cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ματίας Ζίντελαρ
Ο τελευταίος χρόνος και ο θάνατός του
Μαζί του δεν ασχολήθηκαν μόνο οι ποδοσφαιρόφιλοι, αλλά συγγραφείς, κριτικοί θεάτρου και βιολόγοι. Ο Άλφρεντ Πόλγκαρ, που αρθρογραφούσε για παραστάσεις, έγραψε «με κάποιον τρόπο ήταν σαν να έχουν μυαλό τα πόδια του κι έκανε με αυτά πάρα πολλά απίστευτα και απρόβλεπτα πράγματα, την ώρα που έτρεχε. Το σουτ του Ζίντελαρ, που κατέληγε στο πίσω μέρος των διχτυών, ήταν η κορύφωση που μας έδινε τη δυνατότητα να αντιληφθούμε όλον το σχεδιασμό που είχε κάνει, ήταν το επιστέγασμα όλης του της προσπάθειας, η προσπάθεια που λύνει το γρίφο» στην εφημερίδα Pariser Tageszeitung, μετά το θάνατό του.
Πετρωτό Τρικάλων
Διατελέσαντες πρόεδροι της Κοινότητας
...
Ματίας Ζίντελαρ
Τίτλοι και διακρίσεις
Αούστρια
Πετρωτό Τρικάλων
Οικονομία
αριστερά|μικρογραφία|Βοοειδή βόσκουν στο Πετρωτό Οι κάτοικοι ως κύρια πηγή εισοδήματος έχουν τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Καλλιεργούν κυρίως βαμβάκι και καλαμπόκι και σε μικρότερο βαθμό δημητριακά, τριφύλλι, αμπέλια και άλλα οπωροφόρα δέντρα καθώς και κηπευτικά για οικιακή χρήση. Εκτρέφουν επίσης πρόβατα και αγελάδες ακόμη μέλισσες και πουλερικά.
Κάτοικοι
Σε παλαιότερες εποχές μέχρι και τη δεκαετία του 1960 οι κάτοικοι διαβιούσαν φτωχικά. Η καλλιεργήσιμη γη ήταν συγκεντρωμένη σε τσιφλικάδες, ενώ η πλειοψηφία των κατοίκων μαστίζονταν από ανέχεια. Παράλληλα, εξ αιτίας των πολλών στάσιμων νερών, ο πληθυσμός υπέφερε από αρρώστιες όπως η ελονοσία. Επιπλέον η σκληρή αγροτική ζωή αποθάρρυνε τους νέους να ασχοληθούν με την καλλιέργεια της γης. Για τους λόγους αυτούς πολλοί αναζήτησαν καλύτερη ζωή μεταναστεύοντας σε χώρες όπως η Γερμανία, ο Καναδάς, η Αυστραλία και αλλού ενώ δεν έλειψε και η εσωτερική μετεγκατάσταση στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Λάρισα κλπ. Παράλληλα η έφεση των κατοίκων στις τέχνες και τα γράμματα είχε ως συνέπεια να αναδειχθούν πολλοί επιστήμονες, κυρίως δάσκαλοι, καθηγητές, γιατροί, αστυνομικοί και στρατιωτικοί. Φωτεινό παράδειγμα είναι η περίπτωση των αδελφών Μαργαρίτη (Γιώργου και Βάιου) που διαπρέπουν ως λαϊκοί τραγουδιστές, γνωστοί ανά το πανελλήνιο και όχι μόνο.
Ματίας Ζίντελαρ
Τίτλοι και διακρίσεις
Ατομικές διακρίσεις
Πετρωτό Τρικάλων
Κάτοικοι
Τέλος στο Πετρωτό η πληθυσμιακή σύνθεση, εκτός από τους γηγενείς κατοίκους, αποτελείται από Βλάχους και τελευταία από λίγους αλβανικής καταγωγής.
Ματίας Ζίντελαρ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αυστριακοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Αυστριακοί προπονητές ποδοσφαίρου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Αυστρίας Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1934 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Αούστρια Βιέννης Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Αούστρια Βιέννης
Πετρωτό Τρικάλων
Εκπαίδευση - Πολιτισμός - Αθλητισμός
Οι κάτοικοι του Πετρωτού αγαπούν την παράδοση και έχουν δημιουργήσει πολιτιστικό σύλλογο που φέρει τον τίτλο "Πολιτιστικός Σύλλογος Πετρωτού ο Άγιος Γεώργιος" όπου δραστηριοποιείται στο να μεταλαμπαδεύει στα νέα παιδιά τις παραδόσεις του τόπου. Παράλληλα διοργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις στην πλατεία του χωριού.
Το χωριό έχει ποδοσφαιρική ομάδα, τη Θύελλα Πετρωτού, όπου συμμετέχει στο τοπικό πρωτάθλημα ενώ παλιότερα αγωνιζόταν στη Γ' Εθνική.
Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης
μικρογραφία|Άγιος Αθανάσιος αριστερά|μικρογραφία|Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Κέντρο λατρείας αποτελεί ο νεόδμητος ενοριακός Ιερός Ναός των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. Πρωτοστάτης στην ανοικοδόμησή του υπήρξε ο πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Χαντζιάρας (1957-2022) ο οποίος διακόνησε ως εφημέριος της ενορίας κατά το χρονικό διάστημα 1983-2005. Ο ναός, Σταυροειδής με τρούλο, αποτελεί μεγαλοπρεπές οικοδόμημα και είναι κατάγραφος από αγιογραφίες. Την ημέρα μνήμης των Αγίων (21 Μαΐου) τελείται πανηγυρική Θεία Λειτουργία με τη συμμετοχή όχι μόνο των κατοίκων του χωριού αλλά και άλλων επισκεπτών.
Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου
Ελάχιστα δυτικότερα βρίσκεται ο ναός του Αγίου Αθανασίου που είναι κτίσμα της πρώτης δεκαετίας του 19ου αιώνα και είναι κατάγραφος από αγιογραφίες. Εντύπωση προκαλούν το ξυλόγλυπτο τέμπλο, ο άμβωνας και ο επισκοπικός θρόνος ο οποίος χρονολογείται από το 1811. Πριν την ανέγερση του ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης αποτελούσε τον κυρίως ναό του χωριού. Σήμερα είναι κοιμητηριακός.
Εξωκλήσι Αγίου Γεωργίου
μικρογραφία|Άγιος Γεώργιος Πετρωτού (ξωκλήσι) Επίσης βορειότερα του χωριού, σε απόσταση δυο χιλιομέτρων, βρίσκεται το ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου το οποίο πανηγυρίζει την Τρίτη της Διακαινησίμου. Για το ιστορικό του Αγίου Γεωργίου Πετρωτού δεν γνωρίζουμε για την ανέργεσή του αλλά για την ύπαρξη του όπως γράφει ο ιστορικός με χρυσόβολο του Συμεών Ούρος το 1366 υπήρχε στο μέρος που βρίσκεται σήμερα. Άρα στην περιοχή Κοτζήκοβου βρίσκοταν το χωριό την χρονολογία αυτή και κατοικούνταν από γηγενής κατοίκους.
Εκκλησιαστική υπαγωγή
Εκκλησιαστικά, το Πετρωτό ανήκει στην ενορία Πετρωτού, η οποία υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Τρίκκης, Γαρδικίου και Πύλης.
Αξιόλογοι δημότες
Ο τραγουδιστής Γιώργος Μαργαρίτης γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Πετρωτό.
Πηγές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Τρικάλων Κατηγορία:Δήμος Φαρκαδόνας
Ανριέτ-Ζυλί ντε Καστελνώ ντε Μυρά
Βιογραφικά στοιχεία
Η Ανριέτ-Ζυλί ντε Καστελνώ ντε Μυρά γεννήθηκε το 1668 στη Βρέστη. Πιθανότατα πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της παιδικής της ηλικίας στο Παρίσι. Το 1691 παντρεύτηκε τον κόμη Νικολά ντε Μυρά και ένα χρόνο μετά το γάμο τους, γεννήθηκε ο γιος τους Σεζάρ. Αλλά σύντομα, ο σύζυγος την απογοήτευσε και έτσι η Ανριέτ-Ζυλί αποφάσισε να τον εγκαταλείψει και να ζήσει μόνη στο Παρίσι. Από το 1692 άρχισε να συχνάζει στο κοσμικό και λογοτεχνικό σαλόνι της μαρκησίας ντε Λαμπέρ. Εκεί γνωρίσθηκε με τη Μαρί-Κατρίν ντ'Ωλνουά, την Κατρίν Μπερνάρ και άλλες γυναίκες συγγραφείς.
Το 1697 δημοσίευσε τα Απομνημονεύματα της κόμισσας Μ., μια συλλογή δύο τόμων από μυθιστορηματικά «απομνημονεύματα» που προορίζονταν ως απάντηση σε βιβλίο του Σαρλ ντε Σαιντ-Εβρεμόν στο οποίο οι γυναίκες παρουσιάζονταν ως ανίκανες για αρετή και σταθερότητα. Το βιβλίο της Μυρά είχε τέτοια επιτυχία που μεταφράστηκε ακόμη και στα αγγλικά.
