cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Μανδραγόρας
Περιγραφή
Έχουν κοντό βλαστό, ύψος 10-25 εκ. με παράριζο ρόδακα από μεγάλα, ωοειδή, ακέραια φύλλα, με κυματοειδές κράσπεδο. Τα άνθη τους είναι κωνοειδή, λευκοπράσινα, ιώδη, μοβ ή πορφυρόχρωμα, τοποθετημένα πάνω σε κοντούς μίσχους. Ο μανδραγόρας χαρακτηρίζεται κυρίως από τη μεγάλη σαρκώδη ρίζα του, η οποία μπορεί να φτάσει το 1 μ. μέσα στο έδαφος και συχνά μοιάζει με ανθρωπόμορφο ξόανο· και αυτό συνετέλεσε στην δημιουργία διαφόρων παραδόσεων και μύθων σχετικά με το φυτό αυτό. Η μορφή και η υφή της ρίζας ωστόσο, μπορεί να διαφέρει από φυτό σε φυτό όντας ενιαία ή διαχωρισμένη που μας επιτρέπει να τα διαχωρίζουμε σε 'αρσενικό' και 'θηλυκό'. Το χρώμα είναι από καστανό έως μαύρο, ενώ το εσωτερικό είναι λευκό και κολλώδες με πικρή γεύση .Ο καρπός είναι σφαιρική σαρκώδης ράγα, κίτρινου ή πορτοκαλί χρώματος, όταν ωριμάσει.
Είδη
Γνωστότερα είναι τα είδη Μανδραγόρας ο φθινοπωρινός ( Mandragora autumnalis), με μοβ άνθη τα οποία εμφανίζονται το φθινόπωρο και Μανδραγόρας ο φαρμακευτικός ( Mandragora officinarum), με λευκοπράσινα άνθη τα οποία εμφανίζονται την άνοιξη. .
Τοξικότητα
Η τοξικότητά του οφείλεται στην παρουσία των αλκαλοειδών σκοπολαμίνη, υοσκαμίνη και ατροπίνη. Οι ουσίες αυτές που περιέχονται σε μεγαλύτερο ποσοστό στη ρίζα είναι πολύτιμες από φαρμακευτική άποψη. Οι αρχαίοι ανατολικοί λαοί (Σουμμέριοι, Ασσύριοι, Βαβυλώνιοι, Αιγύπτιοι) γνώριζαν από πολύ ενωρίς τις φαρμακευτικές ιδιότητες του Μανδραγόρα και τον χρησιμοποιούσαν αναλόγως. Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν τον μανδραγόρα ως υπνωτικό, αναλγητικό και ηρεμιστικό, ενώ κατά τον μεσαίωνα χρησιμοποιήθηκε ως αναισθητικό σε εγχειρήσεις. Βρέθηκε στους τάφους των βασιλέων των Θηβών της Αιγύπτου (1800 π.Χ.) και αναφέρεται από τον Θεόφραστο και τον Διοσκουρίδη. Στη Βίβλο επίσης αναφέρονται οι γονιμοποιές και αφροδισιακές ιδιότητές του. Έχει χρησιμοποιηθεί κατά τον 18ο αιώνα έναντι της κατάθλιψης, των σπασμών των ρευματικών πόνων και των χοιραδικών όγκων. Σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να διεγείρει μανία και παραλήρημα στον ασθενή, καθώς πρόκειται για οπιούχο φυτό με θανατηφόρο δράση σε μη ελεγμένες δόσεις.
Μυστηριώδεις, υπερφυσικές ιδιότητες και δεισιδαιμονίες
Γι΄ αυτό ξερίζωναν τους μανδραγόρες νύχτα με πανσέληνο, με τη συνοδεία προσευχών και ιεροτελεστιών και με τη βοήθεια ενός μαύρου σκύλου δεμένου πάνω στο φυτό με σκοινί.
Στην Κρήτη συνήθιζαν παλαιότερα, να σκαλίζουν το χώμα γύρω από το φυτό του μανδραγόρα και να δένουν στη ρίζα του μίαν αίγα (κατσίκα), η οποία τραβώντας ξερίζωνε το φυτό.
Ακόμη θεωρούνταν μεταγενέστερα ότι αν πιεις το αφέψημα της ρίζας του θα κάνεις αρσενικά παιδιά, εξ ου και η ονομασία του σερνικοβότανο.
Πηγές
Κατηγορία:Διεγερτικά φυτά Κατηγορία:Φαρμακευτικά φυτά Κατηγορία:Στρυχνοειδή Κατηγορία:Δηλητηριώδη φυτά
Θεώρημα
thumb|300px|right|Μια διαισθητική (όχι αξιωματική) απόδειξη του [[Πυθαγόρειο θεώρημα|πυθαγόρειου θεωρήματος με αναδιάταξη τεσσάρων ίσων ορθογώνιων τριγώνων.]]
Στα μαθηματικά, ένα θεώρημα είναι μια πρόταση που αποδεικνύεται με βάση προηγουμένως αποδεκτές ή αποδεδειγμένες προτάσεις όπως τα αξιώματα.
Στην τυπική μαθηματική λογική, η έννοια θεώρημα μπορεί να ερμηνευθεί ως μια μαθηματική πρόταση που μπορεί να παραχθεί σύμφωνα με τους συμπερασματικούς κανόνες ενός συγκεκριμένου τυπικού συστήματος. Οι προτάσεις μιας θεωρίας όπως εκφράζονται σε μια τυπική γλώσσα ονομάζονται τα στοιχειώδη θεωρήματά της, και λέγεται ότι είναι αληθή.
Η βασική ιδιότητα των θεωρημάτων είναι ότι παράγονται χρησιμοποιώντας ένα πεπερασμένο σύνολο από συμπερασματικούς κανόνες και αξιώματα χωρίς επιπλέον υποθέσεις. Αυτό δεν έχει να κάνει με τη σημασιολογία της γλώσσας: η έκφραση που προκύπτει από μια παραγωγή είναι συντακτική συνέπεια όλων των εκφράσεων που προηγούνται. Στα μαθηματικά, η παραγωγή ενός θεωρήματος ερμηνεύεται συχνά ως απόδειξη της αλήθειας της έκφρασης που προκύπτει, αλλά διαφορετικά παραγωγικά συστήματα μπορούν να δώσουν άλλες ερμηνείες, ανάλογα με το νόημα των κανόνων παραγωγής.
Οι αποδείξεις των θεωρημάτων έχουν δυο μέρη, που λέγονται υποθέσεις και συμπεράσματα. Η απόδειξη ενός μαθηματικού θεωρήματος είναι ένα λογικό επιχείρημα που επιδεικνύει ότι τα συμπεράσματα είναι αναγκαία συνέπεια των υποθέσεων, με την έννοια ότι αν οι υποθέσεις είναι αληθείς, τότε και τα συμπεράσματα πρέπει επίσης να είναι αληθή, χωρίς περαιτέρω υποθέσεις. Η έννοια του θεωρήματος είναι επομένως θεμελιωδώς συμπερασματική, σε αντίθεση με την έννοια μιας επιστημονικής θεωρίας, η οποία είναι εμπειρική.
Τρόπος έκφρασης
Αν και μπορούν να γραφούν σε τελείως συμβολική μορφή με χρήση, για παράδειγμα, του προτασιακού λογισμού, τα θεωρήματα πιο συχνά γράφονται σε φυσική γλώσσα όπως π.χ. τα Ελληνικά ή τα Αγγλικά. Το ίδιο ισχύει και για τις αποδείξεις, που συχνά εκφράζονται ως λογικά οργανωμένα και καθαρά διατυπωμένα, άτυπα επιχειρήματα που σκοπό έχουν να δείξουν ότι μπορεί να κατασκευαστεί μια τυπική συμβολική απόδειξη. Τέτοια επιχειρήματα είναι τυπικά πιο εύκολα να ελεγχθούν από τα αμιγώς συμβολικά. Πράγματι, πολλοί μαθηματικοί θα εξέφραζαν προτίμηση για μια απόδειξη που όχι μόνο δείχνει την εγκυρότητα ενός θεωρήματος, αλλά επίσης εξηγεί με κάποιο τρόπο γιατί είναι προφανώς αλήθεια. Σε κάποιες περιπτώσεις μια εικόνα αρκεί για να αποδείξει ένα θεώρημα.
Λόγω του ότι τα θεωρήματα βρίσκονται στον πυρήνα των μαθηματικών, είναι επίσης κεντρικά και στην αισθητική τους. Θεωρήματα συχνά περιγράφονται ως προφανή, ή δύσκολα ή βαθιά, ή ακόμα και όμορφα. Οι υποκειμενικές αυτές κρίσεις ποικίλουν όχι μόνο από άτομο σε άτομο, αλλά επίσης και με το χρόνο. Για παράδειγμα, καθώς μια απόδειξη απλοποιείται ή κατανοείται καλύτερα, ένα θεώρημα που ήταν κάποτε δύσκολο μπορεί να γίνει προφανές. Από την άλλη, ένα βαθύ θεώρημα μπορεί να τεθεί με απλό τρόπο, αλλά η απόδειξή του μπορεί να εμπεριέχει εκπληκτικές και ευφυείς συνδέσεις μεταξύ απομακρυσμένων περιοχών των μαθηματικών. Το τελευταίο θεώρημα του Φερμά είναι ένα πολύ γνωστό παράδειγμα ενός τέτοιου θεωρήματος.
