cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Δίας LXVI
Ο Δίας LXVI, γνωστός και με την προσωρινή ονομασία S/2017 J 5, είναι ένας εξωτερικός φυσικός δορυφόρος του Δία. Ανακαλύφθηκε από τον Σκοτ Σ. Σέπαρντ και την ομάδα του, το 2017, αλλά δεν είχε ανακοινωθεί μέχρι τις 17 Ιουλίου του 2018 μέσω της Ηλεκτρονικής Εγκυκλίου από το Κέντρο Μικρών Πλανητών. Είναι περίπου 2 χιλιόμετρα σε διάμετρο και περιφέρεται γύρω από το Δία έχοντας έναν ημιμεγάλο άξονα περίπου 23.232.000 χιλιομέτρων και μια κλίση περίπου 164,3°. Ανήκει στην ομάδα της Κάρμης.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Φυσικοί δορυφόροι Δία
Βαρυτική ενέργεια
Η βαρυτική ενέργεια είναι η βαρυτική δυναμική ενέργεια που έχει ένα σώμα με μάζα σε σχέση με ένα άλλο αντικείμενο μάζας. Είναι δυνητική ενέργεια που σχετίζεται με το πεδίο βαρύτητας. Η βαρυτική ενέργεια εξαρτάται από τις μάζες των δύο σωμάτων, την απόστασή τους και την σταθερά βαρύτητας (
G
).
Σε περιπτώσεις όπου η επιτάχυνση είναι αρκετά σταθερή - όπως η πτώση μίας σφαίρας στη Γη - η βαρυτική ενέργεια ενός από τα σώματα σε σχέση με την άλλη είναι:
E = mgh
Όπου E είναι η βαρυτική ενέργεια (σε Τζάουλ), m είναι η μάζα του επιταχυνόμενου αντικειμένου (σε χιλιόγραμμα), g είναι η επιτάχυνση του αντικειμένου (σε μέτρα ανά δευτερόλεπτο ανά δευτερόλεπτο) και h είναι η απόσταση από το μεγαλύτερο σώμα (σε μέτρα). Παρατηρήστε ότι αυτός ο τύπος δίνει τη δυνητική ενέργεια και την αντιμετωπίζει ως θετικό αριθμό.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μορφές ενέργειας Κατηγορία:Βαρύτητα Κατηγορία:Νόμοι διατήρησης
Ούλριχ Δ΄ της Βυρτεμβέργης
Ο Ούλριχ Δ΄, γερμ. Ulrich IV (μετά το 1315 - 1366) από τον Οίκο της Βυρτεμβέργης ήταν κόμης της Βυρτεμβέργης (1344-1362) μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Έμπερχαρτ Β΄.
Βιογραφία
Το 1344 διαδέχθηκε τον πατέρα του μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Έμπερχαρτ Β΄. Επειδή έμενε στη σκιά του αδελφού του, ζήτησε τη διαίρεση της κομητείας, αλλά ο Έμπερχαρτ Β΄ τον ανάγκασε να υπογράψει το αδιαίρετο της Βυρτεμβέργης το 1361. Το επόμενο έτος παραιτήθηκε από τη διακυβέρνηση της κομητείας.
Το 1366 απεβίωσε στο κάστρο Χόεννοϊφφεν σε ηλικία 51 ετών.
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος της Βυρτεμβέργης
Abzû
Ιστορία και σχεδιασμός
Το Abzû ανακοινώθηκε στο συνέδριο της Sony Computer Entertainment στην έκθεση E3 του 2014, το πρώτο παιχνίδι υπό την ομάδα ανάπτυξης Giant Squid, που δημιουργήθηκε από τον διευθύνων τέχνης των παιχνιδιών Flower και Journey, Ματ Νάβα. Ο τίτλος του παιχνιδιού προέρχεται από τις αρχαίες λέξεις "ab" (ωκεανός) και "zu" (το να γνωρίζεις), και αποσκοπεί να σημαίνει "ωκεανός σοφίας". Επιπλέον, Abzu είναι το όνομα ενός αρχαίου Μεσσοποταμικού θεού της θάλασσας.
Το παιχνίδι παρουσιάζεται σαν προσομοιωτής κολύμβησης, που δίνει έμφαση στην εξερεύνηση ειρηνικών ωκεανών την αλληλεπίδραση με θαλάσσια ζώα. Επίσης, προσομοιώνει τις συμπεριφορές των κοπαδιών και των αρπακτικών ψαριών. Η διαδικασία του παιχνιδιού είναι περισσότερο γραμμική παρά ανοιχτού κόσμου, αν και τα περιβάλλοντα είναι σχεδιασμένα με τρόπο τέτοιο, ώστε να ενθαρρύνουν την εξερεύνηση. Ξεχωριστά κεφάλαια του παιχνιδιού τοποθετούνται σε διαφορετικά σημεία της θάλασσας συμπεριλαμβανομένων σπηλιών, βαθείς ωκεανούς, κοραλλιογενείς υφάλους και πλημμυρισμένα ερείπια.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια της 505 Games Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια του 2016 Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια του PlayStation 4 Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια των Windows Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια του Xbox One Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια τέχνης Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια περιπέτειας Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια scuba diving Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια με cel-shaded γραφικά Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια με Unreal Engine Κατηγορία:Βιντεοπαιχνίδια ανεπτυγμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες
Γιουσουφά Φαλ
Ο Γιουσουφά Μπιριμά Φαλ (γεννήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 1995) είναι Σενεγαλέζογάλλος επαγγελματίας καλαθοσφαιριστής. Αυτή τη στιγμή έχει υπογράψει με τη Σάσκι Μπασκόνια, αλλά αγωνίζεται ως δανεικός στην ΑΣΒΕΛ Μπασκέτ του Γαλλικού Πρωταθλήματος και τηςΕυρωλίγκας.
Σταδιοδρομία
Ο Φαλ παρακολούθησε την Ακαδημία Σιντς στο Τιες της Σενεγάλης πριν ενταχθεί στις τάξεις νέων της γαλλικής ομάδας Λε Μαν Σαρτ Μπασκέτ το 2012. Έκανε την πρώτη συμμετοχή του στην ανδρική ομάδα της Λε Μαν την περίοδο 2014–15. Το 2015, επιλέχτηκε στην "Κορυφαία Πεντάδα Ελπίδων", την πρώτη ομάδα του γαλλικού πρωταθλήματος ανάπτυξης, αφού σημείωσε μέσο όρο 12,6 πόντους, 12,0 ριμπάουντ και 2,1 τάπες ανά αγώνα κατά τη χρονιά 2014-15.
Ήταν υποψήφιος για πρόωρη είσοδο για το ντραφτ του ΝΒΑ του 2016, απέσυρε αργότερα το όνομά του από τον κατάλογο. Στάλθηκε δανεικός στην ομάδα 2ης Κατηγορίας Γαλλίας Πουατιέ Μπασκέτς 86 για την περίοδο 2016–17.
Στις 17 Ιουλίου 2018, υπέγραψε τετραετές συμβόλαιο με την Κίρολμπετ Μπασκόνια της 1ης Κατηγορίας Ισπανίας και της Ευρωλίγκας. Στις 9 Αυγούστου 2018, η Μπασκόνια τον έδωσε δανεικό στη ΣΙΓ Στρασμπούρ για τη χρονιά 2018–19. Στις 15 Αυγούστου 2021, ο Φαλ χώρισε επίσημα τους δρόμους του με τον σύλλογο των Βάσκων. Υπέγραψε με την ΑΣΒΕΛ Μπασκέτ ως δανεικός μία μέρα αργότερα.
Προσωπική ζωή
Ο Φαλ έλαβε τη γαλλική υπηκοότητα τον Μάρτιο του 2017.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Στρασμπούρ Ίλκιρχ-Γκράφενσταντεν Μπασκέτ Κατηγορία:Σενεγαλέζοι καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Σάσκι Μπασκόνια Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Πρωταθλήματος Ισπανίας Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Λε Μαν Σαρτ Μπασκέτ Κατηγορία:Γάλλοι καλαθοσφαιριστές Κατηγορία:Σέντερ
Λευκορωσικό συνταγματικό δημοψήφισμα του 2022
Στις 27 Φεβρουαρίου 2022 διεξήχθη δημοψήφισμα στη Λευκορωσία, για να εγκριθούν τροποποιήσεις και προσθήκες στο Σύνταγμα.
Γύρω στα 5.510 εκλογικά κέντρα λειτούργησαν σε όλην την χώρα, από τις 8 το πρωί μέχρι τις 8 το βράδυ, για τους 6,9 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους. 58.000 άτομα εργάστηκαν για την ομαλή διεξαγωγή της ψηφοφορίας. Η διεξαγωγή έγινε με μεγάλη προσοχή για να μην εξαπλωθεί ο κορονοϊός. Οι εργαζόμενοι στα εκλογικά κέντρα φορούσαν μάσκες, είχαν πρόσβαση σε αντισηπτικά χεριών, οι χώροι αερίζονταν καλά και τηρήθηκαν οι απαραίτητες αποστάσεις ασφαλείας, δηλαδή 1 - 1,5 μέτρο. Οι 45.701 εγχώριοι παρατηρητές και 195 προσκεκλημένοι από διεθνείς οργανώσεις παρατήρησαν τη διεξαγωγή.
