cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Επαρχία Τοαμασίνα
Η Τοαμασίνα (μαλαγασικά: Toamasina) είναι μια από τις έξι επαρχίες της Μαδαγασκάρης. Πρωτεύουσα είναι η Τοαμασίνα. Έχει έκταση 71.911 τ.χλμ. και πληθυσμό 2.855.600 κατοίκων (2004).
Γεωγραφία
Η Τοαμασίνα βρίσκεται ανατολικά της Μαδαγασκάρης. Συνορεύει στα βορειοδυτικά με την Επαρχία Μαχατζάνγκα, στα νοτιοδυτικά με την Επαρχία Ανταναναρίβο και στα νότια με την Επαρχία Φιαναραντσόα. Έχει έκταση 71.911 τ.χλμ.
Περιφέρειες
Η Τοαμασίνα διαιρείται σε 3 περιφέρειες:
Παραπομπές
Τοαμασινα
Αλέξανδρος Α. Πάλλης
Ο Αλέξανδρος Πάλλης (Βομβάη, 20 Οκτωβρίου 1883-1975) ήταν πολιτικός και συγγραφέας, γιος του λογοτέχνη Αλέξανδρου Πάλλη.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στην Βομβάη των Ινδιών. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης με διδακτορικό. Εργάστηκε αρχικά πέντε χρόνια στην Αγγλική διοίκηση της Αιγύπτου. Μεταξύ 1916 και 1918 διετέλεσε γενικός γραμματέας της Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας, και το 1924-25 ήταν μέλος της Μικτής Επιτροπής Ανταλλαγής Ελληνοτουρκικών Πληθυσμών της Συνθήκης της Λωζάνης. Το 1933 εξελέγη βουλευτής Σερρών και αργότερα διορίστηκε έκτακτος πληρεξούσιος υπουργός στην πρεσβεία του Λονδίνου.
Πηγές
Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς Κατηγορία:Βουλευτές Σερρών Κατηγορία:Έλληνες της Αγγλίας
Μάχη των Κυνός Κεφαλών (197 π.Χ.)
Η μάχη των Κυνός Κεφαλών πραγματοποιήθηκε το 197 π.Χ. ανάμεσα στη Μακεδονία του Φίλιππου Ε' της δυναστείας των Αντιγονιδών και τη Ρώμη με τον Τίτο Κουίνκτιο Φλαμινίνο στη θέση Κυνός Κεφαλαί της Θεσσαλίας κατά το Δεύτερο Μακεδονικό Πόλεμο.
Προοίμιο
Στην Αρχαία Ελλάδα κατά τα τέλη του 3ου αιώνα το κυρίαρχο κράτος ήταν η Μακεδονία. Η Μακεδονία είχε έρθει αντιμέτωπη με τους Ρωμαίους κατά τον Πρώτο Μακεδονικό πόλεμο. Μια δύναμη της εποχής ήταν και η Αιτωλική Συμπολιτεία η οποία ήταν εχθρός της Μακεδονίας και το 211 π.Χ. έκλεισε συμμαχία με τη Ρώμη στην οποία περιήλθαν και οι σύμμαχοί της. Έτσι οι εχθροπραξίες συνεχίστηκαν με τους Μακεδόνες του Φίλιππου Ε' να πετυχαίνουν νίκες σε βάρος των Αιτωλών. Τελικά το 206 π.Χ. οι Αιτωλοί και οι σύμμαχοί τους συνθηκολόγησαν τερματίζοντας τον Πρώτο Μακεδονικό πόλεμο. Οι Ρωμαίοι όμως άρχισαν να επεμβαίνουν στα ελληνικά πράγματα και μετά τη νίκη τους στη Ζάμα επί των Καρχηδονίων το 202 π.Χ., έστρεψαν το ενδιαφέρον τους για επέκταση αποκλειστικά στην Ελλάδα, αφού είχαν κατακτήσει όλη τη δυτική Μεσόγειο. Έτσι το 200 π.Χ. άρχισε ο Δεύτερος Μακεδονικός Πόλεμος με τους Ρωμαίους να έχουν την υποστήριξη των συμμάχων τους.
Η μάχη
Το 197 π.Χ. οι Ρωμαίοι με αρχηγό τον Τίτο Κουίνκτιο Φλαμινίνο κατευθύνθηκαν με 34.000 άνδρες στη θέση των Κυνός Κεφαλών στη Θεσσαλία. Ο Φλαμινίνος διέθετε ακόμη κάποιο αριθμό ελεφάντων. Απέναντί του ήταν ο Φίλιππος Ε' της Μακεδονίας. Διέθετε 16.000 φαλαγγίτες, 7.500 πεζούς κι 2.000 ιππείς. Πριν τη μάχη έπεσε βροχή και ακολούθησε ομίχλη. Έτσι ένα τμήμα στρατού του Φιλίππου βρέθηκε σε κάποιους λόφους. Εκεί συναντήθηκε με ένα τμήμα ιππικού του Φλαμινίνου. Ο τελευταίος ενίσχυσε το τμήμα για να απασχολήσει τη μακεδονική φάλαγγα να την κρατήσει σε έδαφος που δε μπορούσε να αναπτυχθεί και να την αντιμετωπίσει. Ο Φίλιππος παρά τις δυσκολίες κατάφερε και απώθησε τους Ρωμαίους, αλλά βρέθηκε σε ακατάλληλο έδαφος για τη φάλαγγα. Τότε έφτασε και το άλλο τμήμα του μακεδονικού στρατού στο αριστερό άκρο. Τότε διέταξε τους στρατιώτες του να βγάλουν τα ξίφη τους και να επιτεθούν. Οι Ρωμαίοι υποχώρησαν, αλλά το νεοφερμένο άκρο της φάλαγγας δεν είχε σχηματίσει παράταξη. Εκμεταλλευόμενος αυτό, ο Φλαμινίνος έστειλε τους ελέφαντές του και νίκησε το αριστερό άκρο. Η υποχώρηση έκανε το δεξί άκρο που νικούσε να μείνει ακάλυπτο. Έτσι ένα τμήμα Ρωμαίων επιτέθηκε από τα νώτα στους Μακεδόνες. Οι τελευταίοι κυκλώθηκαν και συνετρίβησαν.
Μετά τη μάχη
Μετά τη μάχη οι Μακεδόνες μετρούσαν απώλειες των 5.000 ανδρών και οι Ρωμαίοι των 2.000 ανδρών. Η μάχη των Κυνός Κεφαλών αποτέλεσε μια αιματηρή μάχη του Δεύτερου Μακεδονικού πολέμου. Η τελευταία αποφασιστική μάχη μεταξύ Ρωμαίων και Μακεδόνων ήταν η Μάχη της Πύδνας που έγινε στις 22 Ιουνίου του 168 π.Χ. κατά τον Τρίτο Μακεδονικό Πόλεμο. Έτσι οι Ρωμαίοι άρχισαν την υποταγή της Ελλάδας.
Πηγές
Κατηγορία:Μάχες ρωμαϊκού στρατού Κατηγορία:Μάχες μακεδονικού στρατού Κατηγορία:Μάχες ελληνιστικής περιόδου
Μεγιστίας
Ο Μεγιστίας ήταν μάντης καταγόμενος από την Ακαρνανία. Ακολούθησε μαζί με τον γιό του εθελοντικά τους Έλληνες στις Θερμοπύλες.
Οι Ακαρνάνες έστησαν μνημείο προς τιμήν του, επάνω στο οποίο υμνούσαν, με επίγραμμα του Σιμωνίδη, το θάρρος και την αυτοθυσία που έδειξε.
Βιβλιογραφία
Κατηγορία:Αρχαίοι Αιτωλοακαρνάνες Κατηγορία:Μάντεις
Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ενόπλων 1946
Το 1ο Παγκόσμιο Στρατιωτικό Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ή "πρωτάθλημα ΣΙΣΜ", όπως έμεινε γνωστό στην Ελλάδα από τα αρχικά CISM: Conseil International du Sport Militair, του Διεθνούς Συμβουλίου Στρατιωτικού Αθλητισμού, διοργανώθηκε το 1946, με συμμετοχή 11 κρατών. Η τελική φάση διεξήχθη στην Πράγα της Τσεχοσλοβακίας από 19 ως 23 Οκτωβρίου 1946. Νικήτρια αναδείχθηκε η Εθνική Ενόπλων της Αγγλίας.