Τυπικές και άτυπες έννοιες
Στη λογική, τα περισσότερα θεωρήματα έχουν τη μορφή υποθετικών προσδιορισμών: αν Α, τότε Β. Ένα τέτοιο θεώρημα δεν ισχυρίζεται ότι το Β είναι πάντα αληθές, παρά μόνο ότι το Β θα πρέπει να ισχύει αν και το Α είναι αληθές. Σ' αυτή την περίπτωση το Α λέγεται η υπόθεση του θεωρήματος (εδώ η υπόθεση είναι τελείως διαφορετική από μια εικασία) και Β το συμπέρασμα. Το θεώρημα «Αν n είναι άρτιος φυσικός αριθμός, τότε ο n/2 είναι φυσικός αριθμός» είναι ένα τυπικό παράδειγμα, στο οποίο η υπόθεση είναι ότι το n είναι άρτιος φυσικός αριθμός, και το συμπέρασμα είναι ότι το n/2 είναι επίσης φυσικός αριθμός.
Για να είναι δυνατό να αποδειχθεί, ένα θεώρημα θα πρέπει να είναι δυνατό να εκφραστεί ως μια ακριβής, τυπική πρόταση. Παρ' όλα αυτά, τα θεωρήματα εκφράζονται συνήθως σε φυσική γλώσσα αντί σε κάποια τελείως συμβολική μορφή, με την πρόθεση ότι ο αναγνώστης μπορεί να παράγει την τυπική διατύπωση από την άτυπη. Επιπλέον, υπάρχουν συχνά υποθέσεις που κατανοούνται από τα συμφραζόμενα, χωρίς να διατυπώνονται ρητά.
frame|right|Επίπεδος χάρτης με πέντε χρώματα έτσι ώστε ποτέ δύο περιοχές με το ίδιο χρώμα δεν συνορεύουν. Είναι δυνατό να χρωματιστεί αντίστοιχα με μόνο τέσσερα χρώματα. Το [[θεώρημα τεσσάρων χρωμάτων διατυπώνει ότι τέτοια χρωματίσματα είναι δυνατά για κάθε επίπεδο χάρτη, αλλά κάθε γνωστή απόδειξη περιλαμβάνει υπολογιστική αναζήτηση που είναι υπερβολικά χρονοβόρα να ελεγχθεί με το χέρι.]] Συχνά στα μαθηματικά επιλέγεται ένας αριθμός υποθέσεων που θεωρούνται αληθείς σε μια δεδομένη θεωρία, και στη συνέχεια λέγεται ότι η θεωρία αποτελείται από όλα τα θεωρήματα που αποδεικνύονται με αυτές τις υποθέσεις. Στην περίπτωση αυτή οι υποθέσεις που απαρτίζουν τη θεμελιακή αυτή βάση, λέγονται αξιώματα (ή αιτήματα) της θεωρίας. Το γνωστικό πεδίο των μαθηματικών που μελετά τα τυπικά αξιωματικά συστήματα και τις αποδείξεις που μπορούν να γίνουν εντός τους, λέγεται θεωρία αποδείξεων.
Ορισμένα θεωρήματα είναι προφανή, με την έννοια ότι έπονται από ορισμούς, αξιώματα, και άλλα θεωρήματα με προφανή τρόπο, και οι αποδείξεις τους δεν περιέχουν ιδιαίτερα εκπληκτικούς και ενδιαφέροντες συλλογισμούς. Κάποια άλλα λέγονται βαθειά: οι αποδείξεις τους μπορεί να είναι εκτεταμένες και δύσκολες, να χρησιμοποιούν περιοχές των μαθηματικών που θεωρούνται μακρινές από τη διατύπωση του θεωρήματος, ή να καταδεικνύουν εκπληκτικές διασυνδέσεις μεταξύ απομακρυσμένων κλάδων των μαθηματικών. Ένα θεώρημα μπορεί να είναι απλό στη διατύπωσή του, αλλά να έχει βαθιά απόδειξη. Κλασσικό παράδειγμα είναι το τελευταίο θεώρημα του Φερμά, και υπάρχει πλήθος άλλων παραδειγμάτων από απλά, αλλά δύσκολα θεωρήματα στη θεωρία αριθμών και τη συνδυαστική, ανάμεσα σε άλλες περιοχές.
Υπάρχουν κάποια θεωρήματα για τα οποία υπάρχει γνωστή απόδειξη, αλλά αυτή δεν είναι δυνατό να γραφεί εύκολα. Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το θεώρημα τεσσάρων χρωμάτων και η εικασία του Κέπλερ. Και τα δύο γνωρίζουμε ότι ισχύουν, ανάγοντάς τα σε υπολογιστική αναζήτηση, που στη συνέχεια επαληθεύεται με κάποιο πρόγραμμα υπολογιστή. Αρχικά, πολλοί μαθηματικοί δεν αποδεχόντουσαν αυτή τη μορφή απόδειξης, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει γίνει περισσότερο αποδεκτή. Ο μαθηματικός Ντόρον Ζάιλμπέργκερ έχει φτάσει να ισχυριστεί ότι αυτά είναι πιθανώς τα μόνα μη προφανή αποτελέσματα που έχουν ποτέ αποδειχθεί από μαθηματικούς. Πολλά μαθηματικά θεωρήματα μπορούν να αναχθούν σε σαφείς υπολογισμούς, όπως οι πολυωνυμικές ταυτότητες, οι τριγωνομετρικές ταυτότητες, και οι υπεργεωμετρικές ταυτότητες
Ορολογία
Τα θεωρήματα συχνά υποδηλώνονται από αρκετούς άλλους όρους. Η ίδια η ετικέτα Θεώρημα φυλάσσεται για τα σημαντικότερα αποτελέσματα, ενώ τα αποτελέσματα που είναι λιγότερο σημαντικά ή διακρίνονται με άλλους τρόπους ονομάζονται από την ακόλουθη ορολογία:
Υπάρχουν και άλλοι όροι, που χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά, οι οποίοι προσδίδονται συμβατικά σε αποδεδειγμένες δηλώσεις, έτσι ώστε ορισμένα θεωρήματα να αναφέρονται με ιστορικά ή συνηθισμένα ονόματα. Για παράδειγμα:
Λίγα πασίγνωστα θεωρήματα έχουν ακόμα πιο ιδιοσυγκρατικά ονόματα. Ο Αλγόριθμος διαίρεσης είναι ένα θεώρημα που εκφράζει το αποτέλεσμα της διαίρεσης στους φυσικούς αριθμούς και τους γενικότερους δακτυλίους. Το Παράδοξο των Μπανάχ–Τάρσκι είναι ένα θεώρημα στη Θεωρία μέτρου του οποίου το αποτέλεσμα αποτελεί παράδοξο καθώς βρίσκεται σε αντίθεση με την κοινή διαίσθηση για τον όγκο στον τρισδιάστατο χώρο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Μαθηματική ορολογία Κατηγορία:Μαθηματικές αποδείξεις Κατηγορία:Φιλοσοφία της γλώσσας Κατηγορία:Έννοιες στη λογική
Τριλοβίτης
Οι Τριλοβίτες είναι εξαφανισμένα ασπόνδυλα ζώα της συνομοταξίας των αρθροπόδων που απαρτίζουν την ομοταξία Trilobita. Εμφανίστηκαν στην αρχή της Κάμβριας περιόδου και ευδοκίμησαν στην κατώτερη Παλαιοζωική εποχή πριν να αρχίσουν να φθίνουν έως τέλικής εξαφάνισης, όταν, κατά τη διάρκεια της ύστερης Δεβόνειας περιόδου, οι τριλοβίτες - εκτός του είδους Proetida - πιέστηκαν από τις περιβαλλοντικές αλλαγές. Ο τελευταίος από τους τριλοβίτες εξαφανίστηκε κατά το τέλος της Πέρμιας περιόδου, δηλ. περίπου 250 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα.
Οι τριλοβίτες είναι ιδιαίτερα γνωστοί και πιθανώς συνιστούν το διασημότερο απολίθωμα μετά τους δεινοσαύρους. Οι τριλοβίτες που εμφανίζονται κατά το κατώτερο Κάμβριο φαίνεται ότι είχαν ήδη παγκόσμια γεωγραφική εξάπλωση. Λόγω της εξάπλωσης αυτής και της ευκολίας με την οποία απολιθώνεται ο εξωσκελετός τους, έχουν, μέχρι σήμερα, καταγραφεί περισσότερα από 15.000 είδη, τα οποία καλύπτουν ολόκληρο τον Παλαιοζωικό αιώνα. Αποτελούν σημαντικά απολιθώματα τόσο για την Παλαιοντολογία όσο και για την έρευνα της θεωρίας των λιθοσφαιρικών πλακών (plate tectonics). Η σημασία τους έγκειται στο ότι καθιστούν δυνατό τον υπολογισμό του εξελικτικού ρυθμού κατά την περίοδο της "Καμβρίου έκρηξης", καθώς αποτελούν την πλέον διαδεδομένη ομάδα μεταζώων του κατωτέρου Καμβρίου και είναι εύκολα διακριτοί μεταξύ τους λόγω της καλά διατηρημένης μορφολογίας τους κατά την απολίθωση.
