cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Γιαν Γιουστ
Ο Γιαν Γιουστ (φλαμανδικά: Jan Joest, αναφέρεται επίσης και ως Jan Joest van Kalkar ή Jan Joest van Calcar (μεταξύ 1450 και 1460 – 1519), ήταν Ολλανδός ζωγράφος είτε από το Βέζελ είτε από το Κάλκαρ (και οι δύο πόλεις σήμερα ανήκουν στη βόρεια Ρηνανία - Βεστφαλία, Γερμανία) γνωστός για τους θρησκευτικού περιεχομένου πίνακές του.
Βίος
Ο Γιουστ ήταν πρακτικά άγνωστος μέχρι το 1874, όταν ο Πρωτοσύγγελος Βολφφ και ο Δρ. Άιζεμαν κατάφεραν να τον ταυτοποιήσουν, βασιζόμενοι σε έγγραφα που ανακάλυψαν στο αρχείο του ναού.
Ελάχιστα είναι γνωστά για τον βίο του καλλιτέχνη. Φαίνεται πιθανότερο να γεννήθηκε στο Βίζερ (Wieser) και όχι στο Κάλκαρ. Πατέρας του ήταν ο Χάινριχ Γιουστ και μητέρα του η Καταρίνα Μπέχερτ (Katharina Baegert), αδελφή του ζωγράφου Ντίρικ Μπέχερτ, με τον οποίο και μαθήτευσε ο νεαρός Γιαν. Η σημαντικότερή του εργασία είναι οι σκηνές από τη ζωή του Ιησού, που δημιούργησε κατά την περίοδο 1505 με 1508 υπό μορφή πολυπτύχου στην Αγία Τράπεζα του ναού του Αγίου Νικολάου στο Κάλκαρ. Χρησιμοποιώντας έγγραφα που βρήκε στο Κάλκαρ, ο Βόλφφ ανακάλυψε ότι το 1518 ο Γιουστ βρισκόταν στην Κολωνία εργαζόμενος για την οικογένεια Χάκενεχ (Hackeneg), πριν αναχωρήσει για την Ιταλία, όπου επισκέφθηκε τη Γένοβα και τη Νάπολι.
Όταν επέστρεψε από την Ιταλία, ο Γιουστ εγκαταστάθηκε στο Χάαρλεμ. Κατά πάσα πιθανότητα είναι το ίδιο πρόσωπο που καταγράφεται ως "Jan Joesten van Hillegom" στη Συντεχνία του Αγίου Λουκά του Χάαρλεμ το 1502 και δημιούργησε τον πίνακα με τους Αγίους Βίλλιμπρορντ και Μπάβο για λογαριασμό της μονής Έχμοντ (Egmont). Η τελευταία έκδοση του έργου του Άντριεν φαν ντερ Βίλλινγκεν (Adriaen van der Willingen) σχετικά με τους ζωγράφους του Χάαρλεμ αναφέρει την ταφή ενός ζωγράφου με το όνομα "Jan Joosten" το 1519.
Δυο από τους μαθητές του Γιουστ ήταν ο Μπάρτελ Μπρούιν ο Πρεσβύτερος (Barthel Bruyn the Elder), κουνιάδος του και ο Γιόος φαν Κλέφε.
Έργο
Ο Γιουστ συγκρίθηκε με τον Χέραρντ Ντάβιντ και τον Χανς Μέμλινγκ ως προς την τεχνοτροπία του, αλλά πιο σωστά μάλλον ανήκει στη σχολή του Γιαν φαν Σκόρελ. Ένα από τα χαρακτηριστικά της εργασίας του Γιουστ είναι η διαφάνεια των χρωματισμών του και η ευαίσθητη και εκλεπτυσμένη απόδοση των προσώπων στις μορφές του. Είκοσι από τις πτέρυγες του πολυπτύχου που υπάρχει στον ναό του Κάλκαρ είναι δημιουργημένες από αυτόν. Η εργασία της Αγίας Τράπεζας σε αυτό τον ναό είναι συλλογική τόσο από ζωγράφους όσο και από ξυλογράφους, έχει διαστάσεις 6 μέτρων σε ύψος επί 4 μέτρα σε πλάτος και χρειάστηκαν 20 χρόνια για να ολοκληρωθεί. . Άλλες εργασίες που αποδίδονται στον Γιουστ βρίσκονται στο Βέζελ και στο Ρέες της Γερμανίας και ο πίνακας "ο Θάνατος της Παρθένου" στο Μόναχο.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ολλανδοί ζωγράφοι
Audi 200
Το Audi 200 ήταν ένα μεσαίο πολυτελές αυτοκίνητο της κατηγορίας Ε, που παρήχθη από τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία Audi (ελληνικά: Άουντι), από τον Οκτώβριο του 1979 έως τον Ιούλιο του 1991. Πρακτικώς, το 200 ήταν μια πληρέστερα εξοπλισμένη έκδοση του Audi 100, που ανήκε επίσης στην κατηγορία E, με ορισμένες αλλαγές στην εμφάνιση και στα μηχανικά μέρη. Επίσης, η δεύτερη γενιά του 200, που εισήχθη τον Ιούνιο του 1983, αποτέλεσε τη βάση και για το ακόμα μεγαλύτερο και πολυτελέστερο Audi V8 που ήταν το πρώτο, χρονολογικά, μοντέλο της Audi στην κατηγορία των μεγάλων πολυτελών σεντάν αυτοκινήτων, που είναι γνωστή ως κατηγορία F. Για την ιστορία, το Audi V8 παρήχθη από τον Οκτώβριο του 1988 έως τον Νοέμβριο του 1993 και μάλιστα αρχικά επρόκειτο να ονομαστεί Audi 300, ενώ μοιραζόταν τα περισσότερα εξαρτήματα με το Audi 200.
Κινητήρες
Το μοντέλο ήταν διαθέσιμο με δύο πεντακύλινδρους σε σειρά (Ι5) κινητήρες βενζίνης, που ήταν ένας 2.1 λίτρων με ισχύ 136 ίππους, στην έκδοση 200 «5Ε», και ένας 2.2 λίτρων τούρμπο με ισχύ 170 ίππους, στην έκδοση 200 «5Τ» (όπου το Τ σήμαινε turbo, ενώ και στις δύο εκδόσεις το 5 υποδήλωνε την ύπαρξη 5-κύλινδρου κινητήρα). Η έκδοση με τον ισχυρότερο κινητήρα (κωδικός κινητήρα: WJ) διατέθηκε για πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο του 1980 και ειδικότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες η έκδοση αυτή κυκλοφόρησε ως Audi 5000 S Turbo.
Αρχικά είχε προβλεφθεί και μία έκδοση του 200 με έναν περιστροφικό κινητήρα Βάνκελ, και μάλιστα κατασκευάστηκαν μερικά μοντέλα προ-παραγωγής με αυτόν. Η ισχύς αυτού του κινητήρα ήταν επίσης 170 ίπποι και επρόκειτο να είναι το σπορ μοντέλο της παλέτας. Λόγω της δεύτερης συνεχόμενης πετρελαϊκής κρίσης, ωστόσο, που ξέσπασε το καλοκαίρι του 1979, ο κινητήρας Βάνκελ (Wankel), του οποίου το κυριότερο μειονέκτημα είναι παραδοσιακά η πολύ υψηλή κατανάλωσή του, βρέθηκε ξαφνικά εκτός τόπου και χρόνου σε έναν κόσμο που κυριολεκτικά αγωνιζόταν να εξοικονομήσει και την τελευταία σταγόνα καυσίμου. Ως αποτέλεσμα, θεωρήθηκε τότε ότι δεν είχε νόημα πλέον να λανσαριστεί και ότι, γενικώς σε βάθος χρόνου, δεν θα είχε κανένα μέλλον στην Audi και το σχετικό πρότζεκτ ακυρώθηκε οριστικά. Σήμερα, ένα από αυτά τα αντίτυπα βρίσκεται στο επίσημο μουσείο της Audi στο Ίνγκολστατ, Γερμανία.
Εξοπλισμός
thumb|left|Audi 200 Turbo του 1982.
Ο εξοπλισμός του Audi 200 πρώτης γενιάς, ήταν υπερπλήρης για τα δεδομένα της εποχής του, καθώς έφερε στάνταρ 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο ταχυτήτων, κεντρικό κλείδωμα, υδραυλική υποβοήθηση τιμονιού, ηλεκτρικά παράθυρα, προσκέφαλα στα μπροστινά και στα πίσω καθίσματα, ράδιοκασετόφωνο και σύστημα πλύσης των φανών με ψεκαστήρες. Προαιρετικά, με έξτρα χρέωση, ήταν διαθέσιμα: 3-τάχυτο αυτόματο κιβώτιο, δερμάτινο σαλόνι, κλιματισμός και σύστημα αντιμπλοκαρίσματος τροχών (ABS) από την Bosch. Αν και το φθηνότερο δίδυμο Audi 100 συνέχιζε να προσφέρεται σε διάφορες επιλογές εξοπλισμού (βασική έκδοση, L, GL, CS και CD), το Audi 200 είχε γενικά πληρέστερο εξοπλισμό ακόμα και από αυτόν της κορυφαίας έκδοσης Audi 100 CD.