Πηγές
Κατηγορία:Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ενόπλων Κατηγορία:Ποδόσφαιρο το 1946
Ξεβράκωτοι, Πλούσιοι και Ζάπλουτοι
Η ταινία με τον τίτλο Ξεβράκωτοι, Πλούσιοι και Ζάπλουτοι είναι ιταλική ταινία, παραγωγής 1982, διάρκειας 116', η οποία αποτελείται από τρία επεισόδια. Στο πρώτο, ο Cesare Domenichini, ένας φτωχός οικογενειάρχης, για να κάνει η οικογένειά του καλοκαιρινές διακοπές χτίζει μια παράνομη παράγκα δίπλα στη θάλασσα, όμως μέσα σε μια παραλία… γυμνιστών Στο δεύτερο, ο επιχειρηματίας Mario Zamboni, καθώς είναι σε διακοπές στο Λιβόρνο μαζί με τη γυναίκα του και την κόρη του, πέφτει θύμα της γοητείας τής Frau Krupper, μιας πλούσιας Γερμανίδας καλλονής, η οποία έχει πάθος με τη χαρτοπαιξία. Στο τρίτο, ο Alberto Del Pra, ιδιοκτήτης ενός ναυπηγείου που βρίσκεται στο χείλος της χρεωκοπίας, πρόκειται να συνάψει συμφωνία για την κατασκευή ενός τεράστιου γιοτ για λογαριασμό ενός ζάπλουτου Άραβα εμίρη, υπό τον όρο η πανέμορφη γυναίκα του, η Francesca, να περάσει μια νύχτα με τον Άραβα…
Συντελεστές
Πρωταγωνιστές: Έντβιτζε Φένεκ (Edwige Fenech), Pippo Franco, Renato Pozzetto, Lino Banfi, Adriana Russo, Janet Agren, George Hilton
Σενάριο: Franco Castellano (as Castellano), Giuseppe Moccia (as Pipolo), Alberto Silvestri, Franco Verucci, Sergio Martino
Σκηνοθεσία: Σέρτζιο Μαρτίνο
Παραπομπές
Κατηγορία:Ταινίες του 1982 Κατηγορία:Ιταλικές κωμικές ταινίες Κατηγορία:Ιταλόφωνες ταινίες Κατηγορία:Ιταλικές ταινίες
Πίτερ Φιντς
Ο Πίτερ Φιντς (Frederick George Peter Ingle Finch, 28 Σεπτεμβρίου 1916 - 14 Ιανουαρίου 1977) ήταν Αυστραλός ηθοποιός του κινηματογράφου βραβευμένος με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου για την ταινία του 1976 Το Δίκτυο (Network), όπου εμφανίστηκε στο πλευρό των Φέι Ντάναγουεϊ, Γουίλιαμ Χόλντεν και Ρόμπερτ Ντυβάλ υποδυόμενος έναν εκφωνητή δελτίου ειδήσεων που λαμβάνει τα νέα της απόλυσής του και ενημερώνει το κοινό ότι πρόκειται να αυτοκτονήσει. Πρόκειται για τον πρώτο ηθοποιό στην ιστορία του θεσμού των βραβείων Όσκαρ που τιμήθηκε με το Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου μετά θάνατον (Ο Χιθ Λέτζερ είναι ο μοναδικός άλλος ηθοποιός που τιμήθηκε με Όσκαρ μετά θάνατον). Ο ρόλος αυτός του χάρισε επίσης τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας σε Δραματική Ταινία και Βραβείο BAFTA. Ο ηθοποιός ήταν γνωστός για τη βαριά του φωνή, τα λευκά του μαλλιά και το υψηλό του ανάστημα. Σημαντική θέση στη φιλμογραφία του ηθοποιού κατέχουν οι ταινίες: Στο Δρόμο των Ελεφάντων (Elephant Walk, 1954), Η Ιστορία μιας Μοναχής (The Nun's Story, 1959), Αμαρτωλός Γάμος (The Pumpkin Eater, 1964), Η Πτήση του Φοίνικα (The Flight of the Phoenix, 1966), Μακριά από το Αγριεμένο Πλήθος (Far From the Madding Crowd, 1967) και Καταραμένη Κυριακή (Sunday Bloody Sunday, 1971).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αυστραλοί ηθοποιοί Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ηθοποιού (Δραματικές ταινίες) Κατηγορία:Βραβευμένοι με BAFTA Α' Ανδρικού Ρόλου Κατηγορία:Αυστραλοί ηθοποιοί ραδιοφώνου
Πίτερ Ζέεμαν
Ο Πίτερ Ζέεμαν (Pieter Zeeman, 25 Μαΐου 1865 – 9 Οκτωβρίου 1943) ήταν Ολλανδός φυσικός που μοιράσθηκε το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής του 1902 με τον Λόρεντς για την ανακάλυψη αυτού που είναι γνωστό πλέον ως «Φαινόμενο Ζέεμαν».
Παιδική ηλικία και σπουδές
Αφού ο Ζέεμαν πέρασε τις εισαγωγικές εξετάσεις, ξεκίνησε το 1885 σπουδές Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Λέιντεν, όπου είχε δασκάλους τους Όνες και Λόρεντς. Το 1890, πριν ακόμα ολοκληρώσει το διδακτορικό του στο ίδιο πανεπιστήμιο, έγινε βοηθός του Λόρεντς. Αυτό του επέτρεψε να συμμετάσχει σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα για το Μαγνητοοπτικό φαινόμενο Kerr. Το 1893 υπέβαλε τη διδακτορική διατριβή του, που ήταν αφιερωμένη στο φαινόμενο Kerr, σχετικά με την ανάκλαση πολωμένου φωτός από μαγνητισμένη επιφάνεια.
Αρχικές έρευνες
Μετά την απόκτηση του διδακτορικού του, ο Ζέεμαν πέρασε μισό έτος στο «Ινστιτούτο Friedrich Kohlrausch» στο Στρασβούργο. Το 1895, όταν επέστρεψε από το Στρασβούργο, νυμφεύθηκε τη Johanna Elisabeth Lebret (1873 – 1962), με την οποία απέκτησαν 4 παιδιά (τρεις κόρες και ένα γιο). thumb|left|Φωτογραφία από τον ίδιο τον Ζέεμαν του φαινομένου που έλαβε το όνομά του. Το 1896 ανακάλυψε αυτό που σήμερα είναι γνωστό πλέον ως «Φαινόμενο Ζέεμαν». Ως επέκταση της έρευνας για το διδακτορικό του, άρχισε να ερευνά την επίδραση των μαγνητικών πεδίων πάνω σε μία πηγή φωτός. Βρήκε ότι μια φασματική γραμμή διαχωρίζεται σε αρκετές συνιστώσες, όταν υπάρχει μαγνητικό πεδίο στην περιοχή όπου παράγεται το φως. Ο Λόρεντς πληροφορήθηκε την ανακάλυψη του Ζέεμαν το Σάββατο 31 Οκτωβρίου 1896 στη συνάντηση της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας στο Άμστερνταμ, όπου αυτά τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν από τον Όνες. Την επόμενη Δευτέρα ο Λόρεντς φώναξε τον Ζέεμαν στο γραφείο του και του παρουσίασε μια εξήγηση των παρατηρήσεών του βασισμένη πάνω στη θεωρία του Λόρεντς για την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία.
Η σημασία που είχε η ανακάλυψη του Ζέεμαν φάνηκε γρήγορα. Επιβεβαίωσε την πρόβλεψη του Λόρεντς σχετικά με την πόλωση του φωτός που εκπέμπεται υπό την παρουσία μαγνητικού πεδίου. Εξαιτίας των παρατηρήσεων του Ζέεμαν φάνηκε ότι τα ταλαντούμενα σωματίδια (που κατά τον Λόρεντς ήταν η πηγή της εκπομπής του φωτός) ήταν αρνητικά φορτισμένα και χίλιες φορές ελαφρότερα από το άτομο του υδρογόνου. Αυτό το συμπέρασμα εξάχθηκε περίπου ένα χρόνο πριν την ανακάλυψη του ηλεκτρονίου από τον Τόμσον. Το Φαινόμενο Ζέεμαν έγινε έτσι ένα σημαντικό εργαλείο για τη διευκρίνιση της δομής του ατόμου.
Καθηγητής στο Άμστερνταμ
thumb|280px|Ο [[Αϊνστάιν επισκεπτόμενος τον Ζέεμαν στο Άμστερνταμ, με τον φίλο του Πάουλ Έρενφεστ (περ. 1920).]] Εξαιτίας της ανακαλύψεώς του, ο Ζέεμαν διορίσθηκε λέκτορας στο Άμστερνταμ το 1897 και το 1900 ακολούθησε η προαγωγή του σε καθηγητή της Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ. Το 1902 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής για την ανακάλυψη του Φαινομένου Ζέεμαν, από κοινού με τον Λόρεντς. 5 χρόνια αργότερα, το 1908, διαδέχθηκε τον Γιοχάννες φαν Ντερ Βάαλς ως καθηγητής πρώτης βαθμίδας και διευθυντής του Ινστιτούτου Φυσικής στο Άμστερνταμ.
