτη). Υπηρέτησε επί 28 χρόνια στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Τα τελευταία χρόνια της εκπαιδευτικής του σταδιοδρομίας υπηρετούσε στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπήρξε ιδρυτής του φυσικομαθηματικού βιβλιοπωλείου και εκδοτικού οίκου - εκδόσεις «Αίθρα», το οποίο τώρα διευθύνει η θυγατέρα του, μαθηματικός και συγγραφέας Ρούλα Σπανδάγου.
Ο Ευάγγελος Σπανδάγος συνέγραψε εκατόν εξήντα πέντε (165) βιβλία, μαθηματικά, λογοτεχνικά και ιστορικά. Επίσης, δημοσίευσε πολλά άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά που αναφέρονται στις θετικές επιστήμες (μαθηματικά, αστρονομία, φυσική, χημεία, ιατρική) στην Αρχαία Ελλάδα.
Από τον Μάιο του 2000 και μετά είχε καταστήσει προσιτή στο νεοελληνικό κοινό την αρχαία ελληνική μαθηματική και αστρονομική γραμματεία, δεδομένου ότι παρουσίασε για πρώτη φορά στη νεότερη Ελλάδα 38 άγνωστα στο ευρύ κοινό έργα Αρχαίων Ελλήνων μαθηματικών, φυσικών και αστρονόμων. Οι αποκαταστάσεις των αρχαίων κειμένων, οι αποδόσεις στη νεοελληνική και ο δύσκολος σχολιασμός ήταν δικό του έργο. Παράλληλα, πραγματοποίησε έρευνες σε βιβλιοθήκες αραβικών χωρών για τον εντοπισμό χαμένων έργων Αρχαίων Ελλήνων μαθηματικών και αστρονόμων, που, όμως, έχουν σωθεί σε αραβικούς κώδικες.
Από το 1980 έως τον θάνατό του είχε εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές με τίτλους «Ουσιώδεις Ασυνέχειες» και «Απροσδιόριστες μορφές με αόριστες ολοκληρώσεις», καθώς και πέντε συλλογές διηγημάτων με τίτλους «Αντίστροφες απεικονίσεις», «Ματωμένα θεωρήματα», «Απροσδιόριστες προσεγγίσεις», «Υπό ευρεία έννοια» και «Αποκλίνουσες ακολουθίες».
Ο Ευάγγελος Σπανδάγος απεβίωσε σε ηλικία 79 ετών από ανακοπή καρδιάς, ενώ εργαζόταν στο βιβλιοπωλείο του.
Τιμητικές διακρίσεις
Πολυάριθμες ήταν οι διακρίσεις και βραβεύσεις του Ευάγγελου Σπανδάγου. Αναλυτικότερα:
Τον Ιούνιο του 1997 βραβεύθηκε στο Παρίσι από τον Παγκόσμιο Όμιλο για τη Μελέτη των Αρχαίων Πολιτισμών, για τις εργασίες του τις σχετικές με τα χαμένα έργα των Αρχαίων Ελλήνων θετικών επιστημόνων. Ειδικότερα, βραβεύθηκε για την ανακάλυψη στην πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη της πόλης Πάτνα των Ινδιών του χαμένου έργου του Διογένους του Απολλωνιάτου «Μετεωρολογία» (5ος αι. π.Χ.). Τον Δεκέμβριο του 2000 βραβεύθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το βιβλίο του «Η ζωή και το έργο του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή». Τον Απρίλιο του 2002 η γενέτειρά του, το Ρέθυμνο, τον τίμησε για το πλούσιο και πολυσχιδές συγγραφικό του έργο και την όλη συμβολή του στη διάδοση της αρχαίας ελληνικής Επιστήμης. Τον Αύγουστο του 2002 ο Δήμος Δεσφίνας (Ιτέας) του απένειμε το χρυσό έμβλημα της πόλεως. Τον Δεκέμβριο του 2004 βραβεύθηκε από την Εταιρεία Ελλήνων Φιλολόγων. Τον Ιούνιο του 2005 βραβεύθηκε από τον Δήμο Χαλανδρίου. Τον Νοέμβριο του 2005 βραβεύθηκε από το Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τον Αύγουστο του 2007 βραβεύθηκε για δεύτερη φορά από τον Δήμο Ρεθύμνης. Τον Οκτώβριο του 2007 του απονεμήθηκε η ανώτατη τιμητική Λαϊονική διάκριση (Melvin Jones Fellowship). Τον Δεκέμβριο του 2007 βραβεύθηκε για δεύτερη φορά από την Ακαδημία Αθηνών για τις εργασίες του τις σχετικές με τις θετικές επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα. Τον Ιανουάριο του 2008 βραβεύθηκε από τον Σύνδεσμο Κρητών Επιστημόνων. Τον Ιανουάριο του 2009 πήρε το πρώτο βραβείο του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Διηγήματος από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών. Τον Αύγουστο του 2009 βραβεύθηκε από την κοινότητα της Αρχαίας Ελεύθερνας του Νομού Ρεθύμνης. Τον Οκτώβριο του 2009 βραβεύθηκε από την Ένωση Ελλήνων Φυσικών. Τον Νοέμβριο του 2009 βραβεύθηκε από την Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος. Τον Δεκέμβριο του 2009 πήρε το πρώτο βραβείο του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Ποίησης από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών. Τον Ιανουάριο του 2010 του απονεμήθηκε το Χρυσό Μετάλλιο Πνευματικής Αξίας Α΄ Τάξεως από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών. Τον Απρίλιο του 2010 βραβεύθηκε από τον Δήμο Νέας Βύσσας του Νομού Έβρου. Τον Απρίλιο του 2011 ο ιστορικός Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός» του απένειμε την ανώτατη τιμητική διάκριση του Συλλόγου, το χρυσό μετάλλιο του «Ηνιόχου των Δελφών», και τον ανεκήρυξε επίτιμο μέλος του. Την 1η Νοεμβρίου 2011 βραβεύθηκε από τον δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Αμαρουσίου, στον οποίο διαμένει (αν και δημότης Αθηναίων). Στις 2 Φεβρουαρίου 2013 βραβεύθηκε από τον σύλλογο αποφοίτων του Πειραματικού Σχολείου Πανεπιστημίου Αθηνών. Τον Ιούλιο του 2014 βραβεύθηκε από την Παγκρήτιο Ένωση για τη συμβολή του στην προβολή του Ρεθύμνιου φυσικού φιλοσόφου Διογένους του Απολλωνιάτου, και τον Νοέμβριο του ίδιου έτους από τον Ελληνικό Πολιτιστικό Όμιλο Κυπρίων Ελλάδος (ΕΠΟΚ). Στις 18 Ιουνίου 2018 το Δ.Σ. της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας, με την ευκαιρία του εορτασμού των 100 ετών από την ίδρυσή της, βράβευσε τον Ευάγγελο Σπανδάγο για το μεγάλο έργο του στα αρχαία ελληνικά μαθηματικά.