Η παραγωγή του Audi 200 έκδοσης 5Τ με τον κινητήρα 2.2 λίτρων τούρμπο, έληξε τον Αύγουστο του 1982 και η παραγωγή του 2.1 λίτρων 5Ε έληξε τον Σεπτέμβριο του 1982. Το πρώτο Audi 200 κατασκευάστηκε μόνο ως σεντάν και δεν υπήρξε επίσημη εργοστασιακή έκδοση στέισον βάγκον (σε αντίθεση με την έκδοση 200 Avant στη δεύτερη γενιά), αν και υπήρξε μια σχετική μετατροπή, σε περιορισμένα αντίτυπα, από την εταιρεία Artz.
Δεύτερη γενιά (C3)
Για πρώτη φορά στο 200 ήταν διαθέσιμο το σύστημα τετρακίνησης quattro, ενώ στα μέσα του 1984 λανσαρίστηκε και η στέισον βάγκον έκδοση 200 Avant (ελληνικά : Άβαντ), συμπληρώνοντας το αρχικό σεντάν.
Ειδικότερα η δεύτερη γενιά του Audi 200 αποτέλεσε τη βάση και για το ακόμα μεγαλύτερο και πολυτελέστερο Audi V8, με το οποίο και μοιραζόταν κάποια εξαρτήματα. Για την ιστορία, το Audi V8 παρήχθη από τον Οκτώβριο του 1988 έως τον Νοέμβριο του 1993 και μάλιστα αρχικά επρόκειτο να ονομαστεί Audi 300, κατ' αντιστοιχία με τα 100 και 200.
Στις αρχές του 1988, τόσο το 200 όσο και το 100 έλαβαν μια ανανέωση, κυρίως στο σαλόνι τους.
Κινητήρες
thumb|left|Audi 200 C3 στο [[Πεκίνο, Κίνα.]]
Οι διαθέσιμοι κινητήρες ήταν και πάλι πεντακύλινδροι σε σειρά, όλοι βενζίνης, με χωρητικότητες 2.1 λίτρα και 2.3 λίτρα, με αποδόσεις από 136 έως 182 ίππους στην έκδοση 2.1 Turbo. Το 1983 μάλιστα, το Audi 200 2.1 Turbo χωρίς καταλύτη, ήταν ένα από τα ταχύτερα αυτοκίνητα παραγωγής παγκοσμίως, με επιτάχυνση 0 - 100 χλμ./ώρα σε 8,1 δευτερόλεπτα και τελική ταχύτητα 230 χλμ./ώρα.
Από τον Αύγουστο του 1984, εμφανίστηκε και μια έκδοση με κινητήρα 2.2 λίτρων, ο οποίος τον Αύγουστο του 1985 απέκτησε στάνταρ υπερτροφοδότηση. Τον Φεβρουάριο του 1989 εμφανίστηκε η ισχυρότερη έκδοση στην ιστορία του μοντέλου, γνωστή ως 2.2 20V Turbo quattro, με ισχύ 220 ίππους, επιτυγχάνοντας επιτάχυνση 0 - 100 χλμ./ώρα σε μόλις 6,6 δευτερόλεπτα και τελική ταχύτητα 245 χλμ./ώρα.
Το στάνταρ 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο συνδυαζόταν τόσο με τα μπροστοκίνητα όσο και με τα 4-κίνητα μοντέλα, ενώ το προαιρετικό 3-τάχυτο αυτόματο κιβώτιο ήταν διαθέσιμο μόνο σε συνδυασμό με τις μπροστοκίνητες εκδόσεις.
Τεχνικά στοιχεία
Αναλυτικά, τα μηχανικά σύνολα του Audi 200 δεύτερης γενιάς ήταν τα εξής:
Παραγωγή του Audi 200 20V
thumb|right|Audi 200 Turbo του 1985.
Η παραγωγή του Audi 200 έληξε τον Ιούλιο του 1991, λόγω της εισαγωγής της (ακόμα πολυτελέστερης από τα παλαιότερα 100) τέταρτης γενιάς του Audi 100, που μπήκε στην παραγωγή τον Δεκέμβριο του 1990. Άμεσος αντικαταστάτης δεν υπήρξε, αν και διάδοχο μοντέλο θεωρείται από πολλούς το Audi V8, το οποίο επίσης βασιζόταν στο 100/200.
Πορεία στους αγώνες
Μετά την κατάργηση του Group B το 1986, η Audi χρησιμοποίησε το 200 quattro στο Παγκόσμιο πρωτάθλημα ράλλυ. Το αυτοκίνητο ωστόσο δεν ήταν τόσο ανταγωνιστικό όσο τα προηγούμενα Quattro, ενώ η εργοστασιακή ομάδα συμμετείχε σε μόλις τέσσερις αγώνες και συγκεκριμένα στα Ράλι Μόντε Κάρλο, Σαφάρι, Ακρόπολις και των 1000 Λιμνών στη Φινλανδία. Παρόλα αυτά, οι εργοστασιακές συμμετοχές είχαν καλά αποτελέσματα, όπως η πρώτη θέση του Χάνου Μίκολα και η δεύτερη του Βάλτερ Ρερλ στο Ράλι Σαφάρι, η τρίτη θέση του Ρερλ στο Μόντε Κάρλο και η τρίτη θέση του Μίκολα στο Ακρόπολις. Την ίδια χρονιά, η Audi αποφάσισε να αποσυρθεί από τα ράλι, ενώ το 200 Quattro συνέχισε να χρησιμοποιείται και στο πρωτάθλημα του 1988 από ιδιώτες οδηγούς. thumb|right|Audi 200 Quattro Trans Am.
Μετά την απόσυρση από το παγκόσμιο πρωτάθλημα ράλι, η Audi στράφηκε στους αγώνες πίστας και συγκεκριμένα στο πρωτάθλημα Trans-Am στις ΗΠΑ. Εκεί αγωνίστηκε με το 200 quattro Trans-Am, το οποίο ήταν πρωτοποριακό για τα δεδομένα του πρωταθλήματος, με τετρακίνηση και πεντακύλινδρο κινητήρα turbo 2.1 λίτρων. Το 200 quattro Trans-Am οδήγησαν οι Γερμανοί Βάλτερ Ρερλ και Χανς-Γιοάχιμ Στούκ και ο Αμερικανός Χάρλεϊ Χέιγουντ. Ήδη από την αρχή του πρωταθλήματος είχε φανεί η δυναμική των Audi και έτσι οι τεχνικοί κανονισμοί άλλαζαν συνεχώς, ώστε να περιορίσουν τα αυτοκίνητα της Audi. Παρόλα αυτά η Audi πήρε συνολικά 8 νίκες σε 13 αγώνες, 4 με τον Στούκ και από 2 με τους Χέιγουντ και Ρερλ, κερδίζοντας το πρωτάθλημα κατασκευαστών, ενώ ο Χέιγουντ κατέκτησε το πρωτάθλημα οδηγών. Μετά την σεζόν του 1988, οι κανονισμοί του Trans-Am άλλαξαν. Συγκεκριμένα απαγορεύτηκε η χρήση τετρακίνησης, ενώ επιτρεπόταν η συμμετοχή στο πρωτάθλημα μόνο σε εγχώριους κατασκευαστές. Έτσι, η Audi άφησε το Trans-Am και στράφηκε στο πρωτάθλημα IMSA GTO.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
200 Κατηγορία:Γερμανικά αυτοκίνητα Κατηγορία:Αυτοκίνητα πολυτελείας Κατηγορία:Αυτοκίνητα ράλλυ
Πολιορκία της Γάζας
Ως πολιορκία της Γάζας (Σεπτέμβριος - Νοέμβριος 332 ΠΚΕ) αναφέρεται η πολιορκία και κατάληψη της πόλης της Γάζας, στη διάρκεια της εισβολής του μακεδονικού στρατού στην παλαιστινιακή Συρία, στο πλαίσιο της εκστρατείας του Μεγάλου Αλέξανδρου κατά της αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών.
Προς τη Γάζα
Ο Αλέξανδρος αποκαθιστώντας τη λειτουργία της Τύρου, συνέχισε ανεμπόδιστος την πορεία του προς την Αίγυπτο. Η τελευταία πόλη που βρισκόταν στον δρόμο του από τη Φοινίκη προς την Αίγυπτο ήταν η Γάζα, σημαντική πόλη της παλαιστινιακής Συρίας, η οποία χρησιμοποιείτο στο παρελθόν από τους Πέρσες ηγεμόνες για τον έλεγχο της σατραπείας της Αιγύπτου. Η πόλη ήταν η τελευταία πριν από την έρημο και απείχε από τη θάλασσα περίπου είκοσι στάδια. Διέθετε γενναίο φρούραρχο, τον ευνούχο Βάτι ο οποίος ήταν πιστός στον Μεγάλο Βασιλιά. Η πόλη περιβαλλόταν από έλος, ήταν μεγάλη, προσβάσιμη μόνο από παχύ στρώμα άμμου, χτισμένη σε ψηλή πρόσχωση και την προστάτευαν ισχυρά τείχη. Θεωρώντας ότι η πόλη του ήταν απόρθητη, ο διοικητής της είχε μαζέψει προμήθειες για μακροχρόνια πολιορκία, προσέλαβε Άραβες μισθοφόρους από τις γειτονικές περιοχές και αρνήθηκε να παραδώσει την πόλη.
