cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު
އިހުގެ އަދީބުން ކުރެ ރައިވަރު ހެއްދެވުމުގައި އެންމެ ފާހަނގަކޮށްލެވޭ އެއް އަދީބަކީ ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު އެވެ.ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ބަނޑޭރި ޙަސަން މަނިކުފާނު މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ އަރުމާދާއި ދިޔޯގެ ރައިވަރު ލިޔުއްވި ޝާއިރުގެ ގޮތުންނެވެ. ބަނޑޭރި ޙަސަން މަނިކުފާނޭ ކިޔުނީ އައްޞުލްޠާން މުޙައްމަދު މުޢީނުއްދީނުލް އައްވަލް ރަސްކަމުގައި މަތިގެ ހެއްދެވި އިރު، މަތިގޭގެ ބަނޑޭރި ކަމުގައި ހުންނެވީތީ އެވެ. ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު އަކީ މީލާދީން 1700-1701 ވަނަ އަހަރާއި ދެމެދު ރަސްކަންކުރެއްވި، އިސްދޫ ޢަލީ ރަސްގެފާނުންގެ ޙަސަން ރަސްގެފާނުންގެ ޢަލިމަނިކު ފާނުންގެ ޙަސަން މަނިކު ފާނު އެވެ.މީނާއަކީ ސ.ހިތަދޫ އަށް އުފަންވެވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. މިމަނިކުފާނު ރަދުންގެ ޚަވާޞުންގެ ތެރޭގައި އުޅުއްވީ އައްޞުލްޠާން މުޙައްމަދު މުޢީނުއްދީނުލް އައްވަލް މިރަދުންގެ އަރިހުގައެވެ.
އޮސްޓިއޯއާތުރައިޓިސް
އެހެނިހެން ފަރުވާތައް
(ހ) ފިޒިއޮތެރަޕީ (physiotherapy): އާންމު ގޮތެއްގައި ފިޒިއޮތެރަޕީގައި މައްސަލަ ދިމާވެފައިވާ ހުޅުގެ ވަށައިގެންވާ މަސްތައް ވަރުގަދަކޮށް، ތަދުކުޑަކޮށްދީ، މައްސަލަ ދިމާވެފައިވާ ހުޅުގެ އެކިފަރާތަށް ލަންބައި، ދަމައި ހެދުމުގެ ގާބިލިއްޔަތު އިތުރުކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަސްރަތުތައް ކޮށްދީ ހަދާނެއެވެ. އަދި މިކަސްރަތުތައް ބަލިމީހާއަށް ވެސް ދަސްކޮށްދޭނެއެވެ. ފެތުމާއި، ހިނގުން ފަދަ ގަވާޢިދުން ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންކަންކުރުމުން ވެސް މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ލުއިކަން ހޯދިދާނެއެވެ. (ށ) އޮކިޔުޕޭޝަނަލް ތެރަޕީ (occupational therapy): އޮކިޔުޕޭޝަނަލް ތެރަޕީގެ އެހީގައި އާންމު ދިރިއުޅުމުގެ އެކި ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމުގައި ފަސޭހަކަމާއި، ލުއިކަން ޚިޔާރުކުރެވޭނެ ގޮތްތައް އޮކިޔުޕޭޝަނަލް ތެރަޕިސްޓް ކިޔައިދޭނެ އެވެ. މިސާލަކަށް ކަކުލު ހުޅަށް އޮސްޓިއޯއާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިވެފައިވާނަމަ، ކޮށްޅަންހުރެ ފެންވަރަށް ދަތިވާނަމަ، ފެންވަރާގަޑީގައި ފާޚާނާގައި ގޮޑިއެއް ފަދަ އެއްޗެއް ބަހައްޓައިގެން ފެންވެރިދާނެއެވެ. މިހެން ހެދުމުން ކަކުލުހުޅަށް ކުރާ ބާރު ކުޑަވެ، ތަދާއި ރިހުން ގޯސްވިޔަނުދީ ހިފަހައްޓައިދޭނެ އެވެ.
ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު
ބަނޑޭރި ޙަސަން މަނިކުފާނު އަކީ ކުޅަދާނަ ޝާޢިރެކެވެ. ބަސްމޮށުންތެރި އެކެވެ. ހަރުދަނާ ބުއްދިވެރި އެކެވެ. އޭނާގެ ރައިވަރުތަކުގެ ތެރެއިން މިޒަމާނަށް އައިރު ފެންނަން އޮތީ ދިޔޯގެ ރައިވަރާއި އަރިއަތޮޅު އަރުމާދު ރައިވަރުކަމަށް ޞަލާހުއްދީން ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ.
އިބްރާހިމް އިސްމާޢިލް
އިބްރާހިމް އިސްމާޢިލް (އިބްރާ) އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މާލޭ މެމްބަރެވެ.
އޮސްޓިއޯއާތުރައިޓިސް
ހަވާލާ
•	https://www.cdc.gov/arthritis/basics/osteoarthritis.htm •	https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/osteoarthritis/symptoms-causes/syc-20351925 •	https://www.arthritis.org/about-arthritis/types/osteoarthritis/ ނޯޓް : މިއީ މައުލޫމާތު ފެތުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.
ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު
އަދަބީ މަސައްކަތްތައް
ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު ވަނީ މިދެރައިވަރުވެސް އޭރު ރަސްކަމުގައި ހުންނެވި ރަދުންނަށް ވެދުމަށް އަރުވާފައެވެ.
އަވަހާރަވުން
އުފަންވެވަޑައިގަތީ ހިޖްރައިން 1158 ވަނަ އަހަރު ރަބީޢުލްއައްޥަލް މަހުގެ 12 ވީ ބުދަ ދުވަހުއެވެ.ބަނޑޭރި ޙަސަން މަނިކުފާނު ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ ސ. ހިތަދޫ ތަކުރުފާނު މިސްކިތު ގަބުރުސްތާނުގައެވެ އަވަހާރަވީ 04 އެޕްރިލް 1807 މ. ވީ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ މެންދުރު ވަގުތުގައެވެ.
ޓެމިލް ނާޑޫ
ޓެމިލް ނާޑޫ (தமிழ் நாடு, "ތަމަޅައިންގެ ބިން") އަކީ ހިންދުސްތާން ގެ ދެކުނު ކޮޅުގައި އޮތް ރާއްޖެއެކެވެ.
ވެސްޓު ބެންގާލް
thumb| ، އަކީ އިންޑިޔާގެ އިސްޓޭޓުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްޓޭޓެކެވެ.
ޖަޕާނު
ޖަޕާނަކީ އިރުމަތީ އޭޝިޔާއަށް ނިސްބަތްވާ ޖަޒީރާ ޤައުމެކެވެ. މި ޖަޒީރާ ޤައުމު އެކުލެވިގެންވަނީ 6852 ރަށުގެ މައްޗަށެވެ. ޖަޕާނަކީ އާބާދީގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ދުނިޔޭގައި 10 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ޖަޕާނުގެ ވެރިރަށް ޓޯކިޔޯއަކީ، މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އޮތް އެންމެ ބޮޑު މެޓްރޮޕޮލިޓަން އޭރިޔާއެވެ. މި ސަރަޙައްދުގައި އެކަނި 30 މިލިޔަން މީހުން ދިރިއުޅެއެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ޖަޕާނުގެ ރަސްމީ ބަހެއް ކަނޑައެޅިފައެއް ނޯވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޤައުމީ ބަހަކީ ޖަޕަނީޒް ބަހެވެ. މީގެ އިތުރުން ވެސް ސަރަޙައްދީ ބައެއް ބަސްބަސް ރިކޮގްނައިޒް ލެންގުއޭޖަސްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެމުންދެއެވެ. އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ޓޯކިޔޯއެވެ. އަދި ވެރިކަން ކުރަނީ ވެސް ޓޯކިޔޯގައެވެ. ޖަޕާނަކީ ދުސްތޫރީ ރަސްކަމެއް އޮންނަ ބަރުލަމާނީ ޑިމޮކްރަސީއެކެވެ. ޖަޕާނުގެ އެމްޕެރަރ ކަމުގެ މަޤާމުގައި މިވަގުތު އިންނެވީ އަކިހީޓޯއެވެ. ބޮޑުވަޒީރަކީ ޔުކިޔޯ ހަޓޮޔާމާއެވެ.ޖަޕާނުގެ އާބާދީއަކީ 128 މިލިއަނެވެ. ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާއަކީ 38457 ޑޮލަރެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.38 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ވާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ jp. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +81 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޖަޕަނީޒް ޔެންއެވެ.
ނަން
ޖަޕާނުގެ ނަމުގައި ހިމެނޭ ކެރެކްޓަރތަކުގެ މާނައަކީ “އިރަށް ނިސްބަތްވާ” ނުވަތަ “އިރުން އުފެދިގެންވާ” އެވެ. ޖަޕާނަށް “ލޭންޑް އޮފް ދަ ރައިޒިން ސަން” އޭ ކިޔަނީ ވެސް އެހެން ވެގެންނެވެ. ޖަޕާނަށް އެ ޤައުމުގެ ބަހުން ކިޔަނީ “ނިއްޕޮން”ނުވަތަ “ނިއްހޮން” އެވެ.މި ދެނަން ވެސް އިނގިރޭސި ބަހުން ތަރުޖަމާ ކުރެވިފައިވަނީ “ލޭންޑް އޮފް ދަ ރައިޒިން ސަން” މި ގޮތަށެވެ. ޖަޕާނު މީހުންނަށް އެމީހުންގެ ބަހުން ކިޔަނީ “ނިހޮންޖިން” އެވެ. އެމީހުންގެ ބަހަށް ކިޔަނީ “ނިހޮންގޯ”އެވެ.
ޖުގުރާފީ
ޖަޕާނު އޮތީ ޕެސިފިކްގެ ކަނޑުގައި ޗައިނާ އާއި އުތުރު ކޮރެއާ އާއި ދެކުނު ކޮރެއާ އާއި ރަޝިޔާގެ އިރުމަތީގައެވެ.
ތާރީޚު
އާސާރީ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖަޕާނުގައި އަޕަރ ޕެލިއޮލިތިކް ޒަމާނުގައި ވެސް މީހުން އުޅެފައިވެއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމައަށް ޖަޕާނުގެ ވާހަކަ ނަންގަނެވިފައިވަނީ ޗައިނާގެ ތާރީޚީ ލިޔުންތަކުގައެވެ. އެއީ މީލާދީން ފުރަތަމަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައެވެ. ޖަޕާނަށް ބުދިޒަމް އައިސްފައިވަނީ ކޮރެއަން ޕެނިންސޫލާއިިންނެވެ. ޖަޕާނުން ވަނީ 1937 ވަނަ އަހަރު ޗައިނާގެ ބައެއް ތަންތަނަށް ޙަމަލާދީފައެވެ. މި ގޮތުން ޖަޕާނު ޗައިނާ ހަނގުރާމަ 1937 އިން 1945 އަށް ހިނގިއެވެ. ޖަޕާނުން އެ ޤައުމުގެ ފައުންޑޭޝަން ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަނީ 11 ފެބްރުއަރީ 660 މ.ކ. އެވެ. މ.ކ ގެ މަޠުލަބަކީ ޢީސާއީ މީލާދުގެ ކުރި، ނުވަތަ ބީ.ސީ އެވެ. ދެން އޮތީ އެ ޤައުމުގެ ކުރީގެ ޤާނޫނު އަސާސީ ހިންގަން ފެށި ދުވަހެވެ. އެއީ ނޮވެންބަރު 29، 1890 އެވެ. މިހާރުގެ ޤާނޫނު އަސާސީ އަކީ 3 މެއި 1947 ގައި ހިންގަން ފެށުނު ޤާނޫނު އަސާސީއެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖަޕާނުގެ ތާރީޚުގައި މުހިއްމު އެކައްޗަކީ ސެންފްރާންސިސްކޯ ޓްރީޓީއެވެ. އެޕްރީލް 28، 1952 ގައި ސޮއިކުރެވުނު ޓްރީޓީއެކެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ޖަޕާނުގެ މީހުންނަކީ ބަހުގެ ގޮތުންނާއިި ސަގާފީ ގޮތުން މާ ބޮޑަށް އިތުރުވެގެން ދިއުމުގެ މައްސަލައެވެ.
