cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Τιμισοάρα
Οικονομία
Η Τιμισοάρα υπήρξε σημαντικό οικονομικό κέντρο από το 18ο αιώνα, οπότε εγκαταστάθηκε η διοίκηση των Αψβούργων. Λόγω της Αυστριακής εποίκησης, της εθνοτικής και θρησκευτικής ποικιλομορφίας και των καινοτόμων νόμων, η οικονομία άρχισε να αναπτύσσεται. Οι τεχνίτες και οι βιοτέχνες που εγκαταστάθηκαν στην πόλη ίδρυσαν συντεχνίες και βοήθησαν την οικονομία της πόλης να αναπτυχθεί. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1717 η Τιμισοάρα απέκτησε την πρώτη ζυθοποιία της σημερινής Ρουμανίας.
Κοίνος της Μακεδονίας
Ο Κοίνος ( Κοῖνος) ήταν σύμφωνα με τον Ευσέβιο της Καισάρειας ο δεύτερος βασιλιάς της Μακεδονίας μετά τον Κάρανο. Ωστόσο η θέση αυτή αμφισβητείται και θεωρείται πλαστή τόσο από νεώτερους ιστορικούς όσο και από τον Ηρόδοτο που θέτει ως πρώτο μακεδόνα βασιλιά τον Περδίκκα Α'. Σύμφωνα πάντα με τον Ευσέβιο, βασίλεψε για δώδεκα χρόνια και τον διαδέχθηκε ο γιος του Τυρίμμας.
Τιμισοάρα
Οικονομία
Κατά τη Βιομηχανική Επανάσταση εισήχθησαν πολλές σύγχρονες καινοτομίες. Ηταν η πρώτη πόλη της μοναρχίας με φωτισμό στους δρόμους και η πρώτη πόλη στην ηπειρωτική Ευρώπη με ηλεκτρικό φωτισμό. Την εποχή αυτή διευθετήθηκε σε κανάλι ο ποταμός Μπέγκα. Ηταν το πρώτο πλωτό κανάλι στο έδαφος της σημερινής Ρουμανίας. Με τον τρόπο αυτό η Τιμισοάρα είχε επαφή με την Ευρώπη και ακόμη με τον υπόλοιπο κόσμο μέσω της Μαύρης Θάλασσας, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη του εμπορίου. Το 19ο αιώνα έφτασε στην Τιμισοάρα το σιδηροδρομικό δίκτυο του Ουγγρικού Βασιλείου.
Η Τιμισοάρα ήταν η πρώτη πόλη της χώρας με την οικονομική έκρηξη των διεθνών μεταφορών, καθώς έχουν αυξηθεί οι ξένες επενδύσεις, ιδιαίτερα στους τομείς υψηλής τεχνολογίας. Από την άποψη του βιοτικού επιπέδου η Τιμισοάρα κατέχει την τέταρτη θέση σε εθνικό επίπεδο. Σε άρθρο του στα τέλη του 2005 το Γαλλικό περιοδικό L'Expansion ονόμασε την Τιμισοάρα οικονομική βιτρίνα της Ρουμανίας και αναφέρθηκε στον αριθμό των ξένων επενδύσεων ως "δεύτερη επανάσταση".
Κοίνος της Μακεδονίας
Παραπομπές
Κατηγορία:Δυναστεία των Αργεαδών Κατηγορία:Μακεδόνες μονάρχες
Τιμισοάρα
Οικονομία
Εκτός από εγχώριες τοπικές επενδύσεις, έχουν γίνει σημαντικές ξένες επενδύσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα τη Γερμανία και την Ιταλία. Η Continental AG παράγει λάστιχα από τη λειτουργία ενός εργοστασίου το 2000. Η Linde Group παράγει τεχνικά αέρια και μέρος των εξαρτημάτων για οχήματα των BMW και Audi παράγεται εδώ από την εταιρεία Dräxlmaier Group. Καλωδιώσεις για τη Volkswagen και άλλα οχήματα παράγονται στη Γερμανική εταιρεία Kromberg & Schubert. Δραστηριοπείται επίσης η Ελβετική εταιρεία FM Logistic και η Nestlé παράγει βάφλες. Μεταξύ των αλυσίδων εστιατορίων καικαφέ είναι οι McDonald's, KFC, Pizza Hut, Subway και Starbucks.
Η πόλη έχει δύο εμπορικά κέντρα : Iulius Mall Timișoara και Shopping City Timișoara. Ενα τρίτο θα ολοκληρωθεί το 2017, το Timișoara Centrum.
Υποδομές
Η Τιμισοάρα είναι σημαντικός περιφερειακός οδικός και σιδηροδρομικός κόμβος, που συνδέει την πόλη με το Βουκουρέστι και άλλες μεγάλες πόλεις, καθώς και τη Ρουμανία με την Ουγγαρία και τη Σερβία και περαιτέρω με τη Δυτική Ευρώπη. Βρίσκεται πάνω στον Πανευρωπαϊκό Διάδρομο IV, που συνδέει τη Γερμανία με την Τουρκία και έχει πρόσβαση, χάρη στο Κανάλι του Μπέγκα, στον Πανευρωπαϊκό Διάδρομο VII. Επιπλέον η Τιμισοάρα διασχίζεται από δύο διαδρόμους του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών: Orient/East–Med και Ρήνου–Δούναβη (εστίαση σε υδάτινες οδούς).
Οδικές μεταφορές
Το οδικό δίκτυο της Τιμισοάρας αποτελείται από 1.278 δρόμους συνολικού μήκους σχεδόν 750 km. Βασίζεται σε ένα ακτινωτό μοντέλο, ενοποιημένο από μια σειρά πέντε ομόκεντρων δακτυλίων, κανένας από τους οποίους δεν είναι πλήρως κατασκευασμένος. Σε αντίθεση με άλλες πόλεις παρόμοιου μεγέθους δεν υπάρχει κύριος άξονας όσον αφορά τον κυκλοφοριακό φόρτο και έτσι αυτός κατανέμεται αρκετά ομοιόμορφα σε μια σειρά ακτινωτών και κυκλικών αρτηριών. Το σχήμα του οδικού δικτύου έξω από την πόλη έχει μορφή ιστού, έτσι όλοι οι κύριοι δρόμοι του νομού συγκλίνουν προς την πρωτεύουσα.
Στο βόρειο τμήμα της πόλης υπάρχει μια παράκαμψη, της οποίας η νότια επέκταση είναι υπό κατασκευή. Η πόλη διασχίζεται στα βορειοανατολικά από τον Αυτοκινητόδρομο Α1, που συνεχίζεται στην Ουγγαρία με τον Αυτοκινητόδρομο Μ43. Ο Α1 συνδέεται κοντά στο Λούγκοϊ με τον Αυτοκινητόδρομο Α6, που είναι υπό κατασκευή.
Η Τιμισοάρα συνδέεται με το ευρωπαϊκό και εθνικό οδικό δίκτυο με τους ακόλουθους δρόμους: Σε τοπικό επίπεδο οι μεταφορές με αυτοκίνητο γνώρισαν έκρηξη μετά το 1990, έτσι ώστε το 2017 ο βαθμός μηχανοκίνησης στην Τιμισοάρα ήταν από τους υψηλότερους στη Ρουμανία, με ένα αυτοκίνητο για κάθε 2,66 κατοίκους.. Η Τιμισοάρα διαθέτει από τις πιο εκτεταμένες υποδομές για τη φόρτιση ηλεκτρικών και επαναφορτιζόμενων υβριδικών αυτοκινήτων στη Ρουμανία.
Δημόσιες μεταφορές
Το δίκτυο δημόσιων συγκοινωνιών της Τιμισοάρας αποτελείται από εννέα γραμμές τραμ, οκτώ γραμμές τρόλεϊ και 31 γραμμές λεωφορείων και λειτουργεί της STPT (Societatea de Transport Public Timișoara). Το δίκτυο καλύπτει όλες τις σημαντικές περιοχές της πόλης και συνδέει επίσης την Τιμισοάρα με μερικές από τις κοινότητες της μητροπολιτικής περιοχής. Το 45% των αστικών δημόσιων συγκοινωνιών εξυπηρετείται με τραμ, το 22% με τρόλεϊ, το 18% με λεωφορεία και το υπόλοιπο 15% με θαλάσσια λεωφορεία και εναλλακτικά μέσα μεταφοράς. Το 2019 η Τιμισοάρα έγινε η δεύτερη πόλη στη Ρουμανία που εισήγαγε τα δημόσια σχολικά μέσα μεταφοράς, μετά το [Κλουζ-Ναπόκα]] και το 2020 εξυπηρετούντο από 14 γραμμές.
Η Τιμισοάρα έχει μια καλά ανεπτυγμένη αγορά υπηρεσιών ταξί.[192] Υπάρχουν επίσης αρκετές εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων.[193] Εναλλακτικά στην Τιμισοάρα λειτουργούν πλατφόρμες συνεπιβατισμού για μικρές και μεγάλες αποστάσεις, όπως οι Uber, Bolt]] και BlaBlaCar''.
Για τις εσωτερικές μεταφορές με πούλμαν υπάρχουν αρκετοί σταθμοί λεωφορείων, οι περισσότεροι γύρω από το Βόρειο σιδηροδρομικό σταθμό και στην οδό Stan Vidrighin.[194] Υπάρχουν επίσης καθημερινά δρομολόγια με πούλμαν για προορισμούς στην Ευρώπη, που εξυπηρετούνται από ιδιωτικές εταιρείες μεταφορών επιβατών, όπως οι Atlassib, Eurolines και Flixbus.
