cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ސާރކް
މިޖަމުއިއްޔާގެ މައިގަނޑު މަގްސަަދަކީ އެއްބަސްވެވިފައިވާ އެކި ކަންކަން ގުޅިގެން ކުރުމުގެތެރޭގައި މެންބަރު ގައުމުތަކުގެ އިގްތިސާދީ އަދި އިޖްތިމަާއީ ތަރައްގީ ހަލުވިކުރުމެވެ.
އޯޒޯން ފަށަލަ
އޯޒޯން ފަށަލަ އެކުލެވިގެންވާ އޯޒޯން ގޭހަކީ އޮކްސިޖަން ގެ ބާވަތެކެވެ. އޯޒޯން ފަށަލަ ވަނީ ބިމުން ފެށިގެން 10ން 30 މޭލުގެ އުހުގައިވާ ސްޓްރެޓަސްފެއަރ އޭ ކިޔޭ ޖައްވުގެ ފަށަލައިގައެވެ. އާދައިގެ އޮކްސިޖަންގައި ހިމެނޭ ދެ އެޓަމް ގެ ބަދަލުގައި އޯޒޯން ގޭހުގައި 3 އެޓަމް އެކުލެވިގެން ވެއެވެ. އެހެން ކަމުން އޯޒޯން ގޭހުގެ ރަމްޒަކީ O3 އެވެ. އޯޒޯން އުފެދެނީ އޮކްސިޖަން މޮލިކިޔޫލްތައް ސްޓްރެޓަސްފެއަރ ގައި އާންމުގޮތެއްގައި ހުންނަ ލޮލަށް ނުފެންނަ އައްޔެއް ކަމުގައިވާ އިރުގެ ދޯދި ނުވަތަ އަލްޓްރާ ވައިލެޓް ދޯދިތަކާއި ބައްދަލުވުމުން ފަޅިފަޅި ވެގެންގޮހެވެ.
ކާލީކޯޓު
ނަން
ކާލީކޯޓު މި ނަމަކީ ކޮއިލް އަދި ކޯއްޓެ މި ދެ ބަހުން އުފެދިފައިވާ ނަމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މަލަޔާޅަމް ބަހުން ކިޔާ ނަމަކީ ކޯޜިއްކޯޓެވެ. ކާލީކޯޓު މި ނަން ކިއިފައިވަނީ އަރަބީން ކިޔާ ގޮތުންނެވެ.
އަލްވަޒީރު އެދުރު އުމަރު މާފަތްކަލޭގެފާނު
އެދުރު އުމަރު މާފަތްކަލޭގެފާނާ މެދު، އަދި އެހެން ކަނަކުން ބަލާލަން ޖެހެއެވެ.
ނިކަލް
ނިކަލް އަކީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ޓްރޭސް އެލިމެންޓް ތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މާއްދާ އެކެވެ. ނަމަވެސް ހަށިގަނޑުގައި ނިކަލް އަދާކުރާ ދައުރު ކަނޑައެޅިގެން އަދި ހޯދިފައެއް ނެތެވެ. މިއީ ދިރުތަކުގައި ވާރުތީ ސާމާރު އަށެގެންނެވުމަށް ބޭނުންވާ މާއްދާއެއްކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އާދައިގެ ބޮޑު މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ނިކަލް އެކުލެވިގެންވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 10 މިލިގްރާމް ގެ މިންވަރަށެވެ. އަދި ހަށިގަނޑުގައިވާ ގިނަ ސެލޯށި ތަކުގައި ނިކަލް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ޕްރޮޓީން އާއެކު ނިކަލް މަސައްކަތްކުރެއެވެ. އަދި ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ގުލްކޯޒު ބޭނުން ހިފޭގޮތް ހެދުމަށް މަސައްކަތްކުރާ އެންޒައިމް ތަކާއެކު ހަރަކާތްތެރިވެއެވެ. ނިކަލް ހަށިގަނޑުން މަދުވުމަކުން އެއްވެސް އަލާމާތެއް އަދި ނުރައްކަލެއް ވެސް ދިމައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ގުރުދާ އަދި ފުރަމޭގެ ބަލިތައް ޖެހިފައިވާ މީހުންގެ ލޭގައި ނިކަލް ހުންނަވަރު މަދުވެފައި ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މިއާއި ޚިލާފަށް ނިކަލް ހުންނަންޖެހޭވަރަށްވުރެ ގިނަވެއްޖެނަމަ، ތައިރޮއިޑް އާއި ކެންސަރު އަދި ހިތުގެ ބަލިތައް ޖެހޭގޮތް ދިމާވެއެވެ.
ކުރޮއޭޝިއާ
ތާރީޚު
ކްރޮއޭޝިޔާގެ ގޮތުގައި މިއަދު މި އޮތް ސަރަޙައްދަކީ ވަރަށް ވެސް ކުރީއްސުރެ މީހުން އާބާދުވެފައިވާ ތަނެކެވެ. ތާރީޚަށް ބަލާއިރުގައި ޕްރިންސިޕަލިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ޤާއިމުވެފައިވަނީ 785 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. މިނިވަން ޕްރިންސިޕަލިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި 879 މ. ގައެވެ. ރަސްކަމެއް ޤާއިމުވެފައި ވަނީ 925 ގައެވެ. ހަންގޭރީއާ އެކު އިއްތިޙާދުވެފައި ވަނީ 1102 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ހެބްސްބާރގް އެމްޕަޔަަރއާ ގުޅުނީ 1 ޖަނަވަރީ 1527 ގައެވެ. އޮސްޓްރިޔާ-ހަންގޭރީ އިއްތިޙާދުގެ ދަށުން މިނިވަންވީ 29 އޮކްޓޯބަރު 1918 ގައެވެ. ޔޫގޮސްލާވިޔާއާ ގުޅުނީ 29 ނޮވެންބަރު 1943 ގައެވެ. މިނިވަންވުމުގެ ނިންމުން ނިންމާފައިވަނީ 25 ޖޫން 1991 ގައެވެ. މިނިވަންކަން އިޢުލާނުކޮށްފައިވަނީ 08 އޮކްޓޯބަރު 1991 ގައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ކްރޮއޭޝިޔާގެ އާބާދީގެ 89.6% އަކީ ކްރޮއަ^ް ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން 4.5% ސަރބުންނާއި 5.9% ބޮސްނިއާކް، ހަންގޭރީ، އިޓާލީން، ސްލޮވީނީން، ޖަރުމަނުން، ޗެކުން، ރޯމާނީންގެ މި ޤައުމުގައި ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ. ކްރޮއޭޝިޔާގެ އާބާދީގެ 88% މީހުންނަކީ ރޯމަން ކެތަލިކް ކްރިސްޓިޔަނުންނެވެ. 4.4% މީހުންނަކީ އޮތޮޑޮކްސް ކްރިސްޓިޔަނުންނެވެ. މުސްލިމުންގެ އިންސައްތައަކީ 1.3% އެވެ. އެއްވެސް ދީނަކަށް ތަބާނުވާ 5.2% މީހުން ވެސް ކްރޮއޭޝިޔާގައި އުޅޭ ކަމަށް ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.
ބާޑީގޭ މުޙައްމަދު އަޙުމަދުދީދީ
ނަސަބު
ބާޑީ މުޙައްމަދު އަޙުމަދު ދީދީ އަކީ ރޯނުގޭ ޢަލި ދީދީގެ ރޯނުގޭ ސަންފާ ދީދީގެ ރޯނުގޭ އަޙުމަދު ދީދީގެ ދަރިކަލެކެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ 16 އޮކްޓޯބަރ 1916 ވީ ހޯމަ ދުވަހުއެވެ. ބާޑީ މުޙައްމަދު ދީދީ 7 ކައިވެނި ކުރައްވައި، 11 އަންހެން ބޭފުޅުންނާއި، 5 ފިރިހެން ބޭފުޅުން ލިބިލެއްވި އެވެ. އަވާހަރަވިއިރު ކައިވެނި ބައްލަވައިގެން އުޅުއްވީ ރުއްކޮށީ އަބޫބަކުރު ކަލޭފާނުގެ ފާތުމާ ފުޅާއެވެ.
މިހާރު އެވޯޑްސް
މިހާރު އެވޯޑްސް އަކީ ދުވަހު ނޫސް މިހާރުގެ ފަރާތުން ރާޢްޖޭގެ ކުޅިވަރުގެ ދާއިރާއަށް އަމާޒުކޮށްގެން ދެމުން އަންނަ އެވޯޑެކެވެ. މިއީ ކުރީގެ ހަވީރު އެވޯޑްސް އެވެ. ނަމަވެސް ހަވީރުނޫސް އުވި ދިއުމުން އޭގެ ބަދަލުގައި މިހާރު ނޫސް އުފެދި، މިހާރު އެވޯޑްސްގެ ނަމުގައި ކުރިޔަށް ގެންދަނީ އެވެ.
Uetersen
Uetersen ,ޖަރުމަނުވިލާތް
އަކަމިން - 11,43
ފަރި ދިދަފުންނަ
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި 6 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި 1 ހަރުކައްޓާއެކު 27 އާއި 32 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީ ކޮތަރީގެ ފުރަތަމަ ކަށިމައްޗަށް ދިދައެއް ގޮތަށް ވަރަށް އުސްކޮށް ހިއްލިފައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޯކޮޅުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލަ އެވެ. މިކުލަ މަހުގެ ފަހަތަށް ގަދަވެ ގަދަ ވައިލެޓް ކުލައަކަށް ނިގޫކޮޅު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ތުނބާއި ލޯމަތީގައި ގަދަ ވައިލެޓް ކުލައެއް ފާޅުކޮށް ހުރެއެވެ. އަދި ތުންކޮޅު ހުންނަނީ ފަނޑު ދަނބުކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ކޮތަރިތަކުގައި ރަތް ދިހުން ކުލައިގެ ފުޅާ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ.
މުޙައްމަދު ޖަމާލުއްދީން
ޅެންވެރިކަން
ނާއިބު ތުއްތުގެ ފުރަތަމަ އެދުރު ބޭކަލަކީ އަދި ޚާއްޞަކޮށް ރައިވަރުގެ އެދުރު ބޭކަލަކީ އަލްޤާޟީ މުޙައްމަދު މުޙިއްބުއްދީން ފަނޑިޔާރު މަނިކުފާނު އެވެ. ރައިވަރު ހަދަން ދަސްވުމަށްފަހު، ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު އަދި އަލްވަޒީރު އެދުރު އުމަރު މާފަތްކަލޭގެފާނުގެ ލިޔުންތައް ބައްލަވައި ދިރާސާ ކުރައްވައި ހެއްދެވި އެވެ. އަދި ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު ގެ ދިޔޯގެ ރައިވަރަށް ނުލާހިކު ޢިލްމީ ޝަރަހައެއް ލިޔުއްވި އެވެ.އަދި އެތަކެތީގެ މޮޅާއި ދެރަ ވަކިކުރައްވައި އެތަކެއްޗާމެދު ވަރަށް މޮޅަށް ފާނޑު ކިޔާފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން ތުއްތު ހިމެނެނީ ދިވެހި ލިޔުންތެރިކަމުގެ ސިލްސިލާ ބޮޑު ގެތެމުން އަންނަ ގޮތުން އޭގެ 3 ވަނަ ބޮޅު ކަމުގައެވެ.ރައިވަރުން ވަރަށް ގިނަ ތަކެތި ނާއިބު ތުއްތު ހައްދަވާފައި ވެއެވެ. އޭގެ ފޭރާންވެސް އެހާ ރަގަޅުމެއެވެ.
ތުއްތު އަކީ ދިވެހި ބަހުގެ އެންމެ އިސް ސަފުގެ އަދީބެކެވެ.ފަޟީލަތުއްޝައިޚުލް މަރްހޫމް ޙުސެއިން ޞަލާހުއްދީން ވިދާޅުވާގޮތުގައި ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު އަށްފަހު ތުއްތު އާއި އެއްވަރަށް ޅެންކިޔުނު ނުވަތަ ރައިވަރު ހެދުނު ޅެންވެރިއަކު ދިވެހިރާއްޖެއަކު ނެތެވެ.
އަރުވާލެއްވުން
ހިޖުރައިން 1306 ވަނަ އަހަރު އައްސުލްޠާން އިބްރާހީމް ނޫރައްދީން ދެވަނަ ފަހަރަށް ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތްތަނާ ނާއިބު ތުއްތު ބ.ފެހެންދޫ އަށް އަރުވާލެވުނެވެ. ދެން މާލެ ގެނައީ 1310 ވަނަ އަހަރު އެވެ. 11 ޛުލްޙައްޖާ 1321 ގައި ނާއިބު ތުއްތު ދ.މާއެނބޫދޫ އަށް އަރުވާލެވުނެވެ. އެރަށުގައި ހުންނަވަނިކޮށް 23 ރަމަޟާން 1325 ގައި އުމުރުން 63 އަހަރުގައި ތުއްތު އަވަހާރަވި އެވެ.
