cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
އިންޑޮނޭޝިޔާ
ބައެއް އެހެން މަޢުލޫމާތު
އިންޑޮނޭޝިޔާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ “އިންޑޮނޭޝިޔަން” ބަހެވެ. މިއީ “މެލޭ” ބަހާއި ހުރިހައި ގޮތަކުން ވެސް އެއްގޮތް ބަހެކެވެ. ސިޔާސީ ސަބަބުތަކަށް ޓަކައި ނަން ތަފާތުކޮށްފައި ވިޔަސް “އިންޑޮނޭޝިޔަން” އާއި “މެލޭ” ބަހަކީ އެއްބަހެއް ކަމަށް ބަހުގެ މާހިރުން ވިދާޅުވެއެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާގެ ވެރިރަށަކީ އަދި އެންމެ ބޮޑު ސިޓީއަކީ ޖަކާތާއެވެ.
ޑިސެމްބަރު 13
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ތާވަޅަ އާއިލާ (މަސް)
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ސާބިއާ
ޖުޣުރާފީ
ސާބިޔާގެ އުތުރުގައި އޮތީ ހަންގޭރީއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ރުމޭނިޔާ އާއި ބަލްގޭރިޔާއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ރިޕަބްލިކް އޮފް މެސެޑޯނިޔާ އާއި ކޮސޯވޯއެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ކްރޮއޭޝިޔާ އާއި ބޮސްނިޔާހެރްޒެގޮވީނާ އާއި މޮންޓިނީގްރޯއެވެ.
ޕޮޓޭސިއަމް
ނާރުތަކާއި މަސްތަކުގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަކުރުމުގައި ޕޮޓޭސިއަމް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ޕޮޓޭސިއަމް އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އަލުވި، ޕްރޫން ޖޫސް، ހިކިމޭބިސްކަދުރާއި، އެޕްރިކޮޓް ހިމެނެއެވެ. އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ކޮންމެ މީހެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ދުވާލަކު 3500މިލިގްރާމްގެ ޕޮޓޭސިއަމް ބޭނުންވެއެވެ. ބަލިވެއިނުމާއި ގުޅިގެން ހަށިގަނޑަށް ޕޮޓޭސިއަމް ބޭނުންވާ މިންގަޑަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ
ނެފްރޯން
ނެފްރޯން އެއްގައި ހިމެނޭ ބައިތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ. ނެފްރޯންގެ އެއްކޮޅު އިންނަނީ ބެދިފައެވެ. އަނެއްކޮޅު އިންނަނީ ހުޅުވިފައެވެ.
އީރާން
ތާރީޚު
އީރާނުގައި ޢީސާއީ މީލާދުގެ 9000 އަހަރު ކުރީން ވެސް މީހުން އުޅެފައިވާކަން އެނގެއެވެ. އީރާނަކީ ޔޫރަޕާއި އުތުރު އިންޑިޔާ އާއި މެދުތެރޭ އޭޝިޔާގެ ވަޒަންވެރީން ކަމުގައިވާ އާރިޔަނުންނާއި އިންޑޯ އާރިޔަނުންގެ ކާބަފައިންގެ ވަޒަނެވެ. އެތައް ޤަރުނެއް ކުރީއްސުރެ އީރާނުގެ ރަސްރަސްކަލުންގެ ނަންފުޅުގެ ކުރީގައި ބޭނުންކުރެވޭ ރަސްމީ ލަޤަބަކީ “ޝަހެންޝާހް އާރިޔާ މެހެރު” މި ނަންފުޅެވެ. މި ނަންފުޅުގެ މާނައަކީ “އާރިޔާއިންގެ އަލިކަމުގެ ވެރި ރަސްގެފާނެވެ.” މީލާދީން 651 ވަނަ އަހަރު މުސްލިމުން ވަނީ އީރާނުގައި ދިރިއުޅެން ފަށާފައެވެ. އަދި އީރާނުގެ އެތައް ބަޔަކު ވަނީ އިސްލާމްދީން ޤަބޫލުކޮށްފައެވެ. 1 އެޕްރީލް 1979 އިން ފެށިގެން އީރާނުގައި ކުރިން ހިނގަމުން އައި ރަސްކަން އުވި އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެއް ބިނާ ކުރެވުނެވެ. މިއަދު އީރާން ވެފައިވަނީ މުޅި ސަރަޙައްދުގައި ވެސް އޮތް އެންމެ ބާރަށް ކުރިއަރަމުން އަންނަ ޤައުމަށެވެ. ސައިންސާއި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ރޮނގުންނެވެ. އަދި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ވެސްމެއެވެ. އީރާނުގެ ނިއުކްލިޔަރ ޤާބިލުކަމާމެދު ހުޅަނގުގެ ޤައުމުތަކުން ދަނީ ބިރުވެރިކަމުގެ ޝުޢޫރުތައް ފާޅުކުރަމުންނެވެ. އީރާނުގެ ތާރީޚަށް ކުރުގޮތަކަށް ބަލާނަމަ 625 މ.ކ އިން ފެށިގެން މީޑިޔަން އެމްޕަޔަރ އޮތުމަށް ފަހު 1501 އިން ފެށުނީ ސަފާވިދު ޑައިނާސްޓީގެ ވެރިކަމެވެ. އީރާނުގެ ފުރަތަމަ ޤާނޫނު އަސާސީ ތަޞްދީޤުކުރެވުނީ 1906 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އީރާނާ ދެކޮޅަށް އ.ދ ގެ ދާއިރާގެ ތެރެއިން ހުލަނގުގެ ޤައުމުތަކުން އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ބައެއް ފިޔަވަޅުތަކާ ހެދި އީރާނުގެ އިޤްތިޞާދަށް ހިންދަމާލެވޭ ގޮތެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 4600 ޑޮލަރެވެ.
މެކްސިކޯ
ޖުގުރާފީ
މެކްސިކޯގެ އުތުރުން އޮތީ ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް އޮފް އެމެރިކާއެވެ. ދެކުނުން އޮތީ ޕެސިފިކް ކަނޑެވެ. އިރު ދެކުނުގައި ގުއެޓަމާލާ އާއި ބެލީޒް އާއި ކެރީބިއަން ކަނޑެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ޚަލީޖު މެކްސިކޯއެވެ. މެކްސިކޯއަކީ އެމެރިކާ ބައްރުގައި ފަސްވަނައަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު 15 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމަކީ ވެސް މެކްސިކޯއެވެ.
ކަނޑުހާ
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ހަރުކޮށް ހުންނަ 9 ކައްޓާއި، 13އާއި 15 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑު ކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތް ހުންނަނީ ހަނދުފަޅި ބުރަށް ކަފިކޮށެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ނާރިނގު ކުލައެވެ. މަހުގައި ކުދިކުދި ތިކިތަކެއް ނުވަތަ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ.
އިނގުރައިދޫ (ރ. އަތޮޅު)
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ޖަރުމަނު ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު
ޖަރުމަނަކީ ޔޫރަޕުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގައުމެވެ. އަދި ބައިނަލް އަގްވާމީ ފުޓުބޯޅާގައި އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް ޓީމެވެ. 2006 ވަނަ އަހަރު ޖަރުމަނުގައި ބޭއްވޭ ފީފާގެ 18 ވަނަ ވޯލްޑްކަޕަކީ އެމީހުންގެ 16 ވަނަ ވޯލްޑްކަޕެވެ. ޖަރުމަނު ވަނީ ވޯލްޑްކަޕްގެ ފައިނަލުގައި 7 ފަހަރު ކުޅެ 3 ފަހަރު ޗެންޕިއަންކަން ހޯދާފައެވެ. 2002 ވަނަ އަހަރު ޖަޕާނު- ކޮރެއާ ގައި ބޭއްވުނު ވޯލްޑްކަޕްގައި ޖަރުމަނު ވަނީ އެއްވެސް މެޗަކުން ބަލިނުވެ ފައިނަލަށް ދަތުރުކޮށްފައެވެ.
ކުރީގެ ވޯލްޑްކަޕް ނަތީޖާތައް
2002 ވަނަ އަހަރު 02 ވަނަ ޓީމު، 1998 ވަނަ އަހަރު 07 ވަނަ ޓީމު، 1994 ވަނަ އަހަރު 05 ވަނަ ޓީމު، 1990 ވަނަ އަހަރު 01 ވަނަ ޓީމު، 1986 ވަނަ އަހަރު 02 ވަނަ ޓީމު، 1982 ވަނަ އަހަރު 02 ވަނަ ޓީމު، 1978 ވަނަ އަހަރު 06 ވަނަ ޓީމު، 1974 ވަނަ އަހަރު 01 ވަނަ ޓީމު، 1970 ވަނަ އަހަރު 03 ވަނަ ޓީމު، 1966 ވަނަ އަހަރު 02 ވަނަ ޓީމު، 1962 ވަނަ އަހަރު 07 ވަނަ ޓީމު، 1958 ވަނަ އަހަރު 04 ވަނަ ޓީމު، 1954 ވަނަ އަހަރު 01 ވަނަ ޓީމު، 1938 ވަނަ އަހަރު 10 ވަނަ ޓީމު، 1934 ވަނަ އަހަރު 03 ވަނަ ޓީމު
އެންޑްރޫ ޖެކްސަން
ފުރަތަމަ ސެމިނޯލް ހަގުރާމަ
ފުރަތަމަ ސެމިނޯލް ހަގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ވެސް އަސްކަރިއްޔާގައި އެންޑްރޫ ޖެކްސަން ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން މަސައްކަތްކުރެއްވީ 1817 ވަނަ އަހަރު ޖޭމްސް މޮންރޯއި ޖޯޖިއާގައި ތިބި ސެމިނޯލް އަދި ކްރީކް އިންޑިއަން މީހުންނާއި ދެކޮޅަށް ކެމްޕޭން ކުރެއްވުމަށް އަމުރު ކުރެއްވުމުންނެވެ.
1824 ވަނަ އަހަރުގެ އިންތިޚާބު
1822 ވަނަ އަހަރު ޓިނެސީގައި 1824 ވަނަ އަހަރުގައި އޮތް އެމެރިކާގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ގޮތުގައި އެންޑްރޫ ޖެކްސަން ނޮމިނޭޓް ކުރުމަށް ކަނޑައެޅުއްވި އެވެ. ހަމަ މިހެން އެއަހަރު އަނެއްކާ ވެސް ސެނެޓަރ އަކަށް ހަމަޖެހިގެން ދިޔައެވެ. 1824 ވަނަ އަހަރު ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީ އިން ކޮންގްރެސްގައި ވަކި މީހަކު ކޮންގްރެސް ގައި ވާހަކަ ދެއްކުމަށް ފަހު ރައީސްކަމާއި ނައިބު ރައީސް ކަމަށް ނޮމިނޭޓް ކުރުމަށް އޮންނަ އޮތުން ބޮއިކަޓް ކުރިއެވެ. އަދި ޕެންސިލްވީނިޔާ ގައި އޮތް ބައްދަލުވުމެއްގައި އެއަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާ ކެންޑިޑޭޓަަކަށް އެންޑްރޫ ޖެކްސަން ހަމަޖެއްސެވި އެވެ. މިގޮތަށް ހަމަޖެހިގެން ދިޔައީ 4 މާރޗް 1824 ގައެވެ. 1824 ވަނަ އަހަރުގެ އިންތިޚާބުގައި ތަފާތު ސަބަބުތަކާހުރެ އެންޑްރޫ ޖެކްސަން އަށް ކާމިޔާބު ކުރެއްވި ފައެއް ނުވެއެވެ.
ފެޑެރަލް ދަރަނި
އެމެރިކާގެ ރިޔާސަތުގައި އެންޑްރޫ ޖެކްސަން ހުންނެވި ދުވަސްވަރު އެމެރިކާގެ ފެޑެރަލް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އެގައުމު ދަރާފައިވާ ދަރަނި ދައްކައި ޚަލާޞް ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައި ވެއެވެ. މިއީ އެމެރިކާގެ ތާރީޚްގައި މިފަދަ ދަރަންޏެއް ދައްކައި އަދާކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށް ވެއެވެ.
