cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Κατσώνης ΙΙ (υποβρύχιο)
Πολεμικές περιπολίες 5 και 6 (Μέση Ανατολή)
Την 1η Απριλίου 1943 ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ εντόπισε τρία πετρελαιοκίνητα και αναδυόμενος ανάγκασε δυο από αυτά να πλησιάσουν. Διαπιστώνοντας ο κυβερνήτης ότι μετέφεραν ελαιόλαδο και σταφίδα για τα λαϊκά συσσίτια της Αθήνας, αποφάσισε να μην τα βυθίσει και τα άφησε ελεύθερα. Αν και οι πληροφορίες, τόσο στο Ημερολόγιο Πολέμου 1940-1944, όσο και στον Φωκά (βλ. Τόμο Β΄ (1954), σ. 216), δεν αναφέρουν καμία πολεμική διένεξη κατά τη συνάντηση αυτή, η καταχώρηση του συνοδού βρετανού συνδέσμου του ΚΑΤΣΩΝΗΣ στον φάκελο ADM 199/1850 (British Admiralty War Diaries WWII ) αναφέρει ότι: ''«Στις 09:50 (βρετανική επιχειρησιακή ώρα) της 1.4.1943 εντοπίστηκαν πολύ κοντά στο ακρωτήριο Μαλέας τρία πετρελαιοκίνητα. Στις 10:30, κατά τη διάρκεια ανάδυσης του υποβρυχίου, ένα από τα πετρελαιοκίνητα, το οποίο ήταν ήδη μακριά από το υποβρύχιο και κοντά στην ακτή, προσπάθησε να διαφύγει ενώ το πλήρωμα του ήταν έτοιμο να επιβιβασθεί στις βάρκες. Μετά από πολυβολισμούς του υποβρυχίου αναγκάστηκαν τα δυο πετρελαιοκίνητα να πλησιάσουν το ΚΑΤΣΩΝΗΣ»''. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται τόσο από το πολεμικό ημερολόγιο του γερμανικού Ναυαρχείου Νότου (βλ. 2.4.1943 Kriegstagebuch Marinegruppenkommando Süd NARA), όσο και από το πολεμικό ημερολόγιο του γερμανικού Ναυαρχείου Αιγαίου (βλ. 2.4.1943 Kriegstagebuch Admiral Ägäis NARA). Στο ημερολόγιο του Ναυαρχείου Αιγαίου αναφέρεται επακριβώς ότι: ''«Στις 09:00 (γερμανική επιχειρησιακή ώρα) της 1.4.1943, στο ακρωτήριο Μαλέας, αναδυόμενο υποβρύχιο, το οποίο πλησίασε πετρελαιοκίνητα, έβαλε με το πολυβόλο του εναντίον του ενός κοντά στο οποίο βρίσκονταν πέντε άντρες του σταθμού διαβιβάσεως της Luftwaffe. Σύμφωνα με μαρτυρίες των πληρωμάτων των πετρελαιοκίνητων, επρόκειτο για ελληνικό υποβρύχιο, υπό βρετανική σημαία, το οποίο είχε σκοπό την επίταξη του ελληνικού πληρώματος. Κατάφερε να παραλάβει μόνο ένα άτομο και στη συνέχεια κατεδύθη.» Ο άνθρωπος που παρελήφθη ήταν ο νεαρός Χριστόφορος Μιτσιάλης, ο οποίος εντάχθηκε στο πλήρωμα, παρέμεινε επί του ΚΑΤΣΩΝΗ, και απωλέσθηκε μαζί του στις 14.9.1943 (βλ. Τσουκαλάς Η.: Υποβρύχιον Υ1'', σ. 26 και Φωκάς Β΄ (1954), σ. 216)
Την επόμενη ημέρα 2.4.1943 έχοντας λάβει το υποβρύχιο πληροφορίες για ένα Ιταλικό περιπολικό το οποίο επιχειρούσε στην περιοχή, παρέμεινε ολόκληρη την ημέρα έξω από το Γύθειο περιπολώντας εν καταδύσει και αναμένοντας την εμφάνιση του εχθρικού πλοίου. Στις 18:15 εντόπισε το πλοίο, το οποίο είχε πρυμνοδετήσει παράλληλα με τον λιμένα, και προετοιμάστηκε για επίθεση. Ο κυβερνήτης του ΚΑΤΣΩΝΗ, Βασίλης Λάσκος, αναφέρεται σχετικά με την επίθεση της 2ας Απριλίου 1943 στην έκθεση της πολεμικής περιπολίας του υποβρυχίου, με αριθμό πρωτοκόλλου 44 δηλώνοντας τα εξής:
''«20:26 Ευρισκόμεθα εις ευνοϊκήν θέσιν βολής τορπιλλών εις απόστασιν 400 μέτρων προ του στομίου του λιμένος. Το υδραργυρικόν βαθύμετρον δυκνύει 10 μέτρα και το τελευταίον βόλισμα προ του πυρός βάθος θαλάσσης 18 μέτρα. Βάλλεται ομοβροντία τριών τορπιλλών με μικρόν διάλειμμα πυροδοτήσεως και πορείαν επιθέσεως 200 κάθετον επί την πλευράν του εχθρικού σκάφους. Παρηκολουθήσαμεν την εντελώς κανονικήν τροχιάν των τορπιλλών, και μετά, εξαιρετικώς ισχυράν έκκρηξιν μετά λάμψεως φωτισάσης όλον το Γύθειον, και προκαλεσάσης εξαιρετικώς ισχυράν δόνησιν του πλοίου. Ταύτην επηκολούθησε δευτέρα έκκρηξις κατά πολύ ασθενεστέρα της πρώτης χωρίς να επακολουθήση τρίτη τοιαύτη. Σχεδόν ταυτοχρόνως με την πρώτην ισχυράν έκκρηξιν και αμέσως μετά την δευτέραν υπόκωφον έκκρηξιν το παν ύπερθεν του λιμένος εκαλύφθη υπό μέλανος πυκνού καπνού εις τρόπον ώστε ουδέν πλέον καθίστατο ορατόν. Συνθήκαι φωτισμού. Προχωρημένον λυκόφως. Αποκτασταθήσεις της ζυγίσεως του πλοίου μετά την βολήν των τορπιλλών επλεύσαμεν με πορείαν διαφυγής 120»''.
Η καταχώρηση της επίθεσης στο πολεμικό ημερολόγιο του γερμανικού Ναυαρχείου Νότου δεν αναφέρει μεγάλες απώλειες από την επίθεση αυτή, παρά μόνο ότι επλήγη και βυθίστηκε, σε ρηχά νερά, το ιταλικό βοηθητικό περιπολικό F.77 – TERGESTE (212 ΚΟΧ). Το TERGESTE ανελκύθηκε αργότερα, επιδιορθώθηκε και εντάχθηκε και πάλι στο ιταλικό Βασιλικό Ναυτικό μέχρι την 18η Σεπτεμβρίου 1943 όπου βυθίστηκε στην Κέρκυρα κατά τη διάρκεια των γερμανικών βομβαρδισμών για την κατάληψη της νήσου, δέκα ημέρες μετά την ιταλική συνθηκολόγηση. Εν αντιθέσει με τις γερμανικές ημερολογιακές καταγραφές οι ελληνικές πηγές αναφέρουν ότι: ''«τορπίλη εξερράγη εις το κρηπίδωμα και ανετίναξε δύο πλοιάρια με πυρομαχικά. Η δύναμις της εκρήξεως προεκάλεσε την βύθισην του εχθρικού πλοίου και τον επί του κρηπιδώματος φόνον 20 ιταλών στρατιωτών. Τα επάκτια πυροβόλα ήνοιξαν πυρ. Οι ιταλοί επανικοβλήθησαν».''
