cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Αλές Μπιαλιάτσκι
Ακτιβισμός
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Μπιαλιάτσκι συμμετείχε σε ορισμένες πρωτοβουλίες υπέρ της δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένης μίας ομάδας που ονομάζεται Λευκορωσικό Μυστικό Κόμμα «Ανεξαρτησία» που αποσκοπούσε να προωθήσει την αποχώρηση της Λευκορωσίας από τη Σοβιετική Ένωση και να σχηματίσει μία κυρίαρχη και δημοκρατική χώρα. Η ομάδα δημοσίευσε ένα παράνομο έντυπο που ονομάζεται «Μπουρατσόκ» και συνδιοργάνωσε τις πρώτες αντι-σοβιετικές διαδηλώσεις, ιδίως τις διαδηλώσεις του Ντζιάντι το 1987 και το 1988, μία διαμαρτυρία ενάντια στην κατασκευή του υδροηλεκτρικού σταθμού Νταουγκαβπιλς, μία διαδήλωση που αντιδρούσε στην κατεδάφιση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Άνω Πόλης στο Μινσκ και μία τελετή μνήμης στο Κουραπάτι το 1988. Τον Δεκέμβριο του 1987, ο Μπιαλιάτσκι ήταν στην οργανωτική επιτροπή της 1ης Συνέλευσης των Κοινοτήτων της Λευκορωσίας.
Το 1989 ο Μπιαλιάτσκι έλαβε διδακτορικό από τη Λευκορωσική Ακαδημία Επιστημών. Κατά τη διάρκεια των διδακτορικών του σπουδών, ο Μπιαλιάτσκι βοήθησε στην ίδρυση του Συνδέσμου Νέων Συγγραφέων Τουτέγσιγια και διετέλεσε πρόεδρος της ομάδας από το 1986–1989, με αποτέλεσμα την παρενόχληση από τη διοίκηση της Ακαδημίας. Το 1988 ο Μπιαλιάτσκι συνδιοργάνωσε τη Μαρτυρολογία της Λευκορωσίας. Ήταν επίσης ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Λευκορωσικού Λαϊκού Μετώπου και της Λευκορωσικής Καθολικής Κοινότητας.
Το 1989 ο Μπιαλιάτσκι εργάστηκε ως κατώτερος ερευνητής στο Μουσείο Ιστορίας της λευκορωσικής λογοτεχνίας. Αργότερα τον ίδιο χρόνο, εξελέγη διευθυντής του Λογοτεχνικού Μουσείου Μαξίμ Μπαντάνοβιτς. Ο Μπιαλιάτσκι εγκατέλειψε το μουσείο τον Αύγουστο του 1998, αφού διοργάνωσε αρκετές σημαντικές εκθέσεις, περιλαμβανομένων δύο στο Μινσκ, μία στην περιοχή Μαλατζέτσνα και μία στο Γιαροσλάβ της Ρωσίας.
Κατά τη διάρκεια της διοίκησης του Μπιαλιάτσκι, το μουσείο φιλοξένησε πολλές δημόσιες εκδηλώσεις για πολιτικά, πολιτιστικά και θρησκευτικά θέματα. Το 1990, το κτίριο του μουσείου στο κεντρικό Μινσκ στέγασε το εκδοτικό γραφείο «Σβαμπόντα», μία από τις πρώτες δημοκρατικές εφημερίδες στη Λευκορωσία. Ο Μπιαλιάτσκι παρείχε τη νόμιμη διεύθυνση για δεκάδες ΜΚΟ, συμπεριλαμβανομένου του Κέντρου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων "Viasna" και του Κέντρου "Σουπολνάστς". Κάλεσε αρκετούς νέους συγγραφείς, όπως η Παλίνα Κατσάτκοβα, ο Εντουάρντ Ακούλιν, η Σιαρχέϊ Βιτούσκα και ο Αλές Αστράουτσου, να εργαστούν στο μουσείο.
Ο Μπιαλιάτσκι ήταν μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου των Αντιπροσώπων του Μινσκ μεταξύ 1991 και 1996. Στις 20 Αυγούστου 1991, μία μέρα μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της Μόσχας, μαζί με 29 άλλα μέλη του Συμβουλίου, κάλεσε ανοιχτά τον λαό του Μινσκ «να είναι πιστός στις νόμιμα εκλεγμένες αρχές και να αναζητήσει όλα τα συνταγματικά μέσα προκειμένου να τερματίσει τις δραστηριότητες της Κρατικής Επιτροπής Έκτακτης Ανάγκης». Στις 5 Σεπτεμβρίου 1991, αφού το Δημοτικό Συμβούλιο του Μινσκ ενέκρινε τη χρήση εθνικών συμβόλων, ο Μπιαλιάτσκι έφερε μια λευκή-κόκκινη-λευκή σημαία στην αίθουσα του Συμβουλίου. Η σημαία ήταν η πρώτη που ανυψώθηκε επίσημα στο κτίριο του Δημοτικού Συμβουλίου του Μινσκ.
Ο Μπιαλιάτσκι ήταν Γραμματέας του Λαϊκού Μετώπου της Λευκορωσίας (1996-1999) και αναπληρωτής πρόεδρος του BPF (1999-2001).
Ο Μπιαλιάτσκι υπήρξε πρόεδρος της ομάδας εργασίας της Συνέλευσης των Δημοκρατικών ΜΚΟ (2000-2004).
Το 2007-2016, διετέλεσε Αντιπρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (FIDH).
Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων της Λευκορωσίας το 2020, ο Μπιαλιάτσκι έγινε μέλος του Συμβουλίου Συντονισμού της Σβιατλάνα Τσιχανόφσκαγια.
Αύγουστος 2011 σύλληψη και καταδίκη
Στις 24 Οκτωβρίου 2011 ο Μπιαλιάτσκι καταδικάστηκε σε φυλάκιση τεσσάρων ετών και έξι μηνών και δήμευση περιουσιακών στοιχείων. Ο Μπιαλιάτσκι δήλωσε στο διακστήριο αθώος, λέγοντας ότι τα χρήματα είχαν σταλεί στους τραπεζικούς λογαριασμούς του για την κάλυψη των δραστηριοτήτων της οργάνωσης Βιάσνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Αντίδραση
Οι λευκορώσοι ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι κυβερνήσεις της ΕΕ και οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν ότι ο Μπιαλιάτσκι ήταν πολιτικός κρατούμενος, αποκαλώντας την καταδίκη του υποκινούμενη από πολιτικούς λόγους. Κάλεσαν τις αρχές της Λευκορωσίας να απελευθερώσουν τον ακτιβιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στις 15 Σεπτεμβρίου 2011, ένα ειδικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του Μπιαλιάτσκι. Η απελευθέρωση του ακτιβιστή ζητήθηκε επίσης από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Γέζι Μπούζεκ, την Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας Κάθριν Άστον, τον πρόεδρος του ΟΑΣΕ Ίμον Γκίλμορ και τον ειδικό εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Λευκορωσία Μίκλος Χαράσζτι.
Αρκετές διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ζήτησαν την "άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση" του Μπιαλιάτσκι.
Ο Μπιαλιάτσκι εξέτισε την ποινή του στην φυλακή αριθ. 2 στην πόλη Μπαμπρούισκ, εργαζόμενος ως συσκευαστής σε κατάστημα ραπτικής.
Τιμωρήθηκε επανειλημμένα από τη διοίκηση των φυλακών για «παραβίαση των κανόνων της φυλακής» και κηρύχθηκε «κακόβουλος δράστης», γεγονός που τον εμπόδισε να λάβει αμνηστία το 2012 και του στερούσε οικογενειακές επισκέψεις και δέματα τροφίμων.
Κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του, ο Μπιαλιάτσκι έγραψε πολλά κείμενα για λογοτεχνικά θέματα, δοκίμια, απομνημονεύματα, τα οποία έστελνε στους συνεργάτες του.
Κατά τη διάρκεια της φυλάκισης του ξεκίνησε μια άνευ προηγουμένου εκστρατεία διεθνούς αλληλεγγύης.
Ο Μπιαλιάτσκι αφέθηκε ελεύθερος από τη φυλακή 20 μήνες νωρίτερα από την προγραμματισμένη απελευθέρωση του, στις 21 Ιουνίου 2014, αφού πέρασε 1.052 ημέρες αυθαίρετης κράτησης σε σκληρές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των περιόδων απομόνωσης.