ދީން
ޖަޕާނުގެ 36 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ބުޑިސްޓުންނެވެ. 2 އިންސައްތައަކީ ނަޞާރާއިންނެވެ. އާބާދީގައި މުސްލިމުން ހިއްސާކުރަނީ 0.5 އިންސައްތައަށް ވުރެ ވެސް މަދުންނެވެ. ބައިމަދު ދީންތަކުގެ މީހުން ފިޔަވައި ދެން ބާކީތަބި ގިނަ މީހުންނަކީ މުލްހިދުންނެވެ.
ސަގާފަތު
ޖަޕާނުގެ އާބާދީއަކީ ވަރަށް ގިނަ ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ދުނިޔޭގެ އެހެން މީހުންނާ މާބޮޑު ގުޅުމެއް ނެތި، އެކަހެރިކޮށް އުޅުނު ބަޔަކަށް ވާތީ، އެ ޤައުމުގެ ސަގަފީ ކަންތައްތަކުން ވެސް މި އެކަހެރި ކަމާއި ތަފާތު ފެންނަން އެބައޮތެވެ.
ސެޕްޓެމްބަރު 16
ސެޕްޓެމްބަރު 16 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 259 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 260 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
އޮރިއްސާ
thumb| ، އަކީ އިންޑިޔާގެ އިސްޓޭޓުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްޓޭޓެކެވެ.
އަހުމަދު ސަޢީދު
އަހުމަދު ސަޢީދު އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރި އެކެވެ. އޭނާވަނީ ތަފާތު ފިލްމް ޑްރާމާތައް ކުޅެ ބައެއް ކުރު ފިލްމް ތަކާއި ވީޑިއޯ އަލްބަމްތައް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައެވެ.
ފ.ނިލަންދޫ އާސާރީ މިސްކިތް
ނިލަންދޫ އާސާރީ ސަރަހައްދުގައި ހުންނަ އާސާރީ މިސްކިތަކީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ތާރީކްގައި ވަރަށް ފާހަގަ ކޮށްލެވޭނެ މިސްކިތެކެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި މިިމިސްކިތަކީ ދިވެހި ރާއްޖެ އިސްލާމް ކުރެއްވި އިރު ހުންނެވި ރަދުން އައްސުލްތާން މުޙައްމަދު ބިން ޢަބުދުﷲ ބިނާކުރެއްވި 3 މިސްކިތުގެ ތެރެއިން އެއް މިސްކިތެވެ. އަނެއް ދެމިސްކިތަކީ މާލޭ ހުކުރު މިސްކިތާއި، ދަރުމަވަންތަ މިސްކިތެވެ. ކުރިން ނިލަންދޫ އާސާރީ މިސްކިތުގައި ކުރިން ހުކުރު ކޮށްފައި ވެއެވެ.
ޤިސްމު:ނިލަންދޫ (ފ. އަތޮޅު) ޤިސްމު:(ފ. އަތޮޅު) ޤިސްމު:ދިވެހި ތާރީޚް
ދުންތަރި މަސް
ދުންތަރި މަސް ނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަޅުފަޅުތަކުގެ ބޭރުންނާއި އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުން ވަރަށް މަދުމަދުން ފެންނަ ވަރަށް ރީތި މަހެކެވެ. މިމަސް އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ ފަޅުގެ އުރަފަށުގައި ހެދިފައި ހުންނަ ހޮހަޅަތަކުގެ ތެރޭގައެވެ. މަހުގެ ނަލަކަމާއި ފަރިކަމުގެ ސަބަބުން އަޑިއަށް ފީނާއުޅޭ މީހުން ވެސް މިމަސް ދުށުމަށް ވަރަށް ޝައުގުވެރިކަން ދެއެވެ. މިއީ ވަރަށް މަދުން ފެންނަ މަހެއް ކަމުން މިމަހަށް ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ދިވެހިން ކިޔައެއް ނޫޅެއެވެ. ވީމާ މިމަހުގެ ތަދުކަމާ މަދުކަމަށް ވިސްނާ، މަހަށްކިޔާ އިގިރޭސި ނަމާ ގުޅުވައިގެން ދުންތަރި މަސް ކިޔައި މިމަހަށް ނަންދެވިފައި ވަނީ އެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 16 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ކޮތަރިބައިގައި 11 ހަރުކައްޓާއެކު 8 ނުވަތަ 9 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތު ކޮތަރި ބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 9 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ކަޅު ކުލައެވެ. މުޅި މަހުގައި އަޅައިގަންނަ ހުދު ނޫކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ކޮތަރި ބައިގެ ފަހަތު ކޮޅުގައި ނޫކުލައިން ކައިރި އަޅާފައި ހުންނަ ގަދަ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތް ވަރަށް ފުޅާކޮށް ކޮޅަށް ހިމަކޮށް ހުރެއެވެ. މިއީ ފަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ފިލައިގެން އުޅޭ
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވަންދޫ (ތ. އަތޮޅު)
ވަންދޫއަކީ އަތޮޅުގެ ހުޅަނގުބިތުގައި މިއަތޮޅު އެންމެ ހުޅަނގުން އޮންނަ ކަނޑޫދޫގެ އިރުދެކުނުން އޮންނަރަށެވެ.
ޖިއޮގްރަފީ
މިއަތޮޅުގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތައް ހަތަރުދުންޏަށް ބެހިފައިވާއިރު އެއްވެސް ދުންޏަކާ ނުގުޅި ވަކިންއޮންނަ މިރަށަކީ އަތޮޅުގެ ވެރިކަންކުރާރަށް ވޭމަންޑޫ އާއި 11 ނޯޓިކަލް މޭލު ދުރުގައިވާ ރަށެކެވެ. ރަށްޖިއޮގުރަފީ ގޮތުން އޮތް GPS ޕޮޒިޝަނަކީ 72.56.30E, 02.17.25N އެވެ. ބޮޑުމިނުގައި 23 ހެކްޓަރހުރި މިރަށަކީ މިހާރު ބަނދަރު ހަދައި ނިމިފައިވާ ރަށެކެވެ.
ތާރީޚު
ތާރީޚީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު ، އެއްޒަމާނެއްގައި ރާއްޖޭގެ މަސްހޫރުވި ވަންދޫ ނެވި މުހައްމަދު ހިމެނެއެވެ. މިނެވި މުޙައްމަދަކީ އެއިރު ރާއްޖޭގައިހުރި އެންމެ މުއްސަދި މީހާކަމަށް ބުނެވެއެވެ. 1911 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ބޯހިމެނިއިރު ވަންދުއަކީ މިއަތޮޅުގެ އާބާދީ އެންމެ ބޮޑު 580 މީހުން ދިރިއުޅޭ ބޭރުން މުދާގެންނަ ނައުފަހަރު މާލެދިޔުމުގެ ކުރިން ފުރަތަމަ ބަނދަރުކުރަނީ ވަންދޫގައިކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
އާބާދީ
ވަންދޫއަކީ އާބާދީގައި 371 މީހުން ހިމެނޭ ދިރިއުޅުމަށް މައިގަނޑު މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި މަސްވެރިކަންކުރާ ، ބަނދަރު ހެދި ، ޕްރައިމަރީ އަދި ސެކަންޑަރީ ތަޢުލީމް ދެމުންގެންދާ ރަށެކެވެ.
ހަމުގެ ކެންސަރު
ހަމުގެ ކެންސަރުގެ ދެބާވަތެއް ހުރެއެވެ. އެއީ ސްކްއޭމަސް ސެލް ކެންސަރު އަދި މެލިގްނަންޓް މެލަނޯމާ އެވެ.
ސްކްއޭމަސް ސެލް ކެންސަރު
މިބާވަތުގެ ކެންސަރު ގިނައިން ޖެހެނީ ސީދާ އަވީގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރާ މީހުންނަށެވެ. މިބާވަތުގެ ކެންސަރު ގިނަ ފަހަރު ޖެހިފައި ހުންނަނީ މޫނާއި އަތަށެވެ. ބަލީގެ އަލާމާތެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެނީ ފަސޭހަނުވާ ފާރުކޮޅެއް ނުވަތަ ފާރުކޮޅު ތަކެއް ހަމުގައި ހުރުމެވެ. ބަލި ދެނެގަންނަނީ މިއިން ފާރުކޮޅަކުން ކުޑަ އެތިކޮޅެއް ނަގައިގެން ޓެސްޓްކޮށްގެންނެވެ.
ފަރުވާ
ބަލީގެ އަސަރުކޮށްފައިވާ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށް ބަލައި ފަރުވާ ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ ފަރުވާދޭ ޑޮކްޓަރެކެވެ.
މެލިގްނަންޓް މެލަނޯމާ
މިއީ ވަރަށް ހަލުވިކޮށް ފެތުރޭ ކެންސަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ މީހުންގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ ހިސާބުގެ ލިމްފް ގްލޭންޑްތައް ވެސް ދުޅަވެފައި ހުރެއެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ސީ.އެން. ޓަވަރު
ސީ.އެން. ޓަވަރު ހުންނަނީ ކެނެޑާގެ ޓޮރޮންޓޯ ގައެވެ. ފުރަތަމަ ރޭވިފައި އޮތީ ފާލަމަކުން ގުޅުވާލެވިފައިވާ 3 ޓަވަރު ބިނާކުރުމަށެވެ. ޓަވަރުގެ އުސްމިނުގައި 553.33 މީޓަރު ހުރެއެވެ. ޓަވަރު ހުންނަނީ އެތެރެ ހުސްކޮށް ހުންނަ 3 ފައިގެ މަތީގައި ހިފެހެއްޓިފައެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ ދިގު ފްރީ ސްޓޭންޑިންގ ސްޓްރަކްޗަރ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ރިކޯޑް ފޮތް ބުނާގޮތުން 30 އަހަރު ވަންދެން ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ޢިމާރާތުގެ ގޮތުގައި ސީއެން ޓަވަރު ހޮވިފައި ވެއެވެ.
ސީ.އެން. ޓަވަރު ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނީ 12 ފެބުރުއަރީ 1973 ގައެވެ. ބިޔަ ބެކްހޯ އަކުން ޓޮރޮންޓޯގެ ބަދަރުގެ ކައިރީގައި އޮންނަ އޮންޓާރިއޯ ކުޅީގެ އައްސޭރި ފަށުން 50 ފޫޓް ފުން މިނަށް ޓަވަރު ހެދުމަށް ކޮނެވުނެވެެ. އެއަށްފަހު ވައި އަކުރެއްގެ ބައްޓަމަށް ކޮންކްރީޓް، ދަގަނޑު، އަދި އެކަތަ އެއްކޮށް އަތުރާލެވުނެވެ. ވައި އަކުރުގެ ކޮންމެ ފަޔަކުން އެތެރެ ހުސްކޮށް އިންނަ ފައެއް މައްޗަށް އިދެއެވެ.
ސީ.އެން. ޓަވަރު ގެ ބިންގާގެ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް ހޭދަވީ 4 މަސް ދުވަހެެވެ. ޓަވަރު ބިނާކުރުމަށް ކޮންމެ ހަފްތާ އަކު 5ދުވަހު ފުލްކޮށް މަސައްކަތް ކޮށްފައި ވެއެވެ. 1100 ފޫޓަށް ޓަވަރު ބިނާކުރެވުމުން ސްކައި ޕޮޑްގެ މަސައްކަތް ފެށުނެވެ. ސްކައި ޕޮޑް ގައި ހިމެނެނީ 7 ބުރީގެ ބަޔަކާއި، 2 އޮބްޒަވޭޝަން ޑެކް، ވަށައިގެން އެބުރޭ ރެސްޓޯރަންޓް، ނައިޓް ކްލަބް، އަދި ބްރޯޑް ކާސްޓިންގ އިކްއިޕްމަންޓް ތަކެކެވެ.
ސްކައި ޕޮޑް މަތިން ޓަވަރު މައްޗަށް ގޮސް ނިމިފައިވަނީ ސްޕޭސް ޑެކް އަށެވެ. މިތަން އިންނަނީ ސްކައި ޕޮޑަށްވުރެ 465 ފޫޓް އުހުގައެވެ. ސްޕޭސް ޑެކަށް އެރުމުން 75 މޭލު ދުރު ބަލާލެވޭ ކަމަށްވެއެވެ. ސްޕޭސް ޑެކްގެ މަތިން ދެން އިންނަނީ އެންޓަނާއެވެ.