Η πολιορκία
Κατά τον Αρριανό, η πρόσχωση πάνω στην οποία ήταν κτισμένη η πόλη ήταν τόσο ψηλή, ώστε οι αρχιμηχανικοί βεβαίωσαν τον Αλέξανδρο πως ήταν αδύνατη η προσβολή των τειχών. Ο Αλέξανδρος έδωσε τότε την εντολή να επιχωματωθεί ένα σημείο στο νότιο τμήμα του τείχους, εκεί που φαινόταν πιο αδύναμο. Ωστόσο υπάρχουν αντιφάσεις και ασάφειες στην ούτως ή άλλως σύντομη αφήγηση του Αρριανού, που έχει ερμηνευθεί διαφορετικά από ιστορικούς όπως ο Stark ή ο Bosworth. Ο τελευταίος θεωρεί πως δεν είναι δυνατόν να αναφέρεται ανάχωμα ύψους 75 μέτρων, όταν ο λόφος πάνω στον οποίο εδράζεται η Γάζα δεν υπερβαίνει τα 30 μ. . Επειδή είχε προηγηθεί κάποιο θεϊκό σημάδι και ο μάντης Αρίστανδρος του είπε ότι θα κινδύνευε η ζωή του, την ημέρα της επίθεσης ο Αλέξανδρος κρατήθηκε μακριά από τις βολές των υπερασπιστών. Όταν όμως οι Άραβες μισθοφόροι βγήκαν από τα τείχη, πυρπόλησαν τις μηχανές και απώθησαν τους Μακεδόνες, έσπευσε με τους υπασπιστές και απέτρεψε την υποχώρηση. Τότε τραυματίστηκε σοβαρά από βέλος καταπέλτη, που διαπέρασε την ασπίδα και τον θώρακά του.
Στο μεταξύ τα πλοία έφεραν στον Αλέξανδρο τις μηχανές που είχαν χρησιμοποιηθεί στην εκπόρθηση της Τύρου. Τις μηχανές αυτές οι πολιορκητές ανέβασαν στο ανάχωμα, το οποίο επεκτάθηκε κι άλλο γύρω από την πόλη, και άρχισαν να κατεδαφίζουν τα τείχη. Επίσης, μηχανικοί υπέσκαπταν με υπονόμους τα θεμέλια του τείχους. Μετά από τέσσερα επιθετικά κύματα, τα τείχη είχαν υποστεί μεγάλα φθορές και οι πολιορκημένοι είχαν σημαντικές απώλειες. Τότε άρχισε συναγωνισμός μεταξύ των Μακεδόνων για το ποιος θα ανεβεί πρώτος στο τείχος, χρησιμοποιώντας κλίμακες (σκάλες). Πρώτος πάτησε στα τείχη της Γάζας ο εταίρος Νεοπτόλεμος, από το γένος των Αιακιδών, τον οποίο ο Αλέξανδρος αργότερα, για να τον τιμήσει, ζήτησε να τον ζωγραφίσει έφιππο ο Απελλής. Τον Νεοπτόλεμο ακολούθησαν κι άλλοι Μακεδόνες, μερικοί από τους οποίους άρχισαν να ανοίγουν τις πύλες. Οι υπερασπιστές της Γάζας δεν εγκατέλειψαν τον αγώνα, έως ότου σκοτώθηκαν όλοι. Στη συνέχεια ο Αλέξανδρος πούλησε τα γυναικόπαιδα για δούλους, μετέφερε γειτονικούς πληθυσμούς για να την κατοικήσουν και τη χρησιμοποίησε ως φρούριο. Ο Κούρτιος παραδίδει ότι εδώ ο Αλέξανδρος, αντίθετα προς τη γενικότερη συμπεριφορά του, ατίμασε τον Βάτι, σέρνοντάς τον πίσω από το άρμα του, όπως ο Αχιλλέας τον Έκτορα. Ωστόσο, λόγω της μη αναφοράς του επεισοδίου από τον Αρριανό αλλά και της έλλειψης εμπιστοσύνης σε αυτά που παραδίδει ο Κούρτιος, η πληροφορία αυτή από άλλους ιστορικούς έχει απορριφθεί, ενώ άλλοι τη δέχονται. Ενδεικτικά, ο A. Bosworth υποστηρίζει πως το επεισόδιο αναφερόταν στην εξιστόρηση του Ηγησία από τη Μαγνησία και ίσως και του Κλειτάρχου, και γι αυτό είναι αρκετά πιθανό.
Συνέπειες
Δύο μήνες καθυστέρησε τον Αλέξανδρο η πολιορκία της Γάζας. Κατά τον ιστορικό P. Green, η συνολική εκστρατεία στη Φοινίκη κόστισε στον Αλέξανδρο σημαντικές απώλειες, πολύ περισσότερες από αυτές που αναφέρει η μακεδονική προπαγάνδα (μόνο 400 νεκροί για την Τύρο), κάτι που αποδεικνύεται από το γεγονός ότι μετά την πολιορκία έστειλε στη Μακεδονία τoν Αμύντα για νέα στρατολόγηση, πληροφορία που στηρίζεται τόσο από τον Διόδωρο, όσο και από τον Κούρτιο. Κατά τον ιστορικό A. Bosworth, η παρατεταμένη πολιορκία και η καταστροφή της Γάζας ήταν αντίθετη σε οποιαδήποτε στρατηγική λογική και ο Αλέξανδρος την αποφάσισε, στα πλαίσια της θέλησής του να υπερνικά μεγάλες προκλήσεις, απλώς και μόνο επειδή η πόλη θεωρούνταν απόρθητη.
Νήσος Κίτσενερ
μικρογραφία|Σε πρώτο πλάνο η νήσος Κίτσενερ και πίσω της η Ελεφαντίνη Η Νήσος Κίτσενερ (αραβικά : جزيرة النباتات, Γκεζιρέτ αλ Ναμπατάτ, νησί των φυτών), είναι νησί του ποταμού Νείλου στην Αίγυπτο. Επεκτείνει κάτω από τον πρώτο καταρράκτη σε μήκος 650 μέτρων στην κατεύθυνση νοτιοδυτικά-βορειοανατολικά και με πλάτος μέχρι 115 μέτρα δυτικά από το μεγαλύτερο νησί του Νείλου Ελεφαντίνη και την πόλη του Ασουάν, κοντά στην ανατολική όχθη του Νείλου. Έχει έκταση 6,5 εκτάρια και είναι εξολοκλήρου σε όλη του τη επιφάνεια ο Βοτανικός Κήπος της πόλης του Ασουάν.
Μπρετίσλαφ Β΄ της Βοημίας
Ο Μπρετίσλαφ Β΄, τσεχ. Břetislav II. (π. 1060 - 22 Δεκεμβρίου 1100) από τον Οίκο των Πρεμυσλιδών ήταν δούκας της Βοημίας (1092-1100), μεγάλος εχθρός τού παγανισμού.
Νήσος Κίτσενερ
Ιστορία
Το νησί δόθηκε το 1899 στον Λόρδο Οράτιο Χέρμπερτ Κίτσενερ για τις υπηρεσίες του στη Αιγυπτιακή κυβέρνηση. Ο Κίτσενερ διορίσθηκε διοικητής του αιγυπτιακού στρατού τη περίοδο 1892-1899, και ο πρώτος Γενικός Κυβερνήτης του αγγλοαιγυπτιακού Σουδάν το 1899 και αργότερα πρώτος κόμης του Χαρτούμ. Του δόθηκε το νησί το 1899 για τις υπηρεσίες του στην καταστολή της εξέγερσης του Μαχντί στο Σουδάν μετά την Μάχη του Ομντουρμάν. Ήταν στη κατοχή του μέχρι το θάνατό του τον Ιούνιο του 1916.
Μπρετίσλαφ Β΄ της Βοημίας
Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος τού Βρατσλάου Β΄ δούκα της Βοημίας και της Αδελαΐδας των Άρπαντ, κόρης τού Ανδρέα Α΄ της Ουγγαρίας.
Διαδέχθηκε τον θείο του Κορράδο Α΄ και εργάστηκε για την καταστροφή τού παλαιού Σλαβικού πολιτισμού. Το 1097 εκτόπισε τούς Σλαβόνους μοναχούς της μονής στο Σαζάβα, που είχε ιδρυθεί το 1033 από τον Προκόπιο. Επίσης θέλησε να παύσει στη διαδοχή την αρχή της εκλογής και να την αντικαταστήσει με την αρχή τού πρεσβύτερου, όπως την είχε σκεφτεί ο πάππος του Μπρετίσλαφ Α΄: ο μεγαλύτερος σε ηλικία πρίγκιπας τού Οίκου θα κατείχε τη Βοημία ως ηγεμόνας επί όλης της επικράτειας και οι οι νεαρότεροι σε ηλικία θα κυβερνούσαν σε περιοχές της Μοραβίας. Αυτό ωφέλησε τον δευτερότοκο αδελφό του Μποζιβόι Β΄, που τον περιέβαλε με το δουκάτο τού Μπρνο το 1097, αφήνοντας έτσι τους γιους τού Κορράδου Α΄ (που πιο πριν ήταν δούκας του Μπρνο) από τη διαδοχή εκεί.
Νήσος Κίτσενερ
Ιστορία
Ο Κίτσενερ φύτεψε στο νησί πολλά εξωτικά λουλούδια, δέντρα και άλλα φυτά από την Ασία και την Αφρική και έθεσε τη βάση του σημερινού Βοτανικού κήπου. Το νησί αργότερα πέρασε στην ιδιοκτησία της αιγυπτιακής κυβέρνησης, η οποία δημιούργησε ένα βιολογικό σταθμό έρευνας σε αυτό. Σήμερα το νησί Κίτσενερ είναι ένας δημοφιλής προορισμός για τους τουρίστες και ντόπιους.
