cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཇོ་བོ་དུར་ཤིང།
རི་འདི་ལུ་ ཇོ་བོ་དུར་ཤིང་ཟེར་སླབ་དགོ་མི་ཡང་ ཇོ་བོ་དུར་ཤིང་འདི་ དུར་ཤིང་སྒང་གཡུས་ཚན་གྱི་གནས་བདག་ཨིནམ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་པས། ཇོ་བོ་དུར་ཤིང་འདི་ ཧི་མ་ལ་ཡའིགངས་རི་ཚུ་ལས་ ཚ་དྲོད་དམའ་ཤོས་ལས་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ སྐྱེ་ལྡན་རིགས་སྣ་ཚུ་ག་ར་ཡོད་པའི་དཔེ་དྲག་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པས། འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་ཡོངས་གླིང་ཀ་ཡང་ མང་ཆེ་ཤོས་ར་ཇོ་བོ་དུར་ཤིང་གི་ས་གོ་ནང་ཚུདཔ་ཨིན་པས། འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་ཡོངས་གླིང་ཀ་འདི་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ལུ་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ གླིང་ཀ་འདི་དབུས་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་ནང་ ས་གོ་གྲུ་བཞི་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༧༣༠ གི་ནང་ལུ་ ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཡོངས་གླིང་ཀ་གི་ཡིག་ཚང་ལྟེ་བ་འདི་ ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག་སྟང་སི་སྦྱིས་རྒེད་འོག་ནང་ ཚང་ཁ་སློབ་གྲྭ་གི་འོག་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་ཡོངས་གླིང་ཀ་འདི་ འབྲུག་ལུ་ཡོད་པའི་གླིང་ཀ་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ སྟོང་ཕུག་ཤིང་སྐྱེས་སའི་ས་གནས་ཅིག་ཨིནཔས། གླིང་ཀ་འདི་ནང་ ནམ་དུས་དང་འཁྲིལ་གནས་སྤོ་འགྱོ་མི་ སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་དང་ ས་གནས་འདི་ཚ་དྲོད་རན་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་ལས་ བྱ་རིགས་ཡང་ལེ་ཤ་མཐོང་ཚུགསཔ་ཨིན་པས། འཛམ་གླིང་རི་དྭགས་མ་དངུལ་ཡིག་ཚང་དང་ འཁྲིལ་བ་ཅིན་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་གླིང་ཀ་གཞན་ཚུ་དང་ཕྱདཔ་ད་ འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་ཡོངས་གླིང་ཀ་ནང་ བྱ་རིགས་མ་འདྲཝ་ མཐོ་ཤོས་ ༣༩༡ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་འདུག། དེ་མ་ཚད་ སེམས་ཅན་སྟག་ སྤྱ་དཀར་ ཨ་ཅོ་གདོང་དཀར་) བྱ་དགོ་བོ་ ཆུ་བྱ་ གླ་ཅུམ་དང་གཟིག་ཚུ་མཐོང་ཚུགསཔ་ཨིན་མས།
ཧེ་མ་ ཕོབ་སྦྱིས་ཁ་ལུ་ མི་རིགས་དྲག་ཤོས་དང་ སྤྱིར་བཏང་གི་དཀྱུས་མ་ཟེར་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཕོབ་སྦྱིས་ཁ་གི་ཨང་རྒས་ལྷ་ལྕམ་དང་ དུར་ཤིང་སྒང་གི་གནས་བདག་དགའཝ་མཐུནམ་འགྱོ་སྟེ་ བར་ན་བུམམ་ཅིག་ཡང་སྐྱེས་ཏེ་ མི་རྒྱུད་དར་ཡོདཔ་སྦེ་བཤད་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
རྒྱབ་རྟེན
Black Mountains (Bhutan). (n.d.). Retrieved from wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Mountains_(Bhutan)
Chophel, S. (n.d.). Phobjikha dialect in Gangteng. Retrieved from MANDALA Texts: https://texts.mandala.library.virginia.edu/text/phobjikha-dialect-gangteng
Jigme Singye Wangchhuk National Park. (n.d.). Retrieved from WWF: https://www.wwfbhutan.org.bt/projects_/bhutan_biological_conservation_complex/jigme_singye_wangchuck_national_park_/
Jigme Singye Wangchuck National Park. (n.d.). Retrieved from wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Jigme_Singye_Wangchuck_National_Park
Mandre Togchhung Lhakhang. (2016, April 7). Retrieved from Bhutan Cultural Atlast: https://bhutanculturalatlas.clcs.edu.bt/2045/culture/sites-structures/monasteries-temples/mendre-togchhung-lhakhang-2/
རྫོང་བྲག་ཁ་གནས།
རྫོང་བྲག་ཁ་གནས།
༉ རྫོང་བྲག་ཁ་གནས་འདི་ སྤ་རོ་རྫོང་ཁག་ ཝང་ཅང་རྒེད་འོག་གི་མངའ་འོག་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་པའི་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་རྩ་ཅན་ཅིག་ཨིན་པས། གནས་དེ་ཁར་འགྱོ་སའི་ལམ་ཡང་ འུ་ཆུ་སློབ་གྲྭ་ལས་ཡར་ཧཱ་ལུ་འགྱོ་སའི་སྣུམ་འཁོར་ལམ་བདའ་སྟེ་སོང་ཞིན་ན་ སྤོ་ཏོག་གུར་ལྷོདཔ་ཅིག་ ལམ་གཡོན་ཧོངས་ཀྱི་སྣུམ་འཁོར་གསེབ་ལམ་བདའ་སྟེ་འགྱོ་ནི་གཅིག་དང་ འབངས་སྡེ་ལྷ་ཁང་གི་རྒྱབ་ཁ་ལས་ཡར་དགྱེསཔ་བྱ་ནང་ཟེར་ས་ལས་བརྒྱུད་དེ་འགྱོ་ནི་གཅིག་སྦེ་ལམ་ཁག་གཉིས་ཡོདཔ་ཨིན་པས།(དད་པའི་ས་བོན། ༢༠༠༨) རྫོང་བྲག་ཁགནས་འདི་བྱག་གི་སྐེད་པར་ ཡ་མཚན་ཆེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ སྤ་རོ་སྟག་ཚང་གཉིས་པ་ཟེར་ཡང་སླབ་ནི་འདུག། གནས་འདི་ཁ་ལས་ གདོང་དཀར་ལ། བེམ་རི། ཆུ་བྱག་རྫོང་། ཨྱོན་བྲག། འཕུར་རྡོ་དགོན་པ། གནས་ཕུ་དགོན་པ། ལ་སྟེང་དགོན་པ་དང་ གཡུས་ལྟག་དགོན་པ་ཚུ་མཇལ་ནི་འདུག།
དེ་ཡང་ ཧེ་མ་དུས་རབས་ ༡༤ པའི་ནང་ལུ་ གནས་རྙིང་པའི་བླམ་ཀ་བཞི་རིན་ཆེན་བསམ་གཏན་དཔལ་བཟང་ལུ་ མཁའ་འགྲོམ་གཅིག་གིས་བླམ་མཆོག་ མོན་ཡུལ་ལུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ཕུང་ཟེར་སའི་ས་གནས་འདི་ཁར་ ཨྱོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཚུ་སྦ་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ གཏེར་བཞེས་པར་བྱོན་དགོ་པའི་ལུང་བསྟན་གནངམ་ལས་ བླམ་ཁོ་རའི་ལུང་བསྟན་འདི་ དད་ཅན་གྱི་སློབ་མ་གྲུབ་ཐོབ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལུ་བཤད་གནང་སྟེ་ གྲུབ་ཐོབ་མཆོག་གཏེར་བཏོན་པར་བཏང་སྟེ་གནས་སྒོ་ཕྱེས་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། གཏེར་བཏོན་སའི་ས་གནས་འདི་ཁར་བྱོན་པའི་བྱོན་ལམ་ཁར་ ག་ཏེ་ལས་བྱོན་ནི་ཨིན་ན་མ་མཁྱེན་པར་སྡོད་པའི་སྐབས་ལུ་ འམོ་གཅིག་འོངས་ཏེ་འམ་འདི་གིས་ལམ་སྟོན་བྱིན་ཏེ་ ད་ལྟོ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་སའི་ལྷ་ཁང་དེ་ཁར་ལྷོད་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག། (སྤ་རོ་རྫོང་ཁག། ༢༠༠༨།)
གྲུབ་ཐོབ་མཆོག་ས་གནས་འདི་ཁར་ཕེབས་པའི་ཤུལ་ལུ་ རྫོང་བྲག་གནས་སྒོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཞལ་ཕྱེ་ཞིནམ་ལས་ ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་ཚུ་ཡང་གཏེར་བཞེས་ཏེ་ གནས་འདི་གི་རི་སེངྒེ་འགྱིང་སྟབས་བཏོན་ཏེ་སྡོད་ཡོདཔ་བཟུམ་ཡོད་མི་ནང་ལུ་ ས་སྤག་ཅུང་གི་མཆོད་རྟེན་གཅིག་ཡང་བཞེངས་ཏེ་ གདན་ས་བཅགས་གནང་ཞིནམ་ལས་ ཁོ་ར་སྐུ་ཚེ་ག་ར་རྫོང་བྲག་ཁ་ལུ་བཞུགས་པའི་ཤུལ་ལུ་ དགོངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཤུལ་ལས་ ཁོ་རའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཚུ་རིན་པར་བྱོན་ཏེ་ རྫོང་བྲག་ཆོས་རྗེ་ཟེར་མི་ཅིག་དར་ཏེ་ ཆོས་རྗེ་འདི་ཚུ་གིས་ ས་གནས་དེ་ཚུ་གི་སྦོ་ལོགས་ཁ་ལས་ཕར་ལྷ་ཁང་དང་དགོན་སྡེ་ཚུ་ཡང་བཞེངས་ཏེ་འདུག།
དགོན་པ་དེ་ཁར་ གྱང་གསར་ཆོས་རྗེ་ལྷ་ཁང་། ཚེ་རིང་མའི་ལྷ་ཁང་། གུ་རུ་ལྷ་ཁང་དང་ མཆོད་རྟེན་ལྷ་ཁང་བཅས་ ལྷ་ཁང་བཞི་མཇལ་ནི་འདུག། གུ་རུ་ལྷ་ཁང་འདི་ བླམ་གནས་བརྟན་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོ་གིས་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་། ཚེ་རིང་མ་ལྷ་ཁང་འདི་ བླམ་རབ་བརྟན་དང་བླམ་འཕང་མཚོ་གཉིས་ཀྱིས་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མཆོད་རྟེན་ལྷ་ཁང་འདི་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ སྤ་རོ་ཚེས་བཅུ་དང་འབྲེལ་ཏེ་ ཟླཝ་གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་ལུ་རྐྱངམ་གཅིག་མཇལ་ཁ་གནང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ནང་ མཆོད་རྟེན་གཅིག་ཡོད་མི་དེ་ནང་ལུ་ གྲུབ་ཐོབ་མཆོག་གིས་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་རིང་བསྲེལ་གཏེར་བཞེས་ཡོད་མི་འདི་ ནང་རྟེན་སྦེ་ཡོདཔ་དང་། དུས་བཟང་ཚུ་གི་སྐབས་ མཆོད་རྟེན་འདི་ལུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་སྐབས་ ནང་རྟེན་འདི་སྤར་དོ་ཡོདཔ་ལས་ མཚན་ཡང་མཆོད་རྟེན་དཀར་མོ་འགུལ་ཤེས་ཟེར་སླབ་ཨིན་པས། གཞན་ཡང་ གུ་རུ་ལྷ་ཁང་ནང་ ནང་རྟེན་གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་ཚུ་གི་སྐུ་འདྲ་དང་ ཚེ་རིང་མའི་ལྷ་ཁང་ནང་ལུ་ སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་འདྲ་ཚུ་ཡོདཔ་དང་ གྲུབ་ཐོབ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གིས་གཏེར་བཞེས་ས་དང་གྲུབ་ཆུ་ཁག་གསུམ་ཡང་ མཇལ་ཚུགས་པས།
མགར་ས་ཚ་ཆུ།
མགར་ས་ཚ་ཆུ།
རྫོང་བྲག་ཁ་གནས།