ޢަބުދުލް މަޖީދު ޢަބުދުލް ބާރީ
ޑޮކްޓަރ ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ފުރަތަމަ ތަޢުލީމު ހާސިލު ކުރެއްވީ، އެމަނިކުފާނުގެ އުފަން ރަށް އައްޑުއަތޮޅޮ ހުޅުދޫ މަދަރުސާއިންނާއި، އެ އަތޮޅު ފޭދޫ ސްކޫލުންނެވެ. އެއަށްފަހު، މާލެ ވަޑައިގެން އީ.ޕީ.އެސް ސްކޫލުން ތައުލީމު ހާސިލުކުރެއްވިއެވެ. އިތުރަށް ތަޢުލީމު ހާސިލު ކުރެއްވުމަށް ޕާކިސްތާނުގެ ޖާމިޢާ ސަލަފިއްޔާއަށާއި، ޖާމިޢާ ތަޢުލީމާތަށް ވަޑައިގެންނެވީ 1979 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އޭރުވެސް ޢަރަބި އިސްލާމީ ތަޢުލީމަށް ލޯބިކުރެއްވި ޑޮކްޓަރ ޢަބްދުލްމަޖީދު، ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ މަދީނާ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީއަށް ވެދެވަޑައިގަތީ 1982 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޘާނަވީ ތަޢުލީމުން ފެށިގެން ޕީ.އެޗް.ޑީ.އާ ހަމަޔަށް ކިޔަވައިވިދާޅުވީ އެ ޔުނިވަރސިޓީގައެވެ. އެގޮތުން، އެ ޔުނިވަރސިޓީން ދަޢުވާ، އުޞޫލުއްދީން [ތިއޮލޮޖީ]އިން 1989 ވަނަ އަހަރު ބެޗްލަރޒް ޑިގްރީ ހާސިލު ކުރެއްވިއެވެ. ބެޗްލަރޒް ޑިގްރީގައި އެމަނިކުފާނު ޑިސަރޓޭޝަން ލިޔުއްވާފައިވަނީ [ރާއްޖެ އިސްލާމްވުން] މި މައުޟޫޢުގެ މައްޗަށެވެ. އޭގެފަހުން އެ ޔުނިވަރސިޓީގައި މާސްޓަރޒް ހެއްދެވުމުގެ ފުރްޞަތުވެސް ޑޮކްޓަރ މަޖީދަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މާސްޓަރޒް ހެއްދެވީ ތަފްސީރު، [އިންޓަރޕްރިޓޭޝަން އޮފް ޤުރްއާން] ޢުލޫމުލް ޤުރްއާނުން 1993 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޕީ.އެޗް.ޑީ ހާސިލު ކުރެއްވީ 1997 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ކަޅަ ހަނދި
މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 20އާއި 22އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބުރަކަށިމަތީ ދެވަނަ ކޮތަރިބައި ފެށޭ ހިސާބުގައި ހުންނަ މަޑުކަށިތައް ހުންނަނީ މަހުގެ ފަހަތަށް ދިގުކޮށް ދަމާލެވިފައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 16 އާއި 19 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތް ގަނޑާއި ދިމާލުން ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ވަރަށް ގަދަ އަޅިކުލައަކަށްދާ ކަޅުކުލައެކެވެ. މަހުގެ ކަރުތާ ފަތްގަނޑުގެ މަތީކައިރީގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ.
ކޮސްޓަރީކާ ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު
އާބާދީ: 4.0 މިލިޔަން
އަޝްވަތި ގަސް
މޭވާ
ދޮންވީމާ މި ގަހުގެ މޭވާގައި ހުންނާނީ ދަނބު ކުލައެވެ.
ޑިސެމްބަރު 17
ޑިސެމްބަރު 17 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 351 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 352 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ހޮނޑެލި
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 11 އާއި 13 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 10 ނުވަތަ 11 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑުގައި 11 އާއި 13 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ހޮނޑެއްޔަކީ ހިމަދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. އެންމެ ބޮޑުވަނީ 7 ސމ އަށެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ގަދަނޫކުލައެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށާއި އަރިމަތީގެ ކުލައަކީ ރިހިކުލައެކެވެ. މަހުގެ މަތީ ކޮތަރިބައި ހުންނަނީ މަހުގެ މެދެއްހާ ހިސާބުގައެވެ. ހޮނޑެލީގެ ބަނޑުދޮށް އޮމާންވާނެއެވެ. މަހުގެ ހުޅުނބުތައް ތުނިވެފައި ފަސޭހައިން ވަކިވެދެއެވެ.
މުސްނަދު އިމާމު އަޙުމަދު ޙަދީޘްފޮތް
ދިރިއުޅުއްވުމާއި ޢިލްމު އުގެނިވަޑައިގަތުމާއި އެހެނިހެން ކަންކަން
އަބޫ ޒުރުޢާ ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ. “އިމާމު ޢަހުމަދު ބިން ޙަންބަލު ހާސް ހާސް (ޔަޢުނީ: އެއްމިލިޔަން) ޙަދީޘް ހިތުދަސްކުރެއްވިއެވެ.”
ޢިލްމުވެރިންގެ ބައެއް މަސައްކަތްޕުޅުތައް
މިފޮތަށް ޢިލްމުވެރިން ވަނީ އެތައް ބުރަ މަސައްކަތްޕުޅު ކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން މިފޮތް ޞަޙާބީ ބޭކަލުންގެ ނަންފުޅުތަކަށް ތަރުތީބުކުރައްވައި އަލުން އެކުލަވާލެއްވުމާއި އަދި ބާބުތައް އެކަށައަޅުއްވައި ވަކިފޮތެއްގެ ސިފައިގައިވެސް ބަޔެއްޢިލްމުވެރިން ވަނީ ނެރުއްވާފައެވެ. އަދި ބައެއް ޢިލްމުވެރިންވަނީ މިފޮތުގެ ޙަދީޘްތައް ޞައްޙަ ނުޞައްޙަތޯ ތަޙުޤީޤު ކުރައްވައި ނެރުއްވާފައެވެ. އަދިވެސް އެތައް އެތައް މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއް ޢިލްމުވެރިން މިފޮތަށް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.
އިކުއެޑޯރ ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު
ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަން އުފެދުން: 1925
ފީފާ އާ ގުޅުން: 1926
ފީފާ ގެ މަގާމު: 39 ވަނަ (މޭ 2006)
އިބްރާހީމް މުޙައްމަދުދީދީ (ވެލާނާގެ)
ޞާހިބުލް މަޢާލީ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ (ވެލާނާގޭ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ) އަކީ ވެލާނާ މަނިކުފާނުގެ ދަރިކަލުން ވެލާނާގޭ މުޙައްމަދު ދީދީގެ ދަރިކަލުން ވެލާނާގޭ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އެވެ. މަންމާފުޅަކީ އަތިރީގޭ އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ތުއްތު ދޮންދީދީ (އަތިރީގޭ ތުއްތު ދޮންދީދީ) އެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 3 އެޕްރީލް 1901 ގައެވެ. ވެލާނާގޭ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އަކީ ސަރުކާރުގެ ތަފާތު މަގާމްތައް ފުރުއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ އަދާކުރެއްވީ އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ފަރީދުލް އައްވަލްގެ ރަސްކަމުގައި ފުރަތަމަ ގާނޫނީ ދައުލަތެއް ހެދުނުހިނދު، އަލަށްހެދުނު ގާނޫނު ހަދާ މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަމެވެ. އޭގެ ފަހުން ހަސަން ފަރީދު ދީދީ ދައުލަތް ހިންގި ދުވަސްވަރު މާފަންނު އަވަށުގެ ވެރިޔާކަން، ގަލޮޅު އަވަށުގެ ވެރިއެއްގެ މަގާމްގައި ހުންނެވި އެވެ.
ހޮންޑިއުރަސް
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ހޮންޑިއުރަސްގެ އާބާދީގެ 85% އަކީ މެސްޓިޒޯއިންނެވެ. 6% އަކީ އެމެރިންޑިޔަނުންނެވެ. 1% އަކީ ކަޅު މީހުންނެވެ. 8% އަކީ ދޮން މީހުންނެވެ. ހޮންޑިއުރަސްގައި، ކުރީގެ ބައެއް އަދިވާސީ ދަރިކޮޅުތަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންވެސް ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ. މި ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވެނީ ގުއަޓެމާލާ ބޯޑަރު ކައިރީގައި އުޅޭ މާޔާއިންގެ ގުރޫޕަކާއި ގަރިފޫނާއިންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕާޔާ އިންޑިޔަނުންގެ ގުރޫޕެއް ކަމުގައިވާ ޕެޗުންނާއި ތޮލޫޕަން އާއި ލެންސާއިންނާއި މިސްކިޓޯއިން ހިމެނެއެވެ. ހޮންޑިއުރަސްގެ ކަޅު މީހުން ދިރިއުޅެމުންދަނީ ކެރީބިޔަން އައްސޭރީގައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ވެސްޓް އިންޑީޒްގެ ރަށްތަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ.
ވިއެޓްނާމްގެ ގައުމީ ފުޓްބޯލް ޓީމެވެ
1954 ވަނަ އަހަރު ވިއެޓްނާމް އުތުރާއި ދެކުނުގައި އަސްކަރީ އެއްވެ އުޅޭ ދެ ޒޯނަކަށް ބަހާލިއިރު، ދެ ގައުމީ ޓީމެއް އުފެދި، ދެ ޓީމުވެސް ކޮންޓްރޯލް ކުރަމުން ދިޔައީ ވިއެޓްނާމް ފުޓްބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަންގެ ވަކި ވެރިކަންކުރާ ޖަމާއަތްތަކުންނެވެ. 1976 ވަނަ އަހަރު ދެ ސަރަހައްދު އެއްބައިވަންތަ ކުރުމަށްފަހު ވިއެޓްނާމް ފުޓްބޯލް އެސޯސިއޭޝަންގެ ކުރިން އޮތް ވިއެޓްނާމް ފުޓްބޯލް އެސޯސިއޭޝަންގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ވިއެޓްނާމް ފުޓްބޯޅަ ފެޑެރޭޝަން އުފެދުނެވެ..
1990 ގެ އަހަރުތަކުން ފެށިގެން ވިއެޓްނާމް ދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅައާ އަލުން ގުޅި، ވަރަށް އަވަހަށް މި ކުޅިވަރު ވިއެޓްނާމްގެ މުޖުތަމައުގެ މުހިންމު ބަޔަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ގައުމީ ޓީމަކީ ވިއެޓްނާމްގެ ގައުމިއްޔަތުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހަދައި، މުޅި ގައުމުގައި ވެސް އެކަމަށް ތާއީދު ލިބިފަ އެވެ. ވިއެޓްނާމްގެ ސަޕޯޓަރުން ބެލެވެނީ ޝައުގުވެރި ސަޕޯޓަރުންގެ ތެރެއިން އެއް ސަޕޯޓަރެއްގެ ގޮތުގައި، ޓީމުގެ ކުދިކުދި ކާމިޔާބީތަކުގެ ކުރިން އަޑުގަދަކޮށް އުފާފާޅުކުރުމުގެ ގޮތުން މަޝްހޫރު ސަޕޯޓަރުން ކަމަށްވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ޔޫ-23/ޔޫ-22 ފަދަ ޒުވާނުންގެ ޓީމު ހިމެނެ އެވެ
ރާގޮނޑި ކޮލި
ރާގޮނޑި ކޮއްޔަކީ ކޮލީގެ އެހެން ބާވަތްތަކާއި ޚިލާފަށް ދިގުކޮށް ބޮޑިމަސްކޮށް ހުންނަ ކޮއްޔެކެވެ. މަހުގެ ދަތްތައް ހުންނަނީ ރޮނޑުގައި ހުންނަ ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. މަހުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ އޮމާންކޮށެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގައި ވަރަށް ކުދި ކަށިތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލަ އަކީ ގަދަ ނޫކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގެ ކުލައަކީ ހުދު ރިހި ކުލައެވެ. މަހުގެ ކަތްފަތްގަނޑުގެ ތިރިން މަހުގެ ބަނޑު ދަށްފަރާތުގެ އަރިމަތީގައި ކަޅުކޮށް ހުންނަ ހަތަރު ތިކި ފާޅުކޮށް ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑުގެ ތިރީބައިގައިވާ މަޑުކަށި ތަކުގެ ކުލައަކީ ހުދު ކުލައެވެ. ފަރުބޭރުގައި ވަދު އަޅާއިރު ވަރަށް މަދުން މިބާވަތުގެ ކޮލި ވަދުގައި ޖެހެއެވެ.