Το 1923 κατασκευάσθηκε ένα νέο εργαστήριο στην πόλη, που το 1940 μετονομάσθηκε σε «Εργαστήριο Ζέεμαν». Αυτές οι νέες εγκαταστάσεις επέτρεψαν στον Ζέεμαν να διερευνήσει λεπτομερέστερα το φαινόμενο, που πλέον έφερε το όνομά του. Σε όλη τη σταδιοδρομία του παρέμεινε ενεργός στην έρευνα της μαγνητοοπτικής. Επίσης μελέτησε τη διάδοση του φωτός σε κινούμενα μέσα. Αυτό το θέμα είχε καταστεί αντικείμενο πολλών ερευνών εξαιτίας της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και ενδιέφερε έντονα τους Λόρεντς και Αϊνστάιν. Στα τελευταία χρόνια του, ο Ζέεμαν ενδιαφέρθηκε και για τη Φασματομετρία μάζας.
Τα τελευταία χρόνια
Το 1898 ο Ζέεμαν είχε εκλεγεί μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας και χρημάτισε γραμματέας της από το 1912 ως το 1920. Τιμήθηκε με αρκετά μετάλλια και διακρίσεις. Ανακηρύχθηκε ομότιμος καθηγητής το 1935. Ο Ζέεμαν πέθανε στο Άμστερνταμ σε ηλικία 78 ετών και τάφηκε στο Χάαρλεμ.
Βραβεία και τιμητικές διακρίσεις
Βραβεία
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ολλανδοί φυσικοί Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Φυσικής
Λι Μάρβιν
Ο Λι Μάρβιν (Lee Marvin), (19 Φεβρουαρίου 1924 - 29 Αυγούστου 1987) ήταν Αμερικανός ηθοποιός του κινηματογράφου και της τηλεόρασης βραβευμένος με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου για την ταινία του 1965 Η Λησταρχίνα (Cat Ballou), όπου εμφανίστηκε στο πλευρό της Τζέιν Φόντα υποδυόμενος έναν ξεπεσμένο και μεθύστακα πιστολά. Ο ρόλος αυτός του χάρισε επίσης τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας σε Κωμωδία και το Βραβείο BAFTA. Ο Μάρβιν ήταν γνωστός για τη βαριά του φωνή, τα λευκά του μαλλιά και το υψηλό του ανάστημα. Οι σημαντικότερες ταινίες στις οποίες εμφανίστηκε είναι οι εξής: Η μεγάλη κάψα (The Big Heat, 1953), Η Ανταρσία του Κέιν (The Caine Mutiny, 1954), Άσχημη μέρα στο μαύρο βράχο (Bad Day at Black Rock, 1955), Ο Άνθρωπος που Σκότωσε τον Λίμπερτι Βάλανς (The Man Who Shot Liberty Vallance, 1962), Το πλοίο των τρελών (Ship of Fools, 1965), Οι Επαγγελματίες (The Professionals, 1966), Και οι 12 ήταν καθάρματα (The Dirty Dozen, 1967) και Έγκλημα στο Γκόρκι Παρκ (Gorky Park, 1983).
Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε ως Λάμοντ Γουάλτμαν Μάρβιν Τζούνιορ, στη Νέα Υόρκη στις 19 Φεβρουαρίου 1924, από τον Λάμοντ Γουάλτμαν Μάρβιν, βετεράνο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου του Σώματος Μηχανικών Στρατού και στέλεχος διαφήμισης, και την Κόρτνεϊ Ουάσινγκτον, συντάκτρια μόδας. Όπως και με τον μεγαλύτερο αδερφό του, Ρόμπερτ, υοθέτησε το όνομα Λι προς τιμήν του Συνομοσπονδιακού Στρατηγού του Εμφυλίου Πολέμου Ρόμπερτ Ε. Λι, ο οποίος ήταν ο πρώτος ξάδερφός του.
Σε μικρή ηλικία έμαθε να παίζει βιολί ενώ έπασχε και από δυσλεξία. Υπήρξε κακός μαθητής καθώς δεν του άρεσε το σχολείο και ως έφηβος «περνούσε τα Σαββατοκύριακα και τον ελεύθερο χρόνο του κυνηγώντας ελάφια, πούμα, άγριες ​​γαλοπούλες στην άγρια ​​φύση των αχαρτογράφητων τότε Έβεργκεϊντς». Τελικά κατάφερε να ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Φλόριντα, αφού αποβλήθηκε από πολλά άλλα σχολεία για κακή συμπεριφορά (κάπνισμα τσιγάρων, αποφυγή μαθημάτων και καυγάδες).
Στρατιωτική καριέρα
Στο ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Μάρβιν κατατάχθηκε εθελοντικά στο Σώμα Πεζοναυτών των Ηνωμένων Πολιτειών στις 12 Αυγούστου 1942. Υπηρετώντας στην 4η Μεραρχία Πεζοναυτών ως ελεύθερος σκοπευτής, συμμετείχε σε διάφορες μάχες κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Ειρηνικού εναντίον του Αυτοκρατορικού Ιαπωνικού Στρατού. Πήρε μέρος στην αιματηρή μάχη του Σαϊπάν στις 18 Ιουνίου 1944, όπου το μεγαλύτερο μέρος της μονάδας του σκοτώθηκε. Εκεί τραυματίστηκε από πυρά πολυβόλου που έκοψε το ισχιακό νεύρο του, και στη συνέχεια χτυπήθηκε ξανά στο πόδι από έναν ελεύθερο σκοπευτή. Μετά από πάνω από ένα χρόνο ιατρικής περίθαλψης σε ναυτικά νοσοκομεία, ο Μάρβιν έλαβε ιατρικό εξιτήριο με τον βαθμό τον Λοχία. Προηγουμένως κατείχε τον βαθμό του δεκανέα, αλλά είχε υποβιβαστεί για ταραχές.
Πρώιμη καριέρα υποκριτικής
200px|thumb|Ο Μάρβιν στο "The Grave ", ένα επεισόδιο της τηλεοπτικής σειράς "The Twilight Zone" του 1961. Μετά τον πόλεμο, ενώ εργαζόταν ως βοηθός υδραυλικού σε ένα τοπικό κοινοτικό θέατρο στα βόρεια της Νέας Υόρκης, ο Μάρβιν κλήθηκε να αντικαταστήσει έναν ηθοποιό που είχε αρρωστήσει κατά τη διάρκεια των προβών. Εκεί αποφάσισε να ασχοληθεί σοβαρά με την υποκριτική και έπιασε δουλειά στο θέατρο με μισθό 7 δολάρια την εβδομάδα. Μετακόμισε στο Γκρίνουιτς Βίλατζ και άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα στην American Theatre Wing. Εμφανίστηκε στο θέατρο σε μια παραγωγή του "Uniform of Flesh", την αρχική έκδοση του Μπίλι Μπαντ (1949). Λίγους μήνες αργότερα, ο Μάρβιν εμφανίστηκε επίσης στο "The Nineteenth Hole of Europe" (1949).
Ο Μάρβιν άρχισε να εμφανίζεται σε τηλεοπτικές σειρές με μικρούς ρόλους όπως στα "Escape", "The Big Story" και "Treasury Men in Action".
Δεκαετία του 1950
Ο Μάρβιν έλαβε ευρεία αναγνώριση για την ερμηνεία του ως κακοποιός σε δύο ταινίες το 1953: Στη Μεγάλη Κάψα (The Big Heat) όπου έπαιξε τον μοχθηρό φίλο της Γκλόρια Γκράχαμ, σε σκηνοθεσία Φριτς Λανγκ και στον Ατίθασο (The Wild One) μαζί με τον Μάρλον Μπράντο, υποδυώμενος τον αρχηγό αντίπαλης συμμορίας μοτοσυκλετιστών, μια παραγωγή του Στάνλεϊ Κρέιμερ.
Δεκαετία του 1960
Ο Μάρβιν επέστρεψε στις ταινίες μεγάλου μήκους με έναν εξέχοντα ρόλο στους Κομαντσέρος (The Comancheros) το 1961 με πρωταγωνιστές τους Τζον Γουέιν και Στιούαρτ Γουίτμαν. Έπαιξε σε δύο ακόμη ταινίες με τον Γουέιν, και τις δύο σε σκηνοθεσία του Τζον Φορντ: Ο Άνθρωπος που Σκότωσε τον Λίμπερτι Βάλανς (The Man Who Shot Liberty Valance) το 1962 και το Ύφαλος Ντόνοβαν (Donovan's Reef) το 1963. Ως μοχθηρός Λίμπερτι Βάλανς, ο Μάρβιν έπαιξε τον πρώτο του πρωταγωνιστικό ρόλο μαζί με δύο από τα μεγαλύτερα αστέρια του κινηματογράφου της εποχής (Τζον Γουέιν και Τζέιμς Στιούαρτ).
Ο Μάρβιν είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στους δολοφόνους (The Killers) το 1964, υποδυόμενος τον αποτελεσματικό επαγγελματία δολοφόνο Τσάρλι Στρομπ, παλεύοντας με τον κακό Ρόναλντ Ρήγκαν (στον τελευταίο του κινηματογραφικό ρόλο) και την Άντζι Ντίκινσον. Οι δολοφόνοι ήταν η πρώτη ταινία στην οποία ο Μάρβιν έλαβε υψηλή αμοιβή. Αρχικά προβλήθηκε ως τηλεοπτική ταινία, ωστόσο θεωρήθηκε τόσο διασκεδαστική που προβλήθηκε και στους κινηματογράφους.