ད་རེས་ནངས་པ་ ལྷ་ཁང་འདི་གཞུང་གྲྭ་ཚང་གི་བདག་འཛིན་དང་འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་སྟེ་ དེ་ནང་དགེ་འདུན་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཅིག་ཡང་གཞི་བཙུགས་གནང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་གིས་ ལྷ་ཁང་འདི་མཇལ་ནིའི་དང་འདོད་ཡོད་པ་ཅིན་  སྤྱི་་ཟླ་  ༤ པ་ལས་ ༦ པ་ ཚུན་གྱི་བར་ན་ ལམ་ཁར་ལས་ཕར་ ཨེ་ཏོ་མེ་ཏོག་ཚུ་ཤར་ཏེ་ གནམ་གཤིས་ཡང་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ དུས་ཚོད་དགའ་ཤོས་ཨིནམ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། གཞན་ཡང་ སྤྱི་ ༡༠ པ་ལས་ ༣ པའི་བར་ན་བྱོན་པ་ཅིན་ ཆརཔ་མེད་པའི་ཁར་གངས་རི་གུར་ཁཝ་རྐྱབ་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་སྦེ་དགའ་ཏོག་ཏོ་་མཐོང་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ལྷ་ཁང་མཇལ་ནིའི་དུས་ཚོད་དགའ་ཤོས་ཨིནམ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། (North Bengal Tourism, 2022)
མགར་ས་ཚ་ཆུ།
ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་མགའ་ས་ཚ་ཆུ་དེ་ འབྲུག་གི་ནུབ་བྱང་ཁ་ཐུག་མོ་ཆུ་གི་མཐའ་མ་ལུ་ རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་མ་ལས་མི་ཊར་ ༢༢༠༠ དེ་ཅིག་གི་ས་ཁར་ཆགས་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་དེ་ སྤུ་ན་ཁ་ལས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༤༧ དང་ཐིམ་ཕུག་ལས་ཨིན་པ་ཅིན་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༣༤ གི་ས་ཁར་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རེས་ནངས་པ་རྒྱལ་ཁབ་གོང་པཕེལ་གྱི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ ཚ་ཆུ་ཚུན་ཚོད་ར་སྣུམ་འཁོར་ལམ་ལྷོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།
རྫོང་བྲག་ཁ་གནས།
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཐོ།
མགར་ས་ཚ་ཆུ།
ཚ་ཆུ་དེ་ནང་ལུ་ སྤྱིར་བཏང་གི་ཆུ་རྫིང་ ༥ དང་སྐུ་འཁོར་གྱི་ཆུ་རྫིང་ ༡ ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྤྱིར་བཏང་གི་ཆུ་རྫིང་ ༥ ཡོད་པའི་ནང་ལས་ ༡ འདི་ཚ་ཆུ་སྦང་མི་རང་སོའི་བློ་འདོད་དང་འཁྲིལ་སྔོན་མ་ལས་བདག་སྲུང་འབད་དེ་ཏི་རུ་སྤྲོད་དེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་མས། ཚ་ཆུ་གི་རྫིང་ག་ར་ཚ་དྲོད་མ་འདྲཝ་ཡོདཔ་ལས་ཚ་ཆུ་སྦང་མི་ཚུ་གིས་རང་སོའི་བློ་འདོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་རྫིང་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ཆོགཔ་ཨིན་མས། ཚ་ཆུ་གི་རྫིང་ཚུ་ཁམས་ལོག་སི་སི་མི་འགྱོ་ནི་དང་གཙང་སྦྲ་ཅན་སྦེ་བཞག་ཐབས་ལུ་ ཚ་ཆུ་གི་རྫིང་ནང་མ་འཛུལ་བའི་ཧེ་མ་ གཟུགས་འཁྱུ་ནི་གི་ཁྲུས་ཁང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིནཔས། ཚ་ཆུ་སྦང་པར་འོང་མི་ཚུ་སྡོད་ནི་གི་དོན་ལུ་ རང་སོའི་རྒྱུ་སྟོབས་དང་འཁྲིལ་མགྱོན་ཁྱིམ་ཚུ་ཡང་ལེན་ནི་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
རྫོང་བྲག་ཁ་གནས།
དད་པའི་ས་བོན། (ས་ཕོ་ཁྱི་ལོ་ ༢༠༠༨) འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་མགོན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཆགས་རབས་གསལ་བའི་ལམ་སྟོན། ཐིམ་ཕུ། ཀེ་ཨེམ་ཀྲི་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་།
མགར་ས་ཚ་ཆུ།
དད་པའི་ས་བོན། (གནམ་ལོ་མེད་ ༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས་ ༣༠༣) ནང་ལུ་ “སྐྱེས་ལོ་ ༨༥ ལང་མི་ཨ་རྒས་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཤད་མི་ནང་ གྲུབ་ཐོབ་གཏེར་ཁུངས་པ་གིས་མགར་ས་ལུ་སྨན་རིགས་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་གཏོར་གནང་མི་ལས་ ཚ་ཆུ་དང་སྨན་ཆུ་བསྡོམས་བརྒྱད་ཐོན་ཡོད་པའི་ཁར་ ཁོ་རའི་གསང་ཆབ་ཀྱིས་འདམ་བསྣས་ཞིན་ན་ ཚྭ་ཚྭ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ པར་བཏབ་སྟེ་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཞེངས་གནང་ནུག།” ཟེར་བཤད་ཡོདཔ་ལས་ །ཚ་ཆུ་དེ་ རྩ་ཅན་སྦེ་བརྩི་མཐོང་བསྐྱེད་མི་ཡང་ རྒྱུ་མཚན་འདི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་པས། ཚ་ཆུ་འདི་གི་གནས་བདག་འདི་ དོན་གྲུབ་ནོར་བཟང་ཨིནམ་དང་ གྲུབ་ཐོབ་གཏེར་ཁུངས་པ་གིས་གནས་བདག་སྦེ་དབང་དུ་བ་བསྡུ་བའི་ཧེ་མ་འབད་བ་ཅིན་འདྲེ་གདུག་དྲགས་ཅིག་ཨིན་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག།
རྫོང་བྲག་ཁ་གནས།
སྤ་རོ་རྫོང་ཁག། (གནམ་ལོ་ལྕགས་མོ་གླང་ལོ་ ༢༠༢༡) རྫོང་བྲག་ཁ་དགོན་པ། http://www.paro.gov.bt/dz/node/305
མགར་ས་ཚ་ཆུ།
ཁ་རྒྱུན་ལས་ གྲུབ་ཐོབ་ཀྱིས་སྨན་ཁུག་འདི་ས་གནས་འདི་ཁར་བཀོཝ་ད་རྫིང་དང་པ་ཡོད་ས་ལུ་ཆགས་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ རྫིང་དང་པའི་ཚ་ཆུ་འདི་གིས་ ལྡན་འདུས་ཀྱི་ནད་ལས་དྲག་ཚུགས་པའི་ཁར་ནད་རིགས་བཅུ་གསུམ་ལུ་ཕནམ་ཨིན་ཟེར་ཨིན་པས། ཚ་ཆུ་རྫིང་གཉིས་པ་འདི་གིས་ ཆུ་སེར་གྱི་ནད་དང་ རྐང་ལག་གི་ཚིགས་ཏོ་སྦོ་མི་ལ་སོགས་པའི་ནད་རིགས་ལས་དྲག་ཚུགསཔ་དང་ ཁྲག་ཤུགས་ཡོད་མི་དང་ཚད་པའི་ནད་གཞི་ཡོད་མི་ དེ་ལས་མིག་སེར་གྱི་ནད་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་ རྫིང་འདི་ནང་སྦང་མི་བཏུབ་ནི་ཨིན་པས། དེ་ལས་རྫིང་གསུམ་པ་འདི་གིས་ དུག་ནད་དང་ཆག་དཀྲུམ་གྱི་རིགས་ལས་དྲག་ཚུགསཔ་དང་ ཁྲག་ཤུགས་དང་རླུང་ནད་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་ཆུ་རྫིང་འདི་ནང་སྦང་མི་བཏུབ་ཨིནམ་དང་ རྫིང་བཞི་པ་གིས་འབད་བ་ཅིན་ གཙོ་བོ་ར་གྲང་བའི་ནད་གཞི་དང་བསེ་མོ་ པགས་ནད་ཚུ་དྲག་ཚུགསཔ་དང་ འདི་ནང་ཁྲག་ཤུགས་ཡོད་མི་དང་ཨམ་སྲུ་ཨ་ལུ་སྐྱེ་ནི་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་སྦང་མི་བཏུབ་ཨིན་པས། ཚ་ཆུ་སྦང་ནི་གི་དུས་ཚོད་དགའ་ཤོས་འདི་ཡང་ གནམ་སེར་ཁ་ཤིང་དང་ཧོན་ལྡུམ་གི་འདམ་མ་ས་ཁར་བུད་བའི་དུས་ཚོད་ རང་ཟླ་འབད་བ་ཅིན་ ༩ པ་ལས་ ༢ ཚུན་ལུ་ཨིནམ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། (དད་པའི་ས་བོན། ༢༠༠༨)
རྫོང་བྲག་ཁ་གནས།
North Bengal Tourism. (2022). Dzongdrakha Goempa. Retrieved from: https://northbengaltourism.com/dzongdrakha-goemba/
མགར་ས་ཚ་ཆུ།
གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། (༢༠༡༧) ནང་ལུ་འབད་བ་ཅིན་ ཚ་ཆུ་འདི་ ཨོ་རྒྱན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་གནང་ཡོདཔ་དང་ ནད་རིགས་སོ་སོ་ལུ་ཕན་པའི་ཚ་ཆུའི་རྐ་ཡང་ ཧེ་མ་འབད་བ་ཅིན་བདུན་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ ཚ་ཆུ་འདི་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལུ་ཆུ་རུད་ཀྱིས་འཕྱགས་འབག་ཞིནམ་ལས་ ད་རེས་ཚ་ཆུའི་རྐ་ གསུམ་རྐྱངམ་གཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། ཚ་ཆུ་དེ་ལུ་ མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་སྟེ་འབད་རུང་ གཞུང་གིས་ ལོ་ངོ་ ༣ གྱི་ནང་འཁོད་ཚ་ཆུ་མཐའ་འཁོར་ལུ་ཡོད་པའི་གཞི་རྟེན་མཁོ་ཆས་ཚུ་ ཨ་རྟག་ག་ཨིནམ་སྦེ་བསྒྲུབས་ཏེ་མི་དམངས་ལུ་སྒོ་ཕྱེས་གནང་ནུག། ད་རུང་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ སྤྱི་ཟླ་ ༨ པའི་སྤྱི་ཚེས་ ༢༦ ལུ་ ཆུ་གིས་འཕྱགས་འབག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།
རྫོང་བྲག་ཁ་གནས།
Wind Hourse Tour. (n.d.). Dzongdrakha Gompa. Retrieved from: https://www.windhorsetours.com/sights/bhutan/Dzongdrakha%20Gompa.html
མགར་ས་ཚ་ཆུ།
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཆ།
ཀུན་བཟང་འཕྲིན་ལས། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༠༨) དད་པའི་ས་བོན། ཐིམ་ཕུག། ཀེ་ཨེམ་ཀྲི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེ། ཨྱོན་བསྟན་འཛིན། (༢༠༡༧) གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། སྲོལ་འཛིན་ལས་ཁུངས། ཀྲི་ཨེན་དཔར་སྐྲུན་ཁང་། ཐིམ་ཕུག།
Dzongkhag Administration, Gasa (n.d) Gasa tshachu Retrieved from:
http://www.gasa.gov.bt/tourism/gasa-tshachu#:~:text=This%20is%20one%20of%20the
Sonam Chophel (n.d) Gasa Tshachu: The Hot Spring of Gasa. Retrieved from:     https://texts.mandala.library.virginia.edu/text/gasa-tsachu-hot-springs-gasa
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
ནང་པ་ཆོས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྨན་ལྗོངས་འབྲུག་ཡུལ་འདི་ ཨོ་རྒྱན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ རྟ་རྨིག་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ སྦས་གནས་ཁྱད་འཕགས་ཅན་ཅིག་ལུ་ བྱིན་གྱིས་རླབས་གནང་ནུག། དེ་གིས་སྦེ་ ད་རེས་ནང་པ་ཡང་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་གནས་གྱངས་ཁ་མེདཔ་ཅིག་མཇལ་ནི་ཡོད། དེ་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ ཅིག་འདི་ཁེེངས་འདུན་མང་ཚ་ཆུ་འདི་ ཨིནམ་དང་ དེ་ཡང་ རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་མ་ལས་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༣༡༥ དེ་ཅིག་ལུ་ཆགསཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། (གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། ༢༠༡༤) ངག་རྒྱུན་ལས་ ས་གནས་ཁེངས་རིགས་རྣམ་གསུམ་འདི་ དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ ཨོ་རྒྱན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷ་ལྕམ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གཉིས་ ཀྱིས་ཁེངས་མདུན་མང་ལུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པའི་ཤུལ་ལས་ ཚ་ཆུ་འདི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཅིག་སྦེབྱིན་གྱིས་རླབས་གནང་གནངམ་ཨིན་ཟེར་ བཤད་སྲོལ་འདུག།
