cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Δυναστεία των Ζαντ
Καρίμ Χαν Ζαντ
Μέχρι το 1760, ο Καρίμ Χαν είχε νικήσει όλους τους αντιπάλους του και έλεγχε όλο το Ιράν εκτός από το Χορασάν, στα βορειοανατολικά, το οποίο κυβερνούσε ο Σαχ Ρουχ. Οι ξένες εκστρατείες του εναντίον τού Αζάντ Χαν στο Αζερμπαϊτζάν και κατά των Οθωμανών στη Μεσοποταμία, έφεραν υπό τον έλεγχό του το Αζερμπαϊτζάν και την επαρχία της Βασόρας. Ποτέ όμως δεν σταμάτησε τις εκστρατείες του ενάντια στον αρχαίο εχθρό του, τον Μοχάμεντ Χασάν Χαν Κατζάρ, τον αρχηγό των Κουγιουνλού Κατζάρ. Ο τελευταίος τελικά ηττήθηκε από τον Καρίμ Χαν και οι γιοι του, Αγά Μοχάμαντ Χαν και Χοσεΐν Κολί Χαν Καζάρ, μεταφέρθηκαν στο Σιράζ ως όμηροι.
Τα μνημεία τού Καρίμ Χαν στο Σιράζ περιλαμβάνουν το περίφημο φρούριο τού Καρίμ Χαν, το Βακίλ Μπαζαάρ και πολλά τζαμιά και κήπους. Είναι επίσης υπεύθυνος για την κατασκευή ενός παλατιού στην πόλη της Τεχεράνης, τη μελλοντική πρωτεύουσα της δυναστείας των Κατζάρ.
Παρακμή και πτώση
Οι μεγαλύτεροι εχθροί των Ζαντ, οι αρχηγοί των Κατζάρ, με επικεφαλής τον πρώην όμηρο, Αγκά Μοχάμαντ Χαν, προχωρούσαν γρήγορα εναντίον τού παρακμάζοντος βασιλείου. Τελικά το 1789 ο Λοτφ Αλί Χαν, εγγονός τού Καρίμ Χαν, αυτοανακηρύχθηκε νέος βασιλιάς. Η βασιλεία του (μέχρι το 1794) πέρασε ως επί το πλείστον σε πόλεμο με τον Κατζάρ Χαν. Τελικά αιχμαλωτίστηκε και σκοτώθηκε βάναυσα στο φρούριο τού Μπαμ, βάζοντας ουσιαστικό τέλος στη δυναστεία των Ζαντ.
Τέχνη
Η εποχή Zαντ ήταν μία εποχή σχετικής ειρήνης και οικονομικής ανάπτυξης για τη χώρα. Πολλά εδάφη, που κάποτε κατελήφθησαν από τους Οθωμανούς στα τέλη της εποχής των Σαφαβιδών, ανακαταλήφθηκαν και το Ιράν ήταν και πάλι μία συνεκτική και ευημερούσα χώρα. Από το 1765 και μετά ο Kαρίμ Χαν προώθησε την τέχνη και την αρχιτεκτονική στην πρωτεύουσά τού Σιράζ. Αφού η ιρανική ζωγραφική έφτασε στο απόγειό της στα τέλη του 17ου αι., μία ειδική σχολή ζωγραφικής διαμορφώθηκε κατά την εποχή των Ζαντ τον 17ο και 18ο αι. Η ζωγραφική άκμασε υπό τον Kαρίμ Χαν, και αξιόλογοι πίνακες αυτής της εποχής περιλαμβάνουν τον Μουχάμαντ Καρίμ Χαν Ζαντ και τον Oθωμανό πρέσβη, που δημιουργήθηκε περί το 1775. Ο σημαντικότερος ζωγράφος της εποχής των Ζαντ ήταν ο Μοχάμεντ Σαντίκ. Η τέχνη αυτής της εποχής είναι αξιοσημείωτη και, παρά τη μικρή διάρκεια της δυναστείας, μία ξεχωριστή τέχνη των Ζαντ είχε τον χρόνο να αναδυθεί. Πολλά καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά των Κατζάρ αντιγράφτηκαν από τα παραδείγματα των Ζαντ και η τέχνη των Ζαντ έγινε το θεμέλιο των τεχνών και των χειροτεχνιών των Κατζάρ. Μετά το τέλος τού Καρίμ Χαν, η δυναστεία των Ζαντ ενεπλάκη σε διαμάχες για τη διαδοχή και άλλες ίντριγκες, που σταμάτησαν την περαιτέρω σημαντική προστασία των τεχνών.
Αρχιτεκτονική
Οι πρώτες αρχιτεκτονικές σκέψεις τού Καρίμ Χαν επικεντρώθηκαν στην άμυνα και ως εκ τούτου ανοικοδόμησε τα τείχη της πόλης τού Σιράζ το 1767. Διακόσμησε το Σιράζ με νέα κτίρια, όπως το φρούριο τού Καρίμ Χαν, το Βακίλ Μπαζαάρ και το Κουλαχ-έ Φαράνγκι και τα συγκέντρωσε γύρω από μία δημόσια πλατεία (μαϊντάν στα περσικά). Η αρχιτεκτονική της εποχής τού Ζαντ είναι αξιοσημείωτη στην ιστορία τού Ιράν για «τις επενδύσεις σε λαξευμένο μάρμαρο και τα βαμμένα και εφυαλωμένα πλακάκια με λουλούδια, ζώα και ανθρώπους». Η Εγκυκλοπαίδεια Γκρόουβ Ισλαμικής Τέχνης και Αρχιτεκτονικής σημειώνει, ότι ορισμένα θέματα που χρησιμοποιήθηκαν από την αρχιτεκτονική Zαντ, αναβίωσαν εν γνώσει τους θέματα από τις κοντινές αρχαίες τοποθεσίες των Αχαιμενιδών και των Σασανιδών, όπως η Περσέπολη και το Nασκ-ε Ροστάμ.
Βιβλιογραφικές αναφορές
Κατηγορία:Πρώην κράτη Κατηγορία:Σιιτικές δυναστείες Κατηγορία:Μεσανατολικές δυναστείες Κατηγορία:Αυτοκρατορίες και βασίλεια του Ιράν
Λέσε
Το Λέσε (δανικά: Læsø) είναι νησί της Δανίας. Έχει έκταση 101 χλμ² και πληθυσμό 1.969 κατοίκους (2010). Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη είναι το Μπύρουμ με 451 κατοίκους (2012). Το Λέσε ανήκει διοικητικά στην περιοχή της Βόρειας Γιουτλάνδης.
Έρικ Χόμπσμπομ
Ο Έρικ Τζον Έρνεστ Χόμπσμπομ (λέγεται και εσφαλμένα Χομπσμπάουμ)  (Eric Hobsbawm, 9 Ιουνίου 1917 - 1 Οκτωβρίου 2012, ) ήταν Βρετανός Μαρξιστής ιστορικός, διανοούμενος και συγγραφέας. Ανάμεσα στα γνωστότερα έργα του περιλαμβάνεται η τριλογία για τον «μακρύ 19ο αιώνα» αλλά και για το «σύντομο 20ό». Επίσης, εξέδωσε έναν τόμο στον οποίο εισήγαγε τη σημαντική ιδέα των επινοημένων παραδόσεων.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βιογραφία-επέκταση Κατηγορία:Βρετανοί ιστορικοί Κατηγορία:Βρετανοί συγγραφείς Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ Κατηγορία:Αντικαπιταλιστές
Βραβείο Πάλμε
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Πάλμε
Γυρίστε τον Γαλαξία με ωτοστόπ
thumb|Η αφίσα της ταινίας To "Γυρίστε τον Γαλαξία με ωτοστόπ" (αγγλικά: The Hitchhiker's Guide to the Galaxy) είναι κωμωδία επιστημονικής φαντασίας που έγραψε ο συγγραφέας Ντάγκλας Άνταμς. Δημιουργήθηκε το 1978 ως ραδιοφωνική κωμωδία για το BBC, και ακολούθως έγινε σειρά πέντε βιβλίων, τηλεοπτική σειρά (1981), παιχνίδι για υπολογιστές (1984) και ταινία (2005).
Σε ένα από τα βιβλία (Η Ζωή, το Σύμπαν και τα Πάντα), περιγράφεται μια μικρή, υπαρξιακή αλλά και αστεία ιστορία που αναφέρεται συχνά από τους αναγνώστες των βιβλίων ως ένα από τα πιο καλά σημεία της σειράς. Στην ιστορία, η «Ύψιστη Απάντηση στη Ζωή, στο Σύμπαν και στα Πάντα», αναζητείται χρησιμοποιώντας τον υπερυπολογιστή Deep Thought. Ύστερα από έναν πολύ μεγάλο χρόνο υπολογισμού - 7,5 εκατομμύρια χρόνια - ο Deep Thought δίνει την απάντηση «αριθμός 42». Όμως, όταν ρωτήθηκε για να παράσχει την Απόλυτη Ερώτηση στην οποία αναφερόταν η προηγούμενη απάντηση, ο υπολογιστής δεν ήταν επαρκώς ισχυρός για να απαντήσει. Η απάντηση που δόθηκε από τον Deep Thought παρότρυνε τους πρωταγωνιστές να αναχωρήσουν προς αναζήτηση της Ερώτησης στην οποία αυτή ήταν η Απάντηση.
