cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Σλάβοι
Η ετυμολογία του ονόματός τους
Η ετυμολογία της ονομασίας τους δεν είναι σίγουρη και οι ερμηνείες της ποικίλλουν:
α) Οι αρχαιότερες σλαβικές πηγές που χρησιμοποιούν ονομασία για τους Σλάβους ανάγεται τον 9ο αιώνα μ.Χ. και είναι η λέξη ЅlověninБ (πληθυντικός του slověne). Η λέξη σχηματίζεται από το slov και το επίθημα -jenin. Το πρώτο δηλώνει τοποθεσία και το δεύτερο τον κάτοικο αυτής της τοποθεσίας. Το slov ετυμολογικά ανάγεται στο πρωτοϊνδοευρωπαΐκό K΄lou που σημαίνει ρέω, κι επειδή τα πρωτοϊνδοευρωπαΐκά Κ και ou προφέρoνταν s και ov αντίστοιχα στους Σλάβους, έχουμε το ЅlověninБ. Άρα η προέλευση του ονόματος υποδηλώνει ότι κατοικούσαν αρχικά σε περιοχές πλούσιες σε νερά, ποτάμια και λίμνες δηλαδή.
β) Η λέξη Σλάβος συνδέεται με το πρωτοϊνδοευρωπαϊκό (s)lawos, συγγενή λέξη της ελληνικής λέξης λαός.
γ) Ετυμολογείται επίσης από τη σλαβική λέξη slava (=δόξα, φήμη) και slovo (=λόγος). Πρόκειται όμως για μια εύκολη λαϊκή ετυμολογία.
ε) Ως δηλωτική κοινωνικής-επαγγελματικής ιδιότητας είναι η ετυμολόγησή της από το πρωτοβουλγαρικό saqlaw (=φύλακας, εκπαιδευμένος δούλος), στρατιωτικό σώμα αποτελούμενο από εκπαιδευμένους δούλους των Αβάρων.
στ) Τέλος υπάρχει και μία ετυμολογική εκδοχή που της δίνει θρησκευτικό περιεχόμενο, και δηλώνει αυτόν που ανήκει σε μία θρησκευτική ομάδα.
Καταγωγή
Η ιστορική καταγωγή τους είναι άγνωστη διότι δεν έχουμε μύθους γενεαλογικούς οι οποίοι να διασώζουν κάποιον ιστορικό πυρήνα. Επίσης οι μετακινήσεις τους δεν άφησαν γραπτά κατάλοιπα ή άλλα έτσι ώστε να ταυτιστούν με αυτούς απόλυτα. Τέλος, για τους άλλους λαούς που διέθεταν γραφή οι περιοχές της Ανατολικής Ευρώπης και βόρεια των στεπών ήταν γι' αυτούς κάτι άγνωστο, κατοικημένες από μυθικά όντα χωρίς στενές επαφές. Η ιστορική περίοδος για τα σλαβικά φύλα ξεκινά από τις πρώτες ιστορικές μνείες γι' αυτούς κατά τη διάρκεια του 6ου αιώνα μ.Χ.
Αρχική κοιτίδα
Οι πρώτες απόψεις για την κοιτίδα των Σλάβων ανάγονται στον 12ο αιώνα και στο ρωσικό Χρονικό του Νέστορα. Δύο είναι κυριότερες εκδοχές: α) βορειοδυτικά των Καρπαθίων Ορέων, και β) στην περιοχή που βρίσκεται ανάμεσα στον ποταμό Βιστούλα στα δυτικά και τον μέσο ρου του ποταμού Δνείπερου στα ανατολικά, βόρεια από τα Καρπάθια Όρη και νότια των ποταμών Νάρεβ και Πριπέτ, δηλαδή στη σημερινή ανατολική Πολωνία, δυτική Ουκρανία, και νοτιοδυτική Λευκορωσία. Η δεύτερη εκδοχή είναι η περισσότερο θεμελιωμένη από τα πορίσματα της αρχαιολογίας, της γλωσσολογίας και της παλαιοδημογραφίας. Γειτνίαζαν με τους βαλτικούς λαούς στα βόρεια, τους Ιλλυριούς και τους Κέλτες στα δυτικά, στα νότια με τους Θράκες και ανατολικά με τους ιρανικούς πληθυσμούς. Αυτή η Πρωτοσλαβική εθνότητα δεν ήταν χωρισμένη σε έθνη και μιλούσε την κοινή σλαβική, μια ενιαία γλώσσα.
Πρώτες αναφορές
Οι Σλάβοι με το όνομα Άντες και Σκλαβηνοί κάνουν την πρώτη τους εμφάνιση σε βυζαντινά έγγραφα στις αρχές του 6ου αιώνα. Βυζαντινοί ιστοριογράφοι επί Ιουστινιανού Α΄ (527-565), όπως ο Προκόπιος ο Καισαρεύς, ο Ιορδάνης ο Αλανός και ο Θεοφύλακτος Σιμοκάττης περιγράφουν φυλές με αυτά τα ονόματα να εμφανίζονται από την περιοχή των Καρπαθίων, του κάτω Δούναβη και του Εύξεινου Πόντου, εισβάλλοντας στις επαρχίες της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Ο Προκόπιος έγραψε το 545 ότι «οι Σκλαβηνοί και οι Άντες είχαν στην πραγματικότητα ένα μόνο όνομα στο απομακρυσμένο παρελθόν · γιατί και οι δύο ονομάζονταν Σπόροι παλαιότερα». Τους χαρακτήριζε ως βαρβάρους, που ζούσαν με δημοκρατία, και πίστευαν σε έναν θεό, τον «δημιουργό των κεραυνών» (Περούν), στον οποίο έκαναν θυσίες. Ζούσαν σε διάσπαρτα σπίτια και άλλαζαν συνεχώς οικισμούς. Όσον αφορά τον πόλεμο ήταν κυρίως πεζικάριοι με μικρές ασπίδες και τσεκούρια, ελαφρώς ντυμένοι (μερικοί έμπαιναν στη μάχη γυμνοί), με καλυμμένα μόνο τα γεννητικά τους όργανα. Η γλώσσα τους είναι «βαρβαρική» (δηλαδή μη ελληνόφωνη) και οι δύο φυλές δεν διαφέρουν ως προς την εμφάνιση, είναι ψηλοί και ανθεκτικοί, "ενώ τα σώματα και τα μαλλιά τους δεν είναι ούτε πολύ ξανθά, ούτε κλίνουν εντελώς προς το σκούρο, αλλά είναι ελαφρώς κοκκινωπά. Και ζουν σκληρή ζωή χωρίς να δίνουν προσοχή στις σωματικές ανέσεις..." Ο Ιορδάνης περιέγραψε τους Σκλαβηνούς ως έχοντες τα έλη και δάση για πόλεις. Μια άλλη πηγή του 6ου αιώνα αναφέρεται σε αυτούς ότι ζουν μέσα σε σχεδόν αδιαπέραστα δάση, ποτάμια, λίμνες και έλη.
Ο Μένανδρος Προτέκτωρ αναφέρει έναν Νοτιοσλάβο φύλαρχο με το όνομα Δαυρέντιος (577-579), ο οποίος σκότωσε έναν Άβαρο απεσταλμένο του Χαγάνου Μπαγιάν Α΄. Οι Άβαροι ζήτησαν από τους Σλάβους να δεχτούν την επικυριαρχία τους. Ο ίδιος όμως αρνήθηκε και λέγεται ότι είπε: "Άλλοι δεν κατακτούν τη γη μας, εμείς κατακτάμε τη δική τους - έτσι θα είναι πάντα για μας".
Η σχέση μεταξύ των Σλάβων και μιας φυλής που ονομαζόταν Βένετοι ανατολικά του ποταμού Βιστούλα κατά τη ρωμαϊκή περίοδο είναι αβέβαιη. Το όνομα μπορεί να αναφέρεται τόσο σε Βάλτους όσο και σε Σλάβους.
Μεταναστεύσεις
thumb|250px|right|Σλάβες με παραδοσιακές ενδυμασίες Την εποχή των Μεγάλων Μεταναστεύσεων (5ος-6ος αιώνες μ.Χ.) τα σλαβικά φύλα άρχισαν να διεκδικούν τον ανατολικό ευρωπαϊκό χώρο. Οι επακόλουθες μετακινήσεις θα ολοκληρωθούν στα τέλη του 8ου αιώνα μ.Χ.
Οι λόγοι στους οποίους οι ιστορικοί αποδίδουν τις μετακινήσεις είναι:
α) υπερβολική δημογραφική αύξηση, β) η προώθηση ιρανικών και μογγολικών φύλων προς την Ευρώπη (Ούννων στο α΄ μισό του 5ου αιώνα, και Αβάρων τον 6ο αιώνα) δια μέσου των στεπών βορείως του Ευξείνου Πόντου (και των δύο μάλιστα θα γίνουν σύμμαχοι, αφού υποταγούν, και συμμέτοχοι στις κατακτήσεις τους), και γ) η ανάγκη εύρεσης προσφορότερων χώρων επιβίωσης.
