cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μέρι Λου Τζέπσεν
Pixel Qi
Μετά από 3 χρόνια με το OLPC, στις αρχές του 2008, το άφησε για μία κερδοσκοπική εταιρία, το Pixel Qi, για να εμποροποιήσει κάποιες από τις τεχνολογίες που εφηύρε στο OLCP. Η επιχείρηση Pixel Qi's βασίζεται στην ιδέα πως η οθόνη είναι το πιο σημαντικό εξάρτημα κάθε φορητής συσκευής. Οι οθόνες της Pixel Qi είναι διαθέσιμες σε μερικές δωδεκάδες προϊόντα και μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας από την οθόνη. που τώρα ευθύνεται για το 90% της κατανάλωσης ενέργειας στο Apple iPad, και το 70% σε ένα οποιοδήποτε κινητό τηλέφωνο.
Solve for X
Η Μέρι Λου Τζέπσεν ήταν μία από τους πρώτους συνεισφέροντες στο project της Google "Solve for X" με την ιδέα τής της "φαντασίας του ματιού του εγκεφάλου"
Google X
Η Τζέπσεν εντάχθηκε στην Google X το 2013 σαν αρχηγός της διαίρεσης οθόνης.
Το Wall Street Journal αναφέρει ότι ανάμεσα στα project της εκεί δημιούργησε την Google Lego TV: Οθόνες αποτελούμενες από μικρότερες οθόνες που ενώνονται μεταξύ τους σαν κομμάτια lego ώστε να δημιουργηθούν τεράστιες, αδιάλειπτες εικόνες και "live τοίχοι"ή εικονική πραγματικότητα χωρίς να χρειάζεται να φορεθεί κάτι στο σώμα ή το πρόσωπο.
Βραβεία
Η Τζέπσεν έχει κερδίσει πολλά βραβεία όπως:
Έχει βραβευτεί πολλές φορές και για τη δουλειά της στο One Laptop per Child, και έχει αναφερθεί σε πολλές άλες "τοπ" λίστες σχετικές από τις Fast Company, New York Times, IEEE Spectrum και άλλες. Επίσης είναι η δήμαρχος του "τετραγώνου" στο Εστιατόριο και μπαρ του Καρνέγκι στο Ταϊπέι, στο Ταϊβάν, και έχει πει "ειλικρινά έρχομαι εδώ μόνο για το φαγητό"
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανοί επιχειρηματίες Κατηγορία:Εφευρέτριες
Νάια
Νάια ονομάζονταν οι αγώνες που γίνονταν προς τιμήν του Δία κάθε 4 χρόνια στην Αρχαία Δωδώνη από τον 3ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ. Στα Νάια γινόταν γυµνικοί και δραµατικοί αγώνες, αλλά και πιθανότατα µουσικοί αγώνες και αρµατοδροµίες, ενώ ακόμη αργότερα κατά τους ρωµαϊκούς χρόνους στο θέατρο γινόταν και θηριοµαχίες.
Από τις επιγραφές της Δωδώνης, αναφέρονται τα αξιώματα Ναΐαρχος, Αγωνοθέτης και Ναϊκοί Εύθυνοι καθώς και τα αθλήματα πάλη, παγκράτιο, πυγμαχία και πένταθλον.
Γραπτές µαρτυρίες πιστοποιούν ότι λάμβαναν χώρα δραµατικοί αγώνες και αναφέρεται η διδασκαλία τραγωδίας του Ευριπίδη (Αρχέλαος) και της άγνωστης τραγωδίας Αχιλλεύς του Χαιρήµονος.
Επειδή πιστευόταν ότι ο Δίας κατοικούσε στις ρίζες της ιερής φηγού (βελανιδιάς), γι' αυτό ονομάστηκε Νάιος Δίας, από το ρήμα "ναίω" = κατοικώ και στη συνέχεια η εορτή του "Νάια".
Τα Νάια πιθανότατα καθιερώθηκαν κατά την περίοδο της βασιλείας του Πύρρου (297-272 π.Χ.) και από ενεπίγραφη μαρτυρία προκύπτει ότι συνέχισαν να τελούνται ως το 240/241 µ.Χ. Θεωρείται ότι συνεχίστηκαν ως το τέλος του 4ου αι. μ.Χ. όταν σταμάτησαν να τελούνται ως εθνική εορτή με την επικράτηση του χριστιανισµού.
Τα Νάια είναι μια από τις έξι διοργανώσεις που αναφέρονται στο μηχανισμό των Αντικυθήρων και συγκεκριμένα με το όνομα Νάα, τα οποία γίνονταν στο ίδιο έτος με τα Νέμεα, το επόμενο έτος από τα Ολύμπια (τους Ολυμπιακούς Αγώνες) και το προηγούμενο έτος από τα Πύθια.
Αναφορές
Κατηγορία:Αθλητικές διοργανώσεις στην αρχαία Ελλάδα Κατηγορία:Αρχαία Δωδώνη
Κάρλελι
thumb|Η Κεντρική Ελλάδα στις αρχές του 19ου αιώνα, Το σαντζάκι του Κάρλελι στην κάτω αριστερή γωνία Το Κάρλελι (τουρκικά: Karlıeli) ήταν η τουρκική ονομασία της Αιτωλοακαρνανίας και αποτελούσε διοικητική διαίρεση (σαντζάκι) της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που δημιουργήθηκε περίπου γύρω στο 1480 και καταργήθηκε το 1821 μετά την Ελληνική Επανάσταση.
Ονομασία
Το όνομα στα τουρκικά, Karlıeli ή Karli-ili, σημαίνει «γη του Καρόλου», και προέρχεται από τους τελευταίους χριστιανούς ηγεμόνες της περιοχής προ της οθωμανικής κατάκτησης, είτε τον Κάρολο Α΄ Τόκκο (1386-1430), είτε τον ανιψιό και διάδοχό του, Κάρολο Β΄ Τόκκο (1430-1448).
Ιστορία
Διαμορφώθηκε ως διοικητική ενότητα (λιβάς ή σαντζάκι) μεταξύ του 1475 και του 1489, πρώτα ως μέρος του μπεηλερμπεηκιού Ρωμυλίας, και αργότερα, πιθανώς γύρω στο 1550, υπό την διοίκηση του μπεηλερμπεηλικού του Αρχιπελάγους, που ιδρύθηκε το 1533 και υπαγόταν απευθείας στον αρχιναύαρχο του οθωμανικού στόλου, τον Καπουδάν Πασά.
Οι γεωγράφοι του 17ου αιώνα Χατζή Χαλιφά και Εβλιγιά Τσελεμπί αναφέρουν ότι η επαρχία περιλάμβανε έξι καζάδες: Αγίας Μαύρας (Λευκάδα), Βόνιτσα, Ενκιλί Καστρί (Αγγελόκαστρο), Εξιμέρε (Ξηρόμερο), Άλτο (Βάλτος), και Ιμραχόρ (Βραχώρι, σημ. Αγρίνιο). Ο Χατζή Χαλιφά προσθέτει, επίσης, την Πρέβεζα, αλλά αυτό είναι ίσως λάθος, δεδομένου ότι ο Εβλιγιά δεν την αναφέρει. Όσον αφορά την κατανομή της γης, το 1534 το Σαντζάκι καταγράφεται ότι περιλάμβανε έξι ζιαμέτια και 124 τιμάρια, ενώ ο Χατζή Χαλιφά το 1656 αναφέρει έντεκα ζιαμέτια και 119 τιμάρια, ενώ η γη που έχει εκχωρηθεί στον κυβερνήτη (χας) παρήγαγε έσοδα ύψους 264.000 ακτσέδων.
Η έδρα του κυβερνήτη ή σαντζάκμπεη ήταν στο Αγγελόκαστρο μέχρι τα τέλη του 17ου αιώνα, όταν καταστράφηκε από τους Ενετούς κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Μορέως. Η πρωτεύουσα στη συνέχεια μετακινήθηκε στο Βραχώρι, το οποίο ο Εβλιγιά το περιγράφει ως μια ευημερούσα πόλη με 300 σπίτια κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του το 1688.
Η Αγία Μαύρα και η Βόνιτσα κατακτήθηκαν από τους Ενετούς το 1684 κατά τα πρώτα στάδια του πολέμου του Μορέως και αποδόθηκαν σε αυτούς στη Συνθήκη του Κάρλοβιτς το 1699. Την ίδια περίπου περίοδο το Μεσολόγγι και Ανατολικό ανεπίσημα αποσπάστηκαν από το καζά του Αγγελοκάστρου και έγιναν ξεχωριστό βοεβοδαλίκι. Από τις αρχές του 18ου αιώνα και μετά το σαντζάκι διοικείται από μουτεσελλίμη παρά από σαντζάκμπεη.