Ιστορία της δημιουργίας της σειράς
Παρά το αρχικό σχεδιάγραμμα ο Άνταμς λέγεται πως έφτιαχνε τις ιστορίες καθώς έγραφε. Είχε στραφεί στον Τζον Λόυντ για βοήθεια με τα τελευταία δύο επεισόδια του πρώτου κύκλου. Ο Λόυντ συνέβαλλε με κομμάτια από το αδημοσίευτο βιβλίο ΕΦ του, που λέγονταν GiGax. Πολύ λίγο από το υλικό του Λόυντ παρέμεινε μέχρι τις μεταγενέστερες εκδόσεις του ΓΓΩΣ, όπως και τα βιβλία και την τηλεοπτική σειρά. Η δε τηλεοπτική σειρά βασίζονταν στα πρώτα έξι ραδιοφωνικά επεισόδια, αλλά μέρη που είχε γράψει ο Λόυντ είχαν κατά κανόνα ξαναγραφτεί.
Το BBC Radio 4 αναμετέδωσε τον πρώτο ραδιοφωνικό κύκλο εβδομαδιαίως στο Η.Β. τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1978. Λόγω της επιτυχίας του πρώτου κύκλου, άλλο ένα επεισόδιο ηχογραφήθηκε και αναμεταδόθηκε, που είχε γίνει κοινώς γνωστό ως το επεισόδιο των Χριστουγέννων. Ένας δεύτερος κύκλος πέντε επεισοδίων μεταδίδονταν κάθε νύχτα για μία εβδομάδα από την 21η ώς την 25η Ιανουαρίου του 1980.
Όσο δούλευε στην ραδιοφωνική σειρά (και ταυτόχρονα σε άλλες δουλειές όπως το The Pirate Planet) ο Άνταμς εμφάνισε προβλήματα με το να μένει εντός των συγγραφικών του προθεσμιών που γινόταν χειρότερα όσο έγραφε βιβλία. Ο Άνταμς δεν ήταν ποτέ παραγωγικός συγγραφέας και συχνά έπρεπε να τον αναγκάσουν άλλοι να γράψει. Αυτό περιλάμβανε το να τον κλειδώνουν σε μια σουίτα ξενοδοχείου από τον εκδότη του για τρεις εβδομάδες ώστε να σιγουρευτεί ότι το Αντίο κι Ευχαριστώ για τα Ψάρια θα ολοκληρωνόταν. Έχει πει «Μου αρέσουν οι προθεσμίες. Λατρεύω τον ήχο που κάνουν όταν περνάνε». Παρά τη δυσκολία του με τις προθεσμίες, ο Άνταμς έγραψε πέντε μυθιστορήματα στην σειρά που εκδόθηκαν για πρώτη φορά το 1979, το 1980, το 1982, το 1984 και το 1992 στα αγγλικά.
Τα βιβλία έφτιαξαν τη βάση για άλλες εκδόσεις, όπως το κόμικ τριών μερών για κάθε ένα από τα πρώτα τρία βιβλία του, ένα διαδραστικό βιντεοπαιχνίδι που παίζονταν μόνο με κείμενο, και μια έκδοση με φωτογραφίες που εκδόθηκε το 1994.
Το 1980 ο Άνταμς ξεκίνησε τις προσπάθειες του να κάνει το πρώτο του βιβλίο ταινία, κάνοντας κάποια ταξίδια στο Λος Άντζελες και δουλεύοντας με κάποια στούντιο του Χόλιγουντ και εν δυνάμει παραγωγούς του. Την επόμενη χρονιά, το 1981, η ραδιοφωνική σειρά έγινε η βάση για την μια μικρή τηλεοπτική σειρά The Hitch Hiker's Guide to the Galaxy, που μεταδόθηκε σε 6 μέρη. Όταν πέθανε το 2001 στην Καλιφόρνια, πάλι προσπαθούσε να ξεκινήσει την ταινία με την Disney, η οποία είχε αγοράσει τα δικαιώματα το 1998. Το σενάριο τελικά, μετά από μια μεταθανάτια επανα-συγγραφή από τον Κάρυ Κέρκπατρικ, πήρε το πράσινο φως το Σεπτέμβριο του 2003, και η ταινία που δημιουργήθηκε έκανε πρεμιέρα το 2005.
Ο ραδιοφωνικός παραγωγός Ντερκ Μαγκς έχει μιλήσει με τον Άνταμς, πρώτα το 1993, και αργότερα το 1997 και το 2000 για τη δημιουργία τρίτου ραδιοφωνικού κύκλου, βασισμένη στο τρίτο μυθιστόρημα του ΓΓΩΣ. Συζητούσαν επίσης γενικά για την δυνατότητα ραδιοφωνικής παραγωγής των τελευταίων δύο βιβλίων της «τριλογίας» των πέντε βιβλίων. Όσο για την ταινία, αυτή έκανε πρεμιέρα μετά το θάνατο του Άνταμς. Ο τρίτος κύκλος, το The Tertiary Phase, αναμεταδόθηκε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2004 στο BBC Radio 4 και στη συνέχεια εκδόθηκε σε μορφή ακουστικού CD. Με τη βοήθεια μιας ηχογράφησης στην οποία διάβαζε ο ίδιος το Η Ζωή, το Σύμπαν και τα Πάντα και μετά από επεξεργασία, ο Άνταμς ακούγεται να παίζει το ρόλο του Άγκραγιαγ μετά το θάνατο του. Το Αντίο κι Ευχαριστώ για τα Ψάρια και το Μάλλον Ακίνδυνος έφτιαξαν τον τέταρτο και πέμπτο αντίστοιχα κύκλο ραδιοφώνου (στο ραδιόφωνο ονομάστηκαν The Quandary Phase και The Quintessential Phase) και αναμεταδόθηκαν τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2005, επίσης ακολουθούμενα από ακουστικά CD. Το τελευταίο επεισόδιο του τελευταίου κύκλου (με ένα νέο, «πιο αισιόδοξο» τέλος) έκλεινε με «Το τελευταίο επεισόδιο του Γυρίστε το Γαλαξία με Ώτο Στοπ είναι στοργικά αφιερωμένο στον συγγραφέα του».
Πιο πρόσφατα, η Smoov Filmz έφτιαξε μια ταινία μικρού μήκους βασισμένη στην ιστορία του Άρθουρ Ντεντ για κάποια μπισκότα στο Αντίο κι ευχαριστώ για τα ψάρια, την οποία ονόμασαν «Cookies». Ο Άνταμς μίλησε για το περιστατικό που του συνέβη στην πραγματική του ζωή και που του έδωσε την έμπνευση για την ιστορία σε μια ομιλία του το 2001, ή οποία ανατυπώθηκε στην μεταθανάτια συλλογή The Salmon of Doubt. Την ιστορία την είχε αφηγηθεί και στο ραδιοφωνικό πρόγραμμα It Makes Me Laugh στις 19 Ιουλίου του 1981.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βρετανικά μυθιστορήματα Κατηγορία:Μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας Κατηγορία:Σειρές βιβλίων
Συμμετοχή της Εσθονίας στη Eurovision
Η Εσθονία συμμετείχε στο Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 28 φορές από τότε που έκανε το ντεμπούτο της το. Η πρώτη της εμφάνιση θα είχε πραγματοποιηθεί το, ωστόσο εγκαταστάθηκε ένας προκριματικός γύρος για επτά χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ ελπίζοντας να κάνουν το ντεμπούτο τους στο διαγωνισμό, με την Εσθονία να μην προκρίνεται. Η Εσθονία κέρδισε τον διαγωνισμό μία φορά, το.
Η πρώτη συμμετοχή της Εσθονίας το 1994 δεν ήταν επιτυχημένη, τερματίζοντας προτελευταία (24η) πριν τη Λιθουανία (25η). Στη συνέχεια η χώρα υποβιβάστηκε από το διαγωνισμό του. Από τη δεύτερη συμμετοχή της το, η χώρα εισήλθε στην καλύτερη εποχή της στο διαγωνισμό, καταλήγοντας στις κορυφαίες οκτώ θέσεις σε έξι από επτά διαγωνισμούς (1996–2002), αφού οι Μααρία-Λίις Ίλους και Ίβο Λίνα τερμάτισαν πέμπτοι , η Μααρία-Λίις Ίλους επέστρεψε για να τερματίσει όγδοη , οι Έβελιν Σάμουελ & Camille έκτοι και η Ines τέταρτη , πριν οι Τάνελ Πάνταρ, Ντέιβ Μπέντον και 2XL δώσουν την πρώτη νίκη στην Εσθονία το 2001. Αυτό έκανε την Εσθονία την πρώτη πρώην σοβιετική χώρα που κέρδισε τον διαγωνισμό και τη δεύτερη ανατολική ευρωπαϊκή χώρα, μετά τη Γιουγκοσλαβία το. Ο διαγωνισμός του πραγματοποιήθηκε στο Τάλιν, με τη Sahlene να τερματίζει τρίτη για τους διοργανωτές.