Γενικά οι ιστορικοί μιλάνε για τρία μεταναστευτικά ρεύματα που σημειώνονται: α) το πρώτο πραγματοποιείται το β΄ μισό του 4ου αιώνα: λόγω της δημογραφικής αύξησης μετακινούνται ανατολικά και βορειοανατολικά, κατά ομάδες, σταθερά εγκαθιστάμενοι ειρηνικά ανάμεσα στους ντόπιους πληθυσμούς, λόγω επάρκειας εδαφών και απουσίας θεσμού εδαφικής κυριαρχίας σε εκείνα τα μέρη, β) το δεύτερο μεγάλο κύμα συνδέεται με την εισβολή των Αβάρων κατά τον 5ο αιώνα μ.Χ. Οι Σλάβοι θα προωθηθούν στα δυτικά και στην Κεντρική Ευρώπη, από τις Άλπεις έως τη Βαλτική Θάλασσα, παίρνοντας τη θέση διάφορων γερμανικών φύλων, γ) το τρίτο μεταναστευτικό ρεύμα κινείται νότια στα βαλκανικά εδάφη και το Βυζάντιο. Αρχικά οι επιδρομές ήταν προσωρινές και οι εισβολείς επέστρεφαν βόρεια του Δούναβη. Από τα τέλη του 6ου αιώνα οι εγκαταστάσεις τους γίνονται μονιμότερες, σε κάποιες περιπτώσεις κατόπιν ιδίας πρωτοβουλίας των Βυζαντινών.
Πρώτα σλαβικά κράτη
Όταν σταμάτησαν οι μεταναστευτικές τους κινήσεις εμφανίστηκαν μεταξύ των Σλάβων οι πρώτες κρατικές οντότητες, με επικεφαλής έναν πρίγκηπα που κατείχε και το θησαυροφυλάκιο, και αμυντική δύναμη. Επιπλέον αυτό ήταν η αρχή της ταξικής διαφοροποίησης και οι ευγενείς δεσμεύονταν για πίστη είτε στους Φράγκους αυτοκράτορες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας είτε στους Βυζαντινούς αντίστοιχους.
Τον 7ο αιώνα ο Φράγκος έμπορος Σάμο, που υποστήριζε τους Σλάβους που πολεμούσαν κατά των Αβάρων ηγεμόνων τους, έγινε ο κυβερνήτης του πρώτου γνωστού σλαβικού κράτους στην Κεντρική Ευρώπη, που όμως πιθανότατα δεν επιβίωσε του ιδρυτή και ηγεμόνα του. Αυτό αποτέλεσε τη βάση για τα επόμενα σλαβικά κράτη που προέκυψαν στην πρώην επικράτεια αυτού του βασιλείου, με παλαιότερο από αυτά την Καραντανία. Πολύ παλιό είναι επίσης το Πριγκιπάτο της Νίτρα και το Μοραβικό πριγκηπάτο (βλέπε Μεγάλη Μοραβία). Την εποχή εκείνη υπήρχαν στην Κεντρική Ευρώπη σλαβικές ομάδες και κράτη, όπως το Πριγκιπάτο του Μπάλατον, αλλά η μετέπειτα επέκταση των Ούγγρων, καθώς και ο εκγερμανισμός της Αυστρίας, διαχώρισε τους βόρειους από τους νότιους Σλάβους. Το 681 ιδρύθηκε η Α΄ Βουλγαρική Αυτοκρατορία και το 864 η σλαβική Παλαιά Εκκλησιαστική Σλαβονική έγινε η κύρια και επίσημη γλώσσα της. Η Βουλγαρία συνέβαλε στην εξάπλωση του σλαβικού αλφαβητισμού και του Χριστιανισμού στον υπόλοιπο σλαβικό κόσμο.
Νεότερη ιστορία
Το 1878 υπήρχαν μόνο τρία ελεύθερα σλαβικά κράτη στον κόσμο: η Ρωσική Αυτοκρατορία, η Σερβία και το Μαυροβούνιο. Η Βουλγαρία ήταν επίσης ελεύθερη, αλλά ήταν de jure υποτελής στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μέχρι την επίσημη ανεξαρτησία της το 1908. Σε ολόκληρη την Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία των περίπου 50 εκατομμυρίων ανθρώπων, περίπου 23 εκατομμύρια ήταν Σλάβοι. Οι σλαβικοί λαοί που, ως επί το πλείστον, είχαν στερηθεί το λόγο στις υποθέσεις της Αυστροουγγαρίας, ζητούσαν εθνική αυτοδιάθεση. Λόγω της έκτασης και της πολυμορφίας των εδαφών που κατοικούντο από σλαβικούς λαούς, υπήρχαν αρκετά κέντρα σλαβικής ενοποίησης. Το 19ο αιώνα ο Πανσλαβισμός αναπτύχθηκε ως κίνημα μεταξύ διανοουμένων, ακαδημαϊκών και ποιητών, αλλά δεν επηρέαζε στον επιδιωκόμενο βαθμό την πρακτική πολιτική και δεν έτυχε υποστήριξης σε ορισμένα σλαβικά έθνη. Ο Πανσλαβισμός έχασε την αίγλη του όταν η Ρωσική Αυτοκρατορία άρχισε να τον χρησιμοποιεί ως ιδεολογία δικαίωσης των εδαφικών κατακτήσεών της στην Κεντρική Ευρώπη καθώς και της υποταγής άλλων σλαβικών εθνικών ομάδων, όπως των Πολωνών και Ουκρανών, και συνδέθηκε με το ρωσικό ιμπεριαλισμό.
Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εκπρόσωποι των Τσέχων, των Σλοβάκων, των Πολωνών, των Σέρβων, των Κροατών και των Σλοβένων δημιούργησαν οργανώσεις στις συμμαχικές χώρες για να κερδίσουν συμπάθεια και αναγνώριση. Το 1918, μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Σλάβοι ίδρυσαν ανεξάρτητα κράτη όπως η Τσεχοσλοβακία, η Πολωνία και το Κράτος των Σλοβένων, Κροατών και Σέρβων (που συγχωνεύθηκε στη Γιουγκοσλαβία).
Το πρώτο μισό του 20ού αιώνα η Ρωσία και η Σοβιετική Ένωση σημαδεύτηκαν από διαδοχή πολέμων, ιδεολογικών και εθνικών διωγμών, λιμών και άλλων καταστροφών, που καθεμιά τους συνοδεύτηκε από μεγάλες απώλειες πληθυσμού. Ο Στίβεν Τ. Λη εκτιμά ότι μέχρι το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1945, ο πληθυσμός αυτών των περιοχών θα ήταν περίπου 90 εκατομμύρια λιγότερος απ΄ ό,τι θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά.
Η κοινή σλαβική εμπειρία του Κομμουνισμού, σε συνδυασμό με την επαναλαμβανόμενη χρήση της ιδεολογίας από τη σοβιετική προπαγάνδα μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλαίσιο του Ανατολικού Μπλοκ (Σύμφωνο της Βαρσοβίας) ήταν μια βίαιη υψηλού επιπέδου πολιτική και οικονομική ηγεμονία της ΕΣΣΔ, που κυριαρχείτο από τους Ρώσους. Μια αξιοσημείωτη πολιτική ένωση του 20ού αιώνα που κάλυπτε τους περισσότερους Νότιους Σλάβους ήταν η Γιουγκοσλαβία, αλλά τελικά διαλύθηκε τη δεκαετία του 1990 μαζί με τη Σοβιετική Ένωση.
Η λέξη "Σλάβοι" χρησιμοποιήθηκε στον εθνικό ύμνο της Σλοβακικής Δημοκρατίας (1939-1945), της Γιουγκοσλαβίας (1943-1992) και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας (1992-2003), και αργότερα της Σερβίας και Μαυροβουνίου (2003-2006).
Πρώην σοβιετικά κράτη, καθώς και χώρες που ήταν κράτη-δορυφόροι ή εδάφη του Συμφώνου της Βαρσοβίας, έχουν πολυάριθμους μειονοτικούς σλαβικούς πληθυσμούς, πολλοί από τους οποίους προέρχονται αρχικά από τη Ρωσική ΣΟΣΔ, τη ΣΣΔ Ουκρανίας και τη ΣΣΔ Λευκορωσίας. Σήμερα το Καζακστάν έχει το μεγαλύτερο σλαβικό μειονοτικό πληθυσμό, με τους περισσότερους Ρώσους (Ουκρανοί, Λευκορώσοι και Πολωνοί είναι επίσης παρόντες, αλλά σε πολύ μικρότερο αριθμό).
Πανσλαβισμός
Ο Πανσλαβισμός, που πρωτοεμφανίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα, έδωσε έμφαση στην κοινή κληρονομιά και την ενότητα όλων των σλαβικών λαών. Η κύρια εστία ήταν στα Βαλκάνια, όπου οι Νότιοι Σλάβοι είχαν κυβερνηθεί για αιώνες από άλλες αυτοκρατορίες: τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, την Αυστροουγγαρία, την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τη Βενετία. Η Ρωσική Αυτοκρατορία χρησιμοποίησε τον Πανσλαβισμό ως πολιτικό εργαλείο, το ίδιο και η Σοβιετική Ένωση, που απέκτησε πολιτικοστρατιωτική επιρροή και έλεγχο επί των περισσότερων εθνών σλαβικής πλειοψηφίας μεταξύ 1945 και 1948, και διατήρησε ηγεμονικό ρόλο μέχρι την περίοδο 1989-1991.