Από το 1788 ο Αλή Πασάς προσπάθησε να αποκτήσει τον έλεγχο του σαντζακίου παρεμβαίνοντας στη διακυβέρνησή του. Τον Οκτώβριο του 1798 εισέβαλε στην επαρχία ενώ ο μουτεσελλίμης κατέφυγε στην ακρόπολη της Βόνιτσας. Η οθωμανική κυβέρνηση αντέδρασε παραχωρώντας ολόκληρο το σαντζάκι, εκτός από το βοεβοδαλίκι Μεσολογγίου, ως προσωπικό φέουδο (χας) στη βαλιδέ σουλτάνα Μιχρισάχ, μητέρα του Σουλτάνου Σελίμ Γ'. Το 1809 όμως, πιθανώς λόγω του θανάτου της Μιχρισάχ το προηγούμενο έτος, ο Αλή Πασάς κατάφερε να αποκτήσει τον έλεγχο του σαντζακίου, το οποίο διατήρησε μέχρι που τηεν αποκήρυξή του 1820 από τον Σουλτάνο το 1820. Λίγο μετά η περιοχή πήρε μέρος στην Ελληνική Επανάσταση, με την πόλη του Μεσολογγίου να παίζει καθοριστικό ρόλο στον αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία. Το σύνολο του σαντζακίου έγινε μέρος της Ελλάδας όταν αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητο βασίλειο.
Επιπλέον ανάγνωση
Κατηγορία:Σαντζάκια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Ευρώπη Κατηγορία:Οθωμανική διοικητική διαίρεση της Ελλάδας Κατηγορία:Ιστορία της Αιτωλοακαρνανίας
Πιέτρο ντι Ντομένικο
Ο Πιέτρο ντι Ντομένικο (Pietro di Domenico), γνωστός και ως Πιέτρο ντι Ντομένικο ντα Σιένα (1457–1506) ήταν Ιταλός ζωγράφος της Αναγέννησης.
Λίγα είναι γνωστά για τον βίο του. Γεννήθηκε, εργάστηκε και έζησε όλα του τα χρόνια στη Σιένα και η τεχνοτροπία του ακολουθεί τις γραμμές της Σχολής της Σιένα, ενώ είναι εμφανής η επιρροή του ζωγράφου Λούκα Σινιορέλλι (Luca Signorelli). Κατά κύριο λόγο φιλοτέχνησε έργα θρησκευτικού περιεχομένου για εκκλησίες της πόλης του. Ένα από τα έργα του αποτελεί μέρος της συλλογής του York Museums Trust.
Απεβίωσε στη Σιένα το 1506.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιταλοί ζωγράφοι Κατηγορία:Σχολή της Σιένα
Φραν Γέσενκο
Αφού παρακολούθησε το λύκειο στη Λιουμπλιάνα, ο Γέσενκο εγγράφηκε στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και αποφοίτησε το 1902. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, έγινε δάσκαλος σε δύο ανατολίτικους πρίγκιπες στο κολέγιο Τερεσιάνουμ της Βιέννης για αγόρια, αργότερα επίσης υπηρετούσε με αυτήν την ιδιότητα για τον κόμη Μερβέλντ. Η θέση του του έδωσε την ευκαιρία να ταξιδέψει σε όλη την Ευρώπη και αργότερα στην Αίγυπτο, όπου σπούδασε τη χλωρίδα της ερήμου. Το 1909, έγινε βοηθός έρευνας υπό τον Έριχ φον Τσέρμακ στο Κολέγιο Γεωργίας (Hochschule für Bodenkultur, τώρα Πανεπιστήμιο Φυσικών Πόρων και Επιστημών Ζωής ) στη Βιέννη, και λέκτορας το 1913.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου του στη Βιέννη, ο Γέσενκο ξεκίνησε αρκετές μελέτες σχετικά με τον υβριδισμό των φυτών υπό την επίβλεψη του Έριχ φον Τσέρμακ, την απόκτηση γόνιμων υβριδίων μεταξύ διαφορετικών ποικιλιών σίτου και σίκαλης με τη βοήθεια του backcrossing και τη μελέτη των χαρακτηριστικών τους σε σχέση με τις αρχές του Μέντελ. Πρότεινε ότι η μειωμένη γονιμότητα των υβριδίων ήταν συνέπεια της χρωμοσωμικής ασυμβατότητας, καθώς και μορφολογικών διαφορών. Με αυτό, ήταν ένας από τους πρωτοπόρους των μελετών για τα Τριτικάλε και τα γενετικά υβρίδια γενικά.
Το έργο του διακόπηκε από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά τη διάρκεια του οποίου ο Γέσενκο στάλθηκε στο Ανατολικό Μέτωπο, όπου τραυματίστηκε και φυλακίστηκε. Μετά τον πόλεμο, επέστρεψε στην πατρίδα του, για να γίνει λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ (Κροατία) και πλήρης καθηγητής το 1920. Εν τω μεταξύ, εργάστηκε για τη δημιουργία ενός βοτανικού ινστιτούτου στη Λιουμπλιάνα και το 1921 έγινε ο πρώτος καθηγητής βοτανικής στο νεοσύστατο Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνα. Συνέχισε επίσης τις σπουδές του σχετικά με τα υβρίδια φωτών και βοήθησε στην ίδρυση ερευνητικού σταθμού στο Μπελτίντσι.
Εκτός από τη γενετική των φυτών, ο Γέσενκο ήταν αξιοσημείωτος ως ένας από τους υποστηρικτές του Εθνικού Πάρκου Τρίγκλαβ, το μοναδικό εθνικό πάρκο στη Σλοβενία σήμερα και ένα από τα πρώτα στην Ευρώπη. Το 1924 ιδρύθηκε το Πάρκο Προστασίας των Άλπεων και ο Γέσενκο οριοθέτησε μέρος των συνόρων του με τους μαθητές του. Συνήθιζε να περνά καλοκαίρια εκεί, μελετώντας την αλπική χλωρίδα με μαθητές και συμβάλλοντας στη μόνιμη νομική προστασία της περιοχής, η οποία εξασφαλίστηκε μόνο το 1981, πολύ μετά το θάνατο του Γέσενκο. Πέθανε το καλοκαίρι του 1932 μετά από ατύχημα ορειβασίας στο βράχο Κομαρτσά ενώ έκανε τις σπουδές του εκεί. Με σπασμένη πλάτη, μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο στη Λιουμπλιάνα, όπου πέθανε στις 14 Ιουλίου.
Το βραβείο που δόθηκε από τη σχολή Βιοτεχνολογίας από το 1972 ονομάζεται προς τιμήν του (Jesenkovo priznanje), όπως και ένας δρόμος στη Λιουμπλιάνα και το Μονοπάτι τριών χιλιομέτρων Γέσενκο στο λόφο Ρόζνικ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου της Βιέννης Κατηγορία:Σλοβένοι επιστήμονες
Επεισόδιο του Αυλώνα
Το επεισόδιο του Αυλώνα ή η μάχη στη βάση του Αυλώνα (Sulmi ndaj pranisë detare sovjetike) ήταν μια στρατιωτική επίθεση της Αλβανίας εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης στη Μεσόγειο Θάλασσα. Ήταν ένα σημαντικό γεγονός στην ιστορία της Αλβανίας που έλαβε χώρα το 1961. Σηματοδότησε το αποκορύφωμα των πολιτικών και στρατιωτικών εντάσεων μεταξύ Αλβανίας και Σοβιετικής Ένωσης, που οδήγησαν στην απομάκρυνση των σοβιετικών δυνάμεων από την Αλβανία.
Ιστορικό και πρελούδιο (1945-1961)
Ωστόσο, στις αρχές της δεκαετίας του '60, δημιουργήθηκε ένα ρήγμα μεταξύ της Αλβανίας και της Σοβιετικής Ένωσης ως αποτέλεσμα των διαφόρων απόψεων που είχαν να κάνουν για τον τρόπο που ερμήνευαν τον Μαρξισμό-Λενινισμό και της καλύτερης μεθόδου για την εφαρμογή του κομμουνισμού σε παγκόσμια κλίμακα. Η Αλβανία επέκρινε την ΕΣΣΔ διότι ήταν πολύ φιλική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους της και απέρριψε την προσέγγιση ύφεσης που ακολουθούσε η Σοβιετική Ένωση με τη Δύση.
Την περίοδο 1960–61, ο τότε πρόεδρος της Αλβανίας Ενβέρ Χότζα προκάλεσε ρήξη με την Σοβιετική Κυβέρνηση αφού ευθυγράμμισε τις ένοπλες δυνάμεις του με την Κίνα. Ο Χρουστσόφ είχε την ελπίδα πως η Αλβανία θα του χρησίμευε ως στρατιωτική βάση στη Μεσόγειο Θάλασσα για "όλες τις σοσιαλιστικές χώρες" και παρείχε εξοπλισμό και εκπαίδευση στον αλβανικό στρατό, ο οποίος θα περιλάμβανε έναν στόλο δώδεκα υποβρυχίων. Ως αποτέλεσμα του ρήγματος, η Σοβιετική Ένωση επέβαλε οικονομικές κυρώσεις στην Αλβανία, απέσυρε οκτώ από τα δώδεκα υποβρύχια, διέλυσε τις σοβιετικές ναυτικές εγκαταστάσεις στο αλβανικό λιμάνι της Αυλώνας, συμμετείχε σε πολεμικές ανταλλαγές με την αλβανική ηγεσία και ενθάρρυνε τους φιλο-μοσκοβικούς ηγέτες στην Αλβανία να πραξικόπημα κατά του Χότζα. Μεταξύ των αρχηγών της συνωμοσίας ήταν ο αντιναύαρχος Τέμε Σάικο, ένας ανώτερος αξιωματικός του Αλβανικού Πολεμικού Ναυτικού. Αν και η απόσυρση των υποβρυχίων ήρθε λίγο μετά την ανακοίνωση μιας δίκης κατά του Σάικο, δεν πρέπει να υποτεθεί ότι οι Αλβανοί είχαν ωθήσει τους Σοβιετικούς να αποσυρθούν.