Σιδηροδρομικές μεταφορές
Η Τιμισοάρα έχει το παλαιότερο και το πυκνότερο σιδηροδρομικό δίκτυο της Ρουμανίας, με πάνω από 91,9 km γραμμών ανά 1.000 km2 εδάφους, αν και ορισμένα τμήματά του δεν λειτουργούν πλέον λόγω χαμηλής ζήτησης και έλλειψης συντήρησης. Επομένως η Τιμισοάρα είναι ο σημαντικότερος σιδηροδρομικός κόμβος του ομώνυμου νομού και της δυτικής Ρουμανίας. Οι περισσότερες από τις σιδηροδρομικές γραμμές που τέμνονται στην Τιμισοάρα είναι δευτερεύουσες. Οι πιο σημαντικές είναι η γραμμή 900 από το Βουκουρέστι, με διεθνή σύνδεση με τη Σερβία και η κύρια γραμμή Τιμισοάρα–Αράντ–Οραντέα, που εξασφαλίζει τη σύνδεση με τη γραμμή 200 (Μπράσοβ–Σιμπίου–Αράντ–Κουρτίτσι) και άτυπα με την Ουγγαρία.
Η πόλη έχει πέντε σταθμούς (Βόρειας, Δυτικής, Νότιας, Ανατολικής και Τιμισοάρας CET) και ένα σταθμό διαλογής (Ronaț Triaj). Ο κύριος επιβατικός σταθμός είναι ο Βόρειος, που κατασκευάσθηκε το 1897 και υποβάλλεται σε εκτεταμένη αποκατάσταση από το 2021.. Το παλιό κτίριο του σταθμού, χτισμένο σε νεοκλασικό ρυθμό υπέστη σοβαρές ζημιές από τους βομβαρδισμούς των Συμμάχων το 1944, και έτσι κατασκευάσθηκε σε σοσιαλιστικό κλασικό ρυθμό. Ο Βόρειος σταθμός της Τιμισοάρας είναι ένας από τους πιο πολυσύχναστους της Ρουμανίας, με μέσο όρο 174 επιβατικά τρένα/ημέρα και ροή 5.530 επιβατών/ημέρα.
Αν και η φύση της εμπορευματικής κυκλοφορίας έχει αλλάξει, μειώνοντας την απαίτηση για ελιγμούς και ανασύνθεση τρένων, η Τιμισοάρα είναι ένα σημαντικό κέντρο σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών. Υπάρχουν πολλές μεγάλες βιομηχανικές εταιρείες που παραλαμβάνουν και αποστέλλουν εμπορεύματα με τρένο.
Υδάτινες μεταφορές
Το Κανάλι του Μπέγκα είναι το πρώτο πλωτό κανάλι που κατασκευάστηκε στη Ρουμανία, συνδέοντας την Τιμισοάρα με τη σερβική πόλη Tίτελ. Το συνολικό πλωτό μήκος του ήταν 114 km, εκ των οποίων τα 33 km στο ρουμανικό έδαφος. Το 2018 ξεκίνησαν εργασίες επισκευής στην υποδομή ναυσιπλοΐας του καναλιού, που θα επέτρεπε την επανέναρξη της ναυτικής κυκλοφορίας μεταξύ Τιμισοάρας και Σερβίας, που σταμάτησε το 1967.
Από το 2018 η Τιμισοάρα είναι η πρώτη πόλη της Ρουμανίας με υδάτινη αστική δημόσια συγκοινωνία, που γίνεται με βάρκες που μοιάζουν με βαπορέτο σε μία γραμμή με έξι σταθμούς.
Εναλλακτικές μεταφορές
Η Τιμισοάρα έχει το πιο ανεπτυγμένο ολοκληρωμένο σύστημα ποδηλασίας στη Ρουμανία. Οι ποδηλάτες έχουν πρόσβαση σε περισσότερα από 100 km ποδηλατόδρομων, συμπεριλαμβανομένων 37 km έξω από την πόλη μέσω του ποδηλατόδρομου του Καναλιού του του Μπέγκα, που συνδέει τη Ρουμανία με τη Σερβία, παρέχοντας απευθείας σύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο ποδηλατικών διαδρομών – EuroVelo.. Η Τιμισοάρα είναι η πρώτη πόλη στη Ρουμανία με δημόσιο σύστημα κοινής χρήσης ποδηλάτων, το VeloTM, που εγκαινιάστηκε το 2015. Το σύστημα διαθέτει 440 ποδήλατα στους 25 σταθμούς της πόλης στα οποία, ανάλογα με την εποχή, έχουν πρόσβαση 1.000–1.500 άτομα καθημερινά.
Το 2019 η Τιμισοάρα εισήγαγε τις δημόσιες συγκοινωνίες με ηλεκτρικά σκούτερ.
Αρχιτεκτονική
Η Τιμισοάρα έχει το μεγαλύτερο αρχιτεκτονικό σύνολο ιστορικών κτιρίων στη Ρουμανία (περίπου 14.500), που αποτελείται από την αστική κληρονομιά των συνοικιών Τσετάτε, Φάμπρικ, Ioσεφίν και Ελισαβετίν. Τα περισσότερα από αυτά τα κτίρια αποτελούν μέρος της αυτοκρατορικής κληρονομιάς, μιας περιόδου οικονομικής ακμής που άφησε το στίγμα της στην πόλη. Η αρχιτεκτονική ποικιλομορφία, που αντιπροσωπεύεται από το μπαρόκ, τον ιστορικισμό, το νεοκλασικισμό, την Αρ Νουβό και το Βιεννέζικο Ζετσεσιονισμό, χάρισε στον Τιμισοάρα το προσωνύμιο «Μικρή Βιέννη». Το παλαιότερο κτήριο στην Τιμισοάρα είναι το Κάστρο του Ουνυάδη, που σήμερα στεγάζει το Μουσείο του Βανάτου. Το κάστρο καταστράφηκε κατά την πολιορκία του 1849, ξαναχτίστηκε αργότερα, αλλά εξακολουθεί να διατηρεί στοιχεία του αρχικού κάστρου που χτίστηκε από τον Ιωάννη Ουνυάδη μεταξύ 1443 και 1447, αλλά και στοιχεία από την περίοδο του Καρόλου Α' της Ουγγαρίας.
Τσετάτε
Η συνοικία Τσετάτε, το πολιτικό, διοικητικό και πολιτιστικό κέντρο της Τιμισοάρας, χωρίζεται σε δύο διακριτές αστικές περιοχές. Η πρώτη περιοχή είναι η «εσωτερική πόλη» του 18ου και του 19ου αιώνα. Ολόκληρη η περιοχή έχει το καθεστώς της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στην περιοχή στεγάζονται τα παλαιότερα κτίρια της πόλης, που χρονολογούνται από το 18ο αιώνα.. Η δεύτερη περιοχή ιδρύθηκε μετά το 1900 στα εδάφη που απελευθερώθηκαν με την κατεδάφιση των οχυρώσεων. Οι κατασκευές σε αυτήν την περιοχή ακολούθησαν την τάση εκείνης της εποχής, το ρυθμό fin de siècle. Η αποσχιστική σχολή του Ζετσεσιονισμού του Βανάτου επηρεάστηκε τόσο από τον αυστριακό όσο και από τον ουγγρικό ρυθμό, ως αποτέλεσμα της άμεσης συμμετοχής ορισμένων αρχιτεκτόνων από τη Βουδαπέστη σε διάφορα αντιπροσωπευτικά κτίρια. Αυτός ο ρυθμός πέρασε από δύο διαφορετικά στάδια: το πρώτο εμφανίστηκε περίπου μεταξύ 1900 και 1908 και ήταν παρόμοιο με την Αρ Νουβό, με ανθικές και καμπυλόγραμμες διακοσμήσεις, ενώ το δεύτερο, που συνεχίστηκε μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε πιο απλά, μεγαλύτερα κτίρια με γεωμετρικά σχέδια, παρόμοια με τη βιεννέζικη αρχιτεκτονική εκείνης της εποχής. Λόγω του γεγονότος ότι ο Ζετσεσιονισμός υπήρχε στην Τιμισοάρα μόνο μεταξύ 1900 και 1914, η επιρροή του σε πιο λιτά κτίρια δεν ήταν τόσο ισχυρή όσο αυτή του εκλεκτικισμού. Αν ο εκλεκτικισμός έγινε αληθινή τέχνη των μαζών, που χρησιμοποιήθηκε σε όλα τα κτίρια, ο Ζετσεσιονισμός παρέμεινε ένας ρυθμός των ελίτ, που διείσδυσε στο Βανάτο μέσω της λατρευτικής αρχιτεκτονικής.