Περιγραφή
[[Image:Trilobita.png|right|thumb|250px|Μορφολογία ενός τριλοβίτη:
I - Κεφαλή
ΙΙ - Θώρακας
ΙΙΙ - Πυγίδιο
1. Προσωπική γραμμή
2. Παρειά
4. Φαλάκρα (glabella)
5. Ινιακός δακτύλιος
6. Πρόσθια παρειά
7. Οφθαλμός
8. Αξονικός λοβός
9. Πλευρές
10. Ραχιαία γραμμή
11. Στολίδωση
12. Τέλσον]] Το σώμα ενός τριλοβίτη χωρίζεται σε τρία διακριτά τμήματα: Την κεφαλή ή κεφαλική ασπίδα, τον θώρακα και το πυγίδιο.
Εντούτοις, ο όρος "τριλοβίτης" δεν προέρχεται από το αυτό το γεγονός, αλλά επειδή το σώμα του τριλοβίτη εμφανίζει τρεις ευδιάκριτους λοβούς κατά τον επιμήκη του άξονα: Στο κέντρο του σώματος εμφανίζεται ο αξονικός λοβός, ο οποίος περιβάλλεται εκατέρωθεν από τους πλευρικούς λοβούς.
Ο εξωσκελετός, που αποτελεί και το αρτιότερα απολιθούμενο τμήμα των τριλοβιτών, ήταν κατασκευασμένος από ανθρακικό ασβέστιο, φωσφορικό ασβέστιο, άλατα τα οποία επικάθονταν στο υπόστρωμά του, το οποίο ήταν κατασκευασμένο από χιτίνη. Όπως και τα σύγχρονα αρθρόποδα, υφίσταντο έκδυση, δηλαδή απέρριπταν τον εξωσκελετό τους, προκειμένου να σχηματίσουν νέο. Αντίθετα, όμως, από τα σύγχρονα αρθρόποδα, δεν απορροφούσαν προηγουμένως τα ανόργανα άλατα, προκειμένου να τα επαναχρησιμοποιήσουν, αλλά απέβαλαν ολόκληρο τον εξωσκελετό. Αυτό αποτελεί πρόβλημα σήμερα, γιατί ένας και μοναδικός τριλοβίτης μπορούσε να αφήσει πολλαπλά απολιθώματα του εξωσκελετού του, παραποιώντας, έτσι, τις στατιστικές μελέτες. Κατά την έκδυση εικάζεται ότι ο εξωσκελετός χωριζόταν μεταξύ κεφαλής και θώρακος, επειδή έχουν βρεθεί πολλά απολιθώματα από τα οποία λείπει είτε το ένα είτε το άλλο τμήμα.
Το μέγεθος των τριλοβιτών ποίκιλε. Ο μικρότερος τριλοβίτης που έχει ανευρεθεί έχει μέγεθος 0,5 εκ. (Agnostus). Το συνηθέστερο μέγεθος ήταν από 3 έως 10 εκατοστά, αλλά, το 1998, σε στρώματα του Ορδοβικίου στην περιοχή της Νέας Υόρκης, ανακαλύφθηκε ο μεγαλύτερος γνωστός τριλοβίτης, Isotelus rex με μήκος 72 εκατοστών.
Η κεφαλή έφερε τους οφθαλμούς, τη στοματική κοιλότητα και τις κεραίες (αν και αυτές σπάνια ευρίσκονται απολιθωμένες). Ο θώρακας αποτελείτο από πολλαπλά αρθρωτά τμήματα, τα οποία, σε πολλά γένη (όπως το γένος Phacops) επέτρεπαν την αναδίπλωση του σώματος του ζώου, για λόγους προστασίας, όπως κάνει ο σύγχρονος ακανθόχοιρος. Το σώμα του σχημάτιζε πλέον μια κάψουλα, αφού το πυγίδιο και η κεφαλή ενώνονταν, προστατεύοντας τις κεραίες, τα πόδια (επίσης πολύ σπάνια βρέθηκαν απολιθωμένα) και την ευαίσθητη κοιλιακή περιοχή. Όντας έτσι αναδιπλωμένος, ο τριλοβίτης μπορούσε να παρακολουθεί πότε οι συνθήκες του περιβάλλοντος θα γίνονταν ευνοϊκότερες, ώστε να επανέλθει στη φυσιολογική του κατάσταση.
Σε μερικά γένη τριλοβιτών (όπως στο γένος Balcoracania), ο θώρακας χωριζόταν σε δύο ευδιάκριτες περιοχές, τον προθώρακα - προς την κατεύθυνση της κεφαλής - και τον οπισθοθώρακα, ο οποίος αποτελείτο από πολύ περισσότερα αρθρωτά τμήματα. Τα δύο τμήματα διαχωρίζονταν από την τελευταία πλευρά του προθώρακα, η οποία ήταν επιμηκυσμένη σε σχέση με όλες τις υπόλοιπες.
Το πυγίδιο ποίκιλε, επίσης, ως προς το μέγεθός του. Αποτελείτο από "συνοστεωμένες" πλευρές και μπορούσε να είναι από πολύ μικρό (μικρόπυγοι τριλοβίτες), ίσου μεγέθους με την κεφαλή (ισόπυγοι τριλοβίτες) έως και μεγαλύτερου μεγέθους από την κεφαλή (μακρύπυγοι τριλοβίτες). Το άκρο του πυγιδίου, το οποίο συνήθως ήταν αρκετά αιχμηρό, ονομάζεται τέλσον.
Από τον θώρακα και το πυγίδιο εκκινούσαν, αμφίπλευρα, ζεύγη ποδών με τρεις αρθρώσεις:
Αισθητήρια όργανα
Οι περισσότεροι τριλοβίτες διέθεταν οφθαλμούς, αν και έχουν ανευρεθεί και ορισμένα γένη που δεν διέθεταν, για τα οποία εικάζεται ότι ήσαν ζώα της βένθου και άρα τους ήταν άχρηστοι ή ελάχιστα χρήσιμοι, όπως τα γένη Lermontovia και Conocoryphe (τάξη Ptychopariida), χωρίς οφθαλμούς, και Trimerus (τάξη Phacopida) με οφθαλμούς πολύ μικρού μεγέθους. Οι κανονικοί οφθαλμοί των τριλοβιτών ήταν σύνθετοι, με φακούς κατασκευασμένους από ασβεστίτη (CaCO3), ενίοτε από ενιαίο κρύσταλλο ο καθένας. Αυτή είναι σημαντική διαφορά από τα υπόλοιπα αρθρόποδα, τα οποία χρησιμοποιούν χιτίνη για τον σχηματισμό του οργάνου όρασης. Ο μονοκρυσταλλικός ασβεστίτης, εν τούτοις, παρουσίαζε το μειονέκτημα της αδυναμίας προσαρμογής σε διάφορες εστιακές αποστάσεις. Όπως, όμως, διαπίστωσε ο Ολλανδός ερευνητής Κρίστιαν Χόιχενς, οι κρύσταλλοι ασβεστίτη σε ορισμένους τριλοβίτες σχημάτιζαν σύνθετο διπλοειδή φακό, ο οποίος προσέφερε εξαίρετο βάθος πεδίου και ελάχιστη σφαιρική παραμόρφωση. Παρόμοια οθφαλμική κατασκευή παρουσιάζει, σήμερα, ο αστερίας Ophiocoma wendtii.
Στον σύνθετο οφθαλμό κάθε φακός είχε σχήμα επιμήκους πρίσματος. Ο αριθμός των φακών ποίκιλε: Σε ορισμένα είδη υπήρχε μόνον ένας, σε άλλα χιλιάδες μικροσκοπικοί φακοί. Στην περίπτωση αυτή οι φακοί λάμβαναν εξαγωνική διάταξη.
Οι κεραίες εικάζεται ότι ήταν όργανα όσφρησης και ακοής.
Εσωτερική οργάνωση
Πολύ λίγα στοιχεία είναι γνωστά για την εσωτερική οργάνωση των τριλοβιτών, δεδομένου ότι τα μαλακά μέρη του σώματος δεν απολιθώνονται. Μελέτη του εσωτερικού απολιθωμάτων με ακτίνες Χ έδειξαν ένα ραχιαίο επιμήκη σωλήνα, ο οποίος ήταν, μάλλον, ο πεπτικός σωλήνας, καθώς σε ορισμένα, πολύ καλά διατηρημένα απολιθώματα, έχουν εντοπιστεί ίχνη της στοματικής κοιλότητας και του πρωκτού (ο οποίος, όπως είναι αναμενόμενο, βρίσκεται στο άκρο του πυγιδίου).