Η σοβιετική θέση στη Μεσόγειο Θάλασσα
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Σοβιετική Ένωση προσπαθούσε να αυξήσει τη στρατιωτική της παρουσία και την επιρροή της εκτός συνόρων, κυρίως στην περιοχή της Μεσογείου Θάλασσας. Η ύπαρξη των Σοβιετικών Ενόπλων Δυνάμεων στη Μεσόγειο αποσκοπούσε κυρίως στην αντιμετώπιση των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ, που διατηρούσαν μια αρκετά μεγάλη ναυτική παρουσία στην περιοχή. Η Σοβιετική Ένωση είχε καταφέρει την αύξηση της ναυτικής της παρουσίας στη Μεσόγειο. Η Αλβανία ήταν ένα παράδειγμα αυτού, δίνοντας στη Σοβιετική Ένωση ένα τμήμα της ακτογραμμής της ως μέρος της ταχείας ώθησης των Σοβιετικών στη Μεσόγειο. Αν και ήταν σχετικά ασήμαντη πολιτικά και οικονομικά για τη Σοβιετική Ένωση, η Αλβανία επέτρεψε στη χώρα να δημιουργήσει μια ισχυρή στρατιωτική βάση στην οποία στέγαζε πεζοναύτες και μεγαλύτερες βάσεις για τα αντιτορπιλικά του Σοβιετικού Ναυτικού.
Η επίθεση και η αποχώρηση του Σοβιετικού Ναυτικού
Μετά από αυτά τα γεγονότα, ο Νικίτα Χρουστσόφ αναζήτησε εκδίκηση από την Αλβανία. Το 1962 συνεργάστηκε με τα μέλη του Συμφώνου της Βαρσοβίας για το πώς θα μπορούσαν να εισβάλουν στην Αλβανία. Ωστόσο, αυτό το σχέδιο περιορίστηκε από την έλευση της Κρίσης των Πυραύλων της Κούβας.
Συνέπειες
Οδήγησε στην απομάκρυνση των Σοβιετικών δυνάμεων από την Αλβανία. Κατά τη διάρκεια της επίθεσης αρκετοί Σοβιετικοί ναύτες σκοτώθηκαν από τις Αλβανικές Ένοπλες Δυνάμεις. Μετά το περιστατικό, οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Αλβανίας και Σοβιετικής Ένωσης διακόπηκαν και ως αποτέλεσμα αυτού η Σοβιετική Ένωση έχασε την πρόσβαση στη Μεσόγειο στις αλβανικές ακτές.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ψυχρός Πόλεμος
Η Μεγάλη Σύγκρουση
Η Μεγάλη Σύγκρουση (γερμανικά: Krieg der Träume) είναι μια σειρά δραματικού ντοκιμαντέρ από τους Γιαν Πέτερ και Γκούναρ Ντέντιο. Η σειρά είναι η συνέχεια του 14 - Ημερολόγια του Μεγάλου Πολέμου (2014) και αφηγείται τις προσωπικές ιστορίες δεκατριών ανθρώπων από την Ευρώπη την εποχή του μεσοπολέμου. Η σειρά ήταν τμήμα του εγχειρήματος "Σύγκρουση των Μελλόντων" (Clash of Futures). Πέρα από τη σειρά, το εγχείρημα περιλάμβανε ένα θεατρικό και ένα ραδιοφωνικό έργο, ένα βιβλίο, διάφορες ειδικές εκδηλώσεις σε όλη την Ευρώπη και μια εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στην 100ή επέτειο της λήξης του Α΄ ΠΠ, η σειρά οχτώ επεισοδίων έκανε πρεμιέρα στις 11 Σεπτεμβρίου 2018 στο Arte.
Υπόθεση
Η σειρά αφηγείται την ιστορία της Ευρώπης από το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι την γερμανική εισβολή στην Πολωνία τον Σεπτέμβριο του 1939. Αυτή η πολύγλωσση σειρά δραματικών ντοκιμαντέρ συμπυκνώνει την ιστορία στην υποκείμενη εμπειρία των ατόμων. Επικεντρώνεται στην τύχη δεκατριών ατόμων από εννιά χώρες. Οι πρωταγωνιστές συμπεριλαμβάνουν τον κομμουνιστή Χανς Μπάιμλερ, την ηθοποιό του βουβού κινηματογράφου Πόλα Νέγκρι, τον μετέπειτα διοικητή του Άουσβιτς Ρούντολφ Ες και την γαλλίδα αναρχικό Μέι Πικερέ. Επίσης στην σειρά υπάρχει η συνέχεια της ιστορίας της Ρωσίδας στρατιώτισσας Μαρίνα Γιούρλοβα (η οποία κατατάχθηκε στον στρατό στα 14 έτη) και του πολεμικού ανταποκριτή Τσαρλς Έντουαρντ Μόνταγκιου από το 14 - Ημερολόγια του Μεγάλου Πολέμου (2014).
Παραγωγή
Η πηγή του σεναρίου ήταν τα ημερολόγια, τα γράμματα και τα απομνημονεύματα των πρωταγωνιστών. Η σειρά είναι συμπαραγωγή των LOOKSfilm (Γερμανία), IRIS Group (Λουξεμβούργο) και Les Films d'Ici (Γαλλία) με την Fortis Imaginatio (Γερμανία), σε σύνδεση με την Wajda Studio (Πολωνία). Τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ έλαβαν χώρα στο Λουξεμβούργο, τη Γαλλία, το Βέλγιο και τη Γερμανία.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γερμανικές τηλεοπτικές σειρές
Αφέντρικα
right|thumb|200px|Τα ερείπια της Αφέντρικας Αφέντρικα ή Ουρανία είναι μεσαιωνική ερειπωμένη πόλη που βρίσκεται στη χερσόνησο της Καρπασίας. Ήταν παραθαλάσσια πόλη που καταστράφηκε είτε κατά την περίοδο των αραβικών επιδρομών του 8ου και 9ου αιώνα είτε αργότερα κατά τον 13ο αι. λόγω των συχνών πειρατικών επιδρομών. Οι κάτοικοί της την εγκατέλειψαν κι εγκαταστάθηκαν στο εσωτερικό της χερσονήσου φτιάχνοντας την κωμόπολη του Ριζοκαρπάσου σε απόσταση περίπου δέκα χιλιομέτρων. Ακόμα και σήμερα ο επισκέπτης μπορεί να διακρίνει τα ερείπια δεκάδων οικιών, ενώ διασώζεται η εκκλησία της Παναγίας της Αφέντρικας που κατασκευάστηκε πάνω στα ερείπια τρίκλιτου ναού γοτθικής τεχνοτροπίας, απέναντι από τα απομεινάρια ενός σταυροειδούς με τρούλο ορθόδοξου ναού. right|thumb|200px|Ερείπια ορθοδόξου ναού της Αφέντρικας Η πόλη ήταν γνωστή στην αρχαιότητα με το όνομα Ουρανία με το οποίο αναφέρεται από τους Διόδωρο Σικελιώτη, ο οποίος γράφει ότι το 307 Π.Χ. ο Δηµήτριος Πολιορκητής την πολιόρκησε και την κατέλαβε. Η Αφέντρικα βρίσκεται ανατολικά από τον ναό του Άγιο Φίλωνα κι απέχει απ' αυτόν περίπου εννέα χιλιόµετρα.
Πηγές
Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Κύπρου
Κατηγορία:Μεσαιωνική Κύπρος
Ρώμος Φιλύρας
Ο Ρώμος Φιλύρας (Κιάτο Κορινθίας, 1888 /1898 – Χαϊδάρι, 9 Σεπτεμβρίου 1942) ήταν Έλληνας ποιητής.thumb|200px| Χειρόγραφο του Ρώμου Φιλύρα. Διακρίνεται η σφραγίδα του Δρομοκαϊτειου Θεραπευτηρίου.
Το πραγματικό του όνομα ήταν '''Ιωάννης (Γιάγκος) Β. Οικονομόπουλος'''. Γεννήθηκε (σύμφωνα με τα στοιχεία του ληξιαρχείου) το 1888/ 1898 στο Κιάτο (αναφέρεται και το Δερβένι ως τόπος γέννησης) και πέθανε στην Αθήνα. Μορφώθηκε κατ' οίκον από τον πατέρα του, που ήταν εκπαιδευτικός. Στα 14 του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα όπου εργάστηκε σε αθηναϊκές εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Παράλληλα άρχισε να γράφει ποιήματα («Το Δερβένι μας») αλλά και μερικά πεζογραφήματα. Πέρασε πολλές περιπέτειες και μεταπτώσεις σ' όλο τον υγιή του βίο. Το 1920, συνεπεία αφροδίσιου νοσήματος, άρχισε να εμφανίζει προβλήματα στην ψυχική του υγεία. Το 1927 κλείστηκε στο Ψυχιατρείο, όπου παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του.
Δεν σταμάτησε να γράφει, άλλοτε καλά και στρωτά κι άλλοτε παντελώς αλλοπρόσαλλα ποιήματα, τα οποία έγραφε σε χαρτί του ψυχιατρείου και τα χάριζε αφειδώς στους επισκέπτες. Πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου 1942 στο Δρομοκαΐτειο Θεραπευτήριο.