Από την εισαγωγή του ημιτελικού γύρου το, η Εσθονία απέτυχε να φτάσει στον τελικό εννέα φορές και έφθασε στη δεκάδα τρεις φορές, με τις Urban Symphony και τον Οτ Λέπλαντ  να καταλήγουν έκτοι και στις δύο χρονιές, τους Ελίνα Μπορν & Στιγκ Ράστα έβδομοι  και την Ελίνα Νετσάγιεβα όγδοη. Το σύνολο των δέκα αποτελεσμάτων στην πρώτη δεκάδα για την Εσθονία είναι περισσότερο από κάθε άλλη χώρα της Βαλτικής.
Ιστορία
Η Εσθονία τερμάτισε 24η (από 25) στο ντεμπούτο της το και υποβιβάστηκε από το διαγωνισμό της επόμενης χρονιάς.
Το ρεκόρ της Εσθονίας στον διαγωνισμό ήταν επιτυχημένο από το 1996 έως το 2002, αποτυγχάνοντας μόνο μία φορά να μπει στην πρώτη 10άδα (το 1998, όταν κατέληξε στη 12η θέση). Η πέμπτη θέση των Μααρία-Λίις Ίλους και Ίβο Λίνα το ήταν το πρώτο φινίρισμα στην πρώτη πεντάδα για μια πρώην σοβιετική χώρα. Η Ίλους επέστρεψε για να τερματίσει όγδοη το.
Η πρώτη νίκη της χώρας έλαβε χώρα το, όταν ο Τάνελ Πάνταρ και ο Ντέιβ Μπέντον, μαζί με τους 2XL, τραγούδησαν το "Everybody" και έλαβαν 198 βαθμούς, κάνοντας την Εσθονία την πρώτη πρώην χώρα της ΕΣΣΔ που κέρδισε το διαγωνισμό και τη δεύτερη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης μετά τη Γιουγκοσλαβία. Ως εκ τούτου, ο πραγματοποιήθηκε στην Εσθονία, στην πρωτεύουσα Τάλιν, όπου η Sahlene τερμάτισε τρίτη για τους διοργανωτές (ισόβαθμη με το Ηνωμένο Βασίλειο).
Από το 2004 έως το 2008, η Εσθονία δεν κατόρθωσε να φτάσει στους τελικούς, έχοντας ως επί το πλείστον χαμηλά αποτελέσματα – κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η καλύτερη συμμετοχή της ήταν η 11η θέση στον ημιτελικό του 2004 από τους Neiokõsõ με το "Tii", το οποίο ερμηνεύτηκε στη γλώσσα Võro, μια νοτιο-εσθονική διάλεκτο.
Στον δεύτερο ημιτελικό του διαγωνισμού του 2009, οι Urban Symphony προκρίθηκαν για την Εσθονία στον τελικό του διαγωνισμού για πρώτη φορά από το 2003, λαμβάνοντας 115 βαθμούς και κατέχοντας την 3η θέση. Το γκρουπ εμφανίστηκε 15ο στον τελικό, όπου έλαβε 129 πόντους, καταλαμβάνοντας την 6η θέση σε 25 διαγωνιζόμενες συμμετοχές και ήταν το τραγούδι που δεν ήταν αγγλόφωνο με την υψηλότερη θέση στον διαγωνισμό του 2009.
Το 2010, η Εσθονία δεν κατάφερε να προκριθεί στον τελικό, με το τραγούδι "Siren" των Malcolm Lincoln.
Το 2011, η Εσθονία εκπροσωπήθηκε από την Γκέτερ Γιάανι με το τραγούδι "Rockefeller Street". Ήταν το φαβορί των στοιχημάτων πριν από τον διαγωνισμό για τη νίκη μαζί με τη Γαλλία. Προκρίθηκε στον τελικό αλλά τελικά τερμάτισε στην 24η από τις 25 συμμετοχές - ισοφαρίζοντας το αποτέλεσμα της Σίλβι Βράιτ το 1994 για τη χειρότερη θέση της Εσθονίας στον τελικό του διαγωνισμού.
Από το 2012, η ​​Εσθονία έχει πετύχει άλλα τρία αποτελέσματα στην πρώτη δεκάδα. Ο Οτ Λέπλαντ προκρίθηκε στον τελικό του διαγωνισμού του 2012, με το τραγούδι του "Kuula", καταλήγοντας 4ος στον δεύτερο ημιτελικό. Στον τελικό ισοφάρισε το αποτέλεσμα της Εσθονίας του 1999 και του 2009, καταλαμβάνοντας την 6η θέση. Η Ελίνα Μπορν και ο Στιγκ Ράστα τερμάτισαν έβδομοι το και η Ελίνα Νετσάγιεβα τερμάτισε όγδοη το .η  Αλίκα Μιλόβα τερμάτισε οκτώ ξανά το 2023.
Ιστορικό ψηφοφορίας
Μέχρι το, το ιστορικό ψηφοφορίας της Εσθονίας έχει ως εξής:
Οι μεγάλες βαθμολογίες που έδωσε η Εσθονία
Στους τελικούς:
Κ.Ε. → Κριτική Επιτροπή T. → Τηλεψηφοφορία
Επιπλέον σύνδεσμοι
Εσθονια Eurovision
Ολιμπίκ Σαρλερουά
Η Ολιμπίκ Σαρλερουά είναι μια βελγική ποδοσφαιρική ομάδα από την πόλη Σαρλερουά, Αινώ. Συμμετέχει στην Belgian Third Division B. Ιδρύθηκε το 1912. Έδρα της ομάδας είναι το Σταντ ντε λα Νεβίλ, χωρητικότητας 12000 θεατών. Εντάχθηκε αρχικά στο πρωτάθλημα της Belgian Second Division το 1936 και κέρδισε το πρωτάθλημα. Προβιβάστηκε στο Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Βελγίου, όπου έπαιξε μέχρι το 1963 (εκτός από την περίοδο 1955-56). Το 1939 τερμάτισε στη 2η θέση και το 1947 στη 2η.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1912 Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Βελγίου Κατηγορία:Ολιμπίκ Σαρλερουά
Κατάλογος έργων του Τσιμαμπούε
Η σελίδα αυτή περιέχει εικονογραφημένο κατάλογο έργων του Τσιμαμπούε.
Β. Τοιχογραφίες στην Άνω Βασιλική του Αγίου Φραγκίσκου στην Ασσίζη, 1288-1292 (σε πολύ μέτρια έως κακή κατάσταση)
Κατηγορία:Κατάλογοι έργων τέχνης
Ιάκωβος ο Πέρσης
Ο Ιάκωβος ο Πέρσης έζησε περί τα τέλη του 4ου αιώνα άρχές του 5ου αιώνα στη πόλη Βηθλαβά, υπήρξε δε στενός φίλος του Πέρση Βασιλέα Ισδιγέρδη προς χάριν του οποίου και απαρνήθηκε τον Χριστιανισμό.
Μετά το θάνατο του βασιλιά και ύστερα από τις παραινέσεις της μητέρας και της συζύγου του, ο Ιάκωβος ασπάστηκε πάλι τον Χριστιανισμό. Πέθανε κατά τα έτη 420-421 ύστερα από το μαρτύριό του από τον Πέρση βασιλιά Βαράμη Ε' (420-438), υιό του βασιλιά Ισδεγέρδη Α΄. Στο μαρτύριο του αγίου αναφέρονται πολλοί βυζαντινοί συγγραφείς, όπως οι Θεοδώρητος Κύρου, Χριστόφορος Μυτιληναίος, Ιωάννης Ευγενικός και άλλοι. Νέωτεροι ερευνητές τοποθετούν χρονικά το μαρτύριο του Ιακώβου στο δεύτερο έτος της βασιλείας του Βαράμη δηλαδή στα 421 μ.Χ. Το μαρτύριο έλαβε χώρα στην πόλη Βαλαπάτη ή Βηλαπάτη (Βet Lapat σύμφωνα με τις Συριακές πηγές), πόλη της Περσίας. Μετά το θάνατό του ο Βαράμης διαπίστωσε την αύξηση της επιρροής των χριστιανών, διέταξε την καύση και τον διασκορπισμό των λειψάνων του. Ορισμένοι πίστοί μετέφεραν κάποια λείψανα σε μονή της Ιβηρίας, πλησίον του Πύργου του Δαβίδ, που είχε ιδρύσει ο Πέτρος Ιβηρικός (411-491). Ο τελευταίος πήγε τα λείψανα του Αγίου στην Αίγυπτο, όπου κατέφυγε μετά τον διωγμό του το 451, επειδή ακολούθησε τον μονοφυσίτη επίσκοπο Τιμόθεο Αίλουρο. Η κάρα του Ιακώβου μεταφέρθηκε στη Νικομήδεια, μετά στο Κόρμερι της Γαλλίας, μέχρι το 1440 για να καταλήξει στο Βατικανό.