Εκπομπές
Από το 1998 ο Ευάγγελος Σπανδάγος παρουσίαζε ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές με θέμα τις θετικές επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα, αρχίζοντας από τον ιδιωτικό ραδιοσταθμό της Αττικής «Ηρόδοτο». Από το 2000 είχε μόνιμη εβδομαδιαία εκπομπή (Κυριακή και μετά Πέμπτη βράδυ στις 19:00) στον τηλεοπτικό σταθμό «HIGH TV» της Αττικής. Η εκπομπή του, η οποία είχε τίτλο «Ὅπερ ἔδει ποιῆσαι», αναφερόταν στις θετικές επιστήμες και όχι μόνο...
Ο Σπανδάγος διετέλεσε γενικός γραμματέας του «Παγκοσμίου Ομίλου για την Προβολή των Αρχαίων Ελληνικών Μαθηματικών», τακτικό μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών και της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, τακτικό μέλος της Ένωσης Πολιτιστικών Συντακτών Αθηνών, επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, επίτιμο μέλος του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός», Πρόεδρος του Ομίλου Φίλων του Μουσείου Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογίας, και μέλος του Συλλόγου «Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι - πηγές
Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς Κατηγορία:Έλληνες εκδότες Κατηγορία:Έλληνες μαθηματικοί
Θωμάς Ανδρεάδης
Ο Θωμάς Ανδρεάδης (1912 - 17 Ιανουαρίου 1982) ήταν Έλληνας δικηγόρος και πολιτικός. Υπηρέτησε ως βουλευτής Πέλλας με την ΕΠΕΚ το 1951 και αργότερα με άλλα κόμματα.
Πολιτική σταδιοδρομία
Γεννήθηκε στην Αργυρούπολη Πόντου και ακολούθησε νομικές σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Εξελέγη βουλευτής Πέλλας για πρώτη φορά με την ΕΠΕΚ το 1951 και επανεξελέγη με την ΕΠΕΚ - Κόμμα Φιλελευθέρων (1952, βουλευτής Εδέσσης) και ξανά Πέλλας το 1956, 1961, 1964 με την Ένωση Κέντρου. Αν και εξελέγη το 1961, στις 8 Απριλίου 1962 η εκλογή του ακυρώθηκε.
Στις εκλογές του 1974 επανεξελέγη βουλευτής με την Ένωση Κέντρου-Νέες Δυνάμεις με 3.589 ψήφους και κατήλθε ξανά υποψήφιος στις εκλογές του 1977 με την ΕΔΗΚ (όπως είχε ονομαστεί πια η ΕΚ-ΝΔ από το 1976), χωρίς να εκλεγεί βουλευτής. Στις ευρωεκλογές του 1981 ήταν υποψήφιος ευρωβουλευτής με το Κόμμα Δημοκρατικού Σοσιαλισμού, του οποίου υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος. Πέθανε στην Αθήνα το 1982.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βουλευτές Πέλλας Κατηγορία:Βουλευτές Έδεσσας Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Δημοκρατική Ένωση (1956) Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με την Ένωση Κέντρου Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με την Ένωση Κέντρου - Νέες Δυνάμεις Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με την ΕΠΕΚ
Χανς Γιόρντενς
Ο Χανς Γιόρντενς (φλαμανδικά: Hans Jordaens, ορισμένες φορές αναφερόμενος και ως Hans Jordaens de Oude (ο πρεσβύτερος), 1555 – 1630) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος του μπαρόκ τα θρησκευτικά έργα του οποίου συχνά συγχέονται με άλλων ζωγράφων με το ίδιο όνομα.
Βιογραφία
Ο Γιόρντενς γεννήθηκε στην Αμβέρσα το 1555. Ύστερα από την πολιορκία της πόλης κατά το 1584 - 85, η οικογένειά του μετοίκησε στο Ντελφτ το 1589, όπου έγινε μέλος στη Συντεχνία του Αγίου Λουκά της πόλης το 1613. Σύμφωνα με τον βιογράφο Κάρελ φαν Μάντερ ήταν μαθητής του Μάρτεν φαν Κλέφε, ο οποίος είχε γίνει μέλος στη Συντεχνία του Αγίου Λουκά της Αμβέρσας το 1579. Ήταν καλός στην απεικόνιση τοπίων και στην πληθύσμωση πινάκων με μορφές (σταφάζ) που ζούσε στο Ντελφτ και έλαβε σύζυγο τη δεύτερη σύζυγο του Φρανς Πάουρμπους του πρεσβύτερου όταν αυτός απεβίωσε αιφνίδια το 1580.
