cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Άνθρακας
Σχηματισμός στα άστρα
Ο σχηματισμός του ατομικού πυρήνα του άνθρακα απαιτεί μια σχεδόν ταυτόχρονη σύγκρουση τριών (3) σωματιδίων α (δηλαδή πυρήνων ηλίου) μέσα στον πυρήνα ενός γιγάντιου ή υπεργιγάντιου άστρου, μια διαδικασία που είναι γνωστή ως διεργασία 3α (triple-alpha process), καθώς τα προϊόντα επιπλέον αντιδράσεων πυρηνικής σύντηξης ηλίου με υδρογόνο ή δύο πυρήνων ηλίου παράγουν αντίστοιχα λίθιο-5 και βηρύλλιο-8, που και τα δυο είναι πολύ ασταθή και διασπώνται σχεδόν ακαριαία πίσω σε μικρότερους πυρήνες. Η τριπλή αυτή σύγκρουση συμβαίνει σε θερμοκρασίες πάνω από 100 εκατομμύρια Κέλβιν και (σχετικά υψηλή) συγκέντρωση πυρήνων ηλίου, δηλαδή συνθήκες που η ταχεία επέκταση και ψύξη του πρωτοσύμπαντος έκαναν απαγορευτικές. Γι' αυτό δεν σχηματίστηκε σημαντική ποσότητα άνθρακα κατά τη Μεγάλη Έκρηξη. Αντίθετα, τα εσωτερικά των άστρων επέτρεψαν σε οριζόντιο κλάδο τη μετατροπή τριών (3) πυρήνων ηλίου σε πυρήνα άνθρακα, με τη διεργασία 3α. Για να είναι διαθέσιμος για το σχηματισμό της ζωής όπως την ξέρουμε, αυτός ο άνθρακας πρέπει στη συνέχεια να διασκορπίστηκε στο διάστημα, σε μορφή σκόνης, μάλλον σε εκρήξεις σουπερνόβα, ως μέρος του υλικού που σχηματίζει αργότερα τη δεύτερη, ή και την τρίτη γενιά αστρικών συστημάτων, που έχουν πλανήτες που φτιάχτηκαν (και από αυτήν τη) σκόνη. . Το ηλιακό σύστημα είναι ένα τέτοιο τρίτης γενιάς αστρικό σύστημα. Άλλοι μηχανισμοί πυρηνικής σύντηξης που συμβαίνουν στα άστρα και σχετίζονται με τον άνθρακα είναι ο κύκλος CNO, στον οποίο ο άνθρακας δρα ως ένας καταλύτης που επιτρέπει στον κύκλο να συνεχίζεται.
Ο κύκλος του άνθρακα
thumb|300px|Διάγραμμα του «κύκλου του άνθρακα»: Οι μαύροι αριθμοί δείχνουν πόσος άνθρακας αποθηκεύτηκε σε διάφορες «δεξαμενές», σε δισεκατομμύρια τόνους (το «GtC» αντιπροσωπεύει γιγατόνους άνθρακα, με υπολογισμούς γύρω στο [[2004). Οι πορφυροί αριθμοί δείχνουν πόσος άνθρακας μετακινήθηκε μεταξύ των δεξαμενών άνθρακα ανά έτος. Τα ιζήματα, όπως καθορίζονται στο διάγραμμα αυτό, δεν περιλαμβάνουν τους περίπου 70 τετράκις εκατομμύρια τόνους άνθρακα σε ανθρακούχα πετρώματα και κηροζίνη σχιστολίθων (Kerogen in sedimentary rocks).]]
Στις γήινες συνθήκες, η μετατροπή ενός χημικού στοιχείου σε ένα άλλο είναι πολύ σπάνια. Γι' αυτό, η ποσότητα του άνθρακα στη Γη είναι ουσιαστικά σταθερή. Έτσι, διεργασίες που χρησιμοποιούν άνθρακα πρέπει να τον λάβουν από κάπου, και να αποθέσουν το προϊόν της διεργασίας κάπου αλλού. Οι διαδρομές που ακολουθεί ο άνθρακας μέσα στο (γήινο) περιβάλλον σχηματίζουν τον λεγόμενο κύκλο του άνθρακα (carbon cycle), μια διεργασία φυσικής ανακύκλωσης του γήινου άνθρακα. Για παράδειγμα, τα φυτά απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και το χρησιμοποιούν για να παράγουν βιομάζα, με τη διεργασία της αναπνοής άνθρακα (carbon respiration) ή τον κύκλο του Κάλβιν (Calvin cycle), μια διεργασία δέσμευσης του άνθρακα. Κάποια από αυτήν τη βιομάζα (των φυτών) καταναλώνεται από τα ζώα, όπου κάποια ποσότητα από αυτόν τον άνθρακα εκπνέεται από αυτά τα ζώα ως διοξείδιο του άνθρακα. Ο κύκλος του άνθρακα είναι σημαντικά πιο πολύπλοκος από αυτόν το μικρό κύκλο: Για παράδειγμα, κάποια ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα διαλύεται στους ωκεανούς. Τα νεκρά φυτά και ζώα μπορεί να καταναλωθούν από βακτήρια ή και να μετατραπούν σε πετρέλαιο ή γαιάνθρακα, που μπορούν να καούν και να απελευθερώσουν διοξείδιο του άνθρακα.
Οργανικές ενώσεις
thumb|left|150px|Μοριακός τύπος του [[μεθάνιο|μεθανίου, της απλούστερης δυνατής οργανικής ένωσης]]. thumb|300px|Σύνδεση μεταξύ του κύκλου του άνθρακα και του σχηματισμού οργανικών ενώσεων (στη φύση): Στα φυτά το διοξείδιο του άνθρακα ενώνεται με το νερό μέσω της [[φωτοσύνθεσης, για να σχηματίσει οργανικές ενώσεις (αρχικά σάκχαρα), που χρησιμοποιούνται τόσο από τα ίδια τα φυτά, όσο και από τα ζώα που τα τρώνε.]]
Ο άνθρακας έχει την ικανότητα να σχηματίζει πολύ μακριές αλυσίδες με δεσμούς C-C. Αυτή η ιδιότητα ονομάζεται αλυσοποίηση (catenation). Οι δεσμοί C-C είναι ισχυροί και σταθεροί. Αυτή η ιδιότητα επιτρέπει στον άνθρακα να μπορεί να σχηματίσει ένα σχεδόν άπειρο αριθμό πιθανών ενώσεων. Στην πραγματικότητα, οι γνωστές ανθρακούχες ενώσεις είναι περισσότερες από τις ενώσεις όλων των υπόλοιπων χημικών στοιχείων, εκτός από αυτές του υδρογόνου, γιατί οι περισσότερες οργανικές ενώσεις περιέχουν υδρογόνο.
Η απλούστερη μορφή οργανικών ενώσεων είναι οι υδρογονάνθρακες, μια μεγάλη οικογένεια οργανικών ενώσεων που περιέχουν μόνο άνθρακα και υδρογόνο. Το μήκος της ανθρακικής αλυσίδας, η ύπαρξη διακλαδώσεων και λειτουργικών ομάδων επηρεάζουν τις ιδιότητες των οργανικών ενώσεων.
Ο άνθρακας υπάρχει σε όλες τις γνωστές μορφές ζωής και είναι η βάση της Οργανικής Χημείας. Όταν οι ανθρακικές αλυσίδες ενώνονται με άτομα υδρογόνου σχηματίζονται οι διάφοροι υδρογονάνθρακες, που είναι σημαντικοί για τη βιομηχανία, ως ψυκτικά υγρά για ψυγεία, ως λιπαντικά, ως διαλύτες, ως πρόδρομες χημικές ουσίες για την παραγωγή πλαστικών και άλλων πετροχημικών προϊόντων, καθώς και ως καύσιμα.
Όταν συνδυάζονται άνθρακας, υδρογόνο και οξυγόνο, μπορούν να σχηματιστούν σημαντικές βιολογικές χημικές ενώσεις, που περιλαμβάνουν σάκχαρα, λιγνάνες, χιτίνες, αλκοόλες, λίπη, αρωματικούς εστέρες, καροτενοειδή και τερπένια. Μαζί και με το άζωτο σχηματίζονται αλκαλοειδή, που με την προσθήκη και θείου σχηματίζουν επίσης αντιβιοτικά, αμινοξέα και λαστιχένια προϊόντα. Μαζί και με το φωσφόρο, τα παραπάνω χημικά στοιχεία (δηλαδή ο άνθρακας, το υδρογόνο, το οξυγόνο, το άζωτο, το θείο και ο φωσφόρος) σχηματίζουν DNA και RNA, τον χημικό γενετικό κώδικα, το φορέα της ζωής, καθώς και το ATP, το σημαντικότερο μεταφορέα ενέργειας για όλα τα ζωντανά κύτταρα.
