cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Φερδινάνδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Διοίκηση της Βασιλικής Ουγγαρίας, της Βοημίας και της Κροατίας
Μια υποτυπώδης ένωση μεταξύ της Αυστρίας, της Ουγγαρίας και της Βοημίας δημιουργήθηκε ωστόσο, με βάση το κοινό νομικό καθεστώς. Ο Φερδινάνδος είχε συμφέρον να κρατήσει τη Βοημία χωριστά από την αυτοκρατορική δικαιοδοσία και να κάνει τη σύνδεση μεταξύ της Βοημίας και της Αυτοκρατορίας πιο χαλαρή (η Βοημία δεν πλήρωνε φόρους στην Αυτοκρατορία). Καθώς αρνήθηκε τα δικαιώματα ενός Αυτοκρατορικού Εκλέκτορα ως Βασιλιά της Βοημίας, μπόρεσε να δώσει στη Βοημία (καθώς και σε συναφείς περιοχές όπως η Άνω και Κάτω Αλσατία, η Σιλεσία και η Μοραβία) το ίδιο προνομιακό καθεστώς με την Αυστρία, επιβεβαιώνοντας έτσι την ανώτερη θέση του στην την Αυτοκρατορία.
Θάνατος και διαδοχή
Τον Δεκέμβριο του 1562 ο Φερδινάνδος εξέλεξε βασιλιά της Γερμανίας τον μεγαλύτερο γιο του Μαξιμιλιανό. Ακολούθησε η διαδοχή του στη Βοημία και το 1563 το στέμμα της Ουγγαρίας.[52]
Ο Φερδινάνδος πέθανε στη Βιέννη το 1564 και ετάφη στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Βίτου στο Κάστρο της Πράγας. Μετά τον θάνατό του τον διαδέχθηκε ο Μαξιμιλιανός χωρίς αμφισβήτηση.[53]
Κληρονομιά
Η κληρονομιά του Φερδινάνδου αποδείχθηκε τελικά διαρκής. Αν και δεν είχε πόρους, κατάφερε να υπερασπιστεί τη χώρα του ενάντια στους Οθωμανούς με περιορισμένη υποστήριξη από τον αδελφό του και εξασφάλισε ακόμη και ένα τμήμα της Ουγγαρίας, που αργότερα θα παρείχε τη βάση για την κατάκτηση ολόκληρου του Βασιλείου από τους Αψβούργους. Στις δικές του κτήσεις επέβαλε ένα φορολογικό σύστημα που, αν και ατελές, θα συνέχιζε να χρησιμοποιείται από τους διαδόχους του.[54] Ο χειρισμός του της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης αποδείχθηκε πιο ευέλικτος και πιο αποτελεσματικός από αυτόν του αδελφού του και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διευθέτηση του 1555, που ξεκίνησε μια εποχή ειρήνης στη Γερμανία. Η πολιτική του συνολικά ήταν προσεκτική και αποτελεσματική. Από την άλλη πλευρά όταν συμμετείχε σε πιο τολμηρές προσπάθειες, όπως οι επιθέσεις του εναντίον της Βούδας και της Πέστης, συχνά κατέληγε σε αποτυχία.
Ο Φίχτνερ παρατηρεί ότι ο Φερδινάνδος ήταν μέτριος στρατιωτικός διοικητής (εξού και οι πολλές δυσκολίες στην αντιμετώπιση των Οθωμανών στην Ουγγαρία), αλλά ενεργητικός και πολύ ευφάνταστος κυβερνήτης, που δημιούργησε ένα πλαίσιο για την αυτοκρατορία του που θα διαρκούσε μέχρι τον 18ο αιώνα. Ο πυρήνας του περιλάμβανε ένα αυλικό και ένα μυστικό συμβούλιο, ένα κεντρικό ταμείο και ένα σώμα για στρατιωτικές υποθέσεις, με τη γραφειοκρατία να διευθύνεται από μια κοινή καγκελαρία. Στην εποχή του και στην πράξη η Βοημία και η Ουγγαρία αντιστάθηκαν στη συνεργασία με αυτή τη δομή, αλλά τα γερμανικά κράτη τη μιμήθηκαν ευρέως.
Ο Φερδινάνδος ήταν επίσης προστάτης των τεχνών. Εξωράισε τη Βιέννη και την Πράγα. Το Πανεπιστήμιο της Βιέννης αναδιοργανώθηκε. Κάλεσε επίσης στην πρωτεύουσα Ιησουίτες, προσέλκυσε αρχιτέκτονες και λόγιους από την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες για να δημιουργήσουν ένα πνευματικό περιβάλλον γύρω από την αυλή. Προώθησε το επιστημονικό ενδιαφέρον για τις ανατολικές γλώσσες. Οι ουμανιστές που προσκάλεσε είχαν μεγάλη επιρροή στον γιο του Μαξιμιλιανό. Του άρεσε ιδιαίτερα η μουσική και το κυνήγι. Αν και δεν ήταν εξαιρετικά προικισμένος διοικητής, ενδιαφερόταν για στρατιωτικά θέματα και συμμετείχε σε πολλές εκστρατείες κατά τη διάρκεια της βασιλείας του.
Ήταν ο τελευταίος βασιλιάς της Γερμανίας που στέφθηκε στο Άαχεν.
Οικογένεια
Το 1521 νυμφεύτηκε την Άννα των Γιαγκελλόνων, κόρη του Βλαδίσλου Β΄ της Ουγγαρίας, και είχε τέκνα:
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Βασιλείς της Ουγγαρίας Κατηγορία:Βασιλείς της Βοημίας Κατηγορία:Τάγμα της Περικνημίδας Κατηγορία:Οίκος των Αψβούργων
Ευαγγελισμός Ηρακλείου
Ο Ευαγγελισμός (μέχρι το 1956: οι Μουχτάροι ) είναι χωριό και έδρα του Δήμου Μινώα Πεδιάδος στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην επαρχία Πεδιάδας. Η απόστασή του από το Ηράκλειο είναι 35 χιλιόμετρα, ενώ σε σχέση με το Καστέλλι βρίσκεται στα 5 χλμ. νοτιοδυτικά. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με γεωργικές εργασίες. Παράγεται λάδι, κρασί, σταφίδα και σιτηρά. Στον οικισμό βρίσκεται η βυζαντινή εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, με τοιχογραφίες. Σε αυτήν οφείλεται και η σημερινή ονομασία του χωριού, καθώς η προηγούμενη ονομασία του ήταν Μουχτάροι. Στο κέντρο του χωριού, δίπλα στο Δημοτικό σχολείο, υπάρχει χώρος με πεύκα. Στις 6 Αυγούστου το χωριό πανηγυρίζει και γίνεται κρητικό γλέντι.
Ιστορικά στοιχεία
thumb|left|Ο βυζαντινός ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Η μετονομασία του χωριού από Μουχτάροι σε Ευαγγελισμό έγινε το 1956. Η παλαιά ονομασία ήταν Μουχτάροι ή Μουκτάροι ή Μουχτάρο και για την προέλευσή της υπάρχουν διάφορες ερμηνείες.
Μερικοί (Ξανθουδίδης) πιστεύουν ότι προέρχεται από την αραβική γλώσσα, ενώ άλλοι (Αλεξίου) υποστηρίζουν ότι η λέξη είναι βυζαντινή, από το μουκτάριοι, που σήμαινε ταραχοποιοί και επαναστάτες.
Το χωριό αναφέρεται με το αρχικό του όνομα σε συμβόλαιο του 1381 και το 1577 στην επαρχία Πεδιάδος, στο σχετικό κατάλογο του Μπαρότσι.
Το 1583 αναφέρεται από τον Καστροφύλακα με 274 κατοίκους και στην τούρκικη απογραφή του 1671 αναγράφεται Muhtarus, με 122 χαράτσα.
Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται με 30 χριστιανικές και 3 τούρκικες οικογένειες.
Παραπομπές
Ευαγγελι Ευα Κατηγορία:Δήμος Μινώα Πεδιάδας
Σμεντέρεβο
Το Σμέντερεβο (σερβικά: Смедерево/Smederevo), η βυζαντινή Σεμενδρία, είναι πόλη στη Σερβία, που βρίσκεται στη δεξιά όχθη του Δούναβη, περίπου 45 χιλιόμετρα κατάντη της πρωτεύουσας Βελιγράδι. Είναι πρωτεύουσα της επαρχίας Ποντουνάβλιε, στην ανατολική Σερβία. Σήμερα έχει πληθυσμό 64.175 κατοίκων (2011) ενώ το σύνολο των κατοίκων της μείζονος διοικητικής του περιοχής ανέρχεται σε 108.209 (2011).
Η ιστορία του ξεκινάει τον 1ο αιώνα π.Χ., με τις κατακτήσεις της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όταν υπήρχε εκεί μια πόλη ονόματι Vinceia. Η σύγχρονη πόλη έχει τις ρίζες της στο τέλος του Μεσαίωνα όταν ήταν πρωτεύουσα (1430-39 και 1444-59) του τελευταίου ανεξάρτητου Σερβικού κράτους πριν από την Οθωμανική κατάκτηση.