Μαθητής του ήταν ο Αντόνι Παλαμέντες στο Ντελφτ. Ο μεταγενέστερος ιστορικός τέχνης και βιογράφος Άρνολντ Χαουμπράκεν, ο οποίος αναφέρει ότι τα στοιχεία γι' αυτόν ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, ατελή, τον συγχέει με τους απογόνους του Χανς ΙΙ Γιόρντενς (1590-1643) και τον επίσης μεταγενέστερο Χανς IV Γιόρντενς (1616-1680), ο οποίος ταξίδεψε στη Ρώμη. Ο Χαουμπράκεν αναφέρει ότι ο Χανς IV είχε γεννηθεί στο Ντελφτ, ταξίδεψε στη Ρώμη, όπου έλαβε το προσωνύμιο Pollepel (κουτάλι) από την τοπική "Συντεχνία" των Φλαμανδών καλλιτεχνών της Ρώμης Bentvueghels για την ικανότητά του να στήνει μορφές στον καμβά. Η χήρα του δικηγόρου Νικολάας Μόις φαν Χόλυ (Nicolaas Muys van Holy (1653/54-1717)) είχε στην κατοχή της ένα πίνακα του Χανς ΙΙΙ που απεικόνιζε τον στρατό του Φαραώ να διασχίζει την Ερυθρά Θάλασσα και να πνίγεται μαζί με τα άλογα και τις άμαξές του. Οι περισσότεροι από αυτούς τους πίνακες σήμερα αποδίδονται στον Χανς ΙΙΙ Γιόρντενς (απεβ. 1643) της Αμβέρσας.
Πατρότητα;
Ο Χαουμπράκεν ανέφερε επίσης ότι ο ζωγράφος Λούκα Τζιορντάνο ήταν πιθανότατα γιος του, από την εποχή που αυτός ζούσε στη Νάπολη (αν και το ύφος γραφής του δείχνει ότι το θεωρούσε απίθανο), του οποίου τα έργα βρίσκονταν στην πινακοθήκη του Γιαν φαν Μπένινγκεν (ενός από τους ιδρυτές του Μουσείου Μπόιμανς - φαν Μπένινγκεν στο (Άμστερνταμ]]. Αν και αυτή η άποψη έχει απορριφθεί από νεότερους ιστορικούς τέχνης, υπάρχουν μαρτυρίες ότι κάποιος χαράκτης L. Jordaens, που δραστηριοποιήθηκε γύρω στα 1660 θα μπορούσε να είναι ο γιος του Χανς ΙV. Εργάστηκε με τον χαρτογράφο Ζακαρίας Ρόμαν σε τοπία της Ζηλανδίας.
Απεβίωσε είτε στο Ντελφτ είτε στο Φόορμπουρχ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Φλαμανδοί ζωγράφοι
Μπόζινταρ Πούριτς
Ο Μπόζινταρ Πούριτς (σερβικά : Божидар Пурић) (19 Φεβρουαρίου 1891 - 28 Οκτωβρίου 1977) ήταν σέρβικής καταγωγής και Γιουγκοσλάβος πολιτικός και διπλωμάτης.
Μεταξύ 1928 και 1934 ήταν επιτετραμμένος στην πρεσβεία του Βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, και του πρέσβη της στη Γαλλία από το 1935. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, ο Πούριτς ήταν πρωθυπουργός της Γιουγκοσλαβικής κυβέρνησης στην εξορία μεταξύ 10 Αυγούστου 1943 και 8 Ιουλίου 1944 ,
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πρωθυπουργοί της Γιουγκοσλαβίας Κατηγορία:Γιουγκοσλάβοι διπλωμάτες Κατηγορία:Σέρβοι πολιτικοί της Γιουγκοσλαβίας
Ενωμένο Εθνικό Κόμμα
Το Ενωμένο Εθνικό Κόμμα (Σιναλέζικα: එක්සත් ජාතික පක්ෂය, Ταμίλ: ஐக்கிய தேசியக் கட்சி) είναι ένα κεντροδεξιό πολιτικό κόμμα στη Σρι Λάνκα. Ιδρύθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1946 από τον μετέπειτα πρώτο Πρωθυπουργό της χώρας, τον Ντον Στήβεν Σεναναγιάκε.
Ίδρυση
Το Ενωμένο Εθνικό Κόμμα ιδρύθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1946 με συγχώνευση τριών κομμάτων. Ιδρυτής ήταν ο Ντον Στήβεν Σεναναγιάκε, ο οποίος ήταν στο μέτωπο του αγώνα για την ανεξαρτησία της Κεϋλάνης από το Ηνωμένο Βασίλειο, και παραιτήθηκε από το εθνικιστικό κόμμα Εθνικό Κογκρέσο Κεϋλάνης επειδή διαφώνησε για τη θέση του Κογκρέσου όσον αφορά την «πλήρη απελευθέρωση από τους Βρετανούς» και υποστήριξε την μετάβαση προς ένα καθεστώς επικυριαρχίας της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Τα τρία κόμματα εκπροσωπούσαν τις τρεις μεγάλες εθνικές ομάδες του νησιού, την Σιναλεζική πλειοψηφία, την Ταμιλική και την Μουσουλμανική μειονότητα. Ήταν δεξιά και ιδεολογικά υποστήριζαν το καθεστώς ντομίνιον. Το 1947 ο Σεναναγιάκε έγινε ο πρώτος Πρωθυπουργός της Κεϋλάνης. Στις 4 Φεβρουαρίου η Κεϋλάνη εόρτασε την ανεξαρτητοποίησή της από την Βρετανική Αυτοκρατορία. Ο Σεναναγιάκε αποκαλέστηκε ως «εθνοπατέρας» και πραγματικός ηγέτης.
