cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
རྒྱ་མི
རྒྱ་མི / རྒྱ་ནག་གི་མི
Cry ངུ་བ།
གའཀར།
མེཀསི་ཀོ་
ཀ
ཀ་ འདི་རྫོང་ཁའི་ཡིག་གུ་དང་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གུ་དང་པ་ཨིན།
ཐོང་གཤོལ་འཁོར་ལོ་
བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོའི་སྟེང་སོ་ནམ་འཁོར་ལོ་དང་ཐོང་གཤོལ་འཁོར་ལོ་ཞེས་རི་མོ་གཉིས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། ཐོང་གཤོལ་འཁོར་ལོའི་སྟེང་གི་ཨང་ཀི་ཡང་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། ཉི་མས་འཁྱུད་པའི་སྐར་མ་ནས་གཤོལ་ལྕགས་ཀྱི་རྩེ་ལ་གཉིས་བཀོད་དེ། ས་མཐོང་ལ་གསུམ། མི་མཐོང་ལ་གསུམ། འཆང་བཟུང་ལ་གཉིས། གཤོལ་ཟླ་ལ་བཅུ། གཉའ་ཤིང་ལ་བརྒྱད་བཀོད་དེ། ཟླ་བ་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་གྱི་གཞི་ཁྱོན་གང་དུ་གནས་པའི་སྐར་མ་དེ་གཤོལ་ལྕགས་ཀྱི་རྩེ་གཉིས་ལ་སོང་ན་བཙའ་ཡིས་འཁྱེར་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང་། ས་མཐོང་གསུམ་ལ་སོང་ན་ལོ་ལེགས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ལ་སྡང་བ། མི་མཐོང་གསུམ་ལ་སོང་ན་འབྲུ་རིགས་འཕེལ་ཞིང་ལེགས་པ། འཆང་བཟུང་ལ་སོང་ན་ལོ་ནད་འབྱུང་བ། གཉའ་ཤིང་ལ་སོང་ན་དགྲ་ཡིས་འཇོམས་པའི་དོགས་པ། གཤོལ་ཟླ་བཅུ་ལ་སོང་ན་བཏང་སྙོམས་བྱེད་པ་སོགས་ངོ་སྤྲོད་རགས་ཙམ་ཞུས་པའོ། །
ཀལའིདི འནད ཆིལིས
ཀལཡདེ འནད ཆིལིས (འལསོ གནོཆན འས ཊམེ ཀལཡདེ འནད ཆིལིས སམོཆ ིན ཏམེ ུནིཏེད སཏའཏེས) ིས འན འ྅ེརིཀའན པརིཏིསམ ཀམིནེསེ ༣ད འནི྅འཏེད སེརིེས ཏམའཏ ཆའས ཀརེའཏེད པཡ Andrew Wilson བོར Nickelodeon.com འནད ཡོུཏུཔེཇ འནད ིཏ བིརསཏ དེཔུཏ དེཔུཏ ོན Nickelodeon.com བརོ྅ 2017.1.31 - 2017.2.20.
༙ཏ ིས ཽསཏ ཀོ྅྅ོནལཡ གནོཆན ིན ཱསིའཐ ིཏ ིས འལསོ ྅ོསཏ གནོཆན ིན ཀྵམིནའཐ ེསཕེཀིའལལཡ ཊིཔེཏ འནད ༗འསཏ ྆མུཏའན. ིཏ ལའཏེར ྰདེ ིཏས རེཁིཁའལ ོན YouTube ོན 2017.3.16
ཁམས་གསུམ་གཡུལ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན།
ཁམས་གསུམ་གཡུལ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་འདི་སྤུ་ན་ཁ་རྫོང་ཁག་ནང་ཡོདཔ་ཨིན། མཆོད་རྟེན་འདི་གིས་མིང་གཞན་ཡང་ ཉི་ཟེར་སྒང་མཆོད་རྟེན་དང་ སྤུ་ན་ཁ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་ཟེར་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མཆོད་རྟེན་འདི་ སྤྱི་ལོ་༢༠༠༤ ལུ་མི་དབང་རྒྱལ་ཡུམ་ཨ་ཞེ་ཚེ་རིང་དབྱངས་སྒྲོན་དབང་ཕྱུག་གིས་བཞེངས་གནང་ཡོདཔ་ཨིན། མཆོད་རྟེད་འདི་ ཡོད་པའི་ས་གཡུས་ཚན་གྱི་རྩ་བའི་རྐང་ཟམ་ལས་ ཁ་ཡར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་དེ་ཅིག་འགྱོཝ་ད་ལྷོདཔ་ཨིན།
མཆོད་རྟེན་འདི་ས་ཁ་མཐོ་ས་ ས་གོ་དགའ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ནང་ཆགས་ཡོདཔ་ལས་ མཇལ་བར་འབྱོན་པ་ཅིན་ བསམ་པ་རྫོགས་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་དང་ དྲོ་པ་ཆུ་ཚོད་༦ ལས་ཕྱི་རུ་ཆུ་ཚོད་༦ ཚུན་མི་མང་གི་དོན་ལུ་ སྒོ་ཕྱེ་བཞག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། །།
ཁུངས་གཏུགས།
https://www.atlasobscura.com/places/khamsum-yulley-namgyal-chorten https://en.wikipedia.org/wiki/Khamsum_Yulley_Namgyal_Choeten
༢༠༠༠
2000
ཅི་ལེ
ཅི་ལེ
ཐིམ་ཕུག
འབྲུག་རྒྱལ་ཡོང་དགའ་སྐྱིད་དཔལ་འཛོམས།
ཁང་ཆེས་
ཤིང་དང་ ལྕགས་ཀྱིས་ བཟོ་བཟོ་བའི་ ཁྱིམ་ནང་ གི་ཅ་ལ་ཚུ་ལུ་ཁང་ཆེས་ ཟེར་སླབ་འོང་།
འཇམ་དཔལ་དབྱངས་
ཨ་ཡིག་དཀར་མཛེས་ལས་འཁྲུངས་ཤེས་བློའི་གཏེར། །ཕས་རྒོལ་ཝ་སྐྱེས་ཟིལ་གནོན་གདོང་ལྔ་བཞིན།  །ཆགས་ཐོགས་ཀུན་བྲལ་མཚུངས་མེད་འཇམ་དབྱངས་མཐུས།  །མ་ཧཱ་མཁས་པའི་གཙོ་བོར་ཉིད་གྱུར་ཅིག།   །།
ནིའུ་ཛི་ལེནཌ་
ནིའུ་ཛི་ལེནཌ་ (New Zealand)
ཨཱཎཨཎཌྷཨ་མཨཧཨིདོན
ཨཱཎཨཎཌྷཨ་མཨཧཨིདོན་ལྡན་ནི།་མི་དབང་རྒྱལཔོ།་ཐཱའི་ལེནཌ
གོང་ས་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ།
གོང་ས་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐོར།
༉ ལུང་བསྟན་གྱིས་བསྐོས་པའི་སྐྱེས་མཆོག་ གཏེར་ཆེན་པདྨ་གླིང་པའི་གདུང་བརྒྱུད་ལས་ འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ ཡབ་པི་ལཱ་མགོན་པོ་དབང་རྒྱལ་དང་ ཡུམ་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ རང་ལུགས་འདས་ལོ་ ༡༧༥ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༢༥ རབ་བྱུང་ ༡༤ པའི་ཤིང་མོ་བྱ་ལོ་ལུ་ ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དང་བཅས་ ཀུར་སྟོད་ལུ་སྦེ་སྐུ་འཁྲུངས་ནུག  རྩིས་གཞུང་དང་འཁྲིལ་མཚན་ཡང་ བསམ་གྲུབ་ཟེར་བཏགས་ནུག། སྐྱེས་ལོ་༡ ༢ དེ་ཅིག་བཞེས་པའི་བསྒང་ ཁོ་ལུ་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་གཉིད་ལམ་ཅིག་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་མཐོང་དོ་ཡོད་མིའི་ནང་ ཁོ་ཁྱིམ་ནང་མ་བཞུགས་པར་ ཀྲོང་གསར་དང་བུམ་ཐང་ཁ་ཐུག་འབྱོན་པ་ཅིན་ མ་འོངས་པའི་དོན་དག་སྦོམ་ཆོད་ཚུགས་ནི་ཨིན་ཟེར་ ནུབ་མོ་གཉིད་ལམ་ནང་ཐོན་ཡོདཔ་ལས་ ཁོ་གི་ཐུགས་ཁར་ འབྱོན་དགོ་མནོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ ཀྲོང་གསར་དང་བུམ་ཐང་ཕྱོགས་ ག་ཏེ་ཨིནམ་མ་མཁྱེན་རུང་ འབྱོན་པའི་འདོད་པ་དང་སྤྲོ་བ་སྦོམ་བསྐྱེད་དེ་བཞུགས་ནུག ཉིནམ་ཅིག་ཁོ་གིས་ ཐུགས་ཐག་བཅད་དེ་ ཀྲོང་གསར་གྱི་ས་ཕྱོགས་ དྲི་བ་མཛད་དེ་ བྱོན་པའི་བློ་ཐག་བཅད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁོ་རང་རྐྱངམ་གཅིག་ལམ་དྲི་བ་རྐྱབ་ཅིག་ར་ བྱོན་ཏེ་བུམ་ཐང་ལུ་ལྷོད་ནུག བུམ་ཐང་ལུ་ལྷོདཔ་ད་སྟང་རྒེད་འོག་གི་ ཁྱིམ་སྦོམ་ཤོས་དང་ དྲགོས་རྒཔོ་འབད་མི་དེ་གི་ཁྱིམ་ནང་ སྒོ་ནོར་འཚོ་སྐྱོང་འཐབ་སྟེ་ བཞུགས་ནུག། དེ་སྦེ་ཟླ་ངོ་དག་པ་ཅིག་ བཞུགས་པའི་སྐབས་ལུ་ཡང་ ཧེ་མ་གི་གཉིད་ལམ་མཐོང་ནི་དེ་གིས་ དེ་ཁར་ཡང་མ་བཞུགས་པར་ ཀྲོང་གསར་ཁ་ཐུག་བྱོན་ནུག།  དང་པ་ཆོས་རྩེ་གཟིམ་དཔོན་གྱི་འབོད་སྦེ་འཛུལ་ཏེ་ ཐབ་ཚང་ནང་ཕྱག་ལཱ་གནང་སྟེ་ བཞུགས་པའི་སྐབས་ ཁོ་ལུ་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ འཇོན་སྟངས་དང་ ཁེ་རྒོ་ཡོད་མི་ དཔོན་སློབ་མཚོ་སྐྱིད་རྡོ་རྗེ་གིས་མཁྱེན་ཞིནམ་ལས་ དཔོན་སློབ་ཀྱིས་འབོད་སྦེ་བཙུགས་གནང་ནུག། རིམ་པ་བཞིན་དུ་ ཁོ་རའི་ལྕོགས་གྲུབ་ལས་བརྟེན་ སྒར་ལྟོའི་གྲལ་འཛུལ་  འདེའི་ཤུལ་ལས་ ཆབ་ཁ་པའི་འགན་ཁུར་ལས་འགོ་བཙུགས་ གསོལ་དཔོན་དང་ གཟིམ་དཔོན་དང་ གཟིམ་སྒར་པའི་ལཱ་འགན་ རིམ་པ་བཞིན་མཛད་གནང་ནུག།  དགུང་ལོ་ ༢༢ དེ་ཅིག་ཁར་ ཕྱག་སྒར་པའི་ གོ་གནས་བཞེས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ལོ་ངོ་དག་པ་ཅིག་གི་རྒྱབ་ལས་ གཟིམ་སྒར་པ་དམངས་ཀྱི་ འགོ་བདག་ དར་དཔོན་དང གཟིམ་ནང་མ་གཉིས་ཆ་ར་ ཁོ་གིས་མཛད་བཞུགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ལོ་ངོ་དག་པ་ཅིག་ལས་ ཀྲོང་གསར་ཚོང་དཔོན་བསྐོས་ཏེ་བོད་ལྷ་ལུང་ལུ་ཕེབས་པའི་སྐབས་ ཨོ་རྒྱན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ སྲས་མོ་པདྨ་ཆོས་སྐྱིད་དང་ ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ལས་སྨོན་ལས་བརྟེན་ གཉིས་ཆ་རའི་ཐུགས་ཁར་ འབྲལ་མི་ཕད་པའི་ཐུགས་བརྩེ་དང་ ཕར་ཚུར་དགའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་དགའ་བའི་གཏམ་སླབ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཕྱག་ལཱ་ཡང་ སྔར་བ་ལྷགཔ་སྦེ་ཚོང་ལཱ་གི་ སྙན་གྲགས་ཐོབ་སྟེ་ བོད་འབྲུག་གཉིས་ལས་ གཟེངས་བསྟོད་ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁོ་ལུ་འབྲུག་མི་ཚུ་གིས་ སློབ་དཔོན་གངས་ཆེན་ཟེར་ཡང་ཞུ་ནི་ཡོད་ཟེར་ཨིན་པས། དེ་ཡང་གཞན་ཕན་ཨིནམ་ལས་ དེས་ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་ རིམ་བྱོན་གྱི་དྲུང་ཆེན་ བཟུམ་སྦེ་ཕྱག་ལཱ་ གནང་ནི་འདི་གིས་ཨིན་མས།
དེ་ལས་ཁོ་ ཀྲོང་གསར་གཟིམ་དཔོན་དང་ ཀྲོང་གསར་ཚོང་དཔོན་གྱི་ཕྱག་འགན་ གཉིས་ཆ་ར་ མཛད་པའི་ཤུལ་མ་ ཁོ་མགྲོན་གཉེར་སྦེ་ བསྐོས་གནང་ནུག། འདེའི་སྐབས་ཁོ་གིས་ སྤུ་ན་ཁ་རྫོང་མེ་བཞེས་ཡོད་མི་འདི་ གསར་སྒྲུབ་འབད་ས་ ཕྱག་འགན་སྦོམ་མཛད་གནང་ཡི། དཔོན་སློབ་གསུམ་གྱི་གྲས་ལས་ ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་ཀྱི་མངའ་འོག་ལུ་ ཤར་ཕྱོགས་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་ ཚུདཔ་ལས་ ཁོང་ནུབ་ཕྱོགས་དཔོན་ཁག་ཚུ་གི་ མགོ་བསྐོར་ཐོག་ལས་དཔོན་སློབ་བཀྲོང་ནི་ཨིནམ་ གཟིམ་དཔོན་གྱིས་མཁྱེན་ཏེ་ དཔོན་སློབ་ཀྲོང་གསར་ལུ་ལོག་བྱོན་ནུག། འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཁེ་ཀོ་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཚུ་སླབ་པ་ཅིན་ མིག་ཐོལ་ཡང་ཁོ་གིས་ འདྲོག་འབད་འབདཝ་ ལོ་རྒྱུས་ཡང་འདུག། དེ་ལས་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ དགུང་ལོ་ ༢༩ རང་ལུགས་འདས་ལོ་ ༢༠༢ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༥༣ ལུ་ ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་ཀྱི་ ཁྲི་ཐོག་ཁར་མངའ་གསོལ་ཞུ་ནུག། དེ་ལས་སྔར་གྱི་དམ་བཅའ་ སེམས་ལས་མ་བརྗེད་པར་ པདྨ་ཆོས་སྐྱིད་གཉེན་གྲོགས་སྦེ་བསྟན་ནི་ཨིན་ ཟེར་ཡབ་དཔོན་སློབ་ཨོ་རྒྱན་ཕུན་ཚོགས་ལུ་ཞུ་སྟེ་ གཉེན་འདུན་མཛད་ནུག། དབང་འདུས་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་ལུ་སྦེ་ སྔར་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ རྟེན་འབྲེལ་རིམ་གྱིས་བསྒྲིག་སྟེ་ ལྕམ་པདྨ་ཆོས་སྐྱིད་ ཁབ་ཏུ་བཞེས་ནུག། ཁོང་གཉིས་ལུ་སྲས་འཕྲིན་ལས་སྟོབས་རྒྱས་དང་ སྲས་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་ དེ་ལས་སླསམོ་ ཨ་ཞེ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྒྲོན་ གསུམ་སྐུ་འཁྲུངས་ནུག།