Ανόργανες ενώσεις
Συνήθως ανθρακούχες ενώσεις που σχετίζονται με ορυκτά ή που δεν περιλαμβάνουν υδρογόνο ούτε φθόριο, έχουν μεταχείριση διαφορετική από τις κλασσικές οργανικές ενώσεις. Ωστόσο ο ορισμός των ανόργανων ενώσεων του άνθρακα δεν είναι άκαμπτος. Περιλαμβάνει τα πιο απλά οξείδια του άνθρακα, δηλαδή το μονοξείδιο του άνθρακα (CO) και το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Το τελευταίο (δηλαδή το διοξείδιο του άνθρακα) ήταν κάποτε κύριο συστατικό της παλαιοατμόσφαιρας της Γης, αλλά είναι δευτερεύον συστατικό της σημερινής ατμόσφαιρας του πλανήτη μας. Όταν το διοξείδιο του άνθρακα διαλύεται στο νερό, σχηματίζει το ανθρακικό οξύ (H2CO3), αλλά οι περισσότερες ενώσεις με πολλαπλά άτομα οξυγόνου συνδεδεμένα και με απλό δεσμό σε ένα μοναδικό άτομο άνθρακα είναι ασταθείς. Μέσω αυτού του ενδιάμεσου (δηλαδή του ανθρακικού οξέος) παράγονται ανθρακικά ιόντα (CO32-), που σταθεροποιούνται μέσω του φαινομένου του συντονισμού ή μεσομέρειας. Κάποια σημαντικά ορυκτά είναι ανθρακικά, όπως ο αξιοσημείωτος ασβεστίτης. Ο διθειάνθρκας (CS2) είναι παρόμοια (δομικά) ένωση. Το άλλο συνηθισμένο οξείδιο είναι το μονοξείδιο του άνθρακα (CO). Σχηματίζεται με ατελή καύση ανθρακούχων υλικών. Είναι ένα άχρωμο και άοσμο αέριο (στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος). Το μόριό του περιέχει έναν τριπλό δεσμό και είναι μέτρια πολικό, με αποτέλεσμα να έχει μια τάση να σχηματίζει ένα μόνιμο δεσμό με την αιμοσφαιρίνη, εκτοπίζοντας το οξυγόνο, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλότερη ικανότητα οξυγόνωσης του αίματος. Τα κυανιούχα ιόντα (CN-) έχουν παρόμοια δομή, αλλά συμπεριφέρονται πολύ όμοια με τα ιόντα των αλογόνων, και γι' αυτό ονομάζονται συχνά «ψευδοαλογόνο». Για παράδειγμα σχηματίζει το δικυάνιο [(CN)2], όμοια με το σχηματισμό των διατομικών μορίων των στοιχειακών αλογόνων. Μερικά άλλα, λιγότερο συνηθισμένα και (επομένως λιγότερο) γνωστά οξείδια του άνθρακα είναι το υποξείδιο του άνθρακα (C3O2), το ασταθές μονοξείδιο του διάνθρακα (C2O) , το τριοξείδιο του άνθρακα (CO3)  , η κυκλοπεντανοπεντόνη (C5O5) , η κυκλοεξανοεξόνη (C6O6) και ο μελλιτικός ανυδρίτης (C12O9).
Με δραστικά μέταλλα, όπως το βολφράμιο, ο άνθρακας σχηματίζει καρβίδια (C4-) ή ακετυλενίδια (C22-) ή και κράματα με υψηλές θερμοκρασίες τήξης. Αυτά τα ανιόντα σχετίζονται επίσης με το μεθάνιο και το αιθίνιο, που είναι και τα δυο πολύ ασθενή οξέα. Με ηλεκτραρνητικότητα ίση με 2,5, ο άνθρακας «προτιμά» να σχηματίζει ομοιοπολικούς δεσμούς. Λίγα καρβίδια, όμως, έχουν ομοιοπολικές δομές, όπως για παράδειγμα το καρβίδιο του πυριτίου (SiC).
Οι οργανομεταλλικές ενώσεις
Ως οργανομεταλλικές ενώσεις ορίστηκαν οι ενώσεις που περιέχουν τουλάχιστον ένα δεσμό άνθρακα - μετάλλου. Υπάρχει ένα μεγάλο εύρος τέτοιων ενώσεων. Οι κύριες τάξεις τους περιλαμβάνουν απλές αλκυλομεταλλικές ενώσεις, όπως για παράδειγμα ο τετραιθυλομόλυβδος, η²-αλκενοενώσεις, όπως για παράδειγμα το άλας Ζάις (Zeise's salt), τις η³-αλλυλενώσεις, όπως για παράδειγμα το δι(αλλυλοπαλλαδιοχλωρίδιο), τα μεταλλοκένια, που περιέχουν κυκλοπενταδιενυλο- συναρμωτές, όπως για παράδειγμα το φερροκένιο, και τα καρβενοσύμπλοκα των μεταβατικών μετάλλων, όπως για παράδειγμα το τετρακαρβονυλονικέλιο, αν και αρκετοί συγγραφείς σχετικών εγχειριδίων θεωρούν ότι οι ενώσεις με το μονοξείδιο του άνθρακα ως συναρμωτή ανήκουν στις καθαρά ανόργανες ενώσεις και όχι στις οργανομεταλλικές.
Παρόλο που είναι κατανοητό ότι ο άνθρακας σχηματίζει αποκλειστικά τέσσερις (4) δεσμούς, έχει αναφερθεί μια ενδιαφέρουσα ένωση που περιέχει ένα οκταεδρικό άτομο άνθρακα με έξι (6) συναρμοτές: Πρόκειται για το σύμπλοκο κατιόν [(Ph3PAu)6C]2+. Αυτό το φαινόμενο αποδόθηκε στη χρυσοφιλία των συναρμωτών του χρυσού.
Ιστορία και ετυμολογία
thumb|upright|left|Ο [[Αντουάν Λωράν Λαβουαζιέ (Antoine Lavoisier) στα νιάτα του.]] thumb|upright|Ο [[Καρλ Βίλχελμ Σέελε (Carl Wilhelm Scheele)]]
Η αγγλική ονομασία carbon προέρχεται από τη λατινική carbo, που χρησιμοποιούνταν για το γαιάνθρακα και τον ξυλάνθρακα, από την οποία προήλθε επίσης η γαλλική charbon, που σημαίνει ξυλάνθρακας. Στα γερμανικά, στα ολλανδικά και στα δανικά οι ονομασίες για τον άνθρακα είναι kohlenstoff, koolstof και kulstof, αντιστοίχως, που όλες κυριολεκτικά σημαίνουν «ανθρακούχα ουσία».
Το 1722, ο Ρενέ Αντουάν Φερσώ ντε Ρεωμύρ (René Antoine Ferchault de Réaumur) επέδειξε τη μετατροπή του σιδήρου σε χάλυβα μέσω απορρόφησης μιας ουσίας, που τώρα είναι πια γνωστή ως άνθρακας. Το 1772, ο Αντουάν Λωράν Λαβουαζιέ (Antoine Lavoisier) απέδειξε ότι τα διαμάντια είναι μια μορφή άνθρακα, αφού όταν καίγονται δείγματα ξυλοκάρβουνου ή διαμαντιού δεν παράγεται ίχνος υγρασίας και επιπλέον και τα δυο εκλύουν την ίδια ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα, ανά γραμμάριο δείγματος. Το 1779, ο Καρλ Βίλχελμ Σέελε (Carl Wilhelm Scheele) έδειξε ότι ο γραφίτης, που νόμιζαν τότε ότι είναι μια μορφή μολύβδου, είναι ομοούσιος με το ξυλοκάρβουνο, αλλά με μια μικρή πρόσμειξη σιδήρου, και ότι έδινε αέριο οξύ (aerial acid, όπως ονόμαζε τότε ο ερευνητής το διοξείδιο του άνθρακα) όταν επιδρούσε (στο γραφίτη) με νιτρικό οξύ. Το 1786, οι Γάλλοι επιστήμονες Κλοντ Λουί Μπερτολέ (Claude Louis Berthollet), Γκασπάρ Μονζ (Gaspard Monge) και Βεντερμοντέ (C. A. Vandermonde) επιβεβαίωσαν ότι ο γραφίτης αποτελείται κυρίως από άνθρακα, οξειδώνοντάς τον με τον ίδιο τρόπο που είχε χρησιμοποιήσει ο Λαβουαζιέ για το διαμάντι. Κάποια πρόσμειξη σιδήρου και πάλι απέμεινε, γεγονός που οδήγησε τους Γάλλους ερευνητές επιστήμονες στη σκέψη ότι ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη δομή του γραφίτη. Ωστόσο, στη δημοσίευσή τους πρότειναν την ονομασία carbone (από το λατινικό carbonum) για το χημικό στοιχείο στο γραφίτη, που σχημάτιζε ένα αέριο όταν καίγονταν ο γραφίτης. Τελικά, ο Λαβουαζιέ περιέλαβε και τον άνθρακα στη λίστα των χημικών στοιχείων στο βιβλίο του το 1789.
Μια ένα αλλομορφή του άνθρακα, το φουλερένιο, ανακαλύφθηκε το 1985, που περιλαμβάνει νανοδομές μορφών όπως οι μπακισφαίρες και οι νανοσωλήνες. Οι εφευρέτες τους, Ρόμπερτ Κερλ (Robert Curl), Χάρρυ Κρότο (Harold Kroto) και Ρίτσαρντ Σμώλυ (Richard Smalley), έλαβαν το Βραβείο Νόμπελ Χημείας το 1996. Το αποτέλεσμα των ερευνών τους ανανέωσε το ενδιαφέρον για νέες αλλομορφές και οδήγησε στην ανακάλυψη επιπλέον εξωτικών αλλομορφών, που περιλαμβάνουν τον υαλώδη άνθρακα και τη συνειδητοποίηση ότι ο αποκαλούμενος «άμορφος άνθρακας» δεν είναι τελείως άμορφος.