Προς τα τέλη του 17ου αιώνα, στο κοσμικό και λογοτεχνικό περιβάλλον μεταξύ Παρισιού και Βερσαλλιών, εμφανίστηκε η μόδα των παραμυθιών και η Μυρά έγραψε με μεγάλη επιτυχία. Με την παρότρυνση της Μαρί-Ζαν Λ'Εριτιέ, δημοσίευσε τρεις τόμους παραμυθιών μεταξύ 1697 και 1699: το 1697 τα Παραμύθια, το 1698 τα Νέα παραμύθια, έπειτα το 1699 τις Υψηλές και αλληγορικές ιστορίες και Το ταξίδι στην εξοχή, μια ιστορία με φαντάσματα.
Τα έργα της είχαν μεγάλη αποδοχή, έγινε δεκτή στην Ακαδημία Ρικοβράτι της Πάδοβας. Μια άλλη αναγνώριση που έλαβε ήταν ένα από τα βραβεία Jeux floraux της Ακαδημίας της Τουλούζης. Ήταν μια από τις πρωτοπόρους στη συγγραφή παραμυθιών, μαζί με τη Μαρί-Κατρίν ντ'Ωλνουά, τη Σαρλότ-Ροζ ντε Κωμόν Λα Φορς, τη Μαρί-Ζαν Λ'Εριτιέ και τον Σαρλ Περώ.
Ταυτόχρονα, η ζωή της ήταν ένα απίστευτο μυθιστόρημα, που χαρακτηρίστηκε από αντισυμβατικότητα και ηθικά σκάνδαλα που προκάλεσαν αγανάκτηση στη βασιλική αυλή και τη συντηρητική κοινωνία της εποχής της. Οι αναφορές της αστυνομίας στον Λουδοβίκο ΙΔ΄, που παραδόθηκαν μεταξύ 1698 και 1702, της προσάπτουν «συγκλονιστικές πρακτικές και πεποιθήσεις»: ελευθεριασμό και λεσβιακές σχέσεις, που εξέθεταν την αριστοκρατική της οικογένεια.
Απομακρύνθηκε εντελώς από τον σύζυγό της και αποκληρώθηκε από τη μητέρα της, αναγκάστηκε να σταματήσει να δημοσιεύει και τελικά το 1702, εξορίστηκε στο κάστρο του Λος. Η ακολασία της θεωρήθηκε επιβεβαιωμένη από το γεγονός ότι ήταν έγκυος. Το 1706 προσπάθησε να δραπετεύσει από το κάστρο του Λος φορώντας ανδρικά ρούχα αλλά απέτυχε. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε σε δύο άλλες φυλακές πριν επιστρέψει στο κάστρο το 1707. Το 1709 απέκτησε μερική ελευθερία με τη μεσολάβηση της κόμισσας ντ'Αρζαντόν στον Φίλιππο της Ορλεάνης, με την προϋπόθεση ότι θα παραμείνει στο σπίτι μιας θείας της.
Το τελευταίο της έργο ήταν το μυθιστόρημα Τα ξωτικά του κάστρου του Κερνοζί, που δημοσιεύθηκε το 1710.
Πέθανε 9 Σεπτεμβρίου 1716 σε ηλικία 46 ετών στο κάστρο της Μπυζαρντιέρ, στον σημερινό νομό Σαρτ.
Συγγραφικό έργο
Η Ανριέτ-Ζυλί ντε Καστελνώ ντε Μυρά είναι συγγραφέας δεκατεσσάρων παραμυθιών, δύο μυθιστορηματικών απομνημονευμάτων και τεσσάρων μυθιστορημάτων.
Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου άμμου
Το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου άμμου (στα αγγλικά: FIFA Beach Soccer World Cup) είναι μία ποδοσφαιρική διοργάνωση μπιτς σόκερ που τελεί υπό την αιγίδα της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας (FIFA). Η τελευταία διοργάνωση έλαβε χώρα στην Παραγουάη από τις 21 Νοεμβρίου ως την 1 Δεκεμβρίου 2019 και νικήτρια αναδείχθηκε για δεύτερη φορά στην ιστορία της διοργάνωσης η Πορτογαλία.
Ιστορία
Η πρώτη διοργάνωση παγκοσμίου κυπέλλου μπιτς σόκερ έλαβε χώρα στη Βραζιλία το 1995, και οργανώθηκε από την Beach Soccer World Wide, με την ονομασία Παγκόσμιο πρωτάθλημα μπιτς σόκερ. Η διοργάνωση ήταν επιτυχής και η διοργανώτρια χώρα κατέκτησε τον πρώτο τίτλο. Η Βραζιλία διατήρησε τον τίτλο της ως το 2001, οπότε η Πορτογαλία πρώτευσε στη διοργάνωση. Την περίοδο εκείνη αυξήθηκε σταδιακά και ο αριθμός των χωρών που λάμβαναν μέρος.
Το 2004 η διοργάνωση διεξήχθη για τελευταία φορά ως παγκόσμιο πρωτάθλημα, υπό την αιγίδα της BSWW και με τη συμμετοχή 12 ατόμων. Το 2005 η FIFA και η BSWW αποφάσισαν να συνδιοργανώνουν το παγκόσμιο κύπελλο και διατήρησαν τον αριθμό των ομάδων στις 12 και τον σταθερό τόπο διοργάνωσης (το Ρίο ντε Τζανέιρο).
Το 2006 η ΦΙΦΑ αποφάσισε να σταθεροποιήσει τον αριθμό των συμμετεχόντων σε 16 και καθιέρωσε προκριματική φάση. Η ΦΙΦΑ ανέλαβε εξολοκλήρου τη διοργάνωση και αποφάσισε την αλλαγή του τόπου διοργάνωσης. Έτσι, τα Παγκόσμια κύπελλα του 2008 και του 2009 διεξήχθησαν στη Μασσαλία και στο Ντουμπάι αντίστοιχα.
Η Βραζιλία κατέκτησε για δέκατη τρίτη φορά στην ιστορία της διοργάνωσης τον τίτλο στις 22 Νοεμβρίου 2009, με νίκη επί της Ελβετίας με 10-5. Το χάλκινο μετάλλιο κέρδισε η Πορτογαλία, νικώντας την Ουρουγουάη με 14-7. Στα επόμενα δύο παγκόσμια κύπελλα, του 2011 και του 2013, πρωταθλήτρια αναδείχθηκε η Ρωσία νικώντας στους τελικούς τις Βραζιλία (12-8) και Ισπανία (5-1) αντίστοιχα. Το 2015 η Πορτογαλία νικώντας στον τελικό την Ταϊτή (5-3) έγινε η δεύτερη διοργανώτρια χώρα μετά τη Βραζιλία που κερδίζει το τρόπαιο. Στη διοργάνωση του 2017, η Βραζιλία ανακτά την κορυφή του κόσμου για πρώτη φορά μετά από το 2009 νικώντας στον τελικό την Ταϊτή με 6-0. Στην τελευταία έκδοση του τουρνουά (2019) η Πορτογαλία επικράτησε με 6-4 της Ιταλίας στον τελικό.
Προκρίσεις
Οι 16 ομάδες που προκρίνονται στην τελική φάση:
Επιτυχίες εθνικών ομάδων
Η Βραζιλία είναι η πολυνίκης με 13 Παγκόσμια Κύπελλα.
Συμμετοχές χωρών ως το 2019
Από το 1995 ως το 2019 έχουν συμμετάσχει στη διοργάνωση 45 διαφορετικές χώρες.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Διεθνείς διοργανώσεις μπιτς σόκερ
Παραστατικό χρήμα
Το χάρτινο χρήμα καλείται παραστατικό χρήμα διότι η χρησιμοποίηση (και αξία) του ως χρήματος εξαρτάται από την πίστωση της κυβέρνησης που το εκδίδει, και όχι από οποιοδήποτε δικαίωμα να μετατραπεί σε μεταλλικά νομίσματα.
Πιο συγκεκριμένα, το παραστατικό χρήμα απελευθερώνεται πλήρως από την ποσότητα των πολύτιμων μετάλλων. Όμως έχει αξία ως μέσο συναλλαγών όταν πληρούνται κάποιες βασικές προϋποθέσεις, όπως είναι:
Παραπομπές
Κατηγορία:Νομισματολογία Κατηγορία:Νομίσματα Κατηγορία:Χρήμα
Διοργανώσεις Ε.Π.Σ. Θεσσαλίας 2007–08
Πρωτάθλημα
Ο Πύρασος Νέας Αγχιάλου είχε πανηγυρίσει το πρωτάθλημα 2007-08 και την άνοδο στην Δ' Εθνική.
Β' Κατηγορία
* Οι Νέοι Αθλητές Νίκης ανέβηκαν κατηγορία λόγω της συγχώνευσης Νηλέα-Άνω Λεχωνίων.
