cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཀོ་ལོམ་བི་ཡ
ཀོ་ལོམ་བི་ཡ ཞུན་དག་འབད་དོ།
ཁམས་གསུམ་གཡུལ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན།
༆ ཁམས་གསུམ་གཡུལ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན།
མཆོད་རྟེན་འདི་ བླམ་བསོད་ནམས་བཟང་པོ་གིས་བཀའ་སློབ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ར་ འཛམ་གླིང་སྤྱིར་དང་ལྷག་པར་དུ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་ཞི་ཐབས་དང་ ཞི་བདེ་དར་ཁྱབ་ཀྱི་དོན་ལུ་ཨིན་པས། མཆོད་རྟེན་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་བཟུམ་ཡོདཔ་དང་ ཐོ་ཚད་བཞི་ཡོདཔ་ཨིན། མཆོད་རྟེད་འདི་ནང་ སྐུ་རྟེན་དང་ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་ར་ རྡོ་རྗེ་ཕུར་པ་ཨིན། རྡོ་རྗེ་ཕུར་པ་འདི་ བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྲུང་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ལས་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། མཆོད་རྟེན་འདི་བཞེངས་པའི་སྐབས་ལུ་ བར་མཚམས་བླམ་ཀུན་བཟང་དབང་འདུས་ཀྱི་ འགོ་ཁྲིད་པའི་ཕྱག་འགན་བསྣམས་གནང་ནུག།
མོ་མོ་
མོ་མོ་ཚོང་སྒྱུར།
གཞལ་ལམ་སྒང་རྫོང་ཁག
གཞལམ་སྒང་ནི་འབྲུག་གི་རྫོང་ཁག་ཅིག་ཡིན་འབྲུག་ཡུ
ཨར་ཇེན་ཊི་ན
རྒྱལ་ཁབ  ཨར་ཇེན་ཊི་ན།
རག་བི
Rugby is an english sport. It is named after the Rugby School in the ཡུ་ནའི་ཊེཊ་ཀིང་ཌམ.
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་ རང་དབང་རང་བཙན་ཅིག་ཡིན་ནམ་དང་ ལྷ་ཁང་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༧ ལ་ རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ བེ་ཇིང་ལུ་བཞེངས་ནུག། ད་རེས་ནངས་པར་ རྒྱལ་ཁབ་ ༤༥ དང་གླིང་ཆེན་ ༦ གི་ནང་ལུ་ འཐུས་མི་ས་ཡ་ ༡.༥ ཡོདཔ་ཨིན། ལྷ་ཁང་འདི་ དུས་རབས་ ༢༠ པའི་སྔ་གོང་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤུའི་པེན་ཊི་ཀོསི་ཊཱལ་ཡན་ལག་གི་གྱལ་ཁར་ཚུདཔ་ཨིན། དེ་ཚུ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལུ་ རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ དམངས་སྙོམས་རིམ་ལུགས་ཀྱིས་མ་དབང་བའི་སྐབས་ལས་ བྱུང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་རང་ཡུལ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་གསུམ་གྱི་གྲས་ལས་གཅིག་ཨིན། ཁོང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་འདི་ ཡེ་ཤུ་གཉིས་པ་མ་འབྱུང་བའི་སྔོན་མ་ལས་ མི་དམངས་ཡོངས་ལ་ ཡེ་ཤུའི་གསུང་རབ་བཤད་ནི་འདི་ཨིན་པས། ཡེ་ཤུའི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་བོ་ ༡༠ ཡོད་མི་དེ་ཡང་:
སྤྱི་འཐུས་དྲག་འདེམས་ཐོག
སྤྱི་པའི་འཐུས་མི་དྲག་པ་རེ་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་དགོས་པ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཏོ་ཀན་ཏིནསི་
ཏོ་ཀན་ཏིནསི་བཱརཱ་ཛིལ་གྱི་བྱང་ས་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དོ།་ རྒྱལ་ས་པལ་མསི་།
ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཁག
ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཁག ལུ། འབྲུག་ཡུལ་
སྤྱི་རྒྱན་གསུམ་
གསལ་བྱེད་   མཛེས་བྱེད་   རང་བཞིན་གྱི་རྒྱན།
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་
༤. འདྲིས་མཐུན།
བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང
བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་འདི་ ཝང་ཆུ་གི་ མཐའམ་བདའ་སྟེ་ཆགས་ཡོད་པའི་ སྒྲིང་ཁྱིམ་ཚུ་གི་ནང་ལས་ མཛེས་ཤོས་གཅིག་ཨིན།
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་
༡༠. མཐའ་མའི་བཀའ་ཆད།
འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན
འབྲུག་ལུ་རེ་ཌེའོ་གི་ཞབས་ཏོག་འདི་ ཧེ་མ་རང་གནམ་ལོ་ ༡༩༧༣ གྱི་ལོ་ལུ་ ཁས་བླང་ཅན་གྱི་ན་གཞོན་སྡེ་ཚན་གཅིག་གིས་ འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་ན་གཞོན་ཚོགས་སྡེ་ ༼National Youth Association of Bhutan༽ ཟེར་ བཟོ་སྟི་འགོ་བཙུགས་ནུག
ཞབས་ཏོག་དེ་ཡང་བདུན་ཕྲག་རེ་ནང་གཟའ་ཟླཝ་ལུ་ དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༣༠ གི་རིང་ལུ་འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་ན་གཞོན་ཚོགས་སྡེ་གི་ ཡིག་ཚང་འདི་ རེ་ཌེའོ་རྒྱང་སྒྲགས་འབད་ནི་གི་འཕྲུལ་ཁང་ལུ་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ རྒྱང་སྒྲགས་འབད་སྡོད་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ཐིམ་ཕུག།
དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནང་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ བཞེངས་ཡོད་པའི་སེམས་རྟོགས་ཁ་རྫོང་འདི་ ཐིམ་ཕུག་ཁྲོམ་ལས་ ལྷོ་ཁ་ཐུག་ལུ་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༥ འི་ས་ཁར་ ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ རྫོང་འདི་ནང་ བཤད་གྲྭ་ཅིག་ གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་ཡོད།
རིགས་གསུམ་དགོན་པ
རིགས་གསུམ་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་དུས་རབས་༡༨ པའི་ནང་ རྗེ་མཁན་ཁྲི་རབས་༩ པ་ཤཱཀྱ་རིན་ཆེན་གྱི་ཞལ་སློབ་ བླམ་ཚེ་རིང་རྒྱ་མཚོ་གིས་ གདན་ས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མི་ བཀྲིས་གཡང་རྩེ་རིགས་གསུམ་དགོན་པ།
འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་མིང་རྫོང་དབྱིན་རྒྱ་གསུམ་ཤན་བསྦྱར
= ཧ (H) =
= ཏ (T) =
= ཝེ (W) =
ཡུ་ནའིཊེཊ་སི་ཊེས
ཡུ་ནའིཊེཊ་སི་ཊེསི ༼ United States of America ༽
ཀེ་ན་ཌ་
---
སྨོན་ལམ་ཚོགས་གཉིས་འཕེལ་བྱེད།
༈ སྨོན་ལམ་ཚོགས་གཉིས་འཕེལ་བྱེད་བཞུགས་སོ།།
མཁའ་དབྱིངས་རིག་པ
་པི་ཁ་བྱང་འདི་ ཤོག་ལེབ་ཀྱི་ཞུའབྲེལ་མཐུད་འབད་ཡོདཔ། ཤོག་ལེབ་གསརཔ་བཟོ་ནི་ལུ་ འོག་གི་སྒྲོམ་ནང་ ཡིག་དཔར་རྐྱབས་ (བརྡ་དོན་ཁ་གསལ་གྱི་དོན་ལུ་ help page ལུ་བལྟ་)། གལ་སྲིད་འཛོལ་ཏེ་ཡར
རྒྱ་ནག
རྒྱ་ནག
ཧྥ་རན་ས་ཀྱི་དར་ཆ།
འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ།།
ཡོ་ཀོ་ཧ་མ
ཡོ་ཀོ་ཧ་མ, ཇཱ་པཱན།།
རྟ་མགོ།
རྟ་མགོ་དེ་ ཐིམ་ཕུ་གི་ས་གནས་ཐག་རིང་ས་ཅིག་ཁར་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་ཁ་ལས་ ཀི་ལོ་མི་ ཊར་ ༡༤ དེ་ཅིག་གི་ས་ཁར་ཡོདཔ་ཨིན། སྣུམ་འཁོར་གྱི་ལམ་ཁ་ལས་ དུས་ཡུན་ སྐར་མ་ ༤༠ དེ་ཅིག་རྐང་ཐང་འགྱོ་དགོཔ་ཨིན།
རྟ་མགོ་ཟེར་མི་ མིང་དེ་ གནས་བདག་ རྟའི་མགུ་ཏོག་བཟུམ་ཡོད་མི་ རྟ་མགྲིན་ལས་ རྟ་དྲངས་ཏེ་ སླབ་སླབ་ཨིནམ་དང་ ས་གནས་དེ་ འགོ་དང་པ་ དུས་རབ་ བརྒྱད་པའི་ནང་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ ངོས་འཛིན་གནང་གནངམ་ཨིན་མས། ༡༢༢༢ ལུ་ ཕ་ཇོ་འབྲུག་སྒོམ་ཞིག་པོ་ མདོ་སྡེ་ནང་ལུ་ ཆོས་གནང་བཞུགས་པའི་སྐབས་ རྟ་མགོ་ ་ཁ་ཐུག་ལས་ རྟ་གི་སྐད་གཅིག་གོ་སྟེ་ ས་གནས་དེ་ཁར་ལྷོདཔ་ད་ ས་གནས་དེའི་གནས་བདག་ རྟ་མགྲིན་གྱིས་ ཕ་ཇོ་ལུ་ ས་གནས་དེ་ཁར་ སྒྲུབ་ཁང་གཅིག་བཞེངས་ཞིནམ་ལས་ མཁའ་འགྲོ་ བསོད་ནམས་དཔལ་སྒྲོན་གསང་ཡུམ་སྦེ་བཞེས་ཏེ་ འབྲུག་ལུ་ འབྲུག་པ་བཀའ་རྒྱུད་པའི་ཆོས་ལུགས་ དར་ཁྱབ་མཛད་ནིའི་ ལུང་བསྟན་གནང་ནུག།
རྣམ་སྲས་ལྷ་ཁང་ནང་ལུ་ རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་ཡོདཔ་ཨིན།
རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས
རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཤེས་རིག་ལམ་ལུགས་དང་མི་མང་ཞབས་ཏོག་གིས་མ་ཚད་པར་ སྐད་ཡིག་གནས་ཚད་ཡར་འཕེལ་དང་ རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ རྫོང་ཁ་དར་ཁྱབ་གཏང་ནིའི་འཆར་གཞི་ཚུ་བརྩམས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།གནས་ཚད་ཡར་འཕེལ་གྱི་ནང་ བརྡ་སྦྱོར་དང་ཚིག་མཛོད། དེ་ལས་ ཡིག་སྡེབ་འབྲི་ཐངས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཚུ་རྩོམ་སྒྲིག་འབད་དེ་ རྫོང་ཁའི་སྐད་ཡིག་འདི་གནས་ཚད་དང་ལྡནམ་བཟོ་ནི་ལུ་གཙོ་བོ་བཟུང་དོ་ཡོདཔ་དང་། སྐད་ཡིག་རྒྱ་སྐྱེད་ནང་ དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ དེང་སང་གི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་རྫོང་ཁའི་ཐ་སྙད་བཟོ་ནི་དང་ མིང་ཚིག་གསར་རྩོམ་གྱི་ལཱ་ཚུ་འབདཝ་ཨིན།
ཀྲུང་ཀོ
ཀྲུང་ཀོ་ / རྒྱ་ནག་ – ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ People's Republic Of China 中华人民共和国
གློག་རིག།
གློག་རིག་འདི་ འཕྲུལ་ཆས་ཅིག་ཨིན། ནི་ལུ་ལྷམ་པ་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་ཨིན།
བྱོན་པ་ལེགས་སོ།།
ཧེ་མ་གཡུས་ཚན་གཅིག་ནང་ ཨ་པ་གཅིག་དང་ཨའི་གཅིག་ལུ་བུ་གཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས་
ཨེ་ཤར་ཡ
རྒྱལ་ཁབབི་ ཐོ། ཐོ་ཡིག
འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་མིང་རྫོང་དབྱིན་རྒྱ་གསུམ་ཤན་བསྦྱར
དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པ།
༈ སྟོང་པའི་ངང་ལས་པད་དཀར་ཟླ་བའི་སྟེང་། །རང་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཅན་ཟླ་བའི་མདོག །ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་བཻཌུར་རྒྱུད་མངས་སྒྲེང་། །དར་དང་རིན་ཆེན་རྒྱན་རྫོགས་ཙོག་པུར་བཞུགས། །ཐུགས་ཀར་ཟླ་སྟེང་ས་བོན་ཧཱིདཀར་པོ། །དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་སྲིད་ཞིའི་དྭངས་བཅུད་དང་། །གཟུགས་སྤོབས་བློ་གྲོས་མ་ལུས་རབ་བསྡུས་ནས། །རང་གི་སྙིང་གའི་ས་བོན་ལ་ཐིམ་པས། །འཇིགས་མེད་ངག་གི་དབང་ཕྱུགའགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཅེས་དམིགས་ལ། ཧྲཱིཾ༔ ཞེས་ཡི་གེ་གཅིག་མ་འདི་གང་མང་བགྲང་། མི་ཕམ་གྱི་གསུང་ངོ་།། ༈ མཆོག་དགའི་རང་བཞིན་ལྷ་མོ་ནི། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ན་བཞུགས། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀུན་གྱི་ཡུམ། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐུགས་རྗེའི་གངས་རི་ཞུ་བ་ལས། །གསར་དུ་འཁྲུངས་པའི་ལྷ་མོ་ནི། །སྙན་ངག་ཆུ་ཀླུང་དལ་གྱིས་འབབ། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴ །བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་ལྟར་མཛེས་ཤིང་། །བཅུ་དྲུག་ལོ་ལོན་འཛུམ་པའི་ཞལ། །སིལ་ཁྲོལ་རྒྱན་གྱི་ཕྲེང་བས་ཀླུབས། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴ །པད་ཟླའི་སྟེང་ན་པདྨ་བཞིན། །རབ་དཀར་གངས་རི་ལྷུན་པོ་བཞིན། །སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དཀར་ཕུང་པོ་བཞིན། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴། །ཟླ་བའི་འོད་ཅན་དཀར་བའི་ཞལ། །ཟླ་བ་རྒྱས་པའི་གདན་སྟེང་ན། །ཟླ་བའི་རྒྱབ་ཡོལ་མཛད་པ་མོ། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴ གླང་པོ་ཟླ་བ་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི། །སྟོབས་དང་འོད་ཟེར་མདངས་འཕྲོག་ཅིང་། །ཀུན་ཏུ་ཉི་མ་ལྟ་བུར་མཛེས། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴ །གངས་རི་འདི་ནི་པདྨོ་ཡི། །སྤྱན་དང་ལྡན་ན་ཁྱོད་ཞལ་མཚུངས། །ཁྱོད་སྐུ་གངས་རིའི་རྩེ་མོ་བཞིན། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴ །ཡང་ཡང་ཁྱོད་སྐུ་དྲན་བྱེད་ཅིང་། །ཨ་ཨཱའི་དབྱངས་ཡིག་ལ་དམིགས་ནས། །ཧྲཱིཾ་ཧྲཱིཾ་བཟླས་པས་མུན་སེལ་བའི། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴ །ཨེ་མ་དཔའ་མོ་རྣལ་འབྱོར་མཛེས། །དེ་རིང་མཁའ་ལ་འཇའ་ཚོན་བཞིན། །སྣང་དང་མི་སྣང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴། ཁྱོད་སྐུ་འོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་། །དཀར་སེར་དམར་དང་ལྗང་ཁུ་སྟེ། །འདྲེས་དང་མ་འདྲེས་འོད་ཟེར་འཁྲུགས། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴། །ལ་ལར་སྤྲིན་གྱི་བླ་རེའི་ནང་། །ལུས་ཕྱེད་དཀར་ལ་དམར་སེར་མཐིང་། །རྩེ་དང་མཆོག་དང་ཞི་སྐུར་སྣང་། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴། །ལ་ལར་ཉི་འོད་པད་ཟླའི་ནང་། །འོད་ལྔའི་ཕུང་པོ་འོད་འབར་ཞིང་། །རྔ་ཡབ་པི་ཝང་གླིང་བུ་སྒྲོག །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴། །ལ་ལར་འོད་དང་སྐར་མའི་ནང། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་རྣམ་སྤྲུལ་ཏེ། །སྣང་དང་མི་སྣང་ཆོ་འཕྲུལ་འགྱེད། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴། །ལ་ལར་འོད་ཀྱི་གུར་ཁྱིམ་ནང་། །འཛུམ་མཛེས་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་སྟོན། །སྤྲུལ་དང་ཡོངས་སུ་སྤྲུལ་པ་ཡི། །དབྱངས་ཅན་མ་ལ༴། །ཨེ་མ་ལྷ་མོ་སྐལ་བཟང་མ། །ཡུན་རིང་སྨོན་པས་དེ་རིང་གྲུབ། །སླར་ཡང་མཐོང་ཐོས་དྲི་བར་འདོད། །དེ་ཚེ་ཁྱོད་སྐུ་སྣང་བར་མཛོད། །གང་ཞིག་ཁྱོད་དང་ཁྱོད་ཀྱི་སྲས། །ཀུན་ལ་དད་པ་དེ་དག་ལ། །ཁྱོད་ཐུགས་མཁྱེན་རབ་ཟླ་བ་ནི། །མཆོག་ཏུ་དཀར་བས་དགོངས་སུ་གསོལ། །དེང་ནས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །དཔལ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་བཟུང་སྟེ། །བློ་གྲོས་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཉིད་གྱུར་ཅིག། །སྐྱེ་བ་པདྨའི་ནགས་ཚལ་དུ། །རིགས་གཟུགས་ཡོན་ཏན་སྦྲང་རྩི་ཅན། །གྲགས་པའི་འདབ་བརྒྱ་མངའ་བ་ཡིས། །རྟག་པར་བདག་ནི་སྐྱོང་བར་ཤོག །ཁྱོད་དང་ཁྱོད་ཀྱི་སྲས་ཀུན་གྱིས། །རྟག་ཏུ་བདག་རྗེས་འཛིན་པ་དང་། །གྲགས་དང་དཔལ་ཆེན་མཐའ་ཡས་ཀྱིས། །རྟག་པར་བདག་ནི་སྐྱོང་བར་ཤོག །གཞོན་ནུ་རབ་དགའི་རོལ་དབྱངས་མཆོག །གང་གིས་མཐོང་ཐོས་ཁ་ཏོན་བྱེད། །ཀུན་ཀྱང་དབྱངས་ཅན་ཞལ་མཐོང་ཞིང་། །ཁྱེད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་ཤོག །དེ་ལྟར་བསྟོད་པའི་དགེ་ཚོགས་ཀྱིས། །འགྲོ་ཀུན་བློ་གྲོས་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། །དབྱངས་ཅན་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་ནས། །འགྲོ་བའི་དོན་ཀུན་འབྱུང་བར་ཤོག །ཚུལ་ཁྲིམས་པད་རྫིང་བཟང་པོ་ནས། །བློ་གྲོས་ངུར་པ་སྒྲ་འབྱིན་ཞིང་། །བསླབ་གསུམ་གཤོག་ཡངས་དཀར་བ་ཡིས། །བློ་གསལ་འགྲོ་ཀུན་དགའ་སྐྱེད་ཤོག །འདི་ནི་སྔོན་གོམས་རྒྱ་མཚོའི་ཁྱོན། །དཔལ་མོས་དངོས་གྲུབ་ཆེར་བསྩལ་བའི། །བསམ་ཡས་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ། །སྙན་ངག་འབྱུང་གནས་བདག་གིས་སྦྱར། །ས་སྐྱོང་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་མཐར། །བདེ་ལེགས་བཀྲ་ཤིས་བྱེད་པར་ཤོག། །དགེ་བ་འདི་ཡིས་མྱུར་དུ་བདག །དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་འགྲུབ་གྱུར་ནས། །འགྲོ་བ་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པ། །དེ་ཡི་ས་ལ་འགོད་པར་ཤོག།
འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་དང་ལག་ལེན།
རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཕོ་དང་མོའི་བརྩི་མཐོང་ འདྲ་མཉམ་ཡོདཔ་བཟོ་ནིའི་ཐབསཤེས།
༡༽ སྔོན་མ་ལས་བརྩམས་བཞག་ཡོད་པའི་ ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཚུ་ དམ་དམ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་དགོ་པས།
༢༽ ཁྲིམས་ལུགས་ལས་འགལ་བའི་ལཱ་འབད་མི་ཚུ་ལུ་ ཉེས་ཁྲིམས་དང་ཉེས་བྱ་ཡངས་ཆག་མེད་པར་བཀལ་དགོ་པས།
June 28 2017 http://drukjournal.bt/towards-a-sustainable-development/#:~:text=Women%20in%20Bhutan%20enjoy%20more,rights%20for%20women%20in%20politics ,
པོ་ཏ་ལ།
པོ་ཏ་ལ།
ཕརཱནསི་
ཕརཱནསི་འདི་ ཡུ་རོཔ་གླིང་ཆེན་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྦོམ་ཅིག་ཨིན། དེ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ པེ་རིསི་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་དེ་གི་མངའ་འོག་ལུ་ མཚོ་གླིང་ཁག་ལྔ་དེ་ཅིག་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན།
རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ།
རྒྱལ་ཡོངས་ཁ་སྐད་དང་གཞུང་འབྲེལ་ཁ་སྐད།
ཨིསི་ཊོ་ནི་ཡ་
ཨིསི་ཊོ་ནི་ཡ།
འབྲུག་གི་རྒྱལ་དར་
རྒྱལ་དར།
ཧེ་མ་འབད་བ་ཅིན་ རྒྱལ་དར་འདི་གྲུ་བཞི་སྦེ་བཟོ་བཟོཝ་མས་ དེ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་མི་ཆ་ཁྱབ་ག་ར་ རིངམོ་སྦེ་ཡོདཔ་ད་ལུ་ འདི་གུ་དཔེ་བླངས་ཏེ་རིངམོ་སྦེ་བཟོ་གནང་ནུག ། དེ་ལས་ཚོན་མདོག་དམརཔོ་འདི་ཡང་ ལི་ཝང་ལུ་བཟོ་གནང་ཞིན་ན་ སེརཔོ་འདི་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་དང་ ལི་ཝང་འདི་བློན་པོ་ལུ་མཚོན། ཆོས་ཕྱོགས་ལས་ སེརཔོ་འདི་རྗེ་མཁན་པོ་དང་ ལི་ཝང་འདི་བླ་སློབ་ལུ་མཚོན། དེ་ལས་འབྲུག་དཀརཔོ་འདི་ མི་སེར་བུ་དང་བུ་མོ་ཚུ་ལུ་མཚོནམ་ཨིནམ་སྦེ།
བོད་སྐད།
བོད་སྐད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས།
བོད་སྐད་ནི་ཡུལ་ཁག་ལྔའི་ནང་གི་ཡུལ་མིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད། བོད། འབྲུག བལ་པོ། རྒྱ་གར། པ་ཀི་སི་ཐན་བཅས་ཡིན། བོད་སྐད་ནང་ཁུལ་ལ་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་ཆེ་ཁག་ཁ་ཤས་ཤིག་གཤམ་དུ་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ངའི་བློ་ངོར་ཡོད་ཚད་རགས་བསྡུས་ཀྱིས་བཀོད་པ་ཙམ་ལས་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཐུབ་མེད། སྣོན་འཕྲི་དང་། མིང་འདོགས་སྟངས། དབྱེ་བ་དགར་སྟངས་སོགས་ལ་བསམ་འཆར་འདོན་རོགས།
བོད།
• དབུས་སྐད། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཁོང་གཏོགས་ཀྱི་རྫོང་ཁ་ཤས། • གཙང་སྐད། གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ། • ཀོང་པོའི་སྐད། ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ། • སྟོད་སྐད། མངའ་རིས་ཁུལ། • ལྷོ་ཁའི་སྐད། ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ། • ཧོར་སྐད། ནག་ཆུ་ཁུལ། • ཁམས་སྐད། ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ། དཀར་མཛེས་ཁུལ། ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ། བདེ་ཆེན་ཁུལ། ཁམས་སྐད་བཤད་མཁན་ནི་ད་དུང་ཀན་ལྷོ་ས་ཁུལ་ཅོ་ནེ་དང་མངའ་རིས་ཁུལ་དགེ་རྩེ་རྫོང་སོགས་སུ་ཡང་ཡོད། • ཨ་མདོའི་སྐད། མཚོ་ཤར་ཁུལ། མཚོ་ལྷོ་ཁུལ། མཚོ་ནུབ་ཁུལ། མཚོ་བྱང་ཁུལ། རྨ་ལྷོ་ཁུལ། མགོ་ལོག་ཁུལ། ཀན་ལྷོ་ཁུལ། རྔ་བ་ཁུལ། ད་དུང་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་གསེར་རྟ། ལི་ཐང་། དཔལ་ཡུལ་སོགས་འབྲོག་སྡེ་མང་པོ་ཞིག་ནི་ཨ་མདོའི་སྐད་རྒྱག་མཁན་ཡིན།
སིཔཱེན་
སིཔཱེན་
རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས།
དེ་བསྒང་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་ སྒྲ་སློབ་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བུ་མཆོག་ ཡོངས་གྲགས་ལུ་སྒྲ་སློབ་རྣམ་རྒྱལ་ཟེར་ཡང་ཞུཝ་ཨིན་མས། སྒྲ་སློབ་མཆོག་ལུ་ རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས་གི་རྩ་ཚིག་ གསར་རྩོམ་མཛད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་ལྷོདཔ་དང་འདྲེས་ཏེ་ དང་པོ་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ལས་ བརྟན་བཞུགས་གསར་རྩོམ་མཛད་གནང་ནུག ། དེ་ཡང་།
དཔོན་ཆོས་རྗེ་འབྲུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར།། ཆོས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྒྱས་རྒྱས་ནས།། ནད་མུ་གེ་འཁྲུགས་རྩོད་དབྱིངས་སུ་ཡལ།། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བར་ཤོག །
དམངས་གཙོ་བོའི་རིང་ལུགས།
དེ་མ་ཚད་ དམངས་གཙོའི་སོར་སྒྱུར་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དབང་ནི་དང་གཞུང་རྒོལ་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཡང་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ཡང་ རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ གཞན་རྒྱལ་ཁབ་ ཡང་ན་ཚོགས་པ་ཅིག་གིས་ དམག་དང་དྲག་པོའི་ལཱ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཁོང་གི་དབང་ལུ་བསྡུ་བའི་སྐབས་ དབང་ཚར་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་ མི་སེར་ཚུ་གི་རང་དབང་མེདཔ་ཐལ་ཏེ་ དབང་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ ཡང་ན་ཚོགས་པ་འདི་གི་ལམ་ལུགས་ཚུ་གཞི་བཙུགསཔ་ད་ དམངས་གཙོའི་སོར་སྒྱུར་འདི་འབྱུངམ་ཨིན་མས། དེ་བཟུམ་སྦེ་ རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་མི་སེར་ཚུ་ལུ་ གཞུང་འདི་གིས་རང་དབང་མ་བྱིན་པར་ སྣང་མེད་བསྐྱུར་ཏེ་བཞག་པའི་སྐབས་ རང་དབང་གི་དོན་ལུ་ གཞུང་ལུ་ངོ་རྒོལ་འབདཝ་ད་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ དམངས་གཙོའི་སོར་སྒྱུར་འདི་འབྱུངམ་ཨིན་པས་གོ།།
ཚོང་འབྲེལ་འཇལ་ཚད་རིམ་ལུགས།
Lhaden. Y. (15/05/2020): MoEA launches a system to improve ease of doing
དྲག་ཤོས་བསོད་ནམས་ཀུན་དགའ་གི་སྐོར།
༉	དྲག་ཤོས་བསོད་ནམས་ཀུན་དགའ་མཆོག་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ སྤྱི་ཟླ་ ༦ པའི་སྤྱི་ཚེས་ ༦ ལུ་ བཀྲ་ཤིས་སྒང་རྫོང་ཁག་ ཤོང་ཕུ་རྒེད་འོག་དགའ་གླིང་གཡུས་ཚན་ནང་འཁྲུངས་ནུག། (Kinga) དྲག་ཤོས་མཆོག་གིས་ འབྲུག་གི་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་གི་འོག་ལུ་ཡོད་མི་ ཤེས་རབ་རྩེ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ནང་ལས་ ཨིང་སྐད་ཀྱི་ཆོས་ཚན་ནང་གཙུག་ལག་ཤེས་ཡོན་མཐར་འཁྱོལ་ནུག། དེ་ལས་ གཙུག་ལག་གོང་མ་དང་མཁས་དབང་གྱི་ཤེས་ཡོན་འདི་ ཇ་པཱན་གྱི་ཀིའུ་ཊོ་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་ནང་ལས་མཐར་འཁྱོལ་ཡོདཔ་དང་། ཀེ་ནེ་ཌ་ལུ་ཡོད་མི་ ལེསི་ཊར་བི་པིར་སཱན་ (Lester B. Pearson) མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ནང་ལས་ གཙུག་ལག་འོག་མའི་ཤེས་ཚད་སྦྱངས་གནང་ནུག། དྲག་ཤོས་ཀྱིས་ གཞུང་གཡོག་ནང་འགོ་དང་པ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལུ་ ཤེས་རིག་ལྷན་ཁག་འོག་གི་རྩ་གཞུང་སྡེ་ཚན་ནང དཔེ་སྐྲུན་འགོ་དཔོན་སྦེ་འཛུལ་ཞུགས་མཛད་གནང་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལས་ ༢༠༠༣ ཚུན་ རྒྱལ་ཡོངས་གློག་བརྙན་དང་རྒྱང་མཐོང་བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་ཡོདཔ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལས་ ༢༠༠༤ ཚུན་ རྒྱལ་ཡོངས་རྒྱང་བསྒྲགས་དང་རྒྱང་མཐོང་གི་མདོ་ཆེན་བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་མདོ་ཆེན་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་ནུག།དེ་གི་ཤུལ་ལས་ དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ་ནང་ལུ་ ཞིབ་འཚོལ་འགོ་དཔོན་གོངམ་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་ཡོདཔ་དང་ ཐིམ་ཕུག་ལུ་ཡོད་མི་ སེཕེ་ད་ཅིལ་ཌེན་ (save the children) ཡིག་ཚང་ནང་ལུ་ ལས་རིམ་འགོ་དཔོན་གོངམ་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ འབྲུག་གནས་ལུགས་གསར་ཤོག་ཀྱི་བཀོད་ཁྱབ་ཞུན་དགཔ་སྦེ་ཡང་ཕྱག་ཞུ་ནུག། དེ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་འགོ་དང་པ་འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ བཀྲ་ཤིས་སྒང་རྗོང་ཁག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་འཐུས་མི་འགོ་དང་པ་སྦེ་བཙག་འཐུ་གྲུབ་ནུག། སྤྱི་ཚོགས་དང་པའི་གནས་ཡུན་གྱི་སྐབས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་གི་ཁྲི་འཛིན་འོགམ་དང་ ནང་འཁོད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཁྲི་འཛིན། དེ་ལས་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཁྲི་འཛིན་ཚུ་ཡང་མཛད་ཡོདཔ་ཨིན། འབྲུག་གི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་པ་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལས་ ༢༠༡༧ ཚུན་གྱི་སྐབས་ལུ་ཡང་ བཀྲ་ཤིས་སྒང་རྫོང་ཁག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་འཐུས་མི་ཨིནམ་དང་ ཚོགས་ཁང་གོང་མའི་ཁྲི་འཛིན་གྱི་ཕྱག་འགན་ཡང་བཞེས་ཡོདཔ་ཨིན།