Το Σμέντερεβο είναι σημαντικό βιομηχανικό κέντρο της χώρας. Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο μεταλλουργικό εργοστάσιο SARTID, καθώς και μεγάλο βιομηχανικό λιμάνι του Δούναβη.
Ονόματα
Στα Σερβικά η πόλη είναι γνωστή ως Смедерево, στα Λατινικά, Ιταλικά, Ρουμανικά και Ελληνικά ως Σεμενδρία, στα Ουγγρικά ως Szendrő ή Vég-Szendrő και στα Τούρκικα ως Σεμέντιρε..
Το όνομα του Σμεντέρεβο καταγράφηκε για πρώτη φορά σε Καταστατικό Χάρτη του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄ του 1019, στο τμήμα που σχετίζεται με την Επαρχία του Μπρανίτσεβο (επισκοπή της Αρχιεπισκοπής της Αχρίδας). Αλλη έγγραφη αναφορά βρίσκεται στο Χάρτη του Δούκα Λάζαρου της Σερβίας από το 1381, με την οποία έδωσε το Μοναστήρι της Ραβάνιτσακαι χωριά και περιουσίες «στο Μεγάλο Μπόγκοσαβ με την κοινότητα και την κληρονομιά».
Η λατινικοϊταλική ονομασία εμφανίζεται επίσης στα Belogradum et Semendria και Belgrado e Semendria, δύο από τα βραχύβια συνώνυμα του 20ου αιώνα της Λατινικής τιτουλάριας επισκοπής του Βελιγραδίου, που καταργήθηκε το 1948 υπέρ της κατοικημένης Λατινικής Αρχιεπισκοπής του Βελιγραδίου και της νεοϊδρυθείσας τιτουλάριας επισκοπής Alba marittima.
Θυρεός
Ο Θυρεός του Σμεντέρεβο χρησιμοποιεί δύο αποχρώσεις του μπλε, που αποκλίνουν από τις εραλδικές αρχές (μόνο μία απόχρωση κάθε χρώματος, σε αντίθεση με αυτές). Επίσης η λωρίδα με το έτος 1430 τοποθετείται πάνω από την ασπίδα. Τα στοιχεία του έμβληματος είναι έξι λευκοί δίσκοι διατεταγμένοι 3 + 2 + 1, που αντιπροσωπεύουν τα σταφύλια, το φρούριο του Σμεντέρεβο και οι σκούρες μπλε και λευκές οριζόντιες γραμμές (που αντιπροσωπεύουν το Δούναβη).
Ιστορία
Την 7η χιλιετία π.Χ. ο πολιτισμός Στάρτσεβο υπήρχε για μια χιλιετία και τον διαδέχτηκε ο πολιτισμός Βίντσα της 6ης χιλιετίας π.Χ. που άκμασε στην περιοχή. Οι Παλαιοβαλκανικές φυλές των Δακών και των Θρακών εμφανίστηκαν στην περιοχή τη 2η χιλιετία π.Χ., ενώ οι Κέλτες Σκορδίσκοι επέδραμαν στα Βαλκάνια τον 3ο αιώνα π.Χ.
Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία κατέλαβε τη Βιντσέια τον 1ο αιώνα π.Χ. Εντάχθηκε στη Μοισία, αργότερα στην Ανω Μοισία και με τις διοικητικές μεταρρυθμίσεις του Διοκλητιανού (244-311) ανήκε στη Διοίκηση των Μοισιών και στη συνέχεια στη Διοίκηση της Δακίας. Ήταν από τις σημαντικότερες πόλεις της Ανω Μοισίας, κοντά στη συμβολή των ποταμών Μάργου και Βρόγγου.
Ιδρυτής της σημερινής πόλης ήταν ο Σέρβος πρίγκιπας Γεώργιος Μπράνκοβιτς το 15ο αιώνα, που έχτισε το Φρούριο του Σμεντέρεβο το 1430 ως νέα σερβική πρωτεύουσα. Το Σμεντέρεβο ήταν η κατοικία του Μπράνκοβιτς και πρωτεύουσα της Σερβίας από το 1430 έως το 1439, όταν καταλήφθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά από δίμηνη πολιορκία.
Το 1444, σύμφωνα με τους όρους της Ειρήνης του Σέγκεντ μεταξύ του Βασιλείου της Ουγγαρίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο σουλτάνος ​​επέστρεψε το Σμεντέρεβο στο Γεώργιο Μπράνκοβιτς, που ήταν σύμμαχος του Ιωάννη Ουνυάδη. Στις 22 Αυγούστου 1444 ο Σέρβος πρίγκιπας κατέλαβε ειρηνικά την εκκενωμένη πόλη. Όταν ο Ουνυάδης παραβίασε τη συνθήκη ειρήνης ο Γεώργιος Μπράνκοβιτς παρέμεινε ουδέτερος. Η Σερβία έγινε πεδίο μάχης μεταξύ του Βασιλείου της Ουγγαρίας και των Οθωμανών και ο οργισμένος Μπράνκοβιτς συνέλαβε τον Ουνυάδη μετά την ήττα του στη Δεύτερη Μάχη του Κοσσυφοπεδίου το 1448. Ο Ουνυάδης φυλακίστηκε για μικρό χρονικό διάστημα στο Φρούριο του Σμεντέρεβο. Το 1454 ο Σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ πολιόρκησε το Σμεντέρεβο και ερήμωσε τη Σερβία. Η πόλη απελευθερώθηκε από τον Ουνυάδη, αλλά το 1459 καταλήφθηκε πάλι από τους Οθωμανούς μετά το θάνατο του Μπράνκοβιτς. Η πόλη έγινε τουρκικό συνοριακόφρούριο και έπαιξε σημαντικό ρόλο στους Οθωμανοουγγρικούς πολέμους μέχρι το 1526. Λόγω της στρατηγικής του θέσης το Σμεντέρεβο σταδιακά ανακαινίστηκε και διευρύνθηκε. Για μεγάλο χρονικό διάστημα η πόλη ήταν η πρωτεύουσα του ομώνυμου σαντζακίου.
Κατά την Πρώτη Σερβική Εξέγερση το 1806 η πόλη έγινε προσωρινή πρωτεύουσα της Σερβίας, καθώς και έδρα του Πραβιτελστβούγιουσι σοβιέτ, μιας κυβέρνησης με επικεφαλής τον Ντοσιτέι Ομπράντοβιτς. Το πρώτο βασικό σχολείο ιδρύθηκε το 1806. Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η πόλη καταλήφθηκε από Γερμανικές δυνάμεις, που αποθήκευσαν στο φρούριο πυρομαχικά. Στις 5 Ιουνίου 1941 μια καταστρεπτική έκρηξη προξένησε σοβαρές ζημιές το φρούριο και σκότωσε περίπου 2.000 κατοίκους.
Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το Σμεντέρεβο έγινε βιομηχανικό και πολιτιστικό κέντρο της επαρχίας Ποντούναβλιε. Στο πλαίσιο της συνολικής βιομηχανικής ανάπτυξης της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας οι υποδομές της πόλης ενισχύθηκα. Λόγω της ιδανικής γεωγραφικής θέσης της, η σοσιαλιστική κυβέρνηση υποστήριξε την κατασκευή δρόμων, πολυκατοικιών και δεκάδων εργοστασίων.
Μερικά από τα πιο σημαντικότερα εργοστάσια που κατασκευάσθηκαν και ανακαινίσθηκαν την περίοδο μεταξύ της δεκαετίας του 1950 και του τέλους της δεκαετίας του 1980 ήταν το Zέλβοζ (Χέροι Σρμπα την περίοδο της ΣΟΔΓ), που ανακαινίσθηκε το 1966, και ένα νέο χαλυβουργείο που κατασκευάστηκε στα περίχωρα του Σμεντέρεβο εκείνη την εποχή, το Σάρτιντ (MKS κατά την περίοδο της ΣΟΔΓ), που ήταν πλήρως λειτουργικό το 1971.
Οικονομία
Το Σμεντέρεβο έχει πρόσφατη ιστορία βαριάς βιομηχανίας και μεταποίησης, αποτέλεσμα της ενεργού και εκτεταμένης εκβιομηχάνισης της περιοχής που υλοποίησε το καθεστώς του Τίτο τις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Προηγουμένως όλη αυτή η γεωγραφική περιοχή είχε επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στη γεωργική παραγωγή. Η πόλη διαθέτει τη μοναδική σε λειτουργία χαλυβουργία της χώρας - τη Ζελέζαρα Σμεντέρεβο, παλαιότερα γνωστή ως Σάριντ, που βρίσκεται στο προάστιο Ράντινατς. Ιδιωτικοποιήθηκε και πωλήθηκε στη U.S. Steel το 2003 33 εκατομμύρια δολάρια.
Μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση η U.S. Steel πώλησε το εργοστάσιο στην κυβέρνηση της Σερβίας για συμβολικό 1 $ για να αποφύγει το κλείσιμό του. Το εργοστάσιο μετονομάστηκε σε Ζελέζαρα Σμεντέρεβο και απασχολεί περίπου 5.400 εργαζόμενους. Τέλος, το έτος 2016, η σερβική κυβέρνηση κατόρθωσε να συνάψει μια συμφωνία με τον κινεζικό όμιλο HeSteel, που αγόρασε τα πραγματικά περιουσιακά στοιχεία με 46 εκατομμύρια δολάρια, που πολλοί θεωρούν λιγότερο από την τρέχουσα αξία του.
Το εργοστάσιο οικιακών συσκευών «Mίλαν Μπλαγκόγεβιτς» είναι το δεύτερο σημαντικότερο εργοστάσιο της πόλης. Το Σμεντέρεβο είναι επίσης μια γεωργική περιοχή, με σημαντική παραγωγή φρούτων και αμπελιών. Ωστόσο ο μεγάλος γεωργικός συνεταιρισμός «Γκόντομιν» βρίσκεται σε οικονομική δυσχέρεια από τη δεκαετία του 1990 και είναι σχεδόν ανενεργός από το 2005. Η ποικιλία σταφυλιών γνωστή ως Σμενέρβκα έχει πάρει το όνομά της από την πόλη. Το εργοστάσιο «Ισχρανα» αποτελεί σημαντικό προμηθευτή προϊόντων αρτοποιίας στη βόρεια και ανατολική Σερβία.
Ποτάμια κυκλοφορία
Η υποδομή της ποτάμιας κυκλοφορίας της πόλης αποτελείται από την πλωτή οδό του Δούναβη, το παλιό λιμάνι, τη μαρίνα, το νέο λιμάνι, τον τερματικό σταθμό υγρού φορτίου της Γιούγκπετρολ, καθώς και τις μικρότερες αποβάθρες, που βρίσκονται κατά μήκος της όχθης στη βιομηχανική ζώνη. Το λιμάνι είναι εγκεκριμένο για διεθνή κυκλοφορία και βρίσκεται στο κέντρο της πόλης. Εχει τη δυνατότητα μεταφόρτωσης 1,5 εκατομμυρίων τόνων ετησίως. Η πόλη έχει σημαντικές αναπτυξιακές προοπτικές στον τομέα της ποτάμιας κυκλοφορίας, τόσο εμπορευματικής όσο και επιβατικής.
Δημογραφικά
Κατά την απογραφή του 2011 υπήρχαν 108.209 κάτοικοι στη διοικητική περιοχή της πόλης, από τους οποίους 101.908 ήταν Σέρβοι και 2.369 Ρομά.
Μεταβολή πληθυσμού
Ιστορικά ο πληθυσμός της σημερινής περιοχής του Σμεντέρεβο, αστικός και μη, έχει ως εξήςT:
Εθνότητες
Η εθνοτική σύνθεση σύμφωνα με την απογραφή του 2011 φαίνεται παρακάτω:
Φρούριο του Σμεντέρεβο
Το Φρούριο του Σμεντέρεβο κατασκευάστηκε μεταξύ 1427 και 1430 με εντολή του Δεσπότη Γεώργιου Μπράνκοβιτς, ηγεμόνα του Δεσποτάτου της Σερβίας. Ενισχύθηκε περαιτέρω από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, που είχε καταλάβει την πόλη, στα τέλη του αιώνα.
Το φρούριο άντεξε αρκετές πολιορκίες από τους Οθωμανούς και τους Σέρβους, επιβιώνοντας σχετικά αβλαβές. Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπέστη σοβαρές ζημιές, από εκρήξεις και βομβαρδισμούς. Το 2009 τελούσε υπό εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης και παρ' όλα αυτά παραμένει «μια από τα σπάνιες διατηρημένες αυλές των μεσαιωνικών Σέρβων ηγεμόνων».
Το Φρούριο του Σμεντέρεβο ανακηρύχθηκε εθνικό Πολιτιστικό Μνημείο Εξαιρετικής Σημασίας το 1979. Το 2010, το φρούριο τοποθετήθηκε στον προσωρινό κατάλογο για πιθανή ανακήρυξή του ως Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς (UNESCO)
Θέση
Η θέση του φρουρίου, που συνδέει τα Βαλκάνια με την Κεντρική Ευρώπη, το έχει καταστήσει σημαντικό θρησκευτικό και εμπορικό κέντρο επί αιώνες, βοηθούμενο σήμερα από την ένταξή του στον Πανευρωπαϊκό διάδρομο Χ. Ο Δούναβης το συνδέει επίσης με πολλές άλλες ιστορικές τοποθεσίες, κυρίως με το Βελιγράδι και το προάστιό του Βίντσα, το Νόβι Σαντ, το φρούριο Γκόλουμπατς, το Λέπενσκι Βιρ και το Βιμινάκιο.
Ιστορία
Εν μέσω της αναταραχής της οθωμανικής κατάκτησης των Βαλκανίων στις αρχές του 15ου αιώνα, οι Χριστιανοί ηγεμόνες της περιοχής έχασαν αρκετές μάχες, όπως εκείνη του Κοσσυφοπεδίου και η πολιορκία του Βελίκο Τίρνοβο. Ο Δεσπότης Στέφανος Λαζάρεβιτς έπρεπε να διατηρήσει το Δεσποτάτο της Σερβίας σε μια ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ των Οθωμανών και των Ούγγρων. Περί το 1403 δέχτηκε να γίνει υποτελής στο Βασιλιά της Ουγγαρίας Σιγισμούνδο και ίδρυσε τη νέα πρωτεύουσα στο Βελιγράδι, του του παραχωρήθηκε ως ανταμοιβή. Μετά το θάνατο του Στεφάνου το 1426 ο Γεώργιος Μπράνκοβιτς, ανιψιός και διάδοχος του Στέφανου, όφειλε να επιστρέψει το Βελιγράδι στους Ούγγρους. Για να αντισταθμίσει αυτή την απώλεια ο Γεώργιος αποφάσισε να χτίσει μια νέα πρωτεύουσα και η επιλογή του ήταν το Σμεντέρεβο.
Το φθινόπωρο του 1428 ξεκίνησε η οικοδόμηση της πρωτεύουσας. Το 1430 ολοκληρώθηκε το πρώτο μέρος του φρουρίου, συμπεριλαμβανομένου ενός ανακτόρου και αρκετών άλλων κτιρίων για να σχηματιστεί μια εσωτερική πόλη. Οι εργασίες σε ένα οχυρωμένο προάστιο και πρόσθετες οχυρώσεις συνεχίστηκαν μέχρι το 1439.
Στις 20 Απριλίου 1434 παντρεύτηκαν στο νέο φρούριο η νεώτερη κόρη του Γεώργιος Μπράνκοβιτς Αικατερίνη και ο Ούλριχ Β΄ του Τσέλιε. Αυτός ο γάμος προκάλεσε ένταση στις φιλικές σχέσεις που είχε ο Δεσπότης με την Υψηλή Πύλη, γιατί η συγγένεια του Ούλριχ με τη Βασίλισσα της Ουγγαρίας υποδήλωνε μια αυξημένη Σερβοουγγρική συμμαχία. Ετσι ο Βεζίρης Μεχμέτ Σαριτζέ πασάς έφτασε στο Σμεντέρεβο στα μέσα του 1434 με ένα μήνυμα από την Αδριανούπολη. Αυτό ανέφερε ότι η ασφάλεια της Σερβίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μόνο μέσω του γάμου της μεγαλύτερης κόρης του Μπράνκοβιτς με το Σουλτάνο Μουράτ Β΄. Μετά από πολλή διαβούλευση, το συμβούλιο που συγκλήθηκε στο παλάτι συναίνεσε και κανονίστηκε η Μάρα να αρραβωνιαστεί το Σουλτάνο. Το φθινόπωρο ο έστειλε μερικούς από τους «επιφανέστερους βεζίρηδές» του για να παραλάβουν την αρραβωνιαστικιά του.