** Οι Αργώ και Παναγροτικός αποβλήθηκαν από το πρωτάθλημα.
Γ' Κατηγορία
* Με -2 βαθμούς ξεκίνησαν οι Ηρακλής Α.Θ., Άρης Ανθ., Χλόη και με -3 ο Τοξότης, ενώ 2 μηδενισμούς και -4 έχει το Τρίκερι και -3 η Ζαγορά.
** Το Βένετο και ο Τοξότης αποβλήθηκαν από το πρωτάθλημα.
Πηγές - Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ε.Π.Σ. Θεσσαλίας Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 2007-2008
Πόρτα Φοντινάλις
Η Πύλη των Πηγών, λατιν.: Porta Fontinalis, ήταν μία πύλη στα Σέρβια Τείχη στην αρχαία Ρώμη. Βρισκόταν στη βόρεια πλαγιά του Καπιτωλίνου λόφου, πιθανώς στον βορειοανατολικό ώμο του, επάνω από τον Δρόμο Αργυραμοιβών (Clivus Argentarius). Η Βία Σαλάρια έβγαινε μέσω αυτής, όπως και η Βία Φλαμίνια αρχικά, παρέχοντας απευθείας σύνδεση με την περιοχή Πικηνόν και των Γαλατικών εδαφών. Όταν τα Αυρηλιανά Τείχη κατασκευάστηκαν προς το τέλος του 3ου αι. μ.Χ., το τμήμα της Βία Φλαμίνια που ήταν ανάμεσα στην Πόρτα Φοντινάλις και τη νέα Πόρτα Φλαμίνια ονομαζόταν Ευρεία Οδός (Via Lata).
Ιστορία
Κατά τη διάρκεια μίας ιδιαίτερα δραστήριας περιόδου κατασκευής κτιρίων και θρησκευτικών αφιερωμάτων μετά τον Β΄ Καρχηδονιακό Πόλεμο, οι αγορανόμοι (aediles) του 193 π.Χ., Mάρκος Αιμίλιος Λέπιδος και Λεύκιος Αιμίλιος Παύλος, έκτισαν ένα μνημειακό περιστύλιο, που συνέδεε την Πόρτα Φοντινάλις με τον Βωμό του Άρη στο Άρεως Πεδίον. Το περιστύλιο, γνωστό ως Aιμιλιανό, ήταν ένας καλυμμένος διάδρομος για τους τιμητές, οι οποίοι διεξήγαγαν την απογραφή στον Βωμό του Άρη, αλλά είχαν το γραφείο τους ακριβώς μέσα στην Πύλη, εντός των τειχών.
Ο σωζόμενος τάφος του Βιβούλου, που χρονολογείται στο πρώτο μισό του 1ου αι. π.Χ., βρισκόταν ακριβώς έξω από την πύλη. Μία ταφική στήλη του 2ου αι. μ.Χ. διατηρεί το όνομα ενός υποδηματοποιού, του Γαΐου Ιουλίου Ηλίου, που βρισκόταν κάπου γύρω από την πύλη. Ο διαβόητος Γναίος Καλπούρνιος Πίσων, ο υποτιθέμενος δηλητηριαστής τού διαδόχου τού Αυτοκράτορα Τιβέριου, δηλ. του Γερμανικού, είχε κτίσει κατασκευές επάνω από την πύλη, για να συνδέσει τις ιδιωτικές του κατοικίες. Το αποτέλεσμα ήταν η οικία που προέκυψε να επικριθεί, επειδή κυριαρχούσε στον αρχιτεκτονικό ρυθμό του χώρου. Ως μέρος των τιμωρητικών μέτρων κατά των συνεργατών του, της οικογένειας και της μνήμης τού Πίσωνα στον απόηχο της συνωμοσίας, η Σύγκλητος διέταξε την κατεδάφιση αυτών των κατασκευών.
Η Πόρτα Φονταμεντάλις πήρε το όνομά της από τις κοντινές πηγές (fontes), όπως η πηγή που εξακολουθεί να εμφανίζεται στο χαμηλότερο σεπίπεδο του Tυλιάνουμ. Μπορεί να είχε μία θρησκευτική σύνδεση με τον θεό των πηγών και των πηγαδιών γνωστό ως Φόν[το] (Fon[tu]s), που εορταζόταν στα Φοντινάλια.
Ανάμεσα στους αρχαίους συγγραφείς που αναφέρουν την πύλη, περιλαμβάνονται ο Τίτος Λίβιος και ο Παύλος ο Διάκονος.
Μουσική House
Η μουσική «house» (χάουζ) είναι είδος ηλεκτρονικής χορευτικής μουσικής, που χαρακτηρίζεται από έναν επαναλαμβανόμενο ρυθμό «φορ-ον-δε-φλορ» (όπως στην ντίσκο) και συνήθως τέμπο 120 έως 130 κτύπους ανά λεπτό. Δημιουργήθηκε από DJs και μουσικούς παραγωγούς από την «υπόγεια» κουλτούρα των κλαμπ του Σικάγου τη δεκαετία του 1980, καθώς DJs άρχισαν να τροποποιούν τραγούδια της ντίσκο για να τους προσδώσουν ένα πιο μηχανικό μπητ και βαθύτερα μπάσα.
Το είδος είχε ως πρωτοπόρους DJs και παραγωγούς κυρίως από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη, όπως τους Φράνκι Νακλς (Frankie Knuckles), Λάρυ Λεβάν (Larry Levan), Ρον Χάρντυ, Τζέσι Σώντερς (Jesse Saunders), Τσιπ Ε. (Chip E.), Στηβ «Σιλκ» Χάρλεϋ (Steve "Silk" Hurley), Μίστερ Λη, Φάρλεϋ «Τζακμάστερ» Φανκ (Farley "Jackmaster" Funk), Μάρσαλ Τζέφερσον, οι Phuture και άλλοι. Από τις απαρχές του στον κόσμο των κλαμπ και τοπικών ραδιοσταθμών του Σικάγου, η μουσική χάουζ διαδόθηκε διεθνώς στο Λονδίνο και μετά σε άλλες αμερικανικές πόλεις, όπως η Νέα Υόρκη και το Ντιτρόιτ, προτού γίνει ένα παγκόσμιο φαινόμενο.
Η μουσική χάουζ άσκησε μεγάλη επίδραση στην ποπ, ιδίως στη χορευτική μουσική. Ενσωματώθηκε από μείζονες ερμηνευτές και ερμηνεύτριες της ποπ, όπως οι Τζάνετ Τζάκσον, Μαντόνα και Κάιλι Μινόγκ, αλλά έδωσε και μερικές μεγάλες επιτυχίες από μόνη της, όπως τα τραγούδια «French Kiss» του Λιλ Λούις (1989), «Show Me Love» της Ρόμπιν Σ. (Robin S., 1992) και «Push the Feeling On» των Nightcrawlers (1992/1995). Πολλοί παραγωγοί της χάουζ έκαναν επίσης, και συνεχίζουν να κάνουν, ρεμίξ για καλλιτέχνες της ποπ. Μέχρι σήμερα η μουσική χάουζ παραμένει δημοφιλής στο ραδιόφωνο και σε κλαμπ, ενώ διατηρεί ένα προπύργιο στον κόσμο του αντεργκράουντ παγκοσμίως.
Χαρακτηριστικά
Στην τυπικότερη μορφή του, αυτό το είδος μουσικής διακρίνεται από επαναλαμβανόμενους ρυθμούς 4/4, που περιλαμβάνουν μπάσα τύμπανα, πιατίνια, ταμπούρα και/ή ήχους των χεριών, σε τέμπο μεταξύ 120 και 130 κτύπους ανά λεπτό, ρεφρέν του συνθεσάιζερ, χαμηλές νότες στο κράτημα του ρυθμού και συχνά, αλλά όχι απαραιτήτως, φωνητικά που μπορεί να είναι πεζά, τραγουδιστά ή δειγματικά. Στη χάουζ το μπάσο τύμπανο ακούγεται στην πρώτη και την τρίτη νότα του ρυθμικού μέτρου (μπητ), ενώ το ταμπούρο ή άλλα κρουστά σε υψηλότερες οκτάβες ακούγονται στη δεύτερη και την τέταρτη (τελευταία) νότα. Οι ήχοι των τυμπάνων στη μουσική χάουζ προέρχονται σχεδόν πάντοτε από ηλεκτρονικό μηχάνημα, συχνά ένα Roland TR-808, TR-909 ή TR-707. Τα άλλα κρουστά προσθέτουν δευτερεύοντες ρυθμούς syncopation. Ένα από τα χαρακτηριστικά ρεφρέν του ρυθμού, ιδίως στην πρώιμη χάουζ (του Σικάγου), είναι ενσωματωμένο στο ρυθμικό μοτίβο του κλάβε. Στα όργανα μπορούν να προστεθούν κόνγκα και μπόνγκο για πιο αφρικανικό ήχο, ή μεταλλικά κρουστά για μια αίσθηση λάτιν.