Ελάχιστα είναι, επίσης, γνωστά για το αναπαραγωγικό σύστημα των ζώων. Βέβαιο είναι ότι αναπαράγονταν με αυγά, τα οποία πιθανότατα "αποθηκεύονταν" στη βάση της κεφαλής. Από τα αυγά προέκυπτε προνύμφη (larva), η οποία καλείται "πρωτασπίδιο" και είχε, αρχικά, ενιαίο εξωσκελετό. Κατά την ανάπτυξη προστίθονταν τα αρθρωτά τμήματα, εκκινώντας από το πυγίδιο, και η νύμφη λάμβανε τη μορφή του "μετασπιδίου", μέχρι να προκύψει το τέλειο άτομο, το "ολασπίδιο". Ωστόσο, δεν έχει ανευρεθεί, μέχρι σήμερα, κανένα ίχνος του αναπαραγωγικού συστήματος των τριλοβιτών.
Υποθετικά, επίσης, ότι στην οιλιακή χώρα βρισκόταν το νευρικό σύστημα, το οποίο αποτελείτο είτε από ζεύγος νευρικών χορδών, τα οποία συνενώνονταν σε γάγγλια, είτε από μια νευρική χορδή, η οποία διακλαδιζόταν. Ως εγκέφαλος λειτουργούσε ένα μεγάλο γάγγλιο στη βάση της κεφαλής, στο οποίο κατέληγαν οι διακλαδώσεις των αισθητηρίων οργάνων (οφθαλμών και κεραιών). Η ακριβής του θέση δεν είναι γνωστή, με βάση, όμως, το αντίστοιχο σύστημα των σύγχρονων αρθροπόδων θα πρέπει να βρισκόταν εμπρός από τη στοματική κοιλότητα, με τα δύο κεντρικά νεύρα (χορδές) να διέρχονται εκατέρωθεν του οισοφάγου και να καταλήγουν στο υποοισοφαγικό γάγγλιο.
Διαβίωση
thumb|Pseudoasaphus praecurrens Όλοι οι τριλοβίτες ήταν υδρόβιοι θαλάσσιοι οργανισμοί. Δεν έχουν ανευρεθεί τριλοβίτες που διαβίωναν σε γλυκά νερά, καθώς όλα τα απολιθώματα έχουν ανευρεθεί σε θαλάσσιες αποθέσεις. Λόγω της μεγάλης γεωγραφικής εξάπλωσής τους, η διαβίωσή τους, όπως και η διατροφή τους, εμφάνιζαν σημαντικές διαφοροποιήσεις: Μερικοί αποτελούσαν πλάσματα της βένθου και των ωκεάνιων πυθμένων, άλλοι ζούσαν σε αβαθή ύδατα και ήταν αρπακτικοί ή νεκροφάγοι οργανισμοί. Τρέφονταν κυρίως με υδρόβιους σκώληκες, των οποίων αποτελούσαν και τον κυριότερο εχθρό. Ορισμένοι πρέπει να ήσαν φυτοφάγοι και τρέφονταν με φύκη, ενώ δεν παρέλειπαν τις "επισκέψεις" σε κοραλλιογενείς σχηματισμούς ή σε αποικίες σπόγγων και βρυοζώων. Άλλα είδη ήταν νηκτικά και τρέφονταν με πλαγκτόν καθώς κολυμπούσαν, ενώ άλλοι είχαν αναπτύξει μια μορφή συμβίωσης με μικροοργανισμούς (κυρίως θειοβακτήρια), από τους οποίους αντλούσαν την τροφή τους.
Ο βασικός εχθρός των τριλοβιτών φαίνεται ότι ήταν αρχικά τα ναυτιλοειδή, αλλά με την εμφάνιση των ιχθύων κατά το Δεβόνειο οι τριλοβίτες απέκτησαν έναν ακόμη εχθρό, τα σαρκοφάγα ψάρια. Η ανάπτυξη ισχυρότερου εξωσκελετού, συχνά με μεγάλες και ισχυρές άκανθες, καθώς και η ικανότητα της αναδίπλωσης ήταν οι βασικοί αμυντικοί μηχανισμοί των τριλοβιτών.
Προέλευση
Δεν είναι διαπιστωμένο από ποιους οργανισμούς προήλθαν οι τριλοβίτες. Βασιζόμενοι σε μορφολογικές ομοιότητες ορισμένοι τοποθετούν τους προγόνους τους στα τριλοβιτόμορφα αρθρόποδα της Προκάμβριας περιόδου, όπως Parvancorina, Spriggina και Archaeaspinus. Η λογικότερη υπόθεση είναι, εντούτοις, ότι οι τριλοβίτες και τα τριλοβιτόμορφα είχαν κοινό πρόγονο, πιθανότατα στο Κατώτερο Προκάμβριο, του οποίου δεν έχουν ανευρεθεί απολιθώματα.
Οι τριλοβίτες, ως ομοταξία, δεν επιζούν πέραν του τέλους του Παλαιοζωικού αιώνα, αν και έχουν ανευρεθεί (ελάχιστα) απολιθώματα σε στρώματα του κατώτατου Τριαδικού (Μεσοζωικός αιώνας). Ο λόγος και ο τρόπος εξαφάνισής τους παραμένουν αδιευκρίνιστοι.
Κατά ορισμένους ερευνητές οι τριλοβίτες υπήρξαν οι πρόγονοι των σημερινών εντόμων, καθώς το σώμα και των δύο ομάδων οργανισμών εμφανίζει σαφείς ομοιότητες.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Απολιθώματα  Κατηγορία:Εξαφανισμένα ζώα Κατηγορία:Σύμβολα του Οχάιο Κατηγορία:Σύμβολα της Πενσυλβάνια Κατηγορία:Σύμβολα του Ουισκόνσιν
Λιβιναλλόνγκο ντελ Κολ ντι Λάνα
Το Λιβιναλλόνγκο ντελ Κολ ντι Λάνα (ιταλικά: Livinallongo del Col di Lana, γερμανικά: Buchenstein, λαδινικά: Fodóm ) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία του Μπελλούνο, στην περιφέρεια του Βένετου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας του Μπελλούνο
Ρικάρδο Μαρτινέλι
Ο Ρικάρδο Μαρτινέλι (Ricardo Alberto Martinelli Berrocal, 1952-) είναι πολιτικός από τον Παναμά και πρώην πρόεδρος της χώρας, έπειτα από τη νίκη του στις προεδρικές εκλογές του 2009. Είναι επίσης επιχειρηματίας και ανήκει στο κόμμα Δημοκρατική Αλλαγή.
Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στην Πόλη του Παναμά στις 11 Μαρτίου του 1952. Είναι γιος του Ρικάρντο Μαρτινέλι Παρντίνι, ιταλικής καταγωγής, και της Γκλόρια Μπερροκάλ. Ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμιά του εκπαίδευση στην στρατιωτική ακαδημία του Στόντον, στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ. . Έχει τίτλο μπάτσελορ στη Διοίκηση Επιχειρήσεων από το πανεπιστήμιο του Αρκάνσας και μάστερ στον ίδιο τομέα από το INCAE Business School. Είναι παντρεμένος με την Μάρτα Λινάρες και έχουν τρία παιδιά: τον Ρικάρδο, τον Λουίς Ενρίκε και την Καρολίνα.
Επιχειρηματική καριέρα
Σήμερα είναι διευθυντής της μεγαλύτερης αλυσίδας σούπερ μάρκετ του Παναμά, της Súper 99. Είναι επίσης πρόεδρος δύο ακόμα εταιρειών και κατέχει διευθυντικές θέσεις σε τουλάχιστον οκτώ ακόμα εταιρείες.
Πολιτική καριέρα
Επί προεδρίας του Μπαγιαδάρες, ο Μαρτινέλι ήταν διευθυντής αρμόδιος για την Κοινωνική Ασφάλεια την περίοδο από το 1994 ως το 1996. Από το Σεπτέμβριο του 1999 ως τον Ιανουάριο του 2003 ήταν επικεφαλής του διευθυντικού συμβουλίου για τη Διώρυγα του Παναμά και αρμόδιος υπουργός για θέματα της Διώρυγας.
Παραμένοντας πρόεδρος του κόμματος, έλαβε εκ νέου το χρίσμα για τις προεδρικές εκλογές του 2009. Έκανε υποσχέσεις για καταπολέμηση της διαφθοράς και μείωση της εγκληματικότητας, δαπανώντας το ποσό των 35 εκατ. δολαρίων ΗΠΑ για την προώθηση της υποψηφιότητάς του. Ήταν ο επικρατέστερος για τη νίκη στις εκλογές, καθώς οι δημοσκοπήσεις του έδιναν διψήφιο ποσοστό έναντι του συνασπισμού του Δημοκρατικού Επαναστατικού Κόμματος- Λαϊκού Κόμματος, του οποίου υποψήφια ήταν η Μπαλμπίνα Ερρέρα. Ο Μαρτινέλι υποστηρίχθηκε από τον συνασπισμό κομμάτων με την ονομασία Συμμαχία για την Αλλαγή, ο οποίος, εκτός από το κόμμα Δημοκρατική Αλλαγή, περιλαμβάνει το Κόμμα Παναμενίστα, το Εθνικιστικό Ρεπουμπλικανικό Κίνημα των Φιλελευθέρων και το Πατριωτικό Ενωτικό Κόμμα.