Στις 14 Αυγούστου 1435 υπογράφηκε επίσημη σύμβαση «αδελφοσύνης και φιλίας» μεταξύ της Σερβίας και της Δημοκρατίας της Βενετίας στην αίθουσα του θρόνου του Σμεντέρεβο. Η σύμβαση αυτή επέφερε την αναγνώριση του Γεώργιου και των γιών του ως Βενετών πολιτών. Στις αρχές Ιουνίου του 1439 η ειρήνη με τους Οθωμανούς, που είχε επιτευχθεί μέσω του γάμου της Μάρα με το Σουλτάνο, έπαψε να ισχύει. Με επικεφαλής το Μουράτ Β΄ 130.000 Τούρκοι στρατιώτες κατέλαβαν τους λόφους γύρω από το Σμεντέρεβο. Ο Μπράνκοβιτς έσπευσε στην Ουγγαρία για βοήθεια, αφήνοντας στη θέση του το γιο του Γκργκούρ. Η βοήθεια δεν ήρθε, αλλά το Σμεντέρεβο αντιστάθηκε στην επίθεση, ακόμα και όταν ο Μουράτ έφερε κανόνια. Σχεδόν τρεις μήνες αργότερα, στις 18 Αυγούστου 1439, η πείνα ανάγκασε τους Σέρβους να παραδοθούν. Οι πρίγκιπες Γκρίγκορ και Στέφαν εστάλησαν στη Μικρά Ασία και τυφλώθηκαν, παρά τις πρακκλήσεις της αδελφής τους, τώρα Σουλτάνας, Μάρα. Πέντε χρόνια αργότερα όμως το Σμεντέρεβο, ο Γκρίγκορ και ο Στέφαν επιστράφηκαν στο Μπράνκοβιτς μέ την Ειρήνη του Σέγκεντ.
Γύρω στις αρχές του 1449 ο Μπράνκοβιτς φυλάκισε τον Ούγγρο αντιβασιλέα Ιωάννη Ουνυάδη στα κάτεργα του φρουρίου μέχρι να πληρώσουν λύτρα οι συμπατριώτες του. Το 1453 ο Σουλτάνος ​​Μωάμεθ Β΄ και ο Ισάκ-μπεη Αρμπανάζοβιτς ηγήθηκαν νέας επίθεσης στο Σμεντέρεβο, στο πλαίσιο μιας καταστροφικής επιδρομής στη Σερβία. Οι Τούρκοι απήγαγαν 50.000 άνδρες, γυναίκες και παιδιά κατά τη διάρκεια της επιδρομής, αλλά το Σμεντέρεβο βρισκόταν υπό την ικανή ηγεσία του Θωμά Καντακουζηνού. Παρά το γεγονός ότι είχε μόνο 6.000 άνδρες, σε σύγκριση με τις 20.000 των Οθωμανών, η ​​πόλη άντεξε. Ο ​​Μωάμεθ ο Πορθητής πολιόρκησε Σμεντέρεβο για δεύτερη φορά και το φρούριο πολιορκήθηκε από τους Οθωμανούς και για τρίτη φορά το 1456. Το 1459 Σμεντέρεβο καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς, οδηγώντας στην κατάλύση του μεσαιωνικού Σερβικού κράτους.
Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γερμανικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν το φρούριο για αποθήκευση πυρομαχικών Στις 5 Ιουνίου 1941 τα πυρομαχικά εξερράγησαν, προκαλώντας καταστροφές σε ολόκληρο το Σμεντέρεβο και σε οικισμούς σε απόσταση 10 χιλιομέτρων. Μεγάλο μέρος του νότιου τοίχου του φρουρίου καταστράφηκε, ο κοντινός σιδηροδρομικός σταθμός, γεμάτος με ανθρώπους, ισοπεδώθηκε και τα περισσότερα κτίρια της πόλης μετατράπηκαν σε συντρίμμια. Περίπου 2.500 άνθρωποι πέθαναν στην έκρηξη και όλοι οι άλλοι κάτοικοι τραυματίστηκαν (περίπου 5.500). Περαιτέρω ζημιές προκάλεσε βομβιστική επίθεση από τους Συμμάχους το 1944.
Σημερινή και μελλοντική χρήση
Το φρούριο χρησιμοποιείται σήμερα ως πάρκο της πόλης και περιστασιακά φιλοξενεί φεστιβάλ, συναυλίες, εκθέσεις και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Στην εσωτερική πόλη έχει χτιστεί μια σκηνή. Στα νοτιοανατολικά ο πρώην ελεύθερος χώρος κατά μήκος του (ποταμού) Γέζαβα έχει τώρα ένα λιμάνι και μια μαρίνα. Επίσης γίνονται συζητήσεις για τον προσδιορισμό συμβατών μελλοντικών, σύγχρονων χρήσεων και για την υλοποίηση σχεδίων αναστήλωσης και ανακαίνισης του φρουρίου.
Πολιτιστική και ιστορική σημασία
Το Φρούριο του Σμεντέρεβο έχει χαρακτηριστεί ως «ένα από τα πιο εντυπωσιακά και μνημειώδη αρχιτεκτονικά έργα που επιβίωσαν από τη μεσαιωνική Σερβία» και «ο μάρτυρας της Σερβικής δημιουργικής δύναμης». Πρόκειται για μια ακριβή απεικόνιση της παραδοσιακής μεσαιωνικής αμυντικής αρχιτεκτονικής έχει παραμείνει καλά διατηρημένο, χωρίς να υποστεί σημαντική φθορά μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το φρούριο και η γύρω περιοχή έχουν συσσωρευμένες μαρτυρίες για τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν ανά τους αιώνες, κυρίως μεταξύ του 15ου και του 20ού, παρέχοντας άμεσα τεκμήρια της προόδου του μεσαιωνικού Σερβικού κράτους και της αντίστοιχής του Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το φρούριο χτίστηκε από το Γεώργιο Μπράνκοβιτς ως η νέα πρωτεύουσα της Σερβίας. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής του η σύζυγος του Μπράνκοβιτς Ειρήνη μιλούσε με τους ξένους επιβλέποντες - τον αδελφό της Γεώργιο Παλαιολόγο Καντακουζηνό και τους άνδρες του - με αποτέλεσμα να συνδέεται στην κοινή αντίληψη με το έργο. Μεταξύ των εργαζομένων, αυτή η σύνδεση, σε συνδυασμό με την απαιτούμενη μακροχρόνια εργασία και τους υψηλούς φόρους, της χάρισε το ψευδώνυμο «Προκλέτα Γερίνα» (Καταραμένη Ειρήνη).
Το μέγεθος της προσπάθειας που απαιτήθηκε προκάλεσε επίσης ποικίλες υπερβολές και ιστορίες, όπως το επικό ποίημα «Στάρινα Νόβακ ι Κνιεζ Μπόγκοσαβ» («ο γέροντας Νόβακ και ο Αρχοντας Μπόγκοσαβ»), που ανέφερε ότι πολλοί άνθρωποι κατέφυγαν στα δάση και έγιναν «χαϊντούκοι» {αντάρτες) για να γλυτώσουν από τους φόρους και τη σκληρή εργασία. Ενώ υπήρχαν στην πραγματικότητα χαϊντούκοι στην περιοχή, δεν είναι σαφές αν στην πραγματικότητα είχαν σχέση με την κατασκευή του φρουρίου.
Από τη στιγμή που ολοκληρώθηκε το πρώτο του τμήμα, το Φρούριο του Σμεντέρεβο έγινε γρήγορα σημαντικός κόμβος μεταξύ των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης. Λίγο μετά την ίδρυσή της η πόλη έφθασε στην κορύφωση της σημασίας της ως θρησκευτικό, οικονομικό και εμπορικό κέντρο, κατοικούμενο κυρίως από Σέρβους και παροικίες εμπόρων, κυρίως από το Ντουμπρόβνικ. Περίπου την ίδια εποχή μεταφέρθηκαν και τοποθετήθηκαν στην εκκλησία του φρουρίου τα λείψανα του Αγίου Λουκά του Ευαγγελιστή, που έγινε ο προστάτης άγιος του Σμεντέρεβο.
Σε σχέση με την ίδια την κατασκευή, στην εσωτερική πόλη αξιόλογη είναι η αίθουσα του θρόνου, που αποτελεί σημαντικό δείγμα της σερβικής μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής. Ψηλά στο πέτρινο τείχος στην πλευρά του Δούναβη, τέσσερις ομάδες δίτοξων παραθύρων είναι ανοιγμένα σε συνδυασμό γοτθικού και ρομανικού ρυθμού. Εδώ υπογράφηκε μια εμπορική συμφωνία μεταξύ της Δημοκρατίας της Βενετίας και του Δεσποτάτου της Σερβίας. Υπάρχει επίσης ένας πύργος στην εσωτερική πόλη με μεγάλη επιγραφή από τούβλα που αναφέρει το Γεώργιο Μπράνκοβιτς και τη χρονολογία κατασκευής. Αναφέρει: «Προς το Χριστό τον Κύριο ο πιστός δεσπότης Γκουργκ, ο Άρχων των Σέρβων και των Παραλίων της Ζέτα. Με τη εντολή Του αυτή η πόλη χτίστηκε το έτος 6938 [1430]».) Πάνω από αυτή είναι ένας εντοιχισμένος σταυρός, από τον οποίο ο πύργος πήρε τα ονόματά του «Κρστάτα κούλα» (πύργος Κρστάτα) και πύργος «Κστάτσα». Αυτός ο τύπος επιγραφής είναι σπάνιος και βρίσκεται μόνο σε πρώην Βυζαντινά εδάφη. Είναι η μοναδική του είδους της στην πρώην Γιουγκοσλαβία.