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ་འདི་ འབྲུག་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་གསར་སྤང་རྫོང་ཁག་གི་གསེར་གཞོང་རྒེད་འོག་ནང་ལུ་ ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཚ་ཆུ་འདི་ དགེ་ལེགས་ཕུག་ཁྲོམ་ལས་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༥ གི་ས་ཁར་ར་ ཡོདཔ་ཨིན། ཚ་ཆུ་འདི་ ༡༩༦༢ ལུ་རྫོང་ཁག་བདག་སྐྱོང་གིས་ མི་དམངས་ལུ་སྒོ་ཕྱེས་ནུག། ཚ་ཆུ་ཚུན་ཚོན་ར་སྣུམ་འཁོར་ལམ་བཏོན་ཏེ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ གཞལམ་སྒང་དང་ཀྲོང་གསར་གཞུང་ལམ་ལས་མར་ ཚ་ཆུ་ཚུན་འཁོར་ལམ་རྩི་ནག་བཏང་སྟེ་སྟབས་བདེ་ཏོག་ཏོ་བཟོ་ཡོད་རུང་ གནམ་བྱཱར་གྱི་དུས་ལུ་ ས་རུད་དང་རྡོ་ཚུ་བུད་འོང་ནི་གི་ཉེན་ཁ་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན།
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
སླབ་སྲོལ་སོ་སོ་ཅིག་ལས་འབད་བ་ཅིན་ དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ ཁེངས་འདུན་མང་ལས་ཤ་རོགཔ་ཅིག་ཀ་ཤ་བདའ་བར་འགྱོ་བའི་བསྒང་ ས་གནས་སྐྱིད་པ་ལུང་གསན་གྱི་ས་གོ་ནང་ལྷོདཔ་ད་ ཀ་ཤ་ཅིག་མཐོང་སྟེ་ དུག་མདའ་ཀ་ཤ་གུར་འཕངས་ཏེ་ ཀ་ཤ་ལུ་ཕོག་པའི་ཤུལ་ ཀ་ཤ་འདི་ཁ་སྨད་ལུ་ལྟ་སྟེ་མགྱོགས་འགྱོ་བའི་རྟིང་ཤུལ་བདའ་སྟེ་ཤ་རོགཔ་འདི་ཡང་འགྱོ་ནུག། དེ་བསྒང་ དུག་མདའ་ཕོག་ཡོད་པའི་ཀ་ཤ་འདི་ ད་ལྟོ་ཚ་ཆུ་ཆགས་ཡོད་པའི་ ས་གནས་འདི་ཁར་ཤི་ཡོདཔ་ལས་ ལྟ་བར་འགྱོ་བའི་བསྒང་དུ་པ་འཐོན་སར་མཐོང་སྟེ་ ག་ཅི་ཨིན་ན་ཟེར་རྣམ་རྟོག་ལངས་ཏེ་ལྟཝ་ད་ ཚ་ཆུ་འདི་ཡོདཔ་སྦེམཐོང་ནུག། ཨིན་རུང་ འདུན་མང་གི་མི་སེར་ཚུ་གི་བཤད་མི་ནང་ ཁོང་ཚུ་གི་ཁུངས་གཏུགས་འབད་ཚུགས་མི་འདི་ དུས་རབས་ ༨ པའི་ནང་ སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཨོ་རྒྱན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་བྱོན་མི་འདི་ར་ཨིན་ཟེར་ཨིན་མས། ས་གནས་འདི་ཁར་ ཨོ་རྒྱན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷ་ལྕམ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྒྱལ་གྱི་བྷ་གདང་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་གི་དབུ་ཞྭ་ཚུ་ ད་ལྟོའི་བར་ན་ཡང་ མངོན་སུམ་དུ་མཇལ་ནི་ཡོདཔ་ཨིན།
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་སམ་སྟོན (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༣ ཤོག་གྲངས་ ༡༢༢) ནང་ལུ་ ”ནང་པའི་གསོ་རིག་འཛིན་སྐྱོང་ཞིབ་འཚོས་ལྟེ་བ་གིས་ཞིབ་འཚོལ་འབད་དེ་བཀོད་ཡོད་པའི་ འབྲུག་གི་ཚ་ཆུ་དང་སྨན་ཆུའི་རྣམ་བཤད་འཆི་མེད་བདུད་རྩིའི་རྫིང་བུའི་ནང་ དགེ་ལེགས་ཕུག་ལུ་ཡོད་པའི་ཚ་ཆུའི་རྫིང་གི་དྲོད་ཚད་འདི་ཡང་ རྫིང་དང་པ་གི་དྲོད་ཚད་ཨང་ ༣༤.༡ དང་། རྫིང་གཉིས་པ་གི་དྲོད་ཚད་ཨང་ ༣༦.༤ ། རྫིང་གསུམ་པ་གི་དྲོད་ཚད་ཨང་༣༨.༡། རྫིང་བཞི་པ་ལུ་དྲོད་ཚད་ཨང ༠༠ ཨིན་པའི་ཁུངས་བཀོད་དེ་འདུག།” ཟེར་བཀོད་ཡོདཔ་ལས་ ཚ་ཆུ་སྦང་སའི་རྫིང་བཞི་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཚ་ཆུ་སྦང་པར་འོང་མི་ མི་རྒན་རྒས་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ལྷན་ཐབས་ཀྱི་རྫིང་གཉིས་ གསང་སྤྱོད་དང་ རྐང་ལམ་ཚུ་ལོགས་སུ་སྦེ་བཟོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་མ་ཚད་ དེ་ཁར་འོང་མི་ཚུ་གི་ཉེན་སྲུང་གི་དོན་ལུ་ ཆུ་རྫིང་ཚུ་གུར་རྩིས་ས་གིས་བཟོ་མི་སྲབ་ལེབ་ཚུ་བཀབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
ཚ་ཆུ་གིས་མ་དོ་བར་ བྱག་གི་རྐེད་པ་བྱག་ཕུག་སྒོ་མེད་མི་ནང་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་སྒོམ་ཉམས་ལེན་གནང་སའི་བྱག་ཕུག་སྦོམ་གཅིག་དང་ བྱག་ཕུག་འདི་གི་གཡས་ཁ་ཐུག་ རིང་ཚད་མི་ཊར་ ༤༠ དེམ་ཅིག་གི་ས་ཁར་ མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ཉམས་ལེན་གནང་སའི་བྱག་ཕུག་སྦོམ་ཅིག་ཡང་མཇལ་ནི་ཡོདཔ་ཨིན།
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
ཚ་ཆུ་དེ་གིས་གཟུགས་ཀྱི་པགས་ཀོའི་ནད་གཞི་ རྐང་ཚིགས་ལག་ཚིགས་ན་ནི་ ཕོ་བའི་ནད་གཞི གྲང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཆུ་སེར་ནད་ སྐྱ་རྦབ་ནད་   མཁལ་རྐེད་ན་མི དྲེག་དང་གྲུམ་བུ་ཚུ་ བསལ་ཚུགས་པའི་ཕན་ནུས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། (དད་པའི་ས་བོན། ༢༠༡༥ །) དེ་འབདཝ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ མི་གྲངས་ ༤༠༠༠༠ དེ་ཅིག་གིས་ཚ་ཆུ་སྦང་པར་འོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༤ ཤོག་གྲངས་ ༡༥༢) ནང་ “གཡས་ཤར་ཕོ་ཆུ་དང་གཡོན་བྱང་མོ་ཆུ་ དེ་ལས་གྱིབ་ཀྱི་དུང་ཅུང་ནང་ལས་འཐེན་མི་རྩིཝ་ད་རྐ་གསུམ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།” ཟེར་བཀོད་ཡོདཔ་ལས་ ཚ་ཆུ་འཐོན་སའི་རྐ་མ་འདྲཝ་ ཡོངས་སྡོམས་ཀྱིས་གསུམ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཚ་ཆུ་སྦང་ནི་གི་དོན་ལུ་་རྩི་ས་དང་ཤིང་གིས་བཟོ་བའི་ ཆུ་རྫིང་བཞི་ཡོདཔ་ཨིན། རྫིང་དང་པ་གི་དྲོད་ཚད་འདི་ ཌིག་རི་སེལ་ཤི་ཡཱསི་ ༤༣ ཡོདཔ་དང་ འདི་གིས་ བད་ཀན་དང་གྲང་བའི་ནང་ཚུ་ལུ་ཕནམ་ཨིན་པས། རྫིང་གཉིས་པའི་དྲོད་ཚད་འདི་ ཌིག་རི་སེལ་ཤི་ཡཱསི་ ༤༨ ཨིནམ་དང་ འདི་གིས་ ཕོ་བ་སྨུག་པོའི་ནད་དང་ དུག་ནད་ཚུ་ལུ་ཕནམ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ རྫིང་གསུམ་པ་དང་བཞིན་པའི་དྲོད་ཚད་འདི་ ཌིག་རི་སེལ་ཤི་ཡཱསི་ ༥༡ དང་ ༥༢ ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ འདི་གིས་འབད་བ་ཅིན་ མགུ་ནད་ མཁྲིས་པའི་ནད་ པགས་ནད་དང་རྩ་དཀར་ནད་ཚུ་ལུ་ཕནམ་ཨིན་པས། (གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། ༢༠༡༤)
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
ཚ་ཆུ་འདི་བྱཱར་དགུན་མེད་པར་མི་དམངས་ལུ་སྒོ་ཕྱེས་ཏེ་བཞགཔ་ཨིནམ་ལས་ ས་གནས་ནང་སྡོད་མི་ཚུ་གིས་འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ཚ་ཆུ་སྦང་པར་འགྱོ་་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། རྫོང་ཁག་གཞན་ཁ་གྱི་མི་ཚུ་ཨིན་པ་ཅིན་ གནམ་དགུན་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༠ པ་ ༡༡ པ་དང་ ༡༢ པ་ཚུ་ནང་ལུ་མང་སུ་སྦེ་འོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཚ་ཆུ་སྦང་པར་འོང་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ མི་གྲངས་ ༤༠ ཤོང་པའི་མགྱོན་ཁྱིམ་ ༣ ཡོདཔ་དང་ མི་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ ཚ་ཆུ་གི་ཉེ་འདབས་ལུ་གུར་ཚུ་སྤུབས་ཏེ་ཡང་སྡོདཔ་ཨིན་མས།
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
འདུན་མང་ཚ་ཆུ་འདི་ ཏིང་ཏི་སྦིས་ལས་ རིན་དི་སྒང་འགྱོ་སའི་པཱར་གླིང་འཁོར་ལམ་ལས་ ཁ་མར་བལྟ་སྟེ་ ཆུ་ཚོད་ ༡ དང་སྐར་མ་ ༣༠ དེ་ཅིག་ས་ཁར་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་། ཚ་ཆུ་དེ་ཁར་ ལོ་ཨ་རྟག་ར་འབྲུག་པའི་མི་སེར་དང་ ཕྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལས་བྱོན་མི་ལྟ་བཤལ་པ་ཚུ་ཚ་ཆུ་སྦང་པར་བྱོན་ནི་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཚ་ཆུ་སྦང་པ་བྱོན་པ་ཅིན་ དགའ་ཤོས་ར་འབྲུག་ཟླ་ ༡༠ ༡༡ ༡༢ དང་ ༡ པའི་ནང་ལུ་ཨིནམ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། (གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། ༢༠༡༤) ཚ་ཆུ་དེ་གིས་སྦེ་ འདུན་མང་གི་མི་སེར་དང་ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོད་པའི་གཡུས་ཁའི་མི་སེར་ཚུ་ལུ་དངུལ་གི་ཁེ་ཕན་དང་ མི་སྡེ་གོང་འཕེལ་ལས་སྣ་ཚུ་ནང་ལུ་ཁེ་ཕན་སྦོམ་ར་བྱུང་སྟེ་འདུག།
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཆ།
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཆ།
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
ཀུན་བཟང་འཕྲིན་ལས། (གནམ་མོ་མེད། ༢༠༡༥) དད་པའི་ས་བོན། ཐིམ་ཕུག། ཀེ་ཨེམ་ཀྲི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༤) གནས་ཡིག་ཀུན་ཕད་ལམ་སྟོན། ཅ་རྙིང་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན། སྲོལ་འཛིན་ལས་ཁུངས། འོད་ཟེར་པར་སྐྲུན་ཁང་།
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་དབང་ཕྱུག། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༣) གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན     ཅ་རྙིང་འཛངན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན། སྲོལ་འཛིན་ལས་ཁུངས། ཐིམ་ཕུག།
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
Sangay Thinley (2018) Duenmang Tshachu/Duenmang Hot spring.
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
Heavenlybhutan.com. (n.d). Gelephu Tshachu.