ސީ.އެން. ޓަވަރު ބިނާކުރުމުގެ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާގައި ސިރޮސްކީ ސްކައި ކްރޭން ހެލިކޮޕްޓަރަކުން ކޮމިއުނިކޭޝަން މަސްޓް ގެ ބައިތައް އެތުރުމަށް ޓަވަރުގެ މައްޗަށް ގެންދެވުނެވެ. ކޮމިއުނިކޭޝަން މަސްޓް ގެ ބައިތައް އަތުރައި ގުޅުވުމަށް 40 ހާސް ބޯލްޓް ބޭނުންކޮށްފައި ވެއެވެ. މިބުނި މަސްޓްގެ ވަށައިގެން ފައިބަރު ގްލާސް ފަށަލައެއް ފަހުން ލެވުނެވެ. އެއީ ފިންޏާއި އައިސް ޖެހުމުން ހިމާޔަތް ކުރުމަށްޓަކައެވެ. މިއީ ރޭޑިޔޯ އަދި ޓީވީ ގެ ސިގްނަލްތައް އުފުލައިދޭ 335 ފޫޓްގެ އެންޓަނާއެކެވެ.
ސީ.އެން. ޓަވަރު ގައި މިފަހަކުން އައިސް ވަނީ ދެކަރަންޓް ސިޑި ހަރުކުރެވިފައެވެ. މިކަރަންޓް ސިޑި ނުވަތަ އިލެވޭޓަރު ބެހެއްޓުމަށް 2579 ފިޔަވަޅު އިންނަ ސްޓެއަރ ކޭސް އެއް ވަނީ ޓަވަރުގެ އެތެރެއިން ހަރުކުރެވިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ސްކައި ޕޮޑްގެ އޮބްޒަވޭޝަން ޑެކަށް ވަނީ ބިއްލޫރި ތަޅުމެއް އިތުރު ކުރެވިފައެވެ. ޓަވަރަށް އަރާ މީހުންގެ ކިބައިން ފާހަގަ ވެފައިވާ ގޮތުން އެންމެ ގިނަބަޔަކު ޓަވަރަށް އެރުމަށްފަހު ބުނެފައިވާ ބަހަކީ Awesome އެވެ.
ސީ.އެން. ޓަވަރުގެ ނަން ނިސްބަތް ވަނީ ކެނޭޑިއަން ނޭޝަނަލް ރެއިލްވޭ އަށެވެ. ނަމަވެސް 1995 ވަނަ އަހަރު އެކުންފުނިން ކެނެޑާ ލޭންޑްސް ކަމްޕަނީ އަށް ޓަވަރުގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުން ހަވާލު ކުރިއެވެ. އެއަށްފަހު ވެސް ޓޮރޮންޓޯގެ އަހުލުވެރިން ސީ.އެން. ޓަވަރު ގެ ނަން އެގޮތުގައި ބަހައްޓަން ބޭނުން ވިއެވެ. އެހެން ކަމުން މިއަދު ކެނޭޑިއަން ނޭޝަނަލް ގެ ބަދަލުގައި ޓަވަރު ނިސްބަތް ކުރެވެނީ ކެނެޑާޒް ނޭޝަނަލް މިނަމަށެވެ.
ފޮޓޯ ގެލަރީ
Image:Cntower.jpg|CN Tower </gallery
ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ރާޖަސްތާން
، އަކީ އިންޑިޔާގެ އިސްޓޭޓުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްޓޭޓެކެވެ.
ސެޕްޓެމްބަރު 17
ސެޕްޓެމްބަރު 17 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 260 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 261 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
މަނަދޫ މުޙައްމަދު ޙާޖީ
ނ. މަނަދޫ ފިލިގަސްދޮށުގޭ މުޙައްމަދު ޢަބްދުލްކަރީމް (ކަރިންބޭގެ މުޙައްމަދުބެ) ގެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަން ފެށިއިރު މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ މަނަދޫ ކޯޓްގައެވެ. އޭރު ކޯޓްގައި ގާޒީ އާއި ކާތިބެއްގެ އިތުރުން މުޙައްމަދުބެ ފިޔަވާ ދެވަނަ މީހަކު ނުހުރެއެވެ. މަސައްކަތު މީހަކީވެސް އެއީއެވެ. ދޭވާންޏަކީވެސް އެއީއެވެ. ދިދަނަގާ ބަލާމީހަކީވެސް އެއީއެވެ. އެއްބޭފުޅަކަށްފަހު އަނެއް ބޭފުޅަކު ކޯޓާ ހަވާލުވަމުން ގާޒީކަން ކުރައްވަމުން ބަދަލުވަމުން ދިޔައިރު ކޯޓްގައި ބަދަލުނުވެ ހުރި ބޭފުޅަކީ މުޙައްމަދުބެއެވެ. ވަޒީފާއިން ވަކިވެވަޑައިގެންނެވުމާ ހަމައަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ޤާޟީންނާއެކު މުޙައްމަދުބެވަނީ މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެވެ. ތަފާތު ތަންތަނަށް މަނަދޫ ކޯޓް ބަދަލުވަމުންދިޔައިރުވެސް މުޙައްމަދުބެ އަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. މުޙައްމަދުބެއަކީ ސަރުކާރުގައި ޚިދުމަތްކުރެއްވި އިރު އިޚްލާޞްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތް ކުރެއްވި ބޭކަލެކެވެ.
މުޙައްމަދުބެއަކީ ދިވެހި ބޭސްވެރިއެކެވެ. މުޙައްމަދުބެ ދިވެހިބޭސް ކުރައްވާފައިވަނީ ހިލޭ ސާބަހަށެވެ. ދުވަހަކުވެސް މީހެއްގެ އަތުން އުޖޫރައެއް ނަންގަވައިގެންނެއް ނޫނެވެ. މުޙައްމަދުބެ ދިވެހިބޭސް ހެއްދެވި ދުވަސްވަރަކީ ޑޮކްޓަރީ ބޭސްވެރިކަން ވައިގައި ނުހިފާއޮތް ދުވަސްވަރެވެ. ފަންޑިތައާއި ދިވެހިބޭސްވެރިކަން ނޫން އެހެންގޮތެއް ނެތް ދުވަސްވަރެވެ. ތަފާތު ގިނަ ބަލިތަކަށް ރަށުން ލިބެން ހުންނަ ފަތްޕިލާވެލި ބޭނުންކޮށްގެން ބޭސް ހައްދަވާ އެތައް ބަޔަކަށް ފަރުވާ ކޮށްދެއްވިއެވެ. ދިވެހި ބޭސްވެރިކަމުގެ ތެރެއިން މުޙައްމަދުގެ ޚާއްޞަ ދާއިރާއަކީ ލޮލުބޭހެވެ.
މުޙައްމަދުބެއަކީ ޙައްޖުގެ މަތިވެރި އަޅުކަން އަދާކުރައްވާފައިވާ ބޭކަލެކެވެ. އެހެންވީމާ އެއުމުރުގެ ބައެއް މީހުން މުޙައްމަދު ޙާޖީއޭ ކިޔާ މުޚާތަބުކުރެއެވެ. އެއީ މަނަދޫގެ ޤަދަރުވެރި ބޭކަލެކެވެ. ދުވަހަކުވެސް މައްސަލައެއްގައި އަދަބެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.
މުޙައްމަދުބެއަކީ އަބަދުވެސް ހުދު ހެދުމުގައި ހުންނަވާ ބޭކަލެކެވެ. އާންމުކޮށް ތުރުކުރައްވަނީ ހުދު ގަމީހާއި ހުދު މުންޑާއި ހުދުކުލައިގެ ހައްޖުތާކިހަލެކެވެ. ހައްޖަށް ވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރިންވެސް އަބަދުވެސް ހުންނަވަނީ ވަރަށް ސާފުތާހިރުކޮށެވެ. ސާފުތާހިރުކަމަށް ލޯބިކުރައްވާ މުޙައްމަދުބޭގެ މިޒާޖަކީ މަޑުމައިތިރި މިޒާޖެކެވެ. ދީނީ ކަންތައްތައްކަށް ޚާއްޞަ އަހުމިއްޔަތުކަމެއް ދެއްވައެވެ. ޚާއްޞަގޮތެއްގައި ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރެއްވުމަށް ވަރަށް ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވައެވެ.
މުޙައްމަދުބެއަކީ ޚިތާނު ކުރުމުގައިވެސް ހަރަކާތްތެރިވެ ލެއްވި ބޭކަލެކެވެ. ޚިތާނު މޫސުމުގައި މަނަދޫއަށް އަންނަ ޚިތާނުކުރާ އެދުރުންނާއެކު އަތްދަށު ބޭކަލެއްގެ ގޮތުގައި މުޙައްމަދުބެ ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެން އުޅުއްވައެވެ. އެކަމުން މަނަދޫގެ ގިނަ ރައްޔިތުންނަށް ވަރަށް ފަސޭހަވެސް ވެއެވެ. ސަބަބަކީ އެދުރުމީހާ ކިތަންމެ ބިޒީކޮށް އުޅުނަސް މުޙައްމަދުބެ އެދުރުބޭގެ ފަރާތުން ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް އެހީތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަވާތީއެވެ. ކުދިން ރޮއި ބޮޑާހާކާ ހަދަން ފެށުމުން މުޙައްމަދުބެ ގެންނާނެއެވެ. އޭރުން އެކަންތައް އެކެނޑުނީއެވެ. ޚިތާނުގެ ކަންތައްތައް ނިމުމުން އެދުރުމީހާ ފުރައިގެން ދިޔަޔަސް ކުދިންގެ ހާލު އަހުވާލު ބަލާމީހެއްގެ ގޮތުގައި މުޙައްމަދުބެ ދެމިހުރެއެވެ. މުޙައްމަދުބެއަށް އިތުބާރު ކުރައްވާ ޚިތާނުކުރާ އެދުރުން މުޙައްމަދުބޭގެ އަތްމައްޗަށް ކުދިން ދޫކޮށްފައިދެއެވެ. މުޙައްމަދުބެ އެކަމުގައި އުޅެފައިވަނީ ކަމަށްކަމޭހިތައިގެން މީހުންގެ ހުރުން ލިބޭފަދަ މުރާލިކަމާއެކުގައެވެ.
މުޙައްމަދުބޭގެ ދެފިރިހެން ދަރިންނާއި ދެ އަންހެން ދަރިން ދުނިޔޭގައި އެބަތިއްބެވިއެވެ. އެއީ ޚާލިދު މުޙައްމަދު، އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ، ނާހިދާ މުޙައްމަދު އަދި މަރިޔަމް މުޙައްމަދެވެ. މީގެ ތެރެއިން ނާހިދާ މުޙައްމަދަކީ ރާއްޖޭގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ މަޝްހޫރު ދިވެހި މުދައްރިސެކެވެ. އެއީ ދިވެހިބަހުން ޑިގްރީ ހާސިލުކުރައްވާފައިވާ މޮޅު ވާހަކަ ދެއްކުންތެރިއެކެވެ. އަދި އެހާމެ މޮޅު ވާހަކަ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. މުޙައްމަދުބެއަކީ ޚިތާނުކުރާ އެދުރެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު މިހާރު މުޙައްމަދުބޭގެ ދަރިއަކު އެކަން އެބަހުރެއެވެ. އެއީ މުޙައްމަދުބޭގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ޚާލިދު މުޙައްމަދެވެ. ޚާލިދަކީ ސަރުކާރު ޤަބޫލުކުރާ ފާސް އޮންނަ އެދުރެކެވެ. މުޙައްމަދުބޭގެ ދަރިންގެ ތެރެއިން އިބްރާހިމް މުޙައްމަދަކީ މަނަދޫގައި ވިޔަފާރިކުރާ ބޭކަލެކެވެ.
މުޙައްމަދުބޭގެ ދަރިންނާއި ކާފަދަރިންގެ އިތުރުން މުނިކާފަ ދަރިންވެސް އެބަތިއްބެވެ. މިއަދު މުޙައްމަދުބޭގެ އެންމެ ބޮޑު އުފަލަކީ އެދަރިންނެވެ. އެދަރިންގެ މެދުގައި އޮންނަ އާއިލީ ލޭގެ ގާތް ގުޅުމެވެ. މުޙައްމަދުބެއަށް ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތެއް ދެއްވާ، އާއިލާއަށާއި މުޙައްމަދުބެއަށް ބާއްޖަވެރިކަން މިންވަރުކުރައްވާށިއެވެ.