Το 2004 ο Μαρτινέλι ίδρυσε φιλανθρωπικό ίδρυμα, το οποίο φέρει το όνομά του.
Εκλογή στην προεδρία
Στις 3 Μαΐου του 2009 διεξήχθησαν οι γενικές εκλογές και ο Μαρτινέλι κατάφερε σαρωτική νίκη, με περισσότερο από το 60% των ψήφων, έναντι γύρω στο 36% για την αντίπαλό του, Ερρέρα. Επρόκειτο για την μεγαλύτερη διαφορά σε εκλογικό αποτέλεσμα παρόμοιων εκλογών στη χώρα, από το 1989. Ο Μαρτινέλι ανέλαβε καθήκοντα την 1η Ιουλίου του 2009 και διαδέχθηκε τον σημερινό πρόεδρο, Μαρτίν Τορρίχος. Τον διαδέχθηκε στην προεδρία ο Χουάν Κάρλος Βαρέλα τον Ιούλιο του 2014.
Παραπομπές
Κατηγορία:Πρόεδροι του Παναμά
Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος
Η Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος (αγγλικά: World Space Week, WSW) είναι ένας ετήσιος εορτασμός που διαρκεί από τις 4 μέχρι τις 10 Οκτωβρίου. Ορίζεται επίσημα από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως: «διεθνής εορτασμός της επιστήμης, της τεχνολογίας και της συνεισφοράς τους στη βελτίωση της ανθρώπινης διαβιώσεως».
Ιστορικό
Στις 6 Δεκεμβρίου 1999 η Γενική Σύνοδος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ανακήρυξε την Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος ως έναν ετήσιο εορτασμό που διαρκεί το επταήμερο από τις 4 ως τις 10 Οκτωβρίου εκάστου έτους. Η επιλογή αυτών των ημερών βασίσθηκε πάνω στην αναγνώριση δύο σημαντικών ημερομηνιών στην ιστορία της εξερευνήσεως του διαστήματος: Την εκτόξευση του πρώτου τεχνητού δορυφόρου της Γης, του Σπούτνικ 1, στις 4 Οκτωβρίου 1957, και την υπογραφή της διεθνούς Συνθήκης του Διαστήματος στις 10 Οκτωβρίου 1967.
Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Εβδομάδας Διαστήματος αποτελεί το μεγαλύτερο ετήσιο σύνολο εκδηλώσεων για το διάστημα παγκοσμίως.
Ετήσιες θεματικές
Το 2007 η Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος εορτάσθηκε σε 54 χώρες και στο διάστημα. Συνολικά αναφέρθηκαν 435 εκδηλώσεις σε 244 πόλεις, με τη συμμετοχή περισσότερων από 377.000 ανθρώπων. Οι εκδηλώσεις αυτές περιελάμβαναν εκτοξεύσεις πυραύλων, σχολικές δραστηριότητες, εκθέσεις, και ειδικές εκδηλώσεις σε πλανητάρια ανά τον κόσμο. Υπό το γενικό θέμα «50 χρόνια στο Διάστημα», πολλές εκδηλώσεις εκείνου του έτους τίμησαν την 50ή επέτειο από τη γέννηση της διαστημικής εποχής με την εκτόξευση του Σπούτνικ 1.
Το 2008 το γενικό θέμα για την Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος ήταν «Εξερευνώντας το Σύμπαν», το 2009 ήταν «Διάστημα για την εκπαίδευση», το 2010 «Μυστήρια του Σύμπαντος» και το 2012, ήταν η ανθρώπινη ασφάλεια από τις διαστημικές δραστηριότητες, προάγοντας την επίγνωση του ρόλου των τεχνητών δορυφόρων στη διαφύλαξη του περιβάλλοντος και στην προστασία των ανθρώπων μέσα από λειτουργίες όπως η τηλεπισκόπηση της Γης, η ναυσιπλοΐα, οι επιχειρήσεις αναζητήσεως και διασώσεως, και οι τηλεπικοινωνίες. Τα ΜΜΕ αναφέρθηκαν επίσης στην ιστορική εκτόξευση του ιδιωτικού διαστημοπλάνου SpaceShipOne και στους μελλοντικούς στόχους του αποικισμού από τον άνθρωπο κόσμων πέρα από τη Γη. Η Παγκόσμια Εβδομάδα του 2012 εορτάσθηκε σε 65 χώρες. Το 2015 το θέμα ήταν η «Ανακάλυψη».
Οργάνωση και δραστηριότητες
Η «`Ενωση της Παγκόσμιας Εβδομάδας Διαστήματος» (World Space Week Association) είναι ένας μη κυβερνητικός και μη κερδοσκοπικός οργανισμός που υποστηρίζεται από εθνικούς συντονιστές σε περισσότερα από 50 κράτη. Διευθύνεται από ένα διοικητικό συμβούλιο που αποτελείται αποκλειστικά από εθελοντές, στο οποίο συμμετέχουν προσωπικότητες όπως οι Μπαζ Όλντριν, Μπιλ Νάυ, Τομ Χανκς, Ίλον Μασκ και Ντουμίτρου Προυνάριου, καθώς και παράγοντες της διαστημικής από όλο τον κόσμο. Σκοποί της Ενώσεως είναι η εκπαίδευση του παγκόσμιου κοινού για τα οφέλη που έχει από τη διαστημική τεχνολογία, η ενθάρρυνση της χρήσεως του διαστήματος για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και η καλλιέργεια ενθουσιασμού και ενδιαφέροντος για την επιστήμη και τη συνεργασία ανάμεσα στα κράτη.
Η ένωση παρέχει εκπαιδευτικό υλικό για παιδαγωγούς και διδάσκοντες από το νηπιαγωγείο μέχρι την τελευταία τάξη (την ισοδύναμη της τρίτης λυκείου στην Ελλάδα).
Ο ΟΗΕ δίνει ένα ημερολόγιο εκδηλώσεων από τις χώρες που εορτάζουν την Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Παγκοσμια Εβδομαδα Διαστ
Παγοδρομία ταχύτητας στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1924 – 10.000 μέτρα ανδρών
Τα 10.000 μέτρα ανδρών ήταν ένα από τα πέντε αγωνίσματα παγοδρομίας ταχύτητας στο πρόγραμμα των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 1924. Συνολικά 16 αθλητές από 6 χώρες έλαβαν μέρος στον αγώνα που διεξήχθη στις 27 Ιανουαρίου 1924 στο Ολυμπιακό Στάδιο του Σαμονί στη Γαλλία.
Νικητής αναδείχθηκε ο Φινλανδός Τζούλιους Σκούτναμπ, ενώ το ασημένιο μετάλλιο κατέκτησε ο συμπατριώτης του Κλας Τούνμπεργκ και το χάλκινο ο Νορβηγός Ρόαλντ Λάρσεν. Τον αγώνα παρακολούθησαν συνολικά 1.589 θεατές και βασικός κριτής ήταν ο Νορβηγός Χανς Όσκαρ Χάμερσταντ.
Συμμετέχουσες χώρες
Στον ιστότοπό της, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή ονομάζει 5 ακόμη αθλητές στο αγώνισμα, που όμως δεν ξεκίνησαν τον αγώνα και ως εκ τούτου δεν καταγράφονται στη λίστα των συμμετεχόντων. Οι 6 χώρες που έλαβαν μέρος είναι οι εξής (σε παρένθεση ο αριθμός των αθλητών):
Σύνοψη αγωνίσματος
Σύμφωνα με τους κανόνες της Διεθνούς Ένωσης Παγοδρομίας, οι αθλητές αγωνίστηκαν σε ζευγάρια και έπρεπε να καλύψουν απόσταση 10.000 μέτρων στο παγοδρόμιο, σε όσο το δυνατόν λιγότερο χρόνο. Τα ζευγάρια καθορίστηκαν με κλήρωση πριν τον αγώνα. Ο Σκούτναμπ κληρώθηκε να αγωνιστεί ενάντια στον συμπατριώτη του Κλας Τούνμπεργκ, ο οποίος είχε ήδη κατακτήσει δύο χρυσά μετάλλια στα 1.500 και στα 5.000 μέτρα και ήταν ένα από τα φαβορί για μετάλλιο, αν και δεν θεωρούνταν ισχυρός στα 10.000 μέτρα. Οι δύο τους σημείωσαν τον πρώτο και τον δεύτερο ταχύτερο χρόνο του αγώνα και κατέκτησαν τις δύο πρώτες θέσεις της κατάταξης. Το παγοδρόμιο του Σαμονί αποδείχτηκε γουρλίδικο για τον Σκούτναμπ, καθώς εκεί κέρδισε και τον έτερο σημαντικό τίτλο του, το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα του 1926.