Τρεις ημέρες αργότερα, στις 5 Απριλίου 1943, και ενώ το ΚΑΤΣΩΝΗΣ περιπολούσε έξω από την Κύθνο, εντόπισε στις 09:30 ένα ατμόπλοιο το οποίο ερχόμενο από τον νότο έπλεε παράλληλα στις δυτικές ακτές του νησιού. Στις 10:00 εξαπέλυσε το ΚΑΤΣΩΝΗΣ, από απόσταση 400 μέτρων, δέσμη τριών τορπιλών εκ των οποίων δυο διασταύρωσαν καταφανώς τον στόχο τους. Αμέσως μετά και ενώ το πλοίο προσπαθούσε ημιβυθισμένο να πλησιάσει την ακτή για να προσαράξει, το ΚΑΤΣΩΝΗΣ αναδύθηκε και προσπάθησε με πέντε βολές του πυροβόλου του να βυθίσει το χτυπημένο ατμόπλοιο κοντά στις ακτές του κόλπου Μέριχα της Κύθνου. Αν και οι βολές δεν βρήκαν τον στόχο τους, το πλοίο βυθίστηκε σε μικρό χρονικό διάστημα, λόγω του τορπιλισμού, και σε απόσταση 200 περίπου μέτρων από την ακτή. Επρόκειτο για το μικρό ισπανικό ατμόπλοιο SAN ISIDRO LABRADOR (πρώην SAN SEBASTIAN, πρ. CARMEN, πρ. GUANCHE, 253 ΚΟΧ) το οποίο αν και έφερε στο ιστίο της πρύμνης και στις δυο πλευρές του σκάφους την ουδέτερη ισπανική σημαία τελούσε υπό τη διοίκηση της Kriegsmarine. Σύμφωνα με το πολεμικό ημερολόγιο του γερμανικού Ναυαρχείου Αιγαίου, το SAN ISIDRO LABRADOR βρισκόταν εν πλω από τη Σαντορίνη προς τον Πειραιά. Από τις τρεις τορπίλες μόνο η μία βρήκε τον στόχο της. Από τις άλλες δυο η μια δεν ανατινάχθηκε και βρέθηκε αργότερα, ενώ η τρίτη προσέκρουσε και ανατινάχθηκε στην ακτή. Σώθηκαν 16 επιβαίνοντες εκ των οποίων οι τρεις ήταν γυναίκες. Σύμφωνα με τις ιταλικές πηγές, θεωρήθηκαν αγνοούμενοι τρία μέλη του πληρώματος (δυο Ισπανοί και ένας Έλληνας) και από τους επιβαίνοντες ένας άντρας και τρεις γυναίκες. Αμέσως μετά τη βύθιση του ισπανικού SAN ISIDRO LABRADOR το ΚΑΤΣΩΝΗΣ κατευθύνθηκε προς τη Φαλκονέρα. Το βράδυ της 6ης Απριλίου αποπεράτωσε την περιπολία του και κατευθύνθηκε προς τη βάση του, τη Βηρυτό, όπου και κατέπλευσε την 10η Απριλίου του 1943.
Η 7η και τελευταία πολεμική περιπολία του Κατσώνης ΙΙ
thumb|300px|αριστερά|Το γερμανικό ανθυποβρυχιακό πλοίο UJ-2101 (πρώην ελληνικό Β.Π. ναρκαλιευτικό-ναρκοθετικό [[Στρυμών Ι (Ναρκοθέτις)|ΣΤΡΥΜΩΝ). Το πλοίο, με κυβερνήτη τον υποπλοίαρχο Friedrich Vollheim, εμβόλισε και βύθισε μετά από μάχη το ΚΑΤΣΩΝΗΣ βόρεια της Σκιάθου (γερμ. συντεταγμένες Marine Quadrat CK 8612)την 14η Σεπτεμβρίου 1943 (© Archiv Reinhard Kramer)]] thumb|300px|αριστερά|Το ανθυποβρυχιακό UJ-2101 (πρώην ελληνικό Β.Π. ναρκαλιευτικό-ναρκοθετικό [[Στρυμών Ι (Ναρκοθέτις)|ΣΤΡΥΜΩΝ) κατά τη διάρκεια επιχειρήσεως στο Αιγαίο. Το πλοίο, το οποίο περιήλθε σαν πολεμική λεία στην Kriegsmarine τον Απρίλιο του 1941, βυθίστηκε βόρεια του Ηρακλείου, Κρήτης (Marine Quadrat CK 8612), την 01.06.1944 κατά τη διάρκεια αεροπορικής επιδρομής συμμαχικών αεροσκαφών (35 Marauder και 21 Beaufighter) εναντίον της νηοπομπής που συνόδευε (© Archiv der Bibliothek für Zeitgeschichte – Württembergische Landesbibliothek Stuttgart)]]
Στις 20:45 της 5ης Σεπτεμβρίου 1943, τρεις ημέρες πριν τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, το ΚΑΤΣΩΝΗΣ απέπλευσε από τη βάση υποβρυχίων της Βηρυτού αφενός για να αποβιβάσει τον συνταγματάρχη Φραδέλο για μυστική αποστολή στην Εύβοια, αφετέρου για να εγκαταστήσει στη συνέχεια επιθετική πολεμική περιπολία στο βορειοδυτικό Αιγαίο. Κατευθυνόμενος ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ προς το στενό Κάσου – Κρήτης συνάντησε άσχημες καιρικές συνθήκες και μια σειρά βλαβών οι οποίες, αν και εν μέρει επιδιορθώθηκαν εκτός του αριστερού ηλεκτρικού κινητήρα, επηρέασαν την πορεία του έτσι ώστε να περάσει με καθυστέρηση 24 ωρών, το βράδυ της 10ης Σεπτεμβρίου, το στενό της Ικαρίας. Φτάνοντας το πρωί της 12ης Σεπτεμβρίου στις νοτιοανατολικές ακτές της Εύβοιας παρέμεινε όλη την ημέρα εν καταδύσει κατοπτεύοντας την ακτή και προσδιορίζοντας το ακριβές σημείο που θα αποβιβάζονταν ο συνταγματάρχης. Στις 21:00 της ίδιας ημέρας ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ αναδύθηκε και με τον ένα του μόνο κινητήρα πλησίασε στην ακτή και αποβίβασε με ελαστική βάρκα τον συνταγματάρχη Φραδέλο στη στεριά.
Κατευθυνόμενος στη συνέχεια ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ προς τη Σκύρο συνάντησε δυο μικρά ιστιοφόρα τα οποία ανάγκασε, με προειδοποιητικούς πολυβολισμούς και βολές του πυροβόλου, να σταματήσουν. Από τα πληρώματα των πλοίων πληροφορήθηκε ότι αφενός στον όρμο της Σκιάθου ελλιμενίζονταν ένα γερμανικό ναρκαλιευτικό, αφετέρου ότι από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης αναμένετο να αποπλεύσει εντός των ημερών το από τον γερμανικό στρατό επιταγμένο γαλλικό πλοίο SINFRA (4.470 ΚΟΧ). Αφήνοντας τα ιστιοφόρα ελεύθερα το ΚΑΤΣΩΝΗΣ, αφού πέρασε το στενό Σκοπέλου – Χεληδρομίου, συνέχισε την πορεία του προς τα βόρεια του πορθμού της Σκιάθου, κατευθυνόμενος στην περιοχή που περίμενε να περάσει το SINFRA. Στις 04:30 της 14ης Σεπτεμβρίου, και αφού το υποβρύχιο είχε παραλλάξει το βόρειο ακρωτήριο της Σκιάθου, έλαβε σήμα το οποίο διάταξε τον ΚΑΤΣΩΝΗ να κατευθυνθεί προς την Ικαρία, με σκοπό την εγκατάσταση περιπολίας, έτσι ώστε να επέμβει σε περίπτωση αποστολής γερμανικών ενισχύσεων προς τη Σάμο. Ο κυβερνήτης του υποβρυχίου, Βασίλης Λάσκος, αποφάσισε να παραμείνει εν καταδύσει κατά τη διάρκεια της ημέρας στην περιοχή, περιμένοντας το SINFRA, και να κατευθυνθεί προς την Ικαρία τη νύχτα βρισκόμενος εν αναδύσει.
Όλη την ημέρα της 14ης Σεπτεμβρίου το ΚΑΤΣΩΝΗΣ παρέμεινε σε περισκοπικό βάθος περιπολώντας κοντά στις ανατολικές ακτές του Πηλίου και περιμένοντας τη διέλευση του SINFRA. Το μεσημέρι εντόπισε με το περισκόπιο δυο επιπλέοντες νάρκες τις οποίες και απέφυγε. Στις 19:30 εντοπίζοντας ένα μικρό ιστιοφόρο, τεσσάρων περίπου τόνων, αναδύθηκε, επικοινώνησε μαζί του και έλαβε την πληροφορία ότι ο καπνός που εκείνη τη στιγμή διακρινόταν στο βάθος του ορίζοντα, προερχόταν από μεγάλο ατμόπλοιο ερχόμενο από τη Θεσσαλονίκη. Ο κυβερνήτης Λάσκος θεωρώντας ότι επρόκειτο για το SINFRA, διέταξε την άμεση κατάδυση του υποβρυχίου και την κατεύθυνση του προς το σημείο όπου είχε εμφανιστεί ο εχθρικός στόχος. Κατά την κατάδυση παρουσιάστηκε βλάβη και στον δεξιό ηλεκτρικό κινητήρα του πλοίου η οποία επισκευάστηκε πρόχειρα. Φοβούμενους ο κυβερνήτης περαιτέρω βλάβη του δεξιού κινητήρα, η οποία και θα άφηνε το υποβρύχιο ακυβέρνητο, έδωσε τη διαταγή να χρησιμοποιηθεί, χωρίς κανέναν περιορισμό, και ο αριστερός ηλεκτρικός κινητήρας του σκάφους, ο οποίος είχε τεθεί εκτός λειτουργίας λόγω κακής μόνωσης. Στη συνέχεια ετοιμάσθηκαν οι πρωραίοι και πρυμναίοι τορπιλοσωλήνες, δόθηκαν οι τελευταίες οδηγίες και το υποβρύχιο τέθηκε σε θέση «πολεμικής έγερσης». Στις 20:00 διατάχθηκε ανάδυση. Η ομοχειρία του πυροβόλου πήρε θέση και έπλευσε εν επιφανεία, και με τις δύο του μηχανές, εναντίον του εχθρικού στόχου. Βρισκόμενο το υποβρύχιο σε απόσταση 2.000 μέτρων από τον εχθρικό στόχο, διέκρινε ότι αυτός αιφνίδια εξέπεμψε σήμα αναγνώρισης. Κατανοώντας ο Λάσκος ότι επρόκειτο περί εχθρικού πολεμικού πλοίου, έδωσε αμέσως διαταγή ταχείας κατάδυσης η οποία εξετελέσθη φέρνοντας τον ΚΑΤΣΩΝΗ σε περισκοπικό βάθος και έτοιμο να επιτεθεί «δια τορπιλικής προσβολής». Φοβούμενος ο Λάσκος ότι υπήρχε κίνδυνος να εισέλθει ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ στο παραπλήσιο ναρκοπέδιο ζήτησε εσπευσμένα πληροφορίες για την αποτύπωση του στον χάρτη. Παραμένοντας σε περισκοπικό βάθος ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ διαπίστωσε ότι το εχθρικό πλοίο εξέπεμπε με ηχοεντοπιστική συσκευή. Το εχθρικό πλοίο - το οποίο ήταν το γερμανικό ανθυποβρυχιακό UJ-2101 (πρώην ελληνικό Β.Π. ναρκαλιευτικό-ναρκοθετικό ΣΤΡΥΜΩΝ) με κυβερνήτη τον υποπλοίαρχο Friedrich Vollheim - φθάνοντας πάνω από τον ΚΑΤΣΩΝΗ, εξαπέλυσε τρεις δέσμες βομβών βάθους, με μικρά χρονικά διαστήματα ρίψης αναμεταξύ τους.