Η μνήμη του τιμάται στις 27 Νοεμβρίου. Χριστιανικά μοναστήρια προς τιμήν του αγίου υπάρχουν στα Ιεροσόλυμα, τη Μολδαβία, τον Λίβανο, τη Συρία και στο χωριό Χοιροκοιτία στην Κύπρο.
Πηγές
Κατηγορία:Άγιοι της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας
1986 Πλάουτ
Ο Πλάουτ (Plaut) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 12,031. Ανακαλύφθηκε το 1935 από τον Ολλανδό αστρονόμο Χέντρικ βαν Γκεντ, που παρατηρούσε από το Γιοχάνεσμπουργκ, και πήρε το όνομά του προς τιμή του Γερμανο-ολλανδού αστρονόμου Λούκας Πλάουτ (Lukas Plaut).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Πλαουτ
Ίλια Πέτκοβιτς
Ποδοσφαιρική καριέρα
Ξεκίνησε να παίζει ποδόσφαιρο στην γενέτειρά του, το Κνιν (της τότε Γιουγκοσλαβίας και νυν Κροατίας), με τα χρώματα της τοπικής ΗNK Dinara (Ντινάρα Κνιν).
ΟΦΚ Βελιγραδίου
Όταν ο Πέτκοβιτς μετακόμισε από την γενέθλια πόλη του, στο Βελιγράδι, δεν είχε αποφασίσει ακόμη αν ήθελε να ασχοληθεί αποκλειστικά με το επαγγελματικό ποδόσφαιρο διότι παράλληλα με τις προπονήσεις με την ΟΦΚ Βελιγραδίου, είχε εγγραφεί, και τελικά ολοκλήρωσε τις σπουδές του, στο Οικονομικό Κολέγιο. Το 1964, υπέγραψε το πρώτο του επαγγελματικό συμβόλαιο με την ΟΦΚ. Αν και ο σύλλογος βρισκόταν ακόμη και τότε στη σκιά του Ερυθρού Αστέρα και της Παρτιζάν, κατάφερε να σημειώσει πολλές αξέχαστες πορείες στο Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου της Γιουγκοσλαβίας αλλά και  να κατακτήσει το  Κύπελλο Γιουγκοσλαβίας της σεζόν 1965-66, συντρίβοντας στον τελικό την  Ντιναμό Ζάγκρεμπ με 6-2.
Τρουά
Σύμφωνα με τους αυστηρά επιβαλλόμενους αθλητικούς κανόνες της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας, κανένας παίκτης δεν επιτρεπόταν να παίξει σε συλλόγους εκτός της χώρας προτού συμπληρώσει την ηλικία των 28 ετών. Έτσι ο Πέτκοβιτς ανέμενε μέχρι το 1973 για να μεταγραφεί στο εξωτερικό, και πιο συγκεκριμένα στη γαλλική Τρουά όπου πέρασε τρεις σεζόν (1973-76).
ΟΦΚ Βελιγραδίου
Η δεύτερη θητεία του με τον ΟΦΚ ξεκίνησε το 1976 αφού επέστρεψε από τη Γαλλία σε ηλικία 31 ετών. Ακόμη και στο λυκόφως της καριέρας του ο Πέτκοβιτς κατάφερε να είναι ένας σημαντικός παίκτης στην ομάδα. Έπαιξε μέχρι το 1983, για να κρεμάσει τελικά τα παπούτσια του, σε ηλικία 38 ετών. Δυστυχώς, αυτή τη φορά η συνολική απόδοση της ομάδας δεν ήταν τόσο λαμπερή όσο κατά την πρώτη θητεία του Πέτκοβιτς. Φλερτάροντας διαρκώς με τη ζώνη του υποβιβασμού, δεν μπόρεσε να αποφύγει το μοιραίο, τη σεζόν 1979-80, κι έτσι ο Πέτκοβιτς αγωνίστηκε την περίοδο 1980-81, στη Δεύτερη Γιουγκοσλαβική Λίγκα. Η ομάδα κέρδισε γρήγορα την άνοδο στο τέλος εκείνης της χρονιάς και έπαιξε άλλες δύο σεζόν στην κορυφαία κατηγορία προτού υποβιβαστεί ξανά, το 1982–83, δηλαδή κατά την τελευταία αγωνιστική σεζόν του Πέτκοβιτς. Έπαιξε συνολικά για 16 σεζόν και 417 παιχνίδια με την ΟΦΚ Βελιγραδίου και σημείωσε 68 γκολ. Λόγω της ταχύτητας και της εκρηκτικότητάς του, ονομάστηκε «Τυφώνας από το Καράμπουρμα».
Εθνικές Ομάδες
Ο Πέτκοβιτς πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με την Εθνική Γιουγκοσλαβίας, στις 24 Απριλίου 1968, σε ηλικία 22 ετών, όταν η Γιουγκοσλαβία φιλοξένησε την Γαλλία στο Στάδιο της Παρτιζάν του Βελιγραδίου στον επαναληπτικό αγώνα της προκριματικής φάσης του Ευρωπαικού Πρωταθλήματος του 1968. . Tο σκορ από τον πρώτο αγώνα, δεκαοκτώ ημέρες νωρίτερα στη Μασσαλία ήταν 1–1, και η πρόκριση διακυβευόταν, αλλά ο Πέτκοβιτς σημείωσε το πρώτο του γκολ στην εθνική ομάδα μόλις στο 3ο λεπτό πριν προσθέσει άλλο ένα στο 33ο λεπτό, ενώ η Γιουγκοσλαβία κέρδισε τελικά με το εκκωφαντικό 5–1. Στη συνέχεια αγωνίστηκε και στην τελική φάση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου του 1968 στην Ιταλία αλλά και στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1974 στη Δυτική Γερμανία.
Προπονητική καριέρα
Ξεκίνησε την προπονητική του καριέρα το 1990 από την ΟΦΚ Βελιγραδίου, και συνέχισε ως προπονητής πολλών άλλων συλλόγων μεταξύ των οποίων υπήρξαν η ελβετική Σερβέτ, η Ιαπωνική Avispa Fukuoka (ως βοηθός προπονητή), ο Άρης Θεσσαλονίκης, οι κινεζικές Sichuan FC  και Σανγκχάι Σενχούα, οι Νοτιοκορεατικές Incheon United και Gyeongnam FC καθώς και η Al-Ahli SC του Κατάρ. Ενδιάμεσα προπονούσε (αρχικά ως βοηθός προπονητή) την Εθνική Σερβίας και Μαυροβουνίου από το 2000 έως το 2001 αλλά και από το 2003 έως το 2006 – συμπεριλαμβανομένου κυρίως του Παγκόσμιου Κυπέλλο Ποδοσφαίρου του 2006 καθώς και την Εθνική Σερβίας Κ-20. Διετέλεσε πρόεδρος της Ποδοσφαιρικής Ένωσης Βελιγραδίου.
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας
Το 1997, ο Πέτκοβιτς ανέλαβε ως βοηθός του επί σειρά ετών συμπαίκτη του στην ΟΦΚ Βελιγραδίου, Σλόμπονταν Σάντρατς, πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998. Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας έφτασε μέχρι τη φάση των «16», όπου και αποκλείστηκε από την Ολλανδία, γεγονός που κρίθηκε ως αγωνιστική αποτυχία, με αποτέλεσμα να αποχωρήσει σύσσωμο το τεχνικό τιμ της ομάδας.
Άρης Θεσσαλονίκης
Τη σεζόν 1999-2000 ανέλαβε την τεχνική ηγεσία του Άρη Θεσσαλονίκης και απέκλεισε στον πρώτο γύρο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, την παλιά του ομάδα, την Σερβέτ, χάρη σε ένα μαγικό τέρμα του Νίκου Κυζερίδη στην παράταση, μέσα στην Ελβετία , ενώ στάθηκε σαν ίσος προς ίσο απέναντι στην Ισπανική Θέλτα , στον δεύτερο γύρο. Παρά το γεγονός ότι η ομάδα απέκλεισε τον Παναθηναϊκό στο κύπελλο, αποκλείστηκε στα προημιτελικά του θεσμού εντελώς απρόσμενα από τον Πανιώνιο. Αναλαμβάνοντας την ευθύνη για λανθασμένες μεταγραφικές κινήσεις και πληρώνοντας το τίμημα για τη μέτρια χρονιά της ομάδας, ο Πέτκοβιτς έλυσε το συμβόλαιό του με τον Άρη, στις 21 Μαρτίου 2000, λίγο μετά την απροσδόκητη εντός έδρας ισοπαλία με τα Τρίκαλα (3-3). Συνολικά, κάθισε σε 36 ματς στον πάγκο των "κιτρίνων" με απολογισμό 15 νίκες, 11 ισοπαλίες και 10 ήττες.