Γλώσσες
Η Πρωτοσλαβική, η υποτιθέμενη γλώσσα-πρόγονος όλων των σλαβικών γλωσσών, είναι απόγονος της κοινής Πρωτοϊνδοευρωπαϊκής, μέσω ενός Βαλτοσλαβικού σταδίου, κατά το οποίο ανέπτυξε πολυάριθμα λεξικογραφικά και μορφολογικά ισογλώσσα με τις Βαλτικές γλώσσες. Στο πλαίσιο της Υπόθεσης Κουργκάν, "οι Ινδοευρωπαίοι που παρέμειναν μετά τις μεταναστεύσεις [από τη στέπα] έγιναν ομιλητές της Βαλτοσλαβικής". Η Πρωτοσλαβική ορίζεται ως το τελευταίο στάδιο της γλώσσας που προηγήθηκε του γεωγραφικού διαχωρισμού των ιστορικών Σλαβικών γλωσσών. Αυτή η γλώσσα ήταν ομοιόμορφη και, με βάση τα δάνεια από τις ξένες γλώσσες και τα Σλαβικά σε άλλες γλώσσες, δεν μπορεί να λεχθεί ότι έχει αναγνωρίσιμες διαλέκτους - αυτό υποδηλώνει ότι υπήρξε κάποτε μια σχετικά μικρή πρωτοσλαβική πατρίδα.
Η σλαβική γλωσσική ενότητα ήταν σε κάποιο βαθμό ορατή χρονικά μέχρι τα χειρόγραφα της Παλαιάς Εκκλησιαστικής Σλαβονικής που, αν και βασίζονταν στην τοπική σλαβική ομιλία της Θεσσαλονίκης, μπορούσαν ακόμη να εξυπηρετήσουν το σκοπό της πρώτης κοινής σλαβικής λογοτεχνικής γλώσσας. Οι σλαβικές σπουδές άρχισαν με σχεδόν αποκλειστικά γλωσσικό και φιλολογικό αντικείμενο. Ήδη από το 1833 οι σλαβικές γλώσσες αναγνωρίζονταν ως ινδοευρωπαϊκές. Μερικές φορές οι Δυτικές Σλαβικές και οι Ανατολικές Σλαβικές γλώσσες συνενώνονται σε μια ενιαία ομάδα γνωστή ως Βόρειες Σλαβικές γλώσσες.
Οι τυποποιημένες σλαβικές γλώσσες που έχουν επίσημη ιδιότητα σε τουλάχιστον μία χώρα είναι: η Βοσνιακή, η Βουλγαρική, η Κροατική, η Λευκορωσική, η Μαυροβουνιακή, η Ουκρανική, η Πολωνική, η Σερβική, η Σλαβομακεδονική, η Σλοβακική, η Σλοβενική και η Τσεχική.
Τα αλφάβητα που χρησιμοποιούνται για τις σλαβικές γλώσσες συνδέονται συχνά με την κυρίαρχη θρησκεία μεταξύ των αντίστοιχων εθνοτικών ομάδων. Οι ορθόδοξοι Χριστιανοί χρησιμοποιούν το Κυριλλικό, ενώ οι Ρωμαιοκαθολικοί το Λατινικό. Οι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι, χρησιμοποιούν επίσης το λατινικό αλφάβητο. Ακόμη ορισμένοι Ανατολικοί Καθολικοί και Ρωμαιοκαθολικοί χρησιμοποιούν το κυριλλικό αλφάβητο. Η Σερβική και η Μαυροβουνιακή χρησιμοποιούν και το κυριλλικό και το λατινικό αλφάβητο. Υπάρχει επίσης μια λατινική γραφή της Λευκορωσικής, που ονομάζεται Λάτσινκα.
Θρησκεία
Οι παγανιστικοί σλαβικοί πληθυσμοί εκχριστιανίσθηκαν μεταξύ του 7ου και του 12ου αιώνα. Ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός κυριαρχεί στους Ανατολικούς και Νότιους Σλάβους, ενώ ο Ρωμαιοκαθολικισμός στους Δυτικούς Σλάβους και στους δυτικούς Νότιους Σλάβους. Τα θρησκευτικά σύνορα σχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με το Σχίσμα Ανατολής-Δύσης που έγινε τον 11ο αιώνα.
Η πλειοψηφία των σύγχρονων σλαβικών πληθυσμών που ακολουθούν κάποια θρησκεία είναι Ορθόδοξοι, ακολουθούμενοι από τους Καθολικούς, ενώ μια μικρή μειονότητα είναι Προτεστάντες. Υπάρχουν μικρότερες σλαβικές μουσουλμανικές ομάδες. Οι θρησκευτικές οριοθετήσεις ανά εθνικότητα μπορεί να είναι πολύ έντονες. Συνήθως στις σλαβικές εθνοτικές ομάδες η μεγάλη πλειοψηφία των θρησκευόμενων ανθρώπων μοιράζεται την ίδια θρησκεία. Ορισμένοι Σλάβοι είναι άθεοι ή αγνωστικιστές: στην Τσεχία το 20% ήταν άθεοι σύμφωνα με δημοσκόπηση του 2012.
Οι κύριες σλαβικές εθνοτικές ομάδες κατά θρησκεία:
Κυρίως Ορθόδοξοι : Ρώσοι, Ουκρανοί (περ. Ρουθηνοί), Σέρβοι, Βούλγαροι (από τη Βουλγαρία και γειτονικές χώρες και Βούλγαροι της Βεσσαραβίας), Λευκορώσοι, Σλαβομακεδόνες και Μαυροβούνιοι.
Κυρίως Καθολικοί : Πολωνοί (περ. Σιλέσιοι και Κασούμπιοι), Τσέχοι (περ. Μοραβοί), Κροάτες (περ. Σόκτσι), Σλοβάκοι, Σλοβένοι, Σόρβοι, Μπούνιεβτσι και Βούλγαροι του Βανάτου.
Κυρίως Μουσουλμάνοι : Βόσνιοι Μουσουλμάνοι, Πομάκοι, Γκόρανοι και Τορμπέσοι (Σλαβομακεδόνες μουσουλμάνοι).
Εθνοπολιτισμικές υποδιαιρέσεις
Οι Σλάβοι χωρίζονται γεωγραφικά σε τρεις μεγάλες υποομάδες: Δυτικοί Σλάβοι, Ανατολικοί Σλάβοι και Νότιοι Σλάβοι, καθεμιά με διαφορετικό και ποικίλο υπόβαθρο βασισμένο στη μοναδική ιστορία, τη θρησκεία και τον πολιτισμό συγκεκριμένων σλαβικών ομάδων. Εκτός από τους προϊστορικούς αρχαιολογικούς πολιτισμούς, οι υποομάδες είχαν αξιοσημείωτη πολιτισμική επαφή με τους μη σλαβικούς πολιτισμούς της Εποχής του Χαλκού και του Σιδήρου. Τα σύγχρονα σλαβικά έθνη και εθνοτικές ομάδες διαφέρουν σημαντικά τόσο γενετικά όσο και πολιτιστικά, και οι σχέσεις μεταξύ τους - ακόμη και εντός των επιμέρους εθνοτικών ομάδων - ποικίλλουν, από την αίσθηση συγγένειας μέχρι αμοιβαία αισθήματα εχθρότητας.
Αφομοίωση
Σε όλη την ιστορία τους οι Σλάβοι έρχονταν σε επαφή με μη σλαβικές ομάδες. Στην υποτιθέμενη πατρίδα τους (σημερινή Ουκρανία), είχαν επαφές με τους ιρανικής προέλευσης Σαρμάτες, και τους γερμανικής προέλευσης Γότθους. Μετά την εξάπλωσή τους οι Σλάβοι άρχισαν να αφομοιώνουν μη σλαβικούς λαούς. Για παράδειγμα, στα Βαλκάνια υπήρχαν Παλαιοβαλκανικοί λαοί, όπως εκρωμαϊσμένοι και εξελληνισμένοι Ιλλυριοί, Θράκες και Δάκες, καθώς και Έλληνες και Κέλτες (Σκορδίσκοι). Με την πάροδο του χρόνου, εξαιτίας του μεγαλύτερου αριθμού των Σλάβων, οι περισσότεροι απόγονοι των αυτοχθόνων πληθυσμών των Βαλκανίων εκσλαβίστηκαν. Οι Θράκες και οι Ιλλυριοί εξαφανίστηκαν ως καθορισμένες εθνοτικές ομάδες από τον πληθυσμό αυτής της περιόδου - αν και το σύγχρονο Αλβανικό έθνος ισχυρίζεται ότι προέρχεται από τους Ιλλυριούς. Εξαιρέσεις είναι η Ελλάδα, όπου επειδή οι Σλάβοι ήταν λιγότεροι από τους Έλληνες, κατέληξαν να εξελληνισθούν (με την βοήθεια συν τω χρόνω περισσότερων Ελλήνων που επέστρεφαν στην Ελλάδα τον 9ο αιώνα, και του ρόλου της Εκκλησίας και της διοίκησης) και η Ρουμανία, όπου ο σλαβικός πληθυσμός που εγκαταστάθηκε καθ' οδόν προς τα νότια σταδιακά αφομοιώθηκε. Οι Πρωτοβούλγαροι αφομοιώθηκαν επίσης από Σλάβους της περιοχής, αλλά το κυρίαρχο καθεστώς τους και ο έλεγχος της χώρας που ακολούθησε επέβαλε την κατ' όνομα βουλγαρική κληρονομιά σε όλες τις μελλοντικές γενιές. Οι Ρωμανόφωνοι στις οχυρωμένες πόλεις της Δαλματίας κατάφεραν να διατηρήσουν τον πολιτισμό και τη γλώσσα τους για πολύ καιρό. Η Δαλματική Ρωμανική μιλιόταν μέχρι το Μέσο Μεσαίωνα. Αλλά και αυτοί τελικά αφομοιώθηκαν στο σώμα των Σλάβων.