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
https://bhutanculturalatlas.clcs.edu.bt/3047/culture/sites-structures/duenmang-tshachu-duenmang-hot-spring/
དགེ་ལེགས་ཕུག་ཚ་ཆུ།
https://www.heavenlybhutan.com/sightseeing-places-of-bhutan/places-to-visit-in-sarpang-gelephu/gelephu-tshachu/
འདུན་མང་ཚ༌ཆུའི༌སྐོར།
Nima Wangdi (2016) Duemang Tshachu Gets Facelift     https://kuenselonline.com/duenmang-tshachu-gets-facelift/
སློབ་དཔོན་འཕགས་པ། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས།། ལྷ་དང་ལྷ་མིན་འཐབ་རྩོད་ཞི་ཐབས་ལུ།། ཚིག་གདངས་སྙན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གླུ་གཞས་ཚུ།། ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ལས་གསུངས་གནང་ཡོད།། འདོད་དགུ་ལོངས་སྤྱོད་འཛོམས་པའི་ལྷ་ཡུལ་ནང་།། མཐུན་འབྲེལ་མཆོད་བསྟོད་རྟེན་འབྲེལ་གླུ་གཞས་ཚུ།། འགོ་ཐོག་ལྷ་ཡི་གླུ་ལས་དཔེ་བླངས་ཏེ།། འཇིག་རྟེན་མི་ཡི་ལུང་པར་དར་ཏེ་ཡོད།། སྨན་ལྗོངས་ཙན་དན་བཀོད་པའི་དགའ་ཚལ་ནང་།། ལྷ་གཅིག་ཨྱོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལུ།། སྦས་གནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཚུ།། གླུ་བྲོ་གར་གྱི་མཆོད་དབྱངས་ཕུལ་ཏེ་ཡོད།། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་འདི།། ཕ་མཆོག་དྲིན་ཅན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ལུ།། གཞུང་སྐྱོང་གཞི་བཙུགས་གནང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཚུ།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྲོ་གར་འཁྲབ་སྟེ་ཡོད།། དགའ་སྐྱིད་སྤྲོ་གསུམ་ལྡན་པའི་གླུ་གཞས་ཚུ།། རྫོང་གཞི་སྒྲུབ་གནས་ལོ་ཆོག་དགའ་སྟོན་དང་།། ཕན་ཚུན་མཛའ་བརྩེ་དགའ་སྤྲོའི་མཐུན་འབྲེལ་གླུ།། མངའ་འབངས་ཡོངས་ཀྱིས་དགའ་སྐྱིད་གླུ་གར་བསྒྱུར།། །།
སྨོན་ལམ་གྲུབ་རྒྱལ་མ།
༄༅། །སྨོན་ལམ་གྲུབ་རྒྱལ་མ་བཞུགས་སོ།།
༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལས་དང་གློ་བུར་རྐྱེན་ལས་གྱུར་པ་ཡི། །གདོན་དང་ནད་དང་འབྱུང་པོའི་འཚེ་བ་སོགས། །སེམས་ཅན་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ནད་རྣམས་ཀུན། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག །ཇི་ལྟར་གཤེད་མས་ཁྲིད་པའི་བསད་བྱ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ལུས་སེམས་འབྲལ་བྱེད་པའི། །སྲོག་འཕྲོག་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག །འཆི་བདག་གཤིན་རྗེའི་ཁ་ནང་ཚུད་པ་ལྟར། །ནད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ཐོས་པས་སྐྲག་བྱེད་པའི། །ཉིན་གཅིག་པ་དང་རྟག་པའི་རིམ་སོགས་ཀྱིས། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་གནོད་པ་མ་གྱུར་ཅིག །གནོད་པའི་བགེགས་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་། །གློ་བུར་ཡི་འབྲོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང་། །བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་འཚེ་བ་མ་གྱུར་ཅིག །ལུས་སེམས་བདེ་བ་མ་ལུས་འཕྲོག་བྱེད་པའི། །འབྱུང་བཞི་འཁྲུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །མ་ལུས་ཞི་ཞིང་མདངས་སྟོབས་ལྡན་གྱུར་ནས། །ཚེ་རིང་ནད་མེད་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པར་ཤོག། །བླ་མ་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་། །མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་མཐུ་སྟོབས་དང་། །ལས་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པའི་བདེན་སྟོབས་ཀྱིས། །སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག།
ལྕགས་རི་གཙུག་ལག་ཁང་།
ལྕགས་རི་གཙུག་ལག་ཁང་།
འབྲུག་ཆོས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ རྫོང་གཞིས་དང་ལྷ་ཁང་ གནས་དང་དགོན་སྡེ་ཚུ་གིས་ཕྱུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ལུ་ སྔོན་བྱོན་དགེ་བ་གོངམ་ཚུ་གིས་ ལྷ་ཁང་དང་རྫོང་གཞིས་ཁག་མང་རབས་ཅིག་བཞེངས་ཡོད་པའི་ནང་ལས་ཅིག་ ལྕགས་རི་རྡོ་རྗེ་ལྡན་གྱི་གཙུག་ལག་ལྷ་ཁང་འདི་ཨིན། ལྷ་ཁང་འདི་ ཐིམ་ཕུག་ཁྲོམ་ཁ་ལས་བྱང་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༥ དང་ རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ལས་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༢༨༠༠ གི་ས་ཁར་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྟ་མགོ་རྡོ་གདན་ནང་བཀྲ་ཤིས་ཐང་ལས་ རྐང་སྟོང་སྦེ་འགྱོ་བ་ཅིན་ དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ ༡ དེ་ཅིག་འགོར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།ལྕགས་རི་དགོན་པ་འདི་ ཡེ་ཤེས་མགོན་པོའི་སྒྲུབ་གནས་རྩ་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ དུས་རབས་ ༨ པའི་ནང་ལུ་ ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེ་གི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་གནང་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་ཡང་ཨིན། དེའི་ཤུལ་ལས་ དུས་རབས་ ༡༣ པའི་ནང་ ཕ་ཇོ་འབྲུག་སྒོམ་བྱོན་ཏེ་བཞུགས་ཡོདཔ་དང་ དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནི་ ཞབས་དྲུང་བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེ་གིས་ཡང་ གདན་ས་འགོ་དང་པ་དེ་ཁར་བཅགས་གནང་སྟེ་ལོ་ངོ་མང་རབས་ཅིག་དེ་ཁར་བཞུགས་གནང་ནུག། དད་པའི་ས་བོན་ (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས་ ༢༢༡) ལས་ “དེ་ཡང་  ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ དགུང་གྲངས་ ༢༧ རབ་བྱུང་ ༡༠ པའི་གནམ་ལོ་ལྕགས་སྤྲལ་ལོའམ་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༢༠ ལུ་ གདན་ས་འགོ་དང་པ་ལྕགས་རི་ཆོས་ཀྱི་གཡེའི་དགོན་པ་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོའི་གདན་ས་བཏབ་གནང་ནུག། ལྕགས་རི་འདི་ ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་ཐུགས་དམ་ལོ་གསུམ་གནང་སའི་ གནས་རྩ་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ ལྕགས་རི་གཙུག་ལག་ལྷ་ཁང་འདི་ནང་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༢༣ ལུ་ གཞུང་དགེ་འདུན་གྲྭ་ཚང་འགོ་དང་པ་ཆགས་སའི་གནས་རྩ་ཅན་ཅིག་ཡང་ཨིན།” གཞན་ཡང་ གནས་དེ་ འབྲུག་པའི་དབུ་ལྷ་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བཞུགས་གནས་གཙོ་བོ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ སྡེ་སྲིད་གོང་མ་རིམ་བྱོན་དང་བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་བུ་ཚུ་གིས་ གཅེས་སྤྲས་གནང་སྟེ་བཞག་ཡོདཔ་དང་ རབ་བྱུང་ ༡༦ པའི་གནམ་ལོ་མེ་ལུག་ལོའམ་ སྤྱ་ལོ་ ༡༩༦༧ ལོ་ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པའི་རྒྱལ་ཡུམ་སྐུ་བགྲེས་ཞིང་ཕེབས་ ཨ་ཞེ་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་སྒྲོན་མཆོག་གིས་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་མཛད་ཐོག་ལས་ རྗེ་མཁན་ཁྲི་རབས་ ༦༥ པ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སེངྒེ་མཆོག་གིས་སྒྲུབ་སྡེ་བཙུགས་གནང་སྟེ་ ད་རེས་སྔར་བ་ལྷག་སྟེ་པར་དར་ཞིང་རྒྱས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན(གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༧)
ལྕགས་རི་ལྷ་ཁང་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ཞི་བདེ་དང་དགའ་སྐྱིད་མ་བྱུང་པའི་སྔ་སྒོང་ལས་ར་ དགྲ་ཚུ་ལས་སྲུང་ཐབས་ལུ་ ཕྱི་ལས་གྱང་གིས་བསྐོར་ཏེ་ དབུ་རྩེ་ཡང་མཐོ་དྲགས་སྦེ་རིའི་ལོགས་ལུ་ བཞེངས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ལྷ་ཁང་འདི་གི་བཟོ་རྣམ་ཡང་ དབང་འདུས་རྫོང་ཁག་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ སྒང་སྟེང་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་ལས་ དཔེ་བླངས་ཏེ་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ལྷ་ཁང་གི་གཡོན་ཧོངས་ཀྱི་བྱག་གི་ལོགས་ལུ་ མཁས་གྲུབ་ལྷ་དབང་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཁང་དང་ འོག་ལུ་ཇོ་བོའི་ལྷ་ཁང་དང་དགོན་ཁང་ དེ་གི་ལྟག་ལུ་བདུད་འདུལ་གཙུག་ལག་ཁང་(ཞབས་དྲུང་ཐུགས་དམ་གནང་ས) ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྟག་ལུ་ རྗེ་མཁན་ཁྲི་རབས་ ༦༨ པ་ ཁྲི་ཟུར་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་མཆོག་གིས་ སྒྲུབ་ཁང་ཚུ་མཇལ་ནི་ཡོདཔ་དང་ལྕགས་རིའི་རི་མགོ་ལུ་དཔལ་གྱི་རི་སྒྲུབ་སྡེའི་ལྷ་ཁང་ཚུ་ཡང་མཇལ་ནི་ཡོདཔ་ཨིན།
རྒྱབ་རྟེན།
ཀུན་བཟང་འཕྲིན་ལས། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༣) དད་པའི་ས་བོན།  ཐིམ་ཕུག། ཀེ་ཨེམ་ཀྲི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
ཀྲི་ཨེན་དཔར་སྐྲུན་ཁང་།
Chagri (Cheri) Monastery. (n.d.). Retrieved from Asian Historical Architecture :
https://www.orientalarchitecture.com/sid/1573/bhutan/thimphu/chagri-cheri-monastery
Chagri Monastery. (2021, 01 03). Retrieved from Wikipedia:
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Chagri_Monastery
དྲུག་པ་ཚེས་བཞིའི་དུས་ཆེན།
ཧོར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་ ༤ ལུ་ ཆོས་འཁོར་བསྐོར༌བའི༌དུས་ཆེན་ཟེར་ཞུཝ་ཨིན། དེ་སྦེ་ཞུ་དགོ་མི་འདི་ཡང་ བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཟླ་ ༤ པའི་ཚེས་ ༡༥ ལུ་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེས་ལས་འགོ་བཟུང་ ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་ནམ་ ཧོར་ཟླ་ ༦ པ་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཚེས་བཞི་ཚུན་ཚོད་ལུ་ དམ་པའི་ཆོས་ཟབ་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་རྟོགས་དཀའ་བ་དང་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བའི་བསོད་ནམས་ལུ་གཟིགས་ཏེ། ཟབ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་ཁོ་བོས་རྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་ནུས་པས། །མི་སྨྲ་ནགས་འདབས་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱ། ཟེར་གསུངས་ཏེ་གསུང་བཅད་དེ་བཞུགས༌ནུག།
དེ༌ལས༌ ལྷ་ཚངས་པ་གིས་ ཚེ་སྔོན་མའི་སྨོན་ལམ་དྲན་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་སར་བཅར༌ཏེ། སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ཅི་སླད་དེ་རིང་བཏང་སྙོམས་བཞུགས། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་ནི་བརྡུང་དུ་གསོལ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དུང་ནི་རབ་ཏུ་འབུད་དུ་གསོལ། །ཟེར་ཙནྡན་གྱི་ཕྱེ་མ་གཏོར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་རུང་ ཞལ་བཞེས་མ་མཛདཔ་ལས་ ལྷ་ཚངས་པ་འདི༌ སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལུ་འགྱོ་ཞིན་ན་ལས་ ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་ཁྱིད་དེ་འོངམ་ད། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཕུལ་ཏེ། ཟླ་བ་ཉ་བ་གཟའ་ལས་ཐར་བ་ལྟར། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་བཞེངས་སུ་གསོལ། །འཇིག་རྟེན་མུན་པར་ཤེས་རབ་འོད་དབྱུང་གསོལ། །ཟེར་གསོལ་བ་བཏབ་རུང་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས་པས།