Το ιστορικό κέντρο της Τιμισοάρας έχει ένα σύστημα που αποτελείται από τρεις αστικές πλατείες, μοναδικές στη Ρουμανία, με κάθε μια τους να παρουσιάζει διαφορετικό μέγεθος πλαστική λύση και αρχιτεκτονικό ρυθμό. Η Πλατεία της Ενωσης (Ρουμανικά: Piața Unirii), σε στυλ μπαρόκ, είναι η παλαιότερη πλατεία της πόλης. Ονομάζεται και Πλατεία του Κυρίου (Ρουμανικά: Piața Domului), επειδή στεγάζει το Ρωμαιοκαθολικό Καθεδρικό, που χτίστηκε το 1774. Στη μέση της πλατείας δεσπόζει η Στήλη της Πανούκλας. Στη νότια πλευρά της πλατείας βρίσκεται το Μπαρόκ Ανάκτορο, σχεδιασμένο κατά το Ανάκτορο Κίνσκυ της Βιέννης, που σήμερα στεγάζει το Μουσείο Τέχνης. Στη δυτική πλευρά βρίσκονται ο Σερβικός Ορθόδοξος Καθεδρικός Ναός και το Σερβικό Ορθόδοξο Επισκοπικό Μέγαρο, αντιπροσωπευτικό του νεοσερβικού ρυθμού.
Η Πλατεία της Νίκης (ρουμανικά: Piața Victoriei), γνωστή και ως Πλατεία Όπερας (Ρουμανικά: Piața Operei), είναι η κεντρική πλατεία της Τιμισοάρας. Ολόκληρη η πλατεία σχεδιάστηκε από τον τότε εξέχοντα αρχιτέκτονα Λάσλο Σέκελυ, με σπουδές στη Βουδαπέστη, αλλά μεγάλο θαυμαστή της αυστριακής αρχιτεκτονικής. Η πλατεία πεζοδρομήθηκε πλήρως στα τέλη της δεκαετίας του 1980, με την αφαίρεση των σιδηροτροχιών του τραμ. Χωροταξικά η πλατεία εκτείνεται μεταξύ του Μητροπολιτικού Καθεδρικού Ναού και του Πολιτιστικού Μεγάρου, που στεγάζει το Εθνικό Θέατρο και την Όπερα. Αν και χτίστηκαν περίπου την ίδια εποχή ανήκουν σε εκ διαμέτρου αντίθετους ρυθμούς. Το κτίριο της Όπερας χτίστηκε σε αναγεννησιακό ρυθμό. Σήμερα μόνο οι πλευρές του διατηρούν αυτό το ρυθμό, η πρόσοψη ξαναχτίστηκε μετά από πυρκαγιά στο νεοβυζαντινό ρυθμό που χαρακτηρίζει τη ρουμανική αρχιτεκτονική του Μεσοπολέμου. Ο Μητροπολιτικός Καθεδρικός Ναός είναι το μεγαλύτερο θρησκευτικό κτήριο στην Τιμισοάρα και η δεύτερη ψηλότερη εκκλησία στη Ρουμανία, μετά τον Καθεδρικό Ναό της Σωτηρίας του Ρουμανικού Λαού στο Βουκουρέστι. Ξεχωρίζει για τον όγκο του, έχοντας τουλάχιστον 11 καμπαναριά και αρχιτεκτονικό ρυθμό, ασυνήθιστο για κτίριο του 20ου αιώνα, εμπνευσμένο από την αρχιτεκτονική των μοναστηριών της Μολδαβίας. Η πλευρά περιπάτου από την Όπερα ως τον Καθεδρικό ναό ονομάζεται Corso και στεγάζει πολλά μέγαρα ρυθμού του 1900 (Lloyd, Neuhaus, Merbl, Dauerbach, Hilt και Széchenyi). Η απέναντι πλευρά, Surogat, στεγάζει δύο μέγαρα (Löffler και Εμπορικό Επιμελητήριο) και αρκετές μοντερνιστικές πολυκατοικίες. Στη μέση της πλατείας βρίσκεται το άγαλμα της Λύκαινας του Καπιτωλίου και το σιντριβάνι με τα ψάρια.
Στα βόρεια της Πλατείας της Νίκης βρίσκεται η Πλατεία Ελευθερίας (Ρουμανικά: Piața Libertății). Παλαιότερα ονομαζόταν Πλατεία της Παρέλασης (Ρουμανικά: Piața de Paradă) και στεγάζει πολλά κτίρια με στρατιωτικές λειτουργίες: τη Διοίκηση της Φρουράς, την πρώην Καγκελαρία του Πολέμου, τη Στρατιωτική Λέσχη κ.λπ. Η Στρατιωτική Λέσχη είναι χτισμένη σε στυλ μπαρόκ με κάποιες επιρροές ροκοκό. Τα άλλα κτίρια είναι σε κλασικό ρυθμό, σε ρυθμό του 1900 – Αρ Νουβό και άλλους ρυθμούς. Η Πλατεία Ελευθερίας είναι ο πεζοδρομημένος σύνδεσμος μεταξύ της Πλατείας της Ενωσης και της Πλατείας Νίκης. Στην προέκταση της Πλατείας της Ελευθερίας υπάρχει μια μικρότερη πλατεία, η Πλατεία του Αγίου Γεωργίου (Ρουμανικά: Piața Sfântul Gheorghe), γνωστή στο παρελθόν ως Πλατεία της Θελογικής (Ρουμανικά: Piața Seminarului). Η ανατολική πλευρά του σχηματίστηκε από την Εκκλησία των Ιησουιτών, που μετατράπηκε σε τζαμί επί Τουρκοκρατίας και κατεδαφίστηκε κατά τις εργασίες εκσυγχρονισμού που προβλέπονταν στο πολεοδομικό σχέδιο του 1911 (στη θέση της κτίστηκε η Τράπεζα Szana). Οι τοίχοι της πρώην εκκλησίας ήρθαν στην επιφάνεια το 2014. Στην πλατεία δεσπόζει το έφιππο άγαλμα του Αγίου Γεωργίου που σκοτώνει το δράκο, που χτίστηκε το 1996. Είναι ένα από τα πολλά μνημεία που ανεγέρθηκαν τη δεκαετία του 1990 σε μέρη της πόλης όπου σκοτώθηκαν άνθρωποι κατά τη Ρουμανική Επανάσταση. Σε αυτή την πλατεία τέθηκε σε κίνηση το πρώτο ιππήλατο τραμ τον Ιούλιο του 1869.
Φάμπρικ
Η συνοικία Φάμπρικ έχει πάρει το όνομά της από τα πολλά εργοστάσια, εργαστήρια και συντεχνίες που ιδρύθηκαν εδώ. Συνορεύει με τα Λουτρά του Ποσειδώνα, τον ανατολικό σιδηροδρομικό σταθμό της Τιμισοάρας, το υδραγωγείο και τη ζυθοποιία της πόλης. Στο κέντρο της βρίσκεται η Πλατεία του Τραϊανού (ρουμανικά: Piața Traian). Αυτή είναι ένα μικρότερο αντίγραφο της Πλατείας της Ενωσης : και οι δύο είναι ορθογώνιες και πλαισιώνονται στην ανατολική πλευρά τους από θρησκευτικό κτήριο. Το παλαιότερο κτίριο στην Πλατεία του Τραϊανού είναι η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία, που χτίστηκε μεταξύ 1745 και 1755 σε κλασικό ρυθμό. Τα περισσότερα από τα κτίρια της πλατείας χτίστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα και ανήκουν σε διαφορετικά κινήματα της Αρ Νουβό. Στην Πλατεία των Ρωμαίων (ρουμανικά: Piața Romanilor) βρίσκεται η Εκκλησία της Χιλιετίας, ένα ιστορικό κτίριο με νεογοτθικά και νεορομανικά στοιχεία.
Ioσεφίν
Aρχικά η συνοικία Ioσεφίν είχε αγροτικό χαρακτήρα, με απομονωμένα σπίτια, παρόμοια με τα χωριά της πεδιάδας των Σουηβών του Βανάτου. Τα σπίτια είχαν μόνο έναν όροφο και, ως επί το πλείστον, είχαν προσόψεις διακοσμημένες με αετώματα. Ο αγροτικός χαρακτήρας της συνοικίας διατηρήθηκε μέχρι το 1857, όταν η Τιμισοάρα συνδέθηκε με το σιδηροδρομικό σύστημα της Κεντρικής Ευρώπης. Τότε στο βόρειο τμήμα του Ioσεφίν κατασκευάστηκε ο πρώτος σιδηροδρομικός σταθμός της πόλης. Εκτός από την Καθολική Εκκλησία της Αγίας Μαρίας, που κατασκευάστηκε μεταξύ 1774 και 1775, όλα τα κτίρια του Ioσεφίν κατασκευάστηκαν μετά το 1868, τα περισσότερα γύρω στο 1900. Έτσι σε αυτή την περιοχή υπάρχουν πολλά κτίρια εκλεκτικιστικού ιστορικού ρυθμού, ειδικά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, καθώς και αρκετά αρχιτεκτονικά σύνολα στο ρυθμό του 1900 με τις ιδιαίτερες στιλιστικές του παραλλαγές – Αρ Νουβό, ΓιούγκεντστιλJ ή Ζετσεσιονισμός. Αντιπροσωπευτικά αυτού του ρυθμού είναι τα ιστορικά μνημεία από τα αστικά σύνολα IV και V: το Υδατομέγαρο, η Λέσχη Ντελβίντεκι, το πρώην Ταμιευτήριο, το Μέγαρο της Αγκυρας, τα δίδυμα μέγαρα Νάντορ και Τάμας Τσέρμακ, η Εκκλησία Νοτρ Νταμ, ο Υδατόπυργος κ.λπ.