ཕྱི་གླིང་པ་གིས་ བེངྒལ་དང་ཨ་སམ་ཕྱོགས་ དབང་བསྒྱུར་བའི་སྐབས་ ས་མཚམས་ཀྱི་འབྲུག་གི་དཔོན་ཁག་ཚུ་གིས་ རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཚུ་བཙོན་ཁྲིམས་མང་རབས་བཀོལ་ཡོད་མི་ལུ་ ཕྱི་གཞུང་གིས་ཞི་བའི་གསུང་གྲོས་གནང་ནིའི་དཔའ་བཅམ་རུང་ འབྲུག་ལུ་ནང་འཁྲུགས་ལས་བརྟེན་ འབྲེལ་བ་འཐབ་མ་ཚུགས་པས། ཨིན་རུང་ཕྱི་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཨ་ཤེ་ལི་ཨི་ཌེན་ འབྲུག་ལུ་འབྱོན་རུང་འདེའི་སྐབས་ གཞུང་ལྷན་རྒྱས་ཚུ་ རང་དོན་གཙོ་བོར་བཏོནམ་ལས་ སྐུ་ཚབ་ལོག་རྒྱ་གར་ལུ་སོང་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༦༤ རྫོགས་ཁམས་ལས་ས་མཚམས་ཁར་དང་གཅིག་ཁར་དམག་རྐྱབ་དགོཔ་བྱུང་ནུག། དེ་སྐབས་ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་དང་ བྱ་དཀར་དཔོན་སློབ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱལ་མཚན་བླ་གཟིམ་བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་གསུམ་དམག་དཔོན་སྦེ་བྱོན་ནུག། འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཕྱི་གླིང་པའི་དམག་དཔོན་བསད་དེ་ ལོག་ཀྲོང་གསར་ལུ་བྱོན་ནུག། དེའི་ཤུལ་ལས་ཕྱི་གླིང་པ་གིས་ བདེ་ཝ་ཐང་ལས་དམག་ལོག་རྐྱབ་ད་ ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་བཟོ་ནིའི་ ཐུགས་མཐུན་བྱུང་བའི་མཐའ་མར་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༦༥ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༡ ལུ་སིན་ཅུ་ལ་ལུ་སྦེ་ དོན་ཚན་ ༡༠ འབད་མི་གི་ཆིངས་ཡིག་བཟོ་ནུག།
ཕྱི་ནང་གི་དགྲ་བཏུལ་བའི་མཐའ་མར་ འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གཏམ་སྙན་གྲགས་དང་ མཛད་ཤུལ་གྱིས་ཁྱབ་སྟེ་ དེའི་སྐབས་སྡེ་སྲིད་ཁྲི་ཐོག་སྟོང་པ་ཡོདཔ་ལས་ ལྷན་རྒྱས་ཚུ་གིས་ སྤུ་ན་ཁ་ལུ་སྦེ་སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་ ༥༣ པའི་ཁྲི་ཐོག་ལུ་མངའ་གསོལ་ཞུ་ནུག། སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ལུ་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོངམ་མ་ཚད་ ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་གསར་བཞེངས་ནང་ རང་བྱོན་ལྷ་ཁང་ནང་ དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དང་ འཕགས་པ་རྣམ་པར་རྒྱལ་མ་ མཁན་པོའི་གཟིམ་ཅུང་ནང་ དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དང་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག མཚན་ཉིད་ལྷ་ཁང་ནང་འཇམ་དབྱངས་གསེར་སྐུ། གཟུངས་པའི་ནང་ཐུབ་པ་སྐུ་རྐྱང་། ལ་སོགས་པ་ཕུལ་གནང་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༣ ཆུ་སྦྲུལ་ཟླ ༣ པའི་ནང་ གོང་གཟིམ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་རྒྱལ་ སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་གསར་བསྐོས་འབད་དེ་ ཁོ་ར་དགོངསམ་ཞུ་ནུག།
དེ་ལས་ ཁོ་གིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༨ ས་སྟག་ལུ་ སྲས་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་དགུང་ལོ་ ༡༧ ལུ་སྤ་རོ་དཔོན་སློབ་དང་། སྲས་རྒན་ཤོས་ཕྲིན་ལས་སྟོབས་རྒྱས་དགུང་ལོ་ ༢༢ ལུ་དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་རྫོང་དཔོན་ལུ་ བསྐོ་བཞག་གནངམ་མ་ཚད། གཞུང་མགྲོན་གཉེར་ཕུན་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ སྤུ་ན་ཁ་རྫོང་དཔོན་དང་ དར་དཀར་དཔོན་སློབ་བསམ་གཏན་རྡོ་རྗེ་ བསྐོ་བཞག་གནང་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་ བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ངང་ལུ་སྐྱོངས་ནུག།
སྤྱི་ལོ་ ༡༨༨༡ ལྕགས་སྦྲུལ་ལོ་ལུ་དགུང་ལོ་ ༥༧ བཞེས་པའི་སྐབས་ སྤུ་ན་ཁ་ལས་གསོལ་ཐབ་ ཐིམ་ཕུག་འབྱོནམ་ད་ རྡོ་ཅོག་ལ་ལས་ ཆིབས་གཡག་གུར་ཆིབས་ཏེ་ ལྷུང་ཚོ་ལུ་ཕེབས་ད་ ཆིབས་གཡག་འཆམ་རྐྱབ་སྟེ་རྒྱུག་འགྱོཝ་ད་ ཞབས་ཡབ་ནང་ལས་བཏོན་མ་ཚུགས་པར་ འདྲུད་བདའ་སྟེ་ དབུ་ལུ་རྨ་སྐྱོན་སྦོམ་ཞུགསཔ་ལས་ དཔྱ་ཤིང་གུར་སྦེ་སེམས་རྟོགས་ཁ་རྫོང་ནང་ཞུ་ནུག། མི་རྗེ་ཁོ་རའི་སྲས་གཉིས་དང་ ཕུན་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་ ཨ་ལུ་རྡོ་རྗེ་བཞི་ལུ་ ཁོང་ར་བཞི་གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ ཆ་རོགས་འབད་དགོ་པའི་ཞལ་ཆེམས་དང་ སྲས་གཉིས་ལུ་མ་འོངས་པའི་ཞལ་གདམས་ཚུ་ གསུངས་ཏེ་དགུང་ཞག་ ༥ བཞུགས་པའི་མཐའ་མར་ དགོངས་པ་རྫོགས་སོ་ནུག།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་རེ།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་ བདག་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིན་ནོ།
པ་ལང་
པ་ལང་ འདི་ ཤེལ་དམ་ ཤིང་ ཨིང་ ཆབ་ཆུ་། ཤེལ་དམ་ ཤེལ་དམ་ ཀ་ཀུར་ ཨང་ ཨིང།
ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས
༼དམ་པའི་གསུང་རབ་༽མུ་མཐུད་དུ ་འགོད་རྒྱུ་ཡིན།
ཨཱལ་བེ་ནི་ཡ
ཨལ་བཱ་ནི་ཡ།
མོ་མོ་
མོ་མོ། བཞེས་སྒོ།
མོ་མོ་འདི་བཞེས་སྒོའི་རིགས་ཅིག་ཨིན། མོ་མོ་འདི་ བཞེས་སྒོ་ངོ་མ་ཅིག་སྦེ་ཡང་བཟའ་བའི་ཁར་ ཇ་མཉམ་སྤྲོ་ཟས་ཅིག་སྦེ་ཡང་བཟའཝ་ཨིན།
མོ་མོའི་རིགས།
ཤའི་མོ་མོ། ཚོད་བསྲེའི་མོ་མོ། དར་ཚིའི་མོ་མོ། དེ་ལས་ཧཱ་དང་སྤ་རོ་རྫོང་ཁག་གཉིས་ནང་ ལོ་འབག་ཟེར་བརྩི་སྲུང་ཞུ་བའི་སྐབས་ཡང་ སྤྲོ་བ་ཅན་གྱི་བཞེས་སྒོ་ཧོན་ཏེ་ཟེར་མི་འདི་ཡང་ མོ་མོ་བཟུམ་སྦེ་བཟོ་སྟེ་བཟའ་སྲོལ་ཡོད། ལོ་འབག་འདི་རང་ཟླ་ ༡༠ པའི་ཚེས་ ༢༩ ལས་ རང་ཟླ་ ༡༡ པའི་ཚེས་ ༣ ཚུན་བརྩི་སྲུང་ཞུཝ་ཨིན། ཟླཝ་ ༡༠ པའི་ཚེས་ ༢༩ གི་ཕྱི་རུ་ལོ་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཟློག་པའི་ཆེད་དུ་གླུད་བསྐྱལ་ནི་གི་སྲོལ་ཡང་ཡོདཔ།
བཟོ་དབྱིབས།
མོ་མོ་འདི་ མི་གི་མིག་ཏོ་བཟུམ་སྦེ་ དཀྱུས་རིངམོ་སྦེ་བཟོ་སྲོལ་ཅིག་དང་ གོང་ཏོ་རིལ་རི་སྦེ་བཟོ་སྲོལ་གཉིས་ཡོད།
རྒྱུ་ཟས།
ཀར་ཕྱེ། ཤ། སྒོགཔ། ཀོ་པི། ལོམ། མར་ཁུ། ཚྭ།
བཟོ་ཐངས།
མོ་མོ་འདི་བཟོཝ་ད་ ཀར་ཕྱེ་ནང་ཆུ་བླུག་སྦེ་བསྣད་དེ་ ཀེབ་ཏ་བཟུམ་བཟོ་སྟེ་ ཕྱི་ཤུབས་འདི་བཟོཝ་ཨིན། མོ་མོའི་ནང་ཟས་འདི་ མོ་མོའི་རིགས་དང་འཁྲིལ་ ཤ་ཡང་ན་ ཚོད་བསྲེ་བླུག་བཟོ་དགོཔ་ཨིན། ནང་ཟས་ཚུ་ཕྱ་རུ་རུ་སྦེ་ ཉ་བརྫམ་རྐྱབ་སྟེ་ དེ་ནང་སྒོགཔ་དང་ཀོ་པི་ དེ་ལས་མར་ཁུ་དང་ཚྭ་ཚུ་བླུག་སྦེ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ མོ་མོ་བཟོ་སའི་ རྡིག་གསུམ་བརྩེགས་བཞི་བརྩེགས་ནང་ཙུགས་ཏེ་བཙོཝ་ཨིན། རྡིག་གི་གཤམ་མར་གྱི་ཧོད་དེ་ནང་ ཆུ་བླུག་སྟེ་བསྐོལཝ་ཨིན། རང་ལུ་ཡོད་པ་ཅིན་ གཤམ་ཧོད་ཀྱི་ཆུ་འདི་ནང་ ཤ་གི་རུ་ཏོ་ཚུ་བླུག་སྟེ་བཙོ་བ་ཅིན་ རུས་ཁུ་ཡང་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཐོནམ་ཨིན།  གཤམ་མ་རྩིས་པའི་ ལྟག་གི་ཧོད་ཚུ་ནང་མོ་མོ་ཚུ་བཙོ་ནིའི་དོན་ལུ་བླུགསཔ་ཨིན།
མོ་མོ་འདི་ ཟ་ཁང་མང་ཤོས་ཅིག་གི་བཟོ་སྟེ་བཙོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མོ་མོ་འདི་ ཧི་མ་ལ་ཡ་གི་གངས་ལྗོངས་ནང་སྡོད་མི་ཚུ་གིས་བཟོ་བཟའ་དོ་ཡོད་རུང་ འཛམ་གླིང་ནང་ཡོངས་གྲགས་འགྱོ་སྟེ་ཡོད། ཚོང་པ་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ མོ་མོ་འདི་མ་བཙོ་བ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ བསིལ་ནང་བཙུགས་ཏེ་འཁྱེག་ཟས་བཟུམ་བཟོ་སྟེ་ཡང་བཙོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་བཟུམ་ཚུ་རང་གིས་ཉོ་འབག་སྟེ་ ཁྱིམ་ནང་ལྷོདཔ་ད་ ཆུ་ཚན་བླུགས་ཏེ་ བཙོ་སྦེ་བཟའ་བཏུབ་ཨིན།
མོ་མོའི་ཐ་སྙད་ལག་ལེན།
མོ་མོའི་ཚིག་འདི་དགོད་བྲའི་བློ་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོད། མོ་མོ་གི་མགུ་འདི་ཨོ་ཀྲོ་བསུམས་བསུམས་ཡོདཔ་ལས་ མི་ལ་ལུ་ཅིག་གི་གདོང་འདི་ ཨོ་ཀྲོ་བསུམས་བསུམས་ཡོད་པ་ཅིན་ མི་འདི་གི་གདོང་ཡང་མོ་མོ་བཟུམ་སྦེ་ཟེར་སླབ་སྲོལ་ཡོད།
ཨཱན་དོ་ར
ཨེན་ཌོ་ར།
ལྗོངས་རྒྱུ་
ལྗོངས་རྒྱུ་ནི་ལྟ་སྐོར་བྱེད་བཞིན་གནས་དང་གནས་རྒྱུད་ནས་སྐྱོད་པར་གོ་བར་སྙམ། དབྱིན་ཇིར་ Tourism ཟེར
ལྗོངས་རྒྱུ་བ་ནི་ལྗོངས་རྒྱུར་བྱེད་མཁན་ལ་གོ་ དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ Traveller ཡང་ན་  Tourist
རྐང་འགྲུལ་ལྗོངས་རྒྱུ་ནི་རྐང་ཐང་དུ་སྐྱོད་པའི་ལྗོངས་རྒྱུ་བར་གོ། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ Trekker
དེ་བཞིན་རྐང་འགྲུལ་ནི་རྐང་ཐང་དུ་བགྲོད་པའི་བྱ་བར་གོ་དགོས་ན་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ཡང་Trek དང་ Hike ལ་གོའོ།
པོ་ལེནཌི
པོ་ལེནཌི
རྡོ་གར་རྡོབ་རྗི་རྫོང་
སྔོན་ བོད་ལས་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་སྐུ་གཅིག་ རྗེ་ངག་དབང་འབྲུག་པའི་གདན་ས་ འཚེམ་རྡོ་མགོན་པ་ཟེར་ ཞུ་སྲོལ་ཡོད་རུང་ དེང་སང་ཁ་སྐད་ཟུར་ཉམས་འདི་མཚམས་བྲག་མགོན་པ་ཟེར་ རྗེ་མི་ལ་འདི་ཁ་བཞུགས་ནི་སྦེ་ ཕྱི་རུ་དགུང་ཞག་ ད་ལྟོ་ཡོད་པའི་ རྡོབ་རྗི་རྫོང་ཡོད་སར་ལུས་སོང་ནུག དེ་ལས་དེའི་ནངས་པ་ ཉི་མའི་རྩེ་དང་མཉམ་ བཞུགས་སུ་གསོལ་ཟེར་ཞུ་པའི་ཚེ་ བཞུགས་མ་ཚུག་པ་ སྤོ་ནི་འབདཝ་ད་ རྗེ་བཙུན་གྱི་ཞལ་ལས་ ལུང་བསྟན་འདི་ནང་ཡོོོད་པའི་སྐོར་ གསུངས་ནུག   ད་ལྟོ་བར་ནང་ཡང་ ཞལ་མཚམས་བྲག་མགོན་པ་ ཁ་ཐུག་ལུ་གཟིགས་ས་མཇལ་ནི་ཡོད།  རྡོབ་རྗི་ཟེར་མི་འདི་ཡང་ ཁ་ཟུར་ཉམས་ཡར་སོངཔ་སྦེ་བཤད་ནི་འདུག  ངོ་མ་སྦེ་ཅིན་ རྗེ་བཙུན་གྱི་རྡོག་པའམ་ ཞབས་རྡོ་གུ་བགྲད་འདི་ བཞུགས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལུ་རྟེན་  འདི་ཁའི་མཚན་  རྡོག་བགྲད་རྫོང་ཟེར་ ཞུཝ་ཨིན། རྡོག་ཟེར་མི་ ཞེ་སའི་ཐོག་ལས་ཞུ་བའི་བརྡ་དང་ གལ་སྲིད་མ་སྦྱར་བ་ཅིན་  ཆོས་སྐད་ནང་ལས་རྐངམ་ལུ་གོཝ་ཨིན།
ཨར་མི་ནི་ཡ
ཨར་མེ་ནི་ཡ།
ཨ་རུ་བ་
ཨ་རུ་བ།
སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་
སྤ་རོ་སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་གི་ཆགས་རབས།