Στην ποίησή του διαφαίνεται η πρόθεσή του να χρησιμοποιήσει νέες λυρικές φόρμες αλλά και φραστικούς νεωτερισμούς, ενώ δεν λείπουν η μουσικότητα και ο ρομαντισμός. Συχνά στα ποιήματά του υπάρχει η αίσθηση της πικρίας και της απογοήτευσης, των ματαιωμένων προσδοκιών, που απορρέει από την προσποιητή ευθυμία των πρόσκαιρων απολαύσεων, η οποία γίνεται αντιληπτή ως σπατάλη και στέρηση εσωτερική. Η δυσαρμονική αυτή αίσθηση εκφράζεται, όχι με τον υψωμένο τόνο των ποιητών που είχαν επηρεαστεί από τον Παλαμά, αλλά με λεξιλόγιο καθημερινό, το οποίο ενίοτε αποκλίνει από την καθιερωμένη ποιητική γλώσσα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Νεοέλληνες ποιητές Κατηγορία:Γενιά του ’20
Λυκάνθρωποι του Οσράιγκε
thumb|upright=1.5|Απεικόνιση των λυκανθρώπων του Οσράιγκε, από την [[Ιουερνική Τοπογραφία του Γεράλδου της Ουαλίας, περί του 1200]]
Υπόβαθρο
Οι λύκοι, αν και πλέον εξαφανισμένοι στην Ιρλανδία, κάποτε ήταν πολυάριθμοι· οι Ιρλανδοί λέγεται ότι μαστίζονταν από τα ζώα αυτά και εξέθρεψαν ένα ιδιαίτερο είδος σκύλου, το Ιρλανδέζικο κυνηγόσκυλο, για να τους κυνηγούν. Μέχρι και το 1650, λέγεται ότι το Κόουλρεϊν είχε δεχθεί επίθεση από αγέλη πεινασμένων λύκων. Ο λύκος είχε μια μακρόχρονη θέση στον ιρλανδικό πολιτισμό, και η ιρλανδική λογοτεχνία σε όλη τη μεσαιωνική περίοδο συνέδεε τους πολεμιστές με τους λύκους. Προέβαλλαν έναν συνδυασμό αγριάδας, ξέφρενης συμπεριφοράς, απρόβλεπτης και πρωτόγονης ζωώδους συμπεριφοράς, σεξουαλικής ικανότητας και πολεμικής γενναιότητας.
Στο ιρλανδικό λογοτεχνικό μυαλό, οι λύκοι ήταν ιδιαίτερα στενά συνδεδεμένοι με τις πρακτικές των φιάννα, ομάδα πολεμιστών ακτημόνων νεαρών ανδρών που ζούσαν τον περισσότερο καιρό στην άγρια φύση και θεωρούνταν ότι ζούσαν κοντά σε υπερφυσικές δυνάμεις. Οι πολεμιστές απεικονίζονταν συχνά με κυνοειδή χαρακτηριστικά και μοιράζονταν ένα κοινό μοτίβο με την άγρια, ατημέλητη ή γυμνή εμφάνιση. Συχνά απεικονίζονταν ως λύκοι, κυνηγώντας τόσο ζώα όσο και ανθρώπους, και μπορεί να φορούσαν δέρματα λύκων ή να είχαν λυκίσιο χτένισμα ως μέρος μιας τελετουργικής μεταμόρφωσης. Οι λυκο-πολεμιστές ή λούχον (luchthonn, κυριολεκτικά «δέρματα λύκου») λέγεται ότι «πήγαιναν σε λυκο-κυνήγι» όταν πραγματοποιούσαν επιδρομές. Τέτοιοι συσχετισμοί μπορεί να οδήγησαν στους ιρλανδικούς θρύλους των λυκανθρώπων.
Λάιγκνεχ Φάελαντ
Το μεσαιωνικό ιρλανδικό έργο Cóir Anmann (Ταίριασμα των Ονομάτων), το οποίο βασίστηκε πιθανότατα σε παλαιότερες παραδόσεις, δίνει αναφορά σε έναν θρυλικό λυκάνθρωπο πολεμιστή ονόματι Λάιγκνεχ Φάελαντ. Λέγεται ότι ήταν ο πρόγονος μιας φυλής λυκανθρώπων που σχετίζονταν με τους βασιλιάδες του Οσράιγκε στην ανατολική Ιρλανδία, που κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος της σημερινής Κομητείας Κίλκενι και Κομητείας Λις πριν από τη νορμανδική εισβολή στην Ιρλανδία τον 12ο αιώνα. Σύμφωνα με το Cóir Anmann,
"Ήταν ένας άνδρας που πήγαινε για λυκο-κυνήγι, δηλαδή πήγαινε για κυνήγι με μορφές λύκων, και οι απόγονοί του τον ακολουθούσαν και σκότωναν τα κοπάδια ακολουθώντας τη μέθοδο των λύκων, οπότε αυτός είναι ο λόγος που τον έλεγαν Λάιγκνεχ Φάελαντ, γιατί ήταν ο πρώτος από αυτούς που πήγε με τη μορφή λύκου."
Λέγεται στις μεσαιωνικές γενεαλογίες ότι ήταν ο αδελφός του Φένταραχ μακ Ντούαχ (Feradach mac Duach), βασιλιά του Οσράιγκε, και προγόνου των επακόλουθων βασιλιάδων του, που κυβέρνησαν μέχρι να εκθρονιστούν από τους Νορμανδούς. Το Βιβλίο του Μπάλιμοουτ (Leabhar Bhaile an Mhóta) των τελών του 14ου αιώνα μπορεί να αναφέρεται σε αυτή την παράδοση σε ένα απόσπασμα που μιλάει για «τους απογόνους του λύκου» στο Οσράιγκε που έχουν την ικανότητα να μεταμορφωθούν και να πάνε να καταβροχθίσουν ανθρώπους.
Άλλες ιρλανδικές αναφορές
Άλλες αναφορές σε λυκανθρώπους της Ιρλανδίας εμφανίζονται στο ποίημα De Mirabilibus Hibernie (Περί των Θαυμάτων της Ιρλανδίας) του 11ου αιώνα, από τον επίσκοπο Πατρίκιο του Δουβλίνου, στο μέσο ιρλανδικό De Ingantaib Érenn (Περί των Θαυμάτων της Ιρλανδίας) και στο ποίημα του 13ου αιώνα De hominibus qui se vertunt in lupos (Άνθρωποι που μεταμορφώνονται σε λύκους). Το Historia Britonum (Ιστορία των Βρετανών) του Νέννιου του Μπάνγκορ παρουσιάζει μια ιρλανδική εκδοχή του τελευταίου ποιήματος. Οι αναφορές περιγράφουν ανθρώπους που μπορούν να μεταμορφωθούν σε λύκους, αφήνοντας πίσω τους το ανθρώπινό τους σώμα. Οι τραυματισμοί που δέχονται στη λυκίσια μορφή αντανακλώνται στο ανθρώπινό τους σώμα, ενώ κρέας από τα θηράματά τους θα φανεί στο στόμα τους. Το ανθρώπινο σώμα τους ήταν ευάλωτο ενώ βρισκόταν σε μορφή λύκου και οι φίλοι και η οικογένειά τους είχαν προειδοποιηθεί να μην τους μετακινήσουν. Τέτοιες ιστορίες αντικατόπτριζαν τις λαϊκές πεποιθήσεις ότι οι ψυχές μπορούσαν να εγκαταλείψουν το σώμα και να ταξιδεύουν αλλά δεν μπορούσαν να επιστρέψουν αν το σώμα ήταν διαταραγμένο.
Το De Ingantaib Érenn μιλάει για τους λυκανθρώπους ως ζώντες στο Οσράιγκε, αλλά αυτή η λεπτομέρεια παραλείπεται στο νορβηγικό έργο Konungs Skuggsjá (Καθρέπτης του Βασιλέως) του 13ου αιώνα. Περιγράφει τους λυκανθρώπους ως ανθρώπους που είχαν καταραστεί ως θεία τιμωρία για μοχθηρία. Σύμφωνα με την αναφορά,
Ο Άγιος Πατρίκιος αποκρίθηκε προσευχόμενος στον Θεό να τιμωρήσει τη φατρία, με αποτέλεσμα να υποφέρουν από «μια αρμόζων και αυστηρή αλλά και πολύ θαυμαστή τιμωρία, διότι λέγεται ότι όλα τα μέλη αυτής της φατρίας μετατρέπονται σε λύκους για κάποιο χρονικό διάστημα και περιφέρονται μέσα στο δάσος τρώγοντας το ίδιο φαγητό με τους λύκους· αλλά είναι χειρότεροι από τους λύκους, γιατί σε όλες τους τις πονηριές έχουν το πνεύμα των ανθρώπων, μολονότι είναι τόσο πρόθυμοι να καταβροχθίσουν ανθρώπους όσο και να καταστρέψουν άλλα πλάσματα.» Οι λυκάνθρωποι δεν μεταμορφώνονταν μόνιμα, καθώς είτε έπερναν τη μορφή λύκου κάθε έβδομο χειμώνα είτε μεταμορφώνονταν σε λύκος για χρονικό διάστημα επτά ετών, μετά από το οποίο δεν μεταμορφώνονταν ποτέ ξανά.
