cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Γάλλιο
Χημικές αντιδράσεις του μετάλλου
Το γάλλιο είναι αδιάλυτο στο νερό αντιδρά όμως με αυτό και οξειδώνεται σε αυτόκλειστο στους 200 °C : Είναι σταθερό στον ξηρό αέρα εξαιτίας της δημιουργίας στην επιφάνειά του ενός στρώματος οξειδίου. Στους 1000 °C οξειδώνεται από τον αέρα και με έντονη φλόγα από το καθαρό οξυγόνο σε υψηλή πίεση προς οξείδιο : Όπως φαίνεται από την ημιαντίδραση Ga3+ + 3e- ⇆ Ga(s), Ε0 = -0,56 V, το γάλλιο βρίσκεται πριν το υδρογόνο στην ηλεκτροχημική σειρά των μετάλλων και επομένως το αντικαθιστά στα αραιά οξέα όπως επίσης αντικαθιστά και τα μέταλλα που βρίσκονται μετά από αυτό στις ενώσεις τους (αντιδράσεις απλής αντικατάστασης) Αντιδρά εν ψυχρώ με το χλώριο και το βρώμιο και εν θερμώ με το ιώδιο, σχηματίζοντας αλογονίδια του τύπου GaX3 (X =Cl, Br, I). Επίσης αντιδρά εν θερμώ με το θείο : Διαλύεται αργά στα υδροξείδια των αλκαλίων σχηματίζοντας άλατα γαλλικών ανιόντων (Ga(OH)4-) : Το βασιλικό νερό οξειδώνει το γάλλιο το οποίο οξειδώνεται και από το υπεροξείδιο του νατρίου αλλά και από το χλωρικό κάλιο σύμφωνα με τις αντιδράσεις αντίστοιχα : Από την επίδραση πυκνού νιτρικού οξέος, το γάλλιο μεταπίπτει σε παθητική κατάσταση δηλαδή επικαλύπτεται γρήγορα από οξείδιο το οποίο αποτρέπει την περαιτέρω διάβρωση του μετάλλου ενώ από την επίδραση πυκνού θερμού θειικού οξέος προκύπτει θειικό άλας : Όταν διαβιβαστεί υδροχλώριο πάνω από Ga σε υψηλή θερμοκρασία (950 °C) και χαμηλή πίεση (< 20 KPa) σχηματίζεται αέριο χλωριούχο γάλλιο(Ι) το οποίο καταβυθίζεται με ψύξη με υγρό άζωτο ως κόκκινο στερεό που αποσυντίθεται στους 0 °C : Το άζωτο αντιδρά με το γάλλιο σε πολύ ειδικές συνθήκες, ενώ τα στοιχεία P, As, Sb αντιδρούν με θέρμανση : όπως και τα S, Se, Te : Σε θερμοκρασίες μεταξύ 500 °C - 1000 °C ή μεγαλύτερες, το γάλλιο είναι πολύ διαβρωτικό για τα περισσότερα μέταλλα εκτός από το βολφράμιο, το μολυβδαίνιο και το νικέλιο. Διαβρώνει πολύ γρήγορα λεπτό φύλλο αλουμινίου και χοντρό φύλλο μέσα σε λίγες ώρες σε θερμοκρασία δωματίου.
Ανίχνευση γαλλίου με φασματοσκοπικές μεθόδους
Κατά την ανίχνευση του μετάλλου με φλογοφασματοσκοπία εκπομπής (flame emission spectroscopy, FES), υπάρχουν δύο γραμμές εκπομπής, μέλη της ίδιας διπλής κορυφής, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν: στα 403,30 nm και 417,21 nm. Μια μικρή μείωση (3-mm κόκκινη ζώνη), της φλόγας υποξειδίου του αζώτου (N2O)-ακετυλενίου (C2H2) δίνει το καλύτερο όριο ανίχνευσης με το μέγιστο σήμα που εμφανίζεται κοντά στην άκρη του εσωτερικού κώνου. Στη φασματοσκοπία ατομικής εκπομπής (atomic absorption spectroscopy, AAS), το όριο ανίχνευσης του γαλλίου σε υδατικό διάλυμα είναι 75 μg/L. Στην AAS είναι προτιμότερη η χρήση πολύ λεπτής φλόγας N2O-(C2H2). Η γραμμή στα 287,42 nm είναι πιο ευαίσθητη αλλά εξίσου χρήσιμη είναι η διπλή κορυφή στα 294,4 nm και η γραμμή στα 417,21 nm.
Κατά τον προσδιορισμό του γαλλίου στα ορυκτά του, για να αυξηθεί η εκλεκτικότητα και η ευαισθησία της ΑΑS, το μέταλλο πρώτα εξάγεται με μορφή συμπλόκου με 8-οξυκινολίνη και Ν-κυνναμοϋλ-φαινυλ-υδροξυλαμινη (CAFHA) και μετά εισάγεται η ένωση αυτή στον ατομοποιητή.
Ισότοπα
Το φυσικό γάλλιο συντίθεται από μίγμα δύο σταθερών ισοτόπων : 69Ga σε ποσοστό 60,108 % και 71Ga σε ποσοστό 39,892 %.
Το ραδιοϊσότοπο 67Ga (χρόνος ημιζωής t1/2 = 3,2617 ημέρες) και το 68Ga (χρόνος ημιζωής t1/2 = 67,71 λεπτά) χρησιμοποιούνται στην πυρηνική ιατρική. Το 67Ga χρησιμοποιείται στην ιατρική απεικόνιση, διαδικασία που είναι γνωστή ως "σάρωση γαλλίου", στον εντοπισμό νεοπλασιών και στην ανίχνευση φλεγμονών. Είναι το πλέον μακρόβιο ραδιοϊσότοπο του γαλλίου.
Το ραδιοϊσότοπο 68Ga διασπάται με εκπομπή ποζιτρονίων με προϊόν τον πυρήνα του ψευδαργύρου-68, παράγεται από το γερμάνιο-68 μέσα σε κατάλληλες γεννήτριες. Παρόλο που είναι γνωστό στην πυρηνική ιατρική εδώ και 35 χρόνια, η πρόσφατη αξιοποίησή του με νέες επισημασμένες ουσίες όπως π.χ. το γάλλιο-68-1,4,7,10-τετρααζακυκλοδωδεκαν-N,N',N,N' -τετραοξικό οξύ (gallium-68-DOTA), δημιουργεί νέα δεδομένα στην απεικόνιση με τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) στην πυρηνική ιατρική.
Ενώσεις του γαλλίου
Το γάλλιο έχει δομή εξωτερικής στιβάδας 4s2 4p1 και εμφανίζεται στις ενώσεις του με κύριο αριθμό οξείδωσης +3 εφόσον μπορεί να απολέσει και τα 3 ηλεκτρόνια. Υπάρχουν όμως και ενώσεις όπου παρουσιάζεται με αριθμό οξείδωσης +1 αν χάσει μόνο το 4p1 ηλεκτρόνιο εξαιτίας του φαινομένου της συστολής των στοιχείων του τομέα d. Αναφέρονται και διμερείς διαμαγνητικές ενώσεις που περιέχουν δεσμό Ga-Ga όπου το γάλλιο έχει αριθμό οξείδωσης +2.
Οξείδια - Υδροξείδια
Κρυσταλλική δομή του β-Ga2O3|thumb|right|300px Ga2O3. Το κυριότερο οξείδιο του γαλλίου είναι το Ga2O3 το οποίο υπάρχει σε πέντε διαμορφώσεις. Το α-Ga2O3 είναι σταθερό σε υψηλές θερμοκρασίες, το β-Ga2O3 είναι η σταθερότερη μορφή. Είναι οξείδιο επαμφοτερίζον, πιο δραστικό από την αλουμίνα και μπορεί να αναχθεί προς μεταλλικό γάλλιο με Η2 ή με CO και θέρμανση στους 600 °C. Το γ-Ga2O3 παρασκευάζεται με ταχεία θέρμανση του υδροξειδίου στους 400˚C-500˚C. Το δ-Ga2O3 σχηματίζεται από την αποσύνθεση Ga(NO3)3 στους 250 °C το οποίο όταν θερμανθεί στιγμιαία στους 500 °C, μετατρέπεται σε ε-Ga2O3. Το Ga2O3 χρησιμοποιείται σε εφαρμογές λέιζερ, σε κατασκευές υλικών που φωσφορίζουν ή φθορίζουν, σε αισθητήρες αερίου, στη νανοτεχνολογία, στην κατασκευή καταλυτών κ.ά.
Ga2O. Το οξείδιο του γαλλίου(Ι) ή υποξείδιο του γαλλίου είναι μαύρο στερεό σταθερό στον ξηρό αέρα και σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Παρασκευάζεται με αναγωγή υπό κενό μεταξύ 500 °C και 700 °C του Ga2O3 από Ga, προς τα οποία και αποσυντίθεται πάνω από τους 100 °C. Είναι ισχυρό αναγωγικό ικανό να ανάγει το H2SO4 προς H2S.
GaO. Το οξείδιο του γαλλίου(ΙΙ) δεν είναι σταθερό υπό φυσιολογικές συνθήκες και η ύπαρξή του έχει διαπιστωθεί φασματοσκοπικά μόνο στην αέρια φάση.