གཟེངས་རྟགས།
དྲག་ཤོས་ཀྱིས་ཨིང་ལིཤ་ནང་དཔེ་དེབ་ལེ་ཤ་ར་བརྩམས་ཏེ་ཡོད་མི་ཚུ་ཡང་། ཤེས་རིག་ལྷན་ཁག་ཁག་གི་དཔེ་སྐྲུན་འབད་དེ་ཡོད་མི་ པོ་ལི་ཏི་ ཀིང་ཤིབ་ ཨེན་ ཌེ་མོ་ཀེརེ་སི་ ཨ་ བ་ཡེའོ་གརཱ་ཕི་ ཨོཕོ་ བུ་ཊ་ནིསི་ ཨིསི་ཊེཊ་ (༢༠༠༩) Polity, Kingship and Democracy: a biography 	of Bhutanese State (2009) ཌི་ཨེསི་བི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་འབད་དེ་ཡོད་མི་ ཕལེ་ཡིང་ རོཀསི་ ཨིསི་པི་ཀིང་ ཨིསི་ཊེ་ཊསི་ རའེ་ཏིངསི་ ཨཱོན་ བུ་ཊ་ནིསི་ ཧིསི་ཊོ་རི་ མིཊ་ ཨེན་ ཀཱལ་ཅཱར་ (༢༠༠༤) Flying Rocks, Speaking Statues: Writings on Bhutanese History, Myth and Culture (2004) ཇ་པཱན་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཙུག་སྡེ་དང་ འབྲུག་ལུ་དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ་གིས་པར་སྐྲུན་འབད་ཡོད་མི་ ཅེན་ཇེསི་ ཨིན་ བུ་ཊ་ནིསི་ སོ་ཤའེལ་ ཨིསི་ཊག་ཅར་ ཨིམ་པེག་ ཨོཕོ་ ༥༠ ཡིརསི་ ཨོཕོ་ རི་ཕོའོམསི་(༡༩༥༢-༢༠༠༢) Changes in Bhutanese Social Structure: Impact of 50 years of Reforms (1952-2002) དགེ་སློང་གསུམ་དར་བཀྲ་ཤིས་(༡༩༩༨) ཊཱནསི་ལེ་ཤཱན་ ཨོཕོ་ ༡༨ སེན་ཅུ་རི་ ཨོ་ཊོ་བ་ཡེའོ་གརཱ་ཕི་ཀཱལ་ པོ་ཡེམ་ ཕོརོམ་རྫོང་ཁ་ ཊུ་ ཨིང་ལིཤ་ (Gelong Sumdar Tashi(1998)Translation of 18th century autobiographical poem from Dzongkha to English) ཚུ་ཨིན་པས། གཞན་ཡང་ དཔེ་དེབ་ཀྱིས་མ་ཚད་ རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་ནང་ རྩོམ་ཤོག་ལེ་ཤ་བྲིས་ཡོདཔ་དང་ འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁ་སྐད་ནང་ཡང་ དཔེ་དེབ་ཚུ་བྲིས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དྲག་ཤོས་བསོད་ནམས་ཀུན་དགའ་མཆོག་དཔེ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིགཔ་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ འབྲུག་པའི་གློག་བརྙན་གྱི་འཁྲབ་རྩེདཔ་ཅིག་ཡང་ཨིན་པས། དེ་ཡང་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལུ་ ཆང་ཧུབ་ཐེངས་གཅིག་གི་འཁྲུལ་སྣང་ཟེར་མི་གློག་བརྙན་ནང་ དགེ་སློང་སྦེ་བརྩེས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། དྲག་ཤོས་མཆོག་གིས་དཔེ་དེབ་མང་ཤོས་ར་ འབྲུག་པའི་རྒྱལ་རབས་དང་མི་སྡེ། སྲིད་དོན་དང་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ལུ་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།(2021) དྲག་ཤོས་མཆོག་འབྲུག་གཞུང་སྐྱོང་དང་ཐབས་རིག་སྤེལ་ཁང་གི་འཐུས་མི་ཅིག་ཡང་ཨིན་པས།
ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ།
གཏམ་ཐག་ཐུང་ན་ཉན་གོ་བདེ། ། ཡབ་ཐག་ཐུང་ན་བཞོན་གོ་བདེ། །
སྐྱབས་མགོན་དམ་པ་དགུང་ལོ་༢༣ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༡༦ གནམ་ལོ་མེ་འབྲུག་ལོར་ ཁ་བཞི་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཙན་དན་ནགས་མོའི་ལྗོངས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། སྤྱིར་ལྟར་སྣང་དུ་ འབྲུག་པ་ནང་ཕན་ཚུན་གྱི་རྩོད་གཞི་དང་ གཙང་པའི་སྡེ་འཁྲུག་ཡོད་དོ་བཟུམ་སྦེ་སྣང་རུང་ དོན་ལུ་ཆོས་རྗེ་གཙང་པའི་ཞལ་ཆེམས་ལུང་བསྟན་དུས་ལུ་བབས། སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ། དམ་ཅན་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྟོངས་གྲོགས་མཛད་དེ་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོས་ཁ་བཞི་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་གདུལ་བྱའི་ཞིང་དུ་ཕུལ་བའི་ཉེར་ལེན། ལྷོ་མོན་ཁ་བཞིའི་མི་སེར་སྤྱི་མཐུན་ཁ་རྗེ་བསོད་ནམས།
སྒྲ་དབྱངས་བཀག་དམ་གྱི་ཕན་གནོད།
དེ་བཟུམ་སྦེ་གནད་དོན་གཞན་ཡང་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ཚུ་ ཚུལ་མིན་གྱི་འཆོལ་སྤྱོད་དང་སྨྱོ་ཆང་ལ་སོགས་པའི་གནད་དོན་ཚུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ལས་ ན་གཞོན་དང་ཨམ་སྲུ་ཚུ་ལུ་ཉེན་ཁ་སྦོམ་ཡོདཔ་ལས་བརྟེན་ཨིན་ཟེར་ཀུན་གསལ་གསར་ཤོག་ནང་བཀོད་དེ་འདུག། (ཀུན་གསལ་ 2022)། ད་རུང་ Riku Dhan Subba (2010)  གིས་ སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་སྐོར་ལས་ཡོངས་འབྲེལ་ནང་ བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་འབད་མི་ནང་ མི་གཅིག་གིས་ ང་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ནང་པ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ སྨྱོ་ཆང་དང་སྨྱོ་རྫས། དེ་ལས་ མི་སྡེ་ནང་ལུ་ ངོས་ལེན་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཚུ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏང་སའི་གཞི་ཅིག་ སྒྲ་དབྱངས་དང་སྤྲོ་སྟོན་ཁང་ཚུ་ཨིནམ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ སྤྲོ་སྟོན་འདི་བཟུམ་བཞག་ནི་འདི་ལེགས་ཤོམ་མ་མཐོང་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཚེ་རིང་ལྷ་མོ་ (2013) གིས་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ནང་ལྰ་འབད་མི་ཨམ་སྲུ་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ ཞིབ་འཚོལ་འབད་མིའི་ནང་ སྒྲ་དབྱངས་དང་སྤྲོ་སྟོན་ཁང་ཚུ་ནང་ འདོད་སྤྱོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ལས་ ཨམ་སྲུའི་རང་དབང་ལུ་ རྩིས་མེད་དང་བརྙས་བཅོས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཚུ་བྱུངམ་འབྱུང་སར་འདུག་ཟེར་བཀོད་ནུག།
སྤུ་ན་ཁ་
སྤུ་ན་ཁ་     གྲོང་􀮣 སྤུ་ན་ཁ་རྫོང་ཁག
སྒྲ་དབྱངས་བཀག་དམ་གྱི་ཕན་གནོད།
Tshering Pelden (17/01/2022). Monetary compensation inadequate Drayang owners. https://businessbhutan.bt/monetary-compensation inadequate-drayang-owners/
བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་
བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་     གྲོང་􀮣 བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་རྫོང་ཁག
ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག
ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག
རྒྱ་གར
རྒྱལ་ས ནིའུ་ཌེ་ལི (New Delhi)།
ལྟ་རྫོང་། (སྤ་རོ)
ལྟ་རྫོང་འདི་ དབྱིབས་ ཐེ་སྒོར་སྒོར་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ ནང་ན་གི་ ཐོག་ཚད་བདུན་ཡོད་མི་ ཁྱིམ་དེ་ རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་བཟུམ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ཕྱི་ཁ་གི་གྱང་ཐེ་སྒོར་སྒོར་དེ་ འདི་ཚུ་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་མི་བཟུམ་ཅིག་ཨིན།
པདྨ་དགའ་ཚལ་རྫོང་ཁག
པདྨ་དགའ་ཚལ་རྫོང་ཁག འབྲུག་གི་རྫོང་ཁག ལུ། འབྲུག་ཡུ
ལེ་བཱ་ནཱོན་
ལེ་བཱ་ནཱོན
འཛམ་གླིང་གཅིག་འགྱུར་ནང་གི་ལམ་སྲོལ་ཉམས་སྲུང་།
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཆ།
ཀུ་ཝེཊ་
ཀུ་ཝེཊ
བྱ་དཀར་རྫོང་། (བྱ་དཀར་གཡུས་རྒྱལ་རྫོང་།)
བྱ་དཀར་རྫོང་འདི་ བླམ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་གདན་ས་དང་པ་ཨིནམ་དང་ ཁོ་གི་སྐབས་ལུ་ དབྱིབས་རྫོང་བཟུམ་འབད་མི་ ལྷ་ཁང་ཆུང་ཀུ་གཅིག་ལས་མེད་དེ་འབད་རུང་ ཤུལ་ལས་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ སོ་སོ་ཚུ་གིས་ ཉམས་གསོ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་གནང་ནུག། ཧེ་མ་འབད་བ་ཅིག་ བྱ་དཀར་རྫོང་འདི་ བུམ་ཐང་ལུགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ ལྟེ་བ་ཨིནམ་དང་ ཤར་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་ཆ་མཉམ་གྱི་དོན་ལུ་ སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་རྫོང་གཅིག་གཞི་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ རྫོང་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་དང་པའི་ གདན་ས་ཡང་ཨིན་མས།
སྒྲོལ་ཆོག་བསྡུས་པ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་མ།
༄༅། །སྒྲོལ་ཆོག་བསྡུས་པ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་མ་བཞུགས་སོ།།
འཁྲབ་རྩེདཔ་ བཙན་སྐྱོགས་རྡོ་རྗེ།
༩ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལུ་གློག་བརྙན་ཀརྨ་དབང་འཛིན། གཅིག་སེམས་གཅིག་ལུ། ཡིད་འཕྲོ་ལྷ་མོ། ཧའེ་ལེན་གཱལ། སྐབས་སྐབས་སུ། བུ་ཚབ།
༡༠ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལུ་གློག་བརྙན་ཤ་དང་སེན་མོ། མཆོད་རྟེན་སྐོར་ར་ ༢ པ། ཧ་གོ་གནང་སྨེ། སེམས་ཀྱི་དམ་ཚིག།
༡༢ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལུ་གློག་བརྙན་གཱོལ་ཌེན་ཀབ། གསེར་རྒྱལ།
རྩ་གསུམ་བདེན་པའི་སྨོན་ལམ།
༄༅། །རྩ་གསུམ་བདེན་པའི་ཐུགས་རྗེས་མྱུར་དུ་བདག། །ཚེ་འདིའི་དཔལ་འབྱོར་འཇིག་ངེས་ཡུད་ཙམ་ལ། །ཆགས་པའི་ཆོས་བརྒྱད་སྣང་ཞེན་སྒྲོག། །བཅད་དེ་དབེན་པའི་དགའ་བདེས་འཚོ་བར་ཤོག། །ཕྱིར་བལྟས་ཤེས་རྒྱ་བཅད་པའི་རིང་ལམ་ལའང་། །མ་ཆགས་ཁ་ནང་ཁོ་ནར་ཕྱོགས་པ་ཡིས། །གང་ཞིག་ཤེས་ན་ཆོས་ཀུན་མངོན་འགྱུར་པའི། །སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཉག་གཅིག་བསྒོམ་པར་ཤོག །ལམ་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་མཐར་ཐུག་པ། རྟོགས་ལྡན་བླ་མ་དམ་པའི་བྱིན་བརླབས་དབང་། །རང་གི་སེམས་ལ་ཐོབ་ཏེ་ཚེ་འདི་ཀར། །འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་དཔལ་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག། །ཅེས་པ་དེ་རྗེ་བཙུན་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་མཛད་པའོ།། ༈ བདག་གིས་དུས་གསུམ་གསུམ་བསགས་པའི་དགེ་བ་ཡིས། །མཁའ་མཉམ་འགྲོ་བའི་སྒོ་གསུམ་དྲི་མའི་ཚོགས། །མ་ལུས་ལུས་པ་མེད་པར་བྱང་གྱུར་ཏེ། །མྱུར་དུ་རྣམ་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་ཤོག །དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་མ་ཐོབ་བར། །སྐྱེ་དང་སྐྱེ་བར་མི་ཁོམ་གནས་སྤངས་ཏེ། །དལ་འབྱོར་ལུས་ལྡན་སྡོམ་གསུམ་དམ་ཚིག་ལྡན། །མཚན་ལྡན་བླ་མས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་ཤོག། །མཚན་ལྡན་བླ་མས་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་ཀྱང་། །ཆོས་བརྒྱད་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་དྲི་མ་ཡི། །སྐྱོན་གྱིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་གོས་པར། །ཆོས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག། །གཟུང་འཛིན་རྟོག་པའི་དྲྭ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །གང་ཤར་རང་ངོ་ཤེས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱིས། །ཟུང་འཇུག་རོ་མཉམ་རང་གྲོལ་བདེ་བ་ཆེ། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་རྒྱུད་ལ་འཆར་བར་ཤོག། །ཐེག་ཆེན་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་རྡོ་རྗེ་ཐེག། །ཟབ་ལམ་གདམས་པའི་གནད་རྣམས་མ་ལུས་པ། །ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་རང་གཞན་སྨིན་གྲོལ་ཏེ། །བཅུ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་ཐོབ་ཤོག། །ངག་གི་དབང་པོས་སོ།།
འབྲུག་གི་ཞིབ་འཚོལ་ལམ་ལུགས།
Tharchen, N., & Wangdi, T. (2021). Bhutanese school teachers’ perceptions, challenges and perceived benefits in doing research. 993.
