cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Λουδοβίκος Α΄ της Ουγγαρίας
Eπέκταση (1350–1358)
Σύμφωνα με τον Ματέο Βιλάνι ο Λουδοβίκος ξεκίνησε μια επιχείρηση εναντίον της Χρυσής Ορδής επικεφαλής ενός στρατού 200.000 ιππέων τον Απρίλιο του 1354. Ο νεαρός Τάταρος ηγεμόνας, που ο ιστορικός Ιβαν Μπέρτενι προσδιόρισε ως Γιάνι Μπεγκ, δεν ήθελε να ξεκινήσει πόλεμο εναντίον της Ουγγαρίας και συμφώνησε να υπογράψει μια συνθήκη ειρήνης. Αν και καμία άλλη πρωτογενής πηγή δεν ανέφερε αυτή την εκστρατεία και τη συνθήκη, οι Τάταροι δεν έκαναν επιδρομές λεηλασίας στην Τρανσυλβανία μετά το 1354, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αναφορά του Βιλάνι είναι αξιόπιστη. Την ίδια χρονιά ο Λουδοβίκος εισέβαλε στη Σερβία, αναγκάζοντας τον Στέφανο Δουσάν να αποσυρθεί από την περιοχή κατά μήκος του ποταμού Σάβου. Υπό την πίεση αυτή ο Ντουσάν ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με την Αγία Έδρα για την αναγνώριση του παπικού πρωτείου. Το επόμενο έτος ο Λουδοβίκος έστειλε ενισχύσεις στον Καζίμιρ Γ΄ για να πολεμήσει κατά των Λιθουανών και τα ουγγρικά στρατεύματα υποστήριξαν τον Αλβέρτο Β', Δούκα της Αυστρίας εναντίον της Ζυρίχης.Οι Βενετοί αντιπρόσωποι πρόσφεραν στον Λουδοβίκο 6–7.000 χρυσά δουκάτα ως αποζημίωση για τη Δαλματία, αλλά ο Λουδοβίκος αρνήθηκε να εγκαταλείψει το σχέδιό του να ανακαταλάβει την επαρχία. Υπέγραψε συμμαχία με τον Αλβέρτο Β' της Αυστρίας και τον Νικόλαο του Λουξεμβούργου, Πατριάρχη Ακυληίας, κατά της Βενετίας. Κατόπιν διαταγής του Κροάτες άρχοντες πολιόρκησαν και κατέλαβαν το Kλις, φρούριο της Δαλματίας, που η αδερφή του Στέφανου Δουσάν Γιελένα, είχε κληρονομήσει από τον σύζυγό της Μλάντεν Σούμπιτς. Το καλοκαίρι του 1356 ο Λουδοβίκος εισέβαλε σε εδάφη της Βενετίας χωρίς επίσημη κήρυξη πολέμου.Πολιόρκησε το Τρεβίζο στις 27 Ιουλίου. Ένας τοπικός ευγενής, ο Τζουλιάνο Μπαλντατσίνο, παρατήρησε ότι ο Λουδοβίκος καθόταν μόνος ενώ έγραφε τα γράμματά του στις όχθες του Ποταμού Σίλε κάθε πρωί. Πρότεινε λοιπόν στους Βενετούς να τον δολοφονήσει με αντάλλαγμα 12.000 χρυσά φλωρίνια και το Καστελφράνκο Βένετο, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν την προσφορά του επειδή δεν μοιράστηκε μαζί τους τις λεπτομέρειες των σχεδίων του. Ο Λουδοβίκος επέστρεψε στη Βούδα το φθινόπωρο, αλλά τα στρατεύματά του συνέχισαν την πολιορκία. Ο Πάπας Ιννοκέντιος ΣΤ΄ προέτρεψε τους Βενετούς να συνάψουν ειρήνη με την Ουγγαρία. Ανακήρυξε τον Λουδοβίκο «σημαιοφόρο της Εκκλησίας» και του χορήγησε τη δεκάτη τριών ετών για να πολεμήσει κατά του Φραγκίσκου Β' Ορντελάφι και άλλων εξεγερθέντων αρχόντων στα Παπικά Κράτη. Ο Λουδοβίκος έστειλε ένα στρατό υπό τις διαταγές του Νικολάου Λάκφι για να υποστηρίξει τα στρατεύματα του πάπα στην Ιταλία.
Ο Λουδοβίκος εισέβαλε στη Δαλματία τον Ιούλιο του 1357.[143] Το Σπλιτ, το Τρόγκιρ και το Σίμπενικ σύντομα ξεφορτώθηκαν τους Βενετούς κυβερνήτες και υποτάχθηκαν σε αυτόν. Μετά από μια σύντομη πολιορκία ο στρατός του Λουδοβίκου κατέλαβε επίσης το Ζάνταρ με τη βοήθεια των κατοίκων του. Ο Τβρτκο Α΄ της Βοσνίας, που είχε διαδεχτεί τον πεθερό του Λουδοβίκου το 1353, παρέδωσε το δυτικό Χουμ στον Λουδοβίκο, που διεκδίκησε αυτή την περιοχή ως προίκα της συζύγου του. Με τη Συνθήκη του Ζάνταρ, που υπογράφηκε στις 18 Φεβρουαρίου 1358, η Δημοκρατία της Βενετίας παραιτήθηκε από όλες τις πόλεις και τα νησιά της Δαλματίας μεταξύ του Κόλπου του Κβάρνερ και του Δυρράχιου υπέρ του Λουδοβίκου. Η Δημοκρατία της Ραγούσας αποδέχτηκε επίσης την επικυριαρχία του Λουδοβίκου. Οι πόλεις της Δαλματίας παρέμειναν αυτοδιοικούμενες κοινότητες, αποδίδοντας μόνο ένα ετήσιο φόρο υποτέλειας και ναυτική υπηρεσία στον Λουδοβίκο, που επίσης κατάργησε όλους τους εμπορικούς περιορισμούς που είχαν τεθεί επί της κυριαρχίας των Ενετών. Οι έμποροι της Ραγούσας είχαν ρητά το δικαίωμα να εμπορεύονται ελεύθερα στη Σερβία ακόμη και κατά τη διάρκεια πολέμου μεταξύ Ουγγαρίας και Σερβίας.
Πόλεμοι στα Βαλκάνια (1358-1370)
Η Σερβία άρχισε να διαλύεται μετά τον θάνατο του Στέφανου Δουσάν. Σύμφωνα με τον Ματέο Βιλάνι ένας άγνωστος Σέρβος άρχοντας ζήτησε τη βοήθεια της Ουγγαρίας ενάντια στον ισχυρότερο (και επίσης ανώνυμο) εχθρό του στα τέλη της δεκαετίας του 1350. Οι ιστορικοί Τζον Β. A. Φάιν και Παλ Ενγκελ αναφέρουν ότι ο Σέρβος άρχοντας ήταν μέλος της οικογένειας Ραστισλάλιτς. Οι Γκιούλα Κρίστο και Ιβαν Μπέρενι τον ονομάζουν Λάζαρο Χρεμπελιάνοβιτς. Βασιλικά έγγραφα του 1358 δείχνουν ότι τα ουγγρικά στρατεύματα πολέμησαν στη Σερβία τον Οκτώβριο του 1358. Το επόμενο καλοκαίρι ο Λουδοβίκος εισέβαλε επίσης στη Σερβία, αλλά ο Στέφανος Ούρος Ε΄ της Σερβίας απέφυγε τη μάχη.