Ga(OH)3 και GaO(OH). Το υδροξείδιο του γαλλίου(ΙΙΙ) είναι πολύ δυσδιάλυτο στερεό, έχει σταθερά γινομένου διαλυτότητας Ksp = 7×10−36, και φαίνεται να έχει άμορφη δομή. Σχηματίζεται από την υδρόλυση του εφυδατωμένου Ga3+. Μετατρέπεται με την παραμονή προς την φαινομενικά σταθερή ορθορομβική κρυσταλλική φάση GaΟ(OH)(γάλλιο οξείδιο-υδροξείδιο), η οποία είναι κάπως λιγότερο διαλυτή σε ουδέτερο διάλυμα από το Ga(OH)3 : αλλά σαφώς διαλυτή σε αλκαλικά διαλύματα με το σχηματισμό γαλλικών αλάτων : Το GaO(OH) μπορεί να παρασκευαστεί και από τη θέρμανση του Ga(OH)3 στους 100 °C ή με θέρμανση Ga με νερό σε αυτόκλειστο στους 200 °C
GaOH. Το υδροξείδιο του γαλλίου(Ι) παρασκευάζεται από την αντίδραση ατόμων γαλλίου με Η2Ο ή Η2Ο2. Φασματοσκοπικές και θεωρητικές μελέτες έδειξαν ότι έχει γωνιώδη δομή.
Υδρίδια
thumb|left|Μοντέλο του μορίου Ga2H6 Γαλλάνια, [GaH3]n. Από πολλές απόψεις, η χημεία των γαλλανίων προσομοιάζει περισσότερο με τη χημεία των βορανίων (BnHn+4, BnHn+6) παρά με αυτή των αλανίων ([AlH3]n) διότι η ηλεκτραρνητικότητα του γαλλίου (1,81) είναι μεγαλύτερη του αργιλίου (1,61) και πιό κοντά σε αυτήν του βορίου (2,04).
Τα μοριακά είδη της μορφής [GaH3]n είναι γνωστά από το 1989 ενώ έχουν εντοπιστεί και οι μορφές Ga2H2 και GaH2. Υπάρχουν φασματοσκοπικές αποδείξεις ενός ολιγομερούς του τύπου [GaH3]n με n > 2 στη στερεά φάση και σε διάλυμα σε χαμηλή θερμοκρασία αλλά η μορφή Ga2H6 (διγαλλάνιο, digallane) φαίνεται ότι είναι η επικρατέστερη στην αέρια φάση. Το διγαλλάνιο μελετήθηκε λεπτομερειακά στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και μελέτες με περίθλαση ηλεκτρονίων έδειξαν ότι μοιάζει δομικά με το διβοράνιο, Β2Η6. Υπάρχει μόνο σε χαμηλή θερμοκρασία ως λευκό στερεό και αποσυντίθεται πάνω από τους -20,15 °C προς Ga και Η2. Παρασκευάζεται από GaCl3 και Me3SiH και αναγωγή του προϊόντος από LiAlH4 στους -33,15 °C. Αντιδρά με υδροχλώριο στους -95 °C δίνοντας Ga2Cl6 αλλά και με άλλα αντιδραστήρια όπως αμμωνία, αιθυλένιο, φωσφίνη κ.ά. πάντα σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες (< -20 °C).
Το τριγαλλάνιο, Ga3H9 έχει μελετηθεί μόνο με θεωρητικές υπολογιστικές μεθόδους.
Γαλλιλένιο, GaH. Το μήκος δεσμού Ga-Η στο γαλλιλένιο (gallylene) είναι 1,67 Å και η ενθαλπία σχηματισμού + 239 KJ/mol. Σχηματίζεται με μορφή ασταθών σωματιδίων όταν ατομικό υδρογόνο διέλθει πάνω από Ga σε υψηλή θερμοκρασία ή κατά τη διάρκεια ηλεκτρικών εκκενώσεων μεταξύ ανοδικού ηλεκτροδίου από χαλκό και καθοδικού από γάλλιο σε ατμόσφαιρα Η2.
Δυαδικές ενώσεις με Ν, P, As, Sb
Οι δυαδικές ενώσεις του γαλλίου με τα στοιχεία της 13ης ομάδας του περιοδικού πίνακα, έχουν αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας της χρήσης τους ως III-V ημιαγώγιμα υλικά όμοια με το πυρίτιο και το γερμάνιο. thumb|upright|right|Κομμάτι από ενιαίο κρύσταλλο GaN, μήκους ~ 3 mm GaN. Το άχρωμο αζωτούχο γάλλιο(ΙΙΙ) ή νιτρίδιο του γαλλίου είναι αγωγός n-τύπου, κρυσταλλώνεται στο εξαγωνικό σύστημα με δομή βουρτσίτη και είναι σταθερό σε κανονική πίεση αλλά και στο κυβικό σύστημα με δομή σφαλερίτη όταν αναπτύσσεται με μεθόδους επιταξίας σε κυβικό υπόστρωμα. Έχει πυκνότητα 6,15 g/cm³ που είναι η μεγαλύτερη από τις ενώσεις του Ga με τα στοιχεία της 15ης ομάδας. Μαζί με το GaAs αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 99 % του γαλλίου που καταναλώνεται στις Η.Π.Α. Χρησιμοποιείται για να κατασκευή διόδων λέιζερ και εκπομπής φωτός (LED). Κρύσταλλοι GaN μπορούν να αναπτυχθούν σε τήγμα Na/Ga αφού πρώτα το GaN παρασκευαστεί με επίδραση αμμωνίας σε Ga ή Ga2O3.
Έχει μελετηθεί και το αζίδιο του γαλλίου(ΙΙΙ), Ga(N3)3, το οποίο παρασκευάζεται με αποσύνθεση της ένωσης GaF3·NH3 στους 250 °C.
GaP. Το κίτρινο φωσφορούχο γάλλιο(ΙΙΙ) ή φωσφίδιο του γαλλίου κρυσταλλώνεται στο κυβικό σύστημα, έχει δομή σφαλερίτη και είναι σταθερό σε κανονική πίεση αλλά σε πίεση > 21 - 30 GPa αποκτά δομή β-Sn (λευκός κασσίτερος). Έχει πυκνότητα 4,138 g/cm³, σκληρότητα 5 και όταν εμφυτευθεί θείο ή τελλούριο σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις μετατρέπεται σε αγωγό n-τύπου. Είναι άοσμο στερεό αδιάλυτο στο νερό. Έχει πορτοκαλί χρώμα παραλλαγές του οποίου εμφανίζονται ανάλογα με τις προσμίξεις. Χρησιμοποιείται ως υλικό τεχνολογίας LED από τη δεκαετία του 1960. Ως LED εκπέμπει φως διαφόρων χρωμάτων (πράσινο, κιτρινοπράσινο, κόκκινο) ανάλογα με το "ντοπάρισμα" που δέχεται. thumb|upright|right|Κρύσταλλοι GaAs, περίπου 2 mm. Γυαλισμένη (αριστερά) και τραχεία πλευρά GaAs. Το σκουρόχρωμο αρσενικούχο γάλλιο(ΙΙΙ) ή αρσενίδιο του γαλλίου κρυσταλλώνεται στο κυβικό σύστημα, έχει δομή σφαλερίτη και είναι σταθερό σε κανονική πίεση αλλά σε πίεση > 17 GPa αποκτά ορθορομβική δομή. Έχει σκληρότητα 4-5 της κλίμακας Mohs, πυκνότητα 5,317 g/cm³ και χρησιμοποιείται για να κατασκευή οπτοηλεκτρονικών συσκευών (δίοδοι λέιζερ, LED, φωτοανιχνευτές και ηλιακά κύτταρα) και ολοκληρωμένων κυκλωμάτων. Αποτελεί το σημαντικότερο εμπορικό III-V ημιαγωγό παγκοσμίως, πολυτιμότερο ακόμη και από το πυρίτιο για ηλεκτρονικά κυκλώματα υψηλής ταχύτητας.
GaSb. Το σκουρόχρωμο αντιμονιούχο γάλλιο(ΙΙΙ) ή αντιμονίδιο του γαλλίου κρυσταλλώνεται στο κυβικό σύστημα, έχει δομή σφαλερίτη και είναι σταθερό σε κανονική πίεση αλλά σε πίεση > 8 - 10 GPa αποκτά δομή β-Sn (λευκός κασσίτερος). Έχει πυκνότητα 5,61 g/cm³, σκληρότητα 4,5 και μετατρέπεται σε ημιαγωγό p-τύπου όταν "ντοπαριστεί" με αλκυλοπαράγωγα του κασσιτέρου(ΙV) όπως ο τετραμεθυλο- και τετραβουτυλο-κασσίτερος, Me4Sn και Bu4Sn αντίστοιχα, με ψευδάργυρο αλλά και με έρβιο.
Δυαδικές ενώσεις με S, Se, Te
thumb|right|400px|Το θειούχο γάλλιο(ΙΙ), GaS Ενώσεις του Ga(III). Το θειούχο γάλλιο(ΙΙΙ), Ga2S3, είναι κίτρινο στερεό μέτρια διαλυτό στο νερό και στα οξέα, που έχει τρεις πολυμορφικές μορφές α-, β- και γ-Ga2S3. Οι δύο πρώτες έχουν τη δομή του βουρτσίτη και η άλλη του σφαλερίτη στον οποίο το 1/3 των θέσεων των ιόντων Zn2+ είναι μη κατειλημμένες. Το σεληνιούχο και τελλουριούχο γάλλιο(ΙΙΙ), G2Se3 και Ga2Te3 αντίστοιχα, έχουν τη δομή του γ-Ga2S3. Είναι p-ημιαγωγοί τύπου III-IV και χρησιμοποιούνται σε διόδους λέιζερ και φωτοβολταϊκά.