Η Λεωφόρος 16 Δεκεμβρίου 1989 αποτελεί το παραδοσιακό ιστορικό σύνορο μεταξύ των συνοκιών Ioσεφίν και Eλισαβετίν. Κατά μήκος της βρίσκονται μια σειρά από μέγαρα Αρ Νουβό (Besch–Piffl, Kuncz, Menczer, κ.λπ.), καθώς και ο Πυροσβεστικός Σταθμός του 1900. Η λεωφόρος χωρίζει την Πλατεία Αλεξάντρου Μοτσιλονι (ρουμανικά: Piața Alexandru Mocioni) σε δύο άνισα μέρη, από τα οποία το τριγωνικό (παλαιότερα ονομαζόταν Πλατεία Kυτλ και Πλατεία Σινάια) ανήκει στο Ioσεφίν. Η πλατεία πλαισιώνεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία, χτισμένη σε νεοβυζαντινό ρυθμό και εμπνευσμένη από την Αγία Σοφία[239], σε αντίθεση με την Αρ Νουβό αρχιτεκτονική των γύρω κτηρίων.
Eλισαβετίν
Όπως και η συνοικία Ioσεφίν το Eλισαβετίν είχε επί μακρόν αγροτικό χαρακτήρα. Μόνο μετά το 1892, με την καθαίρεση του στρατιωτικού φρουρίου, το Eλισαβετίνγνώρισε έντονη ανάπτυξη. Μόνο δύο κτίρια έχουν διατηρηθεί εκεί από το 18ο αιώνα: Η Κατοικία Ντίσελ και η Ορθόδοξη Εκκλησία στην πλατεία της Εκκλησίας, η παλαιότερη ρουμανική εκκλησία στην Τιμισοάρα. Αν και είναι προστατευόμενη ιστορική περιοχή, το αστικό σύνολο I του Eλισαβετίν επηρεάζεται από τη λεγόμενη αστική εξάπλωση. Πολλές αστικές κατοικίες, τυπικές της ιστορικής αστικής μορφολογίας της συνοικίας έχουν μετατραπεί σε πολυώροφα κτίρια. Τα κτίρια στο αστικό σύνολο VIII χρονολογούνται από το 1890 ως το 1900. Ορισμένα ανήκουν στο κλασικό ρυθμό, ενώ άλλα στον εκλεκτικιστικό ιστορικό ρυθμό, ειδικά στο κίνημα του νεομπαρόκ.
Μια από τις ιστορικής σημασίας πλατείες του Eλισαβετίν είναι η Πλατεία της Αγίας Μαρίας (Ρουμανικά: Piața Maria), όπου δεσπόζει το νεορωμανικό μνημείο της Αγίας Μαρίας. Σύμφωνα με την παράδοση σε αυτό το μέρος μαρτύρησε ο Γκέργκι Ντόζα, αρχηγός της αγροτικής εξέγερσης του 1514. Άλλες πλατείες του Eλισαβετίν είναι η Πλατεία Νικολάε Μπαλτσέσκου (ρουμανικά: Piața Nicolae Bălcescu) με την Καθολική Εκκλησία ύψους 57 μέτρων και η μικρότερη Πλατεία Πλέβεν (Ρουμανικά: Piața Plevnei), που περιβάλλεται από ένα σύνολο Αρ Νουβό κατοικίων (το Σπίτι με τα παγώνια, το Σπίτι των Σίλαρντ, το Σπίτι με την Όμορφη Πύλη κ.λπ.).
1919–1947: Νεορουμανική αρχιτεκτονική
Ανάμεσα στις ιστορικές συνοικίες κυριαρχούν οι γειτονιές των μεμονωμένων επαύλεων, οι πολυκατοικίες και τα θρησκευτικά και κοινωνικοπολιτιστικά κληροδοτήματα που χρονολογούνται από το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, ιδιαίτερα από το Μεσοπόλεμο, δίνοντας στις αντίστοιχες περιοχές την όψη μιας κηπούπολης.
Η αρχιτεκτονική των νέων κτιρίων που ανεγέρθηκαν το Μεσοπόλεμο κράτησε ορισμένα διακοσμητικά στοιχεία ευρέως διαδεδομένα στις αρχές του 20ου αιώνα, αλλά ο νεορουμανικός ρυθμός και στη συνέχεια ο μοντερνιστικός και ο κυβιστικός έγιναν όλο και πιο δημοφιλείς. Όλο και περισσότερα έργα έχουν ανατεθεί σε Ρουμάνους αρχιτέκτονες, από την Τιμισοάρα ή το Βουκουρέστι. Έξω από τα πρώην τείχη του φρουρίου και στο Eλισαβετίν χτίστηκαν πολλές βίλες στις οποίες κυριαρχεί η επιρροή του μοντέρνου ρυθμού, του Μπρανκόβενετς καθώς και γαλλικές επιρροές, αλλά και δημόσια κτίρια, εμβληματικά για τη νέα αρχιτεκτονική τους γραμμή. Στα χρόνια του Μεσοπολέμου χτίστηκαν σημαντικά κτίρια της πόλης σύμφωνα με τα σχέδια του αρχιτέκτονα του Βουκουρεστίου Ντουίλιου Μάρκου: η νέα πρόσοψη του Θεάτρου, το κεντρικό κτίριο, η φοιτητική εστία και τα εργαστήρια του Πολυτεχνείου, ο κινηματογράφος Capitol κ.λπ.
1947–1989: Σοσιαλιστικός κλασικισμός
Κατά την κομμουνιστική περίοδο, όπως και άλλες πόλεις της Ρουμανίας, η Τιμισοάρα ακολούθησε αυστηρά το σοβιετικό ρυθμό. Οι αρχιτέκτονες δεν είχαν δημιουργική ελευθερία, γιατί το υπουργείο επέβαλε αυστηρό έλεγχο και καθεστώς λιτότητας, με μικρούς προϋπολογισμούς. Η εξέλιξη της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής της πόλης επηρεάστηκε έντονα από τη δραστηριότητα του αρχιτέκτονα Χανς Φάκελμαν, που σχεδίασε, μεταξύ άλλων, το Δυτικό Πανεπιστήμιο, μια από τις πρώτες σύγχρονες κατασκευές στη Ρουμανία, και το Εθνικό Κολλέγιο Τέχνης Ιον Βίντου.
Παρά την κεντρική πολιτική της αστικής συστηματοποίησης, που επέβαλε την κατεδάφιση ολόκληρων ιστορικών συνοικιών, όπως η συνοικία Ουρανός στο Βουκουρέστι, οι αρχές της Τιμισοάρα δεν κατεδάφισαν παλιά κτίρια, αλλά μόνο «γέμισαν» τα κενά, όπου δεν υπήρχαν κτίρια.[244]Έτσι χτίστηκαν τα δύο τετράγωνα που κλείνουν το μέτωπο της Πλατείας Νίκης, στην ανατολική πλευρά της, προς τον Μητροπολιτικό Ναό. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 το Κομμουνιστικό Κόμμα επέβαλε την κατασκευή ορισμένων εμπορικών κέντρων, ξενοδοχείων, πολιτιστικών κέντρων, σταδίων και αθλητικών αιθουσών στις μεγάλες πόλεις. Ήταν η περίοδος που χτίστηκαν στην πόλη το κατάστημα Μπέγκα, τα ξενοδοχεία Continental και Timişoara, το Σπίτι Νεολαίας, ο οίκος μόδας Modex, η αίθουσα Olimpia και άλλα.[244]
Στην κομμουνιστική εποχή σημειώθηκε επίσης αύξηση του πληθυσμού της Τιμισοάρας, με τη μεταφορά εκεί εργατών που από όλη τη χώρα. Έτσι προέκυψε η ανάγκη για νέες συνοικίες. Μεταξύ 1974 και 1988 κατασκευάσθηκαν τεράστιες γειτονιές-υπνωτήρια, αποτελούμενες από πολυκατοικίες με τέσσερις, οκτώ ή δέκα ορόφους, κατασκευασμένες από μεγάλα προκατασκευασμένα πάνελ. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 πάνω από τα δύο τρίτα του πληθυσμού της Τιμισοάρα ζούσαν σε τέτοια προάστια: Circumvalațiunii, Șagului, Lipovei, κ.λπ. Οι πολυκατοικίες διέθεταν τις τεχνικές-δημοτικές εγκαταστάσεις που ήταν απαραίτητες για τη στέγαση, αλλά η κατασκευή τους δεν ήταν καλή σε συνθήκες έντονης οικονομικής παρακμής.
1990–σήμερα: Σύγχρονη αρχιτεκτονική
Η επανασύνδεση, μετά το 1989, της ρουμανικής αρχιτεκτονικής με τον ευρωπαϊκό αρχιτεκτονικό πολιτισμό αποδείχθηκε πολύ δύσκολη. Τα περισσότερα έργα και κατασκευές δεν είχαν ακόμη αρκετή ουσία ή συνέχιζαν αδρανειακά το διακοσμητισμό της προηγούμενης περιόδου. Η Αρχιτεκτονική Σχολή της Τιμισοάρας, που ιδρύθηκε ξανά το 1990 ως τμήμα της Σχολή Κατασκευών, συγκέντρωσε αρχιτέκτονες από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, που, ασπαζόμενοι το θεωρητικό λόγο του μεταμοντερνισμού, διαιώνισαν τη φιλοσοφία των τεχνών και της τεχνικής της προηγούμενης γενιάς, είτε με μια αδιόρατη επιστροφή στην ιστορική παράδοση (Σέρμπαν Στούρτζα, Μίχαϊ Μποτέσκου ή Ράντου Ράντοσλαβ), ή μέσω μιας κριτικής περιφερειακής προσέγγισης (Βλαντ Γκαϊβορόνσι, Ιοάν Αντρεέσκου ή Φλορίν Ιονάσιου). Κατασκευές όπως η Αυστριακή Κατοικία (Μίχαϊ Μποτέσκου), ο Πύργος BRD (Ράντου Ράντοσλαβ), το Επιχειρηματικό Κέντρο της Πόλης (Βλαντ Γκαϊβορόνσι) ή το Reghina Blue Hotel (Ιοάν Αντρεέσκου) συνδέονται με τα ονόματά τους.