Γεράλδος της Ουαλίας
Η σκανδιναβική αναφορά βασίζεται σαφώς στις παλαιότερες αναφορές των λυκανθρώπων του Οσράιγκε, αν και χωρίς να αναφέρεται το Οσράιγκε, και σε εκτενή αναφορά στην Ιουερνική Τοπογραφία (Γεωγραφία της Ιρλανδίας) του 12ο αιώνα του Γεράλδου της Ουαλίας. Διορισμένος ως Αρχιδιάκονος του Μπρέκνοκ το 1175, εργάστηκε επίσης ως ιστορικός και συγγραφέας και συνόδευσε τον μελλοντικό Βασιλιά Ιωάννη της Αγγλίας σε μια αποστολή στην Ιρλανδία το 1185. Η Τοπογραφία του Γεράλδου παρουσιάζει την ιστορία ενός ανώνυμου ιερέα που ταξιδεύει από το Όλστερ ως το Μιθ όταν συναντά έναν λύκο στο δάσος. Προς έκπληξή του, ο λύκος του λέει να μην φοβάται και μιλάει για τον Θεό. Ο ιερέας ικετεύει τον λύκο να μην τον βλάψει και τον προτρέπει να εξηγήσει. Ο λύκος απαντά:
"Υπάρχουν δύο από εμάς, ένας άνδρας και μια γυναίκα, ντόπιοι του Οσράιγκε, οι οποίοι μέσω της κατάρας ενός Νατάλιου, αγίου και ηγούμενου, αναγκαζόμαστε κάθε επτά έτη να αναβάλλουμε την ανθρώπινη μορφή και να απομακρυνόμαστε από τις κατοικίες των ανθρώπων. Εγκαταλείποντας πλήρως την ανθρώπινη μορφή, παίρνοντας αυτή του λύκου. Στο τέλος των επτά ετών, εάν καταφέρουμε να επιβιώσουμε, δύο άλλοι αντικαθίστανται στις θέσεις μας, και επιστρέφουμε στη χώρα μας και στην προηγούμενή μας μορφή. Και τώρα, η συντρόφισσά μου σε αυτή την επίσκεψη κείτεται επικίνδυνα άρρωστη μη εμπνευσμένη από τη θεϊκή ελεημοσύνη, για να της δώσεις τις παρηγοριές του ιερατικού σας αξιώματος."
Ο ιερέας υπακούει και εκτελεί τις τελευταίες ιεροτελεστίες πάνω στον άρρωστο θηλυκό λύκο. Ο αρσενικός λύκος τραβάει το δέρμα του θηλυκού λύκου, αποκαλύπτοντας μια ηλικιωμένη γυναίκα από κάτω, για να καθησυχάσει τον ιερέα ότι δεν πράττει βλασφημία. Αφού ο ιερέας έδωσε κοινωνία στην γυναίκα/λύκαινα, ο αρσενικός λύκος τον οδηγεί έξω από το δάσος και του δίνει πολλές προφητείες για το μέλλον της Ιρλανδίας και των Άγγλων εισβολέων της. Στη συνέχεια, ο ιερέας καλείται σε σύνοδο που συγκαλείται από τον επίσκοπο του Μιθ ο οποίος, σύμφωνα με τις συμβουλές του Γεράλδου, διατάζει τον ιερέα να εμφανιστεί ενώπιον του Πάπα. Ο ίδιος ο Γεράλδος δεν μπορεί να παρευρεθεί αλλά ακούει για το θέμα από τους κλητήρες του επισκόπου.
Όπως έχουν παρατηρήσει αρκετοί σχολιαστές, η ιστορία είναι μοναδική από πολλές απόψεις. Είναι η μόνη στην οποία λυκάνθρωπος μιλάει, και δεν είναι συνηθισμένοι λυκάνθρωποι, που υποβάλλονται σε πλήρη μεταμόρφωση, αλλά εξακολουθούν να είναι ανθρώπινα όντα κάτω από τα δέρματα λύκου. Ως εκ τούτου, είναι εκχριστιανισμένοι λυκάνθρωποι· είναι άτομα δημιουργημένα κατ' εικόνα του Θεού που έχουν αλλάξει εξωτερικά την εμφάνισή τους αλλά διατηρούν την ανθρώπινη νοημοσύνη και τις μορφές τους, αν και κρυμμένες. Οι λυκάνθρωποι θεωρούνται επίσης ότι είναι θύματα μιας κατάρας που προκαλείται στην κοινότητά τους ως συλλογική τιμωρία για τις αμαρτίες τους.
Ο Γεράλδος προχωράει στο να συζητήσει τα θεολογικά υπονοούμενα της ιστορίας του, αναφερόμενος σε αναφορές λυκανθρώπων στο έργο του Αυγουστίνου Ιππώνου του 5ου αιώνα Η Πολιτεία του Θεού. Επαναλαμβάνει τις απόψεις του Αυγουστίνου για τη μεταμόρφωση:
"Συνεπώς, συμφωνούμε με τον Αυγουστίνο, ότι ούτε οι δαίμονες ούτε οι μοχθηροί άνθρωποι δεν μπορούν ούτε να δημιουργήσουν ούτε να αλλάξουν πραγματικά την φύση τους· αλλά εκείνους που ο Θεός έχει δημιουργήσει μπορούν, προς την εξωτερική εμφάνιση, με την άδειά του, να μεταμορφωθούν, έτσι ώστε να φαίνονται ότι είναι αυτό που δεν είναι· οι αισθήσεις των ανθρώπων εξαπατούνται και αποκοιμούνται από έναν παράξενο υπαινιγμό, έτσι ώστε τα πράγματα δεν φαίνονται όπως υφίστανται πραγματικά, αλλά παράξενα έλκονται από τη δύναμη κάποιου φαντάσματος ή μαγικού ξορκιού για να στηρίξουν τα μάτια τους σε εξωπραγματικές και πλασματικές μορφές."
Παραπομπές
Κατηγορία:Ιρλανδική μυθολογία Κατηγορία:Λυκάνθρωποι
Πορτοκαλί
thumb|250px|right|Αποχρώσεις του πορτοκαλί χρώματος
thumb|[[Πορτοκάλι]] Το πορτοκαλί είναι ένα χρώμα του ορατού φάσματος, που βρίσκεται μεταξύ του κόκκινου και του κίτρινου. Πήρε την ονομασία του από το φρούτο πορτοκάλι, το οποίο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του χρώματος αυτού.
Πολιτικά συχνά συνδέεται με τον συμβολισμό κομμάτων που πρόσκεινται στο φιλελεύθερο και κεντρώο χώρο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χρώματα
Αρσίνη
Η αρσίνη (αγγλικά: arsine), είναι ανόργανη δυαδική χημική ένωση με μοριακό τύπο AsH3. Είναι το υδρίδιο του AsIIΙ. Το υδρίδιο του AsV ονομάζεται αρσοράνιο (AsH5). Η αρσίνη αποτελεί το αρσενιούχο ανάλογο της αμμωνίας και της φωσφίνης. Η χημικά καθαρή αρσίνη, στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, δηλαδή σε θερμοκρασία 25 °C και υπό πίεση 1 atm, είναι εύφλεκτο, πυροφορικό, και πολύ τοξικό αέριο. Είναι ακόμη μια από τις απλούστερες χημικές ενώσεις του αρσενικού. Παρ' όλο που είναι πολύ θανατηφόρα, βρίσκει κάποιες εφαρμογές στη βιομηχανία ημιαγωγών, στη σύνθεση οργανοαρσενιούχων ενώσεων, καθώς και στην παραγωγή χημικών όπλων.
«Θυγατρικές» αρσίνες
Ο όρος αρσίνες, εκτός από τη «μητρική» ένωση, χρησιμοποιείται επίσης συχνά για να περιγράψει μια ολόκληρη τάξη ανόργανων και οργανικών «θυγατρικών» ή «υποκατεστημένων» ενώσεων με γενικό τύπο As3-xRx, όπου x φυσικός αριθμός 0 < x < 4, και R, όχι απαραίτητα το ίδιο, υδρογόνο, αλογόνο ή μονοσθενής ανόργανη ή οργανική ρίζα. Ένα παράδειγμα οργανικής («υποκατεστημένης») αρσίνης αποτελεί η τριφαινυλαρσίνη (AsPh3).
Γενικές ιδιότητες
Στις κανονικές συνθήκες (δηλαδή σε θερμοκρασία 0°C και υπό πίεση 1 atm) η αρσίνη είναι άχρωμο, πυκνότερο από τον ατμοσφαιρικό αέρα αέριο, λίγο διαλυτό στο νερό (20% στους 20 °C) αλλά και σε πολλούς οργανικούς διαλύτες. Αν και η ίδια η αρσίνη είναι άοσμη, εξαιτίας της (μερικής έστω) οξείδωσής της από το οξυγόνο του αέρα είναι πιθανό δείγματά της να έχουν μια ελαφριά μυρωδιά που θυμίζει σκόρδο ή ψάρι, όταν η ένωση βρίσκεται σε συγκέντρωση πάνω από 0,55 ppm. Αυτή η ένωση γενικά θεωρείται σχετικά σταθερή, εφόσον σε θερμοκρασία δωματίου (20 °C) διασπάται αργά. Σε θερμοκρασίες, όμως, γύρω στους 230 °C, η διάσπαση της αρσίνης σε αρσενικό και υδρογόνο γίνεται γρήγορη. Αρκετοί παράγοντες, όπως η υγρασία, η παρουσία φωτός και ορισμένοι καταλύτες, όπως το αλουμίνιο, αυξάνουν το ρυθμό της αποσύνθεσης της αρσίνης.