Γραφίτης
Εμπορικά βιώσιμα φυσικά κοιτάσματα γραφίτη υπάρχουν σε πολλά μέρη του πλανήτη μας, αλλά οι πιο σημαντικές οικονομικά πηγές είναι στην Κίνα, στην Ινδία, στη Βραζιλία και στη Βόρεια Κορέα. Τα κοιτάσματα γραφίτη είναι μεταμορφωσιγενή. Βρίσκονται μαζί με χαλαζία, μαρμαρυγίες και άστριους σε σχιστόλιθους, γνεύσιους και μεταμορφωμένους αμμόλιθους και ασβεστόλιθους, με τη μορφή θύλακα ή φλέβας, μερικές φορές πάχους ενός μέτρου ή μεγαλύτερο. Κοιτάσματα γραφίτη στην Μπορροουντέιλ (Borrowdale), στο Κάμπερλαντ (Cumberland) της Αγγλίας είχαν στην αρχή σημαντικό μέγεθος και καθαρότητα, οπότε μέχρι το 19ο αιώνα τα μολύβια φτιάχνονταν απλά από πριονισμένα κομμάτια φυσικού γραφίτη σε λωρίδες, πριν κλειστούν μέσα σε ξύλινο πλαίσιο. Σήμερα, μικρότερα κοιτάσματα γραφίτη παίρνονται με σύνθλιψη του πετρώματος και επίπλευση του γραφίτη, που είναι ελαφρύτερος από το νερό.
Υπάρχουν τρεις τύποι φυσικού γραφίτη: Ο «άμορφος», ο «φυλλώδης» ή «κρυσταλλινοφυλλώδης» και η φλέβα ή σβώλος. Ο άμορφος γραφίτης είναι η πιο χαμηλή σε ποιότητα και πιο άφθονη σε ποσότητα. Σε αντίθεση με τους επιστημονικούς όρους, στη βιομηχανία ο όρος «άμορφος» αναφέρεται στο πολύ μικρό κρυσταλλικό μέγεθος και όχι στην απόλυτη απουσία κρυσταλλικής δομής. Ο άμορφος γραφίτης χρησιμοποιείται για κατώτερης ποιότητας προϊόντα γραφίτη και είναι ο πιο φθηνός γραφίτης. Μεγάλα αποθέματα αυτού του γραφίτη έχουν βρεθεί στην Κίνα, στην Ευρώπη, στο Μεξικό και στις ΗΠΑ. Ο φυλλώδης γραφίτης είναι μια λιγότερο συνηθισμένη και υψηλότερης ποιότητας γραφίτης (σε σύγκριση με τον άμορφο). Βρίσκεται σε ξεχωριστές πλάκες που κρυσταλλώθηκαν σε ένα μεταμορφωσιογενές πέτρωμα. Ο φυλλώδης γραφίτης μπορεί να έχει ως και τετραπλάσια οικονομική αξία σε σχέση με τον άμορφος. Οι καλής ποιότητας πλάκες μπορούν να επεξεργαστούν σε «επεκτάσιμο γραφίτη» για πολλές χρήσεις, όπως επιβραδυντικά φλόγας. Κοιτάσματα φυλλώδους γραφίτη έχουν βρεθεί στην Αυστρία, στη Βραζιλία, στον Καναδά, στην Κίνα, στη Γερμανία και στη Μαδαγασκάρη. Οι φλέβες ή σβώλοι γραφίτη είναι ο πιο σπάνιος και πιο ακριβός οικονομικά τύπος φυσικού γραφίτη. Βρίσκεται στις φλέβες με διακοπτόμενες επαφές με στερεούς σβώλους γραφίτη. Το μόνο οικονομικά βιώσιμο κοίτασμα τέτοιου γραφίτη που εξορύσσεται βρίσκεται στη Σρι Λάνκα.
Σύμφωνα με τη Γεωλογική Επιθεώρηση των ΗΠΑ (USGS), η παγκόσμια παραγωγή σε φυσικό γραφίτη ήταν 1,1 εκατομμύρια τόννοι το 2010, από την οποία η Κίνα συνεισέφερε 800.000 τόννους, η Ινδία 130.000 τόννους, η Βραζιλία 76.000 τόννους, η Βόρεια Κορέα 30.000 τόννους και ο Καναδάς 25.000 τόννους. Δεν αναφέρθηκε εξόρυξη φυσικού γραφίτη στις ΗΠΑ, αλλά αντ' αυτού παράχθηκαν το 2009 118.000 συνθετικού γραφίτη, με εκτιμώμενη αξία 998 εκατομμύρια δολάρια.
Διαμάντια
Η αλυσίδα προμήθειας διαμαντιών ελέγχεται από έναν περιορισμένο αριθμό ισχυρών εταιρειών, και η εξόρυξή τους είναι πολύ συγκεντρωμένη σε ένα μικρό αριθμό τοποθεσιών παγκοσμίως.
Μόνο ένα μικρό κλάσμα του υλικού που εξορύσσεται από τα αδαμαντορυχεία αποτελείται από πραγματικά διαμάντια. Το εξόρυγμα συνθλίβεται, αλλά με τρόπο που αποφεύγει την καταστροφή τυχόν μεγάλων διαμαντιών, και επομένως τα υλικά προϊόντα αυτής της «προσεκτικής» σύνθλιψης ταξινομούνται κατά πυκνότητα. Σήμερα, τα διαμάντια εντοπίζονται στο πλούσιο σε διαμάντια κλάσμα πυκνότητας της παραπάνω ταξινόμησης με χρήση φθορισμού με ακτίνες Χ. Μετά τον εντοπισμό τους, τα τελικά στάδια κατάταξης γίνονται χειροποίητα. Πριν γίνει συνηθισμένη η χρήση των ακτίνων Χ, ο διαχωρισμός γινόταν με ζώνες γράσου, εφόσον τα διαμάντια έχουν μεγαλύτερη τάση να κολλάνε στο γράσο από τα υπόλοιπα υλικά που εξορύσσονται αρχικά μαζί τους στο κοίτασμα.
Ιστορικά, τα διαμάντια ήταν γνωστό ότι βρίσκονται μόνο στα προσχωματικά κοιτάσματα στη νότια Ινδία. Η Ινδία προηγήθηκε στον κόσμο σε εξόρυξη διαμαντιών από τον καιρό της ανακάλυψής τους, περίπου κατά τον 9ο αιώνα π.Χ. ως τα μέσα του 18ου αιώνα μ.Χ., αλλά η εμπορική δυναμική αυτών των κοιτασμάτων εξαντλήθηκε κατά τα τέλη του 18ου αιώνα και από τότε η Ινδία αντικαταστάθηκε (στην πρώτη θέση παραγωγής διαμαντιών) από τη Βραζιλία, όπου βρέθηκαν για πρώτη φορά διαμάντια εκτός της Ινδίας το 1725.
Η παραγωγή διαμαντιών από τα κύρια κοιτάσματα (κιμπερλίτες και λαμπροΐτες) άρχισε από τη δεκαετία 1870, μετά από την ανακάλυψη αδαμαντοφόρων πεδίων στη Νότια Αφρική. Η παραγωγή αυξήθηκε με το χρόνο και τώρα υπολογίστηκε ότι μέχρι σήμερα εξορύχτηκαν 4,5 δισεκατομμύρια καράτια διαμαντιών. Περίπου 20% της παραπάνω ποσότητας εξορύχτηκε κατά τα τελευταία 5 χρόνια μόνο, ενώ κατά τα τελευταία 10 χρόνια 9 νέα ορυχεία άρχισαν να παράγουν και 4 επιπλέον ετοιμάζονται να ανοίξουν σύντομα. Τα περισσότερα από αυτά τα ορυχεία εντοπίζονται στον Καναδά, στη Ζιμπάμπουε, στην Ανγκόλα και στη Ρωσία.
Στις ΗΠΑ, διαμάντια βρέθηκαν στο Αρκάνσας, στο Κολοράντο και στη Μοντάνα. Το 2004 έγινε μια ανακάλυψη ενός μικροσκοπικού διαμαντιού στις ΗΠΑ, που οδήγησε τον Ιανουάριο του 2008 στην ανακάλυψη σωλήνων κιμπερλίτη σε μια απομακρυσμένη περιοχή της Μοντάνα.
Σήμερα, τα πιο βιώσιμα οικονομικών κοιτάσματα διαμαντιών βρίσκονται στη Ρωσία, στη Μποτσουάνα, στην Αυστραλία και στο Κογκό. Το 2005 παράχθηκε στη Ρωσία περίπου το 1/5 της παγκόσμιας παραγωγής διαμαντιών, σύμφωνα με αναφορές της Βρετανικής Γεωλογικής Επιθεώρησης. Η Αυστραλία έχει τον πλουσιότερο αδαμαντοφόρο σωλήνα με ετήσια παραγωγή που έφθασε στο μέγιστο των 42 μετρικούς τόνους στη δεκαετία του 1990. Υπάρχουν ακόμη εμπορικά κοιτάσματα που εξορύσσονται στις Βορειοδυτικές περιοχές του Καναδά, στη Σιβηρία (κυρίως στη Γιακουτία, για παράδειγμα οι αδαμαντοφόροι σωλήνες Μιρ και Ουντάτσναγια), καθώς και στη Βόρεια και Δυτική Αυστραλία.