ލިޔުއްވާފައިވާ ރައިވަރުތައް
ރައިވަރުގެ މިސިލްސިލާގައި ބޭރު ފުށުން ފެންނަން އޮތީ ރާޒުވާ ކުޅުމުގެ ބައެއް އުކުޅުގެ ވާހަކަ އެވެ. ބައެއް ކުޅީގެ މުހިއްމު ކަމާ ބެހޭ ވާހަކަތަކެވެ. ނަމަވެސް ބޯތުނބުޅި ކޮށުން، މަނާކުޅަ ބޮޑުބޯ، މަނާ ތުބުގައި ނާޅާނޭހޭ ބުނުމުން މީގައި ކޮންމެވެސް އެހެން މާނައެއް ވާކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވެއެވެ.
މިފޮތުގައި ވަނީ ރާއްޖޭގައި ހުރި ލަކުޑީގެ ބާވަތްތަކާއި، ބޭރުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭ ލަކުޑީގެ ބާވަތްތަކާއި މެދު ވާހަކަ ދައްކަވާފައެވެ. މިފޮތުގައި އެކި ކަހަލަ ލަކުޑި ކޮށޭނީ އެކި ކަހަލަ ފުރޮއިން ކަން ހާމަކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަދި އާދައިގެ ފުރޮއިން ނުކޮށޭ ބާވަތުގެ ލަކުޑި ހުންނަކަން ވެސް ހަދާން ކޮށްދީފައި ވެއެވެ. މިތަނުން އެއްރައިވަރު ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ދިވެހި ބޭސްވެރިކަން
މީލާދީ ސަނަތުން 20 ވަނަޤަރްނު ފެށުނުއިރު ދިވެހިބޭސްވެރިކަމުގެ އެންމެއިސް ދެހަކީމުންގެ ގޮތުގައި ތިއްބެވީ އަލްޢައްލާމާ އައްޝައިޚް އަލްޙާފިޡު އިބްރާހިމްތަކުރުފާނު (ދޮންބެއްޔާ)އާއި އަލްޢައްލާމާ އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޖަމާލުއްދީން (ނާއިބުތުއްތު)އެވެ. މިދެބޭކަލުންނަކީ ދިވެހި، އަރަބި-ޔޫނާނީ ބޭހުގައި ވަރަށް ފުންނާބު އުސް ދެހަކީމުންނެވެ. މިދެބޭކަލުންގެ ތެރެއިންވެސް ބޭސްވެރިކަމުގައި މަޝްހޫރުކަންބޮޑީ، އަދި އަރާހުންނެވީ ދޮންބެއްޔާއެވެ. ފަހެ، އެކަލޭގެފާނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަދުންގެ ޚާއްޞަ ޑަކްޓަރެވެ. މިދެބޭކަލުންނަކީ މިފޮތުގެ މުޞައްނިފުގެ ދެ އުސްތާޛުންނެވެ. މިދެބޭކަލުންގެ ބައެއް ބޭސް ނުސްޚާތައް ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނު ލިޔުއްވި ފޮތެއްގައި އެމަނިކުފާނު ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ. އަރަބި-ޔޫނާނީ ބޭހުގެ އަރަބިފޮތްފޮތުން މިދެބޭކަލުން، ބޭސް ކުރެއްވިނަމަވެސް މިދެބޭކަލުން މިރޮނގުގައި ދިވެހިބަހުން އެއްވެސް ފޮތެއް ލިޔުއްވިކަން އެނގޭކަށް ނެތެވެ. މިފޮތުގެ (ޠިއްބު ބަރަޞްގެ ބާބުގައި نمشއާއި بهق وضعއާއި اثرއާއި كلف މިބަސްތަކުގެ މާނަ މުޞައްނިފު ބަޔާންކުރެއްވުމަށްފަހު ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. "މިއީ އަޅުގަޑުގެ ބައްޕަ الشيخ الفاضل الحافظ إبراهيم މިތަކުރުފާނު ތަރުޖަމާ ކުރެއްވި އެތިކޮޅެއްގައި އޮއްވައި އަޅުގަޑު ދުށް ތަންކޮޅެކެވެ." އަދި ބޭސް މިނެކިރުމުގެ ބާބުގައި އެއްތަނެއްގައި ނާއިބުތުއްތުއާއި ހަވާލާދެއްވާފައިވެއެވެ. މުޞައްނިފުގެ މިދެބަޔާނަށް ބަލާއިރު އެދެބޭކަލުން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބޭހުގެ މައުލޫމާތު ދިވެހިބަހުން ލިޔުއްވައި ނޯޓުކުރެއްވިކަމާއި، ނަމަވެސް އެރޮނގުގައި ފޮތެއް ނުލިޔުއްވާކަން ދޭހަވެއެވެ. މިހެނީ، އިހުގެ ދިވެހި ހަކީމުން ޤަބޫލުކުރެއްވި ގޮތުގައި ބޭސްވެރިކަން ކުރަންވާނީ އަރަބި-ޔޫނާނީ ބޭސްވެރިކަމުގެ ފޮތްތައް މުޠާލަޢާކުރެވޭ ފެންވަރަށް ރަނގަޅަށް އަރަބިބަސް އުނގެނި، އިތުބާރުކުރެވޭ ޕްރޮފެޝަނަލް ޝައިޚެއްގެ އަރިހުން ބޭސްވެރިކަން ދަސްކޮށް މޮޅުވެ، ކިޔަވައިދެއްވި ޝައިޚްގެ ސަނަދާއި ހުއްދަލިބިފައިވާ ޕްރޮފެޝަނަލް މީހުންނެވެ. މިފޮތުގެ މުޞައްނިފު މިފޮތް ދިވެހިބަހުން ލިޔުއްވީ މިނުކުތާގައި އެއްވެސް މިންވަރަކަށް އިހުގެ ހަކީމުންނާ ޚިޔާލު ތަފާތުވެގެނެއް ނޫނެވެ. އަދިކީއްތޯއެވެ؟ މިފޮތް ލިޔުއްވީ ވަޅުޖެހެމުން ދިޔަ އެވޭލާ ދިވެހިބޭސްވެރިކަން ކުރި އަރާފައިވާ އަރަބި-ޔޫނާނީ ބޭސްވެރިކަމުގެ އަލީގައި، އާލާކުރައްވައި، ހިމާޔަތްކުރެއްވުމަށާއި، ޕްރޮފެޝަނަލް ބޭސްވެރިންނަށް ދިވެހިބޭސްކުރުމުގެ މަގު ކޮށާދެއްވުމަށެވެ. ޕްރޮފެޝަނަލްނޫން މީހުން ބޭސް ކުރުމަށް ދޮރުހުޅުއްވާލެއްވުމަކަށް ނޫނެވެ. މިވާހަކަ ވަރަށްސާފުކޮށް މިފޮތުގެ މުޤައްދިމާގައި ބަޔާން ކުރެއްވިއެވެ. އަދި މިފޮތް ނިންމަވާލެއްވީ މިރޮނގުގައި އަރަބިބަހުން ހުރި ބޮޑެތިފޮތްތައް ދިރާސާކުރުމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވަމުންނެވެ.
ބޮލީވުޑް
ކަޕޫރު ޚާންދާން
މިއާއިލާ ނިސްބަތްވާ ފަރާތްތައް ވަނީ އެކްޓްކުރުމާއި ޑައިރެކްޓް ކުރުމާއި، ފިލްމު އުފެއްދުމާއި، ސްޓޭޖް ޑްރާމާ ރާވައި އުފައްދައި ސިނަމާ ހިންގުމާއި، އަދި ފިލްމު ސްޓޫޑިއޯ ހިންގުމާއި ފޮޓޯ ގްރަފީގެ މަސައްކަތުގައި ވެސް ބައިވެރިވެފައެވެ. ތިރީގައި މިވަނީ ކަޕޫރު ޚާންދާން އަށް ނިސްބަތްވާ އިންޑިޔާގެ ފިލްމީ މަސްރަހުގައި ހަރަކާތްތެރިވި ބައެއް ފަރާތްތަކެވެ.
ސްޕައިނަލް ކޯޑް
ސްޕައިނަލް ކޯޑް އަކީ ބަދަތަކުގެ ތެރޭގައި އުފެދިފައިވާ މަގަކުން ދަތުރުކުރާ ނާރުތަކުގެ ބޮޑިއެކެވެ. މިނާރުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމަކީ މިދެންނެވުނު ބަދަތަކުގެ އެއް މަސައްކަތެވެ. ކޮންމެ ދެބަދައެއްގެ ދޭތެރެއިން ސްޕައިނަލް ކޯޑް އާއި ގުޅިފައިވާ ނާރުތަކުގެ ޖޯޑެއް ދެފަރާތުން ނިކުމެއެވެ. މިނާރުތަކަކީ އެހިސާބުން ފެށިގެން ތިރިއަށް ހުންނަ ބައިތަކަށް ސަޕްލައިކުރާ، އަދި އިހްސާސްތައް ސިކުނޑި އަށް ގެންގޮސްދީ، ސިކުނޑިން ފޮނުވާ އަމުރުތައް، އެހިސާބުގެ މަސްތަކަށް ގެނެސްދޭ ނާރުތަކެކެވެ. ބަދަތަކުގެ މައްސަލަ ތަކުގައި މިނާރުތަކަށް އަނިޔާވުމުން އުނަގަނޑާއި، ފައިގައި ރިއްސާގޮތް ވެއެވެ.
ޔައުޤޫބުގެފާނު
ޤުރުއާނުގެ ފަތްފުށްތަކުގައި ޔަޢްޤޫބު ޢަލައިހިއްސަލާމަކީ ތެދުވެރި ނަބިއްޔެއްކަމާއި، އަދި ﷲއަށް އަޅުކަންކުރެއްވި ޞާލިޙު އަޅެއްކަން ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނާއިމެދު މަދަޙައިގެ ބަސް ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޔަޢްޤޫބުގެފާނަށް ގިނަ ދަރީންތަކެއްގެ ނިޢުމަތެކޭ އެއްފަދައިން ތަނަވަސްކަންވެސް ﷲ މިންވަރުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ދިރިއުޅުއްވުމަށްޓަކައި ކުރެއްވި މައިގަނޑު މަސައްކަތްޕުޅު ކަމުގައިވާ ބަކަރި ހުއިހެއްޕެވުމުގެ މަސައްކަތުގައި ބަރަކާތްލެއްވެވިއެވެ.
މާޗޫ ޕީކްޗޫ
thumb|upright=1.6|left|މާޗޫ ޕީކްޗޫ މާޗޫ ޕީކްޗޫ އަކީ ޕެރޫގައި ކަނޑުގެ ސަތަހައަށްވުރެ 2400 މީޓަރު އުހުގައި އޮންނަ ފަރުބަދަ މަތީ ހިސާބެކެވެ. ނުވަތަ ރަށެކެވެ. މިތަން އޮންނަނީ ޕެރޫގެ އުރުބަމްބާ ވާދީގެ އެއްފަޅީގައި އޮންނަ ފަރުބަދަ ތަކުގެ ތެރޭގައެވެ. މިތަން އޮންނަނީ އުރުބަމްބާ ކޯރު އޮންނަ ކަސްކޯގެ ހުޅަގު އުތުރުން 50 މޭލު ދުރުމިނުގައެވެ. މިރަށަށް ނުވަތަ މިހިސާބު ގަނޑަށް އިންކަސް ގެ ގެއްލިފައިވާ ރަށް މިހެން ކިޔައި އުޅެއެވެ. އިންކާ ރަސްކަމުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެންމެ އާންމު ރަމްޒު ކަމުގައި ބެލެވޭ ތަނަކީ މާޗޫ ޕީކްޗޫ އެވެ.
ސިޓީ
ސިޓީ އަކީ ދޭދޭ މީހުންގެ މެދުގައި އެންމެ ގިނައިން ބަދަލު ކުރެވޭ ލިޔުންތެރިކަމުގެ ލިޔުމެކެވެ. މިޒަމާނުގައި މުވާސަލާތީ ކަންކަން ކުރުއަރައި ފަހިވުމުގެ ސަބަބުން ސިޓިގެ މުހިންމުކަން ކުޑަ ވެގެނެއް ނުދެއެވެ. ފެކްސް ކުރެވޭ ލިޔުންތަކުގައި ސިޓީ އާއި އެއްވަރަށް ސިއްރު ހިފެހެއްޓޭނެ ގޮތެއް ނޯވެއެވެ. އުރައެއްގައި ބަންދުކޮށްފައި އޮންނަ ސިޓީ އަކަށް ދެވޭ ދަރަޖަ ދަށްވެގެން ނުދިޔައީ މިފަދަ ސަބަބުތަކަށްޓަކައެވެ.