Ηγεσία του Ντάντλι Σεναναγιάκε
αριστερά|μικρογραφία|Η 1η κυβέρνηση της Σρι Λάνκας, 1947. Πρωθυπουργός: Ντον Σ.Σεναναγιάκε Στις 2 Σεπτεμβρίου 1951, ένα μέλος του Ενωμένου Εθνικού Κόμματος, ο Σολομών Μπανταρανάικε, ο οποίος ήταν Βουδιστής εθνικιστής ηγέτης γνωστός για τις κεντροαριστερές απόψεις του, εγκατέλειψε το κόμμα και ίδρυσε το Κόμμα Ελευθερίας της Σρι Λάνκα. Στις 22 Μαρτίου 1952 ο Ντον Στήβεν Σεναναγιάκε έχασε τη ζωή του, κατόπιν ενός ατυχήματος στην ιππασία. Τον Μάιο του 1952, το ΕΕΚ κέρδισε στις βουλευτικές εκλογές και ο γιος του Στήβεν, ο Ντάντλι Σεναναγιάκε, έγινε ο 2ος Πρωθυπουργός της Κεϋλάνης. Στις 12-13 Αυγούστου 1953 έγινε μεγάλη λαϊκή κινητοποίηση όταν ανέβηκαν οι τιμές στο ρύζι. Τα αριστερά κόμματα έριξαν την ευθύνη στο ΕΕΚ, οργάνωσαν ταραχές και απεργίες, και ηγήθηκαν στις διαμαρτυρίες που οδήγησαν σε παραίτηση του Πρωθυπουργού Ντάντλι τον Οκτώβριο. μικρογραφία|207x207εσ|Ο Ντάντλι στην 3η θητεία του ως Πρωθυπουργός|εναλλ.=
Ηγεσία του Σερ Τζον Κοτελάβαλα
Στις 12 Οκτωβρίου 1953 ο Σερ Τζον Κοτελάβαλα, ο ανιψιός του Στήβεν Σεναναγιάκε, έγινε ο τρίτος Πρωθυπουργός της χώρας. Ο Κοτελάβαλα ήταν ένθερμος αντικομμουνιστής που αντιμετώπισε την οικονομική κρίση και έβαλε την Κεϋλάνη στα Ηνωμένα Έθνη. Ωστόσο, η δημοτικότητα του ΕΕΚ έπεσε ενώ, αντίθετα, αυξήθηκε η δημοτικότητα της σοσιαλιστικής πλατφόρμα «Σιναλέζικα Μόνο» του Κόμματος Ελευθερίας του Μπανταρανάικε, που ζητούσε να αντικατασταθούν τα Αγγλικά με τα Σιναλέζικα ως επίσημη γλώσσα του νησιού. Στις πρόωρες εκλογές του 1956 το ΕΕΚ υπέστη συντριπτική ήττα χάνοντας 46 έδρες στη Βουλή και πέρασε στην αντιπολίτευση, ενώ κυβέρνηση έγινε η συμμαχία του Κόμματος Ελευθερίας με κομμουνιστικά και αριστερά κόμματα.
Τρίτη κυβέρνηση του Ντάντλι
Στις εκλογές του 1965 το Ενωμένο Εθνικό Κόμμα υποστηρίχθηκε από τους επιχειρηματίες που φοβήθηκαν το πρόγραμμα κρατικοποιήσεων του Κόμματος Ελευθερίας, και ήρθε πρώτο κερδίζοντας τις 66 από τις 151 έδρες. Σχημάτισε μία κυβέρνηση συνεργασίας με μικρά εθνικιστικά Σιναλέζικα κόμματα και το Ταμιλικό Εθνικό Κόμμα. Ο Ντάντλι Σεναναγιάκε κέρδισε μία τρίτη θητεία ως Πρωθυπουργός. Το 1966 η κυβέρνηση του Ντάντλι αντιμετώπισε μία απόπειρα πραξικοπήματος. Το 1970 η πρόοδος της κυβέρνησής του στα ζητήματα πληθωρισμού και ανεργίας δεν ήταν ικανοποιητική και στις εκλογές ο λαός προτίμησε τη σοσιαλιστική πλατφόρμα του Κόμματος Ελευθερίας και της συμμαχίας του με μικρά Μαρξιστικά κόμματα. Το ΕΕΚ πέρασε στην αντιπολίτευση της Σιριμάβο Μπανταρανάικε, της χήρας του Σολομών, η οποία έγινε η πρώτη γυναίκα Πρωθυπουρτός της Κεϋλάνης. Το 1972 η χώρα κηρύχτηκε ως δημοκρατία και μετονομάστηκε σε Σρι Λάνκα. αριστερά|μικρογραφία|Κυβέρνηση του 1977. Πρωθυπουργός: Τζαβαγιαρντένε
Κυβέρνηση του Τζαβαγιαρντένε
Το 1973 ο συντηρητικός Ιούνιος Ρίτσαρντ Τζαβαγιαρντένε έγινε αρχηγός του Ενωμένου Εθνικού Κόμματος και άρχισε την αναδιοργάνωσή του. Το 1977 η δημοτικότητα της αριστεράς ήταν πεσμένη, ενώ το ΕΕΚ υποστήριξε την απελευθέρωση της οικονομίας, την επίλυση του εθνικού προβλήματος με διοικητική αποκέντρωση και τον Αμερικανισμό στις εξωτερικές σχέσεις της χώρας (γι'αυτό τον αποκάλεσαν και Γιάνκι Ντίκι). Στις εκλογές του ίδιου έτους το ΕΕΚ κατάφερε συντριπτική νίκη κερδίζοντας τα 5/6 των εδρών της Εθνικής Κρατικής Συνέλευσης (ευνοήθηκε από το πλειοψηφικό σύστημα ενώ είχε συγκεντρώσει το 50,92% των ψήφων). Ο Τζαβαγιαρντένε έγινε ο 