Ο Μάρβιν έγινε τελικά αστέρας για τον διπλό του ρόλο στο απίθανο κωμικό γουέστερν Η Λησταρχίνα (Cat Ballou) το 1965 με πρωταγωνίστρια την Τζέιν Φόντα. Αυτό αποτέλεσε έκπληξη και ο Μάρβιν κέρδισε το Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου. Κέρδισε επίσης την Αργυρή Άρκτο Α' Ανδρικού Ρόλου στο 15ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου το 1965.
Ο Μάρβιν έπαιξε στη συνέχεια στο πολύ αναγνωρισμένο γουέστερν Οι επαγγελματίες (The Professionals) το 1966, στο οποίο υποδύθηκε τον αρχηγό μιας μικρής ομάδας ικανών μισθοφόρων (Μπαρτ Λάνκαστερ, Ρόμπερτ Ράιαν και Γούντι Στροντ) που σώζουν ένα θύμα απαγωγής (Κλάουντια Καρντινάλε) λίγο μετά την Μεξικανική Επανάσταση.
Στον απόηχο αυτών των ταινιών και αφού έλαβε το Όσκαρ του, ο Μάρβιν είχε γίνει πλέον ένας τεράστιος αστέρας, έχοντας μεγάλο έλεγχο στην επόμενη ταινία του Ο Επαναστάτης του Αλκατράζ (Point Blank) το 1967. Σε αυτή την ταινία, ο Μάρβιν απεικόνισε έναν σκληροτράχηλο εγκληματία που είχε την τάση να εκδικηθεί. Ο Μάρβιν, ο οποίος είχε επιλέξει τον Μπούρμαν για τη θέση του σκηνοθέτη, είχε κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη, την πλοκή και τη σκηνοθεσία της ταινίας.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ηθοποιού (Κωμωδίες ή Μιούζικαλ) Κατηγορία:Βραβευμένοι με BAFTA Α' Ανδρικού Ρόλου Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου Κατηγορία:Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Φίλιππος Α΄ της Πάρμας
Βιογραφία
Ήταν ο τέταρτος γιος (2ος από τον 2ο γάμο) του Φιλίππου Ε΄ της Ισπανίας από τη 2η σύζυγό του Ελισάβετ Φαρνέζε, κόρη του Οδοάρδου, Διαδόχου της Πάρμας.
Στη Μαδρίτη ήταν ένα παιδί γνωστό για το μεγάλο ενδιαφέρον του στις τέχνες και τη μουσική. Η μητέρα του ανήκε στην οικογένεια Φαρνέζε, η οποία διοικούσε το δουκάτο της Πάρμα, της Πλακεντίας και τις γύρω από αυτές περιοχές. Το δουκάτο της Πάρμα διοικήθηκε (1731 - 1735) από τον αδελφό του Κάρολο, ο οποίος το αντάλλαξε με την Αυστρία με το Βασίλειο των Δύο Σικελιών (1734-1759) στον Πόλεμο της Πολωνικής Διαδοχής. Ο αδελφός του έγινε ο Κάρολος Γ΄ της Ισπανίας (1759-1788).
Δώδεκα χρόνια αργότερα, με τη Συνθήκη της Αιξ-λα-Σαπέλ (1748), η Αυστρία χάνει το δουκάτο και ο Φίλιππος γίνεται ο νέος δούκας, ιδρύοντας τον Οίκο των Βουρβόνων-Πάρμας.
Πεφωτισμένος ηγεμόνας, προστάτης των γραμμάτων, των τεχνών και της φιλοσοφίας, έδιωξε τους Ιησουίτες, ακολουθώντας τον δρόμο του αδελφού του Καρόλου (1768). Πέθανε εντελώς ξαφνικά το 1765 σε ηλικία 45 ετών στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ενώ συνόδευε την κόρη του, Μαρία Λουίζα, που ταξίδευε στην Ισπανία για να παντρευτεί τον ινφάντη Κάρολο.
Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1739 τη Λουίζα Ελισάβετ των Βουρβόνων, κόρη του Λουδοβίκου ΙΕ΄ της Γαλλίας, και είχε τέκνα: Ο γάμος τους ήταν δυστυχισμένος και η Λουίζα Ελισάβετ πέθανε το 1759 σε ηλικία 32 ετών από ευλογιά.
Παραπομπές
Κατηγορία:Δούκες της Πάρμας Κατηγορία:Οίκος των Βουρβόνων-Ισπανίας Κατηγορία:Οίκος των Βουρβόνων-Πάρμας Κατηγορία:Δούκες της Γκουαστάλα
Ρότζερ Τέιλορ
Ο Ρότζερ Τέιλορ (Roger Meddows Taylor, 26 Ιουλίου 1949) είναι Άγγλος ντράμερ, μέλος του ροκ συγκροτήματος Queen.
Τα χρόνια πριν τους Queen
Ο Τέιλορ ήταν φοιτητής οδοντιατρικής, όταν είδε την αγγελία που είχαν βάλει ο κιθαρίστας Μπράιαν Μέι και ο μπασίστας Τιμ Στάφελ. Έψαχναν έναν ντράμερ για το συγκρότημά τους, «Smile». Ο Τέιλορ πέρασε από ακρόαση και έγινε μέλος του συγκροτήματος. Γνωρίστηκε με τον Φαρούκ Μπουλσάρα (αργότερα γνωστό ως Φρέντι Μέρκιουρι), που ήταν συμφοιτητής με τον Στάφελ στο κολλέγιο. Ο Μπουλσάρα γρήγορα έγινε μεγάλος θαυμαστής του συγκροτήματος. Όταν ο Στάφελ εγκατέλειψε τους "Smile", ο Μπουλσάρα ενθάρρυνε τον Τέιλορ και τον Μέι να συνεχίσουν να παίζουν στο συγκρότημα, μόνο που ο ίδιος θα γινόταν ο τραγουδιστής τους.
Τα χρόνια στους Queen και οι μεγαλύτερες επιτυχίες
Ο Τέιλορ έχει γράψει πολλά γνωστά τραγούδια των Queen, όπως το «Invisible Man», το «A Kind of Magic», το «I'm in Love with My Car» και το «Radio Ga Ga». Επίσης, ισχυρίζεται ότι ο Φρέντι Μέρκιουρι έγραψε μαζί του το «Innuendo», αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία γι' αυτό.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Άγγλοι μουσικοί Κατηγορία:Ντράμερς Κατηγορία:Νικητές Ivor Novello Awards Κατηγορία:Queen
Μάνη
Η Μάνη είναι ιστορική περιοχή της Πελοποννήσου. Γεωγραφικά η κυρίως Μάνη ή Μέσα Μάνη, όπως ονομάζεται τοπικά, ορίζεται από τον αυχένα του Ταΰγετου Σαγιά και καταλήγει στο Ακρωτήριο Ταίναρο. Η Μέσα Μάνη διακρίνεται με βάση την κατά μήκος κορυφογραμμή στην Ανατολική Μάνη ή προσηλιακή Μάνη, που βλέπει προς το Λακωνικό Κόλπο και στη Δυτική Μάνη ή απόσκερη ή αποσκιερή Μάνη, που βλέπει στο Μεσσηνιακό Κόλπο. Βορειότερα της Δυτικής Μάνης, δηλαδή από την περιοχή της Καρδαμύλης, βρίσκεται η Μεσσηνιακή Μάνη, ή όπως την αποκαλούν τοπικά η Έξω Μάνη. Ο διαχωρισμός αυτός διακρίνεται και στα επίθετα των κατοίκων, όπου κατά κανόνα της μεν Λακωνικής Μάνης καταλήγουν σε -άκος και στη Μεσσηνιακή Μάνη σε -έας.
Η περιοχή της Μάνης περιλαμβάνει τις άλλοτε επαρχίες του Γυθείου και Οιτύλου της Λακωνίας. Η συνολική της έκταση φθάνει τα 1800 τ.χλμ. επί συνολικού μήκους 75 χλμ. και μέγιστου πλάτους 28 χλμ. που καταλήγει στο Ακρωτήριο Ταίναρο, με σπονδυλική στήλη το όρος Ταΰγετος και ψηλότερη κορυφή τον Προφήτη Ηλία (2.404 μ.). Ο συνολικός πληθυσμός της το 1961 έφθανε τους 20.300 κατοίκους, που ζούσαν σε 150 περίπου οικισμούς.
Ο δήμος Δυτικής Μάνης ανήκει στην Π.Ε. Μεσσηνίας (πρώην νομό Μεσσηνίας) και προέκυψε από τη συνένωση των (καποδιστριακών) Μεσσηνιακών δήμων Λεύκτρου και Αβίας. Ο δήμος Ανατολικής Μάνης ανήκει στην Π.Ε. Λακωνίας (πρώην νομό Λακωνίας) και προέκυψε από τη συνένωση των Λακωνικών δήμων Σμήνους, Γυθείου, Οιτύλου και Ανατολικής Μάνης.