==Η Ελληνική εκδοχή της μάχης και της βύθισης του Κατσώνης ΙΙ == thumb|300px|αριστερά| Η τελευταία σελίδα από την Αναφορά της τελευταίας περιπολίας και βύθισης του Κατσώνης ΙΙ, την οποία συνέταξε και κατέθεσε στις 29.10.1943, στη [[Σμύρνη της Τουρκίας, ο ύπαρχος του Κατσώνης ΙΙ υποπλοίαρχος Ηλίας Τσουκαλάς (Ημερολόγιο Πολέμου 1940-1944, τόμος ΙΖ, σσ. 86-94, Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού)]]
Οι δέσμες βομβών βάθους εξερράγησαν πλησίον του Κατσώνης ΙΙ προκαλώντας σοβαρές βλάβες και ανωμαλίες. Η αντίδραση του Λάσκου ήταν να διατάξει «γενική δίωξη», διαταγή η οποία όμως δεν επαναλήφθηκε από το κέντρο με αποτέλεσμα να μην τη λάβει ο υπεύθυνος αξιωματικός. Ο Β΄ μηχανικός αντελήφθη τη διαταγή απ΄ ευθείας από τον πυργίσκο και άνοιξε το επιστόμιο του γενικού εξαερισμού. Ο ύπαρχος του υποβρυχίου, Ηλίας Τσουκαλάς, θεωρώντας ότι το άνοιγμα του επιστομίου προήλθε από πρωτοβουλία του Β΄ μηχανικού το ξαναέκλεισε. Πριν όμως τελειώσει τον χειρισμό του άκουσε από τον πυργίσκο τη διαταγή του κυβερνήτη «επιφάνεια – γενική εκδίωξης». Το επιστόμιο ανοίχτηκε και πάλι και το υποβρύχιο ανήλθε στην επιφάνεια. Η κάθοδος του πυργίσκου όμως, λόγω εμπλοκής της, παρουσίασε δυσκολία στο να ανοιχτεί και ανοίχτηκε μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα με τη χρήση σιδερένιου μοχλού. Μετά το άνοιγμα της καθόδου του πυργίσκου βγήκαν στη γέφυρα ο κυβερνήτης, Βασίλης Λάσκος, και μέλη του πληρώματος καθώς και η ομοχειρία του πυροβόλου, αμέσως δε άρχισε η τροφοδότηση του πυροβόλου με πυρομαχικά από την πυριτιδαποθήκη του πλοίου προς τη γέφυρα. Μετά την απασφάλιση του πυροδοτικού μηχανισμού, το πυροβόλο του ΚΑΤΣΩΝΗ άρχισε να βάλλει εναντίον του γερμανικού ανθυποβρυχιακού το οποίο άρχισε να ανταποδίδει τα πυρά με τα δυο του πυροβόλα και όλα τα βαρειά και ελαφρά πολυβόλα που έφερε. Όπως παραστατικά αναφέρει ο ύπαρχος του Κατσώνη, υποπλοίαρχος Ηλίας Τσουκαλάς:
''«Υπό του υποβρυχίου εβλήθησαν εν όλω 12 βολαί πυροβόλου εκ των οποίων 4-5 επιτυχείς βολαί επέτυχον να σιγήσουν το πρυμναίο πυροβόλον της κορβέττας, η οποία τότε έστρεψεν την πρώραν και επλησίασεν ολοταχώς προς εμβολισμόν. Η τελευταία βολή εβλήθη υπό του υποβρυχίου από αποστάσεως 50 μέτρων κατά της κορβέττας και την έπληξεν εις την γέφυραν, έπειτα δε εκαλύφθη εις το απυρόβλητον του πυροβόλου του υποβρυχίου ο εχθρός. Ο σκοπευτής κελ. Στάμου ετραυματίσθη θανασίμως και έπεσεν. Εν τω μεταξύ κατηνοίχθη το κάτω πώμα του θαλάμου δύτου, απηλευθερώθη δε το άνω από τας ασφαλιστικάς πεταλούδας. Ηνοίχθη έπειτα η πρυμναία φρακτή προς απελευθέρωσιν των απομονοθέντων ανδρών, εντός του πρυμναίου διαμερίσματος. Μεταβάς ο ίδιος προς πρύμναν αντελήφθην τότε ότι αμφότεροι οι κινητήρες ήσαν κράτει εις δε το ηλεκτροστάσιον υπήρχον πυκνοί καπνοί.''
''Ελλείψει διαταγών από την γέφυραν, ανέλαβα την πρωτοβουλίαν της εκκινήσεως των μηχανών. Η δεξιά μηχανή ετέθη δι΄ αέρος πρόσω υπό του Α΄ μηχανικού κελευστή Μαγιάτη και υποκελευστή Σελάκη υπό την άμεσον καθοδήγησιν μου εις το μηχανοστάσιον. Ουδείς άλλος παρευρίσκετο εκεί. Το πλοίον προωθήθη ταχέως προς τα εμπρός και παρέσυρεν τους άνδρας οι οποίοι είχον ήδη πέσει εις την θάλασσαν και συνεκρατούντο από τους προφυλακτήρας των ελίκων. Η ταχεία προώθησης του πλοίου συνετέλεσεν εις το να αποτύχη εν μέρει ο υπό της κορβέττας επιδιωκόμενος σκοπός, η οποία εν τέλει μας ενεβόλισεν πολύ πρύμα αριστερά, εις την εξωτερικήν πετρελαιοδεξαμενήν, προκαλέσασα συγχρόνως σοβαράς ζημίας εις το Νο 5 θαλάσσερμα. Η επιφάνεια της θαλάσσης εγέμισεν πετρέλαιον. Το πλοίον εκλονίσθη ολόκληρον και υπέστη μέγαν εγκάρσιον διατοιχισμόν, μετά τον οποίον ήρχισεν να κλείνη προς την αριστεράν πλευράν. Εξετέλεσα αμέσως ο ίδιος «γενικήν εκδίωξην» και εν συνεχεία αφού έκλεισα το επιστόμιον γενικού εξαερισμού, εκδίωξιν αριστεράς υδροδόκης, η οποία περιείχε 3.500 χιλιόγραμμα. Το πλοίον επανήλθε εις το οριζόντιον και επανέκτησεν δι΄ ολίγον την ευστάθειαν του. Διέταξα τον παρευρισκόμενον κελευστήν Μαγιάτην να ανοίξη το άνω πόμα του θαλάμου δύτου, αλλά τούτο δεν κατέστη δυνατόν λόγω φαίνεται, παραμορφώσεως την οποίαν είχεν υποστή η γέφυρα από τα εχθρικά βλήματα, εμποδίζουσα το άνοιγμα του πώματος προς τα άνω. Το πλοίον ήρχισεν να βυθίζεται δια της πρύμνης και να κλίνη και πάλιν προς τα αριστερά όταν διέταξα τους ολίγους εναπομείναντας εν τω πλω άνδρας, «άπαντες άνω, εγκατάλειψις πλοίου». Εις την κάτω δίοδον του πυργίσκου ανερχόμενοι προς τα άνω εσταμάτησαν οι τέσσαρες τελευταίοι άνδρες, όταν τους ρώτησα άκουσα που μου φώναξαν «δεν μπορούμε ν΄ ανέβουμε». Τους εκτύπησα δυνατά δια να τους ενθαρρύνω, δεν ηδυνήθην όμως ν΄ αντιληφθώ τι τους συνέβαινε, δεδομένου ότι αι κεφαλαί των εκρύπτοντο προς το άνω εντός του πυργίσκου. Και οι τέσσαρες άνδρες παρέμενον εκεί μη δυνάμενοι να κινηθούν ουδέ προς τα άνω, ουδέ προς τα κάτω. Πυκνοί καπνοί πυρκαϊών εγέμιζον τον εσωτερικόν του πλοίου και αποπνυκτική οσμή καθίστα την ατμόσφαιραν αφόρητον. Δεν διέκρινε κανείς εις απόστασιν μεγαλυτέρα του μέτρου. Άνοιξα δια δευτέραν φοράν το επιστόμιον γενικού εξαερισμού δια να τους δώσω καιρόν και το άφισα τελείως ανοικτόν. Τόση ήτο η προς τα αριστερά κλίσις του πλοίου και τόσος ο καπνός ώστε έπεσα επάνω εις τον πρωραίον πίνακα δυνάμεως ο οποίος μου έδωσεν έναν ισχυρόν τιναγμόν.''
