cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μακρυρράχη Μαγνησίας
Μέχρι το 1655, το χωριό ήταν αφιερωμένο στη Σουλτάνα Ασμάν Χανούμ, οπότε μετετράπη σε βακούφι. Η Μακρυρράχη ήκμασε οικονομικά χάρη στην καλλιέργεια μεταξοσκωλήκων και την κατασκευή σκουτιών. Η ακμή του χωριού συνεχίστηκε μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα. Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Γεώργιος Κανισκέρης διέθεσε σημαντικά ποσά για κοινωφελή έργα στο χωριό με τα οποία συνέβαλε στην ανάπτυξη του χωριού του και της ευρύτερης περιοχής του. Το κτίριο του «Κανισκέρειου Κληροδοτήματος» έχει χαρακτηριστεί μνημείο, διότι αποτελεί αξιόλογο και αντιπροσωπευτικό δείγμα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του Πηλίου των μέσων του 19ου αιώνα, με ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά, μορφολογικά και τυπολογικά στοιχεία και, μαζί με τα υπόλοιπα κτίσματα του οικισμού, συνθέτει ένα οικιστικό σύνολο υψίστης αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής αξίας.
Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο.
Παραπομπές
κατηγορία:Χωριά του νομού Μαγνησίας Κατηγορία:Πήλιο Κατηγορία:Δήμος Ζαγοράς - Μουρεσίου
Γκοουόμπκι
Γκοουόμπκι (πολωνικά: gołąbki) είναι το πολωνικό όνομα ενός πιάτου δημοφιλούς στις κουζίνες της Κεντρικής Ευρώπης, το οποίο παρασκευάζεται από βραστά φύλλα λάχανου τυλιγμένα γύρω από μια γέμιση από χοιρινό ή βόειο κιμά, ψιλοκομμένα κρεμμύδια και ρύζι ή κριθάρι.
Τα γκοουόμπκι σερβίρονται συχνά κατά την περίοδο των Χριστουγέννων και σε εορταστικές περιστάσεις, όπως γάμους.
Χάακον Ε΄ της Νορβηγίας
O Χάακον Ε΄ της Νορβηγίας ή Χάακον Ε΄ Μάγκνουσον (Håkon V Magnusson, 10 Απριλίου 1270 - Μπέργκεν, 8 Μαΐου 1319), βασιλιάς της Νορβηγίας (1299 - 1319) ήταν ο νεώτερος επιζήσας γιος του Μάγκνους ΣΤ΄ της Νορβηγίας και της Ίνγκεμποργκ της Δανίας, μέσω της μητέρας του ήταν εγγονός του Ερρίκος Δ΄ της Δανίας και της Γιούττας της Σαξονίας. Το 1273 ο μεγαλύτερος αδελφός του Έρικ ονομάστηκε συμβασιλέας από τον πατέρα τους Μάγκνους ενώ στον ίδιο δόθηκε ο τίτλος του «δούκα της Νορβηγίας», με τον θάνατο του πατέρα τους (1280) διάδοχος ορίστηκε ο μεγαλύτερος αδελφός του Έρικ Β΄ της Νορβηγίας, ο ίδιος ο Χάακον διοικούσε μια μεγάλη περιοχή γύρω από το Όσλο και το Σταβάνγκερ στα νοτιοδυτικά υπό την ψιλή κυριότητα του αδελφού του, με τον θάνατο του μεγαλύτερου αδελφού του Έρικ χωρίς απογόνους (1299) τον διαδέχθηκε στον θρόνο της Νορβηγίας.
Σχέσεις με τη Δανία
Παντρεύτηκε σε πρώτο του γάμο (1295) την Ισαβέλλα, κόρη του Ιωάννη Α΄, κόμητος του Τχουανί αλλά πέθανε (1297) χωρίς να αποκτήσουν παιδιά, παντρεύτηκε στη συνέχεια σε δεύτερο γάμο του την Ευφημία, κόρη του Βιτσλάβου Β΄, πρίγκιπα του Ρουγκέν (1299) με την οποία απέκτησε το μοναδικό νόμιμο παιδί του την Ίνγκεμποργκ Χάακονσνταττερ η οποία παντρεύτηκε τον Σουηδό πρίγκιπα από τον βασιλικό Οίκο του Μπγιέλμπο Ερρίκος του Σέντερμανλαντ και απέκτησε τον Μάγκνους Δ΄ της Σουηδίας βασιλιά της Σουηδίας και της Νορβηγίας. Ο Χάακον Ε΄ της Νορβηγίας είχε άλλη μια κόρη την Αγνή Χάακονσνταττερ. Την περίοδο της βασιλείας του Χάακον Ε΄ το Όσλο άρχισε να αναλαμβάνει όλο και περισσότερες κυβερνητικές εξουσίες αν και δεν ανακηρύχθηκε ακόμα επίσημα σε πρωτεύουσα της Νορβηγίας, ο Χάακον έχτισε τα κάστρα του Ακένσους και του Μπόχους. Την περίοδο της βασιλείας του άρχισε να αναβιώνει ξανά ο πόλεμος με τη Δανία τον οποίο είχε κηρύξει ο αδελφός του αλλά τελικά έκλεισε ειρήνη (1309) η οποία σήμανε το τέλος των Δανο-Νορβηγικών πολέμων. Στην εσωτερική του πολιτική ήταν εξαιρετικά δυναμικός και ενεργητικός περιορίζοντας τη δύναμη των ευγενών και αυξάνοντας τη δύναμη της βασιλικής εξουσίας. Τον διαδέχθηκε ο από κόρη του εγγονός Μάγκνους Δ΄ της Σουηδίας με κηδεμόνα την κόρη του Ίνγκεμποργκ επειδή ήταν μόλις 3 ετών, ο Χάακον Ε΄ της Νορβηγίας τάφηκε στον ναό της Αγίας Μαρίας στο Όσλο, τα υπολείμματα του ιδίου και της συζύγου του Ευφημίας αποκαλύφτηκαν στις ανασκαφές στο κάστρο του Ακέρσους.
Οικογένεια
Από τη σχέση του με τη Γκρο Σίγκουρντσντατερ απέκτησε ένα φυσικό τέκνο:
Παντρεύτηκε το 1295 πρώτα την Ισαβέλλα, κόρη του Ιωάννη Α΄ κόμη του Ζουανύ. Δεν απέκτησε απογόνους.
Το 1297 απεβίωσε η Ισαβέλλα και ο Χάακον Ε΄ έκανε δεύτερο γάμο το 1299 με την Ευφημία των Βίτσλαβ, κόρη του Βίτσλαβ Β΄ πρίγκιπα του Ρύγκεν και είχε τέκνο:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Χαακον 5 Κατηγορία:Οίκος του Σβερ
Μανουέλ Μαρίν
Ο Μανουέλ Μαρίν (Manuel Marín González, 21 Οκτωβρίου 1949 - 4 Δεκεμβρίου 2017) ήταν Ισπανός πολιτικός, πρώην υπουργός του υπουργικού συμβουλίου της Ισπανίας. Ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πρόεδρος της Επιτροπής Σαντέρ μετά τη συνταξιοδότηση του Ζακ Σαντέρ. Θεωρείται ο πατέρας του προγράμματος Erasmus.
Βιογραφία
Ο Μαρίν γεννήθηκε στην επαρχία Θιουδάδ Ρεάλ, στην πόλη Καστίγια Λα Μάντσα. Σπούδασε Nομική στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης και συνέχισε με το ευρωπαϊκό δίκαιο στο Πανεπιστήμιο Νανσύ της Γαλλίας και με ευρωπαϊκές σπουδές στο Κολέγιο της Ευρώπης στη Μπρυζ του Βελγίου.
Από το 1974 ήταν ήδη μέλος του ισπανικού σοσιαλιστικού εργατικού κόμματος (PSOE) και το 1977 εξελέγη στο ισπανικό υπουργικό συμβούλιο (επανεκλογή το 1979 και το 1982), εκπροσωπώντας την επαρχία Θιουδάδ Ρεάλ. Τότε είναι που ξεκίνησε το ενδιαφέρον του στις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο υπουργικό συμβούλιο, ήταν μέλος της Eπιτροπής Άμυνας και της Eπιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και έγινε εκπρόσωπος του PSOE στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων.
Έγινε επίσης Γραμματέας της διεθνούς πολιτικής της ομοσπονδιακής επιτροπής του PSOE, αντιπρόεδρος της ένωσης των σοσιαλιστικών κομμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μέλος της κοινοβουλευτικής συνέλευσης του Υπουργείου της Ευρώπης από 1 Ιανουαρίου 1978 έως 1 Απριλίου 1983.
Ζωή μετά την Ευρώπη
Μετά την ολοκλήρωση της θητείας στην επιτροπή Πρόντι, ο Μαρίν επέστρεψε στην Ισπανία. Εξελέγη στην επαρχία Θιουδάδ Ρεάλ με το PSOE στις γενικές εκλογές της 12ης Μαρτίου 2000 και της 14ης Μαρτίου 2004. Μετά τις τελευταίες εκλογές, εξελέγη εκπρόσωπος τύπου του ισπανικού υπουργικού συμβουλίου. Ήταν μέλος της Παγκόσμιας Επιτροπής Μετανάστευσης.