Οι Πολάβοι (Βένδες) εγκαταστάθηκαν σε ανατολικά τμήματα της Αγγλίας, κατά τα φαινόμενα ως σύμμαχοι των Δανών εισβολέων. Οι Πολάβοι-Πομερανοί Σλάβοι είναι επίσης γνωστό ότι είχαν ακόμη εγκατασταθεί στην Ισλανδία της εποχής των Βίκινγκς. Ο όρος "σακαλίμπα" (παραφθορά του ελληνικού Σκλαβηνοί=Σλάβοι) αναφέρεται σε Σλάβους μισθοφόρους και δούλους στο μεσαιωνικό αραβικό κόσμο στη Βόρεια Αφρική, τη Σικελία και την Ανδαλουσία. Οι σακαλίμπα υπηρετούσαν ως φρουροί του χαλίφη. Το 12ο αιώνα, η σλαβική πειρατεία στις χώρες της Βαλτικής αυξήθηκε. Το 1147 ξεκίνησε Σταυροφορία κατά των Πολάβων Σλάβων, στο πλαίσιο των Βόρειων Σταυροφοριών. Ο Νίκλοτ, παγανιστής αρχηγός των Σλάβων Οβοτριτών, ξεκίνησε την ανοικτή αντίσταση του όταν ο Λοθάριος Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας εισέβαλε στα σλαβικά εδάφη. Τον Αύγουστο του 1160 ο Νίκλοτ σκοτώθηκε και άρχισε ο γερμανικός εποικισμός της περιοχής Έλβα-Όντερ. Στη Βέντλαντ του Αννόβερου, το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και τη Λουσατία, οι εισβολείς άρχισαν τον εκγερμανισμό. Πρώιμες μορφές εκγερμανισμού έχουν περιγραφεί από Γερμανούς μοναχούς: τον Χέλμολντ στο χειρόγραφο Chronica Slavorum και τον Αδάμ της Βρέμης στις Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum. Η Πολαβική γλώσσα επιβίωσε μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα, στο σημερινό γερμανικό κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας. Στην Ανατολική Γερμανία περίπου το 20% των Γερμανών έχουν ιστορικά σλαβική πατρική καταγωγή, όπως αποκαλύπτεται από δοκιμές Υ-DNA. Ομοίως, στη Γερμανία, περίπου το 20% των ξένων επωνύμων είναι σλαβικής προέλευσης.
Οι Γκόραλι της νότιας Πολωνίας και της βόρειας Σλοβακίας κατάγονται εν μέρει από ρωμανόφωνους Βλάχους, που μετανάστευσαν στην περιοχή από το 14ο έως το 17ο αιώνα και αφομοιώθηκαν από τον τοπικό πληθυσμό. Ο πληθυσμός της Μοραβιανής Βλαχίας κατάγεται επίσης από αυτό τον πληθυσμό.
Αντίθετα ορισμένοι Σλάβοι αφομοιώθηκαν από άλλους πληθυσμούς. Παρά το γεγονός ότι η πλειοψηφία συνέχισε προς τα νότια, προσελκυόμενη από τα πλούτη της περιοχής που θα γινόταν η Βουλγαρία, μερικοί παρέμειναν στη Λεκάνη των Καρπαθίων. Εκεί τελικά αφομοιώθηκαν από τους Ούγγρους ή τους Ρουμάνους. Πολλοί ποταμοί και άλλα τοπωνύμια στη Ρουμανία έχουν σλαβική προέλευση.
Πολιτειακή-κοινωνική οργάνωση
Οι Σλάβοι δεν ήταν ένας νομαδικός λαός αλλά ήταν εγκατεστημένοι μόνιμα. Ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Το εμπόριο δεν ήταν ανεπτυγμένο. Η πολιτική τους οργάνωση ήταν στοιχειώδης. Κέντρο της κοινωνίας τους ήταν η πατριαρχική οικογένεια, γνωστή στις σλαβικές πηγές ως zadrouga (ζαντρούγκα). Μια ομάδα οικογενειών (πατριά) είχε τον δικό της αρχηγό, και πολλές ομάδες οικογενειών συνιστούσαν μια μικρή φυλή με αρχηγό έναν ρήγα. Για τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων συγκαλείτο συνέλευση των γερόντων. Γράφει ο Βυζαντινός ιστορικός Προκόπιος: «Ο λαός αυτός δεν διοικείται από έναν άνθρωπο, αλλά πάντοτε ζει δημοκρατικά. Γι΄ αυτό, όλα όσα είναι ωφέλιμα ή βλαβερά γι΄ αυτούς, τα συζητούν όλοι μαζί». Στη συνέλευση αυτή συμμετείχαν τα άρρενα μέλη της φυλής, τα ικανά να φέρουν οπλισμό. Οι ομάδες αυτές ζούσαν χωριστά αφού απουσίαζε κάθε έννοια κρατικής οργάνωσης. Τα πορίσματα της αρχαιολογίας συνεπικουρούν σε μία τέτοια διαπίστωση: το γεγονός ότι δεν βρέθηκαν κατοικίες που να ξεχωρίζουν από τις υπόλοιπες ως προς το μέγεθός τους ή τα υλικά κατασκευής τους, πιστοποιεί την έλλειψη μιας ηγεσίας, και μάλιστα σταθερής. Και η πρωτόγονη οικονομία τους δεν συνεπαγόταν συγκέντρωση αγαθών (συσσώρευση αποθέματος).
Υλικός πολιτισμός
Πριν από τον 6ο αιώνα δεν έχει αποκρυσταλλωθεί ένας καθαρά σλαβικός υλικός πολιτισμός επειδή ακόμα βρίσκεται σε διαδικασία ανάμειξης με άλλους λαούς. Αυτός ο σλαβικός υλικός πολιτισμός αποκρυσταλλώνεται πια τον 9ο με 10ο αιώνα μ.Χ. Τα βασικότερα χαρακτηριστικά του είναι: α) η καύση των νεκρών, β) η χειροποίητη κεραμική, γ) το σλαβικό στυλ κατοικίας.
Ταφικά έθιμα
Βάσει των αρχαιολογικών δεδομένων, ποικίλλουν σε γενικές γραμμές οι εθιμικοί τρόποι ενταφιασμού: έχουμε τοποθέτηση των πτωμάτων ή καύση αυτών. Η ταφή, όταν και όπου έχει εντοπιστεί, γίνεται σε μεγάλους τάφους χωρίς τύμβους. Στην καύση, η τέφρα τοποθετείται μέσα σε τεφροδόχες υδρίες οι οποίες κι αυτές ενταφιάζονταν.
Η κεραμική
Τα αγγειοπλαστικά σκεύη είναι χειροποίητα και δεν χρησιμοποιείται ο τροχός. Τη χρήση του θα μάθουν οι Σλάβοι από το ρωμαϊκό κόσμο.
Η κατοικία
Οι τόποι εγκατάστασής τους ήταν δίπλα σε ποτάμια ή κοντά σε έλη, όχι όμως μέσα σε δάση ή ανοιχτές πεδιάδες. Οι οικισμοί τους βρίσκονταν σε πλαγιές λόφων, και υψωμένα επίπεδα κοιλάδων. Τα σπίτια τους ήταν καλύβες ημιυπόγειες με βάθος έως ένα μέτρο. Επρόκειτο κυρίως για έναν ενιαίο χώρο, ορθογώνιο, οι διαστάσεις του οποίου έφταναν τα 3Χ4 μ. με την είσοδο στα νότια και τον φούρνο στο εσωτερικό σε μία γωνία της οικίας. Ξύλινα δοκάρια αποτελούσαν το σπίτι και η στέγη ήταν σαμαρωτή. Καλυπτόταν από χώμα για την προστασία από τις χαμηλές θερμοκρασίες και την πυρκαγιά. Τη μοναδική επίπλωση αποτελούσε ένας χαμηλός πάγκος για τραπέζι.
Επιπλέον βιβλιογραφία
Κατηγορία:Βαλκάνια  Κατηγορία:Ινδοευρωπαϊκοί λαοί Κατηγορία:Σύγχρονοι ινδοευρωπαϊκοί λαοί
Λανδγραβάτο της Έσσης-Κάσσελ
Το Λανδγραβάτο της Έσσης-Κάσσελ (γερμανικά: Landgrafschaft Hessen-Kassel) ήταν κράτος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που υπόκειται άμεσα στον Αυτοκράτορα.
Το κράτος δημιουργήθηκε το 1567 όταν το Λανδγραβάτο της Έσσης διαιρέθηκε μετά το θάνατο του Φίλιππου Α΄, Λανδγράβου της Έσσης. Ο μεγαλύτερος γιος του Γουλιέλμου Δ΄ κληρονόμησε το βόρειο μισό του Λανδγραβάτου και την πρωτεύουσα του Κάσσελ. Οι άλλοι γιοι έλαβαν τα Λανδγραβάτα της Έσσης-Μάρμπουργκ, της Έσσης-Ράινφελς και της Έσσης-Ντάρμστατ.