དོ་རུང་ཚངས་པ་གིས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཕུལ་ཏེ་ ལོག་ཅི་ལོག་ཅི་གསོལཝ་བཏབཔ་ད། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་ཡང་བཞེས་སྦེ། ཚངས་པ་མ་ག་དྷཱ་ཡི་སེམས་ཅན་གང་། །རྣ་བར་ལྡན་ཞིང་དད་དང་ཤེས་རབ་ལྡན། །མི་འཚེ་འདུ་བྱེད་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་བདུད་རྩིའི་སྒོ་དབྱེའོ། །ཟེར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་སྒྲ་ལྷ་ཡུལ་ག་ར་ལུ་ཁྱབ་སྟེ་ ལྷ་ཚུ་ཡང་ཆོས་ཉན་པར་འོང་ནུག།
དེ་ལས་འཁོར་གྱི་ཐོག་མར་རངས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ལྷག་སྤྱོད་དང་། སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་ཀྱི་བུ་རིང་འཕུར་གཉིས་གདུལ་སླ་བ། སྦྱང་སླ་བ། ཤེས་རབ་གསལ་བ་ཨིནམ་མཁྱེན་རུང་ ལྷག་སྤྱོད་ཤི་སྟེ་ཞག་བདུན་དང་། རིང་འཕུར་ཤི་སྟེ་ཞག་གཉིས་སོངམ་ལས་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་ཐུགས་ཕམ་མཛད་དགོཔ་ཐོན་སོ་ནུག།
དེ་ལས་ འཁོར་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོའི་ནང་ཁྲིམས་ཡང་རང་ཞིག་ཏུ་སོང་སྟེ་ སངས་རྒྱས་ལུ་གུས་བཏུད་ཞུ་སྟེ་ཐོན་འོངམ་ལས་ ཤུལ་ལས་འཁོར་གྱི་མཆོག་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ཟེར་ ཡོངས་གྲགས་ལོག་སོ་ནུག།	 སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ འཁོར་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་གིས་གཙོས་པའི་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཅསཔ་འཚོགས་པའི་དབུས་སུ།	 རྒྱ་རྩིས་པའི་སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཧོར་ལུགས་ཟླ་ ༦ པའི་ཚེས་ ༤ ལས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་བདེན་པ་བཞི་ཡི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ངོ་བོ་ལ་བཟླས་པ་བཞི། བྱ་བ་ལ་བཟླས་པ་བཞི།	བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བཟླས་པ་བཞི་སྟེ་ བཟླས་པ་ལན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ལས་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འགོ་དང་པ་བསྐོར་གནང་ནུག།
དེ་ཡང་གཙོ་བོ་གསོག་འཇོག་ཚུ་ དགག་པའི་སྒོ་ལས་འདོད་པ་བསོད་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་སྤོང་བ་དང་། ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པ་ཚུ་རྗེས་སུ་གནང་བའི་སྒོ་ལས་ དོན་མེད་པའི་དཀའ་ཐུབ་བདག་ཉིད་དུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་སྤོང་བ་སྟེ་ མཐའ་གཉིས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་དང་ གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལོ་གཉིས་དང་ ཟླཝ་བཅུ་གཅིག་གི་རིང་ལུ་གསུངས་ནུག།
དེ་འབད་ནི་འདི་གིས་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་འགོ་དང་པ་ བསྐོར་གནང་བའི་དུས་ཆེན་གྱི་ཉིནམ་དེ་ཁ་ལས་ཚུར་ ང་བཅས་ར་འཛམ་གླིང་གི་མི་ཚུ་ མ་རིག་པའི་མུན་པ་ལས་ཐར་ཏེ་ སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་ནི་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ལས་ དུས་ཆེན་དི་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་ ལྷག་པར་ནང་པའི་ཆོས་འབད་མི་ཚུ་ལུ་ ག་ནི་ལས་གལ་ཆེ་བའི་ཉིནམ་ཅིག་འབད་ནི་འདི་གིས་ དུས་དྲན་བརྩི་སྲུང་ཞུཝ་ཨིན། དུས་ཆེན་འདི་ཁར་ ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་རིམ་ཚུ་དང་ དགེ་བ་གཞན་ག་ཅི་ཨིན་རུང་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཅིན་ བསོད་ནམས་དཔག་མེད་བསག་ནི་ཨིནམ་ལས་ གཞུང་གི་ཁ་ཐུག་ལས་ཡང་ མི་མང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དོན་ལུ་ གཞུང་འབྲེལ་ངལ་གསོ་སྦེ་བཞགཔ་ཨིན་ནོ།།
ཆོས་ལྡན་སྨན་ལྗོངས་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ ཆོས་ལྡན་སྨན་ལྗོངས་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་།། གདུང་བཟང་གཏེར་སྟོན་པདྨ་གླིང་པའི་བརྒྱུད།། ཆོས་རྒྱལ་མངའ་བདག་མི་དབང་རིམ་བྱོན་འཁྲུངས།། ལ་དགའ་བ་ཡོད་ལ་སྐྱིད་པའི་སྤྲོ་ཉམས་ཡོད།། ཁ་བཞི་སྨན་ལྗོངས་འབྲུག་པ་བསོད་ནམས་ཆེ།། ཕྱི་ནང་དགྲ་ཡི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ།། མི་དབང་བརྒྱུད་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་བཀྲིན་ཡིན།། ལ་དགའ་བ་ཡོད་ལ་སྐྱིད་པའི་སྤྲོ་ཉམས་ཡོད།། ལུང་བསྟན་མི་དབང་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་མཆོག། ཐུགས་བཟང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེ།། རིས་མེད་འབངས་རྣམས་བུ་གཅིག་མ་བཞིན་སྐྱོང་།། ལ་དགའ་བ་ཡོད་ལ་སྐྱིད་པའི་སྤྲོ་ཉམས་ཡོད།། ཕྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་མཐུན་ལམ་ཆེ།། ནང་མི་སེར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེས་སྐྱོང་།། མཛད་རྣམ་བཟང་བ་འབངས་རྣམས་ཕན་བདེ་ཆེ།། འབྲུག་པའི་རྒྱལ་བློན་འབངས་གསུམ་མཐུན་ལམ་ཆེ།། ཡར་རྒྱས་རྩ་བ་མི་ཉམས་གོང་དུ་འཕེལ།། འབངས་རྣམས་བདེ་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་ཏེ་གིས།། མི་དབང་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ཚེ་རིང་བར་ཤོག། ལ་དགའ་བ་ཡོད་ལ་སྐྱིད་པའི་སྤྲོ་ཉམས་ཡོད།། ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་རྟག་ཏུ་འཕེལ་བར་ཤོག། སངྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག། དགའ་སྐྱིད་སྤྲོ་ཉམས་འགྱུར་མེད་བརྟན་པར་ཤོག། ལ་དགའ་བ་ཡོད་ལ་སྐྱིད་པའི་སྤྲོ་ཉམས་ཡོད།། །།
སྒོམ་ཕུག་སྐོར་ར་ལྷ་ཁང་།
སྒོམ་ཕུག་སྐོར་ར་ལྷ་ཁང་།
སྒོམ་ཕུག་སྐོར་ར་་ལྷ་ཁང་འདི་ བཀྲིས་གཡང་རྩེ་རྫོང་ཁག་སྟོང་ཞང་རྒེད་འོག་ནང་ བཀྲིས་སྒང་ལས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༢༡ གྱི་ས་ཁར་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ལྷ་ཁང་འདི་ལུ་ སྒོམ་ཕུག་སྐོར་ར་ཟེར་མཚན་བཏགས་དགོཔ་མི་དེ་ཡང་ ཨྱོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ ས་ཕྱོགས་དེ་ཁར་གནས་པའི་བདུད་སྙོན་ཁ་བཏུལ་ནིའི་དོན་ལུ་ བྱ་ཕུག་གཅིག་ནང་སྒོམ་གནང་བཞུགས་མི་ལུ་བརྟེན་སྒོམ་ཕུག་དང་ ཤུལ་ལས་དད་མོས་ཅན་གྱི་མི་ལེ་ཤ་ཅིག་གིས་སྐོར་ར་རྐྱབ་སའི་གནས་ ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་ལུ་གྱུར་ནི་དེ་གིས་ སྒོམ་ཕུག་སྐོར་ཟེར་དར་ཁྱབ་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། བཤད་སྲོལ་ཅིག་ལས་ རྟ་ཝང་པ་ཚུ་གིས་སྒོམ་སྦས་ཟེར་ཡང་ཞུ་སྲོལ་ཡོད་ཟེར་ཨིན་པས། ད་རེས་ནང་པ་ཡང་ མོན་རྟ་ཝང་གི་མི་སེར་ཚུ་གིས་ རྩ་ཅན་གྱི་གནས་མཇལ་བར་འོང་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ ཟླཝ་ ༢ པའི་ནང་སྒོམ་ཕུག་སྐོར་རའི་ཚེས་བཅུ་གི་སྐབས་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་མཐའ་དབུས་ཀྱི་མི་སེར་ལེ་ཤ་སྤུངས་འཛོམས་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གཡང་རྩེ་བྱང་ཕུག་རྩེ་ལས་ཨིན་མི་ དགེ་བཤེས་རྡོ་རྗེ་བཀྲིས་ཀྱིས སྒོམ་སྐོར་རའི་གནས་ཡིག་འདི་ རྟ་ཝང་གྲྭ་ཚང་ནང་ལུ་བཞག་ཡོདཔ་ལས་ གནས་ཡིག་འདི་ཤུལ་ལས་རྟ་ཝང་གྲྭ་ཚང་གིས་སྦེ་ པད་གླིང་གི་གདུང་རྒྱུད་བླམ་ངོས་ཀྱི་གྲྭ་ཚང་ནང་དང་ ཨྱོན་གླིང་ སྤང་ཆེན་བླའུ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་གྲྭ་ཚང་དགོན་སྡེ་ཚུ་ལུ་བཀྲམ་ཡོདཔ་ལས་ རྟ་ཝང་པ་ཚུ་གིས་སྒོམ་ཕུག་སྐོར་རའི་གནས་ཀྱི་རྩ་ཆེ་ཧིང་ཧ་གོ་སྟེ་ཡོདཔ་་ལས་ གནས་མཇལ་བར་འོང་མིའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ དེ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་ཟེར་ཨིན་པས། གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། (ས་མོ་གླང་ལོ། ༢༠༠༩།) དུས་རབས་ ༩ པའི་མཇུག་ཙམ་ལུ་ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྲས་ལྷ་སྲས་གཙང་མ་བོད་ལས་བྱོན་ཏེ་ འཇམ་མཁར་ལུ་ལྷོདཔ་ད་ འཇམ་ཁར་གྱི་མི་ཚུ་ལུ་སྒོམ་ཕུག་སྐོར་ར་འདི་ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྦས་གནས་ཨིནམ་ལས་ འདི་ཁར་ཐུན་བཏང་བཞུགས་ནིའི་དོན་ལུ་མཚམས་ཁང་ཅིག་ རྐྱབ་ཚུགས་ག་ཟེར་དྲིཝ་ད་ སྦྱིན་བདག་ཚུ་གིས་འཇམ་ལགས་ཟེར་ཞུཝ་ལས་ ས་གནས་ཀྱི་མིང་ཡང་འཇམ་མཁར་ཟེར་བཏགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོདཔ་དང་།ཁོང་གིས་བཞེངས་མི་ལྷ་ཁང་འདི་ ད་ལྟོ་གནས་དེ་ཁར་ཡོད་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་ཨིན་པས། ད་རེས་ནངས་པ་སྒོམ་ཕུག་སྐོར་རའི་ཚེས་བཅུའི་སྐབས་ལུ་ ཕྱོགས་སོ་སོ་ལས་འཛོམས་པའི་དད་ཅན་གྱི་མི་སེར་ཚུ་གིས་ གཙོ་བོ་ར་སྐོར་ར་རྐྱབ་ནི་ལུ་གཚོ་བོར་བཏོནམ་ལས་ ཚེས་བཅུ་འདི་གཞན་དང་མ་འདྲཝ་སྦེ་རྩིཝ་ཨིན་པས།
ཧེ་མ་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་སྤྱི་ལོ་ ༧༧༩ དེ་ཅིག་ཁར་ཨོ་རྒྱན་གུ་རུ་་རིན་པོ་ཆེ་གིས་བོད་ལུ་ལྷ་ས་བསམ་ཡས་བཞེངས་གནང་པའི་སྐབས་ བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ནང་ཡོད་པའི་མ་རུངས་འདྲེ་བདུད་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་གདུག་པ་ཅན་ཚུ་ དམ་ལུ་བཏགས་པའི་སྐབས་ བདུད་པོ་སྙོན་ཁ་ཆེན་པོ་འདི་གིས་དམ་ལུ་གནས་མ་བཏུབ་པར་ ལྷོ་མོན་ཁ་ཐུག་བྱོག་འོངས་ནུག། དེ་གིས་ མ་འོངས་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནང་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཚུ་ལུ་གནོད་པ་སྦོམ་བཀལ་འོང་ཟེར་ཐུགས་བཞེད་གནང་སྟེ་ བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཚར་བའི་ཤུལ་ལུ་ ལྷོ་མོན་ལུ་བདུད་ཀྱི་རྟིང་བདའ་སྟེ་བྱོན་ཞིམམ་ལས་ བདུད་དེ་དམ་ལུ་གནས་བཅུག་སྟེ་གནས་ཀྱི་སྲུང་མ་སྦེ་ར་བསྐོས་ཏེ་ ས་གནས་འདི་ཡང་སྦས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་ལུ་ བྱིན་གྱིས་རླབས་གནང་ནུག།  (གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། ༢༠༠༧)
དུས་རབས་ ༩ པའི་སྨད་རྩམ་ལུ་ འཇམ་མཁར་པའི་མི་དང་སྦྱིན་བདག་དད་ཅན་ཚུ་གིས་ ལྷ་སྲས་གཙང་མའི་དོན་ལུ་ མཆོད་ཁང་ཆུང་ཀུ་ཅིག་བརྩིགས་ཏེ་གདན་ས་བཏབ་ཡོད་མི་ལས་ཚུར་གནས་དེ་ཕྱག་མཆོད་ཕུལ་སའི་ཡུལ་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་གནང་སྟེ་ གནས་འདི་ཁར་སྐོར་ར་བ་བསྐོར་ནི་དང་དུས་ཆེན་བརྩི་སྲུང་ཞུ་ནིའི་ལམ་ལུགས་ཡང་ དུས་ཚོད་དེམ་ཅིག་ཁ་ལས་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
གཏེར་ཆེན་པདྨ་གླིང་པ་ཙཱ་རི་ལས་ལོག་བྱོནམ་ད་ ད་ལྟོ་ཡོད་མི་རྒྱ་གར་ཤར་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་འདྲ་བྱིན་ཅན་ཅིག་ཡོད་མི་འདི་ ནང་རྟེན་སྦེ་ གནང་ཡོདཔ་དང་གཏེར་སྟོན་གུ་རུ་ཆོས་དབང་ དང་ ཨ་ཎེ་མཆོད་རྟེན་བཟང་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་རབས་ཅིག་གིས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ གནས་དང་ལྷ་ཁང་གཉིས་ཆ་ར་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་གོང་འཕེལ་གྱི་ ཕྱག་ལཱ་ལེ་ཤ་མཛད་གནང་ནུག། (གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། ༢༠༠༩)
ཧེ་མའི་་ལྷ་ཁང་ཆུང་ཀུ་འདི་ རྒྱལ་སྲས་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་ཡོདཔ་དང་ ནང་རྟེན་ཡང་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་གུ་རུ་པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་ བཅུ་གཅིག་ཞལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྐུ་བྱིན་ལྡན་སྐུ་གྲངས་ ༡༡ ལྷག་ཙམ་དང་གྱང་གི་ལྡེབས་རིས་ཚུ་ཡང་ རྒྱས་ཤིང་རྒྱསཔ་སྦེ་བཞེངས་གནང་ནུག། ད་རེས་ནངས་པ་ལོ་ཨ་རྟག་ར་རང་ཟླ་ ༢ པའི་ཚེས་༨ ལས་ ༡༠ ཚུན་ བཀྲིས་སྒང་རབ་སྡེ་གི་དགེ་འདུན་ཚུ་བྱོན་ཏེ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ཚེས་བཅུ་གནང་སྲོལ་ཡོད་མི་འདི་ རྒྱལ་སྲས་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་མཆོག་གིས་འགོ་བཙུགས་གནང་བའི་མཛད་ཤུལ་གཅིག་ཨིན་མས། གཞན་ཡང་ འབྲུག་གི་སྡེ་སྲིད་ ༡༦ པ་འབྲུག་ཞི་དར་གྱིས་ཡང་ ལྷ་ཁང་གི་མཐའ་འཁོར་ལུ་ མ་ཎི་ལག་འཁོར་ཚུ་བཙུགས་ཏེ་ ལྷ་ཁང་དང་གནས་ལུ་ཞབས་ཏོག་ཞུ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་འདུག།
རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཆ།
སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ།(གནམ་མོ་མེད། ༢༠༠༩) གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། སྲོལ་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཅ་རྙིང་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན། ཐིམ་ཕུག། ཀྲི་ཨིན་དཔར་སྐྲུན་ཁང་།
Buddhist Monastery in Trashigang. (n.d) Retrieved from:     https://www.tourmyindia.com/international/bhutan/gom-kora/
Gom kora (n.d) Retrieved from: https://authenticbhutantours.com/gom-kora/
མགོན་ནོའི་གཉེར་གསོལ།
༈ མགོན་པོའི་གཉེར་གསོལ་ནི།
ཧོ༔དགོངས་སུ་གསོལ་ལོ། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་མགོན་པོ་ནག་པོ་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དུ་གཅིག་པ། །ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་སུ་མཚུངས་པ། མཚན་ཉིད་འཕྲིན་ལས་ཐོགས་མེད་དུ་མཉམ་པ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་དཔའ་བོ། །སྣང་སྲིད་ལྷ་འདྲེ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྗེ། །ཞིང་སྐྱོང་དྲག་པོ་ལས་གཉན་གྱི་དེད་དཔོན། །མི་ཕམ་རྡོ་རྗེ་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། །རིག་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བུ་བཞིན་དུ་སྐྱོང་བ། །དམ་ཅན་སྒྲུབ་པ་པོའི་བསམ་གཏན་གྱི་དྲོད་ཉུལ་བ། །ཞི་བའི་མདངས་དང་ལྡན་པ། །རྒྱས་པའི་བྱིན་ཆགས་པ། དབང་སྡུད་ལས་ཀྱི་རྩལ་མངའ་བ། །དྲག་པོ་དགྲ་བགེགས་སྒྲོལ་བའི་ལས་ལ་མྱུར་བ་བསྟན་པ་སྲུང་བ་ལ་རྩལ་འབྱིན་པ། །མཐུ་དང་སྟོབས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་དྲག་རྩལ་ཅན་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། །བདག་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་བཙུགས་པའི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྟེན་འདི་ལ་བཞུགས་ལ། །རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཞིང་ཁམས་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་བར་ཆད་བདུད་བཞིའི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྐྱེལ་མ་མཛོད་ཅིག །ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འཁྲིད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གསུན་མ་དང་ཕྲད་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལོག་པའི་ལམ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་། ཐར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བློ་འགྲོ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་ཞིང་། །བཀྲ་ཤིས་དང་བདེ་ལེགས་ཀྱིས་གནས་ནས། །ཅི་བསམ་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ། མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཐོབ་ནས། །འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་དང་མགོན་དུ་གྱུར་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བདག་གིས་གསོལ་བ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ།།
གསོལ་ཁ་བསྡུས་པ་འཕྲིན་ལས་མྱུར་འགྲུབ་མ།
༄༅། །ཆོས་སྐྱོང་སྤྱིའི་གཏོར་བསྔོ་བསྡུས་པ་ཕྲིན་ལས་མྱུར་འགྲུབ་མ་བཞུགས་སོ།།
དགོན་ལ་ཨྱོན་པདྨའི་ལུང་བསྟན་དང་། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ དགོན་ལ་ཨྱོན་པདྨའི་ལུང་བསྟན་དང་།། འབངས་ལ་སྤྱི་ཡོངས་བསོད་ནམས་དུས་གཅིག་སྨིན།། དུས་ལ་འདི་རིང་བཀྲིས་གཡང་ཆགས་གཉིས།། མགོན་ལ་ཆོས་རྒྱལ་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་བཀུར།། དུས༌ལ་འདི་རིང་དགའ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཉིནམ།། མགོན་ལ་ཆོས་རྒྱལ༌གསེར༌ཁྲི་མངའ་གསོལ་བཟང་།། གདུང་ལ་བརྒྱུད་ཀྱིས་མཐོ་བའི་ལྷ་སྲས་མཆོག། དཔལ་ལ་ཨྱོན་དབང་ཕྱུག་ལྗོངས་འདིའི་མགོན། དུས་ལ་འདི་རིང་བཀྲིས་གཡང་ཆགས་གཉིས།། མགོན་ལ་ཆོས་རྒྱལ་སྤྱི་བོའི་བཙུག་ཏུ་བཀུར།། ས༌ལ༌འདི༌རིང༌དགའ༌སྐྱིད༌ལྡན༌པའི་ཉིནམ།། མགོན་ལ་ཆོས་རྒྱལ་གསེར་ཁྲི་མངའ༌གསོལ༌བཟང་།། ཕ་ལ་ཨྱོན་པདྨ་བྱིན་རླབས་ཆེ།། ལྷ་ལ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་འཕྲིན་ལས་མྱུར།། དུས་ལ་འདི་རིང་བཀྲིས་གཡང་ཆགས་གཉིས།། མགོན་ལ་ཆོས་རྒྱལ་སྤྱི་བོའི་བཙུག་ཏུ་བཀུར།། དུས་ལ་འདི་རིང་དགའ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཉིནམ།། མགོན་ལ་ཆོས་རྒྱལ༌གསེར་ཁྲི༌མངའ་གསོལ༌བཟང་།། ལྗོངས་ལ་འདི་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་གནས།། མགོན་ལ་ཆོས་རྒྱལ་ཡབ་སྲས་སྐུ་ཚེ་བརྟན།། དུས་ལ་འདི་རིང་བཀྲིས་གཡང་ཆགས་གཉིས།། མགོན་ལ་ཆོས་རྒྱལ་སྤྱི་བོའི་བཙུག་ཏུ་བཀུར།། །།
ཁྲུས་བབས་ངལ་གསོ།
ལོ་ཨ་རྟག་ར་ ཧོར་ཟླ་ ༨ པའི་དབུགས་ཐོབ་ཉི་མ་ལུ་ ཁྲུས་བབས་ཀྱི་ངལ་གསོ་ཕོགཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ཧེ་མ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦེ་ གྲུབ་ཚར་བའི་ཤུལ་ལུ་ སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་ལས་ ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འཆར་བའི་དུས་སྐབས་འགོ་བཙུགས་ནུག།
དེ་ཚུ་གི་གྱལ་ཁར་ སྐར་མ་རི་ཥིའམ་ཁྲུས་སྐར་ཟེར་མི་ཅིག་བྱུང་ཡོདཔ་བཞིན་དུ་ འདི་གི་འཆར་ལུགས་ཡང་ དབང་ཆེན་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་ལས་ཕར་ གསེར་གྱི་རི་བོ་གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་རི་བོའི་རྩེ་སྟེ་ རྒྱ་མཚོ་ལས་དཔག་ཚད་ཉིས་ཁྲི་གིས་མཐོ་བའི་གནམ་ཁ་ལས་ ཟླ་བ་དྲུག་ཉི་མ་ལུ་དང་ ཟླ་བ་དྲུག་ནུབ་མོ་ལུ་སྦེ་ཤར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
སྐར་མ་འདི་ ངོ་བོ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་ ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀ་ལས་གྲུབ་གྲུབཔ་ ཞེང་ཚད་རྒྱང་གྲགས་དྲུག་གི་ཚད་དང་ལྡན་པའི་གུ༌ གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལུ་གསེར་གྱི་ར་བས་བསྐོར་བ་ ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ག་ནི་བས་ ཉམས་དགའ་བས་བརྒྱན་པའི་རྒྱུ་སྐར་འདི་ རིམ་པ་བཞིན་དུ་ རི་རབ་བསྐོར་ཏེ་ཤརཝ་ཨིན༌མས།
གསེར་གྱི་རི་བོ་མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་ དང་ཕུ་ ལྷ་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་དྲང་སྲོང་བདེན་པ་གྲུབ་པ་ཚུ་གིས་ རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་ རྒྱལ་བ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཅིག་བཞེངས་ཏེ་ཡོད་མི་འདི་གི་ དབུའི་གཙུག་ཏོར་ཡང་ ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་གྲུབ་ཨིན་མས། དེ་འབད་ནི་འདི་གིས་ལོ་རེ་བཞིན་ ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་ཚར་རེ་ དབུགས་ཐོབ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་རྒྱུ་སྐར་རི་ཥི་འདི་ སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེའི་ དབུའི་གཙུག་ཏོར་གྱི་ཐད་ཀའི་ནམ་མཁར་ལྷོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
སྐར་མ་འདི་ སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏོར་འབྱིད་དེ་འགྱོ་ཚུགས་ཚུགས་ལུ་ ཞག་བདུན་འགོར་དོ་ཡོདཔ་ལས་ དེའི་རིང་ལུ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་ དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་བདེན་ཚིག་ སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ དབུའི་གཙུག་ཏོར་ཆུ་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་འདི་ལས་ བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་ཉིན་ཞག་བདུན་གྱི་རིང་ལུ་འབབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་གྱི་ཟེགས་མས་ཁྱབ་པའི་ འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་ཕྲན་ཚུ་ཡང་ བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ལས་ དུས་དེ་དང་བསྟུན་ཏེ་ ཁྲུས་ལུ་བརྩོན་པ་ཅིན་ ང་བཅས་ར་གི་ལས་སྒྲིབ་བག་ཆགས་ངན་པ་ཚུ་དག་ནི་དང་ རྐྱེན་བར་ཆད་ནད་ཡམས་རིམས་ཚད་ཚུ་ཞི་སྟེ་ བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་ནི་ཨིན་མས།
དེ་འབད་ནི་འདི་གིས་ ང་བཅས་རའི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ཡང་ ཁྲུས་བབས་ཉིནམ་དང་པའི་ཚེ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ངལ་གསོ་སྦེ་བཞག་གནང་མི་འདི་ མི་མང་ག་ར་གཙོ་བོ་ཁྲུས་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་དང་ དེ་དང་འབྲེལ་མི་དགའཝ་འཛོམས་ཏེ་ གླིང་ག་ཚུ་ནང་སྤྲོ་བཤལ་འགྱོ་ནི་དང་ བཞེས་སྒོ་ལེགས་ཤོམ་ཟ་སྟེ་ སེམས་སྤྲོ་བའི་རྩེད་སྟོན་དང་དགའ་སྤྲོ་བསྒྱུར་ཏེ་ ལུས་སེམས་ལུ་ངལ་གསོ་ཐོབ་པའི་དོན་ལུ་ཨིན་ཟེར་ཞུ་ནི་ཨིན།
ལྷ་མོའི་གཉེར་གསོལ།
༈ ལྷ་མོའི་གཉེར་གསོལ་ནི།
བྷྱོཿ མཁའ་འགྲོ་མ་ནག་མོ་དུད་པའི་སོལ་བ་མ། །མ་ལྟར་མཉེས་གཤིན། རྒྱ་མཚོ་ལྟར་དཀྱེལ་ཆེ། རི་བོ་ལྟར་ལྷུན་ཆགས། ཉི་ཟླ་ལྟར་འོད་གསལ། ནོར་བུ་ལྟར་རེ་བ་སྐོང་བ། ཅི་བགྱིའི་དབང་ཕྱུག་མ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་གིས་གཏད་གཉེར་དུ་བྱ་བའི་འོས། དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས། བཀའ་དང་བསྟན་པ། ཆོས་དང་དམ་ཚིག །ཚེ་དང་བསོད་ནམས། ནད་མེད་པ་དང་བདེ་བ་དམ་པ།བསྐུལ་ཞིང་བཅོལ་བའི་ལས། སློབ་མ་དང་འཁོར། སྦྱིན་པོ་དང་འབངས། དཀོར་དང་ལོངས་སྤྱོད། མངའ་རིས་དང་དབང་ཕྱུག །སྡེ་དང་སྲིད། མཆོད་རྟེན་དང་གཙུག་ལག་ཁང་། དགོན་གནས་དང་ཡུལ་འཁོར་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་གཏད་ཀྱི། མཐུན་ཞིང་དགྱེས་པའི་རྟེན་རྫས་དམ་ཚིག་གི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ལ་བརྟན་པར་ཞུགས་ཏེ། གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་མཐུ་སྟོབས་རྫུ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ། ལས་བཅོལ་ཞིང་གཏད་པ་འདི་མཐའ་དག་གི་གཉེར་ཁ་གྱིས་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་སྲུངས། མཐུན་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབས། གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ། སྙིང་ལ་གཅེས་པ་དང་བརྣག་པ་མ་དོར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་བརྟན་པར་སྐྱོངས་ལ་ཡིད་བཞིན་དུ་འདོད་པ་འཇོ་བར་བྱོས་ཤིག།