Εφαρμογές
thumb|right|Μύτες μολυβιών για μηχανικά μολύβια φτιαγμένα από γραφίτη (συχνά σε μίξη με άργιλο ή συνθετικό συνδετικό). left|thumb|Ράβδοι απλού και συμπιεσμένου ξυλοκάρβουνου. thumb|left|Ένα ύφασμα υφασμένο από ίνες άνθρακα. thumb|right|Μονοκρύσταλλος καρβιδίου του πυριτίου. thumb|left|Το C60 φουλερένιο σε κρυσταλλική μορφή. thumb|right|Εργαλεία από καρβίδιο του βολφραμίου.
Ο άνθρακας είναι ζωτικής σημασίας για όλες τις γνωστές μορφές ζωής, δηλαδή χωρίς αυτόν δεν εννοείται ζωή, τουλάχιστον όπως την ξέρουμε (δείτε την εναλλακτική βιοχημεία, για κάποιες υποθετικές αντιρρήσεις). Η κύρια οικονομική χρήση του άνθρακα, πέρα από τη χρήση ανθρακούχων τροφών και της ξυλείας, γίνεται με τη μορφή των υδρογονανθράκων, με μεγαλύτερη έμφαση στα καύσιμα που προέρχονται από το φυσικό αέριο και το αργό πετρέλαιο. Το αργό πετρέλαιο χρησιμοποιείται από την πετροχημική βιομηχανία για την παραγωγή, μεταξύ άλλων, βενζίνης και κηροζίνης, μέσω της διεργασίας της διύλισης, σε διυλιστήρια. Η κυτταρίνη είναι ένα φυσικό ανθρακούχο πολυμερές που παράγεται από τα φυτά, αν και συνήθως λαμβάνεται από το βαμβάκι, το λινάρι και την κάνναβη. Η κυτταρίνη χρησιμοποιείται κυρίως για τη διατήρηση της δομής των φυτών. Υπάρχουν και ζωικής προέλευσης οικονομικώς πολύτιμα φυσικά ανθρακούχα πολυμερή, όπως το μαλλί, το κασμίρι και το μετάξι. Τα πλαστικά είναι από συνθετικά ανθρακούχα πολυμερή, που συχνά περιέχουν επίσης οξυγόνο, άζωτο ή και αλογόνα. Οι πρώτες ύλες για πολλά από αυτά τα συνθετικά υλικά προέρχονται επίσης από το αργό πετρέλαιο.
Οι χρήσεις του άνθρακα και των ενώσεών του είναι εξαιρετικά ποικίλες. Μπορεί να σχηματίσει κράματα με το σίδηρο, το πιο συνηθισμένο από τα οποία είναι ο χάλυβας. Ο γραφίτης, (συχνά) μαζί με άργιλο και συνθετικά συνδετικά, χρησιμοποιείται για κατασκευή μυτών από μολύβια (κοινά και μηχανικά) για γράψιμο, σχεδίαση και ζωγραφική. Χρησιμοποιείται επίσης ως ένα λιπαντικό, ως ένα χρώμα βαψίματος, ως ένα υλικό χύτευσης για παραγωγή γυαλιού, για ηλεκτρόδια σε ξηρές μπαταρίες και σε ηλεκτροεπικάλυψη και ηλεκτροδιαμόρφωση, σε ψύκτρες για ηλεκτροκινητήρες και ως ένας επιβραδυντής νετρονίων σε πυρηνικούς αντιδραστήρες.
Το ξυλοκάρβουνο χρησιμοποιήθηκε ως ένα υλικό για σχεδίαση στη ζωγραφική, για ψήσιμο (δηλαδή στη μαγειρική), και για πολλές άλλες χρήσεις, που περιλαμβάνουν την εκκαμίνευση σιδήρου. Το ξύλο, το κάρβουνο και το πετρέλαιο χρησιμοποιήθηκαν ως καύσιμες ύλες για παραγωγή ενέργειας και για θέρμανση χώρων. Τα διαμάντια ποιότητας κοσμήματος χρησιμοποιούνται στην κοσμηματοποιία, ενώ τα βιομηχανικής ποιότητας διαμάντια χρησιμοποιούνται για διάτρηση, κοπή και λείανση εργαλείων, για επεξεργασία μετάλλων και λίθων. Τα πλαστικά γίνονται από ορυκτούς υδρογονάνθρακες και τα ανθρακονήματα γίνονται με πυρόλυση συνθετικών πολυεστερικών νημάτων και χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση πλαστικών για την κατασκευή προχωρημένων ελαφρών σύνθετων υλικών. Ακόμη, ανθρακονήματα παράγονται και με πυρόλυση εξωθημένων και τεντωμένων νημάτων πολυακρυλονιτρίλιου (PAN = PolyAcryloNitrile) και άλλων οργανικών ουσιών. Η κρυσταλλογραφική δομή και οι μηχανικές ιδιότητες των ανθρακονημάτων εξαρτώνται από τον τύπο της πρώτης ύλης, αλλά και από την επακόλουθη επεξεργασία. Τα ανθρακονήματα που γίνονται από PAN έχουν δομή που μοιάζει με στενά φύλλα γραφίτη, αλλά η θερμική επεξεργασία μπορεί να επανοργανώσει τη δομή σε ένα συνεχόμενο ελαστικό φύλλο. Το αποτέλεσμα είναι ανθρακονήματα με υψηλότερη σχετική δύναμη εφελκυσμού ακόμη και από το χάλυβα.
Η αιθάλη χρησιμοποιήθηκε ως η μαύρη χρωστική ουσία του μελανιού της τυπογραφίας, για καλλιτεχνικό ελαιόχρωμα και για υδροχρώματα, για χαρτί αντιγραφής (καρμπόν), για φινίρισμα αυτοκινήτων, για ινδικό μελάνι και για κασέτα εκτυπωτή λέιζερ. Η αιθάλη χρησιμοποιήθηκε επίσης ως ένα υλικό πλήρωσης για λαστιχένια προϊόντα, όπως ελαστικοί τροχοί και σε πλαστικές ενώσεις. Ο ενεργός άνθρακας χρησιμοποιείται ως ένα προσροφητικό υλικό διήθησης σε εφαρμογές τόσο διαφορετικές μεταξύ τους όπως οι αντιασφυξιογόνες μάσκες, ο καθαρισμός νερού, οι απορροφητήρες κουζίνας και στην ιατρική για την απορρόφηση τοξινών, δηλητηρίων ή και αερίων από ένα πεπτικό σύστημα. Ο άνθρακας χρησιμοποιείται για αντιδράσεις αναγωγής σε υψηλές θερμοκρασίες. Ο οπτάνθρακας χρησιμοποιείται για την αναγωγή σιδηρούχων ορυκτών σε (μεταλλικό) σίδηρο. Η βαφή χάλυβα επιτυγχάνεται με θέρμανση τελειωμένων χαλύβδινων προϊόντων με σκόνη άνθρακα. Το καρβίδιο του πυριτίου (SiC), το καρβίδιο του βολφραμίου (WC), το καρβίδιο του βορίου (B4) και το καρβίδιο του τιτανίου (TiC) είναι ανάμεσα στα σκληρότερα γνωστά υλικά, και χρησιμοποιούνται ως «δόντια» σε εργαλεία κοπής και λείανσης. Ο ρουχισμός, φυσικές και συνθετικές υφάνσιμες ύλες καθώς και το φυσικό και το συνθετικό δέρμα, περιέχουν ανθρακούχες ουσίες, καθώς και όλες οι εσωτερικές επιφάνειες στο οικιστικό περιβάλλον, εκτός από αυτές που χρησιμοποιούν άλλα υλικά, όπως γυαλί, πετρώματα και μέταλλα.
Διαμάντια
Για τα διαμάντια επιπέδου κοσμηματοποιίας, αντίθετα από τα πολύτιμα μέταλλα, όπως ο χρυσός ή ο λευκόχρυσος, τα διαμάντια κοσμηματοποιίας δεν εμπορεύονται ως ένα (χρηματιστηριακό) προϊόν, γιατί υπάρχει μεν μια σημαντική προσαύξηση στην πώληση διαμαντιών, αλλά δεν υπάρχει μια πολύ ενεργή αγορά για μεταπώληση διαμαντιών.