Ο Λουδοβίκος και ο βασιλικός στρατός έμειναν στην Τρανσυλβανία τον Νοέμβριο του 1359 και τον Ιανουάριο του 1360, κατά τα φαινόμενα σχεδιάζοντας μια στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Βλαχίας ή άλλης γειτονικής περιοχής. Έγγραφο του 1360 ανέφερε ότι ένας Ρουμάνος βοεβόδας, ο Ντράγκος του Γκιουλέστι, αποκατέστησε την επικυριαρχία του Λουδοβίκου στη Μολδαβία μετά από μια εξέγερση των ντόπιων Ρουμάνων. Σύμφωνα με τα περισσότερα μολδαβικά χρονικά ο Ντράγκος, που άλλοτε ταυτίζεται με τον Ντράγκος του Γκιουλέστι και άλλοτε με τον Ντράγκος του Μπεντέου, έφυγε «από την ουγγρική χώρα, από το Μαραμούρες» επικεφαλής της ακολουθίας του, διέσχισε τα Καρπάθια Όρη κυνηγώντας έναν ούρο και εγκαταστάθηκε στην κοιλάδα του Ποταμού Μόλδοβα το 1359. Τα ίδια χρονικά παρουσίαζαν αυτή την «κίνηση» από τον Ντράγκος ως αποφασιστικό βήμα προς την ανάπτυξη του Πριγκιπάτου της Μολδαβίας. Ένας άλλος Ρουμάνος βοεβόδας, ο Μπογκντάν, που είχε επαναστατήσει κατά του Λουδοβίκου και λεηλάτησε τα κτήματα των Ρουμάνων γαιοκτημόνων που ήταν πιστοί στον βασιλιά ήδη από τη δεκαετία του 1340, αναχώρησε από την Ουγγαρία και εισέβαλε στη Μολδαβία στις αρχές της δεκαετίας του 1360. Ο Μπογκντάν έδιωξε από το πριγκιπάτο τους απογόνους του υποτελή του Λουδοβίκου Ντράγκος. Σύμφωνα με τον Ιωάννη του Κύκυλε ο Λουδοβίκος εξαπέλυσε πολλές επιχειρήσεις εναντίον του Μπογκντάν, αλλά το πότε δεν μπορεί να καθοριστεί. Ο Μπογκντάν κυβέρνησε τη Μολδαβία ως ανεξάρτητος πρίγκιπας. Μετά από αίτημα του πάπα ο Λουδοβίκος έστειλε ουγγρικά στρατεύματα για να ανακουφίσουν την Μπολόνια, που πολιορκείτο από τα στρατεύματα του Μπερναμπό Βισκόντι. Οταν ο Βισκόντι ήρε την πολιορκία, οι μισθοφόροι του Λουδοβίκου λεηλάτησαν την περιοχή και αρνήθηκαν να συνεργαστούν με τον παπικό λεγάτο. Ο Λουδοβίκος έβαλε τον αρχηγό του στρατού του στη φυλακή. Μετά από μια σύγκρουση που προέκυψε μεταξύ του Αυτοκράτορα Καρόλου Δ' και του Ροδόλφου Δ', Δούκα της Αυστρίας, υπήρξαν φήμες συνωμοσίας για εκθρονισμό του αυτοκράτορα υπέρ του Λουδοβίκου ή του Ροδόλφου. Ο Κάρολος Δ', ο Ροδόλφος Δ' και ο Λουδοβίκος συναντήθηκαν στο Νάγκισομπατ (σημερινή Τρνάβα της Σλοβακίας) τον Μάιο. Ο αυτοκράτορας και ο δούκας παραιτήθηκαν αμοιβαία από τις αξιώσεις τους ο ένας εναντίον του άλλου. Ο Λουδοβίκος έπεισε επίσης τον αυτοκράτορα να παραιτηθεί από την επικυριαρχία του στο Δουκάτο της Μασοβίας στην Πολωνία.
Ο Λουδοβίκος αποφάσισε να προσηλυτίσει τους Εβραίους της Ουγγαρίας στον Καθολικισμό γύρω στο 1360 και μετά την αντίστασή τους τους έδιωξε από τα βασίλεια του. Η ακίνητη περιουσία τους κατασχέθηκε αλλά τους επιτράπηκε να πάρουν μαζί τους την κινητή τους περιουσία αλλά και να ανακτήσουν τα δάνεια που είχαν δώσει. Σύμφωνα με τον ιστορικό Ράφαελ Πάταϊδ δεν ακολούθησε πογκρόμ, κάτι ασυνήθιστο στην Ευρώπη τον 14ο αιώνα.
Ο Αυτοκράτορας Κάρολος Δ' και ο Ροδόλφος Δ' της Αυστρίας υπέγραψαν συνθήκη συμμαχίας εναντίον του πατριάρχη της Ακυληίας, που ήταν σύμμαχος του Λουδοβίκου, τον Αύγουστο του 1361. Φοβούμενος τον σχηματισμό συνασπισμού κατά μήκος των δυτικών συνόρων της Ουγγαρίας ο Λουδοβίκος ζήτησε από τον πρώην εχθρό του, Λουδοβίκο του Τάραντα (σύζυγο της Ιωάννας Α'), να στείλει τουλάχιστον έναν από τους αδελφούς του στη Βούδα και μεσολάβησε για μια συμφιλίωση μεταξύ του Ροδόλφου Δ' και του πατριάρχη. Σε μια συνάντηση με τους απεσταλμένους του Λουδοβίκου στην Πράγα ο Αυτοκράτορας Κάρολος έκανε ένα προσβλητικό σχόλιο για τη μητέρα του Λουδοβίκου, δηλώνοντας ότι «ήταν ξεδιάντροπη», σύμφωνα με το χρονικό του Γιαν Ντουούγκος. Ο Λουδοβίκος απαίτησε να ζητήσει συγγνώμη, αλλά ο αυτοκράτορας δεν το έκανε.
Προετοιμάζοντας έναν πόλεμο εναντίον της Βοημίας ο Λουδοβίκος διέταξε την κινητοποίηση του βασιλικού στρατού και βάδισε κατά του Τρέντσιν (στη σημερινή Σλοβακία). Ωστόσο οι υποτιθέμενοι σύμμαχοί του (Ροδόλφος Δ΄ της Αυστρίας, Μάινχαρντ Γ΄ του Τυρόλου και Καζίμιρ Γ΄ της Πολωνίας) δεν τον βοήθησαν και ο αυτοκράτορας ξεκίνησε διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν για μήνες με τη μεσολάβηση του Καζίμιρ Γ΄. Ο Λουδοβίκος συμφιλιώθηκε τελικά με τον Κάρολο Δ' στη συνάντησή τους στο Ούχερσκε Χράντιστε στις 8 Μαΐου 1363.
Ο Λουδοβίκος εισέβαλε στη Βοσνία από δύο κατευθύνσεις την άνοιξη του 1363. Στρατός υπό τη διοίκηση του Ανακτορικού Νίκολας Κοντ και του Νίκολας Aπατι, Αρχιεπισκόπου του Έστεργκομ, πολιόρκησε τη Σρεμπρένιτσα, αλλά το φρούριο δεν παραδόθηκε. Καθώς η βασιλική σφραγίδα κλάπηκε κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, κατασκευάσθηκε μια νέα σφραγίδα και όλοι οι προηγούμενοι καταστατικοί χάρτες του Λουδοβίκου έπρεπε να επικυρωθούν με αυτή. Ο στρατός υπό την προσωπική διοίκηση του Λουδοβίκου πολιόρκησε το Σόκολατς τον Ιούλιο, αλλά δεν μπόρεσε να το καταλάβει. Τα ουγγρικά στρατεύματα επέστρεψαν στην Ουγγαρία τον ίδιο μήνα. Ο Πάπας Ουρβανός Ε΄ κήρυξε σταυροφορία κατά των Μουσουλμανικών δυνάμεων της Μεσογείου μετά από αίτημα του Πέτρου Α' της Κύπρου στις 31 Μαρτίου 1363. Ο Ουρβανός Ε' προέτρεψε τον Λουδοβίκο να συμμετάσχει στη σταυροφορία, τονίζοντας ότι ήταν ισχυρός μονάρχης, πιστός Χριστιανός και «σε θέση να βοηθήσει». Τον επόμενο μήνα ο πάπας επέβαλε μια δεκάτη τριών ετών στα έσοδα της εκκλησίας στην Ουγγαρία και ζήτησε από τον Λουδοβίκο να υποστηρίξει τους παπικούς αξιωματούχους για την είσπραξη του φόρου. Ωστόσο ο Λουδοβίκος κατέβαλε κάθε προσπάθεια να εμποδίσει τις δραστηριότητες των παπικών φοροεισπράκτορων, δηλώνοντας ότι χρειαζόταν πόρους για να καλύψει το κόστος των μελλοντικών του πολέμων εναντίον των απίστων και των εχθρών του πάπα στην Ιταλία. Ο Λουδοβίκος υπέγραψε συνθήκη με τον Αυτοκράτορα Κάρολο και τον Ροδόλφο Δ' της Αυστρίας στο Μπρνο στις αρχές του 1364, που έβαλε τέλος στις συγκρούσεις τους.Τον Σεπτέμβριο ο Λουδοβίκος επισκέφτηκε την Κρακοβία για να παρακολουθήσει το μεγάλο συνέδριο, όπου ο Πέτρος Α΄ της Κύπρου προσπάθησε να πείσει δώδεκα Ευρωπαίους μονάρχες να συμμετάσχουν στη σταυροφορία. Ο Λουδοβίκος ήταν ο μόνος μονάρχης που υποσχέθηκε βοήθεια, αλλά αργότερα δεν τήρησε την υπόσχεσή του. Στο συνέδριο ο Καζίμιρ Γ΄της Πολωνίας επιβεβαίωσε το δικαίωμα του Λουδοβίκου να τον διαδεχτεί στην Πολωνία αν πέθαινε χωρίς άρρενα διάδοχο. Ο Λουδοβίκος, που ούτε ο ίδιος είχε γιο, κάλεσε ένα μακρινό συγγενή του, τον Κάρολο του Δυρραχίου, στην Ουγγαρία το 1364, αλλά δεν έκανε τον νεαρό πρίγκιπα επίσημο διάδοχό του. Ο Λουδοβίκος επέτρεψε στους Εβραίους να επιστρέψουν στην Ουγγαρία την ίδια χρονιά. Οι δικαστικές διαδικασίες μεταξύ των Εβραίων και εκείνων που είχαν καταλάβει τα σπίτια τους κράτησαν χρόνια.