މާޓިން ވެން ބިޔުރެން
މިއީ އެމެރިކާގެ 8 ވަނަ ރައީސެވެ. މާޓިން ވެން ބިއުރެން ( އުފަންވެފައިވަނީ 5 ޖުލައި 1782، އަވަހާރަވެފައިވަނީ 24 ޖުލައި 1862 ) އަކީ އެމެރިކާގެ 8 ވަނަ ރައީސެވެ. މާޓިން ވެން ބިއުރެން އަކީ އެމެރިކާގެ ރައީސްކަން 1837 ން ފެށިގެން 1841 އަށް ކޮށްފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ރައީސް ކަމަށް އަރާވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން 1833ން 1837 އަށް އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސްކަން ވެސް މާޓިން ވެން ބިއުރެން ވަނީ ކުރައްވާފައެވެ. އެމެރިކާގެ 10 ވަނަ ސެކެޓްރީ އޮފް ސްޓޭޓް އެއް ގެ ގޮތުގައި އެންޑްރޫ ޖެކްސަން ގެ ރައީސްކަމުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. މާޓިން ވެން ބިއުރެން އަކީ އެމެރިކާގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓިގެ އިސް ބޭފުޅެކެވެ. އަދި އެއީ އެމެރިކާގެ ރައްޔިތެއްގެ ގޮތުގައި އުފަންވެ، އެމެރިކާގެ ރައީސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގެންނެވި ފުރަތަމަ ބޭފުޅާ ކަމުގައި ވެސް ބުނެވެއެވެ. އެއީ އިގިރޭސި ދަރިކޮޅުނޫން ދަރިކޮޅަކުން އެމެރިކާގެ ރައީސް ކަމަށް ވަޑައިގެންނެވި ފުރަތަމަ ރައީސް ވެސް މެއެވެ. ފުރަތަމަ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި އިގިރޭސި ބަހުން ވާހަކަ ނުދައްކަވާ ފުރަތަމަ ރައީސް އަކީ ވެސް މާޓިން ވެން ބިއުރެން އެވެ. އޭނާ ބޮޑުވަމުން އައިއިރު ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައީ ޖަރުމަނު ބަހުންނެވެ.
ޕޮލެންޑް ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު
އާބާދީ: 38.6 މިލިޔަން
2006 ވަނަ އަހަރުގެ މުހިއްމު ކުޅުންތެރިން
ޓީމުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކުޅުންތެރިއަކީ ސްޓްރައިކަރ މެސިޔެ ޒުރޮވްސްކީ އެވެ.
ޑިސެމްބަރު 19
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ރަތްތިކި ފާނަ
ރަތްތިކި ފާނަނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކާއި، ހާހަލާއި، ތިލަތިލައިގައި ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. ދިވެހިން ދުވާލާއި ރޭގަނޑު ކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި ވެސް މިމަސް ބޭނެއެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މީރު މަހެކެވެ. މަހުގެ އަމިއްލަ މާހައުލުގައި އުޅޭއިރު މިމަހަކީ ވަރަށް ރީތިކޮށް ގަދަ ރަތްކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ޖަހާފައި ހުންނަ ރަތްކުލައިގެ މަހެކެވެ.
ބިބީ އާއިލާ (މަސް)
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ނޭފަތް
މިއީ ނޭވާލުމުގެ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ ގުނަވަނެކެވެ.ނޭފަތް ނުވަތަ  އަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމް ގެ ބައިތަކުގެ ތެރެއިން ހަށިގަނޑުން ބޭރަށް ފެންނަ އިންނަ ގުނަވަނެކެވެ. ނޭފަތުގެ ބައްޓަން ކަނޑައަޅައިދެނީ ނޭފަތުގެ ދަށުގައިވާ އެތްމޮއިޑް ކަށިކޮޅު އަދި ނޭފަތުގެ ހިނދުރި ވަކިކުރުމަށް އިންނަ މަޑުކަށީގެ ފާރު(Nasal septum)  އިންނެވެ. ނޭފަތް ހިމެނޭ ހިސާބު އެތެރޭގެ ލޭހޮޅިތައް ސިކުނޑީގައިވާ ލޭނާރު ފުންޏަކާއި ގުޅިފައި ވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ނޭފަތުގެ އެތެރޭގެ ހިސާބުތަކުގައި އަށަގަންނަ އިންފެކްޝަން ބައެއް ފަހަރު ސިކުނޑިއަށް ފޯރާގޮތްވެއެވެ. މިބުނި ހިސާބަކީ ނޭފަތުގެ މަތިން ފެށިގެން ތިރިއަށް އަނގައިގެ ކަނަށެވެ. މިގޮތުން ކަނޑައެޅޭ ހިސާބަށް ޑޮކްޓަރުން މޫނުގެ ނުރައްކާތެރި ތިނެސްކަން އޭ ކިޔައެވެ.
ޕްރޮސްޓޭޓް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑުވުން
ބިނައިން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕާރޕްލޭސިއާ އަކީ ޢުމުރުން ދުވސްވުމުގެ ސަބަބުން ފިރިހެނުންނަށް ދިމާވާ އެންމެ އުނދަގޫ އެއް މައްސަލަ އެވެ. މިއީ ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ދުޅަވެ ސައިޒުން ބޮޑުވުމުގެ މައްސަލައެވެ.ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑަކީ ޢުމުރުގެ ދެ ދުވަސްވަރެއްގައި އޭގެ ސައިޒަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަ ގުނަވަނެކެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ ބާލިޣުވާ އުމުރަށް އެޅޭ އިރު ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ގެ ސައިޒު ދެގުނައަށް ބޮޑުވެއެވެ. ދެން ޢުމުރުން 25 އަހަރުގަ އަނެއްކާވެސް ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ގެ ސައިޒު ބޮޑުވާން ފަށައެވެ. ނަމަވެސް މި ގްލޭންޑް ބޮޑުވުމުން ކުރިމަތިވާ އުނދަގޫތައް ދިމާވަނީ ޢުމުރުން 40 އަހަރު ވުމަށްފަހުގައެވެ. ދިރާސާތައް ދައްކާގޮތުން އެމެރިކާގައި ޢުމުރުން 60 ގެ އަހަރުތަކުގެ ފިރިހެނުންގެ 50 އިން ސައްތަ މީހުން “ބިނައިން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕާރޕްލޭސިއާ” ނުވަތަ ބީ.ޕީ.އެޗް އަށް ފަރުވާ ހޯދައެވެ. އަދި 70 އާއި 80 ގެ އަހަރުތަކުގެ ފިރިހެނުންގެ 90 އިން ސައތަ މީހުންނަށް މިމައްސަލަ ކުރިމަތިވާ ކަމަށް ހަމަ މިދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.
އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު
ތައުލީމީ ޙަޔާތް
ޕީއެޗްޑީ އަށް ތީސިސް ލިޔުއްވި މަޢުޟޫ އަކީ Reservations to human Rights Treaties and the Cultural Relativist Paradigm: Examining Islamic Reservations މާސްޓާރސް އަށް ލިޔުއްވި މައުޟޫ އަކީ Reservations to Human Rights” . އެންމެ މަތީ މާކްސް ލިބުނު ތީސިސް އަކަށް ވުމުގެ އިތުރުން ފުރަތަމަ ދަރަޖައިގެ ރަންމެޑެލް މިތީސިސް އަށް ލިބިފައި ވެއެވެ.
ޝާދު
ނަން
ޝާދުގެ ރަސްމީ ނަމަކީ ރިޕަބްލިކް އޮފް ޗާޑް ނުވަތަ ޖުމްހޫރިއްޔަތު ^ްޝާދެވެ. މި ޤައުމަށް މި ނަން ކިޔާފައިވަނީ ކޮން ސަބަބަކާ ހުރެ ކަމެެއް މުޅިން ސާފުވެފައި ނުވާ ކަމަށް މި ޤައުމާ ބެހޭ ގޮތުން ހުރި ބައެއް ލިޔުންތަކުން ފެނެއެވެ.
ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޑިސެމްބަރު 21
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ޑރ މޫސާ ފަތުޙީ
ޑރ މޫސާ ފަތުޙީ އަކީ މެލޭޝިޔާގެ ޕުޓްރާ ޔުނިވަސިޓީގައި ޕްރައިވަޓައިޒޭޝަން ގެ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އަފްރާޝީމް ޢަލީ
ޑރ އަފްރާޝީމް ޢަލީ އަކީ ރ. އަތޮޅު އުނގޫފާރަށް އުފަން ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ އަފްރާޝީމް، މެލޭޝިޔާގެ އިންޓަރނޭޝަނަލް އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީގައި ފިޤްހު އަދި އުޞޫލުލް ފިޤްހުގެ ރޮނގުން ބެޗްލަރޒް ޑިގްރީ ހާސިލު ކުރެއްވީ 2000 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އަދި 2003 ވަނަ އަހަރު މާސްޓަރޒް ޑިގްރީ ހާސިލު ކުރެއްވިއެވެ. ފިޤްހު، އަދި އުޞޫލުލް ފިޤްހުގެ ރޮނގުން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސޮފީ (ޕީއެޗްޑީ) ހާސިލު ކުރެއްވީ ވެސް މެލޭޝިޔާގެ އިންޓަރނޭޝަނަލް އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީންނެވެ. އެއީ 2007 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ސަޢީދު ޤާސިމް
ދަނބިދަރި ބޭފުޅުން
1-	މުޙަންމަދު ސަޢީދުގެ އަނބިކަބަލުން ނ. މަނަދޫ ޒޭވަރު އަލްފާޟިލާ ފާތުމަތު ޒުހުރާ
3-	ޢަލީ ޒާހިރުގެ އަނބިކަބަލުން މާލޭ ހިތިމާގޭ އަލްފާޟިލާ މާޝާން މޫސާ ދީދީ
ކަތީބެއްގެ ގޮތުން ރަށަށް ކޮށްދެއްވި ޚިދުމަތްތައް
މަނަދޫގެ އާބާދީ ބޮޑުވަމުން އައިއިރު މަނަދޫގައި ހުރި ހުކުރު މިސްކިތުގެ ޖާގައިގެ މައްސަލަވަނީ ކުރިމަތިވެފައެވެ. މަސްޖިދިލް ރިޟްވާންގެ ނަމުގައި ރާއްޖެތެރެ ތަރައްޤީ ކުރުމުގެ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން އުވައިން ރާނާ ވަކަރުބޭނުންކޮށްގެން ތިމެންތި ޓިނު ޖަހައިގެން ރައްޔިތުން މަސައްކަތް ކޮށްގެން ހެދި މިސްކިތުގެ ބަދަލުގައި އާމިސްކިތެއް އިމާރާތް ކުރެވުނީވެސް ސަޢީދު ޤާސިމުގެ ވެރިކަމުގައެވެ. ފަހުން އިމާރާތް ކުރެވުނު ހުކުރު މިސްކިތަކީ މަނަދޫގައި މުންނާރަކާއެކު އިމާރާތް ކުރެވުނު ފުރަތަމަ މިސްކިތެވެ.