Η ερώτηση του δημοψηφίσματος ήταν «Δέχεστε τις τροποποιήσεις και προσθήκες στο Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Λευκορωσίας;» Οι εκλογείς έπρεπε να απαντήσουν με Ναι ή Όχι. Το δημοψήφισμα εγκρίθηκε με το 86,6% των ψήφων. αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Πριν γίνει το δημοψήφισμα έγινε μεγάλη εκστρατεία διαφήμισής του, με σλόγκαν «Θέλω Αλλαγή!» Στις αλλαγές που έγιναν περιλαμβάνονται 83 τροποποιήσεις άρθρων και προσθήκη 11 άρθρων και ενός κεφαλαίου. Η θητεία του Προέδρου έγινε ανανεώσιμη για μία μοναδική φορά, δηλαδή κανείς δεν θα μπορεί να διατελέσει πάνω από 2 θητείες ως Πρόεδρος. Τα κριτήρια για τους υποψήφιους της προεδρικής εκλογής αυξήθηκαν σε ελάχιστο όριο ηλικίας 40 ετών (αντί για 35 που ήταν μέχρι τώρα) και σε τουλάχιστον 20 χρόνια διαμονής στη Λευκορωσία (αντί για 10). Θεσπίστηκε η Πανλευκορωσική Λαϊκή Συνέλευση, ένα κοινοβουλευτικό σώμα 1.200 μελών, ο τρόπος οργάνωσης, οι εξουσίες και οι αρμοδιότητές της. Οι βουλευτές τώρα θα εκλέγονται για πενταετή θητεία (αντί για τετραετή). Επίσης, η Λευκορωσία έπαψε να είναι αποπυρηνικοποιημένη ζώνη, δηλαδή με αυτό το δημοψήφισμα ενέκριναν τη φιλοξενία πυρηνικών όπλων στη χώρα. Τέλος, οι πρόεδροι θα έχουν ισόβια ασυλία από τη στιγμή που θα εγκαταλείψουν τη θέση τους.
Η αναθεώρηση του συντάγματος ήρθε ενάμισι χρόνο μετά τις μαζικές διαδηλώσεις που συγκλόνισαν τη Λευκορωσία το 2020. Οι διαδηλωτές απαιτούσαν την παραίτηση του προέδρου Αλεξάντερ Λουκασένκο, που βρίσκεται στην εξουσία από το 1994, και τη διενέργεια ελεύθερων και δίκαιων εκλογών. Ο Λουκασένκο πρότεινε την αναθεώρηση ως παραχώρηση προς τα αιτήματα των διαδηλωτών. Παρόλα αυτά, το νέο σύνταγμα δίνει τη δυνατότητα στον Λουκασένκο να διατηρηθεί στην εξουσία έως και το 2035. Αυτό γίνεται διότι ο περιορισμός των δύο πενταετών θητειών θα εφαρμοστεί από τις επόμενες προεδρικές εκλογές που προγραμματίζονται για το 2025. Η αντιπολίτευση ζήτησε από τους πολίτες να χρησιμοποιήσουν το δημοψήφισμα για να διαμαρτυρηθούν για το καθεστώς αλλά και για τη Λευκορωσική εμπλοκή στην Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. μικρογραφία|300x300εσ|Η προσέλευση εκλογέων ανά ομπλάστ και ανά δίωρο. Το 42,93% των εκλογέων ψήφισαν τις πρόωρες μέρες τις ψηφοφορίας, 22–26 Φεβρουαρίου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Εκλογές στη Λευκορωσία Κατηγορία:Εκλογές του 2022 Λευκορωσια
Μάχη της Καλαβρύης
Οι δύο στρατοί συγκρούστηκαν στις Καλαβρύες στον ποταμό Αλμυρό στη σημερινή Ανατολική Θράκη. Ο Αλέξιος, του οποίου ο στρατός ήταν πολύ μικρότερος και πολύ λιγότερο έμπειρος, προσπάθησε να στήσει ενέδρα στον στρατό του Βρυέννιου. Η ενέδρα απέτυχε και οι πτέρυγες του δικού του στρατού εκδιώχθηκαν πίσω από τους εξεγερθέντες. Ο Αλέξιος μετά βίας κατάφερε να περάσει μαζί με την προσωπική του ακολουθία, αλλά μπόρεσε να ανασυντάξει τους διασκορπισμένους άνδρες του. Ταυτόχρονα, και παρόλο που φαινομενικά κέρδισε τη μάχη, ο στρατός του Bρυέννιου έπεσε σε αταξία, αφού οι δικοί του σύμμαχοι Πετσενέγκοι επιτέθηκαν στο στρατόπεδό του. Ενισχυμένος από Σελτζούκους μισθοφόρους, ο Αλέξιος παρέσυρε τα στρατεύματα τού Βρυέννιου σε άλλη ενέδρα, μέσα από μια προσποιητή υποχώρηση. Ο εξεγερμένος στρατός διερράγη και ο Βρυέννιος αιχμαλωτίστηκε.
Η μάχη είναι γνωστή μέσω δύο λεπτομερών αφηγήσεων, της Αλεξιάδας της Άννας Κομνηνής και της Ύλης Ιστορίας τής συζύγου τού Νικηφόρου Βρυέννιου του Νεότερου, στις οποίες βασίζεται σε μεγάλο βαθμό η αφήγηση της Άννας. Είναι μια από τις λίγες Βυζαντινές μάχες, που περιγράφονται λεπτομερώς και ως εκ τούτου μια πολύτιμη πηγή για τη μελέτη της τακτικής του Βυζαντινού στρατού στα τέλη του 11ου αι.
εναλλ.=Seated figure on throne, crowned and dressed in blue and gold, flanked by four courtiers in red and, above the throne, two angel-like figures|δεξιά|μικρογραφία| Μικρογραφία του αυτοκράτορα Νικηφόρου Γ' Βοτανειάτη μεταξύ τεσσάρων ανώτερων αξιωματούχων της Αυλής του (επί του κανικλείου, πρωτοβεστιάριου, δεκανού, μ. πριμηκήριου) και δύο αλληγοριών (Αλήθειας και Δικαιοσύνης).
Μετά την ήττα στη μάχη του Μαντζικέρτ το 1071 από τους Σελτζούκους και την ανατροπή του Ρωμανού Δ΄ Διογένη (βασ. 1068–1071), η Βυζαντινή Αυτοκρατορία γνώρισε μια δεκαετία σχεδόν συνεχών εσωτερικών αναταραχών και εξεγέρσεων. Ο συνεχής πόλεμος εξάντλησε τους στρατούς της Αυτοκρατορίας, κατέστρεψε τη Μ. Ασία και την άφησε ανυπεράσπιστη έναντι της αυξανόμενης καταπάτησης των Τούρκων. Στα Βαλκάνια, οι εισβολές των Πετσενέγων και των Κουμάνων κατέστρεψαν τη Βουλγαρία και οι Σέρβοι πρίγκιπες απαρνήθηκαν την πίστη τους στην Αυτοκρατορία.
Η διακυβέρνηση του Μιχαήλ Ζ΄ Δούκα (βασ. 1071–1078) απέτυχε να αντιμετωπίσει την κατάσταση αποτελεσματικά και έχασε γρήγορα την υποστήριξη της στρατιωτικής αριστοκρατίας. Στα τέλη του 1077, δύο από τους κορυφαίους στρατηγούς της Αυτοκρατορίας, ο Νικηφόρος Βρυέννιος ο Πρεσβύτερος, δούξ του Δυρραχίου στα δυτικά Βαλκάνια, και ο Νικηφόρος Βοτανειάτης, στρατηγός του Ανατολικού Θέματος στην κεντρική Μ. Ασία, ανακηρύχθηκαν αυτοκράτορες από τα στρατεύματά τους. Ο Βρυέννιος ξεκίνησε από το Δυρράχιο προς την Αυτοκρατορική πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη, κερδίζοντας ευρεία υποστήριξη στην πορεία και την πίστη του μεγαλύτερου μέρους του βαλκανικού στρατού της Αυτοκρατορίας. Στην αρχή προτίμησε να διαπραγματευτεί, αλλά οι προσφορές του απορρίφθηκαν από τον Μιχαήλ Ζ΄. Τότε ο Βρυέννιος έστειλε τον αδελφό του Ιωάννη να πολιορκήσει την Κωνσταντινούπολη. Ανίκανοι να ξεπεράσουν τις οχυρώσεις της, οι εξεγερμένες δυνάμεις σύντομα αποσύρθηκαν. Αυτή η αποτυχία οδήγησε τους ευγενείς της πρωτεύουσας να στραφούν στον Βοτανειάτη: τον Μάρτιο του 1078 ο Μιχαήλ Ζ΄ αναγκάστηκε να παραιτηθεί και να αποσυρθεί ως μοναχός και ο Νικηφόρος Γ΄ Βοτανειάτης έγινε δεκτός στην πόλη ως Αυτοκράτορας.