Ενώσεις του Ga(I). Το γκριζόμαυρο στερεό θειούχο γάλλιο(Ι), Ga2S, και το σεληνιούχο γάλλιο(Ι), Ga2Se μπορούν να παρασκευαστούν από την αντίδραση του Ga με το Ga2S3 και το Ga2Se3 αντίστοιχα. Δεν έχουν μελετηθεί όμως επαρκώς ακόμη. Σε υδατικά διαλύματα όλα αποσυνθέτονται προς μεταλλικό Ga και αντίστοιχη ένωση Ga(III).
Αλογονίδια
upright|right|thumb|Στερεοχημικό μοντέλο του GaF3 upright|right|thumb|Στερεοχημικό μοντέλο των ενώσεων GaΧ3 με Χ = Cl, Br, I GaX3. Όλα τα τριαλογονίδια είναι ισχυρότατα οξέα κατά Λιούις και σχηματίζουν σύμπλοκα του τύπου GaX3L (L= ligand δηλαδή υποκαταστάτης). To GaF3 είναι μη πτητικό στερεό με υψηλό σημείο τήξης που παρασκευάζεται με απευθείας αντίδραση του γαλλίου με φθόριο ή υδροφθόριο. Είναι ένωση αδιάλυτη στο νερό και σε ένυδρη ή άνυδρη μορφή έντυπα αποτελεί πηγή γαλλίου για εφαρμογές ευαίσθητες σε οξυγόνο, όπως η παραγωγή μετάλλων. Τα άλλα GaΧ3 (Χ = Cl, Br, I) προκύπτουν επίσης με απευθείας αντίδραση του Ga με τα αλογόνα. Είναι σχετικώς πτητικά σώματα και στη στερεά κατάσταση έχουν κρυσταλλικά πλέγματα που περιέχουν διμερή Ga2X6. Οι ατμοί αποτελούνται από μόρια διμερών τα οποία είναι επίσης παρόντα σε διαλύματα των ενώσεων σε ανόργανους διαλύτες. Μόνο σε υψηλές θερμοκρασίες εμφανίζονται τα μονομερή GaΧ3. Τα GaCl3, GaBr3 σχηματίζουν σύμπλοκα ιόντα με αριθμούς συναρμογής 4, 5, 6. Το GaCl3 σε πολύ ξηρή κατάσταση χρησιμοποιείται σε ημιαγωγούς και σε εφαρμογές που απαιτούν ενώσεις υψηλής καθαρότητας.
GaX. Τα μονοαλογονίδια είναι ασταθή ενώ το GaF δεν είναι γνωστό. Το GaCl σχηματίζεται με θέρμανση του GaCl3 στους 1097 °C αλλά δεν έχει απομονωθεί ως καθαρή ένωση. Πάνω από τους 0 °C αυτοοξειδώνεται προς Ga(0) και Ga(III). Το GaBr επίσης σχηματίζεται σε υψηλή θερμοκρασία. Τόσο το GaCl όσο και το GaΒr είναι σταθερά μόνο σε κατάλληλους διαλύτες και τα μετασταθή αυτά διαλύματα χρησιμοποιούνται για την παρασκευή άλλων ενώσεων του γαλλίου.
Σύμπλοκα
Το γάλλιο εμφανίζει αριθμούς συναρμογής από 1 έως 6 με πιο συνηθισμένους το 4 και το 6.
Το GaCl3 και το GaBr3 σχηματίζουν σύμπλοκα ιόντα αλλά με αριθμούς συναρμογής 4, 5 ή 6 : [GaCl6]3-, [GaBr6]3—, [GaCl5]2—, [GaCl4]— και [GaBr4]— οπότε έτσι δημιουργούνται και ενώσεις της μορφής L·GaX3 με L = ουδέτερη βάση κατά Lewis και X = Cl, Br.
Κράματα και διμεταλλικές ενώσεις
thumb|upright|right|Κράμα galinstan από σπασμένο θερμόμετρο πάνω σε γυαλί Το γάλλιο αναμιγνύεται πλήρως σε υγρή κατάσταση με το αργίλιο, το ίνδιο, τον κασσίτερο και τον ψευδάργυρο και δε σχηματίζονται ενώσεις αλλά τα κράματα αυτά έχουν τη δυαδική μορφή απλών ευτηκτικών συστημάτων που περιέχουν πάνω από 90 % Ga (το κράμα με In περιέχει 76 % Ga) και λιώνουν σε θερμοκρασίες μικρότερες των 30 °C. Αναφέρονται πολλές διμεταλλικές ενώσεις του γαλλίου της μορφής MxGay όπου M = σχεδόν όλα τα μεταβατικά μέταλλα αλλά και αλκάλια και αλκαλικές γαίες και x, y = ακέραιοι αριθμοί π.χ. AgGa, Au7Ga2, Ir3Ga5, SrGa4, Ti2Ga, Li3Ga2, KGa4, Na5Ga8 κ.ά. που κρυσταλλώνονται σε διάφορα κρυσταλλικά συστήματα. Επίσης είναι γνωστές ενώσεις με τα στοιχεία των λανθανιδών π.χ. DyGa2, LaGa2, ErGa3 κ.ά. και των ακτινιδών π.χ. UGa2, PuGa6 κ.ά.
Από τη δεκαετία του 1980 έχουν παρασκευαστεί και μελετηθεί διάφορα κράματα του γαλλίου με τα άλλα στοιχεία της ίδιας ομάδας του περιοδικού πίνακα, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως ως ημιαγωγοί. Οι ενώσεις αυτές αποδίδονται με μη στοιχειομετρικούς τύπους και περιέχουν επίσης και κάποιο αμέταλλο όπως αρσενικό, αντιμόνιο, φωσφόρο. Παραδείγματα: GaxIn1-xAsySb1-y, GaxIn1-xAs, GaxIn1-xP, GaxIn1-xSb, GaxIn1-xAsyP1-y, AlxGa1-xAs κ.ά. Οι φυσικοχημικές ιδιότητες των ενώσεων αυτών εξαρτώνται από τις τιμές των παραμέτρων x, y που δεν είναι πάντα ακέραιες π.χ. οι πυκνότητες των ενώσεων Ga0,47In0,53AsyP1-y και Ga0,47In0,53AsyP1-y δίνονται από τον τύπο (4,81 + 0,552·y + 0,138·y2) g/cm³ όπου για την πρώτη ένωση είναι y = 0,24 και για τη δεύτερη είναι y = 0,6. Άρα η 1η ένωση γίνεται Ga0,47In0,53As0,24P0,76 με πυκνότητα d = 4,95 g/cm³ και η 2η γίνεται Ga0,47In0,53As0,6P0,4 με d = 5,19 g/cm³.
Galinstan. Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για οικογένεια ευτηκτικών κραμάτων αποτελούμενων από γάλλιο (από το αγγλικό gallium), ίνδιο (από το αγγλικό indium) και κασσίτερο (από το λατινικό όνομα stannum του κασσιτέρου) τα οποία είναι άοσμα υγρά σε θερμοκρασία δωματίου αδιάλυτα στο νερό και τυπικά έχουν σημείο πήξης −19 °C και σημείο βρασμού πάνω από 1300 °C. Μια τυπική σύνθεση galinstan είναι 68,5 % Ga, 21,5 % In και 10 % Sn. Τα ιατρικά θερμόμετρα με galinstan θεωρούνται πιο ακριβή και ασφαλέστερα από τα παραδοσιακά θερμόμετρα υδραργύρου γιατί τα κράματα galinstan είναι μη τοξικά και δε δημιουργούν σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα όπως ο υδράργυρος.
Φάσεις Zintl. Με τον όρο φάσεις Τσιντλ (Zintl phases) χαρακτηρίζεται μια μεγάλη ομάδα ουσιών που αποτελούν, κατά κάποιο τρόπο, τη γέφυρα-μετάβαση μεταξύ ιοντικών και πολυμεταλλικών ενώσεων. Ο όρος εισήχθη για πρώτη φορά από το Γερμανό χημικό Φριτς Λάφες (Fritz Laves, 1906 – 1978) το 1941 σε αναγνώριση του έργου του επίσης Γερμανού χημικού Έντουαρντ Τσιντλ (Eduard Zintl, 1898 – 1941) που είχε αποβιώσει την ίδια χρονιά και τις μελέτησε πρώτος τη δεκαετία του 1930. Οι φάσεις Τσιντλ αποτελούνται από μέταλλο των ομάδων 1η (αλκάλια) και 2η (αλκαλικές γαίες) και ένα ή περισσότερα στοιχεία του τομέα p του περιοδικού πίνακα π.χ. NaTl, CaSi2, NaGe, Ba4SiAs4, Ba3AlSb3 κ.ά. Είναι ουσίες ιοντικές όπου κατιόν είναι το πλέον ηλεκτροθετικό μέταλλο της ένωσης, εύθρυπτες, ημιαγώγιμες, διαμαγνητικές ή ελαφρά παραμαγνητικές ανάλογα με τη θερμοκρασία. Διακρίνονται γενικά τρεις τυπικές ομάδες φάσεων Τσιντλ : α) με μη-εντοπισμένους δεσμούς, β) με εντοπισμένους δεσμούς όπως π.χ. K3Ga3As4 και γ) με διασυνδεδεμένες συστάδες (clusters) όπου έχουν περιγραφεί αρκετές ενώσεις με γάλλιο.