''Εν τω μεταξύ η εχθρική κορβέττα, εγχείρισεν μετά τον εμβολισμόν με ανάποδα και από εγγυτάτης αποστάσεως από της πρύμνης του υποβρυχίου, έβαλλεν με όλον τον όγκον του πυρός της και με χειροβομβίδας, τυφέκια και περίστροφα κατά της γεφύρας και επί των θαλασσερμάτων. Τότε υπήρξαν πάρα πολλά τα θύματα και εκ των επιπλεόντων εγγύς του πλοίου. Ο κυβερνήτης έπεσεν εν τη εκτελέσει του καθήκοντος επί της γεφύρας, αποκλειομένης της περιπτώσεως αυτοκτονίας, δεδομένου ότι δεν έφερεν μεθ΄ εαυτού περίστροφον και ουδέν περίστροφον εξήχθη του πλοίου. Τα σιδηρελάσματα της γεφύρας πλησίον της καθόδου του πυργίσκου ήσαν διάπυρα και εφλέγοντο.''
''Εν τω μεταξύ αποκλεισθείς εις το εσωτερικόν του πλοίου, λόγω της εμφράξεως της καθόδου του πυργίσκου, ανέλαβα την ατομικήν μου προσωπίδα προστασίας κατ΄ αερίων, έπειτα ήνοιξα την πλήρωσιν και το εξαεριστικόν σύστημα της αριστεράς υδροδόκης, ώστε να επιταχυνθή η βύθισης του πλοίου. Την στιγμήν εκείνην, αντελήφθην πλησίον μου κάποιον και στρέψας διέκρινα εις τον διάδρομον πλησίον του διαμερίσματος Α/Τ, τον άγγλον αξιωματικόν σύνδεσμον. Προχώρησα και συνήντησα τον υπόλογον Α/Τ υπασπιστήν Αναστασόπουλον και τον υπασπιστήν Σελάκην, οι μόνοι οι οποίοι παρέμενον ακόμη εις το εσωτερικόν του πλοίου, αποκεκλεισμένοι λόγω του αδυνάτου της εξόδου δια της διόδου του πυργίσκου. Τους παρώτρυνα ν΄ ανοίξουν την κάθοδον των αξιωματικών, της οποίας ο χειρισμός ήτο εύκολος και δια την οποίαν υπελόγιζα ότι υπήρχε πιθανότης να ελευθερωθή του ύδατος, καθώς το πλοίον βυθιζόμενον δια της πρύμνης θα ηνώρθου την πρώραν.''
''Όλοι ομού εχειρίσαμεν την κάθοδον προς άνοιγμα, αλλά μόλις ανεγείραμεν ολίγον το πώμα, το ύδωρ ήρχισεν να εισρέη αφθόνως εις το εσωτερικόν του πλοίου. Επιμείναμεν και εξακολουθήσαμε να ωθώμεν προς τα άνω, μέχρις ότου έξαφνα απηλευθερώθη η κάθοδος από το ύδωρ, καθώς το πλοίον ήρχισεν να λαμβάνη μεγάλην κλίσιν προς τα πρύμα. Εξήλθομεν τελευταίοι από το εσωτερικόν του πλοίου, ελάχιστα προτού τούτο βυθισθή. Διέκρινα την γερμανικήν κορβέτταν προβαλλομένην επί των ακτών του Πηλίου να εκσφενδονίζη από αποστάσεως 300 μέτρων τον όγκον του πυρός της, επί του βυθιζομένου υποβρυχίου, προβαλλομένου προς το μέρος της σελήνης. Αι πολύχρωμοι τροχιαί των τροχιοδεικτικών βλημάτων και αι αναλαμπούσαι εκρήξεις επί του σκάφους ήσαν τόσο πυκναί ώστε ευρισκόμενος εγγύς του υποβρυχίου και προς το μέρος της κορβέττας, υπέστην πλήθος αμυχών από τα θραύσματα εις τας χείρας και την κεφαλήν. Το πλοίον ηνορθώθη τελείως κατακορύφως, ένα βλήμα εξερράγη εις απόστασιν 50 μέτρων πλησίον μου την τελευταίαν στιγμήν επί της προεξεχούσης πρώρας η οποία απότομα εξηφανίσθη υπό την επιφάνειαν της θαλάσσης. Η ώρα ήτο 21.00/14/9. Μετά την τελείαν βύθισην του υποβρυχίου, η γερμανική κορβέττα εξηκολούθησεν επί 20 λεπτά να βάλλη συνεχώς δια των πολυβόλων κλπ., χαμηλά επί της επιφανείας της θαλάσσης, εναντίον των επιπλεόντων ναυαγών. »''
==Η Γερμανική εκδοχή της μάχης και της βύθισης του Κατσώνης ΙΙ == [[Αρχείο:Katsonis-New-3.jpg|thumb|300px|αριστερά|Σκίτσο μάχης και βύθισης του Κατσώνης ΙΙ από το Γερμανικό ανθυποβρυχιακό πλοίο UJ-2101 στα βόρεια της Σκιάθου (Kriegstagebuch des U-Jägers 2101 der 21 U-Jagdflottille NARA)]] [[Αρχείο:Katsonis-New-4.jpg|thumb|300px|αριστερά|Σελίδα αναφοράς της 14.9.1943, από το πολεμικό ημερολόγιο του γερμανικού 21ου Στολίσκου Ανθυποβρυχιακών, η οποία συντάχθηκε από τον κυβερνήτη του ανθυποβρυχιακού πλοίου UJ-2101, υποπλοίαρχο Friedrich Vollheim, και αναφέρεται στη μάχη, τον εμβολισμό και τη βύθιση του Κατσώνης ΙΙ (Kriegstagebuch des U-Jägers 2101 der 21 U-Jagdflottille NARA)]]
«Έκθεση μάχης
Περί της βυθίσεως του ελληνικού υποβρυχίου ΚΑΤΣΩΝΗΣ στις 14.9.1943 στο Quadrat CK 8612
Στις 14.9.1943 και μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της συνοδείας μιας νηοπομπής, το ανθυποβρυχιακό UJ-2101 βρισκόταν εν πλω κατά την επιστροφή του από τη Θεσσαλονίκη στον Πειραιά μέσω Χαλκίδας.
Καιρικές συνθήκες: Άνεμος νοτιοανατολικός 1, Ύψος κύματος: 1, ελαφρά αποθαλασσία, ελαφρά συννεφιά, πανσέληνος (μισή ώρα μετά την ανατολή της σελήνης).
''19:36 Θέση στίγματος Quadrat CK 8612. Πορεία 150 μοίρες. Διακρίνεται ένα ύποπτο πλωτό όχημα δεξιά από εμάς με πορεία 140 μοίρες. Απόσταση 7.000 περίπου μέτρα.''
''19:37 Πολεμική έγερση. Το ύποπτο όχημα αναγνωρίζεται αρχικά σαν ιστιοφόρο, διακρίνεται όμως να κινείται γρήγορα, γεγονός το οποίο με ωθεί στην απόφαση να του ζητήσω αναγνωριστικό σήμα. Το αναγνωριστικό σήμα που του ζητώ δεν απαντάται.''
''19:43 Ρίχτηκαν φωτοβολίδες σε δέσμη των πέντε (απόσταση 5.000 μέτρα). Το όχημα αναγνωρίζεται σαν καταδυόμενο υποβρύχιο. Απόσταση: 2.500 μέτρα. Συναγερμός ύπαρξης υποβρυχίου. Πορεία 140 μοίρες, ταχύτητα 8 κόμβοι.''
''19:47 Εντοπισμός του υποβρυχίου στις 355 μοίρες και σε απόσταση 800 μέτρων. Το ανθυποβρυχιακό στρέφει προς αυτή τη διόπτευση.''
''19:48 Εντοπισμός του υποβρυχίου σε 0 μοίρες και σε απόσταση 400 μέτρων. Το υποβρύχιο κατευθύνεται με ταχύτητα 4 κόμβων προς το UJ-2101.''