Ο Λουδοβίκος συγκέντρωσε τις στρατιές του στο Τέμεσβαρ (σημερινή Τιμισοάρα της Ρουμανίας) τον Φεβρουάριο του 1365. Σύμφωνα με ένα βασιλικό έγγραφο εκείνου του έτους σχεδίαζε να εισβάλει στη Βλαχία επειδή ο νέος βοεβόδας, Βλάντισλαβ Α΄ της Βλαχίας, είχε αρνηθεί να τον υπακούσει. Ωστόσο κατέληξε να επιχειρήσει μια εκστρατεία κατά του βουλγαρικού Βασίλειου του Βιδινίου και του ηγεμόνα του Ιβάν Σρατσιμίρ, κάτι που υποδηλώνει ότι ο Βλάντισλαβ είχε εν τω μεταξύ προσχωρήσει σε αυτόν. Ο Λουδοβίκος κατέλαβε το Βιδίνιο και φυλάκισε τον Ιβάν Σρατσιμίρ τον Μάιο ή τον Ιούνιο. Μέσα σε τρεις μήνες τα στρατεύματά του κατέλαβαν το βασίλειο του Ιβάν Σρατσιμίρ, που οργανώθηκε σε μια ξεχωριστή συνοριακή επαρχία, ή βανάτο, υπό τη διοίκηση Ούγγρων αρχόντων. Ο Ιβάν Στρατσιμίρ και η οικογένειά του συνελήφθησαν.
Ο Λουδοβίκος προσπάθησε να προσηλυτίσει τους παγανιστές ή «σχισματικούς» υπηκόους του στον Καθολικισμό, έστω και με τη βία. Ο προσηλυτισμός των ειδωλολατρών Κουμάνων που είχαν εγκατασταθεί στην Ουγγαρία πριν από έναν αιώνα ολοκληρώθηκε κατά τη βασιλεία του, σύμφωνα με τον Ιωάννη του Kύκυλε.Μετά την κατάκτηση του Βιδινίου έστειλε Φραγκισκανούς μοναχούς στο νέο Βανάτο για να προσηλυτίσουν τον τοπικό Ορθόδοξο πληθυσμό, γεγονός που προκάλεσε ευρεία δυσαρέσκεια στους Βούλγαρους. Το 1366 διέταξε να προσηλυτιστούν και να επαναβαφτιστούν όλοι οι Σέρβοι ιερείς. Διέταξε επίσης μόνο οι Ρωμαιοκαθολικοί ευγενείς και οι knez να επιτρέπεται να κατέχουν κτήματα στην περιοχή Σέμπες της Κομητείας Τέμες. Ο Λουδοβίκος υποστήριξε τα θρησκευτικά τάγματα, ιδιαίτερα τους Φραγκισκανούς και τους Παυλινούς, για τους οποίους μαζί με τη μητέρα του ίδρυσαν δεκάδες νέα μοναστήρια. Κατόπιν αιτήματος του Λουδοβίκου ο Πάπας Ουρβανός Ε' ενέκρινε την ίδρυση πανεπιστημίου στο Πετς το 1367, με εξαίρεση τη θεολογική σχολή. Ωστόσο ο Λουδοβίκος δεν εξασφάλισε επαρκή έσοδα και το πανεπιστήμιο έκλεισε το 1390.
Ο Βλάντισλαβ της Βλαχίας συνήψε συμμαχία με τον Ιβάν Σισμάν, ετεροθαλή αδερφό του πρώην ηγεμόνα του Βιδινίου Ιβάν Σρατσιμίρ. Οι ενωμένοι στρατοί τους επέβαλαν αποκλεισμό του Βιδινίου. Ο Λουδοβίκος προέλασε στον Κάτω Δούναβη και διέταξε τον Νικόλαο Λάκφι, Βοεβόδα της Τρανσυλβανίας, να εισβάλει στη Βλαχία το φθινόπωρο του 1368. Ο στρατός του βοεβόδα βάδισε μέσα από την κοιλάδα του Ποταμού Ιαλομίτσα, αλλά οι Βλάχοι έστησαν ενέδρα και σκότωσαν πολλούς Ούγγρους στρατιώτες, συμπεριλαμβανομένου του βοεβόδα. Ωστόσο η εκστρατεία του Λουδοβίκου εναντίον της Βλαχίας από τα δυτικά ήταν επιτυχής και ο Βλάντισλαβ υποτάχθηκε το επόμενο καλοκαίρι. Με πρωτοβουλία του ο Λουδοβίκος αποκατέστησε τον Ιβάν Στρατσιμίρ στο Βιδίνιο. Ο Ιβάν Στρατσιμίρ ορκίστηκε πίστη στον Λουδοβίκο και έστειλε τις δύο κόρες του ως ομήρους στην Ουγγαρία.
Ενωση με Πολωνία και μεταρρυθμίσεις (1370–1377)
Κατά τη διάρκεια ενός πολέμου μεταξύ του Αυτοκράτορα Καρόλου Δ' και του Στέφανου Β', Δούκα της Βαυαρίας ο Λουδοβίκος παρενέβη για λογαριασμό του δούκα και ο ουγγρικός στρατός εισέβαλε στη Μοραβία. Οταν ο δούκας και ο αυτοκράτορας υπέγραψαν μια συνθήκη ειρήνης, ο Λουδοβίκος και ο αυτοκράτορας συμφώνησαν για τον αρραβώνα των παιδιών τους στις αρχές του επόμενου έτους. Οι Οθωμανοί εξολόθρευσαν τον Σερβικό στρατό στη Μάχη του Έβρου στις 26 Σεπτεμβρίου 1371. Ο Λάζαρος Χρεμπελιάνοβιτς, ένας από τους Σέρβους άρχοντες, ορκίστηκε πίστη στον Λουδοβίκο. Ο Πάπας Γρηγόριος ΙΑ΄ προέτρεψε τον Λουδοβίκο να αντισταθεί στους Οθωμανούς, αλλά τον παρακάλεσε επίσης να στείλει ενισχύσεις στην Ιταλία για να πολεμήσει εναντίον του Μπερναμπό Βισκόντι. Το καλοκαίρι του 1372 ξέσπασε πόλεμος μεταξύ της Δημοκρατίας της Βενετίας και του Φραντσέσκο Α΄ ντα Καράρα, Άρχοντα της Πάδοβας, που ήταν σύμμαχος του Λουδοβίκου. Ο Λουδοβίκος έστειλε ενισχύσεις στην Ιταλία για να βοηθήσει τον Φραντσέσκο ντα Καράρα. Οι Βενετοί νίκησαν τα ουγγρικά στρατεύματα στο Τρεβίζο και συνέλαβαν τον διοικητή τους, Νίκολας Λάκφι, αναγκάζοντας τον Λουδοβίκο Α να υπογράψει συνθήκη ειρήνης στις 23 Σεπτεμβρίου 1373.
Ο Λουδοβίκος και οι εκπρόσωποι των Πολωνών ευγενών ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για τη διαδοχή του Λουδοβίκου στην Πολωνία το φθινόπωρο του 1373. Μετά από ένα χρόνο διαπραγματεύσεων εξέδωσε τα λεγόμενα Προνόμια του Κόσιτσε στις 17 Σεπτεμβρίου 1374, μειώνοντας τον φόρο που πλήρωναν οι Πολωνοί ευγενείς στον βασιλιά κατά περίπου 84% και υποσχόμενος αμοιβή στους ευγενείς που συμμετείχαν σε εκστρατείες στο εξωτερικό. Σε αντάλλαγμα οι Πολωνοί άρχοντες επιβεβαίωσαν το δικαίωμα των θυγατέρων του Λουδοβίκου να κληρονομήσουν την Πολωνία.
Ο Λουδοβίκος εισέβαλε στη Βλαχία τον Μάιο του 1375, επειδή ο νέος πρίγκιπας της Βλαχίας Ραντού Α' είχε συνάψει συμμαχία με τον Βούλγαρο ηγεμόνα Ιβάν Σίσμαν και τον Οθωμανό Σουλτάνο Μουράτ Α΄. Ο ουγγρικός στρατός κατατρόπωσε τις ενωμένες δυνάμεις των Βλαχών και των συμμάχων τους και ο Λουδοβίκος κατέλαβε το Βανάτο του Σεβερίν, αλλά ο Ράντου Α΄ δεν υπέκυψε. Το καλοκαίρι τα στρατεύματα της Βλαχίας εισέβαλαν στην Τρανσυλβανία και οι Οθωμανοί λεηλάτησαν το Βανάτο. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1370 η επιρροή των Λάκφι μειώθηκε και νέοι ευνοούμενοι εμφανίστηκαν στη βασιλική αυλή. Ο Γιάμες Σέπεσι διορίστηκε βασιλικός δικαστής το 1373 και ο Νίκολας Γκάραϊ έγινε ο αυλικός του το 1375. Η οργάνωση της κεντρικής κυβέρνησης τροποποιήθηκε επίσης για να δημιουργηθεί μια πιο συγκεντρωτική δομή εξουσίας. Η «μυστική σφραγίδα» του Λουδοβίκου, που είχε πάντα μαζί του κατά τη διάρκεια των πολέμων και των ταξιδιών του, κηρύχθηκε αυθεντική και ο Λούις την εμπιστεύτηκε στο μυστικό καγκελάριο που θα τον συνόδευε πάντα. Ένας νέος υψηλόβαθμος αξιωματούχος, ο Λόρδος Καγκελάριος, εξουσιοδοτήθηκε να χρησιμοποιήσει τη μεγάλη σφραγίδα στο όνομα του βασιλιά το 1376 ή το 1377. Ο Δημήτριος, Επίσκοπος του Ζάγκρεμπ, που ήταν ταπεινής καταγωγής, ήταν ο πρώτος που ανέλαβε αυτό το νέο αξίωμα. Ο Λόρδος Καγκελάριος έγινε ο επικεφαλής ενός νέου κεντρικού δικαστηρίου, που ονομάστηκε το δικαστήριο της «ειδικής παρουσίας του βασιλιά» το 1377. Την ίδια περίπου εποχή οι βασιλικές ελεύθερες πόλεις όρισαν ενόρκους για να βοηθούν τον κύριο του ταμείου, που ήταν επικεφαλής του εφετείου για τις πόλεις. Ένας νέος υπάλληλος, ο ταμίας, ανέλαβε τα οικονομικά καθήκοντα του κυρίου του ταμείου.