Στην αρχή, ο Βοτανειάτης δεν είχε αρκετά στρατεύματα για να αντιταχθεί στον Βρυέννιο, ο οποίος στο μεταξύ είχε εδραιώσει τον έλεγχό του στην πατρίδα του τη Θράκη, απομονώνοντας ουσιαστικά την πρωτεύουσα από την υπόλοιπη Αυτοκρατορική επικράτεια στα Βαλκάνια. Ο Βοτανειάτης έστειλε πρεσβεία υπό τον πρόεδρο Κωνσταντίνο Χοιροσφάκτη, βετεράνο διπλωμάτη, για να διεξαγάγει διαπραγματεύσεις με τον Βρυέννιο. Ταυτόχρονα διόρισε τον νεαρό Αλέξιο Κομνηνό ως Αρχηγό των Σχολών (Στρατευμάτων) του και ζήτησε βοήθεια από τον Σελτζούκο σουλτάνο Σουλεϊμάν, ο οποίος έστειλε 2.000 πολεμιστές και υποσχέθηκε ακόμη περισσότερους. Στο μήνυμά του προς τον Βρυέννιο, ο ηλικιωμένος Βοτανειάτης (76 ετών κατά την άνοδό του) του πρόσφερε τον βαθμό του καίσαρα και την υποψηφιότητά του ως διάδοχου του θρόνου. Ο Βρυέννιος συμφώνησε κατ' αρχήν, αλλά πρόσθεσε μερικούς δικούς του όρους και έστειλε τους πρεσβευτές πίσω στην Κωνσταντινούπολη για επιβεβαίωση. Ο Βοτανειάτης, ο οποίος πιθανότατα είχε ξεκινήσει διαπραγματεύσεις μόνο για να κερδίσει χρόνο, απέρριψε τους όρους του Βρυέννιου και διέταξε τον Αλέξιο Κομνηνό να εκστρατεύσει κατά του εξεγερμένου.
Προανάκρουσμα
εναλλ.=Obverse and reverse of seal, with a standing military saint and a legend in Greek|μικρογραφία|300εσ|Μολύβδινη σφραγίδα του Αλέξιου Κομνηνού ως «[[Δομέστικος των Σχολών|μεγάλου Δομεστίκου της Δύσεως». Επιγρ.: O AΓIOC ΔHMHTPIοc / + KύριЄ ΒOΗӨЄI AΛЄΞIω CЄBACTω KAI ΔοMЄCTIKω THC ΔVCЄωC Tω KOMNHNω.]] Ο Βρυέννιος είχε κατασκηνώσει στον κάμπο του Κεδοκτού, στο δρόμο προς την Κωνσταντινούπολη. Ο στρατός του περιελάμβανε 12.000 ως επί το πλείστον έμπειρους άνδρες από τα μόνιμα τάγματα (συντάγματα) της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας και της Θράκης, καθώς και Φράγκους μισθοφόρους και το επίλεκτο τάγμα της Εταιρείας. Οι δυνάμεις του Αλεξίου περιελάμβαναν 2.000 Τούρκους ιπποτοξότες, 2.000 Χωματινούς από τη Μ. Ασία, μερικές εκατοντάδες Φράγκους ιππότες από την Ιταλία και το νεοσύστατο σύνταγμα των Αθανάτων, που είχε δημιουργηθεί από τον πρωθυπουργό του Μιχαήλ Ζ΄, τον Νικηφορίτζη και προοριζόταν να αποτελέσει τον πυρήνα του νέου στρατού. Οι εκτιμήσεις για τη συνολική δύναμη του Αλέξιου ποικίλλουν από 5.500–6.500 (Χάλντον) έως περίπου 8.000–10.000 (Μπίρκενμαγιερ), αλλά είναι σαφές, ότι βρισκόταν σε σημαντικά μειονεκτική θέση έναντι του Bρυενίου: όχι μόνο ήταν πολύ μικρότερη η δύναμή του, αλλά ο Αλέξιος ήταν πολύ λιγότερο έμπειρος από τους βετεράνους του Bρυεννίου.
Οι δυνάμεις του Αλεξίου ξεκίνησαν από την Κωνσταντινούπολη και στρατοπέδευσαν στην όχθη του ποταμού Αλμυρού —ένα μικρό χείμαρο ανάμεσα στην Ηράκλεια (σημερινό Marmara Ereğlisi) και τη Σηλυβρία (σημερινή Σιλιβρί), το σύγχρονο Καλυβρί Ντερέ— κοντά στο οχυρό των Καλαβρύη (σύγχρονο Yolçatı). Περιέργως, και ενάντια στην καθιερωμένη πρακτική, δεν ενίσχυσε το στρατόπεδό του, ίσως για να μην κουράσει ή απογοητεύσει τους άνδρες του με μια σιωπηρή παραδοχή αδυναμίας. Στη συνέχεια έστειλε τους Σελτζούκους συμμάχους του για να εντοπίσουν τη διάθεση, τη δύναμη και τις προθέσεις του Βρυέννιο. Οι κατάσκοποι του Αλεξίου ολοκλήρωσαν εύκολα τα καθήκοντά τους, αλλά την παραμονή της μάχης κάποιοι αιχμαλωτίστηκαν και έτσι ο Βρυέννιος επίσης ενημερώθηκε για τη δύναμη του Αλεξίου.
Αρχικές διαθέσεις και σχέδια
εναλλ.=Graphic illustrating dispositions and movements of the two opposing armies|δεξιά|μικρογραφία|Οι αρχικές διαθέσεις και η εναρκτήρια φάση της μάχης, που δείχνουν την αποτυχημένη ενέδρα του Αλεξίου. Ο Βρυέννιος τακτοποίησε τον στρατό του στα τυπικά τρία τμήματα, το καθένα σε δύο γραμμές, όπως ορίζεται από τα βυζαντινά στρατιωτικά εγχειρίδια. Η δεξιά πτέρυγα, υπό τον αδελφό του Ιωάννη, ήταν 5.000 και αποτελούνταν από τους Φράγκους μισθοφόρους του, το Θεσσαλικό ιππικό, την Εταιρεία και το σύνταγμα Μανιακατών (απόγονοι των βετεράνων της εκστρατείας του Γεωργίου Μανιάκη στη Σικελία και την Ιταλία). Η αριστερή του πτέρυγα, 3.000 άνδρες από τη Θράκη και τη Μακεδονία, τέθηκε υπό τον Κατακαλών Ταρχανειώτη. Το κέντρο, υπό τον ίδιο τον Βρυέννιο, περιλάμβανε 3.000–4.000 άνδρες από τη Θεσσαλία, τη Θράκη και τη Μακεδονία. Και πάλι, σύμφωνα με την καθιερωμένη διάταξη, στο αριστερό άκρο του, περίπου μισό χιλιόμετρο («δύο στάδια») από την κύρια δύναμη, είχε τοποθετήσει ένα απόσπασμα (οι υπερκερασταί) από Πετσενέγκους.
Ο Αλέξιος ανέπτυξε τον μικρότερο στρατό του σε αναμονή κοντά στο στρατόπεδο του Βρυέννιου και τον χώρισε σε δύο διοικήσεις. Η αριστερή, η οποία αντιμετώπισε το ισχυρότερο τμήμα του Βρυέννιου, διοικούνταν από τον ίδιο και περιείχε τους Φράγκους ιππότες στα δεξιά και τους Αθανάτους στα αριστερά των Φράγκων. Η δεξιά διοίκηση ήταν υπό τον Κωνσταντίνο Κατακαλών και αποτελείτο από τους Χωματινούς και τους Σελτζούκους. Στους τελευταίους, σύμφωνα με την Αλεξιάδα, δόθηκε ο ρόλος των πλαγιοφυλάκων και επιφορτίστηκαν με την παρατήρηση και την αντιμετώπιση των Πετσενέγκων. Αντίθετα, στο άκρο αριστερά ο Αλέξιος σχημάτισε το δικό του πλευρικό απόσπασμα (προφανώς προερχόμενο από τους Αθανάτους), κρυμμένο από την οπτική γωνία του εχθρού μέσα σε μια κοιλότητα. Δεδομένης της κατωτερότητάς του, ο Αλέξιος αναγκάστηκε να παραμείνει στην άμυνα. Η μόνη του ευκαιρία για επιτυχία ήταν, ότι οι πλευρές του, κρυμμένες από τα διαφορετικά επίπεδα εδάφους, θα αιφνιδίαζαν και θα προκαλούσαν αρκετή σύγχυση στους άνδρες του Bρυεννίου, ώστε αυτός και η ισχυρή αριστερή πτέρυγά του να ξεπεράσουν τις γραμμές τους.
Ο στρατός του Αλεξίου καταρρέει
Ο Αλέξιος, που πολεμούσε με την ακολουθία του δίπλα στους Φράγκους, δεν κατάλαβε αμέσως ότι η αριστερή του πτέρυγα είχε καταρρεύσει. Στο μεταξύ, στη δεξιά του πτέρυγα, οι Χωματινοί, που συμμετείχαν με τους άνδρες του Ταρχανειώτη, ξεπέρασαν και επιτέθηκαν στο μετόπισθεν των Πετσενέγκων, οι οποίοι με κάποιο τρόπο είχαν αποφύγει τους Τούρκους πλαγιοφύλακες του Αλεξίου. Έσπασαν και οι Χωματινοί και τράπηκαν σε φυγή και η τύχη του Αλεξίου φαινόταν μοιραία. Σε αυτό το σημείο οι Πετσενέγκοι απέτυχαν να συνεχίσουν την επιτυχία τους, και αντ' αυτού γύρισαν πίσω και άρχισαν να λεηλατούν το στρατόπεδο του ίδιου του Bρυέννιου. Αφού συγκέντρωσαν ό,τι λάφυρο μπορούσαν, άφησαν τη μάχη και ξεκίνησαν για τα σπίτια τους.