Ο Μανουέλ Μαρίν ήταν παντρεμένος με δυο παιδιά.
Θάνατος
Ο Μαρίν πέθανε στην Μαδρίτη στις 4 Δεκεμβρίου 2017 σε ηλικία 68 ετών από καρκίνο του πνεύμονα.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ισπανοί πολιτικοί
Σλοβακική νοηματική γλώσσα
Η Σλοβακική νοηματική γλώσσα είναι η νοηματική γλώσσα της κοινότητας των κωφών στη Σλοβακία. Ανήκει στη γαλλική οικογένεια της νοηματικής γλώσσας. Ο Μπίκφορντ (2005) διαπίστωσε ότι η Σλοβακική, η Τσεχική και η Ουγγρική νοηματική γλώσσα σχηματίζουν ένα σύμπλεγμα με τη Ρουμανική, Βουλγαρική και Πολωνική νοηματική γλώσσα.
Παρά την ομοιότητα των ομιλούμενων Τσεχικών και Σλοβακικών, η ΣΝΓ δεν είναι ιδιαιτέρως στενά συνδεδεμένη με την Τσεχική Νοηματική Γλώσσα.
Παραπομπές
Νοηματικη Κατηγορία:Σλοβακία-επέκταση Κατηγορία:Νοηματικές γλώσσες
Μαρτίνα Χέλμαν
Η Μαρτίνα Χέλγκα Χέλμαν  (Martina Helga Hellmann, γεννήθηκε 12 Δεκεμβρίου 1960) είναι Γερμανίδα πρώην αθλήτρια του στίβου που αγωνιζόταν στη δισκοβολία. Θεωρούμενη ως μία από τις κορυφαίες στην ιστορία του αγωνίσματος, ήταν χρυσή Ολυμπιονίκης το 1988 στη Σεούλ και δύο φορές Παγκόσμια Πρωταθλήτρια.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Λειψία και σε ηλικία δεκαέξι ετών άρχισε να αγωνίζεται στη δισκοβολία. Το 1977 έδωσε τον όρκο των συμμετεχόντων στα εγκαίνια του φεστιβάλ γυμναστικής και αθλητισμού της Ανατολικής Γερμανίας. Εκείνο το καλοκαίρι έκανε παγκόσμιο ρεκόρ στην ηλικιακή κατηγορία με ρίψη 55,00 μέτρων. Μέχρι το 1983 αντιμετώπισε πολλαπλά προβλήματα υγείας με τη χρονιά εκείνη να είναι ορόσημο στην καριέρα της κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο στο πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου στο Ελσίνκι με βολή 68,94 μέτρων, αποτέλεσμα που ήταν έκπληξη. Δεν μπόρεσε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984 λόγω του μποϊκοτάζ της χώρας της. Κέρδισε επίσης τίτλους στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1985 και στο Ευρωπαϊκό Κύπελλο του 1983, όπου ήταν δεύτερη το 1985. Το διάστημα 1985–87 ήταν πρωταθλήτρια Ανατολικής Γερμανίας.
Το 1987 ήταν και πάλι χρυσή νικήτρια στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στη Ρώμη με επίδοση 71,62 μέτρα, που παραμένει ακατάρριπτη ως ρεκόρ αγώνων. Το χρυσό μετάλλιο είναι το τελευταίο από τα 38 χρυσά μετάλλια που συγκέντρωσε η ΛΔΓ στον στίβο στην Ολυμπιακή της ιστορία. Στις 6 Σεπτεμβρίου 1988 έριξε το δίσκο στα 78,14 μέτρα, μεγαλύτερη επίδοση όλων των εποχών από οποιαδήποτε γυναίκα πριν ή μετά. Ωστόσο, αυτή η ρίψη ήταν σε μία ανεπίσημη διοργάνωση, στο προπονητικό κέντρο της Ανατολικής Γερμανίας στο Kienbaum που δημιουργήθηκε για τα προκριματικά της ΛΔΓ για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1988 και δεν αναγνωρίστηκε ως επίσημο παγκόσμιο ρεκόρ. Κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης έριξε δύο βολές που ξεπέρασαν την παγκόσμια επίδοση (ανεπίσημα παγκόσμια ρεκόρ ): 76,92 μέτρα – 78,14 μ. – 70,52 μ. – 76,56 μ. – 75,66 μ. – 74,04 μ. (το παγκόσμιο ρεκόρ γυναικών, που σημειώθηκε τον Ιούλιο του 1988 από τη Γκαμπριέλε Ράινς είναι 76,80 μ.). Πέντε από τις βολές της Χέλμαν ήταν καλύτερες από τις επίσημες καλύτερες βολές της στα 72,92 μέτρα, που πέτυχε τον Αύγουστο του 1987 στο Πότσδαμ.
Ήταν χρυσή Ολυμπιονίκης στη Σεούλ το 1988 με επίδοση 72,30 μέτρα που παραμένει ακατάρριπτο Ολυμπιακό ρεκόρ. Το 1989 απέκτησε την κόρη της που ακολούθησε τα βήματά της χωρίς αξιοσημείωτη επιτυχή. Μετά την Ένωση των Γερμανιών αγωνίστηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1992 στη Βαρκελώνη, όπου αποκλείστηκε κατά τη διάρκεια των προκριματικών και στη συνέχεια αποσύρθηκε από την ενεργό δράση. Ως διπλωματούχος αθλητικός επιστήμονας διεύθυνε το διάστημα 2000–03 τον αθλητικό σύλλογο BSV AOK Leipzig της ασφαλιστικής εταιρείας ΑΟΚ.
Διακρίσεις
Πηγή: World Athletics
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανοί αθλητές του στίβου Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί Ολυμπιονίκες Κατηγορία:Αθλητές από την Ανατολική Γερμανία Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Στίβου Κατηγορία:Παγκόσμιοι πρωταθλητές στίβου Κατηγορία:Χρυσοί Ολυμπιονίκες του στίβου Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1988 Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1992 Κατηγορία:Δισκοβόλοι
Μάγκνους ΣΤ΄ της Νορβηγίας
thumb|right|250px|Ο Μάγκνους ΣΤ΄ της Νορβηγίας παραδίδει τη νομοθεσία σε έναν δικαστή - μικρογραφία 14ου αιώνα. O Μάγκνους ΣΤ΄ της Νορβηγίας ή Μάγκνους Χάακονσον (Αρχ. Νορβηγ:Magnús Hákonarson, Νορβηγ:Magnus Håkonsson, 1 Μαΐου 1238 - 9 Μαΐου 1280) βασιλιάς της Νορβηγίας (1263 - 1280), συμβασιλέας από το 1257, ήταν ο νεώτερος γιος και διάδοχος του Χάακον Δ΄ της Νορβηγίας και της Μαργαρίτας Σκάλανταττερ, έμεινε στην ιστορία ως ο εκσυγχρονιστής του σύγχρονου Νορβηγικού νόμου, ήταν ο πρώτος Νορβηγός μονάρχης που χρησιμοποίησε αρίθμηση αν και απαριθμούσε τον εαυτό του ως Μάγκνους Δ΄. Γεννήθηκε και βαπτίστηκε στο Τένσμπεργκ τον Μάιο του 1238, μεγάλωσε στο Μπέργκεν, ο μεγαλύτερος αδελφός του Χάακον πέθανε πρόωρα (1257) και ορίστηκε ο ίδιος ο Μάγκνους διάδοχος του Νορβηγικού θρόνου, την ίδια χρονιά ορίστηκε συμβασιλέας από τον πατέρα του. Παντρεύτηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1261 την Ίνγκεμποργκ της Δανίας κόρη του Ερρίκος Δ΄ της Δανίας και της Γιούττας της Σαξονίας, οι διεκδικήσεις της συζύγου του στην περιουσία του πατέρα της στη Δανία θα τον περιπλέξει αργότερα σε μακροχρόνιο πόλεμο με τους Δανούς, το βασιλικό ζεύγος στέφθηκε επίσημα αμέσως μετά τον γάμο τους, ο Μάγκνους πήρε σαν προίκα το Ριφίλκ και θα στεφθούν επίσημα βασιλείς στις 16 Δεκεμβρίου 1263 όταν πέθανε ο πατέρας του Χάακον σε μάχη εναντίον των Σκωτσέζων στις Εβρίδες.
Ειρήνη με τους Σκωτσέζους
Με την άνοδο του στον θρόνο ο Μάγκνους ΣΤ΄ άλλαξε την πολιτική του πατέρα του απέναντι στους Σκωτσέζους, με τη Συνθήκη του Περθ (1266) τους παρέδωσε τις Εβρίδες και τη Νήσο του Μαν σε αντάλλαγμα ενός μεγάλου ποσού από ασήμι και ετήσιας πληρωμής, με την ίδια συνθήκη αναγνωρίστηκε η κυριαρχία της Νορβηγίας στο Σέτλαντ και στις Ορκάδες. Με τη Συνθήκη του Ουίντσεστερ δημιούργησε καλές σχέσεις και συμμαχία με τον βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκο Γ΄. Είχε καλές σχέσεις και με τον Βάλντεμαρ της Σουηδίας, γι'αυτό όταν εκθρονίστηκε από τον αδελφό του Μάγκνους Γ΄ της Σουηδίας ο Βάλντεμαρ δραπέτευσε στη Νορβηγία οργανώνοντας μαζί στρατιωτική επιχείρηση με μεγάλο στόλο αλλά τελικά αναγκάστηκαν να οπισθοχωρήσουν.