ལ་ཡག་པའི་ཨའུ་ལེགས།
ལ་ཡག་པའི་ཨའུ་ལེགས་རྐྱབ་སྲོལ་ཡོད་མི་འདི་ དུས་དང་ཕུ་ལས་ར་འགོ་བཙུགས་ནུག། དུས་སྟོན་འདི་ ད་ལྟོའི་བར་ན་ཡང་ ལོ་རེ་ནང་ཚར་རེ རང་ཟླ་ ༩ པའི་ཚེས་ ༡༥ ལུ་རྒེད་འོག་གི་རྒཔོ་དང་དམངས་ཀྱི་མི་སེར་ཚུ་གིས་ གཟའ་སྐར་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་བལྟ་ཞིན་ན་ བརྩི་སྲུང་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དུས་སྟོན་བརྩི་སྲུང་འགོ་བཙུགས་སའི་ས་གོ་འདི་ཡང་ ལ་ཡག་ལུ་གཡུས་ཚན་མང་རབས་ཅིག་ཡོད་པའི་ནང་ལས་ ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལས་མར་ འབྲུག་ལུ་བྱོན་ཏེ་གནསཔོ་བརྙ་སའི་ས་གོ་སྟོང་ར་ཟེར་སའི་གཡུས་ཚན་འདི་ནང་འབད་ནི་འདི་གིས་ གཡུས་དེ་ཁར་ལས་འགོ་བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨའུ་ལེགས་འདི་འགོ་བཙུགས་པའི་ཉིནམ་འདི་ལས་ ལ་ཡག་པའི་གཡུས་ཕྱོགས་འདི་ཚུ་གིས་ ཆོས་སྐྱོང་བསྲུང་ནིའི་ཆང་ཕུད་བཙོ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཁྱིམ་གུང་ཡོད་ཚད་ཅིགཔོ་ལས་ ཀར་བྲེ་གསུམ་རེ་བསྡུ་སྟེ་ ལྷ་ཁང་དེ་ཁར་ལ་ཡག་པའི་མི་སེར་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་ཆེ་ཆུང་མེདཔ་ག་ར་འཛོམས། ཀར་ཕུད་འདི་ཡང་ཞབས་དྲུང་གི་སྐུ་ཞུ་ཡོད་སའི་གདོང་ཁར་འཇལ་དགོཔ་ཨིན་མས། ཨའུ་ལེགས་འདི་ སྡེ་ཚན་ཁག་གསུམ་ཡང་ན་བཞི་སྦེ་བགོ་ཞིནམ་ལས་རྐྱབ་ཨིན་མས།
ཨའུ་ལེགས་འདི་རྐྱབ་སྟེ་མཇུག་བསྡུ་ཚར་ཞིནམ་ལས་ ནང་གི་ཨམ་འདི་ཚུ་གི་དང་པ་ཨའུ་ལེགས་འདི་གཡུས་ཁའི་ལུགས་སྲོལ་ཅིག་དང་། གཉིས་པ་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེའི་བྱིན་རླབས། གསུམ་པ་ལུ་ ལ་ཡག་པའི་ལོ་བསྟར་ཚེས་བཅུ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན་ཟེར་ ཇ་འཐུང་མི་ལུ་ཇ་དང་ ཆང་འཐུང་མི་ལུ་ཆང་དརངས་ཏེ་ ཇ་ཆང་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ག་ར་ མ་བཏུབ་བཏུབ་སྦེ་བཅའ་སྒྲིག་རྐྱབ་བཞག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ལས་ ཇ་ཆང་གི་ལས་རིམ་འདི་གྲོལ་ཞིན་ན་ ཕོ་སྡེ་ཚན་གཅིག་དང་མོ་སྡེ་ཚན་གཅིག་སྦེ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ བློ་ཟེ་ཁྱད་འཇལ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེའི་ཤུལ་ལས་ར་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་སྦེ་ གླུ་གར་གྱི་མཆོད་པ་ཕུལ་ནིའི་དོན་ལུ་ གཞུང་སྒྲ་ལེའུ་ཐེངས་གསུམ་དང་བོད་སྒྲ་ལེའུ་ཐེངས་གསུམ་རེ་རྐྱབ་སྟེ་ ཁྱིམ་གུང་རེ་རེ་ནང་ལུ་ ཅོག་ར་གཅིགཔོ་སྦེ་རྐྱབ་སྟེ་མཇུག་བསྡུཝ་ཨིན་མས།
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཐོ།
nyencha course  pack for BLL & BHS  third year.docx
བྱ་དཀར་རྫོང་།
རྫོང་འདི་གི་རྡོ་ཆལ་འདི་ ཆུང་སུ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་དེའི་མཐའ་འཁོར་ལུ་རྫོང་ཁག་བདག་སྐྱོང་གི་ཡིག་ཚང་ཚུ་དང་ དགེ་སློང་ཚུ་གི་གཟིམ་ཁང་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྫོང་གི་དབུ་རྩེ་འདི་ རྡོ་ཆལ་གྱི་ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ཡོདཔ་དང་ རྡོ་ཆལ་འདི་ནུབ་ཁ་ཐུག་ལུ་ཨ་ཙི་སྦོམ་སུ་ཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། (Lonely planet,2022) རྫོང་འདི་ནང་ནང་གི་དབུ་རྩེ་གི་ཐོག་གོང་མའི་ནང་ ནང་མགོན་ཁང་དང་ བར་ཐོག་ལུ་ཡི་དམ་ལྷ་ཁང་། འོག་ཐོག་ལུ་བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་དང་ཀུན་ར་ལྷ་ཁང་བཅས་ལྷ་ཁང་བཞི་མཇལ་ནི་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
མི་སེར་གྱི་གྲལ་གཏོགས།
Wikipedia. (2022, January 30). Bhutanese democracy. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Bhutanese_democracy
དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་འཇིག་དབང་གསོལ་འདེབས།
༈ འཇིག་དབང་གསོལ་བདེབས་ནི།
མགྱོགས་ཡིག
མགྱོགས་ཡིག་གི་བྱུང་རབས།
མགྱོགས་ཡིག་འདི་ འབྲུག་ལུ་མ་གཏོགས་ས་ཁོངས་གཞན་ཚུ་ནང་འབྲི་སྲོལ་མེདཔ་མ་ཚད་ ཧེ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་ལུ་གཞི་བཞག་བལྟཝ་ད་ཡང་ འབྲུག་ལུ་མ་གཏོགས་གཞན་ཁར་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་མེདཔ་སྦེ་མཇལཝ་ཨིན་པས། མགྱོགས་ཡིག་འདི་ བོདཔ་ཚུ་གིས་འབད་བ་ཅིན་ ས་ཕྱོགས་ལྷོ་ཁ་ཐུག་ལུ་ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ལྷོ་ཡིག་ཟེར་མིང་བཏགས་ནུགདེ་བསྒང་འབྲུག་མི་ཚུ་ ཆོས་དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་བོད་དང་གཅིག་ཁར་ འབྲེལ་བ་ལེ་ཤ་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ བོད་ལུ་ཡི་གུ་བྲིས་བཏང་མི་ཚུ་ཡང་ བོདཔ་ཚུ་གིས་མགྱོགས་ཡིག་ལྷག་མ་ཚུགསཔ་ལས་ བོད་ལུ་ཡོངས་གྲགས་ཡོད་པའི་ དབུ་མེད་ཀྱི་ཡི་གུ་ནང་སྦེ་བྲིས་བཏང་སྲོལ་འདུག དེ་འབདཝ་ད་ འབྲུག་ནང་འཁོད་ཀྱི་བཀའ་ཤོག་དང་ སྤྱིར་བཏང་ཡིག་འགྲུལ་ཚུ་མགྱོགས་ཡིག་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་སྡོད་ནུག ད་རེས་ནངས་པ་འབད་བ་ཅིན་འབྲུག་ལུ་ཧེ་མ་ལས་བཏོན་པའི་གཏེར་གྱི་ཡིག་ཆ་དང་ བླམ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ ཤུལ་ལས་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་ཚུ་གི་སྐབས་ལུ་གནང་མིའི་བཀའ་ཤོག་དང་།སྤྱིར་བཏང་ཡིག་འགྲུལ། དེ་ལས་རྩིས་ཐོ་ཚུ་མགྱོགས་ཡིག་ནང་གནང་ཡོད་མི་ཚུ་ སྒེར་མི་དང་། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་། དཔེ་མཛོད་ཚུ་ནང་འདུག དེ་ཚུ་ལུ་བལྟ་བ་ཅིན་ མགྱོགས་ཡིག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་འདི་ དུས་རབས་༨ པ་དེ་ཅིག་ལས་ར་ འབྲུག་ལུ་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ ཡོངས་གྲགས་སྦེ་དར་ཁྱབ་སོང་ཡོདཔ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ད་ལྟོ་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཡི་གུ་སྦེ་བརྩི་ཡོདཔ་ཨིན།
མགྱོགས་ཡིག་གི་སྲིད་བྱུས།
འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཡི་གུའི་སྲིད་བྱུས་ ཐད་ཀར་དུ་མེད་དེ་འབད་རུང་ ཡི་གུ་འདི་སྐད་ཡིག་གི་ ཟུང་འབྲེལ་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ སྐད་ཡིག་གི་སྲིད་བྱུས་དང་འབྲེལ་བ་འདུག འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་འདི་ རྫོང་ཁ་ཨིནམ་ལས་ རྫོང་ཁའི་སྲིད་བྱུས་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན་པས། རྫོང་ཁ་འདི་ ཧེ་མ་ལས་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཁ་སྐད་སྦེ་དར་ཁྱབ་སོང་ཡོདཔ་དང་ འཛིན་སྐྱོང་གི་ལྟེ་བ་ རྫོང་གཞི་ཁག་ཚུ་ནང་ ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་སྡོད་ནུག དེ་གིས་སྦེ་ དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་འབྲུག་འདི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ སྤྱི་ལོ་༡༩༧༡ ལུ་རྒྱལ་ཁབ་རང་དབང་རང་བཙན་ཅིག་སྦེ་ འཛུལ་བཞུགས་འབད་བའི་བསྒང་ རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་འདི་རྫོང་ཁ་སྦེ་བཙུགས་གནང་ནུག དེ་གི་ཤུལ་ལས་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལུ་ཆ་འཇོག་གནང་བའི་ འབྲུག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོའི་ནང་ཡང་ རྫོང་ཁ་འདི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་སྦེ་ཚུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། འབྲུག་གི་སྤྱི་ནོར་དམ་པ་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་སྐབས་ལས་ཡང་ རྫོང་ཁ་འདི་ལྷབ་དགོཔ་དང་བདག་འཛིན་འབད་དེ་ རང་གི་ཆོས་དང་། རིག་གཞུང་། ལམ་ལུགས་སྲོལ། སྒྲིགས་ལམ་རྣམ་གཞག་ཚུ་ངེས་པར་ཤེས་དགོ་པའི་བཀའ་ཤོག་ཚུ་ཡང་ ཡང་ལས་ཡང་དུ་གནང་ནུགསྤྱི་ལོ་༡༩༥༣ ལུ་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་གིས་གཞི་བཙུགས་གནང་བའི་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་ལས་ཡང་ རྫོང་ཁ་བདག་འཛིན་འབད་དེ་ དར་ཁྱབ་གཏང་དགོ་པའི་གྲོས་ཆོད་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ཆ་འཇོག་གྲུབ་གནང་ནུག
རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས་ནང་ལུ་ཡང་ མགྱོགས་ཡིག་འདི་ འབྲུག་པའི་ཡི་གུ་ངོ་མ་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོདཔ་དང་ ག་དེ་དྲག་དྲག་གོང་འཕེལ་དང་དར་ཁྱབ་གཏང་པའི་བསྒང་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༠ ལས་ཚུར་ལས་འགུལ་གཅིག་གི་ཐོག་ལས་ གློག་རིག་ནང་ མགྱོགས་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ དབང་འདུས་༢༩ (Wangdi29) ཟེར་མི་ཅིག་ཡང་བཟོ་སྟེ་བཀྲམ་ཡོདཔ་དང་ ད་ལྟོ་ འབྲུག་ནང་འཁོད་ལུ་ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ཡོད།མ་འོངས་པའི་ནང་ཡང་ མགྱོགས་ཡིག་གི་ ཡིག་གཟུགས་ལེ་ཤ་བཟོ་སྟེ་གློག་རིག་ནང་བཙུགས་ནིའི་འཆར་གཞི་ཡོད། སློབ་གྲྭ་ཁག་ལས་ཕར་ཡང་ མགྱོགས་ཡིག་འདི་གཙོ་བོར་བཏོན་དགོཔ་སྦེ་སླབ་ཡོད། རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས་ལས་ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ དཔེ་དེབ་འགྲན་བསྡུར་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་ཡང་ དཔེ་དེབ་མགྱོགས་ཡིག་ནང་བྲིས་མི་ཚུ་ལུ་སྐུགས་འཐེབ་བྱིན་ཏེ་མགྱོགས་ཡིག་ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ནང་ སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
མཇུག་དོན།
རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དང་རྟ་མགྲིན་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༦ འབྲུག་གི་མགྱོགས་ཡིག། རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས། ཐིམ་ཕུག།
དུས་རབས་ ༢༡ པའི་འབྲུག་གི་ལམ་སྲོལ།
ལམ་སྲོལ་ཟེར་མི་འདི་ ཚིག་མཛོད་ལྟར་དུ་འབད་བ་ཅིན་ མི་སྡེ་ནང་ལུ་བསམ་སྤྱོད་དང་། བརྩི་མཐོང་། དམིགས་ཡུལ། ལུགས་སྲོལ་ཚུ་ མི་ག་ར་གིས་ མནོ་བསམ་ཅོག་གཅིགཔ་སྦེ་བཏང་སྟེ་ འདྲ་མཉམ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་མ་ཁྱད་ཆོས་ཅིག་་ལུ་སླབ་ཨིན་པས། འདི་བཟུམ་སྦེ་ མི་སྡེ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ལམ་ལུགས་ཚུ་ ག་ར་གིས་ཤོ་མཚུངས་སྦེ་ མི་རབས་ལས་མི་རབས་བརྒྱུད་དེ་ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་བདག་འཛིན་འབད་མིའི་སྲོལ་ཅིག་ལུ་ཡང་གོ་ནི་ཨིན་པས། མ་གཞི་ འཇིག་རྟེན་འདི་ནང་ འགྲོ་བ་ཆགས་པའི་བསྒང་ལས་ར་ འདི་དང་བསྟུན་པའི་ མཁོ་ཆེ་བའི་ལུགས་སྲོལ་རེ་བྱུང་ནུག། ཨིན་རུང་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ད་ལྟོ་མིག་མཐོང་ལག་གཟུང་སྦེ་ཡོད་པའི་ལམ་ལུགས་འདི་འབད་བ་ཅིན་ དུས་ ༡༧ པའི་ནང་ ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ འབྲུག་ལུ་བྱོན་ཏེ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་འདི་ཨིན་པས། དེ་ཡང་ རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ (༡༩༩༩ ཤོག་གྲངས་ ༡༧) གྱིས་ དུས་རབས་ ༨ པའི་ནང་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་ འབྲུག་ལུ་བྱོན་ཏེ་ ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྤེལ་གནང་མི་ལས་བརྟེན་ འབྲུག་པའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ དམ་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་སྦེ་བྱུང་ནུག། འདི་མཟུམ་སྦེ་ར་ ཤུལ་ལས་དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནང་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ འབད་བཏུབ་དང་མ་བཏུབ་ ལེགས་ཤོམ་དང་ཟོགཔ་ཚུ་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཏེ་ ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་འགོ་བཙུགས་གནང་མི་མི་ལས་ཚུར་བྱུང་ནུག་ཟེར་བཤད་དེ་འདུག། དེ་འབདཝ་ལས་ ང་བཅས་རའི་འབྲུག་པའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ལས་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅིག་ཨིན་མས།