މަނަދޫގައި ބެހެއްޓި ގިޑިގެތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރިހަމަ ރީތި ގިޑިއެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރެވުނީ ރަސްމީ ބޮޑު ފާލަން ކައިރި ބެހެއްޓި މަނަދޫ އެކުވެރިންގެ ގުޅުމުން ތައްޔާރުކުރި ގިޑިގެއެވެ. އެއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަގާފަތް ދަށްކުވައިދޭ ގޮތަށް ހަދާފައިވާ ދިވެހިވަންތަ ގިޑިގެއެވެ. ޤައުމީ ދުވަހަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން މަނަދޫ ރައްޔިތުން ކުރަމުންދިޔަ މަސައްކަތްތަކަށް ސަރުކާރުން ވަރަށް މަތިވެރި ދަރަޖައަކަށް ދީލަތި އެހީވެދެއްވިއެވެ. މަނަދޫ ފުޓްބޯޅަ ދަނޑުގެ ވަށާފާރު އަލަށް ރޭނުމާއި، ގޭގޭގެ މަގުފާރު ރޭނުމާއި މަގުފާރުގައި ސިމެންތި ޖެހުންފަދަ އިމުރާނީ ތަރައްޤީ ދަށްކުވައިދޭނެ އެތައް ކަމެއް ކުރެވުނެވެ. މަނަދޫގައި ޤައުމީ ދުވަސް ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަ ކުރެވުން ވެގެންދިޔައީ މަނަދޫގެ ނަން މުޅި ރާއްޖެއަށް މަޝްހޫރުވެގެން ދިޔަ ކަމެއްކަމަށެވެ. މަނަދޫގައި ޤައުމީ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމަކީ މަނަދޫގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެން ދިޔަ ވަރަށް މަތިވެރި ޝަރަފެކެވެ. މަނަދޫގައި ޤައުމީ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުން ޝަރަފުވެރި ކޮށްދެއްވީ އޮނަރަބުލް އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދެވެ.
މަނަދޫގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ބޮޑު ޢީދު ފާހަގަ ކުރުމަށް ހިންގެވި ހަރަކާތްތައް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަޑުން ވަގުތުން ދުރަށް ފޮނުވިއެވެ. އަދި ޓެލެވިޒަން މޯލްޑިވްސް އިން ރެކޯޑް ކޮށްގެން މާލެ ގެންގޮސްގެން ފޮނުވިއެވެ. މަނަދޫގައި ބޮޑު ޢީދު ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަ ކުރުން ޝަރަފުވެރި ކޮށްދެއްވީ އޮނަރަބުލް އަލްފާޟިލް ޢަބްދުﷲ ޖަމީލެވެ.
ރީނަލް މިޑުލާ
ރީނަލް މިޑުލާ އަކީ ގުރުދާ އެތެރޭގައިވާ ގުރުދާ ގެ މަދެވެ. ރީނަލް މިޑުލާ ގައި 18-8 އަކާއި ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ގުރުދާ ޕިރަމިޑް ތައް ހުރެއެވެ. ގުރުދާ ޕިރަމިޑްތަކުގެ ބުޑު ނުވަތަ ބޭސް ހުންނަނީ ގުރުދާގެ ތޮށިގަނޑު ނުވަތަ ގުރުދާގެ ބޭރުބައި ނުވަތަ ރީނަލް ކޯޓެކްސް އާއި ދިމާލަށް ވާގޮތަށެވެ. އަދި ގުރުދާ ޕިރަމިޑް ތަކުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ގުރުދާގެ އެތެރެ ފަރާތަށް ނުވަތަ ރީނަލް މިޑުލާ ނުވަތަ އޭގެ މަދުއާއި ދިމާވާ ގޮތަށެވެ.
ރަސްގެތީމު (ރ. އަތޮޅު)
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ދުންތަރި ފާނަ
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
2012
މިއީ 21ވަނަ ޤަރުނުގެ 12 ވަނަ އަހަރެވެ.
ފަޚުރުވެރި ދިވެހިބަސް
ށ. ބަހުގެ ތިއަރީތައް
ބަސް އުފެދިގެން އައިސްފައިވާ ގޮތާމެދު ބަހުގެ ޢިލްމުވެރިން ތަފާތު ޙިޔާލުތައް ގެންގުޅުއްވައެވެ. މިގޮތުން ހުސައިން ރަޝީދު އަހުމަދު (1996) ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ބަހަކީ އިންސާނުން މުޢާސަލާތު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އަޑުތަކަކުން އުފެދިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. މީގެއިތުރުން މުހައްމަދު ޖަމީލު (އަހަރުނެތް) ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ބަހަކީ ޤުދުރަތުން ދެއްވާފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ހަމައެއާއެކު ބަހަކީ އިޖުތިމާޢީ ދިރިއުޅުމުގައި އެއްބަޔަކު އަނެއްބައެއްގެ ބޭނުންތަކުގައި އެހީތެރިވެ އެއްބާރުލާން ފެށުމުންނާ ޙިޔާލާ ޝުއޫރު ފާޅުކުރަންފެށުމުން އުފެދިގެން އައިއެއްޗެއްކަމަށް ހުސައިން ރަޝީދު އަހުމަދު (1995) ހާމަކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަދި އިޝްމާއީލް ހަބީބް (2007) ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ބަހަކީ ހަށިގަނޑުގައި ލައްވަވާފައިވާ ޣަރީޒާ ތަކުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ އެއްޗެއްކަމަށް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން އިޝާރާތްކުރައްވާފައިވެއެވެ. މީގެއިތުރުން ހުސެއިންރަޝީދު އަހުމަދު (1996) ހާމަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ބަސްއުފެދުނީ ކުއްލި ހާދިސާއަކުންނެވެ. އެ ޢިލްމުވެރިން ބުރަވެލައްވާ ގޮތުގައި އެއްމެ ފުރަތަމަ އިންސާނާ ބޭނުންތައް ފުއްދާއުޅުނީ ބަހަކާ ނުލައެވެ. ނަމަވެސް ދިރިއުޅުމުގެ މުހިއްމު ބޭނުންތަށް އިތުރުވެ އެބޭނުންތަށް ފުއްދަންޖެހުމުގެ ސަބަބުން ބަސްތައްޔާރުވެ ޠަބީޢީގޮތުން ބަހެއްއުފެދިގެން އައީއެވެ. މިހުރިހާ ބުނުމަކަށް ވިސްނާލުމުން ބަސް އުފެދިގެން އައިގޮތާމެދު ޢިލްމުވެރިން މައިގަނޑު ހަތަރު ތިއަރީއެއް ގެންގުޅުއްވާކަން ހާމަވެއެވެ. މިކަމަށް އިޝާރާތްކުރައްވާ އިޝްމާއީލް ހަބީބް (2007) ހާމަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ބަސްއުފެދިގެން އައިސްފައިވާ ގޮތްތަކާމެދު ޢިލްމުވެރިން ބުރަވެލައްވާ މައިގަޑު ހަތަރު ތިއަރީއަކީ:
ދިވެހި ބަހުގެ އަސްލު ހޯދުމަށްޓަކައި އެންމެ ފުރަތަމަ ދިވެހިންގެ އަސްލު ހޯދުން މުހިއްމެވެ. އެހެނީ ދިވެހި ބަހުގެ އަސްލު ގުޅިފައިވާނީ ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރިވީ ބަޔަކާއެވެ. މިގޮތުން ދިވެހިންގެ އަސްލަކީ ކޮބައިކަން ހޯދުމަށް އެތައް ދިރާސާތަކެއް ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މިގޮތުން އައްބާސް އިބްރާހީމް (1998) ހާމަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެއާ ބެހޭގޮތުން ލިޔެއުޅޭ ބައެއްލިޔުންތެރިން ނިންމާފައިވަނީ ދިވެހިންނަކީ އިންޑޯއާރިއަންދަރިކޮޅުގެ ބައެއްކަމައް ލިޔުއްވާފައިވާ ކަމަށާއި އަނެއްބަޔަކު ދިވެހިންނަކީ ޑްރެވީޑިއަނުންގެ ނަސްލުގެ ބައެއްކަމައް ނިންމާފައިވާކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހިންނަކީ ތަފާތު އެކިނަސްލުތަކަކުން އުފެދިފައިވާ ބައެއްކަމަށް އައްބާސް އިބުރާހިމް ހާމަކުރައްވާފައިވެއެވެ. މީގެއިތުރުން ނަސީމާ މުހައްމަދު (1998) ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ރައްފުށުގެ ދިރިއުޅުން ފެށިބަޔަކީ ހުޅަނގު ދެކުނު އިންޑިއާގެ މީހުންކަމަށްވާތީ ދިވެހިންގެ އަސްލަކީ ދެކުނު އިންޑިޔާގެ މީހުންނެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި ވަޒަންވެރިވުމަށް އާރިއަނުންނާއި ދްރެވީދިއަން ނަސްލުގެ މީހުން އައިސްފައިވަނީ ދެކުނު އިންޑިޔާގެ މީހުންނަށް ފަހުގައެވެ. އަދި އެއައްފަހު ދުނިޔޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކުން މީހުންއައިސް ރާއްޖޭގައި ވަޒަންވެރިވެފައިވެއެވެ. މީގެއިތުރުން މުހައްމަދު އިބުރާހިމް ލުތުފީ (1987) ހާމަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގައި އެއްމެކުރިން ވަޒަންވެރިވީ ބަޔަކާމެދު ތަފާތު ޙިޔާލުތަކެއް ގެންގުޅެއެވެ. އެގޮތުން އެއްބަޔަކު އެއްމެފުރަތަމަ ވަޒަންވެރިވީ އާރިއަނުންކަމަށް ބުނަމުންދާއިރު އަނެއްބަޔަކު ބުނަނީ ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރިވީ ސްރީލަންކާގެ މީހުންކަމަށެވެ. އަދި ފުރަތަމަ އައީ ޢަރަބިންނާ ފާރިސީންކަމުގައިވެސް އެއްބަޔަކު ބުނެއެވެ. މިފަދަ ލިޔުންތެރިންގެ ބުނުންތަކުންވެސް ދިވެހިންގެ އަސްލަކީ ކޮބައިކަން އެނގޭވަރުގެ ދިރާސާއެއް ކުރެވިފައިނުވާކަން ހާމަވެއެވެ. އެހެންކަމުން ދިވެހިންގެ އަސްލަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅިގެން ބުނެވޭކަށެއްނެތެވެ.
ރ. ބަހާއި ބަހުރުވައާއި ހުރި ގުޅުން
ލިޔުންތެރިކަމުގައި ދިވެހިން ބޭނުންކުރި އެއްމެ ދުވަސްވީ އަކުރަކީ އެވޭލާ އަކުރެވެ. މިކަމަން ބާރުލައްވާ ނަސީމާ މުހައްމަދު (1999) ހާމަކުރައްވާފައިވާގޮތުގައި ދިވެހިން ލިޔުމަށް ބޭނުންކުރި އެއްމެ ގިނަދުވަސްވީ އަކުރަކީ އެވޭލާއަކުރެވެ. ހަމައެއާއެކު އެވޭލާ އަކުރުން ލިޔެފައިވާ އެންމެ ގިނަދުވަސްވީ ލިޔުމަކަށް ފެންނަންއޮތީ އިސްދޫ ލޯމާފާނުކަމަށާ އެއީ މީލާދީން 1195ގައެވެ. އެވޭލާއަކުރު އުފެދުނީ ބްރަޙަމީ އަކުރުން ނުވަތަ ބްރަޙަމީ އަކުރުން އުފެދުނު ގްރަންތާއަކުންނެވެ. މީގެއިތުރުން ބްރަހަމީ އަކުރަކީ ދެކުނު އިންޑިޔާގެ ޕައްލަވަ ދަރިކޮޅުގެ ވެރިކަމުގައި ގެންގުޅުނު އަކުރެއްކަމަށާ އެވޭލާ އަކުރު ލިޔެފައިވަނީ ވާއަތުން ކަނާއަތަށެވެ. ހަމަމިއާއެކު އަހުމަދު ޝަފީގު (2000) ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އެވޭލާ އަކުރަކީ ރާއްޖެއަށް އިސްލާމްދީން އައުމުގެ ކުރިން ދިވެހިން ބޭނުންކުރި އަކުރެކެވެ. އެވޭލާ އަކުރުގެ އެއްމެ ދުވަސްވީ ލިޔުމަކަށް ފެންނަންއޮތީ 1194މ ވަނަ އަހަރު ދިނެއި ކަލަމިންޖާގެ ރަސްކަމުގައި ފެނުނު އިސްދޫ ލޯމާފާނެވެ. އެވޭލާ އަކުރު އުފެދިފައިވަނީ ސާންސްކްރިތް އަކުރާއި އޭލޫ އަކުރާ ދްރެވީދިއަން އަކުރު އެކުވެގެންނެވެ. ދިވެސް އަކުރު އުފެދުމަށްފަހު ދުއިސައްތަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެވޭލާ އަކުރު އުވިގެން ގޮސްފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން މިދެބޭފުޅުންގެ ބުނުންތަކުގައި ކުޑަ ތަފާތުތަކެއް ހުރިނަމަވެސް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އެވޭލާ އަކުރަކީ ދިވެހިން ލިޔެކިޔުމަށް ބޭނުންކުރަމުން އައިސްފައިވާ އެއްމެ ދުވަސްވީ އަކުރުކަން ހާމަވެއެވެ.