Η δομή των τραγουδιών της χάουζ — των «τρακς» ή «κομματιών», όπως αποκαλούνται συνήθως — περιλαμβάνει τυπικά μια εισαγωγή, ένα χορωδιακό τμήμα, διάφορα μέρη με στίχους, ένα μέσο τμήμα και σύντομο επίλογο. Μερικά κομμάτια δεν έχουν στίχους, ή παίρνουν το χορωδιακό τμήμα και το επαναλαμβάνουν. Συχνά βασίζονται σε επαναλαμβανόμενα τμήματα eight-bar. Συχνά επίσης δομούνται γύρω από μπάσους κύκλους ή ρυθμούς που παράγονται από συνθεσάιζερ, ή/και με βάση δείγματα ντίσκο, σόουλ, τζαζ-φανκ ή φανκ τραγουδιών. Οι DJs και παραγωγοί που δημιουργούν ένα τρακ της χάουζ για παίξιμο σε κλαμπ μοντάρουν μια μίξη επτά ή οκτώ λεπτών, ενώ για μετάδοση από το ραδιόφωνο μια εκδοχή τριάμισυ λεπτών. Αντίθετα με τη μουσική Trance, που είναι σχεδιασμένη να αυξάνει σταδιακά την ένταση, τα κομμάτια της χάουζ αναφέρονται ως «πιο σταθερά» και βασιζόμενα περισσότερο στο «παιχνίδισμα με τα τμήματά τους και τη μεταφορά τους από το προσκήνιο στο παρασκήνιο και αντιστρόφως» με υποδόριο τρόπο. Κτίζονται αργά, με την προσθήκη στρωμάτων ήχου και δομής και με την αύξηση της εντάσεως του ήχου.
Κάποιες φορές οι ήχοι των τυμπάνων ρυθμίζονται να είναι «κορεσμένοι» με μείωση των τάσεων, προκειμένου να δημιουργείται μια πιο «επιθετική» χροιά. Μια κλασική ποικιλία ή υποείδος της χάουζ, η acid house, χαρακτηρίζεται από τους ήχους «πλατσουρίσματος» που δημιουργεί το μοντέλο συνθεσάιζερ Roland TB-303. Η χάουζ μπορούσε να παραχθεί με «φθηνό και φιλικό προς τον χρήστη ηλεκτρονικό εξοπλισμό» και μεταχειρισμένα όργανα, πράγμα που καθιστούσε ευκολότερη τη δημιουργία κομματιών από ανεξάρτητους παραγωγούς και DJs. Τα ηλεκτρονικά μηχανήματα που παράγουν τους ήχους των τυμπάνων, όπως και άλλος εξοπλισμός που χρησιμοποιούν οι παραγωγοί και DJs της χάουζ θεωρούνταν παλαιότερα ότι «ακούγονταν υπερβολικά φτηνά» από τους «καθαυτό» μουσικούς. Οι παραγωγοί της χάουζ χρησιμοποιούν συνήθως όργανα από διάφορες πηγές, αντί να πηγαίνουν τους μουσικούς σε ένα στούντιο ηχογραφήσεων. Παρά το ότι ένα στοιχείο-κλειδί της παραγωγής της χάουζ είναι οι περισσότερες «στρώσεις» ήχων, όπως αυτές των ηλεκτρονικών τυμπάνων, των μπάσων των συνθεσάιζερ, κλπ, η συνολική υφή είναι σχετικώς λιτή. Αντίθετα με τα τραγούδια της ποπ, που δίνουν έμφαση στους υψηλότερης συχνότητας ήχους, αυτούς της μελωδίας, στη μουσική χάουζ οι χαμηλότερες συχνότητες είναι οι πιο σημαντικές.
Τα κομμάτια της χάουζ μπορεί να έχουν φωνητικά παρόμοια με ενός τραγουδιού της ποπ, αλλά μερικά περιέχουν μόνο μινιμαλιστική ορχηστρική μουσική, καθώς τα φωνητικά δεν απαιτούνται στο είδος της χάουζ. Αν αυτά είναι παρόντα σε ένα κομμάτι, οι στίχοι τους μπορεί να είναι επαναλαμβανόμενες λέξεις ή μικρές φράσεις.
Πρόδρομοι και επιδράσεις
Μία από τις βασικές επιδράσεις της χάουζ υπήρξε η ντίσκο. Η μουσική χάουζ έχει προσδιορισθεί ως ένα είδος που «έπιασε το νήμα από εκεί που το άφησε η ντίσκο λίγο πριν το 1980». Οι DJs της χάουζ, όπως κι εκείνοι της ντίσκο, χρησιμοποίησαν ένα «αργό μιξάρισμα» προκειμένου να «συνδέσουν μεταξύ τους δίσκους» σε μια μίξη. Στην κουλτούρα των «μετα-ντίσκο» κλαμπ στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κάποιοι DJs έκαναν τα κομμάτια τους «λιγότερο προσανατολισμένα προς την ποπ», με ένα πιο μηχανιστικό, επαναληπτικό μπητ και βαθύτερα μπάσα ρυθμού. Επίσης, πολλά κομμάτια άρχισαν να γίνονται χωρίς φωνητικά, ή με φωνητικές μελωδίες χωρίς λέξεις. Η ντίσκο είχε γίνει τόσο δημοφιλής μέχρι το 1979, ώστε οι εταιρείες δίσκων πίεζαν ακόμα και μη-ντίσκο μουσικούς (όπως π.χ. μπάντες R&B) να παράγουν τραγούδια ντίσκο. Αλλά όταν η μόδα στράφηκε από αντίδραση κατά της ντίσκο (βλ. «Νύχτα κατεδάφισης της ντίσκο» στο Σικάγο), η παραγωγή χορευτικής μουσικής άρχισε να μεταφέρεται από τα στούντιο των μεγάλων εταιρειών στους DJs των αντεργκράουντ κλαμπ.
Εξίσου σημαντικές για την ανάπτυξη της χάουζ ήταν τεχνικές του ηχητικού μοντάζ και αναμίξεων που είχε εξερευνήσει νωρίτερα η ντίσκο, DJs της μη-ροκ garage music και της μετα-ντίσκο, παραγωγοί δίσκων και μηχανικοί ήχου όπως οι Walter Gibbons, Tom Moulton, Jim Burgess, M & M, και άλλοι.
Ενώ οι περισσότεροι DJs της μετα-ντίσκο παρέμειναν πιστοί στο να παίζουν τους συμβατικούς δίσκους τους χορευτικής μουσικής, οι Φράνκι Νακλς (Frankie Knuckles, 1955-2014) και Ρον Χάρντυ, δύο DJs που ασκούσαν μεγάλη επίδραση, ήταν γνωστοί για τις ασυνήθιστες επιλογές τους σε δίσκους και για το αντισυμβατικό τους μιξάρισμα. Ο Νακλς επηρεάστηκε από (και συνεργάστηκε με) τον DJ του κλαμπ «Paradise Garage» της Νέας Υόρκης Λάρυ Λεβάν (1954-1992). Ο Νακλς, που συχνά αναφέρεται ως «ο νονός της χάουζ», ήταν ο DJ του κλαμπ Warehouse από το 1977 to 1982 και εργάστηκε κυρίως στο πεδίο της πρώιμης ντίσκο με ίχνη μιας νέας, διακριτής μουσικής. Ο Νακλς ξεκίνησε ως DJ της ντίσκο, αλλά όταν μετακόμισε από τη Νέα Υόρκη στο Σικάγο, άλλαξε από το τυπικό στιλ της ντίσκο και άρχισε να ανακατεύει τραγούδια από διαφορετικούς δίσκους μαζί, όπως Philly soul, κομμάτια των κλαμπ της Νέας Υόρκης και Eurodisco. Πειραματίστηκε επίσης με την προσθήκη ηλεκτρονικών τυμπάνων, καθώς και μαγνητόφωνων reel-to-reel για τη δημιουργία νέων κομματιών, συχνά με ενισχυμένα μπάσα και ταχύτερο τέμπο.
Ο Ρον Χάρντυ δημιουργούσε αντισυμβατικές αυτοσχέδιες μαγνητοταινίες, τις οποίες έπαιζε κατόπιν απευθείας στο διάδοχο κλαμπ του Warehouse, το Music Box (που έλαβε αυτό το νέο όνομα το 1983, μετά την αποχώρηση του Νακλς). Ο Χάρντυ, όπως και ο Νακλς, συνδύαζε ορισμένους ήχους, ανακατεύοντας κομμάτια με πρόσθετα συνθεσάιζερ και ηλεκτρονικά τύμπανα, όλα «διαθλασμένα μέσα από τον φουτουριστικό φακό της ευρωπαϊκής μουσικής». Ο Μάρσαλ Τζέφερσον, που αργότερα θα εμφανιζόταν με το κλασικό κομμάτι της χάουζ «Move Your Body» (ή «The House Music Anthem», 1986), περιγράφει ως εξής το πώς γνώρισε τη μουσική χάουζ όταν άκουσε τη μουσική του Χάρντυ στο Music Box:
''«Δεν ήμουν ούτε καν της χορευτικής μουσικής προτού πάω στο Music Box [...]. `Ημουνα ροκάς... Δε δίναμε δεκάρα, ήμασταν του κλίματος της «Νύχτας κατεδάφισης της ντίσκο». Μισούσα τη χορευτική μουσική γιατί δε μπορούσα να χορέψω. Νόμιζα ότι η μουσική αυτή ήταν για γιάπηδες, μέχρι που την άκουσα σε μια ένταση ήχου όπως αυτή του Music Box.»''