Διεθνής αναγνώριση
Τον Μάρτιο του 2006, οι Μπιαλιάτσκι και Βιάσνα κέρδισαν το βραβείο Homo Homini το 2005 της Τσεχικής ΜΚΟ Άνθρωποι σε Ανάγκη, το οποίο αναγνωρίζει "ένα άτομο που αξίζει σημαντικής αναγνώρισης λόγω της προώθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και των μη βίαιων λύσεων σε πολιτικές συγκρούσεις". Το βραβείο απονεμήθηκε από τον πρώην Πρόεδρο της Τσεχίας και τον αντιφρονούντα Βάτσλαβ Χάβελ. Το 2006, ο Μπιαλιάτσκι κέρδισε το σουηδικό Βραβείο Περ Ανγκέρ, το οποίο πήρε το όνομά του από έναν σουηδό διπλωμάτη, τον Περ Ανγκέρ και απονέμεται σε ένα άτομο που "προωθεί τη δημοκρατία και τις ανθρωπιστικές προσπάθειες, χαρακτηρίζεται από ενεργά μέτρα και πρωτοβουλία, εργάζεται χωρίς προσωπικό κέρδος, παίρνει μεγάλους προσωπικούς κινδύνους, εμφανίζει μεγάλο θάρρος και αποτελεί πρότυπο για τους άλλους".
Το 2006 ο Bialiatski έλαβε το "Βραβείο Ελευθερίας Αντρέι Ζακχάροφ" από τη νορβηγική επιτροπή του Ελσίνκι.
Έχει λάβει το Εθνικό Βραβείο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Ακτιβιστής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Χρονιάς, Λευκορωσία, 2011.
Δίπλωμα ελευθερίας λόγου από τη Νορβηγική Ένωση Συγγραφέων. Ytringsfrihetsprisen 2011, Νορβηγία, 2012
Το 2012, ο Αλές Μπιαλιάτσκι μαζί με τον Συνασπισμό της Κοινωνίας των Πολιτών της Ουγκάντα για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και το Συνταγματικό Δίκαιο κέρδισαν το Βραβείο Υπερασπιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 2011 από το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ. Στον Αλές Μπιαλιάτσκι απονεμήθηκε το βραβείο εν τη απουσία του, το βραβείο απονεμήθηκε στη σύζυγό του Νατάλια Πιντσούκ στην αμερικανική πρεσβεία στη Βαρσοβία της Πολωνίας, στις 25 Σεπτεμβρίου 2012.
Το 2012 ο Μπιαλιάτσκι κέρδισε το βραβείο Λεχ Βαλέσα για τον «εκδημοκρατισμό της Δημοκρατίας της Λευκορωσίας, την ενεργή προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη βοήθεια που παρέχεται σε άτομα που διώκονται επί του παρόντος από τις αρχές της Λευκορωσίας».
Το 2012, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης του απένειμε το βραβείο Βάτσλαβ Χάβελ για τα ανθρώπινα δικαιώματα για το έργο του ως υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, "έτσι ώστε οι πολίτες της Λευκορωσίας να μπορούν μια μέρα να φιλοδοξούν στα ευρωπαϊκά μας πρότυπα". Καθώς τότε κρατείτο, το βραβείο έλαβε εκ μέρους του η σύζυγός του. Μετά την απελευθέρωσή του, επισκέφθηκε το Στρασβούργο για να ευχαριστήσει τη Συνέλευση για την υποστήριξή της.
Το 2020, μοιράστηκε το Βραβείο Ορθής Διαβίωσης, γνωστό ως «Εναλλακτικό Βραβείο Νόμπελ» με τους Νασρίν Σοτούντε, Μπράιαν Στίβενσον και Λότι Κάνινγχαμ Ρεν.
Ιδιωτική ζωή
Ο Αλές Μπιαλιάτσκι είναι παντρεμένος με τη Νατάλια Πίντσουκ. Συναντήθηκαν το 1982 όταν ο Άλες ήταν φοιτητής του κρατικού πανεπιστημίου Φράνσισακ Σκαρίνα Γκόμελ και η Νατάλια σπούδαζε στο παιδαγωγικό κολέγιο στο Lojeu. Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1987. Ο Αλές Μπιαλιάτσκι έχει έναν γιο που ονομάζεται Άνταμ.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Λευκορώσοι συγγραφείς Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις Κατηγορία:Βραβείο Ορθής Διαβίωσης Μπιαλια
Λεωφόρος Κύμης
Η Λεωφόρος Κύμης, είναι οδικός άξονας που ενώνει τον Κεντρικό Τομέα Αθηνών με το Ηράκλειο Αττικής, το Μαρούσι και τα Βόρεια Προάστια. Ξεκινά ως συνέχεια της Λεωφόρου Βεΐκου, συγκεκριμένα κάθετα της Λεωφόρου Καποδιστρίου και διασχίζει την Καλογρέζα, περνά το ΟΑΚΑ, το ανατολικό τμήμα του Ηρακλείου, ενώ συνεχίζει πάνω από την Αττική Οδό και καταλήγει κάθετα της Λεωφόρου Πλαπούτα. Βρίσκεται σε αρκετά κοντινή απόσταση από την Πεύκη και το Γαλάτσι. Το 2004, παραδόθηκε στην κυκλοφορία η πρώτη επέκταση της λεωφόρου ξεκινώντας από τον κόμβο Καλυφτάκη στην Κηφισιά καταλήγοντας στους Θρακομακεδόνες εξυπηρετώντας το Ολυμπιακό Χωριό το οποίο μόλις είχε κατασκευαστεί.
Ονομασία
Η Λεωφόρος έλαβε το όνομα "Κύμης", λόγω των εργατών που κατάγονταν από την Κύμη της Εύβοιας και δούλευαν σε ανθρακωρυχεία της περιοχής, κατά την περίοδο της κατοχής.
Ιστορία
Από το 1882, μέχρι το 1957, στη διασταύρωση με τις Οδούς Μαρίνου Αντύπα και Λεωφόρο Σπύρου Λούη περνούσε ο Σιδηρόδρομος Λαυρίου- Αγίων Αναργύρων.
Μετέπειτα, στα χρόνια της κατοχής, λειτουργούσαν στην περιοχή δύο ορυχεία, όπου δούλευαν 1800 εργάτες από το Λαύριο και την Κύμη. Λόγω της φήμης που είχαν οι ανθρακωρύχοι από την Κύμη, η Λεωφόρος ονομάστηκε τα επόμενα χρόνια έτσι, προς τιμήν τους.
Την μεταπολεμική περίοδο, συγκεκριμένα το 1957, στο μήκος Λεωφόρου, ιδρύθηκε η ΣΕΛΕΤΕ, η μετέπειτα ΑΣΠΑΙΤΕ, όπου λειτουργούν τα κτήρια της μέχρι και σήμερα.
Επέκταση
Τα επόμενα χρόνια αναμένεται η επέκταση της Λεωφόρου, προς την Λυκόβρυση και την Κηφισιά, μέσω υπόγειας σήραγγας. Πρόκειται για ένα έργο μήκους 3,8 χιλιομέτρων, ο προϋπολογισμός του οποίου εκτιμάται στα 300 εκατομμύρια ευρώ και θα ενώνει την Αττική Οδό με τον Αυτοκινητόδρομο 1, στον κόμβο Καλυφτάκη. Υπολογίζεται, ότι θα συμβάλει στη μείωση μποτιλιαρίσματος, που παρατηρείται στη Μεταμόρφωση.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δρόμοι της Αθήνας Κατηγορία:Δήμος Ηρακλείου Κατηγορία:Νέα Ιωνία Αττικής Κατηγορία:Δήμος Αμαρουσίου Κατηγορία:Αττική Οδός
Μαρία του Τεκ
Η Μαρία του Τεκ (Mary of Teck, 26 Μαΐου 1867 – 24 Μαρτίου 1953) ήταν Βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου και των Βρετανικών Υπερπόντιων Κτήσεων και Αυτοκράτειρα της Ινδίας, ως σύζυγος του Βασιλιά-Αυτοκράτορα Γεωργίου Ε΄.
Βιογραφία
Η Βικτωρία Μαρία Αυγούστα Λουίζα Όλγα Παυλίνα Κλαυδιανή Αγνή γεννήθηκε στις 26 Μαΐου 1867 στο Παλάτι του Κένσινγκτον στο Λονδίνο. Πατέρας της ήταν ο Φραγκίσκος, Δούκας του Τεκ (από τον Οίκο της Βυρτεμβέργης), και μητέρα της η Μαρία Αδελαΐδα, κόρη του Αδόλφου, Δούκα του Καίμπριτζ. Βαπτίστηκε στο Βασιλικό Παρεκκλήσιο του παλατιού στις 27 Ιουλίου 1867 από τον Τσαρλς Τόμας Λόνγκλεϋ, Αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπερυ, με αναδόχους τη Βασίλισσα Βικτωρία, τον Αλβέρτο Εδουάρδο, Πρίγκιπα της Ουαλίας, και την Αυγούστα του Καίμπριτζ. Ήταν γνωστή με το όνομα «Μέυ», πριν γίνει βασίλισσα.
Η Μαρία εκπαιδεύτηκε κατ' οίκον από τη μητέρα της και την γκουβερνάντα της. Εντάχθηκε σε διάφορες φιλανθρωπικές δραστηριότητες, οι οποίες περιλάμβαναν επισκέψεις σε οικήματα φτωχών. Από το 1883 ως το 1885 έζησε στο εξωτερικό μαζί με την οικογένειά της και επισκέφθηκε συγγενείς της στην Ευρώπη.