Οι Λιθουανοί έκαναν επιδρομές στο Χάλιτς, τη Λοδομερία και την Πολωνία, φτάνοντας σχεδόν στην Κρακοβία τον Νοέμβριο του 1376. Μια ταραχή ξέσπασε στην Κρακοβία ενάντια στη μη δημοφιλή βασιλομήτορα Ελισάβετ στις 6 Δεκεμβρίου. Οι ταραχοποιοί έσφαξαν περίπου 160 υπηρέτες της, αναγκάζοντάς τη να καταφύγει στην Ουγγαρία.Εκμεταλλευόμενος την κατάσταση ο Βλάντισλαφ ο Λευκός, Δούκας του Γκνιέβκοβο, που ήταν άρρεν μέλος της βασιλικής δυναστείας των Πιαστ, ανακοίνωσε την αξίωσή του για το Πολωνικό στέμμα. Ωστόσο οι υποστηρικτές του Λουδοβίκου τον νίκησαν και ο Λουδοβίκος τον έκανε ηγούμενο του Αρχιαβαείου της Πανονχάλμα στην Ουγγαρία. Ο Λουδοβίκος διόρισε κυβερνήτη του στην Πολωνία τον Βλαδισλάο Β' του Οπόλε. Το καλοκαίρι του 1377 ο Λουδοβίκος εισέβαλε στα εδάφη που κατείχε ο Λιθουανός πρίγκιπας Γεώργιος, στη Λοδομέρια. Τα πολωνικά στρατεύματά του κατέλαβαν σύντομα το Χελμ ενώ ο Λουδοβίκος κατέλαβε την έδρα του Γεώργιου Μπελτς, αφού το πολιόρκησε για επτά εβδομάδες. Ενσωμάτωσε τα καταληφθέντα στη Λοδομερία, μαζί με τη Γαλικία, στο Βασίλειο της Ουγγαρίας. Τρεις Λιθουανοί πρίγκιπες – ο Φέντορ, πρίγκιπας του Ράτνο, και δύο πρίγκιπες της Ποντόλια, ο Αλέξανδρος και ο Μπόρις – αποδέχθηκαν την επικυριαρχία του Λουδοβίκου.
Τελευταία χρόνια (1377–1382)
Ο Τβρτκο Α΄ της Βοσνίας στέφθηκε ο ίδιος βασιλιάς, υιοθετώντας τον τίτλο του "Βασιλιά της Σερβίας, της Βοσνίας και των Ακτών", το 1377, άγνωστο με ή χωρίς την έγκριση του Λουδοβίκου. Ένας νέος πόλεμος ξέσπασε μεταξύ Βενετίας και Γένοβας το 1378. Ο Λουδοβίκος υποστήριξε τους Γενοβέζους και το Τρόγκιρ έγινε η τακτική βάση του στόλου τους, μετατρέποντας τη Δαλματία σε σοβαρό θέατρο πολέμου. Ο Λουδοβίκος έστειλε επίσης ενισχύσεις στον Φραντσέσκο Α΄ ντα Καράρα για να πολεμήσει κατά των Ενετών.
Οι καρδινάλιοι που είχαν στραφεί εναντίον του Πάπα Ουρβανού ΣΤ' εξέλεξαν νέο πάπα τον Κλήμη Ζ' στις 20 Σεπτεμβρίου 1378, γεγονός που οδήγησε στο Δυτικό Σχίσμα. Ο Λουδοβίκος αναγνώρισε τον Ουρβανό ΣΤ' ως νόμιμο Πάπα και του πρόσφερε υποστήριξη για να πολεμήσει ενάντια στους αντιπάλους του στην Ιταλία. Καθώς η Ιωάννα Α' της Νάπολης αποφάσισε να ενταχθεί στο στρατόπεδο του Κλήμη Ζ', ο Πάπας Ουρβανός την αφόρισε και την εκθρόνισε στις 17 Ιουνίου 1380. Ο πάπας αναγνώρισε τον Κάρολο του Δυρραχίου, που είχε ζήσει στην αυλή του Λουδοβίκου, ως νόμιμο βασιλιά της Νάπολης. Αφού ο Κάρολος του Δυρραχίου υποσχέθηκε να μη διεκδικήσει την Ουγγαρία από τις κόρες του Λουδοβίκου, ο τελευταίος τον έστειλε να εισβάλει στη Νότια Ιταλία επικεφαλής ενός μεγάλου στρατού. Μέσα σε ένα χρόνο ο Κάρολος κατέλαβε το Βασίλειο της Νάπολης και ανάγκασε τη Βασίλισσα Ιωάννα να του παραδοθεί στις 26 Αυγούστου 1381.
Οι απεσταλμένοι του Λουδοβίκου και της Βενετίας είχαν εν τω μεταξύ ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για μια νέα συνθήκη ειρήνης, που υπογράφηκε στο Τορίνο στις 24 Αυγούστου 1381. Σύμφωνα με τη συνθήκη η Βενετία παραιτήθηκε από τη Δαλματία και υποσχέθηκε επίσης να πληρώνει 7.000 χρυσά φλουριά ως ετήσιο φόρο τιμής στην Ουγγαρία. Ο Λουδοβίκος επέβαλε επίσης στη Βενετία να μεταφέρει τα λείψανα του Αγίου Παύλου των Θηβών στο νεοσύστατο μοναστήρι των Παυλιανών στο Μπούντασεντλερινκ.
Τα βασιλικά έγγραφα αναφέρονταν σε στρατιωτικές ενέργειες στη Λοδομερία και τη Βλαχία το πρώτο εξάμηνο του 1382, αλλά δεν σώθηκαν περαιτέρω πληροφορίες για αυτούς τους πολέμους. Ο Λουδοβίκος, του οποίου η υγεία χειροτέρευε γρήγορα, κάλεσε τους εκπροσώπους των Πολωνών ιεραρχών και αρχόντων σε μια συνάντηση στο Ζόλιομ. Μετά από απαίτησή του οι Πολωνοί ορκίστηκαν πίστη στην κόρη του Μαρία και στον αρραβωνιαστικό της, Σιγισμούνδο του Λουξεμβούργου, στις 25 Ιουλίου 1382. Ο Λουδοβίκος πέθανε στο Νάγκισομπατ τη νύχτα στις 10 ή 11 Σεπτεμβρίου 1382. Τάφηκε στον Καθεδρικό του Σέκεσφεχερβαρ, σε ένα παρεκκλήσι που είχε χτιστεί κατόπιν εντολής του.
Οικογένεια
Η πρώτη σύζυγος του Λουδοβίκου Μαργαρίτα ήταν το μεγαλύτερο παιδί του Καρόλου, Μαργράβου της Μοραβίας, και της πρώτης του συζύγου Μπλανς ντε Βαλουά. Η Μαργαρίτα είχε γεννηθεί το 1335. Η ακριβής ημερομηνία του γάμου του Λουδοβίκου και της Μαργαρίτας είναι άγνωστη, αλλά συνέβη μεταξύ 1342 και 1345. Η Μαργαρίτα πέθανε άτεκνη στις 7 Σεπτεμβρίου 1349.
Σύμφωνα με το Χρονικό της Παρθενόπης οι πρίγκιπες της Νάπολης, τους οποίους ο Λουδοβίκος είχε φυλακίσει κατά την πρώτη του εκστρατεία στη Νότια Ιταλία, του πρότειναν να παντρευτεί τη μικρότερη αδερφή και διάδοχο της Βασίλισσας Ιωάννας Α' Μαρία. Ήταν η χήρα του Καρόλου του Δυρραχίου, που είχε εκτελεστεί με εντολή του Λουδοβίκου. Κατά την πολιορκία της Aβέρσας το καλοκαίρι του 1350 ο Λουδοβίκος συνάντησε τον απεσταλμένο της στη γειτονική Τρεντόλα-Ντουτσέντα και οι όροι του γάμου τους έγιναν δεκτοί. Ωστόσο τελικά η Μαρία αναγκάστηκε να παντρευτεί τον Ροβέρτο του Μπω, όταν ο Λουδοβίκος έφυγε από τη Νότια Ιταλία.