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ ޤިސްމު:މަނަދޫ (ނ. އަތޮޅު)
ސިއްކީމް
thumb| ، އަކީ އިންޑިޔާގެ އިސްޓޭޓުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްޓޭޓެކެވެ.
ވީބީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބް
ވީބީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބް އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެދިފައި އޮތް ފުޓްބޯޅަ ކުލަބެކެވެ. މިއީ ކުރިން އައިލޭންޑް ފުޓުބޯޅަ ކްލަބް ނުވަތަ އައިއެފްސީ ގެ ނަމުގައި އުފެދިފައި އޮތް ފުޓްބޯޅަ ކްލަބެވެ. އައިއެފްސީގެ ނަން ވީބީ ސްޕޯޓްސްގެ ނަމަށް ބަދަލު ކުރެވުނީ 8 ނޮވެމްބަރު 2006 ގައެވެ. އެއީ އައިއެފްސީގެ ނަން މަޝްހޫރު ވިޔަފާރި ކުންފުނި ވީބީ ބްރަދާރސް އިން ގަތުމުންނެވެ.
ތުރިޕޫރާ
، އަކީ އިންޑިޔާގެ އިސްޓޭޓުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްޓޭޓެކެވެ.
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (ހަތަރުވަނަ)
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (ހަތަރުވަނަ) އަކީ 1835 އިން  1883 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. މިރަދުން 48 އަހަރާއި 4 މަހާއި 28 ދުވަހު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވިއެވެ. މިއީ އެއްމެ ގިނަ ދުވަހު ދިވެހި ތަޚުތުގައި ރެދަލި ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ.މިއީ ދިވެހި ތާރީޚްގައި މަޝްހޫރު މުސްކުޅި ބަންޑާރަ އިންނެވެ. މިރަދުންނަކީ ކުލަދޮން، އިސްކޮޅުން މެދުމިނުގެ ބޭފުޅެކެވެ. ގިނަ މީހުންނާއި ބައްދަލުކުރައްވާ ވާހަކަ ދައްކަވާ އުޅުއްވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ތައުލީމު އުގެނުން
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (ހަތަރުވަނަ) ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ އޭނާގެ ބައްޕާފުޅު ސުލްޠާން މުޙައްމަދު މުޢީނުއްދީނު (އެއްވަނަ)، އަވަހާރަވުމަށްފަހު ގައެވެ. އޭރު މިރަދުންގެ އުމުރުފުޅަކީ 19 އަހަރު އެވެ. މިރަދުން ކިޔަވާ ވިދާޅުވީ މުޙައްމަދު މަހުދުއްދީން ފަނޑިޔާރު މަނިކުފާނުގެ އަރިހުންނެވެ. އަދި ތަރިތަކާބެހޭ ޢިލްމު ދަސްފުޅު ކުރައްވަން ރަދުން އުޅުއްވުމުން ފަނޑިޔާރު މަނިކުފާނާއި ދެމެދުގައި ދެބަސްވުމެއްވެސް ހިނގިއެވެ. އެއީ ފަނޑިޔާރު މަނިކުފާނަށް ފެނިވަޑައިގަތީ ރަދުން އަރަބި ބަހާއި ދީނީ ޢިލްމު އުގެނުމަށެވެ. ރަދުން ބޭނުންފުޅުވަނީ ނުޖޫމީ ޢިލްމު ދަސްކުރެއްވުމަށެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޗާޓްކުރެހުން
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު މުޢީނުއްދީނު (އެއްވަނަ)، ގެ ރަސްކަމުގައި ހިޖުރައިން 1250 ވަނަ އަހަރު ގެ ޖުމާދިލް އާޚިރު މަހު ލިޔެފައިވާ ފަތެއް މިރަދުންނަށް ލިބިވަޑައިގަތެވެ. ތާޖުއްދީނުގެ ތާރީޚްގައިވާ ގޮތުން އެއީ ބުމްބާއީގެ ވެރިމީހާ ފޮނުއްވި ފަތެކެވެ. ދިވެހި ތާރީޚުން އެނގޭގޮތުގައި މިފަތް ހިފައިގެން އައި މީހަކީ ދިވެހިންގެ މެދުގައި ލާޓް ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވި މީހާއެވެ. އެއީ ކެޕްޓަން މޮރަސްބީ އެވެ. އޭނާއައިކަމަށް ތާރީޚުން އެނގެނީ މީލާދީން 1834 ވަނަ އަހަރު ނުވަތަ ހިޖުރައިން 1250 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ މަސައްކަތް ހިނގިކަމަށް ބެލެވިފައިވަނީ ސުލްޠާން މުޙައްމަދު މުޢީނުއްދީނު (އެއްވަނަ) އަވަހާރަވެ ދިއުމަށްފަހު، އޭގެ ފަހުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތް އޭނާގެ ދަރިކަލުން ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (ހަތަރުވަނަ) ގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރު ގައެވެ.
ކެޕްޓަން މޮރެސްބީ ކުރެއްވި މަސައްކަތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޗާޓް ކުރެއްސެވުމެވެ. އެއީ އޭރު ބޮމްބޭގައި އޮތް އިގިރޭސި ސަރުކާރުން ފޮނުވީމައެވެ. މިކަން ހިނގީ ކުރިންވެސް ބުނި ހެން މުސްކުޅިބަންޑާރައިންގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރުގައެވެ. ކެޕްޓަން މޮރެސްބީ ދިވެހިރާއްޖެގެ ޗާޓް ކުރެހުމަށް ސާރވޭ ކުރެއްވުމުގައި 2 އަހަރު ދުވަސް ހޭދަކުރެއްވި އެވެ. އޭނާގެ މަސައްކަތް ނިންމަވާފައި އެނބުރިވަޑައިގަތީ 1836މ ގައެވެ.
ދުންތަރިއެއް އެރުން
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (ހަތަރުވަނަ) ނުވަތަ މުސްކުޅި ބަންޑާރައިންގެ ރަސްކަމުގައި 1 ޞަފަރު 1259ވީ ހުކުރުވިލޭރޭ ދުންތަރިއެއް އެރިކަމަށް ވެއެވެ. އެދުންތަރި އެރުމާއި އޭރު މާލޭގައި އޮތް ކޮލެރާގެ ބޭރަށް ހިންގުމުގެ ރޯގާއާއި ވެސް ގުޅުވާ ކަމަށް ތާޖުއްދީނުގެ ތާރީކްގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ.
އަވަހާރަވުން
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (ހަތަރުވަނަ) އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 1299 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ސެޕްޓެމްބަރު 18
ސެޕްޓެމްބަރު 18 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 261 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 262 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ޢަބުދުﷲ އިސްމާޢިލް ލައިބްރަރީ
ޢަބުދުﷲ އިސްމާޢިލް ލައިބްރަރީ މިނަމުގައި ލައިބްރަރީ އެއް ވެސް 25 އެޕްރީލް 1981 ގައި ފ.އަތޮޅު މަގޫދޫގައި ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫނު ޢަބްދުލް ޤައްޔޫމްހުޅުއްވައިދެއްވި އެވެ. މިއީ ދިވެހިރާއްޖެ ދުށް މަޝްހޫރު ހިސާބު ޢިލްމުވެރިޔާ ޢަބުދުﷲ އިސްމާޢީލް ނުވަތަ ތުއްތު ގެ ހަދާނުގައި ބިނާކުރެވިފައިވާ ތަނެކެވެ. 1999 ވަނަ އަހަރު ގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ 18 ވަނަ ދުވަހު ފ.އަތޮޅުގެ ވެރިކަން ފ. މަގޫދޫ އިން ފ.ނިލަންދޫ އަށް ބަދަލުވުމާއި ގުޅިގެން މިލައިބްރަރީ ވެސް ވަނީ ނިލަންދޫ އަށް ބަދަލު ކުރެވިފައެވެ.ތަފާތު ދާއިރާގެ ފޮތްތައް މިލައިބްރަރީ އިން ލިބެން ހުރެއެވެ. ރަށުގެ ޢާންމުންނާއި ސުކޫލް ކުދިންނަށް މިތަނުން ފޮތް ގެންގޮސްގެން ކިޔުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވާލެވިފައި ވެއެވެ.
ލިސޯތޯ
މިއީ އެފްރިކާގެ ގައުމެކެވެ.
އުއްތަރު ޕްރަދޭޝް
، އަކީ އިންޑިޔާގެ އިސްޓޭޓުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްޓޭޓެކެވެ.
ހިންދުސްތާން (އެހެނިހެން ޙާލަތްތަކުގައި)
ހިންދުސްތާން މި ބަސް އެހެނިހެން ޙާލަތްތަކުގައި ވެސް ބޭނުން ކުރެވެއެވެ.
ބޮޓްސްވާނާ
މިއީ އެފްރިކާގެ ގައުމެކެވެ.
ސެޕްޓެމްބަރު 19
ސެޕްޓެމްބަރު 19 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 262 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 263 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
ސަންގީތު
ސަންގީތު ނުވަތަ މިއުޒިކަކީ، އޭގައި އިންތިޒާމު ކުރެވިފައިވާ އަޑުތަކަކާއި ހިމޭންކަމެއް އެކުލެވޭ ފަންނެކެވެ. އެހެން އިބާރާތަކުން ދަންނަވާނަމަ ސަންގީތަކީ ހަމައިގައި ނުވަތަ އެކަމުގެ ވަގުތުގައި ނެރެވޭ އެކަށީގެންވާ އަޑެވެ. ނުވަތަ އެއީ ފަރުދުން ތުރުތުރު އެޅުމަށް ދޭ އިޖާބައެވެ. އެކި މީހުން މި އިޖާބަ ދިނުމުގައި ތަފާތު ވެދާނެއެވެ.
ހުވަދުއަތޮޅު އުތުރުބުރި
ހުވަދުއަތޮޅު އުތުރުބުރި އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅެކެވެ. މި އަތޮޅުގެ ވެރިކަން ކުރާ ރަށަކީ ވިލިނގިއްޔެވެ.
ތަމަޅަ
ތަމަޅަ (தமிழ் ') ބަހަކީ ހިންދުސްތާން ގެ ޓެމިލް ނާޑޫ''' ރާއްޖޭގެ ބަހެވެ.
ވައްތީނި
left|thumb ވައްތީނި ނުވަތަ އަކީ ދެކުނު އޭޝިޔާ އަދި އިރުމަތީ މެދުތެރޭ ސަރަޙައްދު ގައި ހެދޭ މޭވާ އެކެވެ. ވައްތީނި ގަހަކީ ތީނި އާއިލާގެ ގަހެކެވެ. މި ގަސް ޢާންމު ގޮތެއްގައި 10-3 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ އުސްމިނަށް ހެދެއެވެ. އަދި ފަތުގެ ދިގުމިނުގައި 25-12 ސެންޓިމީޓަރު ހުންނައިރު ފުޅާމިނުގައި 18-10 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ. ވައްތީނި އާދައިގެ މޭވާގެ ބޮޑު މިނުގައި 5-3 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ. ދޮންވުމުން ހުންނަނީ ދަނބު ކުލައަކަށެވެ. ދޮންނުވާއިރު ފެހި ކުލައަށެވެ.
ގޮނު
ގޮނު ނުވަތަ ގޮށްނުވަތަ މަހަކީ ރާއްޖޭގެ ފަޅުފަޅާއި ރަށްރަށުގެ ބޭރުމަތީގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 40 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. ގޮނަކީ މާބާރަށް ދުވެއުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ގޮނުގެ މިބާވަތަކީ އޭގެ ޅަ އުމުރުގައި ރީނދޫ ކުލައިގެ ކަޅު ތިކިތަކެއް ޖަހާފައި ހުންނަ މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ ޅަމަސް ފަރުފަރުގެ ގާތަކުގެ ތެރޭގައި ނިވާވެެގެން އުޅުމަށްފަހު ބޮޑެތި ވުމުން ރަށްރަށާއި، ފަރުފަރުގެ ބޭރަށް ނިކުމެއުޅެއެވެ.