Οργανικές ενώσεις του γαλλίου
thumb|upright|left|Στερεοχημικό μοντέλο του (CH3)3Ga Δεν υπάρχουν δυαδικές ενώσεις του γαλλίου με άνθρακα. Έχουν μελετηθεί όμως κάποια τριαδικά καρβίδια με έμφαση κυρίως στη δομή και τις μαγνητικές τους ιδιότητες όπως Mn3GaC, Nd3GaC και Mo2GaC.
Έχουν μελετηθεί πάνω από 1000 οργανικές ενώσεις του γαλλίου. Μεταξύ αυτών υπάρχουν οργανικά οξέα (οξικό, οξαλικό, κιτρικό), αλκοξείδια και παράγωγά τους π.χ. Ga(OCH3), Ga(OC6H5)3 κ.ά. Από το 1980 και μετά, το ενδιαφέρον για τις οργανομεταλλικές ενώσεις του Ga έχει αυξηθεί, κυρίως επειδή αυτές χρησιμοποιούνται ως πρόδρομες ουσίες για να ημιαγωγικά υλικά όπως το GaAs. Έχουν μελετηθεί ενώσεις όπως το τριμεθυλο-γάλλιο, (CH3)3Ga (σημείο τήξης -16 °C, σημείο βρασμού 56 °C) και το τριαιθυλο-γάλλιο (CH3CH2)3Ga που περιέχουν δεσμό Ga-C μήκους 196 pm. Είναι μονομερή και σε διάλυμα και σε αέρια φάση και είναι άχρωμα πυροφορικά υγρά δηλαδή αναφλέγονται εύκολα όταν έρθουν σε επαφή με τον αέρα. Παρασκευάζονται από αντιδραστήρια Γκρινιάρ με αντιδράσεις όπως : Με δότες ηλεκτρονίων (D) σχηματίζουν ενώσεις της μορφής GaR3·D.
Το υδροξείδιο της μορφής (CH3)2GaOH που μπορεί να παρασκευαστεί από υδρόλυση του Ga(CH3)3, έχει ελαφρά αλκαλικό χαρακτήρα. Αντιδρά με υδατικά διαλύματα ανόργανων οξέων όπως υπερχλωρικό, θειικό ή νιτρικό και σχηματίζει άλας (CH3)3Ga(H2O)2+ που περιέχει το εφυδατωμένο κατιόν Ga(CH3)2+.
Τοξικότητα - Προφυλάξεις
Επαγγελματικές ασθένειες που οφείλονται στο γάλλιο δεν έχουν αναφερθεί και ο βιολογικός ρόλος του μετάλλου και των ενώσεών του έχουν μελετηθεί μόνο πειραματικά. Οι εργαζόμενοι στις βιομηχανίες ηλεκτρονικών όπου χρησιμοποιείται το αρσενίδιο του γαλλίου (GaAs) μπορεί να εκτεθούν σε επικίνδυνες ουσίες προερχόμενες από αυτό, όπως είναι το αρσενικό και η αρσίνη. Το GaAs συσσωρεύεται κυρίως στους πνεύμονες και στα νεφρά και έχει χαρακτηριστεί καρκινογόνο για τους ανθρώπους από το "Διεθνές Γραφείο Ερευνών για τον Καρκίνο" (International Agency for Research on Cancer, IARC) παρόλο που δεν υπάρχουν δεδομένα και οι αποδείξεις καρκινογένεσης σε πειραματόζωα είναι οριακές. Το νιτρικό γάλλιο είναι πολύ επιβλαβές για το δέρμα και τα μάτια ενώ η υψηλή τοξικότητα του οξικού και του κιτρικού γαλλίου έχει αποδειχθεί από θανάτους πειραματόζωων από παράλυση του αναπνευστικού συστήματος.
Η τοξικότητα του γαλλίου και των ενώσεών του εξαρτάται από τον τρόπο εισαγωγής τους στο σώμα. Πειράματα σε κουνέλια για μακρά περίοδο (4 έως 5 μήνες) έδειξαν ασήμαντες διαταραχές στις πρωτεΐνες και μικρή αναστολή της δράσης των ενζύμων που οφείλονταν στη μικρή απορρόφηση του γαλλίου από το σώμα. Επίσης, η απορρόφηση γαλλίου μετά από κατάποση σωματιδίων GaAs από πειραματόζωα, ήταν πάρα πολύ μικρή.
Η κύρια οδός απέκκρισης του γαλλίου από το σώμα είναι μέσω των ούρων, με μικρότερες ποσότητες να αποβάλλονται με τα κόπρανα. Στους ανθρώπους, το 67Ga έχει αναφερθεί στο γάλα θηλασμού μητέρων που είχαν υποβληθεί σε θεραπεία με το ραδιοϊσότοπο ενώ σε βρέφη που θήλαζαν αυτό εντοπίστηκε μόνο στο γαστρεντερικό σωλήνα. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι το γάλλιο έχει υψηλό συντελεστή μεταφοράς από κατάποση τροφής στο γάλα των μητέρων. Οι ατμοί γαλλίου είναι επιβλαβείς όταν εισπνέονται και το μέταλλο δεν πρέπει να έρχεται σε επαφή με το δέρμα ή να καταπίνεται. Σε περίπτωση επαφής με τα μάτια, πρέπει αυτά να πλυθούν αμέσως με άφθονο νερό και να ζητηθεί ιατρική συμβουλή. Οι χειριστές γαλλίου πρέπει να φοράνε κατάλληλη προστατευτική ενδυμασία και κατάλληλα γάντια και γυαλιά.
Εφαρμογές
Το γάλλιο και οι ενώσεις του βρίσκουν πολλές εφαρμογές ιδιαίτερα σε τεχνολογίες αιχμής. Έτσι, το μεταλλικό γάλλιο χρησιμοποιείται σε θερμόμετρα, σε ανιχνευτές ροής ηλιακών νετρίνων, σε κράματα συγκόλλησης και στη δημιουργία "υγρών" κραμάτων, σε οδοντιατρικά κράματα κ.ά. Οι ενώσεις του, κυρίως με N, As, P όπως GaN, GaAs κλπ. χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία ηλεκτρονικών ως ημιαγωγοί, σε διόδους laser και LED, σε στρατιωτικές εφαρμογές, σε φωτοβολταϊκά κ.ά. Πολλά άλατα όπως το γαλλικό νάτριο και σύμπλοκα όπως το μαλτολικό γάλλιο χρησιμοποιούνται στην καταπολέμηση κακοηθών όγκων. Το οξείδιο του γαλλίου χρησιμοποιείται ως ενισχυτικό καταλυτών στην πετροχημική βιομηχανία.
Σχεδόν το 95 % του παραγομένου παγκοσμίως γαλλίου διοχετεύεται σε εφαρμογές ημιαγωγών, παρόλο που ανακαλύπτονται συνεχώς καινούργιες χρήσεις του μετάλλου σε νέα κράματα και κυψέλες καυσίμων. Το 2010, στις Η.Π.Α. περίπου το 64% του γαλλίου που καταναλώθηκε χρησιμοποιήθηκε σε ολοκληρωμένα κυκλώματα (Integrated Circuits). Σε οπτικοηλεκτρονικές συσκευές, οι οποίες περιλαμβάνουν διόδους λέιζερ, διόδους LED, φωτοανιχνευτές και ηλιακά κύτταρα, χρησιμοποιήθηκε το 35 % και το υπόλοιπο 1% χρησιμοποιήθηκε στην έρευνα και ανάπτυξη, σε κράματα και άλλες εφαρμογές.
Ημιαγωγοί
thumb|right|250px|Μπλε LED βασισμένα σε γάλλιο thumb|right|250px|Κρύσταλλος GaN Το μεταλλικό γάλλιο χρησιμοποιείται ευρέως ως πρόσμιξη σε ημιαγωγούς. Το υπερκαθαρό πυρίτιο αλλά και το γερμάνιο μπορούν να "ντοπαριστούν" με γάλλιο για να χρησιμοποιηθούν σε διάφορα μικροεξαρτήματα στερεάς κατάστασης, όπως τρανζίστορ. Οι πιο κοινές εφαρμογές του γαλλίου είναι με τη μορφή των ημιαγωγών p-τύπου αρσενικούχου και αζωτούχου γαλλίου(ΙΙΙ), GaAs και GaN αντίστοιχα των οποίων η ζήτηση αυξάνεται συνεχώς. Πάνω από το 90 % των εφαρμογών του γαλλίου σε βιομηχανικές χώρες γίνεται μέσω του GaAs. Οι δύο αυτές ενώσεις χρησιμοποιούνται σε αναλογικά ολοκληρωμένα κυκλώματα, σε ενισχυτές για την καλωδιακή τηλεόραση και ασύρματους σταθμούς βάσης επικοινωνιών, σε οπτοηλεκτρονικές συσκευές, σε διόδους εκπομπής φωτός (LED), σε διόδους λέιζερ, σε φωτοανιχνευτές, σε ηλιακά κύτταρα αλλά και σε “smartphones” 3ης και 4ης γενιάς τα οποία χρησιμοποιούν τέσσερις φορές περισσότερο GaAs από παλαιότερα κινητά τηλέφωνα. Ήδη αναπτύσσεται νέα γενιά LED με νιτρίδιο γαλλίου-ινδίου, GaInN. Αυτά τα νέα LED λέγεται ότι θα μπορούν να προσφέρουν εξαιρετική φωτεινότητα σε διάφορα χρώματα του φάσματος. Το Σεπτέμβριο του 2009, επιστήμονες στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης κατασκεύασαν υβριδικό μικροτσίπ με GaN-πυρίτιο που αναμένεται να είναι μικρότερο, πιο γρήγορο και πιο αποδοτικό από τους μικροεπεξεργαστές που βασίζονται μόνο στο πυρίτιο. Η αυξημένη ζήτηση σε GaAs και GaN οφείλεται επίσης σε νέες ασύρματες εφαρμογές επικοινωνιών και tablet PC. Τα ολοκληρωμένα κυκλώματα που βασίζονται στο GaAs χρησιμοποιούνται σε πολλές στρατιωτικές εφαρμογές λόγω των μοναδικών ιδιοτήτων τους, και δεν υπάρχουν ουσιαστικά υποκατάστατα του υλικού αυτού στις εφαρμογές αυτές. Δίοδοι λέιζερ 405 nm από GaN χρησιμοποιούνται ως πηγές ιώδους φωτός για ανάγνωση δίσκων Blu-ray.