ཚེས་ཆེན་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ ཚེས་ཆེན་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ།། ཤར་རིའི་རྩེ་ནས་ཤར་སོང་།། ཤར་རིའི་རྩེ་ནས་ཤར་ནས།། འགྲོ་བའི་མུན་པ་སེལ་སོང་།། འགྲོ་བའི་མུན་པ་སེལ་ནས།། དགའ་བ་སྐྱིད་པ་འདུག་གོ། དགའ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི།། རྟེན་འབྲེལ་འདི་ལ་བཟང་སོང་།། གསེར་གླིང་གྲུ་བཞིའི་ནང་ལས།། གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཤར་སོང་།། གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཤར་ནས།། ཕུལ་ས་བླ་མའི་ཕྱག་ལ།། བླ་མའི་ཕྱག་ལ་ཕུལ་ནས།། ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་སོང་།། དངུལ་གླིང་གྲུ་བཞི་ནང་ལས།། དངུལ་གྱི་མེ་ཏོག་ཤར་སོང་།། དངུལ་གྱི་མེ་ཏོག་ཤར་ནས།། ཕུལ་ས་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་ལ།། རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་ལ་ཕུལ་ནས།། རྒྱལ་སྲིད་བསྟན་པ་དར་སོང་།། དུང་གླིང་གྲུ་བཞིའི་ནང་ལས།། དུང་གི་མེ་ཏོག་ཤར་སོང་།། དུང་གི་མེ་ཏོག་ཤར་ནས།། ཕུལ་ས་ཡབ་ཡུམ་ཕྱག་ལ།། ཡབ་ཡུམ་ཕྱག་ལ་ཕུལ་ནས།། བྱམས་བརྩེ་སྔར་ལས་རྒྱས་སོང་།། ཕ་རིའི་སྤང་གི་ལོག་ལ།།ཧ་ལོའི་མེ་ཏོག་ཤར་སོང་།། ཧ་ལོའི་མེ་ཏོག་ཤར་ནས།། ཕུལ་ས་དགའ་བའི་ཕྱག་ལ།། དགའ་བའི་ཕྱག་ལ་ཕུལ་ནས།། དམ་ཚིག་སྔར་ལས་བརྟན་སོང་།། །།
སྤུ་ན་ཁའི་ཆིངས་ཡིག།
༉  གོང་ས་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་ཀྱི་ཁྲི་ཐོག་ཁར་ཕེབས་ཏེ་ ཕྱི་དམག་དང་ནང་འཁྲུག་གི་དཀའ་ངལ་ཚུ་བསལ་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ རང་དབང་གི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དབུ་བཙུགས་གནང་སྟེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་ནུག། དེ་ལས་ཚུར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ འབྲུག་མི་བསོད་ནམས་གཅིག་མཐུན་ལས་གྲུབ་ཡོད་པའི་ འབྲུག་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་མཆོག་དམ་པ་ གོང་ས་ཨྱོན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ བུམ་ཐང་ཆོས་འཁོར་དབང་འདུས་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་ནང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༦༢ རབ་བྱུང་ ༡༤ པའི་གནམ་ལོ་ཆུ་ཁྱི་ལོ་ལུ་སྐུ་འཁྲུངས་ནུག། རྒྱལ་འཛིན་སྐུ་འཁྲུངས་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ སྔར་ལས་ལྷག་པའི་མཛོད་བྱ་བཟང་པོ་མངས་རབས་ཅིག་གནང་ཡོད་པའི་གྲས་ལས་ སྤུ་ན་ཁ་ལུ་ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་བཟོ་གནང་མི་དེ་གིས་རྒྱ་འབྲུག་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ སྔར་བ་ལྷག་པའི་མཐུན་འབྲེལ་བཟོ་ཚུགས་ནུག།
དེ་ཡང་ རྩ་གཞུང་དང་ཁྱད་རིག་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་( གནམ་ལོ་མེད་ ༢༠༡༡ ) ལྟར་དུ་འབད་བ་ཅིན་ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་དུ་བསྡུ་ནི་འགོ་བཙུགསཔ་ད་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་དབང་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་དང་པ་ གོང་ས་ཨྱོན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ ཐུགས་དང་མ་ལྡན་པར་བཞུགས་ནུག། དེ་འབདཝ་ལས་ མི་དབང་མཆོག་གིས་ ཐུགས་བསམ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ལས་ བིརི་ཊིཤ་དང་གཅིག་ཁར་ མཐུན་ལམ་བཟོ་ནི་སྦེ་ཐུགས་ཐག་ཆོད་ནུག། ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། བིརི་ཊིཤ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཡང་  འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་དབང་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ བདག་འཛིན་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་དང་གཅིག་ཁར་ ད་རུང་ར་ ཆིངས་ཡིག་གཅིག་མཚན་རྟགས་བཀོད་དགོཔ་དེ་ ཁག་ཆེཝ་སྦེ་གཟིགས་ནུག། དེ་འབདཝ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༠ རབ་བྱུང་ ༡༥ ལྕགས་ཁྱི་ལོ་ལུ་ བིརི་ཊིཤ་གཞུང་ལས་སྐུ་ཚབ་ ཅཱར་ལིས་ཝེལ་དང་གཅིག་ཁར་ ཡིག་ཚང་ལས་རོགས་དག་པ་ཅིག་ འབྲུག་ལུ་བྱོན་ཞིནམ་ལས་ སྤུ་ན་ཁའི་རྫོང་ནང་སྦེ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ག་གི་འོག་ལུ་ཡང་མེན་པར་ རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན་པའི་ངོས་འཛིན་ལུ་ སྤུ་ན་ཁ་གི་ཆིངས་ཡིག་གུར་མཚན་རྟགས་བཀོད་གནང་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༦༥ ལུ་བཟོ་ཡོད་པའི་སིན་ཅུ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་དེ་སོར་སྒྱུར་འབད་བའི་ཐོག་ལས་ སྤུ་ན་ཁའི་ཆིངས་ཡིག་དེ་བཟོ་གནང་ནུག།
ཆིངས་ཡིག་དེ་ནང་ག་དང་ག་གི་མཚན་རྟགས་ར་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ཟེར་བ་ཅིན། དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ་ (གནམ་ལོ་མེད་ ༢༠༠༨) ལྟར་དུ་འབད་བ་ཅིན་ དབྱིན་གཞུང་གི་སར་སྐུ་ཚབ་ཅཱར་ལིས་འབྲུག་ལུ་བཏང་པའི་སྐབས་ སྤུང་ཐང་ཁར་ཆིབས་གྲལ་སེར་སྦྲེང་དང་བཅས་པ་སྦེ་ མགྲོན་བསུ་མཛདཔ་མ་ཚད་ བདུན་ཕྲག་གསུམ་གྱི་རིང་ སྤུངས་ཐང་ཁར་བཞུགས་པའི་སྐབས་ དབྱིན་ཚེས་ ༨/༧/༡༩༡༠ ལུ་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་ཁོ་རའི་ཕྱག་ཐམ་དང་ འབྲུག་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་ཐམ་བཀོད་གནང་སྟེ་ རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་སྤུ་ན་ཁའི་ཆིངས་ཡིག་བཟོ་གནང་ནུག། ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ཆིངས་ཡིག་དེ་ནང་ག་ཅི་ར་བཀོད་དེ་འདུག་ཟེར་བ་ཅིན་ དབྱིན་གཞུང་གིས་ འབྲུག་གཞུང་ནང་འཁོད་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་ལཱ་ལུ་ བཀག་ཆ་མི་རྐྱབ་ཟེར་བའི་ འགན་དབང་ལེན་ཡོདཔ་དང་། གཞན་ཡང་ འབྲུག་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་མཆོག་དང་པ་མི་དབང་ཨྱོན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་རྟོགས་བརྗོད་ (གནམ་ལོ་མེད་ ༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས་ ༢༠༡) དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ “ལྷོ་ཨ་སམ་ཁ་ཐུག་ལུ་ཡང་ ས་མཚམས་སྐོར་ལས་རྩོད་རྙོགས་ལེ་ཤ་ཐོན་ནི་དེ་གིས་ མི་དབང་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ སྤྱི་ལོ་ ༡༧/༡༡/༡༩༡༣ ལུ་དེ་ཝན་གུ་རིར་ཕེབས་ཏེ་ བིརི་ཊེཤ་སྐུ་ཚབ་ བི་ཇེ་གྷུལ་དང་ གཅིག་ཁར་གསུང་གྲོས་རིམ་པར་གནང་སྟེ་ ས་མཚམས་ཁའི་དཀའ་ངལ་ལེ་ཤ་ཅིག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསལ་ཚུགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག།” ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། དེ་སྦེ་ཆིངས་ཡིག་དེ་ནང་ མཚན་རྟགས་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱ་གཞུང་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ དུས་ཡུན་རིངམོ་གྱི་བར་ན་ འབྲེལ་བ་བཞག་ནུག།
རྒྱབ་རྟེན།
རྩ་ཁཞུང་དང་ཁད་རིག་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས༼༢༠༡༡༽ འབྲིག་གི་འབྱུང་རབ། འབྲུག། སྤ་རོ།
དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ༼༢༠༠༨༽ འབྲུག་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་མཆོག་དང་པ་མི་དབང་ཨྱོན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་རྟོགས་བརྗོད། འབྲུག། ཐིམ་ཕུག།
མཐོ་བ་བྲག།
མཐོ་བ་བྲག།
བུམ་ཐང་རྫོང་ཁག་ནང་ལུ་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་གིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་བྲག་བཞི་ཡོད་པའི་གྲས་ལས་ གནས་ཆེན་མཐོ་བ་བྲག་འདི་ སྟང་རྒེད་འོག་ནང་ རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ལས་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༣༢༠༠ དེ་ཅིག་ཁར་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། གནས་དེ་ཁར་འགྱོ་དགོ་པ་ཅིན་ ལྕམ་ཁར་ལས་སྟང་ཚུན་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༢༧ འགྱོ་ཞིནམ་ལས་ སྟང་གཡུས་ཚན་ལས་མཐོ་བ་བྲག་ཁ་ཐུག་ལུ་སྣུམ་འཁོར་ནང་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༠ དེ་ཅིག་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལུ་ རྐང་སྟོང་སྦེ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་དེ་ཅིག་ཁ་ཡར་བལྟ་འགྱོ་དགོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། གནས་འདི་ སྦས་ཡུལ་མཁན་པ་ལྗོངས་གནས་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡོདཔ་ལས་མཐའ་བྲག་དང་ བུམ་ཐང་གི་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་བཞིའི་གནས་ག་ར་ལས་ མཐོ་བ་བྲག་འདི་ས་མཐོ་སར་ཨིནམ་ལས་ མཐོ་བ་བྲག་ཟེར་སླབ་ཨིན་མས། ས་གནས་དེ་ཁར་ སྤྱི་ལོ་མ་ཐོན་པའི་ཧེ་མ་ ཀཤ་མིར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་ ལཀྵིཾ་ཀ་ར་ ཆོས་མིང་དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོ་དང་ མོ་རའི་གཡོག་མོ་བསམ་འཕེལ་མ་གཉིས་ མཐོ་བ་བྲག་གི་དགོན་པ་བྱོན་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། (དད་པའི་ས་བོན། ༢༠༡༣ །) དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོ་འདི་ སྐུ་གཟུགས་ལུ་མཛེ་ནད་ཟུན་ཏེ་ སྔོན་གྱི་ལུང་བསྟེན་ནང་འཁྲིལ་ མཐོ་བ་བྲག་ལུ་བྱོན་ཏེ་ ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་མཛད་གནང་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ནད་འདི་ལས་དྲག་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ གནས་དེ་དུས་རབས་ ༨ པའི་ནང་ ཨོ་རྒྱན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་བུམ་ཐང་ལུ་ ཐེངས་གཉིས་པ་བྱོན་པའི་སྐབས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་གནང་བའི་གནས་ཅིག་ཡང་ཨིན་པས། ཀྲོང་གསར་དཔན་སློབ་ ཆོས་རྒྱལ་མི་འགྱུར་བརྟན་པའི་སྐབས་ལུ་ལྷ་ཁང་འདི་ རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་གནང་ཡོད་དང་ དཀའ་བརྒྱུད་བླམ་ཤེས་རབ་མཚན་ཅན་གྱིས་ གུ་རུའི་སྐུ་འདྲ་འདི་མཐོ་བ་བྲག་གི་གནས་ཀྱི་ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་སྦེ་བཙུགས་གནང་ནུག གནས་དེ་ཁར་ ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པ་ གཏེར་སྟོན་པདྨ་གླིང་པ་དང་ ཝང་འཇིགས་མེད་ཀུན་གྲོལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཅན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཚུ་ཡང་ སྒྲུབ་པ་གནང་སྟེ་བཞུགས་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས།
གནས་དེ་ཁར་གནས་རིགས་མ་འདྲཝ་མཇལ་ནི་ཡོད་མི་ཚུ་ཡང་ ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོམ་ཚུ་གིས་རྡོན་ཁྲི། གུ་རུའི་ཞབས་པུས་གཉིས་དང་རྡོ་རྗེའི་རྗེས། གཏེར་བདག་རིན་ཆེན་མགོན་གཡག་གི་ཆིབས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས། ཤར་ཕྱོགས་མའི་ནགས་ར་ཟེར་ ཧེ་མ་ཤར་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་གི་བུམོ་སྤུན་གཉིས་ གནས་ཆེན་མཐོ་བ་བྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་གོཝ་ཅིག་ དད་པ་དང་མོས་གུས་བསྐྱེད་དེ་ གནས་མཇལ་བར་འོང་ཞིནམ་ལས་ ལོག་སྟེ་ས་གནས་འདི་ཁར་ལྷོདཔ་ད་ བུམོ་སྤུན་གཉིས་ གདོང་ཡར་བལྟ་བསྒོར་ཏེ་ ཚེ་ཤུལ་མ་གནས་འདི་ཁར་ མི་ལུས་མ་ཐོབ་རུང་ བྱ་དང་བྱི་ཅུང་ཅིག་ལུ་སྐྱེས་བཅུག་ ཟེར་སྨོན་ལམ་བཏབ་སའི་ གནས་ཚུ་ཡང་མཇལ་ཚུགས་པས། དེ་ལས་ ཕུར་པའི་དབལ་ཟུར་རང་བྱོན་ སྒྲུབ་སྡེཔ་ཚུ་གིས་ཁམས་སངས་གནང་སའི་ཁམས་སངས་ཕུག་ བུ་དང་བུ་མོའི་དངོས་གྲུབ་ཞུ་སའི་གནས་རྡོ་ མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་དབུ་ཐོད་ཀྱི་པར་ སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་བྱོན་ གནས་སྒོའི་ལྡེ་མིག་ རྡོ་གནམ་ལས་དཔྱངས་པ་ གནས་ཀྱི་ལས་ཡིག་གཏེར་སྦས་ས་ ཨྱོན་གུ་རུའི་རྡོ་རྗེ་རང་བྱོན་ ཕག་མོ་རང་བྱོན་ ཕག་མོ་རང་བྱོན་གུར་གུ་རུའི་ཕྱག་རྗེས་དང་ཕག་མོའི་བྷ་ག་རང་བྱོན་ དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོའི་གསང་ལམ་ སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆུ་ དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོའི་གྲུབ་ཆུ་ གཏེར་ཚག་ གསེར་ཕྱེ་དངུལ་ཕྱེ་ཚུ་མཇལ་ཚུགས་པས།