Ο Λουδοβίκος νυμφεύτηκε τη δεύτερη σύζυγό του Ελισάβετ, γύρω στις 20 Ιουνίου 1353. Η Ελισάβετ ήταν κόρη του Στέφανου Β', Μπαν της Βοσνίας και της συζύγου του Ελισάβετ της Κουγιάβια. Ο Λουδοβίκος και η νέα του σύζυγος βρίσκονταν εντός του απαγορευμένου βαθμού συγγένειας, επειδή η μητέρα του Λουδοβίκου και η γιαγιά της συζύγου του ήταν εξαδέλφες, αλλά έκαναν αίτηση για παπική απαλλαγή μόλις τέσσερις μήνες μετά τον γάμο τους. Ο ιστορικός Ιβάν Μπερετένι αναφέρει ότι αυτή η βιασύνη υποδηλώνει ότι η Ελισάβετ, που ζούσε στην αυλή της μητέρας του Λουδοβίκου, ήταν έγκυος τη στιγμή του γάμου. Αν αυτή η θεωρία είναι έγκυρη, την εγκυμοσύνη ακολούθησε αποβολή. Το πρώτο παιδί τους, η:
Κληρονομιά
Την εποχή του ρομαντικού εθνικισμού η Ουγγαρία επί της βασιλείας του Λουδοβίκου περιγράφηκε ως μια αυτοκρατορία «της οποίας οι ακτές βρέχονταν από τρεις θάλασσες», την Αδριατική, τη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα. Για παράδειγμα το 1845 ο ποιητής Σάντορ Πέτφι αναφέρθηκε στη βασιλεία του Λουδοβίκου ως μια περίοδο κατά την οποία «τα αστέρια του βορρά, της ανατολής και του νότου που έπεφταν, όλα έσβηναν στις ουγγρικές θάλασσες». Η Πολωνία παρέμεινε ανεξάρτητη χώρα επί της βασιλείας του Λουδοβίκου και τα σύνορά της δεν εκτείνονταν στη Βαλτική Θάλασσα και η επικυριαρχία του Λουδοβίκου κατά μήκος των βορειοδυτικών ακτών της Μαύρης Θάλασσας ήταν επίσης αβέβαιη.
Στην πολωνική ιστοριογραφία συνυπήρχαν δύο αντικρουόμενες αξιολογήσεις της βασιλείας του Λουδοβίκου στην Πολωνία. Η «απαισιόδοξη» παράδοση μπορεί να αναχθεί στις απόψεις του Γιαν Τσάρνκοβ, του τέλους του 14ου αιώνα, που εξορίστηκε από την Πολωνία επί της βασιλείας του Λουδοβίκου. Ο Τσάρνκοβ τόνισε ότι «δεν υπήρχε σταθερότητα στο Βασίλειο της Πολωνίας» και οι βασιλικοί αξιωματούχοι «λεηλατούσαν συνεχώς την περιουσία των φτωχών ανθρώπων» επί της βασιλείας του Λουδοβίκου. Σύμφωνα με την «αισιόδοξη» ιστοριογραφική παράδοση ο Λουδοβίκος συνέχισε την πολιτική του Μεγάλου Καζίμιρ για τη διατήρηση της ενότητας της Πολωνίας ενάντια στους αποσχιστικούς άρχοντες της Μείζωνος Πολωνίας με τη βοήθεια αρχόντων από την Ελάσσονα Πολωνία.
Ο Ιωάννης του Kύκυλε τόνισε ότι ο Λουδοβίκος «δεν κυβερνούσε ούτε με πάθος, ούτε με αυθαιρεσία, αλλά ως φύλακας της δικαιοσύνης». Ο Αντόνιο Μπονφίνι περιέγραψε επίσης τον Λουδοβίκο ως ένα δίκαιο βασιλιά που περιπλανιόταν μεταξύ των υπηκόων του μεταμφιεσμένος για να τους προστατεύσει από τις αυθαίρετες πράξεις των βασιλικών αξιωματούχων. Ακόμη και ο Γιαν Τσάρνκοβυπογράμμισε ότι ο Λουδοβίκος «δεν κυβέρνησε με απόλυτο τρόπο· αντίθετα, τα θεμέλια ... της ελευθερίας [των Πολωνών] τέθηκαν από αυτόν».
Τα νέα ανάκτορα και τα κάστρα που χτίστηκαν στο Ζόλιομ, το Ντίοσγκερ και τα άλλα αγαπημένα μέρη κυνηγιού του Λουδοβίκου ήταν «αριστουργήματα των υψηλότερων ευρωπαϊκών προδιαγραφών» της εποχής του, σύμφωνα με τον ιστορικό Λάσλο Κόντλερ. Ο Λουδοβίκος ξεκίνησε τη δημιουργία του Εικονογραφημένου Χρονικού, που διατήρησε τα κείμενα προηγούμενων χρονικών. Οι 147 μικρογραφίες που διακοσμούν το Εικονογραφημένο Χρονικό μαρτυρούν τη μαεστρία των ουγγρικών εργαστηρίων επί της βασιλείας του Λουδοβίκου.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βασιλείς της Ουγγαρίας Κατηγορία:Βασιλείς της Πολωνίας Κατηγορία:Βασιλείς της Κροατίας Κατηγορία:Οίκος των Ανζού - Ουγγαρίας
Μπρους Μακάντλες ΙΙ
Ο Μπρους Μακάντλες ΙΙ (Bruce McCandless II, 8 Ιουνίου 1937 - 21 Δεκεμβρίου 2017) ήταν Αμερικανός αεροπόρος, ηλεκτρολόγος μηχανικός και αστροναύτης της ΝΑΣΑ. To 1984, κατά την διάρκεια της πρώτης από τις δυο διαστημικές αποστολές του, πραγματοποίησε την πρώτη ελεύθερη πτήση με τη χρήση της επανδρωμένης μονάδας ελιγμού.
Βιογραφία
Ο Μακάντλες γεννήθηκε στις 8 Ιουνίου 1937 στην Βοστόνη της Μασαχουσέτης. Αμερικανός ανώτερος υπάλληλος ναυτικού τρίτης γενιάς, ο Μακάντλες ήταν ο γιος του Μπρους Μακάντλες και εγγονός του Γουίλις Μπράντλεϋ, και οι δυο τους ήρωες πολέμου. Αποφοίτησε από το λύκειο Woodrow Wilson της Καλιφόρνια το 1954. Με τον πατέρα του να έχει τιμηθεί με το Μετάλλιο της Τιμής, ο Μακάντλες ήταν βέβαιος ότι θα διοριζόταν στην στρατιωτική ακαδημία.
Το 1958 έλαβε πτυχίο επιστημών από την Ναυτική Ακαδημία των Ηνωμένων Πολιτειών, αποφοιτώντας δεύτερος, μετά τον μελλοντικό σύμβουλο ναυτικής ασφάλειας Τζον Πουάντεξτερ, σε μια τάξη 899 μαθητών, ανάμεσα στους οποίους και ο Τζον ΜακΚαίην. Κατά την επαγγελματική του καριέρα, έλαβε ένα μεταπτυχιακό στην εφαρμοσμένη μηχανική από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ το 1965 και ένα μεταπτυχιακό στην δημόσια διοίκηση από το Πανεπιστήμιο του Χιούστον το 1987.
Οργανώσεις
Ήταν συνεργάτης της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας και πρώην πρόεδρος της Ένωσης Audubon του Χιούστον.
Προσωπική ζωή
Ο Μακάντλες ήταν παντρεμένος με την Μπερνίς Ντόυλ Μακάντλες για 53 χρόνια και το ζευγάρι είχε δυο παιδιά : τον Μπρους ΙΙΙ (γενν. 15 Αυγούστου 1961) και την Τρέισι (γενν. 13 Ιουλίου 1963). Τα ενδιαφέροντά του περιλάμβαναν την φωτογραφία, τις πτήσεις και τις καταδύσεις. Απολάμβανε επίσης το σκι.
Σε ένα άρθρο του περιοδικού Smithsonian τον Αύγουστο του 2005 ο Μακάντλες εμφανίζεται να είπε ότι η ανωνυμία του θέματος είναι το καλύτερο χαρακτηριστικό του γνώρισμα. "Έχω το καπέλο κατεβασμένο ώστε να μην μπορείτε να δείτε το πρόσωπό μου και αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε εκεί. Είναι ένα είδος εκπροσώπησης όχι του Μπρους Μακάντλες αλλά του ανθρώπινου είδους."
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2010 ο Μακάντλες έκανε μήνυση στην βρετανίδα τραγουδίστρια Dido για παράνομη χρήση μιας φωτογραφίας της διαστημικής πτήσης του το 1984 για το εξώφυλλο του άλμπουμ της Safe Trip Home, η οποία έδειχνε τον Μακάντλες να "πετάει ελεύθερος" περίπου 320 πόδια μακριά από το διαστημόπλοιο Challenger. Η μήνυση αυτή δεν αναφερόταν σε παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων αλλά στην παραβίαση της προσωπικότητας αυτού. Η μήνυση ολοκληρώθηκε εξωδικαστικά στις 14 Ιανουαρίου 2011.
Μερμήγκια Μουζελίμ
Έτσι ονομάζεται η επικίνδυνη συστάδα υφάλων «εν χρω» (δηλαδή σύρριζα με την επιφάνεια της θαλάσσης, όταν αυτή ηρεμεί) και που βρίσκονται στη ΝΔ. άκρα του δυτικού στομίου του μεταξύ Λέσβου και Τρωαδικής ακτής διαύλου, γνωστού και ως «δίαυλος του Μουζελίμ». Οι ύφαλοι αυτοί είναι λίαν επικίνδυνοι στη Ναυσιπλοΐα όταν η θάλασσα βρίσκεται σε ηρεμία.