Πρόδρομο της χάουζ θεωρείται το τραγούδι του Colonel Abrams «Trapped», στην παραγωγή του Ρίτσαρντ Τζέιμς Μπέρτζες το 1984, που αναφέρεται ως «τρακ της πρωτο-χάουζ» (proto-house track) και πρόδρομο της garage house.
Η ηλεκτρονική και μινιμαλιστική ενορχήστρωση του άλμπουμ του Ινδού μουσικού Charanjit Singh με τίτλο Synthesizing: Ten Ragas to a Disco Beat (1982), που περιέχει ινδικά ράγκα (μελωδικό πλαίσιο για αυτοσχεδιασμό, ένας «τρόπος», στην ινδική κλασική μουσική) εκτελεσμένα σε στιλ ντίσκο, αποτελεί πρόδρομο των ήχων της acid house, αλλά είναι άγνωστο αν είχε κάποια επίδραση στο είδος προτού ανακαλυφθεί στη Δύση τον 21ο αιώνα. Επίσης, σύμφωνα με τον Hillegonda C. Rietveld, «στοιχεία της ραπ μπορούν να βρεθούν σε τρακς της χάουζ της εποχής».
Το σταθερό μπάσο τύμπανο στη μουσική χάουζ μπορεί να πήγασε από τον πειραματισμό των DJs με την προσθήκη ηλεκτρονικών τυμπάνων στις ζωντανές μίξεις τους σε κλαμπ, πάνω στον ήχο των δίσκων που έπαιζαν.
Δεκαετία του 1980: Chicago house, acid house και deep house
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 οι ραδιοφωνικοί DJs του Σικάγο Hot Mix 5 του ραδιοφωνικού σταθμού WBMX (ανάμεσά τους ο Φάρλεϋ «Τζακμάστερ» Φανκ), καθώς και οι DJs Ρον Χάρντυ και Φράνκι Νακλς, έπαιζαν διάφορα στιλ χορευτικής μουσικής, όπως παλαιότερους δίσκους της ντίσκο, electro funk από μουσικούς όπως οι Afrika Bambaataa, νεότερη ιταλική ντίσκο, Arthur Baker, John Robie και ηλεκτρονική ποπ. Μερικοί DJs δημιουργούσαν και έπαιζαν δικές τους επιμέλειες των αγαπημένων τους τραγουδιών, και μερικές φορές ενσωμάτωναν ηλεκτρονικά εφέ, συνθεσάιζερ, ηλεκτρονικά τύμπανα και άλλους ρυθμικούς ηλεκτρονικούς ήχους οργάνων.
Αρχίζοντας από το 1985 και το 1986, όλο και περισσότεροι DJs του Σικάγου άρχισαν να παράγουν και να κυκλοφορούν πρωτογενείς συνθέσεις. Αυτές μεταχειρίζονταν νέα ηλεκτρονικά όργανα και ενισχυμένα στιλ της ντίσκο και άλλης χορευτικής μουσικής. Αυτές οι «σπιτικές» παραγωγές παίζονταν σε ραδιοσταθμούς του Σικάγου και σε τοπικά κλαμπ όπου σύχναζαν Αφροαμερικανοί, Ισπανόφωνοι και ομοφυλόφιλοι. Το 1985 η χάουζ ενσωμάτωσε αυτές τις τοπικές ηχογραφήσεις. Σύντομα εμφανίστηκαν υποείδη της χάουζ, όπως η deep house και η acid house, και κέρδισαν ακροατήρια. Οι απαρχές της deep house μπορούν να ανιχνευθούν στον παραγωγό του Σικάγου Mr Fingers (Λάρυ Χερντ) και τα κάπως τζαζ και σόουλ κομμάτια του «Mystery of Love» (1985) και «Can You Feel It?» (1986). Σύμφωνα με τον συγγραφέα Richie Unterberger, αυτά «μεταγύρισαν τη χάουζ από τις μετα-ανθρώπινες τάσεις της στον πλούσιο», ήχο της πρώιμης ντίσκο, που περιείχε στοιχεία της σόουλ.
Η acid house, ένα πιο τραχύ και αφαιρετικό υποείδος, γεννήθηκε από τους πειραματισμούς των μουσικών του Σικάγου με τους ήχους του συνθεσάιζερ Roland TB-303. Ως απαρχές της στο βινύλιο αναφέρεται γενικώς το κομμάτι «Acid Tracks» των Phuture (Trax Records, 1987). Οι Phuture είναι ένα συγκρότημα που δημιουργήθηκε από τους Nathan Jones («DJ Pierre»), Earl «Spanky» Smith Jr. και Herbert Jackson, και πιστώνεται με την πρώτη χρήση του TB-303 στη χάουζ. Το δωδεκάλεπτο «Acid Tracks» ηχογραφήθηκε σε κασέτα και παίχθηκε από τον DJ Ρον Χάρντυ στο Music Box, είτε το 1985, είτε αργότερα. Κάποιο βράδυ ο Χάρντυ το έπαιξε 4 φορές, μέχρι που το κοινό του ανταποκρίθηκε.
Το άκουσμα σε κλαμπ του Σικάγου κομματιών της χάουζ από τους Ρον Χάρντυ, Λιλ Λούις και άλλους DJs, η διάθεση δίσκων της σε τοπικά δισκάδικα χορευτικής μουσικής, όπως τα Importes Etc., State Street Records, Loop Records, Gramaphone Records, αλλά και οι δημοφιλείς ραδιοφωνικές εκπομπές των Hot Mix 5 στον σταθμό WBMX στα FM, βοήθησαν στη διάδοση της χάουζ στο Σικάγο. Αργότερα το είδος υιοθετήθηκε από επισκέπτες DJs και παραγωγούς από το Ντιτρόιτ. Οι δισκογραφικές εταιρείες Trax Records και DJ International Records του Σικάγου βοήθησαν στη διάδοση της μουσικής χάουζ τόσο στο Σικάγο, όσο και πέρα από αυτό.
Η πρώτη μεγάλη επιτυχία της χάουζ έξω από τις ΗΠΑ θεωρείται ότι είναι το κομμάτι του Φάρλεϋ «Τζακμάστερ» Φανκ «Love Can’t Turn Around» (ερμηνευμένο από τον Ντάρυλ Πάντυ), το οποίο έφθασε στο νο. 10 των σινγκλ στη Μεγάλη Βρετανία το 1986. Την ίδια περίπου εποχή, βρετανικές δισκογραφικές εταιρείες άρχισαν να κυκλοφορούν μουσική χάουζ του Σικάγου, ωστόσο καθώς το είδος έγινε δημοφιλές, η ίδια η Μεγάλη Βρετανία έγινε ένα από τα νέα κέντρα της χάουζ, ιδίως της acid house, όπως και της μουσικής «τέκνο».
Η προέλευση του όρου «χάουζ»
Στο βιβλίο του Rick Snoman με τίτλο The Dance Music Manual: Tools, Toys, and Techniques (β΄ έκδοση: Elsevier Press, Οξφόρδη 2009) αναφέρεται ότι η ονομασία «house music» προήλθε από ένα κλαμπ του Σικάγου ονόματι Warehouse, που υπήρχε από το 1977 έως το 1983. Το κοινό του ήταν κυρίως Αφροαμερικανοί, που έρχονταν για να χορέψουν τη μουσική που έπαιζε ο DJ Φράνκι Νακλς, τον οποίο οι φαν του αποκαλούσαν «νονό της χάουζ». Ο Νακλς άρχισε την τάση της δειγματοληψίας από διαφορετικούς δίσκους, όταν συνειδητοποίησε ότι οι δίσκοι που είχε δεν διέθεταν αρκετή διάρκεια ώστε να ικανοποιήσουν το χορευτικό του ακροατήριο. Μετά το κλείσιμο του Warehouse το 1983, οι οπαδοί του μεταπήδησαν στο νέο κλαμπ που πήγε ο Νακλς, το «The Power Plant», ενώ το παλαιό μετονομάστηκε σε «Music Box» με DJ τον Ρον Χάρντυ.