ޅަފަތުގެ ދައުރު ނިމުމައްފަހު ފިރުކެންފެށި ދައުރުގެ ލިޔުންތައް އުފެދެންފެށިއެވެ. ފިރުކެންފެށި ދައުރުގެ ލިޔުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ނާއިބްތުއްތު، ހުތްއަލިދީދީ، ޙުސައިން ސަލާޙުއްދީނު ފަދަ ބޭފުޅުން ހިމެނެއެވެ. ޗާޕުކުރެވެން ފަށައިފައިވަނީ ފިރުކެންފެށި ދައުރުގައެވެ. ހަމައެއާއެކު ފިރުކެންފެށި ދައުރުގައި ދިވެހި ޅެންވެރިކަމަށް އާ ވައްތަރެއް ތަޢާރަފް ވެފައިވާކަމަށް އަޝްރަފް (2005) ހާމަކުރައްވައެވެ. އެއީ ވަޒަން އަސްލަކަށް ބައްލަވައިގެން ޅެންހެދުމެވެ. މިކަން ފެއްޓެވީ ހުތްއަލި ދީދީއެވެ. ހަމައެއާއެކު ބަނޑޭރިހަސަން މަނިކުފާނުގެ ރައިވަރުތަކުގައި ހުރި ކުއްތައް ފިލުވާ އެކަން ރަނގަޅު ކުރެއްވުމުގެ މަސައްކަތް ނައިބުތުއްތު ކުރެއްވީވެސް މިދައުރުގައެވެ.
ޑިސެމްބަރު 25
ޑިސެމްބަރު 25 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 359 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 360 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ސުލްޠާނާ ރާދަފަތިކިލެގެ
އަކީ މީލާދީން 1379 ން 1381 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަނިންނެވެ. މިރަނިން ރަނިކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 782 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިރަނިންގެ ފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އައްސުލްޠާނާ ފާތިމަތު ރާދަފަތި ކަނބައިދި، ކިލެގެ، ސިރީ ސުވަމަ އަބާރަނަ މަހާ ރެހެންދި އެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މިކޮއެ ބައްޕަ ބައޭ ބައޭ
މިކޮއެ ބައްޕަ ބައޭ ބައޭ މިފިލްމަކީ ޑިރެކްޓަރ ރަވީ ފާރޫގް އާއި ސްކްރީންރައިޓަރ މަހުދީ އަހުމަދު އުފައްދަން ގަސްދުކުރި ދެ ކެރެކްޓަރުން/ އެއް ތަނެއްގައި/ އެއް ދުވަހެއްގެ ތީމްއަށް ތައްޔާރުކުރާ ޓްރިލޮޖީގެ ތެރެއިން 2 ވަނަ ފިލްމެވެ. މިތީމްގެ ފުރަތަމަ ފިލްމަކީ 'އިނގިލި (ފިލްމް)' އެވެ.
ކިރުޅި ފާނަ
ކިރުޅި ފާނަނުވަތަ  އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުގައްޔާއި، އެތެރެވަރީގެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް އަޑިއަށް ފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅުކަމުގައި އަދި ކޮށި ފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި އަދި ފަރުމަތީ ދާއަޅައިގެން ވެސް ހިފެއެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް ދިރިއުޅެނީ 5-30 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ.
މަހުގެ މަތީ ކޮތަރިބައިގައި 11 ހަރުކައްޓާއި، 15 ނުވަތަ 16 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 8 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތު ކޮޅު ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. ކަންފަތް ބޮޑެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕްރޮވިންސްތައް
މެދު ދެކުނު ޕްރޮވިންސް
މެދު ދެކުނު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ އަހުމަދު މުޖުތަބާ އެވެ.
މަތި ދެކުނު ޕްރޮވިންސް
މަތި ދެކުނު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ މއ.ތިނަދޫގޭ ޢުމަރު ޖަމާލް އެވެ.
ކަފިހި މަސް
ކަފިހި މަސްނުވަތަ އަކީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. ދިވެހި މަސްވެރިންނަށް ކަފިހި މަސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ ކަނޑުގައި ދަތުރުކުރާ ބޮޑެތި މަސްމަހާއެކު ޚާއްޞަކޮށް ބޮޑެތި މިޔަރުގެ ނިވަލުގައި އުޅެނިކޮށެވެ. އަދި މީގެ އިތުރަށް ކަނޑުގައި އޮޔާދާ އޮއިވާލި އެތިގަނޑުތަކުގެ ހިޔަނީގައިވެސް މިބާވަތުގެ މަސް އުޅެއެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ރަގަޅު މަހެކެވެ. ކަފިހި މަހުގެ ކުދިމަސް މާކަނޑުތަކުގެ މަތީބައިގައި އުޅޭ ފިރުޢައުނު މުދާ ނުވަތަ ޖެލީ ފިޝް ގެ ނިވާކަން ލިބި އޭގެ ދަށުގައި ތިބެގެން ދަތުރުކޮށް އުޅެއެވެ.
ސުލްޠާނާ ދާއިން ކަނބައިދިކިލެގެ
އަކީ މީލާދީން 1384 ން 1388 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަނިކަންކުރެއްވި ރަނިކަމަނާ އެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 786ން 790 އަށެވެ. މިކަމަނާ ރަސްކަމުގެ ތަޚްތަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 786 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
އުތުރު ޕްރޮވިންސް
އުތުރު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ މ.ނޫހިރި ތިލްމީޒާ ޙުސައިން އެވެ.
ދިވެހި
ދިވެހިބަހަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްމީ ބަހެވެ. މި ބަހުން ވާހަކަ ދައްކައި އުޅެނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަހުލުވެރިންގެ އިތުރުން ހިންދުސްތާނުގެ މަލިކު ގެ އަހުލުވެރިންނެވެ. އެބައިމީހުން ވާހަކަ ދައްކައި އުޅެނީ ދިވެހިބަހުގެ މަހަލް ބަހުރުވައެވެ. ބަހާބެހޭ މާހިރުން ދިވެހިބަސް ހިމަނުއްވައިފައިވަނީ އިންޑޯ އާރިޔަން ބަސްތަކުގެ ތެރޭގަ އެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ މަތިކޮޅުގައި އެންމެ ކުރީޒަމާނުގައި އޮތް މައި ބަސް " ޕުރޯޓޯ- އިންޑޯ- ޔޫރަޕިއަން" ބަހުން ވާހަކަދައްކާ އުލުނު ބަޔަކު ދެބަޔަކަށް ބެހިގެން، އެއްބަޔަކު ހުޅަނގުގެ ރަށްރަށަށް އަނެއްބަޔަކު އިރުމަތީ ރަށްރަށަށް ގޮސް އެތަންތާނގައި ރަށްވެހިވީ އެވެ. މި މީހުން ވާހަކަދައްކާ އުޅުނު ބަސް ބަދަލުވެ ތަރައްޤީވެ ވަކި ބަސް ބަހަށްވީ އެތައް ވޭލާއެއްގެ ނުވަތަ ޒަމާނެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ. އިރުމައްޗަށް އައި މައިގަނޑު ބަހަކީ އިންޑޯ- އިރޭނިއަން ބަހެވެ. މި ބަސް ކަފިވީ އިރޭނިއަން ބަހަށާއި، އިންޑޯ އާރިއަން )ސާންސްކިރިތު (ބަހަށެވެ. މިދެންނެވި ސާންސްކިރިތުގެ ހުޅަނގާއި، ހުޅަނގު ދެކުނުގެ ބައިގައިވަނީ ގުޖަރާތީ މަރާޓީ ކޮންކަނީ، ދިވެހި، ސިންހަޅަ، މި ބަސްބަހެވެ، ވީމާ، މިބަސް ތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ލަފުޒުތަކާއި،ޤަވާއިދާއި އަދި ބަހުގެ އަދަބުތަކުގައި ތިމާގެކަންހުރެ އެވެ. ހުޅަނގަށް ގޮސްފައިވާ ގޮފީގެ ބަސްތަކާއި، އަލުގަނޑުމެންގެ އިންޑިކު ނުވަތަ ސާންސްކިރިތުން އުފެދިފައިވާ ބަސްތަކާއި ވަރަށް ތަފާތެވެ. އިނގިރާސި ބަހަކީ މިދެންނެވި ހުޅަނގަށް ގޮސްފައިވާ ގޮފީގެ އަލްމާނީ ބަހެކެވެ.
ބަހުގެ ތަރަހަ
ދިވެހި ބަަކީ އިންޑޯ އާރިޔަން އަށް ނިސްބަތްވާ ބަހެކެވެ. ދިވެހި ބަހާއި ސިންގަޅަ ބަސް ވެސް ނިސްބަތް ވަނީ އެއް އަސްލަކަށެވެ. ނަމަވެސް މި ދެބަހުން މުއާމަލާތު ކުރާއިރު އެއް ބަހަކަށް އަނެއް ބަހެއް އޮޅުމެއް ނުފިލައެވެ.
ޑިސިލްވާގެ ހޯއްދެވުން
ދިވެހިބަހުގެ ތާރީޚާއި އޮނިގަނޑުގައިވާ ކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވޭ ބައެއް ކަންތައް، އެމް.ޑަބްލިޔޫ. ސުގަތަޕާލާ ޑިސިލްވާ ބަޔާން ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޑިސިލްވާ ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، ދެކުނު އޭޝިޔާގެ އެހެން ބަސްތަކުން ނުފެންނަ، ދިވެހިބަހަށް ޚާއްޞަ ބައެއް ކަންތައް އެބަހުއްޓެވެ. އޭނާ ފާހަގަ ކުރައްވާފައިވާ އެއްކަމަކީ، ނަފީ ކުރުމުގައި ޒަމާނާއި ނަފީ ކުރުމުގެ އަކުރު ގުޅިފައިވާ ކަމެވެ. އޭނާ ހިމެނުއްވި ބައެއް މިސާލަކީ:-
2. އޭނާ ކަނީ - އޭނައެއް ނުކައި / އޭނާ ކަނީއެއް ނޫން
އަދި އިތުރަށް ބައްލަވާލައްވާ
ޤިސްމު:ބަސް
ސުލްޠާން ޢަބްދުﷲ (ދެވަނަ)
ސުލްޠާން ޢަބްދުﷲ (ދެވަނަ) ސިރީ ސުވަމަ އަބާރަނަ މަހާރަދުންނަކީ ސުލްޠާނާ ދާއިން ކަނބައިދިކިލެގެ ގެ ފިރިކަލުންނެވެ. މިރަދުންގެ ނަސަބެއް ދިވެހި ތާރީޚުން އެނގޭކަން ނެތެވެ. މިރަދުން ރަސްކަން ކުރެއްވީ އެއް މަހާއި ފަނަރަ ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ. އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 790 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
ޑިސެމްބަރު 31
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
މެދު ދެކުނު ޕްރޮވިންސް
މެދު ދެކުނު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ އަހުމަދު މުޖުތަބާ އެވެ.