Η αγορά για τα διαμάντια βιομηχανικού επιπέδου λειτουργεί πολύ διαφορετικά από αυτήν των διαμαντιών κοσμηματοποιίας. Τα βιομηχανικά διαμάντια αξιολογούνται κυρίως με βάση τη σκληρότητα και τη θερμική αγωγιμότητα που έχουν, αγνοώντας αντίστοιχα χαρακτηριστικά που αξιοποιούνται από την κοσμηματοποιία, όπως διαύγεια και χρώμα. Αυτή η διαφορά βοηθά να εξηγηθεί γιατί το 80% των εξορυσσόμενων διαμαντιών (και που αντιστοιχούν περίπου σε 100 εκατομμύρια καράτια ή 20 τόννους ετησίως) είναι ακατάλληλα για την κοσμηματοποιία και είναι γνωστά ως «μακριά» (bort) και προορίζονται για βιομηχανική χρήση. Επί πρόσθετα στα εξορυσσόμενα διαμάντια, υπάρχουν και τα συνθετικά, που αξιοποιούνται αποκλειστικά σε βιομηχανικές εφαρμογές, σχεδόν αμέσως μετά από την εφεύρεσή τους τη δεκαετία του 1950. Η παραγωγή συνθετικών διαμαντιών υπολογίζεται σε σχεδόν 3 δισεκατομμύρια καράτια (= 600 τόννοι) το χρόνο, όλα για βιομηχανική χρήση. Η κυρίαρχη βιομηχανική χρήση των διαμαντιών είναι για την κοπή, διάτρηση, λείανση, στίλβωση και γυάλισμα (σκληρών αντικειμένων). Οι περισσότερες από αυτές τις χρήσεις δεν απαιτούν μεγάλα διαμάντια. Στην πραγματικότητα βέβαια, και τα περισσότερα διαμάντια επιπέδου κοσμηματοποιίας θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και για βιομηχανικές εφαρμογές, ιδιαίτερα τα μικρότερα. Τα περισσότερα βιομηχανικά διαμάντια τοποθετούνται σε τρυπάνια ή λεπίδες πριονιού ή συνθλίβονται σε μια σκόνη για χρήση σε εφαρμογές λείανσης και στίλβωσης. Ορισμένες εξειδικευμένες εφαρμογές διαμαντιών περιλαμβάνουν εργαστηριακές χρήσεις για πειράματα υψηλής πίεσης (δείτε για παράδειγμα το κελί διαμαντένιου αμονιού, diamond anvil cell), υψηλής απόδοσης έδρανα και περιορισμένη χρήση σε εξειδικευμένα παράθυρα. Με τις συνεχιζόμενες προόδους στην παραγωγή συνθετικών διαμαντιών, πιθανές μελλοντικές εφαρμογές τους είναι ως ημιαγωγών για την κατασκευή μικρολοκληρωμένων κυκλωμάτων ή ως ένας απαγωγός θερμότητας σε ηλεκτρονικά συστήματα.
Ασφάλεια
thumb|upright|Εργάτης που δούλευε σε εργοστάσιο αιθάλης στο [[Σάνρεϋ του Τέξας των ΗΠΑ (φωτογραφία από τον Τζων Βαχόν (John Vachon), το 1942)]]
Ο άνθρακας έχει μικρή τοξικότητα γενικά για όλες σχεδόν τις μορφές ζωής στη Γη, αλλά ωστόσο υπάρχουν κάποια πλάσματα για τα οποία μπορεί ο άνθρακας να είναι πραγματικά τοξικός. Για παράδειγμα, τα νανοσωματίδια άνθρακα είναι θανατηφόρα για τα δροσόφιλα (Drosophila).
Επίσης, ο άνθρακας μπορεί να καεί ζωηρά και έντονα παρουσία αέρα σε υψηλές θερμοκρασίες, όπως στην πυρκαγιά του Γουίντσκεϊλ (Windscale fire), που προκλήθηκε από την ξαφνική έκλυση αποθηκευμένης ενέργειας Γουίγκνερ (Wigner energy) σε πυρήνα γραφίτη. Μεγάλες συγκεντρώσεις άνθρακα, που έχουν παραμείνει αδρανή για εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, απουσία οξυγόνου, μπορεί αυθόρμητα να αναφλεγούν, αν εκτεθούν στον αέρα, για παράδειγμα σε ένα σε χωματερές ανθρακωρυχείου.
Η μεγάλη ποικιλία των ανθρακούχων ενώσεων περιλαμβάνουν θανατηφόρα δηλητήρια, όπως η τετροδοτοξίνη, η λεκτίνη ρυζίνη από σπόρους της ρετσινολαδιάς, τα κυανιούχα ιόντα (CN-) και το μονοξείδιο του άνθρακα, αλλά και ενώσεις ζωτικές για τους ζώντες οργανισμούς, όπως η γλυκόζη και οι πρωτεΐνες.
Υποστράτηγος
Ο Υποστράτηγος (Υπτγος) είναι βαθμός ανωτάτου Αξιωματικού (OF-7) που συναντάται στον Ελληνικό Στρατό Ξηράς, την Ελληνική Αστυνομία και το Πυροσβεστικό Σώμα.
Στον Ελληνικό Στρατό, Υποστράτηγοι είναι ο Διοικητής της Σχολής Ευελπίδων (επί του παρόντος ο Υποστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης), καθώς και οι αρχηγοί μεγάλων στρατιωτικών σχηματισμών που φέρουν το όνομα Μεραρχία. Στους αγγλόφωνους στρατούς ο αντίστοιχος βαθμός καλείται Major General.
Οι αντίστοιχοι βαθμοί στο Πολεμικό Ναυτικό και στο Λιμενικό Σώμα είναι ο Υποναύαρχος και στην Πολεμική Αεροπορία ο Υποπτέραρχος.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Στρατιωτικοί βαθμοί
Φανχάμ Βιφαβάν
Ο Φανχάμ Βιφαβάν (Phankham Viphavanh, λαοτινά: γεννημένος στις 14 Απριλίου 1951) είναι πολιτικός από το Λάος, μέλος του Πολιτικού Γραφείου και της Εκτελεστικής Επιτροπής του Λαϊκού Επαναστατικού Κόμματος του Λάος. Ήταν επίσης ο πρωθυπουργός του Λάος, ο οποίος εξελέγη από την Εθνοσυνέλευση του Λάος τον Μάρτιο του 2021 έως την αποχώρησή του στις 30 Δεκεμβρίου 2022. Προηγουμένως, ήταν αντιπρόεδρος του Λάος, υπουργός Παιδείας του Λάος και πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλίας Λάος-Βιετνάμ. Αποσύρθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2022.
Οικογένεια Μαυροκορδάτου
Η Οικογένεια Μαυροκορδάτου είναι σπουδαία Φαναριώτικη οικογένεια πολιτικών και αποτελεί κλάδο της χιώτικης οικογένειας των Μαυρογορδάτων.
Αρχικά τα μέλη της ήταν εγκατεστημένα στην Κωνσταντινούπολη, όμως μετά την Άλωση μετοίκησαν στη Χίο. Στα 1600 ο Νικόλαος Μαυροκορδάτος επέκτεινε τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία και εγκαταστάθηκε δημιουργώντας τον φαναριώτικο κλάδο της οικογένειας των Μαυροκορδάτων. Σύντομα τα μέλη της κατέλαβαν υψηλές θέσεις στην δημόσια διοίκηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις και στην επανάσταση του 1821.
Παραπομπές
Μαυροκορδατου
1781 Βαν Μπίσμπρεκ
Ο Βαν Μπίσμπρεκ (Van Biesbroeck) είναι ένας αστεροειδής που περιφέρεται στην εσωτερική περιοχή (μέχρι τα εσώτατα όρια) της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών και έχει απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 12,616. Ανακαλύφθηκε το 1906 από τον Γερμανό αστρονόμο Άουγκουστ Κοπφ, που παρατηρούσε από τη Χαϊδελβέργη, και πήρε το όνομά του προς τιμή του Βελγικής καταγωγής Αμερικανού αστρονόμου Τζωρτζ Βαν Μπίσμπρεκ.
Φυσικά χαρακτηριστικά
Τα φυσικά χαρακτηριστικά του Βαν Μπίσμπρεκ είναι άγνωστα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Βαν Μπισμπρεκ
Αντίπαπας Φήλιξ Β΄
Ο Φήλιξ Β΄ (Felice II, ... - 22 Νοεμβρίου 365) διορίσθηκε ως Πάπας το 355, όταν ο αυτοκράτορας Κωνστάντιος Β´ εξόρισε τον Πάπα Λιβέριο επειδή αρνήθηκε να προσυπογράψει την ποινή της καταδίκης εναντίον του Αγίου Αθανασίου. Ο Φήλιξ Β' καθαιρέθηκε το 358.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αντίπαπες Κατηγορία:Επίσκοποι του 4ου αιώνα
Μουσείο Τέχνης της Εσθονίας
Το Μουσείο Τέχνης της Εσθονίας (εσθονικά: Eesti Kunstimuuseum) αποτελεί το εθνικό μουσείο τέχνης στην Εσθονία, το οποίο ιδρύθηκε το 1919. Αρχικά βασιζόταν στο παλάτι Κάντριοργκ, ωστόσο το μουσείο έχει επεκταθεί σε διάφορες τοποθεσίες κατά την διάρκεια της ιστορίας του. Τα εκθέματα του μουσείου περιλαμβάνουν εγχώρια και διεθνή έργα. Στο τέλος της δεκαετίας του 1970 και κατά τη δεκαετία του 1980 ιδρύθηκαν τα πρώτα παραρτήματα του Μουσείου Τέχνης της Εσθονίας. Από το 1995, όλα τα παραρτήματα προσφέρουν διαφορετικά εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά και νέους. Το 1996, άνοιξε ο νέος εκθεσιακός χώρος στον πρώτο όροφο της αποθήκης Ρότερμαν Σαλτ, ωστόσο το παράρτημα έκλεισε τον Μάιο του 2005.