Αρκετοί δορυφόροι αλλά και οχήματα εξερεύνησης της επιφάνειας του πλανήτη Άρη, χρησιμοποιούν τριπλή επίστρωση GaAs σε ηλιακά κύτταρα από γερμάνιο.
Ανιχνευτές νετρίνων
Πολύ ενδιαφέρουσα από επιστημονικής άποψης εφαρμογή του γαλλίου είναι η χρήση του ισοτόπου 71Ga σε δύο πειράματα ανίχνευσης της ροής των ηλιακών νετρίνων. Τα δύο πειράματα στηρίζονταν στη μετατροπή του ισοτόπου 71Ga στο ισότοπο 71Ge, το οποίο μπορεί να ανιχνευθεί, σύμφωνα με την αντίδραση :
Ιατρικές εφαρμογές
Οι θεραπευτικές ιδιότητες του Ga3+ έχουν αναγνωριστεί πριν από περίπου 80 χρόνια όταν βρέθηκε ότι το θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία της σύφιλης. Η αποτελεσματικότητα του κατιόντος Ga3+ φαίνεται να οφείλεται στο γεγονός ότι λόγω της μεγάλης χημικής ομοιότητας που παρουσιάζει με το κατιόν Fe3+, προσκολλάται στα ίδια σημεία του οργανισμού και είναι εξίσου βιοσυμβατό με αυτό. Στα επόμενα χρόνια, αποδείχθηκε ότι το ένυδρο νιτρικό γάλλιο(ΙΙΙ), Ga(NO3)3·9H2O, παρά την τοξικότητά του, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως αντικαρκινικό φάρμακο για το καρκινοσάρκωμα Walker 256 και για τη λευχαιμία L1210 επειδή το ιόν απορροφάται από τον όγκο μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Το άλας αυτό είναι αποτελεσματικό ακόμη και αν εγχυθεί σε σημείο του σώματος μακριά από τον όγκο. Το νιτρικό ανιόν δε φαίνεται να παίζει ιδιαίτερο ρόλο οπότε το ίδιο αποτελεσματικά είναι και το χλωριούχο (GaCl3) αλλά και το θειικό γάλλιο(ΙΙΙ) (Ga2(SO4)3). Το Ga(NO3)3 επίσης μπορεί να αντιστρέψει τον εκφυλισμό των οστών ή/και τον καρκίνο, την υπερασβεστιαιμία, την οστεοπόρωση και το σύνδρομο Παζέ. Στην περίπτωση θεραπευτικής δράσης, το γάλλιο σταματά την οστική απορρόφηση, ομαλοποιεί τα επίπεδα ασβεστίου, προσθέτει οστική μάζα και σκοτώνει τα καρκινικά κύτταρα.
Μια άλλη ένωση του γαλλίου που χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς είναι το σύμπλοκο με τρία μόρια μαλτόλης (μαλτολικό γάλλιο), που λαμβάνεται από το στόμα, και σε κλινικές και δοκιμές έδωσε θετικά αποτελέσματα ως πιθανή θεραπεία για διάφορους τύπους καρκίνου, λοιμώδεις νόσους και φλεγμονές. Το μαλτολικό γάλλιο είναι σε θέση να προμηθεύσει γάλλιο με υψηλή βιοδιαθεσιμότητα που είναι πολλές φορές υψηλότερη από εκείνη των αλάτων γαλλίου όπως το νιτρικό ή το χλωριούχο γάλλιο. Σε οδοντιατρικές εφαρμογές τα κράματα με γάλλιο-παλλάδιο-κασσίτερο δεν υφίστανται χρώση και χρησιμοποιούνται για την κατασκευή και επισκευή ειδών οδοντικής προσθετικής. Αυτά τα κράματα παρουσιάζουν αρκετά υψηλή θερμοκρασία συγκόλλησης που επιτρέπει την προ-συγκόληση του κράματος χωρίς παραμόρφωση της αποκατάστασης.
Στρατιωτικές εφαρμογές
Οι ενώσεις GaAs ή GaN, λόγω των μοναδικών ιδιοτήτων τους, χρησιμοποιούνται σε στρατιωτικές εφαρμογές και μάλιστα δεν υπάρχουν επί του παρόντος αποτελεσματικά υποκατάστατα. Για παράδειγμα, στα ραντάρ, τρία ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του GaN το καθιστούν ιδιαίτερα πολύτιμο: πολύ υψηλή αντίσταση εξόδου, ​​καλό υπόστρωμα θερμικής αγωγιμότητας και κατανομή ηλεκτρικού πεδίου που είναι δέκα φορές μεγαλύτερο από αυτό του GaAs. Επιπλέον, μια σειρά από σύγχρονες ενεργές κεραίες που χρησιμοποιούν GaN σε μαχητικά και περιπολικά αεροσκάφη, έχουν το κατάλληλο εύρος ζώνης και την ισχύ για επικοινωνίες και εκτέλεση επίθεσης παρεμβολών. Σε αυτό το πλαίσιο, η χρήση του GaN είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ανάπτυξη των ενισχυτών που έχουν τόσο πολύ υψηλό εύρος ζώνης και μεγάλη ισχύ.
Στο παρελθόν, το γάλλιο είχε χρησιμοποιηθεί στη μηχανική κατεργασία του πλουτωνίου των πυρηνικών όπλων, για τη σταθεροποίηση των αλλοτροπικών μορφών του.
Δευτερογενής παραγωγή - Ανακύκλωση γαλλίου
Το γάλλιο που ανακτάται από ανακύκλωση, κυρίως από το GaAs και από τα απόβλητα που προκύπτουν από την υγρή φάση της επιταξίας, αποτελεί σημαντική πηγή του μετάλλου και μπορεί να αποτελεί μέχρι και το μισό της προσφοράς στην παγκόσμια αγορά. Η ανακύκλωση μπορεί να γίνει είτε από τα κατάλοιπα της παραγωγής νέων ηλεκτρονικών εξαρτημάτων, είτε μετά το τέλος της ζωής χρησιμοποιημένων συσκευών. Από μια ράβδο GaAs μόνο το 15 % καταστρέφεται κατά τη χρήση· το υπόλοιπο 85 % μπορεί να ανακυκλωθεί. Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι είναι σχεδόν αδύνατο να αυξηθούν οι ανακυκλούμενες ποσότητες επειδή, λόγω της αξίας του Ga και της τοξικότητας του As, αυτές έχουν ήδη βελτιστοποιηθεί.
Όπως ήδη αναφέρθηκε, οι χώρες που ανακυκλώνουν γάλλιο είναι ο Καναδάς, οι Η.Π.Α., η Ιαπωνία, η Μεγάλη Βρετανία και η Γερμανία. Είναι πιθανό όμως ότι γίνεται σημαντική ανακύκλωση και στην Κίνα.
Σημειώσεις
<references group="Σημ."/>
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Μέταλλα Κατηγορία:Ψυκτικά
Am Fenster
Το Am Fenster είναι επιτυχία του (τότε) ανατολικογερμανικού συγκροτήματος της ροκ City. Κυκλοφόρησε το 1977 και έγινε χρυσός δίσκος. Η σύνθεση είναι του 1974. Θεωρείται ως ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά κομμάτια της ροκ μουσικής, και ιδίως της ανατολικογερμανικής σκηνής.