''19:49 Προετοιμασία δέσμης βομβών βάθους. Ο τελευταίος εντοπισμός του υποβρυχίου έδινε διόπτευση 5 μοίρες και απόσταση 350 μέτρων. Πέρασαν 27 δευτερόλεπτα από την τελευταία διόπτευση. Έναρξη ρίψης βομβών βάθους. Ρύθμιση βάθους 50 μέτρα. Ρύθμιση ρίψης 70 μέτρα. Μετά τη ρίψη της πρώτης δέσμης διακρίνεται από τη δεξιά πλευρά του πλοίου και σε κάθετη απόσταση 40 περίπου μέτρων, το περισκόπιο του υποβρυχίου.''
''Διαταγή: Ρύθμιση βομβών βάθους 35 μέτρα. Ρίψη της επόμενης δέσμης αποκλειστικά από τη δεξιά πλευρά του πλοίου και τη συσκευή κύλισης.''
''19:50 Το υποβρύχιο αναδύεται στην περιοχή των εκρήξεων της δεύτερης και τρίτης δέσμης και παραμένει ακίνητο στην επιφάνεια, οριζόντια στην πορεία μας. Οι εκρήξεις των βομβών βάθους προκαλούν κατά τη δεύτερη και τρίτη δέσμη, και στις τέσσερεις βόμβες βάθους, πίδακες νερού 15 έως 20 μέτρων ύψους.''
Διαταγή: Πολεμική έγερση, όλα τα όπλα ελεύθερα για βολές εναντίον του στόχου.
''Μέσα στις γενικές ζητωκραυγές του πληρώματος, αμέσως μετά την ανάδυση του υποβρυχίου, η διαταγή δεν ακούγεται. Μόνο μετά τη θαυμαστή γρηγοράδα των βολών του υποβρυχίου με το πυροβόλο του παίρνουν οι άνδρες θέση μάχης.''
''Διαταγή: Κλειστή στροφή προς τα δεξιά. Το πλοίο στρίβει σε θέση εμβολισμού.''
''19:53 Το υποβρύχιο εμβολίζεται στην πρύμνη, στο ύψος της πρυμναίας καθόδου. Κατά τη διάρκεια του εμβολισμού το υποβρύχιο βάλλεται με όλα τα όπλα, συμπεριλαμβανομένων των φορητών όπλων, των πιστολιών, καθώς και τη ρίψη χειροβομβίδων. Αμέσως μετά τον εμβολισμό απομάκρυνση του πλοίου κάνοντας ανάποδα. Το μηχάνημα εντοπισμού υποβρυχίων αχρηστεύθηκε κατά τη διάρκεια του εμβολισμού.''
19:58 Το υποβρύχιο βυθίζεται με την πρύμνη ενώ η πλώρη παραμένει για αρκετή ώρα να εξέχει κάθετα, 10 με 15 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
''Σημείο βύθισης: 39 μοίρες, 15 πρώτα βόρειο και 23 μοίρες, 26,8 πρώτα ανατολικό, σύμφωνα με τον βρετανικό χάρτη Αριθ. 1085. Βάθος θαλάσσης 116 οργιές (200 μέτρα).''
20:45 Περισυνελλέχθηκαν από τη θάλασσα 1 άγγλος αξιωματικός, 1 άγγλος κελευστής και 13 άτομα, μέλη του ελληνικού πληρώματος.
21:20 Συνέχιση της πορείας μας μετά τη διαπίστωση ότι στην επιφάνεια της θάλασσας παρέμειναν μόνο επιπλέοντα πτώματα.
Δικές μας απώλειες: 1 κατώτερος αξιωματικός νεκρός, 2 βαριά τραυματίες και 8 ελαφρά.
Κατά τη διάρκεια της μάχης διακρίθηκαν οι εξής:
1. Α΄ αξιωματικός Obersteurmann (ανώτερος πηδαλιούχος) Eschenhorst
''3. Strm.Ob.Gefr. (πηδαλιούχος μάχης) Solteck''
''Κατανάλωση πυρομαχικών: 58 βλήματα των 8,8 εκ. / 116 βλήματα των 3,7 εκ. / 1.000 βλήματα των 2 εκ. / 100 βλήματα πολυβόλου C34 / 236 βλήματα πιστολιού / 270 βλήματα 13,2 χιλ. / 60 χειροβομβίδες / 9 εκρήξεις βομβών βάθους.''
15.9.1943
''06:05 Τηλεγράφημα, αύξων αριθμός 82, επιχειρησιακή ώρα 2010, πολεμικό μήνυμα. ''
''06:25 Τηλεγράφημα, αυξ. αριθ. 83, επιχειρησιακή ώρα 2055, προς την Διεύθυνση Ασφαλείας Πλοίων του Ναυαρχείου Αιγαίου, από το ανθυποβρυχιακό UJ-2101.''
''06:40 Τηλεγράφημα, αυξ. αριθ. 84, επιχειρησιακή ώρα 2040, πολεμικό μήνυμα.''
Τρεις βαριά και οχτώ ελαφρά τραυματισμένοι, παρακαλώ όπως αποστείλετε γιατρό στη Χαλκίδα.
Μήνυμα Ναυαρχείου Αιγαίου: Ως αποτέλεσμα του εξοπλισμού των πλοίων του 21ου Ανθυποβρυχιακού Στολίσκου με ραδιοσταθμούς τύπου Johnson, των οποίων η απόδοση είναι μη ικανοποιητική, όπως πολλές φορές έχει αναφερθεί στο πολεμικό ημερολόγιο, έγινε δυνατόν να πραγματοποιηθεί η διαβίβαση του τηλεγραφήματος 10 ώρες μετά τη μάχη.
Ο κυβερνήτης υποπλοίαρχος Friedrich Vollheim
(Υπογραφή)»
Μετά τη βύθιση
[[Αρχείο:Sandhamn_ex_Fernglen_(1929)-2.jpg|thumb|300px|αριστερά|Το από τον γερμανικό στρατό επιταγμένο γαλλικό διζελόπλοιο SINFRA (πρώην SANDHAMN, πρ. FERNGLEN, 4.470 ΚΟΧ, ιδιοκτησίας Cyprien Fabre) ήταν το πλοίο το οποίο περίμενε ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ κοντά στις ακτές του Πηλίου με σκοπό να του επιτεθεί και να το βυθίσει. Αντί αυτού συνάντησε το γερμανικό ανθυποβρυχιακό UJ-2101 (πρώην ελληνικό Β.Π. ναρκαλιευτικό-ναρκοθετικό [[Στρυμών Ι (Ναρκοθέτις)|ΣΤΡΥΜΩΝ]]) με το οποίο ενεπλάκη σε μάχη αποτέλεσμα της οποίας ήταν η βύθιση του ΚΑΤΣΩΝΗ. Το SINFRA στις 19.10.1943, έμφορτο με 2.389 ιταλούς αιχμαλώτους, βυθίστηκε μετά από αεροπορική επίθεση βρετανικών και αμερικανικών αεροσκαφών βόρεια της Σούδας με μεγάλες απώλειες. (© Sammlung Raul Maya - © Archiv der Bibliothek für Zeitgeschichte – Württembergische Landesbibliothek Stuttgart)]]
Μετά τη βύθιση του ΚΑΤΣΩΝΗΣ ο ύπαρχος του υποβρυχίου υποπλοίαρχος Ηλίας Τσουκαλάς, μαζί με τον υπαξιωματικό Α. Τσίγκρο, κατόρθωσε να διαφύγει και να φθάσει κολυμπώντας, μετά από εννέα ώρες, στη Σκιάθο. Ο υπαξιωματικός Α. Αντωνίου, μαζί με τον δίοπο ηλεκτρολόγο Ν. Θυμαρά, διέφυγαν επίσης τη σύλληψη και κατευθύνθηκαν κολυμπώντας προς το Πήλιο. Ενώ ο πρώτος κατάφερε να φθάσει σώος στην ακτή, ο δεύτερος δεν το κατόρθωσε καθώς οι δυνάμεις του τον εγκατέλειψαν με αποτέλεσμα να πνιγεί γύρω στις 02:00 το πρωί της 15.9.1943 ανοιχτά των ακτών του Πηλίου. Οι Τσουκαλάς και Τσίγκρος μεταφέρθηκαν στη συνέχεια, με τη βοήθεια των κατοίκων της Σκιάθου, στο Πήλιο όπου συνάντησαν τον Α. Αντωνίου. Μετά από χρονοβόρα αναμονή κατάφεραν να επιστρέψουν τελικά, μέσω Τουρκίας, στη Μέση Ανατολή όπου εντάχθηκαν και πάλι στο δυναμικό του ελληνικού Βασιλικού Ναυτικού.
Οι συλληφθέντες αιχμάλωτοι κρατήθηκαν αρχικά στις φυλακές Αβέρωφ οι υγιείς και στο νοσοκομείο της Κηφισιάς οι τραυματίες. Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν, μέσω Γιουγκοσλαβίας, στο γερμανικό στρατόπεδο ναυτικών αιχμαλώτων «MARLANG», κοντά στη Βρέμη, όπου και παρέμειναν κρατούμενοι μέχρι την απελευθέρωση τους από τον συμμαχικό στρατό στις 28 Απριλίου 1945.