སྤ་རོ་སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ རྙིང་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ བྱིན་རླབས་ཅན་ཅིག་སྦེ་ ཆ་བཞག་མི་དེ་ཡང་། དུས་རབས་༧ པའམ་ སྤྱི་ལོ་༦༥༩ ལུ་ ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་གིས་ རྫུ་འཕྲུལ་ཐོག་ལས་ ཉིནམ་གཅིག་ལུ་ གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་ རྨང་གཞི་བཙུགས་ཏེ་བཞེངས་ནི་འགོ་བཙུགས་མི་ མཐའ་འདུལ་གྱི་ གཙུག་ལག་ཁང་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ གཅིག་ཨིན་པས། གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲས་ལས་ འབྲུག་ལུ་༢ ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ སྤ་རོ་སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་དང་ བུམ་ཐང་བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་ཨིན་པས། ལྷ་ཁང་གཞན་༡༠༦ བོད་ལུ་ བཞེངས་ཡོད་པའི་ ལོ་རྒྱུས་འདུག གཙུག་ལག་ཁང་ཚུ་ སྤྲུལ་པའི་བཟོ་བོ་༥༠༠ གིས་ བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མཐའ་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ དེ་བསྒང་བོད་དང་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ལུ་ གནོདཔ་བཀལ་མི་འདྲེ་སྲིན་ཚུ་ བཏུལ་ནིའི་དོན་ལུ་ བཞེངས་ཡོད་པའི་ ལོ་རྒྱུས་འདུག་ཟེར་ཨིནམ་ད་ དེ་ཡང་ བདུདམོའི་དོན་ཧིང་དེ་ བོད་ལྷ་ས་ལུ་ གནས་ནི་དེ་གིས་ ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ནུག་ཟེར་ཨིན་པས། དེ་ལས་ བདུདམོ་གི་སྤུས་མོ་དེ་ བུམ་ཐང་ལུ་ཕོགཔ་ལས་ བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་དང་ རྟིངམ་དེ་ སྤ་རོ་ལུ་ཕོགཔ་ལས་ སྐྱིད་ཆུ་བཞེངས་ནུག་ཟེར་ཨིནམ་ད་ མཐའ་འདུལ་གྱི་ གཙུག་ལག་ཁང་ཚུ་གི་ ནང་རྟེན་ཚུ་ཡང་ ཇོ་བོ་གི་ སྐུ་འདྲ་བཞེངས་གནང་ནུག། སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་གི་ ནང་རྟེན་གཙོ་ཅན་ ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་གི་ སྐུ་འདྲ་དེ་ཡང་ དེ་བསྒང་ གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་སྐབས་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་ད་ བུམ་ཐང་བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་གི་ནང་རྟེན་ རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ཡང་ གཙུག་ལག་ཁང་ གདན་ས་བཏབ་པའི་སྐབས་ལས་ར་ བཞེངས་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག། སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་ནང་ གཏེར་མ་འདྲཝ་ ལེ་ཤ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལས་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ བཀའ་ཐང་བསྡུས་པའི་ནང་ གསུངས་མི་དང་འཁྲིལཝ་ད་ ལྷོ་ཡི་སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་ནང་༔ ཆོས་དང་ནོར་གྱི་གཏེར་ཞིག་སྦས༔ སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་གི་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀན༔ རིན་པོ་ཆེའི་པ་ཏྲ་འཁྱིལ་བ་ཅིག་ཡོད༔ དེའི་འོག་སོར་བཞི་བྲུས་པར་ཟངས་སྦུ་ཅིག་ནཿ རྒྱུད་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་འབུམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་༔ སྡེ་སྣོད་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་པ་གཉིས༔ ཤོག་བུ་དྲིལ་བ་ལ་བྲིས་ན་ཡོད་དོ༔གསུངས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་གི་ མིང་ངོ་མ་སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་ཨིནམ་བཞིན་དུ་ སྤ་གྲོ་ཟེར་མི་དེ་ཡང་ སྒྲ་ཉམས་ཏེ་སྤ་རོ་ཟེར་དར་ཁྱབ་སོང་ཡོདཔ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན་པས་ཟེར་ཞུ་ནི་ཨིན་ནོ།།
་ན་གྱི-་དྲྭ་ཚ་ཤི
་ན་གྱི-་དྲྭ་ཚ་ཤིགྱུར་བ་དང།༣སྐད་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་སྙན་པར་བཟུང་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང།༤བག་ཚ་བ་གྱུར་བ་དང།༣སྐད་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་སྙན་པར་བཟུང་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང།༤བག་ཚ་བ་མེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་དང།༥ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང།༦གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང།༧གང་ཟག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་དང།༨ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༩མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༡༠མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཞེས་རྗེ་གུང་ཐང་པས་གམེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་དང།༥ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང།༦གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང།༧གང་ཟག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་དང།༨ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༩མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༡༠མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཞེས་རྗེ་གུང་ཐང་པས་གགྱུར་བ་དང།༣སྐད་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་སྙན་པར་བཟུང་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང།༤བག་ཚ་བ་མེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་དང།༥ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང།༦གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང།༧གང་ཟག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་དང།༨ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༩མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༡༠མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཞེས་རྗེ་གུང་ཐང་པས་ག
ཨཛར་བཡེ་ཇན
ཨཛར་བཡེ་ཇན།
བཱ་ཧ་མས྄།
བཱ་ཧ་མས྄།
ལོངས་སྐུ
ལོངས་སྐུ - Sambhogakaya, one of the three manifested bodies of the Buddha.
རྒྱལ་པོ་འཇིགས་མེད་ཁེ་གསར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་པྱུག་
དེ་རིང་གསར་དུ་དྲ་ཚིགས་འདིར་ཇོན་པའི་བོད་མི་ཞིག་ཡིན། ཇོག་མར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཅིག་པའི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་རྒྱལ་འབངས་ཡོངས་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ། དེ་དང་ཆབ་གཅིག  འཇིག་རྟེན་བདེ་ཞིང་ལོ་ལེགས་དང་།།  འབྲུ་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ཆོས་འཕེལ་ཞིང་།།   བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།།  ཡིད་ལ་འདོད་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཤོག ། ཅེས་པའི་སྨོན་ཚིག་དང་བཅས་འབྲུག་རྒྱལ་བོ་འཇིགས་མེད་གེ་གསར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་སོར་ཁྱབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ། བོད་མདོ་སྨད་ཨ་མདོ་ས་ཆ་རུ་བན་ཤུལ་འཁྱམ་བསེ་རུ་ཞེས་པས་ཕུལ།
འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་བསྡུས་པ།
༄༅། །འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་བསྡུས་པ་བཞུགས་སོ།།
༈ རྒྱ་གར་སྐད་དུ༔ ཨཱརྱ་མཉྫ་ཤྲཱི་ཏནྟྲ་རཱ་ཛ་ཙིཏྟཿ བོད་སྐད་དུ༔འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྙིངཿ འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདསཿ ཡེ་ཤེས་སྐུ་སྟེ་རང་བྱུང་བ༔ ཡེ་ཤེས་མིག་གཅིག་དྲི་མ་མེདཿ ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ༔ ཨ་ར་པ་ཙ་ནཱ་ཡ་ཏེ་ན་མཿ ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་ཁྱོད་ལ་འདུད༔ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བཤད༔ བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ༔ བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་རྫོགས་སོ། །།
འཇར་པན།
འདི་ལ་ཉི་ཧོང་ཡང་ཟེར། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ Japan   ཇ་པཱན
ཨར་ཇེན་ཊི་ན
རྒྱལ་ས བྷུའི་ནོས་ ཨའི་རིས (Buenos Aires)།
རོན་དོ་ནིཡ་
རོན་དོ་ནིཡ་བཱརཱ་ཛིལ་གྱི་བྱང་ས་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དོ།་ རྒྱལ་ས་པོར་ཏོ་ཝེ་ལྷོ་།
འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད
འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད (National Library of Bhutan)
འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད་དང་ཡིག་རྙིང་གཉེར་འཇོག་ཁང་འདི་ བཀྲིས་ཆོས་རྫོང་དང་ ཀ་ཝང་གྱང་ས་ལུ་ཡོད་པའི་ བཟོ་རིག་བཅུ་གསུམ་སྤེལ་ཁང་གཉིས་ཀྱི་སྦུག་ལུ་ ག་ནི་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ ཕྱི་ཁའི་བཟོ་དབྱིབས་ལྷ་ཁང་གི་བཟོ་རྣམ་དང་ ནང་ན་ལུ་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཆེན་མོ་དང་ འབྲུག་པའི་སྔར་སྲོལ་རིག་གཞུང་བཟང་པོའི་ ཕྱག་དཔེ་དང་དཔེ་དེབ་ཚུ་གི་ གང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།།
རོན་དོ་ནིཡ་
-
ལྀཨིལ ཌཨུཥ
ལྀཨིལ ཌཨུཥ  - (Lila Downs) ༁༉༆༈ ན གའཀར། མེཀསི་ཀོ་།
ལྷ་ས་
ལྷ་ས་ནི་། བོད་ཀྱི་ལྟེ་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་ལ། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་རྒྱལ་པོའི་དུས་ལ་དམར་པོ་རིའི་རྩེ་ལ་བརྩིགས་པ་རེད། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཡིན། སྔོ་ལྗང་ཅན་གྱི་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུ་ནི་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་གངས་འཁྱག་བཞུ་བའི་ཆབ་རྒྱུན་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་ནགས་ཚལ་སྟུག་པའི་གྲོག་རོང་དང་། མུ་མཐའ་མེད་པའི་བྱང་ཐང་བརྒྱུད་དེ་ཆུ་ཤུར་ནས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་འདྲེས་ཀྱི་ཡོད། གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནི་གཡུ་ལྟར་སྔོ་བའི་ཆུ་མོ་འདིའི་འགྲམ་དུ་མཆིས།
ཁོར་ཡུག
གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ཡུལ་གྱི་དགེ་མཚན་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་གཙང་ཆུ་གཡས་སུ་འཁོར་ཞིང་རྒྱུགས་པ་དང་། ཤར་ན་ཇོ་མོ་ཟེ་ཟེ། བྱང་ཤར་དུ་སྨིན་དྲུག་རྫ་རི། ཤར་ལྷོར་ཆོས་རྒྱལ་བླ་རིའམ་བུམ་པ་རི། ནུབ་བྱང་དུ་དགེ་འཕེལ་རི་སོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ཡོད།
ནམ་ཟླ།
ནམ་ཟླ་དུས་བཞིར་ཉི་འོད་འཕྲོ་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། ལོ་འཁོར་གཅིག་ནང་ཉི་འོད་འཕྲོད་ཚད་ཆུ་ཚོད་༣༠༠༠ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ས་ནང་བབ་ཀྱི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲི་༣༦༥༠ཙམ་ཟིན་ཡོད་པ་དང་མཁའ་རླུང་ཤིན་ཏུ་གཙང་བ་མ་ཟད། དབྱར་དུས་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་སྙོམ་པ། ལོ་རེའི་ཧོར་ཟླ་༧、༨、༩གསུམ་གྱི་ནང་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་ཆ་སྙོམས་ལྟར་ན་ཧའོ་རྨིད་༤༥༠ཙམ་དང་། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ནི་དྲོད་ཚད་ཨང་གྲངས་༨ཡས་མས་ཡིན། དབྱར་དཀྱིལ་དྲོད་ཚད་མཐོ་ཤོས་ལ་དྲོད་ཚད་ཨང་གྲངས་༢༩ཙམ་ཡོད།