Επισκόπηση
Το Μουσείο τέχνης της Εσθονίας αποτελείται από τους εξής κλάδους:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μουσεία μοντέρνας τέχνης
Φήλιξ
Με το όνομα Φήλιξ φέρονται επτά Άγιοι της Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας μεταξύ των οποίων ένας επίσκοπος (Πατριάρχης) και ένας Πάπας καθώς και 4 Πάπες και ένας Αντιπάπας. οι οποίοι και είναι:
Δήλωση αποστολής
Η δήλωση αποστολής (Mission statement) είναι μια δήλωση του σκοπού μιας εταιρείας ή οργανισμού. Η δήλωση αποστολής καθοδηγεί τις δράσεις του οργανισμού, διευκρινίζει τον γενικό του στόχο, παρέχει ένα μονοπάτι και καθοδηγεί στη λήψη αποφάσεων. Παρέχει "το πλαίσιο ή τον πίνακα περιεχομένων εντός του οποίου μορφοποιούνται οι στρατηγικές της εταιρείας".
Ιστορικά συνδέεται με χριστιανικές θρησκευτικές ομάδες. Πράγματι, για πολλά χρόνια, ένας ιεραπόστολος ήταν υποτίθεται ένα πρόσωπο σε μια ειδική θρησκευτική αποστολή. Η λέξη «αποστολή» χρονολογείται από το 1598, αρχικά χρησιμοποιήθηκε για την αποστολή ("missio", Λατινική λέξη για την "πράξη της αποστολής") μελών των Ιησουιτών στο εξωτερικό. Το όραμα και η αποστολή (vision and mission) συχνά συγχέονται μεταξύ τους και ορισμένες οργανώσεις τις χρησιμοποιούν ακόμα και εναλλακτικά. Με απλά λόγια, η αποστολή αποτελεί τον λόγο ύπαρξης του οργανισμού και το όραμα είναι αυτό που επιθυμεί να είναι.
Περιεχόμενα
Μια πετυχημένη δήλωση της αποστολής συνήθως διευκρινίζει τον σκοπό της οργάνωσης.
Οι Εμπορικές δηλώσεις αποστολής συχνά περιλαμβάνουν τις ακόλουθες πληροφορίες:
Σύμφωνα με τον Bart (1997), η επιχειρησιακή δήλωση αποστολής αποτελείται από 3 βασικές συνιστώσες:
Παραδείγματα διατυπώσεων αποστολής που περιλαμβάνουν σαφώς τα 3 βασικά συστατικά:
Η δήλωση αποστολής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επίλυση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ διαφορετικών επιχειρηματικών φορέων. Τα ενδιαφερόμενα μέρη περιλαμβάνουν: τα διευθυντικά στελέχη, τους εργαζόμενους, τους μετόχους, τα μέλη Διοικητικού Συμβουλίου, τους πελάτες, τους προμηθευτές, τους διανομείς, τους πιστωτές / τραπεζίτες, τα κυβερνητικά στελέχη (τοπικά, εθνικά, ομοσπονδιακά κ.λπ.), τα εργατικά συνδικάτα, τους ανταγωνιστές, τους ΜΚΟ και την κοινότητα ή το ευρύ κοινό. Εξ ορισμού, οι ενδιαφερόμενοι επηρεάζουν ή επηρεάζονται από τις αποφάσεις και τις δραστηριότητες του οργανισμού.
Σύμφωνα με τον Vern McGinis, μια αποστολή θα πρέπει να:
Η δήλωση αποστολής επιδιώκει να δικαιολογήσει σε τελική ανάλυση τον λόγο ύπαρξης του οργανισμού. Οι θρησκευτικές δηλώσεις αποστολής είναι λιγότερο σαφείς σχετικά τον βασικό σκοπό της αγοράς, τη συμβολή και τη διάκριση, αλλά περιγράφουν με σαφήνεια τον σκοπό του οργανισμού. Για παράδειγμα: "Η Εκκλησία των λαών καλείται να κηρύξει το Ευαγγέλιο του Χριστού και τις πεποιθήσεις της ευαγγελικής χριστιανικής πίστης, να διατηρηθεί η λατρεία του Θεού και να εμπνεύσει σε όλα τα πρόσωπα την αγάπη για τον Χριστό, ένα πάθος για δικαιοσύνη και μια συνείδηση για τα καθήκοντά τους προς τον Θεό και τους συνανθρώπους τους. Αφιερώνουμε τη ζωή μας στον Χριστό και συνιστούμε διαθήκη μεταξύ μας για να αποδείξουμε το Πνεύμα Του μέσω λατρείας, γινόμαστε μάρτυρες και διαχειριστές για τις ανάγκες των κατοίκων αυτής της εκκλησίας και της κοινότητας."
Διατυπώσεις
Μερικές δηλώσεις αποστολής είναι πολύπλοκες, μεγάλες και πολύ ευρείες, για παράδειγμα: Από την ίδρυσή της το 1982, η La Unidad Latina (LUL) έχει παραμείνει στην πρωτοπορία για την ενδυνάμωση της πολιτείας και της κοινότητας, με την ανάπτυξη σημαντικών ηγετών που προσπαθούν να ασκήσουν τη γνώση και τη δύναμη σε συμμαθητές του για την επίτευξη αμοιβαίας επιτυχίας. Η LUL έχει δεσμευτεί για την ακαδημαϊκή αριστεία, την ανάπτυξη ηγεσίας και την πολιτιστική διαφώτιση, ενισχυμένη από μια ποικιλόμορφη σύνθεση γνώσης. Η LUL προσπαθεί να διατηρήσει και να προωθήσει ένα περιεκτικό πνευματικό περιβάλλον για τα μέλη της και επιπρόσθετα για την ευρύτερη κοινότητα.
Αντίθετα, άλλες δηλώσεις αποστολής είναι απλές και άμεσες, όπως για παράδειγμα: «Να προστατεύσει και προωθήσει τα συμφέροντα των μοτοσικλετιστών, εξυπηρετώντας τις ανάγκες των μελών της." - Αμερικανικός Σύνδεσμος Μοτοσικλετιστών (American Motorcyclist Association).
"Οργανώνουμε τις πληροφορίες του κόσμου και τις κάνουμε παγκοσμίως προσβάσιμες και χρήσιμες» - Google
"Εμπνέουμε και γαλουχούμε το ανθρώπινο πνεύμα - ένα άτομο, ένα φλιτζάνι και μια γειτονιά ταυτόχρονα" - Starbucks
Ένα κλασικό παράδειγμα της περιγραφής της αποστολής είναι το Προοίμιο του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών: Εμείς οι Άνθρωποι των Ηνωμένων Πολιτειών, προκειμένου να σχηματίσουμε μια πιο τέλεια Ένωση, να εδραιώσουμε τη Δικαιοσύνη, να εξασφαλίσουμε εγχώρια Ηρεμία, να προσφέρουμε για την κοινή άμυνα, να προωθήσουμε το γενικό καλό και να εξασφαλίσουμε την ευλογία της ελευθερίας στους εαυτούς μας και στην υστεροφημία μας, απαιτούμε και θεσπίζουμε αυτό το Σύνταγμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Διοίκηση Επιχειρήσεων Κατηγορία:Επιχειρηματικοί όροι
Πάρκο σαφάρι (Ιταλία)
Πάρκο σαφάρι του Pombia είναι ένα πάρκο σαφάρι, ζωολογικός κήπος και το πάρκο ψυχαγωγίας στην Pombia, Πεδεμόντιο, στη βόρεια Ιταλία, που δημιουργήθηκε από τον Angelo Lombardi το 1976; εκτείνεται σε μια έκταση 400.000 τετραγωνικών μέτρων.
Πηγές
Κατηγορία:Πάρκα και κήποι στην Ιταλία Κατηγορία:Ζωολογικοί κήποι
Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών
μικρογραφία|Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών Το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών (ΣΥΔ) είναι ελληνική ΛΟΑΤΚΙ ακτιβιστική οργάνωση με έδρα την Αθήνα. Εστιάζει στα δικαιώματα των διαφυλικών και διεμφυλικών ατόμων (τραβεστί, παρενδυτικών ανδρών και γυναικών, τρανσέξουαλ, ερμαφρόδιτων και μεσοφυλικών ατόμων). Πρόεδρος του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών είναι από το 2021 η πρότινος Υποδιευθύντρια Άννα Απέργη Κωνσταντινίδη.
Ακτιβιστική δράση
Τα κύρια αιτήματα του ΣΥΔ είναι:
Επίσης το ΣΥΔ έχει εκπροσωπηθεί στις επιτροπές της Βουλής το 2013 και το 2014 με αφορμή το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο, το 2015 με αφορμή το νομοσχέδιο για το σύμφωνο συμβίωσης και το 2016 στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή του Υπουργείου Δικαιοσύνης με σκοπό τη κατάρτιση σχεδίου νόμου για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου.