Ιστορικό
Ήταν το 1974 όταν ο βουλγαρικής καταγωγής Γκεόργκι Γκόγκοβ και ο Κλάους Σέλμκε πειραματίζονταν με τη μουσική των δημοτικών τραγουδιών της Βουλγαρίας. Ο Γκόγκοβ έπαιζε βιολί, ενώ ο τραγουδιστής Έμιλ Μπογκντάνοβ διάβαζε την ποιητική συλλογή Versuch es mit der kleinen Liebe της Γερμανίδας ποιήτριας Χίλντεγκαρντ Μαρία Ράουχφους (1918–2000), που περιείχε τους στίχους Am Fenster. Η μουσική έδεσε με τους στίχους και οι City άρχισαν να παίζουν το τραγούδι στις συναυλίες τους. Η δισκογραφική τους εταιρεία όμως αρνήθηκε να το ηχογραφήσει, διότι είχε μεγάλη διάρκεια επτά λεπτών, και επιπλέον καινοτομούσαν με τη χρήση βιολιού που δεν συνηθίζονταν τότε. Ο Μπογκντάνοβ αυτομόλησε από την Ανατολική Γερμανία και πήγε στη Σουηδία. Αντικαταστάτης του στο συγκρότημα έγινε ο Τόνι Κραλ, ο οποίος έκανε πρόβα το τραγούδι, το ηχογράφησε μόνος του, και έστειλε κασέτες σε ραδιοφωνικούς σταθμούς. Το κομμάτι έγινε αμέσως μεγάλη επιτυχία και τελικά κυκλοφόρησε ως σινγκλ το 1977, και ως μάξι σινγκλ το 1978. Στην Αθήνα έγινε γνωστό από πειρατικό ραδιοσταθμό (ραδιοφωνία “Moonflowers) που το έπαιζε όλη την ημέρα (σήμα έναρξης/λήξης εκπομπής) και έγινε ανάρπαστο.
Πηγές
Κατηγορία:Γερμανικά τραγούδια Κατηγορία:Άλμπουμ του 1977
Ευρύβιος
Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Ευρύβιος αναφέρονται τα ακόλουθα τρία διαφορετικά πρόσωπα:
Πηγές
Ευρυβιος Κατηγορία:Κένταυροι
Αλβίζε Α΄ Μοτσενίγκο
Ο Αλβίζε Α΄ Μοτσενίγκο (Ιταλικά : Alvise I Mocenigo, 26 Οκτωβρίου 1507 - 4 Ιουνίου 1577) μέλος της Οικογένειας Μοτσενίγκο ήταν ο 85ος Δόγης της Βενετίας (1570 - 1577), ονομάστηκε Αλβίζε Α΄ επειδή υπήρχαν τρεις δόγηδες με το ίδιο ονοματεπώνυμο. Ο Αλβίζε Μοτσενίγκο ήταν αρχαιολόγος και η Δημοκρατία της Βενετίας τον διόρισε πρέσβη στην αυλή του αυτοκράτορα Καρόλου Κουίντου (1545), του πάπα Παύλου Δ΄ (1557) και ξανά στην αυτοκρατορική αυλή (1564).
Δόγης της Βενετίας
Ήταν υποψήφιος Δόγης της Βενετίας (1567) αλλά έχασε την εκλογή από τον Πιέτρο Λορεντάν, εξελέγη όμως με τον θάνατο του (1570). Η δόγισσα του ήταν η Λορεντάνα Μαρτσέλλο (πέθανε το 1572). Την εποχή που ανέβηκε στην εξουσία η Κύπρος χάθηκε, η Οθωμανική Αυτοκρατορία επιτέθηκε με 60.000 άντρες, παρά την ισχυρή αντίσταση των κατοίκων της Αμμόχωστου και της Λευκωσίας έφερε το νησί σε Οθωμανική εξουσία (1570), οι Οθωμανοί έσφαξαν πολλούς Αρμένιους και Έλληνες χριστιανούς.
Η ναυμαχία της Ναυπάκτου
Ο ίδιος και ο προκάτοχος του κατάφεραν με επιδέξια διπλωματία να συνασπίσουν όλες τις χριστιανικές δυνάμεις εναντίον των Οθωμανών ακόμα και τους αντιπάλους όπως η Ισπανία, η Γένοβα, η Κομητεία της Σαβοΐας και το Κυρίαρχο Στρατιωτικό Τάγμα της Μάλτας. Ακολούθησε η Ναυμαχία της Ναυπάκτου ανάμεσα στις χριστιανικές δυνάμεις και τους Οθωμανούς (1571), η Ναυμαχία έγινε στον Κορινθιακό κόλπο αλλά ονομάστηκε Ναυμαχία της Ναυπάκτου επειδή οι Βενετοί είχαν ονομάσει τον Πατραικό και Κορινθιακό κόλπο ενωμένους "Κόλπο της Ναυπάκτου" ή "Κόλπο του Λεπάντο". Το αποτέλεσμα ήταν συντριπτική πανωλεθρία για τους Οθωμανούς, οι σύμμαχοι έχασαν μόνο 15 πλοία ενώ οι Οθωμανοί τα 233 από τα 273, τα υπόλοιπα 40 που σώθηκαν καταστράφηκαν αμέσως μετά από τρικυμία. Τα κέρδη όμως για τον Αλβίζε Μοτσενίγκο παρά τον μεγάλο θρίαμβο ήταν ανύπαρκτα, στην ειρηνική συνθήκη που ακολούθησε με τους Τούρκους (7 Μαρτίου 1573) το νησί παρέμεινε σε αυτούς. Η μόνη επίπτωση για τους Τούρκους από την συντριβή ήταν κάποιες τοπικές εξεγέρσεις πληθυσμών χωρίς αποτέλεσμα επειδή δεν είχαν την απαραίτητη στήριξη από την δύση. Θα ξεκινήσει όμως από τότε να δημιουργείται το κλίμα για τις μεγάλες επαναστάσεις των εθνοτήτων που θα γίνουν 2 αιώνες αργότερα. Τον Ιούλιο του 1574 ο νέος βασιλιάς Ερρίκος Γ΄ της Γαλλίας θα επισκεφτεί την Βενετία.
Αυτοκτονία
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Αλβίζε Α΄ Μοτσενίγκο υπέφερε από κατάθλιψη, δεν μιλούσε καθόλου σε ενήλικες παρά μονάχα στα παιδιά του, τελικά κρεμάστηκε και αυτοκτόνησε. Η ταφή του έγινε στον Ναό Αγίων Ιωάννου και Παύλου παραδοσιακό τόπο ταφής των δόγηδων από τον 15ο αιώνα.
Δείτε επίσης
Κατηγορία:Δόγηδες της Βενετίας
ΣΑΣ Επινάλ
Η ΣΑΣ Επινάλ είναι γαλλική ποδοσφαιρική ομάδα από την κοινότητα Επινάλ. Ιδρύθηκε το 1941. Συμμετέχει στη Σαμπιονά Νασιονάλ. Έδρα της ομάδας είναι το Σταντ ντε λα Κολομπιέρ, χωρητικότητας 8000 θεατών. Χρώματα της ομάδας είναι το κίτρινο και το μπλε.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1941 Κατηγορία:ΣΑΣ Επινάλ
Μαζίσι Κουνένε
Ο Μαζίσι Κουνένε (Mazisi Kunene, 12 Μαΐου 1930 – 11 Αυγούστου 2006) ήταν Νοτιοαφρικανός ποιητής, γνωστότερος για το επικό ποίημά του Ο Αυτοκράτορας Σάκα ο Μέγας. Κατά τα χρόνια που ήταν αυτοεξόριστος από το ρατσιστικό καθεστώς της χώρας του, ο Κουνένε υπήρξε επίσης ενεργός υποστηρικτής και οργανωτής του κινήματος κατά των εκεί φυλετικών διακρίσεων, ζώντας στην Ευρώπη και τη Αφρική. Αργότερα δίδαξε στο UCLA και σήμερα πλέον θεωρείται από πολλούς ως ο «εθνικός ποιητής» της Νότιας Αφρικής.
Τα πρώτα χρόνια
Ο Κουνένε γεννήθηκε στο Ντέρμπαν, στη σημερινή επαρχία Κουαζούλου-Νατάλ. Από την παιδική του ηλικία έγραφε ποίηση και διηγήματα στη γλώσσα των Ζουλού, και ήταν 11 ετών όταν έργα του πρωτοδημοσιεύθηκαν σε τοπικές εφημερίδες. Αργότερα σπούδασε ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Νατάλ και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές (μάστερ) στην ποίηση των Ζουλού Η διατριβή του είχε τίτλο Μία αναλυτική επισκόπηση της ποιήσεως των Ζουλού, παραδοσιακής και σύγχρονης. Σε αυτή επέκρινε την αλλοίωση της λογοτεχνίας των Ζουλού και τη μίμηση από αυτή της δυτικοευρωπαϊκής παραδόσεως. Κέρδισε έναν Λογοτεχνικό Διαγωνισμό Μπαντού το έτος 1956 και κατόπιν, το 1959, πήγε στο Λονδίνο για να σπουδάσει στην εκεί Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών.
Η ωριμότητα
Ο Κουνένε αντιτάχθηκε στην πολιτική των φυλετικών διακρίσεων ως επικεφαλής της οργανώσεως «Αφρικανικό Ενωμένο Μέτωπο». Φεύγοντας από τη χώρα το 1959, βοήθησε στη διάδοση του σχετικού κινήματος. Είχε στενές σχέσεις με το Αφρικανικό Εθνικό Κονγκρέσο (ANC) και το 1962 έγινε ο κύριος αντιπρόσωπός του στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Δέκα χρόνια αργότερα έγινε και διευθυντής οικονομικών του ANC. Το 1975 έγινε καθηγητής της Αφρικανικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA), ενώ προηγουμένως είχε δώσει διαλέξεις σε αρκετά πανεπιστήμια ως πολιτιστικός σύμβουλος της UNESCO. Παρέμεινε στο UCLA επί σχεδόν δύο δεκαετίες, αποχωρώντας το 1992.