ގޮނު ނުވަތަ ގޮށް މަހަކީ ހަތަރު އަރިއަށް، ހަރު ފޮށިގަނޑެއްހެން ހުންނަ މަހަކަށް ވުމާއެކު، މިމަހުގެ ބަނޑު ތެރޭގައި ހުންނަ ބައިބައި ނަގައި ސާފުކޮށް، ހިއްކުމަށްފަހު ގޭތެރޭގެ ޒީނަތްތެރި ކުރުމަށް ފާރުގައި ހަރުކޮށް އުޅެއެވެ. މިއީ ރާއްޖެއިން ދިރޭމަސް ބޭރުކުރާ ފަރާތްތަކުން ހިފައިގެން ބޭރުކޮށް އުޅޭ މަހެކެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 9 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރި ބައިގައި ވެސް 9 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ކަންފަތް ގަނޑުގައި 11 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަސް ބޮޑުވާވަރަކަށް މަހުގެ ބައްޓަން ދިގުވެއެވެ. ނިގޫފަތުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. މިބާވަތުގެ މަހުގެ ހަންގަނޑުގައި ނުރައްކާތެރި ވިހައެއް އެކުލެވެއެވެ. މިއީ ދިވެހިން އާންމުކޮށް ކައިއުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އާޒަރުބައިޖާން
މިއީ އޭޝިޔާގެ ގައުމެކެވެ.
ނާސްޕަތީ
ނާސްޕަތީ ނުވަތަ އަކީ އާފަލް ގެ އާއިލާގައި ހިމެނޭ މޭވާއެކެވެ. ހުޅަގު ޔޫރަޕާއި، އުތުރު އެފްރިކާ އަދި އޭޝިޔާގެ ގައުމު ތަކުގައި ވެސް ނާސްޕަތީ ހެދޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި ނާސްޕަތީ ގަސް 17-10 މީޓަރުގެ ދިގުމިނަށް ހެދެއެވެ. ނާސްޕަތީ ގަހުގެ ފަތުގެ ދިގުމިނުގައި 12-2 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ.
ސެޕްޓެމްބަރު 20
ސެޕްޓެމްބަރު 20 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 263 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 264 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
ގުއަޓެމާލާ
ގުއަޓެމާލާއަކީ މެދުތެރޭ އެމެރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ގުއަޓެމާލާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ސްޕެނިޝް ބަހެވެ. މީގެ އިތުރުން އަދިވާސީ ބަސްތަކުގެ ތެރެއިން 22 ބަހެއް ރަސްމީ ބަސްތަކުގެ ގޮތުގައި ބެލެވިފައިވެއެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ގުއަޓެމާލަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ގުއަޓެމާލާ ސިޓީއެވެ. ގުއަޓެމާލާގެ ވެރި ރަށަކީ ވެސް ގުއަޓެމާލާ ސިޓީއެވެ. މި ޤައުމަކީ ރިޔާސީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 14 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 69 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.1 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ gt. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +502 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ކުއެޓްޒަލްއެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ގުއަޓެމާލާގެ އުތުރާއި ހުޅަނގުގައި އޮތީ މެކްސިކޯއެވެ. ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތީ ޕެސިފިކް ކަނޑެވެ. އިރު އުތުރުގައި އޮތީ ބެލީޒެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ކެރީބިޔަންއެވެ. އިރު ދެކުނުގައި އޮތީ ހޮންޑިއުރަސް އާއި އެލްސަލްވަޑޯރެވެ. ދެކުނުގެ އައްސޭރި ފަށާއި އުތުރުގެ ތިރިބިން ފިޔަވައި ގުއަޓެމާލާއަކީ ފަރުބަދަތަކުން ފުރިފައިވާ ޤައުމެކެވެ. ގުއަޓެމާލާއިން ވަނީ ވަރަށް ކުރީއްސުރެ އަވަށްޓެރި ބެލީޒްގެ މުޅި ބިން ނުވަތަ ބައެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކޮށްފައެވެ. ގުއަޓެމާލާއިން ވަނީ 1990 ވަނަ އަހަރު ބެލީޒްގެ މިނިވަންކަން ޤަބޫލުކޮށްފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އަދިވެސް މި ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައިވާ ބޯޑަރުގެ މައްސަލައަކަށް ނިމުމެއް ނާދެއެވެ.
ތާރީޚު
އެންމެ ފުރަތަމަ ގުއަޓެމާލާ ސަރަޙައްދުގައި މީހުން އުޅެފައިވާކަމަށް ފެންނަނީ ޢީސާއީ މީލާދުގެ 12000 އަހަރު ކުރީންނެވެ. މި މުއްދަތަށް ވުރެ ކުރިޔަށް ވެސް މި ތާރީޚު ހިނގައިދާނެ ކަމަށް ފެންނަ ބައެއް ހެކިތައް އެ ޤައުމުން ފެނިފައިވެއެވެ. މި ގޮތުން ލިބެން ހުރި ބައެއް ހެކިތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ގުއަޓެމާލާގައި މީހުން ދިރިއުޅެމުންދަނީ ޢީސާއީ މީލާދަށް ވުރެ 18000 އަހަރު ކުރީންނެވެ. އާރކިއޮލޮޖިކަލް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ގުއަޓެމާލާގައި ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރިވެފައިވަނީ ޝިކާރަކުރާ މީހުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޢީސާއީ މީލާދުގެ 3500 އަހަރު ކުރީން ގުއަޓެމާލާގެ ވަޒަންވެރީން ޒުވާރި ހައްދަން ފަށާފައިވާކަން އެނގެއެވެ. އާރކިއޮލޮޖިސްޓުން މެސޯއެމެރިކާގެ ތާރީޚުގެ ޕްރީކޮލަންބިއަން ދައުރު ބައްސަވާލައްވަނީ ތިން ބަޔަކަށެވެ. އެއީ ޕްރީކްލާސިކް ބަޔާއި ކްލަސިކް ބަޔާއި ކާލިސްޓިކް ބަޔަށެވެ. ޕްރީކްލާސިކް ބައިގެ މުއްދަތަކީ 2000 މ.ކ އިން 250 މ. އަށެވެ. ކްލާސިކް ބައިގެ މުއްދަތަކީ 250 މ. އިން ފެށިގެން 900 މ. އާ ހަމަޔަށެވެ. ކާލިސްޓިކް ބައިގެ މުއްދަތަކީ 900 މ. އިން 1500 މ. އާ ހަމަޔަށެވެ. އެމެރިކާ ބައްރުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ޙަޟާރަތު ކަމުގައިވާ މާޔާ ސިވިލައިޒޭޝަނުން ގުއަޓެމާލާއަށް ވަރަށް ބޮޑު އާސާރީ މުއްސަނދި ކަމެއް ލިބިފައިވެއެވެ. މާޔާއިންގެ ވެރިކަމުގެ ބާރު ދެރަވެގެން ގޮސްފައިވަނީ މީލާދީން 900 އާ ހިސާބުގައެވެ. އިސްޕޭނު މީހުން ގުއަޓެމާލާގައި އެމީހުންގެ އިސްތިޢުމާރީ ހަން ފަތުރަން ފެށީ މީލާދީން 1519 ހާ ތާނގައެވެ. ގުއަޓެމާލާއަށް އިސްޕޭނު މީހުންގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބިފައިވަނީ 1821 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެންބަރު މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހުއެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ގުއަޓެމާލާގެ އާބާދީގެ 40% މީހުންނަކީ މެސްޓިޒޯއިންނެވެ. މެސްޓިޒޯއިންނަކީ ނޭޓިވް އެމެރިކަނުންނާއި ޔޫރަޕު މީހުންނާ އިނދެގެން ލިބިފައި ތިބޭ ދަރީންގެ ދަރިކޮޅެވެ.
ސަގާފަތު
ގުއަޓެމާލާއަކީ ސަގާފީ ގޮތުން ވަރަށް ވެސް ބޮޑު މުއްސަނދި ކަމެއް ލިބިފައިވާ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
މިހާރު ގުއަޓެމާލާއަށް އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ފަށައިފި ކަމަށް ތަޖުރިބާ ކާރުން ދެކެލައްވައެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 4907 ޑޮލަރެވެ.
ބަހްރޭން
މިއީ އޭޝިޔާގެ ގައުމެކެވެ.
ހުވަދުއަތޮޅު ދެކުނުބުރި
ހުވަދުއަތޮޅު ދެކުނުބުރި އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅެކެވެ. މި އަތޮޅުގެ ވެރިކަން ކުރަނީ ތިނަދޫ ގައެވެ.
ޤިސްމު:Atolls of the Maldives ޤިސްމު:Indian Ocean atolls
މަސްގަނޑުގެ ކެންސަރު
މަހަށްޖެހޭ ކެންސަރު އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެ ހިސާބަކަށް ވެސް ޖެހިދާނެ ކެންސަރެކެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ބޭރުފުށުން ފެންނަ ހިސާބުގައި އުފެދޭ ކެންސަރަކަށްވާތީ، މިބާވަތުގެ ކެންސަރު ޖެހިއްޖެނަމަ ވަރަށް ފަސޭހައިން އެކަން ދެނެގަނެވެއެވެ. އެންމެ އާންމުކޮށް މިކެންސަރު ޖެހެނީ އަތްފައި އަދި ބަނޑަށެވެ. މިއީ އެހާ އާންމު ކެންސަރެއް ނޫނެވެ.
ސަބަބު
ވަކި ސަބަބެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނެތެވެ.
އަލާމާތްތައް
ބަލިޖެހިފައި ހުންނަ ހިސާބު އުފުލި، ގަނޑުގޮތަށް އެހިސާބު ހަރުވެފައި ހުރުމާއެކު، މަޑުމަޑުން ބޮޑުވަމުން ދިއުން ( މިއީ އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން ހަރުވެ އުފުލިފައިވާ ތަނަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެއްދުވަހު އުފުލި ހަރުވެފައި، އަނެއްދުވަހު އޭގެ އަސަރެއް ނުހުންނަ ކަހަލަ ތަނަކަށް ވެސް ވެގެންނުވާނެ އެވެ.) މަހަށް ކެންސަރު ޖެހިފައިވާކަން އެނގޭނީ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ ހިސާބުން އެތިކޮޅެއް ނަގައި ޓެސްޓްކޮށްގެންނެވެ.
ފަރުވާ
ބަލީގެ އަސަރުކޮށްފައިވާ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށް ބަލައި ފަރުވާ ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ ފަރުވާދޭ ޑޮކްޓަރެކެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
Sarcoma
ސެޕްޓެމްބަރު 21
ސެޕްޓެމްބަރު 21 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 264 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 265 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
ބުރުނީ (ތ. އަތޮޅު)
ބުރުންޏަކީ  އަތޮޅުގެ ވެރިކަންކުރާރަށް ވޭމަންޑޫ އާއި ގާތްގަނޑަކަށް 22 ނޯޓިކަލް މޭލު ދުރުގައި ދ އަތޮޅުގެ ބައެއްރަށްތަކާ ކައިރީގައިވާ ރަށެއްކެވެ.
ބުރޫނާއީ
މިއީ އޭޝިޔާގެ ގައުމެކެވެ.
ބުރުނީ (ތ. އަތޮޅު)
އިޤްތިޞާދު
ބޮޑުމިނުގައި 30.5 ހެކްޓަރ ހުރި މިރަށުގެ މީހުން ދިރިއުޅުމަށް ކުރާމައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ މާލެއާއި ރިސޯޓްތަކުގައި މަސައްކަތްކުރުމާ މަސްވެރިކަމާއި ފަންވިނުމުގެ އިތުރުން ދަނޑުވެރިކަމެވެ.