སྤྱིར་བཏང་ལམ་སྲོལ་ལུ་ཡང་ དངོས་ཅན་ལམ་སྲོལ་དང་ དངོས་མེད་ལམ་སྲོལ་ཟེར་ཡོད་ས་ལས་ ང་བཅས་རའི་འབྲུག་པའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ཁག་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ཚུདཔ་ཨིན། དངོས་ཅན་ལམ་སྲོལ་ཟེར་མི་འདི་ མིག་མཐོང་ལག་གཟུང་ཡོད་པའི་ལམ་སྲོལ་ཅིག་ལུ་གོཝ་ཨིན་པས། འབྲུག་པའི་ལམ་སྲོལ་ནང་ལུ་ དངོས་ཅན་ལམ་སྲོལ་འདི་  JCIC-Heritage (2011) གིས་འབད་བ་ཅིན་ རྫོང་དང་ལྷ་ཁང་། དགོན་སྡེ། དྲན་རྟེན། མཆོད་རྟེན། དང་ཕུའི་ཁྱིམ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་ཟེར་བཤད་དེ་འདུག། དེ་མ་ཚད་ སྔར་སྲོལ་གྱི་གྱོན་ཆས་ཡང་ དངོས་ཅན་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགསཔ་ཨིན་མས། དངོས་མེད་ལམ་སྲོལ་ཟེར་མི་འདི་ ལགཔ་གིས་གཟུང་མ་ཚུགས་པའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་དཔེ་མཚན། རྣམ་འགྱུར། ཤེས་བྱ། རིག་རྩལ་དང་ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས་ཚུ་ལུ་གོཝ་ཨིན་པས། (Riches Resources, 2014). དངོས་མེད་ལམ་སྲོལ་ནང་ལུ་ ངག་རྒྱུགས་ལམ་སྲོལ། སྒྱུ་རྩལ་ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས་དང་ སྔར་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་ཟེར་ Riches Resources (2014) གིས་བཤདཔ་ཨིན་མས། འདི་བཟུམ་སྦེ་ར་ འབྲུག་པའི་ཞབས་ཁྲ་ བོད་སྒྲ་དང་གཞུང་སྒྲ། རིམ་འགྲོ་འབད་ནི་དང་གསོལ་མཆོད་ཕུལ་ནི། དུས་སྟོན་བརྩི་ནི། རྟེན་འབྲེལ་བརྩི་ནི། དང་ཕུའི་ལག་བཟོ་དང་ཐགས་བཟོ་ཚུ་ཡང་ དངོས་མེད་ལམ་སྲོལ་ནང་ལུ་ཚུདཔ་ཨིན་མས།
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཐོ།
Phuntsho, K. (2020). Good, Bad, Neither: Some Reflections on Technology and Culture. The Druk Journal. Retrieved from http://drukjournal.bt/good-bad-neither-some-reflections-on-technology-and-culture/
བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་
གཡོན་ཧོངས་ཀྱི་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་འདི་ ཆོས་རྩེ་དཔོན་སློབ་ འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་བཞེངས་གནང་གནངམ་དང་ མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རབ་བདུན་གྱི་ལྷ་ཁང་འདི་ དུས་རབས་ ༡༩ པའི་ནང་ བྱ་དཀར་དཔོན་སློབ་ པདྨ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བཞེངས་གནང་ནུག་ཟེར་ཨིན་པས། མཆོད་རྟེན་ལྷ་ཁང་འདི་ དུས་རབས་ ༢༠ པའི་ནང་ ཨ་ཞེ་དབང་མོ་གིས་ བཞེངས་བཞེངསམ་ཨིན་པས་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག།
ལྷ་མོའི་བསྟོད་པ་ཏིལ་མར།
བྷྱོཾཿ ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ལན་བུ་གཅིག་འཆང་རོ་ཉེའི་རྣ་ཆས་སྒེག་ཅིང་ཆ་ལུགས་མ་ལུས་འཆང་། །རྒྱན་དུ་རྐང་སྒྲོག་ལྕགས་ལ་བྱས་པ་གཅིག་གིས་རང་གི་རྐང་པ་མཛེས་པར་བྱས་པ་སྟེ།།གཅེར་བུ་བོང་བུ་བཞོན་ནས་འགྲོ་བ་འདི་ན་རྒྱུ་བ་འདི་ནི་ལྷ་མོ་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས། །བདག་ཉིད་མཛེས་པར་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་ལྟས་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཚོ་ཆེན་དོན་དག་སུ་ཡིས་ཤེས། །འཁོར་བ་འཇིགས་པའི་ཚེ་ན་མི་ལུས་དག་ལ་ཁྲག་དང་ཞག་འཛག་དུད་པར་འཐུལ་བས་ན། །ལྷ་མོ་ཆེ་བ་གཙིགས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཞལ་དུ་འགྲོ་ཀུན་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་ཞུགས་པར་གྱུར། །ནག་མོ་མི་ཐོད་ཐོགས་པ་ཁྱོད་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དེ་དུར་ཁྲོད་དགྱེས། ཁྱོད་ནི་གཡོན་ཅན་མནན་ཅིང་ནད་དང་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་སེལ་ཞིང་མི་བཟད་དྲིལ་ཡང་སྒྲོག། །ཁྱོད་ནི་དཔའ་བོ་བདག་གི་མགོ་བོའི་ཅོད་པན་ལེགས་སྤྲས་གཡུལ་དུ་མཚོན་གྱིས་བཅད་པ་ཡི། །འཕྲེང་བ་ཐོགས་ཤིང་གར་བྱེད་ལག་པ་གཉེན་བརྐྱང་རྐུབ་ཚོས་ཆེ་ལ་ཀླུ་དབང་གཤིབས་པ་ཡིས། །སྐེ་རགས་འཆིང་ཞིང་ཤཀྟི་མདུང་དང་རལ་གྲི་ཐོགས་ལ་ཁྲག་དང་ཆང་གིས་མྱོས་གྱུར་པ། །མིག་རྩ་དམར་པོར་གྱུར་ཅིང་མཚན་མོ་དུར་ཁྲོད་རྒྱུ་བ་འབྱུང་པོ་ཕལ་ཆེར་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་། །ཀོ་རློན་ཆེན་པོ་དྲལ་ཏེ་རྒྱངས་པའི་གོས་ཀྱིས་སྟོད་གཡོགས་སྨད་ནི་རེ་ལྡེ་སེར་པོས་དཀྲིས། །མི་ཡི་རྒྱུ་མ་གསར་པའི་སྦུབས་ཀྱིས་ཞལ་གྱི་ཟླ་བ་བརྒྱན་ཅིང་དྲིལ་བུ་འགྲམ་པར་འཁྲོལ། །ལུས་ནི་སྣམ་གྱིས་གསར་དུ་བྱུགས་ཤིང་ཁྲག་དང་ཞག་མང་འཛག་པའི་ཐིག་ལེས་ཚོམ་བུར་བྲིས། །མི་ཡི་ཤ་ལ་སོ་ཡིས་ཆེམ་ཆེམ་གཅོད་བྱེད་ཐོད་པ་ཅན་གྱིས་བདག་ལ་སྐྱོང་གྱུར་ཅིག། །དྲག་པོ་དྲག་མོ་མི་བཟད་མི་ཤ་ཁ་ན་ཐོགས་པ་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་ཁྱེད་མཐོང་ན། །མ་མོ་རྣམས་ཀྱང་སྐྲག་ཅིང་རྟབ་ལ་རྔམས་པ་འདོན་ཅིང་མིག་རྩ་རིག་རིག་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ནག་མོ་བཟང་མོ་ལུས་མདོག་ནག་ཅིང་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཁྱོད་ལ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་ཀྱང་། །ཞབས་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་བསྟོད་པར་བྱེད་ཅིང་གཤིན་རྗེའི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱང་འདར་ཞིང་འདུད། །མི་རྣམས་དང་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་འཇུག་བརྟུལ་ནས་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་རྣ་བ་ཡ་གཅིག་ལ། །བྲང་གིས་འགྲོ་བའི་གདེངས་ཀ་སྟོང་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གིས་རྒྱབ་ནས་ཁྱོད་ལ་བརྒྱན་དུ་བྱས། །ཡ་གཅིག་ལ་ནི་སེང་གེ་མཚུངས་མེད་ཐོགས་ཤིང་རྒྱ་མཚོས་མཐའ་བསྐོར་ས་གཞི་མ་ལུས་གནོན། །སྟེང་ནས་རྒྱུ་བའི་ཉི་མ་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཤར། །བྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ནས་མེ་འབར་ཁྱོད། །མཚོ་རྣམས་སྐེམས་པར་ནུས་མ་སྟེ། །བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ཞི་མཛད་ཕྱིར། །ལྷ་ཆེན་སྐུ་ཡི་ཆེད་དུ་བཞུགས། །རྫོང་དང་དཀའ་བཟློག་ནག་མོ་ཆེ། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ཕྱག་བྱས་མ། །མི་ནད་གང་ཡིན་ཁྱོད་མིང་ཤེས། །དེ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར། །གཤིན་རྗེའི་ལྕམ་མོ་བདུད་ཀྱི་ཡུམ། །འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། །ནད་དོ་ཅོག་གི་བདག་མོ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་སྲུང་བ་ཡི། །དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །དཔལ་ལྡན་གསང་ཆེན་མེ་འབར་དུད་སོལ་མ། །མི་ཕམ་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་འདོད་དབང་མ། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་གདོན་བགེགས་རིམས་ལ་སོགས། །དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོབ་ཅིང་རབ་ཞི་བའི། །གཡར་དམ་གཉན་པོར་དེང་དུས་བརྩེར་དགོངས་ཤིག། །།
ཉེ་བརྒྱུད་བླ་མ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྐུ་བསྟོད་ཀྱི་རིགས།
༈ ཉེ་བརྒྱུད་བླ་མ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྐུ་བསྟོད་བཞུགས་སོ།།
དུང་མཚོ།
Bussiness Bhutan.bt. (2020) ''Dungtsho being polluted by Visitors. business Bhutan''. Retrieved from:                  https://businessbhutan.bt/dungtsho-being-polluted-by-visitors/
Travel Madness. (n.d). To Dungtsho: the lake amidst clouds. Retrieved from:   https://travelmadness.travel/travel-blog/to-dungtsho-the-lake-amidst-clouds/
དུང་ཆེན་སྨན་ཆུ།
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཐོ།
ཇོ་བོ་དུར་ཤིང།
སྔོན་མ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོའིསྲས་དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་མཆོག་ ཁོ་རའི་ཡབ་ཀྱིས་མཐར་བཤུད་བཏང་སྟེ་ ཁོ་རའི་གསང་ཡུམ་དང་སྲས་ཚུ་འཁྱིད་དེ་འབྱོན་པའི་སྐབས་ འབྲུག་གི་ས་གནས་མང་རབ་ཅིག་ནང་ཞབས་ཀྱི་བཅགས་གནང་ཡོདཔ་དང་ མཇུག་ལུ་དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་ཁོ་ར་ འདུད་རི་ཧ་ཤང་ལུ་བྱོན་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། ད་རེས་ནངས་པ་སྟག་རྩེ་རིག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་གི་གདོང་སྐོར་མཐོང་ནི་ཡོད་མི་རི་ཇོ་བོ་དུར་ཤིང་འདི་ ཧེ་མ་འདུད་རི་ཧ་ཤང་ཟེར་སླབ་ཨིན་པས།
འོག་མིན་ཞིང་བཀོད་འདྲ་བའི། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ འོག་མིན་ཞིང་བཀོད་འདྲ་བའི།། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ།། དགའ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི།། རྟེན་འབྲེལ་སྔར་ལས་བཟང་སོང་།། ནང་གི་ནོར་བུ་འདྲ་བ།། མངའ་བདག་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཤོག། ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་འདྲ་བ།། བློན་འབངས་དར་ཞིང་རྒྱས་ཤོག། ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་བསྟན་པ།། མི་ཉམས་ཡུན་དུ་གནས་ཤོག། རྒྱལ་ཁབ་མངའ་ཐང་དཔལ་འབྱོར།། ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གནང་ཤོག། ནང་གི་ནོར་བུ་འདྲ་བ།། མངའ་བདག་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཤོག། ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་འདྲ་བ།། བློན་འབངས་དར་ཞིང་རྒྱས་ཤོག། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་།། དགེ་འདུན་འདུས་པའི་སྡེ་ཚོགས།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞིང་། འགྲོ་རྣམས་ཐར་པར་འདྲེན་ཤོག། ནང་གི་ནོར་བུ་འདྲ་བ།། མངའ་བདག་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཤོག། ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་འདྲ་བ།། བློན་འབངས་དར་ཞིང་རྒྱས་ཤོག། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་བུ་བརྒྱུད། ན་གཞོན་ཕོ་མོའི་ཚོགས་རྣམས།། ལྷག་བསམ་དག་པའི་སེམས་ཀྱིས།། རྒྱལ་ཁབ་ཞབས་ཏོག་ཞུ་ཤོག། ནང་གི་ནོར་བུ་འདྲ་བ།། མངའ་བདག་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཤོག། ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་འདྲ་བ།། བློན་འབངས་དར་ཞིང་རྒྱས་ཤོག། ད་རེས་བྱོན་པའི་སྐུ་མགྲོན། སྐུ་ཚེ་ཉི་ཟླ་མཉམ་ཤོག། ཞལ་ལ་ཡང་ཡང་མཇལ་བའི།། བཀྲིས་སྨོན་ལམ་ཞུ་གེ། ནང་གི་ནོར་བུ་འདྲ་བ།། མངའ་བདག་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཤོག། ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་འདྲ་བ།། བློན་འབངས་དར་ཞིང་རྒྱས་ཤོག། །།