Παρόμοια με άλλες πόλεις της Ρουμανίας η Τιμισοάρα υποβλήθηκε σε μεγάλης κλίμακας αποβιομηχάνιση και τριτογενοποίηση μετά το 1989, που διαμόρφωσαν το σημερινό αστικό της τοπίο. Η κρίση ακινήτων 2008-2009 οδήγησε σε αλλαγή στην οικονομική συμπεριφορά τόσο των επενδυτών όσο και των αγοραστών κατοικιών. Μετά την κρίση ορισμένα έργα περιφερειακών ακινήτων έχουν εγκαταλειφθεί και οι επενδυτές και οι αγοραστές κατοικιών έχουν μετατοπίσει το ενδιαφέρον τους στα διαθέσιμα οικόπεδα εντός της πόλης. Αποτέλεσμα της διαδικασίας οικονομικής αναδιάρθρωσης κατά τη δεκαετία του 2000 ήταν πολλές βιομηχανικές περιοχές ή απομονωμένα εργοστάσια να κατεδαφιστούν και τη θέση τους να πάρουν συγκροτήματα κατοικιών και εμπορικά κέντρα.
ISHO
Ωστόσο τη δεκαετία του 2010 η πόλη γνώρισε μια περίοδο αναγέννησης της αστικής ανάπτυξης. Έργα όπως το Iulius Town και το ISHO τέθηκαν στο χάρτη με τη μορφή μητροπολιτικών προαστίων, που υπογραμμίζουν την ανάπτυξη του αστικού ιστού και έμμεσα των εγκαταστάσεων της πόλης. Το ISHO είναι ένα μητροπολιτικό προάστιο ανάπτυξης μικτών χρήσεων. Το έργο σχεδιάστηκε από την αρχή για να ενσωματώσει το συγκρότημα κατοικιών, το ξενοδοχείο και τις λειτουργίες λιανικού εμπορίου και ψυχαγωγίας. Το συνολικό έργο περιλαμβάνει, εκτός από τις προηγούμενες εγκαταστάσεις, ένα πάρκο 7.500 m2, αίθουσες εκδηλώσεων, γραφεία, έναν πολυώροφο χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων και ένα εκθεσιακό περίπτερο. Η ακαθάριστη έκταση ανέρχεται σε περίπου 200.000 m2 με ενοικιαζόμενη έκταση περίπου 135.000 m2. Το συγκρότημα περιλαμβάνει τα ψηλότερα κτίρια κατοικιών της Τιμισοάρας (Tower Riverside A – 75 m και Tower Parkside D – 70 m).
Πέρα από διαμερίσματα και γραφεία νέας γενιάς, το συγκρότημα παρέχει ένα συνεδριακό κέντρο και ένα χώρο συνεργασίας. Εξυπηρετεί συνολικά 2.000 θέσεις στάθμευσης, γυμναστήριο, λουτρό, πισίνα και πάρκο άνω των 7.500 τετραγωνικών μέτρων, με πίστα τρεξίματος. Θα παρέχει επίσης την ανάπτυξη ορισμένων παιδικών χαρών, θα εξυπηρετείται από δευτεροβάθμιο σχολείο, αλλά και από αρκετά καλά αξιολογημένα σχολεία και νηπιαγωγεία, που βρίσκονται στην περιοχή. Το έργο συμπληρώνεται με σούπερ μάρκετ, ιατρικό κέντρο, φαρμακείο, τράπεζες και άλλες συμπληρωματικές εμπορικές λειτουργίες. Τέλος ο πεζόδρομος του συγκροτήματος θα έχει εστιατόρια, καφετέριες, βεράντες και άλλους χώρους κοινωνικοποίησης και χαλάρωσης.
Εικαστικές τέχνες
Στην Τιμισοάρα υπάρχουν οκτώ πινακοθήκες σύγχρονης τέχνης, πέντε από τις οποίες χρηματοδοτούνται από το δημόσιο: η Πινακοθήκη Πυγμαλίων (Οίκος των Τεχνών), η Πινακοθήκη geamMAT του Μουσείου Τέχνης, η Πινακοθήκη Hλιος (Ένωση Καλλιτεχνών), η Πινακοθήκη Mansarda (Σχολή Τεχνών και Σχεδιασμού) και η Πινακοθήκη του Δημαρχείου.
Παραστατικές τέχνες
Η Τιμισοάρα είναι η μόνη πόλη στην Ευρώπη που έχει τρία κρατικά θέατρα με τρεις διαφορετικές γλώσσες – το Εθνικό Θέατρο Μιχαήλ Εμινέσκου, το Γερμανικό Κρατικό Θέατρο και το Ουγγρικό Κρατικό Θέατρο Τσίκυ Γκέργκελυ. Τα τρία θέατρα και η Εθνική Λυρική Σκηνή στεγάζονται στο Πολιτιστικό Μέγαρο, που χτίστηκε μεταξύ 1871 και 1875 σύμφωνα με τα σχέδια των Βιεννέζων αρχιτεκτόνων Φέρντιναντ Φέλνερ και Χέρμαν Χέλμερ, που σχεδίασαν, μεταξύ άλλων, το Δημοτικό Θέατρο της Βιέννης, το Νέπσινχαζ της Βουδαπέστης και το Θέατρο Όπερας της Οδησσού. Το 2012 το Εθνικό Θέατρο κατασκεύασε και έθεσε σε λειτουργία το Set Factory, την πρώτη επαγγελματική γραμμή παραγωγής θεατρικού εξοπλισμού και σκηνικών στη Ρουμανία. Από το 2019 το σεβόγλωσσο θέατρο λειτουργεί στο πλαίσιο του Θεάτρου Κουκλοθεάτρου και Νέων Μέρλιν.
Η Εθνική Λυρική Σκηνή της Ρουμανίας ως θεσμός στη σημερινή της μορφή υπάρχει από το 1947, όταν η όπερα Αΐντα του Τζουζέπε Βέρντι εγκαινίασε την πρώτη της σεζόν, στις 27 Απριλίου.
Λογοτεχνία
Η λογοτεχνική εταιρεία Aktionsgruppe Banat, που ιδρύθηκε από γερμανόφωνους συγγραφείς της μειονότητας των Σουηβών του Βανάτου, δραστηριοποιήθηκε στην Τιμισοάρα μεταξύ 1972 και 1975. Πολλά από τα μέλη της δραστηριοποιήθηκαν επίσης στον Κύκλο Adam Müller-Guttenbrunn, που περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, τους Χέρτα Μύλερ που τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2009, Χορστ Σάμσον και Βέρνερ Σόλνερ.
Μουσική
Πριν αποκτήσει μια κυρίως μουσικής εταιρεία, στην Τιμισοάρα υπήρχε η χορωδιακή ένωση Temeswarer Männergesangverein, που ιδρύθηκε το 1845. Το ρεπερτόριο αυτής της χορωδίας περιλάμβανε έργα μεγάλης δημοτικότητας, που ανήκαν κυρίως στη γερμανική ρομαντική μουσική. Η Φιλαρμονική ιδρύθηκε αργότερα, το 1871, ως ανδρική χορωδία. Η εναρκτήρια συναυλία πραγματοποιήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου και περιλάμβανε τις μπαλάντες Die Frithjof-Saga του Μαξ Μπρουχ και Der Taucher του Χάινριχ Βάιντ. Κατά καιρούς προσκλήθηκαν από τη Φιλαρμονική να εμφανιστούν στην Τιμισοάρα μουσικοί όπως οι Φραντς Λιστ, Γιόχαν Στράους ο νεότερος, Γιόζεφ Χάυντν, Πάμπλο ντε Σαρασάτε, Χένρικ Βιενιάφσκι, Γιοχάνες Μπραμς και Μπέλα Μπάρτοκ. Η σημερινή Φιλαρμονική Μπανατούλ ιδρύθηκε το 1947 με βασιλικό διάταγμα. Η Φιλαρμονική διοργανώνει από το 1968 το Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ της Τιμισοάρας, το μακροβιότερο πολιτιστικό φεστιβάλ της πόλης.