ބައިގަޅި ފުންނަ
މަހުގެ ކުލައަކީ މުށިކުލައެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބަޔާއި ބޮލުގެ މަތީބައިގައި ފެހި ނޫކުލައާއި ފަނޑު ރަތްކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ކަރުތާފަތުގެ އަރިމަތީގައި ހުރެއެވެ. މިބާވަތުގެ އަންހެން މަހުގެ ބަނޑުދަށް ހުންނަނީ ނޫކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި 6 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި 1 ހަރުކައްޓާއެކު 13 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 1 ހަރުކައްޓާއެކު 12 އާއި 16 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިމަހަށް ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު މަހުގެ ޢިލްމީ އަދި އިގިރޭސި ނަމާ ގުޅޭގޮތުން މިމަހަށް  ބައިގަޅި ފުންނަކިޔާފައިވަނީ އެވެ.
ޖާވިދު އަޚްތަރު
ޖާވިދު އަޚުތަރު ( އުފަންވީ 17 ޖެނުއަރީ، 1945 ގައި ) އަކީ އިންޑިޔާގެ ފިލްމީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ލަވަ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. އަދި ޅެންވެރިއެއް ވެސް މެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ސްކްރިޕްޓް ލިޔުންތެރިއެއް ވެސް މެއެވެ. 1970 އަދި 1980 ގެ މެދުތެރޭގައި ނިކުތް ޖާވިދުގެ މިފަދަ މަސައްކަތްތަކުގައި ސާލިމް ޚާން މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައި ވެއެވެ. މިއީ އަޚުތަރު-އަޒްމީ ޚާންދާން އަށް ނިސްބަތްވާ ފަންނާނެކެވެ.
Almazán
ޤިސްމު:Municipalities in Soria
ސުލައިމާނުގެފާނު
ސުލައިމާނުގެފާނަކީ ﷲ ގެ ނަބީއެކެވެ. މިއީ ދާއޫދުގެފާނުގެ ދަރިކަލުންނެވެ.
މަރިޔަމް ޝަހުޒާ
މަރިޔަމް ޝަހުޒާ އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރި އެކެވެ. މަރިޔަމް ޝަހުޒާ ވަނީ ތަފާތު ވީޑިއޯ ލަވަތަކާއި، ފިލްމް ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ތަކުގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. މަރިޔަމް ޝަހުޒާ ވަނީ ތަފާތު ފިލްމާއި ޑްރާމާ ތައް ކުޅެފައެވެ. އެގޮތުން ކުޅެފައިވާ ފިލްމް ޑްރާމާތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
މުރަކަ ފުންނަ
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި 5 ނުވަތަ 6 މަޑު ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި 1 ހަރުކައްޓާއެކު 10 ނުވަތަ 11 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 1 ހަރުކައްޓާއެކު 8 ނުވަތަ 9 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ އާންމު ކުލައަކީ ރީނދޫ އޮރެންޖް ކުލައެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތްގަނޑުގެ މަތީބައިގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޮލުގައި ނޫކުލައިގެ ހަތަރު ރޮނގު ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބަޔާއި ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ބުޑުދޮށުގައި ނޫކުލައިގެ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ. މިމަހުގެ ބޭރުގައި އެހެނިހެން މަސްމަހަށް ނުރައްކާތެރި ވިހައެއް އެކުލެވޭ ލޮނދިފަށެއް ހިމެނޭތީ އެހެނިހެން މަސްމަހާ މެހި އައިސް މިބާވަތުގެ މަސް ކައެއް ނޫޅެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 6 ސ.މ އަށެވެ.
ދުނިޔޭގެ ފެނުއަޑީގައިވާ 7 އަޖައިބު
ބައިކަލް ކުޅި
25 މިލިއަން އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ބައިކަލް ކުޅި އަކީ ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ދުވަސްވީ ކުޅިވެސް މެއެވެ. 1700 އަށްވުރެ ގިނަ ތަފާތު ވައްތަރުގެ ގަސްގަހާއި. ޖަނަވާރާއި ދޫނި ސޫފާސޫފި މިހިސާބުގައި އުޅޭކަމަށް ބުނެވެއެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ތަކެއްޗަކީ ހަމައެކަނި ބައިކަލް ކުޅި ހިމެނޭ ހިސާބުގައި އުޅޭ ތަކެތި ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
އަޔަޑިން
އަޔަޑިން އަކީ އިންސާނުންނަށް ވަރަށް މުހިއްމު ޓްރޭސް އެލިމެންޓް އެކެވެ. ބޮޑު މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި 50-20 މިލިގްރާމް އާއި ދޭތެރޭގެ މިންވަރަކަށް އަޔަޑިން ހުރެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން 60 އިންސައްތަ އަށްވުރެ ގިނަބައި ހުންނަނީ ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް ގެ ތެރޭގައެވެ. ބާކީ ބައި ހުންނަނީ ލޭގައި ހުންނަ ތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން ގަޔާއި، ބިސްރަވަ، އަދި މަސްތަކުގައެވެ. އަޔަޑިން އަކީ ތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން އުފެއްދުމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވާ އެއް މާއްދާ އެވެ. އިންސާނާގެ ސިކުނޑި އާއި ސިކުނޑިއާއި ގުޅިފައިވާ ނާރުތައް ފުރިހަމަވުމާއި، އޭގެ މަސައްކަތް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ހިންގުމަށާއި، ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ހަކަތަ އުފެއްދުމަށާއި، ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ހުންނަން ޖެހޭ މިންވަރަށް ހިފެހެއްޓުމަށް ތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން ވަރަށް މުހިއްމު ދައުރެއް ކުޅެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ކުޑަކުދިން ހެދިބޮޑުވަމުން އަންނަ ދުވަސްވަރު މިހޯރމޯން ވަރަށް ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. ބޮޑެތި ވަމުން އަންނަ ކުދިންނަށް އަޔަޑިން މަދުވެއްޖެނަމަ ތޫނުފިލިކަން ވެސް ދަށްވެއެވެ. އަޔަޑިން އަކީ ބިމުގެ މަތީ ފަށަލައިގައި އެކުލެވިގެންވާ މާއްދާ އެކެވެ. އެހެން ކަމުން ފުރިހަމައަށް އަޔަޑިން ހުންނަ ބިމެއްގައި ހައްދާ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ކާބޯތަކެތީގައި ފުރިހަމައަށް އަޔަޑިން އެކުލެވިގެންވާނެއެވެ. އަދި އަޔަޑިންގެ ބައި މަދު ބިންތަކުގައި ހައްދާ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ކާބޯތަކެތީގައި އަޔަޑިން މަދުވާނެއެވެ. އާންމުކޮށް ފަރުބަދަމަތީ ރަށްތަކުގެ ބިމުގައި އަޔަޑިން ހުންނަލެން މަދުވާނެއެވެ. ކެއިން ބުއިމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއްގަމު މަސް، ކަނޑުމަސް، އަދި ދޫނި ސޫފާސޫފީގެ މަހުގައި، އެކުލެވޭ އަޔަޑިންގެ މިންވަރު އެތަކެތި ކައިބޮއިއުޅޭ ތަކެތީގެ ގޮތުން ތަފާތު ވެއެވެ. މިސާލަކަށް ގެރިމަސް އަދި ގެރިކިރުގައި އެކުލެވޭ އަޔަޑިންގެ މިންވަރު މަދުވާނެއެވެ. އެއީ އޭތި ކައިއުޅޭ ފަތްޕިލާވެލީގައި އަޔަޑިން މަދުވީމައެވެ. އެކަމަކު ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތަކުގައި (ޚާއްޞަކޮށް ފަޅުގައި އުޅޭ މަހުގައި) އަޔަޑިން ގިނަވާނެއެވެ. އެއީ ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑުގައި އަޔަޑިން ހުރުމާއި، އެފަދަ މަސްތައް ކައިއުޅޭ މޫދު ހުއިގައި އަޔަޑިން އެކުލެވޭ މިންވަރު ގިނަވީމައެވެ. ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ވަރަށްވުރެ އަޔަޑިން ހަށިގަނޑުގައި މަދުނަމަ ތައިރޮއިޑް ބޮޑުވުން ފަދަ މައްސަލަތައް ޖެހުން ވަރަށް ކައިރިވާނެއެވެ. މިބައި ހަށިގަނޑުގައި ހަމައަށް ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެންމެ ރަގަޅު ގޮތަކީ އަޔަޑިން އެޅި ލޮނު ކާތަކެތި ކެއްކުމުގައި ބޭނުންކުރުމެވެ. އަޔަޑިންގެ ކެލަމިން ( ދުވަހެއްގައި ކެއުމަށް ލަފާދޭ މިންވަރު ) އެއް ކަމަށް ބަލަނީ ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުންނަށް 150 މައިކްރޯގްރާމް އެވެ. އަޔަޑިން އެކުލެވޭ ބޭސްތައް ބޭނުންކުރެވޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަޔަޑިން މަދުވުމުން ދިމާވާ ކަންތައްތަކަށާއި، އަދި އުރަމަތީގައި ހިމެނޭ ފައިބްރޯސިސްޓް އަށް ދޭ ފަރުވާއެއްގެ ގޮތުގައި ހިމެނެއެވެ.
ނަލަ ފުންނަ
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވެނޭޑިއަމް
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
އާޖެންޓީނާ
ޑެމޮގްރަފިކްސް
އާޖެންޓީނާގެ އާބާދީގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރުގައި 1869 ވަނަ އަހަރު އާޖެންޓީނާގައި ތިބީ 1.88 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 1895 ގައި ތިބީ 4 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 1914 ގައި ތިބީ 7 މިލިއަން މީހުންނެވެ. 1947 ގައި ތިބީ 15 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 1960 ގައި ތިބީ 20 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 1970 ގައި ތިބީ 23 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 1980 ގައި ތިބީ 27 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 1991 ގައި ތިބީ 32 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 2001 ގައި ތިބީ 36 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 2009 ގައި ތިބީ 40 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. އާޖެންޓީނާއަކީ ހިޖުރަކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ޤައުމެކެވެ. އާޖެންޓީނާގެ އާބާދީގެ 86.4% މީހުންނަކީ ޔޫރަޕުގެ ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ސްޕޭނު އަދި އިޓަލީ ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. 8% މީހުންނަކީ މެސްޓިޒޯއިންނެވެ. 4% މީހުންނަކީ އިރުމަތީ އޭޝިޔާ މީހުންނާއި އަރަބީންނެވެ. އާޖެންޓީނާގެ އާބާދީގެ 92% މީހުންނަކީ ނަޞާރާއިންނެވެ. އާބާދީގެ 1.9% އަކީ މުސްލިމުންނެވެ.
ލައް ކައްޓެޅި
ލައް ކައްޓެޅި އަކީ ވަރަށް ފުނުގައި އުޅޭ މަހެއް ކަމުން މިއީ އާންމުކޮށް ދިވެހި މަސްވެރިންނަށް ބޭނޭ މަހެއް ނޫނެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މައްޗާއި މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ނޫމުށި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތް ހުންނަނީ ރިހި އަޅި ކުލައިގައެވެ. މަހުގެ އެންމެ ފާޅުކަން ބޮޑު ފާހަގައަކީ ބުރަކަށީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގެ ކުރީކޮޅުގައި ހުންނަ ކަޅުކުލައިގެ ލަފެވެ. މިމަހަށް ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ވަކިނަމެއް ކިޔައި ނޫޅޭތީ، މިމަހުގެ ސިފަ ކައްޓެޅި އާއި ވައްތަރުވެފައި، މަހުގައިވާ އެންމެ ޚާއްޞަ ސިފަޔަށް ވިސްނާ މިމަހަށް ލައް ކައްޓެޅި މިނަމުން ނަންދިނީ އެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ އެކި ޒާތްޒާތުގެ ކުދިމަހާއި، ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕެވެ.
ޑރ ޢަބުދުލް ޣަފޫރު ޢަބުދުއްރަހީމް (ޕީއެޗްޑީ)
ޑރ ޢަބުދުލް ޣަފޫރު ޢަބުދުލް މަޖީދަކީ އިސްލާމީ ތައުލީމް ގެ ދާއިރާއިން ޕީއެޗްޑީ ނަގައިހުންނެވި އިލްމުވެރިއެކެވެ.ބައްޕަ އަބްދުއްރަހީމް އަބްދުލްމަޖީދަކީ މަޝްހޫރު ލިޔުންތެރިޔެކެވެ. ޑރ. ޣަފޫރު އަމަލީ މަސައްކަތުގައި ހާއްސަވެވަޑައިގަތީ ދީނީ ތައުލީމް ފެތުރުމުގެ ދާއިރާ އަށެވެ.. ފުރަތަމަ ތައުލީމް ހާޞިލްކުރެއްވީ މަޖީދިއްޔާ ސްުކޫލްގައެވެ. އެއަށްފަހު ސައޫދީ އަރަބިއްޔާގައެވެ. އެއަށްފަހު އޮސްޓްރޭލިޔާގައެވެ.
އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު ފަރީދު ދީދީ
ރަސްކަން
ޖަލާލަތުލް މަލިކު މުޙައްމަދު ފަރީދުލް އައްވަލް ރަސްކަމުން ވަކިވެވަޑައިގަތީ ޖުމުހޫރިއްޔަތަކަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓަކުން ބަދަލުވުމާއި ގުޅިގެން 11 ނޮވެމްބަރު 1968 ގައެވެ.
އައްޑު އަތޮޅަށް އިގިރޭސީން ފޭބުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ 13 މާރޗް 1959 (3 ރަމަޟާން 1378ހ) ގައި ދެކުނު 3 އަތޮޅު ވަކި ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި އިޢުލާންކޮށް އެދައުލަތަށް ޔުނައިޓެޑް ސުވެޑީބު އައިލެންޑްސް ނަމުން ނަންދީ ރައީސަކަށް ސ.ހިތަދޫ ޢަބުދުﷲ އަފީފް އިސްވުމެވެ. މިމައްސަލަ ޙައްލުކުރީ ވެސް މުހައްމަދު ފަރީދުގެ ރަސްކަމުގައި އޭރުގެ ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު އެވެ. މިމައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ހިނގި ހާދިސާ އަށް ދެކުނު ގަޑުބަޑު އޭ ކިޔައެވެ.
ދިވެހި ވެންފުންނަ
ދިވެހި ވެންފުންނަ ނުވަތަ އަކީ ހަމައެކަނި ރާއްޖެއިން އަދި މިހާތަނަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވާ ކުޑަ އިސްކޮޅެއްގެ ވެންފުންނަ އެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 5 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް ފަރުތަކުގެ މާހައުލުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ގަލުގައި ޖަހާފައި ހުންނަ އެކިއެކި ފެއްސާއި، އެއާއެކު އުޅޭ ކުދިކުދި ދިރުންތަކެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ މަޑުމުށި ކުލައެވެ. މުޅި މަހުގައި ގަދަ މުށިކުލައިގެ ކުދިކުދި ތިކިތަކެއް އެކިގޮތްގޮތަށް ހުރެއެވެ. ކަރުތާފަތްމަތީގައި ރީނދޫކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ. ލޮލުގެ ވަށައިގެން ހުދުކުލައިގެ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ.
މަލިކު
މަލިކު ކަނޑު
މަލިކު ކަނޑެވެ، ކިޔަނީ، މަލިކާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިހަވަންދިއްޕޮޅާ ދެމެދުގައިވާ ކަނޑަށެވެ. ބައެއް ޗާޓްތަކުގައި އެކަނޑަށް ކިޔާފައިވަނީ، "އެއިޓް ޑިގްރީ ކެނަލް" (Eight Degree Channel) އެވެ. މިނޫން ނަންތައް ވެސް އެ ކަނޑަށް ކިޔާފައިވެ އެވެ. އެއިން އެއް ނަމަކީ، "އަޑިގިރި ކަނޑު" (Addigiri Kandu) އެވެ. އަނެއް ނަމަކީ، "މާމަލޭ ކަނޑު" (Mamale Kandu) އެވެ. ފަރަންސޭސި ޗާޓުތަކުގައި އެކަނޑަށް ކިޔާފައިވަނީ، (Courant de Malicut) އެވެ.
ބޫޓާން
ނަން
ބޫޓާން މިބަސް ނެގިފައިވަނީ ސާންސްކްރިތު ބަހެއް ކަމުގައިވާ  ބޫ-އުއްޓާން އިން ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. މިބުނި ބަހުގެ މާނައަކީ އުސް ބިން އެވެ. ސާންސްކްރިތު އެހެން ބަހެއް ކަމުގައިވާ  ބޮޓްސް-އޭންޓް މިބަހުގެ މާނައަކީ ޓިބެޓްގެ ނިމުން ނުވަތަ ދެކުނު ޓިބެޓް އެވެ. ބޫޓާންގެ ބައެއް މީހުން އެގައުމަށް ޑުރުކް ޔަލް އޭ ކިޔައެވެ. މާނައަކީ ލޭންޑް އޮފް ތަންޑަރ ޑްރެގަން މިއެވެ.
ތާރީޚް
ގަލާއި ހިލައިގެ އާލަތްތައް، ހަތިޔާރުތައް، އެތްތައް، އަދި ބޮޑެތި ގަލުން ހަދާފައިވާ އިމާރާތްތަކުގެ އޮނިގަނޑުތަކުން ބޫޓާން އަކީ ޢީސާގެ ފާނުގެ 2000 އަހަރު ކުރިން މީހުން އުޅުނު ގައުމެއްކަން ހެކިދެއެވެ. ޢީސާގެ ފާނުގެ 500 އަހަރު ކުރިންނާއި، އަދި މީލާދީގެ 600 ވަނަ އަހަރާއި ދެމެދު ބޫޓާންގެ އަސްލު އަހުލުވެރިން ދުނިޔޭގައި އުޅެދާނެ ކަމަށް ތާރީޚީ އިލްމުވެރިން ނަޒަރިއްޔާތައް ބުނެއެވެ.
ހޫވަރ ޑޭމު
thumb|left|200px|ހޫވަރ ޑޭމު ހޫވަރ ޑޭމު އަކީ ކޮލޮރާޑޯ ކޯރު ގައިވާ ކަޅު ހޮހަޅަ ނުވަތަ ބްލެކް ކެންޔަން ހުރަސްކޮށް ހަދާފައިވާ ކޮންކްރީޓް އާރކް ގްރެވިޓީ ޑޭމް އެކެވެ. މިޑޭމު އޮންނަނީ އެމެރިކާގެ ދެސްޓޭޓް ކަމަށްވާ އެރިޒޯނާ އާއި، ނެވާޑާ ބައްދަލުވާ ބޯޑަރު މަތީގައެވެ. 1935 ގައި މިތަން ހަދައި ނިމުނު އިރު އެއީ ދުނިޔޭގައިހުރި އެންމެ ބޮޑު ކަރަންޓް އުފައްދާ މަޞްދަރުގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގައި އޭރު ހުރި އެންމެ ބޮޑު ކޮންކްރީޓް އޮނިގަނޑު ވެސް މެއެވެ. މިއަދު ހޫވަރ ޑޭމު އަކީ ދުނިޔޭގައި ހުރި 35 ވަނަ އަށް އެންމެ ބޮޑު ފެނުން ކަރަންޓް އުފައްދާ ސްޓޭޝަނެވެ.
ހަރުފަ ފުންނަ
މިމަހުގެ ފުރަތަމަ ރިކޯޑެއް ރާއްޖޭގައި ގާއިމްކުރެވުނީ 1988 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައިމަހު މާލޭގެ ފަޅުތެރެއިން ދާގަނޑަކުން ހިފާފައިވާ މިބާވަތުގެ މަހެއްގެ މައްޗަށް ބަލައިގެންނެވެ. މިމަހަށް ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑްކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހުގެ ސިފަޔަށް ވިސްނާ އަދި މިމަހަށް ކިޔާ އިގިރޭސިނަމާ ގުޅުވައިގެން މިމަހަށް ހަރުފަ ފުންނަ ކިޔާފައި ވަނީ އެވެ.
މަސްތަކުގެ ނިޒާމް
ކަށި މަސް
މަސް ގަނޑުގެ ދެކޮޅު ހަށިގަނޑާއި ތަތްވެފައި އިންނައިރު ހަށިގަނޑު މެދުބައި ނުވަތަ ނާރެސް އާއި ކައިރީގައި ކަށިގަނޑުގައި މަސްގަނޑު ހަރުލާފައި ހުންނަ ބަޔަށްކިޔަނީ އޮރިޖިން އެވެ. އަދި ނާރެސް އާއި ދުރުގައިވާ ކަށިގަނޑުގައި މަސްގަނޑު ހަރުލާފައިވާ ބަޔަށް ކިޔަނީ އިންސާޝަން އެވެ.
މަހުގެ ޓިޝޫ
މަހުގެ ޓިޝޫ ނުވަތަ މަހަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ކޮންޓްރެކްޓްވުމުގެ ނުވަތަ ކުރުގެޅުމުގެ ގާބިލިއްޔަތު ލިބިފައިވާ ޓިޝޫ އެކެވެ. މަހުގެ ޓިޝޫ އުފެދެނީ ތުއްތު ދަރިފުޅު އުފެދިގެން އަންނަ މައި ތިންފަށަލައިން މެދުގައި އިންނަ ފަށަލަ މީސޯޑާރމް(Mesoderm) އިންނެވެ. މަސްތައް ބެހިފައިވާ 3 ބަޔަކީ ކަށި މަސް، މަޑު މަސް، އަދި ހިތު މަސް އެވެ. މަސް ތަކުގެ ބޭނުމަކީ ހަށިގަނޑު ބާރު އުފައްދައި، ހަށިގަނޑު އެކި ގޮތްގޮތަށް ލަންބައި، ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުމުގައި އެހީތެރި ވުމެވެ.
ގިނަ ފަހަރު މަސްތައް ކޮންޓްރެކްޓްވަނީ އަހަރެމެންނަށް އެގުމަކާ ނުލައެވެ. މިސާލަކަށް ހިތުގެ ވިންދުޖެހުން، އަދި ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ގައި ކާތަކެތި ދައުރުވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ އަހަރެމެންގެ އިޚްތިޔާރަކާ ނުލާ އޭގެ ޒާތުގައި ހިންގާ ކަންތައްތަކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ހަރަކާތްތައް ކުރުމުގައި މަސްތައް ކޮންޓްރެކްޓްވާ ވުމަކީ އަހަރެެމެންގެ ބާރުގެ ދަށުން ހިނގާ ކަންތައްތަކެވެ.
ޖޯޖިޔާ (ޤައުމު)
އިޤްތިޞާދު
ޖޯޖިޔާއަކީ ޤަދީމީ ޒަމާނުއްސުރެ ވެސް ދުނިޔޭގެ ވަރަށް ގިނަ ޤައުމުތަކާ އެކު ވިޔަފާރިކުރި ޤައުމެއްކަން އާސާރީ ހޯދުންތަކުން ދައްކައެވެ. އެއީ ކަޅު ކަނޑާ އެ ޤައުމު ގުޅިފައިވުމާއި ތާރީޚީ ފަށުވި މަގުގެ ސަބަބުންނެވެ. ޖޯޖިޔާ އަކީ ރަނާއި ރިއްސާއި ލޮއިގެ އިތުރުން ދަގަނޑު ވެސް ނަގާ ޤައުމެކެވެ. މިއަދު ޖޯޖިޔާގެ އިޤްތިޞާދުގައި އެންމެ މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރަމުންދަނީ ފަތުރުވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 4869 ޑޮލަރެވެ.
ސަލްފަރު
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ދުނިޔޭގެ ޞިނާޢީ 7 އަޖައިބު
ލަންޑަންގެ ނަރުދަމާ ނިޒާމް
19 ވަނަ ގަރުނުގެ ތެރޭގައި ކޮލެރާ ފަދަ ބަލިތައް ލަންޑަންގައި އާންމުވުމާއި ގުޅިގެން 1856 ވަނަ އަހަރު ލަންޑަން ގައި ނަރުދަމާ ނިޒާމެއް ގާއިމްކުރުމަށް ޕްރޮޕޯސަލް ހުށަހެޅުމަށް އިޢުލާން ކުރެވުނެވެ. އެކަމަކު ފަންޑު ނެތުމުގެ ސަބަބުން އެމަސައްކަތް ކުރިޔަށް ނުގޮސް ހުއްޓުނެވެ. ނަމަވެސް ބޮޑު ވަސް ގެ އުދަގުލަށްފަހު، 1858 ވަނަ އަހަރު މިޒަމާނުގެ ފެންވަރު ރަގަޅު ނަރުދަމާ ނިޒާމެއް ލަންޑަންގައި ގާއިމްކުރުމަށް އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ޕާލަމެންޓުން ނިންމި އެވެ.