Η αρσίνη έχει μόριο με δομή τριγωνικής πυραμίδας, με το άτομο του αρσενικού στην κορυφή και τα άτομα υδρογόνου στη βάση. Οι γωνίες H-As-Η είναι 91,8° και οι τρεις (3) ισοδύναμοι χημικοί δεσμοί As-Η έχουν ο καθένας τους μήκος 151,9 pm.
Ως ισχυρό αναγωγικό, καίγεται εύκολα σχηματίζοντας νερό και οξείδια (του αρσενικού). Αν η παροχή οξυγόνου (O) είναι πολύ περιορισμένη, καίγεται μόνο το υδρογόνο, αφήνοντας ελεύθερο στοιχειακό αρσενικό.
Ανακάλυψη και παραγωγή
Η αντίδραση αυτή είναι ο πρόλογος για τη δοκιμή Μαρς (Marsh test).
Η αρσίνη γενικά παράγονταν με αντίδραση κάποιας πηγής As3+ με ισοδύναμα ιόντος Η-, δηλαδή με υδρίδιο. Παράδειγμα:
Με αναγωγή τριχλωριούχου αρσενικού (AsCl3) από νατριοβοριοϋδρίδιο (NaBH4), παράγεται αρσίνη:
Εναλλακτικά, πηγές As3- αντιδρούν με πρωτονιακά αντιδραστήρια (H+), δηλαδή με οξέα, παράγοντας επίσης αρσίνη. Παραδείγματα:
1. Ο αρσενιούχος ψευδάργυρος (Zn3As2) αντιδρά με οξύ (H+), παράγοντας αρσίνη:
2. Το αρσενιούχο νάτριο (Na3As) αντιδρά με υδροβρώμιο (HBr), παράγοντας αρσίνη:
Αντιδράσεις
Η κατανόησή μας για τις χημικές ιδιότητες της αρσίνης έχει καλά αναπτυχθεί και μπορεί να προβλεφθεί σε κάποιο βαθμό με βάση το μέσο όρο της συμπεριφοράς της φωσφίνης (PH3) και της αντιμονίνης (SbH3).
Θερμική διάσπαση
Η αντίδραση αυτή είναι η βάση για τη δοκιμή Μαρς (Marsh test), που ανιχνεύει το «μεταλλικό» αρσενικό, που παράγεται από την παραπάνω αντίδραση.
Οξείδωση
Η αρσίνη αντιδρά βίαια στην παρουσία ισχυρών οξειδωτικών μέσων, όπως το υπερμαγγανικό κάλιο (KMnO4), το υποχλωριώδες νάτριο (NaClO) ή το νιτρικό οξύ (HNO3).
Πρόδρομη ένωση για μεταλλικά παράγωγα
Η αρσίνη χρησιμοποιήθηκε ως μια πρόδρομη ένωση για μεταλλικά σύμπλοκα του «γυμνού» (ή «σχεδόν γυμνού») αρσενικού, όπως διευκρινίζεται σε διμαγγανισιακά χημικά είδη, όπως το [(C5H5)Mn(CO)2]2AsH, όπου ο πυρήνας Mn2AsH, είναι επίπεδος.
Δοκιμή Γκατζέιτ
Μια χαρακτηριστική δοκιμή ανίχνευσης αρσενικού περιλαμβάνει την αντίδραση αρσίνης με κατιόντα αργύρου (Ag+), που ονομάζεται δοκιμή Γκατζέιτ για αρσενικό (Gutzeit test for arsenic). Παρ' όλο που αυτή η δοκιμή έγινε ξεπερασμένη για την Αναλυτική Χημεία, οι υποκείμενες αντιδράσεις δείχνουν και διευκρινίζουν περισσότερο τη χημική συγγένεια της αρσίνης με «μαλακά» μεταλλικά κατιόντα. Στη δοκιμή Γκατζέιτ, η αρσίνη παράγεται με αναγωγή ένυδρων αρσενιούχων ενώσεων, τυπικά αρσενώδη ιόντα, με ψευδάργυρο, παρουσία θειικού οξέος. Η εκλυόμενη αέρια αρσίνη εκτίθεται, μετά την παραγωγή της, σε νιτρικό άργυρο (AgNO3), είτε σε μορφή σκόνης είτε σε διάλυμα. Με στερεό νιτρικό άργυρο, η αρσίνη αντιδρά, παράγοντας κίτρινο Ag4AsNO3, όπου η αρσίνη αντιδρά με ένα διάλυμα νιτρικού οξέος για να δώσει μαύρο αρσενιούχο άργυρο (Ag3As).
Οξεοβασικές αντιδράσεις
Οι όξινες ιδιότητες του δεσμού As-Η χρησιμοποιούνται συχνά. Έτσι, η αρσίνη μπορεί να αποπρωτονιωθεί. Για παράδειγμα:
Άλλο παράδειγμα είναι η αντίδραση της αρσίνης με κάποιο τριαλκυλαργίλιο (AlR3), με αποτέλεσμα μια τριμερή ένωση γενικού τύπου [R2AlAsH2]3. Αυτή η ένωση έχει συγγενικό μηχανισμό με το σχηματισμό αρσενιούχου γαλλίου (GaAs) από αρσίνη.
Αντιδράσεις με αλογόνα
Οι αντιδράσεις της αρσίνης με τα αλογόνα, ιδιαίτερα με το φθόριο (F) και το χλώριο (Cl), ή με κάποιες ενώσεις τους, όπως το τριχλωριούχο άζωτο (NCl3), είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες και μπορεί να καταλήξουν σε εκρήξεις.
Μικροηλεκτρονικά
Η αρσίνη χρησιμοποιήθηκε για τη σύνθεση υλικών με ημιαγωγικές ιδιότητες, που χρησιμοποιούνται σε μικροηλεκτρονικά και συσκευές λέιζερ στερεής φάσης. Σε αναλογία με το φωσφόρο (P), το αρσενικό είναι n- πρόσμιξη για πυρίτιο (Si) ή γερμάνιο (Ge). Πιο σημαντική είναι η εφαρμογή της αρσίνης για την παραγωγή του αρσενικούχου γαλλίου (GaAs), που είναι ημιαγωγός, με χημικό εκτοπισμό ατμών (CVD, Chemical Vapor Deposition), σε θερμοκρασία 700-900°C:
Για μικροηλεκτρονικές εφαρμογές, η αρσίνη μπορεί να χορηγηθεί ως υποατμοσφαιρική αέρια πηγή: Σε αυτόν τον τρόπο αέριας συσκευασίας, η αρσίνη προσροφάται από ένα μικροπορώδες στερεό προσροφητικό, μέσα σε ένα κύλινδρο αερίου. Η μέθοδος αυτή επιτρέπει στο αέριο να αποθηκευθεί χωρίς χρήση πίεσης, μειώνοντας έτσι σημαντικά τον κίνδυνο να υπάρξει διαρροή αέριας αρσίνης από τον κύλινδρο. Με αυτήν τη συσκευή, η αρσίνη λαμβάνεται εφαρμόζοντας κενό στη βαλβίδα εξόδου του κυλίνδρου αερίου. Για την παραγωγή ημιαγωγών, αυτή η μέθοδος είναι πρακτική, καθώς αυτή η διεργασία συνήθως λειτουργεί σε υψηλό κενό.
Χημικός πόλεμος
Ακόμη και πριν από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η αρσίνη προτάθηκε ως πιθανό χημικό όπλο. Η αέρια αρσίνη είναι άχρωμη, σχεδόν άοσμη, και 2,5 φορές πυκνότερη από τον αέρα, όπως απαιτείται για να καλύπτει το στόχο της χημικής επίθεσης. Είναι, ακόμη, θανατηφόρα σε συγκεντρώσεις πολύ μικρότερες από αυτές που απαιτούνται για να ανιχνευθεί από την οσμή της. Παρά, όμως, τα παραπάνω χαρακτηριστικά, η αρσίνη ποτέ δεν χρησιμοποιήθηκε επισήμως ως χημικό όπλο, εξαιτίας της υψηλής ευφλεκτικότητάς της και της μικρότερης αποτελεσματικότητάς της, όταν συγκρίνεται με το άφλεκτο εναλλακτικό φωσγένιο (COCl2). Από την άλλη μεριά, όμως, αρκετά οργανικά παράγωγα της αρσίνης, όπως η λιουϊσίτη [2-χλωροβινυλοδιχλωραρσίνη, As(CH=CHCl)Cl2], η ανταμσίτη, το κλαρκ I (διφαινυλοχλωραρσίνη, Ph2AsCl) και κλαρκ II (διφαινυλοκυαναρσίνη, Ph2AsCN) έχουν αποτελεσματικά αναπτυχθεί για χρήση ως χημικά όπλα.