Περιγραφή
Το νησί είναι σπίτι σε τροπικά και υποτροπικά φυτά της Αφρικής και της Ασίας, τα οποία φυτεύτηκαν εδώ. Αυτά περιλαμβάνουν τα δέντρα μαόνι, αρτόδεντρο, μοσχοκάρυδο, δέντρα τρομπέτα, μάνγκο και Sycamore Συκιές, μπουκαμβίλιες, δενδρομολόχα, πικροδάφνες, ιβίσκους και Αλεξανδριανά. Η βλάστηση αποτελεί τον ιδανικό χώρο φωλιάσματος για πολλά είδη πουλιών.
Μπρετίσλαφ Β΄ της Βοημίας
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1094 τη Λούιτγκαρτ τού Γουίνντμπερκ (Λουκάρτα τού Μπόγκεν) και είχε τέκνο:
Παραπομπές
Κατηγορία:Οίκος των Πρεμυσλιδών
Βυζαντινά τείχη της Θεσσαλονίκης
Τα βυζαντινά τείχη της Θεσσαλονίκης έχουν σήμερα μήκος περίπου 4 χιλιόμετρα, αλλά η αρχική περίμετρος που κάλυπταν ήταν 8 χιλιόμετρα και το ύψος τους ήταν 10-12 μέτρα. Το τείχος για πολλούς αιώνες περιέβαλλε την πόλη, περιλαμβάνοντας στη νοτιοδυτική πλευρά προς τον Θερμαϊκό κόλπο παραθαλάσσια τείχη, τα οποία όμως σήμερα δεν υπάρχουν. Στη βορειοανατολική πλευρά ανεβαίνει προς τα υψώματα, περιλαμβάνοντας ακρόπολη, μέσα στην οποία βρίσκεται και το αμυντικό σύμπλεγμα του Επταπυργίου. μικρογραφία|Ο [[Πύργος του Κλαυδιανού]] μικρογραφία|Βυζαντινά επάλληλα πλίνθινα τόξα (9ος-10ος αιώνας μ.Χ.), [[Δυτικό Τείχος, οδός Κλαυδιανού, Θεσσαλονίκη]] Στο δυτικό και ανατολικό τείχος υπάρχουν τριγωνικοί πρόβολοι, ενώ στα πιο ψηλά σημεία και ιδίως στο τμήμα που χωρίζει την ακρόπολη από την πόλη υπάρχουν ορθογώνιοι πύργοι. Το χτίσιμο τους περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες σειρές τούβλων και πετρωμάτων διακοσμημένες με χριστιανικά (σταυρούς) και αρχαιοελληνικά σύμβολα (απεικονίσεις του Ήλιου, ρόμβους). Επίσης, στο δυτικό τμήμα, στην οδό Κλαυδιανού υπάρχουν πολλά επάλληλα πλίνθινα τόξα. Στα τείχη υπάρχουν σήμερα περίπου 50 πύργοι. Μεταξύ αυτών οι κυριότεροι, βυζαντινής περιόδου, είναι: στα δυτικά ο Πύργος του Κλαυδιανού, στα νότια ο Πύργος του Αναγλύφου, στα ανατολικά ο Πύργος του Ορμίσδα (5ος μ.Χ. αιώνας) και στα βόρεια τείχη ο Πύργος του Ανδρόνικου Λαπαρδά και ο Πύργος του Μανουήλ Παλαιολόγου. Επίσης, κατά την οθωμανική περίοδο κατασκευάζονται κυλινδρικού σχήματος πύργοι όπως στο νοτιοανατολικό άκρο ο Λευκός Πύργος και στο βορειοανατολικό άκρο ο Πύργος της Αλύσεως ή Πύργος του Τριγωνίου (15ος αι.) και στο νοτιοδυτικό άκρο των τειχών στο Φρούριο Βαρδαρίου ο πολυγωνικός Πύργος του Τοπ Χανέ. Παρόμοιας τεχνοτροπίας είναι και τα βυζαντινά τείχη που σώζονται στην Κωνσταντινούπολη. Σήμερα αποτελούν ιδιαίτερο και αξιόλογο μνημείο της Θεσσαλονίκης καθώς και ένα εκ των τοποσήμων αυτής, ενώ έχουν χαρακτηριστεί επίσημα Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτισμικής Κληρονομιάς από την ΟΥΝΕΣΚΟ.
Ιστορία
thumb|250px|Ο [[Πύργος της Αλύσεως (Τριγωνίου), στην Άνω Πόλη.]] thumb|250px|Άποψη των βορειοδυτικών βυζαντινών τειχών στην περιοχή μεταξύ Βαρδάρη και [[Ναός Αγίων Αποστόλων Θεσσαλονίκης|Δώδεκα Αποστόλων.]] thumb|250px|Άποψη των βορειοανατολικών βυζαντινών τειχών thumb|250px|Τα βυζαντινά τείχη φωτισμένα τη νύχτα Η πρώτη οχύρωση της νεόκτιστης πόλης του Κασσάνδρου που έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωσή της ξεκινά από τον 3ο αιώνα π.Χ. Η ρωμαϊκή κατάκτηση (167 π.Χ.) που έφερε τη ρωμαϊκή ειρήνη έκανε τα τείχη περιττά, οπότε περί τα μέσα του 1ου π.χ. αιώνα ήταν ήδη ερειπωμένα.
Τον 3ο αιώνα μ. Χ. χτίσθηκαν οχυρώσεις για την προστασία της πόλης από τους Γότθους με υλικά από προηγούμενα οικοδομήματα. Με τις οχυρώσεις αυτές αποκρούσθηκαν δύο γοτθικές επιθέσεις, το 254 και το 268. Το ρωμαϊκό τείχος ήταν μονό, πλάτους 1,65 μ., με τετράγωνους πύργους. Ο κεντρικός δρόμος της πόλης (Λεωφόρος ή Μέση) εκτεινόταν από την Χρυσή Πύλη στα δυτικά (πλατεία Βαρδαρίου) ως την Κασσανδρεωτική Πύλη στα ανατολικά (βλ. και χάρτη). Το νότιο τείχος εκτεινόταν κατά τι νοτιότερα της σημερινής οδού Τσιμισκή.
Αναγέννηση
Η Αναγέννηση είναι μια περίοδος της Ευρωπαϊκής ιστορίας που σηματοδοτεί τη μετάβαση από το Μεσαίωνα στη νεωτερικότητα και καλύπτει το 15ο και το 16ο αιώνα και χαρακτηρίζεται από μια προσπάθεια αναβίωσης και υπέρβασης ιδεών και επιτευγμάτων της κλασικής αρχαιότητας. Συνέβη μετά την Κρίση του Ύστερου Μεσαίωνα και συνδέθηκε με μεγάλες κοινωνικές αλλαγές. Εκτός από την τυπική περιοδοποίηση οι υποστηρικτές μιας «μακράς Αναγέννησης» τοποθετούν την αρχή της στο 14ο και το τέλος της στο 17ο αιώνα. .
Η παραδοσιακή άποψη εστιάζει περισσότερο στις πρώιμες νεότερες πτυχές της Αναγέννησης και υποστηρίζει ότι ήταν μια ρήξη με το παρελθόν, αλλά πολλοί ιστορικοί σήμερα εστιάζουν περισσότερο στις μεσαιωνικές πτυχές της και υποστηρίζουν ότι ήταν μια επέκταση του Μεσαίωνα. Ωστόσο οι απαρχές της περιόδου –η πρώιμη Αναγέννηση του 15ου αιώνα και η Ιταλική Πρωτοαναγέννηση από περίπου το 1250 ή το 1300– συμπίπτουν σημαντικά με τον Ύστερο Μεσαίωνα, που χρονολογείται συμβατικά περ. 1250–1500, και ο ίδιος ο Μεσαίωνας ήταν μια μακρά περίοδος γεμάτη με σταδιακές αλλαγές, όπως η νεότερη εποχή και, ως μεταβατική περίοδος μεταξύ των δύο, η Αναγέννηση έχει στενές ομοιότητες και με τις δύο, ειδικά στην όψιμη της πρώτης και την πρώιμη υποπερίοδο της δεύτερης.
Βυζαντινά τείχη της Θεσσαλονίκης
Ιστορία
Στις αρχές του 4ου αιώνα περνούν από τη Θεσσαλονίκη ο Γαλέριος και ο Μέγας Κωνσταντίνος και ενισχύουν τα τείχη. Στο τέλος του 4ου αιώνα ανεγείρεται δεύτερο τείχος εξωτερικά του προηγουμένου με τριγωνικές προεξοχές. Το σήμερα ορατό τείχος χτίστηκε από το τέλος του 4ου ως τα μέσα του 5ου αιώνα, ενώ ένα επόμενο πρόγραμμα βελτίωσης υλοποιείται τον 7ο αιώνα επί Ηρακλείου προκειμένου να στηριχθεί η άμυνα της πόλης κατά των Αβάρων και των Σλάβων. Το 904 η πόλη καταλαμβάνεται από τους Σαρακηνούς με επίθεση από την πλευρά της θάλασσας, γεγονός που προκαλεί την ενίσχυση των θαλασσίων τειχών μετά την αποχώρηση των Σαρακηνών.