Στο ντοκιμαντέρ του Channel 4 Pump Up The Volume, ο Νακλς σχολιάζει ότι η πρώτη φορά που είδε ή άκουσε τον όρο «μουσική χάουζ» ήταν όταν είδε τη φράση «παίζουμε μουσική χάουζ» σε μια επιγραφή στο τζάμι ενός μπαρ στη Σάουθ Σάιντ του Σικάγου. Και ένας από τους συνεπιβάτες του στο αυτοκίνητο είπε: «ξέρεις, αυτό είναι το είδος μουσικής που παίζεις στο Warehouse!» Ο DJ του Σάουθ Σάιντ Leonard «Remix» Rroy, σε αυτοδημοσίευσή του ισχυρίζεται ότι είχε βάλει μια τέτοια επιγραφή στο τζάμι μιας ταβέρνας, επειδή εκεί έπαιζε μουσική που κάποιος ίσως να έβρισκε στο σπίτι του (house). Στην περίπτωσή του αναφερόταν στους δίσκους σόουλ και ντίσκο της μητέρας του, τους οποίους εισήγαγε στο πρόγραμμά του. Το παραπάνω ντοκιμαντέρ ασχολείται επίσης με το πώς η μουσική χάουζ ήταν κάτι που μπορούσε να δημιουργήσει ο καθένας. Κυρίως παρουσιάζει μερικούς από τους DJs του είδους και το πώς γνώρισαν αυτή τη μουσική. Ο Φάρλεϋ «Τζακμάστερ» Φανκ έχει γραφεί ότι είχε δηλώσει: «Το 1982 ήμουν DJ στο κλαμπ The Playground και υπήρχε εκείνο το παιδί που λεγόταν Leonard «Remix» Rroy και ήταν DJ σε ένα ανταγωνιστικό μας κλαμπ, το The Rink. Μια νύχτα ήρθε στο Playground, μπήκε μέσα στον θάλαμό μου του DJ και μού είπε πως είχε το διαφημιστικό τέχνασμα που θα έπαιρνε τους πελάτες μου και θα τους πήγαινε στο δικό του κλαμπ, και ότι το έλεγαν μουσική χάουζ. Τώρα, από πού βρήκε αυτό το όνομα ή τι τον έκανε να το σκεφθεί δεν ξέρω, οπότε μόνο εκείνος ξέρει την απάντηση.»
Η ηχογράφηση του «It's House» από τον Chip E. το 1985 ίσως επίσης να βοήθησε να ονομαστεί έτσι αυτή η νέα κατηγορία ηλεκτρονικής μουσικής. Ωστόσο, ο ίδιος ο Chip E. παραπέμπει στη σύνδεση με τον Νακλς, λέγοντας ότι η ονομασία προήλθε από τον τρόπο που ξεχώριζαν σε κατηγορίες τους δίσκους στο δισκάδικο «Importes Etc.», όπου εργαζόταν στις αρχές της δεκαετίας του 1980: οι δίσκοι που έπαιζε ο Νακλς ως DJ στο κλαμπ Warehouse έμπαιναν στο κατάστημα σε ένα κιβώτιο με την επιγραφή «όπως ακούγονται στο The Warehouse», που συντομεύθηκε σε ένα απλό «House». Αργότερα οι πελάτες ζητούσαν καινούργια μουσική για αυτό το κιβώτιο, κάτι που ο Chip E. υπονοεί πως ήταν μια ζήτηση στην οποία το δισκάδικο προσπάθησε να ανταποκριθεί κάνοντας στοκ από νέες επιτυχίες των τοπικών κλαμπ.
Σε μια συνέντευξη το 1986 ο Ρόκυ Τζόουνς, ο DJ που διεύθυνε τη μικρή δισκογραφική εταιρεία «D.J. International record», ρωτήθηκε σχετικά με το παρατσούκλι «χάουζ». Δεν ανέφερε στην απάντησή του τον Φράνκι Νακλς ή το «Warehouse» ονομαστικά, παρά συμφώνησε ότι το «χάουζ» ήταν ένας τοπικός γενικός όρος για τη χορευτική μουσική, και ότι ήταν κάποτε συνώνυμος με την παλαιότερη ντίσκο, προτού γίνει ένας τρόπος να αναφερόμαστε στη «νέα» χορευτική μουσική.
Ο παραγωγός Mr Fingers (Λάρυ Χερντ) ισχυρίζεται ότι ο όρος «χάουζ» προήλθε από DJs που δημιουργούσαν μουσική σε οικιακά στούντιο με χρήση φθηνών συνθεσάιζερ και ηλεκτρονικών τυμπάνων, όπως τα Roland TB-303, TR-808, και TR-909. Αυτά τα συνθεσάιζερ δημιούργησαν την acid house. Ο Χουάν Άτκινς, ένας από τους πρωτοπόρους της τέκνο του Ντιτρόιτ, ισχυρίζεται ότι ο όρος «χάουζ» υποδήλωνε τη σύνδεση συγκεκριμένων κομματιών με συγκεκριμένα κλαμπ και DJs, που τα θεωρούσαν «οικιακά» (house) κομμάτια τους.
Κοινωνικές και πολιτικές πλευρές
Οι στίχοι της πρώιμης μουσικής χάουζ περιείχαν θετικά, αισιόδοξα μηνύματα για όλους, αλλά απηχούσαν ιδιαίτερα σε όσους θεωρούνταν παρίες, όπως οι Αφροαμερικανοί, οι ισπανόφωνοι και τα μέλη της υποκουλτούρας των γκέι. Η σκηνή της χάουζ ήταν ένας από τους πλέον καταδεκτικούς χώρους στη δεκαετία του 1980, όπου πολλές διαφορετικές μειονοτικές ομάδες μπορούσαν να χορεύουν μαζί σε ένα θετικό περιβάλλον.
Οι DJs της χάουζ αποσκοπούσαν στη δημιουργία ενός «ονειρικού κόσμου συναισθημάτων» με λέξεις-κλειδιά και ήχους, κάτι που βοηθούσε στη «συγκόλληση» διαφορετικών μειονοτικών ομάδων. Πολλά τρακς της χάουζ ενθαρρύνουν τον ακροατή να «απελευθερωθεί», κάτι που ενθαρρύνεται με τον συνεχή χορό, το ακατάπαυστο μπητ και τη χρήση ουσιών των κλαμπ, που μπορούν να επάγουν μια κατάσταση «τρανς» σε όσους χορεύουν. Ο Φράνκι Νακλς είπε κάποτε ότι το κλαμπ «Warehouse» ήταν κάτι σαν «εκκλησιά για ανθρώπους που είχαν εκπέσει της χάρης του Θεού». Ο παραγωγός δίσκων της χάουζ Μάρσαλ Τζέφερσον τη συνέκρινε με τον παλιό αμερικανικό τρόπο του θρησκεύεσθαι (των Αφροαμερικανών) «στο ότι οι άνθρωποι απλώς χαίρονται και ουρλιάζουν», ενώ ο ρόλος ενός DJ της χάουζ έχει συγκριθεί με εκείνον ενός «λαϊκού τύπου ιερέα».
Μερικοί στίχοι της χάουζ περιείχαν μηνύματα που προέτρεπαν σε ισότητα, ενότητα και ελευθερία στην έκφραση πέρα από φυλετικές διαφορές. Ωστόσο, αρκετά κομμάτια της χάουζ δεν έχουν φωνητικά, ενώ σε πολλές άλλες περιπτώσεις τα φωνητικά δεν έχουν κάποιο νόημα, επειδή το σημαντικότερο στοιχείο της χάουζ ήταν και είναι ο ρυθμός. Αργότερα, μετά το 1990 και ξεχωριστά από τη σκηνή του Σικάγου, το ιδεώδες Ειρήνη-Αγάπη-Ενότητα-Σεβασμός (Peace, Love, Unity & Respect, PLUR) έγινε ένα ευρύ «μότο» αρχών για την κουλτούρα των ρέιβ πάρτι, που αναπτύχθηκε μέσα από τη χάουζ.
Ντιτρόιτ και τέκνο
Στο Ντιτρόιτ τη δεκαετία του 1980 άρχισε να εμφανίζεται ένα νέο είδος ηλεκτρονικής χορευτικής μουσικής, γύρω από τους Χουάν Άτκινς, Ντέρικ Μέυ (Derrick May) και Κέβιν Σώντερσον (Kevin Saunderson), γνωστοί ως οι «Τρεις του Μπέλβιλ» (Belleville Three). Αυτοί συγχώνευσαν εκλεκτικούς, φουτουριστικούς ήχους σε ένα χορευτικό μίγμα-«σήμα κατατεθέν» του Ντιτρόιτ, που στάθηκε βασική επίδραση για το μεταγενέστερο είδος της τέκνο. Η μουσική τους περιείχε ισχυρές επιδράσεις από τη χάουζ του Σικάγου, αν και ο όρος «χάουζ» είχε έναν λιγότερο σημαντικό ρόλο στο Ντιτρόιτ από όσο στο Σικάγο, οπότε καθιερώθηκε με τα χρόνια η ονομασία «τέκνο». Μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους ήταν ένα κομμάτι χάουζ του 1988 με φωνητικά, το «Big Fun» των Inner City, σε παραγωγή του Σώντερσον.