གཞན་ཡང་ འཆི་མེད་བདུད་རྩི་ཕུག་ཟེར་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་གིས་བོད་བསམ་ཡས་ལུ་ ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་ཕྱེས་ཏེ་ འཆི་མེད་ཚེའི་སྒྲུབ་པ་གནང་སྟེ་ བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ལུ་ཚེའི་དངོས་གྲུབ་ཞུ་བར་ཤོག་ཟེར་འབོཔ་ད མི་སེར་དང་བློན་པོ་ཚུ་གིས་ ཁྱོད་མི་སེར་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨིན་ལས་ རྒྱལ་པོའི་དབུ་ལུ་མི་གཞན་གྱི་ལགཔ་བཀལ་མི་མཆོག་ཟེར་ཞུ་སྟེ་ རྒྱལཔོ་བྱོན་ནི་ལས་བཀག་བཞག་ནུག། དེ་གིས་སྦེ་ གུ་རུའི་བདུད་རྩི་ཞུ་བར་འོང་མི་ག་ཡང་མེད་པར་ གུ་རུ་ཐུགས་ཕམ་སྟེ་བདུད་རྩི་ས་ཁར་བླུགས་ རིལ་བུ་གནམ་ཁར་བཏོར་བཏངམ་ད་ རིལ་བུ་ཕུད་རྡོག་གཅིག་མཐོ་བ་བྲག་ཆགསཔ་ལས་ མཐོ་བ་བྲག་གི་མི་ཚུ་ལུ་བདུད་རྩི་དངོས་སུ་འབབ་དོ་བཟུམ་མའི་ཚོར་བ་བྱུང་ཡོད་མི་ཚུ་མཇལ་ཚུགས་པས། དེ་ལས་ ཁྱུང་རང་བྱོན་ ཨྱོན་གུ་རུའི་ཞབས་པུས་གཉིས་ཀྱི་པར་ དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོའི་སྒྲུབ་ཕུག་ དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོའི་གཡོག་མོ་བསམ་འཕེལ་མའི་སྒྲུབ་ཕུག་ ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་རྗེས་ གུ་རུའི་ཆེ་ཐོད་རྒལ་གནང་སའི་བཞུགས་ཁྲི་ ཆོས་ཨཱ་བལི་ཀཱ་ལི་བརྩེགས་པའི་བྱག་ མཁའ་འགྲོམ་གྱི་རྡོན་ཁྲི་ གུ་ར་རིན་པོ་ཆེ་གི་ཆོས་གནང་སའི་བཞུགས་ཁྲི་ བྱག་ཚེ་དཔག་མེད་རང་བྱོན་ ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བཤུབ་པའི་གསང་ལམ་ ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་གྲུབ་ཆུ་ ཨྱོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་རྗེས་ འོད་དཔག་མེད་རང་བྱོན་ མཁའ་འགྲོམ་ཚུ་སྐུ་ཁྲུས་གནང་སའི་ཨའི་གྲུབ་ཆུ་དང་ ལ་སོགས་པའི་གནས་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་མཇལ་ནི་ཡོདཔ་ཨིན།
གནས་དེ་ཁར་འགྱོ་ནི་འདི་ ལམ་རིང་དྲགས་ནིའདི་གིས་ ཕྱི་ལྟ་བཤལཔ་གྱངས་ཁ་ཆདཔ་ཅིག་ལས་མ་འོངས་རུང་ འབྲུག་པའི་རྫོང་ཁག་ཁལ་གཅིག་གི་མི་སེར་ཚུ་གིས གནས་བསྐོར་ནང་འོངམ་འོང་སར་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རང་གིས་གཟུགས་ཁར་ནད་རེ་ཟུན་པ་ཅིན་ གནས་ཆེན་མཐོ་བ་བྲག་འགྱོ་ཞིནམ་ལས་ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གུས་པའི་སྒོ་ལས་ ཡང་དག་པའི་སྒོམ་ཉམས་ལེན་འབད་ནི་དང་ ཡང་ན་ ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཅིག་བསྒྲུབས་པ་ཅིན་ ནད་འདི་ཚུ་དྲག་ཚུགས་པའི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་ཟེར་བཤད་སྲོལ་ཡང་འདུག།
རྒྱབ་རྟེན།
སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ། (༢༠༡༢) གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། ཐིམ་ཕུ། ཅ་རྙིང་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན། སྲོལ་འཛིན་ལས་ཁུངས།
རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། ཕུ་ལ་ཡས་ཀྱི་གངས་རི་ཆུང་ཆུང་རེད།། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། གངས་རི་ཆེ་བ་གཅིག་ལ་འགྱུར་བར་ཤོག། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། གངས་རི་འདི་ལ་སེང་གེ་འཁོར་བར་ཤོག། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། སེང་གི་འདི་ལ་གཡུ་རལ་རྒྱས་པར་ཤོག། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། འདི་ནས་ཕར་གྱི་ནགས་རི་ཆུང་ཆུང་རེད།། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། ནགས་རི་ཆེ་བ་གཅིག་ལ་འགྱུར་བར་ཤོག། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། ནགས་རི་འདི་ལ་སྟག་གཟིག་འཁོར་བར་ཤོག། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། སྟག་གཟིག་འདི་ལ་འཛུམ་དྲུག་རྒྱས་པར་ཤོག། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། མདའ་ལ་མས་ཀྱི་ཆུ་མོ་ཆུང་ཆུང་རེད།། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། ཆུ་མོ་ཆེ་བ་གཅིག་ལ་འགྱུར་བར་ཤོག། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། ཆུ་མོ་འདི་ལ་ཉ་མོ་འཁོར་བར་ཤོག། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། ཉ་མོ་འདི་ལ་གསེར་གཤོག་རྒྱས་པར་ཤོག། རི་འདི་གཡང་གི་རི་ལ།། །།
ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་།
ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་།
༉ ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་འདི་ ཐིམ་ཕུ་རྫོང་ཁག་ཀ་ཝང་རྒེད་འོག་ནང་ཆགས་ཏེའདི་ཡོདཔ་ཨིན། ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་གི་གདོང་འདི་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་ཁ་ཐུག་ལུ་སྦེ་ སྤོ་ཏོ་ཅིག་གུར་བཞེངས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལྷ་ཁང་དེ་ཁར་འགྱོ་དགོ་པ་ཅིན་ སངས་རྒྱས་སྒང་ལས་སྦེ་འགྱོ་བ་ཅིན་ ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་ཡོད་སར་ཚུན་ ཆུ་ཚོད་ ༡ དེ་ཅིག་ནང་་ལྷོད་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ ཕ་ཇོ་སྡིངས་ཀྱི་འོག་ལས་ ས་གནས་རྡོས་སྐོར་རྐྱབ་ས་ལས་འོངས་པ་ཅིན་ དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་སྐར་མ་ ༣༠ དེ་ཅིག་གི་ནང་ལུ་ལྷོད་ཚུགསཔ་ཨིན་མས།
ཀུན་བཟང་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འབད་བ་ཅིན་ “ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་འདི་ སྔོན་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་དགའ་སེང་གེའི་སྒྲུབ་སྡེ་ཆགས་ཤུལ་ལུ་ ཤུལ་མ་ཆོས་རྗེ་པད་དཀར་དོན་ལྡན་གྱིས་ ས་པྲ་དང་རྟེན་འབྲེལ་དགེ་བར་དགོངས་ཏེ་ གཙུག་ལག་ཁང་གསར་སློང་མཛད་དེ་ མཚན་ཡང་ཆོས་འཁོར་རྩེ་ཟེར་གསོལ་གནང་ནུག།” (༢༠༠༨ ཤོག་གྲངས་ ༢༡༧) ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ལྷ་ཁང་འདི་ དུས་རབས་ ༡༤ པའི་ནང་ འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སེང་གེ་མཚན་ཅན་དགུའི་ནང་ལས་  འཇམ་དབྱངས་ཀུན་དགའ་སེང་གེ་མཆོག་གིས་སྒྲུབ་སྡེ་གི་ས་ཁོངས་སྦེ་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ཤུལ་ལས་ དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནང་ས་གནས་དེ་ཁར་ ཆོས་རྗེ་པད་དཀར་དོན་ལྡོན་གྱིས་ད་ལྟོ་ཡོད་པའི་ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་འདི་ ལོག་བཞེངས་གནང་ནུག། འཇམ་དབྱངས་ཀུན་དགའ་སེང་གེ་མཆོག་སྤྱི་ལོ་ ༡༣༡༤-༡༣༤༧ གྱི་རིང་ བོད་ར་ལུང་གི་གདན་འཛིན་ཨིན་པས།
ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཆིབས་རྟའི་ཞབས་རྗེས་ཅིག་ ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་དང་ དབང་འདུས་རྩེ་ལྷ་ཁང་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་མཇལ་ཚུགས་ཟེར་སླབ་སྲོལ་ཡོད་རུང་ ས་ཁོངས་འདི་ནང་ཡོད་ཟེར་བརྟན་བརྟན་སྦེ་ཤེས་མི་ཚུགས་པས།
ད་རེས་ནངས་པ་ ཆོས་འཁོར་རྩེ་ལྷ་ཁང་དང་དབང་འདུས་རྩེ་ལྷ་ཁང་གཉིས་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༢.༥ དེམ་ཅིག་འབད་མི་མི་ལམ་གྱིས་སྦེ་མཐུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དབང་འདུས་རྩེ་ལྷ་ཁང་འདི་ ཧེ་མ་ དུས་རབས་ ༡༨ པའི་ནང་ འབྲུག་གི་སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་བརྒྱད་པ་འབྲུག་རབ་རྒྱས་ཀྱི་བཞེངས་གནང་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་དབང་ཕྱུག། (གནམ་ལོ་མེད། ༢༠༡༣) གནས་ཡིག་ཀུན་ཕན་ལམ་སྟོན། ཅ་རྙིང་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན། སྲོལ་འཛིན་ལས་ཁུངས།
orientalarchitecture.com. (n.d). Chokhortse Lhakhang. Retrieved from: https://www.orientalarchitecture.com/sid/1563/bhutan/thimphu/chokhortse%C2%A0lhakhang
ཀོ ཌག ཀོ
ཀོ ཌག ཀོ ༼Go, Dog. Go!༽ ནི་༣ད འནི྅འཏེད སེརིེས །
དམ་ཅན་ཆོས་སྐྱོང་སྤྱིའི་གཉེར་གསོལ།
༈ དམ་ཅན་ཆོས་སྐྱོང་སྤྱིའི་གཉེར་གསོལ་ནི།
ཀྱེེ༑ དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་ཆོས་ནོར་གཏེར་གྱི་བདག་པོ། རྒྱལ་ཆེན་རྣམ་མང་ཐོས་སྲས། བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་མཆེད་ལྔ། སྨན་བཙུན་རྡོ་རྗེ་གཡུ་སྒྲོན། ཆོས་སྐྱོང་རྒྱལ་ཆེན་སྐུ་ལྔ། དམ་ཅན་གཤན་པ་དམར་ནག་ལ་སོགས་པ་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་བཀའ་བསྲུང་། རྣལ་འབྱོར་བདག་གི་དཔུང་གཉེན་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། དེང་འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཅག་གི་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཁྱེད་རྣམས་ལ་གཉེར་དུ་གཏད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱིར་ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཁྱད་པར་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པར་རྩོམ་པའི་དགྲ་དང་བགེགས་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སྤྱོད་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱིས་ཚར་གཅོད་པ་དང་། དེ་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་དང་འཕྲིན་ལས་སྤེལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་ནད་མུག་འཁྲུགས་རྩོད་སོགས་མི་མཐུན་པའི་ངན་དགུ་མཐའ་དག་དབྱིངས་སུ་སེལ། ལྷག་པར་བདག་ཅག་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྲོགས་ནས་ཉིན་གྱི་བྱ་ར་དང་། མཚན་གྱི་མལ་ཚེ་གཡེལ་བ་མེད་པར་མཛད་པ་དང་། གནས་སྐབས་འགལ་རྐྱེན་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་། མཐུན་རྐྱེན་སྨོན་པའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་བདག་ཅག་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་གྱི་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང་། སྤངས་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་སྦྱོར་བའི་གྲོགས་དང་དཔུང་གཉེན་དམ་པར་མཛད་དུ་གསོལ།
དག་པ་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ལ། ༼རྫོང་ཁའི་ཞབས་ཁྲ།༽
༉ དག་པ་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ལ་བལྟས་ཙ་ན།། མ་དག་མཐའ་མེད་ཕྱོགས་ལ་ཞེན་པ་ལོག། ཤོག་ལེགས་མོ་ཤོག། ཤོག་ལེགས་ཡ།། ཡར་ཡར་བྱང་ཐང་པདྨའི་གྲོང་ཡུལ་ན།། གུར་ལ་གངས་རི་དཀར་པོ་སྤུབས་པ་འདྲ།། ཤོག་ལེགས་མོ་ཤོག། ཤོག་ལེགས་ཡ།། ཕྱག་ལ་གཡས་པ་ཤེས་རབ་རལ་གྲི་བསྣམས།། དམ་ཉམས་རྒྱ་འདྲེའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས།། ཤོག་ལེགས་མོ་ཤོག། ཤོག་ལེགས་ཡ།། ཕྱག་ལ་གཡོན་པ་སྦྲུལ་གྱི་ཞགས་པ་འཛིན།། དམ་ཉམས་རྒྱ་འདྲེའི་སྐེ་ལ་བཅིངས་སེ་བཅིངས།། ཤོག་ལེགས་མོ་ཤོག། ཤོག་ལེགས་ཡ།། ཁམས་པ་ཨུ་ཚུགས་ཅན་གྱི་ཕོ་རྒོད་རྣམས།། ལུས་ལ་དཔའ་བོའི་གོ་ཁྲབ་སི་ལི་ལི།། ཤོག་ལེགས་མོ་ཤོག། ཤོག་ལེགས་ཡ།། འོག་ལ་ཅང་ཤེས་རྟ་ཕོ་འཁྱུགས་སེ་འཁྱུགས།། གེ་སར་དགྲ་བོའི་བར་ན་ཁེངས་སེ་ཁེངས།། ཤོག་ལེགས་མོ་ཤོག། ཤོག་ལེགས་ཡ།། ལྷ་དང་སྲུང་མའི་སྐྱབས་རྟེན་བཟང་སེ་བཟང་།། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དགུང་ལས་ལོས་ཀྱང་མཐོ།། ཤོག་ལེགས་མོ་ཤོག། ཤོག་ལེགས་ཡ།། མངའ་བདག་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན།། བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས།། ཤོག་ལེགས་མོ་ཤོག། ཤོག་ལེགས་ཡ།། །།