དུས་ཆེན།
ཧོར་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་སྔར་སྲོལ་དུས་སྟོན་འབྲས་སྤུངས་ཞོ་སྟོན་སྐབས་ནོར་བུ་གླིང་ག་དང་། རྫོང་རྒྱབ་ཀླུ་ཁང་སོགས་སུ་ལྷ་མོ་འཁྲབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་དུས་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ནས་ཕེབས་པའི་ཡུལ་འཁོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་དང་། གནས་མཇལ་བ། འཚོང་གཉེར་བ།རིག་གནས་སློབ་གསོའི་ལས་གཉེར་བ་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོའི་མཐུན་གྲོགས་མཉམ་འཛོམས་ཐོག་དགའ་སྤྲོའི་ངང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡི་འབྱུང་འགྱུར་བྱ་གཞག་གང་དང་གང་གི་ཐད་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེས་ཀྱིས་ལག་སྦྲེལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་མཐུན་ལམ་འཛུགས་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཡིན།
ཏོ་ཀན་ཏིནསི་
-
Bulbophyllum sillenianum
Bulbophyllum sillenianum་སྔོ་ཤིང་།་ཨིན།
ལ་དྭགས།
རྒྱ་གར་ནི་རྒྱ་གར་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།
Naruhito
Naruhito (16-02-1960) རྒྱལ་པོ ཇ་པཱན
བོ་ལི་ཝིཡ
བོ་ལི་ཝིཡ་(República de Bolivia, Wuliwiya Suyu)ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཀ་ལུ་ཆགས་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དོ།
གོ་ཡཟི་
གོ་ཡཟི་བཱརཱ་ཛིལ་གྱི་ལྟེ་ཝ་ནུབ་ས་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དོ།་ རྒྱལ་ས་གོ་ཡ་ནིཡ་།
པེ་དྲ་ད་མི་ན་རྩེ་
པེ་དྲ་ད་མི་ན་རྩེ་(Pedra da Mina)མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་གྱི་རི་རྩེ་མི་ནས་ཞེ་རའིས་ནང་བྲ་ཛིལ་ནང་ཨིན།་སན་པའུ་ལོ་དང་མི་ནས་ཞེ་རའིས་གྱི་སམ་ཚམས་འདུག།་རི་རྩེ་དེ་མཐོ་ཚེད་༢༧༩༧mའདུག་དང་སན་པའུ་ལོ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མན་ཅི་ཀེའི་རའི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་འདུག༎
ཕུམིཕོན་ཨདོནཡཨདེཏ
ཕུམིཕོན་ཨདོནཡཨདེཏ ལྡན་ནི།་མི་དབང་རྒྱལཔོ།་ཐཱའི་ལེནཌ
གོ་ཡཟི་
-
དཔལ་འཁོར་བཙན་
ཡབ་གནམ་ལྡེ་འོད་སྲུངས་དང་ཡུམ་ཅོག་རོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་ཤིང་བྱ་༩༢༥ལོར་ཡར་ལུང་འཕང་ཐང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཞེས་དང་། བོད་ཆུ་གླང་（༨༩༣མམ་༩༥༣བཞེད་ཚུལ་མི་གཅིག་）ལོར་འཁྲུངས་སོགས་གསུངས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མཆིས་།  འདི་ཉིད་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཡབ་འོད་སྲུངས་གཤེགས་པས་གཙང་གི་གྲོམ་པ་ལྷ་རྩེར་གཤེགས་རྫོང་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་པ་དང་དུས་མཚུངས་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྲི་ལ་འཁོད་།  བློན་པོ་འབྲོ་ཙུག་སྒྲ་ལྷ་སྣང་དང་།  ཅང་འ་ཕོ་གཉིས་ཀྱིས་བྱས་།  དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པར་ཡབ་མེས་ཀྱི་བང་སོ་ལ་ཐིགས་ཚགས་བྱས་ནས་ཆུང་ཁུང་ཤུར་ཁ་བཙུགས་ལེ་ནས་སྒྲོལ་ཕུའི་སྨན་ལུང་ལ་སོགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱད་བཞེངས་། གསུང་རབ་དང་བྲིས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་བྱས།  མེས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་དམད་ཅིང་།  ཆོས་ལ་གུས་པ་ཞིག་བྱུང་།  འདི་ཉིད་དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་ལ་ཕེབས་སྐབས་བོད་དུ་རབ་བྱུང་སོགས་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་།  ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་གྱི་འགོ་ཚུགས་པས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་དབུ་བརྙེས་།  སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་གཙང་དུ་བྱོན་ཏེ་གྲོམ་པ་ལྷ་རྩེའི་བྲག་ལ་ཕོ་བྲང་མཛད་ནས་བཞུགས་།  མཐར་དགུང་ལོ་སོ།གཅིག་པར་གྲོམ་ལྷ་རྩེར་སྟག་རྩེ་སྙགས་ཀྱིས་བཀྲོངས་།  དེ་ཡང་།  མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་སྟག་རྩེ་སྙགས་ཀྱིས་བཀྲོངས་།  རྒྱུ་མཚན་སྙགས་ཕྱེད་གཙང་དུ་བཤུགས་པར་བྱས་པ་དང་།  གཙང་གི་འབྲི་ཕྱིད་མར་ཡར་ལུང་དུ་དབབ་པར་བྱས་པས་སོ་ཞེས་《མཁས་པ་ལྡེའུའི་ཆོས་འབྱུང་》ནང་གསལ་།  དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱིས་བཙུན་མོ་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པར་ཆུན་མ་ མཆིམས་བཟའ་བཙུན་ནེ་ལ་གཅེན་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་དཔལ་དང་།  ཆེན་མ་སྣ་ནམ་བཟའ་ལེགས་བཙུན་ལ་གཅུང་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་་མ་མགོན་གཉིས་འཁྲུངས་སོ་། དཔལ་གྱི་ཆས་བརྒྱད། ༡、གཟི་བརྗིད་འབར་བ་ཆུ་སྲིན་བརྗིད་པའི་ཆས།  ༢、ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་ཉི་ཟླའི་ཆས་ ༣、གདུག་པ་ཅན་བསྲེག་ཡེ་ཤེས་མེའི་ཆས། ༤、སྐྱེ་ཤི་རྩད་གཅོད་མཆེ་བ་ཟླ་ཚེས་ཆས། ༥、ཁྱབ་མཛད་རེ་བསྐོང་རྡོ་རྗེའི་གཤེགས་པའི་ཆས། ༦、མངའ་ཐང་ཡོངས་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་སླག་པའི་ཆས།  ༧、སངས་རྒྱས་སར་བགྲོད་དབང་གི་བསེ་ཁྲབ་ཆས་ ༨、གནོད་གདུག་བཟློག་བྱེད་རྒྱ་བྱེའུ་ལྕགས་ཀྱི་ཆས་ཞེས་པའམ། ཡང་ན། ༡、དབུ་སྐྲ་གྱེན་བརྫེས་འཁོར་བ་རུ་བཟློག་ཆས། ༢、རྡོ་རྗེ་ཁྱུང་གཁོག་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆས། ༣、མཐིང་ནག་ཅོད་པན་དཔའ་རྟགས་ཟིལ་གནོན་ཆས།  ༤、སྤྱི་གཙུག་རྡོ་རྗེ་ལྷག་པ་རིག་པའི་ཆས། ༥、དབང་གི་བསེ་ཁྲབ་གཟི་འབར་བགྲོད་པའི་ཆས།  ༦、གཉིས་མེད་སྦྱོར་བ་ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་ཆས།  ༧、གནོད་གདུག་བཟློག་བྱེད་རྒྱ་བྱེའུ་ལྕགས་ཀྱི་ཆས།  ༨、ཉོན་མོངས་ཅན་བསྲེག་རྡོ་རྗེ་མེ་ཡི་ཆས།  དེ་རྣམས་དཔལ་གྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ནས་རྫོགས།
རིའོ་དེ་ཞ་ནེའི་རོ་
རིའོ་དེ་ཞ་ནེའི་རོ་, བཱརཱ་ཛིལ་།
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་
༡. སེམས་གསོ།
འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད
རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད་འདི་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་དང་ ས་གནས་འདི་ཁར་སྤོ་བཤུད་མ་འབད་བའི་ཧེ་མ་ ག་སྟེ་ལུ་འབད་གཞི་བཙུགས་འབད་འབདཝ་ཨིན་ན? ཟེར་བའི་ཐུགས་ཀྱི་དོགས་པ་ བསལ་ཐབས་ལུ་ དེའི་ལོ་རྒྱུས་དུམ་གྲ་ཅིག་ཞུ་བ་ཅིན་ འདི་ཡང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༧ ལོ་ལུ་ མི་དབང་རྒྱལ་ཡུམ་ཨ་ཞེ་ སྐལ་བཟང་ཆོས་སྒྲོན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས་ སྤྱིར་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཚུ་དང་ བྱེ་བྲག་ཏུ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་སྔོན་བྱོན་རྒྱལ་བ་གོང་མ་ སྤྲུལ་པའི་བླམ་ཚུ་དང་ མཁས་པ་དགེ་བཤེས་ཚུ་གིས་ བརྩམས་བཞག་མི་སྔར་སྲོལ་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་ཚུ་ འཕྲལ་ཕུག་ཡུན་བརྟན་བཞག་འཐབ་ལུ་དམིགས་ཏེ་ མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ ཉམས་པ་གསོར་ཆུད་མཛད་དེ་ བཀའ་བསྟན་གྱིས་གཙོས་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཕྱག་དཔེ་ དུམ་གྲ་ཅིག་མཁོ་བསྒྲུབས་མཛད་ཐོག་ལས་ ཐིམ་ཕུག་བཀྲིས་ཆོས་རྫོང་གི་དབུ་རྩེའི་བར་ཐོག་ལུ་ གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ནུག།
སྤྱི་གཉེར་
དགོན་པའི་ནང་གྲྭ་མང་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་སྐོར་ལ་འགན་ཁུར་མཁན་གྱི་སྤྱི་སོ་དང་གཉེར་པ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་
༢. ཡེ་ཤུའི་ཁྲུས་དབང་།
བཀྲིས་སྒང་
བཀྲིས་སྒང་     གྲོང་􀮣 བཀྲིས་སྒང་རྫོང་ཁག
འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད
དཔེ་མཛོད་རྙིངམ་དེ་ནང་ལུ་ ཕྱག་དཔེ་ཚུ་ རིམ་པ་བཞིན་དུ་གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་སྟབས་ཀྱིས་ ས་གནས་དེ་ནང་དཔེ་ཆ་ མ་ཤོང་པའི་དཀའ་ངལ་བྱུངམ་ལས་ དེ་སེལ་ཐབས་ལུ་དབུ་རྩེའི་བར་ཐོག་ལས་ གནས་སྐབས་ཅིག་གི་རིང་ལུ་ ལྕང་སྒང་ཁ་ལུ་སྤོ་བཤུད་འབད་ནུག སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོ་ལུ་ མི་དབང་རྒྱལ་ཡུམ་ཨ་ཞེ་མཆོག་གིས་སྐྱབས་འཛིན་མཛད་དེ་ ཞིང་གཤེགས་སྐྱིད་སྡུག་བློན་པོའམ་ ནང་སྲིད་བློན་པོ་ གཏམ་ཞིང་རྒྱ་གར་མཆོག་གིས་འགོ་འདྲེན་མཛད་དེ་ ད་ལྟོ་མཐོང་ནི་ཡོད་པའི་ རང་ལུགས་ལྷ་ཁང་གི་བཀོད་རིས་དང་ལྡན་པའི་ དུས་གཏན་ཇག་གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཐོག་ཚད་བཞི་དང་ལྡན་མི་འདི་ འདི་ཕྱི་ནང་མེད་པར་ ལེགས་ཤོམ་འབད་བསྒྲུབས་གནང་སྟེ་ ལྕང་སྒང་ཁ་ལས་འདི་ཁ་ལུ་ སྤོ་བཤུད་འབད་ནུག།
ཨིང་ལིཤ
ཨིང་ལིཤ་ འདི་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ ཨ་མི་རི་ཀ་དང་ གཞན་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་ ཁ་སྐད་ཅིག་ཨིན།
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་
༣. རྐངམ་འཁྱུ་ནི།
བོན།
བོད་ཡུལ་རང་ནས་དར་བའི་གདོན་མའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག དུས་རབས་རིམ་བྱུང་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་དང་ཕན་ཚུན་ཤུགས་རྐྱེན་དང་དང་ལེན་བྱས་པས། ད་ལྟ་བན་བོན་དབྱེ་བ་ཆེར་མེད་པ་དང་ཕན་ཚུན་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན།
བལྤ་རཨིསོ
ཁྲོམ་སྡེ།
སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་
རང་གི་གསལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་དེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། ཤེས་བྱ་དང། དངོས་པོ་ལྟ་བུའོ། དཔེར་ན། ཤེས་བྱ་སྤྱི་ཡིན་ཏེ་རང་གི་གསལ་བ་སྟེ་རང་གི་བྱེ་བྲག་དངོས་པོ་དང་རྟག་པ་སོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཚོགས་སྤྱི་རིགས་སྤྱི་དོན་སྤྱི་གསུམ་ཡོད། ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་རང་གི་རིགས་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། ཤེས་པ་དང། ཀ་བུམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། དཔེར་ན། ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ཤེས་པ་རང་གི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དེ་ཤེས་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་དེ་དངོས་པོའི་ཁྱབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།  གཞན་ཡང་སྤྱི་བྱེ་བྲག་འགྲོ་ཚུལ་གྱི་རྟགས་གསུམ་བརྩི་ཚུལཡོད་པ་སོགས་གཞུང་དངོས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།