Αλλαγές στη νομοθεσία
Στην εσωτερική του πολιτική ο Μάγκνους έμεινε γνωστός για τις τεράστιες προσπάθειες που έκανε για να εκσυγχρονίσει τον Νορβηγικό νόμο, με δυο διατάξεις (1274, Λάντσλαβ) και (1276, Μπαιλόβεν), ανακήρυξε (1274) τον νέο εθνικό νόμο ο οποίος θα περιελάμβανε επιπλέον οι Νήσοι Φερόες και το Σέτλαντ, αντικαθιστώντας τους πρωτόγονους νόμους που υπήρχαν μέχρι τότε, δημιούργησε μια ενιαία εθνική νομοθεσία για ολόκληρο το βασίλειο κάτι που εκείνη την εποχή υπήρχε μονάχα στη Σικελία και στην Καστίλη. Μια καινοτομία των νέων νόμων είναι ότι η δολοφονία είναι κακούργημα κατά του κράτους κάτι που μπόρεσε να περιορίσει τις περιπτώσεις προσωπικής εκδίκησης, με τον δημοτικό νόμο οι πόλεις αποκτούσαν περισσότερα δικαιώματα απέναντι στους αγρότες ενώ νομιμοποίησε και τους νόμους της κληρονομικής διαδοχής που είχαν οριστεί από τον πατέρα του (1260) αυξάνοντας τη βασιλική εξουσία σε βάρος των ευγενών. Η βασιλική διαδοχή ένα σημαντικό ζήτημα που ταλαιπωρούσε για αιώνες το βασίλειο της Νορβηγίας λύθηκε με τον Μάγκνους, έκανε (1273) τον 5χρονο γιο του Έρικ διάδοχο του Νορβηγικού θρόνου ενώ στον μικρότερο γιο του Χάακον έδωσε τον τίτλο του δούκα ξεκαθαρίζοντας τους τίτλους διαδοχής. Ήρθε σε σύγκρουση με την εκκλησία αν και πολύ ευσεβής βασιλιάς επειδή οι νέοι νόμοι περιόριζαν τα προνόμια της, τελικά με συνθήκη που υπογράφηκε από τον ίδιο τον βασιλιά και τον αρχιεπίσκοπο του Νιδάρος Γιον Ροντ διατηρήθηκε η ανεξαρτησία της εκκλησίας στην επισκοπική εκλογή, τα προνόμια του κλήρου αλλά από την άλλη πλευρά έπαυσε να είναι το Νορβηγικό βασίλειο φέουδο του πάπα.
Θάνατος του Μάγκνους
Συνέχισε την πολιτική του πατέρα του στον εκσυγχρονισμό της χώρας αντικαθιστώντας τους παλιούς τίτλους με νέους όπως αυτοί και του βαρόνου, ξεκίνησε και την απαρίθμηση των Νορβηγών βασιλέων με τον εαυτό του ως Μάγκνους Δ΄, αμέσως μετά τον θάνατο του πατέρα του ανέθεσε στον Νορβηγό Στούρλα Πάντερ να γράψει τα έπη του πατέρα του ενώ ανέθεσε στον ίδιο συγγραφέα να γράψει τα δικά του έπη (1278) γνωστά σαν Έπη του Σάγκα το μεγαλύτερο αριστούργημα της Σουηδικής μεσαιωνικής λογοτεχνίας που σώζεται δυστυχώς σήμερα μόνο ένα μικρό τμήμα. Την άνοιξη του 1280 αρρώστησε και πέθανε στις 9 Μαΐου ενώ σχεδίαζε να ορίσεις συμβασιλέα τον γιο του Έρικ ο οποίος τον διαδέχθηκε σε ηλικία 12 ετών υπό την κηδεμονία της μητέρας του Ίνγκεμποργκ, τάφηκε στον καθεδρικό ναό του Μπέργκεν. Ο Μάγκνους θεωρήθηκε καλός και εποικοδομητικός βασιλιάς αλλά ταυτόχρονα αδύναμος λόγω των υποχωρήσεων που έκανε απέναντι στους Σκωτσέζους και την εκκλησία, από την άλλη πλευρά η πολιτική του χαρακτηρίζεται διπλωματική προκειμένου να εξασφαλίσει την ειρήνη και την ευημερία στο βασίλειο του.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βασιλείς της Νορβηγίας Κατηγορία:Οίκος του Σβερ
Ανθρακιά Γρεβενών
Η Ανθρακιά είναι ορεινό χωριό της περιφερειακής ενότητας Γρεβενών σε υψόμετρο 670 μέτρα.
Γεωγραφία - Ιστορία
Η Ανθρακιά βρίσκεται στα νότια όρια με την περιφερειακή ενότητα Τρικάλων σε απόσταση 29 χλμ. ΝΔ. από τα Γρεβενά. Το όνομά της οφείλεται στον άνθρακα που υπήρχε στην περιοχή. Το χωριό αναφέρεται το 1962 σε γραπτά κείμενα της Ιεράς Μονής Ζάβορδας ως Μάνεσι. Το σημερινό του όνομα οφείλεται στον άνθρακα που υπάρχει στην περιοχή. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία. Στη θέση "Παλιόκαστρο" περίπου τρία χιλιόμετρα Βορειοανατολικά του χωριού και σε απόσταση περίπου 3 χλμ. στη τοποθεσία "Παλιόκαστρο" έχουν εντοπιστεί ερείπια τείχους από ντόπιες πέτρες (ξερολιθιά) που χρονολογούνται στην ελληνιστική και ρωμαϊκή εποχή. Το χωριό αναφέρεται επίσημα ως Μάνες το 1918 στο ΦΕΚ 260Α - 31/12/1918 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Γκριντάδων. Μετονομάστηκε σε Ανθρακιά το 1927. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με τους Αγίους Θεοδώρους, τον Δεσπότη και τον Αιμιλιανό, αποτελούν τη τοπική κοινότητα Αγίων Θεοδώρων που ανήκει στην δημοτική ενότητα Γρεβενών του Δήμου Γρεβενών και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 103 κατοίκους.
Πηγές
Κατηγορία:Δήμος Γρεβενών Ανθρακιά
Ποταμός Νγκερενγκέρε
Ο Ποταμός Νγκερενγκέρε (αγγλικά: Ngerengere River, σουαχίλι: Mto Ngerengere), είναι ποταμός στην Περιφέρεια Μορογκόρο (Morogoro Region) της Τανζανίας.
Στον Ποταμό Νγκερενγκέρε (Ngerengere River) υπάρχει και το «Φράγμα Μίντου» («Mindu Dam»). Οι εργασίες στο «Φράγμα Μίντου» («Mindu Dam») ξεκίνησαν το 1978, οι οποίες συνοδεύτηκαν από διαμάχες και αντιπαραθέσεις. Στο «Φράγμα Μίντου» («Mindu Dam») γίνεται με ταχείς ρυθμούς συσσώρευση ιλύος, λόγω της αποψίλωσης των δασών από τις γύρω περιοχές. Επίσης, εκτός από τη μόλυνση με βιλαρζίωση (σχιστοσώματα), αντιμετωπίζει και τη μόλυνση των υδάτων με υδράργυρο, από την παρακείμενη εξόρυξη χρυσού η οποία είναι μια απειλή στην παροχή του νερού.
Ψηφιδοθέτηση
Πιο συγκεκριμένα, είναι η διαίρεση του Ευκλείδειου επιπέδου σε στοιχεία ενός πεπερασμένου συνόλου, τα "πλακάκια" (τα οποία δεν είναι εσωτερικά κενά, αλλά συμπαγή). Στη φύση το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ψηφιδοθέτησης είναι οι κυψέλες των μελισσών, με την εξάγωνη μορφή των κελιών τους.
Ποταμός Νγκερενγκέρε
Παραπομπές
Κατηγορία:Ποταμοί της Τανζανίας Κατηγορία:Ποταμοί της Αφρικής Κατηγορία:Περιφέρεια Μορογκόρο
Ψηφιδοθέτηση
Η επίστρωση ενός μη ευκλείδειου επιπέδου είναι επίσης δυνατή.
Χρωματισμός
Μια φαινομενικά απλή ερώτηση αφορά τον αριθμό των χρωμάτων που χρειάζονται για να χρωματίσουν τα διαφορετικά τμήματα του επιπέδου (ή περιοχές), έτσι ώστε δύο διπλανές περιοχές (δηλαδή που έχουν κοινό περίγραμμα) να μη μοιράζονται το ίδιο χρώμα. Στην πράξη, αρκούν τέσσερα χρώματα, σύμφωνα με το θεώρημα των τεσσάρων χρωμάτων, ώστε να επιτευχθεί αυτό. Αυτή είναι μια εικασία που δηλώθηκε το 1852, η οποία αποδείχθηκε μόλις το 1976.