އަޙުމަދު ހަކުރާ މަނިކުފާނު
ތަޢުލީމު ޙާޞިލް ކުރެއްވުން
އައްނަބީލް އަޙުމަދު ޙަސަން ދީދީ އިގިރޭސި ކިޔަވާ ވިދާޅުވާން ފެއްޓެވީ ހޮޅުދޫ ނެވިގޭ ދޮންމަނިކުގެ އިސްމާޢީލް ދީދީގެ އަރިހުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން އެއްގަމުގޭގައި އައިސްހުރި ސިލޯނުގެ ސިންގަޅައެއްގެ ގާތުންނެވެ. އެދުވަސްވަރުގެ ފޮތްތެރީންގެ ތެރެއިން އައްނަބީލް އަޙުމަދު ޙަސަން ދީދީ އަކީ އުރުދޫ އިގިރޭސި ފޮތް ގިނައިން އެއްކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ގުރުއާނުގެ އުރުދޫ ތަރުޖަމާ ފޮތްތައް ބައްލަވައި، އާޔަތްތަކުގެ މާނަ ދަސްފުޅު ކުރައްވާފައިވާލެއް މޮޅުކަމުން، ދަންނަ ބޭކަލުންނާއި ބަހުޘްކުރެއްވި ޖެހިލުންކުޑަ ބޭފުޅެކެވެ. ދީނުގެ މައްސަލަތަކާ މެދު ތަގްލީދު ކުރެއްވުން ކުޑަ، އަމިއްލަ އިޖުތިހާދުގެ މައްޗަށް ބުރަވެ ހުންނަވާ ބޭފުޅެއްވެސް މެއެވެ.
ކަށި މަސް
ކަށި މަސް ނުވަތަ އަކީ ހަށިގަނޑުގައިވާ ކަށިތަކާއި ތަތްވެފައި ހުންނަ މަސްތަކަށެވެ. އަހަރެމެންނަށް ހަރަކާތްކުރެވެނީ މިމަސްތަކުގެ އެހީގައެވެ. ނުވަތަ މިމަސްތައް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. މިވައްތަރުގެ މަހުގެ ސެލް ނުވަތަ މަހު ސެލް ހުންނަނީ ދިގުކޮށް ސިލިންޑަރެއްގެ ބައްޓަމަށް ބައިވަރު ނިއުކްލިއަސް ލާފައެވެ. މިބުނި ނިއުކްލިއަސްތައް ހުންނަނީ ސެލްގެ އަރިމަތީގައި ޕްލާޒްމާ މެންބްރޭންގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން މަހު ސެލް ނުވަތަ މަސަލް ފައިބަރު ގެ މެދު ހުންނަނީ މަޔޯފިބްރިލް(Myofibril) އަށް ޖާގަ ދިނުމަށްޓަކައި ހުސްކުރެވިފައެވެ.
ސްކެލިޓަލް މަސަލްގެ ވައްތަރުތައް ބައިކުރެވިދާނެ ވަރަށް ގިނަގޮތްތައް ހުރެއެވެ. އެއްގޮތަކީ މަޔޯސިން(Myosin) ގައި އެކުލެވޭ ޕްރޮޓީންގެ ވައްތަރު ބެލުމެވެ. މިގޮތަށް ބަލާއިރު ސްކެލިޓަލް މަސަލް ފައިބަރުތައް ދެބަޔަކަށް ބަހާލެވެއެވެ. ފުރަތަމަ ވައްތަރަކީ ރަތްކުލަ އަށް ހުންނަ ޓައިޕް1 ފައިބަރު ތަކެވެ. މިވައްތަރުގެ މަސަލް ފައިބަރުތައް ވަރުދެރަވެ، ބާރުދިއުން ކުޑަވާނެއެވެ. އަނެއް ވައްތަރަކީ ހުދު ކުލައަށް ހުންނަ ޓައިޕް2 ފައިބަރު ތަކެވެ. މިވައްތަރުގެ މަސަލް ފައިބަރުތައް އަވަހަށް ވަރުދެރަވެ، ފަސޭހަކަމާއެކު ބާރުދޫވާނެއެވެ.
ބެލް ރޮކް ލައިޓް ހައުސް
ބެލް ރޮކް ލައިޓްހައުސް އަކީ ކަނޑުގެ ތެރޭގައި ހަރުކޮށްފައިވާ އެންމެ ދުވަސްވީ ލައިޓްހައުސް އެވެ. މިލައިޓްހައުސް ހުންނަނީ ސްކޮޓްލޭންޑްގެ އަންގަސްގެ އައްސޭރިފަށުން 12 މޭލު ބޭރުގައި އުތުރު ކަނޑުގެ ތެރޭގައެވެ. އުސްމިނުގެ 35 މީޓަރު ހުންނަ މިލައިޓްހައުސް އިން ފޮނުވާ އަލިކަން 55 ކިލޯމީޓަރު ދުރުން ފެންނަކަމަށް ވެއެވެ.
ޕޮލެންޑު
ނަން
ޕޮލޭންޑްގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ ޕޮލިޝް ނަސްލުގެ މީހުންނަށެވެ. ޕޮލޭންޑުގެ މާނައަކީ ޕޮލިޝް މީހުންގެ ބިމެވެ. ޖުޣުރާފީ ޕޮލެންޑުގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ ޖަރުމަނެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ޗެކް ރިޕަބްލިކާއި ސްލޮވާކިޔާއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ޔުކްރެއިނާއި ބެލާރުސް އާއި ލިތުއޭނިޔާއެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ ބަލްޓިކް ކަނޑާއި ރަޝިޔާގެ ކަލިނިންގްރާޑް އޮބްލާސްޓެވެ.
އާޓިމިސް ފައްޅި
އާޓިމިސް ފައްޅި ބިނާކުރުން
އާޓިމިސް ފައްޅި ބިނާކުރެވިފައިވަނީ ތަފާތު ފަހަރުތަކުގެ މަތީންނެވެ. މިގޮތުން ފުރަތަމަ ބިނާކުރަން ފެށުނީ މީލާދީން 6 ވަނަ ގަރުނުގެ ކުރިންނެވެ. އެފަހަރު ފައްޅި އިމާރާތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފައިވަނީ ޢިމާރާތް ކުރުމުގެ ފަންނުގައި ހޮވާލެވޭ މީހެއްކަމަށްވާ ޝީރުޝިފްރޯން އަދި އޭނާގެ ފިރިހެންދަރި މީޓަޖީންސް ގުޅިގެންނެވެ. އެއަށްފަހު ލީޑިއާގެ ރަސްކަލުން ކްރޯސޯސް ވަނީ ފައްޅި އިތުރަށް ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި އެއްކޮށް ފައްޅި ބިނާކޮށް ނިންމުމަށް 120 އަހަރު ހޭދަވި އެވެ.
ނޮވެމްބަރު
ނޮވެމްބަރު މަހަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ އެގާރަވަނަ މަހެވެ.
އިބްރާހީމް ޙިލްމީ
އަވަހާރަވުން
އިބްރާހީމް ޙިލްމީ އަވަހާރަވީ 5 ސެޕްޓެމްބަރު 1992 ގައެވެ.
ފިޝަރ ބިލްޑިންގ
އެމެރިކާގެ މިޗިގަންގެ ޑެޓްރޮއިޓްގައި ހުންނަ ފިޝަރ ބިލްޑިންގަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ރީތި އޮފީސް އިމާރާތުގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ ބިނާއެވެ. 1927 ވަނަ އަހަރު ބިނާކުރަން ފަށައި 1928 ވަނަ އަހަރު ނިންމާފައިވާ މިޢިމާރާތުގެ ފާރުތައް ރާނާފައިވަނީ ލައިމް ސްޓޯން، ގްރެނައިޓް އަދި ސަންގުމަރުމަރު ހިލަބޭނުންކޮށްގެނެވެ. އަދި އެތަނުގެ މަތީގައިވާ ގުއްބު ކުރިން ހުރީ ރަނުން ޒީނަތްތެރިކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް ރަނުން ހަދާަފއިވާ ބައިތައް ވަނީ ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ނަގާފައެވެ.
ފިޝަރ ބިލްޑިންގ ގެ 3 ފަންގިފިލާ ހިމެނޭ ލޮބީ ޒީނަތްތެރިކުރުމަށްޓަކައި 40 ވައްތަރުގެ ސަންގުމަރުމަރު ހިލަ ބޭނުންކޮށްފައިވެއެވެ. މިތަން ފަރުމާކުރި އަލްބަޓްކާން ފުރަތަމަ ޤަސްދުކޮށްފައި އޮތީ އެއްވައްތަރަކަށް ހުންނަ 30 ފަންގިފިލާގެ ދެޓަވަރު ހިމެނޭގޮތަށް މިތަން ފަރުމާކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް އެއަހަރު ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވި އިޤުތިޞާދީ ބޮޑު ދަތިކަމެއްގެ ސަބަބުން އެކަން ހުއްޓާލަން ޖެހުނީއެވެ.
ފަލަ ގާބޯ
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 10 ހަރުކައްޓާއެކު 11 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 6 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ކަންފަތްގަނޑުގައި 14 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 28 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.
އެކުވެރި ޢަރަބި އިމާރާތު
ތާރީޚު
އާސާރޯ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މި ޤައުމުގައި މީހުން ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވަނީ ޢީސާއީ މީލާދުގެ 5500 އަހަރު ކުރީންނެވެ. އިނގިރޭސީންގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބުނީ 2 ޑިސެންބަރު 1971 ގައެވެ.
ޢަލީ ޙުސައިން ނައިފަރީ
އަލްފާޟިލް އަލްމަރުޙޫމް ނައިފަރު ޢަލީ ޙުސައިން އަކީ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ތަރުޖަމާ ކުރުން ތެރިއެކެވެ. ވާހަކަ ލިޔުންތެރި އެކެވެ. ޅެންވެރިއެކެވެ. ތަމްސީލު ލިޔުންތެރި އެކެވެ. ވާހަކަ ދެއްކުންތެރި އެކެވެ. ލިޔުންތެރިކަމުގެ ރޮނގުން އާންމު ޚިދުމަތުގެ އިނާމް 1985 ވަނަ އަހަރު އޭނާއަށް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ. ދިގު މުއްދަތެއްގައި ދިވެހި އަދަބަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވުމަށްފަހު އޭނާ މިދުނިޔެ ދޫކުރެއްވީ 25 ޖުލައި 2000 ވީ އަންގާރަ ދުވަހު ޅ.ނައިފަރު ޞިއްޙީ މަރުކަޒުގައެވެ. ފަސްދާނު ލެވުނީ ނައިފަރު ހުކުރު މިސްކިތުގެ ގަބުރުސްތާނު ގައެވެ.
ވިޓަމިން
ވިޓަމިން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާކަން ފުރަތަމަ ހޯދުނީ 1912 އަހަރުގައެވެ. ޕޮލެންޑްގެ ބަޔޯކެމިސްޓް ކަސީމީރު ފުންކު ހޯއްދެވިގޮތުގައި ހަށިގަނޑުގައި ބައެއް މާއްދާތައް މަދުވުމުން ބަލިޖެހުން އިތުރުވެއެވެ. އަދި މިމާއްދާތައް ކާނާގެ ތެރޭގައި ހިމަނައިގެން ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވުމުން އެބައްޔަކުން ފަސޭހަވެދެއެވެ. މިމާއްދާތަކަށް އޭނާދެއްވި ނަމަކީ ވިޓަމިންސް އެވެ. މިބަސް ހަދާފައިވަނީ ދިރިހުރުން (ވިޓާ) އާއި، ނައިޓްރޯޖަން(މިންސް) އާއި ގުޅުވާލައިގެންނެވެ. ވިޓަމިން އަކީ ހަށިގަނޑު ސަލާމަތުން ބެހެއްޓުމަށް ވަރަށް މަދު މިންވަރަކަށް އެކަމަކު ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މާއްދާ ތަކެކެވެ. ވިޓަމިން މަދުވުމުން ޖެހޭ ބަލިތައް ރަގަޅުކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި އެވިޓަމިނެއް ހަށިގަނޑަށް ލިބިގަނެވިގެންނެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެ ގުނަވަނަކަށް އެގުނަވަނެއްގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަކުރުމަށް ވިޓަމިން ބޭނުންވެއެވެ. ހަމައެހެންމެ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ އެހެން ބައެއް މާއްދާތައް ބޭނުންކުރެވޭނެގޮތް ހެދުމަށް ވެސް ވިޓަމިން ބޭނުންވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބައެއް ވިޓަމިން ތަކަކީ އެހެން ބައިތައް ހަމައަށް އެޅުމަށްޓަކައި ވެސް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ އެއްޗެކެވެ. މިސާލަކަށް ކޮލެސްޓްރޯލް ލޭގައި ގިނަވެއްޖެނަމަ، ނިއަސިން (ވިޓަމިންބީ3) ބޭނުންކުރުމުން ކޮލެސްޓްރޯލް މަދުކުރެވެއެވެ. އަދި ބައެއް ވިޓަމިންތައް ބޭނުންކުރާވަރު ގިނަ ކުރުމުން، އަވަހަށް މުސްކުޅިވުން، ކެންސަރުޖެހުން، ހިތުގެ ބަލިތައް، ކަށިގިރުމުގެ ބަލިން މީހާ ދުރުކޮށްދެއެވެ. އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވަނީ ތަފާތު ވިޓަމިން ތަފާތު މިންވަރަށެވެ. ތަފާތު މަސައްކަތްކުރާ މީހުން ވިޓަމިން ބޭނުންވާ މިންވަރު ވެސް ތަފާތެވެ. އެގޮތުން ކުޅިވަރު ކުޅޭ މީހުންނާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރާމީހުން، އަދި މާބަނޑުމީހުން ވިޓަމިން ބޭނުންވާ ވަރު އެހެންމީހުންނަށްވުރެ އިތުރުވާނެއެވެ.