Ωστόσο, η νίκη του Bρυέννιου φαινόταν σίγουρη, γιατί οι πτέρυγές του άρχισαν να τυλίγουν τους Φράγκους του Αλεξίου στο κέντρο. Συνειδητοποιώντας τη θέση του και απελπισμένος μπροστά στην ήττα (και, όπως αναφέρει ο Βρυέννιος ο Νεότερος, επειδή είχε παρακούσει τις Αυτοκρατορικές εντολές να περιμένει περισσότερες Σελτζουκικές ενισχύσεις και φοβόταν την τιμωρία από τον Βοτανειάτη), ο Αλέξιος στην αρχή αποφάσισε να επιχειρήσει ένα «όλα ή τίποτε». Επιτέθηκε στον ίδιο τον Βρυέννιο για να αποκεφαλίσει τον εχθρικό στρατό, αλλά τον απέτρεψε ο υπηρέτης του. Έχοντας μόνο έξι από τους άνδρες του γύρω, κατάφερε στη συνέχεια να διαρρήξει τους γύρω εχθρικούς στρατιώτες. Η σύγχυση επικράτησε πίσω από τις γραμμές τους ως αποτέλεσμα της επίθεσης των Πετσενέγκων στο στρατόπεδο των εξεγερμένων, και σε αυτή τη ταραχή ο Αλέξιος είδε το Αυτοκρατορικό άλογο παρέλασης του Bρυέννιου, με τα δύο κρατικά ξίφη του, να οδηγείται μακριά σε ασφάλεια. Ο Αλέξιος και οι άνδρες του επιτέθηκαν στη συνοδεία, άρπαξαν το άλογο και απομακρύνθηκαν μαζί του από το πεδίο της μάχης.
Έχοντας φτάσει σε έναν λόφο πίσω από την αρχική θέση του στρατού του, ο Αλέξιος άρχισε να ανασυντάσσει τον στρατό του από τις μονάδες που είχαν υποχωρήσει. Έστειλε αγγελιοφόρους να συγκεντρώσουν τους διασκορπισμένους άνδρες του, με την είδηση ότι ο Βρυέννιος είχε σκοτωθεί, δείχνοντας το άλογό του ως απόδειξη. Την ίδια ώρα άρχισαν να καταφθάνουν στο σημείο οι υποσχεθείσες Σελτζουκικές ενισχύσεις, ανεβάζοντας το ηθικό των ανδρών του. Όλο αυτό το διάστημα, στο πεδίο της μάχης, ο στρατός του Βρυέννιου είχε κλείσει γύρω από τους Φράγκους του Αλεξίου, οι οποίοι είχαν αφιππεύσει και προσφέρθηκαν να παραδοθούν. Στην πορεία ο στρατός των εξεγερμένων είχε γίνει τελείως άτακτος, με τις μονάδες αναμεμειγμένες και τους σχηματισμούς τους διαταραγμένους. Οι εφεδρείες του Bρυέννιου είχαν μπερδευτεί από την επίθεση των Πετσενέγκων, ενώ οι πρώτες γραμμές του χαλάρωσαν, νομίζοντας ότι η μάχη είχε τελειώσει.
Αντεπίθεση του Αλεξίου
εναλλ.=Graphic illustrating dispositions and movements of the two opposing armies|δεξιά|μικρογραφία|Η τελική φάση της μάχης: Ο Αλέξιος ανασυντάσσει τον στρατό του, επιτίθεται στις δυνάμεις του Βρυέννιο και τους παρασύρει σε νέα ενέδρα. Ο στρατός των εξεγερμένων καταρρέει και ο ίδιος ο Βρυέννιος αιχμαλωτίζεται.
Έχοντας αποκαταστήσει τις δυνάμεις του που επέζησαν και έχοντας επίγνωση της σύγχυσης στις δυνάμεις του Βρυέννιου, ο Αλέξιος αποφάσισε να αντεπιτεθεί. Το σχέδιο που κατέστρωσε έκανε πολύ μεγαλύτερη χρήση των ιδιαίτερων δεξιοτήτων των Σελτζούκων ιπποτοξοτών του. Χώρισε τη δύναμή του σε τρεις διοικήσεις, από τις οποίες οι δύο έμειναν πίσω σε ενέδρα. Η άλλη, που σχηματίστηκε από τους Αθανάτους και τους Χωματινούς υπό τις διαταγές του ίδιου του Αλεξίου, δεν ήταν παραταγμένη σε μια συνεχή γραμμή, αλλά χωρίστηκε σε μικρές ομάδες, αναμεμειγμένες με άλλες ομάδες Τούρκων ιπποτοξοτών. Αυτή η διοίκηση θα προχωρούσε στους εξεγερμένους, θα τους επιτίθετο, στη συνέχεια θα υποκρινόταν ότι υποχωρούσε και θα τους τραβούσε στην ενέδρα.
Όταν η μάχη έφτασε στον τόπο της ενέδρας, οι πτέρυγες του Αλεξίου, που παρομοιάζονταν στην Αλεξιάδα με «σμήνος σφηκών», επιτέθηκαν στα πλευρά του εξεγερμένου στρατού ρίχνοντας βέλη και φωνάζοντας δυνατά, σκορπώντας πανικό και σύγχυση στους άνδρες του Βρυέννιου. Παρά τις προσπάθειες του Βρυέννιου και του αδελφού του Ιωάννη να τους συσπειρώσουν, ο στρατός τους έσπασε και τράπηκε σε φυγή, και άλλες μονάδες που ακολουθούσαν πίσω έκαναν το ίδιο. Τα δύο αδέλφια προσπάθησαν να υπερασπιστούν την οπισθοφυλακή, αλλά ξεπεράστηκαν και συνελήφθησαν.
Συνέπεια
Η μάχη σήμανε το τέλος της εξέγερσης του Βρυέννιου, αν και ο Νικηφόρος Βασιλάκης συγκέντρωσε μεγάλο μέρος του ηττημένου στρατού του Βρυέννιο και προσπάθησε να διεκδικήσει τον θρόνο για τον εαυτό του. Και αυτός ηττήθηκε από τον Αλέξιο Κομνηνό, ο οποίος στη συνέχεια προχώρησε στην εκδίωξη των Πετσενέγων από τη Θράκη. Ο ηλικιωμένος Βρυέννιος τυφλώθηκε με εντολή του Βοτανειάτη, αλλά ο Αυτοκράτορας αργότερα τον λυπήθηκε και του αποκατέστησε τους τίτλους και την περιουσία του. Αφού ο Αλέξιος (Α΄) Κομνηνός κατέλαβε ο ίδιος τον θρόνο το 1081, ο Βρυέννιος τιμήθηκε περαιτέρω με υψηλά αξιώματα. Είχε μάλιστα την αρχηγία κατά τις εκστρατείες του Αλεξίου κατά των Πετσενέγων και υπερασπίστηκε την Αδριανούπολη από μια επίθεση ανταρτών το 1095 Ο γιος (ή εγγονός) του, Νικηφόρος Βρυέννιος ο Νεότερος, νυμφεύτηκε την κόρη του Αλεξίου Α΄, την Άννα Κομνηνή. Έγινε εξέχων στρατηγός της βασιλείας του Αλεξίου, ανήλθε τελικά στο βαθμό του καίσαρα και έγινε ιστορικός.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:11ος αιώνας στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Χαγιαμπούσα
Το Χαγιαμπούσα (はやぶさ, Hayabusa), λέξη που στην ιαπωνική γλώσσα σημαίνει «πετρίτης», ήταν μη επανδρωμένο αυτόματο διαστημικό σκάφος, που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από την Ιαπωνική Αεροδιαστημική Εξερευνητική Υπηρεσία (JAXA) με στόχο να επιστρέψει ένα δείγμα υλικού από έναν αστεροειδή, κάτι που θα γινόταν για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας. Το υποψήφιο συγκεκριμένο ουράνιο σώμα ήταν ο μικρός γεωπλήσιος αστεροειδής 25143 Ιτοκάβα, που είχε ανακαλυφθεί μόλις το 1998 και έχει μήκος μόλις μισό χιλιόμετρο (ακριβέστερες διαστάσεις 535 × 294 × 209 μέτρα).
Το Χαγιαμπούσα, γνωστό πριν την εκτόξευσή του με την ονομασία MUSES-C (Mu Space Engineering Spacecraft C), εκτοξεύθηκε στις 9 Μαΐου 2003 και έφθασε στον Ιτοκάβα στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2005. Πρώτα μελέτησε από μικρή απόσταση το σχήμα, την περιστροφή, την τοπογραφία, το χρώμα, τη σύσταση και την πυκνότητα του αστεροειδή. Στη συνέχεια, τον Νοέμβριο του 2005, προσεδαφίστηκε στον Ιτοκάβα και συνέλεξε δείγματα με τη μορφή κόκκων, τα οποία το σκάφος μετέφερε στη Γη μέσα σε ειδική κάψουλα στις 13 Ιουνίου 2010.
Το σκάφος διέθετε και μια αποσπώμενη μονάδα προσεδαφίσεως, τη MINERVA, η οποία απέτυχε να φθάσει στην επιφάνεια.