Οι Νορβηγοί δεν κατάφεραν να φτάσουν τους χρόνους των δύο Φινλανδών και περιορίστηκαν στις επόμενες τέσσερις θέσεις της κατάταξης, με τον Ρόαλντ Λάρσεν να κατακτά το χάλκινο μετάλλιο.
Ρεκόρ
Το παγκόσμιο ρεκόρ στο αγώνισμα πριν την έναρξη των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων 1924:
Τα ακόλουθα ρεκόρ σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια του αγώνα:
Τελική κατάταξη
thumb|185px|Ο [[Λέοναρντ Κουάγκλια]]
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
10000 μετρα ανδρών
Ανρί Βιντάλ
Ο Ανρί Βιντάλ (Ανρί Λουσιέν Ρεμόν Βιντάλ, 26 Νοεμβρίου 1919, Κλερμόν-Φεράν , Ρουαγιά Πουί-ντι-Ντομ, Γαλλία – 10 Δεκεμβρίου 1959) ήταν Γάλλος ηθοποιός του σινεμά. Ο Βιντάλ έγινε για πρώτη φορά γνωστός κερδίζοντας στον διαγωνισμό καλλιστείων «Απόλλων του 1939» του Παρισιού. Κίνησε το ενδιαφέρον της Εντίθ Πιαφ, στης οποίας την ταινία «Montmartre-sur-Seine» συμμετείχε, το 1941. Έως και το 1959 που απεβίωσε, είχε πάρει μέρος σε 36 κινηματογραφικά έργα.
Νυμφεύθηκε δις, δύο συναδέλφους του, πρώτα τη Μισέλ Κορντού (1920–1987) από τον Μάιο του 1943 έως τον Ιούλιο του 1946, και κατόπιν την -επίσης ηθοποιό- Μισέλ Μοργκάν (1920–2016) με την οποία γνωρίσθηκε στα γυρίσματα της ταινίας του Αλεσάντρο Μπλασέτι, «Fabiola» (1949) και έζησε μαζί της από το 1950 έως τον θάνατό του. Απεβίωσε από καρδιακή ανακοπή. Ενταφιάσθηκε στο Κοιμητήριο του Πονζιμπώ της γενέτειράς του.
Παραπομπές
Κατηγορία:Γάλλοι ηθοποιοί κινηματογράφου
Σοβέτο
thumb|right|300px|Σπίτια στο Σοβέτο. thumb|right|300px|Το σπίτι του Νέλσον Μαντέλα στο Σοβέτο. Το Σοβέτο (Soweto) είναι μία περιοχή - προάστιο δυτικά του Γιοχάννεσμπουργκ, σε απόσταση περίπου 15 χλμ., (με αριθμό 6 στο φερόμενο χάρτη). Υπήρξε μία από τις σημαντικότερες περιοχές κατά την περίοδο του Απαρτχάιντ, καθώς αποτελούσε γκέτο του μαύρου πληθυσμού της πόλης.
Από εδώ ξεκίνησε το κίνημα των μαύρων κατά του ρατσισμού, της αθλιότητας και της φτώχειας με συνέπεια σήμερα να έχει αναδειχθεί σε σύμβολο της ελευθερίας.
Στην περιοχή αυτή και μάλιστα στην ίδια οδό Βιλακάζι βρίσκονται οι οικίες δύο νομπελιστών, του Νέλσον Μαντέλα που έχει μετατραπεί σε μουσείο και του επισκόπου Ντέσμοντ Τούτου.
Το όνομα Σοβέτο είναι αρκτικόλεξο της αγγλικής ονομασίας "South West Townships" (= Νοτιοδυτικό περίχωρο).
Ιστορία
Η πόλη ιδρύθηκε το 1886 από μαύρους εργαζόμενους σε ορυχεία της περιοχής. To 1904, οι Βρετανοί άποικοι έδιωξαν τους κατοίκους αυτούς από την περιοχή προκειμένου να δημιουργήσουν ένα στρατόπεδο εκκένωσης. Ωστόσο, κατά τη βιομηχανοποίηση της πόλης κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλοί έγχρωμοι επανήλθαν στην περιοχή. Επίσης, εκείνη την περίοδο ιδρύθηκε το πρώτο νοσοκομείο της περιοχής. Το 1947, ο Γεώργιος ΣΤ' επισκέφτηκε την πόλη και απένειμε παράσημα στο στρατό στην περιοχή. Αφού οι Μπόερς ανέκτησαν σημαντική δύναμη το 1948, η περιοχή μετατράπηκε σε γκέτο για τους μαύρους κατοίκους. Στις 16 Ιουνίου 1976 ξέσπασε μία εξέγερση των κατοίκων σχετικά με την επιβολή της Αφρικάανς στα σχολεία, ενώ οι λευκοί προσπάθησαν να την καταστείλουν. 23 πολίτες σκοτώθηκαν την πρώτη ημέρα. Σήμερα, το Σοβέτο ανήκει στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Νότιας Αφρικής Κατηγορία:Απαρτχάιντ
Θόδωρος Πολυκανδριώτης
Ο Θόδωρος Πολυκανδριώτης (Πετράλωνα, Αθήνα, 1923 - Αθήνα, 12 Φεβρουαρίου 2004) ήταν Έλληνας συνθέτης.
Βιογραφία
Υπήρξε δημιουργός δεκάδων λαϊκών επιτυχιών. Μεγάλωσε στην Αγία Βαρβάρα, αλλά από το 1954 κι έπειτα ζούσε στο Αιγάλεω.
Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στην Υπόγα, στη γωνία Αθηνάς και Σοφοκλέους, το 1943. Έχει τραγουδήσει σε διάφορα κέντρα, όπως Όαση, Περιβόλι του Ουρανού και Στοά των Αθανάτων.
Έχει δουλέψει με σημαντικούς λαϊκούς τραγουδιστές, μεταξύ των οποίων με την Γιώτα Λύδια, τον Πέτρο Αναγνωστάκη και τον Μανώλη Αγγελόπουλο.
Κατηγορία:Λαϊκοί συνθέτες Κατηγορία:Ρεμπέτες
Συρρίκνωση της Αράλης
μικρογραφία|350x350εσ| Η έρημος Αραλκούμ τον Αύγουστο του 2017 δεξιά|μικρογραφία| Η πτώση της στάθμης της θάλασσας Αράλης από το 1960 έως το 2014 Η συρρίκνωση της Αράλης είναι συνδυασμός περιβαλλοντικών, βιολογικών, εδαφικών, κλιματολογικών και κοινωνικών φαινομένων που συνδέονται με την αποξήρανση της θάλασσας Αράλης και τη διαμόρφωση της ερήμου Αραλκούμ.
Αιτίες και πορεία συρρίκνωση
Πριν την αρχή της σταδιακής συρρίκνωσης, η Αράλη Θάλασσα ήταν η τέταρτη μεγαλύτερη λίμνη στον κόσμο μετά την Κασπία Θάλασσα, την Άνω Λίμνη (Βόρεια Αμερική) και τη Λίμνη Βικτόρια (Αφρική). Η υποβάθμιση της θάλασσας Αράλης ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960, όταν το μεγαλύτερο μέρος της ροής των Συρ Ντάρια και Αμού Ντάρια ανακατευθύνθηκε για την άρδευση και τις οικονομικές ανάγκες του Τουρκμενιστάν, του Ουζμπεκιστάν και του νότιου Καζακστάν μέσω ενός συστήματος καναλιών. Ως αποτέλεσμα, η θάλασσα υποχώρησε σημαντικά και ο πυθμένας καλύφθηκε με θαλάσσια άλατα αναμειγμένα με φυτοφάρμακα και άλλα χημικά.
Σε σύγκριση με το 2010, το έτος 2011 ήταν ξηρό για τη λεκάνη της Αράλης. Το δέλτα του Αμού Ντάρια αποξηράνθηκε και τα τρία νότια τμήματα της Μεγάλης Αράλης Θάλασσας (και ιδιαίτερα η ανατολική δεξαμενή) μειώθηκαν σημαντικά σε μέγεθος. Η μικρή Αράλη είναι πιο σταθερή, αλλά το 2011 η έκταση της μειώθηκε σε σύγκριση με το 2010. .
Το 2012, η περιοχή της θάλασσας Αράλης άλλαξε σημαντικά ανάλογα με τις εποχές: για παράδειγμα, το καλοκαίρι η περιοχή της Ανατολικής Θάλασσας Αράλης αυξήθηκε σημαντικά στην περιοχή και το φθινόπωρο έγινε και πάλι ρηχή.