Στο τοιχισμένο προάστιο βρίσκονται τα ελάχιστα πλέον υπολείμματα των δύο σημαντικότερων κατασκευών. Το ένα ήταν ένα ιερό συγκρότημα, το Μπλαγκοβέστενσκα κρα (Εκκλησία του Ευαγγελισμού), όπου φυλάσσονταν τα λείψανα του Αγίου. Αν και η κατασκευή του άρχισε το 15ο αιώνα, ολοκληρώθηκε σε διάφορες ιστορικές φάσεις. Η δεύτερη κατασκευή ήταν ένα τουρκικό λουτρό του τ 17ου αιώνα.
Επί χρόνια το Φρούριο του Σμεντέρεβο αντιστάθηκε ως η τελευταία άμυνα κατά των Οθωμανικών επιθέσεων. Κατά την επίθεση τους το 1439 έγινε επίσης η πρώτη περιοχή στη Σερβία που αντιμετώπισε πυροβόλο κανόνι. Όταν καταλήφθηκε το 1459 έγινε κέντρο τουρκικού σαντζακίου. Αργότερα το Σμεντέρεβο ήταν επαρχία της Μοναρχίας των Αψβούργων και μεταξύ 1805 και 1807 ήταν και πάλι το κέντρο του αναβιώσαντος Σερβικού κράτους.
Αρχιτεκτονική
[[Image:Smederevo Fortress map.svg|thumb|right|400px|Σχέδιο του Φρούριου του Σμεντέρεβο
A. Τοιχισμένο προάστιο
B. Εσωτερική πόλη / Τοιχισμένο αρχοντικό
1. Πύλη κύριας εισόδου 2. Πύλη II 3. Πύλη I 4. Πύλη των πλοίων 5. Πύλη Γλεζαβα 6. Πύργος σημαίας 7. Πύργος τουρκικής επιγραφής 8. Υδατόπυργος 9. Εξωτερική τάφρος 10. Εσωτερική τάφρος
11. Γέφυρα 12. Πύλη εσωτερικής πόλης 13. Ορθογωνικός πύργος 14. Προπύργιο (Ντόνζον κούλα) 15. Jerina's tower (Jerinina kula) 16. Πύργος της επιγραφής του Δεσπότη (Κρστάτα κούλα) 17. Αίθουσα του θρόνου 18. Ανάκτορο 19. Υπολείμματα λουτρού 20. Υπολείμματα εκκλησίας ]]
Το φρούριο περιβάλλεται από 1,5 χιλιόμετρα τείχη με πάχος 2 μέτρων και 25 πύργους ύψους περίπου 25 μέτρων. Οι δύο πλευρές του συνορεύουν με τους ποταμούς Δούναβη και Γέζαβα, αν και ο δεύτερος έχει πλέον διευθετηθεί μακριά από τα τείχη. Η τρίτη πλευρά είχε δύο τάφρους που προστέθηκαν στο αμυντικό σύστημα, μία για την εσωτερική πόλη και μία για το προάστιο. Η περιοχή νότια των εξωτερικών τειχών ήταν ανοικτή.
Κατασκευή
Υπήρχαν τέσσερις κύριες φάσεις στην κατασκευή του φρουρίου. Οι εργασίες για το πρώτο τμήμα, ένα οχυρωμένο αρχοντικό για το Δεσπότη Γεώργιο Μπράνκοβιτς στη συμβολή των ποταμών, ξεκίνησε το φθινόπωρο του 1428.
Υπό την επίβλεψη του Γεώργιου Παλαιολόγου Καντακουζηνού, του μεγαλύτερου αδελφού της συζύγου του Δεσπότη Ειρήνης Μπράνκοβιτς, συγκεντρώθηκαν ξυλεία, ασβέστης και τεράστιες πέτρες από τις πρώην Ρωμαϊκές πόλεις Mόνς Αουρέους (το σημερινό χωριό Σεόνε, δυτικά του Σμεντέρεβο), Mάργκουμ (στις εκβολές του Μεγάλου Μοράβα), και το Βιμινάκιο. Την άνοιξη του 1429 εργάτες Ελληνες και από τη Ραγούσα ξεκίνησαν την κατασκευή της τοιχοποιίας. Το 1430 ολοκληρώθηκε το κομψό αρχοντικό. Περιλάμβανε ένα ανάκτορο εκτεινόμενο κατά μήκος του τείχους της τάφρου, την αίθουσα του θρόνου στο τείχος του Δούναβη, ένα πύργο το Ντόνζον κούλα, στη γωνία που σχηματίζεται από τα τείχη. ένα θησαυροφυλάκιο σε ένα υψηλό θάλαμο και άλλα βοηθητικά κτίρια, δημιουργώντας μια εσωτερική πόλη. Η αίθουσα του θρόνου, όπου ο Μπράνκοβιτς δεχόταν τους επισκέπτες του, ήταν χτισμένη με τέσσερα δίτοξα παράθυρα, διαμορφωμένα σε μικτό γοτθικό / ρομανικό ρυθμό. Το Ντόνζον κούλα προοριζόταν για τελευταία γραμμή άμυνας. Κατασκευάστηκε με τοίχους πάχους άνω των 4 μέτρων και εκεί κατέφευγαν οι ευγενείς κατά τις Τουρκικές επιθέσεις. Στο τείχος του Γέζαβα ανοίχθηκαν μυστικά περάσματα, που επέτρεπαν τη διαφυγή προς την Ουγγαρία.
Τα επόμενα εννέα χρόνια πέρασαν με την επέκταση των οχυρώσεων ώστε να συμπεριλάβουν ένα μεγαλύτερο τειχισμένο προάστιο, ολοκληρώνοντας έτσι το κύριο φρούριο. Στο προάστιο χτίστηκε σταδιακά από το 15ο αιώνα ένα εκκλησιαστικό συγκρότημα και προστέθηκε ένα τουρκικό λουτρό από τους Οθωμανούς το 17ο αιώνα. Υπήρχε μια πύλη για τα πλοία στο τείχος του Δούναβη του προαστίου, από όπου οι ναύτες μπορούσαν να μπουν στο φρούριο. Δεν είναι σαφές εάν χτίστηκαν μόνιμα κτίρια κατοικιών.
Μεταξύ 1460 και 1480, ενώ κατεχόταν από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, κατασκευάστηκε ένα μεγαλύτερο αμυντικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων τοίχων αντιστήριξης, χαμηλών τειχών και περισσότερων πύργων. Κατά το πρώτο μισό του 18ου αιώνα προστέθηκαν οχυρωμένες τάφροι.
Σημερινή κατάσταση
Ο βαθμός φθοράς του φρουρίου κυμαίνεται ευρέως, από τον κρστάτα κουλά, που είναι ακόμη σε καλή κατάσταση μέχρι τμήματα των τειχών που δεν έχουν επισκευαστεί και έχουν καταρρεύσει σε κάποιες θέσεις. Η πρώτη και σοβαρότερη ζημιά συνέβη κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στις 5 Ιουνίου 1941 τα πυρομαχικά που φυλάσσονταν στο φρούριο εξερράγησαν, καταστρέφοντας όχι μόνο ένα μεγάλο μέρος του νότιου τείχους, αλλά και αποδεκατίζοντας το μεγαλύτερο μέρος του Σμεντέρεβο. Περαιτέρω ζημιές προκλήθηκαν από το βομβαρδισμό των συμμάχων το 1944.
Ένα φράγμα στις Σιδηρές Πύλες, που ολοκληρώθηκε το 1972, ανύψωσε τη στάθμη του νερού της λεκάνης του κάτω Δούναβη και προκάλεσε σημαντικές πλημμύρες. Από το 1970 έως το 1980 δημιουργήθηκε ένα σύστημα για την προστασία του φρουρίου και της γύρω πόλης από μελλοντική ανύψωση των υδάτων, ωστόσο υπήρξαν και πάλι μεγάλες πλημμύρες το 2006, αποτέλεσμα της έντονης βροχόπτωσης και του λιωσίματος του χιονιού.
Το φρούριο αποτέλεσε το επίκεντρο των προσπαθειών αποκατάστασης και συντήρησης, ακολουθούμενης από αρχαιολογική και αρχιτεκτονική έρευνα, τουλάχιστον από το 1970. Το μεγαλύτερο μέρος των μέχρι σήμερα εργασιών πραγματοποιήθηκε μεταξύ 1970 και 1995. Ενώ ορισμένα τμήματα επισκευάστηκαν τουλάχιστον μερικώς, σε άλλα έγιναν μόνο εργασίες συντήρησης και βρίσκονται ακόμη σε κακή κατάσταση.
Στην εσωτερική πόλη η θεμελίωση είναι το μόνο μέρος του παλατιού που διατηρείται και η αίθουσα του θρόνου έχει μόνο ένα περίγραμμα όπου ήταν η βάση του. Οτι διατηρείται έχει αποκατασταθεί μερικώς και είναι πλέον σταθερό, αν και παραμένουν ζητήματα ανάπτυξης της βλάστησης και μόνιμης συντήρησης. Οι περιμετρικοί πύργοι εξακολουθούν να απαιτούν εργασίες, καθώς πολλοί έχουν καταρρεύσει. Την αποκατάσταση της πόλης ακολούθησε το 1994-1995 αρχαιολογική έρευνα.