«Πρωτιές» της αποστολής
thumb|Οι Ντένις Μούρα (αριστερά) και Γιουνιτσίρο Καβαγκούτσι (δεξιά) στο Διεθνές Αστροναυτικό Συνέδριο του 2010 Μολονότι άλλα μη επανδρωμένα διαστημόπλοια, όπως τα Galileo και NEAR Shoemaker, είχαν επισκεφθεί αστεροειδείς αρκετά χρόνια νωρίτερα, το Χαγιαμπούσα ήταν το πρώτο στην ιστορία που έφερε στη Γη ένα δείγμα υλικού, ώστε να αναλυθεί με πολύ περισσότερες δυνατότητες.
Επιπλέον, το Χαγιαμπούσα υπήρξε το πρώτο σκάφος που ήταν σχεδιασμένο όχι μόνο να προσεδαφιστεί πάνω σε αστεροειδή, αλλά και να αναχωρήσει στη συνέχεια (το NEAR Shoemaker προσεδαφίστηκε στον 433 Έρωτα το 2000, αλλά δεν ήταν σχεδιασμένο ως προσεδαφιστής και απενεργοποιήθηκε μετά την άφιξή του). Με τεχνικούς όρους, το Χαγιαμπούσα δεν ήταν σχεδιασμένο να «προσεδαφιστεί» ακριβώς, αλλά απλώς να αγγίξει την επιφάνεια με τη συσκευή του ανακτήσεως δείγματος και μετά να απομακρυνθεί. Ωστόσο, ήταν το πρώτο σκάφος σχεδιασμένο εξαρχής να έλθει σε επαφή με την επιφάνεια αστεροειδή. Παρά το γεγονός αυτό, το σκάφος πράγματι προσεδαφίστηκε και παρέμεινε στην επιφάνεια του Ιτοκάβα επί μισή ώρα περίπου.
Χαρακτήρας της αποστολής
Ο Γιουνιτσίρο Καβαγκούτσι του ιαπωνικού Ινστιτούτου Διαστήματος και Αστροναυτικής Επιστήμης ορίσθηκε ως επικεφαλής της αποστολής. Το Χαγιαμπούσα, που είχε μάζα κατά την αναχώρηση 510 χιλιόγραμμα (380 χωρίς τα προωθητικά), εκτοξεύθηκε στις 9/5/2003, ώρα 04:29:25 UTC, πάνω σε πύραυλο-φορέα M-V (Μι-5), από το Διαστημικό Κέντρο Ουτσινούρα (γνωστό τότε ως «Διαστημικό Κέντρο Καγκοσίμα»). Μετά την εκτόξευση, το όνομα του διαστημοπλοίου άλλαξε από το αρχικό MUSES-C στο Χαγιαμπούσα. Οι ιοντικοί κινητήρες του σκάφους (4 διαφορετικές μονάδες), λειτουργώντας σχεδόν συνεχώς επί δύο χρόνια, έθεσαν το Χαγιαμπούσα σε ειδική τροχιά γύρω από τον Ήλιο, ώστε να πλησιάσει με μικρή ταχύτητα τον Ιτοκάβα. Κατά την άφιξή του, το σκάφος δεν τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον αστεροειδή, εξαιτίας της αμελητέας του βαρύτητας, αλλά παρέμεινε σε ταυτόσημη ηλιοκεντρική τροχιά δίπλα του.
Το Χαγιαμπούσα επισκόπησε αρχικώς την επιφάνεια του αστεροειδή από ασφαλή απόσταση περίπου 20 χιλιομέτρων (τη λεγόμενη «θέση πύλης»). Στη συνέχεια μετακινήθηκε πλησιέστερα στην επιφάνεια και τέλος επεχείρησε μία σειρά ομαλών προσεδαφίσεων. Αυτόνομη οπτική πλοήγηση χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα κατά τη φάση αυτή της αποστολής, επειδή οι καθυστερήσεις στην επικοινωνία ήταν απαγορευτικά μεγάλες για τη διακυβέρνηση από τη Γη σε πραγματικό χρόνο. Τη στιγμή που το σκάφος άγγιξε την επιφάνεια με το κέρας συλλογής υλικού, ήταν προγραμματισμένο να εκτοξεύσει μικροσκοπικά βλήματα στην επιφάνεια και μετά να συλλέξει τα σωματίδια που θα τινάζονταν.
Μετά από λίγους μήνες δίπλα στον Ιτοκάβα, το Χαγιαμπούσα θα πυροδοτούσε τους κινητήρες του για να αρχίσει το ταξίδι της επιστροφής στη Γη. Αυτό καθυστέρησε εξαιτίας προβλημάτων στον προσανατολισμό και τους κινητήρες του σκάφους.
Ως προς την αποστολή, η JAXA είχε καθορίσει πριν την εκτόξευση του σκάφους τα ακόλουθα κριτήρια επιτυχίας και αντίστοιχα «σκορ» για αυτά τα ορόσημα της αποστολής. Καθώς φαίνεται από αυτά, το Χαγιαμπούσα αποτελούσε μία βάση για δοκιμές νέων τεχνολογιών, ιδίως των πρώτων παγκοσμίως ιοντικών κινητήρων με επιτάχυνση με μικροκύματα.
thumb|left|Μοντέλο του σκάφους σε ημικλίμακα (1:2) στο IAC το 2010 thumb|right|Ομοίωμα της κάψουλας δειγμάτων στη JAXA
Ο μίνι-προσεδαφιστής MINERVA
Το Χαγιαμπούσα έφερε μία πολύ μικρή μονάδα προσεδαφίσεως (ζύγιζε μόλις 591 γραμμάρια και είχε διαστάσεις 10 επί 12 εκατοστόμετρα), τη MINERVA (συντομογραφία της φράσεως MIcro-Nano Experimental Robot Vehicle for the Asteroid = «Μικρο-Νανο Πειραματικό Ρομποτικό Όχημα για τον Αστεροειδή», δείτε επίσης Μινέρβα). Ωστόσο, ένα σφάλμα κατά την ανάπτυξή της είχε ως αποτέλεσμα την αποτυχία της.
Η MINERVA αναπτύχθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2005. Η εντολή απελευθερώσεώς της στάλθηκε από τη Γη, αλλά προτού φθάσει στο σκάφος, ο υψομετρητής του Χαγιαμπούσα μέτρησε την απόστασή του από την επιφάνεια του αστεροειδή σε μόλις 44 μέτρα κι έτσι άρχισε αυτομάτως μία ακολουθία διατηρήσεως ύψους. Ως αποτέλεσμα, όταν η εντολή από τη Γη έφθασε, η MINERVA αποσπάσθηκε από το σκάφος ενώ το τελευταίο ανέβαινε, και σε μεγαλύτερο υψόμετρο από αυτό που είχε σχεδιασθεί, οπότε η MINERVA διέφυγε από την έλξη του Ιτοκάβα και χάθηκε για πάντα στο διάστημα.
Σημασία της επιστήμης και της μηχανικής της αποστολής
Η κατανόηση των αστεροειδών βασιζόταν πολύ σε δείγματα από μετεωρίτες, αλλά είναι δυσχερής η ταυτοποίηση των μετεωριτών με τους αντίστοιχους αστεροειδείς από τους οποίους προήλθαν. Το Χαγιαμπούσα έλυσε αυτό το πρόβλημα προσφέροντας ανέγγιχτα δείγματα από συγκεκριμένο και μελετημένο αστεροειδή. Γεφύρωσε έτσι το χάσμα μεταξύ δεδομένων παρατηρήσεων από το έδαφος και εργαστηριακών αναλύσεων μετεωριτών (και κοσμικής σκόνης).
Η αποστολή του Χαγιαμπούσα είχε και μεγάλη σημασία από απόψεως μηχανικής και τεχνολογίας για την JAXA. Επέτρεψε, μεταξύ άλλων, την περαιτέρω δοκιμή και έλεγχο των τεχνικών στα πεδία των κινητήρων ιόντων, της αυτόνομης και οπτικής πλοηγήσεως, των διαστημικών τηλεπικοινωνιών και της κινήσεως πολύ κοντά σε ουράνια σώματα με πολύ μικρή βαρύτητα.
Μέχρι την εκτόξευση
Η ιδέα της αποστολής στο ιαπωνικό Ινστιτούτο Διαστήματος και Αστροναυτικής Επιστήμης (ISAS) πρωτοεμφανίσθηκε το 1986-1987, όταν διερευνήθηκε η δυνατότητα μιας αποστολής για συλλογή δειγμάτων στον αστεροειδή Αντέρωτα και οι ειδικοί συμπέραναν ότι η κατάλληλη τεχνολογία δεν είχε ακόμη αναπτυχθεί. Από το 1987 ως το 1994, μια μικτή ομάδα των ISAS και NASA μελέτησε αρκετές αποστολές, όπως τις NEAR και Stardust.
Το 1995 το ISAS επέλεξε τη συλλογή δείγματος από αστεροειδή ως αποστολή δοκιμών μηχανικής και τεχνολογίας, τη MUSES-C. Επιλέχθηκαν τότε δύο αστεροειδείς ως στόχοι, ο 4660 Νηρεύς ως κύριος στόχος και ο 1989 ML ως εναλλακτικός. Στη φάση σχεδιασμού ο Νηρεύς θεωρήθηκε εκτός βεληνεκούς και ο 1989 ML έγινε ο κύριος στόχος. Η αποτυχία του ιαπωνικού πυραύλου M-5 τον Ιούλιο του 2000 ανέβαλε την εκτόξευση για τον Νοέμβριο/Δεκέμβριο, καθιστώντας αδύνατη την προσέγγιση αμφότερων των αστεροειδών. Ως αποτέλεσμα, ο στόχος άλλαξε στον αστεροειδή 1998 SF36. .