Περιοδική ψηφιδοθέτηση
Η αρχιτεκτονική χρησιμοποιεί συχνά την περιοδική ψηφιδοθέτηση του επιπέδου ή του χώρου, γνωστή από την αρχαιότητα. Αυτή η τεχνική αποτελείται από ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο.
Στην κρυσταλλογραφία, αυτά τα πλακίδια διαμορφώνουν τις περιοδικές διατάξεις των ατόμων (κρύσταλλοι). Το 1891, ο Ρώσος κρυσταλλογράφος και μαθηματικός Evgraf Fedorov απέδειξε ότι κάθε περιοδική ψηφιδοθέτηση του επιπέδου παρουσιάζει περιέχει μια από τις 17 τύπους κρυσταλλογραφικών ομάδων (ομάδες ισομετρίας).
Το 1968, ο Heinrich Heesch έδειξε ότι υπήρχαν 28 τύποι πλακιδίων. Ωστόσο, αυτή η ταξινόμηση μπορεί να βελτιωθεί επειδή ορισμένοι από αυτούς είναι ειδικές περιπτώσεις.
Στην πραγματικότητα, κάθε μία από τις κρυσταλλογραφικές ομάδες αντιστοιχεί σε έναν μόνο τύπο ψηφιδοθέτησης. Υπάρχουν δύο εξαιρέσεις. Κάθε μία από αυτές τις εξαιρέσεις σχετίζεται με 2 τύπους πλακιδίων. Συνολικά, λοιπόν, υπάρχουν 19 τύποι πλακιδίων για την περιοδική ψηφιδοθέτηση του επιπέδου.
Οι περισσότεροι τύποι μπορούν να γίνουν με πλακίδια που είναι κανονικά πολύγωνα. Η Αλάμπρα στη Γρανάδα περιέχει ψηφιδωτά με σχεδόν όλους τους τύπους πλακιδίων.
Απεριοδική ψηφιδοθέτηση
Ο Hao Wang υπέθεσε το 1961 ότι αυτή η θεωρία ίσχυε και συμπέρανε ότι θα μπορούσε κανείς να σχεδιάσει ένα πρόγραμμα υπολογιστή που θα αποφάσιζε εάν ένα δεδομένο σύνολο πλακιδίων επέτρεπε να τοποθετηθεί πλακάκια ή όχι στο επίπεδο. Ωστόσο, το 1966, ο Robert Berger (μαθητής του Wang) βρήκε ένα σετ από 20.426 πλακίδια που δεν μπορούσαν παρά να καλύψουν απεριοδικά το επίπεδο, τα οποία χρησιμοποίησε για να αποδείξει ότι το πρόβλημα είναι μη αλγοριθμικό, όταν ένα πλακίδιο καλύπτει ή όχι το επίπεδο.
Έκτοτε έχουν ανακαλυφθεί μικρότερες ομάδες πλακιδίων που ψηφιδοθετούνται μόνο απεριοδικά:
Ημιπεριοδική ψηφιδοθέτηση
Στα απεριοδικά πλακίδια μπορούμε να μετρήσουμε τον βαθμό απεριοδικότητας. Μικρός βαθμός απεριοδικότητας σημαίνει συχνή εμφάνιση ψευτοπεριοδικών στοιχείων, ενώ μεγάλος βαθμός απεριοδικότητας σημαίνει σπάνια εμφάνιση ψευτοπεριοδικών στοιχείων.
Ακολουθώντας αυτή τη λογική μπορούμε να αναφέρουμε, για παράδειγμα, τις έννοιες της «επανάληψη "και της" ομοιόμορφης επανάληψης" (ή "ημιπεριοδικότητας").
Μια ψηφιδοθέτηση λέγεται επαναλαμβανόμενη εάν εμφανίζεται σε οποιαδήποτε αρκετά μεγάλη περιοχή, όταν ένα μοτίβο (πεπερασμένο σύνολο πλακιδίων) εμφανίζεται μία φορά. Επιπλέον, αν μπορεί κανείς να καθορίσει το μέγεθος αυτής της ζώνης σύμφωνα με το μέγεθος του σχεδίου, τότε το πλακάκι λέγεται ότι είναι ομοιόμορφα επαναλαμβανόμενο (ή ημιπεριοδικό).
Έτσι, μια ομοιόμορφα επαναλαμβανόμενη ψηφιδοθέτηση στο επιπέδου είναι τέτοια, ώστε αν θεωρήσουμε ότι οποιοδήποτε σχέδιο εμφανίζεται σε έναν κύκλο ακτίνας ρ που σχεδιάζεται στο πλακίδιο, τότε υπάρχει ένας αριθμός Ρ τέτοιος ώστε να είμαστε σίγουροι ότι αυτό το σχέδιο επανεμφανίζεται σε οποιονδήποτε κύκλο ακτίνας Ρ που σχεδιάζεται στο πλακίδιο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Συμμετρία
Τεαονουΐ Τεχάου
Ο Τεαονουΐ Τεχάου (Teaonui Tehau, ‎γεννήθηκε 1 Σεπτεμβρίου 1992) είναι Ταϊτινός ποδοσφαιριστής που αγωνίζεται ως επιθετικός ή μέσος. Είναι πρώτος σκόρερ στην ιστορία της εθνικής ομάδας της χώρας του με 24 γκολ. Τον Ιανουάριο του 2021 επιλέχθηκε στην καλύτερη ομάδα της Ωκεανίας της δεκαετίας του 2010 από την IFFHS.
Παραπομπές
Κατηγορία:Ταϊτινοί ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ταϊτής Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΑΣ Πιραέ Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Γιούλιους Βάγκνερ-Γιάουρεγκ
Ο Γιούλιους Βάγκνερ-Γιάουρεγκ (7 Μαρτίου 1857 – 27 Σεπτεμβρίου 1940) ήταν Αυστριακός γιατρός, ο οποίος κέρδισε το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 1927 και είναι ο πρώτος ψυχίατρος, που το κατάφερε. Το βραβείο Νόμπελ απονεμήθηκε «για την ανακάλυψη της θεραπευτικής αξίας του εμβολιασμού της ελονοσίας στη θεραπεία της παραλυτικής άνοιας».
Νεανικά χρόνια
αριστερά|μικρογραφία| Το οικόσημο της οικογένειας Βάγκνερ-Γιάουρεγκ, χορηγήθηκε το 1883. Ο Γιούλιους Βάγκνερ-Γιάουρεγκ γεννήθηκε ως Γιούλιους Βάγκνερ στις 7 Μαρτίου 1857 στο Βελς της Άνω Αυστρίας. Ήταν γιος του Άντολφ Γιόχαν Βάγκνερ και της Λουντοβίκα Γιαουερνίγκ Ραντσόνι. Το οικογενειακό του όνομα άλλαξε σε "Βάγκνερ φον Γιάουρεγκ " όταν στον πατέρα του δόθηκε ο τίτλος " Ρίτερ φον Γιάουρεγκ " (κληρονομικός τίτλος ευγενείας) το 1883 από την Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία. Ως εκ τούτου, διατήρησε το όνομα Γιούλιους Βάγκνερ Ρίτερ φον Γιάουρεγκ μέχρι το 1918, όταν η αυτοκρατορία διαλύθηκε και ο τίτλος ευγενείας καταργήθηκε. Στη συνέχεια, το όνομα της οικογένειας ανατέθηκε σε "Βάγκνερ-Γιάουρεγκ". Παρακολούθησε το Σκωτσέζικο Γυμνάσιο (Schottengymnasium) στη Βιέννη πριν συνεχίσει τις σπουδές του στην Ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης από το 1874 έως το 1880, όπου σπούδασε επίσης με τον Σαλομόν Στρίκερ στο Ινστιτούτο Γενικής και Πειραματικής Παθολογίας. Απέκτησε το διδακτορικό του το 1880 με τη διατριβή «L'origine et la fonction du cœur accéléré». Εγκατέλειψε το ινστιτούτο το 1882.
Τελευταία χρόνια
Μετά την αποχώρησή του από την κλινική, διεξήγαγε εργαστηριακά πειράματα με ζώα, τα οποία εξασκούνταν ελάχιστα αυτή τη στιγμή. Από το 1883 έως το 1887 εργάστηκε με τον Μαξιμίλιαν Λάιντεσντορφ στην Ψυχιατρική Κλινική, αν και η αρχική του εκπαίδευση δεν ήταν στην παθολογία του νευρικού συστήματος. Το 1889 διαδέχθηκε τον διάσημο Ρίχαρντ φον Κραφτ-Έμπινγκ στη Νευροψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου του Γκρατς και ξεκίνησε την έρευνά του για την βρογχοκήλη, τον κρετινισμό και το ιώδιο. Το 1893 έγινε έκτακτος καθηγητής Ψυχιατρικής και Νευρικών Νοσημάτων και Διευθυντής της Κλινικής Ψυχιατρικής και Νευρικών Νοσημάτων στη Βιέννη, ως διάδοχος του Τέοντορ Μέινερτ. Μαθητής και βοηθός του Βάγκνερ-Γιάουρεγκ κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ήταν ο Κόνσταντιν φον Οικονόμου.