Το οχυρωμένο προάστιο είναι ακόμα σε πολύ κακή κατάσταση. Τμήματα του τείχους δεν υπάρχουν και αρκετοί πύργοι έχουν πάρει κλίσει ή μερικώς καταρρεύσει. Στο γωνιακό πύργο πίσω από τον τουρκικό πύργο επιγραφής και στο τείχος κατά μήκος του Δούναβη έχουν γίνει εργασίες συντήρησης και ο νότιος τοίχος, που έχει επανειλημμένα επισκευασθεί ως μέρος ενός αναχώματος, είναι σταθερός, αλλά τα έργα συντήρησης είναι κακής ποιότητας. Αντίθετα περισσότερος χρόνος έχει διατεθεί για αρχαιολογικές ανασκαφές και έρευνες, ειδικά για τα ερείπια του εκκλησιαστικού συγκροτήματος και του τουρκικού λουτρού.
Στον τοίχο αντιστήριξης κατά μήκος του Δούναβη, που είχε μερικώς καταρρεύσει αρκετές φορές, έχουν γίνει εργασίες αποκατάστασης και είναι πλέον σε καλή κατάσταση. Στις άλλες πλευρές, μεγάλο μέρος του τοίχου έχει εξαφανιστεί ή είναι υπόγεια και η συνολική του κατάσταση είναι άγνωστη.
Ο περιβάλλων χώρος απειλείται επίσης, αν και παραμένει σε καλύτερη κατάσταση κατά μήκος του Δούναβη. Οι άλλες δύο πλευρές περιβάλλονται από σύγχρονες υποδομές, όπως μια μαρίνα στην ανατολική πλευρά, ένα σιδηρόδρομο προς τα νότια και ποικιλία άλλων αστικών υποδομών.
Το προγραμματισμένο τελικό αποτέλεσμα των εργασιών είναι η πλήρης αποκατάσταση τόσο του Φρουρίου του Σμεντέρεβο όσο και του άμεσου περιβάλλοντός του, συμπεριλαμβανομένης της μετεγκατάστασης του σιδηροδρόμου, αν και οι εκτιμήσεις του κόστους ποικίλλουν πολύ. Από το 2003 έως το 2004 το κόστος μόνο για τις εργασίες συντήρησης εκτιμήθηκε σε € 10.600.000, ενώ το συνολικό κόστος αποκατάστασης, συμπεριλαμβανομένης της συντήρησης, των επισκευών και της έρευνας, έφτασε τα € 22.000.000. Το 2005 το συνολικό κόστος για τη βασική συντήρηση και την έρευνα μειώθηκε στα 4.000.000 ευρώ.
Τρέχοντες παράγοντες κινδύνου
Παρά τις προσπάθειες δσυντήρησης το φρούριο εξακολουθεί να κινδυνεύει, για φυσικούς και ανθρωπογενείς λόγους. Το υψηλότερο επίπεδο των υπογείων υδάτων που προέκυψε από το φράγμα στις Σιδηρές Πύλες απειλεί τη σταθερότητά του και έχει αυξήσει τον αριθμό των πλημμυρών, ιδιαίτερα πριν τη σταθεροποίηση της ακτής. Η ατμοσφαιρική ρύπανση και η ανάπτυξη της βλάστησης αυξάνουν το ρυθμό της φθοράς. Οι αστικές παρεμβάσεις, ειδικά από το σιδηρόδρομο, εξακολουθούν να απειλούν το χαρακτήρα της περιοχής που περιβάλλει το φρούριο. Οι απεριόριστες επισκέψεις των τουριστών, σε συνδυασμό με ανεπαρκή προστασία, συντήρηση και υποστήριξη, τόσο διοικητική όσο και οικονομική, συμβάλλουν επίσης στη σταδιακή υποβάθμιση του φρουρίου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Σερβίας  Κατηγορία:Πρώην πρωτεύουσες της Σερβίας
Τασία (ναρκαλιευτικό)
Τασία (Ναρκαλιευτικό) / Επίτακτο
Εντάχθηκε στον Στολίσκο Ναρκαλιευτικών από τις 30 Αυγούστου 1942 με την παραλαβή του. Έδρασε την χρονική περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (1943-1944) στη Μ. Ανατολή. Επεστράφη το 1944 πριν την επάνοδο του Στόλου στην Ελλάδα.
Τα επίτακτα πλοία, διαφόρων τύπων, που είχαν μετασκευαστεί για να χρησιμοποιηθούν για την αλιεία μαγνητικών ναρκών ήταν: Αλκανέτ, Χρήστος, Θάλεια Ι, Σεβαστή, Λίβανος, Άγιος Γεώργιος, Λύκος, Τασία και Παλλάς.
Κατηγορία:Ελληνικά Ναρκαλιευτικά Κατηγορία:Ελληνικά πολεμικά πλοία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου
Επεμβατική ακτινολογία
Επεμβατική ακτινολογία (IR), επίσης γνωστή ως αγγειακή και επεμβατική ακτινολογία (VIR) ή χειρουργική ακτινολογία είναι μια υποειδικότητα της ακτινολογίας που παρέχει ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους θεραπείας ασθενειών σε κάθε σύστημα οργάνων. Αν και το εύρος των διαδικασιών που εκτελούνται από τους επεμβατικούς ακτινολόγους είναι μεγάλο, η βασική ιδέα πίσω από αυτές τις θεραπείες είναι η χρήση των πιο σύγχρονων, λιγότερο επεμβατικών τεχνικών που είναι διαθέσιμες, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος για τον ασθενή και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των επεμβάσεων.
Ως εφευρέτες της αγγειοπλαστικής, οι επεμβατικοί ακτινολόγοι πρωτοστάτησαν στην σύγχρονη ελάχιστα επεμβατική ιατρική. Χρησιμοποιώντας ακτίνες Χ, αξονική τομογραφία, υπερηχογραφία, μαγνητική τομογραφία και άλλες απεικονιστικές μεθόδους, οι επεμβατικοί ακτινολόγοι μπορούν να λαμβάνουν εικόνες που στη συνέχεια χρησιμοποιούνται για να επέμβουν σε όλο σε όλο το σώμα. Οι διαδικασίες αυτές εκτελούνται συνήθως χρησιμοποιώντας βελόνες και ειδικούς λεπτούς σωλήνες που ονομάζονται καθετήρες, αντί να κάνουν μεγάλες τομές στο σώμα, όπως στην παραδοσιακή χειρουργική επέμβαση.
Πολλές παθήσεις οι οποίες παλιότερα απαιτούσαν μεγάλα χειρουργεία τώρα αντιμετωπίζονται απο τους επεμβατικούς ακτινολόγους με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές. Ελαχιστοποιώντας τις τομές μειώνονται οι λοιμώξεις και ο χρόνος αποκατάστασης των ασθενών.
Εκπαίδευση
Όπως και στις περισσότερες ιατρικές ειδικότητες, η εκπαίδευση ποικίλλει ανάλογα με διάφορους κανόνες και κανονισμούς από χώρα σε χώρα. Στις περισσότερες χώρες οι επεμβατικοί ακτινολόγοι εκπαιδεύονται πρώτα στην διαγνωστική ακτινολογία (3-5 χρονία) και μετά εξειδικεύονται για 1-3 χρόνια στην εξειδίκευση της επεμβατικής ακτινολογίας.
Η Ευρωπαίκή εταιρεία επεμβατικής ακτινολογίας (Cardiovascular Interventional Radiology Society of Europe, www.cirse.org) είναι ο μεγαλύτερος μη κερδοσκοπικός οργανισμός στην Ευρώπη με βασικούς σκοπούς την προώθηση της καινοτομίας, έρευνας και εκπαίδευσης γύρω απο την επεμβατική ακτινολογία.