Συγκρούσεις με άλλους κινηματικούς φορείς
Το καλοκαίρι του 2014, το ΣΥΔ είχε αποφασίσει να συμμετέχει στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ της Αθήνας (4,5,6 Ιουλίου 2014) με περίπτερο. Τελικά, συμμετείχε μόνο την πρώτη μέρα, αφού κατηγόρησε το φεστιβάλ πως είχε τοποθετήσει το περίπτερο του ΣΥΔ εσκεμμένα σε δυσπρόσιτο σημείο.
Επίσης, το σωματείο αποφάσισε να μη συμμετάσχει στο φεστιβάλ υπερηφάνειας της Αθήνας το 2015, κατηγορώντας τα μέλη της οργανωτικής επιστροπής του φεστιβάλ για τρανσφοβία. Την ίδια στάση κράτησε και για το φεστιβάλ υπερηφάνειας της Αθήνας του 2016.
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Η ιστοσελίδα του ΣΥΔ
Κατηγορία:Δικαιώματα ΛΟΑΤ στην Ελλάδα Κατηγορία:Μη κυβερνητικές οργανώσεις βασισμένες στην Ελλάδα
Ξηροχώρι Αχαΐας
Το Ξηροχώρι είναι οικισμός του Νομού Αχαΐας στην Πελοπόννησο.
Αποτελεί τμήμα της Κοινότητας Σταυροδρομίου, όπου ανήκει στο Δήμο Ερυμάνθου, σύμφωνα με την διοικητική διαίρεση του «Προγράμματος Καλλικράτης» από την 1η Ιανουαρίου 2011.
Την περίοδο 1997-2010, βάσει του «Σχεδίου Καποδίστριας», ανήκε στον πρώην Δήμο Τριταίας ως τμήμα του πρώην Δημοτικού Διαμερίσματος Σταυροδρομίου.
Δημογραφική εξέλιξη
Η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού στον 21ο αιώνα είναι η εξής:
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Χωριά του νομού Αχαΐας Κατηγορία:Δήμος Τριταίας Κατηγορία:Δήμος Ερυμάνθου
GNU Hurd
Ο GNU Hurd είναι η αντικατάσταση του πυρήνα Unix για το έργο GNU. Ο Hurd είναι μια συλλογή από διακομιστές που εκτελούνται πάνω στον μικροπυρήνα Mach με σκοπό την υλοποίηση συστημάτων αρχείων, δικτυακών πρωτοκόλλων, ελέγχου πρόσβασης αρχείων, και άλλα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που υλοποιούνται από τον πυρήνα του Unix ή παρόμοιους πυρήνες (όπως ο πυρήνας Linux).
Αυτήν την περίοδο, ο Hurd μπορεί να εκτελείται σε μηχανές τύπου ΙΑ32. Πιθανότατα θα μεταφερθεί και σε άλλες αρχιτεκτονικές υλικού ή ακόμη και σε άλλους μικροπυρήνες μελλοντικά.
Ονομασία
Σύμφωνα με τον Thomas Bushnell, BSG, τον βασικό αρχιτέκτονα του Hurd:
«Η λέξη Hurd σημαίνει `Hird of Unix-Replacing Daemons'. Με τη σειρά της, η λέξη Hird σημαίνει `Hurd of Interfaces Representing Depth'. Έχουμε εδώ, από όσα γνωρίζω, το πρώτο λογισμικό που το όνομα του αποτελείται από ένα ζευγάρι αμοιβαία αναδρομικών αρκτικολέκτων.»
Τρέχουσα κατάσταση του έργου
Ο Hurd, μαζί με τον μικροπυρήνα GNU mach, τη βιβλιοθήκη GNU C και τα άλλα προγράμματα GNU και μη-GNU που ανήκουν στο σύστημα GNU, παρέχουν σήμερα ένα μάλλον πλήρες και χρησιμοποιήσιμο λειτουργικό σύστημα. Δεν είναι έτοιμο για παραγωγική χρήση, δεδομένου ότι υπάρχουν ακόμη πολλά σφάλματα και ελλείποντα χαρακτηριστικά. Εντούτοις, είναι μια καλή βάση για την περαιτέρω ανάπτυξη και τη χρήση μη-κρίσιμων εφαρμογών.
Το σύστημα GNU (αποκαλούμενο επίσης και GNU/Hurd) είναι ανεξάρτητο (μπορούν να μεταγλωττιστούν όλα τα μέρη του χρησιμοποιώντας το ίδιο το σύστημα GNU). Μπορούν να εκτελεστούν πολλαπλά στιγμιότυπα του Hurd παράλληλα, και να αποσφαλματωθούν ακόμη και οι κρίσιμοι διακομιστές ενός στιγμιοτύπου Hurd με τον gdb ενώ εκτελείται κάποιο άλλο στιγμιότυπο Hurd. Μπορεί να γίνει εκκίνηση του παραθυρικού συστήματος X, εφαρμογών που το χρησιμοποιούν, και προηγμένων εφαρμογών διακομιστών, όπως ο διακομιστής ιστού Apache.
Στην αρνητική πλευρά, η υποστήριξη για συσκευές χαρακτήρων (όπως οι κάρτες ήχου) και άλλο υλικό συνήθως λείπει. Αν και η διεπαφή POSIX παρέχεται, μερικές πρόσθετες διεπαφές όπως η διαμοιρασμένη μνήμη POSIX ή οι σημαφόροι είναι ακόμα υπό ανάπτυξη.
Τα παραπάνω ισχύουν για την τρέχουσα έκδοση υπό ανάπτυξη, και όχι για την τελευταία σταθερή έκδοση (0.2).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:GNU
Hurd-kernel
Μεντίνετ Μάντι
thumb|220px|Τα ερείπια του ναού του Μεντίνετ Μάντι thumb|220px|Η [[βασιλική δέλτος του Αμενεμχέτ Γ' στον ναό]] Το Μεντίνετ Μάντι είναι μια τοποθεσία νοτιοδυτικά της περιοχής του Φαγιούμ στην Αίγυπτο, όπου κατά τη βασιλεία των Αμενεμχέτ Γ' και Αμενεμχέτ Δ' (1855-1799 π.Χ.) χτίστηκε ναός αφιερωμένος στη θεά-κόμπρα Ρενενουτέτ (θεά των δημητριακών). Κατά την Ελληνορωμαϊκή περίοδο ο ναός επεκτάθηκε και διακοσμήθηκε.
Ο Ναός
Το εσωτερικού του ναού από σκούρο αμμόλιθο αποτελείται από ένα πρόναο αποτελούμενο από δύο δεσμιδωτούς κίονες σε σχήμα παπύρου, ο οποίος προηγείται του ιερού θυσιαστηρίου στον οποίο υπάρχουν τρία κλιτη με τρεις κόγχες για αγάλματα. Στο κεντρικό κλίτος υπάρχει ένα μεγάλο άγαλμα της Ρενενουτέτ με τον Αμενεμχέτ Γ' και τον Αμενεμχέτ Δ' να στέκονται δίπλα της. Τα μέρη του ναού που χτιστήκαν κατά την Πτολεμαϊκή περίοδο αποτελούν ένας πλακόστρωτος διάδρομος που περνά μπροστά από ένα οχτάστυλο περίπτερο και οδηγεί σε περίστυλο προθάλαμο. Έχει προταθεί ότι το συγκρότημα του ναού, το οποίο ανασκάφθηκε τη δεκαετία του 1930 από αρχαιολόγους του πανεπιστημίου του Μιλάνου, έχει διατηρηθεί σε τέτοια ασυνήθιστα καλή κατάσταση λόγω της σχετικής γεωγραφικής του απομόνωσης.
Ανασκαφές του 2006
Το Μεντίνετ Μάντι "είναι ο μοναδικός άθικτος ναός από το Μέσο Βασίλειο που υπάρχει ακόμα", σύμφωνα με τον Ζάχι Χαουάς, πρώην Γενικό Γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου (SCA). . Τα θεμέλια του ναού, διοικητικά κτήρια, σιταποθήκες και κατοικίες, ανακαλύφθηκαν από αιγυπτιακή αρχαιολογική αποστολή στις αρχές του 2006.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στην Αίγυπτο Κατηγορία:Αρχαίοι αιγυπτιακοί ναοί
Φινέας και Φερμπ
Το Φινέας και Φερμπ (πρωτότυπος τίτλος: Phineas and Ferb) είναι αμερικάνικη τηλεοπτική σειρά κινουμένων σχεδίων. Η σειρά έκανε επίσημα πρεμιέρα την 1η Φεβρουαρίου του 2008 στο συνδρομητικό κανάλι Disney Channel.