7ος Πρωθυπουργός της Σρι Λάνκας. Το 1978 η κυβέρνησή του εισήγαγε το νέο Σϋνταγμα και η χώρα μετονομάστηκε σε Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Σρι Λάνκα. Το ίδιο έτος έγινε ο δεύτερος Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σρι Λάνκα. Ο Ρανασίνγκε Πρεμαντάσα έγινε ο 8ος Πρωθυπουργός (με το νέο Σύνταγμα η εκτελεστική εξουσία ήταν συγκεντρωμένη στον Πρόεδρο). Η κυβέρνησή του άνοιξε την οικονομία: έχτισε ελεύθερες εμπορικές ζώνες για να προσελκύσει ξένους επενδυτές. Έκανε δημόσια έργα: κατασκεύασε το φράγμα Βικτόρια στον ποταμό Μαχαβέλι, το φράγμα του Κοτμάλε, το νέο κτίριο του Κοινοβουλίου στο Κότε, το Πανεπιστήμιο της Ρουχούνα, το Ανατολικό Πανεπιστήμιο, την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Τζάφνα, ίδρυσε τον κρατικό αερομεταφορέα Αιρ Λάνκα (πρόδρομος της ΣριΛάνκα Αερογραμμές), εκσυγχρόνισε τον στρατό και ίδρυσε τις Ειδικές Δυνάμεις.
Δημοψήφισμα του 1982
μικρογραφία|250x250εσ|Το 1984 ο [[Πρόεδρος των ΗΠΑ|Αμερικανός Πρόεδρος Ρήγκαν επισκέφτηκε τη Σρι Λάνκα. Εδώ ο Πρόεδρος Τζαγιαβαρντένε δείχνει έναν μικρό ελέφαντα.]] Στις 20 Οκτωβρίου 1982 έγιναν οι πρώτες προεδρικές εκλογές στη Σρι Λάνκα. Η προσέλευση ήταν 81% και ο Τζαγιαβαρντένε επανεξελέγη Πρόεδρος για μία δεύτερη εξαετή θητεία. Τον Αύγουστο του 1983 η θητεία του Κοινοβουλίου θα έληγε και ο Τζαγιαβαρντένε εξέφρασε ανησυχίες ότι το κόμμα του θα χάσει την υπερπλειοψηφία στη βουλή αν γίνουν κανονικές εκλογές. Δήλωσε ότι η κυβέρνησή του χρειαζόταν περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει το έργο της και κάλεσε τον λαό να ψηφίσει σε ένα δημοψήφισμα για να εγκριθεί η παράταση της θητείας της Συνέλευσης για μία εξαετία. Το δημοψήφισμα του 1982 ήταν το πρώτο, και ως τώρα το μοναδικό, δημοψήφισμα της χώρας, και ο λαός ενέκρινε την πρόταση του Προέδρου. Ο Πρεμαντάσα Παρέμεινε στη θέση του Πρωθυπουργού μέχρι το 1989. Μετά την ανανέωση της θητείας της, η κυβέρνηση κατασκεύασε το φράγμα της Ραντενιγκάλα και το φράγμα του Ραντάμπε. Το 1983 οι εντάσεις μεταξύ της κυβέρνησης και των Ταμιλ εξελίχθηκαν σε Εμφύλιο Πόλεμο, με πολλές απώλειες. Ο Πρωθυπουργός της Ινδίας Ρατζίβ Γκάντι υποστήριξε την Ταμιλική μειονότητα, και τους ανεφοδίασε όταν ήταν πολιορκημένοι.
Προεδρία του Πρεμαντάσα
μικρογραφία|250x250εσ|Ο Πρόεδρος Πρεμαντάσα στο Μπανγκαμπάμπαν, [[Ντάκα, Μπαγκλαντές το 1992.]] Στις προεδρικές εκλογές του 1988 ο Πρεμαντάσα κέρδισε την Σιριμάβο Μπανταρανάικε και έγινε ο 3ος Πρόεδρος της Σρι Λάνκα. Στις βουλευτικές εκλογές του 1989 η συμμαχία του ΕΕΚ με το Κογκρέσο Εργαζομένων Κεϋλάνης ήρθε πρώτη και σχημάτισε κυβέρνηση πλειοψηφίας. Ο Ντινγκίρι Μπαντά Βιτζετούνγκα έγινε ο 9ος Πρωθυπουργός της Σρι Λάνκα. Ο Πρόεδρος Πρεμαντάσα δεν αντιμετώπισε μόνο τον συνεχιζόμενο εμφύλιο στα βόρεια αλλά και την εξέγερση των κομμουνιστών στα νότια. Το 1991 οι πολιτικοί αντίπαλοι του Πρεμαντάσα ξεκίνησαν μία διαδικασία για την καθαίρεσή του, που κατέληξε σε αποτυχία, ενώ μία ομάδα διασπάστηκε από το ΕΕΚ και ίδρυσε το Δημοκρατικό Ενωμένο Εθνικό Μέτωπο. To 1993 ο Πρόεδρος Πρεμαντάσα δολοφονήθηκε, ενώ βρισκόταν στο Κολόμπο για τους εορτασμούς της Πρωτομαγιάς, με μία επίθεση αυτοκτονίας των Τίγρεων Απελευθέρωσης του Ταμιλικού Ήλαμ που άφησε πολλούς νεκρούς και τραυματίες. Ο Πρωθυπουργός Βιτζετούνγκα ανέλαβε καθήκοντα ως 4ος Πρόεδρος της Σρι Λάνκα, ενώ ο Ρανίλ Γουικρεμεσίνγκε διορίστηκε ως νέος Πρωθυπουργός.