Mουσεία
Το Μουσείο Τέχνης στεγάζεται στο Μπαρόκ Ανάκτορο, ένα κτήριο ύστερου μπαρόκ στην Πλατεία της Ενωσης. Ο εκθεσιακός χώρος περιλαμβάνει συλλογές σύγχρονης, διακοσμητικής και ευρωπαϊκής τέχνης.. το Εθνικό Μουσείο του Βανάτου, που ιδρύθηκε το 1877 και στεγάζεται στο Κάστρο Ουνυάδη, έχει ως αντικείμενό του την ιστορία και την αρχαιολογία. Στο ισόγειο του μουσείου υπάρχει ανακατασκευή του Νεολιθικού Ιερού της Πάρτσα, που χρονολογείται από την 6η χιλιετία π.Χ. Το Μουσείο Χωριού του Βανάτου έχει σχεδιαστεί ως ένα παραδοσιακό χωριό του Βανάτου, ένα ζωντανό μουσείο και ένα υπαίθριο καταφύγιο λαϊκής αρχιτεκτονικής που βρίσκεται στο Πράσινο Δάσος. Περιλαμβάνει ρουστίκ νοικοκυριά που ανήκουν σε διάφορες εθνότητες του Βανάτου, κτίρια με κοινωνική λειτουργία του παραδοσιακού χωριού (δημαρχείο, σχολείο και εκκλησία), τεχνικές εγκαταστάσεις και εργαστήρια.. Το Μουσείο Δημοσίων Συγκοινωνιών Κορνέλιου Μίκλοσι υπάγεται στην τοπική εταιρεία δημόσιων μεταφορών. Εκτίθενται διάφοροι τύποι τραμ, συμπεριλαμβανομένου του πρώτου ιππήλατου και του πρώτου ηλεκτρικού της πόλης, καθώς και λεωφορείων, τρόλεϊ και εξοπλισμού συντήρησης οχημάτων. Υπάρχουν σχέδια για την ενσωμάτωση του μουσείου σε ένα κέντρο τέχνης, τεχνολογίας και πειραμάτων – MultipleXity. Το Στρατιωτικό Μουσείο, που ιδρύθηκε το 1964, λειτουργεί στη Στρατιωτική Λέσχη στην Πλατεία Ελευθερίας. Η κληρονομιά του μουσείου αποτελείται από περισσότερα από 2.000 εκθέματα: χάρτες, έγγραφα, μακέτες ιστορικών μνημείων, φωτογραφίες, όπλα και στρατιωτικές στολές. Στις συλλογές των μουσείων που ανήκουν στη Μητρόπολη του Βανάτου, στη Σερβική Ορθόδοξη Επισκοπή και στη Ρωμαιοκαθολική Επισκοπή υπάρχουν λατρευτικά αντικείμενα, εικόνες σε ξύλο και γυαλί από το 16ο–19ο αιώνα, βιβλία, χειρόγραφα και παλιά εκκλησιαστικά αντικείμενα. Ένα μελλοντικό μουσείο αφιερωμένο στη Ρουμανική Επανάσταση θα οργανωθεί στο κτίριο της πρώην Στρατιωτικής Φρουράς. Επί του παρόντος υπάρχει Μνημείο της Επανάστασης, στη συλλογή του οποίου υπάρχουν γραπτές, ηχητικές και βίντεο πληροφορίες για τα γεγονότα του 1989.
Επιπλέον υπάρχουν πολλά ανεξάρτητα μουσεία στην Τιμισοάρα, όπως το Μουσείο του Κομμουνιστικού Καταναλωτή, που έχει διαρρυθμιστεί ως τυπικό σπίτι της Χρυσής Εποχής, το μουσείο αφιερωμένο στο Ρουμάνο σκιτσογράφο Popa's και το Μουσείο Kindlein, μια αναπαράσταση του καταστήματος κοσμημάτων και ρολογιών του Peter Kindlein και του εργαστηρίου του.
Αξιοθέατα
Π==άρκα και χώροι πρασίνου== Η Τιμισοάρα είναι γνωστή ως η «πόλη των πάρκων» για τα πάρκα και τους χώρους πρασίνου της. Αυτά βρίσκονται κυρίως γύρω από την παλιά πόλη, σχηματίζοντας μια πράσινη ζώνη κατά μήκος του καναλιού του Μπέγκα. Στα τέλη του 2009 η έκταση των πάρκων της πόλης ήταν 117,57 εκτάρια. Το 2015 η Τιμισοάρα είχε μόνο 16 m2 χώρων πρασίνου κατά κεφαλή, με σύσταση της ΕΕ για 26 m2.
Ένα από τα πιο διάσημα πάρκα της Τιμισοάρας είναι το Κεντρικό Πάρκο Αντον Σκούντιερ, που ιδρύθηκε το 1850. Από το 2009 το πάρκο έχει μια Αλέα Προσωπικοτήτων με 24 χάλκινα αγάλματα τοπικών προσωπικοτήτων. Το 2019 το πάρκο επανασχεδιάστηκε στο στυλ των Κήπων του Σενμπρούν της Βιέννης. Επίσης κοντά στο κέντρο της πόλης βρίσκεται το Πάρκο των Ρόδων, που στις αρχές του 20ου αιώνα χάρισε στην Τιμισοάρα το προσωνύμιο «πόλη των τριαντάφυλλων». Το πάρκο εγκαινιάστηκε το 1891 με αφορμή μια αγροτοβιομηχανική έκθεση και όλες οι διευθετήσεις έγιναν από τον αρχιτέκτονα τοπίου Βίλχελμ Μύλε. Ο κήπος αγγλικού και γαλλικού στυλ εκτεινόταν σε 9 εκτάρια και τον επισκέφτηκε ο Αυτοκράτορας Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ στις 16 Σεπτεμβρίου 1891. Το σημερινό πάρκο οργανώθηκε μεταξύ 1928 και 1934, όταν ήταν ο μεγαλύτερος ροδώνας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με 1.200 είδη και ποικιλίες Τριανταφυλλιάς. Στο πάρκο υπάρχει και η σκηνή του θερινού θεάτρου όπου γίνονται πολλά φεστιβάλ, συναυλίες και παραστάσεις. Απέναντι από το Πάρκο των Ρόδων βρίσκεται το Παιδικό Πάρκο Ioν Κρεάνγκα. Εγκαινιάστηκε την ίδια χρονιά με το Πάρκο των Ρόδων. Η οριοθέτηση των δύο πάρκων έγινε αργότερα, όταν την περιοχή διέσχιζε η σημερινή οδός Μιχαήλ Αγγέλου. Το 2012 επανασχεδιάστηκε ως η μεγαλύτερη παιδική χαρά της πόλης.
Το Πάρκο της Βασίλισσας Μαρίας, παλαιότερα γνωστό ως Λαϊκό Πάρκο, είναι το παλαιότερο της πόλης και ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του κυβερνήτη του Βοεβοδάτου Σερβίας και Βανάτου Τέμεσβαρ Κόμη Γιόχαν φον Κορονίνι-Κρόνμπεργκ το 1852. Το Βοτανικό Πάρκο, που οι ντόπιοι αποκαλούν Βοτανικό Κήπο, θεωρείται δενδρολογικό πάρκο και εγκαινιάστηκε το 1986, με σχέδια της αρχιτέκτονας Σίλβια Γκρουμέζα. Το πάρκο περιέχει είδη ομαδοποιημένα σε οκτώ τομείς, ανάλογα με την περιοχή προέλευσης του φυτού. Ένα από τα νεότερα πάρκα το Δημοτικό Πάρκο οργανώθηκε πάνω από τους πρώην στρατώνες, που κατεδαφίστηκαν μεταξύ 1956 και 1959. Το κύριο αξιοθέατο του πάρκου είναι το λουλουδάτο ρολόι, που κατασκευάστηκε το 1971.
Εκπαίδευση
Η Τιμισοάρα έχει τέσσερα δημόσια και τέσσερα ιδιωτικά πανεπιστήμια
Εντυπα
Η πρώτη εφημερίδα που εκδόθηκε στην Τιμισοάρα το 1771, που επιμελήθηκε ο τυπογράφος Ματίας Γιόζεφ Χάιμερλ, ονομαζόταν Temeswarer Nachrichten και έκανε 13 εκδόσεις. Μεταξύ 1830 και 1849 εμφανίστηκε η Temeswarer Wochenblatt, με εκδότη τον Γιόζεφ Κλάπκα, ιδρυτή της πρώτης δανειστικής βιβλιοθήκης στη Μοναρχία των Αψβούργων (1815) και δήμαρχο της Τιμισοάρας μεταξύ 1819 και 1833. Μεταξύ 1872 και 1918 εμφανίστηκαν οι ουγγρόφωνες εφημερίδες Délmagyarország και Temesvári hirlap. Η σερβική μειονότητα εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην τοπική αγορά των μέσων ενημέρωσης το 1829 με το Banatski almanah (Банатски алманах). Οι πρώτες ρουμανόφωνες εφημερίδες που εκδόθηκαν στο Βανάτο τυπώνονταν στη Βιέννη και στη συνέχεια στην Πέστη, όπως συνέβη με το Luminatorul με επικεφαλής τον Βιντσέντσιου Μπάμπες. Στα μέσα του 19ου αιώνα υπήρχε στην πόλη υποκατάστημα του κρατικού τυπογραφείου της Βιέννης και το 1878 ο Πρίγκιπας Αλέξανδρος Καραγεώργεβιτς, που κατέφυγε εκεί από τη Σερβία, άνοιξε ένα τυπογραφείο στο Ioσεφίν, που το χρησιμοποιούσε αποκλειστικά για πολιτικούς σκοπούς. Η τυπογραφική δραστηριότητα ενισχύθηκε στα τέλη του αιώνα, όταν οι χειροκίνητες τυπογραφικές μηχανές, που κινούνταν από τροχό διανομής, αντικαταστάθηκαν από αυτές που κινούνταν με ηλεκτρισμό, μετά την ίδρυση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής. Το πρώτο μηχάνημα αυτού του είδους στην Τιμισοάρα ήταν ένα πιεστήριο που ανήκε στο επισκοπικό τυπογραφείο της Επισκοπής του Τσέναντ, που εγκαινιάστηκε το 1891. Το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου οδήγησε σε στασιμότητα της τυπογραφικής δραστηριότητας, αλλά μετά την κατάληψη της πόλης από τις ρουμανικές αρχές αναβίωσε. το 1920 υπήρχαν στην Τιμισοάρα εννέα τυπογραφεία.