Μέλη της οικογένειας που είναι γνωστό ότι υπηρέτησαν τη Δανία-Νορβηγία περιλαμβάνουν τον Πρίγκιπα Φρειδερίκο της Έσσης-Κάσσελ, τον Πρίγκιπα Φρειδερίκο της Έσσης-Κάσσελ και τον Πρίγκιπα Κάρολο της Έσσης-Κάσσελ. Αργότερα καταλήφθηκε από γαλλικά στρατεύματα και έγινε μέλος του Βασιλείου της Βεστφαλίας, ενός γαλλικού δορυφορικού κράτους Το Εκλεκτοράτο της Έσσης αποκαταστάθηκε στο τέλος των Ναπολεόντειων Πολέμων, αν και τότε δεν υπήρχε πια αυτοκράτορας που θα εκλέξει.
Κατηγορία:Πρώιμη Νεότερη ιστορία της Γερμανίας
Λίστα Θεσπρωτίας
Τοποθεσία
Η Λίστα βρίσκεται σε απόσταση 55 χιλιομέτρων από τους Φιλιάτες και περίπου 70 χλμ. βορειοανατολικά της Ηγουμενίτσας, παρά τους πρόποδες του όρους Τσαμαντά, σε υψόμετρο 490 μέτρων, σε μια τοποθεσία με αρκετά νερά.
Γενικά και ιστορικά στοιχεία
Πρόκειται για καθαρά ορεινό χωριό, ο πληθυσμός του οποίου, ασχολείται κυρίως με την μικροκτηνοτροφία και ελάχιστα με τη γεωργία. Η δημιουργία του υπολογίζεται γύρω στο 1700 και σύμφωνα με την τοπική παράδοση ήταν αποτέλεσμα εγκατάστασης χριστιανών κατοίκων κυρίως από την περιοχή των Αγίων Σαράντα, οι οποίοι εγκατέλειψαν τις εστίες τους εξαιτίας πιέσεων για τον εξισλαμισμό τους. Κάτοικοι της Λίστας συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση, κυρίως υπό τις διαταγές του Κωνσταντίνου Λαγουμιτζή. Την ίδια περίοδο, καταγράφονται στον οικισμό 34 οικογένειες, οι οποίες μερικά χρόνια αργότερα (1834) είχαν αυξηθεί σε σαράντα. Το 1856 διέθετε εκ νέου 40 οικογένειες, με τους κατοίκους της να είναι ελληνικής καταγωγής. Το 1874, σύμφωνα με την έκθεση του επισκόπου Παραμυθιάς Άνθιμου, στη Λίστα ζούσαν 50 οικογένειες που συντηρούσαν ελληνικό σχολείο με έναν δάσκαλο και είκοσι μαθητές. Αργότερα, στην οθωμανική απογραφή του 1895 καταγράφηκαν 374 κάτοικοι (194 άνδρες και 180 γυναίκες), κατανεμημένοι σε 70 φορολογικούς χανέδες. Κατά την ύστερη περίοδο της Τουρκοκρατίας, η Λίστα αποτελούσε τσιφλίκι των μουσουλμάνων αγάδων των Φιλιατών. Παράλληλα, σύμφωνα με στατιστικό πίνακα των ελληνικών σχολείων της ευρύτερης περιοχής, το 1910 είχε περίπου 600 κατοίκους, καθώς και ελληνικό σχολείο στο οποίο φοιτούσαν 60 μαθητές.
Η Λίστα, όπως και η υπόλοιπη Θεσπρωτία, περιήλθε στο ελληνικό κράτος κατά την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων. Το 1928, ο οικισμός διέθετε δημοτικό σχολείο και τηλεφωνείο, ενώ συνδέθηκε με το οδικό δίκτυο του νομού μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 2001 το χωριό αριθμούσε 140 κατοίκους. Πολλές ανάγκες του χωριού έχει καλύψει κατά καιρούς η πολιτιστική "Αδελφότητα των Λιστινών".
Διοικητικά, η Λίστα ανήκε παλιότερα στην επαρχία Θυάμιδος του νομού Ιωαννίνων και αργότερα επαρχία Φιλιατών του νομού Θεσπρωτίας. Από το 1999 έως το 2010 σύμφωνα με την τότε διοικητική διαίρεση της Ελλάδας αποτελούσε έδρα κοινότητας του δήμο Φιλιατών. Από την 1η Ιανουαρίου 2011 αποτελεί ιδία έδρα της ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας Φιλιατών, του ομώνυμου Δήμου.
Εκκλησιαστικά υπάγεται στη Μητρόπολη Παραμυθίας, Φιλιατών, Γηρομερίου και Πάργας. Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Προκόπιο, ενώ υπάρχει και έτερος, αφιερωμένος στην Παναγία. Στο χωριό διοργανώνονται πανηγύρια στις 8 Ιουλίου (Αγίου Προκοπίου), στις 20 Ιουλίου (Προφήτη Ηλία) και στις 15 Αυγούστου (Κοίμηση της Θεοτόκου).
Πρόσωπα
Στη Λίστα γεννήθηκαν οι αγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης Πανταζής Ιωάννου, Θωμάς Στέφου και Γεώργιος Σταύρου (υπηρέτησαν στο σώμα του Κωνσταντίνου Λαγουμιτζή), ο πολιτικός και συγγραφέας Χρήστος Παπασταύρου και ο λογοτέχνης Φάνης Μούλιος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Θεσπρωτίας Κατηγορία:Δήμος Φιλιατών
Κάρνος
Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Κάρνος είναι γνωστά τα παρακάτω δύο διαφορετικά πρόσωπα:
Πηγή
Κατηγορία:Πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας Κατηγορία:Μάντεις, ονειροκρίτες και οιωνοσκόποι της ελληνικής μυθολογίας Κατηγορία:Φοίνικες
Κάστρο της Ντζεβίτσα
Το Κάστρο της Ντζεβίτσα (πολωνικά: Zamek w Drzewicy) είναι γοτθικό-αναγεννησιακό κάστρο που χτίστηκε μεταξύ 1527 και 1535 από τον Αρχιεπίσκοπο του Γκνιέζνο, Μάτσεϊ Ντζεβίτσκι. Ο Αρχιεπίσκοπος έχτισε το κάστρο στις περιφέρειες της πόλης, δίπλα στον ποταμό Ντζεβίτσκα και περικύκλωσε το φρούριο με τάφρους, που χωρίζονταν από ένα προπύργιο. Η κάτοψη του κτιρίου βασίζεται σε κανονικό ορθογώνιο σχήμα. Τα αμυντικά του συστήματα βασίζονται σε τέσσερις τετράγωνους πύργους που βρίσκονται σε κάθε γωνία του κάστρου. Το κτίριο κάηκε το 1814, παραμένοντας ένα καλά διατηρημένο ερείπιο. Έτσι, το κάστρο δεν υπέστη μεταγενέστερες τροποποιήσεις, παραμένοντας μια από τις καλύτερα διατηρημένες κατοικίες της Πολωνίας από το πρώτο μέρος του δέκατου έκτου αιώνα.
Παραπομπές
Ντζεβιτσα
Μανώλης Κεραμιδάς
Ο Μανώλης Κεραμιδάς είναι παλαίμαχος ποδοσφαιριστής του Άρεως Θεσσαλονίκης, που αγωνιζόταν ως μέσος και επιθετικός.
Πρωτοεμφανίστηκε τη σεζόν 1966/67 στην Α' Εθνική κατηγορία και μέχρι το 1973 πέτυχε 19 γκολ για την ομάδα του Άρη. Έμεινε στην ιστορία για το γκολ που πέτυχε στον τελικό του κυπέλλου του 1970 εναντίον του ΠΑΟΚ με το οποίο ο Άρης κατέκτησε τον τίτλο. Επίσης, αγωνίστηκε σε 9 ευρωπαϊκά ματς με την ομάδα του Άρη.
Καριέρα
Ο Κεραμιδάς ξεκίνησε την καριέρα του από την ομάδα του Οδυσσέα Κορδελιού και αφού μεταγράφηκε στον Κιλκισιακό, επέστρεψε στην γενέτειρα του για να αγωνιστεί στον Άρη στα 22 του χρόνια. Παρέμεινε στους "κίτρινους" μέχρι το 1973, όντας αναντικατάστατο στέλεχος της ομάδας.
Μεγαλύτερη στιγμή της καριέρας του υπήρξε το γκολ που πέτυχε στον τελικό του κυπέλλου του 1970, δίνοντας τον τίτλο στην ομάδα του. Υπήρξε ιδιαίτερα δημιουργικός, αφού από τα πόδια του ξεκίνησαν τα έξι από τα εννέα γκολ που πέτυχαν οι συμπαίκτες του στις νίκες εναντίον του Αιγάλεω με 1-5 και του Βύζαντα Μεγάρων με 4-0, τον Οκτώβριο του 1971.