Σερβία και Μαυροβούνιο
Τον Ιούλιο του 2000, ο Πέτκοβιτς ανέλαβε πρώτος προπονητής της Εθνικής ομάδας της χώρας του, και μολονότι ξεκίνησε τη θητεία του με δυο νίκες, τη μια με σκορ 2–1 σε εκτός έδρας φιλικό αγώνα κόντρα στην Βόρεια Ιρλανδία και την άλλη με 2-0 εναντίον του Λουξεμβούργου  για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κύπέλλου του 2002, παραιτήθηκε από το πόστο του, τον Γενάρη του 2001, ακολουθώντας την αποχώρηση του Miljan Miljanić από τη θέση του προέδρου της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας. Τον Ιούλιο του 2003, ο Πέτκοβιτς επιλέχθηκε ξανά ως προπονητής της Εθνικής ομάδας Σερβίας και Μαυροβουνίου από τον πρόεδρο της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της χώρας, και παλαιά δόξα του Ερυθρού Αστέρα, τον Ντράγκαν Στοΐκοβιτς. Ο Πέτκοβιτς κατάφερε να οδηγήσει την ομάδα στην τελική φάση του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2006 με εντυπωσιακό τρόπο, καθώς δέχθηκε μόνο ένα γκολ στους δώδεκα αγώνες των προκριματικών. Ωστόσο, η εμφάνιση της ομάδας στο τελικό τουρνουά του Παγκοσμίου Κυπέλλου στη Γερμανία υπήρξε καταστροφική, με τρεις ήττες σε τρεις αγώνες, συμπεριλαμβανομένης της συντριβής με 0–6 από την Αργεντινή. Επιπλέον, ο Πέτκοβιτς προκάλεσε έντονη διαμάχη πριν από το τουρνουά, όταν επέλεξε τον γιο του, Ντούσαν Πέτκοβιτς, στην αποστολή του αντιπροσωπευτικού συγκροτήματος που θα λάμβανε μέρος στην τελική φάση, ως αντικαταστάτη του τραυματία Μίρκο Βούτσινιτς, μια κίνηση που προκάλεσε ευρέως οργή και αγανάκτηση. Ο Ντράγκαν Στοΐκοβιτς (αυτή την περίοδο ο πρόεδρος του Ερυθρού Αστέρα Βελιγραδίου) επέκρινε δημόσια τον Πέτκοβιτς. Αντιμέτωπος με μπαράζ επικρίσεων, ο γιος του Πέτκοβιτς αποχώρησε τελικά από την αποστολή της ομάδας, πράγμα που σήμαινε ότι, δεδομένου ότι η λίστα της ομάδας είχε ήδη υποβληθεί, η ΦΙΦΑ δεν επέτρεπε να οριστεί αντικαταστάτης, οπότε η Εθνική Σερβίας-Μαυροβουνίου κατέληξε να είναι η μόνη χώρα στο το Μουντιάλ με 22 παίκτες στην τελική αποστολή για το τουρνουά, αντί για 23. Στα τέλη Δεκεμβρίου 2009, ο Πέτκοβιτς κατηγόρησε ανοιχτά τον Στοΐκοβιτς ότι ξεκίνησε την εκστρατεία συκοφαντικής δυσφήμισης εναντίον του στα τέλη Μαΐου του 2006 πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο. Ο Πέτκοβιτς ισχυρίστηκε ότι όλα ξεκίνησαν επειδή αρνήθηκε να επιλέξει στην Εθνική ομάδα, ορισμένους παίκτες του Ερυθρού Αστέρα (τους οποίους ήθελε ο σύλλογος να ανεβάσει τις ποδοσφαιρικές «μετοχές» τους μέσω της συμμετοχής τους στο Παγκόσμιο Κύπελλο). Όλα αυτά προκάλεσαν την οργή του Στοΐκοβιτς, ο οποίος αρνήθηκε τα πάντα.
Θάνατος
Ο Πέτκοβιτς πέθανε στις 27 Ιουνίου 2020, στο Βελιγράδι αφού νοσηλεύτηκε με δωδεκαδακτυλικό έλκος και μολύνθηκε από COVID-19 εν μέσω της πανδημίας του κορονοϊού. Ενταφιάστηκε στην Οδό των Διακεκριμένων Πολιτών στο Νέο Νεκροταφείο του Βελιγραδίου.
Ως παίκτης
ΟΦΚ Βελιγραδίου
Περιβόλι Καρδίτσας
To Περιβόλι είναι οικισμός της Καλής Κώμης στη Θεσσαλία και την Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας, o οποίος βρίσκεται στα δυτικά όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Άρτας. Είναι κτισμένο στις βορειοδυτικές πλαγιές του βουνού Προφήτη Ηλία σε υψόμετρο 660 μέτρων ενώ απέχει περίπου 11 χλμ. Δ.-ΒΔ. από το Ανθηρό (έδρα του δήμου) και 84 χλμ. Δ. από την Καρδίτσα. Το χωριό αναφέρεται επίσημα για πρώτη φορά ως ξεχωριστός οικισμός με την παλιά ονομασία Κρανιές το 1928 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Μολεντζικού και το 1940 να καταργείται. Αναφέρεται ξανά το 1961 να απογράφεται ως Κρανιά στην κοινότητα Καλής Κώμης και το 1962 με το ΦΕΚ 89Α - 11/06/1962 να μετονομάζεται σε Περιβόλιον. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», μαζί με την Γραβιά και την Καλή Κώμη, αποτελούν την κοινότητα Καλής Κώμης που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αργιθέας του Δήμου Αργιθέας ενώ σύμφωνα με την απογραφή του 2011 απογράφησαν 26 κάτοικοι. Οι απογραφές πληθυσμού είναι:
Ίλια Πέτκοβιτς
Ως προπονητής
Σερβέτ Ατομική διάκριση
Εξωτερικές πηγές
Κατηγορία:Σέρβοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΟΦΚ Βελιγραδίου Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΕΣ Τρουά ΑΚ Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Λιγκ 1 Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στη Γαλλία Κατηγορία:Γιουγκοσλάβοι προπονητές ποδοσφαίρου Κατηγορία:Σέρβοι προπονητές ποδοσφαίρου Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου ΟΦΚ Βελιγραδίου Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Άρη Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 1968 Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1974 Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Παγκοσμίου Κυπέλλου 2006 Κατηγορία:Γιουγκοσλάβοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Γιουγκοσλαβίας Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Σερβέτ Γενεύης Κατηγορία:Ξένοι προπονητές ποδοσφαίρου στην Ελλάδα Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Σαγκάη Σενχουά Θάνατοι τον Ιούνιο του 2020
Κατάβαση Χίου
Η Κατάβαση (επίσημη ονομασία Κατάβασις) είναι ένα πολύ μικρό ορεινό χωριό της βορειοδυτικής Χίου, σε οδική απόσταση 30 χιλιομέτρων από την πόλη της Χίου. Το μεσοσταθμικό υψόμετρο του χωριού είναι 300 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η Κατάβαση είναι κτισμένη στις νοτιοδυτικές πλαγιές του βουνού `Ορος. Κοντινότερος οικισμός είναι τα Διευχά, 2 περίπου χιλιόμετρα οδικά προς τα βόρεια — παλαιότερα η Κατάβαση υπαγόταν στην κοινότητα Διευχών.
Η ονομασία του χωριού προέρχεται από τη θέση του, καθώς βρίσκεται πάνω στον κύριο δρόμο που συνδέει την πρωτεύουσα του νησιού με τη βορειοδυτική Χίο, στην περιοχή όπου αυτός, με πολλές στροφές, κατεβαίνει από την κεντρική «ραχοκοκκαλιά» του νησιού προς τη δυτική πλευρά του. Αυτή η ονομασία αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι η Κατάβαση είναι ένα νέο σχετικώς χωριό, που χτίστηκε περί το 1900 από κατοίκους της Σιδηρούντας «εκατέρωθεν μικρού χειμάρρου», γύρω από τον ναό της Αγίας Ματρώνης της Χιοπολίτιδος, η οποία καταγόταν από την περιοχή και ασκήτευσε εδώ τον 15ο αιώνα. Το εικόνισμά της αγίας βρίσκεται σε προσκυνητάρι κάτω από τον δρόμο, πάνω από την πηγή με το ονομαστό νερό της Κατάβασης. Πλατάνια και κυπαρίσσια που πρασινίζουν τριγύρω δίνουν μια μοναδικότητα στο τοπίο. Επίσης, στα νοτιοανατολικά του χωριού απλώνεται ένα ωραίο δάσος από πεύκα. Υπάρχουν και άλλες πηγές νερού, περιβαλλόμενες από κήπους με λαχανικά.