Δέκα χρόνια αργότερα, το 1902, ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ μετακόμισε στην ψυχιατρική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου και το 1911 επέστρεψε στην προηγούμενη θέση του. Το 1935, του απονεμήθηκε το Βραβείο Κάμερον για τη Θεραπευτική του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου.
Βραβείο Νόμπελ
Η κύρια εργασία που ακολούθησε ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ σε όλη του τη ζωή σχετιζόταν με τη θεραπεία της ψυχικής νόσου με την πρόκληση πυρετού, μια προσέγγιση γνωστή ως πυροθεραπεία. Το 1887 ερεύνησε τις επιπτώσεις των εμπύρετων ασθενειών στις ψυχώσεις, κάνοντας χρήση της ερυσίπελας και της φυματίνης (που ανακαλύφθηκε το 1890 από τον Ρόμπερτ Κοχ). Δεδομένου ότι αυτές οι μέθοδοι θεραπείας δεν λειτούργησαν πολύ καλά, προσπάθησε το 1917 τον εμβολιασμό των παρασίτων της ελονοσίας, ο οποίος αποδείχθηκε πολύ επιτυχημένος στην περίπτωση της παραλυτικής άνοιας (ονομαζόμενη επίσης γενική πάρεση των τρελών), που προκλήθηκε από νευροσύφιλη, εκείνη την εποχή μια ανίατη ασθένεια. Είχε παρατηρηθεί ότι κάποιοι, που ανέπτυξαν υψηλό πυρετό θα μπορούσαν να θεραπευτούν από τη σύφιλη. Έτσι, από το 1917 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1940, η ελονοσία που προκλήθηκε από το λιγότερο επιθετικό παράσιτο, το Plasmodium vivax, χρησιμοποιήθηκε ως θεραπεία για την τριτογενή σύφιλη, επειδή προκαλούσε παρατεταμένους και υψηλούς πυρετούς (μια μορφή πυροθεραπείας). Αυτό θεωρήθηκε αποδεκτός κίνδυνος επειδή η ελονοσία μπορούσε αργότερα να αντιμετωπιστεί με κινίνη, η οποία ήταν διαθέσιμη εκείνη την εποχή. Αυτή η ανακάλυψη του χάρισε το Νόμπελ Ιατρικής το 1927. Η κύρια δημοσίευσή του ήταν ένα βιβλίο με τίτλο Verhütung und Behandlung der progressive Paralyze durch Impfmalaria (Πρόληψη και θεραπεία της προοδευτικής παράλυσης με εμβόλιο ελονοσίας) στον Αναμνηστικό Τόμο του Εγχειριδίου Πειραματικής Θεραπείας (1931). Η τεχνική ήταν γνωστή ως θεραπεία της ελονοσίας. Ωστόσο, ήταν επικίνδυνο, σκοτώνοντας περίπου το 15% των ασθενών, επομένως δεν χρησιμοποιείται πλέον.
Σεξουαλική θεραπεία για ψύχωση
Η Βάγκνερ-Γιάουρεγκ χορήγησε σκευάσματα θυρεοειδούς και ωοθηκών σε νεαρούς ψυχωτικούς ασθενείς που είχαν παρουσιάσει καθυστερημένη εφηβεία, η οποία οδήγησε στην ανάπτυξη των δευτερογενών σεξουαλικών τους χαρακτηριστικών και στη μείωση της ψύχωσης. Άλλοι ασθενείς θεωρήθηκαν σχιζοφρενείς λόγω υπερβολικού αυνανισμού, όπου ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ τους στείρωσε, με αποτέλεσμα μια «βελτιωμένη» κατάσταση.
Συνταξιοδότηση
Το 1928, ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ αποσύρθηκε από τη θέση του, αλλά παρέμεινε ενεργός και καλά στην υγεία του μέχρι το θάνατό του στις 27 Σεπτεμβρίου 1940. Κατά τη συνταξιοδότησή του δημοσίευσε σχεδόν 80 επιστημονικές εργασίες. Πολλά σχολεία, δρόμοι και νοσοκομεία φέρουν το όνομά του στην Αυστρία.
Ναζιστική ιδεολογία και συσχέτιση
Ο Βάγκνερ-Γιάουρεγκ υποστήριξε μια φυλετική ιδεολογία υγιεινής, που ονομάζεται ευγονική, επηρεάζοντας μαθητές όπως ο Αλεξάντερ Πιλτς, ο οποίος συνέγραψε ένα τυπικό εγχειρίδιο για τη φυλετική ψυχιατρική που επικρίνει τους Εβραίους, επειδή είναι επιρρεπείς σε ψυχικές ασθένειες.
Υπήρξε επίσης υπέρμαχος της αναγκαστικής στείρωσης ψυχικά ασθενών και εγκληματιών, έχοντας υποστηρίξει την ιδέα το 1935 ενώ ήταν μέλος της Αυστριακής Ανθρωπολογικής Εταιρείας.
Ήταν Πρόεδρος της Αυστριακής Ένωσης για τη Φυλετική Αναγέννηση και Κληρονομικότητα, η οποία υποστήριζε τη στείρωση για όσους ήταν γενετικά κατώτεροι.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Γερμανοί εθνικιστές Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής Κατηγορία:Αυστριακοί νομπελίστες Κατηγορία:Αυστριακοί ψυχίατροι Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Γλώσσες της Ναμίμπια
Η Ναμίμπια, παρά το πενιχρό πληθυσμό της, είναι το σπίτι σε μια ευρεία ποικιλία γλωσσών, που ανήκουν σε πολλαπλές γλωσσικές οικογένειες: την Ινδοευρωπαϊκή, την Μπαντού, και διάφορες Χοϊσανικές οικογένειες. Όταν η Ναμίμπια διοικούταν από τη Νότια Αφρική, τα Αφρικάανς, τα γερμανικά και αγγλικά απολάμβαναν μια ισότιμη θέση ως επίσημες γλώσσες της χώρας. Μετά την ανεξαρτησία της Ναμίμπια, το 1990, τα αγγλικά κατοχυρώθηκαν ως η μόνη επίσημη γλώσσα του έθνους στο σύνταγμα της Ναμίμπια. Τα Γερμανικά και τα Αφρικάανς, στιγματίστηκαν καθώς είχαν αποικιακή χροιά, ενώ η αύξηση της Ομάδας Νέων του Μαντέλα και η Εκστρατεία Περιφρόνησης του 1951 εξάπλωσαν τα αγγλικά μεταξύ των μαζών, ως η γλώσσα της εκστρατείας κατά του απαρτχάιντ.
Γλώσσα δημογραφικά στοιχεία
Οι πιο ευρέως ομιλούμενες γλώσσες που χρησιμοποιούνται στα νοικοκυριά είναι οι διάλεκτοι Οσιουάμπο η οποία ομιλείται από το 49% του πληθυσμού, η γλώσσα Νάμα/Νταμάρα από το 11%, τα Αφρικάανς από το 10%, η γλώσσα Καβάνγκο από το 9% και η Χερέρο από το 9%. Άλλες μητρικές γλώσσες περιλαμβάνουν τις γλώσσες Μπαντού Τσουάνα, Γκκιρίκου, Φούε, Κουχάνε, Μπουκούσου, Γιέγι, και τις Χοϊσανικές Νάρο, Ξόο, Κουνγκ-Εκόκα, Κξαουλέιν και Κξόε. Τα αγγλικά, η επίσημη γλώσσα της χώρας, ομιλείται από το 3% των ανθρώπων ως μητρική γλώσσα. Τα πορτογαλικά ομιλούνταν από το 4-5% του συνολικού πληθυσμού, δηλαδή 100.000 άτομα, αποτελούμενη ως επί το πλείστον από την κοινότητα της γειτονικής Αγκόλας το 2014. Ο αριθμός των Αγκολέζων στη Ναμίμπια μειώθηκε την περίοδο 2014-2015. Η οικονομική κρίση στη γειτονική χώρα επηρεάζει τους αριθμούς. Μεταξύ του λευκού πληθυσμού, το 60% ομιλά τα Αφρικάανς, το 32% τα γερμανικά, το 7% τα αγγλικά και το 1% τα πορτογαλικά.
Οι αυτόχθονες γλώσσες περιλαμβάνονται στο σχολικό αναλυτικό πρόγραμμα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Από την δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τα αγγλικά είναι το μέσο διδασκαλίας. Τα αφρικάανς είναι η μόνη γλώσσα που πλησιάζει στον όρο lingua franca, και ομιλείται από τους περισσότερους μαύρους κατοίκους μαζί με τα αγγλικά και τη μητρική τους γλώσσα.
Γλώσσες που ομιλούνται πιο συχνά στα νοικοκυριά της Ναμίμπια
Πηγές: Απογραφή 2001 και Απογραφή του 2011
Γουσταύος του Τσβάιμπρυκεν
Ο Γουσταύος, γερμ. Gustav (12 Απριλίου 1670 - 17 Σεπτεμβρίου 1731) από τον Οίκο του Βίττελσμπαχ-Παλατινάτου ήταν κόμης του Κλέεμπουργκ (Kleeburg) το διάστημα 1701-13 και του Τσβάιμπρυκεν το 1718-31.