Λογοτεχνικό έργο
Στο κυριότερο έργο του, το επικό ποίημα Ο Αυτοκράτορας Σάκα ο Μέγας, το οποίο δημοσίευσε στην αγγλική το 1979, ο Κουνένε αφηγείται την ιστορία της ακμής και κυριαρχίας των Ζουλού όταν είχαν βασιλιά τους τον Σάκα Ζούλου. Το 438 σελίδων έπος περιγράφηκε (από τον Christopher Larson) ως «ένα μνημειώδες έργο και κατόρθωμα με τα όποια μέτρα συγκρίσεως». Αυτό το εθνικιστικό έργο χαρτογραφεί την ανάπτυξη του έθνους των Ζουλού υπό τον Σάκα, καθώς αυτός αναμορφώνει τον στρατό τους και το έθνος και υποτάσσει πολλές φυλές, κατακτώντας τελικώς πάνω από τη μισή έκταση της σημερινής Νότιας Αφρικής.
Το Unodumehlezi Kamenzi εκδόθηκε μεταθανατίως, το 2017, και αποτελεί την έκδοση του Ο Αυτοκράτορας Σάκα ο Μέγας στη γλώσσα των Ζουλού, καθώς το όνειρο του ποιητή ήταν να τυπωθεί το ποίημά του στην πρωτότυπη μορφή του.
Τα τελευταία χρόνια και ο θάνατος
Ο Κουνένε επέστρεψε στη Νότια Αφρική το 1992, έτος του δημοψηφίσματος υπέρ της συνεχίσεως διαπραγματεύσεων για τη λήξη του ρατσιστικού καθεστώτος και δύο χρόνια μετά την απελευθέρωση του Νέλσον Μαντέλα. Ο ποιητής δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Νατάλ μερικά χρόνια μέχρι τη συνταξιοδότησή του. Πέθανε στη γενέτειρά του Ντέρμπαν σε ηλικία 76 ετών, μετά από μακρά επίθεση καρκίνου, αφήνοντας πίσω του τη σύζυγό του και τα τέσσερα τέκνα τους.
Παραπομπές
Κατηγορία:Νοτιοαφρικανοί συγγραφείς Κατηγορία:Ζουλού Κατηγορία:Ακτιβιστές κατά του ρατσισμού
Porinetia Ora
Το Porinetia Ora («Ζήτω η Πολυνησία!») είναι πολιτικό κόμμα της Γαλλικής Πολυνησίας, αυτονομιστικής τάσης, το οποίο ιδρύθηκε την 1η Δεκεμβρίου 2004, είτις λίγο καιρό πριν από τις τοπικές εκλογές που έλαβαν χώρα τον Φεβρουάριο του 2005.
Ο ιδρυτής του είναι ο Ρεϊνάλντ Τεϊμαρί ο οποίος παραιτήθηκε του αξιώματός του έπειτα από την ανάληψη της προεδρίας της Ποδοσφαιρικής Συνομοσπονδίας Ωκεανίας το 2004. Είναι παλαιό μέλος του Tahoeraa huiraatira (από το 1995).
Τωρινός του πρόεδρος είναι ο Τεϊβά Μανουταχί. « Σήμερα, η πολιτική τάξη προσβάλλεται στην Συνέλευση της Πολυνησίας (…) Οι ψηφοφόροι αισθάνονται προδομένοι (…) Επιθυμώ να παλέψω ενάντια στον διπολισμό (…) Το να επιλέγει κανείς μεταξύ του UPLD και του Tahoera'a δεν αποτελεί επιλογή », έχει δηλώσει μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του Porinetia Ora στο Tahiti Presse.
Το κόμμα παρουσίασε δύο υποψήφιους για τις βουλευτικές εκλογές του 2007 :
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Πολιτικά κόμματα της Γαλλικής Πολυνησίας
Αντόνιο Μιλόσοσκι
Ο Αντόνιο Μιλόσοσκι (Σλαβομακεδονικά: Антонио Милошоски) είναι Βορειομακεδόνας πολιτικός γεννημένος 29 Ιανουαρίου 1976 στο Τέτοβο. Από τις 26 Αυγούστου 2006 μέχρι τις 28 Ιουλίου 2011 ήταν υπουργός εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας.
Το 1999 ο Μιλόσοσκι αποφοίτησε την Νομική Σχολή "Κύριλλος και Μεθόδιος" των Σκοπίων και το 2002 τελείωσε τις μεταπτυχιακές σπουδές "Master of European Integration" (μάστερ Ευρωπαϊκής Ενοποίησης) στο Friedrich Wilhelm πανεπιστήμιο της Βόννης, Γερμανία. Το 2002 έγινε δεκτός ως υποψήφιος διδάκτορας στις πολιτικές επιστήμες στο πανεπιστήμιο Gerhard Merkator του Ντούισμπουργκ στη Γερμανία.
Παραπομπές
Κατηγορία:Βορειομακεδόνες πολιτικοί
Hellas Online
Η Hellas Online (HOL) ήταν ένας από τους κορυφαίους παρόχους υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας στην Ελλάδα, μέλος του ομίλου Intracom από το 2006 και ήταν από τους πρώτους εναλλακτικούς παρόχους στην Ελλάδα που προσέφερε Σταθερή Τηλεφωνία και υπηρεσίες Διαδικτύου. Τον Αύγουστο του 2014 η HOL είχε 531.563 συνδρομητές.
Η Hellas Online ιδρύθηκε το 1993 και πρόσφερε υπηρεσίες dial-up στο λεκανοπέδιο Αττικής. Η τηλεφωνική υπηρεσία επεκτάθηκε στην υπόλοιπη Ελλάδα χρησιμοποιώντας τηλεφωνικούς αριθμούς. Το 2006 αποκτήθηκε από την Intracom και επέκτεινε τις υπηρεσίες της ώστε να περιλαμβάνει ευρυζωνικές υπηρεσίες ADSL και SHDSL. Το 2007 απέκτησε το 100% της Attica Telecom, που ήταν ο μεγαλύτερος πάροχος υπηρεσιών οπτικών ινών στην Αθήνα και τον Ιούνιο του ίδιου έτους δημιούργησε μια στρατηγική συνεργασία με την Vodafone Ελλάδας.
Τον Ιούνιο του 2008, η Hellas Online συγχωνεύθηκε με την Unibrain, μια εταιρεία εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Το 2014 η Vodafone πήρε πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της HOL το οποίο έφτασε στο 100% και μετά από δύο χρόνια, απορροφήθηκε πλήρως από την ίδια την Vodafone.
Δίκτυο
Η Hellas Online διέθετε και λειτουργούσε δίκτυο οπτικών ινών περίπου 3.500 χιλιομέτρων (Νοέμβριος 2008). Το βασικό του δίκτυο ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο στην Ελλάδα μετά από τον ΟΤΕ που ήταν ο φορέας εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων.
Μέσω των σημείων παρουσίας που βρισκόταν σε φυσική συνεγκατάσταση σε αδεσμοποίητους τοπικούς βρόχους η HOL προσέφερε εκτεταμένη πληθυσμιακή κάλυψη στις μητροπολιτικές περιοχές των δύο μεγαλύτερων πόλεων της Ελλάδας, της Αθήνας (πάνω από 80%) και της Θεσσαλονίκης (πάνω από 70%), και σημαντική πληθυσμιακή κάλυψη στην υπόλοιπη Ελλάδα.
Το εκτεταμένο ιδιόκτητο δίκτυο οπτικών ινών της Hellas Online συνέδεε τις τρεις μεγάλες ελληνικές πόλεις της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας και κάλυπτε σημαντικά τμήματα των πιο πυκνοκατοικημένων περιοχών της Ελλάδας.
Το δίκτυο της Hellas Online παρείχε σύνδεση υψηλής χωρητικότητας μεταξύ των κέντρων δεδομένων και των ιστοτόπων του, επιτρέποντας έτσι στην Hellas Online να αναβαθμίσει το εύρος ζώνης με αποδοτικό κόστος στους αδεσμοποίητους τοπικούς βρόχους χωρίς να χρειαστεί να μισθώσει δυναμικό από τον ΟΤΕ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, τη δική της ελεύθερη χωρητικότητα σε άλλους ελληνικούς ή διεθνείς τηλεπικοινωνιακούς φορείς.
Υπηρεσίες
Η Hellas Online προσέφερε στους εγχώριους και εταιρικούς πελάτες, ένα πλήρες φάσμα ευρυζωνικών προϊόντων, που περιελάμβανε υπηρεσίες Διαδικτύου, υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας και ένα συνδυασμό των δύο. Το 2009, η HOL εγκαινίασε μια υπηρεσία IPTV με πρόσβαση σε δωρεάν κανάλια, ειδήσεις, πληροφορίες, μουσική, παιδικά και αθλητικά γεγονότα από όλο τον κόσμο και περιεχόμενο σε υψηλή ευκρίνεια (HD).
Παραπομπές
Κατηγορία:Τηλεπικοινωνιακές επιχειρήσεις της Ελλάδας Κατηγορία:Ελληνικά εμπορικά σήματα
Αγία Τριάδα (Ηράκλειο Κρήτης)
Η έπαυλη
Στην νεοανακτορική περίοδο, ένα ευρύχωρο και υπέροχα διακοσμημένο L σχήματος σύμπλεγμα, που προσδιορίζεται συχνά ως "θερινό ανάκτορο" βασιλέων της Φαιστού, οικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια του προηγούμενου κέντρου. Πιθανώς δεν είναι μία κατασκευή αλλά μάλλον δύο μεγάλες επαύλεις συγκρινόμενες με εκείνες της Τυλισσού, περιοχή που υπήρξε κατά τον ίδιο τρόπο «προάστειο» της Κνωσού. Στη Γεωμετρική περίοδο (8ος αι. π.X.) φαίνεται πως ήταν χώρος λατρείας, ενώ κατά την Ελληνιστική εποχή (4ος-1ος αιώνας π.X.) οικοδομήθηκε μικρό ιερό, αφιερωμένο στο Δία Βελχανό.