ལྕགས་རི་གཙུག་ལག་ཁང་།
ད་རེས་ནང་པ་ལྕགས་རི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཐའ་འཁོར་གྱི་ས་གནས་འདི་ གཞུང་གྲྭ་ཚང་གི་སྒྲུབ་སྡེ་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ལས་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ དེ་ཁར་ཕྱི་མཚམས་དང་ནང་མཚམས་ལུ་འཛུལ་མི་ དགེ་སློང་མང་རབས་ཅིག་འོངམ་ཨིན། གཞན་ཡང་ གནས་འདི་གནམ་མེད་ས་མེད་རྩ་ཅན་ཅིག་འབདཝ་ལས་ དུས་བཞི་ཨ་རྟག་ར་དད་ཅན་གྱི་འབྲུག་མི་དང་ ཕྱིའི་ལྟ་བཤལཔ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འོངམ་ཨིན།
ཨ་བརྒྱཔ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༧) གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། སྲོལ་འཛིན་ལས་ཁུངས། ཐིམ་ཕུག།
དྲུག་པ་ཚེས་བཞིའི་དུས་ཆེན།
དེ་གི་ཤུལ་ལས་ དྲག་ཤོས་ར་ཀུན་ཤེས་ཀཽཌིནྱ། རྟ་ཐུལ། རླངས་པ། མིང་ཆེན། བཟང་ལྡན་ཚུ་ཨིན་མས། དེ་ཚུ་ག༌ར་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ལོ་དྲུག་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཆེད་གྲོགས་ཨིན་རུང་ སངས་རྒྱས་ལོ་དྲུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ཏེ་ ངལ་དུབ་ཀྱི་མཐའ་བསལ་ནི་གི་དོན་ལུ་ ཁ་ཟས་ཆུང་ཀུ་ཅིག་བཞེསཔ་ལས་ མ་དད་པར་ཝཱ་རཱ་ཎ་སི་ལུ་བྱོག་སོང་སྦེ་གོའུ་ཏ་མ་ལྷོད་པ། མང་དུ་ཟ་བ། སྤོང་བ་ལས་ཉམས་པ་ ཟེར་སྨད་པ་རྐྱབ་སྟེ་སྡོད་མི་ཨིན་པས། སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་མི་ཞུ་ནི་དང་ གུས་ཞབས་མི་ཞུ་ནི་གི་ནང་ཁྲིམས་དམ་རུང་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩེ་བས་གཟིགས་ཏེ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སི་ལུ་བྱོནམ་ད་ རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་ཅིག་	རང་བཞིན་གྱིས་བྱུང་བའི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ་གྱི་ཁྲི་ལུ་གུས་པའི་སྒོ་ལས་བཏུད་དེ་ ཁྲི་བཞི་པའི་ཐོག་ལུ་བཞུགསཔ་ད་	ཁྲི་གཞན་ཚུ་ཡལ་སོ་ནུག
འཛོམས་འཛོམས། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ འཛོམས་འཛོམས་དགའ་སྐྱིད་ཕུན་ཚོགས་ལྷན་ཅིག་འཛོམས།། སྐད་གཅིག་མི་རྟག་འདུས་བྱས་སོ་སོར་སོང་།། སླར་ཡང་ལས་དང་སྨོན་ལམ་རང་དབང་གིས།། དགའ་སྐྱིད་ཕུན་ཚོགས་ཞལ་རས་ལྷན་ཅིག་འཛོམས།། གནམ་ལས་ཤར་བའི་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་རྣམས།། སྔ་ཕྱི་དུས་ཚོད་གླིང་བཞི་བསྐོར་བར་སོང་།། སླར་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྨོན་ལམ་རང་དབང་གིས།། དགུང་སྔོན་མཐོན་པོར་འཛོམས་པ་ཡ་མཚན་ཆེ།། ནམ་མཁའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་སེམས་རེ་དགའ།། དབང་ཆེན་གསེར་གྱི་ས་གཞི་དྭངས་རེ་སྤྲོ།། རྒྱལ་ཁབ་དམ་ཆོས་དར་བ་བཀྲ་རེ་ཤིས།། མངའ་འབངས་ལོངས་སྤྱོད་འཛོམས་པ་གཡང་རེ་ཆགས།། །།
མཐོ་བ་བྲག།
ཀུན་བཟང་ཕྲིན་ལས། (༢༠༡༠) དད་པའི་ས་བོན། ཐིམ་ཕུ། ཀེ་ཨེམ་ཀྲི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་།
རྒྱབ་རྟེན།
ཀུན་བཟང་ཕྲིན་ལས། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༠༨) དད་པའི་ས་བོན། ཐིམ་ཕུག། ཀེ་ཨེམ་ཀྲི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
སྟང་ཨྱོན་ཆོས་གླིང་།
ཨོ་རྒྱན་ཆོས་གླིང་གདན་ས་ལུ་ལྷ་ཁང་དང་གནས་ལེ་ཤ་ཡོད་པའི་ནང་ལས་ ཨོ་རྒྱན་ཆོས་གླིང་ལྷ་ཁང་འདི་ སྟང་གི་ལུང་ཤོང་ནང་ ག་ནི་བ་ཉམས་དགའ་བའི་སྒང་ཏོག་ཅིག་གུར་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་།
ཨིན་རུང་ དད་པའི་ས་བོན། (༢༠༡༣) ནང་ལུ་ཨིན་པ་ཅིན་ བུམ་ཐང་རྫོང་ཁག་གི་སྲོལ་འཛིན་འགོ་དཔོན་སངས་རྒྱས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཞིས་ཞིབ་འཚོལ་འབད་མི་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ཨིན་ཟེར་ གུ་རུ་ལྷ་ཁང་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༢ ལུ་ བྱ་དཀར་རྫོང་དཔོན་ འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ་གིས་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ དུས་འའཁོར་ལྷ་ཁང་འདི་ ཆོས་རྩེ་དཔོན་སློབ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་བཞེངས་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་ཡོདཔ་དང་། མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རབ་བདུན་གྱི་ལྷ་ཁང་འདི་ དུས་རབས་ ༡༩ པའི་ནང་ བྱ་དཀར་དཔོན་སློབ་པདྨ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བཞེངས་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག།
Bhutan Cultural Atlas. (2013) Jampa Lhakhang.     https://bhutanculturalatlas.clcs.edu.bt/431/culture/sites+   structures/monasteries    temples/jampajampey-lhakhang/431/
Bhutan Soul Tour & Travel. (2021) Jamba Lhakhang. Bumthang-central Bhutan. https://bhutansoul.com/jamba-lhakhang-bumthang-central-bhutan/
ཐིམ་ཕུག་ལྷ་མོའི་སྒྲུབ་མཆོད།
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྨི་ལམ་དུ་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་དུས་སྐབས་དེར་ ཡེ་ཤེས་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་བཞིན་ཕྱི་རབས་རྣམས་ཀྱི་དད་རྟེན་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྐྱེན་སེལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་ལུ་གཟིགས་ཏེ་ སྤུངས་ཐང་ཁའི་མགོན་མངས་སྒྲུབ་མཆོད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ ཐིམ་ཕུག་བཀྲིས་ཆོས་རྫོང་ནང་ལུ་ཡང་ ལྷ་མོ་དུད་སོལ་མའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཆེན་མོ་འདི་ ས་ཆོག་ནས་བརྩམས་ཏེ་ མཐའ་རྒྱས་སྨོན་ལམ་གྱི་བར་ སྔར་མེད་གསར་དུ་འཛུགས་པར་མཛད་པ་མ་ཚད་ ལྷག་པར་ཟླ་ ༨ པའི་ཚེས་དྲུག་གི་ཉིན་མར་ལྷ་མོ་རེ་མ་ཏིས་སྣ་དྲངས་ཏེ་ ལྷ་མོ་མཆེད་བཞི་དང་སྒོ་མ་བཞི་གདོང་ཅན་བརྒྱད། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཙོ་མོ་དང་ དེའི་ཕྱག་ཞུ་སྟེ་འགུགས་བྱེད་ གསོད་བྱེད་ སྒྲོལ་བྱེད་གསུམ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་འཆམ་ རྒྱལ་སྲས་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ཁོ་རང་གིས་བརྩམས་ཏེ་ གནང་མི་ག་ཨིནམ་སྦེ་ ད་ལྟོ་བར་ན་ ལྷ་འཆམ་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོའི་ཟློས་གར་དངོས་སུ་མཇལ་ནི་ཡོད།
ཐིམ་ཕུག་ཚེས་བཅུ།
དེ་ཡང་ རྒྱལ་སྲས་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་ནི་ ཡབ་འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་ཀྱི་གདུང་རབས་གཉིས་པ་ཚེ་དབང་བསྟན་འཛིན་དང་ ཡུམ་ཕ་ཇོ་འབྲུག་སྒོམ་གྱི་གདུང་རབས་ ལྕང་སྒང་ཁ་བླ་མའི་སྲསམོ་ དམ་ཆོས་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྲས་ལུ་རབ་བྱུང་ ༡༡ པའི་ས་སྟག་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༣༨ ལུ་ སྐུ་འཁྲུངས་ཏེ་ ཡབ་དང་ ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ གྲུབ་ཐོབ་སྦྱིན་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་ དམ་ཆོས་རྒྱལ་མཚན་དང་ རྗེ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་སོགས་ལས་ མདོ་སྔགས་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གསན་བསམ་དང་ དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཉམས་བཞེས་གྲུབ་སྟེ་ མཁས་གྲུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནུག།
ཀུན་དགའ་རབ་བརྟན་ཕོ་བྲང་།
ད་རེས་ནངས་པ་ ཕོ་བྲང་འདི་ནང་ རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅིག་བཙུགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ ཀྲོང་གསར་རབ་སྡེ་གིས་བདག་འཛིན་མཛད་དེ་ དགེ་སློང་གི་སློབ་གྲྭ་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ཡོདཔ་ཨིན།
སྐྱིད་པའི་བདེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ སྐྱིད་པའི་བདེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་།། པདྨའི་དཔལ་ཐང་ལ།། གསེར་གྱི་གཞོང་པ་འདྲ་དོ།། རིགས་བཟང་བུ་མོ་རུ་རུ།། གསེར་གྱི་གཞོང་པའི་ནང་དུ།། པདྨའི་དཔལ་ཐང་ལ།། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་བཞེངས་ཡོད།། རིགས་བཟང་བུ་མོ་རུ་རུ།། རྩེ་མོག་སེར་ཏོག་སྤུབས་པ།། པདྨའི་དཔལ་ཐང་ལ།། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལས་མཐོ་བྱུང་།། རིགས་བཟང་བུ་མོ་རུ་རུ།། ཉིམ་དང་ཟླ་བས་མ་གཏོགས།། པདྨའི་དཔལ་ཐང་ལ།། གཞན་གྱིས་མཇལ་ས་མིན་འདུག། རིགས་བཟང་བུ་མོ་རུ་རུ།། སྐེད་པ་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་།། པདྨའི་དཔལ་ཐང་ལ།། མངའ་བདག་གོང་མ་བཞུགས་ཡོད།། རིགས་བཟང་བུ་མོ་རུ་རུ།། རྩ་བ་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ།། པདྨའི་དཔལ་ཐང་ལ།། གཡུ་ཡི་རྡོ་གཅལ་བསྒྲིགས་ཡོད།། རིགས་བཟང་བུ་མོ་རུ་རུ།། གཡུ་ཡི་རྡོ་གཅལ་སྟེང་ལ།། པདྨའི་དཔལ་ཐང་ལ།། རྨ་བྱའི་སྒྲོ་རིས་ཤིག་ཤིག། རིགས་བཟང་བུ་མོ་རུ་རུ།། །།
དགུང་སྔོན་བཀྲིས་གཡང་ཆགས་ལགས། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ དགུང་སྔོན་བཀྲིས་གཡང་ཆགས་ལགས།། ཨ་མ་ལེགས་ཨོ།། ཁྲི་གདུགས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ།། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཞབས་བྲོ།། དགུང་དང་སྤྲིན་གྱི་བར་ལ།། ཨ་མ་ལེགས་ཨོ།། སྐྱིའུ་བསེར་རླུང་གིས་འཐོར་སོང་།། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཞབས་བྲོ།། དྲོད་ཉམས་འོད་ཀྱིས་སྐྱོང་བ།། ཨ་མ་ལེགས་ཨོ།། ཁྲི་གདུགས་བཀྲིན་ཆེ་སོང་།། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཞབས་བྲོ།། ལྷོ་ལྗོངས་བཀྲིས་གཡང་ཆགས་ལ།། ཨ་མ་ལེགས་ཨོ།། མངའ་བདག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ།། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཞབས་བྲོ།། ལོངས་སྤྱོད་སེམས་ལ་འཆང་བ་ལ།། ཨ་མ་ལེགས་ཨོ།། རྩ་གསུམ་ལ་ལྷ་ཡི་ཐུགས་རྗེ།། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཞབས་བྲོ།། མི་སེར་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ།། ཨ་མ་ལེགས་ཨོ།། མངའ་བདག་བཀྲིན་ཆེ་སོང་།། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཞབས་བྲོ།། རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་བཞིན་སྐྱོང་བ།། ཨ་མ་ལེགས་ཨོ།། བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པ་དར་སོང་།། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཞབས་བྲོ།། །།
མེལ་བོརོན
མེལ་བོརོན (Melbourne).