Ο βρετανός πλοίαρχος, διοικητής του 1ου Στολίσκου Υποβρυχίων, D.C. Ingram, στον οποίον υπαγόταν ο ΚΑΤΣΩΝΗΣ, υπέβαλε στις 11.11.1943 έκθεση η οποία εμπεριέχει αφενός την εκτίμηση, τον θαυμασμό και τη λύπη του για τον χαμό του κυβερνήτη και των μελών του πληρώματος του ΚΑΤΣΩΝΗΣ, αφετέρου αναπτύσσει σχετική κριτική επί του γεγονότος κύρια στοιχεία της οποίας είναι:
- Η μη υπακοή του κυβερνήτη του ΚΑΤΣΩΝΗ, Βασίλη Λάσκου, στην οδηγία την οποία έλαβε στις 04:00 της 14ης Σεπτεμβρίου 1943 και η οποία τον διάτασσε να αναχωρήσει άμεσα για την εγκατάσταση πολεμικής περιπολίας στην Ικαρία.
- Το γεγονός ότι ο Λάσκος επικοινώνησε και μίλησε με τα πληρώματα των ελληνικών καϊκιών, πληροφορία η οποία μπορεί να έφθασε άμεσα ή έμεσσα στον εχθρό.
- Η εμπιστοσύνη που έδειξε στην πληροφορία που έλαβε το απόγευμα της 14ης Σεπτεμβρίου 1943 από το ιστιοφόρο που συνάντησε λίγο πριν την μάχη με το UJ-2101 και η οποία δήλωνε ότι ο καπνός του πλοίου στον ορίζοντα προέρχονταν από το SINFRA. Σύμφωνα με την αυτούσια δήλωση του συντάκτη ''«ο αντιπλοίαρχος Λάσκος φαίνεται να επίστευεν απολύτως τούτο και να ήτο τόσον κυριευμένος από την ιδέαν αυτήν ώστε η αυταπάτη του δεν διελύθη παρά εκ των υστέρων, καθ΄ ην στιγμήν εξερράγησαν αι βόμβαι βυθού, μολονότι εις μίαν στιγμήν ευρίσκετο εις απόστασιν ενός μιλλίου από του πλοίου υπό λαμπερόν σεληνόφως. »''
Ο Βρετανός σύνδεσμος υποπλοίαρχος Horgan ο οποίος επέβαινε στο Κατσώνης ΙΙ κατά την τελευταία περιπολία του, σε αναφορά του, την οποία υπέβαλε στις 22.6.1946, αναφέρεται διεξοδικά στα γεγονότα πραγματοποιώντας ευμενή σχόλια για την πειθαρχία και το θάρρος των ανδρών του πληρώματος του Κατσώνης ΙΙ τόσο κατά τη διάρκεια της πολεμικής περιπολίας και της τελευταίας μάχης του υποβρυχίου όσο και κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας. Τέλος δίνει και κάποιες άγνωστες πληροφορίες οι οποίες αφορούν την ανάκριση του από τον υποπλοίαρχο Vollheim επί του UJ-2101:
''«Ανεκρίθην από του κυβερνήτου πλωτάρχου Vollheim και του υπάρχου όστις ήτο τραυματισμένος. Ούτοι είχον αποκομίσει μεγάλην εκτίμησην από την μάχην την αναληφθείσαν υπό των Ελλήνων και απέδωσαν φόρον τιμής εις την ηγεσίαν και το θάρρος του κυβερνήτου Λάσκου. Ένα από τα βλήματα μας έθεσεν εκτός μάχης το πρυμναίον του πυροβόλον φονεύσαν έναν άνδρα του πληρώματος και τραυματίσαν πλείστους άλλους, συμπεριλαμβανομένου και του υπάρχου. Ο Vollheim μου ωμολόγησεν ότι δεν εγνώριζεν την παρουσίαν υποβρυχίου εις την περιοχήν. Κατηύθυνεν μίαν αναγνωριστικήν λάμψιν και όταν μας είδεν να καταδυόμεθα, διαπίστωσεν ότι είμεθα ένα εχθρικόν υποβρύχιον. Επίσης μου εξήγησεν την απότομον πλεύσιν του προς Νότον. Ευρίσκετο υπό την εντύπωσιν ότι το υποβρύχιον όπερ εβύθισεν ήτο βρεττανικόν και υπέθετεν ότι περιπολούσαμεν καθ΄ ομάδας υποβρυχίων. Απεμακρύνθη λοιπόν, προσωρινώς, διά λόγους ασφαλείας.»''
Το Κατσώνης ΙΙ ήταν το τέταρτο Ελληνικό υποβρύχιο που βυθίστηκε εν ώρα μάχης μετά το Γλαύκος ΙΙ, το Πρωτεύς Ι και το Τρίτων. Μετά τον πόλεμο το έτος 1948 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις της Εστίας ένα βιβλίο του γνωστού συγγραφέα Μ. Καραγάτση με τον τίτλο «Βασίλης Λάσκος – Μυθιστορηματική Βιογραφία». Το βιβλίο, στηριγμένο στην προσωπική ζωή του αρβανίτη Λάσκου και στη χαρακτηριστική γραφή του Μ. Καραγάτση, έγινε πολύ γρήγορα δημοφιλές ανάγνωσμα καθιστώντας τον κυβερνήτη του Υ/Β ΚΑΤΣΩΝΗΣ, Βασίλη Λάσκο (αδελφό του σκηνοθέτη και σεναριογράφου Ορέστη Λάσκου), γνωστό στο πανελλήνιο. Το 1951 ο πρώην ύπαρχος του Υ/Β ΚΑΤΣΩΝΗΣ, Ηλίας Τσουκαλάς, συνέταξε με ιδιαίτερη παραστατικότητα τις λεπτομέρειες της τελευταίας περιπολίας και της βύθισης του υποβρυχίου, καθώς και την επιτυχημένη προσπάθεια διαφυγής αυτού και των συντρόφων του στη Σκιάθο και στη Μέση Ανατολή. Η διήγηση του κυκλοφόρησε σε βιβλίο με τον τίτλο «Το υποβρύχιον Υ1», από το Ναυτικό Μουσείο Ελλάδας, λαμβάνοντας στη συνέχεια βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών. Τα δύο αυτά βιβλία, σε συνδυασμό με το θλιβερό τέλος του υποβρυχίου, οδήγησαν το ΚΑΤΣΩΝΗΣ να αποτελεί σήμερα κομβικό σημείο αναφοράς του υποβρυχιακού αγώνα του Ελληνικού Βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Σημειώσεις
<references group = "Σημ."/>
Περαιτέρω ανάγνωση
Κατηγορία:Ελληνικά υποβρύχια Κατηγορία:Πολεμικός Σταυρός Γ' Τάξεως
Εθνόσημο του Γκέρνζι
right|150px Το εθνόσημο του Γκέρνζι αποτελεί το επίσημο σύμβολο του νησιού Γκέρνζι στη Μάγχη. Είναι ένας κόκκινος θυρεός με τρία χρυσά λιοντάρια, στην κορυφή των οποίων βρίσκεται ένα μικρό κλαδί από φύλλα. Είναι παρόμοιο με το οπλόσημο της Νορμανδίας, το εθνόσημο του Τζέρσεϊ και το εθνόσημο της Αγγλίας.
Βλέπε επίσης
Γκερνζι Κατηγορία:Γκέρνζι
Μπάλα μπάσκετ
thumb|230x230px|Μια τυπική σημερινή μπάλα του μπάσκετ Η μπάλα του μπάσκετ είναι σφαιρική, χρώματος πορτοκαλί παραδοσιακής εμφάνισης, με τις 8 φολίδες και τις μαύρες ραφές. Είναι κατασκευασμένη από δέρμα, συνθετικό δέρμα, ελαστικό ή συνθετικό υλικό και ζυγίζει από 567 γραμμάρια μέχρι 650 (567 είναι το κατώτατο όριο και 650 το ανώτατο). Η περιφέρειά της είναι από 74,9 εκατοστά το λιγότερο μέχρι 78 το μέγιστο. Μέσα από τα χρόνια, η μπάλα καλαθοσφαίρισης έχει αλλάξει όψη και αφή, από τα παλιά χρόνια όπου η μπάλα ήταν από δέρμα δεμένη με σχοινιά έχουμε φτάσει στην σημερινή εποχή όπου η μπάλα είναι πιο λεία και με τις μαύρες ραφές να τονίζουν το χρώμα της.
Παραπομπές
Κατηγορία:Καλαθοσφαίριση
Κάρολος του Βαντόμ
Ο Κάρολος (Charles IV de Bourbon, 2 Ιουνίου 1489 - 25 Μαρτίου 1537) από τον Οίκο των Βουρβόνων ήταν Γάλλος πρίγκιπας και στρατιωτικός διοικητής στην αυλή του Φραγκίσκου Α΄ της Γαλλίας. Ήταν κόμης του Βαντόμ (1495-1514) και δούκας του Βαντόμ (1514-1537).