Γεωγραφία & Διοικητική Οργάνωση
thumb|right|300px|Η Βάθεια Η Μάνη δυτικά βρέχεται από το Μεσσηνιακό κόλπο και ανατολικά από το Λακωνικό κόλπο. Περιλαμβάνει τμήματα της Μεσσηνίας και Λακωνίας. Νότιο άκρο της είναι το Ακρωτήριο Ταίναρο, το νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ελλάδας. Βόρειο όριό της είναι στην πλευρά της Μεσσηνίας ο οικισμός Βέργα, στα νοτιοανατολικά προάστια της Καλαμάτας και στην πλευρά της Λακωνίας μερικά χιλιόμετρα νότια της Σπάρτης. Το Γύθειο αποτελεί τη μεγαλύτερη πόλη της Μάνης, που νοτιότερα αποτελείται κυρίως από μικρότερους διάσπαρτους οικισμούς.
Η περιοχή αποτελούσε μια διοικητικά αυτόνομη, πολιτισμικά συμπαγή, ιστορικά και οικιστικά ξεχωριστή περιοχή στα χρόνια του Βυζαντίου και την Τουρκοκρατία. Η διοικητική ενότητα διατηρήθηκε και μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, αρχικά ως ξεχωριστός νομός και στη συνέχεια ως τμήμα του Νομού Λακωνίας, μέχρι το 1937 που με νόμο της κυβέρνησης Μεταξά το βόρειο τμήμα της Δυτικής Μάνης (Έξω Μάνη), αποσπάστηκε από την επαρχία Οιτύλου Λακωνίας και προσαρτήθηκε στην επαρχία Καλαμών του Νομού Μεσσηνίας. Ο σκοπός της προσάρτησης αυτής ήταν η διοικητική διαίρεση του ενιαίου των Μανιατών για την αποδυνάμωση της σκληροτράχηλης κοινωνίας, που από την αρχή της ίδρυσης του νέου Ελληνικού κράτους αντιστέκονταν στο να υποταχθούν στην κυβέρνηση του ελληνικού κράτους. (Περισσότερα στην ενότητα Το ενιαίο και αδιαίρετο της Μάνης.)
Πρόκειται για μια περιοχή κυρίως ορεινή, με άνυδρο και άγονο έδαφος, με κλίμα τραχύ το χειμώνα και πολύ θερμό το καλοκαίρι, πολύ αραιοκατοικημένη σήμερα.
Ονομασία
thumb|right|300px|Παραδοσιακοί πύργοι στη Μάνη Υπάρχουν πολλές επιστημονικές αναφορές για την ετυμολογία τής λέξης Μάνη. Η πλέον αποδεκτή, σύμφωνα με τον [https://www.google.gr/search?q=%CE%BC%CE%B5%CE%BE%CE%B7%CF%82+%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%82+%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B7&num=20&rlz=1CDGOYI_enUS660AE660&hl=en-US&prmd=imvn&source=lnms&tbm=bks&sa=X&ved=0ahUKEwi6haTUzqvTAhVEtRQKHbWzAjYQ_AUICygF&biw=375&bih=591 Ελ. Αλεξάκη]    είναι "άπό τήν αρχαία λέξη μανός (=γυμνός άπό βλάστηση)" όπως δηλαδή είναι η εικόνα του φυσικού τοπίου της.
Οι υπόλοιπες ετυμολογίες σύμφωνα με το επιστημονικό περιοδικό Πανδώρα (1869) συνοπτικά έχουν ως εξής:
Ιστορία
Σύμφωνα με αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή, η Μάνη ήταν κατοικημένη από την παλαιολιθική εποχή. Τα ευρήματα στο Σπήλαιο Απήδημα και ο "Ταινάριος άνθρωπος" έχουν αυξήσει κατακόρυφα το επιστημονικό ενδιαφέρον για την περιοχή. Για πρώτη φορά συναντάμε αναφορές σε πόλεις της περιοχής (Καρδαμύλη, Οίτυλος, Γύθειον, Ενόπη κ.α.) από τον Όμηρο.
Οι πρώτοι κάτοικοι, κατά τον περιηγητή Παυσανία, ήταν οι Λέλεγες. Ακολούθησαν οι Αχαιοί και οι Δωριείς. Για τους επόμενους αιώνες η ιστορία της Μάνης ταυτίστηκε με τη Σπάρτη. Στα ρωμαϊκά χρόνια αποτέλεσε ιδιαίτερη ομοσπονδία γνωστή ως «το Κοινό των Λακεδαιμονίων». Τη μεσαιωνική βυζαντινή περίοδο και συγκεκριμένα τον 8ο μ.Χ. αιώνα, ακολούθησε αποικισμός Σλάβων στη Πελοπόννησο, οι οποίοι μεταξύ άλλων περιοχών εγκαταστάθηκαν και πέριξ της Μάνης, κυρίως στις πλαγιές του Ταϋγέτου. Με τη πάροδο του χρόνου, την επίδραση της χριστιανικής θρησκείας και κυρίως την επικοινωνία και επιμειξία των Σλάβων με τους γηγενείς Έλληνες κατοίκους, επήλθε ο εξελληνισμός των πρώτων. Οι συγκεκριμένοι Σλάβοι ήταν πολύ λίγοι αριθμητικά, σε βαθμό που το γενετικό τους αποτύπωμα είναι ασήμαντο στους σύγχρονους Μανιάτες.
Αργότερα οι Φράγκοι δυσκολεύτηκαν να υποτάξουν τους Μανιάτες, και τελικά την υπέταξαν χτίζοντας τρία φρούρια: του Πασσαβά, της Μεγάλης Μάνης και του Λεύκτρου, για να εξασφαλίσουν τη γενική επίβλεψη της περιοχής. Μετά την πτώση των Βιλλαρδουΐνων, η Μάνη αποτέλεσε περιοχή του δεσποτάτου του Μυστρά, του κράτους των Παλαιολόγων. Η φραγκική κατάκτηση της Πελοποννήσου το 13ο αιώνα φέρνει στα βουνά της Μάνης κι άλλους πρόσφυγες. Την ίδια επίσης εποχή αλλά και τα επόμενα χρόνια οι πειρατές έβρισκαν καταφύγιο στις ακτές της Μάνης.
Αμέσως μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους, πολλές αρχοντικές Βυζαντινές οικογένειες κατέφυγαν στη Μάνη. Το Μάιο του 1460, που ο Μωάμεθ ο Β' μπήκε στην Πελοπόννησο, γνωρίζοντας τον ιδιότυπο χαρακτήρα των Μανιατών δεν εξεστράτευσε εναντίον τους, αλλά προσπάθησε να προσεταιριστεί τον αρχηγό τους, Κροκόδειλο Κλαδά, για να έχει τη στήριξή του στην προδιαγραφόμενη σύρραξη μεταξύ Τούρκων και Ενετών. Οι Μανιάτες απόκρουσαν τις προσφορές του Τούρκου κατακτητή και συμμάχησαν με τους Ενετούς.
Η Μάνη δεν υποτάχθηκε άμεσα στους Οθωμανούς καθώς οι τελευταίοι υπολόγισαν το κόστος της καθυπόταξής της δυσβάστακτο σε σχέση με τα οικονομικά και άλλα οφέλη που θα μπορούσε η περιοχή να προσφέρει. Παράλληλα, το απρόσβλητο της περιοχής έκανε πολλούς κατοίκους από τουρκοκρατούμενες περιοχές να καταφεύγουν στη Μάνη.
Κατά τη β΄ Τουρκοκρατία της Πελοποννήσου, η γεωγραφική απομόνωση της περιοχής, σε συνδυασμό με τη βοήθεια που προσέφεραν οι Μανιάτες στις οθωμανικές δυνάμεις κατά τον Ζ΄ Βενετουρκικό πόλεμο, εξασφάλισαν ειδικά προνόμια στη Μάνη. Μετά τα Ορλωφικά η περιοχή αποκόπηκε διοικητικά από την υπόλοιπη Πελοπόννησο, υπήχθη στη δικαιοδοσία του Καπουδάν πασά και αναγνωρίστηκε ως ημιαυτόνομο μπεηλίκι.
Μετά την ηρωική περίοδο της επανάστασης του 1821, στις προσπάθειες του Ιωάννη Καποδίστρια και του Όθωνα να ανασυντάξουν σε ενιαίο κράτος τις απελευθερωμένες περιοχές, οι Μανιάτες αντιστέκονταν στο να υποταχθούν στην κυβέρνηση του ελληνικού κράτους, αντιδρώντας στο διοικητικό σύστημα πού επιβλήθηκε. Η αντίδραση τους αυτή εκδηλώθηκε ένοπλα, και σημαδεύτηκε με τη δολοφονία του Καποδίστρια από τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη, γιο του οπλαρχηγού και ηγεμόνα της Μάνης Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Οι τελευταίες ταραχές έγιναν το 1862-63. Στα επόμενα χρόνια επικράτησε μια προσπάθεια συμβιβασμού και η Μάνη ειρήνευσε.