Το ταξίδι προς τον στόχο
Δύο εβδομάδες μετά την εκτόξευση, στις 27 Μαΐου 2003, άρχισε η δοκιμή των ιοντικών κινητήρων και στις 25 Ιουνίου άρχισε η λειτουργία τους με πλήρη ισχύ.
Η ISAS ζήτησε από το πρόγραμμα LINEAR, που είχε ανακαλύψει τον αστεροειδή με την προσωρινή ονομασία 1998 SF36, να τον ονομάσει προς τιμή του πρωτοπόρου Ιάπωνα πυραυλικού επιστήμονα Χιντέο Ιτοκάβα. Πράγματι, στις 6 Αυγούστου 2003 το Κέντρο Ελασσόνων Πλανητών ανέφερε ότι ο αστεροειδής είχε πάρει τη μόνιμη ονομασία «Ιτοκάβα».
Στις 31 Μαρτίου 2004 οι κινητήρες σταμάτησαν για την προετοιμασία του κοντινού περάσματος από τη Γη για να αυξηθεί η ταχύτητα του σκάφους, το οποίο έλαβε χώρα στις 19 Μαΐου. Στις 27 Μαΐου οι κινητήρες του σκάφους τέθηκαν και πάλι σε λειτουργία.
Στις 18 Φεβρουαρίου 2005 το Χαγιαμπούσα πέρασε από το αφήλιο της τροχιάς του, σε απόσταση 1,7 AU από τον Ήλιο. Στις 14 Αυγούστου η πρώτη εικόνα του Ιτοκάβα από το σκάφος δόθηκε στη δημοσιότητα, δείχνοντάς τον ως ένα απλό φωτεινό σημείο. Στις 28 Αυγούστου το Χαγιαμπούσα έσβησε τους κινητήρες ιόντων και έθεσε σε λειτουργία τους κινητήρες χημικού (διπλού) προωθητικού για τροχιακούς ελιγμούς. Αρχίζοντας από τις 4 Σεπτεμβρίου, οι κάμερες του σκάφους μπορούσαν να διακρίνουν το επίμηκες σχήμα του αστεροειδή, ενώ από τις 11 Σεπτεμβρίου άρχισαν να διακρίνονται μεμονωμένοι λοφίσκοι πάνω του. Στις 12 Σεπτεμβρίου το Χαγιαμπούσα απείχε 20 χιλιόμετρα από τον Ιτοκάβα και οι επιστήμονες της JAXA ανεκοίνωσαν ότι το διαστημόπλοιο είχε επισήμως «αφιχθεί».
Στον Ιτοκάβα
Στις 15 Σεπτεμβρίου 2005 δόθηκε στη δημοσιότητα μια έγχρωμη εικόνα του αστεροειδή (ο οποίος πάντως έχει γκρίζο χρώμα). Στις 4 Οκτωβρίου ανακοινώθηκε από την JAXA ότι το Χαγιαμπούσα είχε μετακινηθεί επιτυχώς σε απόσταση 7 χιλιομέτρων από τον Ιτοκάβα. Ανακοινώθηκε επίσης ότι ο δεύτερος τροχός αναδράσεων είχε αστοχία και ότι το σκάφος προσανατολιζόταν με τη βοήθεια των κινητήρων περιστροφής του. Στις 3 Νοεμβρίου το Χαγιαμπούσα έλαβε θέση μόλις 3,0 χιλιόμετρα από την επιφάνεια του Ιτοκάβα και στη συνέχεια άρχισε την κάθοδό του, που σχεδιαζόταν να περιλάβει την εκτόξευση σημαδιών για την προσεδάφιση και την απελευθέρωση της μονάδας προσεδαφίσεως MINERVA. Στην αρχή η κάθοδος πήγε καλά και λήφθηκαν εικόνες πλοηγήσεως με ευρυγώνιους φακούς. Ωστόσο, στις 1:50 UTC της 4ης Νοεμβρίου ανακοινώθηκε ότι, εξαιτίας της ανιχνεύσεως ενός ανώμαλου σήματος, η κάθοδος και οι παραπάνω ενέργειες είχαν αναβληθεί. Ο επικεφαλής της αποστολής Γιουνιτσίρο Καβαγκούτσι εξήγησε ότι το σύστημα οπτικής πλοηγήσεως δεν «κλείδωνε» τον αστεροειδή καλά, πιθανώς εξαιτίας του ακανόνιστου σχήματος του Ιτοκάβα. Απαιτήθηκε μια καθυστέρηση λίγων ημερών προκειμένου να εκτιμηθεί η κατάσταση και να γίνει νέος σχεδιασμός.
Στις 12 Νοεμβρίου το Χαγιαμπούσα προσέγγισε την επιφάνεια σε απόσταση 55 μέτρων και απελευθέρωσε τη μονάδα προσεδαφίσεως MINERVA. Αλλά εξαιτίας ενός λάθους (βλ. την αντίστοιχη ενότητα) αυτή δεν έφθασε ποτέ στην επιφάνεια. Έτσι, στις 19 Νοεμβρίου 2005, το ίδιο το Χαγιαμπούσα προσεδαφίστηκε πάνω στον αστεροειδή. Υπήρξε σύγχυση κατά τη διάρκεια του ελιγμού και στη συνέχεια, σχετικώς με το τι ακριβώς είχε συμβεί, επειδή η κεραία υψηλής κατευθυντικότητας του σκάφους δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια της τελικής φάσεως της επαφής, αλλά και εξαιτίας της μεταβάσεως της παρακολουθήσεως σε άλλον σταθμό εδάφους στη Γη. Αρχικώς μεταδόθηκε ότι το σκάφος είχε σταματήσει σε ύψος περί τα 10 μέτρα, αιωρούμενο επί ημίωρο για άγνωστους λόγους. Ο έλεγχος από τη Γη έστειλε εντολή για ακύρωση και άνοδο, αλλά μέχρι να αποκατασταθεί η επικοινωνία το σκάφος είχε ήδη μετακινηθεί σε ύψος 100 χιλιομέτρων από τον αστεροειδή, έχοντας θέσει τον εαυτό του σε κατάσταση ασφαλούς λειτουργίας (safe mode), περιστρεφόμενο αργά ώστε να σταθεροποιήσει τον έλεγχο των κινήσεών του. Ωστόσο, όταν μετά την αποκατάσταση των επικοινωνιών τα δεδομένα από την απόπειρα προσεδαφίσεως αναλύθηκαν στη Γη, η JAXA ανακοίνωσε (23 Νοεμβρίου) ότι το σκάφος είχε πράγματι προσεδαφιστεί στην επιφάνεια, σημειώνοντας τη δεύτερη προσεδάφιση τεχνητού αντικειμένου πάνω σε αστεροειδή στην ανθρώπινη ιστορία (μετά από αυτή του NEAR, που έγινε 4,7 χρόνια νωρίτερα). Δυστυχώς, η ακολουθία δειγματοληψίας υλικού δεν τέθηκε σε ισχύ, επειδή ένας αισθητήρας είχε ανιχνεύσει ένα εμπόδιο κατά την κάθοδο. Το σκάφος είχε επιχειρήσει να ακυρώσει την προσεδάφιση, αλλά επειδή ο προσανατολισμός του δεν ήταν ο κατάλληλος για άνοδο, επέλεξε να τεθεί σε κατάσταση ασφαλούς καθόδου. Αυτή η κατάσταση δεν επέτρεπε τη λήψη δείγματος, αλλά υπήρχε μεγάλη πιθανότητα μικροποσότητα σκόνης να είχε εκτιναχθεί μέσα στη χοάνη δειγματοληψίας όταν αυτή άγγιξε την επιφάνεια, οπότε το τμήμα του δοχείου δειγματοληψίας που ήταν εκείνη τη στιγμή προσαρτημένο στη χοάνη σφραγίσθηκε. Στις 25 Νοεμβρίου έγινε μία δεύτερη απόπειρα προσεδαφίσεως. Αρχικώς πιστεύθηκε ότι αυτή τη φορά το σύστημα δειγματοληψίας είχε ενεργοποιηθεί. Ωστόσο, μετέπειτα ανάλυση έδειξε ότι επρόκειτο μάλλον για μία ακόμη αποτυχία και δεν εκτοξεύθηκαν μικροσκοπικά βλήματα στην επιφάνεια, ώστε μετά να συλλεχθούν τα σωματίδια που θα τινάζονταν. Εξαιτίας διαρροής στο σύστημα προωθήσεως, το σκάφος τέθηκε σε «κατάσταση ασφαλούς αναμονής» (safe hold mode).