Βιογραφία
Γεννημένος στο Βαντόμ, ήταν γιος του Φραγκίσκου κόμη του Βαντόμ και της Μαρίας από τον Οίκο του Λουξεμβούργου, κόρης τού Πέτρου Β΄ κόμη τού Σαιν-Πολ. Το 1514 η κομητεία του αναβαθμίστηκε από τον βασιλιά σε δουκάτο. Υπήρξε έμπιστος ακόλουθος του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΒ΄· συμμετείχε στην μάχη του Μαρινιάνο (1515), διορίστηκε από τον βασιλιά στρατιωτικός διοικητής της Ιταλίας και έγινε μέλος της αντιβασιλείας. Σε όλο το διάστημα της απουσίας του την εξουσία στα εδάφη του ασκούσε αντ' αυτού η μητέρα του.
Αρχηγός του Οίκου των Βουρβόνων
Μετά των θάνατο των δυο ξαδέλφων του Καρόλου Δ΄ του Αλανσόν (1525) και Καρόλου Γ΄ του Μπουρμπό ν (1527) έγινε τέταρτος σε σειρά διαδοχής στον βασιλικό θρόνο της Γαλλίας μετά τους γιους του βασιλιά και αρχηγός του Οίκου των Βουρβόνων. Ο μεγαλύτερος γιος του Καρόλου, ο Αντώνιος νυμφεύτηκε την Ιωάννα Γ΄ της Ναβάρας, κόρη της Μαργαρίτας της Ναβάρρας, κληρονομώντας το δουκάτο του Αλανσόν και το βασίλειο της Ναβάρρας. Ο γιος τους θα γίνει αργότερα βασιλιάς της Γαλλίας ως Ερρίκος Δ΄.
Οικογένεια
Με τον γάμο του με την Φραγκίσκη των Βαλουά, κόρη τού Ρενέ δούκα του Αλανσόν, παιδιά του ήταν:
Πηγές
Κατηγορία:Οίκος των Βουρβόνων Κατηγορία:Δούκες του Βαντόμ Κατηγορία:Κόμητες του Σουασόν
Οσορκόν ο Πρεσβύτερος
Η περίοδος της ζωής του
Βασισμένοι σε έναν υπολογισμό τού προαναφερθέντος έτους 2, σεληνιακής χρονολογίας τού βασιλιά -που ο Ρολφ Κράους σε έναν αστρονομικό υπολογισμό έδειξε ότι αντιστοιχεί στο 99ο ΒC- ο Οσορκόν ο Πρεσβύτερος πρέπει να έγινε βασιλιάς 2 έτη πριν από την εγκατάσταση τού Νεσπανεφερόρ ως ιερέα τού ναού το 992 π.Χ.
Η βασιλεία τού Οσορκόν τού Πρεσβύτερου είναι σημαντική, διότι προμηνύει την 22η Λιβυκή δυναστεία. Τού αποδίδονται 6 έτη βασιλείας στα "Αιγυπτιακά" τού Μανέθωνος και τον διαδέχθηκε στην εξουσία ο Σιαμούν, που ήταν γιος του, ή ένας άσχετος ιθαγενής Αιγύπτιος.
Πηγές
Κατηγορία:Φαραώ της 21ης Αιγυπτιακής Δυναστείας
ΕΜ/Στρέιμουρ
Η ΕΜ/Στρέιμουρ (δανικά: EB/Streymur) είναι ποδοσφαιρικός σύλλογος των Νησιών Φερόε. Έχει χρώματα το μπλε και μαύρο. Ιδρύθηκε το 1993 από την ενοποίηση δύο ομάδων, της EΜ (Eiðis Bóltfelag, 1919) και της Streymur (1976). Ο νέος σύλλογος κέρδισε το πρώτο του πρωτάθλημα (και το νταμπλ) το 2008.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1993
Porsche 968
Η Porsche 968 ήταν ένα σπορ αυτοκίνητο που παρήχθη από τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία Porsche, μεταξύ του 1991 και του 1995. Το μοντέλο αυτό, ήταν η τελική εξέλιξη μιας σειράς αυτοκινήτων με υδρόψυκτους κινητήρες στο μπροστινό μέρος του σασί και με την κίνηση στους πίσω τροχούς, μια σειρά που είχε ξεκινήσει σχεδόν 20 χρόνια νωρίτερα με την Porsche 924. Η 968 αντικατέστησε την Porsche 944 και αντικαταστάθηκε στα τέλη του 1996 από την πρώτη γενιά της Porsche Boxster (Σειρά 986).
Εμπορική τοποθέτηση
thumb|left|Porsche 968 [[καμπριολέ του 1994.]]
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μοντέλα Porsche Κατηγορία:Σπορ αυτοκίνητα Κατηγορία:Αυτοκίνητα πολυτελείας Κατηγορία:Γερμανικά αυτοκίνητα
Ταιράκ (Αβερόν)
Το Ταιράκ (γαλλικά: Tayrac, οξιτανικά: Tairac) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό του Αβερόν, στη διοικητική περιοχή της Οξιτανίας.
Οι κάτοικοί του είναι γνωστοί ως Ταιρασιέν (γαλλικά: Tayraciens).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Κοινότητες του Αβερόν
Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (TEE-TCG) είναι ο ελληνικός επαγγελματικός οργανισμός που λειτουργεί ως επίσημος τεχνικός σύμβουλος του ελληνικού κράτους και είναι υπεύθυνος για την απονομή επαγγελματικών αδειών σε όλους τους μηχανικούς που εργάζονται στην Ελλάδα. Πρόκειται για δημόσια νομική οντότητα με εκλεγμένη διοίκηση, εποπτευόμενη από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων. Το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εφαρμοσμένων Επιστημών και Μηχανικών.
Ιδρύθηκε το 1923 από τους αποφοίτους του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Από τον Σεπτέμβριο του 2010, ο Χρήστος Σπίρτζης, ο οποίος ανακηρύχθηκε Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων το 2015, ήταν πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Επαγγελματικές ενώσεις στην Ελλάδα
Οθέλος (Βέρντι)
Ο «Οθέλος» ή «Οθέλλος» (ιταλ. Otello) είναι όπερα τεσσάρων πράξεων που συνέθεσε ο Τζουζέπε Βέρντι σε λιμπρέτο του Αρρίγκο Μπόιτο, βασισμένο στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Ήταν η προτελευταία όπερα του Βέρντι και από πολλούς θεωρείται ότι είναι η καλύτερη. Έκανε πρεμιέρα στη Σκάλα του Μιλάνου στις 5 Φεβρουαρίου 1887.
Με την απροθυμία του συνθέτη να γράψει κάτι καινούργιο μετά την επιτυχία της Αΐντα το 1871 και την απόσυρσή του στη σύνταξη, του πήρε του εκδότη του στο Μιλάνο δέκα χρόνια, πρώτα για να τον πείσει να γράψει οτιδήποτε, στη συνέχεια να τον ενθαρρύνει να επανεξετάσει την όπερα Σιμόν Μποκανέγκρα (1857) προτείνοντας τον Αρρίγκο Μπόιτο ως λιμπρετίστα και τελικά να ξεκινήσει την επίπονη διαδικασία να πείσει και να καλοπιάσει τον Βέρντι να δει το ολοκληρωμένο λιμπρέτο του Μπόιτο για τον Οθέλο τον Ιούλιο/Αύγουστο του 1881.
Η ιστορία της σύνθεσης
Η έβδομη δεκαετία της ζωής του Βέρντι δεν ήταν καλή για τον συνθέτη. Όπως έχει καταγραφεί στη βιβλιογραφία, «φάνηκε να εισήλθε [εκείνα τα χρόνια] σε φάση κατήφειας και κατάθλιψης […] [και] οι επιστολές του εκείνης της εποχής ήταν γεμάτες παράπονα για το ιταλικό θέατρο, την ιταλική πολιτική και την ιταλική μουσική εν γένει, με τον συνθέτη να τα αντιλαμβάνεται όλα ως βύθιση κάτω από την παλίρροια του Γερμανισμού».
Η πρόταση του εκδότη του να επανεξετάσει την όπερα Σιμόν Μποκανέγκρα, αγνοήθηκε από τον Βέρντι, ο οποίος έστειλε ένα σημείωμα λέγοντας ότι το αποτέλεσμα του 1857, το οποίο είχε σταλεί στον συνθέτη για επανεξέταση, θα παρέμενε ανέγγιχτο "ακριβώς όπως μου το στείλατε".
Ο Βέρντι θαύμαζε τα δραματικά έργα του Σαίξπηρ και, κατά τη διάρκεια της καριέρας του, θέλησε να δημιουργήσει όπερες με βάση τα έργα του, παρόλο που η μία του προσπάθεια να το κάνει, στον Μάκβεθ του 1847, μολονότι είχε αρχικά επιτυχία, δεν έτυχε καλής αποδοχής όταν αναθεωρήθηκε για παράσταση στο Παρίσι το 1865.
Πράξη 1η
Ο νέος κυβερνήτης της Κύπρου Οθέλος φθάνει στο νησί. Μια δυνατή θύελλα μαίνεται καθώς το πλοίο του πλησιάζει την ακτή του νησιού. Στην ακρογιαλιά ο λαός προσεύχεται για την καλή προσάραξη του πλοίου, επειδή αυτό μεταφέρει το νικητή στρατηγό τους, Οθέλο, που μόλις είχε κατατροπώσει στη μάχη τους Οθωμανούς.
Ο Οθέλος βγήκε στη στεριά ασφαλής, μέσα στις ζητωκραυγές του λαού και πηγαίνει στο κάστρο, όπου τον υποδέχεται η ωραία σύζυγός του, Δυσδαιμόνα. Η Δυσδαιμόνα αγαπά πολύ τον Οθέλο, μολονότι είναι Μαροκινός. Όμως, έξω από το κάστρο, δύο άνθρωποι ανάμεσα στο πλήθος, δεν είναι ευτυχισμένοι από την επιστροφή του Οθέλου. Ο ένας, ο Ροδρίγος, ήθελε να καταστραφεί ο Οθέλος για να πάρει τη Δυσδαιμόνα. Ο άλλος είναι ο φαύλος Ιάγος, που μισεί τον Οθέλο, επειδή τον υποβίβασε και αφαίρεσε την ισχύ του. Βλέποντας πως ο Οθέλος δεν σκοτώθηκε, ο Ροδρίγος έχει αηδιάσει τόσο πολύ, ώστε θέλει ν' αυτοκτονήσει. Ο πολυμήχανος όμως Ιάγος προσπαθεί να πείσει τον Ροδρίγο να κάνει κουράγιο και υπόσχεται να καταστρέψει ο ίδιος τον Οθέλο.
Το διαβολικό μυαλό του Ιάγου αρχίζει να δουλεύει. Βάζει τον Κάσσιο, τον ευνοούμενο υπασπιστή του Οθέλου, να πιει τόσο πολύ ώστε, σε μια φιλονικία, ο Κάσσιος τραβά το σπαθί του και τραυματίζει τον Μοντάνο, τον πρώην κυβερνήτη της Κύπρου. Φτάνοντας σ' αυτή τη σκηνή ο Οθέλος απολύει με θυμό τον Κάσσιο.
Πράξη 2η
thumb|Ο Ενρίκο Καρούζο και ο Τίτα Ρούφο στο "Sì, pel ciel marmoreo giuro!" από τη 2η πράξη. Ηχογράφηση του 1914 Αργότερα, ο Κάσσιος μετανοεί για την ασυλλόγιστη πράξη του. Γνωρίζοντας ότι η Δυσδαιμόνα είναι μεγαλόψυχη, πηγαίνει και την παρακαλεί να επηρεάσει τον Οθέλο για να του ξαναδώσει το αξίωμά του. Η Δυσδαιμόνα συμφωνεί πρόθυμα. Ο Ιάγος καλεί τον Οθέλο στην είσοδο του κήπου, έτσι ώστε να δει τον Κάσσιο και τη Δυσδαιμόνα που συζητούν. Ο Ιάγος ρίχνει δηλητήριο στ' αυτιά του Οθέλλου, λέγοντάς του ότι άκουσε τον Κάσσιο να παραμιλά στον ύπνο του για μια μυστική αγάπη προς τη Δυσδαιμόνα.
Πράξη 3η
Για καλή τύχη του Ιάγου, η τίμια Δυσδαιμόνα έρχεται στον Οθέλο και αρχίζει να συνηγορεί για την αποκατάσταση του Κάσσιου. Ο Οθέλος, πιστεύοντας πλέον στην ιστορία του Ιάγου, ιδρώνει από τη μανία του. Η Δυσδαιμόνα παίρνει το μαντήλι της να σκουπίσει το μέτωπο του συζύγου της. Ο Οθέλος πετάει στο χώμα το μαντήλι και η Δυσδαιμόνα επιστρέφει στο κάστρο με μελαγχολία. Εν τω μεταξύ, η Αιμιλία, η υπηρέτρια της Δυσδαιμόνας και γυναίκα του Ιάγου, παιρνει το μαντήλι για να το επιστρέψει στην κυρία της. Αλλά ο Ιάγος της το παίρνει.
Ο Ιάγος ρίχνει το μαντήλι στο δωμάτιο του Κάσσιου, ώστε να έχει απόδειξη ότι η Δυσδαιμόνα έδωσε το μαντήλι της στον Κάσσιο, σαν δείγμα της αγάπης της. Ο Οθέλος έχει εξοργιστεί επειδή αγαπά τη Δυσδαιμόνα και δεν πιστεύει ότι μπορεί να είναι τόσο άπιστη ώστε να δώσει σε άλλον το ανεκτίμητο μαντήλι.
Ο Ιάγος προτρέπει τον Οθέλο να κρυφτεί πίσω από μια κολώνα στην αυλή. Σε λίγο φέρνει τον ανύποπτο Κάσσιο μέσα στην αυλή και τον παρακινεί να πει πράγματα που αυτός θέλει να πει και να βγάλει το μαντήλι. Όταν ο Κάσσιος φεύγει, ο Οθέλος πάει στον Ιάγο και του ζητάει δηλητήριο για να σκοτώσει τη Δυσδαιμόνα. Αλλά ο άκαρδος Ιάγος τον συμβουλεύει να την στραγγαλίσει.
Εν τω μεταξύ, μια επίσημη αποστολή φτάνει από τη Βενετία για να τιμήσει τον Οθέλο και όλοι εκπλήσσονται επειδή σ' αυτή την επίσημη τελετή ο Οθέλος βρίζει και πετάει κάτω τη γυναίκα του.
Πράξη 4η
thumb|Ο Φραντσέσκο Ταμάνιο, πρώτος ερμηνευτής του ρόλου, τραγουδά "Niun mi tema" (θάνατος του Οθέλλου). Η ηχογράφηση έγινε το 1903, δύο μόλις χρόνια πριν το θάνατο του τενόρου. Την ίδια νύχτα, ο Οθέλος μπαίνει στο υπνοδωμάτιο, προστάζει τη Δυσδαιμόνα να προσευχηθεί και μετά τη στραγγαλίζει. Ακούγοντας τις κραυγές της, οι άνθρωποι της αυλής όρμησαν στο δωμάτιο. Η Αιμιλία αφηγείται το άθλιο τέχνασμα του Ιάγου με το μαντήλι και ο Κάσσιος αρνείται ότι η Δυσδαιμόνα τον αγάπησε ποτέ. Ο Ιάγος φεύγει, μεγαλώνοντας την ενοχή του. Ο Οθέλος, αντιλαμβανόμενος το τραγικό του σφάλμα, αυτοκτονεί με ένα μαχαίρι.
Ιστορικό παραστάσεων
Όταν η παράσταση δόθηκε στο Παρίσι στις 12 Οκτωβρίου του 1894, "ο Βέρντι συνέθεσε ένα σύντομο μπαλέτο (το οποίο) αποτελεί μέρος της τελετής υποδοχής για τους Βενετούς πρέσβεις στο φινάλε της τρίτης πράξης".
Μέχρι σήμερα, ο Πλάθιντο Ντομίνγκο έχει εμφανιστεί στις περισσότερες παραγωγές βίντεο της όπερας από οποιονδήποτε άλλον τενόρο.
Παραπομπές
Κατηγορία:Όπερες του Τζουζέπε Βέρντι
Trapeze
Οι Trapeze ήταν βρετανικό ροκ συγκρότημα το οποίο δημιουργήθηκε το 1969 από τον τραγουδιστή Τζον Τζόουνς και τον κιμπορντίστα Τέρι Ράουλι (πρώην μέλη των Montanas), τον κιθαρίστα Μελ Γκάλεϊ, τον μπασίστα Γκλεν Χιούζ και τον ντράμερ Ντέιβ Χόλαντ.
Βιογραφία
Το 1970 κυκλοφόρησαν το πρώτο τους, ομώνυμο άλμπουμ μέσω της δισκογραφικής εταιρείας "Threshold" και λίγο αργότερα, ο Τζόουνς και ο Ράουλι αποχώρησαν για να επανενταχθούν στο παλιό τους συγκρότημα. Οι Trapeze συνέχισαν ως τρίο, με τον Χιούζ στα φωνητικά και το μπάσο, τον Γκάλεϊ στην κιθάρα και τα δεύτερα φωνητικά και τον Χόλαντ στα τύμπανα και τα δεύτερα φωνητικά. Το Νοέμβριο του 1970, κυκλοφόρησε ο δεύτερος δίσκος τους, με τίτλο "Medusa", μαζί με το σινγκλ "Black Cloud". Λόγω της ραδιοφωνικής ανταπόκρισης στις Ηνωμένες Πολιτείες για το τελευταίο τους σινγκλ, μετακόμισαν στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού, όπου περιόδευσαν τρεις φορές μέχρι το 1973.