ཐིམ་ཕུག།
ཐིམ་ཕུག གྲོང་􀮣 ཐིམ་ཕུ་རྫོང་ཁག འབྲུག་ཡུལ་
རྗེ་བརྩུན་པདྨ
མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཙུན'རྗེ་བརྩུན་པདྨ'དབང་ཕྱུག  འཇིགས་མེད་ཁེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་
༥. བདུན་ཕྲག་དུས་བཟང་ངལ་གསོ།
གཞལམ་སྒང་རྫོང་ཁག
གཞལམ་སྒང་རྫོང་ཁག འབྲུག་གི་རྫོང་ཁག ལུ། འབྲུག་ཡུ
བོན།
སྟོན་པ་གཤེན་རབས།་བསྟན་པའི་ཆོས་ལུགས།
བཀྲིས་གཡང་རྩེ་རྫོང་ཁག
བཀྲ་ཤིས་གཡང་རྩེ་རྫོང་ཁག འབྲུག་གི་རྫོང་ཁག ལུ། འབྲུག་ཡུ
འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་།
འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་འདི་ སྤ་རོ་གི་ས་གནས་ འབྲུག་རྒྱལ་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་འདི་ དགྲ་རྫོང་གཙོབོ་ བཞི་ལས་གཅིག་ཨིན། འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་བཞེངས་མི་གྱི་སྐོར་ལས་ ལོ་རྒྱུས་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོད་རུང་ རྩོམ་འབྲི་པ་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ ཞབས་དྲུང་ ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ ༡༦༤༩ བོད་དམག་ལས་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་རྗེས་དྲན་བརྩི་སྲུང་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་སྦེ་ བཤདཔ་ཨིན་མས། མི་ལ་ལོ་གཅིག་གིས་འབད་བ་ཅིན་ སྡེ་སྲིད་གཉིས་པ་ བསྟན་འཛིན་ འབྲུག་སྒྲ་དང་ སྤ་རོ་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀྱིས་ ཞབས་དྲུང་ ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་བཀའ་རྒྱ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བཞེངས་བཞེངསམ་ཨིནམ་སྦེ་ བཤདཔ་ཨིན། བཤད་སྲོལ་ མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཡོད་དེ་ར་འབད་རུང་ མི་ཚུ་གིས་ རྫོང་འདི་ བོད་དམག་ལས་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་རྗེས་དྲན་བརྩི་སྲུང་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་སྦེ་ ཆ་བཞགཔ་ཨིནམ་དང་ དེ་ལས་བརྟེན་མིང་ཡང་ འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་ཟེར་བཏགས་ཡོདཔ་ཨིན།
བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང
བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང - རྫོང ཐིམ་ཕུ
ཐིམ་ཕུག།
( 27.48°N 89.7°E - Thimphu, BTTHI )
བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང
བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་འདི་ ༡༦༤༡ ལུ་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ༡༩༦༢ ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་ འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས་ལོག་བཞེངས་གནང་ནུག།
༡༢༡༦ ལུ་ བླམ་རྒྱལ་བ་ལྷ་སྣང་པ་གིས་ ད་ལྟོ་ བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་ཡོད་ས་ལུ་ རྡོ་སྔོན་རྫོང་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཤུལ་ལས་ དུས་རབ་ ༡༧ པ་ ནང་ལུ་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ འབྲུག་ལུ་འབྱོན་ཞིནམ་ལས་ ལྷ་པ་ཚུ་ཕམ་གཏང་སྟེ་ རྡོ་སྔོན་རྫོང་འདི་ ཞབས་དྲུང་གི་ཕྱག་ལུ་ཚུད་ནུག། ༡༦༤༡ ལུ་ རྡོ་སྔོན་རྫོང་དེ་ ལོག་རྐྱབས་ཞིནམ་ལས་ མིང་ཡང་ བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫཽང་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག། ༡༦༤༩ ལུ་ སྡེ་སྲིད་བཞི་པ་ བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་ རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་གནང་ཡོདཔ་དང་ ༡༦༩༨ སྡེ་སྲིད་ལྔ་པ་ དགེ་འདུན་ ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐབས་ལུ་ རྫོང་འདི་ལུ་ མེ་རྐྱེན་འབྱུང་ཏེ་ ལོག་དེ་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནུག། སྡེ་སྲིད་ བཅུ་པ་ མི་ཕམ་ དབང་པོ་གིས་ བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་ནང་ན་ལུ་ བཀའ་རྒྱུད་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ༡༧༤༧ ལུ་ སྡེ་སྲིད་ ༡༣ པ་ ཤེས་རབ་དབང་ཕྱུག་གི་འགོ་འདྲེན་ཐོག་ལས་ རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་གནང་ནུག།
སྡེ་སྲིད་ ༡༦ པ་ བསོད་ནམས་ ལྷུན་སྒྲུབ་དང་ ཇེ་མཁན་པོ་ ཁྲི་རབ་ ༡༣ པ་ ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡེ་གི་སྐབས་ལུ་ རྫོང་འདི་ལུ་ ད་རུང་མེ་རྐྱེན་འབྱུང་ཡོདཔ་ལས་ ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་ རྫོང་འདི་ད་ལྟོ་ཡོད་ས་ལུ་ བཞེངས་ནིའི་གྲོས་འཆར་བརྩམ་ནུག། ༡༧༧༧ སྡེ་སྲིད་ ༡༨ པ་ འཇིགས་མེད་སེང་གེ་གི་སྐབས་ལུ་ རྫོང་གི་ཀུན་ར་དེ་ གནག་དུང་དུང་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ཉམས་བཅོས་འབད་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སྡེ་སྲིད་ ༢༥ པ་ པདྨ་ཆོས་སྒྲ་གིས་ཡང་ཉམས་བཅོས་འབད་ཡོདཔ་དང་ སྡེ་སྲིད་ ༣༢ པ་ ཕུར་རྒྱལ་གྱིས་ སྐུ་རྟེན་ལེ་ཤ་ཅིག་བཙུགས་གནང་ནུག།
སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང
སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང - རྫོང སྤ་རོ་
བལྤ་རཨིསོ
གྲུ་ཚུགས།
ཊེམ་པེལེཊི:བཏོན་གཏང་
<div name="Deletion notice" class="boilerplate metadata" id="delete" style="background-color: #fee; margin: 0 1em; padding: 0 10px; border: 1px solid #aaa;"> This is a candidate for speedy deletion. As Reason was given: ""
If you disagree with its speedy deletion, please explain why on this page.
Using of this template: gives Spam as reason. gives the same but the first sentence would be: This category is a candidate for speedy deletion.
སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང
སྤ་རོ་རྫོང་འདི་ ༡༦༤༤ ལུ་ ཞབས་དྲུང་ ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་ བཀའ་རྒྱ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བཞེངས་ནི་འགོ་བཙུགས་ནུག། ༡༩༠༧ ལུ་ མེ་རྐྱེན་ལུ་བརྟེན་ གནོད་པ་འབྱུང་ཡོད་རུང་ ༡༨༩༧ ལུ་ ས་གཡོམ་རྐྱབས་ཏེ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ རྫོང་གཞི་གཞན་ཚུ་མེདཔ་གཏང་དེ་ར་འབད་རུང་ སྤ་རོ་རྫོང་འདི་ལུ་གནོད་སྐྱོན་ག་ནི་ཡང་མ་འབྱུངམ་ཨིན་མས།
མི་ནས་ཞེ་རའིས་
མི་ནས་ཞེ་རའིས་(པོར་ཅུ་གལ་ཁ་:Minas Gerais, MG)ནི་བྲ་ཛིལ་ཤར་ལྷོ་ལུང་ཕྱོགས་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན།་རྒྱལ་ས་བྷེ་ལོ་འོ་རི་ཟོན་ཏེ་ཨིན།མི་འབོར་༢༠༥༩༣༣༦༦མི་དང་རྒྱ་ཚེད་༥༨༦༥༢༢km²།
བོད།
བོད་དམ་ཡང་ན་བོད་ཡུལ་ནི་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་བཅས་ལ་གོ། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཅེས་པར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་བ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་གོ་བ་གཉིས་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། སྔ་མ་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་བགོས་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་གཅིག་པུ་ལ་གོ་བ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་བོད་རིགས་འདུས་པའི་བོད་ཆེན་པོའི་ཡུལ་གྲུ་ཡོངས་ལ་གོ་བ་ལེན་དགོས།བོད་ད་ལྟ་གནས་པའི་ཞིང་ཆེན་ནི། སི་ཁྲོན་དང་ཡོན་ནན། མཚོ་སྔོན། ཀན་སུ།བོད་ལྗོངས་ལྔ་རུ་བགོས་ཡོད།
བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང
༡༨༦༩ ལུ་ རྫོང་དེ་ལུ་ མེ་རྐྱེན་འབྱུང་ཡོདཔ་ལས་ རྩ་བ་ལས་རང་ཉམས་བཅོས་འབད་དེ་ མི་དབང་ འཇིགས་མེད་ རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས ༡༩༦༢ ལས་ ༡༩༦༩ གི་རིང་ལུ་ རྫོང་འདི་ ཉམས་གསོ་མཛད་གནང་ནུག།
འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད
ད་ལྟོ་ ང་བཅས་འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད་ནང་ལུ་ ག་ཅི་རང་བཞུགས་ཏེ་ཡོདཔ་སྨོ་ཟེར་བ་ཅིན་ སྟེང་ཐོག་ལུ་ འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་ཆེན་ཚུག་གིས་མཛད་པའི་ ཕྱག་དཔེ་ཚུ་དང་ སྡེ་དགེ་དང་ཨུར་དགའ། དེ་ལས་དར་ཐང་ལ་སོགས་པའི་ བཀའ་བསྟན་ཆ་ཚང་བཞུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཐོག་གཉིས་པའི་ནང་ལུ་ རྙིང་མའི་བླ་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ རྙིང་མ་བརྒྱུད་འབུམ་གྱིས་གཙོས་པའི་ གཞུང་ཆེན་སོགས་དང་གཞན་ཡང་ གསུང་འབུམ་གྱི་རིགས་ཚུ་བཞུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཐོག་གསུམ་པའི་ནང་ལུ་ བོན་པོ་དང་ དགེ་ལུགས། ཞྭ་ལུ་དང་ས་སྐྱ། ཇོ་ནང་དང་བོ་གདོང་གི་བླ་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ གཞུང་སོགས་དང་ལྷོའི་གཏེར་ལུགས་དང་ དེ་ལས་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༦ པ་གིས་ཞལ་འདེབས་སུ་ཕུལ་བའི་ སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཅིག་བཞུགས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ཐོག་ཚད་དང་པའི་ནང་ལུ་ དབྱིན་སྐད་དང་འབྲེལ་བའི་ དཔེ་དེབ་ཀྱི་རིགས་དང་ མཻཀལ་ཧཝ་ལེ་ (Michel Hawley) གི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་བསྡུ་བསྒྲིགས་འབད་ཡོད་པའི་ པར་དེབ་འཛམ་གླིང་ནང་སྦོམ་ཤོས་གཅིག་ཨིན་མི་དང་ སྤུ་ན་ཁའི་རྫོང་གི་བཟོ་བཀོད་གཅིག་ཡང་ འགྲེམ་སྟོན་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།།
ཊེམ་པེལེཊི:བཏོན་གཏང་
Please don't forget to sign a request for deletion!
སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང
སྤ་རོ་ རྫོང་གི་མིང་ངོ་མ་འདི་ རིན་སྤུང་རྫོང་ཟེར་སླབ་ཨིནམ་དང་ དེའི་དོན་དག་འདི་ རིན་ཆེན་སྤུངས་བཞག་ཡོད་པའི་རྫོང་ཟེར་ཨིན་མས། དུས་རབས་ ༡༥ པའི་ནང་ ཕ་ཇོ་འབྲུག་སྒོམ་བཞི་པོའི་ སློབ་མ་ རྒྱལ་མཆོག་དང་ རྒྱལ་འཛོས་སྤུན་ཆ་གཉིས་ སྤ་རོ་ལུ་སྡོད་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་འཛོམས་གིས་ སྒང་ཏ་ཁ་ ལྷ་ཁང་ནང་ལུ་ གདན་ས་བཅག་ཡོདཔ་དང་ ཁོ་གི་སྤུན་ཆ་ རྒྱལ་མཆོག་དེ་ ཆོས་ལུགས་རིག་པ་ལྷཔ་ནིའི་དོན་ལུ་སོང་ཞིནམ་ལས་ ལོག་སྤ་རོ་ལུ་འོང་ནུག། རྒྱལ་མཆོག་གིས་ ཧུམ་རལ་དགོན་པ་ལུ་འབྱོན་ཏེ་ ལྷ་ཁང་ཆུང་ཀུ་གཅིག་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ཁོ་གི་ སློབ་མ་ཚུ་ ས་གནས་དེ་ཁར་དབང་ཚད་ཡོདཔ་ལས་ འབྲུག་གི་རྒྱལ་རབ་ནང་ལུ་ “ཧུམ་རལ་གྱི་དྲག་རིམ་”ཟེར་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན།
༡༦༤༥ ལུ་ ཁོང་ཚུ་གིས་ ཞབས་དྲུག་གི་ ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ངོས་འཛིན་འབད་ཞིནམ་ལས་ ཁོང་རའི་རྫོང་ཆུང་ཀུ་དེ་ ཞབས་དྲུག་ལུ་ ཕུལ་ཏེ་ དེ་འཕྲོད་ལས་ ཞབས་དྲུང་མཆོག་གིས་ རྫོང་སྦོམ་སྦེ་བཞེངས་ནི་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ ༡༦༤༦ ལུ་ རྫོང་འདི་རབ་གནས་གནང་ནུག།
རི་ དུམ་དྲག་ཅིག་གཟར་དྲགས་དང་ ཤིང་གི་ཟམ་མཛེས་ཏོག་ཏོ་གཅིག་གི་ སྦོ་ལོག་ཁར་བཞེངས་ཡོེད་པའི་རྫོང་འདི་ སྤ་རོ་ རྫོང་ཁག་བདག་སྐྱོང་གི་ཕྱག་ལཱ་གནང་ས་ཨིནམ་མ་ཚད་ འདི་ནང་ལུ་ གྲྭ་ཚང་ཡང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ དགེ་སློང་ ༢༠༠ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
བོད།
ཨེ་ཤ་ཡའི་ཤར་དབུས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རྒྱུད་ཀྱི་ནུབ་ངོས་སུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། མི་རིགས། བོད་པ། སྐད་ཡིག བོད་སྐད་དང་བོད་ཡིག ཆོས་རྒྱུད། བན་དང་བོན། ས་གནས་དབྱེ་བ། ཆོལ་གསུམ་སྟེ། དབུས་གཙང་དང་། ཁམས། ཨ་མདོ། དེ་ཡང་དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ། མདོ་སྟོད་མི་ཡི་ཆོལ་ཁ། མདོ་སྨད་རྟ་ཡི་ཆོལ་ཁ་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། ཡང་ན། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་། བར་དབུས་གཙང་རི་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ཟེར། ད་ལྟ་གནསསྐ་བས་ཤིག་ལ་རྒྱ་ནག་ནག་གིས་དབང་སྒྱུར་འོག་གནས་ཡོད།
མགར་ས་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་།
ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་ མགར་ས་བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་འདི་ མགར་ས་ རྫོང་ཁག་གི་བདག་སྐྱོང་གི་ཕྱག་ལཱ་གནང་ས་ཨིནམ་དང་ རྫོང་ཁག་འདི་ནང་ལུ་ དགོན་ཁ་སྟོད་དང་ ཁ་སྨད་ཟེར་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ས་གནས་དེ་ཁ་གི་ མི་ཚུ་གིས་འབད་བ་ཅིན་ སའི་ཆགས་ཚུལ་དེ་ ཚེ་རིང་མོའི་བཟོ་དབྱིབས་བཟུམ་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་འདི་ དེའི་བྱང་ཁོག་གུ་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས།
བོད།
---
འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་།
༡༩༥༡ ལུ་ རྫོང་འདི་ལུ་ མེ་རྐྱེན་མ་འབྱུང་ཚུན་ཚོད་ལུ་ རིན་སྤུང་ རབ་སྡེ་གི་ དབྱར་གྱི་བཞུགས་གནས་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་དང་ མེ་རྐྱེན་འབྱུང་སྟེ་ཡོད་པའི་ལྷག་ལུས་ གྱང་ཁོག་དང་ ཤིང་གི་ཀཝ་ཚུ་ད་ལྟོ་ཡང་མཐོང་ཚུགསཔ་ཨིན།
བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས་
བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས་(Planalto Brasileiro)ནི་བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས་སྦོམ་ཤོས་ཨིན།བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁངས་ཕྱེད་ཤར་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ས་ཁ་མཐོ་ས་འདི་ཙམ་ནང་འདུག།ས་གནས་མཐོ་ཤོས་བྷན་དེའི་ར་རྩེ་ཀ་པ་ར་ཨོ་རི་རྒྱུད་ནང་ཨེས་པི་རི་ཏོ་སན་ཏོ་རྒྱལ་ཁབ་ཨིན་མཐོ་ཚེད་༢༨༩༢m།
དཔལ་གྱི་དེའུའི་གྲོང་ཁྱེར་
（ཡར་འབྲོག་དཔལ་དེའི་གྲོང་ཚོ་）དེང་སང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་སྣ་དཀར་རྩེ་རྫོང་དཔལ་དེའི་ཆུས་ཡོད་ས། །
༢༠༡༡
༢༠༡༡ (2011)
སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང
རྫོང་གི་རྡོག་ཅལ་དང་པམ་འདི་ནང་ལུ་ བདག་སྐྱོང་གི་ཡིག་ཚང་ཚུ་ཡོདཔ་དང་ འཛུལ་སྒོའི་གཡས་དང་གཡོན་ལུ་ མི་གཅིག་སེམས་ཅན་སྟག་གཅིག་ཁྱིད་དེ་ཡོད་མི་སྐུ་འདྲ་གཅིག་དང་ ཕོ་རྒས་གཅིག་གིས་གཡག་གནགཔོ་གཅིག་ཟུང་སྟེ་ཡོད་པའི་སྐུ་འདྲ་གཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། རྫོང་གི་དབུ་རྩེ་འདི་ ཤིང་བཟོ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ཡོད་མི་དེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ མཛེས་ཤོས་གཅིག་ཨིན་མས།
འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད
ང་བཅས་རའི་མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པའི་ཐུགས་རིག་མཁས་པའི་བཀྲིན་ལས་དང་ མི་དབང་རྒྱལ་ཡུམ་ཨ་ཞེ་མཆོག་གི་ ཐུགས་སྨོན་ལས་བརྟེན་ འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད་འདི་ ས་གནས་འདི་ཁར་སྤོ་བཤུད་འབད་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ དཔེ་མཛོད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ གོང་འཕེལ་གནམ་མེད་ས་མེད་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།། ད་ལྟོ་དཔེ་མཛོད་སྒྲིང་ཁྱིམ་གཙོ་བོའི་གཡས་ཁ་ལུ་ཡོད་པའི་ ཡིག་རྙིང་གཉེར་འཇོང་ཁང་ངམ་ གཏན་མཛོད་ཁང་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོ་ལུ་ ཌེན་མརྐ་རྒྱལ་གཞུང་གི་མ་དངུལ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད་ཐོག་ལས་ རྒྱལ་ཡོངས་ནང་ དཀོན་དྲགས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཚུ་ ཉེན་སྲུང་གྱི་དོན་ལུ་དང་ མ་འོངས་རྒྱུན་སྐྱོངས་ཀྱི་དོན་ལུ་དམིགས་ཏེ་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལུ་ བསྒྲུབས་ཏེ་ཡོད་པའི་ སྒྲིང་ཁྱིམ་འདི་ནང་ལུ་མེ་རྐྱེན་གྱི་ཉེན་བརྡ་དང་ བསིལ་དྲོད་ཚན་མཉམ་བཟོ་ནིའི་ དེང་སང་གི་འཕྲུལ་ཆའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་གཡོན་ཁ་ཐུག་ལུ་ བདག་སྐྱོང་གི་སྒྲིང་ཁྱིམ་གསརཔ་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ལོ་ལུ་ རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མ་དངུལ་གྱི་གྲོགས་ གནང་ཐོག་ལས་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ལོ་མཇུག་བསྡུ་ཁམ་ལུ་ བསྒྲུབས་ཚར་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།།
འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་།
འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་འདི་ལུ་ཡང་ རྗེས་ཤུལ་དང་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་པའི་བྱུང་རིམ་ཚུ་ལེ་ཤ་གཅིག་ར་ཡོདཔ་ཨིན། དཔེར་ན་ བོད་ཀྱི་མི་ཚུ་གིས་ ས་ག་ལ་ལས་ བརྟག་ཞིབ་འབད་བའི་སྐབས་ རྫོང་འདི་ བྱ་ན་རི་དང་ སྦྱར་ཏེ་ཡདོཔ་སྦེ་མཐོང་སྟེ་ རྫོང་གི་རྩ་བ་འགྱོཝ་ད་ རྫོང་དེ་ ཧེང་བཀལ་ཐག་རིང་ས་སྦེ་མཐོངམ་ལས་ བོདཔ་ཚུ་གིས་ མིག་འཕྲུལ་སྦེ་མཐོང་ནུག།
བལྤ་རཨིསོ
ཅི་ལེ
༢༠༡༡
ཁ་སྐོང༌།
༢༠༠༡ ༢༠༠༢ ༢༠༠༣ ༢༠༠༤ ༢༠༠༥ ༢༠༠༦ ༢༠༠༧ ༢༠༠༨ ༢༠༠༩ ༢༠༡༠ ༢༠༡༡ ༢༠༡༢ ༢༠༡༣ ༢༠༡༤ ༢༠༡༥ ༢༠༡༦ ༢༠༡༧ ༢༠༡༨ ༢༠༡༩ ༢༠༢༠ ༢༠༢༡
འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་།
ད་རུང་ དྲག་རྒོལ་འབད་མི་ བོད་མི་ཚུ་ མགྱོནམ་སྦེ་ བསུ་བ་འབད་དེ་ ཞེས་སྒོ་འབྱིན་པའི་སྐབས་ ་ ཁོང་ཚུ་ ཞེས་སྒོ་ཟ་སའི་ གུར་སྤུབས་ནིའི་དོན་ལུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ གཤིང་གཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ལས་ ་ བོདཔ་ཚུ་ སྤྲོ་བ་སྟོན་པའི་སྐབས་ དང་པ་རང་ གདོང་སྦོ་ དེ་ལས་ གྲོས་ཀྱི་སྦེ་ གཟུགས་ག་ར་སྦོ་སྟེ་ ཤི་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང
རྫོང་གི་ལྟག་ལུ་ ལྟ་རྫོང་ཡོདཔ་དང་ ད་རེས་ནངས་པ་འདི་ནང་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ འགྲེམ་སྟོན་ཁང་ཡོདཔ་ཨིན། ༡༩༠༥ ལུ་ རྫོང་འདི་ལུ་མེ་རྐྱེན་འབྱུང་དེ་ར་འབད་རུང་ ༡༩༠༨ དང་ ༡༩༠༩ ལུ་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ སྟོན་པ་ དེ་ལས་ ཞབས་དྲུང་གི་སྐུ་ཚུ་ ཧེང་བཀལ་བཙུགས་ཏེ་ ཉམས་གསོ་ཞུ་ནུག། རྫོང་འདིའི་ནང་རྟེན་གཙོབོ་ ཐང་ཀ་ མི་ཊར་ ༢༠ x༢༠ འབད་མི་ མཐོང་འགྲོལ་ དེ་ མེ་རྐྱེན་གྱི་སྐབས་ལུ་ བསྲུངས་བཞག་འབད་ཡོད་མི་དེ་ ཚེས་བཅུའི་སྐབས་ལུ་ མི་མང་ལུ་ མཇལ་ཁ་གནངམ་ཨིན།
འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་།
འབྲུག་རྒྱལ་ རྫོང་འདི་ དགྲ་རྫོང་གཅིག་ཨིནམ་ལས་ གོ་མཚོན་མཛོད་ཁང་ཡོད་མི་དེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ དྲག་ཤོས་གཅིག་ཨིན་དེ་ར་འབད་རུང་ མང་ཤོས་གཅིག་ མེ་རྐྱེན་འབྱུང་བའི་སྐབས་མེདཔ་གཏང་ཡོདཔ་དང་ ལྷག་ལུས་ཚུ་ རིན་སྤུང་རྫོང་ནང་ལུ་ ཡོདཔ་ཨིན།
འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད
ང་བཅས་འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་དམིགས་དོན་གཙོ་བོ་རང་་་
འབྲེལ་མཐུད
้่ว่่นา้ส่
མགར་ས་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་།
གཏམ་རྒྱུད་དང་འཁྲིལཝ་ད་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༡༦ ལུ་ མཐུ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ འབྲུག་ལུ་བྱོན་པའི་སྐབས་ལུ་ མགར་ས་གི་གནས་བདག་གིས་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ལུ་ ཕེབས་སུ་ཞུ་ནིའི་དོན་ལུ་ རྩ་རི་ སྐྱིད་བུ་ཐང་ལུ་སོང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེའི་སྐབས་ ཞབས་དྲུང་མཆོག་གིས་ གནས་བདག་འདི་ལུ་དབང་གནང་སྟེ་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་ཟེར་ མིང་གསརཔ་བཏགས་གནང་ཡོདཔ་ལས་ དེ་ལས་རྟ་དྲངས་ཏེ་ རྫོང་འདི་གི་མིང་ལུ་ཡང་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག། མ་གཞི་ མགར་ས་རྫོང་འདི་ ནམ་བཞེངས་བཞེངསམ་ཨིན་ན་ ཏན་ཏན་ཅིག་ག་གི་ཡང་མ་ཤེས་དེ་འབད་རུང་ རྒྱལ་རབས་མཁས་པ་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ རྫོང་འདི་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༤༨ ལུ་ ཕྱིའི་དགྲ་བྱང་ཕྱད་ཚུ་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན་མས།