Τα χρόνια του Μεσοπολέμου εκδίδονταν πολλά περιοδικά πολιτικά, χιουμοριστικά, ιατρικά, πολιτιστικά, οικονομικά, θρησκευτικά, γεωργικά, εμπορικά ή καζαμίες. Επίσης στο Μεσοπόλεμο εμφανίστηκαν πολλές δίγλωσσες ή και τρίγλωσσες εκδόσεις. Η πρώτη έκδοση στα ρουμανικά, γερμανικά και ουγγρικά ήταν το μηνιαίο Apicultorul – Bienenzüchter – Méhész. Εκτός από τις εκδόσεις στις γλώσσες που ομιλούντο στην Τιμισοάρα, μεταξύ 1930 και 1936 εμφανίστηκε το τριμηνιαίο Urmiginta Statoj de Europe στην Εσπεράντο με επιμέλεια του Γιόζεφ Ζάουνερ και το 1932 καταχωρήθηκε η έκδοση Tel-Chaj (טל צ׳ג), ένα εβραϊκό διμηνιαίο στα ουγγρικά. Από ένα κατάλογο των Φλόριαν Μόλντοβαν και Αλεξάντερ Κρίσαν στα αρχεία της Νομαρχιακής Βιβλιοθήκης της Τιμισοάρας ήταν καταχωρημένα στις αρχές της δεκαετίας του 1970 τουλάχιστον 143 τίτλοι εφημερίδων και περιοδικών, εκ των οποίων 60 ήταν ρουμανικά, 39 ουγγρικά και 40 γερμανικά.
Μετά το 1945, αλλά κυρίως από το 1948, ο αριθμός των εφημερίδων και των περιοδικών μειώθηκε σε λίγες, που όλα εκδίδονταν από το Κομμουνιστικό Κόμμα ή υπό τον πολιτικό έλεγχό του. Υπήρχαν οι ακόλουθες εφημερίδες στην Τιμισοάρα μεταξύ 1970 και 1977: Drapelul roșu, Neue Banater Zeitung (γερμανική), Szabad szó (ουγγρική), Banatske novine (περιοδικό, σερβικό) και η λογοτεχνική επιθεώρηση Orizont, όλες με σημαντική κυκλοφορία. Ακόμα κι αν τα έτη 1965–1971 είναι περισσότερο γνωστά ως σχετικής πολιτικής ελευθερίας, ο Τύπος στη Ρουμανία ήταν τον έλεγχο του PCR. Τα ΜΜΕ ήταν υποχρεωμένα τόσο να προβάλλουν τη σοσιαλιστική πραγματικότητα στη Ρουμανία όσο και να καταπολεμούν τις ιδεολογικές αστικές επιρροές και την νοοτροπία της επιστροφής στο παρελθόν. Οι πολιτιστικές επιθεωρήσεις έπρεπε να προωθούν τις «εμπλεκόμενες» στρατευμένες σοσιαλιστικές τέχνες και λογοτεχνία και να ασκούν κριτική στις τάσεις διαχωρισμού της καλλιτεχνικής δημιουργίας από τη σοσιαλιστική πραγματικότητα. Ήταν ο τρόπος με τον οποίο ο ρουμανικός τύπος έγινε όργανο του PCR.
Εκτός από τα έντυπα που λογοκρίνονταν προηγουμένως υπό την κομμουνιστική κυριαρχία, που άλλαξαν γρήγορα τον προσανατολισμό τους με νέα ονόματα, τους πρώτους μήνες μετά τη Ρουμανική Επανάσταση, ο αριθμός των τίτλων εφημερίδων και περιοδικών στην τοπική αγορά Τύπου αυξήθηκε θεαματικά.
Σήμερα στην Τιμισοάρα εκδίδονται:
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερα έντυπα εγκαταλείπουν την έντυπη έκδοση, συνεχίζοντας τη δραστηριότητά τους μόνο στην ηλεκτρονική.
Ραδιοσταθμοί
Το Radio Timișoara, ένας δημόσιος σταθμός, ανήκει στο Radio România Regional, το δίκτυο των τοπικών και περιφερειακών δημόσιων ραδιοφώνων της Ρουμανικής Ραδιοφωνικής Εταιρείας. Η ιδέα της κατασκευής ενός ραδιοφωνικού σταθμού στην Τιμισοάρα προωθήθηκε για πρώτη φορά τον Ιούλιο του 1930. Η πρώτη εκπομπή του Radio Timișoara χρονολογείται από τις 5 Μαΐου 1955, με εκφωνητές τον Αντρέι Ντάνγκα και την Εμίλια Κουλέα. Σήμερα εκπέμπει σε 10 γλώσσες και σε τέσσερις συχνότητες που καλύπτουν μεγάλο μέρος των νομών της δυτικής Ρουμανίας. Το West City Radio εκπέμπει από το 1995, όταν έλαβε την πρώτη άδεια εκπομπής στη δυτική Ρουμανία. Ο σταθμός απευθύνεται σε κοινό ηλικίας μεταξύ 24 και 48 ετών. Ένας άλλος τοπικός ιδιωτικός ραδιοφωνικός σταθμός είναι ο Radio Europa Nova, που ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 1995. Η περιοχή εκπομπής του καλύπτει 20–30 km γύρω από την πόλη.
Τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί πολλοί τοπικοί σταθμοί ορισμένων εθνικών σταθμών, όπως οι Digi FM, Europa FM, Virgin Radio, Radio Impuls, Radio ZU, RFI România, Pro FM, Kiss FM, Radio Guerrilla κ.λπ.
Ανθρωποι από την Τιμισοάρα
Περιλαμβάνονται ιθαγενείς καθώς και μόνιμοι ή/και προσωρινοί κάτοικοι.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πόλεις της Ρουμανίας
Rhythm and blues
Το rhythm and blues (, ριθμ εντ μπλουζ), γνωστό περισσότερο με τις συντμήσεις R&B ή RnB, είναι δημοφιλές είδος αφροαμερικάνικης μουσικής που ανάγεται στη δεκαετία του 1940. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε αρχικά από τις δισκογραφικές εταιρίες για να περιγράψει ηχογραφήσεις που απευθύνονταν στο αστικό αφροαμερικανικό αγοραστικό κοινό. Το 1930 αντικατέστησε τον ρατσιστικό όρο race music (φυλετική μουσική).
Επίσης ο όρος rhythm and blues χρησιμοποιήθηκε από το Billboard για τις λίστες των μουσικών τσαρτς από τον Ιούνιο του 1949 μέχρι τον Αύγουστο του 1969,οπότε και τα Hot Rhythm & Blues Singles τσαρτ μετονομάστηκαν σε Best Selling Soul Singles.[13]
Αναφορές
Κατηγορία:Μουσικά είδη Κατηγορία:Rhythm and blues
Κατούλ Μεντές
Ο Κατούλ Μεντές (Catulle Mendès, 1841, Μπορντώ - 1909, Σαίν Ζερμέν-αν-Λαί) ήταν Γάλλος ποιητής και συγγραφέας. Υπήρξε ιδρυτής της Revue fantaisiste και πρόδρομος της σχολής των παρνασσιστών. Έγραψε πολυάριθμες ποιητικές συλλογές, όπως τη Φιλομήλα (Philoméla 1864) και Θράκα του σταχτοδοχείου 1900, πενήντα περίπου μυθιστορήματα εξεζητημένου ερωτισμού, θεατρικά έργα σε πεζό και σε στίχους ρομαντικής τεχνοτροπίας ακομά και μερικά λιμπρέτα για το μουσικό θέατρο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γάλλοι ποιητές Κατηγορία:Γάλλοι συγγραφείς
Γέφυρα της 25ης Απριλίου
Η γέφυρα της 25ης Απριλίου είναι μια κρεμαστή γέφυρα που συνδέει την Λισσαβόνα με την πόλη Αλμάντα, στην αριστερή όχθη του ποταμού Τάγου. Εγκαινιάστηκε στις 6 Αυγούστου του 1966. Είναι η 21η μακρύτερη κρεμαστή γέφυρα στον κόσμο με συνολικό μήκος 2.277 μέτρα. Είναι παρόμοια με την γέφυρα Όκλαντ Μπέι που βρίσκεται δίπλα στην γέφυρα Γκόλντεν Γκέιτ στο Σαν Φρανσίσκο καθώς και οι δύο κατασκευάστηκαν από την ίδια εταιρία. Πολλές ταινίες έχουν γυριστεί σε αυτή τη γέφυρα. Μεταξύ άλλων γυρίστηκαν εκεί και ορισμένες σκηνές της ταινίας Τζέημς Μποντ: Στην υπηρεσία της Αυτού Μεγαλειότης.