Στη νότια γωνία της δυτικής πτέρυγας της έπαυλης υπάρχει μια σειρά δωματίων που εξυπηρετούνται από έναν ενιαίο μακρύ διάδρομο. Προσδιορίζονται συχνά ως ενδιαιτήσεις βοηθητικού προσωπικού, αλλά είναι πιθανότερο να είναι αποθηκευτικοί χώροι ή εργαστήρια.
Διάφορα δωμάτια στα οποία βρέθηκε μεγάλος αριθμός πίθων καθορίζουν μια άλλη περιοχή αποθήκευσης που αποκαλείται «βόρεια έπαυλη», ενώ δώματα με παρόμοια λειτουργία στο νοτιοδυτικό σημείο του συμπλέγματος συνδέονται με μια δεύτερη «δυτική έπαυλη».
Μια σειρά σημαντικών ενδιατήσεων που χωρίζονται με θύρες βρίσκουν άνοιγμα στο ανατολικό φως μέσω στοών ή παραθύρων. Στην νοτιοανατολική γωνία, ένα μεγάλο κλιμακοστάσιο οδηγούσε σε μείζονες πιθανώς ενδιαιτήσεις του δεύτερου ορόφου.
Αγορά - οικισμός - νεκροταφείο
Η αποκάλυψη της έπαυλης της Αγίας Τριάδας, αλλά και της Αγοράς, του Οικισμού και του νεκροταφείου είναι το αποτέλεσμα ευρύτερων ανασκαφικών εργασιών στην περιοχή της κοιλάδας της Μεσσαράς που ξεκίνησαν το 1902. Η περίοδος 1902-1914 απέδωσε την ΥΜ έπαυλη, τον οικισμό και το νεκροταφείο της Αγίας Τριάδας, κυρίως με εργασίες Ιταλών αρχαιολόγων όπως ο Federico Halbherr, ο R. Paribeni και ο E. Stefani. Σχετικά πρόσφατα οι ανασκαφές επαναλήφθηκαν βόρεια του μυκηναϊκού οικισμού από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή υπό την διεύθυνση του Vicenzo La Rosa.
Η Αγορά και ο Οικισμός βρίσκονται βορειοανατολικά της Έπαυλης και ανήκουν στην μυκηναϊκή περίοδο. Πίσω από το συγκρότημα που έχει χαρακτηριστεί ως "στοά" της Αγοράς ανοίγονται 8 μεγάλα δωμάτια. Δυτικά της στοάς εκτείνονται λείψανα μυκηναϊκού οικισμού. Το "μέγαρο μυκηναϊκού τύπου" είναι σύγχρονο με τη "στοά" και έχει κτιστεί επάνω στις αποθήκες της Βασιλικής Έπαυλης. Το νεκροταφείο της Αγίας Τριάδας περιλαμβάνει δύο πρωτομινωικούς θολωτούς τάφους (30ος-23ος αιώνας π.X.) με συγκροτήματα ταφικών δωματίων και θαλαμοειδείς τάφους της υστερομινωικής περιόδου (14ος αιώνας π.X.) με ταφές σε πήλινες λάρνακες και μία λίθινη, η περίφημη τοιχογραφημένη σαρκοφάγος της Αγίας Τριάδας, από τα σημαντικότερα ευρήματα αυτής της αρχαιολογικής θέσης, που ανακαλύφτηκε στο θαλαμοειδή τάφο 4 και αποτελεί το μοναδικό δείγμα πέτρινης σαρκοφάγου με ζωγραφική διακόσμηση. Στις δύο μακρύτερες πλευρές της εικονίζεται νεκρική λατρεία και στις δυο μικρότερες άρματα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στην Κρήτη Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Κρήτης Κατηγορία:Μινωικοί αρχαιολογικοί τόποι
Απαρτχάιντ
300px|thumb|Χάρτης της [[Νότιος Αφρική|Νοτίου Αφρικής κατά τα έτη 1981-1994, που απεικονίζει τις ανεξάρτητες και τις αυτόνομες περιοχές των Μπαντουστάν, έτσι όπως είχαν διαμορφωθεί λόγω του απαρτχάιντ]]
Το απαρτχάιντ (apartheid, ορθή προφορά βάσει ΔΦΑ: [ɐˈpartɦɛit] άπαρτχεϊτ ) είναι όρος που προέρχεται από τη γλώσσα Αφρικάανς και τα ολλανδικά και σημαίνει διαχωρισμός (apart = χωριστός). Το απαρτχάιντ ήταν μια πολιτική των Λευκών που καθόριζε και επέβαλλε τη διάκριση των ανθρώπινων ομάδων μέσα σε ένα κράτος βάσει φυλετικών κριτηρίων σε καθορισμένες γεωγραφικές περιοχές. Ο σκοπός του απαρτχάιντ ήταν να σταματήσουν οι επαφές μεταξύ λευκών και μαύρων.
Ως επίσημη κρατική πολιτική εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στη Νότιο Αφρική από το Εθνικό Κόμμα το 1948 και καταργήθηκε στις 30 Ιουνίου 1991. Ο όρος απαρτχάιντ χρησιμοποιείται πλέον για να υποδηλώσει κάθε πολιτική φυλετικού διαχωρισμού σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου.
Ο φυλετικός διαχωρισμός στη Νότιο Αφρική ξεκίνησε κατά την αποικιοκρατία. Ως επίσημη πρακτική θεσμοθετήθηκε μετά τις γενικές εκλογές του 1948, οπότε και ο πληθυσμός της χώρας χωρίστηκε σε φυλετικές κατηγορίες και οριοθετήθηκαν συγκεκριμένες περιοχές διαβίωσης για την κάθε φυλή, κάτι που οδήγησε σε βίαιες μετοικήσεις. Το 1970 καταργήθηκε η πολιτική εκπροσώπηση όσων δεν ήταν λευκοί και έγινε περιορισμός τους σε απομονωμένες «νησίδες γης», τα λεγόμενα εθνικά κρατίδια μπαντουστάν. Διακρίσεις υπήρχαν στον τομέα της εκπαίδευσης, της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, της διασκέδασης και άλλων δημοσίων παροχών και υπηρεσιών.
Εντός της επικράτειας που εφαρμοζόταν η πολιτική του απαρτχάιντ αναπτύχθηκε εσωτερική αντίσταση σε αυτήν και βία, ενώ και στο εξωτερικό υιοθετήθηκε μακροχρόνιο εμπάργκο κατά της Νοτίου Αφρικής. Κατά τη δεκαετία του '80, είχε ήδη διαμορφωθεί ισχυρό αντιπολιτευτικό ρεύμα, το οποίο δεν έχασε τη δυναμική του παρά την προσπάθεια μεταρρυθμίσεων στην πολιτική απαρτχάιντ. Το 1990, ο Πρόεδρος Φρεντερίκ ντε Κλερκ ξεκίνησε διαπραγματεύσεις για τη λήξη του απαρτχάιντ, με αποτέλεσμα τη διεξαγωγή δημοκρατικών εκλογών το 1994 με τη συμμετοχή όλων των εθνοτήτων, από τις οποίες εξελέγη το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο με ηγέτη τον Νέλσον Μαντέλα. Ίχνη του απαρτχάιντ εντοπίζονται ακόμα, στη δεκαετία του 2010, στην κοινωνία και την πολιτική σκηνή της Νοτίου Αφρικής.
Πατρότητα του όρου
Η πατρότητα του όρου «απαρτχάιντ» αποδίδεται στον καθηγητή P. van Biljoen, ο οποίος το 1935 πρότεινε τον καθορισμό της νέας πολιτικής, η οποία θα βασιζόταν στον γεωγραφικό διαχωρισμό διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων ως επέκταση των φυλετικών διακρίσεων που υφίσταντο μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Γενικά στοιχεία και διαχωρισμός
Σύμφωνα με το απαρτχάιντ, η γεωγραφική θέση, η εθνικότητα και το κοινωνικό στάτους ενός ατόμου εξαρτιόταν από τη φυλή του. Επεκτεινόταν επίσης στην πολιτική, κοινωνική, οικονομική και γεωγραφική διαίρεση του νοτιοαφρικανικού εδάφους.
Διαχωριζόταν σε δυο κατηγορίες : και
Ο πληθυσμός χωριζόταν σε τέσσερις εθνικές κατηγορίες ιεραρχικά κατατμημένες : 300px|thumb|Μια οικογένεια "Μιγάδων", τρεις γενεές.
Λευκοί
Πρόκειται κυρίως για τους απόγονους των Ευρωπαίων μεταναστών που έφτασαν στην περιοχή από το 1652, ανάμεσα στους οποίους διακρίνονται οι Μπόερς, από τους οποίους προήλθε και η γλώσσα αφρικάανς, και ο αγγλόφωνος πληθυσμός, κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο. Αντιπροσώπευαν περίπου το 21% του πληθυσμού της Νοτίου Αφρικής, όταν ξεκίνησε το απαρτχάιντ.