Βιογραφία
Ο Γουσταύος Σαμουήλ Λεοπόλδος γεννήθηκε στο κάστρο Στέγκεμποργκ της Σουηδίας και ήταν ο δευτερότοκος γιος του Αδόλφου Ιωάννη Α΄, κόμη του Κλέεμπουργκ και της δεύτερης συζύγου του Έλσας Ελισάβετ, κόμισσας Μπράχε, κόρης του Νικολάου (Νιλς) Μπράχε, κόμη αφ Βίζινγκσμποργκ. Ήταν εξάδελφος του Καρόλου ΙΑ΄ της Σουηδίας.
Το 1701 απεβίωσε ο μεγαλύτερος αδελφός του Αδόλφος Ιωάννης Β΄, κόμης του Κλέεμπουργκ άγαμος και αυτός τον διαδέχθηκε. Το 1718 απεβίωσε ο γιος του εξαδέλφου του, ο Κάρολος ΙΒ΄ της Σουηδίας και τον διαδέχθηκε ως κόμης του Τσβάιμπρυκεν.
Ο ίδιος απεβίωσε το 1731 άτεκνος και τον διαδέχθηκε ο 2ος εξάδελφός του Χριστιανός Γ΄, κόμης του Παλατινάτου-Τσβάιμπρυκεν-Μπίρκενφελντ.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1707 τη Δωροθέα των Βίττελσμπαχ-Παλατινάτου, κόρη του Λεοπόλδου Λουδοβίκου, κόμη του Φέλντεντς· δεν απέκτησαν απογόνους.
Το 1723 απεβίωσε η Δωροθέα και το ίδιο έτος ο Γουσταύος έκανε δεύτερο, μοργανατικό γάμο με τη Λουίζα Δωροθέα φον Χόφμαν, κόρη του Γιόχαν Χάινριχ φον Χόφμαν. Έγινε καθολική το ίδιο έτος και ο Κάρολος ΣΤ΄ των Αψβούργων την έκανε ευγενή το 1724 ως κόμισσα του Χόφμαν. Δεν απέκτησε ούτε από αυτήν απογόνους.
Αναφορές
Κατηγορία:Γερμανοί ευγενείς
Τραγούδι του Χορστ Βέσελ
Το Τραγούδι του Χορστ Βέσελ (γερμ: Horst-Wessel-Lied ), γνωστό επίσης και με την ονομασία Ορθό το λάβαρο (Die Fahne hoch), ήταν ο επίσημος ύμνος του Γερμανικού Ράιχ από το 1933 έως το 1945, μαζί με την πρώτη στροφή του Τραγουδιού των Γερμανών (Deutschlandlied). Επίσης, αποτελούσε και τον ύμνο του Ναζιστικού Γερμανικού Εργατικού Κόμματος. Οι στίχοι του γράφτηκαν από τον Χορστ Βέσελ.
Το τραγούδι έχει απαγορευθεί στην Γερμανία και την Αυστρία, από την λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η απαγγελία της μελωδίας και των στίχων του τραγουδιού είναι παράνομη στη Γερμανία με μερικές εξαιρέσεις. Ως αποτέλεσμα, στις αρχές του 2011, η κρατιδιακή αστυνομία της Κάτω Σαξονίας διεξήγαγε έρευνα σε βάρος της Amazon και Apple επειδή μεταξύ των προϊόντων που πουλούσαν συμπεριλαμβανόταν και το απαγορευμένο τραγούδι. Οι δύο εταιρείες απάντησαν στην αίτηση και αφαίρεσαν το τραγούδι από τα προϊόντα τους.
Μια ειδική μονάδα του Χιλιανού Ναυτικού χρησιμοποιεί ένα τραγούδι με τίτλο "Himno de la Agrupación de Comandos IM no. 51", το οποίο έχει ολόιδια μελωδία με το τραγούδι του Χορστ Βέζελ.
thumb|Δίσκος [[Βινύλιο|βινυλίου με το τραγούδι του Χορστ Βέσελ]]
Παραπομπές
Κατηγορία:Εθνικοί ύμνοι
Δήμοι της Αλβανίας
δεξιά|μικρογραφία|557x557εσ|Χάρτης των δήμων της Αλβανίας δεξιά|μικρογραφία|208x208εσ|Η ένωση δήμων της Αλβανίας Αυτός είναι ένας κατάλογος των δήμων (Αλβ: bashki) της Αλβανίας. Οι δήμοι είναι οι δευτεροβάθμιες διοικητικές διαιρέσεις της Αλβανίας. Πριν από το 2015 υπήρχαν δύο τύποι δήμων στην Αλβανία: δήμοι με αστικό χαρακτήρα που ονομάζονταν bashki και δήμοι με αγροτικό χαρακτήρα που ονομάζονταν komunë (κοινότητα-επαρχία).
Οι δήμοι χωρίζονται σε δύο τουλάχιστον «Διοικητικές Μονάδες» (njësi administrative), οι οποίες μερικές φορές αναφέρονται ως «Δημοτικές Μονάδες» ή «μίνι δήμοι». Οι διοικητικές μονάδες αποτελούνται από μία ή περισσότερες πόλεις, χωριά ή γειτονιές και αποτελούν το τρίτο και τελικό διοικητικό βαθμό της Αλβανίας.
Το 2014, η κυβέρνηση εισήγαγε ένα νέο διοικητικό σχέδιο το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιούνιο του 2015 με τις τοπικές εκλογές, με αποτέλεσμα οι δήμοι να μειωθούν σε 61 συνολικά και να καταργηθούν οι αγροτικοί δήμοι. Οι πλείστοι δήμοι είναι τώρα διοικητικές μονάδες και μπορεί επίσης να είναι πόλεις, χωριά ή γειτονιές.
Αναφορές
Κατηγορία:Δήμοι της Αλβανίας ανά νομό
Λολιόντο
Το χωρίο Λολιόντο (Αγγλικά και Σουαχίλι Loliondo), βρίσκεται στην Περιοχή Νγκορονγκόρο (Ngorongoro District) της Περιφέρειας Αρούσα (Arusha Region) στην Βόρειο Τανζανία. Μαζί με το γειτονικό χωρίο Wasso, φιλοξενεί το επαρχιακό γραφείο και σχηματίζει το εμπορικό κέντρο του Τομέα Λιολιόντο. Το Λιολιόντο είναι η έδρα του Επαρχιακού Επιτρόπου για το Νγκορονγκόρο.
Η εθνοτική ομάδα η οποία κυριαρχεί σε ολόκληρη την περιοχή είναι οι Μαασάι και η κτηνοτροφία η κύρια χρήση της γης. Τα τελευταία χρόνια οι εθνοτικές ομάδες των Τσάγκα (Chaga) και των Ουαρούσα (Warusha) έχουν αυξηθεί, έχοντας σαν αποτέλεσμα την αύξηση των καλλιεργειών στην κοιλάδα όπου βρίσκεται το χωριό. Υπάρχει και ένας σημαντικός πληθυσμός από Σόντζο (Sonjo) αγρο-κτηνοτρόφους, λόγω της πλειοψηφίας των Sonjo στις περιοχές προς τα ανατολικά.
Προέλευση ονομασίας
Η ονομασία Λιολιόντο (Loliondo) προέρχεται από ένα δέντρο που ονομάζεται μλολιόντο (mloliondo) και που βρίσκεται μόνο σε αυτή την περιοχή του Μεικτού Τμήματος Οργκοσόροκ (Orgosorok).
Θαυματουργές θεραπείες
Το Λιολιόντο (Loliondo) είναι η τοποθεσία της «θαυματουργής θεραπείας» που διαχειρίζεται ο Ambilikile Mwasapile, συνταξιούχος πάστορας από την Λουθηρανική Εκκλησία γνωστός ως «Μπάμπου ουά Λολιόντο» ("Babu wa Loliondo" - που σημαίνει ο Παππούς του Λολιόντο). Λέγεται ότι η θεραπεία έχει εφαρμογή σε όλες τις ανίατες ασθένειες όπως καρκίνους, HIV/AIDS, έλκη, πίεση και διαβήτη.
Σημειώσεις
<references responsive="0" group="Σημ." /> <references group="Παρ. Σημ." />
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κατοικημένες περιοχές στην Περιφέρεια Αρούσα Κατηγορία:Επαρχία Νγκορονγκόρο
Κυανίδιο
Κυανίδια ή κυανιούχα (cyanides) είναι οι χημικές ενώσεις που περιέχουν τη μονοσθενή σύνθετη ομάδα CN. Αυτή η ομάδα, είναι γνωστή ως κυανομάδα (cyano group) και αποτελείται από ένα άτομο άνθρακα ενωμένο με τριπλό δεσμό με ένα άτομο αζώτου.
