cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Νάξος
Μυθολογία - Ονομασία
Ο πλούτος των περί της Νάξου μύθων αποδεικνύει τη σπουδαιότητα που είχε η Νάξος κατά την αρχαιότητα. Οι μύθοι αυτοί αφορούν κυρίως τη γέννηση των τριών εγχώριων νυμφών, Φιλία, Κορωνίδα και Κλείδη, που επιμελήθηκαν την ανατροφή του Διονύσου, του οποίου η Νάξος ήταν η πατρίδα. Αλλά και για τον Δία αναφέρεται πως εδώ ανατράφηκε και ενηλικιώθηκε, όταν μεταφέρθηκε από την Κρήτη, και ότι από εδώ εξόρμησε προκειμένου να καταλάβει τη βασιλεία των θεών. Μάλιστα, στο μονοπάτι προς την κορυφή του όρους Ζας είναι δυνατή η ανάγνωση επιγραφής σε βράχο με παραφθαρμένα γράμματα «Όρος Διός Μηλωσίου» (δηλ. Όρος του Δία, προστάτη των προβάτων). Στη Νάξο επίσης λατρευόταν και ο Απόλλωνας ο Τράγιος ή Τραγαίος, ενώ υπήρχε και αρχαίος ναός του Δηλίου Απόλλωνα έξω από την αρχαία πόλη, καθώς και ναός προς τιμήν του Εφιάλτη. Από τον περίφημο αρχαίο ναό του Διονύσου κανένα ίχνος δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα.
Άλλοι μύθοι αναφέρονται στη σχέση του Διονύσου με την Αριάδνη την οποία απήγαγε στο όρος Δρίον και έλαβε ως σύζυγό του. Αρχαία πηγή έξω από την πόλη της Νάξου φέρει το όνομα Αριάδνη. Στην ανατολική πλευρά του όρους Κόρωνος υπάρχει ένα μεγάλο σε μήκος παράξενο σπήλαιο με διπλή είσοδο, έναν μεγάλο προθάλαμο, που συνεχίζει σε μήκος, εντός του οποίου υπάρχουν ίχνη αρχαίας λατρείας, πιθανώς του ιερού της μίας των ναξίων νυμφών, της Κορωνίδας (εκ της οποίας και το ομώνυμο χωριό). Κάτοικος της Νάξου ήταν και ο μυθικός Κηδαλίων που δίδαξε στον θεό Ήφαιστο την τέχνη της μεταλλουργίας. Σε όλη τη Νάξο σώζονται προϊστορικά αρχιτεκτονικά λείψανα, καθώς και πολλά των ιστορικών χρόνων.
Ιστορία
thumb|Δομικό στοιχείο τοιχοποιίας. Η σπουδαιότητα της Νάξου υπήρξε στη μακρά ιστορική διάρκεια, όχι απλά πρωταρχική αλλά διαμορφωτική στην ιστορική πορεία, όχι μόνο στον Κυκλαδικό αλλά και στον ευρύτερο ελληνικό χώρο. Ήταν πάντα περίφημη για τη μεγάλη ποσότητα των εξαγομένων μαρμάρων της, για το σμυρίγλι, για το πλήθος των πηγών της, για τους κατάμεστους κήπους, για την ομορφιά των πεδιάδων της, για τους ελαιώνες, τους πορτοκαλεώνες, τους λεμονεώνες, για τα κίτρα της, για τ’ αμπέλια της και το ξακουστό κρασί της, για την κτηνοτροφία της και τα τυριά της αλλά και για το αλάτι. Παράλληλα, επειδή η θάλασσα «απομονώνει» παρέμεινε γνήσια, ασυνήθιστη, διαφορετική, αυτάρκης. Ο Πίνδαρος αποκαλεί τη Νάξο «λιπαράν» κι ο Ηρόδοτος βεβαιώνει ότι η «Νάξος ευδαίμονη των νήσων προέφερε». Ο Αρχίλοχος ο Πάριος παρομοίαζε το κρασί της Νάξου με νέκταρ που έπιναν οι θεοί. Ο κατ’ εξοχήν συνδεδεμένος με τη Νάξο θεός είναι ο Διόνυσος που ενσάρκωνε τις αγαθοποιούς δυνάμεις της φύσεως. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Νάξο όπου παντρεύτηκε την Αριάδνη μετά την εγκατάλειψή της από τον Θησέα. Ο γάμος με τον θεό κι ο θάνατός της, που προοιώνιζε την ανάστασή της γιορταζόταν έντονα στο νησί γιατί σχετιζόταν με την ωρίμανση και την αναγέννηση της Φύσεως.
Η Νάξος κατοικήθηκε από τη μέση παλαιολιθική εποχή (80 έως 130.000 π.χ.), πιθανά από ανθρώπους του τύπου Νεάντερνταλ, όπως βρέθηκε από πρόσφατες ανασκαφές στην περιοχή Στελίδα. Επίσης έχουν βρεθεί ίχνη κατοίκησης της μεσολιθικής εποχής (περίπου 9 χιλιετίες π.Χ.) στην περιοχή Ροός. Οι ανασκαφές αυτές έγιναν στις αρχές του 21ου αιώνα.
Για τον σύγχρονο τύπο ανθρώπου, έχουμε σίγουρα στοιχεία για συνεχή κατοίκηση από την 4η χιλιετία π. Χ. (νεολιθική εποχή) μέχρι σήμερα αδιάκοπα. Η μελέτη των τοπωνυμίων βεβαιώνει ότι η Νάξος, αντίθετα από κάποια άλλα νησιά του Αιγαίου δεν ερημώθηκε ποτέ από κατοίκους, και ότι σ' όλες τις περιοχές του νησιού και στις παραλιακές και στα βουνά και στις κοιλάδες, από τα πανάρχαια χρόνια μέχρι σήμερα ζουν οι ίδιοι βασικά άνθρωποι, οι οποίοι βέβαια ανασυντάσσονται, έχοντας τη δύναμη να αφομοιώνουν τους ξένους, που κατά καιρούς, ειρηνικά ή με τη δύναμη των όπλων εγκαθίστανται στο νησί. Επομένως πάντα υπήρχε στο νησί μια οργάνωση σχετική με τους όρους παραγωγής και αναπαραγωγής της ζωής.
Αξίζει να θυμόμαστε κάποιες ονομασίες τόπων που αποτελούν αναμφισβήτητες μαρτυρίες για οικισμούς ή για λατρείες ηρώων ή θεών, που δεν ήταν δυνατόν να υπάρχουν σήμερα, αν κάποτε ερημωνόταν το νησί, αν χάνονταν οι κάτοικοί του και έπαιρναν τη θέση τους άλλοι. Η υψηλότερη κορυφή της Νάξου ονομάζεται Μύτη του Ζα, φέρει δηλαδή το όνομα του πατέρα θεών και ανθρώπων για τους αρχαίους, και ίσως έτσι θα λεγόταν και στην αρχαιότητα, γιατί εκεί πάνω λατρευόταν τότε ο Δίας. Το δείχνει και η επιγραφή σε ακατέργαστο όγκο μαρμάρου στο μονοπάτι που οδηγεί στην κορυφή του βουνού – Ζευς Μηλώσιος – ο προστάτης των προβάτων δηλαδή – επιγραφή που καθορίζει τα όρια του τεμένους του αφιερωμένου στον μεγάλο θεό.
Στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού, ένας όρμος ονομάζεται Απόλλωνας και φαίνεται ότι έτσι λεγόταν και στους αρχαίους χρόνους, γιατί κι εκεί βρέθηκε επιγραφή που καθορίζει τα όρια του τεμένους του αφιερωμένου στον θεό του φωτός. Ο Απόλλων συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη Νάξο, λατρευόταν ως Τράγος, Ανθοκόμης ή Ποίμνιος.
Στα νοτιοανατολικό υπάρχει ο Πάνερμος, λιμάνι που με το ίδιο άρθρο και σχεδόν με τον ίδιο τύπο, Πάνορμος, αναφέρεται σε αρχαία επιγραφή.
Πρώτοι κάτοικοι της Νάξου θεωρούνται οι Θράκες. Την κατοίκησε πρώτος ο γιος του Βορέα, Βούτης, που θέλοντας να βρει γυναίκες για τους συντρόφους του έφτασε στη Θεσσαλία, όπου κυνήγησε τις Βάκχες κι ανάμεσα σ’ άλλες έκλεψε την Κορωνίδα και την Ιφιμέδεια και τις έφερε στη Νάξο. Σύμφωνα με την παράδοση διακόσια χρόνια κυριάρχησαν οι Θράκες στο νησί. Τους διαδέχθηκαν οι Κάρες. Ήρθαν από τη Μικρά Ασία έχοντας επικεφαλής τον Νάξο, από τον οποίο πήρε το όνομά του το νησί.
Εποχή του χαλκού
thumb|280px|Η [[Πορτάρα, η γιγαντιαία πύλη του ναού που ήταν αφιερωμένος στον θεό Απόλλωνα και ποτέ δεν ολοκληρώθηκε]]
Ο χώρος όπου βρίσκεται ο Ναός του Απόλλωνα συνδέθηκε από τους ξένους με τη λατρεία της Αριάδνης και του θεού Διονύσου και θεωρήθηκε τόπος που γιορτάστηκαν τα πρώτα Διονύσια. Ο μύθος της αρπαγής της Αριάδνηs από τον Διόνυσο στην ακρογιαλιά των Παλατιών ενέπνευσε διακεκριμένους γλύπτες, ζωγράφους και μουσικούς που με τα έργα τους κατέστησαν τη Νάξο γνωστή σε όλο τον κόσμο.