ތާރީޚް
ކުރިއްސުރެ ދިވެހިންގެތެރޭގައި މަޝްހޫރު ދޮންހިޔަލަ އާއި ޢަލިފުޅު ދިރިއުޅުނުކަމަށް ބުނެވޭ ބުރުނީގައި ދޮންހިޔަލަ ކަމަނާ ދިރިއުޅުނުކަމަށްބުނާ ވަޅުގަނޑުވަރު ހުރިތަނުގެ ގާގަނޑާއި އަދި ކަމަނަ އޮޅޭކިޔާތަނާ ހީނާދަނޑު ކޯމަސްދަނޑު، އަދި ކަމަނާ މިސްކިތޭކިޔާ މިސްކިތެއްވެސް މިރަށުގައި ހުރޭ. 2004 ޑިސެމްބަރ 26 ގައި ދިމާވި ހިތާމަވެރި ސުނާމީގެ ކާރިސާއަށްފަހު ވަގުތީގޮތުން ވިލުފުށީ ރައްޔިތުންގެ ގިނަމީހުން ދިރިއުޅުމަށް ބުރުނީގައި ހަދާފައިވާ 38 ވަގުތީހިޔާގެ 152 އެޕާޓްމަންޓްގައި. ވިލުފުށީގެ 1225 މީހުންން ދިދިރިއުޅެފައިވޭ މިރަށަކީ ބަނދަރު ހެދިފައިވާ ، ތިމާވެށީގެގޮތުން މުއްސަދި ރަހެއް. ތ އަތޮޅުގެ ރަށް ތަކުގެ ރެރެއިން ބުރުނި ފާހަގަ ކުރެވެނީ މީހުން ދިރި އުޅޭ ހިސާބަށް ވުރެ މީހުން ނޫޅޭ ހިސާބު ވާ ބޮޑު ރަށެއްގެ ގޮތުގައެވެއަދި މީހުން ދިރިއުޅޭ އަވަށު ތެރޭގަވެސް ހުސް ބިން ގިނަކަމށް ފާހަގަ ކުރެވެއެވް. މި ވާހަކަ ތ.އަތޮޅު ބަނދިންވެސް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ތ އަތޮޅު ބަނދި ވިދާޅުވެލެއްވުމަށް
ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަންތައް
ބުރުނީގައި ޚާއްޞަކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއްކަމަކީ އަހަރުގެ ވަކިމޫސުމެއްގައި (ހުޅަނގު މޫސުމް ) ފަޅުތެރެއަށް ގިނަޢަދަދަކަށް ރާގޮނޑި ވަނުމާ، އަދި އެކަމަށް ޙައްސަ ކުރެވިފައިވާ ދަލެއްބޭނުންކޮށްގެ މިރާގޮޑިތައްހިފައި ބުރުނީގައި އެވަގުތު ތިބި ކޮށްމެ ވިހޭގެބޮލަކަށް ލިބޭ އުސޫލުން ކުދިބޮޑުއެއްމެނަށް ބަހައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ބުރުނީގެ ރައްޔިރުން އުމްރާނީ ގޮތުން ނާއި މާލީ ގުތުން ކުރިއަރައި ގޮސްފައިވޭ. 1990 ގެ އަހަރުތަކުގައި ރާގޮނޑި ހިފުން ހުއްޓުމަކަށް އައުމަށް ފަހު މިހާރު 2008 އިން ފެސިގެން ކޮންމެއަހަރަކުވެސް ރާގޮނޑި މޫސުމުގައި ދުވާލަކަށް އެވްރެޖް ކޮށް 4000 އާ 10000 އާ ދެމެދުގައި ރާގޮނޑި ހިފެއެވެ.
Old Main Page
<font face="times new roman" size="3">Tāna Support <font face="Faruma, times new roman" size="4"> | ކޮންޕީޓަރުން ތާނަ ލިޔެކިޔުމަށް މަގެއް | <font face="times new roman" size="3">Translation of useful words
<h3 id="lang_h3" class="lang">އެހެން ބަސްބަހުން ވީކިޕީޑިއާ <div id="lang_div" class="lang">ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް ތަފާތު ބަސްބަހުން މަޒުމޫނު ވިދާޅުވެ، އެ މަޒުމޫނުތަކަށް މަޢުލޫމާތު އިތުރުކޮށް ދެއްވިދާނެއެވެ.
<span id="sister_heading" class="sister">ވީކިޕީޑިއާގެ އަޚަވީ މަޝްރޫޢުތައް
Main_Page صفحہ_اول עמוד_ראשי मुख्य_पृष्ठ    fa:صفحه‌ی اصلی Laman_Utama الصفحة_الرئيسية  Tuisblad Main_Page  Начална_страница   Portada Hlavní_strana Hafan Forside Hauptseite Κύρια_Σελίδα Ĉefpaĝo Portada Azal Accueil Haadside  Kezdőlap ia:Wikipedia:Frontispicio Halaman_Utama Pagina_principale メインページ  대문  HomePage/Temp Hoofdsiet  Hoofdpagina Hovedside   Strona_główna اصلي پاڼه Página_principal Pagina_principală Main Page Базовая_статья  Main_Page Main Page Faqja_Kryesore Huvudsida  Unang_Pahina Ana_Sayfa Головна_стаття Trang_Chính ערשטע_זײַט 首页
ސައްކެޔޮ
left|thumb ސައްކެޔޮ ނުވަތަ އަކީ އިންޑިޔާ، ބަގްލަދޭޝް، އަދި ސްރީލަންކާ ފަދަ ގައުމު ތަކުގައި ހެދޭ މޭވާއެކެވެ. ސައްކެޔޮ ގެ ޢިލްމީ ނަމަކީ (Artocarpus heterophyllus) އެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު މޭވާގެ ގޮތުގެ ބެލެވެނީ ސައްކެޔޮ އެވެ. ސައްކެޔޮ ގެ ބަރުދަން ބައެއް ފަހަރު 36 ކިލޯ އަށް ވެސް އަރައެވެ. ދިގުމިނުގައި 90 ސެންޓިމީޓަރު ހުންނަ އިރު ފުޅާމިނުގައި 50 ސެންޓިމީޓަރު ވެސް ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ.
ޤިސްމު:ކާތަކެތި ޤިސްމު:މޭވާ
ކެމްބޯޑިއާ
މިއީ އޭޝިޔާގެ ގައުމެކެވެ.
ހައްދުންމަތި
ހައްދުންމައްޗަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅެކެވެ. މި އަތޮޅުގެ ކުރީގެ ވެރިރަށަކީ ހިތަދޫ ކަމުގައި ވިޔަސް މި އަތޮޅުގެ ވެރިކަން މިހާރު ކުރަނީ ފޮނަދޫ ގައެވެ.
މެއި 13 - 1964 – ދިވެހިރާއްޖެ:- ލ.އަތޮޅު އޮފީސް، ލ.ދަނބިދޫ އިން ލ.ހިތަދޫ އަށް ބަދަލުކުރުން -
ހައްދުންމައްޗަށް [ހައްދުންމަތި] ކިޔަނީ ކީއްވެ؟
ޠާހާ އަބޫބަކުރު، ލ. ގަން
ލ.އަތޮޅު މީހެއްކަން އެނގުމުން ސަމާސާއަށް ހަދާފައިނަމަވެސް ބައްދަލުވާ ވަރަށް ގިނަމީހުން މުޚާޠަބުކުރާ ޖުމްލައެކެވެ. "ލ.އަތޮޅު މީހުންނަކީ ހައްދުން މަތީގައި (ހައްދު ފަހަނަޅާފައި ނުވަތަ ހައްދުން ނެއްޓިފައި) ތިބޭ ބަޔެކެވެ." ލ.އަތޮޅުގައި ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެއް، ވައްކަމެއް ނުވަތަ މާރާމާރީއެއްފަދަ ކަމެއް ހިނގައިގިނަމަ އެޚަބަރަކާ ގުޅިގެން ވެސް ވަރަށް ގިނަ ފަހަރު މި މޭރުމުން ބުނެއުޅެތެވެ. ދުލަކު ނުހިފެހެއްޓޭނެތާ އެވެ. ނަމަވެސް ކަން އޮތްގޮތް ސާފުވޭތޯ މަސައްކަތްކުރުމަކީ ނެތްކަމެއް ނޫންކަމަށް ދެކެމެވެ.
ހައްދުންމައްޗަކީ ވަރަށް ޤަދީމީ ތާރީޚެއް ލިބިފައިވާ އަތޮޅެކެވެ. މި ކަމުގެ ހެކިތަކަކީ ހައްދުންމަތީގެ އެކި ރަށްރަށުގައި ފެންނާންހުރި ބުދުދީނުގެ އާޘާރުތަކެވެ. އަދި މިއަތޮޅުގެ މިސްކިތްތަކުން ފެނުނު ލޯމާފާނުތަކެވެ. މިހާރު ފެންނާން އޮތް 4 ލޯމާފާނުގެ ތެރެއިން 3 ލޯމާފާނަކީ ހައްދުންމަތީގެ ރަށްރަށުން ފެނުނު ލޯމާފާނެވެ. އެއީ ގަމު ލޯމާފާނު (1194/1195މ.)، އިސްދޫ ލޯމާފާނު (1195/1196މ.)، އަދި ދަނބިދޫ ލޯމާފާނު (1196/1197މ.)އެވެ. ރަސްރަސްކަލުންގެ ރަސްމީ ފަތްކޮޅުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ލޯފޮތިތަކެއްގައި ލިޔެފައިވާ ލޯމާފާނުތަކަކީ މިހާރު ފެންނާންހުރި ދިވެހި ލިޔުންތަކުގެތެރެއިން އެންމެ އިތުބާރުކުރެވޭ އެންމެ ގިނަ ދުވަސްވީ ލިޔުންތައް ކަމުގައި ދިވެހި މުއައްރިޚް ނަސީމާ މުޙައްމަދު ކަލޭފާނު ލިޔުއްވައެވެ.
1153މ. ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ ރަދުން އިސްލާމްވެވަޑައިގަތުމާއެކު ރާއްޖޭގެ ދީނަކީ އިސްލާމްދީންކަމަށް ހަމަޖައްސަވައި ފަތްތޫރަ ހިންގަވާފައިވީނަމަވެސް ރާއްޖެތެރޭގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ދަތިކަމާއެކު ހުރިހާ ރަށްރަށަށް އެ ދީނުގެ އަލިކަން ފެތުރުއްވުމުގެ މަސައްކަތްކުރެވިފައި ވަނީ އެތައް އަހަރަކުންނެވެ. އެ ގޮތުން ސްރީ ގަޑަނާދީއްތަ މަހާރަދުންގެ ރަސްކަމުގައި ލިޔެވިފައިވާ އިސްދޫ ލޯމާފާނާއި ދަނބިދޫ ލޯމާފާނުން އެނގޭ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ ރަދުން އިސްލާމްވެވަޑައިގަތްތާ 42 އަހަރުފަހުން އިސްދޫ އިސްލާމްކުރެވުނީ 1195މ. ގައެވެ. ދަނބިދޫ އިސްލާމްކުރެވުނީ އޭގެ އެއް އަހަރު ފަހުން 1196މ. ގައެވެ.
މަތީގައި ދެންނެވުނު ދެ ލޯމާފާނުގައިވާ ގޮތުން ހައްދުންމަތީގެ އެންމެ ޤަދީމީ ނަމަކީ، "ސަތުދުވު" ނުވަތަ "ސަތުދުވުމައްތެ" އެވެ. ސަތުދުވު މި ލަފްޒަކީ އެވޭލާ ދިވެހިބަހުގެ ފެށުން އެބަހަކުން އައިސްފައިވާ ސާންސްކްރިތު ލަފުޒެއްކަމާއި މާނައަކީ "ހަތް ރަށް" ކަމަށް ބަހަވީ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ސާންސްކްރިތު ބަހުން "ސަތު" އަކީ ހަތެއް ނުވަތަ ތެދު އެވެ. އަދި "ދުވު" އަކީ ރަށް ނުވަތަ ޖަޒީރާ އެވެ. ޖުމްލަ މާނައަކީ "ހަތް ރަށް" އެވެ. އަދި "ސަތުދުވުމައްތެ" މިލަފްޒްގެ މާނައަކީ "ހަތްރަށުގެ މައްޗަށް ބިނާވެގެންވާ (އަތޮޅު) އެވެ. ދިވެހި މުއައްރިޚް އަލްއުސްތާޒް މުޙައްމަދު އިބްރާހިމް ލުޠުފީ ލިޔުއްވާގޮތުގައި "މިއަތޮޅުގެ ނަންވެސް އައިސްފައި އޮތީ އެއަތޮޅުގައި "ދޫ" (ރަށް) ކިޔާ 7 ރަށަށްވުރެ ގިނަރަށް އޮތުމުންނެވެ." އެގޮތުން "ސައްދުވު މަޑުލު" އަކީ ވެސް މިއަތޮޅަށް ނިސްބަތްކުރެވޭ ނަމެއްކަމަށް ލުޠުފީ ލިއުއްވައެވެ.
މީލާދީން 1343/1344 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެ ދުރުވި މަޝްހޫރު އިސްލާމީ ސައްޔާޙް އިބުނު ބަޠޫޠާ ހައްދުންމަތީގެ ނަމެއްކަމުގައި ލިޔުއްވާފައިވަނީ "ހަލިދުންމަތި" އެވެ.