Τα παλαιότερα σπίτια του χωριού είναι μικρά, με στέγη κατασκευασμένη από αστράκι ή αστρακιά, αστρακωμένο δηλαδή χώμα, ζυμωμένο και έπειτα στεγνωμένο.
Η εξέλιξη του πληθυσμού της Κατάβασης στις επίσημες απογραφές, δείγμα μαρασμού της ελληνικής επαρχίας, φαίνεται στον πίνακα.
Οι λιγοστοί κάτοικοι ασχολούνται με τους κήπους τους και τη μελισσοκομία.
Ο ενοριακός ναός (η «χωριοεκκλησιά») του χωριού είναι, όπως αναφέρθηκε, ο ναός της Αγίας Ματρώνης της Χιοπολίτιδος, που εορτάζει στις 20 Οκτωβρίου. Το χωριό υπάγεται εκκλησιαστικώς στην αρχιερατική εποπτεία Βολισσού της Ιεράς Μητροπόλεως Χίου, Ψαρών και Οινουσσών.
Ο ταχυδρομικός κωδικός της Κατάβασης είναι 82103.
Πηγές
Καταβαση Κατηγορία:Δήμος Χίου
Rifts
Το Rifts είναι παιχνίδι ρόλων επιστημονικής φαντασίας, το οποίο δημιουργήθηκε το 1990 από τον Kevin Siembieda και εκδίδεται από την Palladium Books. Διαδραματίζεται σε μια μεταποκαλυπτική Γη και συνδυάζει στον αφηγηματικό του κόσμο στοιχεία κυβερνοπάνκ, φάνταζι και παράλληλων συμπάντων.
Το Rifts χρησιμοποιεί την ιδέα του Megaverse (συμφυρμός των λέξεων "mega" και "universe"), δηλαδή το σύνολο των παράλληλων κόσμων που αναπτύσσονται στα παιχνίδια της Palladium Books και οι οποίοι συγκοινωνούν μεταξύ τους μέσω χωροχρονικών ρωγμών (rifts). Το Rifts Chaos Earth (Palladium Books, 2003), ένα άλλο παιχνίδι ρόλων, διαδραματίζεται ακριβώς μετά τον κατακλυσμό, ενώ το Rifts 300 περίπου χρόνια μετά.
Ιστορία
Στον 21ο αιώνα, η επιστήμη έδωσε τη δυνατότητα να βελτιωθούν οι συνθήκες ζωής και επέφερε τη μείωση της φτώχειας και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών. Οι χώρες της Βορείου Αμερικής (Η.Π.Α., Καναδάς, Μεξικό) θέσπισαν το 2035 μια συμμαχία, την NAA (North American Alliance). Αυτή η μεταξύ τους συμμαχία εκδηλώθηκε με τη συγκρότηση μιας παραστρατιωτικής αστυνομικής δύναμης, της NEMA (Nothern Eagle Military Alliance). Βάσεις εγκαταστάθηκαν στη Σελήνη και μια προηγμένη βάση ιδρύθηκε στον Άρη. Τέσσερις υπερυπολογιστές A.R.C.H.I.E. κατασκευάστηκαν, με άνευ προηγουμένου δυνατότητες αποθήκευσης και ανάλυσης δεδομένων. Ωστόσο, οι επιστημονικές εξελίξεις αύξησαν επίσης το μέσο όρο ζωής και τις ικανότητες των ανθρώπων δημιουργώντας "βελτιωμένους ανθρώπους". Αυτό το στρατιωτικό δυναμικό προκάλεσε αναδίπλωση των κρατών κατά τη δεκαετία του 2080. Στη διάρκεια μιας μικροσυμπλοκής μεταξύ των χωρών της Νοτίου Αμερικής, ένα εμπλεκόμενο κράτος αξιοποίησε υπερστρατιώτες τους οποίους είχε προσφέρει η NEMA: στρατιώτες με πανοπλίες ισχύος USA-G10 Chromium Guardsmen (Επιχρωμιωμένοι Φρουροί, που αργότερα ονομάζονται Glitter Boys). Η σφαγή του αντίπαλου στρατού είχε ως αποτέλεσμα μια πυρηνική ανταπάντηση μικρής έντασης.
Περισσότερα από εκατό χρόνια μετά από αυτόν τον κατακλυσμό η φύσης έχει σβήσει από τον χάρτη το μεγαλύτερο μέρος των πόλεων. Οι άνθρωποι έχουν συγκεντρωθεί σε χωριά υπό την επιρροή ενός προστάτη (μερικές φορές κάτι περισσότερο από τύραννο), ο οποίος είναι κυρίως δαίμονας ή μεταλλαγμένος άνθρωπος με υπερφυσικές δυνάμεις. Οι μεταξύ των διαστάσεων ρωγμές έχουν κλείσει αλλά κατά διαστήματα ανοίγουν. Τα εξωδιαστατικά πλάσματα (Dimensional Beings, D-bees, από τα οποία ορισμένα δημιουργήθηκαν από την Palladium Books) εγκαταστάθηκαν για πάντα στη (ανήμπορα να επιστρέψουν στον τόπο τους), ενώ οι δαίμονες ελέγχουν ένα μέρος του κόσμου.
Βιβλία αναφοράς, εγχειρίδια
Sourcebooks: Βιβλία με νέες πληροφορίες, συμβουλές κτλ.
World Books: Τα βιβλία του κόσμου
Βιβλία μετατροπής (παρουσιάζουν τρόπους και ιδέες για το συνδυασμό των δεδομένων και των κανόνων άλλων παιχνιδιών της Palladium Books με τα δεδομένα και τους κανόνες του Rifts)
Κατηγορία:Παιχνίδια ρόλων επιστημονικής φαντασίας Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια με παράλληλα σύμπαντα
Ρυθμός μεταβολής της επιτάχυνσης
Στη φυσική ο ρυθμός μεταβολής της επιτάχυνσης είναι η παράγωγος της επιτάχυνσης ως προς το χρόνο και συνεπώς η δεύτερη παράγωγος της ταχύτητας και η τρίτη παράγωγος της θέσης ως προς το χρόνο. Δεν υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος όρος στα ελληνικά που να εκφράζει αυτήν την έννοια. Στην αγγλική βιβλιογραφία έχουν εισαχθεί οι αγγλικοί όροι jerk (κατά κύριο λόγο) και jolt, ενώ για τη δεύτερη παράγωγο της επιτάχυνσης κάποιοι χρησιμοποιούν τους αγγλικούς όρους jounce ή snap, για την τρίτη τον όρο crackle και την τέταρτη pop, οι οποίοι όμως είναι μάλλον αδόκιμοι προκειμένου να αποδώσουν κατάλληλα τη γενικότητα αυτής της έννοιας για κάθε δυνατή εφαρμογή και έχουν εισαχθεί λόγω της ανάγκης συντομίας. Οι αντίστοιχοι όροι στα ελληνικά μεταφράζονται ως τράνταγμα, τίναγμα κ.ο.κ., οι οποίοι αποδίδουν εν μέρει την αίσθηση της απότομης μεταβολής της επιτάχυνσης που παρουσιάζεται σε ορισμένα φυσικά φαινόμενα, με την έμφαση όμως στην απότομη φύση της μεταβολής. Η χρήση τους πάντως στην ελληνική βιβλιογραφία θα ήταν μάλλον άκομψη αν όχι αδόκιμη. Αντιθέτως, δόκιμοι όροι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αυτές τις έννοιες, τουλάχιστον για τις δύο πρώτες παραγώγους, είναι η ταχύτητα της επιτάχυνσης και η επιτάχυνση της επιτάχυνσης (όπου εννοείται ότι η παραγώγιση λαμβάνει χώρα ως προς το χρόνο). Εννοείται βέβαια ότι πάντοτε μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι όροι «πρώτη παράγωγος της επιτάχυνσης», «δεύτερη παράγωγος», κ.ο.κ. οι οποίοι είναι όχι μόνο δόκιμοι αλλά και απολύτως ακριβείς.
Ο ρυθμός μεταβολής της επιτάχυνσης είναι ένα διανυσματικό μέγεθος και δεν υπάρχει κάποια ξεχωριστή μονάδα μέτρησης που χρησιμοποιείται ως το μέτρο του. Από την ανάλυση των μεγεθών του, [μήκος/χρόνος3], η μονάδα μέτρησής του στο Διεθνές Σύστημα Μονάδων (Γαλ. Système international d'unités (SI)) είναι το m/s3 (ή m·s-3). Ως μονάδα μέτρησής του χρησιμοποιείται επίσης η τυπική βαρύτητα ανά δευτερόλεπτο g/s.
Εκφράσεις
Ο ρυθμός μεταβολής της επιτάχυνσης μπορεί να εκφράζεται με έναν από τους ακόλουθους ισοδύναμους τρόπους: όπου Δεν υπάρχει καθολικώς αποδεκτός συμβολισμός για το ρυθμό μεταβολής της επιτάχυνσης, αλλά συνήθως χρησιμοποιείται το j. Χρησιμοποιείται επίσης η σύμβαση του Νεύτωνα για τις χρονικές παραγώγους .