Τον Αύγουστο του 2014, το ανατολικό τμήμα της Μεγάλης Αράλης στέγνωσε εντελώς. Ωστόσο, τα επόμενα χρόνια, γέμισε με νερό ωστόσο υπήρξαν εποχικές διακυμάνσεις. Οι υψηλότερες τιμές και περιοχές της ανατολικής Μεγάλης Αράλης σημειώνονται το καλοκαίρι του 2017. Κρίνοντας από τις εικόνες, το νερό άρχισε να ρέει όχι μόνο από τον Σιρ Ντάρια, αλλά και τον Αμού Ντάρια.
Περιβαλλοντικές επιπτώσεις
Το κλίμα στην περιοχή της θάλασσας Αράλης (στην πρώην υδάτινη περιοχή και σε ακτίνα 50-100 χιλιομέτρων από αυτή) έγινε πιο ηπειρωτικό και ξηρό και σε μια στενή παράκτια λωρίδα (έως 30 χλμ. από την πρώην ακτογραμμή) οι χειμώνες έγιναν ψυχρότεροι (κατά 1-3 βαθμούς). Στη θέση του πυθμένα της υποχωρημένης θάλασσας σχηματίστηκε η έρημος Αραλκούμ. Σε αυτή παρατηρείται πολύς αέρας (30-50 μέρες το χρόνο με έντονο αέρα) και αναπτύσσονται έντονες καταιγίδες σκόνης πάνω από τον ξηρό πυθμένα. Ο όγκος σκόνης φτάνει τα 200-300 χιλιόμετρα και, ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου, φτάνει σε πόλεις όπως η Κιζιλόρντα, το Μπαϊκονούρ, το Σαλκάρ, το Νουκούς και άλλες. Εμφανίζονται με μορφές νέφους. Δεδομένου ότι οι αποθέσεις άλατος στον ξηρό πυθμένα περιέχουν μεγάλες ποσότητες χημικών λιπασμάτων και τοξικών χημικών ουσιών (που χρησιμοποιούνται στη γεωργία και αποπλύνονται από τα χωράφια στα ποτάμια και στη συνέχεια απελευθερώνονται στη θάλασσα), η εισπνοή αυτού του αέρα μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς την υγεία των ανθρώπων και των ζώων-κατοίκων αυτών των περιοχών. Τα δηλητηριώδη άλατα της περιοχής της Αράλης βρέθηκαν ακόμη και στο αίμα των πιγκουίνων της Ανταρκτικής, στους παγετώνες της Γροιλανδίας, καθώς και στα δάση της Νορβηγίας, στα χωράφια της Λευκορωσίας κ.ά.
Αλλαγή εδάφους
μικρογραφία|350x350εσ| Το "Νεκροταφείο του πλοίων" κοντά στο [[Μοϊνόκ ]] Το τοπίο της Αράλης υπέφερε: η περιοχή των καλαμιών μειώθηκε από 550 σε 18 χιλιάδες εκτάρια και συνολικά περίπου 50 μεγάλες λίμνες καταστράφηκαν στα δέλτα του Συρ Ντάρια και Αμού Ντάρια. Μέρος των τουγκάι στις πλημμυρικές περιοχές των Συρ Ντάρια και Αμού Ντάρια καταστράφηκε. Υπάρχει σημαντική μείωση της βιοποικιλότητας της άγριας ζωής στη θάλασσα. Από τα 178 είδη σπονδυλωτών, παρέμειναν τα 38. Η αλατότητα του νερού αυξήθηκε στη Μικρή Αράλη κατά 2 φορές (στα 18‰) και στη Μεγάλη Αράλη κατά 10 φορές (περίπου 100‰). Η Μεγάλη Αράλε έχασε την αλιευτική της αξία. Τα λιμάνια του Αράλ, του Μοϊνόκ και του Καζαχντάρια έκλεισαν λόγω έλλειψης νερού. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, η ανεργία στις περιοχές γύρω από την Αράλη είναι υψηλή.
Προοπτικές
Το 2005 ολοκληρώθηκε η κατασκευή του φράγματος Κοκαράλ, το οποίο μπορεί να σώσει το βόρειο τμήμα της θάλασσας Αράλης (η λεγόμενη Μικρή Θάλασσα) από το στέγνωμα. Χάρη στο φράγμα, η απόλυτη στάθμη των υδάτων στη Μικρή Θάλασσα έχει ήδη αυξηθεί στα 42 μ. Η αλιεία έχει αρχίσει να αναπτύσσεται και πάλι. Στο πλαίσιο του έργου RRSSAM-2 εξετάστηκε η δυνατότητα αύξησης του επιπέδου της Μικρής Αράλης στο επίπεδο των 48-50 μέτρων με τη μεταφορά του υπερχειλιστή από το στενό Μπεργκ στο Αούζα-Κοκαράλ. Αλλά ο κύριος σκοπός της μεταφοράς σε αυτή την περίπτωση ήταν η μείωση της αλατότητας στους κόλπους της Βόρειας Αράλης.
Από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα υπάρχουν διάφορα σχέδια για τη μεταφορά νερού από τη λεκάνη του Ομπ στη λεκάνη της λίμνης Αράλης, η οποία θα αναπτύξει σημαντικά την οικονομία της περιοχής της λίμνης Αράλης (ειδικότερα στη γεωργία) και θα αναβιώσει ένα μέρος της λίμνης Αράλης. Η κατασκευή αυτή θα απαιτήσει πολύ μεγάλο κόστος υλικών (από πολλά κράτη, όπως η Ρωσία, η Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν), επομένως η πρακτική εφαρμογή αυτών των έργων τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Περιβαλλοντικές καταστροφές Κατηγορία:Λήμματα που χρειάζονται παραπομπές από 11/2015 Κατηγορία:Καταστροφές στη Σοβιετική Ένωση
Έλαντ
Το Έλαντ (σουηδικά: Öland, προφορά: [ˈø̌ːland]· λατινικά: Oelandia· αρχ. ελλ.: Οιλανδία) είναι το δεύτερο, σε έκταση, μεγαλύτερο νησί της Σουηδίας, μετά το Γκότλαντ, και το τρίτο μεγαλύτερο της Βαλτικής με έκταση 1.347 τ.χλμ.. Έχει 25.350 κατοίκους το 2015 και πρωτεύουσα του νησιού είναι το Μπόργκχολμ με 3.071 κατοίκους (2010). Συνδέεται με τη Σουηδία με μία γέφυρα 6 χιλιομέτρων.
Δουκάτο
Μέχρι το 1772, οι Σουηδοί/ές Πρίγκιπες/ίσσες φέρουν τον τίτλο του/ης Δούκα/ισσας από διάφορες επαρχίες και είναι αποκλειστικά μόνο ονομαστικός τίτλος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Νησιά της Σουηδίας Κατηγορία:Επαρχίες της Σουηδίας
Αυγό (αποσαφήνιση)
Αβγό είναι το γέννημα θηλυκών ζώων (πτηνών, ερπετών και ψαριών), που έχει σφαιρικό σχήμα και αποτελείται από το κέλυφος.
Με την ονομασία αυτή είναι επίσης γνωστά:
Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ελληνικών τοπωνυμίων
Αντωνία του Μονακό
Η Αντωνία του Μονακό (Antoinette de Monaco, 28 Δεκεμβρίου 1920 - 18 Μαρτίου 2011) ήταν κόρη του Πέτρου ντε Πολιανάκ.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1920 στο Παρίσι, και ήταν το μεγαλύτερο παιδί και η μοναχοκόρη του Πέτρου ντε Πολιανάκ και της Πριγκίπισσας Καρλότας του Μονακό.
Στις 4 Δεκεμβρίου 1951 παντρεύτηκε τον Αλέξανδρο Αθανάσιο Νογκές στο προξενείο του Μονακό στη Γένοβα. Μαζί απέκτησαν τρία παιδιά:
Στις 2 Δεκεμβρίου 1961 παντρεύτηκε για δεύτερη φορά με τον Δρ. Ιωάννη Κάρολο Ρε, Πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου, του Κοινοβουλίου του Μονακό στη Χάγη και χώρισαν το 1974.
Στις 28 Ιουλίου 1983 παντρεύτηκε για τρίτη φορά με τον Ιωάννη Γκίλπιν, Βρετανό χορευτή μπαλέτου, ο οποίος πέθανε ξαφνικά έξι εβδομάδες αργότερα στις 5 Σεπτεμβρίου 1983. Από τον δεύτερο και τον τρίτο γάμο της, δεν απέκτησε απογόνους.
Το Πάρκο Πριγκίπισσα Αντωνία στην περιοχή Λα Κονταμίν του Μονακό ονομάστηκε προς τιμήν της.
Πέθανε στις 18 Μαρτίου 2011 στο Νοσοκομειακό Κέντρο Πριγκίπισσα Γκρέις σε ηλικία 90 ετών. Είναι θαμμένη στο Παρεκκλήσι της Ειρήνης του Καθεδρικού Ναού της Παρθένου Μαρίας στο Μόντε Κάρλο.