Πλοκή
Η σειρά ακολουθεί τον Φινέα Φλιν (Μυρτώ Μποκολίνη) και τον Άγγλο ετεροθαλή αδελφό του Φερμπ Φλέτσερ (Θοδωρής Τσάκωνας) κατά τις καλοκαιρινές τους διακοπές. Κάθε μέρα τα δυο αγόρια ασχολούνται με την κατασκευή κάποιας εφεύρεσης η διοργανώνουν ένα μεγάλο γεγονός, το οποίο όμως ενοχλεί την αδελφή τους, Κάντας (Ιωάννα Πολυνείκη) η οποία συχνά προσπαθεί να αποκαλύψει τα σχέδιά τους στην μητέρα τους, Λίντα Φλέτσερ και λιγότερο συχνά στον πατέρα τους Λόρενς Φλέτσερ. Η σειρά επίσης ακλουθεί το κατοικίδιο της οικογένειας Πέρρυ Πλατύποδα ο οποίος ζει διπλή ζωή ως κατοικίδιο τους και ως μυστικός πράκτορας που δουλεύει ως κατάσκοπος για λογαριασμό της οργάνωσης O.W.C.A (Ω.Α.Κ.Α) η οποία είναι μια άκρως μυστική υπηρεσία που χρησιμοποίει άρτια εκπαιδευμένα ζώα για να καταπολεμήσει το έγκλημα που αφορά τους σατανικούς επιστήμονες όπως ο Δρ. Χάινζ Ντουφένσμιρτς (Σταύρος Μαυρίδης). Αυτός είναι ορκισμένος εχθρός και νέμεσις του Πέρρυ Πλατύποδα. Τα δυο παράλληλα σενάρια της σειράς συμπίπτουν στο τέλος κάθε επεισοδίου το οποίο συνήθως οδηγεί στην εξαφάνιση κάθε ίχνους από τις εφευρέσεις ή το πρότζεκτ το οποίο είχαν ετοιμάσει τα αγόρια, ακριβώς λίγο πριν μπορέσει να το δείξει η αδελφή τους Κάντας στην μητέρα τους. Αυτό συνήθως αφήνει την Κάντας πολύ εκνευρισμένη.
Ανάπτυξη
Οι δημιουργοί της σειράς, Νταν Πόβενμαϊρ και Τζεφ "Σουάμπι" Μαρς, δούλεψαν μαζί στο παρελθόν στην εταιρεία Fox επάνω στη διάσημη σειρά κινουμένων σχεδίων The Simpsons και στην σειρά του τηλεοπτικού δικτύου Nickelodeon Rockos Modern Life. Οι δημιουργοί της σειράς επίσης δανείζουν την φωνή τους σε δυο κυρίως χαρακτήρες τον Ταγματάρχη Μονόγραμμο και τον Δρ. Ντουφένσμιρτς. Η έμπνευση για τον Φινέα και τον Φερμπ προήρθε τυχαία αφότου ο ένας από τους δημιουργούς ζωγράφισε ένα τριγωνοκέφαλο αγόρι -το πρωτότυπο σκίτσο για τον Φινέα (τον πρωταγωνιστή της σειράς) επάνω σε μια χαρτοπετσέτα, σε ενός εστιατορίου. Ο Πόβενμαϊρ και ο Μαρς ανέπτυξαν την γενική ιδέα για την σειρά μαζί και την παρουσίασαν σε πολλά τηλεοπτικά δίκτυα για να μπορέσουν να την προβάλλουν στην τηλεόραση. Ωστόσο τους πήρε συνολικά 16 ολόκληρα χρόνια, μέχρι η σειρά να πάρει το πράσινο φως από το Disney Channel.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αμερικανικές τηλεοπτικές σειρές κινουμένων σχεδίων Κατηγορία:Τηλεοπτικές σειρές παραγωγής Disney Television Animation
Μακεδονία (εφημερίδα)
Η Μακεδονία είναι εβδομαδιαία, πολιτική, πρωινή εφημερίδα που εκδίδεται στη Θεσσαλονίκη και κυκλοφορεί σε 22 νομούς της Βορείου Ελλάδος (συγκεκριμένα στους νομούς της Θράκης, της Μακεδονίας, της Θεσσαλίας, στην Λέσβο και την Χίο) τις καθημερινές, και σε όλη την Ελλάδα κάθε Κυριακή.
Ιστορικό
thumb|200px|Πρωτοσέλιδο που χρησιμοποιεί μια πρώιμη μορφή μονοτονικού (21-11-1968).
Το καλοκαίρι του 1996 η εφημερίδα έκλεισε λόγω χρεών, για να κυκλοφορήσει εκ νέου στις αρχές του 1998 από τον νέο της ιδιοκτήτη, τον επιχειρηματία Γιάννη Ραπτόπουλο. Την εφημερίδα εκδίδει μέχρι το 2018 η εταιρεία "Μακεδονική Εκδοτική Εκτυπωτική Α.Ε." και από το 2018 μέχρι και σήμερα η "Μακεδονία Ενημέρωση Α.Ε."
Από την διεύθυνση της εφημερίδας, διαδεχόμενοι τον Κωνσταντίνο Δημάδη, μία ιστορική φυσιογνωμία για τη δημοσιογραφική οικογένεια, που διετέλεσε αρχισυντάκτης και διευθυντής της εφημερίδας για 62 χρόνια (1931 έως 1993), πέρασαν ακόμη οι δημοσιογράφοι Νίκος Βουργουντζής, Γιάννης Νικολόπουλος, Λάζαρος Χατζηνάκος, κ.ά.
Πολιτική θέση
Η Μακεδονία ήταν από τις εφημερίδες που προσδιόρισαν σε σημαντικό βαθμό τις διεργασίες της ενσωμάτωσης της Θεσσαλονίκης στο ελληνικό κράτος: η απελευθέρωσή της το 1912, είχε βρει την εφημερίδα ήδη σε κυκλοφορία και με σημαντική επιρροή στα πράγματα.
Στην αρχή δεν προσχώρησε σε κανένα από τα υπάρχοντα κόμματα, ακολουθώντας ανεξάρτητη γραμμή, όμως από το 1915 άρχισε να τάσσεται στο πλευρό του Ελευθερίου Βενιζέλου, μένοντας πιστή στη «μεγάλη δημοκρατική παράταξη», ακόμη και μετά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο και την επανέκδοση της, μετά το κλείσιμο που της επιβλήθηκε από όργανα των Ναζί. Μετά τον θάνατο του Βενιζέλου, από τους διαδόχους του στήριξε αποφασιστικά τον Γεώργιο Παπανδρέου, φίλο της οικογένειας Βελλίδη.
Στα μετεμφυλιακά χρόνια η εφημερίδα είχε μια έντονα αντιδεξιά πολιτική στάση και η αρθρογραφία της ήταν συχνά απαξιωτική για τον τότε ηγέτη της ελληνικής Δεξιάς, Κωνσταντίνο Καραμανλή, συνεχίζοντας την στήριξή της στον γιο του Ελευθερίου Βενιζέλου, Σοφοκλή Βενιζέλο. Με τη μεταπολίτευση όμως η στάση της διαφοροποιήθηκε, καθώς έγινε μία μετριοπαθής εφημερίδα του κεντροδεξιού χώρου, αυτή τη φορά υποστηρίζοντας τον Καραμανλή, χωρίς πάντως να έχει άμεση κομματική ταύτιση.
Η εφημερίδα σήμερα
Επίσης, δύο φορές τον χρόνο κυκλοφορεί με το περιοδικό αρχιτεκτονικής και διακόσμησης "D.A.R." και τρεις φορές τον χρόνο κυκλοφορεί με το περιοδικό για την εκπαίδευση "EDU.com". Παράλληλα με τις μηνιαίες εκδόσεις, την Μακεδονία της Κυριακής συνοδεύουν κάθε εβδομάδα, το περιοδικό πόλης με τίτλο LIVE στη Θεσσαλονίκη, καθώς και τα ένθετα Ταξίδια και Πανόραμα.
Η Μακεδονία υπήρξε επίσης η πρώτη έκδοση ελληνικής εφημερίδας σε διαδικτυακή μορφή. Σημαντικό μέρος του ιστορικού αρχείου της εφημερίδας διατίθεται σε ηλεκτρονική μορφή μέσω της ψηφιακής βιβλιοθήκης εφημερίδων και περιοδικού τύπου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.
Παραπομπές
Κατηγορία:Εφημερίδες στην ελληνική γλώσσα Κατηγορία:Εφημερίδες με τόπο έκδοσης τη Θεσσαλονίκη
1782 Σνέλλερ
Ο Σνέλλερ (Schneller) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 11,69. Ανακαλύφθηκε το 1931 από τον Γερμανό αστρονόμο Καρλ Ράινμουτ, που παρατηρούσε από τη Χαϊδελβέργη, και πήρε το όνομά του προς τιμή του συμπατριώτη του αστρονόμου Χέριμπερτ Σνέλλερ (Heribert Schneller).
Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος του Σνέλλερ εκτιμάται σε 33 χιλιόμετρα περίπου. Τα υπόλοιπα φυσικά χαρακτηριστικά του είναι άγνωστα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Σνελλερ
Πανουσαίικα Αχαΐας
Τα Πανουσαίικα είναι οικισμός του Νομού Αχαΐας, αποτελεί τμήμα της Τοπικής Κοινότητας Σταυροδρομίου, και σύμφωνα με το «Πρόγραμμα Καλλικράτης» από 1/1/2011 ανήκει στο Δήμο Ερυμάνθου. Την περίοδο 1997-2010, βάσει του «Σχεδίου Καποδίστριας», ανήκε στον πρώην Δήμο Τριταίας ως τμήμα του πρώην Δημοτικού διαμερίσματος Σταυροδρομίου.