Στα ανόργανα κυανίδια, όπως το κυανιούχο νάτριο και το κυανιούχο κάλιο, αυτή η ομάδα εμφανίζεται ως το αρνητικά φορτισμένο πολυατομικό ιόν κυανιδίου (CN−); αυτές οι ενώσεις, που θεωρούνται άλατα του υδροκυανικού οξέος, είναι εξόχως τοξικές. Το ιόν κυανιδίου είναι ισοηλεκτρονιακό (isoelectronic) με το μονοξείδιο του άνθρακα και με το μοριακό άζωτο.
Τα οργανικά κυανίδια ονομάζονται συνήθως νιτρίλια (nitriles)· σε αυτά, η ομάδα CN συνδέεται με ομοιοπολικό δεσμό με μια ομάδα που περιέχει άνθρακα, όπως η μεθυλομάδα (CH3) στο μεθυλοκυανίδιο (αιθανονιτρίλιο). Επειδή δεν απελευθερώνουν ιόντα κυανιδίου, τα νιτρίλια είναι γενικά λιγότερο τοξικά, ή στην περίπτωση αδιάλυτων πολυμερών όπως οι ακρυλικές ίνες, είναι ουσιαστικά μη τοξικά, εκτός και καούν. Το υδροκυανικό οξύ (Hydrocyanic acid), γνωστό και ως υδροκυάνιο (hydrogen cyanide), ή HCN, είναι πολύ πτητικό υγρό που χρησιμοποιείται στην παρασκευή ακρυλονιτριλίου, που με τη σειρά του χρησιμοποιείται στην παραγωγή ακρυλικών ινών, συνθετικού καουτσούκ και πλαστικών. Τα κυανίδια χρησιμοποιούνται σε έναν αριθμό χημικών διεργασιών, που συμπεριλαμβάνουν υποκαπνισμό (απολύμανση ή fumigation), επιφανειακή σκλήρυνση του σιδήρου και του χάλυβα, ηλεκτρολυτική επικάλυψη (electroplating), και τη συγκέντρωση των μεταλλευμάτων. Στη φύση, οι ουσίες που παράγουν κυανίδια υπάρχουν σε κάποιους σπόρους, όπως στο κουκούτσι του κερασιού και στους σπόρους των μήλων.
Ονοματολογία και ετυμολογία
Από πάνω προς τα κάτω: 1. Δομή δεσμού σθένους 2. Πρότυπο πλήρωσης χώρου (Space-filling model) 3. Επιφάνεια ηλεκτρικού δυναμικού 4. Μονήρες ζεύγος άνθρακα
Στην ονοματολογία IUPAC, οι οργανικές ενώσεις που έχουν χαρακτηριστική ομάδα a –C≡N ονομάζονται νιτρίλια (nitriles). Συνεπώς, τα νιτρίλια είναι οργανικές ενώσεις. Παράδειγμα νιτριλίου είναι το CH3CN, αιθανονιτρίλιο, γνωστό και ως μεθυλκυανίδιο. Τα νιτρίλια, συνήθως, δεν ελευθερώνουν ιόντα κυανιδίων. Μια χαρακτηριστική ομάδα με υδροξύλιο και κυανίδιο ενωμένα με το ίδιον άνθρακα ονομάζεται κυανυδρίνη (cyanohydrin). Αντίθετα με τα νιτρίλια, οι κυανυδρίνες ελευθερώνουν υδροκυάνιο. Στην ανόργανη χημεία, τα άλατα που περιέχουν το ιόν C≡N− αναφέρονται ως κυανίδια (κυανιούχα).
Η λέξη παράγεται από την ελληνική λέξη κυανός, που σημαίνει σκούρο γαλάζιο, επειδή πρωτοπαρασκευάστηκε με θέρμανση μιας χρωστικής γνωστής ως κυανό του Βερολίνου.
Στη φύση
Τα κυανίδια παράγονται από συγκεκριμένα βακτήρια, μύκητες και φύκη, ενώ βρίσκονται επίσης και σε έναν αριθμό φυτών. Τα κυανίδια βρίσκονται σε σημαντικές ποσότητες σε συγκεκριμένους σπόρους και κουκούτσια φρούτων, π.χ., στα βερίκοκα, μήλα και ροδάκινα. Στα φυτά, τα κυανίδια είναι συνήθως ενωμένα με μόρια ζάχαρης με τη μορφή κυανογόνων γλυκοζιτών και υπερασπίζονται τα φυτά από τα φυτοφάγα. Οι ρίζες Κασάβα (που ονομάζονται επίσης μανιόκες (manioc)), ένα σημαντικό τρόφιμο που μοιάζει με πατάτα και αναπτύσσεται σε τροπικές χώρες (και είναι η βάση από την οποία παρασκευάζεται η ταπιόκα), περιέχει επίσης κυανογόνους γλυκοζίτες (cyanogenic glycosides).
Το μπαμπού Cathariostachys madagascariensis στη Μαδαγασκάρη παράγει κυανίδιο ως αποτρεπτικό παράγοντα στη βόσκηση. Σε απάντηση σε αυτό ο χρυσός λεμούριος των μπαμπού (golden bamboo lemur), που τρώει το μπαμπού, έχει αναπτύξει υψηλή αντοχή στα κυανίδιο.
Διαστρικός χώρος
Η ρίζα του κυανιδίου CN· έχει ταυτοποιηθεί στον διαστρικό χώρο. Η ρίζα του κυανιδίου (που ονομάζεται δικυάνιο) χρησιμοποιείται για να μετρήσει τη θερμοκρασία των διαστρικών σύννεφων αερίου
Προϊόντα πυρόλυσης και καύσης
Το υδροκυάνιο παράγεται με την καύση ή πυρόλυση συγκεκριμένων υλικών κάτω από συνθήκες έλλειψης οξυγόνου. Παραδείγματος χάρη, μπορεί να ανιχνευτεί στα καυσαέρια των μηχανών εσωτερικής καύσης και στους ατμούς του καπνού. Συγκεκριμένα πλαστικά, ιδιαίτερα αυτά που παράγονται από ακρυλονιτρίλιο, απελευθερώνουν υδροκυάνιο όταν θερμανθούν ή καούν.
Χημεία συμπλόκων
Το ανιόν κυανιδίου είναι ένας υποκαταστάτης (ligand) για πολλά μέταλλα μετάπτωσης. Η υψηλή συγγένεια των μετάλλων για αυτό το ανιόν μπορεί να αποδοθεί στο αρνητικό του φορτίο, τη συνεκτικότητα και την ικανότητα να συμμετέχει σε π δεσμούς. Στα γνωστά σύμπλοκα περιλαμβάνονται:
Μεταξύ των πιο σημαντικών ενώσεων συμπλόκων των κυανιδίων είναι οι οκταεδρικές ενώσεις σιδηροκυανιούχο κάλιο και η χρωστική κυανό του Βερολίνου, που και οι δυο τους είναι ουσιαστικά μη τοξικές λόγω της ισχυρής σύνδεσης των κυανιδίων με κεντρικό άτομο σιδήρου. Το κυανό του Βερολίνου πρωτοπαρασκευάστηκε τυχαία γύρω στο 1706, με θέρμανση ουσιών που περιείχαν σίδηρο, άνθρακα και άζωτο. Αργότερα, παρασκευάστηκαν και άλλα κυανίδια (που ονομάστηκαν από το κυανίδιο). Μεταξύ των πολλών χρήσεων του, το κυανό του Βερολίνου δίνει το γαλάζιο χρώμα σε σχέδια (blueprints), σε υφάσματα και κυανότυπα (cyanotypes).
Τα ένζυμα που ονομάζονται υδρογονάσες (hydrogenases) περιέχουν υποκαταστάτες κυανιδίου ενωμένους με τον σίδηρο στις ενεργές τους θέσεις. Η βιοσύνθεση του κυανιδίου στις υδρογονάσες [NiFe] προέρχεται από το φωσφορικό καρβαμοΰλιο (carbamoyl phosphate), που μετατρέπει τον δότη CN− σε θειοκυανικό κυστεϊνύλιο (cysteinyl thiocyanate).
Οργανικά παράγωγα
Λόγω της υψηλής πυρηνοφιλίας (nucleophilicity) του ανιόντος κυανιδίου, οι κυανομάδες εισάγονται εύκολα σε οργανικά μόρια με αντικατάσταση μιας ομάδας αλογονιδίου (π.χ., το χλωρίδιο στο χλωρομεθάνιο). Γενικά, τα οργανικά κυανίδια ονομάζονται νιτρίλια. Συνεπώς, το CH3CN μπορεί να ονομαστεί μεθυλοκυανίδιο, αλλά πιο συχνά αναφέρεται ως ακετονιτρίλιο. Στην οργανική σύνθεση, το κυανίδιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να επιμηκύνει μια ανθρακική αλυσίδα κατά ένα άτομο άνθρακα, ενώ διατηρεί την ικανότητα να προσθέτει χαρακτηριστική ομάδα.
Παρασκευή
Η κύρια διαδικασία παρασκευής κυανιδίων είναι η μέθοδος Αντρούσοβ (Andrussow process) στην οποία παράγεται αέριο υδροκυάνιο από μεθάνιο και αμμωνία παρουσία οξυγόνου και καταλύτη λευκοχρύσου.