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་
༦. ཡེ་ཤུ།
འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན
འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་སྐོར།
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་
༧. ཡེ་ཤུའི་གསུང་དེབ།
༨. ཐར་པ།
༩. ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་།
འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན
རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཤོག
རང་ལོ་ཆུ་ཕོ་སྤྲལ་ལོ་ ཟླ་བ་ ༧ པའི་ཉེར་ ༡ གནམ་ལོ་ ༡༩༩༢ དབྱིན་ཟླ་ ༩ པའི་དབྱིན་ཚེས་ ༡༨ ལུ་མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་ བཞི་པ་མཆོག་གིས་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་དེ་ རང་དབང་གི་ཐོག་ལས་ཡར་དྲག་འགྱོ་ནི་དང་ འདི་དང་འབྲེལ་བའི་ ལཱ་གི་རིག་རྩལ་ཚུ་མཁས་ཆོད་ཅན་ལུ་འགྱུར་ཞིནམ་ལས་ མི་སྡེ་ལུ་མཁོ་བའི་འགན་ཁ་ འབག་ཚུགས་ནི་གི་དོན་ལུ་ བརྒྱུད་འབྲེལ་ ལྷན་ཁག་ལས་ཁ་ཕྱེ་སྟི་ རང་སྐྱོང་ལས་འཛིན་སྦེ་བཟོ་གནང་ཡོདཔ་ཨིན།
བཀའ་ཤོག་དེ་དང་བསྟུན་ཏི་ གནམ་ལོ་ ༡༩༩༢ དབྱིན་ཟླ་ ༡༠ པའི་དབྱིན་ཚེས་ ༡ ལས་འགོ་བཟུང་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་རང་ སྐྱོང་ལས་འཛིན་སྦེ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ གཞུང་དང་བརྡ་བརྒྱུད་ དེ་ལས་མཁས་མཆོག་དང་གུས་བསྟུད་ཀྱི་འོས་འབབ་ ལྡན་པའི་ མི་སེར་ཚུ་གིས་བཟོ་ཡོད་པའི་ མདོ་ཆེན་གྱི་བཀོད་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ལས་གཞུང་སྐྱོང་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། འབྲུག་ལུ་རེ་ཌེའོ་གི་ཞབས་ཏོག
མགར་ས་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་།
མགར་ས་རྫོང་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་རྫོང་གཞི་གཞན་ཚུ་དང་མ་འདྲཝ་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ རྫོང་དེའི་ཕྱོགས་སོ་སོ་ལུ་ དབྱིབས་ ཐེ་སྒོར་སྒོར་སྦེ་ཡོད་མི་ ལྟ་རྫོང་གསུམ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ ཐོག་ཚད་གསུམ་འབད་མི་ དབུ་རྩེ་དེ་ ཧེ་མ་དུས་རབས་ ༡༣ པའི་ནང་ བོད་ཀྱི་གྲུབ་ཐོབ་ གཏེར་ཁུངས་པ་གིས་ མཚམས་གཅད་ཡོད་པའི་བྱག་ཕུག་དེ་འཕྲང་སྟེ་ བཀལ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
གཞུང་དགེ་འདུན་གྲྭ་ཚང་གི་ སྒྲ་པའི་སློབ་དཔོན་གྱི་དབུ་བཞུགས་མཛད་དེ་ དགེ་སློང་ཚུ་གིས་ ལོ་ལྟར་བཞིན་དུ་ ཟླཝ་བཅུ་པའི་ནང་ གནས་བདག་གཞི་བདག་ཚུ་ལུ་གསོལ་ཁ་ཕུལ་ནིའི་དོན་ལུ་ མགར་ས་ལུ་བྱོན་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་མཆོག་ལུ་གུས་བསྟུད་ཞུ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཚེས་ཉེར་དགུ་ལུ་ ཡེ་ཤེསམགོན་པོའི་གསོལ་ཁ་ཚུ་ཡང་ གནང་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཧེ་མ་དུས་རབས་ བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ གཏེར་ཁུངས་པའི་སྐབས་ལུ་ བོན་གྱི་བླམ་མཁས་པ་གཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ནམ་ཅིག་གི་ཚེ་ སྒྲུབ་རྟགས་ཚུ་སྟོན་པའི་སྐབས་ལུ་ བོན་གྱི་བླམ་མཁས་པ་དེ་གིས་ བྱག་དེ་གུ་ལས་ཡར་འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་བྱོན་ཡོདཔ་ལས་ གཏེར་ཁུངས་པ་ཡང་ དེ་བཟུམ་མའི་མཛད་ཤུལ་བཟང་པོ་ལུ་གཟིགས་ཏེ་ ཐུགས་ལུ་རངས་དང་ཡིད་ཆེ་སྦོམ་སྦེ་རང་བྱུང་ཡོདཔ་ལས་ བོན་གྱི་བླམ་དེ་ལུ་ གུས་ཞབས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ད་རེས་ནངས་པ་ བོན་གྱི་བླམ་དེ་ལུ་ གུས་བསྟུད་ཞུ་ནིའི་དོན་ལུ་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་ལུ་ གསོལ་མཆོད་ཚུ་ཕུལ་བའི་སྐབས་ བོན་གྱི་བླམ་གཅིག་གིས་ཡང་ ཁོ་རའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་སྒོའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་བཞེས་དེ་ འདི་ནང་ལུ་ བཅའ་མར་གཏོགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མགར་ས་ ཚེས་བཅུ་དེ་ ལོ་ལྟར་བཞིན་དུ་ ཐིབ་ཕུག་ཚེས་བཅུ་དང་ འདྲན་འདྲ་སྦེ་གནང་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ ཚེས་བཅུ་ཉིནམ་དང་པམ་དེ་ ཕུག་ལྷ་ཁང་ནང་ལུ་སྦེ་གནང་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨན་མས།
ཐིམ་ཕུག།
ཐིམ་ཕུག་འདི་ འབྲུག་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ ང་བཅས་རའི་སྐུ་འཁོར་དང་བློན་པོ་ལྷན་རྒྱས་ དེ་ལས་ ཕྱི་རྒྱལ་སྐུ་ཚབ་ཚུ་བཞུགས་ས་དང་ གོང་འཕེལ་ཅན་གྱི་ལས་འགུལ་ཚུ་ ཁག་འབག་སའི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན།
མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་
མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་(པོར་ཅུ་གལ་ཁ་:Serra da Mantiqueira)བྲ་ཛིལ་ གྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་ཨིན།ཤར་ལྷོ་ལུང་སཕྱོགས་ནང་ཨཊ་ལན་ཊིཀ་རྒྱ་མཚོ་ཉེ་དབང་གི་སན་པའུ་ལོ་མི་ནས་ཞེ་རའིས་དང་རིའོ་དེ་ཞ་ནེའི་རོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མཚམས་ས་ཆ་ནང་འདུག༎རྩེ་མཐོ་ཤོས་དེ་༢༧༩༧mམཐོ་ཚེད་འདུག་༼པེ་དྲ་ད་མི་ན་རྩེ་༽འབདཝ་ལས་རི་དེ་དང་རི་གཞན་གངས་རི་ཅིག་མེན།།
རྩེ་ཚུ་དེ།
པེ་དྲ་ད་མི་ན་རྩེ་(Pedra da Mina) 2797m ཨ་གུ་ལྷས་ནེ་གྲས་རྩེ་(Pico Agulhas Negras) 2792m མ་རིནས་རྩེ་(Pico do Marins) 2422m ག་ཧ་ཕཾའུ་རྩེ་(Pico Garrafão) 2359m པ་པ་ག་ཡོ་རྩེ་(Pico Papagaio) 2250m པེ་དྲ་དོ་ཀམ་པེས་ཏྲེ་རྩེ་(Pedra do Campestre) 2120m སེ་ལ་དོ་རྩེ་(Pico Selado) 2083m པེ་དྲ་དེ་སཾའུ་དོ་མིན་གོས་(Pedra de São Domingos) 2050m ཨི་ཏ་པེ་བ༹་རྩེ་(Pico Itapeva) 2030m ཨ་གུ་དོས་རྩེ་(Pico Agudos) 1640m
མཐོཝ་ཤོས་ཚུ་དེ།
ཀམ་པོས་དོ་ཞོར་དཾའུ་(Campos do Jordão) 1628m མོན་ཏེ་བེར་དེ་(Monte Verde) 1555m སེ་ན་དོར་ཨ་མ་རལ་(Senador Amaral) 1505m བོམ་ཧེ་པོའུ་ཟོ་(Bom Repouso) 1360m གོན་སལ་བེས་(Gonçalves) 1350m མར་མེ་ལོ་པོ་ལིས་(Marmelópolis) 1277m མ་རིའ་ད་ཕེ་(Maria da Fé) 1258m བོམ་ཞར་ཇིམ་དེ་མི་ནས་(Bom Jardim de Minas) 1250m མུ་ཉོཟ་(Munhoz) 1235m བོ་ཀ་ཨི་ན་དེ་མི་ནས་(Bocaína de Minas) 1210m དེལ་ཕིམ་མོ་རེའི་ར་(Delfim Moreira) 1207m བུ་ཨེ་ནོ་བྲན་དཾཨུ་(Bueno Brandão) 1204m ཨི་པུའི་ཨུ་ན་(Ipuiúna) 1201m པོ་སོས་དེ་ཀལ་དས་(Poços de Caldas) 1198m
སྦོམ་ཤོས་ཚུ་དེ།
པོ་སོས་དེ་ཀལ་དས་(Poços de Caldas) 161000 hab(2013) བྲ་གན་ས་པའུ་ལིས་ཏ་(Bragança Paulista) 157000 hab(2013) པོའུ་ཟོ་ཨ་ལེ་གྲེ་(Pouso Alegre) 140000 hab(2013) བྷར་བྷ་སེ་ན་(Barbacena) 133000 hab(2013) ཨི་ཏ་ཞུ་བ་(Itajubá) 94900 hab(2013) ཀམ་པོས་དོ་ཞོར་དཾའུ་(Campos do Jordão) 47800 hab(2010) སཾའུ་ལོའུརེན་སོ(São Lourenço) 42300 hab(2013) སན་ཏ་རི་ཏ་དོ་ས་པུ་ཀ་ཨི་(Santa Rita do Sapucaí) 40780 hab(2012)
ཐིམ་ཕུག།
མི་དབང་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེའི་གསེར་ཁྲི་དང་ཡིག་ ཚང་ དེ་ལས་ གཞན་ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཡང་ རྫོང་འདི་ནང་ཨིནམ་ལས་ རྫོང་འདི་ག་ནི་བ་ཁག་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ཨིན། དེ་གིས་མ་ཚད་པར་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཁང་དང་ཡིག་ཚང་གཞན་གྱི་རིགས་ཡང་ ཆུ་ཕར་ཁར་ རྫོང་གི་གདོང་ཕྱོགས་ལུ་ ག་ནི་བ་ཉམས་དགའ་ཏོག་ཏོ་དང་འཇའ་མཆིས་ཆི་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད་འདི་ བཀྲིས་ཆོས་རྫོང་གི་ཉེ་འདབས་་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ལུ་ འབྲུག་གི་སྔོན་རབས་དང་ནངས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་དང་ གཞུང་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། འབྲུག་གི་ལམ་སྲོལ་མི་ཉམས་གོང་དུ་སྤེལ་མི་ ལྷ་བྲིས་སློབ་གྲྭ་ནང་ལུ་ ལྷ་བྲིས་དང་འཇིམ་བཟོ་ དེ་ལས་ འདམ་ལཱ་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཚུ་ སྟོན་ནི་ཡོད་པའི་ཁར་ སྟོན་ཁང་ནང་ལས་ རང་ལུགས་ཀྱི་དྲན་ཆས་ཚུ་ཡང་ འཐོབ་ཚུགས། རྒྱལ་ས་ལྟེ་བའི་སྦུག་ལུ་ཡོད་པའི་ རྗེས་དྲན་ཆོས་རྟེན་འདི་ མི་དབང་ཞིང་གཤེགས་ རྒྱལ་རབས་གསུམ་པ་ འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་ལུ་ རྗེས་དྲན་གྱི་ཚུལ་ལུ་ རྒྱལ་ཡུམ་ཨ་ཞེ་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་སྒྲོན་གྱིས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ལུ་ བཞེངས་གནང་ནུག། མཆོད་རྟེན་འདི་ནང་ གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་རིགས་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། འབྲུག་གི་ལག་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་ ཐགས་རིགས་དང་ལག་བཟོའི་རིགས་ཚུ་ འགྲེམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ཐགས་རིགས་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་གིས་ ཐགས་ཀྱི་རིག་རྩལ་དང་དེའི་ཐོན་བསྐྱེད་ དེ་ལས་ རང་ལུགས་འབྲུག་པའི་གྱོན་ཆས་ཚུ་ འགྲེམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། གཞན་ཡང་ སངྱས་སྒང་ལུ་འགྱོ་བ་ཅིན་ ཐིམ་ཕུག་ཁྲོམ་ཡང་ ཧིང་སངས་སངས་སྦེ་མཐོང་ཚུགས་པའི་ཁར་ ལམ་ཁ་ལུ་ཡང་ ང་བཅས་ར་འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ གྲོང་གྱིམ་ཙེ་ཡང་ མཐོང་ཚུགས། དེ་བཟུམ་སྦེ་ གཟའ་ཉིམ་དང་ཟླ་བའི་ཚེ་ ཚོད་བསྲེ་ཁྲོམ་ཁར་འགྱོ་བ་ཅིན་ མི་དྲག་གཞན་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་ ཚོད་བསྲེ་དང་ཤིང་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ ཉོ་བ་འོང་ས་དང་ཉོ་སྟེ་ ལོག་འགྱོ་མི་ལེ་ཤ་ཅིག་དང་འཕྱད་ཚུགས། དེ་ཚུ་ལས་ལྷག་པའི་སྤྲོ་བ་གཞན་ ཐིམ་ཕུག་ལས་བྱང་ཁ་ཐུག་ལུ་ ལྕགས་རི་དང་རྟ་མགོ་གནས་ མཇལ་ནི་ཡོད། གནས་གཉིས་མཇལ་བ་འགྱོ་སའི་ལམ་ཁར་ བདེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་དང་ སྤང་རི་ཟམ་པའི་ལྷ་ཁང་ དེ་ལས་ དེའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་གཡུས་ཚན་ཚུ་ཡང་ མཐོང་ནི་ཡོད།
འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན
རྒྱང་བསྒྲགས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་དེ་ ཝཊྲ ༤༠༠ འབད་མི་ཅིག་ལྕགས་འཕྲིན་ཡིག་ཚང་ལས་གླ་ཁར་ལན་ཏི་ལག་ལེན་འཐབ་སྟི་ འཕྲུལ་ཁང་གི་མིང་ཡང་འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་ན་གཞོན་ཚོགས་སྡེ་གི་རེ་ཌེའོ་ཟེར་བཏགས་ནུག