Εγκληματολογία
Η αρσίνη είναι καλά γνωστή και στην εγκληματολογία, γιατί είναι ένα χημικό ενδιάμεσο για την ανίχνευση της δηλητηρίασης με αρσενικό. Η παλιά, αλλά εξαιρετικά ευαίσθητη, δοκιμή Μαρς (Marsh test), παράγει αρσίνη, αν στο δείγμα υπάρχει αρσενικό. Αυτή η διεργασία, που αναπτύχθηκε γύρω στα 1836 από τον Τζέημς Μαρς (James Marsh), βασίζεται στην επίδραση (ενός εν δυνάμει) αρσενικούχου δείγματος, από το σώμα ενός θύματος, τυπικά από το στομάχι του, με ελεύθερο από αρσενικό μεταλλικό ψευδάργυρο (Zn) και με αραιό διάλυμα θειικού οξέος (H2SO4). Αν πράγματι το δείγμα περιείχε αρσενικό, τότε παράγεται αέρια αρσίνη. Το αέριο, μετά, παρασύρεται μέσα σε ένα γυάλινο σωλήνα και αποσυντίθεται με θέρμανση γύρω στους 250–300 °C. Η παρουσία αρσενικού δείχνεται με το σχηματισμό αποθέματος στο θερμαινόμενο τμήμα του εξοπλισμού. Ταυτόχρονα, η παρουσία ενός αποθέματος μαύρου κατόπτρου, στο ψυχρό τμήμα του εξοπλισμού, δείχνει την παρουσία αντιμονίου (Sb), γιατί η πολύ ασταθής αντιμονίνη (SbH3) διασπάται ακόμη και σε χαμηλές θερμοκρασίες.
Η δοκιμή Μαρς χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα, και κατά τις αρχές του 20ού. Στις μέρες μας εφαρμόζονται από την εγκληματολογία πιο εξελιγμένες τεχνικές, όπως η ατομική φασματοσκοπία, επαγωγικά συζευγμένο πλάσμα και η φθοροσκοπική ανάλυση ακτίνων-X.
Τοξικολογία
Για την τοξικολογία άλλων αρσενικούχων ενώσεων δείτε τα λήμματα αρσενικό (As), τριοξείδιο του αρσενικού (As2O3) και αρσενικίωση. Η τοξικότητα της αρσίνης είναι διακριτή από την αντίστοιχη των άλλων αρσενικούχων ενώσεων. Η κύρια οδός της έκθεσης σε αρσίνη είναι με εισπνοή της, αν και η δηλητηρίαση με αρσίνη μέσω επαφής της με το δέρμα έχει επίσης περιγραφεί. Η αρσίνη αντιδρά με την αιμοσφαιρίνη των ερυθρών αιμοσφαιρίων, προκαλώντας την καταστροφή τους από τον οργανισμό.
Τα πρώτα συμπτώματα της έκθεσης σε αρσίνη, που μπορεί να πάρει αρκετές ώρες για να γίνει φανερή, είναι πονοκέφαλοι, ζάλη και ναυτία, που ακολουθούνται από συμπτώματα αιμολυτικής αναιμίας, με υψηλά επίπεδα ασύζευκτης χολερυθρίνης, αιμοσφαιρινουρία και νεφροπάθεια. Σε αρκετές περιπτώσεις, η βλάβη στα νεφρά μπορεί να είναι μακροχρόνια.
Η έκθεση σε αρσίνη σε συγκεντρώσεις από 250 ppm είναι τάχιστα θανατηφόρα. Συγκεντρώσεις αρσίνης 25-30 ppm είναι θανατηφόρες μετά από έκθεση 30 λεπτών. Συγκεντρώσεις μέχρι και 10 ppm μπορεί να είναι θανατηφόρες μετά από μακρύτερη (χρονικά) έκθεση. Τα συμπτώματα της δηλητηρίασης από αρσίνη εμφανίζονται μετά από έκθεση σε συγκεντρώσεις από 0,5 ppm. Υπάρχει μικρή πληροφόρηση για τη χρόνια έκθεση σε αρσίνη, παρόλο που είναι λογική η υπόθεση ότι τα αποτελέσματα είναι κοινά με τα αποτελέσματα σε αντίστοιχη έκθεση σε άλλες αρσενικούχες ενώσεις, δηλαδή η υπόθεση ότι η μακροχρόνια έκθεση σε αρσίνη θα μπορούσε να οδηγήσει σε αρσενικίωση.
Παρατηρήσεις, υποσημειώσεις και αναφορές
Κατηγορία:Ενώσεις αρσενικού Κατηγορία:Υδρίδια Κατηγορία:Χημικά όπλα Κατηγορία:Μητρικές ενώσεις
Μητέρα Τερέζα
Η Ανιέζα Γκόντζε Μποϊατζίου, γνωστή ως Μητέρα Τερέζα ή Αγία Τερέζα της Καλκούτας, ήταν Αλβανίδα και Ινδή καθολική μοναχή και ιδρύτρια του τάγματος «Ιεραπόστολοι της Φιλανθρωπίας», που ανέπτυξε πολυετή ανθρωπιστική δράση και ιεραποστολικό έργο, ειδικότερα στην Ινδία.
Βιογραφία
Η Μητέρα Τερέζα γεννήθηκε στα Σκόπια της Βόρειας Μακεδονίας (τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία) στις 26 Αυγούστου του 1910. Πήγε στο Ντάρτζιλινγκ της Ινδίας το 1929 και ορκίστηκε ως μοναχή το 1931. Το 1937 δούλεψε σαν δασκάλα σε ένα σχολείο στην Καλκούτα. Το 1950, πήρε την άδεια από το Βατικανό για να ξεκινήσει το ιεραποστολικό της έργο. Το 1952 μετέτρεψε έναν παλαιό Ινδουιστικό ναό στην Καλκούτα σε κτίριο για την ίαση των ανθρώπων <span lang="Αγγλικά " dir="ltr">που πεθαίνουν. Επίσης, το 1955 άνοιξε ένα ορφανοτροφείο στην Καλκούτα. Στην συνέχεια άνοιξε νοσοκομεία και ορφανοτροφεία σε ολόκληρη την Ινδία αλλά και στη Ρώμη, την Τανζανία και την Αυστρία.
Στις 8 Δεκεμβρίου του 1979 κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης. Ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο προκειμένου να βοηθήσει τους φτωχούς και τους αρρώστους. Ενδεικτικά, βοήθησε τους πεινασμένους στην Αιθιοπία, τα θύματα της πυρηνικής έκρηξης στο Τσερνομπίλ το 1986, καθώς και τα θύματα του σεισμού στην Αρμενία το 1988. Το 1983, κατά την διάρκεια επίσκεψής της στον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β', έπαθε καρδιακή προσβολή και έκτοτε κυκλοφορούσε με βηματοδότη. Η Μητέρα Τερέζα πέθανε το 1997 στην Καλκούτα της Ινδίας.
Για τη δράση της έλαβε πολλές διακρίσεις, μεταξύ αυτών και το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης του 1979 «σε αναγνώριση της βοήθειας που προσέφερε στους δυστυχισμένους ανθρώπους […] τα παιδιά και τους πρόσφυγες […] για τους οποίους εργάστηκε ανιδιοτελώς τόσο πολλά χρόνια».
Αγιοποίηση
Μετά τον θάνατό της ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β' ξεκίνησε τη διαδικασία αγιοποίησής της και στις 19 Οκτωβρίου 2003 οσιοποιήθηκε φτάνοντας το τρίτο από τα τέσσερα στάδια της διαδικασίας αγιοποίησης. Στις 4 Σεπτεμβρίου 2016 ολοκληρώθηκε η διαδικασία με μία σεμνή τελετή στο Βατικανό όποτε κηρύχθηκε επισήμως από τον Πάπα Φραγκίσκο Αγία της Καθολικής Εκκλησίας.
Επιστολές και ημερολόγια
Το 2002 εκδόθηκε το βιβλίο Il segredo di Madre Teresa (Το μυστικό της Μ. Τερέζας) με προσωπικά κείμενα (επιστολές, ημερολόγια) της Μ. Τερέζας στα οποία διαφαίνεται ότι η πίστη της πέρασε κρίση για 50 χρόνια ενώ το 2007 ο π. Kolodiejchuk που είχε αναλάβει να υποστηρίξει την αγιοποίηση της Μ. Τερέζας εξέδωσε το βιβλίο Mother Teresa: Come be my light με ανέκδοτες προσωπικές επιστολές της Μ. Τερέζας οι οποίες επιβεβαιώνουν τον κλονισμό της πίστης της. Η Μ. Τερέζα είχε ζητήσει να καταστραφούν οι επιστολές της μετά τον θάνατό της αλλά η Καθολική Εκκλησία αποφάσισε να τις κρατήσει
Σύμφωνα με τον π. Kolodiejchuk το πνευματικό βασανιστήριο από το οποίο διήλθε η Μ. Τερέζα στην πραγματικότητα ενισχύει την υπόθεση της αγιοποίησής της.