Δεσμοί με Μακεδονία και Κρήτη
Κατεξοχήν εκπαιδευμένοι ως πολεμιστές, οι Μανιάτες δεν σταμάτησαν με την απελευθέρωση του τόπου τους από τους κατακτητές. Πολέμησαν ηρωικά σε όλους τους ελληνικούς απελευθερωτικούς αγώνες, στη Θεσσαλία, στην Ήπειρο, στην Κρήτη και στη Μικρά Ασία.
Ειδικότερα, η σημαντική προσφορά των Μανιατών στο Μακεδονικό Αγώνα (1904 – 1907), με χιλιάδες εθελοντές αγωνιστές που ακολούθησαν τους Μανιάτες καπεταναίους οπλαρχηγούς του ελληνικού στρατού, έχει διατηρήσει έκτοτε ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των Μακεδόνων και των Μανιατών.
Λόγω της εγγύτητας της νότιας Πελοποννήσου με τη δυτική Κρήτη και τα Κύθηρα, των εμπορικών και ναυτικών σχέσεων, αλλά και της ασφάλειας των απόρθητων χωριών της Μάνης, υπήρξαν κρίσιμες ιστορικές στιγμές όπου Κρητικοί βρήκαν καταφύγιο και εγκαταστάθηκαν εκεί. Το 1645, όταν οι Τούρκοι επιτέθηκαν εναντίον των Ενετών και κατέλαβαν τα Χανιά, όπως και το 1669, όταν η πόλη του «Χάνδακα» (Ηράκλειο) παραδόθηκε στους Τούρκους, οι κάτοικοι της πόλης και άλλοι Κρητικοί που είχαν καταφύγει εκεί, πέρασαν στις απέναντι ακτές της Μάνης όπου πίστευαν ότι θα ήταν ασφαλείς.
Υπήρξαν όμως και Μανιάτες που αναζήτησαν καταφύγιο στην Κρήτη, σε στιγμές όπως το 1715 (ανακατάληψη της Πελοποννήσου από τους Τούρκους) και το 1770 (μετά τα Ορλωφικά). Στην μεγάλη κρητική επανάσταση του 1866-69 οι Μανιάτες φέρθηκαν στους Κρητικούς σαν γνήσιοι αδελφοί, όταν εκατοντάδες εμπειροπόλεμοι εθελοντές Μανιάτες βρέθηκαν στην Κρήτη. Την ίδια συμπεριφορά έδειξαν οι Μανιάτες και στην Επανάσταση του ‘97.
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ηγετική φυσιογνωμία της Κρήτης με καταγωγή της οικογένειάς του από τη Λακωνική Μάνη, είχε δηλώσει "Αισθάνομαι υπερηφάνεια, διότι στις φλέβες μου ρέει διασταυρωμένο Λακωνικό και Κρητικό αίμα και άμα έχω κοντά μου τους Κρητικούς και τους Μανιάτες έχω ολόκληρη την Ελλάδα".
Μεταναστεύσεις των Μανιατών
Οι δύσκολες συνθήκες διαβίωσης λόγω της φτωχής σε νερό και χώμα γης της Μάνης, αλλά και οι ακατάπαυστοι αγώνες για ελευθερία, οδήγησε σε πολλές δύσκολες στιγμές της ιστορίας κατοίκους της Μάνης να καταφύγουν σε ασφαλή μέρη, για να διαφύγουν κινδύνων ή να προστατέψουν τις οικογένειές τους από αντίποινα. Μια άλλη αιτία ήταν οι κόντρες ανάμεσα σε τοπικές αρχοντικές οικογένειες, και ο βαθιά ριζωμένος νόμος του γδικιωμού(βεντέτας) ώθησε οικογένειες να χωριστούν και να εγκαταλείψουν τα πάτρια εδάφη.
Από τις μεταναστεύσεις Μανιατών προς προορισμούς της Μεσογείου, χαρακτηριστικότερες είναι αυτές δύο οικογενειών από το Οίτυλο: των Γιατριάνων (Μεδίκων, Medici), που έφυγαν το 1670 και εγκαταστάθηκαν στο Λιβόρνο της Ιταλίας, και των Στεφανόπουλων, που έφυγαν το 1675 για την Κορσική, και μετά από περιπέτειες λόγω της διαμάχης Κορσικανών-Γενοβέζων κατέληξαν στο Καργκέζε της Κορσικής, όπου διατήρησαν τη γλώσσα, τα ήθη και τα έθιμά τους και είναι και σήμερα ακόμα γνωστοί ως «Έλληνες». Εκεί τοποθετούνται ιστορικά και τα στοιχεία που υποστηρίζουν την ελληνική καταγωγή του Ναπολέοντα Α΄ Βοναπάρτη και τους δεσμούς με τη γενιά των Στεφανόπουλων. Εξίσου σημαντικές είναι και οι μεταναστεύσεις Μανιατών προς την Μικρά Ασία και κυρίως την Ιωνία.
Η νεότερη ιστορία της Μάνης συνοδεύτηκε από μια μεγαλύτερη μετανάστευση, με το τέλος του 19ου αιώνα και την αυγή του 20ου, αυτή τη φορά προς την Αμερική. Το γεγονός αυτό, που συνεχίστηκε κατά κύματα για περισσότερο από μισό αιώνα, άφησε πεντακάθαρα τα σημάδια του στα ερειπωμένα χωριά της ορεινής Μάνης, πολλά από τα οποία εγκαταλείφθηκαν και μετατράπηκαν σε χωριά-φαντάσματα, μουσεία του ένδοξου παρελθόντος τους.
Το ενιαίο και αδιαίρετο της Μάνης
Παρ' όλο που σήμερα η Μάνη παραμένει διοικητικά χωρισμένη στους δήμους Ανατολικής Μάνης και Δυτικής Μάνης, διατηρεί ακόμα ανέπαφη την ιδιαιτερότητα που της χάρισε ο βράχος και η θάλασσα. Η Μητρόπολη Γυθείου, Οιτύλου και πάσης Μάνης (ονομάζεται πλέον Ιερά Μητρόπολη Μάνης), δεν διασπάστηκε και αποτελεί για τους κατοίκους μνήμη και αναφορά στα γεωγραφικά και πολιτισμικά όρια της Μάνης. Το ζήτημα του ενιαίου και αδιαιρέτου της Μάνης επανήλθε στην επικαιρότητα κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων για τη νέα Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 2011, περισσότερο γνωστή ως Πρόγραμμα Καλλικράτης ή Καποδίστριας ΙΙ. Το αίτημα των κατοίκων για διοικητική ένωση και σύσταση ενός ενιαίου, βιώσιμου δήμου Μάνης παραμένει, για λόγους οικονομικούς, αναπτυξιακούς, περιβαλλοντικούς και ιστορικούς, ως ελάχιστο δείγμα τιμής και ευγνωμοσύνης για τη συμβολή των Μανιατών στη δημιουργία του Ελληνικού Κράτους.
Ήθη και έθιμα
Η άγονη και βραχώδης χερσόνησος και η ιστορική σύνδεση με την Αρχαία Σπάρτη μεταγγίζουν στους κατοίκους ασυμβίβαστο χαρακτήρα, αυστηρά ήθη, σκληρά έθιμα, ελευθερία, θυσίες, καθώς και ειλικρίνεια, ψυχικό θάρρος, φιλότιμο και φιλοπατρία. Επιδεικνύουν μεγάλο σεβασμό προς τις παραδόσεις, την οικογενειακή τιμή και τους νεκρούς, και μια τοπικιστική αντίληψη, που πηγάζει από την υπερηφάνεια ότι ουδέποτε υποδουλώθηκαν σε ξένους και πάντοτε έζησαν ελεύθεροι. Μοναδικά ήθη και έθιμα που καταγράφονται στη Μάνη είναι ο γδικιωμός, η τρέβα (η προσωρινή ανακωχή εχθροπραξιών), τα μοιρολόγια.
Τα μοιρολόγια (ή μοιρολόϊα) αποτελούν έμμετρα στιχουργήματα, τραγούδια θρηνητικά, τα οποία απαγγέλλουν οι άνθρωποι κατά το θάνατο αγαπημένων τους προσώπων. Τα πρώτα μοιρολόγια απαντώνται στον Όμηρο, όπου αναφέρονται νεκρώσιμα τραγούδια της Εκάβης,  του Αχιλλέα, της  Ανδρομάχης, κτλ., με περιεχόμενο πανομοιότυπο σχεδόν με τα μετέπειτα μοιρολόγια. Στην Μανιάτικη κοινωνία, τα μοιρολόγια υποκαθιστούν τα λοιπά τραγούδια, αποτελώντας την μοναδική  μορφή λαϊκής ποίησης και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, ενώ και σήμερα ακόμα αυτοσχεδιάζουν, κυρίως  οι Μανιάτισσες, δημιουργώντας "επαινετικά του νεκρού" τραγούδια.