މުށި މަސް
މުށި މަހަކީ ފަތިކޮށް ދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑު ބޮލަށްވުރެ ކުރެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި 8 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި 1 ހަރު ކައްޓާއެކު 24 އާއި 27 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 21 އާއި 23 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ރިހި ވިދުން ކުލައަރާ ނޫކުލައެކެވެ. އަދި ބަނޑުދަށް ފަރާތާއި އަރިމަތީގެ ކުލައަކީ ރިހި ހުދުކުލަ އެކެވެ. މަހުގެ ތުންކޮޅު ހުންނަނީ އަޅިކުލައެއްގައެވެ. އަދި މަހުގެ ކަރުތާފަތްގަނޑު މަތީބައިގެ ކޮޅުގައި ކަޅުލަފެއް ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މަހުގެ އާންމު ކާނާއަކީ ފަނިފަކުސައާއި ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި ކުދި މަހެވެ.
ޗިޗަންޑާ
ޗިޗަންޑާނުވަތަ ދިވެހިންގެ ކެއުމުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް މަދުން ނަމަވެސް ބޭނުންކުރާ ތަރުކާރީގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ވެލެއްގައި އަޅާ ތަރުކާރީ އެކެވެ. ޗިޗަންޑާ އަށް ކިޔާ އެހެންނަން ތަކުގެ ތެރޭގައި ، ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި ޗިޗަންޑާ ދިގުވެގެން ގޮސް 150 ސެންޓި މީޓަރުގެ ދިގުމިނަށް ވެސް ދެމިގެންދެއެވެ. ޗިޗަންޑާ ކެއުމުގެ ގޮތުގައި އާންމު ކޮށް ބޭނުންކުރަނީ ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ގައުމުތަކުގެ މީހުންނެވެ.
ދިވެހި ބަހުން ޗިޗަންޑާ ނެގިފައިވަނީ ޗިޗިންގާ އިން ކަމަށް ލަފާ ކުރެވެއެވެ.
ވިއެޓުނާމު
ޑެމޮގްރަފިކްސް
އާބާދީގެ ގޮތުން 86 މިލިޔަނެއް ހައި މީހުން ތިބި ފިލިޕީންސަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު 13 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ވިއެޓްނާމުގެ އާބާދީގެ 86.2% އަކީ ކިންހ ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ނަސްލުތަކުގެ ތެރޭގައި ހްމޮން، ޑާއޯ، ޓައި، ތައި، އަދި ނުންގ ނަސްލު ހިމެނެއެވެ. 1978 ވަނަ އަހަރާއި 1979 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދުގެ ޗައިނާ ނަސްލުގެ 450000 އެއް ހައި މީހުން ވަނީ ވިއެޓްނާމް ދޫކޮށް ގޮސްފައެވެ.
ފާތިން ޙަމީދު
ޑރ ފާތިން ޙަމީދު އަކީ މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ އިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭކަނބަލެކެވެ. މިހާރު ހުންނެވީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ ނާއިބުގެ މަގާމް ގައެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑރ ފާތިން ޙަމީދު އަކީ ރައްޔިތުންގެ ޚާއްޞަ މަޖްލީހުގެ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އައްޔަންކުރައްވާފައިވާ މެންބަރެއް ވެސް މެއެވެ.
މައްކީ އާއި މަދަނީ ސޫރަތް
މައްކީ އާއި މަދަނީ ކަނޑައެޅުން
އޭގެތެރެއިން ފުރަތަމަ ރައުޔުގައިވާ ގޮތުގައި މައްކީ އާޔަތްތަކަކީ، ކީރިތި ރަސޫލާ މައްކާގައި ހުންނަވަނިކޮށް ބާވައިލެއްވުނު ކޮންމެ ބާވައިލެއްވުމެކެވެ. އެއީ ކީރިތި ރަސޫލާ ހިޖުރަޔައަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު ބާވައިލެއްވުނު ބާވައިލެއްވުމެއްކަމުގައި ވިޔަސް މެއެވެ. މަދަނީ އާޔަތްތަކަކީ ކީރިތި ރަސޫލާ މަދީނާގައި ހުންނަވަނިކޮށް ބާވައިލެއްވުނު ކޮންމެ ބާވައިލެއްވުމެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު ހިޖުރައަށް ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރީގައި މަދީނާ އަށް ވަޑާއިގެންފައިވާކަމަށް ޞައްޙަ ރިވާޔަތަކުން އެނގޭކަށެއްނެތެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ކުރެއްވި ހިޖުރައިގެކުރިން ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ އެއްވެސް އާޔަތެއް މަދީނާގައި ބާވައިލެއްވި ކަމަކަށްވެސް އެއްވެސް ޞައްޙަ ރިވާޔަތަކުން އައިސްފައެއްނުވެއެވެ.
މިރިވާޔަތަކީވެސް ޞައްޙަ ރިވާޔަތެކޭ ދެންނެވޭކަށެއް ނެތެވެ. އެހެނީ ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ އާޔަތްތަކަށް ބަލާއިރު މައްކާ ނުވަތަ މަދީނާގެ އަހުލުވެރިންނަށް ނިސްބަތްނުވާ ގޮތަށް ބައެއް އާޔަތްތައް ބާވައިލައްވާފައިވެއެވެ.
މައްކީ އާއި މަދަނީ ގެ ޢިލްމު އުފެދުނ
ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ ޢިލްމުތަކުގެ ތެރޭގައި މައްކީ އާއި މަދަނީ އަކީވެސް ވަރަށް މުހިންމު ޢިލްމެކެވެ. މިޢިލްމު އެންމެ ފުރަތަމަ އުފެދިފައިވަނީ ކީރިތި ޤުރްއާން ބާވައިލައްވަން ފެއްޓެވުމާއި އެކުގައެވެ. އެހެނީ ކީރިތި ރަސޫލާގެ މައްޗަށް ބާވައިލެއްވޭ ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ އާޔަތްތައް އެކަލޭގެފާނުގެ މާތް އަޞްޙާބުންނަށް އުނގަންނަވައިދެއްވައެވެ. އަދި އެއާޔަތެއް އޮންނަންވީ ކޮން ސޫރަތެއްގެ ކޮންތަނެއްގައި ކަންވެސް ވިދާޅުވެދެއްވައެވެ.
އެވަޓާރ - ދަ ލާސްޓް އެއަރ ބެންޑަރ
މިކާރޓޫނު ލިޔެފައިވަނީ ފޮތެއްގެ ބައިތަކެއްގެ މައްޝަށެވެ. މިގޮތުން ކޮންމެ ބަޔަކީ ޗެޕްޓާރ އެކެވެ. އަދި ކޮންމެ ސީޒަނަކީ ފޮތެކެވެ. މިގޮތުން ފުރަތަމަ ސީޒަނަށް ދެވިފައިވާ ނަމަކީ ބުކް ވަން - ވޯޓާރ އެވެ. ނުވަތަ ފުރަތަމަ ފޮތް – ވޯޓާރ އެވެ. މިކާރޓޫނު އެންމެ ފުރަތަމަ ދައްކަން ފެށުނީ 2004 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރ މަހުގެ ތެރޭގައެވެ.
މިޝޯވ އުފައްދައި ތައްޔާރު ކުރީ މައިކަލް ޑޭންޓް ޑި މާރޓިނޯ އަދި ބްރަޔަން ކޮނިއެޓްޒްކޯ އެވެ. ނިކް ޓޫންސް ލައިން އަޕް ގައި މިކާރޓޫނަށް ވަރަށް ރަނގަޅު މަޤާމެއް ލިބިފައިވެއެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ ބެލުންތެރިންގެ މެދުގައިޔާއި ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި މިކާރޓޫނު ވަނީ މަޤްބޫލު ޝޯވ އަކަށް ވެފައެވެ.
އަންހެނުންގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ކުޅަނދިލި
ކުޅަނދިލި ނުވަތަ އަކީ ވެސް ފަރުޖު ހިމެނޭ ހިސާބުގައިވާ ބައެކެވެ. ކުޅަދިނލި އިންނަނީ ކުޑަ ދެތުންފަތް މަތިން ގުޅިފައިވާ ހިސާބާއި ކައިރީގައެވެ. ކުޑަކަމުދާ ހޮޅީގެ ލޯވަޅަށްވުރެ މަތީގައެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި ފިރިހެނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ފިރިހެން ހައްޓާއި އެންމެ އެއްގޮތް އެއްޗެއްކަމަށް އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑުން ފެންނަށް އިނީ ކުޅަދިނލި އެވެ. ކުޅަދިނލީގެ ބޯ ކޮޅުގައި 8000 ނާރވް ނުވަތަ ނާރު ފައިބަރު ތައް ވާކަމަށް ބުނެވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކުޅަދިނލި ހީވާގިކޮށް މުރާލިކުރުމުން ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން ހިލި، ޖިންސީ އުފާ އިތުރުވާކަމަށް ވެއެވެ.
ސްޓްރެސް
ސްޓްރެސް އަކީ ހަގީގަތުގައި ހިތަށާއި ސިކުނޑިއަށް ކަންބޮޑުވެގެން ކުރާ ބާރެވެ. މިއީ ހާސްވެ ކަންބޮޑުވުން އެކަންޏެން ނޫނެވެ ފިކުރު ބޮޑުވެ ހިތަށް ތަދުވެ ނަފްސަށް ކުރާ ބާރެކެވެ. މިސާލަކަށް ހަނި ގޯޅިއެއްގެ ތެރެއިން ރޭގަނޑު އަނދިރިކަމުގެ ތެރޭގައި ހިނގައިފައި ދަނިކޮށް އަދިރީގެ ތެރޭގައި ހުރި މީހަކު ފެނިއްޖެއެވެ. އެއީ ކަޓަރު އަލައި، އަތުގައި ހުރި އެއްޗެއް އަތުލަން ހުރި މީހެއް ބާވައެވެ؟
ބައެއްފަހަރަށް ވާގޮތަކީ މިބރުވެރިކަމުން ސަލާމަތްވާނެ ގޮތެއްނޭގި ބައެއް މީހުންނަށް އަބަދު ކަންބޮޑުވެފައި ހުންނާން ޖެހެނީއެވެ. އެކަން އެވަނި "ޑިސްޓްރެސް" އަކަށެވެ. (ފުރާނަ ސަލާމަތް ކޮންދިނުމުގެ އާދޭހުގެ ހާލަތަކަށެވެ.) އަބަދު ލޯލިތައް ކޮޅަށް ޖެހިފައި ހުންނަ ކަހަލަ ބިރުގަތުމެއްގައި ހުނަނަށް ޖެހުމަކީ ހަށިގަނޑަށް ބާރު ބޮޑުވާނެކަމެވެ. އަބަދު ކުން ހޯދަން އުޅޭ މީހުން ތިބި އޮފީހެއްގައި އުޅެން ޖެހުމަކީ ބައްޔަކަށް ވެދާނެއެވެ. އެފަދަ މާހައުލެއްގައި އުޅުމަކީވެސް ބައޔަކަށް ވެދާނެއެވެ. މިހެންވުމުން ކުދިކުދި ކަންތަކާއި ރުޅި އާދެވޭނއެވެ. ފިކުރުބޮޑުވެ ހިތަށް ބާރު ބޮޑުވެފައި ހުންނަ ހުރުމުގެ ސަބަބުން ލޭ މައްޗައް ދާނެއެވެ. ނަތިޖާއެއްގެ ގޮތުން ހިތަށާއި ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ލިބެމުން ދާނެއެވެ.
ނިޝާންތައް
- ހިތަށް ބާރު ބޮޑުނުވާ ކަހަލަ ކާއެއްޗެހި ކާށެވެ.
ގުންބަޅަ
ގުންބަޅަ ނުވަތަ ކުންބަޅަ ނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ވަރަށް ގިނަ ރަށްރަށުގެ ފަޅުފަޅަށް އެކި މޫސުމުގައި ބައިބަޔަށް ވަންނަ މަހެކެވެ. ގުންބަޅަ، ތާވަޅަ، އަދި މުށި މަސް އެކުގައި އައިން ހަދައިގެން ފަޅުތެރޭގައި އުޅެއެވެ. ރަށްރަށުގެ ފަޅުތެރެއަށް ގުންބަޅަ ވަދެގެން އުޅޭއިރު ފަނި ހަނދި ކަހަލަ ބޮޑެތި މަސް ފަޅަށް ވަދެ ޙަމަލާ ދިނުމުން ކަވައިގަނެ ރަށްރަށުގެ ގޮނޑުދޮށް ތަކަށް ގިނަ އަދަދަކަށް އަރައެވެ. އަދި ދިރޭ ގުންބަޅަ އަޅައިގެން ހަނދީގެ ވައްތަރުތައް ބޭނުމަކީ ދިވެހިން ވަރަށް ޝައުގުވެރިކަމާއެކު ކޮށް އުޅޭ މަސްވެރިކަމެކެވެ.