Τρόποι Απεικόνισης
Οι πιο συχνές μέθοδοι επεμβατικής απεικόνισης περιλαμβάνει ακτινοσκόπηση, αξονική τομογραφία (CT), το υπερηχογράφημα (US) και τη μαγνητική τομογραφία (MRI), καθώς και παραδοσιακά (σαφής) ακτινογραφία:
Αγγειακές παθήσεις
Το πεδίο της ενδαγγειακής χειρουργικής προέκυψε από ακτινολογικές τεχνικές για τη θεραπεία νόσων, που είναι η ενδαγγειακές (μέσα στα αιμοφόρα αγγεία) και έχει γίνει μια εναλλακτική λύση αντι της αγγειοχειρουργικής για ορισμένες παθήσεις όπως είναι το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής και η περιφερική αρτηριοπάθεια. Βασικές τεχνικές περιλαμβάνουν την εισαγωγή ενός καθετήρα, μέσω μιας μικρής τομής στο δέρμα, σε ένα μεγάλο αιμοφόρο αγγείο με την λεγόμενη τεχνική Seldinger. Συνήθως το αιμοφόρο αγγείο που έχει επιλεγεί είναι η μηριαία αρτηρία ή φλέβα που βρέθηκαν κοντά στην βουβωνική χώρα. Η πρόσβαση στη μηριαία αρτηρία, για παράδειγμα, είναι απαραίτητη για επεμβάσεις στα στεφανιαία αγγεία της καρδιάς,την καρωτίδα, και τα αγγεία του εγκεφάλου. Μέσω του καθετήρα μπορεί να γίνεται ένεση με μια ραδιο-αδιαφανείς χρωστική ουσία αντίθεσης που μπορεί ο γιατρός να δει με ακτινοσκόπηση (live του X-ray).Με άλλα λόγια το σκιαγραφικό ύγρο χρησιμοποιείται για να μπορεί ο επεμβατικός να δεί που ακριβώς βρίσκονται οι αρτηρίες και οι φλέβες.Με τον τρόπο αυτό μπορεί ο επεμβατικός ακτινολόγος να διαγνώσει και να θεραπεύσει παθήσεις   όπως η αθηροσκλήρωση, το αγγειακό τραύμα και τα  ανευρύσματα.
Η ενδαγγειακή χειρουργική επέμβαση εκτελείται κυρίως από τους ειδικά εκπαιδευμένους ακτινολόγους (επεμβατικοί)
Ογκολογικές επεμβάσεις
Διάφορες επεμβατικές θεραπείες υπάρχουν για τη θεραπεία του καρκίνου. Ο  όγκος, το είδος, το μέγεθος, η έκταση της νόσου, η υπάρχουσα εμπειρία των γιατρών και η ανατομία του ασθενούς είναι βασικοί παράγοντες στην απόφαση για το ποία θεραπεία είναι πιο κατάλληλη. Ορισμένες θεραπείες, όπως ο ενδαρτηριακός χημειοεμβολισμός, σκοπεύει στο να εμποδίσει την παροχή αίματος στους όγκους. Άλλες τεχνικές όπως η καυτηρίαση με ραδιοσυχνότητες (RFA), το cryoablation σκοπεύουν στην απευθείας καταστροφή του καρκινικού ιστού. Όλες αυτές οι θεραπείες χορηγούνται τοπικά, ελαχιστοποιώντας τη ζημιά σε κοντινούς ιστούς και αποφεύγοντας τις συστηματικές παρενέργειες της χημειοθεραπείας. Ανάλογα με το είδος του καρκίνου, την έκταση της νόσου, και τα χαρακτηριστικά των ασθενών, αυτές οι θεραπείες μπορεί να είναι χρήσιμες ως προσθήκες σε άλλες ιατρικές ή χειρουργικές θεραπείες.
Επεμβάσεις
Κοινή διαδικασίες στην επεμβατική ακτινολογία: "Με διάφορες τεχνικές επιχειρείται απομόνωση του ανευρυσματικού σάκου από τον κύριο αυλό του αγγείου, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος ρήξης του ανευρύσματος. Για αυτό το σκοπό αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθούν επικαλυμμένα stent ή συνδυασμός stent με microcoils." μικρογραφία|Φίλτρου κάτω κοίλης φλέβας - Διασφαγιτιδική Ενδοηπατική Πόρτο-συστημική Shunt (TIPS)
Εργαλεία
Οι επεμβατικοί ακτινολόγοι έχουν στη διάθεσή τους ένα μεγάλο εύρος εργαλείων και συσκευών προκειμένου να κατευθυνθούν στην περιοχή ενδιαφέροντος και να πραγματοποιήσουν την επεμβατική πράξη. Αυτά περιλαμβάνουν σύρματα, καθετήρες, θηκάρια, βελόνες κ.ά. Υπάρχουν ακόμη εξειδικευμένες συσκευές για συγκεκριμένες επεμβατικές πράξεις, όπως για παράδειγμα βελόνες (ραδιοσυχνοτήτων, μικροκυμάτων) για την θεραπεία όγκων, stent ή συσκευές αθηρεκτομής για θεραπεία στενωμένων ή αποφραγμένων αγγείων, εμβολόσφαιρες ή σύρματα (coils) για την αντιμετώπιση ενεργής αιμορραγίας και φίλτρα, που τοποθετούνται στην κάτω κοίλη φλέβα για προστατασία από την μετακίνηση θρόμβων από τα κάτω άκρα στην πνευμονική κυκλοφορία.
Παραπομπές
<div class="reflist columns references-column-count references-column-count-1" style="-moz-column-count: 1; -webkit-column-count: 1; column-count: 1; list-style-type: decimal;">
Κατηγορία:Ιατρικές ειδικότητες Κατηγορία:Ακτινολογία
ΑΚ Φανφούγια 1874
Η ΑΚ Φανφούγια 1874 είναι ιταλική ποδοσφαιρική ομάδα. Ο αθλητικός σύλλογος ιδρύθηκε στις 18 Οκτωβρίου 1874 ενώ το ποδοσφαιρικό τμήμα δημιουργήθηκε το 1908. Έδρα της ομάδας είναι το Stadio Dossenina χωρητικότητας 2184 θεατών. Είναι μια από τις παλαιότερες ομάδες στην Ιταλία. Μετράει 13 συμμετοχές στη Σέριε Β. Χρώματα της ομάδας είναι το μαύρο και το άσπρο.
Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1874 Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1908
Κατάλυμα Φθιώτιδας
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Φθιώτιδας Κατηγορία:Δήμος Αμφίκλειας - Ελάτειας
Αποκομιδή απορριμμάτων
μικρογραφία|250x250εσ| Όχημα αποκομιδής απορριμμάτων στη Σακόν Ναχόν της [[Ταϊλάνδη|Ταϊλάνδης.]] μικρογραφία|375x375εσ| Φορτηγίδα αποκομιδής απορριμμάτων στη [[Βενετία της Ιταλίας.]] μικρογραφία|250x250εσ| Χειροκίνητη αποκομιδή απορριμμάτων στο δυτικό Μπουκίτ Μπατόκ της [[Σιγκαπούρη|Σιγκαπούρης.]] δεξιά|μικρογραφία|250x250εσ| Απορρίμματα σε πεζοδρόμιο για συλλογή, σε σακούλες με αυτοκόλλητα - στο [[Δουβλίνο της Ιρλανδίας]] Η αποκομιδή απορριμμάτων αποτελεί μέρος της διαχείρισης αποβλήτων. Συγκεκριμένα, αναφέρεται στη μεταφορά στερεών αποβλήτων από το σημείο χρήσης και διάθεσης στο σημείο επεξεργασίας ή στον χώρο υγειονομικής ταφής. Η αποκομιδή απορριμμάτων περιλαμβάνει επίσης τη συλλογή ανακυκλώσιμων υλικών που τεχνικά δεν αποτελούν απόβλητα.
Οικιακά απορρίμματα
Τα οικιακά απόβλητα στις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες συνήθως παραμένουν σε κάδους απορριμμάτων ή ανακύκλωσης πριν από τη συλλογή τους από ένα απορριμματοφόρο όχημα. Σε ορισμένες πόλεις που βρέχονται από νερό, όπως στη Βενετία της Ιταλίας, χρησιμοποιούνται φορτηγίδες συλλογής απορριμμάτων.
Στην Ελλάδα, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, η αποκομιδή των οικιακών απορριμμάτων αποτελεί υποχρέωση των κατά τόπους δημοτικών αρχών.
Εμπορικά απορρίμματα
Ένα βασικό πρόβλημα από τη συγκέντρωση εμπορικών απορριμμάτων από τα καταστήματα είναι οι υπερπληρωμένοι κάδοι, που έχουν ως αποτέλεσμα να πέφτουν έξω τα απορρίμματα. Επικίνδυνα σκουπίδια όπως άδεια δοχεία βενζίνης ενδέχεται να γίνουν αιτία πυρκαγιάς.
Στην Ελλάδα, αντίθετα με ότι συμβαίνει με τα οικιακά απορρίμματα, τα απορρίμματα τα οποία "παράγονται από τις εμπορικές ή/και παραγωγικές δραστηριότητες των ιδιωτικών εταιρειών είναι υποχρεωμένες να τα διαχειρίζονται οι ίδιες οι εταιρείες". Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κοινόχρηστους χώρους κατέχοντας τραπεζοκαθίσματα πρέπει να έχουν ειδικούς χώρους για την προσωρινή αποθήκευση των απορριμμάτων τους μέχρι την τελική απόρριψη.
Υποχρεώσεις των δήμων
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, οι δήμοι της Ελλάδας που εφαρμόζουν πρόγραμμα μηχανικής αποκομιδής των απορριμμάτων τους υποχρεούνται να έχουν τοποθετήσει αντίστοιχους κάδους σε συγκεκριμένα σημεία. Στις υπόλοιπες περιοχές, τα απορρίμματα τοποθετούνται σε ιδιωτικούς κάδους που βρίσκονται μπροστά από κάθε κατοικία.