Στις 30 Νοεμβρίου η JAXA ανέφερε ότι ο έλεγχος και η επικοινωνία με το Χαγιαμπούσα είχαν αποκατασταθεί, αλλά παρέμενε ένα πρόβλημα με το σύστημα ελέγχου αναδράσεων, ίσως εξαιτίας ενός παγωμένου σωλήνα. Ο έλεγχος της αποστολής εργαζόταν για να επιλύσει το θέμα προτού να έρθει η κατάλληλη στιγμή για την επιστροφή στη Γη. Στις 6 Δεκεμβρίου το σκάφος απείχε 550 χιλιόμετρα από τον Ιτοκάβα. Στις 2 Δεκεμβρίου επιχειρήθηκε μια διόρθωση στον προσανατολισμό, αλλά ο κινητήρας δεν έδωσε αρκετή δύναμη. Την 3η Δεκεμβρίου ο άξονας Ζ του σκάφους βρέθηκε να έχει απόκλιση 20 ως 30 μοιρών από τον Ήλιο, η οποία αυξανόταν. Την επόμενη ημέρα, ως έκτακτο μέτρο, προωθητικό των ιοντικών κινητήρων (ιόντα ξένου) εκτοξεύθηκε για τη διόρθωση της περιστροφής του σκάφους, με επιτυχία. Στις 5 Δεκεμβρίου ο έλεγχος προσανατολισμού επιτεύχθηκε σε επίπεδο τέτοιο, ώστε να αποκατασταθεί η επικοινωνία δια της κεραίας μέσης κατευθυντικότητας, οπότε οι τηλεμετρικές θέσεις του σκάφους ανακτήθηκαν και αναλύθηκαν. Βρέθηκε ότι, εξαιτίας μιας διακοπής στην παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στις 27 Νοεμβρίου, το αρχείο δεδομένων τηλεμετρίας ήταν ελαττωματικό. Στις 8 Δεκεμβρίου ο προσανατολισμός του σκάφους μεταβλήθηκε ξαφνικά και ως αποτέλεσμα χάθηκε η επικοινωνία του με τη Γη. Πιστεύεται ότι η απώλεια προσανατολισμού προκλήθηκε από τη διαρροή και απότομη εξάτμιση 8 ως 10 κυβ. εκατοστών καυσίμου. Αυτό το συμβάν υποχρέωσε σε αναμονή ενός ως δύο μηνών, ώστε το Χαγιαμπούσα να σταθεροποιηθεί πρώτα, με μετατροπή της μεταπτώσεως σε καθαρή (σταθερή) περιστροφή, και μετά έπρεπε ο άξονας αυτής της περιστροφής να στραφεί προς τον Ήλιο και τη Γη, με ένα συγκεκριμένο περιθώριο διαφοράς.
Το ταξίδι της επιστροφής
thumb |right |Η τροχιά του Χαγιαμπούσα κατά το ταξίδι της επιστροφής του στη Γη από τον [[25143 Ιτοκάβα|Ιτοκάβα σε κινούμενο σχήμα. ··]] Στις 7 Μαρτίου 2006 ανακοινώθηκε από τη JAXA ότι η επικοινωνία του Χαγιαμπούσα με τη Γη είχε αποκατασταθεί σταδιακά. Συγκεκριμένα, στις 23 Ιανουαρίου 2006 ανιχνεύθηκε το «σήμα υπάρξεως» του σκάφους. Τρεις ημέρες αργότερα, το σκάφος αποκρίθηκε σε εντολές από τη Γη, μεταβάλλοντας το σήμα αυτό. Στις 6 Φεβρουαρίου διατάχθηκε μία εκτόξευση προωθητικού (αερίου ξένου) για ρύθμιση του προσανατολισμού, ώστε να βελτιωθεί η επικοινωνία. Ο ρυθμός μεταβολής στη διεύθυνση του άξονα ήταν περίπου 2 μοίρες ανά ημέρα. Στις 25 Φεβρουαρίου ανακτήθηκαν δεδομένα τηλεμετρίας από την κεραία μικρής κατευθυντικότητας και στις 4 Μαρτίου από την κεραία μέσης κατευθυντικότητας. Τέλος, στις 6 Μαρτίου η θέση του Χαγιαμπούσα υπολογίσθηκε στις 13.000 χιλιόμετρα «μπροστά» από τον Ιτοκάβα στην τροχιά του, με σχετική ταχύτητα 3 μέτρων ανά δευτερόλεπτο.
Την 1η Ιουνίου ο επικεφαλής της αποστολής Γ. Καβαγκούτσι δήλωσε ότι επιβεβαιώθηκε πως οι δύο εκ των τεσσάρων ιοντικών κινητήρων του σκάφους λειτουργούσαν κανονικά, κάτι που ήταν αρκετό για να επιστρέψει στη Γη. Στις 30 Ιανουαρίου 2007 ανακοινώθηκε από τη JAXA ότι λειτουργούσαν οι 7 από τους 11 ηλεκτρικούς συσσωρευτές του σκάφους και ότι η κάψουλα δειγμάτων ήταν σφραγισμένη. Στις 25 Απριλίου η JAXA ανάφερε ότι το «Γεράκι» είχε ξεκινήσει το ταξίδι της επιστροφής. Στις 29 Αυγούστου ανακοινώθηκε ότι και ο τρίτος κινητήρας ιόντων του σκάφους, είχε επανατεθεί σε λειτουργία με επιτυχία. Στις 29 Οκτωβρίου η JAXA ανέφερε ότι η πρώτη φάση της αλλαγής τροχιάς είχε ολοκληρωθεί και το σκάφος βρισκόταν σε κατάσταση σταθεροποιημένης περιστροφής. Στις 4 Φεβρουαρίου 2009 η JAXA ανέφερε την επιτυχημένη επαναλειτουργία των όλων κινητήρων και την έναρξη της δεύτερης φάσεως του ελιγμού τροποποιήσεως της τροχιάς για την επιστροφή στη Γη. Στις 4 Νοεμβρίου 2009 ο κινητήρας ιόντων D σταμάτησε αυτόματα να λειτουργεί εξαιτίας φθορών.
Στις 19 Νοεμβρίου 2009 η JAXA ανακοίνωσε ότι είχε επιτευχθεί η σύζευξη της γεννήτριας ιόντων του κινητήρα B και του ουδετεροποιητή του κινητήρα A. Αυτό κρίθηκε επαρκές για την απαιτούμενη μεταβολή της ταχύτητας του σκάφους, περίπου 2.200 μέτρα ανά δευτερόλεπτο από τα οποία τα 2.000 είχαν ήδη επιτευχθεί. Στις 5 Μαρτίου 2010 η λειτουργία των ιοντικών κινητήρων παύθηκε για να μετρηθεί η ακριβής τροχιά, ώστε να προετοιμασθεί ο Ελιγμός Διορθώσεως Τροχιάς Αφίξεως 1. Στις 27 Μαρτίου το Χαγιαμπούσα βρισκόταν σε τροχιά που θα περνούσε σε απόσταση 20 χιλιάδων χιλιομέτρων από το κέντρο της Γης, έχοντας μόλις ολοκληρώσει την επιχείρηση τροχιακής μεταφοράς από την τροχιά του Ιτοκάβα στην τροχιά της Γης. Στις 6 Απριλίου το σκάφος οδηγήθηκε σε πορεία επαφής με το «χείλος της Γης» (Earth rim trajectory) και προγραμματίσθηκε η άφιξη να γίνει 60 ημέρες αργότερα. Στις 4 Μαΐου έγιναν μικροδιορθώσεις για περισσότερη ακρίβεια. . Δύο ακόμα μικρομεταβολές της τροχιάς, στις 22-26 Μαΐου και στις 3-5 Ιουνίου, καθόρισαν την περιοχή εισόδου στην ατμόσφαιρα, ώστε το Χαγιαμπούσα να πέσει κοντά στο Γούμερα (Woomera) της Νότιας Αυστραλίας. Τέλος, μία απειροελάχιστη διόρθωση έγινε στις 9 Ιουνίου για μια κάθοδο ακριβείας στην έκταση της Αεροπορικής Βάσης Woomera Range Complex.
Η κάψουλα επιστροφής δειγμάτων αποσπάσθηκε από το Χαγιαμπούσα στις 10:51 UTC της 13ης Ιουνίου.
Είσοδος στην ατμόσφαιρα και ανάκτηση της κάψουλας
thumb|right|Η φωτοβολούσα κάψουλα επιστροφής διακρίνεται μπροστά και κάτω από το μητρικό σκάφος Χαγιαμπούσα καθώς αυτό διαλύεται σε φωτεινά κομμάτια. Η κάψουλα επιστροφής με τα δείγματα υλικού του αστεροειδή και το σκάφος εισήλθαν στη γήινη ατμόσφαιρα στις 13 Ιουνίου 2010, ώρα 13:51 UTC (23:21 τοπική ώρα). Η κάψουλα, που έφερε θερμική ασπίδα, προσγειώθηκε ομαλά με αλεξίπτωτο, ενώ το κυρίως Χαγιαμπούσα, εισερχόμενο με ταχύτητα 12,2 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο, διαλύθηκε και κάηκε σε μια μεγάλη σφαίρα φωτιάς.
Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων παρακολούθησε την είσοδο της κάψουλας από ύψος 11,9 χιλιομέτρων, μέσα από το αερομεταφερόμενο εργαστήριο DC-8 της NASA.