Αναγέννηση
Η διανοητική βάση της Αναγέννησης ήταν η εκδοχή της του ουμανισμού, που προήλθε από την έννοια της ρωμαϊκής humanitas και την εκ νέου ανακάλυψη της κλασικής ελληνικής φιλοσοφίας, όπως αυτή του Πρωταγόρα, που είπε ότι «ο άνθρωπος είναι το μέτρο όλων των πραγμάτων». Αυτή η νέα σκέψη εκδηλώθηκε στην τέχνη, την αρχιτεκτονική, την πολιτική, την επιστήμη και τη λογοτεχνία. Τα πρώτα παραδείγματα ήταν η ανάπτυξη της προοπτικής στην ελαιογραφία και η αναζωογόνηση της γνώσης κατασκευής σκυροδέματος. Αν και η εφεύρεση του μεταλλικού κινητού πιεστηρίου επιτάχυνε τη διάδοση των ιδεών από τον ύστερο 15ο αιώνα, οι αλλαγές της Αναγέννησης δεν ήταν ομοιόμορφες ανά την Ευρώπη: τα πρώτα ίχνη εμφανίζονται στην Ιταλία ήδη από τα τέλη του 13ου αιώνα, ιδιαίτερα με τα γραπτά του Δάντη και οι πίνακες του Τζιότο.
Βυζαντινά τείχη της Θεσσαλονίκης
Ιστορία
Σχετικά με αυτούς που έχτισαν διάφορα σημεία του τείχους μας πληροφορούν επιγραφές που έχουν βρεθεί κατά καιρούς. Η πρώτη αναφέρει ότι "τείχεσιν αρρήκτοις Ορμίσδας εξετέλεσε τήνδε πόλιν ... χείρας έχων καθαράς". Για το ποιος μπορεί να ήταν ο Ορμίσδας αυτής της επιγραφής οι απόψεις διΐστανται. Σύμφωνα με μία άποψη ήταν (πιθανώς περσικής καταγωγής) αρχηγός αποσπάσματος που βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη με τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α' γύρω στο 380, ενώ κατ' άλλη άποψη ήταν έπαρχος πραιτωρίων Ιλλυρικού και έχτισε το τείχος περί το 442/3.
Αναγέννηση
Ως πολιτιστικό κίνημα η Αναγέννηση περιλάμβανε την καινοτόμο άνθηση της λογοτεχνίας στα λατινικά και στις λαϊκές γλώσσες, ξεκινώντας με την αναβίωση της μάθησης του 14ου αιώνα με βάση τις κλασικές πηγές, που οι σύγχρονοί του απέδωσαν στον Πετράρχη, την ανάπτυξη της γραμμικής προοπτικής και άλλων τεχνικών απόδοσης μιας πιο φυσικής πραγματικότητας στη ζωγραφική και τη σταδιακή αλλά εκτεταμένη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Στην πολιτική η Αναγέννηση συνέβαλε στην ανάπτυξη των διπλωματικών διαδικασιών και συμβάσεων και στην επιστήμη σε μια αυξημένη εξάρτηση από την παρατήρηση και την επαγωγική λογική. Αν και η Αναγέννηση είδε επαναστάσεις σε πολλές πνευματικές και κοινωνικές επιστημονικές αναζητήσεις, καθώς και την εισαγωγή της σύγχρονης τραπεζικής και του τομέα της λογιστικής, είναι ίσως περισσότερο γνωστή για τις καλλιτεχνικές της εξελίξεις και τη συμβολή πολυμαθών όπως ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι και Μιχαήλ Άγγελος, που εμπνεύστηκε τον όρο «Αναγεννησιακός Ανθρωπος».
Βυζαντινά τείχη της Θεσσαλονίκης
Ιστορία
Άλλη επιγραφή κοντά στα τείχη της πλατείας Ελευθερίας μας ενημερώνει για τις εργασίες που έγιναν περί τις αρχές του 10ου αιώνα στα τείχη προς την πλευρά της θάλασσας. Αναφέρει συγκεκριμένα ότι "ανεκαινίσθη επί Λέοντος και Αλεξάνδρου των αυταδέλφων και αυτοκρατόρων και φιλοχρίστων ημών βασιλέων και επί Νικολάου του οικουμενικού ημών πατριάρχου - ανεκαινίσθη επί Λέοντος βασιλικού πρωτοσπαθαρίου και στρατηγού Θεσσαλονίκης του Χατζιλάκη, και επί Ιωάννου αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης του εντοπίου". Ο εν λόγω στρατηγός Λέων Χατζιλάκης αναφέρεται από τον Ιωάννη Καμινιάτη στο Χρονικό της Αλώσεως της Θεσσαλονίκης από τους Σαρακηνούς. Είχε αποσταλεί από τον αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ' τον Σοφό για να οργανώσει την άμυνα της πόλης εν όψει της επιδρομής των Σαρακηνών. Ο Χατζιλάκης προτίμησε να ακυρώσει το προηγούμενο σχέδιο άμυνας του πρωτοσπαθάριου Πετρωνά για δημιουργία υποθαλάσσιου φράγματος μπροστά από τα θαλάσσια τείχη και να στρέψει τις προσπάθειες στην ενίσχυση των αδύναμων και μικρού ύψους θαλασσίων τειχών, αλλά δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει το έργο έγκαιρα. Οι Σαρακηνοί μπήκαν στην πόλη την τρίτη μόλις ημέρα της πολιορκίας από την προβληματική πλευρά της θάλασσας. Στη συνέχεια έμειναν ένα δεκαήμερο για σφαγές και λεηλασίες κι έφυγαν με 22.000 αιχμαλώτους.
Η πόλη αλώθηκε επίσης το 1185 από τους Νορμανδούς της Σικελίας. Το χρονικό των γεγονότων που οδήγησαν στην πολιορκία και άλωση γράφτηκε από τον αρχιεπίσκοπο Ευστάθιο.
Το 1308 πολιόρκησαν τη Θεσσαλονίκη οι Καταλανοί μισθοφόροι χωρίς επιτυχία.
Μια επιγραφή υποδεικνύει ότι ένα τμήμα κοντά στην θάλασσα κοντά στον Λευκό Πύργο ξαναχτίστηκε το 1316: "Ανεκτίσθη εκ βάθρων τοδε [] του τείχους δια συνδρομής και συνεργίας του πανσεβάστου λογοθέτου του στρατιωτικού του Υαλέου, κεφαλατικεύοντος εν τήδε πόλει Θεσσαλονίκη κατά τον χρόνον ιδ΄ ινδικτιώνος του στωκδ΄ έτους".
Το 1355 μ.Χ. η αυτοκράτειρα Άννα Παλαιολογίνα επιδιόρθωσε ένα μέρος των τειχών δημιουργώντας δύο πύλες. Στην μία εξ αυτών υπάρχει η εξής επιγραφή: "Ανηγέρθη η παρούσα πύλη ορισμώ της κραταιάς και αγίας ημών κυρίας και Δεσποίνης κυράς Άννης της Παλαιολογίνης υπηρετήσαντος καστροφύλακος Ιωάννου Χαμαετού του κοιαίστορος τω στωξδ΄ έτει ινδικτιώνι θ΄. Η επιγραφή στην βόρεια πλευρά μας πληροφορεί ότι: Σθέν[ε]ι Μανουήλ του κρατίστου δεσπότου ήγειρε τον δε πύργον, αυτώ τειχίω Γεώργιος Δουξ Απόκαυκος εκ βάθρων. Σθένει Μανουήλ του Κρατίστου".
Το 1430 η πόλη αλώθηκε από τους Οθωμανούς, οι οποίοι επίσης συνέβαλαν στην συντήρηση και επέκταση των τειχών και έμειναν στη Θεσσαλονίκη ως το 1912.
Το 1874 κατεδαφίσθηκε το θαλάσσιο τείχος κι ένα μέρος του ανατολικού τείχους επειδή θεωρήθηκε ότι εμπόδιζαν την ανάπτυξη της πόλης. μικρογραφία|Η Πορτάρα (κύρια πύλη), Άγιοι Ανάργυροι, [[Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης|Άνω Πόλη]] μικρογραφία|Η Πορτάρα (μεγάλη πύλη), οδός Ακροπόλεως, [[Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης]] μικρογραφία|Πορτάρα στα τείχη, οδός Παλαμίδου (Μακεδονικό), [[Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης]] Σήμερα τα Βυζαντινά Τείχη υπάγονται στην Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης και αποτελούν Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά μνημεία της Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Κάστρα Νομού Θεσσαλονίκης Κατηγορία:Τείχη στην Ελλάδα Κατηγορία:Βυζαντινά κάστρα στην Ελλάδα
Αναγέννηση
Η Αναγέννηση έχει μια μακρά και πολύπλοκη ιστοριογραφία και, σύμφωνα με το γενικό σκεπτικισμό των διακριτών περιοδολογήσεων, υπήρξε μεγάλη συζήτηση μεταξύ των ιστορικών που αντιδρούσαν στην εξύμνηση της «Αναγέννησης» και μεμονωμένων πολιτιστικών ηρώων ως «ανδρών της Αναγέννησης» κατά το 19ο αιώνα, αμφισβητώντας τη χρησιμότητά της ως όρου και ως ιστορικής οριοθέτησης. Ορισμένοι παρατηρητές έχουν αμφισβητήσει αν η Αναγέννηση ήταν μια πολιτιστική «πρόοδος» από το Μεσαίωνα, θεωρώντας την αντίθετα ως μια περίοδο απαισιοδοξίας και νοσταλγίας για την κλασική αρχαιότητα, ενώ οι ιστορικοί της κοινωνίας και της οικονομίας έχουν αντίθετα εστιάσει στη συνέχεια μεταξύ των δύο εποχών, οι οποίες συνδέονται, όπως παρατήρησε ο Πανόφσκι, «με χίλιους δεσμούς».