ޖޭމްސް ކްނޮކްސް ޕޮލްކް
މިއީ އެމެރިކާގެ 11 ވަނަ ރައީސެވެ.
ފުފޫ
ފުފޫނުވަތަ އަކީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ އެއްޗެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ރާއްޖޭގައި ފުފޫ ކައިއުޅެނީ ކަނދި ކައްކައިގެންނާއި، މުރުއްބާ ފަދަ ތަފާތު ފޮނި ކާތަކެތި ތައްޔާރު ކޮށްގެންނެވެ. ފުފޫއަށް ކިޔާ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި  ، ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި ފުފޫ ހެދޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ އިރުމަތީ އޭޝިޔާ އަދި ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ގައުމު ތަކުގައެވެ.
މާއެނބޫދޫ (ދ. އަތޮޅު)
މާއެބޫދޫ އަކީ ދ. އަތޮޅުގައި އޮންނަ ރަށެކެވެ. ނައިބް ތުއްތު ފަސްތާނުލެވިފައި ވަނީވެސް މިރަށުގައި އެވެ. މިރަށަކީ ތައުލީމީ ދަރިން ގިނަ ރަށެކެވެ. ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެކަކީ ޢަބުދުއް ސައްތާރު ޢަބުދުލް ޙަމީދު  އެވެ.
ފެހެންދޫ (ބ. އަތޮޅު)
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
ކައްޓަލަ
ކައްޓަލަނުވަތަ އަކީ ފަލަމަޑީގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބާވަތެކެވެ. ކައްޓަލައަކީ ބިންމަތީގައި ފެތުރިފައިވާ ވެލަކުން ބިމުގެ އަޑިއަށް ފައިބައިގެން ހެދޭ އެއްޗެކެވެ. ކައްޓަލައިގެ ތަފާތު ވައްތަރު ތައް ހުރެއެވެ. ކައްޓަލައިގައި ސްޓާރޗްގެ އިތުރުން ވިޓަމިން އޭ، ވިޓަމިން ސީ، އަދި ވިޓަމިން ބީ6 އެކުލެވިގެން ވެއެވެ. އަދި ފައިބަރު ވެސް ގިނަ އަދަދަކަށް ހުރެއެވެ. ހަކުރު ބަލީގެ މީޙުންނަށް ރަގަޅު އެއްޗެއް ކަމަށް ކައްޓަލަ ވަނީ ދިރާސާ ތަކުން ދައްކާފައެވެ.
ނާޝްޕަތީ
ޕެންތޮނިކް އެސިޑް 0.048 މިލިގްރާމް
ޕޮޓޭސިއަމް 119 މިލިގްރާމް
ނާޝްޕަތީ އަކީ ވެސް ހަށިގަނޑަށް ވަރަށް ފައިދާހުރި މީރު މޭވާ އެކެވެ. ނާޝްޕަތީ ގައި ވިޓަމިން ސީ، ވިޓަމިން ކޭ ފަދަ ފަދަ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ތަކާއި ޑައެޓްރީ ފައިބަރު، ކޮޕަ އަދި ކެންސަރާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ މާއްދާއެއް ކަމުގައިވާ "ގުލޫޓެތިއޯން"ހުރެ އެވެ. މިބުނި މާއްދާތަކަކީ ލޭމައްޗަށް ދިއުމާއި ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ލޭހޮޅިތަކުގައި ސަރުބީ ޖަމާވެ ހަރުވުން އަދި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުން ހިމާޔަތްކޮށް، ދުރުކޮށްދޭ މާއްދާ ތަކެކެވެ. އަދި ފައިބަރުގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ ޕެކްޓިން އަކީ ސަރުބީ ވިރުވައި ދަށްކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ވުމުން ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ލޭހޮޅީގެ ބަލިތަކުން ދުރުކޮށްދެއެވެ. އާފަލަށްވުރެ ގިނައިން ޕެކްޓިން ނާޝްޕަތީ ގައި ހުރެއެވެ. ކޮޕަރ އަކީ ވެސް ހިތާއި ލޭހޮޅިތަކުގެ ނިޒާމަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދޭ މާއްދާ އެކެވެ. މިމާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން އެކި ވައްތަރުގެ ކެންސަރުން ރައްކާތެރިވުމުގައި ވެސް ނާޝްޕަތީ ބޭނުންކުރުން އެހީއަކަށްވެ އެވެ.
ބްރަސީލިއާ
ބްރަސީލިއާ އަކީ ބުރެޒިލްގެ ވެރިރަށެވެ. މި ޝަހަރުގެ އާބާދީއަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 2.3 މިލއަން މީހުންނެވެ.
ގޮއިދޫ (ބ. އަތޮޅު)
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
މަނަދޫ އަޙްމަދު ޝުޖާޢު
އަޙްމަދު ފުރަތަމަ ވަޒީފާ އަދާކުރީ ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އޯލެވެލް ނިންމުމަށްފަހު ނ. އަތޮޅު މަދަރުސާގައި 2 އަހަރު ދުވަހު ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ. އެދުވަސްވަރުވެސް އެއީ ދަރިވަރުންނާއި ބެލެނިވެރިން އަދި ސްކޫލުގެ ހިންގުންތެރިންގެ ލޯބި ހޯދާފައިވާ މުރާލި މުދައްރިސެކެވެ. އަމިއްލަ އުފަންރަށުގައި ރަށަށް ޚިދުމަތް ކުރެއްވުމުގައި ހުންނެވުމަށްފަހު ޤައުމީ ޚިދުމަތުގެ އެންމެ ކުރީ ސަފަށް ނިކުމެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ސިފައިންގެ ޔުނީފޯމްގައި ތަފާތު ތަމްރީނުތައް ފުރިހަމަ ކުރެއްވިއެވެ. އަޙްމަދު ޝުޖާޢު ސިފައިންގޭގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވީ ސެކިޔުރިޓީ ޑިވިޜަންގައެވެ. ދިވެހި ފުލުހުންނާއި ސިފައިން ވަކިވެ ދެ މުއައްސަސާއަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައިރު އަހްމަދު ޝުޖާޢުހުރީ ދިވެހި ފުލުހުންގެ ތެރޭގައެވެ. ހަތަރު ވަރަކަށް އަހަރު ޚިދުމަތްތެރި ފުލުހެއްގެ ގޮތުގައި މޮބް ކޮންޓްރޯލިންގ ސްކޮޑެއްގައި މަސައްކަތް ކޮށްފައިވެއެވެ. ރާއްޖެއަށް އައި ސިޔާސީ އަދި އިޖްތިމާޢީ ބަދަލުތަކާއިއެކު އިޖްތިމާޢީ ފޭރާން ހަލާކުވިޔަ ނުދީ ދަމަހައްޓާ ނެގެހެއްޓުމަށް އެދުވަސްވަރު އަޙްމަދު ޝުޖާޢު ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކަށް ތަޢުރީފު ޙައްޤެވެ. ފުލުހުންގެ ތެރެއަށް އަލަށްވެއްދި ކުދިން ތަމްރީނު ކުރުމުގައި އެކުދިންނަށް ޕަބްލިކް އޯޑަރ ކިޔަވައިދެއްވީ އޭނާއެވެ. އަދި ދިވެހި ފުލުހުންގެ ތާރީޚުގައި ހިންގި ފުރަތަމަ ފިޒިކަލް އިންސްޓްރެކްޓަރ ކޯހުން ފަޚުރުވެރި އެއްވަނަ ހޯދާފައިވަނީވެސް އޭނާއެވެ.
ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން ދަށްވުން (ފިރިހެނުން)
ޖިންސީ އެދުންވެރިކަމުގެ ވާހަކަ އަކީ ގިނަ މީހުން ދައްކަން ބޭނުންވާނެ ވާހަކަ އެއް ނޫނެވެ. މައްސަލަ އެއް ހުއްޓަސް އެމައްސަލަ އެއް ޑޮކްޓަރު ގާތުގައި ބުނުމަށް ވެސް ގިނަ މީހުން ފަސްޖެހެއެވެ. އެއީ ޖިންސީ ޣަރީޒާ އާއި ގުޅޭ ވާހަކަތައް އާންމުކޮށް ދެއްކުމަކީ ގިނަ މީހުންގެ ތަބީޢަތާއި ދުރުކަމަކަށް ވާތީ އެވެ. ބައެއް ޞިއްޙީ މާހިރުން ބުނާގޮތުގައި ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން ދަށްވުމުގެ ޝަކުވާ އަކީ އެންމެ ގިނަ ދެމަފިރިންގެ ދެމެދުގައި އަރާރުންވެ، ދެބަސްވާން ޖެހޭ މައްސަލަ އަށް އޮންނަނީ ވެފައެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން ދެމަފިރިންގެ ދެމެދުގައި މައްސަލަޖެހި، ދެމަފިރިން ވަކިވާންޖެހުމަކީ ވެސް މަދުން ނަމަވެސް ހިނގާ ކަންކަމެވެ. ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން އެކި މީހުންނަށް ހުންނާނީ އެކިވަރަށެވެ. ބައެއް މީހުންގެ ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން އާދައިގެ ވަރެއްގައި ހުންނައިރު އަނެއް ބައި މީހުންގެ ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން އާދަޔާ ޚިލާފަށް މަތިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އަނެއްކޮޅުން ޖިންސީ އެދުންވެރިކަމާއި، ޝައުގުވެރިކަން ވަރަށްކުޑަ މީހުން ވެސް ތިބެއެވެ. މިފަދަ މީހުންނަކީ "ހައިޕޯއެކްޓިވް ސެކްސުއަލް ޑިޒަޔަރ ޑިސްއޯޑަރ" ނުވަތަ " ޖިންސީއެދުންވެރިކަމާއި ޝައުގުވެރިކަން ކުޑަވާ ބަލި" ހުންނަ މީހުންނެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވާރަކަށް ނިސްބަތުން ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން ކުޑަވަމުން ދިއުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
ކަމަދޫ (ބ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ ބ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
ހާޕޫރު
ތާރީޚު
ހާޕޫރަކީ ތާރީޚީ ގޮތުން ވަރަށް ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ސަރަޙައްދެކެވެ.
ރަންބުސްތާން
ރަންބުސްތާންނުވަތަ އަކީ މޭވާގެ ވައްތަރެކެވެ. ރަންބުސްތާން އަކީ ލީޗީ އާއި ވަރަށް އެއްގޮތް ކަމެއް ހުންނަ މޭވާ އެކެވެ. މިއީ ދެކުނު އޭޝިޔާ ސަރަހައްދުގައި ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ހެދޭކަމަށް ފާހަގަވާ މޭވާ އެކެވެ. ޕެނަމާ، ކޯސްޓާރިކާ، އަދި ނިކަރާގުއާ ފަދަ ގައުމު ތަކުގައި ރަންބުސްތާން އަށް މެމޯން ޗީނޯ ގެ ނަމުން ނަންދީފައި ވެއެވެ.
ފިރިހެނުންގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
އޮށް
އޮށް ނުވަތަ އަކީ އުރަވަޅީގެ ތެރޭގައި އޮންނަ އެއްޗެކެވެ. ކޮންމެ އުރަވަޅި އެއްގެ ތެރޭގައި ދެ އޮށް އޮވެއެވެ. ދަރިފަނި ނުވަތަ މަނި އުފެދެނީ މިއޮށުގެ ތެރޭގައެވެ. ފިރިހެނެއްގެ އޮށްމަތީގައި ޖެހުމަކީ އެމީހަކަށް ވަރަށް ތަދު އިހްސާސް ވާނޭ ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ އޮށަކީ ވަރަށް ނާޒުކު އެއްޗަކަށް ވާތީއެވެ. އޮށުން ދަރިފަނި އުފައްދަން ފެށުމާއެކު އޮށްވެސް ބޮޑުވާން ފަށައެވެ. ބާލިޣު ވުމަށްފަހު އޮށުގެ ސައިޒު އޭގެ ކުރިން ހުންނަ ވަރަށްވުރެ 500 ގުނަ މަތިވެގެން ދެއެވެ. އެވްރެޖް މީހެއްގެ އޮށުގެ ދިގުމިނުގައި 2 އިންޗި، ފުޅާ މިނުގައި 0.8 އިންޗި، އަދި ވަށަމިނުގައި 1.2 އިންޗި ހުރެއެވެ.