Στις βουλευτικές και τις προεδρικές εκλογές του 1994 το Ενωμένο Εθνικό Κόμμα έχασε από την Λαϊκή Συμμαχία μικρών αριστερών και κομμουνιστικών κομμάτων. Η ηγεσία του κόμματος πέρασε στον ανιψιό του Τζαγιαβαρντένε, τον Γουικρεμεσίνγκε, έναν σχετικά νέο πολιτικό με δυτικοφιλικές απόψεις και υποστηρικτή της νεοφιλελεύθερης οικονομικής πολιτικής.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πολιτική της Σρι Λάνκα
Γναίος Κορνήλιος Σκιπίων Κάλβος
Ο Γναίος Κρονήλιος Σκιπίων Κάλβος, λατιν.: Gnaeus Cornelius Scipio Calvus, όπου calvus σημαίνει φαλακρός, (απεβ. το 211 π.Χ.) ήταν Ρωμαίος στρατηγός και πολιτικός κατά τον 3ο αι. π.Χ. Έπαιξε σημαντικό ρόλο στον Β΄ Καρχηδονιακό Πόλεμο καθιερώνοντας τη Ρωμαϊκή κυριαρχία στα ανατολικά της Ιβηρικής Χερσονήσου, και προσπαθώντας αρκετούς Καρχηδονιακούς στρατούς να τους εμποδίσει να ενισχύσουν τον Αννίβα.
Καταγωγή
Ο Γ. Κορνήλιος Σκιπίων Κάλβος ήταν μέλος της οικογένειας των πατρικίων των Κορνηλίων Σκιπιώνων. Πατέρας του ήταν ο Λεύκιος Κορνήλιος Σκιπίων ύπατος τού 259 π.Χ., γιος τού πατρικίου τιμητή τού 280, Λεύκιου Κορνήλιου Σκιπίωνα Βαρβάτου. Ο μικρότερος αδελφός του ήταν ο Πόπλιος Κορνήλιος Σκιπίων ύπατος τού 218, πατέρας του περίφημου Σκιπίωνα Αφρικανού (τού πιο διάσημου από τους Σκιπίωνες). Ο Γ. Κορνήλιος Σκιπίων είχε το παρωνύμιο calvus (φαλακρός), για να ξεχωρίζει από τον θείο του, έναν άλλο Γναίο Κορνήλιο Σκιπίωνα, ο οποίος είχε το παρωνύμιο asina (όνος), και ο οποίος ήταν ύπατος δύο φορές κατά τη διάρκεια τού Α΄ Καρχηδονιακού Πολέμου.
Αξίωμα υπάτου
Ο Γναίος Κορνήλιος εξελέγη ύπατος για το 222 π.Χ. με συνύπατο τον Μάρκο Κλαύδιο Μάρκελλο. Και οι δύο ύπατοι οδήγησαν τούς στρατούς τους εναντίον των Iνσούβρων της Εντεύθεν των Άλπεων Γαλατίας. Ο Σκιπίων πολιόρκησε την Ακέρρα, ενώ ο Μάρκελλος συγκέντρωσε τους Ίνσουβρες στο Κλαστίδιον. Μετά την πτώση της Aκέρρα, ο Σκιπίων βάδισε προς το Mεδιόλανον, τραβώντας τους Γαλάτες έξω και καταδιώκοντάς τους. Κατέλαβε εκείνη την πόλη, και έτσι ανάγκασε τους Γαλάτες να υποταχθούν στους Ρωμαίους.
Πορεία εναντίον του Αννίβα
Το 218 ο Γναίος και ο αδελφός του Πόπλιος έπλευσαν τον στρατό τους στη συμμαχική ελληνική πόλη Μασσηλία στη νότια Γαλατία. Από εκεί σχεδίαζαν να ξεκινήσουν επιχειρήσεις κατά τού Αννίβα και των Καρχηδονιακών εκτάσεων στην Ιβηρική Χερσόνησο. Ο Πόπλιος πληροφορήθηκε ότι ο Αννίβας βρισκόταν στα βόρεια της Γαλατίας, έτσι έστειλε μία δύναμη ιππικού βόρεια, μέχρι την ανατολική όχθη τού ποταμού Ροδανού, η οποία συγκρούστηκε με παρόμοια δύναμη ελαφρού ιππικού της Νουμιδίας. Μετά από μία σκληρή αψιμαχία, κατάφεραν να διώξουν τους Νουμίδες. Στη συνέχεια ο Πόπλιος βάδισε με ολόκληρη τη δύναμή του βόρεια, με σκοπό να πολεμήσει με τον Αννίβα στη Γαλατία. Εν τω μεταξύ ο Αννίβας είχε βαδίσει ανατολικά προς τις Άλπεις. Φτάνοντας στο έρημο καρχηδονιακό στρατόπεδο, ο Σκιπίωνας έμαθε ότι ο Αννίβας απείχε πορεία τριών ημερών και αποφάσισε να στείλει τον στρατό του στην Ιβηρική χερσόνησο υπό τη διοίκηση τού μεγαλύτερου αδελφού του Γναίου, ενώ ο ίδιος επέστρεψε στη Βόρεια Ιταλία για να οργανώσει τις άμυνες.