Την πρώτη θέση στη ιεραρχία της οικογένειας κατείχε ο πατέρας, ή σε περίπτωση θανάτου ο πρωτότοκος γιος. Τα θηλυκά μέλη δεν είχαν ούτε κληρονομικά ούτε άλλα δικαιώματα. Το διαζύγιο ήταν άγνωστη λέξη. Οι άνδρες ήταν διαρκώς απασχολημένοι είτε με τους οικογενειακούς πολέμους είτε ενάντια στους εξωτερικούς εχθρούς. Αυτός ήταν και ο κυριότερος λόγος που ξεχώριζαν τα αρσενικά παιδιά, γιατί αποτελούσαν ασφάλεια για την οικογένεια και μέγιστη προσφορά στην πατρίδα σε καιρό πολέμου. Η ονομασία των γυναικών είναι ένα δείγμα της ανδροκεντρικότητας της Μανιάτικης Οικογένειας. Η Μανιάτισσα παρουσιάζεται ως αφοσιωμένη στην οικογένεια αλλά και ως λεβέντισσα και συχνά ως σύμβολο θάρρους και και αυταπάρνησης, ειδικά μετά την Μάχη του Διρού, όπου οι γυναίκες με τα δρεπάνια του θερισμού απώθησαν την επίθεση του Ιμπραήμ στη Μάνη το 1826.
Περιβάλλον και Ορυκτός Πλούτος
Από γεωλογική άποψη η χερσόνησος της Μάνης αποτελείται κυρίως από ασβεστολιθικά εδάφη. Από γεωτεκτονική άποψη, η ενότητα της Μάνης θεωρείται ότι αντιπροσωπεύει την σχετικά αυτόχθονη ενότητα της ευρύτερης περιοχής ΝΔ Πελοποννήσου, πάνω στην οποία έχουν επωθηθεί διαδοχικά οι ενότητες Άρνας, Πίνδου και Τρίπολης. Η περιοχή του όρους Σαγιά της Μάνης, που καλύπτει μεγάλες εκτάσεις (200 τετραγ. χιλιόμετρα) της νοτίου Μάνης, είναι η μοναδική μαρμαροφόρος περιοχή του ελλαδικού χώρου, στην οποία αναπτύσσεται ολόκληρη η ακολουθία των "πλακωδών ασβεστολίθων".
Η περιοχή του Σαγιά περιλαμβάνει τρία πολύ ενδιαφέροντα μαρμαροφόρα κοιτάσματα:
Από το τεφρόμαυρο μάρμαρο Ταινάρου (Nero Antico) θεωρείται ότι έχουν φιλοτεχνηθεί δύο πολύ μεγάλων διαστάσεων αγάλματα, γνωστά ως Ragionieri Greci, ο νεαρός και ο γέρος Κένταυρος, καθώς και ο Ασκληπιός έργα των Ελλήνων γλυπτών των ελληνιστικών χρόνων Αριστέα και Παπία, που βρίσκονται στο Καπιτώλιο της Ρώμης. Εντούτοις, τα τελευταία χρόνια, επιστημονικές δημοσιεύσεις αμφισβητούν τα ανωτέρω και συνδέουν τα αγάλματα αυτά καθώς και τα περισσότερα που έχουν βρεθεί στο παλάτι του αυτοκράτορα Αδριανού, με τα λατομεία του Göktepe (σημερινή Τουρκία. Πάντως, τα μάρμαρα της Μάνης, τόσο το ερυθρό όσο και το τεφρό έχουν χρησιμοποιηθεί διαχρονικά από την αρχαία εποχή κατέχοντας δεσπόζουσα θέση στις αναφορές των ιστορικών και επιστημόνων.
Κάποτε η Μάνη ήταν πολύ δασωμένη, αλλά οι πολλές πυργκαγιές, η υπερβόσκηση και το θερμό και ξερό κλίμα έχουν συντελέσει ώστε να δημιουργηθεί μια φυσική περιοχή γυμνή και φαινομενικά άγονη. Οι πεδιάδες που βρίσκονται κοντά στις ακτές έχουν κατοικηθεί και καλλιεργούνται, ενώ τα λίγα ορεινά χωριά είναι χτισμένα σε πετρώδη, επίπεδα υψώματα, με τις απαραίτητες ελιές και τα αμπέλια. Στο νότιο τμήμα της Μάνης και ιδιαίτερα προς τη Μέσα Μάνη, το έδαφος γίνεται πιο πετρώδες και το κλίμα πιο τραχύ και οι καλλιέργειες συνεχώς λιγοστεύουν. Σε αυτές κυριαρχεί η ελιά, που παράγει υψηλής ποιότητας ελαιόλαδο.
Εντούτοις, η περιοχή είναι πλούσια σε φυτά, μερικά από τα οποία δεν φυτρώνουν πουθενά αλλού. Παρά το γεγονός ότι η απουσία δασών είναι ιδιαίτερα έντονη, η απώλεια αναπληρώνεται από την παρουσία των ελαιόδεντρων και την αφθονία των λουλουδιών. Στις πιο ψηλές, γυμνές, ασβεστολιθικές περιοχές, υπάρχουν μεγάλες εκτάσεις γης με χαμηλούς, αραιούς θαμνώνες, φρύγανα και αγκαθωτούς θάμνους, όπως η αφάνα (sacropoterium spinosum). Η χλωρίδα είναι πλούσια με πολλά ορχεοειδή κ.ά. Τα ροζ κυκλάμινα (cyclamen peloponnesiacum) ανθίζουν μαζί με τις anemone blanda και την όμορφη μπλε ίριδα (gynandriris sisyrinchium). Υπάρχουν, επίσης, ο χαρακτηριστικός κίτρινος ranunculus millefoliatus, βολβώδη φυτά, τουλίπες και φριτιλλάριες.
Πάνω από τους λόφους πετούν σπιζαετοί, σμυρνοτσίχλονα, δεντροσταρήθρες, ασπροκωλίνες και κοκκινοκεφαλάδες, όλα τους κοινά και άφθονα. Οι σταχτάρες και οι βουνοσταχτάρες συνήθως πετούν ψηλά, μαζί με τα χελιδόνια. Άλλα πουλιά που συναντώνται στην περιοχή είναι οι μουστακοτσιροβάκοι, σε μερικές από τις πιο ψηλές περιοχές με θαμνώνες, οι μπούφοι, στις πιο ψηλές πλαγιές, οι γκιόνηδες γύρω από τις πόλεις και τα χωριά, οι φιδαετοί, οι μαυροπετρίτες και οι πετρίτες, ιδίως κατά μήκος της ακτής.
Τον Απρίλιο συναντώνται στη Μάνη αρκετά περαστικά μεταναστευτικά πουλιά, που συχνά κάνουν την πρώτη στάση τους στα εδάφη αυτά μετά την Αφρική. Πλήθη από τσιροβάκους και μυγοχάφτες, σπανιότερα σταχτοπετρόκληδες, χαλκοκουρούνες, αμμοπετρόκληδες, και πολλά άλλα περνούν από την περιοχή.
Στην ανατολική πλευρά της χερσονήσου, γύρω από το κάστρο του Πασσαβά, υπάρχουν λίγες πιο εύφορες εκτάσεις, καθώς και κάποια δέντρα, κυρίως ήμερες βελανιδιές. Εδώ απαντώνται διάφοροι βίκοι, ο βαθυκόκκινος tetragonolobus purpureus, ο κεραμιδής-κόκκινος lathyrus cicera και ο ανοιχτοκίτρινος l. aphaca, μαζί με τη ροζ Crepis rubra και το τραγάκι (tragopodon porrifolius). Τα ορχεοειδή είναι και σ' αυτή την περιοχή άφθονα.
Νότια από την Αρεόπολη Λακωνίας, φυτρώνουν σημαντικά λουλούδια όπως ο astragalus lusitanicus υποείδος orientalis, η κίτρινη trigonella balansae και η trigonella graeca. Υπάρχουν τουλάχιστον τρία είδη serapias, ο κατακόκκινος adoniis annua, η μπλε consolida regalis, φριτιλλάριες, μεγάλες δρακοντιές και το trifolium boissierilia. αριστερά|μικρογραφία|240x240εσ|Σαγγιάς Άλλα ενδιαφέροντα φυτά είναι η σπάνια tulipa goulimyi, που φυτρώνει μόνο στη Μάνη, σε μια περιοχή της Κρήτης και στο κοντινό νησί των Κυθήρων. Ανθίζει στα τέλη Μαρτίου και αρχές Απριλίου, στο νοτιότερο άκρο της χερσονήσου.
Ο Μάρτιος και οι αρχές Απριλίου είναι η καλύτερη εποχή για τη χλωρίδα της Μάνης, ενώ σημαντικός αριθμός φυτών υπάρχει επίσης στα τέλη Οκτωβρίου και κατά τη διάρκεια του ήπιου χειμώνα. Η καλύτερη εποχή για να παρατηρηθούν τα πουλιά είναι ο Απρίλιος, τότε που μεγάλος αριθμός μεταναστευτικών πουλιών συναντούν στο πέρασμά τους τα πουλιά που μένουν μόνιμα ή φωλιάζουν στη Μάνη.