ސްޕަމެޓިކް ކޯޑް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
އޮއިމަސް
އޮއިމަސްނުވަތަ އަކީ ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ އޮޔާދާ އޮއިވާލި އެތިގަނޑު ތަކުގެ ކައިރިންނެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. މިއީ އިސްކޮޅުން ކުޑަ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 20 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. އަދި މިއީ ދިވެހި މަސްވެރިންނަށް އާދަވެގެން ފެންނަ މަހެއް ވެސް ނޫނެވެ.
ނޫ މާކަނާ
އކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިމާޔަތް ކުރެވިފައިވާ ދޫނިތަކުގެ ތެރެއިން ދޫންޏެކެވެ.
24 (އެހެނިހެން ޙާލަތްތަކުގައި)
24 may refer to:
އިބްރާހީމް ޚަލީލް
އިބްރާހީމް ޚަލީލް ( ފުލޫނިޔާގެ / ފ.ނިލަންދޫ ) އަކީ އެމްޑީޕީގެ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ފ.އަތޮޅު އަށް ކަނޑައެޅުއްވި ފުރަތަމަ ކައުންސިލަރެވެ. އަދި މިއީ ފ.އަތޮޅުގެ ހަޔާތުގައި ވެސް ފ.އަތޮޅުގެ ވެރިކަން ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ކައުންސިލަރެވެ. އިބްރާހީމް ޚަލީލް އަކީ ގިނަ ކުދިންތަކަކަށް ކިޔަވާ ދެއްވި ކުޅަދާނަ ދިވެހި މުދައްރިސެކެވެ. އަދި އޮފީސްތައް ހިންގެވި ވެރިއެކެވެ.
ސެރެލިއޯން
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ސެރެލިޔޯންގެ ރަސްމީ ބަހަކީ އިނގިރޭސި ބަހާއި ބެންގާލީ ބަހެވެ. ބެންގާލީ ބަސް މި ޤައުމުގެ ރަސްމީ ބަހެެއް ކަމުގައި ހަމަޖައްސާފައިވަނީ ސެރެލިޔޯންގައި ޞުލްޙަ ބެލެހެއްޓުމުގެ ގޮތުން ޙަރަކާތްތެރިވި 5300 ބެންގާލީ ސިފައިންގެ ޝަރަފުގައެވެ. މި ޤައުުމުގެ ޤައުމީ ބަހަކީ ކްރިއޯއެވެ. މިއީ މި ޤައުމުގެ 97% މީހުން ވާހަކަދައްކާ ބަހެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ބަހަށް ރަސްމީ ބަހެއްގެ ދަރަޖަ ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ސިއެރަލިއޯނިއަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ފްރީޓައުންއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. މިއީ ދުސްތޫރީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 5 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 108 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 71740 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ sl. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +232 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ލިއޯންއެވެ.
ފުރަމޭ ދުޅަވުން
ހެޕަޓައިޓިސް އޭ
ހެޕަޓައިޓިސް އޭ އަކީ ހެޕަޓައިޓިސް އޭ ވައިރަސް ގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ފުރަމޭ ދުޅަވުން ގެ ވައްތަރެކެވެ. މިބައްޔަށް ޖަރާސީމީ ރީނދޫވުން މިހެންވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ. މިބަލި ޖެހެނީ ބަލި ޖައްސާ ވައިރަސް އާއި ތަޣައްޔަރުވެފައި ހުރި ކާތަކެތި ކެއުމުން، ނުވަތަ އަނގަ އަދި ފުރަގަސް ފަރާތް ފަދަ ތަނެއް މެދުވެރިކޮށް ޖިންސީގުޅުން ހިންގުމުންނެވެ. މިސާލަކަށް ވައިރަސް އާއި ތަޣައްޔަރުވެފައި ހުރި ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތި ފެނާއި އެކުވެ، އެފެން ތަޣައްޔަރުވެފައި ވަނިކޮށް ބުއިފިނަމަ މިބަލި ޖެހިދާނެ އެވެ. އަދި ހަމަ މިހެން ކާނާގެ ބާވަތަކާއި އެފަދަ ގޮތަކަށް ތަޣައްޔަރުވެފައިވަނިކޮށް އެއެއްޗެއް ބޭނުންކޮށްފިނަމަ ވެސް މިބަލި ޖެހިދާނެ އެވެ. ހެޕަޓައިޓިސް އޭ އަކީ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކަށް ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. ބަލީގައި ދިގުލައި ދާއިމީ ބައްޔަކަށް މިބަލި ބަދަލެއް ނުވާނެއެވެ. ބަލި އެއްފަހަރު ޖެހުމުން ބަލިމީހާގެ ދިފާޢީ ނިޒާމްގައި ހެޕަޓައިޓިސް އޭ ވައިރަސް އާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާނެ ހަށިދަމަނަ އުފައްދައެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ފަހުން (ދެވަނަ ފަހަރަށް ) އެބަލިޖެހުމުން މިންޖުކޮށް ސަލާމަތްކޮށްދެއެވެ. ހެޕަޓައިޓިސް އޭ ޖެހިފައި ތިބޭމީހުންނަށް އަރާމުކުރުމަށާއި، ގިނައިން ދިޔާތަކެތި ބުއިމަށް އަދި ބަނގުއާތްވާއި ދުރުހެލިވުމަށް އިރުޝާދު ދެވެއެވެ. ހެޕަޓައިޓިސް އޭ އިން މިންޖުކޮށް ރައްކާތެރިކޮށްދޭނެ ވެކްސިނެއް އުފައްދާފައި ވެއެވެ. އޭގެ ސަބަބުން 10 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ބަލިން ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ.
ދިދަ މަސް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އިސްމާޢީލް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު
ކަކާގޭ އިސްމާޢީލް ދީދީ އަކީ މާލޭގެ ޢިލްމުވެރިން ކިބައިން ދީނީ ޢިލްމާއި ޙިސާބު އުގެނިވަޑައިގަތް ބޭފުޅެކެވެ. ކުޅިޖެހުމުގެ ހުނަރުގައި އަރާހުންނެވި ފަހުލަވާނެކެވެ. ސަރުކާރުގެ ކުޅިކޮށީގެ މައްޗަށް އަމުރުހިންގަވާ ބޭފުޅެކެވެ. ވިޔަފާރީގެ ރޮނގުން ކުރިއަށް ވަޑައިގެން އެންމެ ފުރަތަމަ ފެކްޓަރީ ހިންގެވި ދިވެއްސަކީ އެމަނިކުފާނު އެވެ. އަމިއްލަ ވިޔަފާރީގެ މަސައްކަތް ފެއްޓެވީ އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު މުޢީނުއްދީން (ކުޑަ ބަންޑާރައިން) ގެ ރަސްކަމުގައެވެ. އެކަންކަމުގައި އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީން(6) ގެ ރަސްކަން ނިމެންދެން ހުންނެވި އެވެ. އޭނާ އަވަހާރަވި ފަހުން ވެސް ވިޔަފާރި ފެކްޓަރީ އަތިރީ ފަނޑިޔާރުގޭގައި ހިންގި އެވެ.
މޮޅަދޫ ސައްޔިދު ޠޯހާގެ ވާހަކަ
ސައްޔިދު ތޯހާއަށް ނިސްބަތްކޮށް މޮޅަދޫގައި އެރަށުގެ ހުކުރު މިސްކިތަށް ވަނީ ނަންދީފައެވެ. ޒިއާރަތަށް ނަދުރުބުނެ ހެދުން ކަހަލަ ޝިކުރުތަކުން މޮޅަދޫ ރައްޔިތުންވަނީ އެއްކިބާވެފައެވެ. އަދި ކުރިން ރަށްރަށުން ނަދުރު ބުނެގެން އަންނަ ފަދައިން މީހުން އެ ޒިއާރަތަށް ނަދުރުބުނެގެން ދިއާރަތް ކޮށެއްވެސް ނަހަދައެވެ. މިރަށުގައި ތާރީޚީ ގޮތުން ފެންނަން ހުރި ބިނާއަކީ ސައްޔިދު ތޯހާގެ ޒިއާރަތެވެ. އެތަނާބެހޭގޮތުން ތުންތުންމަތިން ދެކެވެމުން އަންނަ ފޯކްލޯރުގައި ހިމެނެނީ ކިހާވަރެއްގެ ހަގީގަތްތަކެއް ކަމެއް މިއަދަކު ބުނާކަށް ނޭނގެއެވެ. އެނގޭކަމަކީ އެއީ އެއްދުވަސްވަރެއްގައި މީހުންގެ ލޯތްބާއި އަޅާލުން ލިބިފައިވާ އަދި މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ގަދަރާއި އިހުތިރާރު ވަރަށް މަތީ ދަރަޖައަކަށް އޮތް ޒިއާރަތެއްކަމެވެ. އެ ޒިއާރަތުގައި ކިރާ، ނަދުރުބުނެހެދި މީހުން އަދިވެސް އެބަތިއްބެވެ. އެކަމަކު އެމީހުންވެސް ޒިއާރަތާބެހޭ ގޮތުން ދެކެވޭ ވާހަކަތައް ޤަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ.
ކަޒިރަންގާ ގައުމީ ޕާރކް
ކަޒިރަންގާ ގައުމީ ޕާރކް ހަދާފައިވަނީ 1905 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
ޢަލީ ޙުސައިން ދީދީ
ފުރުއްވި މަގާމްތައް
އެއްބަނޑުއެއްބަފާ ބޭފުޅުންނަކީ ހަމައެކަނި ފާތިމަތު ޙުސައިންދީދީ ކަކާގެ އެވެ.
އަޙުމަދު ޙިލްމީ ދީދީ
ފުރުއްވި މަގާމްތައް
އަޙުމަދު ޙިލްމީ ދީދީ އަވަހާރަވީ 13 ޑިސެމްބަރު 1983 ވީ ބުދަ ދުވަހު ގައެވެ.
ފުރަމޭ
ފުރަމޭގެ ލޯބްތައް
ފުރަމޭ އެކުލެވިގެންވަނީ ދެ ލޯބް ގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ ކަނާތު ލޯބް އާއި ވާތު ލޯބް އެވެ. މިތަނުން ބޮޑުވާނީ ކަނާތު ލޯބް އެވެ. ދެލޯބް ވަކިކުރަނީ އަންނަނިވި ބައިތަކުންނެވެ.
ފުރަމޭގެ ތެރޭގައި ލޭދައުރުވާ ނިޒާމް
ކޮންމެ މިނިޓަކު ފުރަމޭ އަށް 1500 މިލިލީޓަރުގެ ލޭ ވާޞިލް ވެއެވެ. ނުވަތަ ފޯރުކޮށް ދެއެވެ. މިލޭ ފުރަމޭ އަށް ފޯރަނީ މައިގަނޑު 2 މަސްދަރަކުންނެވެ. އެއީ ޕޯޓަލް ވެއިން ނުވަތަ ، އަދި ފުރަމޭ އާޓަރީ ނުވަތަ އިންނެވެ. މިދެލޭހޮޅިން ފުރަމޭ އަށް އަންނަ ލޭ ކޮންމެ ހެޕަޓަސައިޓްނުވަތަ އެއްގެ މެދުގައިވާ ސެންޓްރަލް ވެއިންނުވަތަ  އަށް ވާޞިލްވެ، އެއަށްފަހު ފުރަމޭ ވެއިން އަށް ވާޞިލްވެއެވެ. އަދި އެއަށްފަހު އިންފީރިއަރ ވީނާ ކޭވާނުވަތަ އަށް އެލޭތައް ވާޞިލް ވެއެވެ.