"އިހަށްދުންމަތި" ކިޔާފައިވާ އަނެއް ސަބަބެއްކަމަށް ލުޠުފީ ލިޔުއްވަނީ "ބޭރުން އައި ކޮންމެވެސް ބަޔަކަށް އެއަތޮޅުން އެންމެކުރިން ފެނުނީ އެއަތޮޅު ކަމަށްވާތީއެވެ". ("އިހަށް" : ކުރިން ނުވަތަ ފުރަތަމަ "ދުށް":ފެނުނު "މަތި": ބައި ) ބުނެވޭ ގޮތުގައި ޕޯޗުގީޒުންގެ ކިބައިން ރާއްޖެ މިނިވަންކުރެއްވުމަށްފަހު، ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ އަތޮޅަކަށް ބޮޑުތަކުރުފާނު ފަތްކޮޅެއް ފޮނުއްވިއެވެ. މި ފަތްކޮޅު ހައްދުންމަތީގެ އިސްކޮށްތިބި ވެރިން ކިޔުމަށްފަހު ބުނި ކަމަށްވަނީ "އަހަރުމެންނަކީ މަލަކަށް ފަތަކަށް ޢީމާންވާ ބަޔެއް ނޫނެވެ. އަހަރެމެންނާއި ވާހަކަ ދައްކަންޏާޖެހޭނީ ކުރިމައްޗަށް އައިސް ވާހަކަ ދައްކާށެވެ." މިވާހަކަ އައްސަވާފައި "ހައްދުންމަތީ މީހުންނަކީ ހައްދުން މައްޗަށް ގޮސްފައިވާ ބަޔެކޭ" ތަކުރުފާނު ވިދާޅުވިކަމަށްވެއެވެ. ނަމަވެސް ދޫދޫމަތިން ދެކެވޭ މިބާވަތުގެ ގިނަ ރިވާޔަތްތަކޭ އެއްފަދައިން މިއީވެސް ތާރީޚީ ގޮތުން އެއްވެސް ބުރަދަނެއް ހުރި ވާހަކައެއްކަމަށް ބެލެވެންނެތްކަން ފާހަގަކުރަމެވެ.
ހައްދުންމަތީގެ އިސްދޫ، ދަނބިދޫ، މުންޑޫ، ގަން، ގާދޫ އަދި ހިތަދޫ މިރަށްރަށަކީ ބުދުދީނުގެ ބޮޑެތި ވޭރުތައް ހުރި ރަށްރަށެވެ. ފޮނަދު އާއި ކައްދު އާއި ވަޑިނޮޅާއި މުންޏަފުށީގައި ހުރި ތަންތަން ވީރާނާވެ ހިނގައްޖެއެވެ. ކޮންމެއަކަސް އެނގިފާޅުވާން އޮތް ހަޤީޤަތަކީ މިއަތޮޅަކީ ދިވެހިން އިސްލާމްދީން ޤަބޫލުކުރުމުގެ ކުރީގައި ބުދުދީނުގެ މަރުކަޒީ ސަރަޙައްދަކަށް ވާކަމެވެ. މަސްވެރިންނާއި ދަނޑުވެރިންގެ މައްޗަށް ފައްޅިތަކާއި ހާމުދުރުންގެ ނުފޫޒާއި އާރާއިބާރު ފުރިހަމައަށް ހިނގަމުންދިޔަ އަތޮޅެއްކަމެވެ. ރާއްޖޭން އެންމެފަހުން އިސްލާމްވީ މިއަތޮޅުގެ ރަށްތަކުގެ އަހުލުވެރިންކަމަށްވީ ސަބަބުތައް މިދެންނެވުނީއެވެ. މިއަތޮޅުގެ ރައްޔިތުންނަކީ ހައްދުން މަތީގައި އުޅޭ ނުވަތަ ހައްދުން ނައްޓާފައިވާ ނުވަތަ ހައްދު ފަހަނައަޅާފައިވާ ރައްޔިތެއްގެ ގޮތުގައި އެއްވެސް ތާރީޚީ ސަފްޙާއެއްގައި ސިފަ ކުރެވިފައިވަނިކޮށް ފެނިފައިނުވެއެވެ.
މަތީގައި ދެންނެވުނު ކަންކަމަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖެ އިސްލާމްވީއިރުވެސް ހައްދުންމައްޗަށް ކިޔެމުން އައި ނަން "ސަތުދުވު" ނުވަތަ "ސަތުދުވުމައްތެ" މިވަނީ ސީނު ހާއަށް ހާ ސީނަށް ބަދަލުވަމުންދިޔަ އޮއިވަރުތެރޭގައި އައިބަދަލުތައް ފިޔަވައި މާބޮޑު ބަދަލެއްނެތި އެ ގޮތުގައެވެ. - މަޢުލޫމާތު: 1- ޢިބުނު ބަޠޫޠާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި، އަލްއުސްތާޛް މުޙައްމަދު އިބްރާހިމް ލުޠުފީ 2- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖިއޮގްރަފީގެ ވަނަވަރު، އަލްއުސްތާޛް މުޙައްމަދު އިބްރާހިމް ލުޠުފީ 3- ޕިރާޑުގެ ގަލަމުން ދިވެހިރާއްޖެ، މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލް ދީދީ 4- ދަނބިދޫ ލޯމާފާނު، ނަސީމާ މުޙައްމަދު، ދިވެހިބަހާއިތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަރުކަޒު 5- އަލްފާޟިލާ ނަސީމާ މުޙައްމަދު 6- ޢިޔާޒް ޖާދުﷲ ނަސީމް
--Thoats (talk) 09:13, 4 މާރޗް 2013 (UTC)
ޤިސްމު:Atolls of the Maldives ޤިސްމު:Indian Ocean atolls
ދިވެހި ލީގް
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތް އަކީ މިހާރު ގެ ދިވެހި ލީގް އެވެ. މިއީ އަހަރަކު އެއްފަހަރު ފުޓްބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް ގެ ފަރާތުން ބާއްވަމުން އަންނަ މުބާރާތެކެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކު މިމުބާރާތުގައި ރާއްޖޭގެ އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގައި ހޮވާލެވޭ 8 ޓީމް ވާދަކުރެއެވެ.
އިރާގް
މިއީ އޭޝިޔާގެ ގައުމެކެވެ.
އެނަމާބޯޓު ކާރިސާ
އެނަމާ ބޯޓުގެ ކާރިސާއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަހުގެ ތާރީހުގައި އެއްމެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން މަރުވި އެއްމެ ހިތާމަވެރި ކަނޑުމަތީގެ ކާރިސާއެވެ.ގއ.ވިލިނގިލިން ފުރައިގެން ގދ.ތިނަދުއަށް 122 މީހުންނާއެކު ދަތުރު ކުރަނިކޮށް ތިނަދޫ އެނަމާބޯޓު ބަންޑުން ޖަހާލާ ޖުމްލަ 24މީހުންމަރުވެ 2 މީހަކު ގެއްލިފައިވެއެވެ.މިކާރިސާ ހިނގާފައިވަނީ 17 މާރޗް 2004 ވީ ބުދަދުވަހުގެރޭ 8:30 ހާއިރުއެވެ.މަރުވިމީހުންގެ މައްޗަށް ޣައިބުގައި ކަށުނަމާދު ކުރުން އޮތީ 19 މާރޗް 2004 ވީ ހުކުރު ދުވަހު މުޅިރާއްޖޭގެ ހުރިހާރަށެއްގައިވެސް ހުކުރުނަމާދަށްފަހުއެވެ.
ކާރިސާ ހިނގާދިޔަގޮތް
އެރޭ ބޯޓު ދަތުރު ކުރަމުން ދިޔައިރު އޭގައި 88 ފުޅި ކައްކާ ގޭސް ހުސްކުރި ސިލިންޑަރާއި ހޮސްޕިޓަލުގެ މެޑްއޮކްސިޖަން ހުސްކުރި 10ފުޅި ނޫން އެއްވެސް މުދަލެއް ބަރުކޮށްފައި ނެތެވެ.މިހާމަދު މުދަލާއެކު އެހާގިނަ މީހުން ބޯޓުގެ މަތީގައި ތިބުމަކީ ބޯޓު ބަންޑުންޖަހާލުމުގެ ސަބަބެއްކަމަށް ކަމާބެހޭ ބައެއް މާހިރުން ދެކެއެވެ.ބޯޓު ދަތުރުކުރަމުން ދަނިކޮށް ބޯޓުގެ މަތީބަޔަށް މީހުންތައް އެރުން އެއީ އޭގެ ބެލެންސް ގެއްލުނު އެއްސަބަބުކަމަށް މިފަރާތްތަކުން ދެކެއެވެ. އެބޯޓުގެ ކެޕްޓަން މުހައްމަދު ޒާހިރު (އޭރު އުމުރުން 42 އަހަރުގެ) ބުނެފައިވަނީ " އެ ރާޅަކީ ބޮއްކުރައަކަށްވެސް އޭގެން އަސަރުނުކުރާނެވަރުގެ ކުޑަ ކުޑަ ރާޅެއް"ކަމަށެވެ.އޭނާ ބުނެފައިވަނީ ވިލިނގިލިން ފުރައިގެން ދެއްވަދޫއާހަމައަށް އައިއިރުވެސް ބޯޓް ރޯލުނުކުރާކަމަށެވެ.އަދި އެ ކުޑަ ކުޑަ ރާޅުގައި ޖެހި އެއްފަރާތަށް އަރިވެލާފައި އަނެއްފަރާތަށް ދިޔަގޮތަށް ބޯޓު ބަންޑުންޖަހާލީއެވެ.އޭނާ ބުނެފައިވާގޮތުގައި ބޯޓުބަންޑުން ޖަހާލިވަގުތު އިންޖީނު ރޫމުގައި ރޯވެފައި ހުރި މަންޒަރު އޭނާއަށް ފެނިފައިވެއެވެ.އަދި އޭގެ ދުންގަނޑު މުޅިބޯޓަށް ފެތުނުކަމަށްވެއެވެ.އަދި ތެޔޮތައްވެސް ބުރައިގެންގޮސް ބޯޓާއި ބޯޓު ކައިރީ ވަށައިގެން ކަނޑުގައިވެސް ޑީސަލް ހުރިކަމަށްވެއެވެ. އެމީހުންނަށް ފުރަތަމަ އެހީވީ ރާޅު އުފައްދާފައި ކައިރިން ދިޔަ ތިނަދޫ އަރުތަ ދޯންޏެވެ.ޢޭގެފަހުން ގއ.ދާންދޫ މިޔަރެން ދޯނި މިކާރިސާ ހިނގިވަގުތު އެނަމާ ބޯޓުކައިރިއަށް ގޮސް އެމީހުންނަށް އެހީނުވެ ވަނީ ގޮއްސައެވެ.އެ ކާރިސާއިން ސަލާމަތްވީ މީހުން ބުނާގޮތުގައި މިޔަރެން ދޯނީގެ އެހީ ތެރިކަން ލިބުނު ނަމަ އެމީހުން ގެ ތެރެއިން ގިނަބަޔަކު ސަލާމަތް ކުރެވުނީހެވެ.ނަމަވެސް 12 ޓަނުގެ މަސް އެބަހުއްޓޭ މިދަނީ ކޫއްޑޫ އަށް މަސްކިރުވާށޭ ކިޔާފައި ހާލުގައި ޖެހިފައި ތިބި މީހުންނަށް އެހީނުވެ މިދޯނި ދިޔައީއެވެ.އަދި މީގެތެރެއިންބައެއްމީހުންނަށް ފަހުންވަނީ ގާނޫނީގޮތުން ހައްގު އަދަބުދެވިފައެވެ.