Υποχρεώσεις των πολιτών
Στην Ελλάδα, οι πολίτες έχουν υποχρέωση να ενημερώνονται σχετικά με το τοπικό πρόγραμμα αποκομιδής απορριμμάτων του δήμου στον οποίο ανήκουν. Υποχρεούνται, επίσης, να έχουν τοποθετήσει τα απορρίμματά τους σε καλά κλεισμένες πλαστικές σακούλες πριν από την απόρριψη, η οποία πρέπει να γίνεται μέσα στους κάδους που έχουν τοποθετηθεί από τον δήμο ειδικά για την αποκομμιδή.
Παραπομπές
Κατηγορία:Διαχείριση απορριμμάτων
Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα
Το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα (Π.Α.Κ.) ήταν μια πολιτική αντιδικτατορική οργάνωση που ιδρύθηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου στη Στοκχόλμη της Σουηδίας το 1968 με στόχο μια δυναμική και συντονισμένη αντίσταση στη Δικτατορία που είχε επιβληθεί στην Ελλάδα.
Ίδρυση
Το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα ιδρύθηκε στη Στοκχόλμη στις 26 Φεβρουαρίου του 1968 (με αρχική ονομασία "Πανελλήνια Απελευθερωτική Κίνηση") από τον Ανδρέα Παπανδρέου που είχε καταφύγει εκεί μετά τη διακοπή της κράτησής του από τη Χούντα και της έκδοσης άδειας εξόδου από τη χώρα. Δύο ημέρες αργότερα (28 Φεβρουαρίου) πραγματοποιήθηκε μια ιστορική ομιλία του Ανδρέα Παπανδρέου στην αίθουσα του Συλλόγου Ελλήνων Μεταναστών. Αργότερα κυκλοφόρησε το «Εγχειρίδιο και το Πολιτικό Δίκτυο Εσωτερικού» του Π.Α.Κ. Την ηγεσία του Π.Α.Κ. εσωτερικού είχε αναλάβει ο Γιάννης Αλευράς.
Σκοπός της ίδρυσης του Π.Α.Κ. ήταν η ανατροπή της δικτατορίας, ενώ ταυτόχρονα διακήρυττε «την αποδέσμευση της χώρας από την ξένη εξάρτηση» και «την πραγματοποίηση ριζικών αλλαγών, με τελικό στόχο το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας».
Σκοποί και οργάνωση του Π.Α.Κ.
Bάσει της ιδρυτικής διακήρυξής του, το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα ιδρύθηκε «για να αποτελέσει το κέντρο της δημοκρατικής αντίστασης στην Ελλάδα». Ως καθήκον του, η διακήρυξη όριζε «τον συντονισμό της αντίστασης στην Ελλάδα» και σκοπό του «την ανατροπή της χούντας και την εγκαθίδρυση γνήσιων δημοκρατικών διαδικασιών που θα ήταν εγγύηση της πλήρους και άνευ όρων λαϊκής κυριαρχίας θεμελιώμενης σε μια μόνιμη και στερεή βάση».
Δράση του ΠΑΚ
Το Π.Α.Κ. εξέδιδε το ενημερωτικό έντυπο "ΠΑΚ - Ειδήσεις" το όποιο εμπεριείχε πληροφορίες για τις δράσεις του, την εξέλιξη της δίκης των μελών του καθώς και κείμενα και ομιλίες του Ανδρέα Παπανδρέου, στα Ελληνικά και στα Αγγλικά.
Τον Μάιο του 1971, 8 μέλη του Π.Α.Κ. συνελήφθησαν στην Αθήνα για κατοχή και χρήση εκρηκτικών υλών.
Τον Φεβρουάριο του 1972 ο Ανδρέας Παπανδρέου μίλησε στο "Symposium on Imperialism" για το μέλλον της Ελλάδας για το οποίο αγωνίζεται το Π.Α.Κ., ανέφερε: "'Είμαι αφοσιωμένος στο Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα μέχρι να έρθει η ελευθερία στην Ελλάδα. Όταν αυτό συμβεί θα χτίσουμε μια σοσιαλιστική κοινωνία που θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι πολίτες θα έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε σημαντικές αποφάσεις'".
Στις 23 Απριλίου 1972 με αφορμή την 5η επέτειο του Πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου, ο Ανδρέας Παπανδρέου και άλλα μέλη του Π.Α.Κ. συμμετείχαν σε μια μαζική αντιδικτατορική συγκέντρωση διαμαρτυρίας στο Μανχάταν στη Νέα Υόρκη, μεταξύ των ομιλητών ήταν ο οικονομολόγος και πολιτικός ακτιβιστής Ντάνιελ Έλσμπεργκ, η Μελίνα Μερκούρη, η Ελένη Καζαντζάκη και ο Γιώργος Βούρνας. Μηνύματα συμπαράστασης έστειλαν ο Κάρλο Λέβι, ο Βάσος Λυσσαρίδης και ο Γερουσιαστής Τζώρτζ Μακγκάβερν. Η Μπάρμπαρα Νταιην ερμήνευσε τραγούδια για την ελευθερία.
Η δράση του ΠΑΚ συνεχίστηκε και μετά τη δικτατορία και αφού μετονομάσθηκε Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αγωνιστών ΠΑΚ με πρόεδρο τον Διονύση Καρυπίδη.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολιτική της Ελλάδας Κατηγορία:Αντιδικτατορικός αγώνας
Δημήτρης Βάρος
Ο Δημήτρης Βάρος (1949 - 7 Σεπτεμβρίου 2017) ήταν Έλληνας ποιητής, δημοσιογράφος και φωτογράφος.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Χίο το 1949. Σπούδασε δημοσιογραφία στο Λονδίνο και διετέλεσε διευθυντής σύνταξης και διευθυντής στις εφημερίδες Χιακός Λαός (τοπική), Ακρόπολη, Έθνος, Πρώτη, Έθνος της Κυριακής, Τύπος της Κυριακής (πανελλαδικές) και σε οικονομικά, πολιτικά και τεχνικά περιοδικά όπως Ελληνική Ναυτιλιακή, Χρόνος, Κεφάλαιο κ.ά. Δημιούργησε πολλά περιοδικά όπως το Logistics & Management, το Car & Truck, το Ecotec, το TV Έθνος, το New Gen, to Relax κ.α.
Ο Δημήτρης Βάρος και ο Αλέκος Φιλιππόπουλος υπήρξαν οι πρωτεργάτες της εφημερίδας "ταμπλόιτ" στην Ελλάδα, επανεκδίδοντας το Έθνος το 1981 σε αυτή τη μορφή. Ήταν επίσης η πρώτη έγχρωμη εφημερίδα και η πρώτη που η στοιχειοθεσία της γίνονταν με ψηφιακό τρόπο. Σύντομα κατέκτησε την πρώτη κυκλοφορία στην Ελλάδα με συνέπεια όλες οι άλλες να ακολουθήσουν το δικό της στυλ σε εμφάνιση αλλά και στυλ γραφής.
Το 1986 ανέλαβε ως διευθυντής το "Εθνος της Κυριακής", αλλάζοντας με αυτό την νοοτροπία που υπήρχε μέχρι τότε, δηλαδή τα κυριακάτικα φύλλα να είναι απλώς η έβδομη και πιό παραμελημένη έκδοση της εβδομάδας. Καθιέρωσε τα ένθετα (με πρώτο το "Τάϊμ Άουτ") και εν συνεχεία τα συνοδευτικά περιοδικά (με πρώτο το "TV Έθνος") ανοίγοντας έτσι μια νέα αγορά, την αγορά των πολυσυλλεκτικών κυριακάτικων εφημερίδων που από την δεκαετία του 1990 δεσπόζουν κυκλοφοριακά στην Ελλάδα. Εξέδωσε τα βιβλία Φρύνη, Θηρασία, Ανδρομέδα, Ω ξειν (ποιήματα), We are Geeks, (ευθυμογραφήματα) Painting with a camera (φωτογραφίες) κ.α. Ο συνθέτης Γιάννης Μαρκόπουλος μελοποίησε ποιήματά του, που υπάρχουν στους δίσκους «Ηλεκτρικός Θησέας» και «Τολμηρή Επικοινωνία». Τραγούδια του έχουν ερμηνεύσει οι Παύλος Σιδηρόπουλος, Μαρία Φωτίου, Νέοι Επιβάτες, Βασιλική Λαβίνα και Vox.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Νεοέλληνες ποιητές Κατηγορία:Έλληνες δημοσιογράφοι Κατηγορία:Έλληνες φωτογράφοι
31 Μαΐου
30 Μαΐου | 31 Μαΐου | 1 Ιουνίου
Η 31η Μαΐου είναι η 151η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο (152η σε δίσεκτα έτη). Υπολείπονται 214 ημέρες.
Ορθόδοξη Εκκλησία
Κατηγορία:Ημέρες του έτους