Τον Δεκέμβριο του 1891 η Μαρία αρραβωνιάστηκε τον δεύτερο εξάδελφό της, Αλβέρτο Βίκτωρα, Δούκα του Κλάρενς και του Έιβοντεϊλ, μεγαλύτερο γιο του Πρίγκιπα της Ουαλίας. Η επιλογή της Μαρίας ως νύφης φαίνεται να οφείλεται στη Βασίλισσα Βικτωρία, ωστόσο ο γάμος αυτός δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, καθώς ο Αλβέρτος Βίκτωρ πέθανε έξι εβδομάδες αργότερα. Κατά τη διάρκεια του κοινού τους πένθους, η Μαρία ήλθε κοντά με τον αδελφό του Αλβέρτου Βίκτωρα, τον Γεώργιο, Δούκα της Υόρκης. Τον Μάιο του 1893 ο Γεώργιος έκανε πρόταση γάμου στη Μαρία και το ζευγάρι παντρεύτηκε λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 6 Ιουλίου 1893. Ο Γεώργιος και η Μαρία, που έζησαν στην Αγροικία Γιορκ του Σάντριγχαμ, καθώς και σε διαμερίσματα στο Παλάτι του Αγίου Ιακώβου, απέκτησαν τα εξής έξι παιδιά:
Τον Ιανουάριο του 1901, με το θάνατο της Βασίλισσας Βικτωρίας, η Μαρία απέκτησε τον τίτλο της «Αυτής Βασιλικής Υψηλότητας Η Δούκισσα της Κορνουάλης και της Υόρκης». Για το μεγαλύτερο μέρος εκείνου του έτους ο Γεώργιος και η Μαρία περιόδευσαν σε διάφορα μέρη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Τον Οκτώβριο του 1905 πραγματοποίησαν ξανά ένα πολύμηνο ταξίδι με προορισμό την Ινδία και, επιστρέφοντας από αυτό, επισκέφθηκαν την Ελλάδα.
Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, εισηγήθηκε μια πολιτική λιτότητας για το παλάτι, ενώ υπήρξε συχνή επισκέπτρια σε τραυματίες του πολέμου στα νοσοκομεία. Το 1917, o Γεώργιος υπέγραψε διάταγμα σύμφωνα με το οποίο η βρετανική βασιλική οικογένεια εγκατέλειπε όλους τους γερμανικούς τίτλους της και μετονόμασε τη βασιλική δυναστεία από «Σαξονίας-Κοβούργου & Γκότα» στο βρετανικό «Ουίνδσορ».
Στα τέλη της δεκαετίας του 1920, ο Βασιλιάς Γεώργιος γινόταν ολοένα και πιο ασθενής, έχοντας προβλήματα στους πνεύμονες, επιδεινούμενα εξαιτίας του έντονου καπνίσματος. Το 1935 οι βασιλείς γιόρτασαν το ασημένιο ιωβηλαίο τους, με εορταστικές εκδηλώσεις να λαμβάνουν χώρα σε όλη τη Βρετανική Αυτοκρατορία. Η Μαρία έγινε Βασιλομήτωρ, όταν ο Γεώργιος απεβίωσε στις 20 Ιανουαρίου 1936 και στο θρόνο ανήλθε ο πρωτότοκος γιος τους, Εδουάρδος, Πρίγκιπας της Ουαλίας.
Η Μαρία έδειξε ενδιαφέρον για την ανατροφή των εγγονών της, Ελισάβετ και Μαργαρίτας. Συνήθιζε να τις παίρνει μαζί της σε διάφορες εξορμήσεις της στο Λονδίνο, σε γκαλερί τέχνης και σε μουσεία.
Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Γεώργιος ΣΤ΄ ζήτησε από τη μητέρα του να εγκαταλείψει το Λονδίνο. Αν και εκείνη ήταν απρόθυμη, αποφάσισε να ζήσει στην Οικία Μπάντμιντον στο Γκλώστερσερ, μαζί με την ανιψιά της, Μαίρυ Σόμερσετ, Δούκισσα του Μπώφορτ. Από το Μπάντμιντον επισκέφτηκε στρατιωτικές μονάδες και εργοστάσια, ενώ διηύθυνε τη συλλογή μεταλλικών υλικών για την πολεμική προσπάθεια. Τον Ιούνιο του 1945, αφού ο πόλεμος είχε τερματιστεί στην Ευρώπη, η Μαρία εγκαταστάθηκε στο σπίτι της στην Οικία Μάρλμπορω, στο οποίο διέμενε μόνιμα από το 1936.
Το 1952, ο γιος της Μαρίας, Γεώργιος ΣΤ΄, πέθανε και η μεγαλύτερη εγγονή της, Ελισάβετ, ανέβηκε στο θρόνο ως Ελισάβετ Β΄. Η Μαρία πέθανε τον επόμενο χρόνο από καρκίνο του πνεύμονα, στις 24 Μαρτίου 1953, όντας σε ηλικία 85 ετών. Ενταφιάστηκε, έπειτα από λαϊκό προσκύνημα, δίπλα στο σύζυγό της στο Παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου στο Κάστρο του Ουίνδσορ.
Παραπομπές
Κατηγορία:Σύζυγοι Βρετανών μοναρχών Κατηγορία:Βρετανίδες πριγκίπισσες Κατηγορία:Βρετανίδες δούκισσες
Νεοχώρι Αριστομένους Μεσσηνίας
Τοποθεσία
Το Νεοχώρι Αριστομένους ανήκει στην Κοινότητα Νεοχωρίου Αριστομένους, υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Μεσσήνης, του Δήμου Μεσσήνης και βρίσκεται σε υψόμετρο 123 μέτρων.
Παραπομπές
Κατηγορία:Χωριά του νομού Μεσσηνίας Κατηγορία:Δήμος Μεσσήνης
Λορεντσίνο των Μεδίκων
Τα νεανικά έτη
Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Πιερφραντσέσκο του νεότερου, τραπεζίτη και της Μαρίας Σοντερίνι.
Το 1525 απεβίωσε ο πατέρας του, όταν ήταν 11 ετών. Μεγάλωσε στη βίλα Τρέμπιο στο Μουτζέλο, τόπο καταγωγής των Μεδίκων, με τη μητέρα του και τα αδέλφια του Τζουλιάνο, Λαουντόμια και Μανταλένα. Το 1526 η μητέρα του τον έστειλε στη Βενετία, μαζί με τον αδελφό του Τζουλιάνο και τον 2ο εξάδελφό του Κόζιμο Α΄ μέλλοντα μεγάλο δούκα της Τοσκάνης, για να ξεφύγει από την έλευση των Ακοντιοφόρων (Landsknechts). Η αναχώρησή τους έγινε το σωστό χρόνο, διότι ένα έτος μετά η Λεηλασία της Ρώμης μείωσε το κύρος του πάπα Κλήμη Ζ΄ των Μεδίκων και οι Μέδικοι εκδιώχθηκαν από τη Φλωρεντία.
Το 1530 μετακινήθηκε στη Ρώμη. Τέσσερα έτη αργότερα έκανε κάτι ανεξήγητο: ακρωτηρίασε τα κεφάλια μερικών αρχαίων αγαλμάτων από την Αψίδα του Κωνσταντίνου Α΄. Ο πάπας υποσχέθηκε να καταδικάσει τον βάνδαλο σε θάνατο, αλλά η μεσολάβηση του 4ου εξαδέλφου του, καρδινάλιου Ιππολίτο των Μεδίκων, σώθηκε. Εκδιώχθηκε επονείδιστα από τη Ρώμη.
Επέστρεψε στη Φλωρεντία και σύντομα δημιούργησε στενή σχέση με τον Αλέξανδρο των Μεδίκων, 4ο εξαδέλφό του και δούκα της πόλης. Ήταν σύντροφοι σε αταξίες και περιπέτειες, αλλά όλα αυτά ανατράπηκαν το 1536, όταν σε μία νομική διαμάχη για την κληρονομιά του Πιερφραντσέσκο του πρεσβύτερου, πρόπαππου του Λορεντσίνο, ο δούκας τάχθηκε εναντίον του Λορεντσίνο, που ζημιώθηκε σημαντικά οικονομικά. Το 1536 ο Αλέξανδρος νυμφεύτηκε τη Μαργαρίτα των Αψβούργων, νόθη κόρη του Καρόλου Ε΄ της Αυστρίας.
Η εξόντωση του δούκα Αλεξάνδρου
Το βράδυ της 6ης Ιανουαρίου 1537 ο Λορεντσίνο δελέασε τον Αλέξανδρο υποσχόμενος μία γυναίκα και μία νύχτα πάθους και τον κάλεσε στην κατοικία του. Ο δούκας πήγε και έδιωξε τους άνδρες του· ο Λορεντσίνο απομακρύνθηκε για να φέρει τη γυναίκα, αλλά επέστρεψε με τον υπηρέτη του. Οι δύο τους επιτέθηκαν με ξίφη στον Αλέξανδρο, που αντιστάθηκε με όλο του το σθένος ώσπου φονεύτηκε. Ο Λορεντσίνο το έκανε για να εκδικηθεί για την κληρονομιά ή για πολιτικούς λόγους. Πράγματι, οι δημοκρατικοί που ζούσαν εξορισμένοι, θεώρησαν ότι ο Λορεντσίνο εξόντωσε τον τύραννο για να επανέλθει η Δημοκρατία. Αυτό είπε και ο ίδιος απολογούμενος για το έγκλημα.