Κατηγορία:Ύφαλοι του Αιγαίου
Γεώργιος ο Κύπριος
Ο Γεώργιος ο Κύπριος ήταν Έλληνας πεζογράφος γεωγράφος του 7ου αιώνα. Στις αρχές της βασιλείας του Φωκά έγραψε πολιτική περιγραφή του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους.
Τίποτα δεν είναι γνωστά για τη ζωή του, εκτός του ότι γεννήθηκε στη Λάπηθο στο νησί της Κύπρου. Είναι γνωστός για το Descriptio Orbis Romani («Περιγραφή του ρωμαϊκού κόσμου»), γραμμένο στη δεκαετία 600-610. Είναι γραμμένο στα ελληνικά, και απαριθμεί τις πόλεις, κωμοπόλεις, φρούρια και τα διοικητικά τμήματα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο κατάλογος αρχίζει με την Ιταλία και κινείται αριστερόστροφα κατά μήκος της Μεσογείου, από την Αφρική, την Αίγυπτο και την Διοίκηση Ανατολικής. Η σωζόμενη λίστα είναι προφανώς ελλιπής, οπού τα Βαλκάνια αποκλείονται. Η περιγραφή σώθηκε μόνο σε μια συλλογή, πιθανότατα από τον 9ο αιώνα, μαζί με άλλες λίστες, όπως εκκλησιαστικά τακτικά. Είναι πιθανό ότι ο μεταφραστής, πιστεύεται ότι είναι ο Αρμένιος Βασίλειος του Ialimbana, τροποποίησε κείμενο του Γιώργου.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Βυζαντινοί συγγραφείς Κατηγορία:Βυζαντινοί γεωγράφοι Κατηγορία:Κύπριοι συγγραφείς Κατηγορία:Κύπριοι γεωγράφοι Κατηγορία:Βυζαντινοί του 7ου αιώνα
Down in Mexico
To Down in Mexico είναι ένα τραγούδι των The Coasters, το οποίο συμπεριλήφθηκε στον ντεμπούτο δίσκο τους, The Coasters, το 1957. Το τραγούδι γράφτηκε από τους Τζέρι Λίμπερ και Μάικ Στόλερ. Το τραγούδι κυκλοφόρησε το 1956 ως single και είναι το ντεμπούτο single του συγκροτήματος και κατ'επέκταση το πρώτο του εν λόγω δίσκου. Την ίδια χρόνια, έφτασε στο νούμερο 8 των αμερικανικών Billboard R&B Charts.
To 1973, το κομμάτι ηχογραφήθηκε ξανά, με τη συγκεκριμένη εκτέλεση να χρησιμοποιείται σε μία γνωστή σκηνή της ταινίας Κουέντιν Ταραντίνο, το Death Proof (2007). Το τραγούδι εμφανίστηκε και στην ταινία The Hangover III (2013). Από τη στιγμή της κυκλοφορίας του, το κομμάτι, έχει υποστεί μερικές διασκευές, με τις πιο γνωστές να είναι του Μπόμπι Σορτ, το 1958, της Έλα Μέι Μορς, το 1985, των Deja Voodoo, του 1988, των Kaleidoscope, το 1991 και του Ρόνι Ντόσον, το 1994.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Τραγούδια του 1956 Κατηγορία:Singles του 1956 Κατηγορία:Singles της Atco Records Κατηγορία:Τραγούδια των The Coasters
Χάουι Ου
Η Ου Χονγκουί (απλουστευμένα κινέζικα: 欧泓奕, παραδοσιακά κινέζικα: 歐泓奕), επίσης γνωστή με το όνομα Χάουι Ου στα αγγλικά, είναι Κινέζα περιβαλλοντική ακτιβίστρια που οργανώνει μαθητικές κινητοποιήσεις για το κλίμα στην Γκουιλίν της νότιας Κίνας, ζητώντας περισσότερη δράση για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη χώρα της και για την κλιματική αλλαγή. Πρόκειται για "μια από τις ελάχιστες νεαρές ακτιβίστριες της Κίνας που έλαβε μέρος στις δραστηριότητες των Παρασκευών για το Μέλλον και του Extinction Rebellion στη διάρκεια των τελευταίων ετών, πριν εμπνεύσει και άλλους νέους να αναλάβουν δράση".
Βιογραφικά στοιχεία
Ο ακτιβισμός της Ου ξεκίνησε όταν εκείνη έπεισε τους γονείς της, και δυο τους καθηγητές πανεπιστημίου, να υιοθετήσουν διαφορετικές επιλογές στον τρόπο ζωής τους για να μειώσουν το ατομικό τους αποτύπωμα άνθρακα. Στα τέλη Μαΐου του 2019, σε ηλικία 16 ετών, η Ου προχώρησε σε σχολική απεργία για το κλίμα, κρατώντας χειροποίητα πανό επί αρκετές ημέρες μπροστά από το Δημαρχείο της Γκουιλίν, για να ζητήσει άμεσα ισχυρότερες δράσεις για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Οταν η Σουηδή ακτιβίστρια Γκρέτα Τούνμπεργκ αποκάλεσε την Ου «αληθινή ηρωίδα», οι αρχές ανακοίνωσαν ότι η Ου θα πρέπει να σταματήσει τη δράση της λόγω έλλειψης άδειας. Αμέσως μετά, ο λογαριασμός της στο WeChat μπλοκαρίστηκε. Τον Σεπτέμβριο του 2019, η Ου οργάνωσε την εκστρατεία Plant for survival. Δεν της επιτράπηκε να επιστρέψει στο σχολείο όσο ασχολείται με τον ακτιβισμό του κλίματος.
Το 2019, η ομάδα νέων ακτιβιστών Earth Uprising την όρισε να συμμετάσχει στη σύνοδο κλιματικής δράσης του ΟΗΕ το 2019 στη Νέα Υόρκη.
Το 2020, η Κίνα δεσμεύτηκε να έχει μηδενικές εκπομπές άνθρακα έως το έτος 2060 αλλά συνέχισε να κατασκευάζει σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα.
Η Ου διατηρεί επαφή με τον περιβαλλοντικό ακτιβιστή Zhao Jiaxin. Μετά τη σύλληψή της καθώς και τριών άλλων ακτιβιστών μετά από μια δράση σιωπηλής διαμαρτυρίας μπροστά από το Εκθεσιακό Κέντρο της Σαγκάης το Σεπτέμβριο του 2020, η Γκρέτα Τούνμπεργκ την αποκάλεσε «απίστευτα γενναία». Η Ου και οι γονείς της έχουν γίνει χορτοφάγοι.
Στη Λωζάνη της Ελβετίας, η Ou ξεκίνησε απεργία πείνας στην πλατεία Palud στις 19 Απριλίου 2021, με σκοπό να διαμαρτυρηθεί για την 60 ημερών φυλάκισή της και για το πρόστιμο ύψους 1.200 ελβετικών φράγκων που της επιβλήθηκαν μετά από διαμαρτυρία της κατά την επέκταση της εκμετάλλευσης του λατομείου ασβεστόλιθου τον λόφο από Mormont από την ελβετογαλλική εταιρεία τσιμέντου LafargeHolcim.
Η Ου δηλώνει τα εξής σχετικά με την ακτιβιστική δράση υπέρ του περιβάλλοντος: «Το θέμα δεν είναι πόση καταστολή έχουμε δεχθεί, αλλά το γεγονός ότι παρά το ότι ξέρουμε πως είναι δύσκολο, τολμάμε να υπάρχουμε. Τολμάμε να λέμε την αλήθεια για το κλίμα και τον οικολογικό κίνδυνο, να αμφισβητούμε τον καπιταλιστικό και υπερκαταναλωτικό κόσμο. Αρνούμαστε να γίνουμε τρόφιμοι της αδικίας».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ακτιβιστές για την κλιματική αλλαγή Κατηγορία:Κινέζοι περιβαλλοντολόγοι Κατηγορία:Κινέζοι ακτιβιστές
Άγιος Βασίλειος Βιάννου
Ο Άγιος Βασίλειος είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του Δήμου Βιάννου στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου. Ανήκε στην Επαρχία Βιάννου του Νομού Ηρακλείου.
Γεωγραφικά στοιχεία
Ο Άγιος Βασίλειος απέχει από το Ηράκλειο 75 χιλιόμετρα. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 550 μέτρων, στο λόφο που σχηματίζεται ανάμεσα σε δύο κοιλάδες που διαρρέονται η μία από τον Κρυγιό ποταμό και η άλλη από τον Πλατύακο. Τα δύο ποτάμια μαζί και με άλλους χείμαρρους της περιοχής ενώνονται σε κάποιο σημείο και συνεχίζουν μετά την πορεία τους μέσω του φαραγγιού της Άρβης.
Η ονομασία του οικισμού οφείλεται από την αρχαία εκκλησία του Αγίου Βασιλείου. Σημαντικός είναι ο διμάρτυρος ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και του Αγίου Στυλιανού, ο οποίος βρίσκεται στη μέση περίπου του χωριού. Άλλοι ναοί είναι του Αγίου Τρύφωνα, του Αγίου Βασιλείου μέσα στο χωριό και τα εξωκλήσια του Αφέντη Χριστού, του Αγίου Ραφαήλ, του Αγίου Γεωργίου, της Παναγίας της Λυγιώτισας και της Αγίας Φωτεινής, ο οποίος είναι βυζαντινής προέλευσης με τοιχογραφίες.