Η κάψουλα είχε προβλεφθεί ότι θα προσγειωνόταν σε μία περιοχή 20 επί 200 χιλιομέτρων μέσα στην περιφραγμένη έκταση της Αεροπορικής Βάσης Woomera Range Complex της Νότιας Αυστραλίας. Ομάδες εδάφους περικύκλωσαν την περιοχή αυτή και εντόπισαν την κάψουλα με οπτική παρατήρηση και με τη βοήθεια ενός ραδιοσήματος. Τότε στάλθηκε μία ομάδα με ελικόπτερο και κατέγραψε τη θέση της με GPS. Η κάψουλα ανακτήθηκε με επιτυχία στις 7:08 UTC (16:38 τοπική ώρα) της 14ης Ιουνίου 2010. Τοποθετήθηκε μέσα σε διπλό πλαστικό σάκο γεμισμένο με καθαρό αέριο άζωτο για να μειωθεί ο κίνδυνος επιμολύνσεων από γήινη σκόνη και μικρόβια. Λήφθηκαν ακόμα και δείγματα από έδαφος στο σημείο της προσγειώσεως για αναφορά σε μια τέτοια περίπτωση. Μετά η κάψουλα συσκευάσθηκε μέσα σε ειδικό κιβώτιο με αερόστρωμα, ώστε να αποφευχθεί η έκθεσή της σε επιταχύνσεις μεγαλύτερες του 1,5 g κατά τη μεταφορά. Το κιβώτιο με την κάψουλα και τα κομμάτια της θερμικής ασπίδας της μεταφέρθηκαν στην Ιαπωνία με πτήση τσάρτερ, φθάνοντας στις εγκαταστάσεις της JAXA/ISAS στη Σαγκαμιχάρα στις 18 Ιουνίου.
Επιστημονική ανάλυση των δειγμάτων
Προτού η κάψουλα εξαχθεί από τον προστατευτικό σάκο, επιθεωρήθηκε με τομογραφία ακτίνων Χ ώστε να διαπιστωθεί η κατάστασή της. Μετά, το δοχείο δειγματοληψίας εξάχθηκε από την κάψουλα και η επιφάνειά του καθαρίστηκε με καθαρό άζωτο και διοξείδιο του άνθρακα για την απομάκρυνση και τυχόν ιχνών υγρασίας. Στη συνέχεια ανοίχθηκε με ειδική συσκευή. Η εσωτερική πίεση στο δοχείο υπολογίσθηκε από τις μικροσκοπικές παραμορφώσεις του καθώς η πίεση του περιβάλλοντος αζώτου στον υπερκαθαρό θάλαμο μεταβαλλόταν, και οι πιέσεις εξισώθηκαν για την αποφυγή αποδράσεως τυχόν μορίων αερίου από το δείγμα κατά το άνοιγμα.
Επιβεβαίωση για την ύπαρξη υλικού του αστεροειδή
Στις 16 Νοεμβρίου 2010 η JAXA επιβεβαίωσε ότι τα περισσότερα σωματίδια που βρέθηκαν στο ένα από τα δύο τμήματα του δοχείου δειγματοληψίας του Hayabusa προερχόταν από τον αστεροειδή Ιτοκάβα. Η ανάλυση με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης ταυτοποίησε περίπου 1.500 κόκκους ως σωματίδια πετρώματος του αστεροειδή. Μετά από μελέτη των αποτελεσμάτων από την ανάλυση και σύγκριση με ορυκτολογικές συστάσεις, οι περισσότεροι κόκκοι κρίθηκαν από τους ειδικούς ως εξωγήινης προέλευσης, οπότε προέρχονταν αναπόφευκτα από τον αστεροειδή-στόχο.
Η σύσταση των κόκκων στα δείγματα από το Χαγιαμπούσα ήταν πλησιέστερη με αυτή των μετεωριτών, παρά με αυτή των γήινων πετρωμάτων. Οι διαστάσεις των περισσότερων ήταν μικρότερες από 10 μικρόμετρα. Το υλικό ταιριάζει με χημικούς χάρτες της επιφάνειας του Ιτοκάβα που καταρτίσθηκαν με βάση δεδομένα εξ αποστάσεως από τα όργανα του σκάφους. Στα δείγματα βρέθηκαν συγκεντρώσεις των ορυκτών ολιβίνης και πυρόξενος.
Περαιτέρω μελέτη των δειγμάτων άρχισε μόλις το 2011 επειδή οι ερευνητές σχεδίαζαν ακόμα ειδικές τεχνικές χειρισμού, ώστε να αποφευχθεί επιμόλυνση των δειγμάτων κατά την επόμενη φάση των ερευνών.
Το 2013 η JAXA ανεκοίνωσε ότι οι 1.500 εξωγήινοι κόκκοι που είχαν ανακτηθεί αποτελούνταν από τα ορυκτά ολιβίνη, πυρόξενο, πλαγιόκλασο και ορυκτά του θειούχου σιδήρου. Η JAXA πραγματοποίησε λεπτομερείς αναλύσεις των δειγμάτων, τεμαχίζοντας τους κόκκους και εξετάζοντας την κρυσταλλική δομή τους στο ιαπωνικό κέντρο ακτινοβολίας συγχρότρου SPring-8.
Αποτελέσματα
Το τεύχος της 26ης Αυγούστου 2011 του περιοδικού Science φιλοξενούσε 6 άρθρα με ευρήματα από το υλικό που συνέλεξε το Χαγιαμπούσα. Η ανάλυση των επιστημόνων υπέδειξε ότι πιθανώς ο Ιτοκάβα ήταν αρχικώς μέρος ενός μεγαλύτερου αστεροειδή: Οι κόκκοι της χονδρής σκόνης που συλλέχθηκαν από την επιφάνειά του πιστεύεται ότι ήταν εκτεθειμένοι εκεί επί οκτώ περίπου εκατομμύρια έτη.
Ο Ιτοκάβα είναι αστεροειδής φασματικού τύπου S (λιθώδης), του οποίου η σύσταση ταιριάζει με αυτή ενός χονδρίτη μετεωρίτη τύπου LL (ταυτόσημη με εκείνη του μετεώρου του Τσελιάμπινσκ).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μη επανδρωμένα διαστημικά σκάφη Κατηγορία:Εξερεύνηση των αστεροειδών Κατηγορία:Διαστημικό πρόγραμμα της Ιαπωνίας Κατηγορία:Διαστημικές αποστολές το 2003
Νταρχάν
Το Νταρχάν (μογγολικά: Дархан, σιδηρουργείο) είναι πόλη της Μογγολίας.
Γεωγραφία
Κατηγορία:Πόλεις της Μογγολίας Κατηγορία:Σοσιαλιστικά σχεδιασμένες πόλεις
Έμπερχαρτ Β΄ κόμης της Βυρτεμβέργης
Ο Έμπερχαρτ Β΄, γερμ. Eberhard II (μετά το 1315 - 15 Μαρτίου 1392) από τον Οίκο της Βυρτεμβέργης ήταν κόμης της Βυρτεμβέργης (1344-1392).
Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Ούλριχ Γ΄ κόμη της Βυρτεμβέργης και της Σοφίας του Πφιρτ.
Το 1344 διαδέθηκε τον πατέρα του μαζί με τον νεότερο αδελφό του Ούλριχ Δ΄. Όταν εκείνος ζήτησε τη διαίρεση της κομητείας, ο Έμπερχαρτ Β΄ τον ανάγκασε να υπογράψει το αδιαίρετο αυτής· το επόμενο έτος ο Ούλριχ Δ΄ παραιτήθηκε από τη συγκυβέρνηση. Επέκτεινε την επικράτειά του, αλλά αυτό τον έφερε σε σύγκρουση με τον Κάρολο Δ΄ των Σαλίων της Γερμανίας. Τελικά κέρδισε την ανεξαρτησία στην απονομή δικαιοσύνης στην περιοχή του και άλλα προνόμια, που επέφεραν αυτονομία στη Βυρτεμβέργη.
Όταν διέμενε στο Βίλντμπατ, ο Βολφ κόμης του Έμερσταϊν του επιτέθηκε. Ο Έμπερχαρτ Β΄ διέφυγε και πολιόρκησε το κάστρο Νόιεμπερσταϊν, αλλά χωρίς επιτυχία. Στην επέκταση της επιρροής του ήταν εμπόδιο οι ελεύθερες (φεουδαλικά) πόλεις, έτσι έκανε μάχες με αυτές, όπως με την Ένωση Σουηδικών Πόλεων το 1376, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.
Τα εδαφικά κέρδη που επέτυχε κατά τη διακυβέρνησή του ήταν το Μπέμπλινγκεν και το Καλβ. Το 1392 απεβίωσε στη Στουτγάρδη σε ηλικία 77 ετών. Ο μόνος γιος του είχε αποβιώσει από το 1388, έτσι τον διαδέχθηκε ο εγγονός του Έμπερχαρτ Γ΄.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1342 την Ελισάβετ φον Χέννεμπερκ-Σλόιζινγκεν και είχε τέκνα:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Οίκος της Βυρτεμβέργης
Πανδώρα και Πλάτωνας
Η Πανδώρα και Πλάτωνας (γνωστή και ως Τα φραουλόπουλα) είναι τίτλος της πρώτης ελληνικής σειράς κινουμένων σχεδίων που σχεδιάστηκε από τον Νίκο Βεργίτση. Η σειρά σχεδιάστηκε το 1998 και είχε 13 ημίωρα επεισόδια.
Πλοκή
Η ιστορία έχει δυο σπάνια ερωτευμένα φραουλόπουλα που μπορούν να μιλούν με τους ανθρώπους, εξαφανίζονται και θα βρεθούν σε πολλές περιπέτειες για να ξανασυναντηθούν.