རྒྱལ་ཐང་
གནའ་བོའི་གཞུང་ལམ་ཁག
རྟ་དྲེལ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་དུ་འགྲིམ་འགྲུལ་བྱེད་སའི་ས་ལམ་ཆེ་གྲས་ཀྱི་སྐོར། ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྨི་ལི་བརྒྱུད་དར་རྩེ་མདོ་དང་ཁྲིན་དུའུ་སོགས་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཆེན་གཅིག་དང་། ཡང་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ནས་ཐར་ལང་གི་ཡུལ་ལུང་བརྒྱུད་དར་རྩེ་མདོ་སོགས་ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཆེན་ཁག་གཅིག ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་འཇང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་བརྒྱུད་ས་ཐང་(ས་དམ?)སོགས་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་སྡེ་ཡུན་ནན་གྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཆེན་གཅིག ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཀོང་རྩེ་ར་བའི་ཡུལ་དང་ཚ་བ་རོང་པའི་ཡུལ་ཁག་རིམ་བརྒྱུད་ཀྱིས་བོད་དབུས་ལྷ་ལྡན་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཆེན་གཅིག ལམ་ཆེན་འདི་ཆབ་མདོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ཡོད་པས་ཚ་བ་གོས་ཅན་ཐང་རྫོགས་མཚམས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ལ་ཉིན་ཤས་འགྲོ་ན་ཆབ་མདོར་འབྱོར་གྱི་རེད། བྱང་ཕྱོགས་ནས་གཏེར་མ་རོང་པའི་ཡུལ་ཁག་བརྒྱུད་འབའ་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཆེན་གཅིག བྱང་ཤར་ཕྱོགས་ནས་སྔོ་ཤོད་བརྒྱུད་ཆ་ཕྲེང་དང་ལི་ཐང་གི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཆེན་གཅིག་བཅས་ཡོད། ལམ་ཆེན་འདི་རྣམས་རྒྱུན་དུ་འགྲུལ་པ་ཁག་གིས་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་མུས་ཀྱི་ལམ་ཆེན་ཁག་ཡིན། ལ་ལམ་ཆུང་གྲས་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཡོད།
སྟོན་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
འབྲུ་རིགས་ནས་དཀར་ནག་གཉིས་དང་། སོ་བ་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བཞི། གྲོ་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ། སྲན་མ་རིགས་མི་འདྲ་བ་ལྔ་སྐོར། བྲ་བོ་དཀར་ནག་སྐྱ་གསུམ། ཏིལ་དཀར་ནག ཡུངས་དཀར། པད་ཁ། སོ་མ་ར་ཙ། ཉི་མ་མེ་ཏོག་གི་འབྲས་བུ། རོང་ས་ཁག་ཏུ་འབྲས། ཁྲེ་དང་ཙི་ཛི། མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཏོག སུ་པན། སྒ་སྨུག སྒོག་བཙོང་སོགས་མང་དུ་ཡོད། རྒྱལ་ཐང་ཡུལ་ལྟེ་བ་དང་ཡང་ཐང་རྫོང་ཁོངས། རྫོང་ཁག་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་ས་མཐོའི་ཡུལ་ལུང་རེ་ཟུང་བཅས་ལ་ལོ་རེར་སྟོན་འབྲས་ཐེངས་རེ་དང་། དེ་མིན་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱབ་ཚང་མར་ལོ་རེ་ལ་སྟོན་འབྲས་ཐེངས་གཉིས་རེ་སྨིན་པ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་གྲོའི་རིགས་དང་ནས་ཀྱི་རིགས། བྲ་བོའི་རིགས་རྣམས་ལོ་ལེགས་བྱུང་ན་སུམ་ཅུའི་སྐོར་ཐང་དང་། སྤྱིར་བཏང་བྲིས་ཁལ་ཞེས་ཉི་ཤུའི་སྐོར་ཐང་དང་། མ་མཐའ་ཡང་བཅོ་ལྔའི་སྐོར་ཐང་ལས་མ་ཉུང་བ་བཅས་ཐོན་སྐྱེད་བཟང་བའི་རྩེ་མོར་སོན་ངེས་ཤིག་ཡིན་ནོ།།
ཆུ་སྦུག་ཚ་ཆུ།
༉ ང་བཅས་རའི་སྨན་ལྗོངས་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ སྔོན་བྱོན་རྒྱལ་བ་གོང་བ་ཚུ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ ཚ་ཆུ་དང་སྨན་ཆུ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོད་པའི་གྲས་ལས་ ཆུ་སྦུག་ཚ་ཆུ་འདི་ སྤུ་ན་ཁ་རྫོང་ཁག་སྟོད་ཝང་རྒེད་འོག་ནང་ལུ་ རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ལས་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༢༩༣༠ དེ་ཅིག་ཁར་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ཁར་འགྱོ་དགོ་པ་ཅིན་ སྤུན་ཁ་ཁུ་རུ་ཐང་ཟམ་པ་ལས་འགྱོཝ་ད་ འོ་ལ་ཐང་ཚུན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༢༡ ཡོདཔ་དང་ སློབ་གྲྭདེ་ཁ་ལས་ རྐང་ཐང་སྦེ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་དང་ཕྱེད་དེ་ཅིག་གི་ས་ཁར་ཆགས་ཏེ་འདུག།
བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེ། ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༧) གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། ཅ་རྙིང་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན།
སྤ་རོ་ཤེས་རིག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ།
ལས་རིམ་ཚུ་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཤེས་ཡོན་འགོ་ཁྲིདཔ་དང་འཛིན་སྐྱོང་ནང་ལུ་ གཙུག་ལག་མཐོ་རིམ་ཤེས་ཚད་ཚུ་ཡང་ བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ཤེས་རབ་རྩེ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ།
ཤེས་རབ་རྩེ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ ( ༢༠༢༢-༢༠༢༣ ཤོག་གྲངས་ ༥) སློབ་ཕྲུག་གི་ ལག་དེབ་ནང་ལུ་ “ཤེས་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལཱ་ཚུ་ ནུས་ཤུགས་ཅན་ཅིག་སྦེ་ འཛིན་སྐྱོང་འབད་ཐབས་ལུ་ ལས་ཁུངས་ཁག་ལྔ་ལུ་ བགོ་བཤའ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ རྩིས་དང་གློག་རིག་ཚན་རིག་ལས་ཁུངས། ནང་རིག་དང་མི་ཆོས་རིག་པའི་ལས་ཁུངས། མི་སྡེའི་ལམ་ལུགས་ལས་ཁུངས། དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཚན་རིག་ལས་ཁུངས། རང་བཞིན་གནས་སྟངས་དང་ མི་ཚེའི་རིང་ལུགས་ལས་ཁུངས་ཚུ་ཨིན་པས། ལས་ཁུངས་ཚུ་གི་འོག་ལུ་ གཙུག་ལག་གཞི་རིམ་རྫོང་ཁ་དང་ཨིང་སྐད། རྒྱལ་རབས། བརྡ་བརྒྱུད། དཔལ་འབྱོར་རིག་པ། ས་ཆ་རིག་པ་དང་ ཨང་རྩིས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོང་ཚན་ ཡོངས་བསྡོམས་ ༡༥ དེ་ཅིག་གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་འདུག། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཨིང་སྐད་ཀྱི་གཙུག་ལག་གོང་འོག་གཉིས་ཆ་རའི་ཤེས་ཡོན། ངོ་སྦྱོར་ལག་ཁྱེར་གྱི་དོན་ལུ་ སློབ་དཔོན་ཚུ་ལུ་ སྒྲིག་ལམ་རྣམ་གཞག་དང་ སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་དཔོན་སྦྱོང་བརྡར་ལས་རིམ་ཚུ་ཡང་ གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་འདུག།”
དུར་ཚ་ཆུ།
ནང་པའི་དྲུང་འཚོ་གཙོ་འཛིན་དཀུན་བཟང་དབང་ཕྱུག་གིངག་རྒྱུན་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཚ་ཆུའི་རྫིང་བཅུ་བཞི་དེ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་ དེའི་ནང་ལས་ ནང་པའི་གསོ་རིག་འཛིན་སྐྱང་ལྟེ་བ་གིས་ ཚ་ཆུའི་རྫིང་བདུན་བརྟག་ཞིབ་འབད་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། རྫིང་དང་པ་  གུ་རུའི་ཚ་ཆུ་དྲོད་ཚད་ ༥༢.༠ ། རྫིང་གཉིས་པ་གྲང་བ་མོ་ཆུ་དྲོད་ཚད་ ༤༢.༠༠། རྫིང་གསུམ་པ་གྲང་བ་ཕོ་ཆུ་ དྲོད་ཚད་ ༤༣.༠། རྫིང་བཞི་པ་གཟེར་ཁམས་ཚ་ཆུ  དྲོད་ཚད་ ༣༨.༠༠། རྫིང་ལྔ་པ་མགུ་ནད་ཚ་ཆུ་ དྲོད་ཚད་ ༤༣.༠༠། རྫིང་དྲུག་པ་མཁའ་འགྲོའི་ཚ་ཆུ་ དྲོད་ཚད་ ༤༣.༠ དང་ རྫིང་བདུན་པ་ སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཚ་ཆུ་  དྲོད་ཚད་ ༤༠.༢ ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། (ཀུན་བཟང་འཕྲིན་ལས། གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༣)
ལྷ་བབས་དུས་ཆེན།
ང་བཅས་རའི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཡང་ ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་འབད་ནི་འདི་གིས་ དེའི་ཉིན་མར་གཞུང་འབྲེལ་ངལ་གསོ་སྦེ་ གསལ་བསྒྲགས་གནང་ཡོདཔ་བཞིན་དུ་ དེ་བཟུམ་མའི་དུས་ཆེན་སྐབས་ལུ་ ག་ར་འབད་རུང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལཱ་ཚུ་བཞག་སྟེ་ བསོད་ནམས་གསག་པའི་དགེ་བ་ ཆེ་ཕྲ་གང་ལྕོགས་བསྒྲུབ་གནང་དགོཔ་གལ་ཆེ།།