Κριτική
Η Μ. Τερέζα κατηγορήθηκε κυρίως από τον δημοσιογράφο, αρθρογράφο και συγγραφέα Κρίστοφερ Χίτσενς για θρησκευτικό φανατισμό, αφού «ενδιαφερόταν λιγότερο να βοηθήσει τους φτωχούς και περισσότερο να τους χρησιμοποιήσει σαν μία αστείρευτη πηγή εξαθλίωσης με την οποία τροφοδοτούσε την διάδοση των φονταμενταλιστικών ρωμαιοκαθολικών πιστεύω της». Η κριτική του έγινε μέσα από σειρά άρθρων, ντοκιμαντέρ και το βιβλίο Μητέρα Τερέζα: Θεωρία και πράξη σύμφωνα με το οποίο η Μ. Τερέζα ενστερνιζόταν την άποψη ότι ο ανθρώπινος πόνος είναι δώρο Θεού και ότι ενώ διακήρυττε ότι κρατούσε απολιτική στάση, συναναστρεφόταν στυγνούς δικτάτορες (Φρανσουά Ντιβαλιέ, Εμβέρ Χότζα) και απατεώνες (Τσαρλς Κίτινγκ) και κέρδισε εκατομμύρια αφορολόγητα δολάρια ενώ οι τρόφιμοι κλινικής της Καλκούτα εξακολουθούσαν να δέχονται ανεπαρκή ιατρική φροντίδα. Το 2010, το περιοδικό Forbes αποκάλυψε ότι το πρώτο κατάλυμα που έχτισε είχε ποσοστό θνησιμότητας άνω του 40 %.
Το 2013 οι Σ. Λεριβέ και Ζ. Σενάρ του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ και η Κ. Σενεσάλ του Πανεπιστημίου της Οττάβα δημοσίευσαν έρευνά τους σύμφωνα με την οποία τα γεγονότα δεν δικαίωναν την καθαγιασμένη εικόνα της Μ. Τερέζας, η οποία ήταν αποτέλεσμα υπερβολικής προβολής από τα ΜΜΕ και ενίσχυσαν τις κατηγορίες του Χίτσενς. Επίσης, της έχει ασκηθεί κριτική για αρκετές πτυχές της δράσης της, ειδικότερα για την υποστήριξη ακραίων απόψεων κατά των αμβλώσεων ή της αντισύλληψης, για ζητήματα οικονομικής διαχείρισης, καθώς και για τις πραγματικές υπηρεσίες φροντίδας των ιδρυμάτων της.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αλβανοί ακτιβιστές Κατηγορία:Αλβανοί κληρικοί Κατηγορία:Ινδοί νομπελίστες Κατηγορία:Ανθρωπιστές Κατηγορία:Άγιοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Ειρήνης Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Χαμόγελου
2896 Πράις
Ο Πράις (Preiss) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 12,7. Ανακαλύφθηκε το 1931 από τον Γερμανό αστρονόμο Καρλ Ράινμουτ, που παρατηρούσε από τη Χαϊδελβέργη, και πήρε το όνομά του προς τιμή του Γερμανού επιστήμονα Γκύντερ Πράις (Günther Preiss).
Φυσικά χαρακτηριστικά
Τα φυσικά χαρακτηριστικά του Πράις είναι άγνωστα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι-πηγές
Πραις
Τα Χρυσά Κορίτσια
Τα Χρυσά Κορίτσια είναι μια ελληνική κωμική τηλεοπτική σειρά, παραγωγής 2007-2009, που αποτελεί τη προσαρμογή της αμερικανικής τηλεοπτικής σειράς The Golden Girls (Τα χρυσά κορίτσια) στα ελληνικά δεδομένα και προβλήθηκε από τον τηλεοπτικό σταθμό ΕΤ1 από τις 9 Ιανουαρίου του 2008 μέχρι τις 10 Μαρτίου του 2009. Τη μεταφορά του σεναρίου στα ελληνικά δεδομένα επιμελείται η Κατερίνα Μπέη ενώ τη σκηνοθεσία ανέλαβε η Φωτεινή Κοτρώτση.
Η σειρά παρουσιάζει τη ζωή τεσσάρων γυναικών άνω των 50 που μένουν στο ίδιο σπίτι και μοιράζονται τα προβλήματα και τις ανησυχίες τους. Ο πρώτος κύκλος της σειράς έκανε πρεμιέρα στις 9 Ιανουαρίου του 2008 και ολοκληρώθηκε στις 21 Μαΐου του 2008, σε 20 επεισόδια. Ο δεύτερος κύκλος προβλήθηκε μεταξύ 7 Οκτωβρίου του 2008 μέχρι 10 Μαρτίου του 2009 και αποτελείται από 20 επεισόδια. Τα Χρυσά Κορίτσια προβλήθηκαν συνολικά για δύο σεζόν και αποτελούνται συνολικά από 40 επεισόδια. Τους κεντρικούς ρόλους των τεσσάρων γυναικών ερμηνεύουν η Μίρκα Παπακωνσταντίνου, η Ντίνα Κώνστα, η Ελένη Γερασιμίδου και η Υβόννη Μαλτέζου ενώ μαζί τους συμπρωταγωνιστεί ο Άκης Σακελλαρίου υποδυόμενος τον φίλο και συγκάτοικο των τεσσάρων γυναικών.
Υπόθεση
Η ξεροκέφαλη, κυνική και πανέξυπνη Ντόρα, η αφελής, γλυκιά επαρχιώτισσα Φιφή, η ισοπεδωτική μητέρα της Ντόρας, Σοφία, η σεξομανής και ματαιόδοξη Μπέλλα συναντιούνται σε μια απροσδόκητη συγκατοίκηση.
Έκτακτες συμμετοχές
1ος Κύκλος
SPECTRE
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τζέιμς Μποντ Κατηγορία:Φανταστικοί οργανισμοί
Νέδωνας
Ο Νέδωνας ή Νέδοντας ή Δαφνώνας, είναι ποταμός της Μεσσηνίας. Πηγάζει από τον Ταΰγετο και εκβάλει στον Μεσσηνιακό κόλπο δυτικά της Καλαμάτας. Ο ποταμός έχει μήκος τριάντα χιλιόμετρα.
Γεωγραφικές πληροφορίες
Ο ποταμός πηγάζει από τις δυτικές πλαγιές του Ταΰγετου σε υψόμετρο 1.100 μέτρων. Στην πορεία του συμβάλλει με τον χείμαρρο Νέδουσα που πηγάζει κοντά στο ομώνυμο χωριό. Στην συνέχεια ο ποταμός ακολουθεί τον εθνικό δρόμο Καλαμάτας - Σπάρτης. Η λεκάνη απορροής του βρίσκεται στη δυτική πλευρά του βόρειου τμήματος του Ταϋγέτου. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αυτής της περιοχής είναι η βαθιά στενή χαράδρα, μήκους εννιά χιλιομέτρων που βρίσκεται μεταξύ της περιοχής Χάνι Λαγού και το Λιθωμένο φίδι, πάνω από το στρατιωτικό πεδίο βολής, ακριβώς βόρεια της Καλαμάτας. Το αντιπροσωπευτικό τοπίο αυτής της περιοχής διαμορφώθηκε από ασβεστόλιθους με βαθιές διαβρώσεις, που απαντούν κατά μήκος της χαράδρας, καθώς επίσης και των παραποτάμων.
Περιγραφή
Οι κυριότεροι παραπόταμοι είναι: το Καρβελιώτικο Ρέμα (το συναντάμε στην εθνική οδό Καλαμάτας Σπάρτης στη θέση διπόταμα), της Γριάς το Ρέμα (απέναντι από τις Γανιές), το Δαφνόρεμα (στο Λιδωμένο φίδι) και Σκούρα Ρέμα. Οι ασβεστόλιθοι ανήκουν στη γεωτεκτονική ζώνη Τριπόλεως και είναι έντονα καρστικοποιημένοι. Η σχετική τους αδιαπερατότητα εξασφαλίζει υψηλό ποσοστό επιφανειακής απορροής του νερού της βροχής που κινείται προς τη χαράδρα του Νέδωνα. Μεγάλο ποσοστό επιφανειακού νερού της κοίτης του Νέδωνα διηθείται μέσω των ασβεστόλιθων συμβάλλοντας έτσι στον εμπλουτισμό των υπόγειων υδάτων και διατηρώντας σχετικά χαμηλή απορροή προς την εκβολή του ποταμού. Η γεωμορφολογική εξέλιξη της χαράδρας του Νέδωνα, μήκους 9 χιλιομέτρων, οφείλεται σε εκτεταμένη διάβρωση με αποτέλεσμα να παρατηρούνται πτώσεις βράχων και κατολισθήσεις στα πρανή. Αυτό οδήγησε σε περιοδικές εμφράξεις της κοίτης του ποταμού και τον σχηματισμό μικρών λιμνών, πίσω από τα φράγματα των υλικών κατολίσθησης. Αυτές οι επιμήκεις λίμνες δεν ήταν μόνιμες. Κατά κανόνα καταστρέφονταν μετά από μια πλημμύρα αφήνοντας στην περιοχή ιλυώδη ιζήματα, που αποτελούσαν ένα μαλακό υπόβαθρο για την ανάπτυξη φυτών. Σπηλιές παρατηρούνται σε πολλά σημεία κατά μήκος της χαράδρας. Αυτές καταδεικνύουν και θέσεις παλαιοπηγών, που λειτουργούσαν πριν από την εκβάθυνση της χαράδρας στο σημερινό της επίπεδο. Αυτές οι κοιλότητες είναι σημαντικοί βιότοποι για πολλά άγρια ζώα (νυχτερίδες, αλεπούδες, λαγοί, πουλιά, κ.λπ.), ως προς τη θέση, την πρόσβαση σε νερό, και το βαθμό ασφάλειας που προσφέρουν. Η βλάστηση έχει μεγάλη ανάπτυξη, είναι καλής ποιότητας και με ιδιαίτερη βιοποικιλότητα.