Η μάχη της Κίσσα
Ο Άννο, φοβούμενος ότι θα έχανε τους Ίβηρες και όλη την επικράτεια των Καρτιγινίων βόρεια τού Έβρου αν περίμενε άλλο, βάδισε και επιτέθηκε στους Ρωμαίους ακριβώς βόρεια τού Ταρράκο, κοντά σε ένα μέρος που ονομάζεται Κίσσα. Έδωσε μία σκληρή μάχη, στην οποία δεν υπήρχαν λαμπροί ελιγμοί ή ενέδρες. Οι στρατοί μόλις σχηματίστηκαν και συγκρούστηκαν. Υπερκερασμένος δύο προς ένα, ο Άννo ηττήθηκε σχετικά εύκολα, χάνοντας 6.000 στρατιώτες στη μάχη. Επιπλέον, οι Ρωμαίοι κατάφεραν να καταλάβουν το καρχηδονιακό στρατόπεδο, μαζί με 2.000 στρατιώτες και τον ίδιο τον Άννο. Ο καταυλισμός περιείχε όλες τις αποσκευές, που άφησε ο Αννίβας. Μεταξύ των αιχμαλώτων περιλαμβανόταν και ο Ινδίβιλις, ένας ισχυρός Ιβηρικός φύλαρχος. Οι Ρωμαίοι εισέβαλαν επίσης στην πόλη Κίσσα, αν και προς απογοήτευση των Ρωμαίων δεν περιείχε κάποια πολύτιμη λεία.
Η μάχη του ποταμού Έβρου
Την άνοιξη του 217 π.Χ. ο Γναίος διέταξε έναν στόλο 55 πολεμικών πλοίων (πιθανώς πεντήρεις, quinqueremes) κατά τη διάρκεια μίας ναυμαχίας κοντά στις εκβολές του ποταμού Έβρου. Το καρχηδονιακό ναυτικό απόσπασμα των 40 πολεμικών πλοίων απέναντί του ηττήθηκε ολοκληρωτικά, μετά από αιφνιδιαστική επίθεση από τα ρωμαϊκά πλοία. Οι Καρχηδόνιοι έχασαν 29 πλοία και τον έλεγχο των θαλασσών γύρω από την Ιβηρική Χερσόνησο. Επιπλέον, η νίκη ενίσχυσε το ρωμαϊκό κύρος μεταξύ των πολεμοχαρών Ιβηρών.
Το τέλος
Ο Γναίος απεβίωσε στη μάχη πολεμώντας τους Καρχηδόνιους, που είχαν κατακτήσει το αυτοσχέδιο στρατόπεδό του κατά τη μάχη της Ιλόρκα. Το τέλος του δεν τερμάτισε τον πόλεμο τού Σκιπίωνα κατά των Καρχηδονίων. Ο ανιψιός τού Πόπλιου θα έπαιζε ακόμη μεγαλύτερο ρόλο στην πτώση τού Αννίβα, και στην εγκαθίδρυση της Ρωμαϊκής κυριαρχίας στην Ιβηρική Χερσόνησο.
Απόγονοι
Γιος του ήταν ο Πόπλιος Κορνήλιος Σκιπίων Νασίκα (με το παρωνύμιο nasica για την μυτερή του μύτη), ο οποίος ήταν ύπατος το 191 π.Χ. Ήταν ο πρώτος Σκιπίων Νασίκα και ίδρυσε τον κλάδο Nασίκα των Σκιπιόνων. Ο γιος τού Σκιπίωνα Νασίκα, ένας άλλος Σκιπίων Νασίκα (με το παρωνύμιο Κόρκουλον, με το πλήρες όνομά του Πόπλιος Κορνήλιος Π.γ. Γ.ε. Σκιπίωνας Νασίκα Κορκούλον), νυμφεύτηκε τη 2η εξαδέλφη του Κορνηλία Σκιπιόνα την Πρεσβύτερη, τη μεγαλύτερη κόρη τού Σκιπίωνα Αφρικανού και έτσι ένωσε τις δύο γραμμές. Οι απόγονοί τους στην εξ αρρενογονίαςή γραμμή συνέχισαν τουλάχιστον μέχρι το 46 π.Χ., στο πρόσωπο τού Κ. Κ. Μέτελλου Π. Σκιπίωνα (ο οποίος υιοθετήθηκε από την οικογένεια Καικιλίων Μετέλλων).
Πηγές
Κατηγορία:Ρωμαίοι στρατιωτικοί
Θωρακοδρόμων
Ο Θωρακοδρόμων (Θ/Δ) ή ατμομυοδρόμων που είχε περισσότερο πυροβολικό και θωράκιση ήταν τύπος πολεμικού πλοίου. Σήμερα έχει εκλείψει. Οι Θωρακοδρόμωνες του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού είναι:
Κατηγορία:Πολεμικά πλοία Κατηγορία:Ατμοκίνητα πλοία
Ευγένιος της Βυρτεμβέργης (1820-1875)
Ο Ευγένιος Γ΄ (γερμ. Eugen, 21 Νοεμβρίου 1758 - 20 Ιουνίου 1822) από τον Οίκο της Βυρτεμβέργης ήταν δούκας της Βυρτεμβέργης.
Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Ευγενίου Β΄ της Βυρτεμβέργης και της Ματθίλδης, κόρης του Γεωργίου Α΄ του Βάλντεκ & Πύρμοντ.
Ο Ευγένιος Γουλιέλμος Αλέξανδρος Έρντμαν γεννήθηκε στο Μπαντ Καρλσρούε (Πόκουι) της Σιλεσίας (που ανήκε στην Πρωσία). Όταν απεβίωσε η Ματθίλδη, ο πατέρας του παντρεύτηκε την Ελένη του Χόενλοε-Λάνγκενμπουργκ και απέκτησε τον Γουλιέλμο και τον Νικόλαο. Ο πατέρας του και ο πάππος του είχαν υψηλή θέση στον ρωσικό στρατό.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1843 τη Ματθίλδη, κόρη του Γεωργίου Γουλιέλμου του Σάουμπουρκ-Λίππε, και είχε τέκνα:
Διακρίσεις
Του απονεμήθηκε η διάκριση του Τάγματος του Στέμματος της Βυρτεμβέργης.
Αναφορές
Κατηγορία:Οίκος της Βυρτεμβέργης
Αριστείδης Λάιος
Ο Αριστείδης Λάιος (1871 - 1965) ήταν Έλληνας φωτοτσιγκογράφος του 20ου αιώνα.
Γεννήθηκε το 1871. Άρχισε την καλλιτεχνική του κατάρτιση στην ξυλογραφία. Βραβεύτηκε επανειλημμένα. Απεβίωσε το 1965.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες καλλιτέχνες
Σάλβια η ισπανική
Η Σάλβια η ισπανική (Salvia hispanica), κοινώς γνωστή ως τσία ή κία (chia), είναι ένα είδος ανθοφόρου φυτού στην οικογένεια μέντα των Χειλανθών (Lamiaceae), εγγενές στο κεντρικό και νότιο Μεξικό και τη Γουατεμάλα. O Κώδικας Μεντόζα (Codex Mendoza) του δέκατου έκτου αιώνα, παρέχει αποδεικτικά στοιχεία ότι καλλιεργούνταν από τους Μάγια και τους Αζτέκους στην προ-Κολομβιανή εποχή και οι ιστορικοί της οικονομίας λένε ότι μπορεί να ήταν το ίδιο σημαντικό ως καλλιεργούμενο τρόφιμο, όπως και ο αραβόσιτος. Είχε δοθεί ως ετήσιος φόρος από τον λαό προς τους άρχοντες, σε 21 από τα 38 επαρχιακά συμβούλια των Αζτέκων. Οι σπόροι κία (chia) χρησίμευαν ως βασική τροφή στον πολιτισμό των Νάουατλ (Αζτέκων) στο Κεντρικό Μεξικό. Ιησουίτες χρονικογράφοι τοποθέτησαν το τσία (chia) ως την τρίτη πιο σημαντική καλλιέργεια στον πολιτισμό των Αζτέκων, μετά το καλαμπόκι, τα φασόλια και προ του αμάραντου. Οι προσφορές προς τους Αζτέκους ιερείς, συχνά ήταν σε κία (chia).
Τριμμένοι ή ολόκληροι, οι σπόροι τσία (chia) εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται στην Παραγουάη, τη Βολιβία, την Αργεντινή, το Μεξικό και τη Γουατεμάλα για θρεπτικά ποτά και στα τρόφιμα. Σήμερα, το κία (chia) καλλιεργείται και καταναλώνεται εμπορικά σε μικρή κλίμακα στην προγονική του πατρίδα, στο κεντρικό Μεξικό και τη Γουατεμάλα, ενώ, καλλιεργείται εμπορικά στην Αργεντινή, Βολιβία, Ισημερινό, Εκουαδόρ, Νικαράγουα και την Αυστραλία.
Ετυμολογία
Η λέξη «τσία» («chia») προέρχεται από τη λέξη «chian», από τη γλώσσα των Νάουατλ και που σημαίνει λιπαρό.
Η Σάλβια η ισπανική (S. hispanica) είναι ένα από τα δύο φυτά που είναι γνωστή ως «τσία» ή «κία» («chia»)· και η Salvia columbariae που είναι κοινώς γνωστή ως «χρυσή τσία».
Περιγραφή
Το τσία (chia) είναι ένα ετήσιο (annual) βότανο που μεγαλώνει σε ύψος έως 1,75 μέτρα (5,7 πόδια), με αντίθετα φύλλα που έχουν μήκος 4-8 cm (1,6–3,1 in) και πλάτος 3-5 cm (1,2–2,0 in). Τα άνθη του είναι μοβ ή λευκά και παράγονται σε πολλές συστάδες σε μια ακίδα στο άκρο του κάθε στελέχους. Το κία (chia) φύεται στις ζώνες ανθεκτικότητας 9-12 του USDA. Πολλά φυτά που καλλιεργούνται ως S. hispanica στην πραγματικότητα είναι Salvia lavandulifolia.
Σπόροι
thumb|250px|left|Σπόροι τσία ή κία (chia). Το τσία (chia) καλλιεργείται για εμπορικούς σκοπούς, για το σπόρο του, μια τροφή πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, δεδομένου ότι οι σπόροι αποδίδουν 25-30% εκχυλίσιμα έλαια, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται α-λινολενικό οξύ. Η σύνθεση του λίπους του ελαίου, μπορεί να είναι 55% ω-3, 18% ω-6, 6% ω-9 και 10% κορεσμένα λιπαρά.