Μία άλλη σημαντική και ακόμη προγενέστερη επιρροή στους μουσικούς του Ντιτρόιτ ήταν η ηλεκτρονική μουσική στην παράδοση του γερμανικού συγκροτήματος Kraftwerk. Ο Άτκινς είχε κυκλοφορήσει ηλεκτρονική μουσική σε αυτό το στιλ με το γκρουπ του, τους Cybotron, ήδη από το 1981. Τα γνωστότερα τραγούδια των Cybotron είναι το «Cosmic Cars» (1982) και το «Clear» (1983). Μια κυκλοφορία του 1984 είχε τίτλο «Techno City». Το 1988 ο Άτκινς έκανε την παραγωγή του κομματιού «Techno Music», που φιλοξενήθηκε σε μια συλλογή που άσκησε μεγάλη επίδραση και είχε αρχικώς αποφασιστεί να έχει τίτλο «The House Sound of Detroit», αλλά τελικώς κυκλοφόρησε υπό τον τίτλο «Techno! The New Dance Sound of Detroit», εξαιτίας του προαναφερθέντος κομματιού του.
Το τραγούδι του 1987 «Strings of Life» του Ντέρικ Μέυ (υπό τον τίτλο «Rhythm Is Rhythm») αντιπροσώπευε μια πιο σκοτεινή και νοητική τάση της πρώιμης ηλεκτρονικής χορευτικής μουσικής του Ντιτρόιτ. Σήμερα θεωρείται ένα κλασικό κομμάτι τόσο της χάουζ, όσο και της τέκνο, και δείχνει τον σύνδεσμο όπως και το όριο ανάμεσα στη χάουζ και την τέκνο. Το διαδέχθηκε αυτό που έγινε γνωστό αργότερα ως «τέκνο» με τη διεθνώς γνωστή έννοια του όρου: έναν σκληρότερο, γρηγορότερου τέμπο, ψυχρότερο και μινιμαλιστικό ήχο από ό,τι η χάουζ, όπως παιζόταν από τους «Underground Resistance» του Ντιτρόιτ και τον Τζεφ Μιλς.
Ηνωμένο Βασίλειο: Acid house και η κουλτούρα ρέιβ
Με τη μουσική χάουζ ήδη σημαντική τη δεκαετία του 1980 στον χορό των κλαμπ, τελικώς διείσδυσε στα βρετανικά τσαρτς της ποπ. Ο DJ του Λονδίνου «Evil» Eddie Richards γύριζε σε χορευτικά πάρτι ως DJ στο κλαμπ «Clink Street». Η προσέγγισή του στη χάουζ εστιαζόταν στις βαθιές χαμηλές νότες στο κράτημα του ρυθμού. Επονομασμένος «ο Βρετανός νονός της χάουζ», έπαιξε, μαζί με τους συναδέλφους του στο ίδιο κλαμπ Κιντ Μπάτσελορ και Mr. C (Ρίτσαρντ Γουέστ), έναν ρόλο-κλειδί στην πρώιμη χάουζ της Βρετανίας. Ωστόσο η πρώτη χρονικά ένταξη της χάουζ στα βρετανικά τσαρτς προήλθε από βορειότερα, από το Γουλβερχάμπτον (Wolverhampton), στον απόηχο της επιτυχίας της «βόρειας σόουλ». Ο δίσκος που αναφέρεται γενικώς ως η πρώτη επιτυχία της χάουζ στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν το «Love Can't Turn Around» του Φάρλεϋ «Τζακμάστερ» Φανκ, που έφθασε στο νο. 10 των σινγκλ τον Σεπτέμβριο του 1986. Τον Ιανουάριο του 1987 το προαναφερθέν «Jack Your Body» του Στηβ «Σιλκ» Χάρλεϋ έφθασε στο νο. 1 του Ηνωμένου Βασιλείου, δείχνοντας ότι ήταν δυνατό η χάουζ να επιτύχει στα τσαρτς της ποπ μουσικής. Τον ίδιο μήνα οι «Raze» μπήκαν στο τοπ 20 με το κομμάτι «Jack the Groove» και αρκετές άλλες επιτυχίες της χάουζ μπήκαν στο τοπ 10 την ίδια χρονιά. Οι Stock-Aitken-Waterman (SAW) προσέθεσαν, ως παραγωγοί π.χ. του νο. 1 χιτ «Respectable» των Mel & Kim, στοιχεία της χάουζ στον έως τότε Europop ήχο τους. Το γκρουπ των SAW «Mirage» σημείωσε επιτυχίες του τοπ 10 με τα «Jack Mix II» και «Jack Mix IV», ποτ-πουρί προηγούμενων επιτυχιών της ηλεκτρονικής και της Europop επανασυνδυασμένα στο στιλ της χάουζ. Δισκογραφικές εταιρείες που είχαν σημαντικό ρόλο στην άνοδο της χάουζ στη Μεγάλη Βρετανία ήταν μεταξύ άλλων οι εξής:
Τον Μάρτιο του 1987 η περιοδεία στο Ηνωμένο Βασίλειο μεγάλων Αμερικανών DJs, όπως οι Νακλς, Τζέφερσον Φίνγκερς (Χερντ) και Άντονις, προώθησε τη δημοφιλία της χάουζ στη χώρα. Μετά την κατάκτηση του νο. 1 από το «Pump Up The Volume» τον Οκτώβριο, από το 1987 ως το 1989 βρετανικά γκρουπ όπως οι Beatmasters, οι Krush, οι Coldcut, η Yazz, ο Bomb The Bass, οι S-Express, και ένα ιταλικό, οι Black Box, άνοιξαν τις πόρτες στην επιτυχία της χάουζ στα βρετανικά τσαρτς. Η πρώιμη βρετανική χάουζ γρήγορα διαφοροποιήθηκε από τον αρχικό ήχο της χάουζ του Σικάγου. Πολλές από τις πρώτες επιτυχίες βασίζονταν σε ηχητικά μοντάζ δειγμάτων, ενώ αντίθετα από τα αμερικανικά φωνητικά, στη Βρετανία συχνά χρησιμοποιήθηκαν φωνητικά τύπου ραπ (πολύ περισσότερο από όσο στις ΗΠΑ), με το χιούμορ και τον έξυπνο στίχο να αποτελούν σημαντικό στοιχείο.
Το νο. 2 σε πωλήσεις σινγκλ του Ηνωμένου Βασιλείου το 1988 ήταν ένα κομμάτι της acid house, το «The Only Way Is Up» της Yazz. Το «Promised Land» του Τζο Σμουθ, ένας από τους πρώιμους «ύμνους» των κλαμπ της χάουζ, έγινε δίσκος και πήρε θέση στα τσαρτς μέσα σε μία εβδομάδα από το βρετανικό συγκρότημα «The Style Council». Οι Ευρωπαίοι αγκάλιασαν τη χάουζ και άρχισαν να προσκαλούν σημαντικούς Αμερικανούς DJs να παίζουν σε σημαντικά κλαμπ, όπως στο Ministry of Sound του Λονδίνου, του οποίου ο DJ Τζάστιν Μπέρκμαν έφερε τον πρωτοπόρο Λάρυ Λεβάν.
Ο Τόνυ Γουίλσον, διευθυντής του κλαμπ «Factory» και συνιδιοκτήτης του «The Haçienda» στο Μάντσεστερ, προήγε επίσης την κουλτούρα της acid house στην εβδομαδιαία τηλεοπτική εκπομπή του. Η κεντρική Αγγλία μπήκε επίσης στη χάουζ στα τέλη της δεκαετίας, με παράνομα πάρτι, ρέιβ και μη, και νόμιμα χορευτικά κλαμπ, όπως το «The Hummingbird».
Το δεύτερο κύμα του Σικάγου: Hip house και ghetto house
Ενώ η μόδα της acid house εκκολαπτόταν στη Μεγάλη Βρετανία και στην ηπειρωτική Ευρώπη, στο ίδιο το Σικάγο έφθασε στην αποκορύφωσή της περί το 1988 και κατόπιν η δημοφιλία της μειώθηκε κάπως. Στη θέση της αγαπήθηκε μια διασταύρωση της χάουζ με το χιπ-χοπ, γνωστή ως hip house. Το σινγκλ του Tyree Cooper «Turn Up the Bass» (1988) Υπήρξε ένα πρωτοποριακό άνοιγμα για αυτό το υποείδος, αν και το βρετανικό τρίο «Beatmasters» ισχυρίζεται ότι το επινόησε νωρίτερα, με το πρώτο τους σινγκλ, το «Rok da House» (1986). Μια άλλη αξιοσημείωτη μορφή της σκηνής της hip house μουσικής ήταν ο Fast Eddie με τα «Hip House» και «Yo Yo Get Funky!» (αμφότερα το 1988). Ακόμα και ο Φάρλεϋ «Τζακμάστερ» Φανκ ασχολήθηκε με αφοσίωση με τη hip house, κυκλοφορώντας το «Free at Last» το 1989 και παράγοντας τον δίσκο ανθολογίας «Real Hip House» με την εταιρεία του House Records το 1990.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 εμφανίστηκαν νέοι μουσικοί και παραγωγοί της χάουζ στο Σικάγο, όπως ο Αρμάντο (Armando Gallop, 1970-1996), που είχε κυκλοφορήσει δίσκους της acid house από το 1987, αλλά άσκησε μεγαλύτερη επίδραση αφότου συνίδρυσε το νέο κλαμπ «Warehouse» στο Σικάγο (στην οδό W. Randolph 738), όπου ήταν και ο DJ από το 1992 έως το 1994, και ίδρυσε την ομώνυμη εταιρεία «Warehouse Records» το 1988.