Ιστορία
Το 1953 μια νέα επιτροπή άρχισε τις εργασίες της και το 1960, αφού έγινε διεθνής διαγωνισμός και υποβλήθηκαν 4 προσφορές, επιλέχτηκε για την κατασκευή του έργου μια κοινοπραξία με επικεφαλής την United States Steel Export Company, η οποία είχε υποβάλλει προσφορά και το 1935. Η κατασκευή ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1962 και ολοκληρώθηκε 4 χρόνια αργότερα, με μια καθυστέρηση έξι μηνών σε σχέση με την αρχικό σχέδιο. Εγκαινιάστηκε, παρουσία του προέδρου της χώρας, ναυάρχου Αμέρικο Τομάς στις 6 Αυγούστου του 1966. Μέχρι το 1974 η γέφυρα ονομαζόταν Γέφυρα Σαλαζάρ. Μετονομάστηκε σε γέφυρα 25ης Απριλίου μετά την Επανάσταση των Γαρυφάλλων, η οποία έγινε στις 25 Απριλίου του 1974. Περισσότεροι από 3.000 εργάτες εργάστηκαν για την κατασκευή της γέφυρας, τέσσερις από τους οποίους έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια των εργασιών.
Η κατασκευή της γέφυρας
Κατασκευάστηκε από μια κοινοπραξία, στην οποία συμμετείχε εκτός από την American Bridge Company και έντεκα πορτογαλικές εταιρίες. Το έργο συνολικά κόστισε 2,200,000,000 σκούδα ή 32 εκατομμύρια αμερικανικά δολάρια (201 εκατομμύρια αμερικανικά δολάρια με την αξία του δολαρίου το 2006). Η γέφυρα της 25ης Απριλίου είναι διώροφη. Από επάνω περνούν τα αυτοκίνητα και από κάτω τα τρένα. Όταν κατασκευάστηκε αρχικά η γέφυρα το επάνω μέρος, το οποίο βρίσκεται 70 μέτρα πάνω από την επιφάνεια του νερού, είχε 4 λωρίδες κυκλοφορίας, δύο ανά κατεύθυνση και ένα διαχωριστικό διάζωμα στην μέση και από κάτω περνούσε μια σιδηροδρομική γραμμή. Αργότερα για να αντιμετωπιστούν τα κυκλοφοριακά προβλήματα προστέθηκαν άλλες δύο και έτσι σήμερα οι λωρίδες κυκλοφορίας είναι συνολικά έξι και πρόσφατα προστέθηκε και μια δεύτερη σιδηροδρομική γραμμή. Το 2006 150,000 αυτοκίνητα κάθε μέρα κατά μέσο όρο περνούσαν τη γέφυρα, 7,000 την ώρα αιχμής. Επίσης καθημερινά 157 τραίνα περνούν από τη γέφυρα.
Διόδια
Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο οι οδηγοί θα πλήρωναν διόδια για είκοσι χρόνια και μετά είτε θα ήταν ελεύθερη η διέλευση είτε θα πλήρωναν διόδια μειωμένα. Τελικά η κυβέρνηση αποφάσισε να διατηρήσει τα διόδια και μετά την πάροδο των 20 χρόνων μέχρι την εκχώρηση τους τον Ιανουάριο του 1996 στην εταιρία Lusoponte, που κατασκεύασε τη γέφυρα Βάσκο ντα Γκάμα, με μηδενικό κόστος για το πορτογαλικό δημόσιο με αντάλλαγμα τα διόδια και των δύο γεφυρών προς τη Λισσαβόνα για 40 χρόνια. Πριν την εκχώρηση των διοδίων, στις 14 Ιουνίου του 1994, η κυβέρνηση αύξησε τα διόδια κατά 50% (από 100 σε 150 σκούδα), γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση αναταραχών, το μπλοκάρισμα των δρόμων που οδηγούν στη γέφυρα και τη διενέργεια συλλήψεων από την αστυνομία. Στην αρχή καταβάλλονταν διόδια και στις δύο κατευθύνσεις. Από το 1993 πληρώνουν μόνο οι οδηγοί που κατευθύνονταν βόρεια, προς την πορτογαλική πρωτεύουσα ενώ η διέλευση από την γέφυρα είναι δωρεάν και στις δύο κατευθύνσεις τον Αύγουστο. Όταν άρχισε να λειτουργεί η γέφυρα οι οδηγοί έπρεπε να παρκάρουν το αυτοκίνητο και περπατώντας να πάνε να αγοράσουν το εισιτήριο που κόστιζε 20 σκούδα. Από το 2009 τα διόδια είναι € 1.35 για τα επιβατικά αυτοκίνητα.
thumb|left|Θέα από το Μπελέμ
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κρεμαστές γέφυρες Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στη Λισαβόνα Κατηγορία:Γέφυρες στην Πορτογαλία 25 Απριλιου
Μπόσνα (ποταμός)
μικρογραφία|Ο Μπόσνα στο Βιζόκο Ο Μπόσνα (μτφ: Βοσνία) (βοσνιακά: Bosna, λατινικά: Bathinus) είναι ποταμός της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, παραπόταμος του Σάβου. Πηγάζει από το όρος Ίγκμαν διασχίζει το κεντρικό τμήμα της Βοσνίας και μετά από 271 χλμ. εκβάλει στον ποταμό Σάβο κοντά στο Σάμακ. Ανήκει στη λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας.
Ο Μπόσνα πηγάζει από τριάντα καρστικές πηγές στο χωριό Βρούτσι στο πόδι του βουνού Ίγκμαν στα 500 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η τοποθεσία των πηγών ονομάζεται η "Άνοιξη του Μπόσνα" και είναι γνωστό μέρος για πικ-νικ από τους κατοίκους του Σαράγεβο. Στο επάνω μέρος από τις πηγές του μέχρι την Ζένιτσα περνά μέσα από το Σαράγεβο, το Βιζόκο, τη Ζένιτσα και το Κακάνισκε. Λίγο πριν ενωθεί με τον Σάβο δημιουργεί νησίδες και μαιάνδρους.
Ο Μπόσνα είναι 273 χιλιόμετρα, μήκος 1-3 μέτρα βάθος (στις δίνες φτάνει βάθη έως 10 μέτρα) και πλάτος 35 έως 170 μέτρα. Οι ακτές εν μέρει καλύπτονται από δέντρα και θάμνους. Η μέση ροή του νερού είναι γύρω στα 100m100m ³ / s. Το υψηλότερο επίπεδο του νερού το έχει κατά την περίοδο Μαρτίου - Μαΐου και τον Νοέμβριο, το χαμηλότερο Αύγουστο και Σεπτέμβριο.
Οι κυριότεροι παραπόταμοι του Μπόσνα είναι οι: Ζελιέζνιτσα (26,9 χλμ), Μίλιατσκα (35,9 χλμ.), Κριβάια (101 χλμ.), Σπρέτσα (137,5 χλμ) και Στάβνια (30.4 χλμ), Φοϊνίτσκα (46 χλμ), Λάσβα (49,4 χλμ) και ο Ουζόρα (82 χλμ).
Η μόνη μονάδα υδροηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται στο Μπόγκατιτς που χτίστηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο με ισχύ 6,5 MW. Η λεκάνη απορροής του Μπόσνα καλύπτει 10.460 τετραγωνικά χλμ με μέσο υψόμετρο 640 μ. και περιορίζεται κυρίως σε μεσαία και χαμηλά βουνά. Η κοιλάδα του ποταμού Μπόσνα είναι η πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης με σχεδόν ένα εκατομμύριο κατοίκους και βιομηχανικό κέντρο της χώρας.
Αναφορές
Κατηγορία:Ποταμοί της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης Κατηγορία:Παραπόταμοι του Σάβου
Τυρίμμας
Ο Τυρίμμας ήταν σύμφωνα με τον Ευσέβιο της Καισάρειας ο τρίτος βασιλιάς της Μακεδονίας μετά τον Κάρανο. Ωστόσο η θέση αυτή αμφισβητείται και θεωρείται πλαστή τόσο από νεώτερους ιστορικούς όσο και από τον Ηρόδοτο που θέτει ως πρώτο μακεδόνα βασιλιά τον Περδίκκα Α'. Σύμφωνα πάντα με τον Ευσέβιο, βασίλεψε για σαράντα δύο χρόνια και τον διαδέχθηκε ο γιος του Περδίκκας Α'.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δυναστεία των Αργεαδών
Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Ο Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (ιστορικά Romanorum Imperator, «Αυτοκράτορας των Ρωμαίων», απαντάται και Άγιος Ρωμαίος Αυτοκράτορας) ήταν ο ηγεμόνας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Από την απολυταρχία την εποχή της δυναστείας των Καρολιδών, ο τίτλος εξελίχθηκε σε εκλεγμένη μοναρχία από τους πρίγκιπες-εκλέκτορες. Μέχρι τον 15ο αιώνα ήταν απαραίτητο ο εκλεγμένος αυτοκράτορας να στεφθεί από τον Πάπα πριν αναλάβει τον αυτοκρατορικό τίτλο. Ο κάτοχος του τίτλου είχε την ηγεμονία του Βασιλείου της Γερμανίας και του Βασιλείου της Ιταλίας (Αυτοκρατορική Βόρεια Ιταλία). Θεωρητικά, ο Αυτοκράτορας ήταν primus inter pares, πρώτος μεταξύ ίσων, αλλά πρακτικά ήταν τόσο ισχυρός όσο ο στρατός και οι συμμαχίες του.