Λόγω της ύπαρξης τρίτων παραγώγων, στα μαθηματικά οι διαφορικές εξισώσεις της μορφής ονομάζονται εξισώσεις ρυθμού μεταβολής της επιτάχυνσης. Έχει αποδειχθεί ότι μία τέτοια εξίσωση, η οποία είναι ισοδύναμη με ένα σύστημα τριών συνήθων μη-γραμμικών διαφορικών εξισώσεων πρώτης τάξης, είναι κατά μία έννοια η ελάχιστη ρύθμιση για λύσεις που επιδεικνύουν χαοτική συμπεριφορά. Αυτό είναι που προκαλεί το μαθηματικό ενδιαφέρον στα συστήματα που εμφανίζουν ρυθμό μεταβολής της επιτάχυνσης.
Τα συστήματα που περιλαμβάνουν μία τέταρτη ή μεγαλύτερης τάξης παράγωγο της θέσης, ονομάζονται αντίστοιχα συστήματα ανώτερων παραγώγων της επιτάχυνσης (αγγλ. hyperjerk).
Φυσιολογικές επιδράσεις και ανθρώπινη αντίληψη
Οι επιβάτες στα μεταφορικά μέσα, οι οποίοι χρειάζονται αυτό το χρόνο για να προσαρμοστούν στις αλλαγές ταχύτητας του μέσου και να ρυθμίσουν την ένταση των μυών τους (αλλιώς ενδέχεται να υποστούν π.χ. αυχενικούς τραυματισμούς) ώστε να μπορούν με ασφάλεια να υποστούν μία μικρότερη από τη μέγιστη επιτάχυνση και άρα μικρότερο τράνταγμα, ώστε να αποφευχθεί η απώλεια ελέγχου που θα έθετε σε κίνδυνο τη σωματική τους ακεραιότητα. Ακόμη και όταν η επιβατική ασφάλεια δεν είναι ζήτημα, το υπερβολικό τράνταγμα μπορεί να οδηγήσει σε μια δυσάρεστη μετατόπιση σε ένα ανελκυστήρα, τραμ κλπ. έτσι οι μηχανικοί έχουν κάνει σημαντική προσπάθεια στο σχεδιασμό ώστε να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα σπασμωδικής κίνησης.
Δεδομένου ότι οι δυνάμεις αλλάζουν χρονικά κατά ένα κατάλληλο ποσοστό (δηλαδή, κατάλληλο τράνταγμα) είναι η αιτία δονήσεων και οι δονήσεις επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα της μεταφοράς, συνεπώς υφίσταται πολύ καλός λόγος για να ελαχιστοποιηθεί το τράνταγμα στα μέσα μεταφοράς.
Ως ένα καθημερινό παράδειγμα, η οδήγηση σε ένα αυτοκίνητο μπορεί να καταδείξει τα αποτελέσματα της επιτάχυνσης και του ρυθμού μεταβολής της επιτάχυνσης. Οι πιο έμπειροι οδηγοί επιταχύνουν ομαλά, αλλά οι αρχάριοι οδηγούν σπασμωδικά.
Ο λόγος για το πολύ πιο αισθητό τράνταγμα με τον πρώτο τρόπο πέδησης είναι η ασυνέχεια της επιβράδυνσης, η οποία αρχικά έχει μία σταθερή τιμή λόγω της σταθερής δύναμης που ασκείται στο μοχλό πέδησης αλλά μηδενίζεται απότομα όταν οι τροχοί σταματήσουν να περιστρέφονται. Σημειωτέον ότι θα είναι μηδενικός ο ρυθμός μεταβολής της επιτάχυνσης αν το όχημα συνεχίσει να κινείται, αλλά αντίθετα, με την ίδια επιτάχυνση. Αυτό συμβαίνει όταν ένα όχημα που κινείται ανοδικά σε ανηφορικό οδόστρωμα με μικρή σταθερή ταχύτητα επιβραδύνεται μόνο ως αποτέλεσμα της δύναμης της βαρύτητας. Ένας έμπειρος οδηγός γνωρίζει πώς να ξεκινήσει και να σταματήσει την πέδηση δίχως να προκαλέσει τράνταγμα.
Θέση x, η μηδενική παράγωγος
Η πιο γνωστή δύναμη που σχετίζεται με τη θέση ενός σώματος, συσχετίζεται μέσω του νόμου του Χουκ (αγγλ. Hooke) με τη δυσκαμψία (δυστένεια) k_r ενός ελατηρίου: Αυτή είναι μια δύναμη που αντιτίθεται στην αύξηση της μετατόπισης.
Ταχύτητα v, η πρώτη παράγωγος
Ένα σωματίδιο που κινείται σε ένα ιξώδες υγρό δέχεται μία αντίσταση F_D η οποία ανάλογα με τον αριθμό Ρέυνολντς (αγγλ. Reynolds) και την επιφάνειά του, κυμαίνεται από το να είναι ανάλογη με την ταχύτητα, v, έως το τετράγωνο της ταχύτητας, v^2, σύμφωνα με την εξίσωση: όπου
Ο συντελεστής τριβής εξαρτάται από το σχήμα του αντικειμένου και τον αριθμό Ρέυνολντς, που με τη σειρά του οποία εξαρτάται από την ταχύτητα.
Επιτάχυνση a, η δεύτερη παράγωγος
Η επιτάχυνση, a, είναι σύμφωνα με το δεύτερο νόμο του Νεύτωνα δεσμευμένη με μία δύναμη F ανάλογη με τη μάζα m.
Ανώτερες παράγωγοι
Στην κλασική μηχανική των στερεών σωμάτων δεν υπάρχουν δυνάμεις, που να συνδέονται με τις ανώτερες παραγώγους της επιτάχυνσης. Ωστόσο, όχι μόνο οι φυσιολογικές επιδράσεις του ρυθμού μεταβολής της επιτάχυνσης, αλλά και οι ταλαντώσεις και οι διαδόσεις παραμορφώσεων σε μη-ιδανικά στερεά σώματα, απαιτούν διάφορες τεχνικές για τον έλεγχο της κίνησης ώστε να αποφευχθούν οι ενδεχόμενες καταστροφικές δυνάμεις, που μπορεί να προκύψουν. Η ΝΑΣΑ (Αγγλ. NASA) στο σχεδιασμό του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Χαμπλ (Αγγλ. Hubble) δεν περιόρισε μόνο το ρυθμό μεταβολής της επιτάχυνσης στις προδιαγραφές του, αλλά και την αμέσως επόμενη ανώτερη παράγωγο, τη δεύτερη παράγωγο της επιτάχυνσης.
Για μια δύναμη ανάκρουσης η οποία ασκείται σε επιταχυνόμενα φορτισμένα σωματίδια, που εκπέμπουν ακτινοβολία, η οποία είναι ανάλογη με το ρυθμό μεταβολής της επιτάχυνσης και το τετράγωνο του φορτίου, δείτε σχετικά τη δύναμη Άμπραχαμ–Λόρεντζ (αγγλ. Abraham–Lorentz). Μια πιο προηγμένη θεωρία, που εφαρμόζεται στη σχετικιστική και κβαντική θεώρηση, λαμβάνοντας υπόψη την αυτο-ενέργεια, παρέχεται στη θεωρία απορρόφησης Γουήλερ-Φάινμαν (αγγλ. Wheeler–Feynman).
Σε ένα εξιδανικευμένο περιβάλλον
Υπό πραγματικές συνθήκες, εξαιτίας της ύπαρξης μηχανικών παραμορφώσεων, της διακριτότητας (τουλάχιστον σε φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα στο επίπεδο της κλίμακας Πλανκ (Αγγλ. Planck), δηλαδή κβαντικά φαινόμενα) και άλλων αιτιών, ασυνέχειες στην επιτάχυνση δεν παρατηρούνται. Παρ' όλα αυτά, για τις τυπικές ιδανικές συνθήκες που θεωρούνται ως δεδομένες στα πλαίσια της κλασικής μηχανικής (άκαμπτα σώματα, ομαλές τροχιές κίνησης, απουσία τριβών, κλπ.) για μία ιδανική σημειακή μάζα κινούμενη κατά μήκος μίας τμηματικά ομαλής, συνεχούς τροχιάς, η εμφάνιση ασυνεχειών τύπου άλματος στην επιτάχυνση στα σημεία όπου η τροχιά δεν είναι ομαλή και αντίστοιχα ο άπειρος ρυθμός μεταβολής της επιτάχυνσης σε αυτά τα σημεία, είναι άμεση λογική συνέπεια (δείτε δύο παραδείγματα παρακάτω). Με βάση όμως τα δεδομένα της κίνησης υπό εξιδανικευμένες συνθήκες, η σημασία του ρυθμού μεταβολής της επιτάχυνσης υπό πραγματικές καταστάσεις μπορεί να περιγραφεί ποιοτικά, να εξηγηθεί και να προβλεφθεί.