ޢަލީ އަޙުމަދު
އަލްފާޟިލް މާދޫގޭ އަލީ އަޙުމަދަކީ ހ.މާދޫގޭ އަޙުމަދު ކަލޭފާނާއި، ކެރަފާ މެދުމަނިކެ އާއި ދެކަނބަލުންގެ މާދޫގޭ ދޮންތުއްތު އެވެ. ފަހުން ޢަލީ އަޙުމަދު އެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 10 މާރޗް 1917 ގައި ހ.މާދޫގޭގައެވެ.
ކަރައްޔެ ކަޅުތުއްތުދީދީ
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޖެނުއަރީ 1
ޖެނުއަރީ 1 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހެވެ.
ދޮން ކޮކާމަސް
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 14 ހަރުކައްޓާއެކު 16 އާއި 18 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 17 އާއި 19 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ކަންފަތްގަނޑުގެ ތިރީބައިގައި ތޫނު ކައްޓެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ދޮން ލުބޯ ކުލައެވެ. މަހުގެ ނިއްކުރިމަތީގަޔާއި ބޮލުގެ ދެއަރިމަތީގައި ކަޅުކުލައިގެ ތިކިތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ތުން ހުންނަނީ ނޫކުލައިގައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ތިރީބައި ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ.
މިމަހަށް ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު މަހުގައި ފާހަގަކުރެވޭ އެންމެ އަޅައިގަންނަ އެއްސިފަކަމަށްވާ ކުލައަށްބަލާ މިމަހަށް ދޮން ކޮކާމަސް ކިޔާ ނަންދީފައިވަނީ އެވެ.
ޖެނުއަރީ 4
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ފްރެންކޮއިސް ޕިރާޑް ޑީ ލާވާލް
ފްރެންކޮއިސް ޕިރާޑް ޑީ ލާވާލް އެނބުރި ފަރަންސޭސި ވިލާތަށް ދިއުމަށްފަހު ރާއްޖެއާއި ބެހޭގޮތުން ފޮތެއް ލިޔުއްވި އެވެ. 3 ބަޔަށް ބައިކުރައްވައިގެން ލިޔުއްވި މިފޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭޣެ އާދަކާދަ ތަކާއި، ގެދޮރު ބިނާކޮށްފައި ހުންނަގޮތް ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ. އަދި ނުވަވަނަ ހަސަން ރަސްގެފާނުގެ ވާހަކަ އާއި ބޮޑު ތަކުރުފާނުގެ ވާހަކައާއި މިނޫން ކަންތައް ވެސް ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ. މިފޮތް ލިޔެފައިވަނީ ފަރަންސޭސި ބަހުން ކަމަށްވިޔަސް މިހާރު މިފޮތް ތަފާތު ބަސްބަހުން ތަރުޖަމާކުރެވިފައި ވެއެވެ.
ވިޓަމިން ކޭ
ވިޓަމިން ކޭ ގެ ބޭނުންތަކުގެ ތެރޭގައި ވިޓަމިން ކޭ އަކީ ދުވަސްވެ މުސްކުޅިވެފައިވާ ހަށިގަނޑުގެ ކަށްޓަށް ވަރަށް މުހިއްމު އެއްޗެކެވެ. ވިޓަމިން ކޭ އަކީ ކެއުމުގައި އާންމުކޮށް ހިމަނަން ޖެހޭ މުހިއްމު ބައެކެވެ. ވިޓަމިން ކޭ ހިމެނޭ ކާބޯތަކެތީގެ ތެރޭގައި ކެބެޖް، ބޯވެލި، ފެހިކުލަ ގަދަ ފަތް، ފެހިކުލަ ގަދަ ތަރުކާރީ، ސޯޔާބީން، އަދި ސީރިއަލް ހިމެނެއެވެ. ވިޓަމިން ކޭގެ ކެލަމިން (ދުވަހެއްގައި ކެއުމަށް ލަފާދޭ މިންވަރު) ކަމަށް ބަލަނީ މީހާގެ ބަރުދަނުގެ ކިލޯއަކަށް 1 މައިކްރޯގްރާމް ވިޓަމިން ކޭ އެވެ. އަދި ބޭނުންވާ ވިޓަމިން ކޭ ގެ ½ ބައި ގޮހޮރުގައި އުފެދި އޭގެ ބޭނުން ހަށިގަނޑަށް ކުރާކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
ވިޓަމިން ކޭ ހަށިގަނޑުން މަދުވުމަކީ ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ބޮޑެތި މީހުންނަށް ދިމާވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ވިޓަމިން ކޭ މަދުވެއްޖެކަން އިނގޭ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި (ތަނަކުން އަންނަ) ލޭގަނޑުވުމަށް ނަގާ ވަގުތު ދިގުވުން، ފަސޭހައިން ލޭހިލުން، ލޭއަރާގޮތްވުން އަވަސްވުން ހިމެނެއެވެ. ދުވަސް ނުފުރާ ވިހާ ކުދިންގެ ގައިގައި ވިޓަމިން ކޭ މަދުވުމަކީ ދިމާވެދާނެ މައްސަލަ އެކެވެ. ވިޓަމިން ކޭ ގިނައިން ބޭނުންކުރުމުން ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުންވާ ފަހަރު ވަރަށް މަދުން ނަމަވެސް އާދެއެވެ. މިގޮތުން ދިމާވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، މޭފާރުވުން، ވަރުދެރަވެބޯއެނބުރުން، ހިމެނެއެވެ. އަދި ދުވާލަކު 600 އައިޔޫ އަށްވުރެ ގިނައިން ބޭނުންކޮށްފިނަމަ ލޭލެވުން ފަދަ ކަންތައް ވެސް މެދުވެރިވާ ފަހަރު އާދެއެވެ. އެންޓިބަޔޯޓިކެއް ދިގުމުއްދަތަކަށް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ނުރައްކާތެރި ބެކްޓީރިޔާ ނައްތާލުމުގެ އިތުރުން ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ފައިދާހުރި ބެކްޓީރިޔާތައް ވެސް ނައްތާލައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ވިޓަމިން ކޭ އުފައްދާ ބެކްޓީރިޔާ ހިމެނެއެވެ. ވިޓަމިން ކޭ އެކުލެވޭ ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ އެކިވައްތަރުގެ މަލްޓިވިޓަމިން އެވެ. މިވިޓަމިން ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ދީއުޅެނީ ލޭއައުން ހުއްޓުވުމަށާއި، އަދި ކަށިފީވާބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށެވެ.
އިބްރާހީމް ޙަސަން
ޑރ އިބްރާހީމް ޙަސަން އަކީ އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ލެއިސެސްޓަރ ޔުނިވަސިޓީގައި ތަޢުލީމީ ދާއިރާއިން ޕީއެޗްޑީ ނުވަތަ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ޙާޞިލްކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ސަރުކާރުގެ ތަފާތު މަގާމްތައް ފުރުއްވާފައި ވެއެވެ. މިނިސްޓަރ އޮފް ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަން އެމްޕްލޮއިމަންޓް އެންޑް ސޯޝަލް ސެކިއުރިޓީގެ މަގާމަށް ޑރ އިބްރާހީމް ޙަސަން ރައީސުލް ޖުމުހޫރިއްޔާ އިސްކުރެއްވީ 14 އޮގަސްޓް 2008 ގައެވެ.
ޔަޙްޔާގެފާނު
ޔަޙްޔާގެފާނު (ޢަރަބި ބަހުން: يحيى) އަކީ ﷲ ގެ ނަބިއްޔެކެވެ. ދަރިކަލެއްގެ ނިޢްމަތަށް އެދިވަޑައިގެން ޒަކަރިއްޔާ ޢަލައިހިއްސަލާމް ކުރެއްވެވި ދުޢާފުޅު މާތްﷲ އިޖާބަކުރައްވަވާ، މަލާއިކަތްބޭކަލުން މެދުވެރިކުރައްވަވާ، ޒަކަރިއްޔާ ޢަލައިހިއްސަލާމްއަށް ދެއްވެވި އުފާވެރިކަމުގެ ޚަބަރަށްފަހު، ޒަކަރިއްޔާ ޢަލައިހިއްސަލާމްގެ އަނބިކަނބަލުން އާލާސްވެއިންނަވާ، މޫނު އަލިވެގެންވާ، ބަރަކާތްތެރި ދަރިކަލަކާއިގެން ރައްކާވެވަޑައިގަތެވެ. ﷲ ދެއްވެވި އުފާވެރިކަމުގެ ޚަބަރުގައި އަންގަވާފައިވާ ފަދައިން، އެ ދަރިކަލުންނަށް ޔަޙްޔާ އޭ ވިދާޅުވެ، ޒަކަރިއްޔާގެފާނު ނަންދެއްވިއެވެ.
ޔަޙްޔާގެފާނު އުފަންވަވަޑައިގަންނަވާ ވަގުތުއާއި، މި ދުނިޔެއިން ވަކިވެވަޑައިގަންނަވާ ވަގުތުއާއި، އަލުން ދިރުއްވަވާ ވަގުތު ﷲގެ ޙަޟްރަތުން ސަލާމްހުރިކަމުގައި ( ﷲގެ ރަޙްމަތް އެހުރިހާ ވަގުތަކުމެ އެކަލޭގެފާނުގެމައްޗަށް ހުރިކަމުގައި ) ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ދުނިޔޭގައި ހުންނެވީ 30 އަހަރަށެވެ.
ޢަލީ ހައިދަރު އަޙުމަދު
ޑރ ޢަލީ ހައިދަރު އަޙުމަދު އަކީ އިގިރޭސި ވިލާތުގައި އިންޖިނޭރިންގެ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިނިސްޓަރ އޮފް ހައުސިން އެންޑް އާރބަން ޑިވެލޮޕްމަންޓްގެ މިނިސްޓަރުކަމުގެ މަގާމް ޢަލީ ހައިދަރު އަށް ދެއްވީ 14 އޮގަސްޓް 2008 ގައެވެ.
ޖެނުއަރީ 11
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
މޫސާގެފާނު
މޫސާގެފާނަކީ ﷲ ގެ ރަސޫލެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އެންމެ ގިނަ ވާހަކަތައް ވާރިދުވެފައިވާ، އަދި އެންމެ ގިނަ ފަހަރު ނަންފުޅު ޒިކުރުވެވިފައިވާ ރަސޫލުބޭކަލަކީ، މޫސާޢަލައިހިއްސަލާމްއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އުފަންވެވަޑައިގަތީ، މިޞްރުގެ ބިމަށެވެ. އޭރު މިޞްރުގައި ރަސްކަންކުރަމުން ދިޔަ ފިރްޢައުނަކީ އަމިއްލައަށް ކަލަކުކަމަށް ދަޢުވާކޮށް، އަނިޔާވެރި ވެރިކަމެއް ހިންގަމުންދިޔަ ނުބައިނުލަފާ ޚުދުމުޚްތާރު މީހެކެވެ.
އިސާހިތަކު މިކަމުގެ ޚަބަރު ރަށުތެރޭ ހިނގައިފިއެވެ. ފިރްޢައުނުގެ ފަޅީގެ މީހާ ޤަތުލުކުރިކަމުގެ އަދަބެއްގެގޮތުގައި މޫސާގެފާނު ޤަތުލުކުޅައުމަށް ފިރްޢައުނުގެ ދަރުބާރުން އަމުރުނުކުތުމާއިއެކު، މޫސާގެފާނު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ފިރްޢައުނުގެ ސިފައިން ފަށައިގެންފިއެވެ. މިކަން އެނގިވަޑައިގަތުމުން، ނުހަނު އެކަނިވެރިކަމާއި ނިކަމެތިކަމާއިއެކު، މިޞްރުގެބިމުން މޫސާގެފާނު ފައިބާވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަދި ދުރުރާސްތާއަކަށް ދަތުރުކުރެއްވުމަށްފަހު، މަދްޔަނަށް ފައިބާވަޑައިގަތެވެ.