Επισκόπηση
thumb|200px|Ο [[Ντεζιντέριους Έρασμος (1466 – 1536), Ολλανδός λόγιος, ουμανιστής και θεολόγος, που μετέφρασε εκ νέου την Καινή Διαθήκη στα λατινικά και τα ελληνικά, ασκώντας κριτική στην εξουσία του κλήρου και στη λατρεία ιερών λειψάνων, προετοιμάζοντας τη Μεταρρύθμιση στην Ευρώπη.]]Η Αναγέννηση ως πολιτιστικό κίνημα άσκησε έντονη επίδραση στην πνευματική ζωή της Ευρώπης κατά την πρώιμη Σύγχρονη Εποχή. Με εφαλτήριο την Ιταλία, και έχοντας εξαπλωθεί στο σύνολο της ηπείρου μέχρι το 16ο αιώνα, άφησε το σημάδι της στη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία, την τέχνη, την πολιτική, την επιστήμη, τη θρησκεία, και σε άλλες πτυχές της πνευματικής αναζήτησης. Οι λόγιοι της εποχής επιστράτευσαν την ουμανιστική μέθοδο μελέτης, επιδιώκοντας παράλληλα τον ρεαλισμό και το συναίσθημα στην τέχνη. Οι λόγιοι της εποχής αναζήτησαν στις βιβλιοθήκες των μοναστηριών, καθώς και στα εδάφη της καταρρέουσας Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τα λογοτεχνικά, ιστορικά και ρητορικά κείμενα της αρχαιότητας, συνήθως γραμμένα στα λατινικά ή τα αρχαία ελληνικά, πολλά από τα οποία είχαν πέσει στην αφάνεια. Ακριβώς αυτή η εστίαση στα λογοτεχνικά και ιστορικά κείμενα διαφοροποιεί τους λόγιους της Αναγέννησης από τους προγενέστερους του 12ου αιώνα, οι οποίοι έδωσαν περισσότερη προσοχή στα ελληνικά και αραβικά κείμενα που πραγματεύονταν τις φυσικές επιστήμες, τη φιλοσοφία και τα μαθηματικά. Οι ουμανιστές της Αναγέννησης δεν απέρριπταν το Χριστιανισμό, αντιθέτως, ορισμένα από τα σημαντικότερα έργα της εποχής αφιερώθηκαν σε αυτόν, ενώ η Εκκλησία χρηματοδότησε πολλά από αυτά. Εντούτοις, έλαβε χώρα μια λεπτή αλλαγή στον τρόπο που οι μορφωμένοι άνθρωποι προσέγγιζαν το θέμα της θρησκείας, κάτι που αντικατοπτρίστηκε σε πολλές εκφάνσεις της πνευματικής ζωής. thumb|left|200px|Πορτραίτο του [[Νικολό Μακιαβέλι|Νικολό Μακιαβέλλι (1469 - 1527), Ιταλού ιστορικού, φιλοσόφου, ουμανιστή και συγγραφέα, ο οποίος αποτελεί πρωτοπόρο της σύγχρονης πολιτικής επιστήμης]] Επιπροσθέτως, πολλά ελληνικά χριστιανικά συγγράμματα, ανάμεσα στα οποία και η Καινή Διαθήκη στα ελληνικά, ταξίδεψαν από το Βυζάντιο στη Δυτική Ευρώπη απασχολώντας τους λόγιους για πρώτη φορά μετά την όψιμη αρχαιότητα. Αυτή η στροφή προς τα ελληνικά χριστιανικά έργα, και κυρίως η μελέτη της Καινής Διαθήκης στην πρωτότυπή της γλώσσα, όπως προωθήθηκαν από τους ουμανιστές Λαυρέντιο Βάλλα και Έρασμο, άνοιξαν το δρόμο για την Προτεσταντική Μεταρρύθμιση.
Καλλιτέχνες όπως ο Μαζάτσο προσπάθησαν να απεικονίσουν την ανθρώπινη μορφή με ρεαλιστικό τρόπο, αναπτύσσοντας τεχνικές ώστε να αποδίδονται η προοπτική και το φως με φυσικό τρόπο. Πολιτικοί φιλόσοφοι, και ιδιαίτερα ο Νικολό Μακιαβέλλι, εστίασαν στη ρεαλιστική περιγραφή της πολιτικής ζωής, ώστε να γίνει κατανοητή δια μέσου της λογικής. Σημαντική συμβολή στον αναγεννησιακό ουμανισμό αποτέλεσε το κείμενο του Τζοβάννι Πίκο ντέλλα Μιράντολα με τίτλο «De hominis dignitate» («Λόγος περί της ανθρώπινης αξιοπρέπειας»), που απαρτίζεται από μία σειρά θέσεων για τη φιλοσοφία, τη φυσική σκέψη, την πίστη και τη μαγεία. Πέρα από τη μελέτη της κλασικής αρχαιότητας, οι συγγραφείς της Αναγέννησης υιοθέτησαν τη χρήση της καθομιλουμένης γλώσσας, κάτι που σε συνδυασμό με την εφεύρεση της τυπογραφίας, επέτρεψε σε ολοένα και περισσότερους ανθρώπους να έχουν πρόσβαση σε βιβλία, με πιο αξιοπρόσεκτη περίπτωση τη Βίβλο.
Συνοψίζοντας, η Αναγέννηση μπορεί να θεωρηθεί ως μια προσπάθεια διανοούμενων να μελετήσουν και να βελτιώσουν τα εγκόσμια, τόσο μέσα από την αναβίωση των ιδεολογιών της αρχαιότητας, όσο και διαμέσου καινοτόμων προσεγγίσεων στη Σκέψη. Ορισμένοι μελετητές, όπως ο Ρόντνεϋ Σταρκ, αποδίδουν λιγότερη σημασία στην Αναγέννηση εστιάζοντας στις καινοτομίες που εισήχθησαν στις ιταλικές πόλεις κράτη νωρίτερα, κατά την κορύφωση του Μεσαίωνα, οπότε και συνδυάστηκαν η λογοδοτική διακυβέρνηση, ο Χριστιανισμός και η γέννηση του καπιταλισμού. Αυτή η ανάλυση υποστηρίζει πως, την περίοδο που τα ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη (Γαλλία και Ισπανία) είχαν απολυταρχικές μοναρχίες, ενώ άλλα βρίσκονταν υπό την εξουσία της Εκκλησίας, οι ανεξάρτητες ιταλικές δημοκρατίες, πατώντας στις αρχές του καπιταλισμού που πρωτοεμφανίστηκαν σε μοναστηριακά κτήματα, δημιούργησαν μια εμπορική επανάσταση χωρίς προηγούμενο, η οποία προηγήθηκε και χρηματοδότησε την Αναγέννηση.
Προέλευση
thumb|250px|Η [[Φλωρεντία, πόλη στην Τοσκάνη της Ιταλίας, από όπου θεωρείται ευρέως πως εξαπλώθηκε το πολιτιστικό ρεύμα της Αναγέννησης.]]Η πλειοψηφία των ιστορικών συμφωνεί ότι οι ιδέες που χαρακτηρίζουν την Αναγέννηση πηγάζουν από τη Φλωρεντία του ύστερου 13ου αιώνα, ιδιαίτερα από το συγγραφικό έργο των Ντάντε Αλιγκιέρι (1265–1321) και Πετράρχη (1304–1374), καθώς και από τα έργα ζωγραφικής του Τζιόττο ντι Μποντόνε (1267–1337). Ορισμένοι μελετητές οριοθετούν χρονικά την Αναγέννηση με μεγάλη ακρίβεια: μια θεωρία τοποθετεί την αρχή στο έτος 1401, οπότε και οι ιδιοφυείς ανταγωνιστές Λορέντζο Γκιμπέρτι (1378–1455) και Φιλίππο Μπρουνελέσκι (1377–1446) συναγωνίστηκαν για την ανάληψη της κατασκευής των χάλκινων θυρών του Βαπτιστηρίου του Καθεδρικού Ναού της Φλωρεντίας (Cattedrale di Santa Maria del Fiore). Άλλοι ότι ο γενικότερος ανταγωνισμός μεταξύ καλλιτεχνών και πολυμαθών όπως οι Μπρουνελέσκι, Γκιμπέρτι, Ντονατέλλο και Μαζάτσο για την ανάληψη έργων πυροδότησε τη δημιουργικότητα που επέφερε την Αναγέννηση. Ωστόσο εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο αντιγνωμιών το γιατί το ρεύμα αυτό ξεκίνησε στην Ιταλία, και γιατί εκείνη τη συγκεκριμένη εποχή. Επομένως, πολλές θεωρίες επιστρατεύτηκαν για να εξηγήσουν την προέλευσή του.
Κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης, τα χρήματα και η τέχνη συμβάδιζαν. Οι καλλιτέχνες εξαρτώνταν ολοκληρωτικά από προστάτες των τεχνών, ενώ οι τελευταίοι χρειάζονταν χρήματα για να συντηρούν ιδιοφυείς ανθρώπους. Πλούτος εισήλθε στην Ιταλία κατά το 14ο, 15ο και 16ο αιώνα με την επέκταση των εμπορικών δρόμων προς την Ασία και την Ευρώπη. Η εξόρυξη ασημιού στο Τιρόλο αύξησε τη ρευστότητα σε χρήμα. Πολυτελή αντικείμενα από τον Ανατολικό Κόσμο, τα οποία ήρθαν στην πατρίδα κατά τη διάρκεια των Σταυροφοριών, αύξησαν την ευμάρεια της Γένοβας και της Βενετίας.
Λατινική και ελληνική φάση του αναγεννησιακού ουμανισμού
thumb|left|180px|Άγαλμα του [[Πετράρχης|Πετράρχη (1304 – 1374), Ιταλού λογίου, ποιητή και ουμανιστή. Πρόσοψη του Ουφίτσι, Φλωρεντία, Ιταλία.]]Σε αντιδιαστολή με τον όψιμο Μεσαίωνα, οπότε οι Λατίνοι λόγιοι εστίασαν σχεδόν αποκλειστικά στη μελέτη ελληνικών και αραβικών έργων αναφορικά με τις φυσικές επιστήμες, τη φιλοσοφία και τα μαθηματικά, οι λόγιοι της Αναγέννησης έδειξαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την ανακάλυψη και μελέτη λατινικών και ελληνικών λογοτεχνικών, ιστορικών και ρητορικών κειμένων. Αυτό ξεκίνησε κατά το 14ο αιώνα με μία «λατινική φάση», όταν μελετητές όπως ο Πετράρχης, ο Κολούτσο Σαλουτάτι (1331–1406), ο Νικολό ντε Νικολί (1364–1437) και ο Πότζιο Μπρατσολίνι (1380–1459) χτένισαν τις βιβλιοθήκες της Ευρώπης αναζητώντας έργα συγγραφέων όπως ο Κικέρων, ο Λίβιος και ο Σενέκας. Μέχρι τις αρχές του 15ου αιώνα ο κύριος όγκος των λατινικών αυτών έργων είχε ανακαλυφθεί. Δρομολογήθηκε πλέον η ελληνική φάση του αναγεννησιακού ουμανισμού, καθώς οι Δυτικοευρωπαίοι μελετητές στράφηκαν στην αναζήτηση αρχαιοελληνικών λογοτεχνικών, ιστορικών, ρητορικών και θεολογικών κειμένων. Σε αντίθεση με τα λατινικά κείμενα, τα οποία διαφυλάχτηκαν και μελετήθηκαν στη Δυτική Ευρώπη από την ύστερη αρχαιότητα, η μελέτη των αρχαίων ελληνικών κειμένων ήταν πολύ περιορισμένη στη Δυτική Ευρώπη την εποχή αυτή. Αρχαία ελληνικά κείμενα για την επιστήμη, τα μαθηματικά και τη φιλοσοφία ήδη μελετώνταν από τα τέλη του Μεσαίωνα τόσο στη Δυτική Ευρώπη όσο και στον ισλαμικό κόσμο, αλλά τα ελληνικά λογοτεχνικά, ρητορικά και ιστορικά έργα (π.χ. ο Όμηρος, οι μεγάλοι δραματουργοί, ο Δημοσθένης, ο Θουκυδίδης κ.ά.) δεν αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης ούτε των Ευρωπαίων ούτε των Αράβων. Στο Μεσαίωνα τέτοια κείμενα απασχόλησαν μόνο τους Βυζαντινούς λογίους. Μερικοί υποστηρίζουν ότι η Αναγέννηση των Τιμουριδών στη Σαμαρκάνδη και τη Χεράτ, των οποίων το μεγαλείο τονιζόταν όπως εκείνο της Φλωρεντίας ως κέντρα μιας πολιτιστικής αναγέννησης,[31][32] συνδέονταν με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, της οποίας οι κατακτήσεις οδήγησαν στη μετανάστευση Ελλήνων λογίων στις ιταλικές πόλεις. Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της λογίων της Αναγέννησης είναι το ότι έφεραν όλα αυτά τα έργα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων στη Δυτική Ευρώπη για πρώτη φορά μετά το τέλος της αρχαιότητας.
Μουσουλμάνοι λογικοί, κυρίως ο Αβικέννας και ο Αβερρόης, είχαν κληρονομήσει τις ελληνικές ιδέες μετά την εισβολή και την κατάκτηση της Αιγύπτου και του Λεβάντε. Οι μεταφράσεις και τα σχόλιά τους σε αυτές τις ιδέες έφτασαν στην Αραβική Δύση στην Ιβηρική και τη Σικελία, που έγιναν σημαντικά κέντρα αυτής της μετάδοσης ιδεών. Από τον 11ο ως το 13ο αιώνα πολλές σχολές αφιερωμένες στη μετάφραση φιλοσοφικών και επιστημονικών έργων από τα κλασικά αραβικά στα μεσαιωνικά λατινικά ιδρύθηκαν στην Ιβηρική, με πιο αξιοσημείωτη τη Σχολή Μεταφραστών του Τολέδο. Αυτό το μεταφραστικό έργο από τον ισλαμικό πολιτισμό, αν και σε μεγάλο βαθμό απρογραμμάτιστο και ανοργάνωτο, αποτέλεσε μια από τις μεγαλύτερες μεταδόσεις ιδεών στην ιστορία.[36]
Το κίνημα για την επανένταξη της συστηματικής μελέτης των ελληνικών λογοτεχνικών, ιστορικών, ρητορικών και θεολογικών κειμένων στο πρόγραμμα σπουδών της Δυτικής Ευρώπης συνήθως οριοθετείται χρονολογικά στην πρόσκληση του 1396 που απηύθυνε ο Κολούτσιο Σαλουτάτι στο Βυζαντινό διπλωμάτη και λόγιο Μανουήλ Χρυσολωρά (π.1355–1415) να διδάξει ελληνικά στη Φλωρεντία. Αυτή η κληρονομιά συνεχίστηκε από αρκετούς εκπατρισμένους Έλληνες μελετητές, από το Βασίλειο Βησσαρίωνα ως το Λέοντα Αλλάτιο.
Κοινωνικές και πολιτικές δομές στην Ιταλία
Οι ιδιαίτερες πολιτικές δομές που απαντώνται στην Ιταλία κατά τα τέλη του Μεσαίωνα οδήγησαν ορισμένους μελετητές στο συμπέρασμα πως το ασυνήθιστο αυτό πολιτικό περιβάλλον επέτρεψε την ανάδυση μιας σπάνιας πολιτιστικής άνθησης. Η Ιταλία δεν υπήρχε ως πολιτική οντότητα κατά την πρώιμη σύγχρονη εποχή. Αντιθέτως, η χερσόνησος ήταν διαιρεμένη σε πολλά κρατίδια: το Βασίλειο της Νάπολης ήλεγχε το Νότο, η Δημοκρατία της Φλωρεντίας και τα Παπικά Κράτη το κέντρο, οι Μιλανέζοι και οι Γενοβέζοι το Βορρά και τη Δύση αντίστοιχα, και η Δημοκρατία της Βενετίας την Ανατολή. Η Ιταλία του 15ου αιώνα αποτελούσε μια από τις περισσότερο αστικοποιημένες περιοχές της Ευρώπης. Πολλές από τις πόλεις της έστεκαν ανάμεσα σε ρωμαϊκά ερείπια, συνεπώς είναι πιθανό η στροφή της Αναγέννησης προς την κλασική αρχαιότητα να συνδέεται με το γεγονός ότι ξεκίνησε από την κοιτίδα της πάλαι πότε Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
thumb|200px|Πολιτικός χάρτης των ιταλικών κρατιδίων κατά το 1494.Ο ιστορικός και πολιτικός φιλόσοφος Κουέντιν Σκίνερ τονίζει πως ο Όττο του Φράιζινγκ (περ. 1114-1158), ένας Γερμανός επίσκοπος που επισκέφτηκε την Ιταλία το 12ο αιώνα, μαρτυρά μια ευρέως διαδεδομένη νέα μορφή πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης, παρατηρώντας πως η Ιταλία φαίνεται να είχε εξέλθει από το Φεουδαλισμό με αποτέλεσμα η κοινωνία της να στηρίζεται στους εμπόρους και τις συναλλαγές. Σχετική με το παραπάνω ήταν η αντιμοναρχική ιδεολογία, αντιπροσωπευτικό δείγμα της οποίας είναι η διάσημη τοιχογραφία της πρώιμης Αναγέννησης με τίτλο «Αλληγορία της Καλής και Κακής Διακυβέρνησης» στη Σιένα, έργο του Αμπρότζο Λορεντσέττι (ζωγρ. 1338-1340) της οποίας το κυρίαρχο μήνυμα είναι οι αρετές της ισότητας, της δικαιοσύνης, της δημοκρατικότητας και της καλής διακυβέρνησης. Κρατώντας σε απόσταση ασφαλείας τόσο την Εκκλησία όσο και τις Αυτοκρατορίες, αυτές οι δημοκρατικές πόλεις αφιερώθηκαν στην έννοια της ελευθερίας.