Μία πρωταρχική επίδραση του νέου ήχου της ghetto house της Dance Mania υπήρξε το σινγκλ «(It's Time for the) Perculator» (1992) του Cajmere, τραγουδιστή γνωστού και ως Green Velvet (πραγματικό όνομα Curtis Alan Jones, γενν. το 1968). Ο Cajmere ίδρυσε τις δικές του μικρές εταιρείες παραγωγής «Cajual Records» και «Relief Records», η δεύτερη από τις οποίες συνδύασε τον ήχο της σικαγοϊκής acid house και της ghetto house με τον σκληρότερο ήχο της τέκνο. Μέχρι το 1994 αξιοσημείωτοι μουσικοί σε αυτές τις δύο εταιρείες ήταν οι Dajae, DJ Sneak, Derrick Carter, DJ Rush, ο Πωλ Τζόνσον, ο Τζο Λιούις και ο Glenn Underground.
Νέα Υόρκη και Νιου Τζέρσεϋ: Garage house και ο «ήχος Jersey»
Ενώ η χάουζ κυρίευε τη Βρετανία και την ηπειρωτική Ευρώπη, στις ΗΠΑ δεν είχε ακόμα διαδοθεί πέρα από έναν μικρό αριθμό κλαμπ του Σικάγου, του Ντιτρόιτ, της Νέας Υόρκης και του Νιούαρκ (Νιου Τζέρσεϊ). Στη Νέα Υόρκη και στο Νιούαρκ, οι όροι «garage house», «garage music» ή απλώς «garage» και «ήχος Jersey» ή «χάουζ του Νιου Τζέρσεϊ», επινοήθηκαν για ένα «βαθύτερο» υποείδος της μουσικής χάουζ, με περισσότερα στοιχεία της σόουλ και της R&B, που αναπτύχθηκε στο κλαμπ «Paradise Garage» της Νέας Υόρκης και στο κλαμπ «Zanzibar» του Νιούαρκ, μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980. Υποστηρίζεται ότι η garage house είναι προγενέστερη της χάουζ του Σικάγου, καθώς είναι πλησιέστερη στην ντίσκο. Καθώς η χάουζ του Σικάγου κέρδισε τη διεθνή φήμη, η μουσική σκηνή της Νέας Υόρκης και του Νιου Τζέρσεϊ ξέφυγε από την «ομπρέλα» του όρου «χάουζ».
Συγκρινόμενα με άλλες μορφές της χάουζ, η garage house και ο ήχος Jersey περιλαμβάνουν περισσότερα ρεφρέν πιάνου επηρεασμένα από την γκόσπελ και γυναικεία φωνητικά. Το είδος διαδόθηκε ευρύτερα στις ΗΠΑ και τη δεκαετία του 1990 και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ανάμεσα στους DJs που το έπαιζαν ήταν ο Τόνυ Χάμφρις στο «Zanzibar», ο Λάρυ Λεβάν (ο DJ του «Paradise Garage» από το 1977 έως το 1987) και οι Τοντ Τέρυ, Κέρι Τσάντλερ, Masters at Work, Τζούνιορ Βάσκεζ και άλλοι.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, στην εταιρεία Nu Groove Records ξεκίνησαν οι σταδιοδρομίες των δίδυμων αδελφών Rheji και Rhano Burrell, γνωστών απλώς ως Burrell. Οι Burrell δημιούργησαν τον ήχο της χάουζ που αποκλήθηκε «New York Underground» και έβγαλαν πάνω από τριάντα δίσκους στην παραπάνω εταιρεία σε αυτό το υποείδος.
Η εμφάνιση του Νεοϋορκέζου DJ και παραγωγού Τοντ Τέρυ το 1988 σημάδεψε τη μετάβαση χωρίς άλματα από την επήρεια της αντεργκράουντ ντίσκο σε έναν νέο και εμπορικά επιτυχημένο ήχο της χάουζ. Η παραγωγή του «Weekend» των Class Action από τον Τέρυ δείχνει το πώς προσελκύστηκαν νεότερες επιδράσεις της ραπ.
Ιβίθα
Η μουσική χάουζ αναπτυσσόταν επίσης από DJs και παραγωγούς δίσκων στα χορευτικά κλαμπ που ανθούσαν στο ισπανικό νησί Ιβίθα ή Ίμπιζα των Βαλεαρίδων Νήσων. Αν και δεν έβγαλε μουσικούς της χάουζ, οι πειραματισμοί στην ανάμιξη και οι καινοτομίες που έγιναν από DJs εκεί άσκησαν επίδραση στο στιλ της Χάουζ. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 ήταν ήδη ανιχνεύσιμο ένα ξεχωριστό «βαλεαριδικό» μίγμα της χάουζ. Αρκετά κλαμπ του νησιού, όπως το «Amnesia» με τον DJ Αλφρέδο, έπαιζαν ένα μίγμα ροκ, ποπ, ντίσκο και χάουζ. Αυτά τα κλαμπ, ενισχυόμενα από την ξεχωριστή μουσική τους και τη μαζική κατανάλωση του ναρκωτικού Ecstasy (MDMA), άρχισαν να επιδρούν πάνω στη βρετανική σκηνή. Στα τέλη του 1987, DJs όπως οι Trevor Fung, Paul Oakenfold και Danny Rampling μετέφεραν τον ήχο της Ιβίθα σε καίρια κλαμπ της Αγγλίας, όπως το «Haçienda» του Μάντσεστερ. Επιδράσεις της σκηνής της Ιβίθα εξαπλώθηκαν και σε Λονδρέζους DJs, που εργάζονταν σε κλαμπ όπως τα Shoom, Heaven, Future και Spectrum.
Άλλες τοπικές σκηνές
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, το DJ-ινγκ και η παραγωγή της χάουζ είχαν εξαπλωθεί στη Δυτικής Ακτή των ΗΠΑ, ιδίως στο Σαν Φρανσίσκο, το Όκλαντ, το Λος Άντζέλες, το Φρέσνο, το Σαν Ντιέγκο και το Σιάτλ. Στο Λος Άντζέλες υπήρξε μια έκρηξη των αντεργκράουντ ρέιβ, όπου οι DJs ανακάτευαν χορευτικά κομμάτια, όπως οι DJs Marques Wyatt και Μπίλυ Λονγκ στο «Jewel’s Catch One». Το 1989 ο τραγουδιστής Ρόμπερτ Οζν ξεκίνησε τη δική του μικρή δισκογραφική εταιρεία της χάουζ «One Voice Records». Αυτή κυκλοφόρησε το ρεμίξ από τον Μάικ «Χίτμαν» Γουίλσον του «Haunted House» του Οζν (που ηχογραφεί με το ψευδώνυμο DaDa NaDa), κομμάτι το οποίο παίχθηκε σε ραδιοσταθμούς του Σικάγου, του Ντιτρόιτ και της Νέας Υόρκης, καθώς και στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία. Ο δίσκος έφθασε στο νο. 5 του τσαρτ των Κλαμπ στο περιοδικό Billboard, κάτι που τον κατέστησε τον πρώτο δίσκο της χάουζ από λευκό καλλιτέχνη που έφθασε στο τσαρτ των ΗΠΑ. Οι πρώτες κυκλοφορίες του DaDa NaDa το 1990 είχαν ένα στιλ deep house βασισμένο στην τζαζ. Το ρεμίξ από τον Νακλς και τον Ντέιβιντ Μοράλες του «Deep Love» του DaDa NaDa, με την αισθαντική φωνή του Οζν και τα αυτοσχεδιαστικά σόλο τρομπέτας με σουρντίνα, υπογράμμισαν τη μετεξέλιξη της deep house σε ένα είδος που ενσωμάτωνε την τραγουδιστική παράδοση της τζαζ και της ποπ (αντίθετα από την acid house και την τέκνο). Το κλαμπ «The Twilight Zone» (1980-1989) στο Τορόντο ήταν το πρώτο νυκτερινό κλαμπ που φιλοξενούσε τακτικά DJs από τη Νέα Υόρκη και το Σικάγο, οι οποίοι έπαιξαν πρώτοι μουσική χάουζ στον Καναδά. Αυτή η αίθουσα έμελλε να γίνει ο πρώτος διεθνής προορισμός τόσο για τον Φράνκι Νακλς, όσο και για τον Ντέιβιντ Μοράλες. Ο ένας από τους ιδιοκτήτες του κλαμπ, ο Τόνυ Ασούν, πραγματοποιούσε τακτικά ταξίδια στη Νέα Υόρκη προκειμένου να αγοράσει δίσκους της φανκ, της αντεργκράουντ ντίσκο και της χάουζ, για να τους παίξει στην τακτική του ώρα κάθε Σαββατόβραδο.