Ο Λορεντσίνο και ο υπηρέτης του αμέσως έφυγαν με άλογα στη Βενετία, όπου τον υποδέχθηκε ο Φιλίππο Στρότσι, αρχηγός των εξορίστων. Του υποσχέθηκε να παντρέψει τους γιους του με τις αδελφές του Λορεντσίνο. Διάσημοι που ευχαριστήθηκαν από την πράξη ήταν ο Γιάκοπο Νάρντι, ο Μπενεντέτο Βάρκι που τον παρομοίασε με τον Βρούτο που δολοφόνησε τον Ιούλιο Καίσαρα, ο ποιητής Λουίτζι Αλαμάνι που τον εξήρε από τη Γαλλία και ο γλύπτης Γιάκοπο Σανσοβίνο που υποσχέθηκε να του αφιερώσει ένα άγαλμα. Ο Αλέξανδρος ήταν ο τελευταίος άρρην απόγονος του κύριου κλάδου των Μεδίκων. Ως νέος δούκας επιλέχθηκε ο Κόζιμο Α΄ από πλάγιο κλάδο των Μεδίκων, 4ος εξάδελφος του Αλεξάνδρου. Ο Κάρολος Ε΄ των Αψβούργων, επικυρίαρχος του δουκάτου, το ενέκρινε.
Η δολοφονία του δούκα και η δράση του Λορεντσίνο ενέπνευσαν το ρομαντικό δράμα Λορεντζάτσιο (1834) του Αλφρέ ντε Μυσσέ.
Εξορία
Έπειτα από μερικές ημέρες στη Βενετία πήγε στη Μιράντολα, όπου φιλοξενήθηκε από τον Γκαλεότο Πίκο, κόμη της πόλης, για δύο εβδομάδες. Επέστρεψε στη Βενετία, αλλά κινδύνευε να δολοφονηθεί, έτσι συνόδευσε μία αποστολή στην Κωνσταντινούπολη το 1537. Συμμετείχαν ο πρέσβης των Οθωμανών στη Βενετία και ο Τζόρτζο Γκρίτι, γιος του δόγη Αντρέα. Η αποστολή γινόταν για λογαριασμό του Φραγκίσκου Α΄ της Γαλλίας.
Ο στρατός του Κόζιμο Α΄ νίκησε στη μάχη του Μοντεμούρλο σβήνοντας τις ελπίδες των Δημοκρατικών. Ο Φιλίππο Στρότσι φυλακίστηκε και βασανίστηκε για να αποκαλύψει την απίθανη σχέση του με τη δολοφονία του δούκα. Το 1538 αυτοκτόνησε στο κελί του· αυτή είναι η επίσημη εκδοχή. Ο Λορεντσίνο από το 1537 βρισκόταν στην Αυλή της Γαλλίας και βασιζόταν στην πολιτική υποστήριξη του Φραγκίσκου Α΄, στον θείο του Τζουλιάνο Σοντερίνι επίσκοπο του Σαιντ, τον θησαυροφύλακα Τζουλιάνο Μπονακόρσι και άλλων Φλωρεντιανών. Ο Λορεντσίνο πραγματοποιούσε συχνά σημαντικές διπλωματικές αποστολές του Φραγκίσκου Α΄ στην Ιταλία, με πιο σημαντική την οργάνωση, από τους εξόριστους Φλωρεντιανούς της Βενετίας, μίας στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Κόζιμο Α΄.
Το τέλος
Το 1544 μετακινήθηκε στη Βενετία, όπου ήταν σε στενή επαφή με τους εξόριστους και έγινε φίλος του παπικού απεσταλμένου (legatο) του πάπα Τζοβάνι ντελα Κάζα. Αλλά η πόλη ήταν φωλιά κατασκόπων των Μεδίκων και της Αυστρίας. Το χειμώνα του 1547-48 όλοι σχεδόν οι εξόριστοι έφυγαν για τη Γαλλία. Ο Λορεντσίνο έμεινε μόνος και ήταν ευάλωτος· σκοτώθηκε από δύο άνδρες. Πιστευόταν ότι πίσω από την πράξη κρυβόταν ο Κόζιμο Α΄ ή ο γραμματέας των Μεδίκων, όμως νεότερες έρευνες έδειξαν ότι κρυβόταν ο Κάρολος Ε΄ των Αψβούργων, πατέρας της Μαργαρίτας, που ήθελε να τιμωρήσει τον δολοφόνο του άνδρα της. Είχε γράψει από το Άουγκσμπουργκ στον πρέσβη του Χουάν Ουρτάδο ντε Μενδόζα στη Βενετία για να εκτελέσει την επιχείρηση.
Συγγραφικό έργο
Το 1535 έγραψε το θεατρικό έργο Αριντόζια, που παρουσιάστηκε με επιτυχία στη Στοά των Υφαντών (Loggia dei Tessitori) και στο παλάτσο Μέντιτσι.
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Μεδίκων
Διακήρυξη της Βέρνης
Το Public Eye (ελλ. για: δημόσιο μάτι), αρχικά γνωστό ως η Διακήρυξη της Βέρνης (γερμ: Erklärung von Bern) (EvB), είναι ένας ελβετικός Μη Κυβερνητικός Οργανισμός (ΜΚΟ) χωρίς πολιτικούς και θρησκευτικούς δεσμούς.
Τομείς δραστηριοποίησης
Το Public Eye είναι ένας ανεξάρτητος ελβετικός οργανισμός, ο οποίος εστιάζει στην καθιέρωση μιας πιο δίκαιης μορφής καπιταλισμού. Πέρα από το Λόμπινγκ, άλλες μέθοδοι του οργανισμού περιλαμβάνουν τις δημόσιες εκστρατείες με στόχο την διάδοση της γνώσης και των ιδεών.
Το έργο της εκπονείται κατά βάση στην Ελβετία, όμως έχει παρουσία σε όλο τον κόσμο μέσω διεθνών οργανισμών, όπως της Διεθνούς Τράπεζας, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Διεθνούς Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Το Public Eye είναι ιδιαίτερα ενεργό στους ακόλουθους τομείς:
Ιστορία
Η Διακήρυξη της Βέρνης διαμορφώθηκε το 1968 από μια ομάδα ως επί το πλείστον θεολόγων των μεταρρυθισμένων εκκλησιών ως μανιφέστο για την "Ελβετία και τις αναπτυσσόμενες χώρες". 1000 άτομα υπέγραψαν το μανιφέστο και συμφώνησαν να δεσμεύσουν το 3% του εισοδήματός τους για εργασίες στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το 1971 θεσμοθετήθηκε η Διακήρυξη της Βέρνης σε σύλλογο, αυξάνοντας τον αριθμό των μελών της στα 25.000 άτομα. Ο σύλλογος λειτουργεί με δωρεές και με τα έσοδα από τις πωλήσεις των δημοσιεύσεών του.
Μετονομασία
H Γενική Συνέλευση αποφάσισε να μετονομάσει το σύλλογο σε Public Eye. Ο λόγος ήταν ότι αυτό το όνομα ήταν αυτονόητο και κατανοητό διεθνώς.
Η φιλοσοφία και οι στόχοι του οργανισμού
Οι καταναλωτές μπορούνε να επηρεάσουν με τη συμπεριφορά τους τους παραγωγούς και κατ'επέκταση ολόκληρο το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Για να επιτύχει μια καλή επιρροή, το Public Eye δραστηριοποιείται εξαρχής για το δίκαιο εμπόριο. Ο συνειδητός καταναλωτισμός και οι συντονισμένες δράσεις μπορούνε να επηρεάσουν τη συμπεριφορά των μεγάλων συμφερόντων.
Τρόφιμα και κοινωνική οικολογία
Το 1974 έγινε η πρώτη προσπάθεια συμπερίληψης αναπτυσσόμενων χωρών με το λανσάρισμα του καφέ Fairtrade (δίκαιο εμπόριο) από την Τανζανία. Στο πλαίσιο της εκστρατείας "Iούτα αντί για πλαστικό" πωλήθηκαν 250.000 οικολογικές σακούλες από γιούτα από το Μπανγκλαντές. Ένα χρόνο αργότερα εγκαινιάστηκε η ίδρυση του συνασπισμού εισαγωγής OS3 (Importgenossenschaft OS3), το οποίο υποβοηθήθηκε από διαφόρους φορείς. Το 1997 εξελίχθηκε από τον συνασπισμό εισαγωγής το claro fair trade AG (διαφανές δίκαιο εμπόριο). Το 1997 λάνσαρε το Public Eye μαζί με το terre de hommes της Ελβετίας (γη των ανθρώπων) την εκστρατεία „Let’s go fair“ (Ας γίνουμε δίκαιοι), με σκοπό την εξυγίανση του τομέα παραγωγής αθλητικών παπουτσιών Στις αρχές του 2009 εγκαινιάστηκε η εκστρατεία Schoggi για τη διαφάνεια στην πολιτική τιμών, ώστε να μην είναι η παιδική εργασία ο κανόνας στην παραγωγή καφέ.
"Καθαρά-ρούχα"
Μαζί με το "Ψωμί για όλους" (γερμ: Brot für alle) και το "Θύματα νηστείας" (γερμ: Fastenopfer) ξεκίνηση το Public Eye στην Ελβετία μια εκστρατεία για καθαρή ένδυση, που είχε ως στόχο την βελτίωση των εργασιακών συνθηκών των παραγωγών στην παγκόσμια βιομηχανία ρουχισμού και αθλητικού εξοπλισμού και την τήρηση των δικαιωμάτων τους. Το 2001 εκπόνησαν εκστρατεία ενάντια στην εταιρία Triumph, η οποία παράγει στην Μιανμάρ. Στην χρονιά των Ολυμπιακών το 2004 δημοσίυεσαν μαζι με το "Prêt-à-partager" μια αρνητική κριτική 29 βιομηχανιών ρούχων. Το 2010 είχε κινητοποιήσει η εκστρατεία «10 Rappen» ("δυο δεκάρες") σε τέσσερεις βδομάδες 31.425 καταναλωτές, ώστε να υπογράψουν καταθέσεις διαμαρτυρίας ενάντια στις βιομηχανίες ρούχων για να καθιερεωθεί η θέσπιση κατωτάτων μισθών ικανών να καλύψουν τις βασικές ανάγκες των εργαζομένων. Η εκστρατεία καθαρά-ρούχα (Clean Clothes Campaign) υποστηρίζει με αυτό το τρόπο την Asian-Floor-Wage-Allianz (Συμμαχία για τον Κατώτατο Μισθό στην Ασία).
Τράπεζες και οικονομικό σύστημα στην Ελβετία
Το 2003 ιδρύθηκε το Tax Justice Network (Το Δίκτυο Δίκαιης Φορολόγησης).
Γεωργία / Βιοποικιλότητα
Το Public Eye ανέλυσε τις επιπτώσεις της βιομηχανικής πολιτικής της ελβετικής εταιρίας Syngenta σε φτωχότερες χώρες. Στο επίκεντρο της κριτικής του ήταν τοφυτοκτόνο Paraquat. Το 2001 λάνσαρε το Public Eye μια εκστρατεία κατά του Paraquat. Ένα άλλο παράδειγμα σε αυτό τον τομέα είναι η εκστρατεία „Vorsicht Blumen“ (Προσοχή Λουλούδια), που έλαβε χώρα το 1989 την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου. Εστίασε στην προβληματική της αυξανόμενης εισαγωγής λουλουδιών από τις αναπτυσσόμενες χώρες και στα ζιζανιοκτόνα, με τα οποία ραντίζονται αυτα τα λουλούδια.
Το Public Eye δραστηριοποιείται επίσης για την ίση και εύκολη πρόσβαση σε φάρμακα και για την καλύτερη εφαρμογή του δικαιώματος στην υγεία.
Παραπομπές
Κατηγορία:Φιλανθρωπικές οργανώσεις Κατηγορία:Επιχειρηματική ηθική
Παναγιώτης Τρουπάκης-Μούρτζινος
Ο Παναγιώτης Τρουπάκης-Μούρτζινος (1763-1822) ήταν αρχηγός της οικογένειας Τρουπάκη, ισχυρής οικογένειας της Μάνης. Συμμετείχε στην επανάσταση του 1821. Ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας και της Μεσσηνιακής Γερουσίας. Είχε στενή σχέση με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και τον φιλοξένησε στον πύργο του από τον Ιανουάριο μέχρι τον Μάρτιο του 1821.
Καταγωγή
Η οικογένεια Τρουπάκη ήταν μια από τις ισχυρότερες και παλαιότερες της Μάνης, ήδη τα ίχνη της αποτυπώνονται στις γραπτές πηγές από τον 17ο αι. Γενάρχης της οικογένειας θεωρείται κάποιος Μιχαήλ Παλαιολόγος ο οποίος εγκαταστάθηκε στην Ανδρουβίστα. Ο γιος του λεγόταν Παναγιώτης και ήταν αυτός ο οποίος έλαβε για πρώτη φορά το επώνυμο Τρουπάκης (είναι άλλος από τον Παναγιώτη Τρουπάκη-Μούρτζινο). Στην Ανδρουβίστα οι Τρουπάκηδες φαίνεται ότι διατήρησαν την καπετανία πάνω από δυο αιώνες.
Πατέρας του Παναγιώτη Τρουπάκη-Μούρτζινου ήταν ο Μιχαήλ Τρουπάκης ή Μιχάλμπεης, ο οποίος χρημάτισε μπέης της Μάνης από το 1774 ως το 1782. Παιδιά του ήταν ο Πέτρος, ο Βενετζάνος και ο Παναγιώτης Μούρτζινος.
Ο Παναγιώτης Τρουπάκης-Μούρτζινος γεννήθηκε στην Καρδαμύλη της Ανδρουβίστας το 1763. Το προσωνύμιο Μούρτζινος το έλαβε από τον ανάδοχό του, ο οποίος ονομαζόταν Μούργκος (υποκοριστικό: Μούργκινος) λόγω της αγριότητας του χαρακτήρα του.
Γιος του Παναγιώτη ήταν ο Διονύσιος Μούρτζινος που συμμετείχε ενεργά στην επανάσταση και μετά το πέρας της διετέλεσε υπουργός πολέμου του ελληνικού κράτους.
Θανάτωση Μιχάλμπεη – Φυλάκιση Μούρτζινου
Το 1782 ο Μαυρογένης επί κεφαλής του τουρκικού στόλου έφτασε στη Μάνη με εντολή να εξοντώσει τους Τρουπάκηδες, επειδή ήταν αρνητικά διατεθειμένοι απέναντι στους Τούρκους και επειδή με ένα καράβι που είχαν ασκούσαν πειρατεία στο Αιγαίο. Με δόλο κατάφερε να συλλάβει τον Μιχάλμπεη και να τον στείλει στη Μυτιλήνη, στον Καπετάν Πασά. Οι γιοι του Μιχάλμπεη έσπευσαν προς βοήθεια του πατέρα τους, όμως αιχμαλωτίσθηκαν και αυτοί από τους Τούρκους. Ο Καπετάν Πασάς απαγχόνισε τον Μιχάλμπεη και τον Πέτρο στη Μυτιλήνη, ενώ μετέφερε τον Βενετζάνο και τον Παναγιώτη στην Κωνσταντινούπολη, όπου τους φυλάκισε. Ο Βενετζάνος πέθανε στη φυλακή, ενώ ο Παναγιώτης κατάφερε να επιζήσει και αργότερα να αποφυλακιστεί. Κατά την παραμονή του στη φυλακή έγινε ανάδοχος της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας η οποία γεννήθηκε εκεί, καθώς ο πατέρας της ήταν επίσης φυλακισμένος και η μητέρα της τον επισκεπτόταν παρ’ όλο που ήταν επίτοκος.
Αρχηγός της οικογένειας
Μετά την αποφυλάκισή του, και επειδή ο πατέρας του και τα μεγαλύτερα αδέλφια του είχαν πεθάνει, ο Μούρτζινος ανέλαβε την αρχηγία όλης της οικογένειας των Τρουπάκηδων. Εγκατεστημένος στον πύργο του στην Καρδαμύλη, ο Μούρτζινος διοικούσε ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή και εξουσίαζε περίπου 1000 άνδρες. Υπήρχαν δε και περιπτώσεις όπου ερχόταν σε ένοπλη σύγκρουση με ισχυρές οικογένειες που εξουσίαζαν γειτονικές περιοχές, αποσκοπώντας σε οικονομικά οφέλη, πρακτική που συνηθιζόταν εκείνη την εποχή στη Μάνη.
Τουρκική εκστρατεία εναντίον του
Το 1802 οι Τρουπάκηδες διαφώνησαν έντονα με την τουρκική διοίκηση και γι’ αυτό διατάχτηκε ο Σερμέτ-μπέης με στόλο απαρτιζόμενο από 12 φρεγάτες και με 3000 στρατιώτες να εκστρατεύσει εναντίον της οικογένειας και να την καταστρέψει. Ο Μούρτζινος με τους δικούς του οχυρώθηκε στον πύργο του και συγκράτησε την ορμή των εχθρών για αρκετές μέρες. Τελικά έκανε έξοδο, διέσπασε τον κλοιό των πολιορκητών και κατέφυγε στο σπίτι κάποιων γνωστών του Τούρκων, οι οποίοι τον προστάτευσαν. Μετά την κατάληψη του πύργου του από τους Τούρκους, ο Μούρτζινος έφυγε για τη Ζάκυνθο μαζί με την οικογένειά του και παρέμεινε εκεί για περίπου τέσσερα χρόνια.
Φιλική Εταιρεία
Ο Μούρτζινος έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας στις 20 Νοεμβρίου 1818. Με την είσοδό του σ΄ αυτήν προσέφερε 500 γρόσια για τον αγώνα. Στη Φιλική Εταιρεία ήταν μυημένος επίσης και ο γιος του Διονύσιος και ο γραμματέας του Αναγνώστης Δημητρόπουλος. Ο Μούρτζινος με τη σειρά του μύησε μεταξύ άλλων τον επίσκοπο Ανδρουβίστας Θεόκλητο και τον Νικολάκη Βενετζανάκη.
Συμφιλίωση οικογενειών της Μάνης
Οι αρχηγοί της Φιλικής Εταιρείας θεωρούσαν απαραίτητη τη συμφιλίωση των μεγάλων οικογενειών της Μάνης, οι οποίες είχαν αναπτύξει μεταξύ τους αντιζηλίες και είχαν εχθρικές σχέσεις. Στη Μάνη ήταν ιδιαίτερα έντονο το φαινόμενο του φατριασμού. Ιδιαίτερα οι Μούρτζινοι με τους Μαυρομιχαλαίους βρίσκονταν σε διαρκή αντιπαράθεση διεκδικώντας τα πρωτεία της κυριαρχίας στη Μάνη. Η ομόνοια όμως κρινόταν απαραίτητη για την επιτυχία της Επανάστασης. Έτσι, εστάλη από τους Φιλικούς στη Μάνη ο Χριστόφορος Περραιβό ς για να πετύχει τη συνδιαλλαγή των Μανιατών. Αυτός κατάφερε να τους πείσει και έτσι ο Παναγιώτης Μούρτζινος εκ μέρους της οικογένειάς του υπέγραψε συμφωνία ενότητας με τις οικογένειες των Μαυρομιχαλαίων και των Γρηγοράκηδων.
Φιλοξενία Κολοκοτρώνη
Όταν πλησίαζε ο καιρός για την έναρξη της επανάστασης, ο Κολοκοτρώνης έφυγε από τη Ζάκυνθο και στις 6 Ιανουαρίου 1821 έφτασε στην Καρδαμύλη για να μείνει στον πύργο του Μούρτζινου, τον οποίο ονόμαζε πατρικό φίλο. Απ’ ό,τι φαίνεται οι οικογένειές τους ήταν γνωστές, γιατί στο παρελθόν ο πατέρας του Κολοκοτρώνη Κωνσταντής είχε συνεργαστεί με τον Μιχάλμπεη, τον πατέρα του Μούρτζινου. Οι Τούρκοι είχαν από παλιά επικηρύξει τον Κολοκοτρώνη και έτσι κατέφυγε στον πύργο της Καρδαμύλης για περισσότερη προστασία. Εκεί, ενεργώντας προσεκτικά, προσπάθησε να ετοιμάσει το έδαφος για την κήρυξη της Επανάστασης. Οι Τούρκοι που είχαν πληροφορηθεί την άφιξή του προσπάθησαν να συγκεντρώσουν πληροφορίες για τις ενέργειές του, όμως οι Έλληνες τους καθησύχασαν, παρουσιάζοντας την άφιξη του Κολοκοτρώνη εντελώς αθώα.
Κατάληψη της Καλαμάτας
Στις 23 Μαρτίου 1821 σώματα Ελλήνων βάδισαν κατά της Καλαμάτας, με σκοπό να την καταλάβουν. Ένα από τα κυριότερα σώματα ήταν αυτό του Μούρτζινου, μαζί με τον οποίο ήταν και ο Κολοκοτρώνης. Μετά την κατάληψη της Καλαμάτας από τους Έλληνες, αποφασίστηκε οι γεροντότεροι να παραμείνουν στην Καλαμάτα για να αποτελέσουν την προσωρινή εξουσία. Έτσι σχηματίστηκε η Γερουσία της Καλαμάτας ή Μεσσηνιακή Γερουσία, της οποίας μέλος ήταν και ο Παναγιώτης Μούρτζινος.
Προς την Τρίπολη
Ο Μούρτζινος συμμεριζόταν την άποψη του Κολοκοτρώνη ότι η κατάληψη της Τρίπολης ήταν υψίστης σημασίας για την επιτυχία της επανάστασης. Έτσι, χωρίς δισταγμό του παραχώρησε 250 στρατιώτες του, υπό την αρχηγία του ξαδέλφου του Παναγιώτη Τρουπάκη Μπουκουβαλέα, για να τους οδηγήσει κατά της Τρίπολης. Ο ίδιος ο Μούρτζινος φρόντισε για τον εφοδιασμό του σώματος και το ακολούθησε μέχρι τη Σκάλα της Οιχαλίας, απ’ όπου επέστρεψε στην Καλαμάτα λόγω ασθένειας.
Θάνατος
Ο Παναγιώτης Μούρτζινος έμεινε κατά τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου του 1821 στην Καλαμάτα. Εκεί αρρώστησε και στις αρχές του Ιανουαρίου του 1822 πέθανε, σε ηλικία 59 ετών. μικρογραφία|Η εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα στον πύργο του Μούρτζινου.
Πύργος Μούρτζινου
Κύριο λήμμα: Οχυρό συγκρότημα των Μούρτζινων-Τρουπάκηδων
Ο πύργος των Τρουπάκηδων στην Καρδαμύλη περιλαμβάνει την οικία, τον πύργο, βοηθητικά κτίσματα και ένα εκκλησάκι του Αγίου Σπυρίδωνα. Αυτά περικλείονται από τριπλό οχυρωματικό περίβολο. Σήμερα λειτουργεί ως μουσείο.
Την εποχή του Παναγιώτη Μούρτζινου, ο πύργος καταστράφηκε δύο φορές από τους Τούρκους οι οποίοι του είχαν επιτεθεί. Μάλιστα, κατά την πολιορκία του 1802, οι Τούρκοι τον έκαψαν και ο Μούρτζινος αναγκάστηκε να ξανακτίσει ένα μεγάλο μέρος του.
Προσωπικότητα
Ο Παναγιώτης Μούρτζινος ήταν ισχυρή προσωπικότητα και απολάμβανε την εκτίμηση των κατοίκων της περιοχής της Ανδρουβίστας. Ο Κολοκοτρώνης γράφει γι’ αυτόν στα απομνημονεύματά του ότι «Ο Μαυρομιχάλης είχε το όνομα Μπέης, αλλ’ ο Μούρτζινος είχε τη δύναμη στη Μάνη».
Ο Μούρτζινος ήταν πολύ γνωστός για τη φιλόξενη συμπεριφορά του. Συχνά φιλοξενούσε στον πύργο του ξένους, χωρίς να εξετάζει την προέλευσή τους. Επιπλέον, προσέφερε άσυλο σε κλέφτες και στις οικογένειές τους. Έτσι, το καλοκαίρι του 1812 φιλοξένησε τη χήρα και τα παιδιά του Αναγνώστη-Αντώνη Παπατσώνη, για να τους προστατέψει από τους Τούρκους που τους καταδίωκαν. Επιπλέον, ήταν φιλάνθρωπος και βοηθούσε τους έχοντες ανάγκη. Γι’ αυτό, κάθε μεσημέρι και βράδυ παρείχε γεύμα σε όσους ήθελαν και έτρεφε με αυτόν τον τρόπο 50- 100 ανθρώπους τη μέρα. Τέλος, ήταν εμπειρικός γιατρός και προσέφερε τις υπηρεσίες του και σε αυτό τον τομέα.
Πηγές
Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821 Κατηγορία:Έλληνες μέλη της Φιλικής Εταιρείας
Ντόσσο Ντόσσι
Ο Ντόσσο Ντόσσι ιταλικά: Dosso Dossi (περ. 1489 ενώ άλλη πηγή αναφέρει ως έτος γέννησης το 1486 – 1542), το πραγματικό όνομα του οποίου ήταν Τζοβάννι ντι Νικκολό ντε Λουτέρι (Giovanni di Niccolò de Luteri) ήταν Ιταλός ζωγράφος της περιόδου της Αναγέννησης, ο οποίος κατατάσσεται στη λεγόμενη "Σχολή της Φερράρα". Ζωγράφιζε με ύφος επηρεασμένο κυρίως από τη Βενετική ζωγραφική, ιδιαίτερα από τους Τζορτζόνε και Τιτσιάνο. Είναι γνωστός για το αλληγορικό και αινιγματικό, πολλές φορές, ύφος του.
Βιογραφικά στοιχεία
Τα παιδικά χρόνια και η εκπαίδευσή του δεν καταγράφονται με επιμέλεια από τον πατέρα του. Πιθανόν, όπως αναγράφει ο Τζόρτζο Βαζάρι εκπαιδεύτηκε από τον ζωγράφο της Φερράρα Λορέντσο Κόστα (Lorenzo Costa), ο οποίος έγινε ζωγράφος της Αυλής το 1506/7, διαδεχόμενος τον Αντρέα Μαντένια. Είναι επίσης πιθανόν να εκπαιδεύτηκε στη Μάντοβα, όπου είναι γνωστό ότι βρισκόταν το 1512. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι, σύμφωνα με πρόσφατα ανακαλυφθείσες αρχειακές πηγές, ο Ντόσσι εγκαταστάθηκε στη Φερράρα το καλοκαίρι του 1512 και σίγουρα πριν τον Ιούλιο του 1513, καθώς τα αρχειακά ευρήματα αναφέρουν ότι ο Ντόσσι και ο ελάχιστα μεγαλύτερός του επίσης από τη Φερράρα, ο Γκαροφάλο (Μπενβενούτο Τίζι) έλαβαν τις αρχικές αμοιβές για τη δημιουργία ενός πολυπτύχου για την Αγία Τράπεζα του ναού του Αγίου Ανδρέα της Φερράρα, το οποίο είχε παραγγείλει o δουκικός σύμβουλος Αντόνιο Κοστάμπιλι. Επιπλέον πληρωμές καταγράφονται τον Νοέμβριο και υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι το έργο ολοκληρώθηκε το 1514. Η συμβολή του Ντόσσο στο πολύπτυχο αυτό, μολονότι είναι ξεκάθαρα βενετικής τεχνοτροπίας, μαρτυρά ότι ο καλλιτέχνης είχε γνώση των έργων του Ραφαήλ, γεγονός που υπαγορεύει ότι ο Ντόσσι είχε πραγματοποιήσει επίσκεψη στη Ρώμη, πιθανότατα όταν ο Δούκας Αλφόνσο πραγματοποίησε περιοδεία στην περιοχή, προκειμένου να παρευρεθεί στη στέψη του Πάπα Λέοντος Ι' τον Μάρτιο του 1513. Προσωπική επικοινωνία Ντόσσι και Ραφαήλ σίγουρα υπήρχε, όπως μαρτυρεί επίστολή του Ραφαήλ, ενώ το 1520 ο αδελφός του Ντόσσο, Μπαττίστα, αναγράφεται ως εργαζόμενος στο εργαστήριο του Ραφαήλ.
Ήδη από το 1514 ο Ντόσσι τίθεται στην υπηρεσία των Δουκών της Φερράρα, αρχικά του Αλφόνσο ντ' Έστε (1476 – 1534) και στη συνέχεια του γιού του, Έρκολε ΙΙ ντ' Έστε (1508 – 1559), όπου έγινε ο βασικός ζωγράφος της Αυλής. Συνεργαζόταν συχνά με τον αδελφό του, επίσης ζωγράφο Μπαττίστα Ντόσσι, ο οποίος είχε εκπαιδευτεί, όπως προαναφέρθηκε, στο εργαστήριο του Ραφαήλ. Ζωγράφισε πολλά θέματα από τη μυθολογία και αλληγορίες με ονειρική ατμόσφαιρα και συχνά με ηθελημένες χρωματικές δυσαρμονίες. Στα πορτρέτα του υιοθετεί μάλλον ασυνήθεις στάσεις ή εκφράσεις, κάτι που δεν συνάδει με την απεικόνιση πορτρέτων σε Αυλή. Είναι γνωστό ότι συνεργάστηκε, επίσης, με τον Γκαροφάλοστο πολύπτυχο Κοστάμπιλι (δείτε πιο πάνω). Μαθητής του υπήρξε ο Τζοβάνι Φραντσέσκο Ζούρκι (Giovanni Francesco Surchi) (προσωνύμιο ιλ Ντιελάι).
Ο Ντόσσι είναι λιγότερο γνωστός για τον νατουραλισμό του και την προσεκτική του σχεδίαση, αλλά πολύ περισσότερο γνωστός για τις κρυπτικές αλληγορίες που εισήγαγε σε μυθολογικά θέματα, αγαπημένα στην ανθρωπιστική Αυλή των Δουκών της Φερράρα. Ο Ντόσσι υιοθέτησε εκκεντρικές παραμορφώσεις και αλλοιώσεις στις αναλογίες, κάνοντας τις μορφές του να μοιάζουν καρικατούρες ή ακόμη και πρωτόγονες. Ο ιστορικός τέχνης Σίντνεϊ Τζ. Φρίντμπεργκ (Sydney J. Freedberg) θεωρεί αυτό το χαρακτηριστικό ως την έκφραση της Αναγεννησιακής αισθητικής της sprezzatura, δηλ, της "προμελετημένης αμέλειας" ή "καλλιτεχνικής αμέλειας". Ο Ντόσσι είναι επίσης γνωστός για τις μη τυπικές επιλογές φωτεινών αποχρώσεων για τους μικρών διαστάσεων πίνακές του. Μερικά έργα του, όπως Η Εκδίωξη έχουν αποχρώσεις που δημιουργούν την εντύπωση του "τρεμοσβήματος", όπως συμβαίνει σε ορισμένα έργα του Κορρέτζο. Τα περισσότερα έργα του έχουν χριστιανική ή αρχαιοελληνική θεματολογία και για τη δημιουργία τους ο καλλιτέχνης χρησιμοποίησε ελαιοχρώματα.
Η εικόνα Ο Αινείας στα Ηλύσια Πεδία αποτελούσε τμήμα της "αλαβάστρινης αίθουσας" του Αλφόνσο Α' του κάστρου των Έστε, η οποία ήταν διακοσμημένη με εικόνες από τα "Bacchanalia" (τελετές ανάλογες με τα Διονύσια της αρχαίας Ελλάδας) και ερωτικές σκηνές, όπως Το πανηγύρι των θεών του Τζοβάννι Μπελλίνι και τη Λατρεία της Αφροδίτης του Τιτσιάνο. Οι απεικονίσεις στις ζωφόρους βασίζονται στην Αινειάδα, η σκηνή που απεικόνισε ο Ντόσσο αναφέρεται στο Βιβλίο 6, στίχ. 635 - 709, ενώ ο Αινείας οδηγείται πάνω στη γέφυρα προς τα Ηλύσια Πεδία (υπενθυμίζεται ότι αυτά αποτελούσαν τμήμα του Άδη) από την Κυμαία Σίβυλλα. Ο Ορφέας με τη λύρα του πλανάται αέρινα στο δάσος, ενώ στο υπόβαθρο εμφανίζονται τα φαντάσματα των αλόγων των νεκρών πολεμιστών.
Αγκαστίνα
Η Αγκαστίνα είναι κοινότητα της επαρχίας Αμμοχώστου στην Κύπρο. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το χωριό δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Το έδαφος της κοινότητας ανήκει εκ του νόμου (de jure) στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ εκ των πραγμάτων (de facto) ανήκει στο μη αναγνωρισμένο κράτος της αυτοαποκαλούμενη Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου που το αποκαλεί Ασλανκόι.
Πληθυσμός
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο έως το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή στο χωριό από την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού το έδαφος του δεν ελέγχεται από αυτήν.
Πηγές
Κατηγορία:Κοινότητες της Επαρχίας Αμμοχώστου
Σαρσέλα
Ονοματολογία
Η επιστημονική ονομασία του γένους, Spatula, προέρχεται από τον βενετικό όρο spatοla που, ωστόσο, έχει ελληνική ρίζα από τη λέξη σπαθίς «μικρή σπάθη, μικρό σπαθί». Η μεταγενέστερη -και σημερινή- σημασία της λέξης ήταν μικρό εργαλείο από έλασμα, εφοδιασμένο με λαβή, με το οποίο ανακινούνται πολτώδη υλικά. Η λέξη -κανονικά- θα έπρεπε να αναφέρεται στο σχήμα του ράμφους του πτηνού, ωστόσο, αυτό δεν είναι άμεσα εμφανές και τού έχει αποδοθεί αναγκαστικά, λόγω της συγγένειας με το είδος Anas (Spatula) clypeata, του οποίου το ράμφος έχει, όντως, έντονα σπατουλοειδές σχήμα (βλ. Συστηματική ταξινομική).
Ο λατινικός όρος querquedula στην επιστημονική ονομασία του είδους είναι νεολογισμός, προϊόν ονοματοποιίας με βάση τα «σκληρά», κροταλιστά λαρυγγικά φωνήματα του αρσενικού (querk, kark), έτσι τουλάχιστον όπως μπορούν να καταγραφούν -ακόμη και με εντελώς υποκειμενικό τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι, πρακτικά, δεν μπορεί να υπάρξει κατάλληλη απόδοση του όρου querquedula στα ελληνικά.
Η αγγλική λαϊκή ονομασία του πτηνού, garganey, προέρχεται από τον ιταλικό όρο gargenei < garganello < gargala «τραχειακή αρτηρία» < (συνεκδ). garg, λαρυγγικός ήχος, προϊόν ονοματοποιίας. Η χρήση της από τον 17ο αιώνα, οφείλει την προέλευσή της στον Conrad Gesner που χρησιμοποιεί την ιταλική ονομασία στον τρίτο τόμο των Historiae animalium, του 1555. Επίσης, καταγράφεται και στον Aldrovandus (1599).