Μαύρος Θάνατος
thumb|320px|left|«Ο Θρίαμβος του Θανάτου», έργο του [[Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος|Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου, περ. 1562, Πράδο, Μαδρίτη. Ο Μπρίγκελ επηρεάστηκε βαθιά από την τεχνοτροπία του Ιερώνυμου Μπος.]]Σύμφωνα με μια θεωρία, ο αντίκτυπος στη Φλωρεντία του Μαύρου Θανάτου, που χτύπησε την Ευρώπη μεταξύ των ετών 1348 και 1350, επέφερε ριζική αλλαγή στην κοσμοθεωρία των Ιταλών του 14ου αιώνα. Η πανούκλα χτύπησε με σφοδρότητα την ιταλική χερσόνησο και έχει διατυπωθεί η άποψη πως η εξοικείωση αυτή με το θάνατο έκανε τους διανοούμενους να αναθεωρήσουν την αξία της επίγειας ζωής, σε σχέση με την πνευματικότητα και την προετοιμασία για τη μεταθανάτια ζωή. Συμπληρωματικά, μπορούμε να θεωρήσουμε πως ο Μαύρος Θάνατος γέννησε ένα κύμα ευσέβειας, το οποίο και εκδηλώθηκε δια μέσου της χρηματοδότησης έργων τέχνης με θρησκευτικό περιεχόμενο. Ωστόσο, τα παραπάνω δεν εξηγούν το γιατί η Αναγέννηση ανάβλυσε συγκεκριμένα από την Ιταλία του 14ου αιώνα. Η πανώλη ήταν πανδημία που είχε τις παραπάνω επιπτώσεις στο σύνολο της Ευρώπης, όχι μόνο στην Ιταλία. Κατά συνέπεια, η ανατολή του πολιτιστικού αυτού ρεύματος στην Ιταλία ήταν κατά πάσα πιθανότητα αποτέλεσμα των περίπλοκων αλληλεπιδράσεων ανάμεσα σε όλους τους προαναφερθέντες παράγοντες.
Η πανώλη μεταφέρθηκε μέσω ψύλλων που ταξίδεψαν με καράβια από τα λιμάνια της Ασίας και εξαπλώθηκε ταχύτατα εξαιτίας της έλλειψης κανόνων υγιεινής. Ο πληθυσμός της Αγγλίας, για παράδειγμα, που ανερχόταν τότε στα 4,2 εκατομμύρια, μειώθηκε κατά 1,4 εκατομμύριο εξαιτίας της ασθένειας. Ο πληθυσμός της Φλωρεντίας μειώθηκε σχεδόν στο μισό κατά το έτος 1347. Χάρη στη μείωση πληθυσμού, η σημασία της εργατικής τάξης μεγάλωσε και οι κοινοί άνθρωποι άρχισαν να απολαμβάνουν περισσότερες ελευθερίες. Για να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες για χειρωνακτική εργασία, οι εργάτες ταξίδευαν από τόπο σε τόπο προκειμένου να κλείσουν συμφέρουσες οικονομικά δουλειές. thumb|200px|Προσωπογραφία του [[Λαυρέντιος ο Μεγαλοπρεπής|Λαυρέντιου του Μεγαλοπρεπούς, ισχυρού άνδρα της Φλωρεντίας και προστάτη των τεχνών, από τον Τζόρτζιο Βαζάρι, 16ος αιώνας, Ουφίτσι, Φλωρεντία]] Η δημογραφική μείωση εξαιτίας της πανώλης είχε ορισμένες σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις: οι τιμές των τροφίμων μειώθηκαν ενώ η αξία της γης μειώθηκε κατά 30 με 40 τοις εκατό στις περισσότερες ευρωπαϊκές περιοχές μεταξύ των ετών 1350 και 1400. Οι γαιοκτήμονες είχαν σαφώς μεγάλες απώλειες, αλλά για τους ασθενέστερους οικονομικά αυτό ήταν αναπάντεχη τύχη. Οι επιζώντες της πανώλης δεν είδαν απλά τις τιμές να πέφτουν, αλλά και τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις να αφθονούν, ενώ οι περισσότεροι κληρονόμησαν τις ιδιοκτησίες αποθανόντων συγγενών τους.
Η εξάπλωση της ασθένειας ήταν πολύ πιο ανεξέλεγκτη στις φτωχές περιοχές. Η επιδημία αφάνισε πόλεις, ιδιαίτερα παιδιά. Η πανώλη μεταδιδόταν εύκολα από ψείρες, ακατάλληλο πόσιμο νερό, στρατούς ή από κακές συνθήκες υγιεινής. Τα παιδιά επλήγησαν περισσότερο επειδή πολλές ασθένειες, όπως ο τύφος και η συγγενής σύφιλη, πλήττουν το ανοσοποιητικό σύστημα, αφήνοντας τα μικρά παιδιά χωρίς δυνατότητες άμυνας. Τα παιδιά των πόλεων επηρεάστηκαν περισσότερο από την εξάπλωση της ασθένειας από ότι τα παιδιά των πλουσίων.[48]
Ο Μαύρος Θάνατος προκάλεσε μεγαλύτερη αναταραχή στην κοινωνική και πολιτική δομή της Φλωρεντίας από ό,τι μεταγενέστερες επιδημίες. Παρά το σημαντικό αριθμό θανάτων μεταξύ των μελών των κυρίαρχων τάξεων η κυβέρνηση της Φλωρεντίας συνέχισε να λειτουργεί αυτή την περίοδο. Οι επίσημες συνεδριάσεις των εκλεγμένων αντιπροσώπων ανεστάλησαν κατά την κορύφωση της επιδημίας λόγω των χαοτικών συνθηκών στην πόλη, αλλά μια μικρή ομάδα αξιωματούχων διορίστηκε να διευθύνει τις υποθέσεις της πόλης, κάτι που εξασφάλισε τη συνέχεια της διακυβέρνησης.[49]
Πολιτιστικό κλίμα στη Φλωρεντία
Από παλαιά έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης το γιατί η Αναγέννηση ξεκίνησε ειδικά στη Φλωρεντία κι όχι κάπου αλλού στην Ιταλία. Οι ιστορικοί υπογραμμίζουν αρκετά χαρακτηριστικά στην πολιτιστική ζωή της πόλης, που ίσως να έδωσαν πνοή στο πολιτιστικό αυτό κίνημα. Πολλοί δίνουν έμφαση στο ρόλο που διαδραμάτισαν οι Μέδικοι, μια οικογένεια τραπεζιτών και αργότερα κυβερνώντων, δια μέσου της χρηματοδότησης και της τόνωσης των τεχνών. Ο Λαυρέντιος ο Μεγαλοπρεπής (1449 - 1492) έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην παραγωγή τεράστιου αριθμού έργων τέχνης, ενθαρρύνοντας τους συμπολίτες του να αναθέσουν εργασίες στους εξοχότερους Φλωρεντινούς καλλιτέχνες, όπως ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο Σάντρο Μποττιτσέλλι και ο Μιχαήλ Άγγελος.
Η Αναγέννηση ήταν σαφώς καθ’ οδόν προτού αναλάβει ο Λορέντζο την εξουσία, ακόμη και πριν οι Μέδικοι κυριαρχήσουν στην κοινωνία της Φλωρεντίας. Κάποιοι ιστορικοί υποστηρίζουν πως η Φλωρεντία έγινε κατά τύχη γενέτειρα της Αναγέννησης, επειδή έτυχε να γεννηθούν εκεί πραγματικά σπουδαίοι άνθρωποι. Οι Ντα Βίντσι, Μποττιτσέλλι και Μπουοναρότι γεννήθηκαν όλοι στην Τοσκάνη. Αμφιβάλλοντας πως η άνθηση αυτή ήταν θέμα τύχης, άλλοι ιστορικοί υποστηρίζουν πως οι μεγάλοι αυτοί άνδρες είχαν την ευκαιρία να δείξουν το ταλέντο τους ακριβώς χάρις στις επικρατούσες πολιτιστικές συνθήκες της εποχής.
Ουμανισμός
thumb|200px|left|Ο [[Λεονάρντο ντα Βίντσι (1452 – 1519) αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα πολυμαθούς που ενσάρκωσε το ιδεώδες του «Καθολικού Ανθρώπου».]] Ο ουμανισμός υπό κάποιο πρίσμα δεν είναι αυτή καθεαυτή φιλοσοφία, αλλά περισσότερο ένας τρόπος αναζήτησης της γνώσης. Σε αντίθεση με το μεσαιωνικό σχολαστικισμό, που επικεντρώθηκε στην επίλυση αντιφάσεων μεταξύ συγγραφέων, οι ουμανιστές μελέτησαν τα αρχαία κείμενα από το πρωτότυπο, εκτιμώντας τα, συνδυάζοντας τη λογική σκέψη και την εμπειρική παρατήρηση. Η ουμανιστική εκπαίδευση βασιζόταν στο πρόγραμμα της «Studia Humanitatis», της μελέτης δηλαδή πέντε πεδίων: της ποίησης, της γραμματικής, της ιστορίας, της ηθικής φιλοσοφίας και της ρητορικής. Παρόλο που οι ιστορικοί δυσκολεύονται να δώσουν ακριβή ορισμό του ουμανισμού, οι περισσότεροι αποδέχονται «έναν ορισμό της μέσης οδού… το κίνημα με στόχο της ανάκτηση, ερμηνεία και αφομοίωση της γλώσσας, γραμματείας, μεθοδολογίας μάθησης και αξιών της αρχαίας Ελλάδας και της αρχαίας Ρώμης». Πάνω από όλα, οι ουμανιστές αποθέωσαν την «ανθρώπινη ευφυΐα… τη μοναδική και ασυνήθιστη δύναμη του ανθρώπινου μυαλού».