Το 1973, ένας τραυματισμός στο γόνατο του στέρησε την συμμετοχή του στους περισσότερους αγώνες της σεζόν 1972-73. Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, μεταγράφηκε στον Π.Ο. Μουδανιών, ο οποίος παρέμεινε στην Β΄ Εθνική ως το 1975.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Άρη Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Α.Ο. Κιλκισιακού κ κ
Αρχή της αντιστοιχίας
Φυσιολογική συνέπεια της Αρχής της αντιστοιχίας είναι και η διαπίστωση πως όσα μεγέθη διατηρούνται στην Κλασική Μηχανική, αναγκαστικά διατηρούνται και στην Κβαντομηχανική (π.χ. ορμή, στροφορμή κλπ).
Επίσης, απόδειξη αλλά και εναλλακτική διαπίστωση της αρχής της αντιστοιχίας είναι και το Θεώρημα του Έρενφεστ.
Κατηγορία:Κβαντική μηχανική Κατηγορία:Φυσικοί νόμοι Κατηγορία:Αρχές Κατηγορία:Φιλοσοφία της φυσικής Κατηγορία:Μεταθεωρία
Κασσιφόνη
Στην ελληνική μυθολογία η Κασσιφόνη, σύμφωνα με μία λιγότερο γνωστή παράδοση που αναφέρει ο Λυκόφρων, ήταν θυγατέρα του Οδυσσέα και της μάγισσας Κίρκης, όπως και ο Τηλέγονος.
Στην παράδοση αυτή η Κασσιφόνη παντρεύτηκε τον Τηλέμαχο, τον οποίο και δολοφόνησε, επειδή είχε σκοτώσει τη μητέρα της.
Πηγή
Κασσιφονη
Σαφότου
Γεωγραφία
Η Σαφότου βρίσκεται δυτικά των Σαμόα, ανατολικά του Σαβάι και βορειοδυτικά της Γκαγκα'ιφομάουγκα. Βρίσκεται νότια της Λεαγκιάγκα, ανατολικά της Σαφούνε, βόρεα της Σασίνα και της Φαλεταγάλοα και βορειοδυτικά της Παταμέα, της Μάουγκα και της Σαμαέουλου.
Ιστορία
Αρχικά, η Σαφότου ήταν μέρος των Τονγκανών, οι οποίοι ήταν νικητές ενός πολέμου. Ένας από τους αρχηγούς ήταν ο Ταλάαϊφείι.
Μυθολογία
Υπάρχουν πολλές απόψεις για την ονομασία της Σαφότου:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις των Σαμόα Κατηγορία:Γκαγκάιφομαουγκα
Καστάλιος
Στην ελληνική μυθολογία ο Καστάλιος ήταν γιος της Νύμφης Κασταλίας και του Δελφού, του βασιλιά των Δελφών. Αδέρφια του Κασταλίου ήταν ο Πύθης και η Φημονόη, αλλά ο Καστάλιος ήταν αυτός που διαδέχθηκε τον πατέρα του στον θρόνο των Δελφών. Από τη μητέρα του ο Καστάλιος ήταν εγγονός του ποτάμιου θεού Αχελώου, ενώ από τον πατέρα του εγγονός του θεού Απόλλωνα ή του θεού Ποσειδώνα.
Πηγές
Κασταλιος
Ρωμανός Ιωαννίνων
Για οικισμούς στην Ελλάδα με το ίδιο όνομα δείτε το λήμμα: Ρωμανός
Ο Ρωμανός είναι ορεινό χωριό με 403 κατοίκους του νομού Ιωαννίνων στην Ήπειρο σε υψόμετρο 500 μέτρων.
Γεωγραφία - Ιστορία
Ο Ρωμανός βρίσκεται στις ανατολικές πλαγιές των ορέων Σουλίου, δυτικά του Αχέροντα ποταμού. Απέχει 53 χλμ ΝΔ. από την πόλη των Ιωαννίνων και 50 χλμ. ΒΔ. από την Άρτα. Αξιοθέατα της περιοχής είναι :
Το χωριό συγκαταλέγεται μεταξύ των 27 χωριών της "Λάκκας Σουλίου" ή "Λακκοχώρια" και ειδικότερα στα 14 της "Λάκκας Μπότσαρη", έτσι όπως αυτά ονομάστηκαν την περίοδο της τουρκοκρατίας προς τιμή του ήρωα του 1821, Μάρκου Μπότσαρη, ο οποίος καταγόταν και έζησε στην περιοχή για ένα διάστημα.
Ονομασία - Διοικητικά
Ως κοινότητα αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά, μετά την απελευθέρωση, το 1919 με το ΦΕΚ 184Α-19/08/1919. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελεί τη τοπική κοινότητα Ρωμανού που ανήκει στη δημοτική ενότητα Λάκκας Σουλίου του Δήμου Δωδώνης και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 403 κατοίκους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Ιωαννίνων Κατηγορία:Δήμος Δωδώνης
Φραντσέσκο Ξάντο Αβέλι
Ο Φραντσέσκο Ξάντο Αβέλι (ιταλικά: Francesco Xanto Avelli. Ροβίγκο 1486 - Ουρμπίνο 1542) ήταν Ιταλός ζωγράφος κεραμικών. Η καλλιτεχνική του δραστηριότητα καλύπτει το χρονικό διάστημα 1530-1560. Η τεχνική του, χαρακτηριζόμενη από την αρμονία των χρωμάτων, διαφαίνεται τόσο στην απεικόνιση των θεμάτων του, όσο και στην επεξεργασία τους.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιταλοί ζωγράφοι Κατηγορία:Κεραμική
Σενγκερέμα
Η Σενγκερέμα (Αγγλικά και Σουαχίλι: Sengerema), είναι μια πόλη στην Περιφέρεια Μουάνζα (Mwanza Region) της βορειοδυτικής Τανζανίας. Η πόλη είναι η έδρα της Περιοχής Σενγκερέμα (Sengerema District).
Στην απογραφή του 2002, ο πληθυσμός της πόλης Σενγκερέμα (Sengerema) ήταν 49.806 άτομα, ενώ το 2012, ανήλθε σε 76.914 άτομα.
Η πόλη της Σενγκερέμα (Sengerema), αποτελείται από τέσσερα τμήματα (παρατίθενται παρακάτω η έκταση και ο πληθυσμός [κατά το 2012] εκάστου Τμήματος):
Στη Σενγκερέμα (Sengerema), στη διασταύρωση των οδών Μπουσίσι (Busisi) και Καμάνγκα (Kamanga), βρίσκεται το Τηλεκέντρο της Περιοχής Σενγκερέμα (Sengerema District).
Σημειώσεις
<div style=""> <references group="Σημ."/> <div style=""> <references group="Παρ. Σημ."/>
Παραπομπές
Κατηγορία:Κατοικημένες περιοχές στην Περιφέρεια Μουάνζα Κατηγορία:Περιοχή Σενγκερέμα Κατηγορία:Περιφέρεια Μουάνζα
Πολιορκία της Τικίνουμ
μικρογραφία|Η είσοδος του Αλβοΐνου στην Τικίνουμ Η Πολιορκία και κατάληψη της Τικίνουμ έγινε το 570 από τους Λομβαρδούς και τον βασιλιά τους Αλβοΐνο κατά την Λομβαρδική κατάκτηση της Ιταλίας, όπου την απέσπασαν από την Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Οι Λογγοβάρδοι ή Λομβαρδοί από το 568 άρχισαν να μετακινούνταν από την Παννονία όπου κατοικούσαν στην βόρειο Ιταλία κατακτώντας βυζαντινές πόλεις στα βόρεια της χερσονήσου δημιουργώντας το μετέπειτα βασίλειο τους.
Η Παβία ή Τικίνουμ (Ticinum) όπως λεγόταν ακόμα, από τις σημαντικότερες βυζαντινές πόλεις της Βόρειας Ιταλίας, πολιορκήθηκε από τους Λομβαρδούς για τρία χρόνια και μετά την κατάληψη της το 572 έγινε πρωτεύουσα του Λομβαρδικού βασιλείου. Μάλιστα η πόλη παραδόθηκε στους Λομβαρδούς και ο βασιλιάς Αλβοΐνος έκανε θριαμβευτική είσοδο στην πόλη καβάλα σε άλογο από την πύλη του Αγίου Ιωάννη. Παρόλο που ο Αλβοΐνος είχε εκφράσει την επιθυμία να τιμωρήσει τους κατοίκους για την αντίσταση που έκαναν άλλαξε γνώμη και δεν τους πείραξε. Ο Παύλος ο Διάκονος αναφέρει ότι η πόλη αντιστάθηκε γενναία στην πολιορκία χωρίς άλλες λεπτομέρειες.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πολιορκίες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Κατηγορία:Λομβαρδοβυζαντινοί πόλεμοι‎
Κριστίν Χούσονγκ
Η Κριστίν Χούσονγκ (Christin Hussong, γεννήθηκε 17 Μαρτίου 1994) είναι Γερμανίδα αθλήτρια του στίβου, και συγκεκριμένα του ακοντισμού.
Κατέκτησε τον τίτλο του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου το 2018, στον ακοντισμό, με νέο ατομικό ρεκόρ αλλά και ρεκόρ αγώνων, 67,90 μ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανοί αθλητές του στίβου Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου Κατηγορία:Πρωταθλητές Ευρώπης στον στίβο Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2016 Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2020
Νοτιοδυτική Κατηγορία (NBA)
Η Νοτιοδυτική Κατηγορία είναι μία από τις τρεις κατηγορίες της Δυτικής Περιφέρειας του NBA. Η κατηγορία αποτελείται από πέντε ομάδες: Μέμφις Γκρίζλις, Νιου Ορλίνς Πέλικανς, Ντάλας Μάβερικς, Σαν Αντόνιο Σπερς και Χιούστον Ρόκετς. Οι τρεις τελευταίες εδρεύουν στο Τέξας.