Τα θηλαστικά δεν είναι σημαντικό χαρακτηριστικό της Μάνης, εκτός από λίγα είδη. Τα τσακάλια, που αλλού είναι σπάνια, στη Μάνη είναι συνηθισμένα. Σπανίως εμφανίζονται την ημέρα, συναντώνται όμως συχνά τη νύχτα, ιδιαίτερα κοντά στην Αρεόπολη. Τα κουνάβια είναι συνηθισμένα γύρω στα χωριά, ενώ σε μερικές εκκλησίες υπάρχουν αποικίες από νυχτερίδες. Οι κασιρίδες ή κυρτοδάχτυλοι (cyrtodactylus kotschyi) είναι τα πιο συνηθισμένα σαμιαμίδια, ενώ οι τρανόσαυρες και οι σαύρες της Πελοποννήσου (rodarcis peloponnesiaca) είναι κοινές σε όλη την περιοχή.
Προστατευόμενες τοποθεσίες
Η Νότια Μάνη είναι προστατευόμενος βιότοπος του Natura 2000, με κωδικό GR2540008, κατά μία έκταση 316,69 τ.χλμ.
Αξιοθέατα
Το τοπίο της Μάνης είναι ιδιαίτερο τόσο ως προς τη φυσική διαμόρφωση όσο και ως προς την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του. Στη Μάνη υπάρχουν πολλοί πέτρινοι πύργοι, 7 κάστρα, πληθώρα αρχαιολογικών χώρων, βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες με εξαίρετες αγιογραφίες. Στην περιοχή βρίσκονται οι 98 από τους 118 οικισμούς της Πελοποννήσου που έχουν χαρακτηριστεί επίσημα παραδοσιακοί, μαζί με πολλά σπήλαια, καλντερίμια και φαράγγια για πεζοπόρους. Τα χωριά της Μάνης διατηρούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής τους. Φωλιασμένα ανάμεσα στους δύσβατους ορεινούς όγκους, πανέμορφα και επιβλητικά, περιμένουν να διηγηθούν την ιστορία τους στους επισκέπτες.
Από το τοπίο της Δυτικής Μάνης, ξεχωρίζουν: η Καρδαμύλη, με τα βυζαντινά μνημεία και το φαράγγι του Βυρού, η Στούπα, η Λαγκάδα με τα πέτρινα πυργόσπιτα, τα χωριά του όρους Ταΰγετου, Τσέρια, Καστάνια και Μηλιά.
Το Γύθειο με το λιμάνι και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, Η Αρεόπολη με τα καλντερίμια και τους πύργους της που έχουν ανακηρυχθεί μνημεία. Τα σπήλαια του Διρού, το Λιμένι απέναντι από το ομηρικό Οίτυλο, ο Γερολιμένας, η Βάθεια, ο Κότρωνας με τις παραλίες του και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, ο Δρυμός, το Πόρτο Κάγιο, η Λάγια , Ακρωτήριο Ταίναρο, το Νύφι και ο Κότρωνας είναι αξιοθέατα του δήμου Ανατολικής Μάνης.
Προϊόντα της Μάνης είναι το Θυμαρίσιο μέλι, καπνιστό σύγκλινο, δίπλες, λάδι, ελιές, χαρούπια και αρωματικά φυτά (τσάι, φασκόμηλο, θυμάρι κ.ά.) καθώς και τα "λούπινα". Ο Βρετανός συγγραφέας Πάτρικ Λη Φέρμορ περιηγήθηκε και έζησε πολλά χρόνια στη Μάνη, για την οποία συνέγραψε περιηγητικό βιβλίο με τίτλο "Μάνη - Ταξίδια στη νότια Πελοπόννησο" (1958). Αγάπησε τόσο τη Μάνη, που ήρθε και εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Καρδαμύλη έως τα 96 χρόνια του όπου και απεβίωσε.
Παραδοσιακά Προϊόντα Μάνης
Σύγκλινο, λούπινα, λάδι, μέλι, Λαλάγγια.
Γενετική
Η γενετική μελέτη με τίτλο "Genetics of the peloponnesean populations and the theory of extinction of the medieval peloponnesean Greeks" που εκδόθηκε το 2017, έδειξε ότι οι Μανιάτες μοιράζονται κατά μέσο όρο 0,25% του γονιδιώματός τους (ή 35-36 cM) IBD (identical by descent), με 95% των ατόμων να μοιράζονται τουλάχιστον ένα τμήμα IBD με κάποιον άλλο Μανιάτη. Οι Μανιάτες διαφέρουν απ'όλους τους άλλους Πελοποννήσιους ως προς την ανάλυση PCA και ADMIXTURE. Διαφέρουν επίσης απ'όλους τους άλλους Ελληνικούς πληθυσμούς της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας αλλά και της Μικράς Ασίας που έχουν συγκριθεί σε γραφήματα PCA, αλλά «εν μέρει» αλληλεπικαλύπτονται με τους Σικελούς και νότιους Ιταλούς όπου άλλες μελέτες δείχνουν πως είναι σε μεγάλο βαθμό αρχαίας Ελληνικής καταγωγής. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι οι Μανιάτες (μαζί με τους Τσάκωνες) κληρονόμησαν τα χαμηλότερα ποσοστά σλαβικής αυτοσωματικής πρόσμιξης απ'όλους τους Πελοποννήσιους, ειδικά αυτοί της Μέσα Μάνης. Συγκεκριμένα, στη περίπτωση της Μέσα Μάνης (22 δείγματα) ανέρχεται στο 0,7%–1,6%, ενώ στις περιπτώσεις αυτών της Έξω Μάνης (δυτικός Ταΰγετος) (24 δείγματα) στο 4,9%–8,6% και της Κάτω Μάνης (ανατολικός Ταΰγετος) (23 δείγματα) στο 5,7%–10,9% κοινής καταγωγής με τους Σλάβους αντίστοιχα. Η σλαβική πρόσμιξη που κατέχουν οι δύο τελευταίες ομάδες είναι πέντε έως οκτώ φορές υψηλότερη από αυτή της Μέσα Μάνης, αλλά χαμηλότερη από αυτή που οι άλλοι Πελοποννήσιοι (148 δείγματα - εξαιρουμένων των Τσακώνων) μοιράζονται με τους Σλάβους, οι οποίοι αν και φέρουν σχετικά χαμηλά ποσοστά επίσης, εξακολουθούν να είναι πιο υψηλά συγκριτικά με τους Μανιάτες (και Τσάκωνες) στο 4,8%–14,4%. Παρόλο που οι Τσάκωνες, χωρισμένοι μεταξύ νοτίων (15 δείγματα) και βορείων (9 δείγματα) κατέχουν επίσης χαμηλά ποσοστά κοινής καταγωγής με τους Σλάβους στο 0,2%–0,9% και 3,9%–8,2% αντίστοιχα, παραμένουν ένας ξεχωριστός πληθυσμός συνάμα και από τους Μανιάτες αλλά και από τους υπόλοιπους Πελοποννήσιους, κάτι που αποδίδεται στο φαινόμενο του "isolation by distance" και τη πιθανότητα ότι η Τσακωνιά στην αρχαιότητα κατοικούταν από δωρικόφωνους Ίωνες (κατά τον Ηρόδοτο), ενώ οι ομοίως συντηρητικοί Μανιάτες από πραγματικούς Δωριείς.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές της Ελλάδας Κατηγορία:Γεωγραφία της Μεσσηνίας Κατηγορία:Γεωγραφία της Λακωνίας
Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ενόπλων 1947
Πηγές
Κατηγορία:Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ενόπλων Κατηγορία:Ποδόσφαιρο το 1947
Ρικ Ράιορνταν
Ο Ρίτσαρντ Ρούσελ "Ρικ" Ράιορνταν (Richard Russell "Rick" Riordan, Jr, 5 Ιουνίου 1964) είναι ο Αμερικανός συγγραφέας της best-seller σειράς βιβλίων Ο Πέρσι Τζάκσον και οι Ολύμπιοι, ενώ best-seller έχει γίνει και η σειρά βιβλίων Τα 39 Στοιχεία, της οποίας ήταν ο εμπνευστής και έγραψε το πρώτο από τα δέκα βιβλία, τον Λαβύρινθο των Σκελετών, καθώς και η τριλογία Τα Χρονικά των Κέιν, η οποία ασχολείται κυρίως με την Αιγυπτιακή μυθολογία. Επίσης, σχεδιάζει να γράψει μια σειρά βασισμένη στην Σκανδιναβική μυθολογία.
Βιογραφία και καριέρα
Ο Ράιορνταν γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Σαν Αντόνιο, στο Τέξας, και αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Τέξας. Δίδασκε Αγγλικά και Κοινωνικές Επιστήμες για οκτώ χρόνια στο Σαν Φρανσίσκο.