Το αέριο υδροκυάνιο μπορεί να διαλυθεί σε υδατικό διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου για την παρασκευή κυανιούχου νατρίου.
Τοξικότητα
Πολλά κυανίδια είναι πολύ τοξικά. Το ανιόν κυανιδίου είναι ένας αναχαιτιστής του ενζύμου οξειδάση του κυτοχρώματος c (cytochrome c oxidase) (γνωστού και ως aa3) στο τέταρτο σύμπλοκο της αλυσίδας μεταφοράς ηλεκτρονίων (electron transport chain) (που βρίσκεται στη μεμβράνη των μιτοχονδρίων των ευκαρυωτικών κυττάρων). Συνδέεται με τον σίδηρο μέσα σε αυτήν την πρωτεΐνη. Ο δεσμός του κυανιδίου με αυτό το ένζυμο αποτρέπει τη μεταφορά των ηλεκτρονίων από το κυτόχρωμα c στο οξυγόνο. Ως αποτέλεσμα, η αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίου διακόπτεται, που σημαίνει ότι το κύτταρο δεν μπορεί πια να παραγάγει αερόβια ATP ως ενέργεια. Ιστοί που εξαρτώνται πολύ από την αναερόβια αναπνοή, όπως το κεντρικό νευρικό σύστημα και η καρδιά, επηρεάζονται ιδιαίτερα. Αυτό είναι ένα παράδειγμα ιστοτοξικής υποξίας (histotoxic hypoxia).
Η πιο επικίνδυνη ένωση είναι το υδροκυάνιο, που είναι αέριο σε θερμοκρασίες και πίεση περιβάλλοντος και μπορεί συνεπώς να αναπνευστεί. Για αυτόν τον λόγο, ένας αναπνευστήρας αέρα που παρέχεται από εξωτερική πηγή οξυγόνου πρέπει να φορεθεί κατά την εργασία με υδροκυάνιο. Το υδροκυάνιο παράγεται όταν ένα διάλυμα που περιέχει εύκολα διασπώμενο κυανίδιο γίνεται όξινο, επειδή το HCN είναι ασθενές οξύ. Τα αλκαλικά διαλύματα είναι πιο ασφαλή στη χρήση, επειδή δεν παράγουν αέριο υδροκυάνιο. Υδροκυάνιο μπορεί να παραχθεί με καύση των πολυουρεθανών· για αυτόν τον λόγο, οι πολυουρεθάνες δεν συνιστώνται για οικιακή ή αεροπορική επίπλωση. Η πρόσληψη από το στόμα μικρής ποσότητας στερεού κυανιδίου ή διαλύματος κυανιδίου ποσότητας 200 mg, ή η έκθεση σε αιωρούμενο κυανίδιο 270 ppm, είναι αρκετή για να προκαλέσει τον θάνατο σε μερικά λεπτά.
Τα οργανικά νιτρίλια δεν απελευθερώνουν αμέσως ιόντα κυανιδίου και συνεπώς έχουν χαμηλές τοξικότητες. Αντίθετα, ενώσεις όπως το (CH3)3SiCN απελευθερώνουν αμέσως HCN ή το ιόν κυανιδίου σε επαφή με το νερό.
Αντίδοτο
Ένα παλιότερο αντίδοτο κυανιδίου περιελάμβανε τη χορήγηση τριών ουσιών: πέρλες νιτρώδους αμυλίου (amyl nitrite) (χορηγούμενες με την εισπνοή), νιτρώδες νάτριο και θειοθειικό νάτριο. Ο σκοπός του αντιδότου ήταν να δημιουργήσει άφθονο τρισθενή σίδηρο (Fe3+) για να ανταγωνιστεί το κυανίδιο με το κυτόχρωμα a3 (έτσι ώστε το κυανίδιο να ενωθεί με το αντίδοτο αντί για το ένζυμο). Τα νιτρώδη οξειδώνουν την αιμοσφαιρίνη σε μεθαιμοσφαιρίνη, που ανταγωνίζεται με την οξειδάση του κυτοχρώματος για το ιόν του κυανιδίου. Σχηματίζεται κυανομεθαιμοσφαιρίνη (Cyanmethemoglobin) και το ένζυμο οξειδάση του κυτοχρώματος (cytochrome oxidase) επαναφέρεται. Ο κύριος μηχανισμός για την αφαίρεση του κυανιδίου από το σώμα είναι με ενζυματική μετατροπή σε θειοκυανικό (thiocyanate) από το ένζυμο ροδανάση (rhodanese) στα μιτοχόνδρια. Το θειοκυανικό είναι ένα σχετικά μη τοξικό μόριο και απεκκρίνεται από τα νεφρά. Για να επιταχυνθεί αυτή η αποτοξίνωση, χορηγείται θειοθειικό νάτριο για να δώσει δότη θείου για τη ροδανάση, που απαιτείται για να παραχθούν τα θειοκυανικά.
Ευαισθησία
Τα ελάχιστα επίπεδα κινδύνου (MRLs) μπορεί να μην προστατέψουν για αργές επιπτώσεις υγείας ή επιπτώσεις υγείας που συμβαίνουν μετά από επαναλαμβανόμενες υποθανατηφόρες εκθέσεις, όπως στην υπερευαισθησία, το άσθμα, ή την βρογχίτιδα. Τα MRLs μπορεί να αναθεωρηθούν μετά τη συγκέντρωση επαρκών δεδομένων.
Εξόρυξη
Το κυανίδιο παράγεται κυρίως για την εξόρυξη του χρυσού και του αργύρου: Βοηθά τη διάλυση αυτών των μετάλλων στα μεταλλεύματά τους. Στη μέθοδο κυάνωσης (cyanide process), λεπτοδιαμερισμένο σε υψηλό βαθμό μετάλλευμα αναμιγνύεται με το κυανίδιο (συγκέντρωσης περίπου δύο κιλών NaCN ανά τόνο)· χαμηλού βαθμού μεταλλεύματα συσσωρεύονται σε σωρούς και ψεκάζονται με διάλυμα κυανιδίου (συγκέντρωσης περίπου ενός κιλού NaCN ανά τόνο). Τα πολύτιμα μέταλλα συμπλοκοποιούνται από τα ανιόντα κυανιδίου για να σχηματίσουν διαλυτά παράγωγα, π.χ., [Au(CN)2]− και [Ag(CN)2]−.
Ο άργυρος είναι λιγότερο ευγενής από τον χρυσό και εμφανίζεται συχνά ως σουλφίδιο. Σε αυτήν την περίπτωση, δεν εφαρμόζεται οξειδοαναγωγή (δεν απαιτείται O2). Αντίθετα, λαμβάνει χώρα αντίδραση αντικατάστασης: Τα ιόντα διαχωρίζονται από τα στερεά, που απορρίπτονται σε δεξαμενή αποβλήτων (tailing pond ή spent heap), ο ανακτήσιμος χρυσός έχει αφαιρεθεί. Το μέταλλο ανακτάται με αναγωγή με σκόνη ψευδαργύρου ή με προσρόφηση (adsorption) σε ενεργό άνθρακα (activated carbon). Αυτή η διεργασία μπορεί να καταλήξει σε προβλήματα περιβάλλοντος και υγείας. Αρκετές περιβαλλοντικές καταστροφές έχουν ακολουθήσει την υπερχείλιση δεξαμενών αποβλήτων σε χρυσωρυχεία. Η ρύπανση των υδάτινων οδών με κυανίδιο έχει καταλήξει σε πολλές περιπτώσεις σε θάνατο ανθρώπων και υδρόβιων ειδών.
Το υδατικό κυανίδιο υδρολύεται γρήγορα, ιδιαίτερα όταν εκτίθεται σε ήλιο. Μπορεί να ελευθερώσει κάποια βαριά μέταλλα όπως ο υδράργυρος εάν είναι παρών. Ο χρυσός μπορεί επίσης να συνδυαστεί με αρσενοπυρίτη (FeAsS), που είναι παρόμοιος με τον σιδηροπυρίτη (iron pyrite ή fool's gold), όπου τα μισά από τα άτομα του θείου αντικαθίστανται από αρσενικό. Τα μεταλλεύματα αρσενοπυρίτη που περιέχουν χρυσό είναι παρόμοια δραστικά με το ανόργανο κυανίδιο.
Το κυανίδιο χρησιμοποιείται επίσης στην ηλεκτρολυτική επικάλυψη (electroplating), όπου σταθεροποιεί τα ιόντα μετάλλου στο διάλυμα του ηλεκτρολύτη πριν την απόθεσή τους.
Βιομηχανική οργανική χημεία
Κάποια νιτρίλια παράγονται σε μεγάλη κλίμακα, π.χ., το αδιπονιτρίλιο (adiponitrile) είναι πρόδρομο του νάιλον. Τέτοιες ενώσεις δημιουργούνται συχνά με συνδυασμό υδροκυανίου και αλκενίων, π.χ., υδροκυάνωση (hydrocyanation): RCH=CH2 + HCN → RCH(CN)CH3. Απαιτούνται καταλύτες μετάλλων για τέτοιες αντιδράσεις.