މަދްޔަނަކީ، އޭގެ ދުވަސްތަކެއްކުރީން، ޝުޢައިބުގެފާނު ރަސޫލުކަމާއިގެން ފޮނުއްވުނު ސަހަރެވެ. މިނެކިރުމުގައި މަކަރުހަދައި، ޝިރުކުކޮށް އުޅުނު ކާފަރުން، ހަލާކުވެދިއުމަށްފަހު، އެ ސަހަރުގައި އޭރުވަނީ ހެޔޮލަފާ ބަޔަކު އާލާވެ، ދިރިއުޅެން ފަށާފައެވެ. މަދްޔަނުގެ ރަށްބޭރުގައި ބަކަރި ހުއިހައްޕާ، އެސޮރުމެންނަށް ފެންދޭން އެކަނިމާއެކަނި އުޅޭތީ ފެނިވަޑައިގަތް ދެއަންހެންކުއްޖަކަށް މޫސާގެފާނު އެހީތެރިވެވަޑައިގަތެވެ. އެދެކުދީންގެ މަސައްކަތުގައި އެހީތެރިވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، އެކަނިމާއެކަނި ބީރަށްޓެހިކަމާއިއެކު ރަށްބޭރުގައި އިންނަވަނިކޮށް، އަނެއްކާވެސް އެއިން ކުއްޖަކު މޫސާގެފާނުގެ އަރިހަށްއައެވެ. އަދި އެކުދީންގެ ބައްޕާގެފަރާތުން ދަޢުވަތުދީ، މެހްމާންދާރީ ހުށަހެޅިއެވެ. މި މެހްމާންދާރީގެ ސަބަބުން މޫސާގެފާނަށް މަދްޔަނުގައި ހުންނެވުމަށާއި، ދިރިއުޅުމަށް މަސައްކަތްޕުޅެއް ކުރެއްވުމަށް މަގުފަހިވިއެވެ. އެ އެގޭގެ ދެ އަންހެންހެންކުދީންކުރެ ކުއްޖަކާ ކައިވެނިބައްލަވައިގަނެ، އެކައިވެނީގެ ޝަރްޠެއްގެގޮތުގައި، 10 އަހަރު ބަކަރިހުއިހެއްޕެވުމުގެ މަސައްކަތްކުރައްވާ، އޭގެފަހަށްވެސް އިތުރު 10 އަހަރު އެކަމުގައި ހޭދަކުރެއްވިއެވެ. ދިރއުޅުމެއް ފަށްޓަވައިގެން، މި ހޭދަކުރެއްވި 20 އަހަރަށްފަހު، އެކަލޭގެފާނުގެ އަހުލުވެރީންނާއިއެކު، މިޞްރުގެ ބިމަށް ސިއްރިޔާތުގައި ޒިޔާރަތެއްކުރެއްވުމަށް ޤަޞްދުކުރައްވާ ދަތުރަށް ފެށްޓެވިއެވެ.
ޔޫނުސުގެފާނު
މިގޮތުގައި އެތައް ދުވަހެއް ދިގުލައިދިއުމަށްފަހު، ﷲގެ ޢަޒާބު ޤައުމުގެ މީހުންގެމައްޗަށް އަތުވެދާނެކަމުގެ އިންޒާރު ޔޫނުސްގެފާނު ދެއްވައިފިއެވެ. މިފަދަ އިންޒާރާއިއެކުވެސް، އެބައިމީހުންގެ ހިތްތައް ބިރުވެތިވިކަމަށް ފެނިވަޑައިނުގަތުމުން، އެކަމާ އިންތިހާއަށް ދެރަފުޅުވެ، ހިތްޕުޅު ހަމަޖެހިވަޑައިނުގެން، އެކަލޭގެފާނު އެ އިންޒާރުކުރެއްވި ޢަޒާބު 3 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެބައިމީހުންގެމައްޗަށް އަންނާނޭކަމުގައި ވިދާޅުވެ، ޤައުމު ދޫކުރައްވާ ނުކުމެވަޑައިގެންފިއެވެ.
ޔޫނުސްގެފާނު ކަނޑަށް އެއްލާލެވިއްޖެއެވެ. އެއާއިއެކު، އެކަލޭގެފާނުގެ ގައިކޮޅުގައި ދަތްއެޅުމެއް، އަނިޔާއެއްވުމެއްނެތި، ބިޔަސިންގާ މަހެއްގެ އަނގައިގެތެރެއިން، އޭގެ ގޮހޮރާއި ހަމައަށް އެކަލޭގެފާނު ވާޞިލުވެއްޖެއެވެ. ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަމުގައި، ކަޅުކުރެއްވި ކަނޑުގެ ފުންކަމުގެ ތެރޭގައި، ބިޔަސިންގާ މަހެއްގެ ބަނޑުތެރޭގައި، ސަލާމަތްވެވަޑައިގަންނަވާނޭކަމުގެ އެއްވެސް އުއްމީދެއް ނެތް ޙާލަތުގައިވެސް، ﷲގެ ރަޙްމަތުން އުއްމީދުކަނޑުއްވާލެއްވުމެއްނެތި، ތަކްބީރު ތަޙްލީލް އެކަލޭގެފާނު ދަންނަވަމުންދިޔައެވެ. ޚުޝޫޢަތްތެރިކަމާއިއެކު، ﷲގެ ޙަޟްރަތަށް އިބްތިހާލުވެވަޑައިގެން، ފާފަ ފުއްސަވައިދެއްވުމަށް ދަންނަވަމުންދިޔައެވެ.
ޔޫނުސްގެފާނު އިންޒާރުދެއްވިފަދައިން، ޤައުމުގެ މީހުންނާ ﷲގެ ޢަޛާބުކުރިމަތިވެގެންއައެވެ. އެހިނދު ޔޫނުސްގެފާނު ޤައުމުދޫކުރައްވާ ވަޑައިގެން ވީ ނަމަވެސް، އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅުގެ ތެދުކަން މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކަށްވަދެ، ﷲއަށް އީމާންވުމުގެ މަގު ޤައުމުގެ އެންމެން ޚިޔާރުކޮށްފިއެވެ. އަދި ކުށްފާފަތަކަށް ތައުބާވެ، ކަރުނައަޅާ ޙާލުގައިތިބެ، ﷲގެ ޢަޛާބުން ސަލާމަތްކޮށްދެއްވުން އެދި ދަންނަވައިފިއެވެ.
ﷲގެ ޢަޛާބު ކުރިމަތިވެގެން އައުމަށްފަހު، އީމާންވުމުގެ ސަބަބުން، އެ ޢަޛާބުން ނަޖާކުރެއްވި ހަމައެކަނި ޤައުމަކީ ޔޫނުސްގެފާނުގެ ޤައުމެވެ. ޔޫނުސްގެފާނުގެ މާތްކަމުގެމައްޗަށް އެތައް އެތައް ޙަދީސެއް ރިވާވެގެންވެއެވެ.
ޖެނުއަރީ 15
ޖެނުއަރީ 15 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 15ވަނަ ދުވަހެވެ.
ތައިރޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން
ތައިރޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ އަކީސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސްގައި އިންނަ ޕަރަވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Paraventricular nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ،ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން ތައިރޮއިޑް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން އަދި ޕްރޯލެކްޓިން ދޫކުރުމަށް ބާރުއަޅައި، ހިތްވަރުދޭ ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަށް ކިޔާ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ތައިރޯލިބެރިން(Thyroliberin)،ތައިރޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ފެކްޓަރ(TRF)އަދި ޕްރޯޓިރެލިން(Protirelin) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ހޫދުގެފާނު
ހޫދުގެފާނަކީ ﷲ ގެ ރަސޫލެކެވެ. ނޫޙްގެފާނުގެފާނުގެ ޤައުމުގެ މީހުންކުރެ، ބުދަށްއަޅުކަންކޮށް، ބިންމަތީ ބޮޑާވެގަތްމީހުން ނެތިގޮސް، ބިންމަތި އިޞްލާޙުވެފައިވަނިކޮށް، ބުދަށް އަޅުކަންކުރަން އަލުން ފަށައިގަނެ، ﷲއަށް ޝަރީކުކުރި ބަޔަކީ ޢާދު ބާގައިގެ މީހުންނެވެ. އެއީ ޢަރަބިކައިގެ ސަރަޙައްދުގައި ދިރިއުޅުނު އިސްކޮޅުން ދިގު، ހަށިގަނޑުބިޔަ މީހުންގިނަ ޤައުމެއްގެ ބަޔެކެވެ.
ސާރާ ޕޭލިން
ޕޭލިން އުފަންވެވަޑައިގަތީ 1964ވަނަ އަހަރު، އައިޑަހޯއަށެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ތުއްޕުޅުއިރު ޕެލިންގެ އާޢިލާ އެލަސްކާއަށް ހިޖުރަކުރިއެވެ. ޕޭލިންގެ ސިޔާސީ ޙަޔާތްޕުޅު ފައްޓަވާފައިވަނީ 1992ވަނަ އަހަރު ސިޓީ ކައުންސިލަށް އިންތިޚާބުވެވަޑައިތުމަށްފަހުގައެވެ. އޭގެ ހަތަރު އަހަރު ފަހުން، ޢުމުރުފުޅުން 32 އަހަރުގައި އޭނާ ޓައުންގެ މޭޔަރކަމުގެ މަޤާމަށް ވަޑައިގަތެވެ.
ވޭޒޯޕްރެސިން
މިއީ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި ޕްރީޕްރޯ ހޯރމޯން ޕްރިކޯސަރ އިން އުފެދިގެން އައިސް ޕޯސްޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އަށް ވާޞިލްވާ ހޯރމޯން އެވެ. ޕޯސްޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން މިހޯރމޯން ލޭގެ ތެރެއަށް ދޫކުރެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ސީދާ ސިކުނޑިގެ ތެރެއަށް ދޫކުރެއެވެ.
ޔުގެންޑާ
ނަން
ޔޫގެންޑާގެ ނަން ނިސްބަތް ކުރެވިފައިވަނީ ބޫގެންޑާ ރަސްކަމަށެވެ.
ޖެނުއަރީ 29
ޖެނުއަރީ 29 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 29ވަނަ ދުވަހެވެ.
ޞައްޙަޙަދީޘު
ޙަދީޘު ޢިލްމުވެރިންގެ އަރިހުގައި ޙަދީޘުގެ ތަޢުރީފު
ޙަދީޘަކީ ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ބަސްފުޅުތަކާއި، ޢަމަލުފުޅުތަކާއި، އެއްބަސްވެ (އިޤުރާރުވެ) ވަޑައިގެންނެވި ކަންތައްތަކާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ ސިފަފުޅުތަކެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނު ނަބީ ކަމާއިގެން ފޮނުއްވުމުގެ ކުރިން ނުވަތަ ފަހުން ކަމުގައިވިޔަސްމެއެވެ. މި ތަޢުރީފު އައިސްފައި މިވަނީ އެކަމަކުން ޝަރުޢީ ޙުކުމެއް ސާބިތުވާ ކަންކަމާއި އަދި ޝަރުޢީ ޙުކުމެއް ސާބިތު ނުވާ ކަންކަންވެސް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.
ވިޓަމިން ބީ6
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ހައިޕޯތަލަމަސް
ތައިރޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން (TRH)
ތައިރޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ  އަކީސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސްގައި އިންނަ ޕަރަވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Paraventricular nucleus) އިން އުފައްދައި  ދޫކުރާ،ޓްރައިޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން ތައިރޮއިޑް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން އަދި ޕްރޯލެކްޓިން ދޫކުރުމަށް ބާރުއަޅައި، ހިތްވަރުދޭ ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަށް ކިޔާ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ތައިރޯލިބެރިން(Thyroliberin)،ތައިރޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ފެކްޓަރ(TRF)އަދި ޕްރޯޓިރެލިން(Protirelin) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ވޭޒޯޕްރެސިން(AVP)
ވޭޒޯޕްރެސިން ނުވަތަ އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ ޕަރަވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Paraventricular nucleus) އަދި ސްޕްރައޮޮޕްޓިކް ނިއުކްލިއަސް(Supraoptic nucleus) ގައި ހުންނަ މެގްނޯ ސެލިއުލާ ނިއުރޯސިކްރީޓަރީ ސެލް(Magnocellular neurosecretory cell) ތަކުން  އުފައްދައި ދޫކުރާ،ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. ވޭޒޯޕްރެސިން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އުފެދިގެން އަންނަނީ ސްޕްރައޮޕްޓިކް ނިއުކްލިއަސްގައި ހުންނަ މިފަދަ ސެލްތަކުންނެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޕިނިއަލް ގްލޭންޑް
ޕިނިއަލް ގްލޭންޑް ނުވަތަ އަކީ ސިކުނޑި ތެރޭގައި އިންނަ ކުޑަ އިންޑަކްރިން ގްލޭންޑް އެކެވެ. ކުޑަ ފެހި އޮށެއް ވަރުގެ މިގްލޭންޑް އިންނަނީ ސިކުނޑި ގެ ދެފަޅި ދެމެދުން މެދުތެރެއާއި ކައިރީގައެވެ. މިގްލޭންޑް އިން ބޭރުކުރާ ހޯރމޯން އަކީ މިލަޓޯނިން އެވެ.