Η κατηγορία δημιουργήθηκε πριν την έναρξη της αγωνιστικής περιόδου 2004-05, όταν οι ομάδες στο πρωτάθλημα αυξήθηκαν από 29 σε 30 με την προσθήκη των Σάρλοτ Μπόμπκατς και η κάθε περιφέρεια χωρίστηκε πλέον σε τρεις κατηγορίες. Η Νοτιοδυτική Κατηγορία ξεκίνησε με πέντε ομάδες: τους Γκρίζλις, τους Χόρνετς (σημερινοί Πέλικανς), τους Μάβερικς, τους Σπερς και τους Ρόκετς. Οι Χόρνετς εντάχθηκαν από την Κεντρική Κατηγορία, ενώ οι υπόλοιπες ομάδες από την Κεντροδυτική Κατηγορία.
Οι Σπερς έχουν αναδειχθεί 9 φορές πρωταθλητές στην κατηγορία, ενώ ακολουθούν οι Ρόκετς με 4 κατακτήσεις, οι Μάβερικς με 2 και οι Χόρνετς/Πέλικανς με 1. Τέσσερις φορές ομάδα της κατηγορίας κατέκτησε το πρωτάθλημα του NBA (3 φορές οι Σπερς και 1 οι Μάβερικς). Τις σεζόν 2010-11 και 2014-15, όλες οι ομάδες της κατηγορίας είχαν ποσοστό νικών άνω του 50% στο πρωτάθλημα, ενώ τη σεζόν 2014-15 και οι πέντε ομάδες πήραν την πρόκριση για τα πλέι-οφ της διοργάνωσης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κατηγορίες του NBA Κατηγορία:Μέμφις Γκρίζλις Κατηγορία:Νιου Ορλίνς Πέλικανς Κατηγορία:Ντάλας Μάβερικς Κατηγορία:Σαν Αντόνιο Σπερς Κατηγορία:Χιούστον Ρόκετς
Μουσικό Βραβείο της Σκανδιναβικής Επιτροπής
Το Μουσικό Βραβείο της Σκανδιναβικής Επιτροπής είναι ένα βραβείο που θεσμοθετήθηκε το 19 Απριλίου 1989 από την Σκανδιναβική Επιτροπή. Κάθε δύο χρόνια το βραβείο πρεπει να πάει σε έναν συνθέτη, και κάθε δύο χρόνια για έναν καλλιτέχνη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μουσική στη Δανία Κατηγορία:Μουσική στη Φινλανδία Κατηγορία:Μουσική στη Νορβηγία Κατηγορία:Μουσική στη Σουηδία Κατηγορία:Μουσική στην Ισλανδία Κατηγορία:Πολιτισμός των Φερόων Νήσων Κατηγορία:Μουσικά βραβεία
Ποταμιά Αχαΐας
Με το όνομα Ποταμιά υπάρχουν τρεις οικισμοί στην Αχαΐα:
Σημείωση
Υπάρχει ακόμα στην Αχαΐα ο οικισμός Ποταμίτικος Γιαλός, στη Δημοτική Ενότητα Ακράτας.
Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ελληνικών τοπωνυμίων
Κερκίνη (αποσαφήνιση)
Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ελληνικών τοπωνυμίων
Θέσεις ποδοσφαίρου
Στο ποδόσφαιρο, κάθε ένας από τους έντεκα ποδοσφαιριστές κάθε ομάδας παίρνει συγκεκριμένη θέση μέσα στο γήπεδο. Η κάθε ομάδα αποτελείται από ένα τερματοφύλακα και δέκα άλλους ποδοσφαιριστές οι οποίοι καταλαμβάνουν θέσεις στην άμυνα, στο κέντρο και στην επίθεση, ανάλογα με το σύστημα που παίζει κάθε ομάδα. Οι θέσεις αυτές περιγράφουν τον κύριο ρόλο των παικτών και την περιοχή λειτουργίας τους μέσα στο γήπεδο. Κατά τη διάρκεια της εξέλιξης του ποδοσφαίρου, οι τακτικές και τα συστήματα των ομάδων έχουν εξελιχθεί, όπως επίσης και οι θέσεις και τα καθήκοντα των θέσεων των ποδοσφαιριστών.
Η ρευστή φύση του σύγχρονου ποδοσφαίρου υποδηλώνει ότι οι θέσεις στο ποδόσφαιρο δεν μπορούν να οριστούν επίσημα όπως σε άλλα αθλήματα (ράγκμπι, αμερικανικό ποδόσφαιρο). Ακόμα κι έτσι, οι περισσότεροι ποδοσφαιριστές αγωνίζονται σε ένα περιορισμένο εύρος θέσεων σε όλη την καριέρα τους, δεδομένου ότι η κάθε θέση απαιτεί ένα συγκεκριμένο σύνολο δεξιοτήτων. Οι ποδοσφαιριστές που μπορούν να αγωνιστούν άνετα σε διάφορες θέσεις αναφέρονται ως πολυεργαλεία.
Οι θέσεις των ποδοσφαιριστών, πέρα από τον τερματοφύλακα χωρίζονται σε τρεις γενικές κατηγορίες: επιθετικοί, μέσοι και αμυντικοί. Σε κάθε κατηγορία υπάρχουν επιμέρους θέσεις που μπορεί να πάρει κάθε ποδοσφαιριστής, οι οποίες παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί.
Τερματοφύλακας (GK)
thumb|300px|Ένας τερματοφύλακας ενώ αποκρούει την μπάλα. Ο τερματοφύλακας είναι η πιο εξειδικευμένη θέση στο ποδόσφαιρο. Το έργο του τερματοφύλακα είναι κυρίως αμυντικό: να προφυλαχθεί η εστία της ομάδας από παραβίαση (να μην αφήσει την αντίπαλη ομάδα να σκοράρει). Η θέση του τερματοφύλακα είναι η μόνη θέση που ορίζεται από τους κανόνες του παιχνιδιού. Οι τερματοφύλακες είναι οι μόνοι παίχτες που έχουν το δικαίωμα να ακουμπήσουν τη μπάλα με τα χέρια και τους ώμους τους, αλλά μόνο εντός της περιοχής τους. Για το λόγο αυτό πρέπει να φοράνε μπλούζες που τους διακρίνουν από τους υπόλοιπους ποδοσφαιριστές και το διαιτητή. Εάν ένας τερματοφύλακας αποβληθεί ή τραυματισθεί και δεν υπάρχει αναπληρωματικός τερματοφύλακας, τη θέση του αναλαμβάνει ένας από τους υπόλοιπους 10 ποδοσφαιριστές, ο οποίος πρέπει να φορέσει την κατάλληλη ενδυμασία.
Αμυντικοί (DF)
Οι αμυντικοί αγωνίζονται πίσω από τους μέσους και η κύρια ευθύνη τους είναι να παρέχουν υποστήριξη στην ομάδα και να εμποδίσουν την αντίπαλη ομάδα να σκοράρει. Συνήθως παραμένουν στο μισό γήπεδο στο οποίο βρίσκεται η εστία η οποία αμύνουν. Οι ψηλότεροι αμυντικοί κινούνται στη μικρή περιοχή της αντίπαλης ομάδας όταν η ομάδα τους εκτελεί κόρνερ ή ελεύθερο λάκτισμα, όπου υπάρχει πιθανότητα να σκοράρουν με κεφαλιά.
Πολλοί κεντρικοί αμυντικοί έχουν την ικανότητα να παίρνουν τη μπάλα από την άμυνα και να ξεκινούν μια επιθετική προσπάθεια για την ομάδα τους, χάρη στις τακτικές (ανάγνωση παιχνιδιού, πρόβλεψη, τοποθέτηση, αντιμετώπιση) και τεχνικές (μεταβίβαση, αντίληψη του αγωνιστικού χώρου).
Κεντρικός αμυντικός (CB)
Ο ρόλος του κεντρικού αμυντικού είναι να σταματά τους αντίπαλους ποδοσφαιριστές και συγκεκριμένα τους επιθετικούς ώστε να μην σκοράρουν, καθώς και να διώχνουν τη μπάλα από τη μεγάλη περιοχή της ομάδας τους. Όπως λέει και το όνομα τους, αγωνίζονται σε κεντρική θέση. Οι περισσότερες ομάδες έχουν δύο κεντρικούς αμυντικούς, οι οποίοι τοποθετούνται μπροστά από τον τερματοφύλακα. Υπάρχουν δύο κύριες αμυντικές στρατηγικές που χρησιμοποιούνται από τους κεντρικούς αμυντικούς: η άμυνα ζώνης, όπου κάθε κεντρικός αμυντικός καλύπτει συγκεκριμένη περιοχή του πεδίου τους και η στρατηγική man-to-man, όπου κάθε κεντρικός αμυντικός αναλαμβάνει να καλύψει ένα συγκεκριμένο αντίπαλο ποδοσφαιριστή.