Οι κάτοικοι ασχολούνται με την ελαιοκαλλιέργεια, την μπανανοκαλλιέργεια και την καλλιέργεια πρώιμων κηπευτικών.
Ιστορικά στοιχεία
Πολλοί αρχαιολόγοι εικάζουν ότι το σημείο του σημερινού οικισμού κατοικείται από τη Νεολιθική Εποχή, όπως υπολογίζεται ότι ανήκουν τα ευρήματα στη θέση Βίγλα. Μέχρι και τα Ρωμαϊκά Χρόνια είναι άγνωστη η ονομασία του οικισμού. Από την Ενετοκρατία και έπειτα ονομαζόταν Αρχοντοχώρι, επειδή εκεί κατοικούσε ο διοικητής της περιοχής.
Στη απογραφή του Καστροφύλακα, το 1583, (Κ96) το χωριό αναφέρεται S. Baseglio Crevata και με 689 κατοίκους. Την περίοδο της Τουρκοκρατίας, οι Χριστιανοί κρύβονταν από τους Τούρκους στο σπήλαιο Σπηλιάρα- Τράπεζα, που βρίσκεται κοντά στο χωριό.
Ο Άγιος Βασίλειος θρήνησε 32 θύματα - 31 άνδρες σύμφωνα με άλλη πηγή- της ναζιστικής θηριωδίας το 1943. Τα δύο μνημεία των πεσόντων που έχουν χτιστεί στον Άγιο Βασίλειο (στον κεντρικό δρόμο του χωριού και στη θέση Λυγιά, όπου και εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία) υπενθυμίζουν στις νεότερες γενιές τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των κατοίκων του, όπως και των αγωνιστών σε πολλά άλλα χωριά της Βιάννου.
Σημεία ενδιαφέροντος
Άξια αναφοράς μέρη στον Άγιο Βασίλειο, είναι:
Διοικητικά στοιχεία
μικρογραφία|299x299px|Η κοινότητα σε σχέση με τον δήμο.Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας η οποία μέχρι το 1932 υπαγόταν στο Νομό Λασιθίου. Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης, μαζί με τους τους οικισμούς Λατόμια, Νέα Άρβη και Ξερόκαμπος αποτελούν την κοινότητα Αγίου Βασιλείου που υπάγεται στο δήμο Βιάννου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει 180 κατοίκους.
Δείτε Κοινότητα Αγίου Βασιλείου
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Χωριά του νομού Ηρακλείου Κατηγορία:Δήμος Βιάννου
Μερμήγκια Γαβαθά
Έτσι ονομάζεται η επικίνδυνη συστάδα υφάλων «εν χρω» (δηλαδή σύρριζα με την επιφάνεια της θαλάσσης, όταν αυτή ηρεμεί) και που βρίσκονται 8,5 μίλια ΔΝΔ. του Ακρωτηρίου Μόλυβδος της Λέσβου.
Οι ύφαλοι αυτοί είναι λίαν επικίνδυνοι στη Ναυσιπλοΐα όταν η θάλασσα βρίσκεται σε ηρεμία.
Κατηγορία:Ύφαλοι του Αιγαίου Κατηγορία:Ύφαλοι της Ελλάδας
Ρέμσαϊντ
Ιστορία
left|thumb|200px|Το μουσείο Ρέντγκεν Το Ρέμσαϊντ ιδρύθηκε κατά τον 12ο αιώνα, αλλά παρέμεινε ένα μικρό χωριό μέχρι το 19ο αιώνα. Οι πρόωρες ονομασίες τις πόλης περιέλαβαν τις: Remissgeid (1217), Rymscheyd (1351), Reymscheyd (1487) και Rembscheid (1639). Η οικονομική ανάπτυξη της ολόκληρης περιοχής του Ρήνου-Ρουρ οδήγησε σε μια αύξηση του πληθυσμού του Ρέμσαϊντ. Η μηχανολογία είναι η βασική βιομηχανία της πόλης.
Στις 31 Ιουλίου 1943, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το Ρέμσαϊντ καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά από βρετανικό βομβαρδισμό.
Ένα αεροπλάνο του τύπου A-10 Thunderbolt II συντρίφτηκε στην πόλη στις 8 Δεκεμβρίου 1988 προκαλώντας τον θάνατο έξι ανθρώπων.
Σήμερα το Ρέμσαϊντ περιλαμβάνει τέσσερις δήμους. Τους Alt-Remscheid, Remscheid-Süd, Lennep, και Lüttringhausen.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πόλεις της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας
Οχυρό Κρήτη
Το Οχυρό Κρήτη (γερμανικά: Festung Kreta) αποτέλεσε διοίκηση των γερμανικών δυνάμεων κατοχής κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Κρήτη, την οποία κατέλαβαν έπειτα από τη μάχη της Κρήτης στα τέλη Μαΐου 1941. Οι Γερμανοί κατέλαβαν τους τρεις δυτικούς νομούς του νησιού (Χανίων, Ηρακλείου και Ρεθύμνου), εγκαθιστώντας το αρχηγείο τους στα Χανιά, ενώ οι Ιταλοί κατέλαβαν τον Νομό Λασιθίου, έως τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας τον Σεπτέμβριο του 1943. Η πρώτη γερμανική μονάδα που ανέλαβε τη φρούρηση του νησιού ήταν η 164η Μεραρχία Πεζικού (164. Infanterie-Division) την οποία διαδέχθηκε την περίοδο 1943-1944 η 22η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία Πεζικού (22. Luftlande-Infanterie-Division). Η ιταλική μονάδα στο νησί ήταν η 51η Μεραρχία Πεζικού «Σιένα» (51a Divisione di Fanteria "Siena").
Η δύναμη της φρουράς αυξομειωνόταν σημαντικά, ανάλογα με την πρόοδο των εκστρατειών στη Βόρεια Αφρική και τη Ρωσία και την πιθανή απειλή συμμαχικής εισβολής στο νησί. Στο ζενίθ της η φρουρά διέθετε 75.000 άνδρες το 1943, ενώ στο ναδίρ της 10.000 κατά την παράδοση του νησιού στις 12 Μαΐου 1945.
Ως διοικητές του Οχυρού Κρήτη υπηρέτησαν οι στρατηγοί Κουρτ Στούντεντ (Kurt Student), Αλεξάντερ Αντρέ (Alexander Andrae), Μπρούνο Μπρόιερ (Bruno Bräuer), Φριντριχ-Βίλχελμ Μύλλερ (Friedrich-Wilhelm Müller) και Γκέοργκ Μπεντακ (Georg Benthack). Οι ιταλικές δυνάμεις κατοχής διοικούνταν από το στρατηγό Αντζέλικο Κάρτα (Angelico Carta).
Κατηγορία:Ιστορία της Κρήτης κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο Κατηγορία:Γερμανική κατοχή της Ελλάδας Κατηγορία:Βέρμαχτ
Γλώσσες του Νεπάλ
μικρογραφία|Εθνοτικός χάρτης του Νεπάλ Η εθνική απογραφή του Νεπάλ το 2011 καταγράφει 123 γλώσσες οι οποίες ομιλούνται ως μητρική του γλώσσα (πρώτη γλώσσα) στο Νεπάλ. Οι περισσότερες ανήκουν στις γλωσσικές οικογένειες των Ινδοάριων και Σινοθιβετικών γλωσσών.
Η επίσημη γλώσσα του Νεπάλ είναι η Νεπαλική, πρώην γνωστή ως Χασκούρα και Γκορχαλί. Σύμφωνα με την εθνική απογραφή του 2011, το ποσοστό του Νεπαλόφωνου πληθυσμού είναι περίπου 44.6%. Η Μαϊθίλι είναι η δεύτερη μεγαλύτερη γλώσσα του Νεπάλ και σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, το ποσοστό των Μαϊθίλ είναι 11.57%.
Οι περισσότερες από τις γλώσσες γράφονται με το αλφάβητο Ντεβαναγκάρι συμπεριλαμβανομένων των αυτοχθόνων γλωσσών.
Ταξινόμηση
Τα τρία τέταρτα των 123 γλωσσών του Νεπάλ ανήκουν στην Θιβετοβιρμανική γλωσσική οικογένεια, συμπεριλαμβανομένης της Νεπαλμπάσα (Νέβα) (η αρχική γλώσσα της Κατμαντού), την Λίμπου, την Ταμάνγκ, την Μαγκάρ, την Γκουρούνγκ και διάφορες γλώσσες Σουνουβάρ και Ράι.
Ο μικρός μειωνόμενος αριθμός των Δραβιδικών γλωσσών εκπροσωπούνται από την Κουρούχ, και οι γλώσσες Μούντα της Αυστροασιατικής οικογένειας εκπροσωπούνται από τις γλώσσες Σαντάλι και Μουντάρι.
Οι αυτόχθονες γλώσσες του Νεπάλ, που προηγήθηκαν της εισροής των Ινδικών, των Θιβετοβιρμανικών και άλλων οικογενειών γλωσσών επιβιώνουν μόλις μετά βίας, όπως π.χ. η γλώσσα Κουσούντα.