އެކުލެވިގެންވާގޮތް
ޕިނިއަލް ގްލޭންޑްގައި ޕިނިއަލޯސައިޓް(Pinealocyte) ކިޔާ ސެލްތަކެއް ހުރެއެވެ. މިސެލްތަކުގެ ވަށައިގެން ކަނެކްޓިވް ޓިޝޫ އެކުލެވޭ ތަންތަން ވެއެވެ. މިގްލޭންޑްގެ ބޭރު ސަޠަޙަ ވަނީ ޕިއަލް ކެޕްސޫލް އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ. ކުރިން ބުނި ސެލްގެ އިތުރުން ޕިނިއަލް ގްލޭންޑްގައި ހުންނަ ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި އިންޓަސްޓިޝަލް ސެލް(Interstitial cell) އަދި ފާގޯސައިޓް(Phagocyte)  ފަދަ ސެލްތައް ހިމެނެއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ވިޓަމިން ބީ5
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ޝުޢައިބުގެފާނު
ޝުޢައިބުގެފާނާއި، އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ރިސާލަތަށް އީމާންވީ މަދުމީސްކޮޅު، ޤައުމުގެ ތެރޭގައި އެކަހެރިވެ، ބާކީވެ، ކާފިރުކަންމަތީ ތިބި މީހުންގެ ދުއްތުރާތައް އިންތިހާއަށްދިއުމުން، ﷲގެ ޢަޒާބެއް އަތުވެދާނެކަމަށް ބިރުނުގަންނަނީތޯ، ޤައުމުގެ މީހުންކުރެން ޝުޢައިބުގެފާނު ސުވާލުކުރައްވައެވެ. ޖަވާބުގައި އެމީހުން ދަންނަވަނީ، އެފަދަ ޢަޒާބެއް ނިކަން ގެންނަވާބައްލަވާށޭއެވެ. މި ދަރަޖައަށް ކާފިރުވީ މީސްތަކުންގެ ބަސްމަގު ހައްދުފަހަނައަޅާ ދިއުމުން، އީމާންވެތިބި މީސްކޮޅާއި، ކާފަރުންގެ ބައިގަނޑާއި ދެމެދު، އިންސާފުގެމަގުން ކަންކަން ނިންމަވައިދެއްވުންއެދި ﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި ޝުޢައިބުގެފާނު ދުޢާދެންނެވިއެވެ. އަދި ﷲގެ ނަޞްރަށް އެދިވަޑައިގަތެވެ.
އަޔަލޭންޑުގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ
ޖުޣުރާފީ
އަޔަރލޭންޑް ޖަޒީރާގެ 5/6 ހިއްސާކުރަނީ އަޔަރލޭންޑް ނުވަތަ އަޔަރލޭންޑްގެ ޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ. އަޔަރލޭންޑްގެ އިރު އުތުރުގައި އޮތީ ނޮދަން އަޔަރލޭންޑެވެ. އެއީ ޔުނައިޓެޑް ކިންގޑަމްގެ ބައެކެވެ.
ވިޓަމިން ބީ7
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ވިޓަމިން ބީ3
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
އިސްލާމް
އިސްލާމް ދީނަކީ ސަމާވީ ދީން ތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ދިނެވެ.
ފެބްރުއަރީ 4
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ޕްރޯލެކްޓިން
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ފެބްރުއަރީ 6
ފެބްރުއަރީ 6 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 37ވަނަ ދުވަހެވެ.
ވިލާ ފައުންޑޭޝަން
ވިލާ ފައުންޑޭޝަން ގެ ވެސް ބާނީ އަކީ ވިލާ ގުރޫޕަށް ނިސްބަތްވާ އެހެން ކުންފުނިތަކުގެ ވެރިފަރާތް ކަމުގައިވާ އަލްފާޟިލް ޤާސިމް އިބްރާހީމް މ. މާފަންނުވިލާ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ޞިއްޙީ، އަދި ޖަމާޢީ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ވިލާ ފައުންޑޭޝަން އިން ހޭދަކުރަމުން ގެންދެއެވެ. ވިލާ ފައުންޑޭޝަން ގެ ފަރާތުން ފުރަތަމަ ސްކޮލަރޝިޕް ދިނުމުގެ ހަފްލާ ބާއްވާފައިވަނީ 2 މާރޗް 2003 ގައެވެ.
ފެބްރުއަރީ 7
ފެބްރުއަރީ 7 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 38ވަނަ ދުވަހެވެ.
ޕާކިސްތާން
ސިޔާސަތު
ޕާކިސްތާނުގެ ބައެއް ހިސާބުތަކުގެ ގަބީލާތަކުގެ މީހުންނާއި ސަރުކާރާއި ދެމެދު އަދިވެސް ދެބަސްވުންތައް ހުރިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މިގޮތަށް ހުންނަން ދިމާވެފައިވަނީ އެހިސާބުތަކުގެ މީހުން ތާލިބާނުންނަށް ސަޕޯޓްކޮށް ތާއީދު ކުރާތީ އެވެ. އެގޮތުން ވަޒީރުސްތާންގައި ތާލިބާނުން ތާއީދުކުރާ މީހުންނާއި ސަރުކާރު ސިފައިންނާއި ދެމެދު ފާއިތުވި މާޒީގައި އެތައް ފަހަރަކު ކުރިމަތިލުންތައް ހިގާފައި ވެއެވެ.
އިދާރީ ގޮތުން ބެހިފައިވާ ބައިތައް
އާޒާދު ކަޝްމީރު
ފަތުރު ވެރިކަން
ފަތުރުވެރިކަމަކީ ޕާކިސްތާންގައި ކުރިއަރަމުން އަންނަ އިންޑަސްޓްރީ އެކެވެ. މިގޮތުން މޮހެންޖޯ ދާރޯ ކިޔޭ ގަދީމީ އަވަށް، ހަރައްޕާ އޭ ކިޔޭ ގަދީމީ އަވަށް އަދި ޓެކްސިއްލާ އޭ ކިޔޭ އަވަށް ފަދަ ތަންތަނަކީ ތާރީޚީ ގޮތުން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ތަންތަނެވެ. ޕާކިސްތާން އަކީ ތަފާތު އުސް ފަރުބަދަތައް އެކުލެވޭ ގައުމެކެވެ. ކޭ-2 ނަން ދީފައިވާ ފަރުބަދަ އަކީ ދުނިޔޭގެ ދެވަނައަށް އެންމެ އުސް ފަރުބަދަ އެވެ. ޕާކިސްތާންގެ އުތުރުގެ ހިސާބު ތަކުގައި ކުރީގައި ބިނާކުރެވިފައި ހުރި ވަރަށް ގިނަ ޓަވަރުތަކާއި، ގަދީމީ ޒަމާނުގައި ރައްކަލަކަށް ބިނާކޮށްފައި ހުރި ފާރުތަކާއި، ކޯއްޓޭ ފަދަ ތަންތަން ހުރެއެވެ. އަދި ތަފާތު ވާދީތައް ވެއެވެ.
ވިލާ ހޮޓެލް
ސަން އައިލޭންޑް ރިސޯޓް
ވިލާ ގުރޫޕުގެ ހަތަރުވަނަ ރިސޯޓް ސަން އައިލޭންޑް ހުޅުވާފައި ވަނީ 1998 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ސަން އައިލޭންޑް ހަދާފައިވަނީ އަރިއަތޮޅު ދެކުނު ބުރީގައި އޮންނަ ނަލަގުރައިދޫ ގައެވެ. 5 ތަރީގެ މިރިސޯޓްގައި 250 ކޮޓަރި ހިމެނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 4 ޕްރެޒިޑެންޝަލް ސުއިޓް އަދި 64 މޫދު ކޮޓަރި ހިމެނެއެވެ. 2000 ވަނަ އަަހަރު ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ ދެއްވާ ފެހި ރިސޯޓްގެ ޝަރަފް ސަންއައިލޭންޑް އަށް ލިބިފައި ވެއެވެ.
ރޯޔަލް އައިލޭންޑް ރިސޯޓް
ވިލާ ގުރޫޕުގެ ފަސްވަނަ ރިސޯޓް ރޯޔަލް އައިލޭންޑް ހުޅުވާފައި ވަނީ 2001 ވަނަ އަހަރު ގެ މާރޗް މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. ބ. އަތޮޅު ހޮރުބަދޫގައި ހަދާފައިވާ މިރިސޯޓަކީ 5 ތަރީގެ ހޮޓަލެކެވެ. މިރިސޯޓްގައި 150 މޫދު ކޮޓަރި ހިމެނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 2 ޕްރެޒިޑެންޝަލް ސުއިޓް ހިމެނެއެވެ. 22 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓަކުން ހަދާފައިވާ މިރިސޯޓަކީ މަތީ ފެންވަރުގެ ފަތުރުވެރިންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިސޯޓެކެވެ.
ފެބްރުއަރީ 19
ފެބްރުއަރީ 19 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 50ވަނަ ދުވަހެވެ.
ފެބްރުއަރީ 20
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ތައުޙީދު
ތައުޙީދަކީ އިސްލާމް ދީނުގައި ﷲ ގެ އެއްކައުވަންތަކަމުގެ ޢަޤީދާއެވެ.
ފެބްރުއަރީ 27
ފެބްރުއަރީ 27 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 58ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ފެބްރުއަރީ 28
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ޝަފާޢަތް
ފުރަތަމަބައި
ފުރަތަމަބައިގާ ހިމެނެނީ މުޝްރިކުންނާއި ނަޞާރާއިންނާއި އަދި ހައްދުފަހަނަ އަޅާފައިވާ ބިދުޢަވެރިންނެވެ. މިބައިމީހުން ދެކޭގޮތުގައި މާތްﷲގެ ޙަޟުރަތުގައި މިބައިމީހުނަށް، މިބައިމީހުން (ދުނިޔޭގައި އުޅުނުއިރު) މާތްކޮށް ހިތާ މަތިވެރިކޮށްއުޅުނު މީހުން ޝަފާޢަތްތެރިވާނެތެވެ. އަދި މުޝްރިކުން ދެކޭ ގޮތުގައި ޤިޔާމަތްދުވަހު ( އެބައިމީހުން އަޅުކަންކޮށް އުޅުނު ) ބުދުތައްވެސް އެބައިމީހުނަށް ޝަފާޢަތްތެރި ވާނެއެވެ. މިތިންޖަމާޢަތުގެ މީހުންވެސް އާޚިރަތުގެ ޝަފާޢަތާއި ދުނިޔޭގެ ޝަފާޢަތާ އެއްވެސް ތަފާތެއް ނުކުރެއެވެ.
ތިންވަނަބައި
ތިންވަނަ ބައަކީ أهل السنة والجماعة އެވެ. މިބައިމީހުން ރަސޫލުﷲ صلى الله عليه وسلم އާއި އެނޫންބޭކަލުން، ބޮޑެތިފާފަތަކުގެ އަހުލުވެރިންނަށްވެސް ޝާފާޢަތްތެރިވެ ވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމުގައި އެއްބަސްވެއެވެ. އަދި މިބައިމީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި އެއްވެސް ބޭކަލަކު މާތްﷲ އެބޭކަލަކަށް އިޛުނަ ދެއްވުމުން މެނުވީ އެއްވެސްމީހަކަށް ޝާފާޢަތްތެރިވެ ވަޑައިނުގެންނެވޭނެއެވެ. އެކަން ޙަދީޘުއް ޝަފާޢާގެ މިބައިން ދޭހަވެއެވެ. " މާތްﷲ އަންގަވާނެތެވެ. އޭ މުޙައްމަދުގެފާނެވެ. ކަލޭގެފާނު، ކަލޭގެފާނުގެ އިސްތަށިފުޅު އުފުއްލަވާށެވެ. ކަލޭގެފާނު އެދިވަޑައިގެންނެވި ކަމެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ކަލޭގެފަނަށް ދެއްވޭ ހުއްޓެވެ. ކަލޭގެފާނު ޝަފާޢަތްތެރި ވަޑައިގަންނަވާށެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ޝަފާޢަތް ޤަބޫލުކުރެއްވޭ ހުއްޓެވެ....."
ކުޑަކުދިން އެކުދިންގެ މައިންބަފައިންނަށް
މީގެއިތުރުން ހެޔޮޢަމަލުތައްކުރާމީޙުންގެ ޢަމަލުތަކާއި ، ރޯދަވެސް އޭގެއަހުލުވެރިންނަށް ޝަފާޢަތް ތެރިވާނެ ކަމުގައި ޙަދީޘުގައި ވެއެވެ.