Λονγκαρόνε
Το Λονγκαρόνε (ιταλικά: Longarone) είναι ιταλικός δήμος στην Επαρχία του Μπελλούνο, στην περιφέρεια του Βένετου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δήμοι της Επαρχίας του Μπελλούνο
Homo Hellenicus
Homo Hellenicus (Έλληνας Άνθρωπος) είναι τίτλος που απονέμεται σε προσωπικότητες από το διεθνή ακαδημαϊκό και πολιτικό χώρο, οι οποίες συμβάλλουν με τη ζωή και το έργο τους στη διάδοση και την εξάπλωση των αξιών του Ελληνισμού, ταυτότητα με εκείνες του ανθρωπισμού (ουμανισμού). Ο τελευταίος διανοούμενος, ο οποίος κατείχε τον τίτλο αυτόν, ήταν ο Γκαίτε (1793). Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών σε συνεργασία με το Δήμο Δελφών καθιέρωσαν την απονομή του συγκεκριμένου τίτλου, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων προς τιμήν του Δελφικού Ιδεώδους.
Μητρόπολη Κορέας
Η Μητρόπολη Κορέας είναι μία από τις Ορθόδοξες Μητροπόλεις οι οποίες ανήκουν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.
Homo Hellenicus
Η απονομή του τίτλου, στη σύγχρονη εποχή, έγινε για πρώτη φορά, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του 3ου Θερινού Σχολείου Δελφών στις 22 Αυγούστου 2007.
Μητρόπολη Κορέας
Η Μητρόπολη περιλαμβάνει τη Νότια Κορέα, τη Βόρεια Κορέα και την Ιαπωνία, ενώ έδρα της είναι η Σεούλ, η πρωτεύουσα της Νότιας Κορέας. Ο επίσημος τίτλος του Μητροπολίτη είναι Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κορέας, υπέρτιμος και έξαρχος Ιαπωνίας.
Τα πρώτα χρόνια
Η ιστορία της Ορθοδοξίας στην Κορέα ξεκινά το 1900, όταν το Πατριαρχείο Ρωσίας στέλνει ιεραποστολικό κλιμάκιο, το οποίο προχωρά το 1903 στην κατασκευή ναού στη Σεούλ και το 1911-3 στη χειροτονία 2 ιθαγενών κληρικών. Το 1910 η Ιαπωνία καταλαμβάνει την Κορέα και οι Ορθόδοξοι υφίστανται διώξεις. Το 1921 το Πατριαρχείο Ρωσίας αποφασίζει να σταματήσει τη βοήθεια προς την Εκκλησία της Κορέας, με συνέπεια να πάψει να υφίσταται και η όποια δικαιοδοσία της Εκκλησίας της Ιαπωνίας επ' αυτής. Το 1946 η Εκκλησία της Κορέας αυτοδιοργανώθηκε πλέον σε επίπεδο ενορίας. Το 1947 χειροτονείται τρίτος ιθαγενής ιερέας, ο οποίος μετά την αναχώρηση του τελευταίου Ρώσου το 1947, παρέμεινε ο μοναδικός ιερέας στην Κορέα.
Homo Hellenicus
2015
• Σιμόν Λε Μπαρόν. (Simone Le Baron) Γαλλίδα συγγραφέας στα ελληνικά, φιλόσοφος. Η ιδεολογία της: ο Νεοφιλελληνισμός
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βραβεία
Μητρόπολη Κορέας
Τα πρώτα χρόνια
Λόγω του πολέμου στην Κορέα, οι ορθόδοξοι διασκορπίστηκαν και πολλοί κατέφυγαν στο Πουσάν, στα νότια. Το 1953 ο στρατιωτικός ιερέας του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος της Κορέας, ανακάλυψε την εκκλησία και ρύθμισε την οργάνωση της ενορίας της Σεούλ. Το 1954 χειροτονήθηκε ιθαγενής ιερέας από τον Αρχιεπίσκοπο Ιαπωνίας.
Εξαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου
Στις 24 Δεκεμβρίου 1955 η Ορθόδοξη Ενορία με ομόφωνη απόφασή της, ζητά να υπαχθεί στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, αφού δεν υπαγόταν σε καμία εκκλησιαστική δικαιοδοσία. Το Πατριαρχείο κάνει δεκτό το αίτημα το 1956 και διορίζει τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ιάκωβο ως Έξαρχο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Κορέας. Το 1970 η Εξαρχία της Κορέας υπάγεται στη δικαιοδοσία της νεοϊδρυθείσης Μητρόπολης Νέας Ζηλανδίας. Το 1977 πεθαίνει ο τελευταίος ιθαγενής ιερέας της πρώτης περιόδου. Το 1978 αναστηλώνεται και εγκαινιάζεται ο ναός του Αγίου Νικολάου της Σεούλ. Το 1980 χειροτονείται ο πρώτος ιθαγενής ιερέας της νέας περιόδου. Το 1982 ιδρύεται το Ορθόδοξο Θεολογικό Σεμινάριο στη Σεούλ, με σκοπό την κατάρτιση κληρικών και κατηχητών. Το 1993 το Πατριαρχείο αποφασίζει τη χειροτονία βοηθού επισκόπου του Μητροπολίτη Νέας Ζηλανδίας, με τον τίτλο του Επισκόπου Ζήλων, ο οποίος θα επιβλέπει την περιοχή της Κορέας. Εν τω μεταξύ κτίζονται και άλλοι ιεροί ναοί, χειροτονούνται ιθαγενείς ιερείς και μεταφράζονται πολλά βιβλία στα Κορεατικά. Το 1996 η Εκκλησία αναγνωρίζεται επίσημα από την κυβέρνηση της Νότιας Κορέας. Το 2000 εορτάζεται η εκατονταετηρίδα από την ίδρυση της Εκκλησίας της Κορέας παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη.
Εξύψωση σε Μητρόπολη
Το 2004 το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποφασίζει την εξύψωση της Εξαρχίας Κορέας σε Μητρόπολη και πρώτος Μητροπολίτης Κορέας και Έξαρχος Ιαπωνίας εκλέγεται από την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείο ο μέχρι τότε Επίσκοπος Ζήλων Σωτήριος.
Στις 21 Δεκεμβρίου 2005 εξελέγη υπό της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως Επίσκοπος Ζήλων ο Αμβρόσιος, Βοηθός Επίσκοπος της Ιεράς Μητροπόλεως Κορέας, με τη χειροτονία του να γίνεται στις 5 Φεβρουαρίου 2005, στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Νικολάου Σεούλ.
Στις 27 Μαΐου 2008, ο Μητροπολίτης Κορέας Σωτήριος εξελέγη σε Μητροπολίτη Πισιδίας. Την ίδια ημέρα, Μητροπολίτης Κορέας και Έξαρχος Ιαπωνίας εκλέγεται ο μέχρι τότε Επίσκοπος Ζήλων Αμβρόσιος.
Οργάνωση
Η Μητρόπολη Κορέας, σύμφωνα με στοιχεία του 2007-8, είναι οργανωμένη σε 7 εκκλησιαστικές κοινότητες, με συνολικά 25 ναούς και παρεκκλήσια και 9 ιερείς και 2 διακόνους, οι οποίοι προσπαθούν να καλύψουν τις ανάγκες όλων των πιστών:
Νότια Κορέα Ιαπωνία
Ακόμη στη Μητρόπολη υπάγεται η γυναικεία Μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Καπυόνγκ (με παρεκκλήσια των Αγίων Αποστόλων και του Γενεθλίου του Τιμίου Προδρόμου) με 2 μοναχές.
Σε όλες τις ενορίες λειτουργούν κατηχητικά σχολεία, όλων των ηλικιών (από προσχολική έως Γ' Λυκείου). Στον ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Πουσάν λειτουργεί παιδικός σταθμός. Η Μητρόπολη κάθε καλοκαίρι διοργανώνει θερινές κατασκηνώσεις για παιδιά και νέους της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Κορέας.
Παραπομπές
Κορεας Κατηγορία:Χριστιανισμός στην Κορέα
Βαλκανικό Κύπελλο Εθνών 1977-80
Tο Βαλκανικό Κύπελλο Εθνών Ποδοσφαίρου 1977-1980, το οποίο αποκλήθηκε και "2ο μεταπολεμικό Βαλκανικό Κύπελλο" μιας και οι διοργανώσεις του 1946, 1947 και 1948 δεν θεωρήθηκαν συνέχεια των προπολεμικών, υπήρξε η δεύτερη και τελευταία προσπάθεια αναβίωσης της προπολεμικής επιτυχημένης διοργάνωσης. Η έλλειψη μεγάλου ενδιαφέροντος και η δυσκολία εξεύρεσης ημερομηνιών είχαν ως αποτέλεσμα και η διοργάνωση αυτή, όπως και η προηγούμενη, να διαρκέσει πάνω από 3,5 χρόνια και μοιραία να αποτελέσει το κύκνειο άσμα των βαλκανικών ποδοσφαιρικών κυπέλλων.
Μετείχαν πέντε χώρες και νικήτρια αναδείχθηκε η Ρουμανία.