Οι κεντρικοί αμυντικοί συνήθως είναι ψηλοί, δυνατοί, με καλές ικανότητες άλματος, κεφαλιάς και ικανότητες προσπέλασης. Οι επιτυχημένοι κεντρικοί αμυντικοί πρέπει επίσης να είναι σε θέση να συγκεντρώνονται, να διαβάζουν καλά το παιχνίδι, να είναι γενναίοι και αποφασιστικοί στη λήψη στην έσχατη λύση του τάκλιν του επιτιθέμενου ποδοσφαιριστή που διαφορετικά μπορεί να σκοράρει. Μερικές φορές, ιδιαίτερα στις μικρότερες κατηγορίες, οι κεντρικοί αμυντικοί επικεντρώνονται λιγότερο στον έλεγχο της μπάλας και στις πάσες, προτιμώντας απλά να διώξουν τη μπάλα σε μια ασφαλή περιοχή.
Λίμπερο (SW)
Ο λίμπερο είναι ένα πιο ευέλικτο είδος κεντρικού αμυντικού που,όπως υποδηλώνει το όνομα του, "τραβάει" την μπάλα, αν ο αντίπαλος καταφέρει να παραβιάσει την αμυντική γραμμή (μεγάλη περιοχή). Η θέση του είναι μάλλον περισσότερο ρευστή από τους υπόλοιπους αμυντικούς που μαρκάρουν τους αντίπαλους ποδοσφαιριστές. Η ικανότητα του λίμπερο να διαβάζει το παιχνίδι είναι ακόμη πιο σημαντική σε σχέση με τον κεντρικό αμυντικό. Η ποδοσφαιρική τακτική κατενάτσιο, που χρησιμοποιείτο στο ιταλικό ποδόσφαιρο τη δεκαετία του '60, χρησιμοποιούσε κυρίως αμυντικό λίμπερο.
Ο Γερμανός αρχηγός Φραντς Μπεκενμπάουερ είναι ευρέως αποδεκτός ως ο εφευρέτης του λίμπερο και ένας από τους καλύτερους παίχτες στη θέση αυτή.
Πλάγιοι αμυντικοί (δεξιός RB και αριστερός LB)
Ο δεξιός και αριστερός πλάγιος αμυντικός ) είναι οι αμυντικοί των πτερύγων, όχι όμως όπως οι αμυντικοί χαφ. Είναι οι δεύτεροι πιο κοινοί αμυντικοί (μετά τους κεντρικούς αμυντικούς). Οι αμυντικοί αυτοί προστατεύουν τις πλάγιες πλευρές του γηπέδου αλλά δεν ανεβαίνουν στην επίθεση όπως οι αμυντικοί χαφ.
Αμυντικοί μέσοι (δεξιό RWB και αριστερό LWB)
Οι αμυντικοί μέσοι  είναι αμυντικοί με έμφαση στην επίθεση. Χρησιμοποιούνται κυρίως στο σύστημα 3–5–2 και θα μπορούσαν επομένως να θεωρηθούν ως τμήμα της μεσαίας γραμμής. Αλλά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και στο σύστημα 5-3-2 και έτσι έχουν ένα πιο αμυντικό ρόλο.
Στην εξέλιξη του σύγχρονου παιχνιδιού, τα αμυντικά χαφ είναι ο συνδυασμός ακραίου μέσου. Ως εκ τούτου, είναι μια από τις πιο απαιτητικές θέσεις στο σύγχρονο ποδόσφαιρο. Τα αμυντικά χαφ είναι συχνά πιο τολμηροί από τους πλάγιους αμυντικούς και αναμένεται να δώσουν πλάτος, ειδικά σε ομάδες χωρίς ακραίους μέσους. Ένα αμυντικό χαφ πρέπει να έχουν εξαιρετικές αντοχές και να αμύνονται εξαιρετικά απέναντι στις επιθέσεις των αντιπάλων από τις πτέρυγες. Ο αμυντικός μέσος συνήθως τοποθετείται ώστε να καλύψει τις προόδους των αμυντικών χαφ.
Μέσοι (MF)
Οι μέσοι είναι ποδοσφαιριστές των οποίων η θέση είναι μεταξύ των επιθετικών και των αμυντικών. Το κύριο καθήκον τους είναι να διατηρήσουν την κατοχή της μπάλας, να παίρνουν την μπάλα από τους αμυντικούς και να την παραχωρούν στους επιθετικούς. Οι περισσότεροι προπονητές τοποθετούν τουλάχιστον ένα μέσο για τη διάλυση των επιθέσεων των αντιπάλων, ενώ οι υπόλοιποι αναλαμβάνουν τη δημιουργία γκολ ή έχουν ίσες υπευθυνότητες μεταξύ άμυνας και επίθεσης. Οι μέσοι αναμένεται να καλύψουν πολλούς τομείς στο γήπεδο, αλλά μπορούν κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού να βοηθήσουν στην άμυνα ή στην επίθεση.
Αμυντικός μέσος (κεντρικός) (DM)
Ο αμυντικός μέσος (συνήθως αφορά κεντρικό αμυντικό μέσο) τοποθετείται μπροστά από τους αμυντικούς, ώστε να παρέχει πιο σταθερή άμυνα, αποτελώντας τροχοπέδη στην ελευθερία των αντιπάλων να επιτεθούν. Ο αμυντικός μέσος κρατάει την μπάλα και μαρκάρει τους αντίπαλους επιθετικούς και αμυντικούς. Επίσης, βοηθάνε και στην τακτική π.χ. οδηγώντας τους κεντρικούς επιθετικούς έξω από τις πτέρυγες όπου έχουν λιγότερη επιρροή καλύπτοντας τις θέσεις του.
Αν και τα καθήκοντα του κεντρικού αμυντικού μέσου είναι κυρίως αμυντικά, ορισμένοι κεντρικοί αμυντικοί μέσοι αναπτύσσονται ως οργανωτές παιχνιδιού, χάρη στην ικανότητά τους να καθορίζουν το ρυθμό με το πέρασμα τους. Δεδομένου ότι δεν είναι εξειδικευμένοι αμυντικοί. συνήθως υποστηρίζονται από ένα πιο αμυντικογενή μέσο.
Οι κεντρικοί αμυντικοί μέσοι πρέπει να διαθέτουν την αίσθηση της καλής τοποθέτησης στο γήπεδο, ικανότητες αντιμετώπισης και αναμονής (των παιχτών και των κινήσεων της μπάλας). Επίσης, πρέπει να διαθέτουν καλές δεξιότητες περάσματος και την ικανότητα να κρατούν την μπάλα στη μεσαία γραμμή κάτω από συνεχή πίεση. Το σημαντικότερο είναι να διαθέτουν μεγάλη αντοχή, αφού είναι οι παίχτες που καλύπτουν τις μεγαλύτερες αποστάσεις σε ένα επαγγελματικό παιχνίδι ποδοσφαίρου.
Μερικοί κεντρικοί αμυντικοί μέσοι είναι σε θέση να παίζουν «box to box» χρησιμοποιώντας τις δυνάμεις τους, την ικανότητα προσπεράσματος τους και την ευχέρεια τους να επηρεάζουν το ρυθμό παιχνιδιού της ομάδας τους. και, ως κανόνα και όχι εξαίρεση, χρησιμοποιούν τη δύναμή τους, περνώντας από την ικανότητά τους, και ο ρυθμός εργασίας τους για να επηρεάσει το παιχνίδι της ομάδας τους.
Επιθετικός μέσος (AM)
Ένας επιθετικός μέσος τοποθετείται σε πιο προωθημένη θέση στο κέντρο, συνήθως πίσω από τους επιθετικούς. Αυτοί οι παίκτες συνήθως χρησιμεύουν ως άξονας για την επίθεση της ομάδας. Ο κύριος ρόλος του κεντρικού επιθετικού μέσου είναι να δημιουργεί ευκαιρίες για επίτευξη γκολ. Ο επιθετικός μέσος είναι σημαντική θέση η οποία απαιτεί να διαθέτει ο παίκτης ανώτερες τεχνικές ικανότητες όσο αφορά τη διέλευση αλλά και την ικανότητα να διαβάζει την αντίπαλη άμυνα, προκειμένου να δώσει πάσες, που θα διαπεράσουν την αντίπαλη άμυνα, στους επιθετικούς.
Πλάγιος μέσος (αριστερός LM ή δεξιός RM)
Oι ακραίοι μέσοι πρέπει να έχουν καλή τεχνική της μπάλας και μεγάλη ταχύτητα ώστε να μπορούν να περάσουν τους ακραίους αμυντικούς με μια καλή ντρίπλα και να κάνουν ένα άνοιγμα προς την άκρη της περιοχής ώστε να έχουν την ευκαιρία να δημιουργήσουν μια σέντρα η να συνεχίσουν την κούρσα προς την καρδιά της περιοχής για την επίτευξη γκολ. Επίσης πρέπει να είναι σε θέση όταν αμύνεται η ομάδα να κάνουν μια καλή άμυνα στο κέντρο ώστε να μην περάσουν οι ακραίοι επιθετικοί ή οι ακραίοι μέσοι .Ένας ακραίος μέσος πρέπει να ελέγχει την αριστερή,δεξιά πτέρυγα και να είναι ευέλικτος στην έμφαση προς την επίθεση και την επίτευξη γκολ. Μερικοί ακραίοι μέσοι με μεγάλη ικανότητα ντρίπλας και τεχνικής χρησιμοποιούνται και ως ακραίοι επιθετικοί.