Η ασυνέχεια τύπου άλματος στην επιτάχυνση μπορεί να αναπαρασταθεί υιοθετώντας για την περιγραφή του ρυθμού μεταβολής της επιτάχυνσης μία συνάρτηση δέλτα πολλαπλασιασμένη επί το ύψος αυτού του άλματος (η ολοκλήρωση μίας συνάρτησης δέλτα δίνει μία συνάρτηση βήματος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αναπαράσταση μίας ασυνέχειας τύπου άλματος).
Ας θεωρήρουμε μία συνεχή, τμηματικά ομαλή τροχιά, η οποία σχηματίζεται από ένα κυκλικό τόξο, ακτίνας r, και ένα ευθύγραμμο τμήμα αρχόμενο από τη μία άκρη του τόξου με κλίση ίδια με αυτή του τόξου στην άκρη αυτή κατασκευασμένη με τέτοιο τρόπο ώστε ένα κινούμενο σημειακό σώμα που διαγράφει την τροχιά αυτήν να μην αναστρέφει σε κανένα σημείο την πορεία του. Ας θεωρήρουμε τώρα ότι η συνιστώσα της επιτάχυνσης του σώματος αυτού, που είναι εφαπτομενικά κείμενη ως προς την τροχιά αυτή, είναι μηδενική. Τότε, η κάθετη, ως προς την κλίση της τροχιάς, συνιστώσα της επιτάχυνσης του σώματος είναι μηδενική κατά μήκος του ευθύγραμμου τμήματος αλλά έχει τιμή v^2/r επί του κυκλικού τόξου (γωνιακή ή κεντρομόλος επιτάχυνση). Συνεπώς, η τιμή της επιτάχυνσης εμφανίζει μία ασυνέχεια τύπου άλματος στο σημείο σύνδεσης του κυκλικού τόξου και του ευθύγραμμου τμήματος και, επομένως, η τιμή του ρυθμού μεταβολής της επιτάχυνσης περιγράφεται από τη συνάρτηση δέλτα πολλαπλασιασμένη με την τιμή της γωνιακής επιτάχυνσης. Η ασυνέχεια αυτή, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι, οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στις γεωμετρικές ιδιότητες της τροχιάς (αλλά βέβαια και στο γεγονός ότι το σώμα συνεχίζει να κινείται και δεν σταματάει στο σημείο που ενώνονται τα δύο τμήματα της τροχιάς). Δείτε παρακάτω για μια πιο συγκεκριμένη εφαρμογή.
Αν θεωρήσουμε ένα εξιδανικευμένο ελατήριο και επίσης εξιδανικευμένη δύναμη τριβής, ανάλογη με την κάθετη αντίδραση και αντίθετες στην ταχύτητα, υπάρχει άλλο ένα παράδειγμα ασυνεχούς επιτάχυνσης. Επίσης συνδέεται μία μάζα στο ελατήριο και ταλαντώνονται σε μια επίπεδη, ιδεατή επιφάνεια με τριβή. Κάθε φορά που η ταχύτητα αλλάζει πρόσημο (στα μέγιστα των μετατοπίσεων), το μέγεθος της δύναμης πάνω στη μάζα, το οποίο είναι το διανυσματικό άθροισμα της δύναμης ελατηρίου και της δύναμης τριβής, αλλάζει κατά δύο φορές το μέγεθος της δύναμης τριβής, εφόσον η δύναμη του ελατηρίου είναι συνεχής και η δύναμη τριβής αντιστρέφει την κατεύθυνσή της, όταν αντιστρέφεται η ταχύτητα. Επομένως, η επιτάχυνση κάνει άλμα κατά αυτή την ποσότητα διαιρεμένη με τη μάζα. Δηλαδή, η μάζα υπόκειται σε ασυνεχή επιτάχυνση και ο ρυθμός μεταβολής της επιτάχυνσης περιέχει δέλτα του Dirac, κάθε φορά που η μάζα περνάει από τις (μειούμενες) μέγιστες μετατοπίσεις μέχρι να σταματήσει, επειδή η στατική δύναμη τριβής προσαρμόζεται στην εναπομένουσα δύναμη ελατηρίου, για τη διατήρηση ισορροπίας με μηδενική συνισταμένη δύναμη και μηδενική ταχύτητα.
Το παράδειγμα με το αυτοκίνητο εξαρτάται από τον τρόπο που τα φρένα λειτουργούν σε ένα περιστρεφόμενο τύμπανο ή σε ένα δίσκο. Όσο ο δίσκος περιστρέφεται τα μαξιλάρια φρένων (τακάκια) ενεργούν για να επιβραδύνουν το όχημα μέσω των κινητικών δυνάμεων τριβής που δημιουργούν μια σταθερή ροπή πεδήσεως στο δίσκο. Αυτό μειώνει την περιστροφή γραμμικά με σταθερή γωνιακή επιτάχυνση μέχρι να μηδενιστεί, αλλά όταν η περιστροφή φτάνει ακριβώς μηδέν, η μέχρι πρότινος σταθερή δύναμη τριβής ξαφνικά πέφτει στο μηδέν, όπως και η ροπή και η αντίστοιχη επιτάχυνση του αυτοκινήτου. Αυτό βέβαια, αγνοεί όλα τις επιδράσεις ολίσθησης των ροδών, τη βύθιση της ανάρτησης, την πραγματική παραμόρφωση όλων των ιδανικά άκαμπτων μηχανισμών, κλπ. Μια ξαφνική πτώση στην επιτάχυνση αντιστοιχεί σε δέλτα του Dirac στο φυσικό ρυθμό μεταβολής της επιτάχυνσης, το οποίο όμως εξομαλύνεται από το πραγματικό περιβάλλον. Οι αθροιστικές επιδράσεις του τελευταίου στο φυσιολογικά αντιληπτό ρυθμό μεταβολής της επιτάχυνσης, είναι ανάλογες με την απόσβεση.
Ένα άλλο παράδειγμα σημαντικού ρυθμού μεταβολής της επιτάχυνσης, ανάλογου με την πρώτη ρύθμιση, δίνεται κόβοντας το σκοινί στο ενώ ένα υλικό σημείο περιστρέφεται γύρω από ένα κέντρο. Όταν το σχοινί κόβεται, η κυκλική διαδρομή με μη μηδενική κεντρομόλο επιτάχυνση αλλάζει απότομα σε μια ευθεία πορεία, με ξαφνικά χωρίς δύναμη προς την κατεύθυνση του πρώην κέντρου. Φανταστείτε μία μονομοριακή ίνα που κόβεται από λέιζερ και φτάνετε σε πολύ υψηλά ποσοστά ρυθμού μεταβολής της επιτάχυνσης, λόγω του εξαιρετικά σύντομου χρόνου κοπής.
Στην περιστροφή
μικρογραφία|Το κινούμενο σχέδιο παρουσιάζει έναν εξωτερικό [[Μηχανισμός τύπου Γενεύης|«μηχανισμό τύπου Γενεύης» τεσσάρων θέσεων σε λειτουργία]]
Σκεφτείτε την περιστροφική κίνηση ενός στερεού σώματος γύρω από ένα σταθερό άξονα σε ένα αδρανειακό σύστημα αναφοράς. Ο προσανατολισμός του στερεού μπορεί να εκφραστεί από μια γωνία \theta η γωνιακή θέση, από την οποία μπορεί κανείς να εκφράσει:
Παραγωγίζοντας την \alpha(t) ως προς το χρόνο, προσδιορίζεται o ρυθμός μεταβολής της γωνιακής επιτάχυνσης\zeta(t):
Η γωνιακή επιτάχυνση αντιστοιχεί στο ποσοστό της ροπής που δρα στο σώμα και στη ροπή αδράνειας του σώματος ως προς το στιγμιαίο άξονα περιστροφής. Μια ξαφνική αλλαγή στη ροπή αυξάνει σημαντικά το ρυθμό μεταβολής της γωνιακής επιτάχυνσης.
Στη γενική περίπτωση ενός στερεού σώματος που κινείται στο χώρο μπορεί να μοντελοποιηθεί από έναν κινητικό κοχλία, που καθορίζει σε κάθε στιγμή ένα (αξονικό) διάνυσμα, τη γωνιακή ταχύτητα και ένα (πολικό) διάνυσμα, τη γραμμική ταχύτητα \vec v(t). Από αυτά η γωνιακή επιτάχυνση ορίζεται ως και συνεπώς το ρυθμό μεταβολής της γωνιακής επιτάχυνσης
Εξαιτίας του αναγκαίου πεπερασμένου πάχους της υποδοχής για την προεξοχή του οδηγού, αυτή η συσκευή εμφανίζει μία ασυνέχεια στη γωνιακή επιτάχυνση και επομένως, ένα θεωρητικά άπειρο (πρακτικά πολύ υψηλό) ρυθμό μεταβολής της γωνιακής επιτάχυνσης στον οδηγούμενο τροχό.