གནམ་ལོ་ ༡༩༧༩ ལུ་འདི་བཟུམ་གྱི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ བརྒྱུད་འབྲེལ་གོང་འཕེལ་བཏང་ནི་ལུ་ཁས་ཕན་ཡོདཔ་འབྲུག་གཞུང་གིས་ མཁྱེན་ཏི་ བརྒྱུད་འབྲེལ་ལྷན་ཁག་གི་འོག་ལུ་བཟོ་གནང་ནུག
གནམ་ལོ་ ༡༩༨༩ ལུ་རྒྱང་བསྒྲགས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཨམ་ ཤོཊྲ་ཝེཕ་ཀི་ལོ་ཝཊྲ་ ༡༠ འབད་མི་གཅིག་ཉོ་བསྒྲུབས་འབད་དེ་ འཕྲུལ་ཁང་ ཆུང་ཀུ་ཅིག་གཞི་བཙུགས་འབད་ཞིནམ་ལས་ མིང་ཡང་འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་འཕྲུལ་ཁང་ཟེར་བཏགས་ཏི་ ཉིམ་རེ་ནང་དུས་ཡུན་ ཆུ་ཚོད་ ༣ རེ་ ལས་རིམ་ཚུ་རྒྱང་བསྒྲགས་འབད་ནི་འགོ་བཙུགས་ནུག
གནམ་ལོ་ ༡༩༩༡ གི་ལོ་ལས་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་འཕྲུལ་ཁང་གི་ས་གོ་གཏན་ཁལ་སྦེ་ ཐིམ་ཕུག་ཆུ་འབར་ཆུ་ལུ་ཐོབ་ཏི་ འཕྲུལ་ཨམ་ ཤོཊྲ་ཝེཕ་ཀི་ལོ་ཝཊྲ་ ༥༠ ལུ་ཡར་སེང་འབད་ནུག
གནམ་ལོ་ ༢༠༠༠ ལས་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱིས་ རྡོ་སྐྱུར་ལ་ལུ་ཨེཕ་ཨེམ་ རེ་ཌེའོ་༼FM Radio༽གི་ འཕྲུལ་ཨམ་གཅིག་སྒོ་འབྱེད་འབད་ཡོད་མི་གིས་ ནུབ་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་ཚུ་ནང་ཐོབ་ཚུགསཔ་བཟོ་ ཡོད་པའི་ཁར་ ཏག་ཏི་ལུ་རི་ལེ་ ༼Relay station༽ གི་ཨམ་གཅིག་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་འདི་གིས་ ལྷོ་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་ཚུ་ནང་ཐོབ་ཚུགསཔ་ བཟོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་གནམ་ལོ་ ༢༠༠༡ ལས་དབུས་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་ཚུ་དང་ གནམ་ལོ་ ༢༠༠༥ ལས་ཤར་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་ ཚུ་ནང་བརྒྱ་སྐྱེད་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།
གནམ་ལོ་ ༢༠༠༧ ལས་ ཤོཊྲ་ཝེཕ་ཨམ་ཀི་ལོ་ཝཊྲ་ ༡༠༠ འབད་མི་ཌི་ཇི་ཊལ་རེ་ཌེའོ་མོན་ཌེལ་༼Digital Radio Mondale – DRM༽ ཟེར་མི་གི་མཐུན་རྐྱེན་དང་བཅསཔ་སྦེ་ཡོད་མི་ལུ་བརྒྱ་སྐྱེད་འབད་དེ་ ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་བཟུམ་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་བརྒྱ་སྐྱེད་འབད་ཡོད་མི་འདི་གིས་ འབྲུག་མི་ཡོངས་ཀྱིས་ སྤུད་ཚད་དང་ལྡན་པའི་ལས་རིམ་ཚུ་ ཤོཊྲ་ཝེཕ་གི་ཐོག་ལས་སྙན་གསན་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་མ་ཚད་ ལྷག་པར་དུ་འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་ལུ་ ལས་རིམ་ཚུ་ འཛམ་གླིང་ཡོངས་ན་དངས་འཕྲོད་འཕྲོད་ ཨེཕ་ཨེམ་༼FM༽དང་དྲཝ་སྦེ་གསན་ཚུགསཔ་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ ཨེ་ཨེམ་ ༼AM༽ དང་ཌི་ཨར་ཨེམ་༼DRM༽ གཉིས་བསྡམ་ཁ་བརྐྱབ་ནི་གི་གོ་སྐབས་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན།
འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱིས་ སྐད་རིགས་མ་འདྲཝ་ རྫོང་ཁ། ཤར་ཕྱོགསཔ། ལྷོ་མཚམས་ཁ་དང་། དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ དྲོ་པ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ལས་ཕྱི་རུ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཚུན་རྒྱང་བསྒྲགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཚུ་བཏང་སྟི་ཡོདཔ་ཨིན།། འབྲུག་ལུ་རྒྱང་མཐོང་ལས་རིམ།
འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ རྒྱང་མཐོང་གི་ལས་རིམ་འགོ་དང་པ་ གནམ་ལོ་ ༡༩༩༩ དབྱིན་ཟླ་ ༦ པའི་དབྱིན་ཚེས་ ༢ ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་གསེར་ཁྲི་ལུ་བྱོན་ཏི་ མི་ལོ་ ༢༥ འཁོར་བའི་དུས་སྟོན་རྩི་སྲུང་དང་འབྲེལ་ཏི་ རྫོང་ཁ་དང་དབྱིན་སྐད་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ལས་ ཐིམ་ཕུག་ནང་འཁོད་ནང་ ཉིན་བསྟར་བཞིན་དུ་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༡ གི་རིང་རྒྱང་བསྒྲགས་འབད་ནི་འགོ་བཙུགས་ནུག
དེ་ལས་གནམ་ལོ་ ༢༠༠༤ ལུ་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དང་ ༢༠༠༥ ལུ་སྤ་རོ་ལུ་ རྒྱང་མཐོང་གི་ལས་རིམ་ཚུ་འཐད་ཀར་དུ་གཟིགས་ ཚུགསཔ་སྦེ་བཟོ་ཡོད་པའི་ཁར་ གནམ་ལོ་ ༢༠༠༦ དབྱིན་ཟླ་ ༢ པ་ལས་འགོ་བཙུགས་ཏི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་མཐའ་དབུས་ མེད་པར་ རྒྱང་མཐོང་གི་ལས་རིམ་ཚུ་གནམ་སྟོང་འཕྲུལ་ཆས་ སེ་ཊ་ལཱེཊྲ་(satellite) གི་ཐོག་ལས་ཐོབ་ཚུགསཔ་སྦེ་ བཟོ་ ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡ་ལུ་ཡོད་མི་གི་རྒྱལ་ཁབ་ ཨིན་དོ་ནེ་ཤི་ཡ་ལས་ ནུབ་ཕྱོགས་ལུ་ ཀྲར་ཀི་(Turkey) གི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་བརྩི་སྟི་ རྒྱལ་ཁབ་ ༤༠ དེ་ཅིག་ལུ་ རྒྱང་བསྒྲགས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།
འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱིས་ ཉིན་བསྟར་བཞིན་དུ་ཕྱི་རུ་ཆུ་ཚོད་༦་ལས་ ༡༡ ཚུན་ ཆུ་ཚོད་ ༥ གི་རིང་ལུ་ ལས་རིམ་ཁག་མ་འདྲཝ་ཚུ་བཏང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ལས་རིམ་དེ་ཡང་ ཕྱི་རུ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ལས་ ༨ དང་ ༩ ལས་ ༡༠ ཚུན་ ཆུ་ཚོད་རེ་བཞིན་དུ་ དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༣༠ གི་རིང་ལུ་ གནས་ཚུལ་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཚུ་རྒྱང་བསྒྲགས་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་བཟུམ་སྦེ་ དབྱིན་སྐད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཚུ་ཕྱི་རུ་ཆུ་ཚོད་ ༨ ལས་ ༩ དང་༡༠་ལས་ ༡༡ ཚུན་རྒྱང་བསྒྲགས་ འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
དེ་ལས་ ནངས་པ་དྲོ་པ་ཆུ་ཚོད་༦ ལས་༡༡ ཚུན་ ཡང་བསྐྱར་དུ་ལས་རིམ་ཚུ་ལོག་རྒྱང་བསྒྲགས་འབདཝ་མ་ཚད་གཟའ་ཉིམ་དང་ ཟླཝ་ལུ་ཆུ་ཚོད་ ༣ ཐེབས་སྦེ་ ཉི་མ་ཆུ་ཚོད་ ༣ ལས་ཕྱི་རུ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཚུན་ཚད་ སྤྲོ་སྟོན་གྱི་ལས་རིམ་ གླུ་གཞས་དང་ གློག་བརྙེན་ཚུ་རྒྱང་བསྒྲགས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།།
ཨུ་ཏེར་སེན
ཨུ་ཏེར་སེན (ཨུ་ཏེར་སེན), ཇཱར་མ་ནི་
གྷེ་བྷོན
རྒྱལ་ཁབ  གྷེ་བྷོན།
རྒྱལ་ས ལི་བྷྲ་བིལ (Libreville)།
གྷེམ་བི་ཡ
རྒྱལ་ཁབ  གྷེམ་བི་ཡ།
རྒྱལ་ས བྷཱན་ཇུལ (Banjul)།
སྐུ་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་པ།
སྐུ་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་པ།
ཨ་ཞེ་རིན་ཆེན་ལས་ སྲསམོ་ དཔལ་སྒྲོན་དང་དབྱངས་འཛོམས་སྐུ་འཁྲུངས་ཡོདཔ་དང་ ཨ་ཞེ་ གླེ་མོ་ལས་ སྲསམོ་ དབང་མོ་ སྲས་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་དང་ ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་ དེ་ལས་ འཇིགས་མེད་དབང་ཕྱུག་ཚུ་སྐུ་འཁྲུངས་ནུག།
ཨའིསི་ལེནཌ
ཨའིསི་ལེནཌ
ཨའིསི་ལེནཌ་
ཇཽ་ཇཱ
རྒྱལ་ཁབ  ཇཽ་ཇཱ། རྒྱལ་ས ཊི་བི་ལི་སི (Tbilisi)།
གཞུང་གི་གྲྭ་ཚང་ཡོདཔ་མ་ཚད་
ཉེན་བརྡ: ཁྱོད་ཀྱིས་ ནང་བསྐྱོད་མ་འབད་བས། ཁྱོད་ཀྱི་ ཨའི་པི་ཁ་བྱང་འདི་ ཤོག་ལེབ་ཀྱི་ཞུན་དག་སྤྱོད་ཤུལ་འདི་ནང་ ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་བཞག་འོང་།
བེ་ལ་རུ་སུ་
བེ་ལ་རུ་སུ།
ཚེ་སྒྲུབ།
༈ ཚེ་སྒྲུབ་ནི།
འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའི་གཙོ་བོ་ཚེ་དཔག་མེད། །དུས་མིན་འཆི་བ་མ་ལུས་འཇོམས་པའི་དཔལ། །མགོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ། ཨ་པ་རི་མི་ཏ་ཨཱ་ཡུཛྙཱ་ན་སུ་བི་ནིཉྩི་ཏ་ཏེ་ཛོ་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཡ། ཨརྷ་ཏེ་སམྱཀྶཾ་བུདྡྷཱ་ཡ། ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་པུ་ཎྱེ་པུ་ཎྱེ་མཧཱ་པུ་ཎྱེ། ཨ་པ་རི་མི་ཏ་པུ་ཎྱེ་ཨ་པ་རི་མི་ཏ་པུ་ཎྱེ་ཛྙཱ་ན་སམྦྷ་རོ་པ་ཙི་ཏེ། ཨོཾ་སརྦ་སཾ་སྐ་ར་པ་རི་ཤུདྡྷ་དྷརྨ་ཏེ་ག་ག་ན་ས་མུངྒ་ཏེ་སྭ་བྷཱ་ཝ་བི་ཤུདྡྷེ་མཧཱ་ན་ཡ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སྭཱཧཱ།འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའི་གཙོ་བོ་ཚེ་དཔག་མེད། །དུས་མིན་འཆི་བ་མ་ལུས་འཇོམས་པའི་དཔལ། །མགོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་ཅིང་སྟོན་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང་། །ཚེ་རིང་ནད་མེད་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་གྱུར་པའི། །བཀྲ་ཤིས་དེས་ཀྱང་དེང་འདིར་བདེ་ལེགས་ཤོག། །།
ཨཕ་རི་ཀ་
ཨཕ་རི་ཀ་
བར་མུ་ཌ།
བར་མུ་ཌ།
འཇིགས་མེད་འོད་ཟེར་ཕྲིན་ལས།
བློན་པོ་ འཇིགས་མེད་ འོད་ཟེར་ཕྲིན་ལས།
མི་རྗེ་ བློན་པོ་ མཆོག་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༢ ལུ་ བུམ་ཐང་ལུ་ སྐུ་འཁྲུངས་ཡོདཔ་དང་ ཀ་ལིམ་པོང་ལུ་ཡོད་པའི་ ཌི་ཨར་ ག་ར་ཧམསི་ ཧོམསི་ ནང་ལས་སྐུ་ཡོན་སྦྱང་ནི་འགོ་བཙུགས་གནང་ཏེ་ སེནཏ་ ཨིསི་ཊེ་ཕེནི་་སློབ་གྲྭ་ནང་ལས་ མཐོ་རིམ་སྐུ་ཡོན་ མཐར་འཁྱོལ་གནང་ནུག། དེའི་ཤུལ་ལས་ ཡུ་ཨེསི་ཨེ་ གི་ པེན་ ཨིསི་ཊེཊ་ གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་ནང་ལས་ མི་མང་བདག་སྐྱོང་ནང་ གཙུག་ལག་མཐོ་རིམ་སྐུ་ཡོན་མཐར་འཁྱོལ་ཞིནམ་ལས་ གཞི་གཡོག་ནང་འགོ་དང་པ་ ༡༩༧༤ ལུ་ འཛུལ་བཞུགས་གནང་བའི་ཤུལ་ལུ་ མི་ལོ་ ༣༤ གི་རིང་ལུ་ ལྷན་ཁག་དང་ལས་ཁུངས་ ལེ་ཤ་ཅིག་ནང་ ཕྱག་ལཱ་གནང་ནུག། བློན་པོ་མཆོག་ རྒྱལ་གཞུང་གཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་དཔོན་དང་ ཤེས་རིག་ལྷན་ཁག་གི་ མདོ་ཆེན་ ནིའུ་ཡོཀ་ལུ་ཡོད་པའི་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ འབྲུག་གི་སྐུ་ཚབ་ ཨིནམ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལུ་ མི་རྗེ་བློན་པོ་མཆོག་ལུ་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་ བུ་རས་ དམརཔོ་གནང་ཡོདཔ་དང་ ༡༩༩༤ ལུ་ ཇེ་ནི་བ་ལུ་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གཏན་རྒྱགས་ཀྱི་ སྐུ་ཚབ་སྦེ་བཀོད་གནང་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོ་ནང་ལས་ ཕྱི་འབྲེལ་བློན་པོ་སྦེ་བཙག་འཐུ་གནང་ཡོདཔ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལུ་ བློན་པོ་མཆོག་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་ འབྲུག་ཐུགས་སྲས་དང་ ཁྲི་མངའ་གསོལ་གྱི་རྟགས་མ་གནང་ནུག།
བཱེ་ནིན
བཱེ་ནིན།
འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་མིང་རྫོང་དབྱིན་རྒྱ་གསུམ་ཤན་བསྦྱར
= རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་གཞུང་། = List of countries
= ཨ (A) =
= བྷ (B) =
= ཀ/ས་ (C) =
= ཌ (D) =
= ཨི (E) = = ཧྥ (F) = = ཇི་ ག (G) =
= ཡི (I) =
= འཇའ་ (J) =
= ཀ (K) =
= ལ (L) =
= མ (M) =