གནམ་ཁ་ལྷ་མོ།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ལུ་ གནམ་ཁ་ལྷ་མོ་གིས་ སྒེར་གྱི་གླུ་གཞས་དང་སྙན་ཆ་གི་སྡེ་ཚན་ ན་གཞོན་ཕུན་ཚོགས་སྒྲ་དབྱངས་ཟེར་མི་དེ་ནང་ལུ་ སྐད་འཐེན་ནིའི་ཟུར་ལཱ་ཡང་འབད་ནུག། ད་ལྟོ་ཚུན་ཚོད་ཀྱི་རིང་ལུ་ གནམ་ཁ་ལྷ་མོ་གིས་ རང་ལུགས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཉམས་སྲུང་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྒྱབ་སྐྱོར་ག་དེ་དྲག་དྲག་འབད་བའི་ཁར་ འབྲུག་གློག་བརྙན་ཚོགས་པ་ནང་ལུ་ གློག་བརྙན་གྱི འཁྲབ་རྩེདཔ་སྦེ་ཡང་བརྩེས་ནུག། དེ་ཡང་ བཀོད་ཁྱབ་མདོ་ཆེན་ཚེ་འདས་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་གྱིས་ བཀོད་ཁྱབ་འབད་ཡོད་པའི་གློག་བརྙན་གསལ་སྒྲུབ་ནང་ མོ་འཁྲབ་རྩེདཔ་གཙོ་བོ་ཨིན་མས། གཞན་ཡང་ གནམ་ཁ་ལྷ་མོ་གིས་ རང་ལུགས་གླུ་གཞས་ཀྱི་གླུ་དེབ་གཉིས་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ཡོདཔ་དང་། འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ཀྱིས་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ཡོད་པའི་ དུས་མཐུང་གློག་བརྙན་ཚུ་ནང་ཡང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཏེ་འདུག། མོ་ལུ་སྐད་ཀྱི་གཞི་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པའི་ཁར་ མོ་རའི་སྤྲོ་བ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ གནམ་ཁ་ལྷ་མོ་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་ རྒྱ་གར་དང་སི་རི་ལང་ཀ། མོ་རོ་ཁོ། ཧོང་ཀོང་ང་ལས་ཕར་ སྐད་འཐེན་ནིའི་ལས་རིམ་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། གནམ་ཁ་ལྷ་མོ་ལུ་ སྐད་ཀྱི་གཞི་ལུ་གཞན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་ཚུགསཔ་དང་ ཆ་བཞག་ཚུགསཔ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ དངོས་མཐོང་གི་སྐད་འཐེན་ནིའི་ལས་རིམ་ཚུ་ནང་ དྲང་དཔོན་ཡང་འབདཝ་ཨིན་མས། གནམ་ཁ་ལྷ་མོ་གིས་སློབ་གྲྭ་ནང་ལུ་ སློབ་དཔོན་སྦེ་ལོ་ངོ་ ༩ གི་རིང་ ཕྱག་ཞུ་བའི་ཤུལ་ལུ་དགོངསམ་ཞུ་སྟེ་ སྐད་འཐེན་ནི་ལུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་སྡོད་ནུག། ད་ལྟོ་ཚུན་གྱི་རིང་ལུ་ ཞབས་ཁྲ་ 500 དེ་ཅིག་འཐེན་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ཡོངས་གྲགས་སོང་བའི་གླུ་གཞས་ཚུ་ཡང་ གེ་སར་བྱང་ལུ་བྱོན་པའི་བསྒང་། རྫོང་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་། སོང་ཡ། དགེ་སློང་གཞོན་པའི་ཟླ་བ། ལུང་པ་བཀྲ་ཤིས་ཚུ་ཨིན་མས།
སྦས་གླང་བྲག།
སྦས་གླང་བྲག།
ཐིམ་ཕུག་རྒྱལ་འཛིན་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ།
ཐིམ་ཕུག་རྒྱལ་འཛིན་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ། (ལོ་མེད) https://www.rtc.bt/index.php/aboutrtc/mission-and-vision
དབང་འདུས་རྩེ་ལྷ་ཁང་།
དབང་འདུས་རྩེ་ལྷ་ཁང་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་འཁོར་ལོ་བསྒྱར་བའི་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཐིམ་ཕུག་གི་མངའ་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ ཀ་ཝང་རྒེད་འོག་ནང་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་ལྷ་ཁང་འདི་མཇལ་ནིའི་དོན་ལུ་ དད་འདོད་ཅན་གྱི་མེ་སེར་ཕོ་མོ་ཚུ་གིས་ བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་ལས་ཡར་གྱེན་འཛེགས་ཏེ་ དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༣༠ དེ་ཅིག་འགྱོཝ་ད་ ལྷ་ཁང་ལུ་ལྷོད་ཚུགསཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ ས་གནས་གཞན་ཁ་ལས་འགྱོ་ནིའི་དང་འདོད་ཡོད་རུང་ གཟི་ལུང་ཁ་དང་སངས་རྒྱས་སྒང་ཚུ་ལས་ཡང་ འགྱོ་སའི་ལམ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ཤུལ་ལས་ དབང་འདུས་རྩེ་ལྷ་ཁང་འདི་ ཐིམ་ཕུག་རྫོང་དཔོན་ཚུ་དང་སྡེ་སྲིད་ཚུ་གིས་བཞུགས་གནས་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཞབས་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ་གི་བཞུགས་གནས་ལུ་ཡང་གྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཞབས་དྲུང་ཐུགས་སྤྲུལ་དང་པ་ འཇིགས་མེད་གྲགས་པ་མཆོག་ ཞིང་ལུ་མ་གཤེགས་པའི་ཧེ་མ་དབང་འདུས་རྩེ་ལུ་བཞུགས་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། དེ་གི་ཤུལ་ལས་ འབྲུག་གི་སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་ ༣༢ པ་དང་ ༣༦ པའི་ཁྲི་ཐོག་ལུ་བྱོན་མི་ སྡེ་སྲིད་ཆོས་སྐྱིད་རྒྱ་མཚོ་ཡང་དབང་འདུས་རྩེ་ལུ་བཞུགས་ཏེ་གཤགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཐིམ་ཕུག་རྫོང་དཔོན་ཀུན་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒེར་གྱི་བཞུགས་གནས་སྦེ་ཡང་སྡོད་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས།
རྒྱབ་རྟེན།
དཤཻཾ་དུས་སྟོན།
རྒྱལ་པོ་དགའ་བྱེད་ཀྱི་ནུ་ཅུང་བྷ་ར་ཏ་འདི་ ཨ་ཞང་གི་གཡུས་ཁར་སོང་སྦེ་སྡོད་རུང་ ཡུམ་ཀཻ་ཀེ་ཡི་གིས་མ་བཞག་པར་རྒྱལཔོ་འབད་དགོཔ་བཀའ་གནངམ་ལས་ བྷ་ར་ཏ་གིས་ཡབ་དགོངསཔ་རྫོགས་པའི་ཤུལ་ལུ་ རྒྱལ་པོའི་ཐོབ་ཐངས་ཕོ་རྒནམ་སྦོམ་ཤོས་ལུ་ཨིན་ཟེར་མནོ་སྟེ་ ཕོ་རྒནམ་དགའ་བྱེད་ཀྱི་ཞབས་ལྷམ་ཀྲེབ་ཀྲེམ་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་གུ་བཞག་སྦེ་ ཉིན་ལྟར་བཞིན་དུ་གུས་ཞབས་ཚར་རེ་ཞུ་ཡི་ར་ རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་ལས་གནང་བཞུགས་ནུག།
དབང་འདུས་རྩེ་ལྷ་ཁང་།
https://www.orientalarchitecture.com/sid/1565/bhutan/thimphu/wangditse-lhakhang
དཤཻཾ་དུས་སྟོན།
དེ་ལས་ ལཀྵ	་མཱན་རྒྱལ་པོ་དགའ་བྱེད་འབད་སར་ལྷོདཔ་ད་ ཀ་ཤ་འདི་ མིག་འཕྲུལ་ཨིནམ་ཤེས་ཏེ་ལོག་འོང་ནུག། ཁོང་རང་སྡོད་སར་ལྷོདཔ་ད་ སཱི་ཏཱ་མེད་པར་འཚོལ་བར་འགྱོཝ་ད་ གཤོག་སྒྲོ་བཏོག་སྟེ་ས་ཁར་བུད་སོ་པའི་བྱི་ཅུང་ཅིག་གིས་ རཱ་ཝན་གིས་ སཱི་ཏཱ་འབག་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལས་འཕུར་འགྱོཝ་ད་ ང་གིས་ཁ་འཕྱལ་ནི་འབད་རུང་ རཱ་ཝན་གྱིས་ངེའི་གཤོག་སྒྲོ་བཏོགས་བཏང་དཔ་ལས་ འབད་མ་ཚུགས་པར་སཱི་ཏཱ་འབག་ཡ་སོ་ཡི་ཟེར་སླབ་ནུག།
རྡོ་གནམ་གྱི་ཀ་བ།
རྡོ་གནམ་གྱི་ཀ་བ།
དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ།
ཡོན་ཏན་སྣ་མང་དང་ལྡན་པའི་འཁྲབ་རྩེདཔ་དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་འདི་ ཀྲོང་གསར་ལས་ཨིནམ་དང་ ཁོ་རའི་འབྲི་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཤེས་ཡོན་འདི་སེམས་རྟོགས་ཁ་ལས་མཐར་འཁྱོལ་ནུག། ཁོ་ར་སློབ་རིམ་ ༡༢ པ་མཐར་འཁྱོལ་བའི་ཤུལ་ལས་འབྲུག་རྒྱང་གབསྒྲགས་ལས་འཛིན་ནང་འཛུལ་ཞུགས་འབད་ཡོད་རུང་ ལོ་ངོ་དག་པ་ཅིག་གི་རྒྱབ་ལས་ རྒྱང་བསྒྲགས་ནང་ལས་དགོངསམ་ཞུ་སྟེ་ སྒེར་གྱི་ལཱ་ཅིག་འགོ་བཙུགས་ནུག།
སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལུ་འཁྲབ་རྩེདཔ་འགྲན་རྒོལ་དྲག་ཤོས་ཀྱི་གསོལ་ར།
འབྲུག་རྒྱང་གྲགས། (༢༠༡༤) ནང་གིས་གཏམ། https://www.bbs.com
རྟ་ལང་ཁ་ལྷ་ཁང་།
ཀུན་བཟང་འཕྲིན་ལས། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༠༨) དད་པའི་ས་བོན། ཐིམ་ཕུག། ཀེ་ཨེམ་ཀྲི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
Orientalarchitecture.com. (n.d). Talakha Goempa. Retrieved from:
https://www.orientalarchitecture.com/sid/1551/bhutan/thimphu/talakha-goemba
སྐུ་རི་ཆུ། - Rivers of Bhutan
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཐོ།
en.wikipedia.org (2021). Kuri Chhu river. Retrieved from: https:www.//en.wikipedia.org/wiki/Kuri_Chhu
སྤ་རོ་སྟག་ཚང་གི་སྐོར།
༉ ང་བཅས་ར་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཨྱོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ སྦས་ཡུལ་སྦེ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་ཡོད་པའི་གནས་ལེ་ཤ་ཡོད་པའི་གྲས་ལས་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་དང་བྱིན་རླབས་ཅན་གྱི་སྤ་རོ་སྟག་ཚང་འདི་ སྤ་རོ་རྫོང་ཁག་བཙན་ཏོག་རྒེད་འོག་ནང་ བྱག་སྦོམ་ཅིག་གི་རྐེད་པར་ རྒྱ་མཚོ་ལས་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༣༡༢༠ གི་ས་ཁར་ ཡ་མཚན་ཆེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། གནས་དེ་ཁར་འགྱོ་དགོ་པ་ཅིན་ “སྤ་རོ་ས་མཚམས་མཆོད་རྟེན་ལས་ སྣུམ་འཁོར་ནང་ལས་ཐོན་ཞིན་ན་ རྐང་སྟོང་སྦེ་འགྱོ་བ་ཅིན་ དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ ༢ ལྷགཔ་ཅིག་ལུ་ལྷོད་ཚུགས” (དད་པའི་ས་བོན། གནམ་ལོ་མེད་ ༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས་ ༡༣༠།) ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག།
འབྲུག་ཨེ་ཤི་ཡ། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༢༡) སྟག་ཚང་གཙུག་ལག་ཁང་། https://www.drukasia.com/bhutan/paro/taktsang-monastery/
བསམ་རྩེ་ཤེས་རིག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ།
འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ བསམ་རྩེ་ཤེས་རིག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ལུ་ འགོ་ཐོག་དང་པ་ ཤེས་རིག་གི་དོན་ལུ་ མཐོ་རིམ་གོང་མའི་ལག་ཁྱེར་ བྱིན་ནིའི་དོན་ལུ་ གཙུག་ལག་སློབ་སྡེའི་ གཙུག་ལག་ཤེས་ཚད་ མཐར་འཁྱོལ་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལུ་འགོ་བཙུགས་ནུག། དེ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ གི་ལོ་ལུ་ ཤེས་རིག་གི་དོན་ལུ་ གཙུག་ལག་གཞི་རིམ་གྱི་ལས་ལིམ་ (B.Ed Primary) དང་ འབྲིང་རིམ་གོང་མའི་ གཙུག་ལག་ཤེས་ཚད་ མཐར་འཁྱོལ་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ འགོ་བཙུགསཔ་མ་ཚད་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ གི་ལོ་ལུ་ཡང་ གཡོག་གི་དོན་ལུ་ གཙུག་ལག་གཞི་རིམ་སྦྱང་མི་ཚུ་ སློབ་གྲྭ་ཆུང་བའི་ སློབ་དཔོན་སྦེ་བཏང་ནུག།
མང་སྡེ་ཆུ། - Rivers of Bhutan
Mangdechhu Hydroelectric Project, Bhutan. (2020, March 6). Retrieved from Project: https://www.power-technology.com
རྟ་ལོག་གསང་སྔགས་ཆོས་གླིང་།
ཀུན་བཟང་འཕྲིན་ལས། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༠) དད་པའི་ས་བོན། ཀེ་ཨེམ་ཀྲི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཐིམ་ཕུག།