Η ελληνική λαϊκή ονομασία σαρσέλα έχει άγνωστη προέλευση.
Συστηματική ταξινομική
Η συστηματική ταξινομική του taxon είναι προβληματική σε επίπεδο γένους. Το είδος περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Λινναίο, υπό την ονομασία Anas Querquedula (Ευρώπη, 1758). Το 1822, ο Γερμανός φυσιοδίφης Φ. Μπουά (Friedrich Boie 1789-1870) το μετέφερε στο σημερινό του γένος. Κατόπιν επανήλθε στο γένος Anas μέχρι πρόσφατα, που προτάθηκε η μεταφορά του, πάλι, στο γένος Spatula, με τη νέα ταξινομική να ακολουθείται από πολύ σημαντικούς ταξινομικούς φορείς, όπως οι Howard & Moore (4th ed.), Avibase, HBW, IUCN κ.α. Ωστόσο, άλλες αυθεντίες όπως οι ITIS, IOC, AOU (7th ed.) δεν έχουν αποδεχθεί αυτή την αλλαγή, τουλάχιστον ακόμη.
Υβρίδια
Η σαρσέλα σχηματίζει υβρίδια με πολλές άλλες αγριόπαπιες, όπως: Spatula querquedula x Mareca strepera (καπακλής), Spatula [clypeata (χουλιαρόπαπια) x querquedula], Aix sponsa x Spatula querquedula, Mareca penelope (σφυριχτάρι) x Spatula querquedula, Anas crecca (κιρκίρι) x Spatula querquedula, Anas platyrhynchos (πρασινοκέφαλη) x Spatula querquedula, Anas acuta (σουβλόπαπια) x Spatula querquedula, Spatula querquedula x Aythya ferina (γκισάρι), κ.α.
Γεωγραφική εξάπλωση
Στην Ευρώπη, απαντά σε όλη σχεδόν την ήπειρο ως καλοκαιρινός αναπαραγόμενος επισκέπτης, αλλά οι πληθυσμοί του είναι συμπαγείς μόνο στα ανατολικά. Στην υπόλοιπη ήπειρο υπάρχουν πολλοί, αλλά διάσπαρτοι θύλακες αναπαραγωγής, κυρίως στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Κάτω Χώρες, τη Γερμανία, τη Δανία και την Πολωνία. Βορειότερα, υπάρχουν συμπαγείς πληθυσμοί στη Φινλανδία, ενώ από το γεωγραφικό μήκος των Βαλτικών Χωρών και ανατολικότερα, οι πληθυσμοί γίνονται ολοένα και πιο συμπαγείς.
Στην Αφρική απαντά αποκλειστικά ως διαχειμάζον είδος, κυρίως στις χώρες παράλληλα του Νείλου, φθάνοντας νότια μέχρι τη Ζάμπια. Επίσης, σε μεγάλη, εκτεταμένη ζώνη που αρχίζει από τις ακτές του Ατλαντικού, στο ύψος της Σενεγάλης και δυτικότερα μέσω των χωρών βορείως του ισημερινού, μέχρι ανατολικά στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Η Ασία είναι πολύ σημαντική επικράτεια καλοκαιρινού φωλιάσματος, σε μιαν ευρεία ζώνη που αρχίζει από τη Ρωσία και τις ακτές του Ευξείνου Πόντου στα δυτικά και, διά μέσου όλης της σιβηρικής περιοχής νότια της τάιγκα, φθάνει μέχρι την Α. Ρωσία, την Καμτσάτκα και την Ιαπωνία, στα ανατολικά. Νότια, το είδος φθάνει πολύ χαμηλά, από τις Μαλδίβες και τη Σρι Λάνκα, μέχρι την Ινδονησία, τις Φιλιππίνες και τη Νέα Γουινέα ως χειμερινός επισκέπτης.
Μεταναστευτική συμπεριφορά
Η σαρσέλα απαντά ως πλήρως μεταναστευτικό είδος στις επικράτειες όπου κατανέμεται που σημαίνει ότι, είτε είναι  καλοκαιρινό αναπαραγόμενο, είτε διαχειμάζον πτηνό, ανάλογα με την περιοχή. Μεταναστεύει σε ευρύ μέτωπο, με τη φθινοπωρινή αποδημία να αρχίζει στα τέλη Ιουλίου και να κορυφώνεται τον Αύγουστο ή αρχές Σεπτεμβρίου προς τη Ν. Ευρώπη και την Αίγυπτο, με τα πουλιά να συνεχίζουν νοτιότερα και να καταφθάνουν στην Α. και Δ. Αφρική στις αρχές Σεπτεμβρίου και τον Οκτώβριο. Όταν οι πληθυσμοί αφιχθούν στην Αφρική μετακινούνται ανάλογα με τις εποχικές πλημμύρες, με κεντρικό σημείο αναφοράς, την πορεία των ποταμών καθώς ο χειμώνας εξελίσσεται.
Η εαρινή μετανάστευση ξεκινά τον Φεβρουάριο, με τα πουλιά να αρχίζουν να καταφθάνουν στις περιοχές αναπαραγωγής από τα μέσα Μαρτίου έως τις αρχές Μαΐου. Αναζητούν την τροφή τους τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας, όσο και της νύκτας και, όταν μεταναστεύουν, συχνά ταξιδεύουν τη νύκτα και αναπαύονται σε ανοικτά νερά κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στην περιοχή των Αλτάι απαντούν μεχρι τα 1.450 μ.,
Τυχαίοι, περιπλανώμενοι επισκέπτες έχουν αναφερθεί από τις Φερόες και την Ισλανδία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και τη Νήσο των Χριστουγέννων.
Στην Ελλάδα, η σαρσέλα απαντά είτε ως καλοκαιρινός αναπαραγόμενος είτε ως διαβατικός επισκέπτης, κατά τη μετανάστευση των βόρειων ευρωπαϊκών πληθυσμών προς την Αφρική. Γενικά, θεωρείται ανεπαρκώς γνωστό (K, Insufficiently Known) (βλ. και Κατάσταση στην Ελλάδα). Από την Κρήτη αναφέρεται ως αρκετά κοινός, διαβατικός και καλοκαιρινός επισκέπτης, ενώ από την Κύπρο αναφέρεται ως κοινός διαβατικός μετανάστης.
Αναπαραγωγική περίοδος
Κατά την περίοδο αναπαραγωγής, η σαρσέλα συχνάζει σε μικρές, ρηχές μικρές λίμνες και σε μεγάλες λίμνες με άφθονη επιπλέουσα, αναδυόμενη και περιφερική βλάστηση που, όμως, δεν είναι ούτε πολύ υψηλή, ούτε πολύ πυκνή (π.χ. με καλαμιές Typha spp. ), σε περιβάλλοντα όπου κυριαρχεί το γρασίδι, όπως βαλτώδη λιβάδια, πλημμυρισμένα χωράφια και ρηχά τέλματα γλυκού νερού.
Μη αναπαραγωγική περίοδος
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το είδος δείχνει προτίμηση στις μεγάλες λίμνες γλυκού νερού ή -περιστασιακά υφάλμυρες- και, πάλι, με άφθονη επιπλέουσα, αναδυόμενη και περιφερική βλάστηση. Επίσης, σε ρηχές πλημμυρισμένες πεδιάδες, ρηχά φράγματα, νερόλακκους και λιμνάζοντα νερά αποχετεύσεων (στη Νότια Αφρική). Κατά τη μετανάστευση συχνάζει, επίσης, σε παράκτιες αλυκές και λιμνοθάλασσες, ενώ μπορεί να αναπαύεται την ημέρα στα θαλάσσια παράκτια ύδατα.
Στην Ελλάδα, η σαρσέλα απαντά από τον Μάρτιο μέχρι τον Οκτώβριο, περίπου Φωλιάζει σε ευτροφικούς-μεσοτροφικούς υγρότοπους, με συνήθως ρηχά, γλυκά νερά και πυκνή βλάστηση, σπανιότερα δε σε λιμνοθάλασσες. Κατά τη μετανάστευση απαντάται σε όλους σχεδόν τους τύπους υγρότοπων, κυρίωςόμως σε παράκτιους. Μεγάλα κοπάδια μεταναστεύουν επίσης κατά μήκος των θαλάσσιων ακτών (σε κλειστούς, ρηχούς κόλπους κ.α.), συχνά δε στα ανοικτά, όπου περνούν απαρατήρητα (βλ. και Κατάσταση στην Ελλάδα).
Μορφολογία
thumb|right|350px thumb|right|350px|Ενήλικη αρσενική (πάνω στο αναπαραγωγικό πτέρωμα) και θηλυκή σαρσέλα Όπως όλες οι αγριόπαπιες, η σαρσέλα εμφανίζει έντονο φυλετικό διμορφισμό με το αναπαραγόμενο αρσενικό (drake) να είναι εντελώς διαφορετικό σε εμφάνιση από το θηλυκό (duck). Επίσης είναι λίγο μεγαλύτερο και βαρύτερο.