Θρύλος_της_Αγίας_Λαύρας
Δημιουργία, διάδοση και σημασία του θρύλου
Η πρώτη δημοσίευση που σχετίζεται με τελετή και ομιλία του Γερμανού στην Αγία Λαύρα έγινε στη γαλλική εφημερίδα Le Constitutionnel του Παρισιού, στο φύλλο της 6ης Ιουνίου 1821 (νέο ημ.). Εκεί δημοσιεύεται ομιλία του Γερμανού, την οποία σύμφωνα με το δημοσίευμα είχε εκφωνήσει ο μητροπολίτης στην Αγία Λαύρα, την 8η (20ή) Μαρτίου 1821, καλώντας τον κλήρο και τους πιστούς της Πελοποννήσου σε εξέγερση, ενώ παράλληλα τους απήλλασσε από την επικείμενη νηστεία της Σαρακοστής. Το δημοσίευμα αναφέρει τον Γερμανό ως "Γερμανικό", και τό όρος Βελιά ως "Βελίκο". Την είδηση αυτή δημοσίευσαν και οι Times του Λονδίνου στις 11 Ιουνίου, τοποθετώντας την ομιλία του Γερμανού προς κληρικούς και πιστούς της Πελοποννήσου «στο μοναστήρι του όρους Βέλικο» στις 8/21 Μαρτίου και αναδημοσιεύτηκε στο βρετανικό Monthly Magazine τον Ιούλιο του 1821 (και πάλι με τα λάθη "Γερμανικός" και "Βελίκο") μαζί με μερικές άλλες ειδήσεις από την Επανάσταση. Μια άλλη γαλλική εφημερίδα, η Journal de Savoie, ανέφερε εν συντομία ότι έγινε μια σχετική τελετή στο «μοναστήρι του όρους Βελιά», χωρίς να αναφέρει ημερομηνία και το όνομα του επισκόπου, στο φύλλο της 15ης Ιουνίου 1821 (3 Ιουνίου με το παλαιό ημερολόγιο). Ιταλική εφημερίδα στο φύλλο της 17ης Ιουλίου 1821 αναφέρει ότι μια ομιλία που εκδόθηκε από τον Γερμανό κατάφερε να ανυψώσει το πεσμένο ηθικό των Ελλήνων και να τους χαρίσει νέες νίκες, μετά την αποτυχημένη προσπάθεια κατάληψης της Πάτρας. Κατά τον ιστορικό Βασίλη Κρεμμυδά, η ομιλία αυτή (δηλ. της 8/20 Μαρτίου) δεν έγινε «τουλάχιστον στο χρόνο και το χώρο που αναφέρεται». Ο ίδιος πιστεύει ότι αυτή ήταν προϊόν της στενής συνεργασίας του Γερμανού με τον Φρανσουά Πουκεβίλ και τον αδερφό του Ίγκ (Hugues), που ήταν την περίοδο εκείνη πρόξενος της Γαλλίας στην Πάτρα. Όπως γράφει, η συνεργασία ήταν αμφικερδής: το κύρος του Γερμανού είχε τρωθεί εξαιτίας της διστακτικής στάσης του ίδιου αλλά και της επίσημης Εκκλησίας και τα εμπορικά συμφέροντα της Γαλλίας περιορίζονταν από τα αντίστοιχα αγγλικά. Ετσι, ο Γερμανός έστελνε κείμενα διαμαρτυρίας για τον Άγγλο πρόξενο στην Πάτρα και ο Γάλλος πρόξενος μετέφερε στον αδελφό του, Φρανσουά, κι αυτός στην Le Constitutionnel, ειδήσεις που του έδινε ο Γερμανός, οι οποίες εξήραν τον ρόλο του στις πρόσφατες εξελίξεις. Όμως ο Κρεμμυδάς δεν αποκλείει να εκφωνήθηκαν άλλες ομιλίες από τον Γερμανό σε άλλες ημερομηνίες. Σε πρόσφατη (2017) μελέτη του Γ. Λουκίδη αντικρούονται οι παραπάνω ισχυρισμοί του Β. Κρεμμυδά. Μάλιστα όπως αναφέρει ο μελετητής, ένας από τους βασικούς λόγους που δεν μπορεί να ευσταθεί η θεωρία του Β. Κρεμμυδά είναι ότι το κείμενο της ομιλίας του Γερμανού ήταν ήδη γνωστό στη Βιέννη στις 25 Μαΐου, πολύ νωρίτερα δηλαδή από την ημερομηνία της δημοσίευσής του στη Γαλλική εφημερίδα Le Constitutionnel που λογικά θα έπρεπε να είναι η πρώτη που θα δημοσίευε τις «κατασκευασμένες» ειδήσεις από τον Φρανσουά Πουκεβίλ. Το 1822 δημοσιεύτηκε η πρώτη αναφορά για ύψωση επαναστατικής σημαίας από τον Γερμανό. Σύμφωνα με τον Σαρλ Λουί Λεσίρ (Charles-Louis Lesur) ο Γερμανός ύψωσε τη σημαία του σταυρού στην Πάτρα στις 18 Μαρτίου 1821 (30 Μαρτίου με το νέο ημερολόγιο), ενώ είναι γνωστό από άλλες πηγές ότι ο Γερμανός και άλλοι προύχοντες τις Αχαΐας βρίσκονταν εκείνο το διάστημα (17-19 Μαρτίου) στην Αγία Λαύρα.