Σύνταγμα
Το μέρος 1 του Συντάγματος του Νεπάλ του 2015 (2072 Β. Σ.) περιέχει τις παρακάτω διατάξεις για τις γλώσσες του Νεπάλ:
Παραπομπές
Κατηγορία:Γλώσσες του Νεπάλ Κατηγορία:Πολιτισμός του Νεπάλ
Κούκουρα
Το όνομα Κούκουρα συναντάται ως τοπωνύμιο σε περιοχές όπου εγκαταστάθηκαν αλβανόφωνοι πληθυσμοί κατά το παρελθόν.
Με το όνομα Κούκουρα αναφέρονταν στο παρελθόν οι οικισμοί:
Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ελληνικών τοπωνυμίων
The Ozzman Cometh
The Ozzman Cometh είναι ο τίτλος της συλλογής τραγουδιών του βρετανού χέβι μέταλ τραγουδιστή Ozzy Osbourne, η οποία κυκλοφόρησε το 1997 μέσω της δισκογραφικής εταιρείας "Epic Records". Η συλλογή κυκλοφόρησε σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων με μορφή διπλού CD, με δύο πρώην ακυκλοφόρητες εκτελέσεις κομματιών των Black Sabbath, το μέχρι τότε ακυκλοφόρητο "Walk on Water", τη διασκευή στο "Pictures of Matchstick Men" των Status Quo που ηχογράφησε ο Osbourne μαζί με τους Type Ο Negative και μία 18λεπτη συνέντευξη του Osbourne από το 1988.
Τα δύο πρώτα κομμάτια, "Black Sabbath" και "War Pigs", είναι ανέκδοτες ηχογραφήσεις κομματιών των Black Sabbath για τα "The John Peel Sessions" του "BBC", από τον Απρίλιο του 1970. Τα επόμενα τέσσερα τραγούδια προέρχοται από τα δύο πρώτα προσωπικά άλμπουμ του καλλιτέχνη, με τις αρχικές ηχογραφήσεις των τυμπάνων και του μπάσου να έχουν αντικατασταθεί από εκτελέσεις του Ρόμπερτ Τρουχίγιο και του Μάικ Μπόρντιν, λόγω της δικαστικής διαμάχης για τα πνευματικά δικαιώματα με τα μέλη του συγκροτήματος που ηχογράφησαν τα άλμπουμ, Μπομπ Ντέισλι και Λι Κέρσλεηκ.
Το "Ozzman Cometh" σκαφάλωσε στο αμερικάνικο Top-20 και βραβεύθηκε ως διπλά πλατινένιο.
Τραγούδια
1. Black Sabbath (Osbourne, Iommi, Butler, Ward) - 9:25
2. War Pigs (Osbourne, Iommi, Butler, Ward) - 8:15
3. Goodbye to Romance (Osbourne, Rhoads, Daisley) - 5:35
4. Crazy Train (Osbourne, Rhoads, Daisley) - 4:51
5. Mr. Crowley (Osbourne, Rhoads, Daisley) - 4:56
6. Over the Mountain (Osbourne, Rhoads, Daisley, Kerslake) - 4:32
7. Paranoid (Live) (Osbourne, Iommi, Butler, Ward) - 2:53
8. Bark at the Moon (Osbourne) - 4:17
9. Shot in the Dark (Osbourne, Soussan) - 3:44
10. Crazy Babies (Osbourne, Wylde, Daisley, Castillo) - 4:14
11. No More Tears (Osbourne, Wylde, Inez, Castillo, Purdell) - 5:54
12. Mama, I'm Coming Home (Osbourne, Wylde, Lemmy) - 4:11
13. I Don't Want to Change the World (Live) (Osbourne, Wylde, Castillo, Lemmy) - 4:00
14. I Just Want You (Osbourne, Vallance) - 4:57
15. Back on Earth (Richard Supa, Taylor Rhodes) - 5:00
Θέσεις τσαρτ
The Ozzman Cometh (άλμπουμ)
Επίσημη κυκλοφορία: 11 Νοεμβρίου 1997
Βραβεία
The Ozzman Cometh (άλμπουμ)
Ηνωμένες Πολιτείες (RIAA Certification): 2 φορές πλατινένιος
Καναδάς (CRIA Certification): Πλατινένιος
Τα μέλη του συγκροτήματος
Τα τραγούδια του The Ozzman Cometh ηχογραφήθηκαν από τους εξής μουσικούς:
Πηγές
Κατηγορία:Άλμπουμ του 1997 Κατηγορία:Compilation άλμπουμ του Ozzy Osbourne
Μερμήγκια Τελωνιών
Έτσι ονομάζεται η επικίνδυνη συστάδα υφάλων «εν χρω» (δηλαδή σίρριζα με την επιφάνεια της θαλάσσης, όταν αυτή ηρεμεί) και που βρίσκονται παρά τη δυτική ακτή της Λέσβου, 2 μίλια από την ακρόρεια του όρους Όδυμνος.
Οι ύφαλοι αυτοί είναι λίαν επικίνδυνοι στη Ναυσιπλοΐα όταν η θάλασσα βρίσκεται σε ηρεμία.
Κατηγορία:Ύφαλοι του Αιγαίου Κατηγορία:Ύφαλοι της Ελλάδας Κατηγορία:Νομός Λέσβου
Επιχειρηματικότητα
Επιχειρηματικότητα είναι το αντικείμενο ενασχόλησης είτε μιας υφιστάμενης επιχείρησης που ενδιαφέρεται να ενδυναμώσει τη θέση της σε υπάρχουσα αγορά ή να επεκταθεί σε νέα αγορά, είτε ενός ατόμου που αξιολογεί εναλλακτικές ευκαιρίες, προκειμένου να αναλάβει επιχειρηματική δράση. Σε κάθε περίπτωση, μια επιχειρηματική ιδέα μπορεί να οδηγήσει σε ένα ή περισσότερα νέα προϊόντα (Λιούκας, 2010, σ. 63).
Επιχειρηματικότητα είναι η σύλληψη και η εκτέλεση μιας ιδέας, η οποία μπορεί να επιφέρει κάποια προστιθέμενη αξία τόσο για τον επιχειρηματία όσο και για το κοινωνικό σύνολο (Κακαρούχα, 2008). Η επιχειρηματικότητα αποτελείται από το σύνολο των δραστηριοτήτων που απαιτούνται για τη δημιουργία μιας νέας ή την επέκταση μιας ήδη υπάρχουσας επιχείρησης. Περιλαμβάνει, δηλαδή, τις ακόλουθες περιπτώσεις: την έναρξη μιας νέας επιχείρησης (start-up) ένας νέος επιχειρηματίας ή μια ομάδα επιχειρηματιών ξεκινούν μια νέα επιχείρηση, και την ενδοεπιχειρηματικότητα (intrapreneurship): οι ιδιοκτήτες ή τα στελέχη μιας υπάρχουσας ιδιωτικής, δημόσιας ή μεικτής ιδιοκτησίας επιχείρησης προχωρούν σε κάποια νέα επιχειρηματική κίνηση (Κώτσιος, 2015, σ. 27).
Ο όρος επιχειρηματικότητα προέρχεται από το ρήμα «επιχειρώ», το οποίο στην ελληνική γλώσσα σημαίνει «δοκιμάζω», «αρχίζω κάποιο έργο», «καταπιάνομαι με κάποια δραστηριότητα», «ενεργώ με συγκεκριμένο τρόπο και στόχο»,  «προσπαθώ να επιτύχω κάτι». Συνεπώς η ρίζα του ρήματος υποδηλώνει συμπεριφορές και δεξιότητες, οι οποίες αφορούν την πρωτοβουλία για την έναρξη μιας νέας δραστηριότητας (Κώτσιος, 2015, σ. 27).
Το επιχειρηματικό σχέδιο περιγράφει μια δραστηριότητα για μια συγκεκριμένη μελλοντική περίοδο. Αναφέρεται σε ολόκληρη την επιχείρηση ή σε μια συγκεκριμένη δραστηριότητα αυτής. Η μελλοντική περίοδος ορίζεται συνήθως ως τρία ή πέντε χρόνια.
Το επιχειρηματικό σχέδιο εκπονείται πριν από την έναρξη της δραστηριότητας και ενημερώνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα (ετήσια) ή όταν συμβαίνουν δραστικές αλλαγές στο εξωτερικό ή εσωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης που απαιτούν αναθεώρηση των υποθέσεων που λαμβάνονται υπόψη (Λιούκας, 2010, σ. 78).
Ιστορία
Κατά τον 18ο και 19ο αιώνα οι διακεκριμένοι οικονομολόγοι, Adam Smith, Thomas Robert Malthus και David Ricardo, ανέπτυξαν την κλασική οικονομική θεωρία ότι η οικονομία λειτουργεί σύμφωνα με τους αιτιοκρατικούς νόμους στους οποίους το μέλλον είναι μια προβλέψιμη επανάληψη του παρελθόντος (Πιπερόπουλος, 2008, σ. 30).
Στη δεκαετία του 1950, ο Robert Solow εισήγαγε την νεοκλασική ανάπτυξη της οικονομικής θεωρίας εξηγώντας πως οι όροι αποταμίευση, επένδυση και οικονομική ανάπτυξη επηρεάζονται από την αύξηση πληθυσμών και το ρυθμό της τεχνολογικής αλλαγής (Πιπερόπουλος, 2008, σ. 31).