Η Νάξος έπαιξε σημαντικό ρόλο στον κυκλαδικό πολιτισμό. Μεταξύ των σημαντικών αλλαγών που προέκυψαν εκείνη την εποχή ήταν η εξέλιξη της ναυσιπλοΐας (εξ ανάγκης), η κατασκευή και χρήση του χαλκού, η κεραμική και η επεξεργασία μαρμάρων. Στην περιοχή Γρότα στη χώρα της Νάξου, αλλά και σε άλλες τοποθεσίες στο νησί, έχουν βρεθεί πολλά κυκλαδικά ειδώλια, καθώς και άλλα ευρήματα της περιόδου του κυκλαδικού πολιτισμού (σκεύη, εγχάρακτες παραστάσεις), τα οποία εκτίθενται στο Αρχαιολογικό μουσείο Νάξου, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα, καθώς επίσης και ένας μικρός αριθμός αυτών στο αρχαιολογικό μουσείο στην Απείρανθο. Το αρχαιολογικό μουσείο της Νάξου διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη συλλογή σε κυκλαδικά ευρήματα μετά το αρχαιολογικό μουσείο της Αθήνας.
Μυκηναϊκά χρόνια
Η μυκηναϊκή πόλη της Νάξου (περίπου 1300 π.Χ.) κάλυπτε την περιοχή από τη σημερινή πόλη έως τη νησίδα «Παλάτια», και ένα μέρος αυτής ανακαλύφθηκε κάτω από την πλατεία, μπροστά από τον Ορθόδοξο καθεδρικό Ναό, στη Χώρα, εκεί όπου είναι σήμερα ο αρχαιολογικός χώρος Γκρότα. Ακριβώς κάτω από την πλατεία έχει διαμορφωθεί επιτόπιο μουσείο. Το μουσείο έχει γυάλινο δάπεδο με υπερυψωμένους διαδρόμους, οι επισκέπτες διέρχονται πάνω από τα αποκαλυφθέντα ερείπια (τείχος, σπίτια και εργαστήρια) της μυκηναϊκής περιόδου (1400 - 1100 π.Χ.). Μυκηναϊκής εποχής ευρήματα (διακοσμημένα με χρώμα, αγγεία, όπλα, σκεύη, κλπ.) εκτίθενται επίσης στο αρχαιολογικό μουσείο της Νάξου. Αυτή την περίοδο εμφανίζονται και οι οικισμοί στα δυτικά παράλια (Μικρή Βίγλα, Ριζοκαστελιά) και στα ανατολικά (Λυγαρίδια).
Γεωμετρική εποχή
Γύρω στον 8ο αιώνα π.Χ. η Δήλος είναι ένα ισχυρό λατρευτικό κέντρο λόγω του ιερού του Απόλλωνα. Συγκεντρώνει επισκέπτες κι αναθήματα από όλα σχεδόν τα μέρη της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ παράλληλα φιλοξενεί τις αντιπροσωπείες των ιωνικών πόλεων στην ετήσια σύνοδό τους που γίνεται στο νησί. Από τα μέσα του 8ου αιώνα π.Χ. μέχρι περίπου τον 5ο αιώνα π.Χ. η Νάξος αποκτά τον έλεγχο του ιερού, με αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά η πολιτική της δύναμη στο Αιγαίο. Κατά τον 8ο αιώνα π.Χ. ανεγείρεται έξω από την πόλη το ιερό των Υρίων, όπου λατρευόταν ο θεός Διόνυσος. Την ίδια εποχή στον πόλεμο που γίνεται για το Ληλάντιο πεδίο ανάμεσα στη Χαλκίδα και την Ερέτρια, η Νάξος συμμετέχει ενεργά υποστηρίζοντας τη Χαλκίδα, ενώ λίγο αργότερα, βρίσκεται σε πόλεμο με την Πάρο. Το 735 π.Χ. Νάξιοι, μαζί με Χαλκιδείς ιδρύουν την πρώτη ελληνική αποικία στη Σικελία και την ονομάζουν Νάξο. Σε αυτήν την πολεμική σύρραξη σκοτώθηκε πολεμώντας ο Πάριος λυρικός ποιητής Αρχίλοχος. Την εποχή αυτή η Νάξος εποικίζεται από Ίωνες και ξεκινά μια μεγάλη περίοδος ανάπτυξης για το νησί.
Κλασική αρχαιότητα
Κατά τη διάρκεια των επόμενων χρόνων η Νάξος κατοικήθηκε από τους Ίωνες, που σηματοδότησαν μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για το νησί, κατά την οποία ξεκινάει και φτάνει στην κορύφωσή της η κλασική περίοδος (7ος-6ος αιώνας π.Χ.), με παράλληλη άνθηση των τεχνών και ειδικά της γλυπτικής και της αρχιτεκτονικής. Κοντά στο 500 π.Χ. γεννήθηκε ο γλύπτης Αλξήνωρ και στο δεύτερο μισό του 4ου αι. π.Χ. ο αρχιτέκτων Λεωνίδης γνωστός από το Λεωνιδαίο στην αρχαία Ολυμπία. Γύρω στο 540 π.Χ. έγινε η επανάσταση του Λύγδαμη με την υποστήριξη των κατοίκων της ενδοχώρας και ανέλαβε την εξουσία ως τύραννος. Η Πορτάρα, η μεγάλη μαρμάρινη πύλη που στέκεται ψηλά στη νησίδα Παλάτια, που σήμερα είναι ενωμένη με τη Χώρα της Νάξου, είναι ότι απέμεινε από τον ναό του Απόλλωνα, που ξεκίνησε να χτίζεται την περίοδο του Λύγδαμη. Το 501 π.Χ. την πολιορκούν επί 4 μήνες οι Πέρσες, χωρίς αποτέλεσμα, αλλά σε νέα προσπάθεια το 490 π.Χ. την κατακτούν και την καταστρέφουν ολοκληρωτικά. Το 480 π.Χ. λαμβάνει μέρος στη ναυμαχία της Σαλαμίνας με 4 τριήρεις, που ενώ στην αρχή ήταν στο μέρος των Περσών, με πρωτοβουλία του νάξιου τριηράρχη Δημόκριτου, τάσσονται στο πλευρό των Ελλήνων, και μάλιστα διακρίνονται βυθίζοντας πέντε εχθρικά πλοία. Μάλιστα ο Ηρόδοτος αναφέρει σχετικά με τη συμμετοχή, ότι «οι Νάξιοι είναι Ίωνες και κατάγονται από την Αθήνα».
Μετά από την τελική ήττα των Περσών από τους Έλληνες, η Νάξος εξαναγκάστηκε να γίνει μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας, αφού προηγουμένως καταστράφηκε (ό,τι είχε απομείνει από την προηγούμενη καταστροφή) και πυρπολήθηκε από τον αθηναϊκό στόλο (466 π.Χ.), ενώ ο Περικλής εγκαθίδρυσε φρουρά από 500 κληρούχους υπό τον στρατηγό Τολμίδη (453 π.Χ.) προκειμένου να την αφαιμάξει οικονομικά προς όφελος της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Μετά το τέλος της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, ύστερα από περίπου ενάμιση αιώνα, η Νάξος υπήρξε έρμαιο των εκάστοτε θαλασσοκρατόρων και ουσιαστικά δεν κατάφερε ποτέ να ανακάμψει και να ξανακερδίσει την παλιά της δόξα και σημασία. αριστερά|μικρογραφία|267x267εσ|Ναός θεάς Δήμητρας, Σαγκρί Από την εποχή εκείνη σώζεται το ιερό της Δήμητρας κοντά στο χωριό Σαγκρί, το οποίο έχει εν μέρει αναστηλωθεί. Ο ναός θεωρείται πολύ σημαντικός για την αρχαιολογία, επειδή έχει σωθεί σε καλή κατάσταση και δίνει πολλές πληροφορίες για τον τρόπο κατασκευής και την αρχιτεκτονική των αρχαίων ναών. Ο ναός είναι εξολοκλήρου χτισμένος από λευκό μάρμαρο σε τετράγωνο σχήμα, με κολώνες τόσο στην πρόσοψη, όσο και στον εσωτερικό του χώρο, ενώ από το αρχαίο υλικό του σώζεται μέχρι σήμερα ποσοστό περισσότερο του 50%. Ο δίκλιτος αυτός ιωνικός ναός αποτελεί τον πρόδρομο της κλασικής αττικής αρχιτεκτονικής, η οποία έναν αιώνα μετά έδωσε στην ανθρωπότητα τον Παρθενώνα. Λόγω του ότι η Δήμητρα ήταν θεά της γεωργίας και της γονιμότητας, επιλέχθηκε η συγκεκριμένη τοποθεσία για την οικοδόμηση του ναού σ' αυτήν την εύφορη κοιλάδα του νησιού. Κοντά του έχει ανεγερθεί μουσείο, στο οποίο εκτίθενται ευρήματα από τον ναό που δε χρησιμοποιήθηκαν κατά την αναστήλωση, καθώς και τα ευρήματα από τη μετέπειτα επί του ναού ανεγερθείσα παλαιοχριστιανική Βασιλική. Το μουσείο και ο αρχαιολογικός χώρος έχουν βραβευθεί με το βραβείο Europa Nostra για την ευαίσθητη ανασκαφή, την αναστήλωση και την επιτυχημένη ενσωμάτωσή τους στο φυσικό περιβάλλον.
Από την αρχαιότητα οι αρχαίοι συγγραφείς επαινούσαν τα προϊόντα της Νάξου όπως τον οίνο, τα σύκα, τ΄ αμύγδαλα, τις αίγες και τα ελάφια που υπήρχαν τότε στη νήσο. Συγκεκριμένα, περί του οίνου της Νάξου ιδιαίτερους επαίνους αποδίδουν οι Αρχίλοχος και ο Αθήναιος, άλλοι επίσης συγγραφείς κάνουν λόγο για το μυθικό ποταμό (Βιβλίνου) όπου έρεε οίνος. Πολλά επίσης μυθικά για τη Νάξο γράφουν ο Παυσανίας και ο Διόδωρος Σικελιώτης και κυρίως για τις σχέσεις των αρχαίων Ναξίων με τη Θράκη. Περί της πολιτείας των Ναξίων έγραψε ιδιαίτερα και ο Αριστοτέλης, ενώ ο Πλούταρχος στο έργο του «Γυναικών αρεταί» εξυμνεί ιδιαίτερα τις Ναξιώτισσες για τη φιλοπατρία τους και τις αρετές τους. Τέλος, ακόμη και ερωτικό μυθιστόρημα έγραψε ο Παρθένιος που αναφέρεται στη Νάξο. Η αρχαία πόλη της Νάξου βρισκόταν στη θέση της σημερινής κοντά στην οποία και υπήρχε λαμπρός ναός του Διονύσου. Πολλοί είναι εκείνοι που αποδίδουν σε αυτόν τα σωζόμενα ερείπια επί της νησίδας Παλάτια.
Βυζαντινά χρόνια
Από τα μέσα του 7ου αιώνα έχουμε αύξηση της πειρατείας από τους Σαρακηνούς (Άραβες πειρατές), που με ορμητήριά τους την Αφρική, Ασία και αργότερα το εμιράτο της Κρήτης, έσπερναν τον τρόμο στα παράλια της Νάξου και των άλλων νησιών του Αιγαίου. Πολλοί κάτοικοι παραθαλάσσιων οικισμών μετακινούνται και εγκαθίστανται στα ενδότερα. Έτσι τη χρονική περίοδο από τον 7ο έως 10ο αιώνα ιδρύονται οικισμοί στα Αργιά, στην κοιλάδα του Δανακού, στην Ποταμιά και την Κόρωνο. Μόνο μετά το 961 μ.Χ., που ο μέγας μάγιστρος (και μετέπειτα αυτοκράτορας) Νικηφόρος Φωκάς κατέλαβε την Κρήτη, και για περίπου 150 χρόνια επικρατεί ειρήνη στο Αιγαίο και σημειώνεται πρόοδος στη Νάξο. μικρογραφία|Απεικόνιση του [[Μονή Φωτοδότη|πυργομονάστηρου Φωτοδότη Χριστού. Λήψη στιγμιότυπου από την επαρχιακή οδό Δανακού-Λι(γ)αριδίων Η Νάξος ανήκε κατά τους βυζαντινούς χρόνους στο Θέμα του Αιγαίου. Στη Νάξο βρίσκονται πολλές βυζαντινές εκκλησίες. Η κοιλάδα της Τραγαίας ονομάζεται και «μικρός Μυστράς» λόγω των πολλών εκκλησιών που είναι σπαρμένες παντού. Υπάρχουν εκκλησίες που χρονολογούνται από τον 7ο έως τον 15ο αι. Πιο γνωστή είναι η Παναγία η Δροσιανή, η οποία διέθετε 3 στρώσεις τοιχογραφιών με την παλαιότερη να ανάγεται στον 7ο αιώνα. Άλλες πολύ σημαντικές εκκλησίες είναι η Παναγία η Πρωτόθρονη στο Χαλκί και ο Άγιος Γεώργιος ο Διασορίτης. Κάποιες από αυτές τις εκκλησίες χτίστηκαν κατά την περίοδο της Εικονομαχίας και φέρουν τοιχογραφίες με «ανεικονικό διάκοσμο», τοιχογραφίες δηλαδή που δεν απεικονίζουν αγίους, αλλά γεωμετρικά σχήματα και φυτά. Τα τελευταία χρόνια οι διάσπαρτες αυτές εκκλησίες είναι ανοικτές τα πρωινά και μπορεί κανείς να τις επισκεφτεί. Εξάλλου, στην ορεινή Νάξο βόρεια του χωριού Δανακός δεσπόζει, σε θέση εποπτείας της ανατολικής Νάξου και των ακτών της, το πυργομονάστηρο του Φωτοδότη Χριστού. Πρόκειται για το παλαιότερο μοναστήρι της Νάξου με αρχική κτίση τον 6ο αιώνα μ.Χ.. Οι τοιχογραφίες και οι επιγραφές του χρονολογούνται στη βυζαντινή εποχή, ενώ οι εκδοχές για την ίδρυσή του είναι πολλές. Ορισμένοι θεωρούν ότι χτίστηκε πάνω σε αρχαίο κάστρο που προϋπήρχε, ενώ αρκετοί υποστηρίζουν ότι το έχτισε ο γιος του Αλέξιου Κομνηνού, τον 12ο μ.Χ. αιώνα.
Από τον 11ο μέχρι και τον 14ο αιώνα Μικρασιάτες άρχισαν να φτάνουν στη Νάξο μετά τη χαμένη μάχη του Ματζικέρτ (1071 μ.Χ.) σε μικρές ή μεγαλύτερες ομάδες.
Ενετοκρατία
thumb|150px|Το οικόσημο του Δουκάτου της Νάξου κατά τη δυναστεία των Σανούδων Το 1207 ο Ενετός Μάρκος Σανούδος, πολιόρκησε και κατέλαβε το βυζαντινό κάστρο τού Απαλίρου, όπου είχε μεταφερθεί η πρωτεύουσα του νησιού, στο οποίο είχαν οχυρωθεί Γενουάτες πειρατές. Κατέκτησε το νησί και στη συνέχεια κυριάρχησε στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου, ιδρύοντας το Δουκάτο της Νάξου. Έκτισε τη μεσαιωνική καστροπολιτεία στα ερείπια της παλιάς ακρόπολης και εγκαταστάθηκε εκεί μαζί με Ενετούς ευγενείς κάνοντας τον νέο οικισμό (Χώρα) την πρωτεύουσα του Δουκάτου. Έκτοτε η Χώρα παραμένει ως η πρωτεύουσα του νησιού. Ο Σανούδος εγκατέστησε δικούς του ανθρώπους σε όλο το νησί, διένειμε τη γη του σε αυτούς και οι κάτοικοι του περιορίστηκαν στο να καλλιεργούν τα κτήματα των Ενετών κατακτητών.
Οι Ενετοί θα κυριαρχήσουν στη Νάξο επί τρεισήμισι περίπου αιώνες εγκαθιδρύοντας ένα φεουδαρχικό σύστημα που βασίστηκε στις «Ασσίζες της Ρωμανίας», οι γηγενείς κάτοικοι συνέχισαν μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα να χρησιμοποιούν τον Βυζαντινό νόμο για ιδιωτικές υποθέσεις. Tο διάστημα αυτό η Νάξος θα βρεθεί στο επίκεντρο της ενετοτουρκικής αντιπαράθεσης για την κυριαρχία στο Αιγαίο. Όταν η Δυναστεία των Σελτζούκων κατέλαβε τον 13ο αιώνα την Αττάλεια και την Αλάνια στις νότιες ακτές της Μικράς Ασίας, οι διαφυγόντες κατέφυγαν στη Νάξο. Τον 14ο αιώνα το νησί βρέθηκε έκθετο στις ανατολικές επιδρομές ιδιαίτερα από το Μπεηλίκι του Αϊδίν. Οι Σανούδοι βοήθησαν τη Δημοκρατία της Γένοβας να καταλάβει τη Χίο (1304) και τους Οσπιτάλιους Ιππότες να κατακτήσουν τη Ρόδο - τα δύο νησιά χρησιμοποιούσαν οι Τούρκοι ως ορμητήρια για τις πειρατικές τους επιδρομές. Ακολούθησαν ωστόσο πολλές πειρατικές επιδρομές εναντίον της Νάξου (1324, 1326, 1341) ιδιαίτερα από το Μπεηλίκι του Αϊδίν. Ο Ουμούρ του Αϊδίν έδιωξε 6.000 κατοίκους και ανάγκασε τη Νάξο να του δώσει όρκο υποτέλειας. Με τη Σμυρναίικη Σταυροφορία που ακολούθησε, μετά από δύο χρόνια, μπόρεσαν να καταλάβουν την πρωτεύουσα Σμύρνη ανακουφίζοντας προσωρινά το δουκάτο. Οι Τουρκικές επιδρομές ξεκίνησαν ξανά στα τέλη του αιώνα, ο ιστορικός Κριστόφορο Μπουοντελμόντι έγραψε ότι γύρω στο 1420 δεν υπήρχαν κάν άντρες για να παντρευτούν Ναξιώτισσες. Οι Οθωμανοί επιτέθηκαν ξανά στο νησί (1416) αλλά αναγνώρισαν την Ενετική κυριαρχία στο δουκάτο με αντάλλαγμα όρκο υποτέλειας.
Η έλευση και δραστηριοποίηση, με την ανοχή των Οθωμανών, Γάλλων (κυρίως) ιεραποστόλων θα ενισχύσει περαιτέρω την ήδη ισχυρή, κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, παρουσία των δυτικών στις Κυκλάδες. Μάρτυρες της λατινικής παρουσίας και κυριαρχίας στη Νάξο θα παραμείνουν τα μνημεία που άφησαν: το Κάστρο της Χώρας και οι διάσπαρτοι σε όλο το νησί πύργοι.right|thumb|280px|Ιστιοφόρο και δυο [[φελούκα|φελούκες μπροστά στο Κάστρο της Νάξου, χαλκογραφία του Andre Grasset Saint-Sauver από το βιβλίο "Voyage historique...", Παρίσι 18ος αι. (χάραξη: Brion)]]
Τουρκοκρατία
Το 1537 η Νάξος, όπως και τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου, κατελήφθη από τον Τούρκο ναύαρχο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Ο Βενετός δούκας Ιωάννης Δ΄ Κρίσπος παρέδωσε στον Μπαρμπαρόσα τα κλειδιά του κάστρου και δώρα. Οι Τούρκοι αρχικά τον συνέλαβαν και λεηλάτησαν την πόλη και το παλάτι του. Τον ελευθέρωσαν με τον όρο να πληρώνει χαράτσι 5.000 χρυσά φλουριά στον σουλτάνο. Ο δούκας ουσιαστικά έμεινε χωρίς εξουσία, και το μόνο του καθήκον ήταν να συλλέγει τον φόρο. Τον Ιωάννη Κρίσπη διαδέχθηκε ο γιός του Ιάκωβος Δ' ο οποίος παρέμεινε στο λεηλατημένο παλάτι του χωρίς εξουσίες, ενώ στη Νάξο επικρατούσε βία και οικονομική παρακμή. Ο σουλτάνος ανανέωσε τα προνόμια της οικογένειας Κρίσπη με τον όρο να πληρώνει φόρο 162.000 ακτσέδες («άσπρα») ετησίως. Ο Ιάκωβος διατήρησε τη διοίκηση της Νάξου και των γύρω νησιών, όπως και το δικαίωμα απονομής δικαιοσύνης.
Η λατινική κοινωνία της Νάξου είχε βυθιστεί σε πλήρη παρακμή και αποσύνθεση και καταπίεζαν τον ελληνικό πληθυσμό. Έτσι οι Έλληνες ζήτησαν από τον σουλτάνο να διορίσει άλλον διοικητή. Οι Τούρκοι συνέλαβαν και φυλάκισαν τον Ιάκωβο το 1566, οπότε και τυπικά τελείωσε η Ενετοκρατία. Ο σουλτάνος διόρισε διοικητή τον Εβραίο Ιωσήφ Νάζη, ευνοούμενο και σύμβουλό του, στον οποίο δόθηκαν και τα νησιά που άλλοτε αποτελούσαν το Δουκάτο του Αιγαίου με την υποχρέωση να πληρώνει ετησίως 14.000 δουκάτα φόρο και 12.000 δουκάτα για τη δεκάτη του κρασιού. Ο νέος διοικητής δεν εμφανίστηκε καθόλου στα νησιά, αλλά παρέμεινε διοικητής μέχρι τον θάνατό του το 1579. Αντί αυτού ασκούσε τη διοίκηση ο Ισπανός Φραγκίσκος Κορονέλλο.
Το 1569-70 υπήρξε αντίδραση των νησιωτών κατά των Τούρκων, με την άρνηση των πρώτων να πληρώσουν τον φόρο. Μετά τον θάνατο του Νάζη, οι νησιώτες ζήτησαν προνόμια από τον σουλτάνο, τα οποία παραχωρήθηκαν το 1580. Με τον ακτιναμέ αυτόν δόθηκαν στη Νάξο και τις Κυκλάδες διοικητικές, κοινωνικές-αστικές, δικαστικές και θρησκευτικές ελευθερίες. Ο ακτιναμές προέβλεπε φορολογικές ελαφρύνσεις, και απαγόρευε στους Τούρκους εισπράκτορες να επιβάλλουν πρόσθετους φόρους, να χρησιμοποιούν τα μεταφορικά μέσα των νησιωτών και να απαιτούν ζωοτροφές για τα ζώα τους. Στις αστικές ελευθερίες περιλαμβανόταν η ελεύθερη κυκλοφορία κατά τη νύχτα και η διάθεση της περιουσίας με διαθήκη. Σημαντική ήταν η διάταξη που επέτρεπε στους νησιώτες να αναθέτουν την απονομή δικαίου σε ανθρώπους της επιλογής τους σύμφωνα με το τοπικό εθιμικό δίκαιο. Επίσης απαγορευόταν ο βίαιος εξισλαμισμός. Στα νησιά εγκαταστάθηκε ένας «σαντζάκ-μπέης» για τη συλλογή των φόρων και ένας καδή (ιεροδικαστής). Ως διοικητές των νησιών εκλέγονταν χριστιανοί. Ο σαντζάκ-μπέης Οτουράκ (1606-1608) καταπίεζε τους νησιώτες με φορολογικές αυθαιρεσίες γι' αυτό οι κάτοικοι ζήτησαν από τον σουλτάνο να τον αντικαταστήσει. Στα 1616-1621 αναφέρεται ως «δούκας της Νάξου» ο Γάσπαρος Γρατιανός, ο οποίος διοικούσε μέσω αντιπροσώπου. Μετά από αυτόν δεν αναφέρεται σαντζάκ-μπέης.
Το 1628-9 παραχωρήθηκαν στους Ναξιώτες νέα προνόμια και έγινε σημαντικό βήμα προς τη διοικητική ανεξαρτησία των Κυκλάδων. Μεταξύ των άλλων διατάξεων, απαγορεύτηκε ο φόρος του παιδομαζώματος και η αναγκαστική εργασία στα ορυχεία. Νέες παραχωρήσεις έγιναν το 1646. Παρέμεινε η πληρωμή του χαρατσιού, αλλά επαναλαμβάνεται η διάταξη που απαγόρευε το παιδομάζωμα («ούτε ατζεμογλάνι ... να δίνουνε»). Με τα προνόμια αυτά αναπτύχθηκε ο θεσμός της αυτοδιοίκησης στα νησιά του Αιγαίου. Κύριος συνεκτικός δεσμός μεταξύ των Ελλήνων ήταν η Εκκλησία και η Κοινότητα. Οι νησιώτες, συσπειρωμένοι γύρω από την κοινότητα κατόρθωναν να μετριάσουν τις επιπτώσεις της υποτέλειας και να έχουν κάποια πολιτική, εκπαιδευτική και πολιτισμική δραστηριότητα. Αρχές του 17ου αιώνα υπάρχουν στο νησί 119 οικογένειες (367 άτομα) καθολικοί, που κατοικούν κυρίως στο κάστρο και περίπου 4000 ορθόδοξοι που κατοικούν στην πόλη και τα χωριά.
Από τα πρώτα χρόνια της τουρκοκρατίας εμφανίζεται στην περιοχή η μάστιγα της πειρατείας, την οποία δεν μπορούσε να ελέγξει η Οθωμανική αυτοκρατορία. Στους πειρατές, που ήταν μουσουλμάνοι και χριστιανοί, δίνονταν επίσης προνόμια και τίτλοι από τον σουλτάνο, έτσι ώστε στην πράξη υπήρχαν τρεις πόλοι εξουσίας: οι Τούρκοι, οι Λατίνοι και οι πειρατές. Από τις αρχές του 17ου αιώνα, με την παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την άνοδο της παρουσίας των Δυτικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο, οξύνεται το πρόβλημα της πειρατείας, ειδικά με Γάλλους πειρατές. Ειδικά όσα νησιά κατοικούνταν από καθολικούς Έλληνες και ξένους, γίνονταν ασφαλή καταφύγια των πειρατών. Οι πειρατές είχαν στενές σχέσεις με τους Καπουτσίνους και Ιησουίτες μοναχούς, στους οποίους συχνά έδιναν μερίδιο από τη λεία τους. Στους βενετο-τουρκικούς πολέμους οι νησιώτες υπέφεραν από Τούρκους και Ενετούς που αποβιβάζονταν στα νησιά για να εισπράξουν φόρους και να αρπάξουν αγαθά και να στρατολογήσουν ναυτικούς με τη βία. Κάποτε οι νησιώτες πλήρωναν διπλούς φόρους, σε Ενετούς και Τούρκους. Η κατάσταση βελτιώθηκε με την κατάληψη της Κρήτης το 1669, οπότε οι Τούρκοι κατάφεραν να ελέγξουν το Αιγαίο. Όμως οι πειρατικές επιδρομές συνεχίστηκαν. Στις αρχές του 19ου αιώνα εμφανίζονται και Έλληνες πειρατές, Μανιάτες και Κασιώτες.
Στα χρόνια της Επανάστασης κατέφυγαν στη Νάξο Κρητικοί, Κασιώτες και Πελοποννήσιοι, πολλοί των οποίων έγιναν πειρατές λόγω της φτώχειας. Με αφορμή ένα πειρατικό περιστατικό, το 1826 αυστριακός στόλος κατέλαβε τη Νάξο για τρεις ημέρες.
Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία
Το Σαντζάκι του Αιγαίου καταργήθηκε το 1621 και η Νάξος οργανώθηκε σε τρία Κοινά (κοινότητες), α)του Κάστρου (όπου διέμεναν απόγονοι Βενετών ευγενών), β)του Μπούργου (όπου διέμενε κυρίως η νεοανερχόμενη τότε αστική τάξη) και γ)το Κοινό των χωριών. Και τον 17ο αιώνα η επικοινωνία της Νάξου, όπως και των άλλων κυκλαδίτικων νησιών, συνέχισε να στρέφεται προς τη Μικρά Ασία και την Κωνσταντινούπολη. Εμπορικά πλοία μετέφεραν από τη Νάξο σμύριδα, γεωργικά και βιοτεχνικά προϊόντα και επέστρεφαν σε αυτήν με τάπητες, υφάσματα, βαμβάκι, κεραμίδια, ξυλεία κ.α. Στο πλαίσιο των εμπορικών ανταλλαγών με τη Μικρά Ασία, σημαντικοί αριθμοί Ναξιωτών συγκεντρώνονται στην Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη και τα Βουρλά. Συγκεκριμένα, οι Νάξιοι της Σμύρνης έχοντας δημιουργήσει συντεχνίες εργάζονταν ως βαρελάδες (βουτσάδες) και αμπελουργοί, πραγματοποιούσαν δε και πολλές δωρεές στο νησί. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 και την Ανταλλαγή πληθυσμών το 1923-1924, καταφθάνουν στο νησί πολλοί Έλληνες Μικρασιάτες πρόσφυγες οι οποίοι εγκαθίστανται στη Χώρα, στην Κόρωνο κ.α. Οικογένειες Μικρασιατών φιλοξενήθηκαν και στη Μονή Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου μέχρι να εγκατασταθούν σε μόνιμη στέγη. Οι Μικρασιάτες εμπλούτισαν την τοπική κοινωνία πολιτιστικά και οικονομικά, συμβάλλοντας στην ανάπτυξή της.
Διοικητική διαίρεση
280px|thumb|Ηλιοβασίλεμα στη Μικρή Βίγλα thumb|280px|Το νέο Δημαρχείο Νάξου Η πόλη του νησιού ονομάζεται Χώρα και υπάρχουν πολλά ορεινά και παραθαλάσσια χωριά. Μερικά από αυτά είναι το Φιλώτι, η Απείρανθος, η Κόρωνος, το Χαλκί, η Βίβλος, ο Άγιος Αρσένιος, η Κωμιακή κ.ά. Ολόκληρο το νησί της Νάξου υπάγεται στον δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, με έδρα τη Νάξο, και χωρίζεται στις Δημοτικές Ενότητες Νάξου (πρώην δήμος Νάξου) και Δρυμαλίας (πρώην δήμος Δρυμαλίας).
Η Δημοτική Ενότητα Νάξου έχει πληθυσμό 12.726 κατοίκων (απογραφή 2011) και σ' αυτήν περιλαμβάνονται οι:
Η Δημοτική Ενότητα Δρυμαλίας έχει πληθυσμό 5.244 κατοίκων και σ' αυτήν περιλαμβάνονται οι:
Λιμένας Νάξου
280px|right|thumb|Η παραλιακή οδός του λιμένα της Νάξου. Στο βάθος η Πορτάρα 280px|right|thumb|«Το καράβι έρχεται στο λιμάνι της Νάξου μια χειμωνιάτικη μέρα» 280px|right|thumb|«Ηλιοβασίλεμα στο λιμάνι» Απέχει από το λιμάνι του Πειραιά 103 ναυτικά μίλια και από το λιμάνι της Ραφήνας 87 ναυτικά μίλια. Το λιμάνι της Νάξου εξυπηρετεί επιβατικά και εμπορικά πλοία. Ακόμα υπάρχει προβλήτα για μικρότερα πλοιάρια καθώς και επιβατικά πλοία ενδοκυκλαδικών πλοίων. Επιβατικά πλοία συνδέουν σε καθημερινή βάση το λιμάνι της Νάξου με αυτό του Πειραιά καθώς και με άλλα νησιά των Κυκλάδων. Ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, οι υπάρχουσες υποδομές του λιμένα δεν δείχνουν να επαρκούν. Το 2006 το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε έργο επέκτασης του προβλήτα της αποβάθρας και της εκβάθυνσής του λόγω της ύπαρξης ενάλιων αρχαιοτήτων.
Η ακτογραφία της Νάξου δεν παρουσιάζει κολπώσεις ανεπτυγμένες ούτε ασφαλή φυσικά λιμάνια και γι' αυτό τον λόγο οι κάτοικοι ασχολούνται περισσότερο με γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες και πολύ λίγο με αλιευτικές. Στο βόρειο και βορειοανατολικό άκρο του νησιού υπάρχει ο ορμίσκος του Απόλλωνα που παρέχει μερική ασφάλεια στα πλοία, κυρίως από νοτιοδυτικούς ανέμους. Στα δυτικά η χερσόνησος Στελίδα σχηματίζει τον όρμο του Αγίου Προκοπίου, στα βόρεια του οποίου βρίσκεται η Χώρα και το κύριο λιμάνι του νησιού. Τα πρώτα λιμενικά έργα ξεκίνησαν το 1919 με την ένωση της νησίδας Παλάτια ή Στρογγύλης ή Βάκχου. Τέλος, στα νότια βρίσκεται ο ορμίσκος Πάνορμος που εξασφαλίζει τα πλοία από βόρειους ανέμους. Γενικά η Νάξος έχει σχήμα ωοειδές και γεωφυσικά διακρίνεται στην ορεινή Νάξο (ανατολική και βόρεια) και στην πεδινή Νάξο (δυτική και νότια). thumb|280px|«Ο Σταυρός της Ράχης» ένα Βυζαντινό εκκλησάκι στ' Απέραθου της Νάξου
Χωριά Νάξου
Τα χωριά και οι οικισμοί Νάξου κατ΄ αλφαβητική σειρά:
Μουσεία Νάξου
Στο νησί της Νάξου υπάρχουν τα εξής Μουσεία:
Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία
right|thumb|280px|Η νησίδα της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας στον λιμένα Νάξου 280px|right|thumb|Ο κούρος στη θέση Φλεριό Σημαντικότεροι αρχαιολογικοί χώροι επισκέψιμοι στη Νάξο είναι:
Πορτάρα
Τα ερείπια του αρχαϊκού ναού του Απόλλωνα του οποίου σώζεται η τεράστια πύλη, λεγόμενη «Πορτάρα» στη νησίδα «Παλάτια», και οι μαρμάρινες βάσεις - πλαίσιο του Ναού. Από το 1919 συνδέεται με τη νήσο ακριβώς βόρεια του λιμένα Νάξου.
Αρχαία Νάξος
Τα ερείπια μυκηναϊκού οικισμού στη θέση «Γκρότα», βόρεια της πόλης μπροστά στην πλατεία Μητροπόλεως Νάξου.
Ενετικό Κάστρο Νάξου
Επίσης επί του λόφου της Χώρας Νάξου το ενετικό Κάστρο της Νάξου με την παλιά ενετική Εκκλησία και τη Σχολή Ουρσουλινών.
Πύργος Σανούδου
Στον ίδιο χώρο σώζονται απομεινάρια από τον Πύργο του Μάρκου Σανούδου, απέναντι από τη Μητρόπολη των Καθολικών.
Πύργος Κρίσπι
Σώζεται και ο Πύργος των Κρίσπι με τον θυρεό - οικόσημο της οικογένειας.
Ναός Δήμητρας
Αρχαϊκός ναός (περίπου 530 π.Χ.) σημαντικός επειδή είναι από τους πρώτους κατασκευασμένους εξ´ολοκλήρου από μάρμαρο, του οποίου το υλικό σώζεται σε μεγάλο ποσοστό. Για την αναστήλωση και θαυμάσια ανάδειξη το μνημείο κέρδισε το Βραβείο Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς/Europa Nastra (2004). Βρίσκεται στην περιοχή Γύρουλας, κοντά στο χωριό Σαγκρί.
Επίσης στο Σαγκρί υπάρχουν πολλά αρχαιολογικά ευρήματα και βυζαντινές εκκλησίες.
Πύργος Μπαζαίου
Σε απόσταση μικρότερη του χιλιομέτρου από το χωριό Σαγκρί, ο πύργος-παλιό μοναστήρι του Τιμίου Σταυρού 17ου αιώνα, αναστηλωμένος από το 2001 παραμένει επισκέψιμος τους καλοκαιρινούς μήνες φιλοξενώντας τις πολιτιστικές εκδηλώσεις του Φεστιβάλ Νάξου (εικαστικά, θέατρο, μουσική, λόγος, κινηματογράφος).
Ενετικοί Πύργοι, Άλλοι
Όρυγμα
Όρυγμα χαρακτηρίζεται γενικά η κατόπιν εκσκαφής στο έδαφος σχηματιζόμενη τάφρος που χρησιμοποιείται είτε ως χαράκωμα, είτε ως προσόδευση κατά την αμυντική οργάνωση μιας τοποθεσίας. Η δημιουργία ορυγμάτων είναι αντικείμενο της οχυρωτικής και διακρίνεται ομοίως σε μόνιμο, εκστρατείας και ημιμόνιμο.
Νάξος
Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία
Πολλοί επίσης ενετικοί πύργοι υπάρχουν στο Χαλκί, και στο Φιλώτι όπου και ο Πύργος του Χειμάρρου, οχυρό ελληνιστικής περιόδου.
Συνθήκη του Καρς
Η Συνθήκη του Καρς (Kars Antlaşması, Карсский договор, ყარსის ხელშეკრულება, Կարսի պայմանագիր, Qars müqaviləsi) ήταν συνθήκη ειρήνης η οποία όριζε τα κοινά σύνορα μεταξύ της Τουρκίας και των τριών υπερκαυκάσιων δημοκρατιών της Σοβιετικής Ένωσης (οι σημερινές ανεξάρτητες δημοκρατίες της Αρμενίας, της Γεωργίας και του Αζερμπαϊτζάν). Η συνθήκη υπεγράφη στην πόλη του Καρς, στις 13 Οκτωβρίου 1921.
Όρυγμα
Επί τούτου η διάκριση ενός ορύγματος σε χαράκωμα ή προσόδευση γίνεται ανάλογα εκ του σκοπού που εξυπηρετεί (π.χ. για εκτέλεση πυρών), και της διεύθυνσής του ως προς τη γραμμή μάχης (χαράκωμα) ή για ασφαλή μετακίνηση και κυκλοφορία μαχομένων προς ενίσχυση προκεχωρημένων σημείων (προσόδευση). Συνηθέστερα τα ορύγματα προσόδευσης είναι κάθετα προς τη γραμμή μετώπου, οπότε και ονομάζονται τάφροι συγκοινωνίας.
Νάξος
Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία
Ιερό Διονύσου
Όρυγμα
Αν όμως η προσόδευση είναι αισθητά παράλληλη προς τη γραμμή μετώπου, τότε ονομάζεται παράλληλη προσόδευση. Όταν σκάβεται ένα τέτοιο όρυγμα, οργανώνεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε σε κατάλληλη στιγμή να μπορεί να μετατραπεί σε χαράκωμα κατά το μεγαλύτερο μήκος αυτού του ορύγματος, προκειμένου να αυξηθεί η βολή (αύξηση πυρός). Τα ορύγματα προσόδευσης ή τάφροι συγκοινωνίας είναι ιδιαίτερα προφυλαγμένοι τόσο ως προς την όψη τους όσο και από εχθρικά πυρά, αποτελώντας έτσι υπόγειες στοές.
Συνθήκη του Καρς
Στους υπογράφοντες της Συνθήκης του Καρς περιλαμβάνονταν πέντε εκπρόσωποι της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, η οποία, το 1923, διακήρυξε τη Δημοκρατία της Τουρκίας, καθώς και εκπρόσωποι των αρμενικών, αζερικών και γεωργιανών σοβιετικών δημοκρατιών, με την ταυτόχρονη εκπροσώπηση της Ρωσικής ΣΟΣΔ. Οι τελευταίοι τέσσερις συμμετέχοντες, στη συνέχεια, κατέστησαν ως ιδρυτικά μέλη της Σοβιετικής Ένωσης, έπειτα από τη νίκη των Μπολσεβίκων κατά τη διάρκεια του Ρωσικού Εμφυλίου Πολέμου και την Ενωσιακή Συνθήκη του Δεκεμβρίου του 1922.
Νάξος
Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία
Στην περιοχή Ύρια, στη θέση Φλεριό υπάρχουν και τα ερείπια αρχαίου ναού, καθώς από τις κοντινές πηγές ξεκινάει το αρχαίο υδραγωγείο που ύδρευε την πόλη της Νάξου κατά την αρχαιότητα. Το έργο της ύδρευσης έγινε με σωλήνες από πηλό και με φυσική ροή. Σε κοντινή απόσταση υπάρχει και διάνοιξη υπόγειας σήραγγας, όπως το Ευπαλίνειο όρυγμα στη Σάμο.
Μεσαιωνικές Οχυρώσεις
Όρυγμα
Μόνιμα ορύγματα προσόδευσης απαντώνται κυρίως στα οχυρά και στα πυροβολεία. Περισπούδαστο όρυγμα στην αρχαιότητα ήταν το Ευπαλίνειο όρυγμα στη Σάμο, που δημιουργήθηκε όμως για χρήση υπόγειου υδραγωγείου.
Συνθήκη του Καρς
Η συγκεκριμένη συνθήκη αποτέλεσε τη διάδοχο συνθήκη της προγενέστερης Συνθήκης της Μόσχας, η οποία είχε υπογραφεί τον Μάρτιο του 1921. Τα περισσότερα εκ των εδαφών τα οποία παραχωρήθηκαν στην Τουρκία εντός της συνθήκης είχαν αποκτηθεί από τη Ρωσική Αυτοκρατορία σε βάρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού Πολέμου του 1877-1878. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε το η περιοχή του Σουρμαλί, το οποίο αποτελούσε μέρος του ιρανικού Χανάτου του Ερεβάν, προτού το τελευταίο προσαρτηθεί από τη Ρωσία εντός της Συνθήκης του Τουρκμαντσάι, μετά το πέρας του Ρωσοπερσικού Πολέμου του 1826-28.
Νάξος
Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία
Ερείπια μεσαιωνικών φρουρίων που σώζονται είναι το Απανώ Κάστρο, το Κάστρο του Απαλλήλου και το Κάστρο του Πάνορμου.
Συνθήκη του Καρς
Υπογράφοντες
Η συνθήκη υπεγράφη από τον στρατηγό και εκπρόσωπο της Τουρκικής Προσωρινής Κυβερνήσεως Καζίμ Καραμπεκίρ, τον βουλευτή και διοικητή του Ανατολικού Μετώπου Βελί Μπέη, τον βουλευτή Μουχτάρ Μπέη, καθώς και τον πρέσβη Μεμντούχ Σεβκέτ Πασά, τον Ρώσο Σοβιετικό πρέσβη Γιακόφ Γκανέτσκι, τον Αρμένιο Σοβιετικό Υπουργό Εξωτερικών Υποθέσεων Ασκανάζ Μραβιάν και τον Υπουργό Εσωτερικών Υποθέσεων Πογός Μακιντσιάν, τον Αζέρο Σοβιετικό Υπουργό Κρατικού Ελέγχου Μπεχμπούντ Σαχταχτίνσκι, καθώς και τον Γεωργιανό Σοβιετικό Υπουργό Στρατιωτικών και Ναυτικών Υποθέσεων Σάλβα Ελιάβα και τον Υπουργό Εξωτερικών Υποθέσεων και Οικονομικών Υποθέσεων Αλεξάντρ Σβανίντζε.
Όρυγμα
Ορυγμα
Νάξος
Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία
Ανάκτορο Ιησουϊτών
Το Ανάκτορο των Ιησουϊτών αλλιώς το Παλάτι των Ιησουϊτών βρίσκεται λίγο έξω από τα τελευταία σπίτια του χωριού Μέλανες, στα Καλαμίτσια.
Συνθήκη του Καρς
Σύνορα μεταξύ Αρμενίας και Τουρκίας
Η συνθήκη δημιουργούσε νέα σύνορα μεταξύ της Τουρκίας και της Σοβιετικής Αρμενίας, τα οποία ορίζονταν από τους ποταμούς Αχουριάν (Αρπατσάι) και Αράς. Η Τουρκία πέτυχε να λάβει το έδαφος του πρώην Όμπλαστ του Καρς της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, το οποίο περιελάμβανε τις πόλεις του Καρς, του Αρνταχάν και του Ολτί, τη Λίμνη Τσιλντίρ, καθώς και τα ερείπια του Ανί. Από τα εδάφη του πρώην Κυβερνείου του Ερεβάν έλαβε, επίσης, το Σουρμαλίνσκι Ουγιέζντ (Σουρμαλί), μαζί με το Όρος Αραράτ, τα αλατωρυχεία του Κουλπ (Τουζλουτζά) και την πόλη του Ιγντίρ, καθώς και τον διάδρομο του Αράς, μία στενή λωρίδα γης εκτεινόμενη μεταξύ των ποταμών Αράς και Κάτω Καρασού, τα οποία αποτελούσαν, έως τότε, μέρος του Εριβάνσκι Ουγιέζντ.
1984 (μυθιστόρημα)
Επιστημονική φαντασία ή προφητικό έργο; Ο Όργουελ έγραψε το 1984 (Χίλια εννιακόσια ογδόντα τέσσερα) τη δεκαετία του 1940, κι όμως παραμένει τόσο σύγχρονο και διαχρονικό, που πολλές φορές σοκάρει. Θεωρείται βιβλίο-σταθμός του 20ού αιώνα στην πολιτική σκέψη.
Συνθήκη του Καρς
Σύνορα μεταξύ Αρμενίας και Τουρκίας
Σύμφωνα με τα απομνημονεύματα του Σιμόν Βρατσιάν, ύστατου Πρωθυπουργού της Πρώτης Αρμενικής Δημοκρατίας, οι Μπολσεβίκοι επιχείρησαν να επαναδιαπραγματευτούν του καθεστώς του Ανί και του Κουλπ, καθώς και να πετύχουν την ανάκτησή τους ως τμήμα της Σοβιετικής Αρμενίας. Ο Γκανέτσκι τόνισε τη «μεγάλη ιστορική και επιστημονική αξία» του Ανί για τους Αρμένιους, ενώ χαρακτήρισε το Κουλπ ως «αναπόσπαστο τμήμα της Υπερκαυκασίας.» Ωστόσο, η Τουρκία αρνήθηκε να προχωρήσει σε επαναδιαπραγμάτευση των όρων οι οποίοι είχαν συμφωνηθεί εντός της Συνθήκης της Μόσχας, προς απογοήτευση των Σοβιετικών. Το μεγαλύτερο μέρος των αρμενικών εδαφών τα οποία παραχωρήθηκαν στην Τουρκία, ήδη, βρίσκονταν υπό τουρκικό στρατιωτικό έλεγχο έπειτα από τον Τουρκοαρμενικό Πόλεμο. Η συνθήκη απαιτούσε την απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων από περιοχή η οποία αντιστοιχούσε, περίπου, στο δυτικό ήμισυ της σημερινής Επαρχίας του Σιράκ, στην Αρμενία, συμπεριλαμβανομένης της πόλης του Αλεξαντροπόλ (Γκιουμρί).
Νάξος
Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία
Ναός Υπαπαντής
1984 (μυθιστόρημα)
Συγγραφή
Ο Τζορτζ Όργουελ συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πλέον επιδραστικούς συγγραφείς του σύγχρονου κόσμου. Η λιτή, διεισδυτική γραφή του στοχεύει στην ανάδειξη και την καταπολέμηση του ολοκληρωτισμού σε κάθε του μορφή. Τόσο στην Φάρμα των Ζώων όσο και στο 1984 ο συγγραφέας περιγράφει καταστάσεις που ενδεχομένως περνούν απαρατήρητες από τους σύγχρονούς του, αλλά οι μελλοντικές γενιές τις αναγνωρίζουν ξεκάθαρα. Ο Όργουελ έγραψε το βιβλίο το 1948 (από αναριθμητισμό αυτού του έτους προέρχεται και ο τίτλος του έργου) και το εξέδωσε το 1949. Έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχει επηρεάσει σημαντικά τον παγκόσμιο πολιτισμό. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά στον Μεγάλο Αδελφό, τον (ανύπαρκτο) πολιτικό ηγέτη της χώρας, «Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΔΕΛΦΟΣ ΣΕ ΒΛΕΠΕΙ» (BIG BROTHER IS WATCHING YOU). Ο Μεγάλος Αδελφός αποτελεί σήμερα έκφραση που υποδηλώνει καθεστώς παρακολούθησης.
Συνθήκη του Καρς
Αζερμπαϊτζάν και Ναχιτσεβάν
Το άρθρο 5 της συνθήκης κατέστησε την περιοχή του Ναχιτσεβάν ως αυτόνομο εξκλάβιο υπό την πολιτική δικαιοδοσία (προτεκτοράτο) του Σοβιετικού Αζερμπαϊτζάν. Το νέο αυτόνομο έδαφος του Ναχιτσεβάν αποτελείτο από το πρώην Ναχιτσεβάνσκι Ουγιέζντ, το τμήμα του Σαρούρ από το Σαρούρ-Νταραλαγκέζσκι Ουγιέζντ, καθώς και τα νοτιότερα μέρη του Εριβάνσκι Ουγιέζντ του πρώην Κυβερνείου του Ερεβάν. Το 1924, η περιοχή επισήμως διακηρύχθηκε ως η Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Ναχιτσεβάν, υπαγόμενη στην Αζερική ΣΣΔ. Η δημιουργία της συγκεκριμένης αυτόνομης δημοκρατίας επέτρεψε στο Αζερμπαϊτζάν να μοιράζεται κοινή συνοριογραμμή με τον, πλέον υπό τουρκικό έλεγχο, διάδρομο του Αράς. Το 1991, το ανεξάρτητο, πλέον, Αζερμπαϊτζάν αυτοανακηρύχθηκε ως διάδοχο κράτος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν (1918-1920} και όχι της Αζερικής ΣΣΔ (υπό την προστασία της οποίας είχε τεθεί το Ναχιτσεβάν μέσω της Συνθήκης του Καρς).
Νάξος
Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία
Είναι η Καθολική Μητρόπολη της Νάξου. Κτίστηκε στις αρχές του 13ου αιώνα, ως τρίκλιτος με θόλο. Το 1536 προστέθηκαν άλλα δύο κλίτη και έγινε πεντάκλιτος με τρεις θόλους. Στον ναό φυλάσσεται η αμφιπρόσωπη εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας που χρονολογείται στον 11ο αιώνα και προέρχεται από τη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας.
1984 (μυθιστόρημα)
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μυθιστορήματα του Τζωρτζ Όργουελ Κατηγορία:Πολιτικά μυθιστορήματα Κατηγορία:Μυθιστορήματα του 1949
Συνθήκη του Καρς
Επιπτώσεις επί των τουρκοϊρανικών σχέσεων
Η Συνθήκη του Καρς είχε, επίσης, επιπτώσεις επί των τουρκοϊρανικών σχέσεων. Συγκεκριμένα, η προσάρτηση του Σουρμαλί, καθώς και του διαδρόμου του Καρς, πλέον, είχε ως συνέπεια για την Τουρκία ένα ελαφρώς μεγαλύτερο μήκος κοινών συνόρων με το Ιράν. Στα τέλη της δεκαετίας του 1920, η κουρδική Εξέγερση του Αραράτ ξέσπασε στην περιοχή του Όρους Αραράτ. Καθώς η Τουρκία επιχείρησε καταστείλει την εξέγερση, οι Κούρδοι εξεγερθέντες διέφυγαν μέσω των ιρανικών συνόρων προς την ανατολική πλευρά του Ελάσσονος Αραράτ, το οποίο και χρησιμοποίησαν «ως ένα ορμητήριο εναντίον του κράτους κατά τη διάρκεια της εξεγέρσεώς τους.» Ως απάντηση, η Τουρκία διέβη τα σύνορα με το Ιράν και κατέλαβε τη συγκεκριμένη περιοχή. Η περιοχή του Ελάσσονος Αραράτ αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων μεταξύ Τούρκων και Ιρανών διπλωματών στα πλαίσια διαπραγματεύσεων σχετικά με την οριοθέτηση της κοινής συνοριογραμμής. Το 1932, στην Τεχεράνη, το Ιράν συμφώνησε στην παραχώρηση της συγκεκριμένης περιοχής στην Τουρκία, λαμβάνοντας, ως αντάλλαγμα, ορισμένα εδάφη ευρισκόμενα νοτιότερα.
Νάξος
Τοπικά προϊόντα
right|thumb|280px|Κρεμασμένα χταπόδια, στο λιμάνι της Νάξου thumb|280px|Εικόνα του λιμανιού της Νάξου με φόντο την «Πορτάρα» μικρογραφία|280px|Η Νάξος ευδαιμονίη των νήσων προέφερε.... Η Νάξος όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος, ξεπερνούσε σε πλούτο όλα τα νησιά (ευδαιμονίη των νήσων προέφερε) και πολλά προϊόντα της ήταν γνωστά στην αρχαιότητα, όπως το μάρμαρο της Νάξου, η σμύριδα (ναξία λίθος), το κρασί (υπήρχε μάλιστα και ποικιλία σταφυλιού «ναξία καλουμένη»), τα αμύγδαλα, τα αιγοπρόβατα και ο κύπερος, ένα αρωματικό φυτό με θεραπευτικές ιδιότητες. thumb|280px
Συνθήκη του Καρς
Επιπτώσεις επί των τουρκοϊρανικών σχέσεων
Ωστόσο, η συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών καθυστέρησε, λόγω ενστάσεων εκ μέρους ορισμένων Ιρανών διπλωματών οι οποίοι θεωρούσαν την περιοχή του Ελάσσονος Αραράτ ως στρατηγικής σημασίας και οι οποίοι, επίσης, αμφισβητούσαν την εγκυρότητα της Συνθήκης του Καρς. Οι συγκεκριμένοι διπλωμάτες ένιωθαν πως η Τουρκία δεν διέθετε νόμιμη αξίωση επί του εδάφους του Σουρμαλί, το οποίο, προ της παραχώρησής της του στη Ρωσική Αυτοκρατορία μέσω της Συνθήκης του Τουρκμαντσάι, αποτελούσε τμήμα του Ιράν. Επιπλέον, καθώς η διατύπωση της Συνθήκης του Τουρκμαντσάι ήταν ασαφής, υποστήριζαν την προσάρτηση τμημάτων της συγκεκριμένης περιοχής. Έπειτα από μία εποικοδομητική συνάντηση με τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ στην Άγκυρα, το 1934, ο Ρεζά Σαχ, ο οποίος, αρχικώς, ήταν υπέρ της προσαρτήσεως του διαδρόμου του Αράς, τελικώς, διέταξε τους διπλωμάτες του να παύσουν οποιαδήποτε ένσταση και να αποδεχθούν τις συνθήκες επί των νέων συνόρων.
Νάξος
Τυροκομία
Κατ' αλφαβητική σειρά, τα κυριώτερα τυροκομικά προϊόνται είναι:
Συνθήκη του Καρς
Προσπάθεια ακύρωσης από την ΕΣΣΔ
Μετά το πέρας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Σοβιετική Ένωση επιχείρησε να ακυρώσει τη Συνθήκη του Καρς και να ανακτήσει τα απολεσθέντα εδάφη της. Σύμφωνα με τον Νικίτα Χρουστσόφ, ο αντιπρόεδρος Λαβρέντι Μπέρια παρότρυνε τον συμπατριώτη του Γεωργιανό Ιωσήφ Στάλιν προκειμένου, ο τελευταίος, να αναλάβει δράση επί του συγκεκριμένου ζητήματος, επιμένοντας στην επιστροφή των συγκεκριμένων ιστορικών γεωργιανών εδαφών. Τελικώς, ο Στάλιν συμφώνησε και, στις 7 Ιουνίου 1945, ο Σοβιετικός Υπουργός Εξωτερικών Υποθέσεων Βιατσεσλάβ Μόλοτοφ ενημέρωσε τον Τούρκο πρέσβη στη Μόσχα πως οι επαρχίες του Καρς, του Αρνταχάν και του Αρτβίν θα έπρεπε να επιστραφούν στην ΕΣΣΔ, εις το όνομα των γεωργιανών και αρμενικών σοβιετικών δημοκρατιών. Η Άγκυρα βρέθηκε σε δυσχερή θέση: από τη μία πλευρά, επιθυμούσε τη διατήρηση καλών σχέσεων με τη Μόσχα, ωστόσο, από την άλλη πλευρά, αρνείτο την παραχώρηση των συγκεκριμένων εδαφών. Η Τουρκία ουδόλως ευρισκόταν σε κατάλληλη κατάσταση προκειμένου να διεξάγει πόλεμο εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία είχε αναδειχθεί ως υπερδύναμη μετά το πέρας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι σοβιετικές εδαφικές διεκδικήσεις επί της Τουρκίας έχαιραν της υποστήριξης του Αρμένιου Καθολικού Γεωργίου ΣΤ΄, καθώς και του συνόλου της αρμενικής διασποράς, συμπεριλαμβανομένης, ακόμη, της αντισοβιετικής Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας. Η σοβιετική κυβέρνηση, επίσης, ενθάρρυνε τον επαναπατρισμό των απόδημων Αρμενίων στη Σοβιετική Αρμενία προς υποστήριξη των συγκεκριμένων διεκδικήσεων.
Νάξος
Τυροκομία
Ανθότυρο Το λεγόμενο και θηλυκό τυρί, το ανθότυρο είναι μετασχηματισμένη μυζήθρα που έχει μείνει για φύλαξη περισσότερο από ένα χρόνο. Πρόκειται για προϊόν που εμφανίζεται ελαφρά αλατισμένο στερούμενο λιπαρών.
Συνθήκη του Καρς
Προσπάθεια ακύρωσης από την ΕΣΣΔ
Οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί αντετίθεντο στις σοβιετικές εδαφικές διεκδικήσεις εις βάρος της Τουρκίας. Καθώς ο Ψυχρός Πόλεμος ξεκινούσε, η αμερικανική κυβέρνηση θεώρησε τις συγκεκριμένες διεκδικήσεις ως μέρος μίας «κίνησης επεκτατισμού εκ μέρους μίας κομμουνιστικής αυτοκρατορίας», καθώς και ως μία ενθύμηση των ναζιστικών αλυτρωτικών σχεδίων επί της Σουδητίας, στην Τσεχοσλοβακία. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανησυχούσε σχετικά με τη στρατηγική στρατιωτική σημασία του υψιπέδου του Καρς για τους Σοβιετικούς. Κατέληξαν στο συμπέρασμα πως η προγενέστερη υποστήριξή τους υπέρ της Αρμενίας από την περίοδο του Προέδρου Γούντροου Ουίλσον (1913-1921) είχε εκπνεύσει, κατόπιν της απώλειας της αρμενικής ανεξαρτησίας. Η ΕΣΣΔ, επίσης, απαιτούσε μία αναθεώρηση της Συμβάσεως του Μοντρέ, καθώς και μία στρατιωτική βάση επί των Τουρκικών Στενών. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ συνέστησε στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Χάρι Σ. Τρούμαν να υποστηρίξει την Τουρκία, στη συγκεκριμένη διαμάχη, και να αντιταχθεί στις σοβιετικές απαιτήσεις, πράγμα το οποίο και έκανε. Το 1952, η Τουρκία εντάχθηκε στην αντισοβιετική στρατιωτική συμμαχία του NATO.
Νάξος
Τυροκομία
Κεφαλοτύρι Το γνωστό και ως αρσενικό παρασκευάζεται από αιγοπρόβειο γάλα, κυρίως από αιγοπρόβατα εκ των ορεινών χωριών, που συλλέγεται συνήθως στις στάνες ή μέσα στους μιτάτους. Το γάλα αυτό, με την προσθήκη πυτιάς βράζεται και δίνει τη λεγόμενη «μανούρα». Στη συνέχεια αυτή τοποθετείται μέσα σε ψάθινα καλαθάκια φτιαγμένα από αποξηραμένα βούρλα, τα λεγόμενα «τσιμίσκια», ώστε να στραγγίξει. Αφού στραγγίξει το περιεχόμενό τους, αφαιρείται από τα τσιμίσκια και τοποθετείται πάνω σε τάβλες σε δροσερό και σκοτεινό μέρος, στις οικίες ή στους μιτάτους για στέγνωμα. Μετά την παρέλευση έξι περίπου μηνών, κατά τη διάρκεια των οποίων υφίσταται συνεχή επιτήρηση, κατά την οποία αλείφεται τακτικά με ελαιόλαδο κλπ., το τυρί είναι έτοιμο προς κατανάλωση με μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική, δυνατή γεύση ή διατηρείται για περαιτέρω ωρίμανση ή και παλαίωση οπότε και η γεύση του αλλάζει και γίνεται πιο δυνατή και το τυρί σκληραίνει και αποκτά πιο κίτρινο χρώμα.
Συνθήκη του Καρς
Προσπάθεια ακύρωσης από την ΕΣΣΔ
Έπειτα από τον θάνατο του Στάλιν, το 1953, η σοβιετική κυβέρνηση παραιτήθηκε των εδαφικών διεκδικήσεών της εις βάρος της Τουρκίας, ως μέρος μίας προσπάθειας προώθησης φιλικών σχέσεων με τη χώρα της Μέσης Ανατολικής, καθώς και τη σύμμαχό της, τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ΕΣΣΔ εξακολούθησε να τηρεί τους όρους της Συνθήκης του Καρς, έως και τη διάλυσή της, το 1991. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Κρίστοφερ Τζ. Ουόλκερ, η Μόσχα προχώρησε σε αναθεώρηση της συγκεκριμένης συνθήκης το 1968, όταν και επιχείρησε τη διαπραγμάτευση μίας προσαρμογής των συνόρων με την Τουρκία, στα πλαίσια της οποίας, τα ερείπια του Ανί θα τίθονταν υπό τον έλεγχο της Σοβιετικής Αρμενίας, ενώ, ως αντάλλαγμα, η Τουρκία θα έθετε υπό τον έλεγχό της δύο αζερικά χωριά στην περιοχή του Όρους Ακμπαμπά. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ουόλκερ, τίποτε δεν προέκυψε από τις συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις.
Νάξος
Τυροκομία
Λαδοτύρι Το λαδότυρο είναι το κεφαλοτύρι που μετά την ωρίμανσή του έχει τοποθετηθεί σε ελαιόλαδο για χρονικό διάστημα περισσότερο των τριών μηνών και έτσι αποκτά πιο πικάντικη γεύση.
Συνθήκη του Καρς
Θέση της Δημοκρατίας της Αρμενίας
Έπειτα από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, οι μετασοβιετικές κυβερνήσεις της Ρωσίας, της Γεωργίας και του Αζερμπαϊτζάν αποδέχθηκαν τη Συνθήκη του Καρς. Ωστόσο, η θέση της Αρμενίας ήταν διαφορετική, λόγω της απουσίας διπλωματικών σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και της Αρμενίας. Τον Δεκέμβριο του 2006, ο, τότε, Υπουργός Εξωτερικών Υποθέσεων του Ερεβάν, Βαρτάν Οσκανιάν, δήλωσε πως η Αρμενία αποδέχεται τη Συνθήκη του Καρς ως ο νόμιμος διάδοχος της Αρμενικής ΣΣΔ, ωστόσο, σημείωσε πως η Τουρκία δεν τηρούσε τους όρους της συνθήκης. Συγκεκριμένα, το άρθρο 17 της συνθήκης απευθύνει έκκληση για «ελευθερία διελεύσεως φυσικών προσώπων και εμπορευμάτων, δίχως το οποιοδήποτε εμπόδιο» μεταξύ των υπογραφόντων, ενώ, επίσης, ορίζει πως οι εμπλεκόμενες πλευρές θα λάβουν «όλα τα απαραίτητα μέτρα, προκειμένου να διατηρηθούν και να αναπτυχθούν, το ταχύτερο δυνατό, σιδηρόδρομος, τηλέγραφος, καθώς και άλλες μορφές επικοινωνίας.» Ωστόσο, λόγω εντάσεων μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν επί του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η Τουρκία προχώρησε στο κλείσιμο των χερσαίων συνόρων της με την Αρμενία, καθώς και στη διακοπή των διπλωματικών σχέσεών της με την τελευταία, με συνέπεια την παραβίαση του συγκεκριμένου άρθρου. Ο Οσκανιάν ανέφερε πως, μέσω της συγκεκριμένης ενέργειας, η Τουρκία έθετε υπό αμφισβήτηση την εγκυρότητα της συνθήκης.
Νάξος
Τυροκομία
Μυζήθρα (γλυκειά) Η γλυκειά μυζήθρα παρασκευάζεται και αυτή από κατσικοπρόβειο γάλα. Συγκεκριμένα κατά το αρχικό βράσιμο του γάλακτος αφαιρείται η «μανούρα» (από την οποία όπως αναφέρθηκε παραπάνω παρασκευάζεται το αρσενικό τυρί) και μέσα από το καζάνι συλλέγεται πλέον η γλυκιά μυζήθρα η οποία και αυτή τοποθετείται σε ειδικά δοχεία. Πρόκειται για ιδιαίτερο τυροκομικό ανάλατο προϊόν περισσότερο για διατροφή χωρίς λιπαρά.