ހާލުގައި ޖެހުނު އާއިލާތަކަށް އެހީވުން
މިކާރިސާގައި ނިޔާވި އަދި ގެއްލުނު ފަރާތްތަކުގެ އާއިލާތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް އެނަމާ ފަންޑުގެ ނަމުގައި 5އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކުރިއަށް ގެންދާގޮތަށް ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ީ ހައިރާތުފަންޑެއް ހުޅުވިއެވެ.ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވެސްގެ ތިނަދޫ ގޮފީގައި ހުޅުވާފައިވާ މިހައިރާތު އެކައުންޓުގެ ނަމްބަރަކީ (170304) 003 -411201-7710 އެވެ.މިފަންޑަށް 2006 ވަނައަހަރުގެ ފެބްރުއަރީމަހާ ހަމައަށް 2.4 މިލިޔަން ރުފިޔާލިބިފައިވެއެވެ.އަދި  2005 ޑިސެމްބަރުގެ ނިޔަލަށް 1.8 މިލިޔަން އަދި 2006 ގެ ފެބްރުއަރީމަހުގެތެރޭގައި 216000ރުފިޔާ އެއާއިލާތަކާ ހަވާލުކުރެވިފައިވެއެވެ.21 މާރޗް 2004 ވަނަދުވަހުގެ ރޭ މާލޭ އަލިމަސް ކާނިވަލުގައި ޒީރޯޑިގްރީ އެޓޯލް އިން އިސްނަގައިގެން ބޭއްވި މިއުސިކް ޝޯ އަކުން ލިބުނު27160.65 ދިވެހި ރުފިޔާ މިފަންޑަށް ހަދިޔާކޮށްފައިވެއެވެ.އަދި ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލް ގައްޔޫމް ވަނީ މިފަންޑަށް 5 ލައްކަ ރުފިޔާގެ އެހީއެއް ވެފައެވެ.ދިވެހިރާއްޖެގެ ފުރަތަމަ ޑިވިޒަނުގެ 6 ފުޓުބޯޅަޓީމަކުން އިސްނަގައިގެން އެ އާއިލާތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް ފުޓުބޯޅަމެޗެއް 2004 ވަނައަހަރު މާޗްމަހުގެތެރޭގައި ބާއްވާފައިވެއެވެ.މެޗުގައި ބައްދަލުކުރީ ފުރަތަމަ ޑިވިޝަނުގެ 6 ޓީމުން ހޮވާލެވިފައިވާ ޓީމަކާއި ރާއްޖޭގެ ޓީމުތަކަށް ކުޅޭ ބިދޭސީންގެ ޓީމެކެވެ.މިމެޗުގެ ދެޓީމުގެ ކުޅުންތެރިންގެ ޖާޒީގެ ކުރިމަތި 50،000ރުފިޔާއަށް،އަދި ފަހަތް 40،000ރުފިޔާއަށް އަދި ކޮންމެއަތެއް  10،000 ރުފިޔާއަށް ސްޕޮންސަރކުރެވިފައިވިއެވެ.އަދިމެޗުގެ ރެފްރީންނާއި އޮފިޝަލުންގެ ޖޯޒީ ދިވެހިތާރީހުގައިވެސް ފުރަތަމަފަހަރަށް ސްޕޮންސަރކުރިއެވެ.މީގެއިތުރުން މިމެޗު ހިނގަމުންދިޔައިރު ގަލޮޅު ރަސްމީ ދަނޑުގައި ވަނީ ހައިރާތުފޮށި ބަހަޢްޓާފައެވެ.މިހުރިހާ ފައިސާއެއްވެސް ވަނީ އެނަމާ ފަންޑަށް ޖަމާކުރެވިފައެވެ. މިކާރިސާގައި ނިކަމެތިކަން ލިބުނު އާއިލާތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް ގދ.ތިނަދޫ މަސްވެރިންނާއި އޮޑިވެރިން އިސްނަގައިގެން (ޖުމްލަ 14 ދޯނި)27 މާރޗް 2004ން ފެށިގެން ވިދވިދިގެން 3ދުވަހު މަހަށްގޮސް އެމީހުން އެއްކުރިފައިސާ އާއިލާތަކަށް ދީފައިވެއެވެ.މިއާއިލާތަކަށް އެހީއެއްގެ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ މުވާސަލާތީ ކުންފުންޏެއްކަމަށްވާ ދިރާގުގެ ފަރާތުން 3 އޭޕްރިލް 2004ގައި ދޮޅުލައްކަ ރުފިޔާގެ އެހީއެއް ވެފައިވެއެވެ.
އިތުރުމައުލޫމާތު
ބޯޓު އަޑިއަށް ގޮސްފައި އޮތް ހިސާބުގެ ފުންމިނުގައި 79 މީޓަރު ހުރިއެވެ.އޭރު ބޯޓުގެ އުމުރުން ވަނީ 7 އަހަރުވެފައެވެ.ޢެބޯޓުގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 55 ފޫޓު ހުރިއެވެ. ކާރިސާއަށްފަހު ދެއަހަރެއްހާދުވަސްވަންދެއް ބޯޓުގެ ދަތުރުތައް ހުއްޓާލާފައި އޮތުމަށްފަހު އަލުން މިބޯޓުގެ ދަތުރުތައް ފަށާފައިވަނީ 4 ފެބްރުއަރީ 2006 ގައެވެ.ވިލިނގިލިން ފުރައިގެން މާލެއަށް ދިއުމަށް އެނަމާބޯޓު ފުރީ އެބޯޓުގެނަން 'ކުރިމަގު'އަށް ބަދަލުކުރުމަށްފަހުއެވެ މިނަން ކިޔަން ޖެހުނީ ކުރީގެ ނަމާމެދު ގިނަބަޔަކު ހިތްހަމަ ނުޖެހޭތީކަމަށް ބޯޓުގެ ވެރިފަރާތުން ބުނެފައިވެއެވެ
ޕެނަމާ ކެނަލް
9.08°N, -79.68°W
މީލާދީން 1534 ވަނަ އަހަރު ސްޕޭން ގެ ރަސްގެފާނު ޗާރލްސް-1 ޕެނަމާގެ އިސްމަސް ހުރަސް ކޮށް ކެނަލް އެއް ހެދުމަށް އަމުރު ކުރެއްވި އެވެ. އިސްމަސްގެ މާނައަކީ ދެފަރާތުން ކަނޑު ނުވަތަ ކޯރު އޮވެފައި މެދުން އޮންނަ ބިމުގެ ހަނި ބައެކެވެ. މިބުނި ރަސްގެފާނު އެކަމަށް އަމުރު ނެރުނުތާ 3 ގަރުނު ފަހުން 1880 ވަނ އަހަރު ޕެނަމާ ކެނަލް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނެވެ. ނަމަވެސް 20 އަހަރު ފަހުން ބައްޔާއި ފައިސާގެ މައްސަލަތަކާއި ހުރެ މަސައްކަތް ހުއްޓާލަން ޖެހުނެވެ. އެފަހަރު މިމަސައްކަތް ކޮށްފައިވަނީ ފަރަންސޭސި ވިލާތުގެ ކުންފުންޏަކުންނެވެ.
1903 ވަނަ އަހަރު ޕެނަމާ އާއި، އެމެރިކާއާއި ދެމެދު ޕެނަމާ ކެނަލް ހެދުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެވުނެވެ. 1904 ގައި އެމެރިކާއިން ފްރެންޗް ކެނަލް ކަމްޕަނީ އަތުން ކެނަލް ހެދުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެއްޗާއި އެހެނިހެން ޙައްގު ތައް 40 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ގަނެ ކެނަލް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ފެއްޓި އެވެ. މިތާރީޚީ މަޝްރޫޢު ނިންމާފައިވަނީ 10 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި 387 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަކޮށްގެންނެވެ. ކެނަލް އެއްކޮށް ނިންމައި ހުޅުވުނީ 15 އޯގަސްޓް 1914 ގައެވެ.
thumb|left|200px|ޕެނަމާ ކެނަލް.
ޕެނަމާ ކެނަލް ހެދުމުގައި ދިމާވި ބައެއް އުދަގޫ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ކެނަލް ހެދުމަށް ބިންކޮނުން، ކެނަލް ހުރަސްކޮށް ޑޭމެއް ހެދުން، ޑޭމް ބަންދުކުރުމަށް ލޮކް އެއް ތައްޔާރު ކުރުން، ކައިރިކޮށް ދުރުކުރެވޭ ގޮތަށް ދޮރާއްޓެއް ހެދުން، އަދި ކެނަލް ހެދުމުގެ ސަބަބުން ތިމާވެށީގެ ގޮތުން ކުރިމަތިވި މައްސަލަތައް ހިމެނެއެވެ. ކެނަލް ހެދުމުގެ ތެރޭގައި އެކި ފަހަރު މަތިން 27500 މީހުން ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައި ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ރީދޫ ހުމާއި، މެލޭރިޔާ ފަދަ ބަލިތައް ޖެހިގެން މަރުވި މީހުން ވެސް ހިމެނެއެވެ.
އުޒްބަކިސްތާން
މިއީ އޭޝިޔާގެ ގައުމެކެވެ.
ޕެނަމާ ކެނަލް
82 ކިލޯ މީޓަރު ހުންނަ ޕެނަމާ ކެނަލް އަކީ އެޓްލާންޓިކް ކަނޑާއި، ޕެސިފިކް ކަނޑު ގުޅުވުމަށް ޕެނަމާގެ ބިން ކޮނެގެން ހެދުނު ފެނުގެ މަގެއް ކަމުގައިވަނީ ވެފައެވެ. ޕެނަމާ ކެނަލް އިން ގުޅުވައިދެނީ ޕެސިފިކް ކަނޑުގައި އޮންނަ ޕެނަމާ ކަނޑު އޮޅި އާއި، އެޓްލާންޓިކް ކަނޑުގައި އޮންނަ ކެރީބިއަން ކަނޑެވެ.
ޕެނަމާ ކެނަލް ހުޅުވުމަށްފަހު އެތައް ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން އެތަން ބަލަހައްޓާފައިވަނީ އެމެރިކާއިންނެވެ. އޭގެ 80 އަހަރު ފަހުން އެމެރިކާ އަދި ޕެނަމާއިން ވަނީ ދެގައުމު ޙިއްޞާވާ އިދާރާއެއްގެ ދަށުން ޕެނަމާ ކެނަލް ބެލެހެއްޓުމަށް ނިންމާފައެވެ. 7 ސެޕްޓެމްބަރު 1977 ގައި އެމެރިކާއާއި، ޕެނަމާއާއި ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން 1999 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ދެގައުމު ގުޅިގެން ކެނަލް ހިންގުމަށް ނިންމުނެވެ. އެއީ ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ގުޅުމާއި ރަހުމަތްތެރިކަން އިތުރަށް ވަރުގަދަ ކުރުމަށްޓަކައެވެ. މިއެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން 31 ޑިސެމްބަރު 1999ން ފެށިގެން ޕެނަމާ ކެނަލް ހިންގުމުގެ ހުރިހާ ބާރެއް ޕެނަމާ އަށް ލިބިފައި ވެއެވެ.
ޕެނަމާ ކެނަލް ހުރަސްކޮށް ކޮންމެ އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 14 ހާސް އާގު ބޯޓް ހުރަސް ކުރެއެވެ. އަދި 203 މިލިއަން ޓަނުގެ މުދާ އުފުލައެވެ. 2002 ވަނަ އަހަރާއި ހަމައަށް ކެނަލް ހުރަސް ކޮށް 800 ހާސް އާގު ބޯޓް ދިޔަކަމަށް ލަފާކޮށްފައި ވެއެވެ. 2005 ވަނަ އަހަރުގެ ތަފާސް ހިސާބުތައް ބުނާގޮތުން 278.8 މިލިއަން ޓަންގެ މުދާ މިކެނަލް ހުރަސްކޮށް އުފުލާފައި ވެއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ސެޕްޓެމްބަރު 22
ސެޕްޓެމްބަރު 22 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 265 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 267 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ތުނބި
ތުނބިނުވަތަ އަކީ ދިވެހި މަސްވެރިން ދަންނަ މަޝްހޫރު މަހެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. ފަރުބޭރުގައި ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެން މިމަސް އުޅެއެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މަހެކެވެ. މަހުގެ އާއްމު ކާނާއަކީ މޫދު ފެއްސާއި ފަނިފަކުސައެވެ. މިއީ ފަރުބޭރުން ފެހިއަޅައިގެންވެސް ބާނާ އަދި ވިއްދާއުޅޭ މަހެކެވެ. ފަޅުތެރޭގައި ދާއަޅައިގެން ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި ވަރަށް ގިނައިން ތުނބި ހިފެއެވެ. މަހުގައި ހުންނަ އެންމެ ފާހަގަ ކުރެވޭ ސިފައަކީ އަނގައިގެ މަތީން ބޮލުގައި ހުންނަ ދަޅެވެ. ކަންފަތްގަނޑު ކުޑައެވެ. މަހުގެ ދެފަރާތުން ފަހަތުކޮޅުގައި ދެކަށި ހުރެއެވެ. މިއީ މިބާވަތުގެ މަސް ހިފާގެންގުޅޭ ފަރާތްތަކުން ވަރަށް ވިސްނަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ.