cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
އެޑޮލްފް ހިޓްލަރ
ލީޑަރޝިޕް
ސްކޫލްގައި ދަށް މާކްސް ހޯދަމުން އައިސް އެންމެ ފަހުން ކްލާސް ރިޕީޓް ކުރަންޖެހުމުން ހިޓްލަރަށް މިކަން ޤަބޫލު ނުކުރެވި، މަންމައަށް މަޖްބޫރު ކުރުވައިގެން ސްކޫލްއިން ކެޑުނީއެވެ. 1909 ވަނަ އަހަރު ހިޓްލަރުގެ މަންމަ ކޫލާރާ ހިޓްލަރ ކެންސަރުގެ ބަލީގައި މަރުވިއެވެ. މިކަމާ ހިޓްލަރ ވަރަށް ދެރަވިއެވެ. އަދި މަންމަގެ ފޮޓޯގަނޑެއް އަބަދުވެސް ގެންގުޅުނެވެ. ކޮންމެ ތަނަކަށް ދިޔަކަމުގައި ވިޔަސް 1945 ވަނަ އަހަރު މަރުވުމާ ހަމައަށް މި ފޮޓޯ ގެންގުޅުނެވެ. ހިޓްލަރ ސްކޫލް ދައުރު ނިމުމުން ބައްޕަގެ ޕެންޝަން ފައިސާ ލިބޭތީ ވަޒީފާއަކަށް ނުދެއެވެ. އަދި މުޅި ދުވަހު ހެނދުނު ނިދާފައި ހަވީރު ރަށުތެރެ ބެލުމާއި މިއުޒިއަމްތަކަށް ޒިޔާރަތްކޮށް މަޢުލޫމާތުގެ ޚަޒާނާ މުއްސަދި ކުރިއެވެ. ސަރުކާރުން ހިޓްލަރ ސިފައިންގެ ތެރެއަށް ވައްދަން ހޯދަމުން ދަނިކޮށް އެކަން ކާމިޔާބުވީ އޭނާ ހޯދާތާ ހަތަރު އަހަރު ފަހުންނެވެ. ނަމަވެސް މެޑިކަލް ޓެސްޓުން އޭނައަކީ ހަތިޔާރާއެކު ޑިއުޓީ މެރޭވަރުގެ މީހަކަށް ނުވާތީ އެފަހަރު ދޫކޮށްލީއެވެ. ހިޓްލަރ ޖަރުމަން ވިލާތުގެ ސިފައިންގެ ތެރެއަށްވަނީ ފުރަތަމަ ބޮޑުހަނގުރާމަ ފެށުމުންނެވެ.
ހިޓްލަރަކީ މަރުވެދާނެތީ ބިރު ނުގަންނަ ހިތްވަރުގަދަ ޖެހިލުންކުޑަ އުނދަގޫ މިޝަންތަކަށް ވޮލަންޓިއަރ ކުރާ މީހެއްކަމުން ކޮމާންޑަރުން އެކަން ފާހަގަ ކުރިއެވެ.
--Allosaeed 06:03, 25 ޑިސެމްބަރު 2011 (UTC)
މައިބުރީ ކިހުނު
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޖަނބުރޯލުގަސް
މިއީ މޭވާއަޅާ ގަހެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގަސްގަހާގެހި ޤިސްމު:ގަސްގަހާގެހި
ތޯމަސް
ޤިސްމު:Disambiguation
މަތުފުސް
މަތުފުސް އަކީ ލޮލުގައި ހެދޭ ފުހެކެވެ. މިފުސް އަރާފައި ގިނަ ދުވަސްވެއްޖެނަމަ ލޯ ހަލާކުވެއެވެ. ރަގަޅަށް ފަރުވާ ނުކުރެވިއްޖެނަމަ ބައެއްފަހަރު ލޯއަނދިރިވާގޮތް ވެސް ވެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޓޮމް
ޤިސްމު:Disambiguation
މަސްވަދަ
މަސްވަދަ އަކީ ލޮލުގެ ބައްޔެކެވެ. މިއީ މިއީ ލޮލުގެ ކަޅި މަތީގައި މަސްކޮޅުތަކެއް އުފެދޭ ބައްޔެކެވެ.
އުމަރާބާދު
އުމަރާބާދަކީ އިންޑިޔާގެ ޓެމިލްނާޑޫ ސްޓޭޓުގައި ވެއްލޫރު ކައިރީގައި އޮންނަ ޤަރްޔާއެކެވެ. މި ތަން މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ ޖާމިޔާ ދާރުއްސަލާމް ނަމަކަށް ކިޔާ ޖާމިޔާގެ ސަބަބުންނެވެ.
މުހައްމަދު ވިޝާމް
ޑރ. މުހައްމަދު ވިޝާމް އަކީ ދިވެހި ޑޮކްޓަރެއް އަދި، ޓެލެވިޒަން މޯލްޑިވްސްގެ ކުރީގެ ޕްރޮޑިއުސާރ ޖާނަލިސްޓްއަދި، މިނިސްޓްރީ އޮފްޖެންޑަރ އަދި ސޯޝަލް ސެކިއުރިޓީގެ ކުރީގެ އެޑްވަެިޒަރެވެ.
ހެލްތް މިނިސްޓްރީ އަދި ޑަބްލިއު. އެޗް. އޯ
ޑޜ. ވިޝާމް ޗަނީ ކޮވިޑް މާލޭ ފެނުގެ ކާރިސާ އަދި ކޮވިޑް 19 އިމަންޖެންސީ ހާލަތުގައި، ރައްޔިތުން ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް ހޭލުންތެރިކުރުމަށް އެހީތެރިވެފައެވެ. އަދި ނަފްސާނީ އަދި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ފަރުވާދިނުމުގެ ފެންވަރުބެލުމަށް ރައީސް އޮފީހުގެ ފަރާތުން ބައެއް ރަށްރަށަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވާފައެވެ.
ޙޮވިފައިވާ މަގާމުތައް
ޑރ، ވިޝާމް ވަނީ މެޑިކަލް އެސޯސިއޭޝަންގެ އިސް މެމްބަރުކަން، އަދި ކެއަ ސޮސައިޓީގެ ޑީރެކްޓަރުކަން ކުރައްވާފައެވެ.
<references group="" responsive="0"> ޤިސްމު:Living people
ފަލްފާސް
ފަލްފާސް އަކީ އިނގިރޭސީން ކްލޯކްއޭ ކިޔާ ޒާތުގެ ހެދުމެކެވެ.
މަސް ގޮށް
މަސް ގޮށް އަކީ ފޯއްކިބައެއްގެ ސިފައިގައި ހަށިގަނޑުން ނަގާއެއްޗެކެވެ. މިގޮށް ގިނައިން ނަގަނީ ދޯނގި ފަދަ ތަންތަނުގައެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މަސްގުޅަކެއުން
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ބަނބުޅަބޮސް
thumb|250x250px|ބަނބުޅަބޮސް ބަނބުޅަގޮސްނުވަތަ އަކީ ބޮނޑުލުބޯ ޒާތުގެ މޭވާއެކެވެ. މީގައިދޭނީ ހިތިފޮނި ރަހައެކެވެ. މީގައި ބޯ ތޮށިގަނޑެއް އޮންނާނެއެވެ. މިމޭވާ އާންމުކޮށް ހުންނަނީ މަޑުފެހި އަދި ރީނދޫ ކުލައެއްގައެވެ. މިއީ އާންމު ގޮތެއްގައި ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ގައުމުތަކުގައި ހެދޭކަމަށް މަޝްހޫރު ވެފައިވާ މޭވާ އެކެވެ.
މިއީ ހުތް މޭވާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެންމެ ބޮޑު މޭވާ އެވެ. މިމޭވާގެ ވަށަމިނުގައި 25-15 ސމ ވަރު ހުރެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ބަނބުޅަބޮސް ގެ ބަރުދަނުގައި 2-1ކިލޯ ހުރެއެވެ. އިންޑިޔާ، ޕާކިސްތާން އަދި އަފްޣާނިސްތާން ފަދަ ގައުމުތަކުގައި މިމޭވާ އަށް ކިޔަނީ ޗެކޯޓާރާ އެވެ. މިމޭވާގެ ތޮށި ޗައިނީޒް ޑިޝް ތަކުގައި ވަރަށްގިނައިން ބޭނުންކުރާކަން ފާހަގަ ކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. ގަދީމީ ބޭސް ވެރިކަމުގައި ފިޓްޖެހުން ހުއްޓުވުމަށާއި، ކެއްސުން ކުޑަކޮށްދިނުމަށް ބަނބުޅަބޮސް ބޭނުންކޮށްފައި ވެއެވެ. ހަންގަނޑުގައި އުފެދިފައި ހުންނަ ދުޅައާއި ފާރު ފަސޭހަކޮށްދިނުމަށް ބަނބުޅަބޮސް ގަހުގެ ފަތް މުގުރައިގެން ބޭހުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްފައި ވެއެވެ. ބްރެޒިލްގައި ބަނބުޅަގޮސް ގަހުގެ ބައިތައް ބޭނުންކޮށްގެން ކޯފް ސިރަޕް އުފައްދާފައި ވެއެވެ.
މާގޯނި
މާގޯނި އަކީ ކަށިވިދުރީގެ އެންމެ ނުބައި ވައްތަރު އެވެ.
މަންތާލަ
މަންތާލި މިއީ އިނގިރޭސި ބަހުން މެންޓެލް އޭ ކިޔާ ބާވަތުގެ ހެދުމެކެވެ.
ބޮޑަވަކި
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގަސްގަހާގެހި ޤިސްމު:ގަސްގަހާގެހި
މާފުސް
މާފުސް އަކީ ލޮލުގެ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ކަޅުކަޅީގެ ވަށައިގެން އަރަމުންދާ ފުހެކެވެ. މިފުސް މުޅި ކަޅުކަޅިއަށް އަރާ ބެދުމުން ލޯ މުޅިން އަނދިރިވެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އާޔާސޯފިޔާ
އާޔާސޯފިޔާ އަކީ ތުރުކީގެ އިސްތަންބޫލުގައި ހުންނަ އިމާރާތެކެވެ.
މޫލެވިޔާއްދަ
މޫލެވިޔާއްދަ އަކީ އިގިލީގެ ކުރީގައި ޖަހާ ވިޔާގި އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މުދުނު ވައި
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މަރުގަސް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގަސްގަހާގެހި ޤިސްމު:ގަސްގަހާގެހި
ލިޔުންތެރިކަމުގެ ތަޢާރަފް
==
ސުރުހީގެ އިބާރާތް
==
== == ==
މޫލެވިޔާގި
މޫލެވިޔާގި އަކީ އިގިލީގެ ކުރިގައި ޖަހާ މޫތައް މާފުނަށް ލައިފައި ހުންނަ ވިޔާގި އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މޭފާރު
މޭފާރު އަކީ މޭގައި އުފެދޭ ފާރެކެވެ. މިއީ ބޮލުން ކަރުތެރެއަށް ފައިބާ ދަވަ އެއް މޭގައި ހިފުމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ފާރެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މޭވިހަ
މޭވިހަ އަކީ މެޔަށް ޖެހޭބައްޔެކެވެ. މިބަލީގައި ކާހިތްވިޔަސް ނުކެވޭގޮތް ހުންނާނެއެވެ.
މޮހޮރު ބަލި
މޮހޮރު ބަލި އަކީ ލޮލުގެ ބައްޔެކެވެ، މިބައްޔަށް ދޮސް މޮހޮރު ވެސް ކިޔައެވެ.
މޭދަށުވައި
މޭދަށުވައި އަކީ މޭދަށުގައި އުފެދޭ ވައި އެވެ. މިއީ ބަނޑުތެރޭން މޭދަށަށް އަރާ ވަޔަކުން އުފެދޭ ބައްޔެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ކަޅުހުއްތުމޭވާ
ކަޅުހުއްތުމޭވާނުވަތަ އަކީ މޭވާގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ވަރަށް ފޮނި، މީރު މޭވާއެކެވެ. މިމޭވާގައި ކާން ބޭނުންކުރަނީ އެތެރޭގައި އޮންނަ އޮށްތަކުގެ ބޭރުގައި އޮންނަބައެވެ. މިގިނައިން ބޭނުންކޮށް އުޅެނީ ފަނި ގިރުމަށެވެ. މިއީ ދެކުނު އޭޝިޔާއާއި، ވެސްޓް އިންޑީޒް އަދި އެމެރިކާގެ ބައެއް ހިސާބުތަކުގައި ހެދޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ގަހެކެވެ. ކަޅުހުއްތު މޭވާ ގަސް އާންމުކޮށް ހެދެނީ 12-10 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ އުސްމިނަށެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގަސްގަހާގެހި ޤިސްމު:ގަސްގަހާގެހި
ފިތުގައި ހިލައުފެދުން
ފިތުގައި ހިލައުފެދުން އަކީ ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަ އެކެވެ. ބިލިއަރީ ނިޒާމް ގެ ކޮންމެ ހިސާބެއްގައި ވެސް ހިލަ އުފެދިދާނެއެވެ. އެގޮތުން ފިތް، ބައިލް ޑަކްޓް، ކޮމަން ބައިލް ޑަކްޓް އަދި މިނޫން ބައިތަކުގައި ވެސް ހިލަ އުފެދިދާނެއެވެ. ބިލިއަރީ ނިޒާމްގައި ހިލަ އުފެދި ބެދުމަކީ ރީނދޫވުން ކުރިމަތި ކުރުވާނެ ކަމެކެވެ.
ސައިޒް
ފިތުގައި ހިލަ އެކި ވަރަށް އެކި ސައިޒަށް އުފެދެއެވެ. އެގޮތުން ކުދި ވެލިފުށް ވަރުގެ ހިލައިން ފެށިގެން ގޮސް ކުދި ބޯޅަ ވަރުގެ ހިލަ ވެސް އުފެދެއެވެ. ފިތުގައި ބޮޑު އެއްހިލަ ކުދި ގިނަ ހިލަތަކެއް ވެސް އުފެދިދާނެ އެވެ. އެގޮތުން މިފަދަ ހިލަ ބިލިއަރީ ނިޒާމް ގެ ކޮންމެ ހިސާބެއްގައި ވެސް އުފެދިދާނެ އެވެ.
ސަބަބުތައް
ނިސްބަތުން ބަލާއިރު ފިތުގައި ހިލައުފެދުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވެސް ޢާންމު ކަމެކެވެ. މިމައްސަލަ ގިނައިން ދިމާވަނީ މެދުއުމުރުގެ އަންހެނުންނަށެވެ. އެމީހުންނަށް މިބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ފިރިހެނުންނަށްވުރެ ދެގުނަ އިތުރުކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މީގެ ސަބަބެއް ކަމުގައިވަނީ އަންހެން ހޯރމޯން އެސްޓްރޯޖަން އަކީ ފުރަމޭ ގަނޑުން ނެރޭ ކޮލެސްޓްރޯލް ގިނަކުރާ އެއްޗަކަށްވާއިރު، ކޮލެސްޓްރޯލް އަކީ ފިތުގައި އުފެދޭ ހިލައިގެ އެކުލެވުމަކަށް ( ހިމެނޭ އެއްޗަކަށް ) ވާތީ އެވެ. ފިތުގައި ހިލައުފެދުމަށް ސަބަބުވެރިކުރުވާ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ވާކަން ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ.
ބަލިދެނެގަތުމަށްޓަކައި ހެދޭ ޓެސްޓްތައް
ފިތުގައި ހިލައުފެދިފައިވާކަން ޔަގީންކުރުމުގެ ގޮތުން ހަދާ އެންމެ އާންމު ޓެސްޓަކީ ބަނޑުގެ އަލްޓްރާ ސައުންޑް ސްކޭން އެވެ. މިޓެސްޓުން ފިތުގައިވާ ހިލަ އަދި ފިތުގެ ބިތްތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތައް ދައްކައިދެއެވެ. ބަނޑުގެ ސީޓީ ސްކޭން އަކީ ވެސް ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ހަދާ ޓެސްޓެކެވެ. ނަމަވެސް އެފަދަ ޓެސްޓެއް ހެދުން ރަގަޅުވާނީ އަލްޓްރާ ސައުންޑް ސްކޭން އިން ފުރަމޭ ގައި ނުވަތަ އެއާއި ގުޅިފައިވާ ހޮޅިތަކުގައި ދުޅައެއް ހުރިކަމަށް ޝައްކުކުރެވި އެކަން ދިރާސާ ކުރުމަށްޓަކައެވެ. އަދި ހަމަ އެފަދައިން ފިތުގައި ހިލަ އުފެދުމާއެކު އެއާއި ގުޅިފައިވާ ހޮޅިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިލަ އުފެދި ނުވަތަ އެނޫންވެސް ސަބަބަކާއި ހެދި އެހޮޅިތައް ބެނދިފައިވާ ނަމަ އިންޑޮސްކޮޕިކް ރެޓްރޯގްރޭޑް ކޮލަންޖިއޯ ޕެންކްރިއެޓޮގްރަފީ ފަދަ ޓެސްޓްތައް ހެދުމަކީ ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ފުރަމޭ ގެ މަސައްކަތްތައް ރަގަޅަށްކުރޭތޯ ބަލަން ހަދާ ލޭގެ ޓެސްޓްތަކާއި، ޗިސްމޭ ގެ މަސައްކަތްތައް ހުރިނެތްގޮތް ބެލުމަށް ހަދާ ލޭގެ ޓެސްޓްތައް ހެދުމަކީ ވަރަށް ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ފަރުވާ
ފިތުގައި އުފެދިފައިވާ ހިލަ ވިރުވާލުމަށް ކާނޭ ބޭހެއްވޭތޯ ވަަރަށް ގިނަ މީހުން ސުވާލުކުރެއެވެ. ތަންކޮޅެއްް ކުރިން މިފަދަ ބޭސް ބޭނުން ކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް އެފަދަ ބޭހެއްގެ ސަބަބުން ވިރިގެންދަނީ ވަރަށް މަދު ހިލަ ކޮޅެކެވެ. އަދި އެފަދަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރާނަމަ ދެއަހަރުވަންދެން ހުއްޓާނުލައި ބޭސް ބޭނުންކުރަން ޖެހެއެވެ. ހިލަކޮޅު ވިރިގެން ދިޔަނަމަވެސް އަލުން އުފެދުމުގެ ފުރުޞަތު ވަރަށް ބޮޑަށް އޮވެއެވެ. އެފަދަ ބޭހެއް ބޭނުން ކުރަމުން ދަނިކޮށް ފިތް ދުޅަވެ، ޖަރާސީމް އަޅައި ހޮސްޕިޓަލްގައި އެދުމަތިކުރެވޭ މީހުން ވަރަށް ގިނައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ބަލީގެ ނުރަގަޅު އަސަރު މުޅި ހަށިގަނޑަށް ކުރެއެވެ. ވުމާއެކު މިފަދަ ބޭސް ބޭނުންކުރުމަކީ މިހާރު އެއްވެސް ބަޔަކު ކުރާކަމެއް ނޫނެވެ. ގުރުދާގައި އުފެދޭ ބައެއް ވައްތަރުގެ ހިލަތައް ގޮއްވާލައި އެއެއްޗެތި ކުޑަކަމުދާ ތަކެއްޗާއި އެކު ނެރެއެވެ. މިފަދަ ހުނަރެއް ފިތުގައި އުފެދޭ ހިލައަށް ބޭނުންކުރުމަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. އަދި ބައެއް ބަލި މީހުންނަށް މިފަދަ ފަރުވާ ބޭނުންކުރުމަކީ ނުވެސްކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ. ވުމާއެކު އެފަދަ ފަރުވާއެއް ފިތުގައި އުފެދޭ ހިލައަށް އެއްވެސް ބަޔަކު ބޭނުމެއްނުކުރެއެވެ. ފިތުގައި ހިލަ އުފެދުމުން ދެވޭ ރަގަޅު ފަރުވާ އަކީ ހިލަ އާއިއެކު ފިތްވެސް ނެގުމަށް އޮޕަރޭޝަން ކުރުމެވެ. މިއޮޕަރޭޝަންގެ ނަމަކީ ކޮލެސިސްޓެކްޓޮމީ އެވެ. ކުރިން ބަނޑު ހުޅުވާލައިގެން ކުރަމުން އައި އޮޕަރޭޝަން މިހާރު ކުރަމުންދަނީ ބަނޑުގައި ތިން ހަތަރު ލޯވަޅު އަޅައިގެންކުރާ ލެޕަރޮސްކޯޕިކް އޮޕަރޭޝަނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހޮސްޕިޓަލްގައި އޮންނަންޖެހޭ މުއްދަތު ކުރުވެފައި ކުރިން ހުރި ޙާލަތަށް އަނބުރާއަންނަލެއް އަވަސްވެއެވެ.
އެކުލެވޭ މާއްދާ
ފިތުގައި އުފެދޭ ހިލަ އެކި ގޮތަށް ހުރެދާނެއެވެ. އެގޮތުން އުފެދޭ ހިލައިގައި ހިމެނޭ މާއްދާ އާއި ގުޅޭގޮތުން ފިތުގައި އުފެދޭ ހިލަ އަންނަނިވި ބައިތަކަށް ބަހާލެވިދާނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތައް
ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތައް ކޮންމެވެސް ސިފައެއްގައި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުގެ ތެރޭގައި އެކަކު ގައިން އަނެކަކުގެ ގަޔަށް ވާޞިލްވާ ބަލިތަކެކެވެ.
ޕެރަސައިޓްގެ ސަބަބުންޖެހޭ ބަލިތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އެރިތްރޯމައިސިން
އެރިތްރޯމައިސިން އަކީ މެކްރޯލައިޑް ގުރޫޕް ގައި ހިމެނޭ އެންޓިބަޔޮޓިކް އެކެވެ. ޕެނިސިލިން އަށް އެލާޖިކް ނުވަތަ ނުގުޅޭ މީހުންނަށް އެރިތްރޯމައިސިން އެންޓިބަޔޮޓިކް އެއްގެ ގޮތުގައި ދީއުޅެއެވެ. ނޭވާލުމުގެ ނިޒާމް އަށް ކުރިމަތިވާ ތަފާތު އިންފެކްޝަންތަކަށް ފަރުވާ ކުރުމުގައި ވެސް އެރިތްރޯމައިސިން ބޭނުން ކުރެވެއެވެ.
ތަފާތު ބްރޭންޑް ނަންތަކުގައި އެރިތްރޯމައިސިން ނެރެ ފާމަސީ ތަކުން ވިއްކަމުން ގެންދެއެވެ. އެގޮތުން އީސް، ރޮބިމައިސިން، އީމައިސިން، އެރިމެކްސް ފަދަ ނަންތަކުގައި ނެރެފައި ވެއެވެ.
ކޮންފޫޝާ
ކޮންފޫސިއަސް އަކީ ޗައިނާގެ ވިސްނުންތެރި އެކެވެ. އިޖްތިމާޢީ ފިލޯސަފަރެކެވެ. ޗައިނާ، ޖަޕާން، ކޮރެޔާ، އަދި ވިއެޓްނާމް މީހުންގެ މެދުގައި ކޮންފޫސިއަސްގެ ފަލްސަފާތަކާއި އުގަންނައިދިނުމުގެ ހުނަރުތަކަކީ ވަރަށް މަގްބޫލު އެއްޗެކެވެ. އޭނާގެ ފަލްސަފާތައް ބިނާކޮށްފައިވަނީ ފަރުދީ، އިޖްތިމާޢީ، އަދި ގައުމީ އެއްބައިވަންތަކަށް ކުރިއަރުވައި، ކަންކަން އިސްލާހުކޮށް ރަގަޅުކުރުމުގެ މައްޗަށެެވެ. ފަލްސަފީ ނިޒާމް ކޮންފޫސިއެނިޒަމް ނިސްބަތްވަނީ ކޮންފޫސިއަސްގެ ފަލްސަފާ ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
ހޭލާ (ފިލްމް)
ހޭލާ އަކީ ދިވެހި ފުރަތަމަ އާޓް ފިލްމެވެ.
ލިބިފައިވާ އެވޯޑްތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ކުދިބޮލި
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަސްމަހާމެހި ޤިސްމު:މަސްމަހާމެހި
ހަކުރާގެ
މިއީ މެެދުޒިޔާރަތް ދޮށުގޭ އިރުން މިހާރުގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖުލިސް ގެއިން ބަޔަކާ ހަމައަށް މެދު ޒިޔާރަތް މަގުގެ ދެކުނުގައި ހުރި ގަނޑުވަރެެކެވެ.
ނޯފޯކް
ނޯފޯކް އަކީ އިރުމަތީ އިނގިރޭސިވިލާތުގައި އޮންނަ ބިންތިރި އަދި ފުދޭވަރަކަށް ފެރުތިފައިވާ ބިމެއް އޮންނަ ވަކި އިދާރީ ސަރަހައްދެކެވެ. ނޯފޯކްގެ ހުޅަނގުން އިމުގެ ގޮތުން ލިންކޮންޝަޔާރއާއި ގުޅޭއިރު ހުޅަނގާއި ހުޅަނގުދެކުނުން ކޭމްބްރިޖްޝަޔާރއާއި ގުޅެއެވެ.
ޕިސްތާ
ޕިސްތާ އަކީ ފެހިކުލައިގައި ހުންނަ ކުދި މޭވާ އެކެވެ.މިއީ ޕިސްތާ ގަހުގައި އަޅާ މޭވާ އެކެވެ. މިމޭވާގެ އެތެރޭގައި ހުންނަ އޮށަކީ ޕިސްތާ ބަދަން އެވެ. ޕިސްތާ ގަސް ހެދެނީ އާންމުކޮށް 10 މީޓަރުގެ އުސްމިނަށެވެ. ޕިސްތާ ގަސް އާންމުކޮށް ހެދެނީ ފަރުބަދަ މަތީ ހިސާބުތަކުގައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އިރާން، ތުރުކުމަނިސްތާން އަދި އަފްޣާނިސްތާންގައި މިގަސް ހެދޭކަަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. ޕިސްތާ ގަހުގެ ދެޖިންސުގެ ގަސް ހުރެއެވެ.
ޕިސްތާ ބަދަނުގެ ބަރުދަނުގައި 1 ގްރާމް ވަރުހުރެއެވެ. ޕިސްތާ ގަހަކުން އަހަރަކު 50 ކިލޯ ގްރާމްގެ ޕިސްތާ ބަދަން، އުފައްދައެވެ. މާނައަކީ އަހަރަކު 50 ހާސް ޕިސްތާ އުފެދެއެވެ. ޕިސްތާ ގަސް ދުނިޔޭގައި ހުންނަތާ މިހާރު 80 މިލިއަން އަހަރު ވެދާނެ ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
ރޮކްސިތްރޯމައިސިން
ރޮކްސިތްރޯމައިސިން އަކީ މެކްރޯލައިޑް ގުރޫޕް ގައި ހިމެނޭ އެންޓިބަޔޮޓިކް އެކެވެ. ނޭވާލާ ނިޒާމް، ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް އަދި ސޮފްޓް ޓިޝޫ އިންފެކްޝަން ތަކަށް ފަރުވާ ކުރުމުގައި ރޮކްސިތްރޯމައިސިން ބޭނުން ކުރެވެމުން ގެންދެއެވެ.
ތަފާތު ބްރޭންޑް ނަންތަކުގައި ރޮކްސިތްރޯމައިސިން ނެރެ ފާމަސީ ތަކުން ވިއްކަމުން ގެންދެއެވެ. އެގޮތުން ރޮކްސޯ، ރޮކްސާރ، ރޮކްސިމައިސިން، ރޮކްސިބިޑް ފަދަ ނަންތަކުގައި ނެރެފައި ވެއެވެ.
ކްލިންޑަމައިސިން
ކްލިންޑަމައިސިން އަކީ ލިންކޮސަމައިޑް ގުރޫޕް ގައި ހިމެނޭ އެންޓިބަޔޮޓިކް އެކެވެ. އެނޮރެބިކް ބެކްޓީރިޔާ ތަކުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ އިންފެކްޝަން ތަކަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް މިއެންޓިބަޔޮޓިކް ބޭނުން ކުރެވެއެވެ. އަދި ބައެއް ކަހަލަ ޕަރަސައިޓް ތަކުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ވެސް ބޭނުންކޮށް އުޅެއެވެ. މިސާލަކަށް މެލޭރިޔާ އަށް ފަރުވާ ކުރުމުގައި ބޭނުން ކުރެވެއެވެ. އޮށާޅަ ނެގުން ފަދަ ކަންތައްތަކަށް ފަރުވާ ކުރުމުގައި ވެސް ބޭނުން ކުރެއެވެ.
ތަފާތު ބްރޭންޑް ނަންތަކުގައި ކްލިންޑަމައިސިން ނެރެ ފާމަސީ ތަކުން ވިއްކަމުން ގެންދެއެވެ. އެގޮތުން ޑަލަސިން، ކްލިއޯސިން، ކްލިނަސިން ފަދަ ނަންތަކުގައި ނެރެފައި ވެއެވެ.
ކަރާދުނބުރި
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގަސްގަހާގެހި
ކަނދޮޅު
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގަސްގަހާގެހި ޤިސްމު:ގަސްގަހާގެހި
ޕިސްތާ ބަދަން
250px|thumb|left|ޕިސްތާ ބަދަން ޕިސްތާ ބަދަން އަކީ ޕިސްތާ ގަހުގައި އަޅާ މޭވާ ޕިސްތާ ގެ އޮށެވެ. މިއީ ހަރުތޮށިގަނޑެއް ބޭރުން ލެވިފައި ހުންނަ ބަދަނެކެވެ. މިބަދަނުގެ ބޭރުގައި މަޑު ފެހިކުލައިގެ ފަށެއް ހުރެއެވެ. މިފެހިކުލަ ޕިސްތާ ދޮންވެ ހަރުވެ، ފުރިހަމަ ބަދަނަށްވުމުން މަޑު ރީނދޫ ނުވަތަ ރަތްކުލައަކަށް ބަދަލުވެއެވެ. މިބަދަން ހުންނަނީ ދިގުކޮށެވެ. ޕިސްތާ ބަދަނުގެ ބަރުދަނުގައި 1 ގްރާމް ވަރުހުރެއެވެ. ޕިސްތާ ގަހަކުން އަހަރަކު 50 ކިލޯ ގްރާމްގެ ޕިސްތާ ބަދަން، އުފައްދައެވެ. މާނައަކީ އަހަރަކު 50 ހާސް ޕިސްތާ އުފެދެއެވެ. ޕިސްތާ ގަސް ދުނިޔޭގައި ހުންނަތާ މިހާރު 80 މިލިއަން އަހަރު ވެދާނެ ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
މިނާފުސް
މިނާފުސް އަކީ ލޮލުގެ ބައްޔެކެވެ. މިބަލީގައި ލޮލަށް ފުސް އަރާގޮތް ވެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ސާރސް
ސާރސް އަކީ ކޮރޯނަވައިރަސް ގެ ސަބަބުން ނޭވާލާ ނިޒާމް އަށް ޖެހޭ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. ސާރސް އަކީ މިބައްޔަށް ކުރުކޮށް ކިޔާނަމެވެ.ދިގުނަމަކީ ސެވިއަރ އެކިއުޓް ރެސްޕިރޭޓަރީ ސިންޑްރޯމް އެވެ. މިބަލިޖެހުން ހުންއައުން ކުރިމަތިވެ ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން 38 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް އަށް އަރައިގެންދެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޔޫސުފް (ފިލްމް)
ފިލްމަށް ބަލާލުމެއް
ދިވެހި ފިލްމް ޔޫސުފް އަކީ ފާތިމަތު ނަޙުލާގެ އަމިއްލަ ވާހަކައަކަށް ޑައިރެކްޓްކުރާ އަސަރުގަދަ ލޯބީގެ ވަރަށް ތަފާތު ފިލްމެކެވެ. މިފިލްމުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ދައްކައިދޭނީ މަންމަނު މީހެއްގެ ދިރިއުޅުމެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 4 ލައްކަ ރުފިޔާގެ ބަޖެޓަކުން ތައްޔާރުކުރާ މިފިލްމުގައި ރާއްޖޭގެ ފުންނާބު އުސް ވަރަށް ގިނަ ތަރިންތަކެއް ހަރަކާތްތެރި ވެއެވެ
ދިވެހި ފިލްމް ޔޫސުފް ގައި ތަފާތު ހިންދީ 10 ރާގަށް ހަދާފައިވާ 10 ލަވަ ވެސް ހިމެނެއެވެ. މިފިލްމަކީ ފާތިމަތު ނަހުލާގެ ކާމިޔާބު އެތައް ފިލްމްތަކެއްގެ ތަޖުރިބާ އަށް ފަހު ހަދާ ފިލްމަކަށް ވުމުން މިއީ ހުރިހާ ގޮތަކުން ވެސް ފުރިހަމަ ރަގަޅު ފިލްމަކަށް ވާނޭކަމަށް ފާތިމަތު ނަހުލާ ބުނެފައި ވެއެވެ.
ދިވެހި ފިލްމު ޔޫސުފްގެ މަންޒަރުތައް ކުރިން ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތީ ވ.ފެލިދޫ، ކ. ތުލުސްދޫ، އަދި ކ. މާލޭގައެވެ. ނަމަވެސް ފަހުން މިފިލްމުގެ މަންޒަރުތައް ނަގާފައިވަނީ ރ. އަތޮޅު ބައެއް ރަށްތަކުގައެވެ. އަދި ބައެއް މަންޒަރުތައް މާލެ، އަދި ކ. މާފުށީގައި ވެސް ނަގާފައި ވެއެވެ. މިފިލްމުގެ ޝޫޓިން ފަށަައިފައިވަނީ 2007 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. އަދި މިފިލްމުގެ ޝޫޓިން އެއްކޮށް ނިންމާފައިވަނީ 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. މިފިލްމު އާންމުންނާއި ހަމައަށް އަންނަވަރު ވާނީ މެއި 2008 ގައި ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.
ފާތިމަތު ނަހުލާގެ އަމިއްލަ ފިލްމް ސްޓޫޑިއޯ ކްރިސްޓަލް އެންޓަޓެއިންމަންޓް ގެ ހިޔާވަހި ކަމުގެ ދަށުން ނެރޭ މިފިލްމަކީ އެސްޓޫޑިއޯގެ ފުރަތަމަ ފިލްމް ވެސް މެއެވެ. ކޮއްކޮ އަދި ޞަބާހްގެ މިއުޒިކަށް މިފިލްމްގައި ހިމަނާފައިވާ މަޝްހޫރު ހިންދީ ރާގުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިންދީ ފިލްމު އަންވަރުގައި ހިމެނޭ މޯލާ މޭރީ މޯލާ މޭރީ، ބޭވަފާގައި ހިމެނޭ އެކް ދިއުރުބާހޭ، ތާރޭ ޒަމީން ޕަރު ގައި ހިމެނޭ ތާރޭ ޒަމީން ޕަރު، ފިޒާގައި ހިމެނޭ ތޫ ފިޒާހޭ، އަދި މައްޔާ މައްޔާ ޔާ ޙަބީބީ ފަދަ ލަވަތަކަށް ހަދާފައިވާ ރާގު ތައް ހިމެނެއެވެ.
ލިބިފައިވާ އެވޯޑްތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ފެނުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތައް
ފެނުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތައް އަކީ ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބު ތަކެއްގައި ވެސް ވަރަށް އާންމު ބަލިތަކެކެވެ. މިބަލިތައް ފެތުރެނީ ބަލި ޖައްސާ ޖަރާސީމް އާއި ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ ފެން ބުއިމުންނެވެ.
މުޙައްމަދު ރަޝީދު (ދަރާ)
މުޙައްމަދު ރަޝީދު (ދަރާ) އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ކުރީގެ އެތައް ފިލްމްތަކެއްގައި ލީޑްރޯލް ކުޅެފައެވެ. އޭނާ އަކީ ކެމެރާމަނެކެވެ. އޭނާ ޓެލެވިޒަން ޕްރޮޑަކްޝަންގެ ދާއިރާއިންނާއި، މޯޝަން ޕިކްޗަރ ފޮޓޯ ގްރަފީގެ ދާއިރާއިން އިންޑިޔާގައި ޑިޕްލޮމާ ޙާޞިލް ކުރައްވާފައެވެ.2005 ވަނަ އަހަރު އިންޑިޔާގެ އުއްތަރު ޕްރަދޭޝްގެ ފިލްމް އެކަޑަމީގައި ފުރިހަމަ ކުރި ދޮޅު އަހަރުގެ ކޯހުގައި 2 ސެމިސްޓަރ ގައި އެންމެ މޮޅު ދަރިވަރުގެ މަގާމް ޙާޞިލްކޮށްފައި ވެއެވެ.
1993 ވަނަ އަހަރު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފިލްމީ ދާއިރާއިން ވަކިވުމާއި ހަމައަށް މުހައްމަދު ރަޝީދު ވަނީ ދިވެހި 16 ފިލްމެއްގައި ހަރަކާތްތެރިވެފައެވެ.
އޭނާ ލީޑް ރޯލު ކުޅެގެން 1982 ވަނަ އަހަރު ނެރުނު ފިލްމު "އޯކިޑް އޭނާގެ މާ" އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ޖައްވުގެ ވައި ބަދަލުކޮށްލި އުފެއްދުމެކެވެ. އޭގައި ހިމެނުނު ލަވަތައް ކަމަށްވާ "އަންގައިދޭށޭ އަދުވީ ރުހިގެންނޭ" ފަދަ ލަވަތަކަކީ އަދިވެސް ފަނޑުކަމެއް ނާންނަ ލަވަތަކެވެ. އޮފީހުގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދަރާ ރަޝީދު މި ފިލްމެއް ކުޅެފި އެވެ. ލީޑް ރޯލެވެ. އެ ފިލްމުގެ ނަމަކީ "ނަތީޖާ" އެވެ.ދަރާ ރަޝީދު ވަނީ އޭނާގެ ރަން ދުވަސްވަރުގައި 20 ފިލްމެއްގައި ލީޑް ރޯލު ކުޅެފަ އެވެ. އޭނާ އެންމެ ހިތްހަމަޖެހޭ މަސައްކަތަކީ "އުދާސް" (1993) އެވެ. އެއީ އޭނާގެ އެކްޓިންގެ ރަން ޒަމާނުގައި ބުރަކި ޖެހުނު ހިސާބެވެ.
ފެނުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތައް
ވައިރަސްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބަލިތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މުޙައްމަދު ރަޝީދު (ދަރާ)
ލިބިފައިވާ އެވޯޑްތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ސެލް
ގުނަވަނެއް އުފެދިގެން އަންނަނީ ގުޅުންހުރި ނުވަތަ އެއްވައްތަރުގެ ސެލްތަކެއް އެއްވެގެންނެވެ. މިސާލަކަށް ފުރަމޭ ގައި ހުންނަ ސެލް ތަކަށް ކިޔަނީ ހެޕަޓޮސައިޓް އެވެ. އެހެން ކަމުން ފުރަމޭ އުފެދިފައިވަނީ އެތައް ބައިވަރު ހެޕަޓޮސައިޓް ތަކެއް އެއްވެގެންނެވެ.
އެއްވެސް އިންސާނެއްގެ ގައިގައި އަޞްލު ސެލްއެއް ނުހުންނާނެއެވެ. މިކަން ވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސައިންޓިސްޓުން ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ. އަދި އެކަން ނަފީކުރެވޭ އެއްވެސް ކަހަލަ ހެއްކެއް އެއްވެސް ސައިންޓިސްޓަކަށް ގެނެވިފައެއް ނެތެވެ.
ފަސްއިނގިލި
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަސްމަހާމެހި ޤިސްމު:މަސްމަހާމެހި
އަހަރެން (ފިލްމް)
ދިވެހި ފިލްމު އަހަރެން އަކީ ޔޫ,އެން,އެފް.ޕީއޭއިން އެހީދީގެން އެން.ސީ.އޭއިން އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެކެވެ. މިފިލްމަކީ ޔޫ,އެން,އެފް.ޕީއޭއިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ‘ލޯތްބާއި އަނިޔާ’ މި ޝިއާރާއި ގުޅުވައިގެން މުޖުތަމައުގައި މިވަގުތު ހުރި މައްސަލަތަކެއްގެ މައްޗަށް އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމަށް އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެކެވެ
ނޭޝަނަލް ސެންޓަރ ފޯރ ދި އާޓްސް އިން އުފެއްދި މިފިލްމް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވަނީ އަހުމަދު ޝަރީފު ނުވަތަ ބާރު ޝަރީފް އެވެ. މިފިލްމަކީ ދެމަފިރިންގެ ދެމެދުގައި ޖެހޭ މައްސަލަތަކެއް މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހަދާފައިވާ މިފިލްމެކެވެ. މިފިލްމުގައި ބޮޑަށް ބަލާފައިވަނީ މިވަގުތު ރާއްޖޭގެ މާހައުލުގައި ހުރި މިފަދަ މައްސަލަތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. 15 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންނަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ މިފިލްމަކީ ދިގު ފިލްމެއްގެ ގޮތުގައި ނެރެފައިވާ ފިލްމެއް ވެސް މެއެވެ. އެހެންކަމުން މިފިލްމުގެ މަންޒަރުތަކާއި ޑައިލޮގް ތައް ވެސް އަމާޒުކޮށްފައިވަނީ ބޮޑެތިމީހުންނަށެވެ. މިއީ މުހައްމަދު ޙިލްމީ އާއި މަހުދީ އަހުމަދު ލިޔުނު ސްކްރީންޕްލޭއަކަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ފިލްމެކެވެ
އަހަރެން ގެ މަސައްކަތަކީ މިދާއިރާގެ ފުންނާބު އުސް ފަރާތްތަކެއް ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެކެވެ. އަހަރެން ވަނީ މާލޭގެ އޮލިމްޕަހުގެ އިތުރުން ކުޅުދުއްފުށީ ތިލަ ދެކުނު ސިނަމާއާއި، އަދި ބ. އޭދަފުށީ ގައި ވެސް ދައްކާފައެވެ. އަހަރެން ގެ މަންޒަރުތައް ނަގާފައިވަނީ މާލެ، އަދި ވިލިމާލެ ގައި ތަޖުރިބާކާރު ސިނެމަޓޮގްރަފަރ އަބްދުލް ލަތީފް (ލައްޗޭ) ގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުންނެވެ. މިފިލްމުގައި ތަރިންގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވަނީ މިދާއިރާގައި މިހާރުވެސް މަޝްހޫރުކަން ހޯދާފައިވާ ތަރިންކަމަށްވާ އަހުމަދު އާސިމް، މުޙައްމަދު ޝާވިން، ނާޝިދާ މުހައްމަދު ނުވަތަ ނާއްކޮ އަދި ނާދިޔާ ނުވަތަ ސިތޫ އެވެ
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ހަކުރު ބަލީގައި ނާރުތައް ހަލާކުވުން
ހަކުރު ބަލީގައި ނާރުތައް ހަލާކުވުން އަކީ ހަކުރު ބައްޔާއި ވިދިގެން ހަށިގަނޑުގެ ތަފާތު ނާރުތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމެވެ. މިއީ ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ފެންމަތިވެގެން އަންނަ މައްސަލަ އެކެވެ. ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ނާރުތަކުގެ މައްސަލަ ތަފާތު 3 ބަޔަކަށް ބަހާލެވިދާނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ލޮލަށް މަސްއެރުން
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ވާލޯބި އެނގޭނަމަ (ފިލްމް)
'ވާލޯބި އެނގޭނަމަ...' އަކީ ރެޑް ޕްރޮޑަކްޝަން ގެ ފަރާތުން ޢަބުދުލް ފައްތާޙް ޕްރޮޑިއުސްކޮށް އަޙުމަދު ނިމާލް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ ފިލްމެކެވެ. މިއީ އައިޝަތު ނީނާގެ ވާހަކައަކަށް މަހުދީ އަހްމަދު ސްކްރީންޕްލޭ ލިޔެފައިވާ ފިލްމެކެވެ.
'ވާލޯބި އެނގޭނަމަ...' ގެ ސްކްރީންޕްލޭ އެންމެ ފުރަތަމަ މަހުދީ ލިޔުނީ ވާހަކައިގައިވެސް އޮންނަ ގޮތަށް މާލެއަށް ބިނާކޮށެވެ. ނަމަވެސް ޑިރެކްޓަރ އަހުމަދު ނިމާލުގެ އެދުމަކަށް ޝޫޓިންގ ފަސޭހަކޮށް ފިލްމުގެ ޕްރޮޑަކްޝަން އަވަސްކުރުމަށްޓަކައި މުޅި ސްކްރީންޕްލޭ ޏ. ފޯއްމުލަކަށް ބަދަލުކުރީއެވެ.
ސްކްރީންޕްލޭ ލިޔުނުއިރު، ފިލްމުގައި ފެންނަ ޑޮކްޓަރ ސުޖާގެ ކެރެކްޓަރވަނީ ފިލްމު 3 ގަޑިއިރަށްވުރެ ދިގުވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި އަސްލު ވާހަކައިގައި އުޅޭ ޑޮކްޓަރ ސުޖާއާއި އަދި އޭގައި ނިހާއާއި ފުރަތަމަ ދިމާވާ ޑްރަގް އެޑިކްޓްގެ ކެރެކްޓަރ އެއްކޮށްލާފައެވެ.
މިފިލްމަށްވަނީ ތަފާތު އެތަކެއް އެވޯޑްތަކެއް ލިބިފައެވެ.
ލިބިފައިވާ އެވޯޑްތައް
ކޮކާކޯލާ މޯލްޑިވްސް ވީޑިއޯ މިއުޒިކް އެވޯޑް 2010
ފިނޮޅު
thumb|left މިއީ ‍ފަޅުފަޅުގައި ދޮންވެލީން އުފެދި ފެނުން މައްޗަށް ހިކިފައި ހުންނަ ތަންތަން. އިނގިރޭސިން މިއަށް ކިޔަނީ cay އެވެ. މިއީ ކުޑަ، ތިރި، މުރަކަ ފަރެއްގެ މަތީގައި އުފެދިފައިވާ ރަށެކެވެ. އެއްވެސް ގަހެއް ރުކެއް ނުވާނަމަ ދޮންވެލިފިނޮޅު ކިޔައިއުޅެއެވެ.
ވާލޯބި އެނގޭނަމަ (ފިލްމް)
ލިބިފައިވާ އެވޯޑްތައް
ގައުމީ ފިލްމް އެވޯޑް
މިއަދު ކްރިސްޓަލް އެވޯޑް
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ހަކުރު ބަލީގައި ލޯހަލާކުވުން
ހަކުރު ބަލީގައި ލޯހަލާކުވުން މާނަ ކުރެވެނީ ހަކުރު ބަލި ޖެހުމާއި ވިދިގެން ގިނަ ދުވަސްވެ ލޮލުގެ މައްސަލަތައް ފެންމަތިވުމަށެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ލޮލުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވާ ލޮލުގެ އަސާސީ ގުނަން އަކީ ލޮލުގެ ފަހަތުގައިވާ އައްޔަށް ނާޒުކު ބައެއް ކަމުގައިވާ ރެޓިނާ އޭ ކިޔޭ ނާރު ފަށަލަ އެކެވެ. މާނަ އަކީ ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ރެޓިނާ ހަލާކުވެ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމެވެ.
ލަފްޒީ ގޮތުން ބަލާއިރު ޑައެބިޓިކް ރެޓިނޮޕަތީ ގެ މާނަ ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ. އެހެންކަމުން ޖުމުލަ މާނަ އަކީ  ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ދިމާވާ ރެޓިނާގެ ބަލިތައް މިއެވެ.
ރެޓިނާ އަކީ ތަނެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ފެންނަހިނދު އެއެއްޗެއްގެ ސޫރަ ނަގައިގަނެ، އެ މަންޒަރެއް ނުވަތަ އެސޫރައެއް ސިކުނޑިއަށް ފޮނުވައިދޭ ފަރާތެވެ.
ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ލޮލަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަ ތަކުގެ ތެރޭގައި ލޮލުގެ ފެނުން ދަށްވުން، އަދި ލޯއަދިރިވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ހަކުރު ބަލީގައި ގިނަ ދުވަސްވާވަރަކަށް ލޮލަށް ދިމާވާ މިފަދަ އުދަގޫތައް އިތުރަށް ގޯސްވެގެން ދެއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ވާގޮތަކީ ލޭހޮޅިތައް ނިކަމެތިވަނީ އެވެ. އަދި އޭގެ ސަބަބުން ލޭހޮޅިތަކުން ލެޔާއި، ދިޔަ ރެޓިނާގެ ތެރެއަށް ފޭދޭގޮތް ވަނީއެވެ. އެހެންކަމުން ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ރެޓިނާ އަށް ކުރިމަތިވާ އެންމެ އާންމު މައްސަލަ އަކީ މިއީއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މުގު ތޮޅި
250px|thumb|left|މުގުތޮޅި މުގު ތޮޅި ނުވަތަ އަކީ ގަހެއްގައި އަޅާ ތޮޅީގެ ބާވަތެކެވެ.މިއީ ފެހިއޮށުގެ ބާވަތެއް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. މުގުތޮޅި ދުނިޔޭގައި ހެދޭތާ މިހާރު 3 ހާސް އަހަރު ވަރުވެދާނެ ކަމަށް ސައިންސްވެރިން ލަފާކުރެއެވެ. މުގުތޮޅި އާންމުކޮށް ހައްދަނީ ހޫނު ހިސާބުތަކުގައެވެ. ހޫނު ގައުމު ތަކުގެ ތެރެއިން 25 އަށްވުރެ ގިނަ ގައުމުގައި މުގު ތޮޅި ހައްދައި ވިޔަފާރީގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރެއެވެ.
މުގު ތޮޅި ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް ބޭނުންކުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ތޮޅި ހިއްކައިގެންނާއި، ތޮޅި ރޯކޮށް ހުއްޓައި، އަދި ތޮޅި މުގުރައިގެން ފުށުގެ ގޮތުގައި ވެސް ބޭނުންކުރެއެވެ. 250px|thumb|left|މުގުތޮޅި
މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީ
ފަޟީލަތުލް އިމާމުލް އަކުބަރު، ޝައިޚުލް އަޒުހަރު، އަލްމަރްޙޫމު، ޑރ. މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީ، ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ، 28 އޮކްޓޯބަރު 1928 ގަ އެވެ. އުފަންރަށަކީ، ސަލީމުއް ޝަރުޤިއްޔާ އެވެ. އެއީ، މިޞްރުގެ ޞަޢީދުގެ ސޯހާޖުގެ ރަށެކެވެ.
ތަޢުލީމު
އިބްތިދާއީ ތަޢުލީމަށްފަހު، ޝައިޚު، އިސްކަންދަރިއްޔާގެ އަލްމަޢުހަދުއް ދީނީ ގައި ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރައްވަން ފެށްޓެވީ 1944 ގައެވެ.
ސާނަވީ ތަޢުލީމަށްފަހު، ޝައިޚު ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވީ، ކުއްލިއްޔަތު އުޞޫލުއްދީނުގަ އެވެ. އެ ކުއްލިއްޔާއިން ޝައިޚު ގްރެޖްއޭޓްވެވަޑައިގެންނެވީ، 1958 ގައެވެ.
އަދި ހަމަ އެ ކުއްލިއްޔާގައި އިތުރަށް ކިޔަވާ ވިދާޅުވެ، 1966 ގައި ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވި އެވެ. ޝައިޚު ޙާޞިލުކުރެއްވި ޕީއެޗްޑީގެ ދަރަޖައަކީ، މުމްތާޒެވެ. އެއީ، އެންމެ މަތީ ދަރަޖަ އެވެ.
ނުހަނު ތުއްޕުޅުއިރު، ޝައިޚު ވަނީ ކީރިތި ޤުރުއާން ހިތުދަސްކުރައްވާފަ އެވެ.
ޝައިޚުލް އަޒުހަރުގެ ލަޤަބު
ޑރ. މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީ ކިޔަވާވިދާޅުވަން އުޅުއްވި އިރު، މިތުރުންގެ ދޫތަކުން ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ އާދަޔާޚިލާފު ލަޤަބެއް ވެ އެވެ. އެލަޤަބަކީ، "އަލްއިމާމުލް އަކުބަރު، ޝައިޚުލް އަޒުހަރު" އެވެ. މިތުރުންގެ ދޫތަކުން ޝައިޚަށް މި ލަޤަބު ލިބިވަޑައިގެންފައިވަނީ، ޝައިޚުގެ ޢިލްމާއި މަޢުރިފާގެ ފުޅާކަމާއި ތަނަވަސްކަމުންނެވެ.
ފުރުއްވި މަޤާމުތައް
1. 1968 ގައި، ކުއްލިއްޔަތު އުޞޫލުއްދީނުގެ އުސްތާޛެއްގެ މަޤާމަށް ޝައިޚު ޢައްޔަންކުރެވުނެވެ.
2. 1972 ވަނަ އަހަރު، ޝައިޚު ލީބިޔާއަށް ވަޑައިގެން، ލީބިޔާގެ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީގެ ކުއްލިއްޔަތުއް ދިރާސާތިލް ޢަރަބިއްޔާ ވަލްއިސްލާމިއްޔާ ގެ އުސްތާޛެއްގެ މަޤާމު ފުރުއްވަން ފެށްޓެވި އެވެ. 1976 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް، ޝައިޚު އެ މަޤާމުގައި ހުންނެވި އެވެ.
3. އެއަށްފަހު، މިޞްރަށް އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އަދި، ޖާމިޢަތުލް އަޒުހަރުގެ އަސްޔޫޠު ގޮފީގެ ކުއްލިއްޔަތު އުޞޫލުއްދީނުގެ ޢަމީދުގެ މަޤާމަށް ޝައިޚު ޢައްޔަންކުރެވުނެވެ.
4. މަދީނާގެ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީގެ ކުއްލިއްޔަތުއް ދިރާސާތިލް އިސްލާމިއްޔާގެ ކީރިތި ޤުރުއާނާ ބެހޭ ޑިޕާޓްމަންޓްގެ ރައީސްކަމާއި، އެކުއްލިއްޔާގެ ޢަމީދުކަން ކުރެއްވި އެވެ.
ޢިލްމުވެރިކަމާއި މަސައްކަތްޕުޅުތައް
ފަޟީލަތުލް އިމާމުލްއަކުބަރު، ޝައިޚުލް އަޒުހަރު، އަލްމަރްޙޫމު، ޑރ. މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީއަކީ، ފުންނާބު އުސް ޢިލްމުވެރިއެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ތަފުސީރުގެ މައިދާނުގައި ޝައިޚަކީ މިޒަމާނުގައި ދެވަނައެއް ނެތް މިސާލެކެވެ. ދީނީ ޢިލްމުގެ މައިދާނުގައި ޝައިޚުގެ މަޢުރިފާއާއި ޢިލްމުގެ ފުޅާކަމާއި ތަނަވަސްކަމާމެދު މިޞްރުގެ އެންމެހައި ޢިލްމުވެރިން އިއްތިފާޤުވެވަޑައިގަންނަވަ އެވެ.
މިޞްރުގެ މުސްލިމުންނާއި ނަޞާރާއިންނާ ދެމެދުގައި އޮންނަ ބަދަހި ގުޅުން ދެމެހެއްޓެމުގައި އެންމެ ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރެއްވި އެއް ޝަޚުޞިއްޔަތަކީ، ޝައިޚުކަމަށް މުޙައްލިލުން ޤަބޫލުކުރެ އެވެ.
ޝީޢީންނާއި ސުންނީންނާ ދެމެދުގައިވާ ޚިލާފުތައް ކުޑަކުރެއްވުމަށްޓަކައި، ޝައިޚު ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތްކުރެއްވި އެވެ. އަދި، ކީރިތި މާތް ރަސޫލާ (ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ގެ އެއްވެސް އަޞްޙާބު ބޭކަލަކާމެދު ބަދު ބަހެއް ނުބުނުމަށް، ޝީޢީންނަށް ގޮވާލެއްވި އެވެ. އަބަދުވެސް، ޝީޢީންގެ ދަންނަބޭކަލުންނާއެކު، ޝައިޚު ބޭއްވެވީ ބަދަހި އެކުވެރިކަމެކެވެ. އެކަމުގެ ނަތީޖާ ވަރަށްވެސް ރަނގަޅެވެ.
ޢިލްމީ ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ގިނަގުނަ މަސައްކަތްޕުޅުތައް ޝައިޚު ކުރައްވާފައި ވެ އެވެ. އޭގެތެރޭގައި އަންނަނިވި ފޮތްތައް ހިމެނެ އެވެ.
1. بنو إسرائيل فى القرآن والسنة (ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގައި ބަނޫ އިސްރާއީލު ބާގައިގެ މީހުން)، 1969. 2. التفسير الوسيط للقرأن الكريم (ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ މެދުމިން ތަފުސީރު)، 1972. 3. القصة فى القرآن الكريم (ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވާހަކަތައް ނަންގަނެވިފައިވާ ގޮތް)، 1990. 4. معاملات البنوك وأحكامها الشرعية (ބޭންކު މުޢާމަލާތާއި އޭގެ ޝަރުޢީ ޙުކުމް)، 1991.
ޒަމާނީ ކުރިއެރުމަށް މުސްލިމުން އަހުލުވެރިވާނެ ދޮރުތައް ހުޅުވާލެވިގެން ދިޔަ މުހިންމު ފަތުވާތަކެއް ޝައިޚު ދެއްވާފައި ވެއެވެ. އޭގެތެރެއިން ބައެއް މުހިންމު ފަތުވާތަކަކީ:
1. ގުނަވަންތައް ނަގުލުކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.
އިންސާނުންގެ ގުނަވަންތައް އެކެއްގެ ގައިން އަނެކެއްގެ ގަޔަށް ނަގުލުކުރުމަކީ ހުއްދަކަމެއް ކަމަށް ޝައިޚުލް އަޒުހަރު ފަތުވާ ދެއްވި އެވެ. ނަމަވެސް އެކަންކުރެވޭނީ ޝަރުޠުތަކަކާއެކުގައި ކަމަށް އެފަތުވާގައި ވެ އެވެ. ގުނަވަން ހަދިޔާކުރާ މީހާއަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭނެ ކަމަށާއި، ގުނަވަން ހަދިޔާކުރެވޭ މީހާއަށް ފައިދާކުރާނެ ކަމަށް ޑަކުޓަރުން އެއްބަސްވުން އޭގެތެރޭގައި ހިމެނެ އެވެ.
މަރުވެފައިވާ މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުން ދިރިހުރި މީހެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ގުނަވަނެއް ނަޤުލުކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ކަމަށް އެ ފަތުވާގައި ވެ އެވެ.
އަދި މަރުގެ ޙުކުމް ތަންފީޒުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުން، ގުނަވަނެއް ނަގައިގެން ބަލިމީހެއްގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަކީ ވެސް ހުއްދަ ކަމެއް ކަމަށް އެ ފަތުވާގައި ވެ އެވެ.
2. ޙައްޖުގެ އަޅުކަން އަދާކުރުން ފަސްކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
އޫރު ރޯގާގެ ވަބާ ފެތުރިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެމުން ގެންދިޔަ ދުވަސްވަރު، ޙައްޖު އަޅުކަން އަދާކުރުމާ ދެކޮޅަށް އުފުލުނު އަޑުތަކަށް ޝައިޚު ރައްދު ދެއްވި އެވެ. ޝައިޚު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ. "ވަބާއެއް ފެތުރޭނެ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ތަޚައްޞުޞުގެ ދާއިރާއިން ބޭރުގައިވާ ކަމެކެވެ. އެކަމަކީ، މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތާއި ޑަކުޓަރުންގެ ކަމާބެހޭ ރަސްމީ ފަރާތްތަކަށް ޚާއްޞަވެފައިވާ ކަމެކެވެ. ޙައްޖުގެ އަޅުކަން އަދާކުރުން ފަސްކުރުމަށް ފަތުވާއެއް ނެރެވޭނީ، ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ދަރަޖައަކަށް ބަލި ފެތުރިއްޖެ ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އަޅުގަނޑަށް އެންގެވުމުންނެވެ. މީގެ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އިޢުލާންކުރައްވާފައިވަނީ، ނުރައްކާތެރި ދަރަޖައަކަށް ބަލި ފެތުރިގެން ނުދާ ކަމަށެވެ. އެހެންވީމާ، (މިއަހަރު) ޙައްޖާއި ޢުމްރާގެ އަޅުކަން އަދާކުރުން މަނާކުރާ ފަތުވާއެއް ނެރޭނެ ޖާގައެއް ނެތެވެ."
3. ޤިޞާޞް ހިފުމާ ދެކޮޅެއް ނުހެދޭނެ އެވެ.
ޤިޞާޞް ހިފުން، ނުވަތަ މަރަށް މަރުހިފުން އުވާލުމާ ޝައިޚު ދެކޮޅުހެއްދެވި އެވެ. ޝައިޚު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ. "ޙައްޤަކާ ނުލައި އެހެން މީހަކު މަރާ މީހާގެ މައްޗަށް، ޤިޞާޞް ހިފުމުގެ ޙުކުމް ތަންފީޒުކުރުމަކީ، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ޠާހިރު ސުންނަތުން ސާބިތުވާން އޮތް ކަމެކެވެ. ޝައިޚުލް އަޒުހަރަށް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ މަޤާމެއްގައި ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ދަށް މަޤާމެއްގައި ހުންނެވި ބޭފުޅަކަށް ވެސް، އެއާ ދެކޮޅަށް ފަތުވާއެއް ނުދެއްވޭނެ އެވެ.
ގަދަކަމުން ރޭޕްކުރުމުގެ ސަބަބުން ބަލިވެ އިންނަ އަންހެނާގެ ބަނޑުގައި އަށަގަންނަ ދަރިފުޅު، ޝަރުޠުތަކަކާއެކު ވައްޓާލެވިދާނެ ކަމަށް ޝައިޚު ފަތުވާ ދެއްވި އެވެ. އެ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރޭގައި، ބަލިވެއިން އަންހެނާއީ ޢިއްފަތްތެރިއެއް ކަމުގައިވުމާއި، އޭނާއަކީ ވިޔާނުދާ ގޮތަކަށް އުޅެފައިވާ އަންހެނެއް ކަމުގައި ނުވުމާއި، އޭނާއާ ބެހޭގޮތުން ނޭދެވޭ ވާހަކައެއް އަޑުއިވިފައި ނުވުމާއި، ރޭޕުކުރެވުނުއިރު އޭނާ އެކަމާ މެދު ނުރުހުން ފާޅުކޮށް ދެކޮޅުހަދާފައިވުން ހިމެނެ އެވެ.
ސުނާމީ
ވަސުސުނާމީ" މިލަފްޒަކީ، ޖަޕާން ބަހުން އުފެދިގެން އައިސްފައިވާ ލަފުޒެކެވެ. ޖަޕާންބަހުން، ބަނދަރުގައި ހިނގާ ރާޅަށް ނިސްބަތްކޮށް ބުނެއުޅޭ ލަފުޒެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ދިމާވި އެންމެ ބޮޑު ގުދުރަތީ މުސީބާތަކީ 2004 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރު މަހުގެ 26 ވަނަ އަށް ވީ އާދީއްތަ ދުވަހު ކުރިމަތިވި ސުނާމީ ކާރިސާ އެވެ.  އެއީ އިންޑޮނޭޝިޔާގެ ކައިރިން ކަނޑުގެ އަޑިޔަށް ރެކްޓާ މިންގަނޑުން 9.1 އާއި 9.3ގެ ބާރުމިނުގައި އައި ބިންހެލުމެއްގެ ސަބަބުން އުފެދުނު މި ސުނާމީއެކެވެ.
މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީ
5. ޢަސްކަރީ ކޮލެޖުތަކުގައި އަންހެން ކުދިން ކިޔެވުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.
ޢަސްކަރީ ކޮލެޖުތަކުގައި އަންހެން ކުދިން ކިޔެވުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ކަމަށާއި، ލަޝްކަރުގައި އަންހެނުން މަސައްކަތްކުރުމަކީ، ހުއްދަކަމެއް ކަމަށް ޝައިޚު ފަތުވާ ދެއްވި އެވެ. އަދި ޤައުމުގެ ވެރިޔަކަށް އަންހެނަކު އިންތިޚާބު ކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ފަތުވާ ދެއްވި އެވެ. ނަމަވެސް އެއީ، އެމަޤާމަށް އަހުލުވެރިވެފައިވާ އަންހެނަކު ކަމުގައި ވާންޖެހެ އެވެ.
ސުނާމީ
މި ކާރިސާގައި ދިވެހިރާއްޖެ އިން 82 މީހުން މަރުވެފައިވާކަން ކަށަވަރު ކުރެވިފައިވާ އިރު 26 މީހުން ވަނީ ވީނުވީއެއް ނޭނގި ގެއްލިފަ އެވެ. ސުނާމީއާ ގުޅިގެން ރާއްޖޭގެ 13 ރަށަކުން މީހުން ފޭބިކަމަށް ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކާ އިރު، ގެދޮރު ގެއްލުނު މީހުންގެ އަދަދު 15000 އަށްވުރެ މައްޗެވެ.
މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީ
6. އަޞްޙާބު ބޭކަލަކާމެދު ބަދުބަހެއް ބުނެގެން ނުވާނެ އެވެ.
ކަންވާރު
ކަންވާރު (އިނގިރޭސިބަހުން: Food Vessel) އަކީ ބްރޯންޒް އޭޖްގެ ކުރީކޮޅު (c.2400-1500BC) (ނީދަމް 1996) ގެންގުޅެފައިވާ މުށީގެ އާލާތްތަކެވެ. މިތަކެތި އޭރުގައި ބޭނުންކުރެވިފައިވަނީ ކޮންބޭނުމަކުކަން ސާފުވެފައި ނުވިއަސް އެއަށް ނަންދެވުނީ އާޘާރީ ތަކެތި ގެންގުޅޭ މީހުން އެއީ ބުއިމުގެ ކަންވާރެއް (އިނގިރޭސިބަހުން: Beaker)އެއް ނޫންކަމުގައި ދެކި ކަންވާރާއި ބުއިމުގެ އާލާތްތަކާއި ދެމެދު ފަރަޤު ކުރުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ.
މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީ
ކީރިތި މާތް ރަސޫލާ (ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އަށް ފުރައްސާރަކޮށް، ޑެންމާކުގެ ނޫހެއްގައި ޝާއިޢުކުރި ކުރެހުންތަކާމެދު ޝައިޚު ވިދާޅުވެފައި ވެ އެވެ. "ނަބީބޭކަލަކާމެދު ވިޔަސް، މުޞްލިޙަކާމެދު ވިޔަސް، އަދި އާދައިގެ މީހަކާމެދު ވިޔަސް، މިދުނިޔެ ދޫކޮށްފައިވާ އެއްވެސް މީހަކާމެދު ބަދުބަސް ބުނުމާއި، އިހާނެތިކޮށް ހިތުމަކީ، އަޅުގަނޑު ކަނޑައެޅިގެން ދެކޮޅުހަދާ ކަމެކެވެ."
7. ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ މޫނުބުރުގާ މަނާކުރާ ޤާނޫނާމެދު ކީކޭތޯ އެވެ؟
ނިކަބިލިއްސަގަސް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގަސްގަހާގެހި
މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީ
8. އަންހެންކުދިން ޚިތާނުކުރުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައިވާ ކަމެއްތޯ އެވެ؟
މިޞްރުގެ އަންހެން ކުދިން ޚިތާނުކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ޝައިޚު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެއީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައިވާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އެއީ އެފުރިކާގެ ބައްރުގައިވާ ފިރުޢައުނުންގެ އާދަކާދަކާދަތަކުގެ ތެރެއިން ވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
9. އެންމެ ފަހު ފަތުވާ
ޝައިޚު އަވަހާރަވުމުގެ ކުރިން ދެއްވާފައިވާ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ފަތުވާއަކީ، ބަންގި ބަދަލުކުރުމާ ދެކޮޅަށް ވިދާޅުވި ބަސްފުޅެވެ. ފަރަންސޭސިވިލާތުގައި ބަންގި ގޮވުމާ ދެކޮޅުހަދައި، ބަންގީގެ ބަދަލުގައި މުންނާރުތަކުން ރަށުތެރެއަށް އައްޔެއް ފޮނުވަން ބައެއް ފަރާތްތަކުން ވާކަދެއްކި އެވެ. ޝައިޚުވަނީ އެކަމާ ދެކޮޅު ހައްދަވައި، ބަންގި ގޮވުމުގެ ބަދަލުގައި އެކަން ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
ފަޟީލަތުލް އިމާމުލް އަކުބަރު، ޝައިޚުލް އަޒުހަރު، އަލްމަރްޙޫމު، ޑރ. މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީ ދެމިއޮތުމުގެ ޢާލަމަށް ދަތުރުކުރެއްވީ، 10 މާޗް 2010 ވީ ބުދަ ދުވަހު ހެނދުނު، ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ވެރިރަށް ރިޔާޟު ގަ އެވެ. ޝައިޚު ރިޔާޟަށް ވަޑައިގެންނެވީ ކިންގ ފައިޞަލް އިންޓަރނޭޝަނަލް އިނާމު ދިނުމުގެ ޙަފުލާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވުމަށްޓަކަ އެވެ. އަވަހާރަވުމުގެ ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއް ކުރިން، ޝައިޚުވަނީ، އެމްބީސީ އަށް އިންޓަވިއުއެއް ވެސް ދެއްވާފަ އެވެ. ޝައިޚު އަވަހާރަވީ، ކުއްލިއަކަށް ކުރިމަތިވެވަޑައިގެންނެވި ހިތުގެ އާލާސްކަންފުޅެއްގަ އެވެ.
ޝައިޚު އަވަހާރަވެއްޖެ ކަމުގެ ޚަބަރު، ޝައިޚުގެ ވަކީލު، ޑރ. މުޙައްމަދު ޢަބްދުލްޢަޒީޒު، މިޞްރުގެ ނައިލް ޓީވީއަށް ދެއްވީ 10 މާޗް 2010 ވީ ބުދަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ނުވަޔެއް ޖެހިއިރު އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަވަހަރަވުމުގެ ކުރިން، ޝައިޚު ހުންނެވީ ހެޔޮ ޙާލުކޮޅުގައި ގަދަވެ ސަލާމަތުން ކަމަށެވެ. އެއްވެސް އާލާސްކަންފުޅެއްގެ އުނދަގުލެއް ޝައިޚު ތަޙައްމަލު ނުކުރައްވާ ކަމަށެވެ.
ޝައިޚު ފަސްދާނުލެވޭނެ ތަނެއް އިޢުލާންކުރެއްވީ، ޝައިޚުގެ ދޮށީ ދަރިކަލުން އަލްމުސްތަޝާރު ޢަމްރު މުޙައްމަދު ޠަންޠާވީ އެވެ. ޝައިޚު ފަސްދާނުލުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ، މަދީނާގެ ޖަންނަތުލް ބަޤީޢުގައި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ލޯފުސްވާ ބަލި
ލޯފުސްވާ ބަލި އަކީ ލޮލަށް ފުސްއަރައި ލޮލުގެ ފެނުމަށް ބަދަލު އަންނަ ބައްޔެކެވެ. މިބަލި ޖެހުމުން އަލި ފޮނުވާ މަގު ގައިވާ ލެންސް އަށް ފުސްއަރައި ލޮލުގެ ފެނުމަށް ބަދަލު އަންނަނީ އެވެ. ލޯފުސްވާ ބަލި ޖެހުމުން އެކި ދަރަޖައަށް ލޯފުސްވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މާނައަކީ ކުޑަ ތަންކޮޅެއް ފުސްވެފައި ހުރެދާނެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު މުޅި ލެންސް އެއްކޮށް ފުސްވެފައި ވެސް ހުރެދާނެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މުސްކުޅި ވުމުން ނުވަތަ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ވެސް ބައެއް މީހުންނަށް ލޯފުސްވާ ބަލީގެ އުދަގޫތައް ކުރިމަތިވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މިބައްޔަށް ފުސްފަށަލަ، ފުސްފޭބުން، ފުސްއެރުން މިހެން ވެސް ކިޔައެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އަލަނާސި
250px|thumb|left|އަލަނާސި އަލަނާސިނުވަތަ  އަކީ މޭވާގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ޅަބޯކެޔޮގަހެއްކަހަލަ ގަހެއްގެކުރިން ނުކުންނަ ރަތްކުލައެއްގެ ފޮނި މޭވާއެކެވެ މިހުންނާނީ ބޮޑެތި އުންތަކެއް ފަޅައިފައެވެ. މިމޭވާގެމަތީކުރިވެސްދާނީ ހެދެމުންނެވެ. ނަމަވެސް އެކުރިޔަކު ދެނެއް މޭވާއެއް ނުގަންނާނެއެވެ. މީވަރަށްމީރު އަދި މީރުވަސްދުވާ މަޝްހޫރު މޭވާއެކެވެ.
އަލަނާސި އަކީ ވެސް އާންމު ގޮތެއްގައި ހޫނު ގައުމުތަކުގައި ހެދޭ އެއްޗެކެވެ. އަލަނާސި ގަސް އާންމުކޮށް ހެދެނީ 1.5-1 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ އުސްމިނަކަށެވެ. އަލަނާސި ގަހުގެ ފަތުގެ ދިގުމިނުގައި 100-30 ސެންޓިމީޓަރާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިނެއް ހުރެއެވެ.
ބޮނޑަނަ ބަލި
ބޮނޑަނަ ބަލި އަކީ އެބަލި ޖެހުމުން މީހާ ގެ ހަކަތަ ހުސްވެ،ވަރުދެރަވެ، ހިކި އަނަރޫފަވެގެންދާ ބައްޔެކެވެ. ބޮޑަނަ ބަލި ޖެހޭ މީހުން ތިބޭނީ ވަރަށް ނިކަމެތިކޮށެވެ. މިއީ ޕްރޮޓިން އެނާޖީން މެލްނިއުޓްރިޝަންގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ބައްޔެކެވެ. ބަލިޖެހިފައި ތިބޭ މީހުންގެ ބަރުދަން އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ހުންނަން ޖެހޭ ވަރަށް ވުރެ، 80 އިންސައްތަ ތިރީގައި ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ބޮނޑަނަ ބައްޔާއި އެއްގޮތް ސިފަތަކެއް އެކުލެވޭ އަނެއް ބައްޔަކީ ކާޑު ބަލި އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ސީޒަނަލް މޫވީސް
ސީޒަނަލް މޫވީސް އަކީ ފިލްމީ ތަރި ޢަލީ ސީޒަން ހިންގަމުން ގެންދާ ފިލްމް ސްޓޫޑިއޯ އެކެވެ.
އުފައްދާފައިވާ ފިލްމްތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި ޖަރާސީމް އަށަގަތުން
ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި ޖަރާސީމް އަށަގަތުން  އަކީ ބެކްޓީރިޔާ އެއްގެ ސަބަބުން ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގެ އެއްވެސް ހިސާބަކަށް އޭގެ އަސަރު ކުރުމެވެ. ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ސިފައެއްގައި ވަންނަ ބެކްޓީރިޔާއެއް ގުރުދާ ، ނުވަތަ މަސާނާ އަށް ވާޞިލްވެއްޖެނަމަ އެ ބެކްޓީރިޔާއެއް ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ތެރޭގައި އިތުރުވެ، މުޅި ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް ޖަރާސީމް އަށަގަންނުވައެވެ.
ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި ޖަރާސީމް އަށަގަތުމުގެ އެންމެ ޢާންމު ވައްތަރަކީ މަސާނާ ދުޅަވުން އެވެ. ދެވަނަ ވައްތަރަކީ ޕައިއެލޯނެފްރައިޓިސް އެވެ. ފަހުގެ ދިރާސާ އަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ގާތުން ދިނުމަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި ޖަރާސީމް އަށަގަތުން ކުޑަކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމަށް ޖެހޭ ބަލިތަކަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަރަށް ޢާންމު ބަލިތަކެކެވެ. ސަބަބަކީ ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ހޫނު ގަދަ ތަނަކަށްވެފައި، ބަލީގެ ޖަރާސީމް މިނިޒާމަށް ފެތުރުމަށް މެދުވެރިވާ އެންމެ އާންމު ސަބަބުކަމަށްވާ މަދުން ފެންބުއިމުގެ އާދަ ގިނަބަޔަކު ގެންގުޅޭތީ އެވެ.
މިބަލީގެ ޖަރާސީމް ހަށިގަނޑަށް ވަންނަނީ ކުރިމަތި ފަރާތުންނެވެ. ޖަރާސީމް ވަނުމުން އިންފެކްޝަން އުފެދި، އޭގެ ސަބަބުން ފާރުވާގޮތްވެ، ބަލީގެ އަސަރު ކުޑަކަމުދާ ހޮޅިން މައްޗަށް އަރަމުން ގޮސް މިނިޒާމްގެ އެކި ބައިތަކަށް ބަލިޖެހެނީއެވެ. ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގެ ބައްޔެއް ޖެހުމުން ދިމާވާ އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން ލަދުގަނެ، ބަލީގެ ވާހަކަ ހާމަކުރަން ނުކެރުމެވެ. ބަލިހުރި ވާހަކަ ބުނަން ޖެހިލުންވެ، ގިނަ ދުވަސްވުމަކީ ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވުމަށް މެދުވެރިވާ އެއް ސަބަބެވެ. ވީމާ މިއީ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ދިމާވެދާނެ މައްސަލައެއް ކަމަށް ވިސްނައި، ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމަށް އެއްވެސް މައްސަލައެއް ޖެހިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރެއް ނުވަތަ ޞިއްޙީ އެހީތެރިއެއްގެ ލަފާހޯދުމަކީ އެންމެ އިސްކަންދޭންވީ ކަންތަކެވެ.
ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމަށްޖެހޭ ބަލިތައް
ޒުވާން އަންހެންކުދިން ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވުން، ކުރިމަތިފަރާތު ދޮރު އާދަޔާ ޚިލާފަށް ރަތްކޮށްހުރުން، ދިލަނެގުން ފަދަ ކަމެއް ހުންނަނަމަ އެއީ:-
ސަބަބުތައް
ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގެ ޖަރާސީމް އެޅުމުގެ ސަބަބުތައް އެކި އުމުރުގައި ތަފާތެވެ.
ބޮޑުކަމުގޮސް ތާހިރުވުމުގައި ފަރުވާކުޑަކުރުން
ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގެތެރެއަށް ޖަރާސީމް އާންމުކޮށް ވަންނަނީ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅީގެ ތެރެއިން ލާފައެވެ. އަންހެނުންނަށް ބަލާއިރު މިއީ އެންމެ 4 ސމ ވަރުގެ ކުރުހޮޅިއެކެވެ. ވުމާއެކު އަންހެނުންނަށް މިމައްސަލަ ގިނައިން ދިމާވުމުގެ އަސްލަކީ މިއީކަމަށް ވެދާނެއެވެ. މިގޮތަށް ވަންނަ ޖަރާސީމް ގިނަފަހަރު އަންނަނީ ބޮޑުކަމުދާ އެއްޗެތިންނެވެ. ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތި އެކުލެވޭ ނިޒާމް ނުވަތަ ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ގެ ފަހަތު ބައިތަކަކީ އެތަނުގައި ބެކްޓީރިޔާ ފަދަ ޖަރާސީމްތައް ދިރިއުޅޭ ތަނެކެވެ. ވުމާއެކު ބޮޑުކަމުދިއުމަށްފަހު ތާހިރުވުމުގައި ފަރުވާ ކުޑަކޮށްފިނަމަ އެތަނުގައި އެކުލެވޭ ޖަރާސީމް ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް އަށް ފޯރުމަކީ ވަރަށް ގާތްކަމެކެވެ. ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން ދިވެހިން ބޮޑުކަމުގޮސް ތާހިރުވުމުގައި ފެންއަޅަނީ ފުރަގަސް ފަރާތުންނެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ނަޖިހާއި އެކުވެފައިވާ ފެން ކުރިމަތި ފަރާތަށްއާދެއެވެ. ދިވެހިންނަށް ޚާއްޞަކޮށް އަންހެނުންނަށް މިމައްސަލަ ދިމާވުމުގައި މިއީ ވަރަށް މުހިއްމު ސަބަބެއްކަމުގައި ފެނެއެވެ.
ފަރުވާ
ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި މައްސަލައެއް ހުރިކަމުގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ އަމިއްލައަށް ދެވިދާނެ ފަރުވާތައް އަވަހަށް ފެށުން މުހިއްމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި :- މިފަދަ ފަރުވާއެއް ކޮށްގެން ލުޔެއް ނުލިބޭނަމަ ލަސްނުކޮށް ޞިއްހީ ލަފާދޭ ފަރާތަކާއި މަޝްވަރާކުރުން މުހިއްމެވެ.
ޖަރާސީމް މެރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސް ބޭނުންކުރުމަކީ ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި ޖަރާސީމް އެޅުމުން ދެވޭ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ބޭހެވެ. އެންޓި ބަޔޮޓިކްގެ ވައްތަރު ކަނޑައެޅުމުގައި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ޓެސްޓް ރިޕޯޓް ވަރަށް މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރާނެއެވެ. ޖަރާސީމްގެ އަސަރު ގުރުދާއާއި ހަމައަށް ފޯރައި، މުޅި ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި މައްސަލަ ޖެހި ޙާލަތު ދަށަށްގޮސްފައިވާ ބަލިމީހުން ހޮސްޕިޓަލްގައި އެދުމަތިކޮށް ފަރުވާ ދޭންޖެހެއެވެ.
ބަލިން ރައްކާތެރިވުން
ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމަށް ޖެހޭ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅުތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.
އަލްޤާޟީ ޙަސަން ތާޖުއްދީން
ހަސަންތާޖުއްދީނަކީ ތެދު ބަޔާން ކުރެއްވުމުގައި ފަސްޖެހި ވަޑައިނުގަންނަވާ، ޙަޤީޤަތަށް ލޯބި ކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ޢިލްމަށް ލޯބިކުރައްވާ މުޖުތަމަޢު އިޞްލާހުކުރެއް ވުމަށް އެތައްމަސައްކަތްތަކެއް ކުރެއްވި ފަނޑިޔާރެކެވެ. އިސްލާމްދިނުގެ އުޞޫލުތައް ޤާއިމު ކުރެއްވުމަށް ގަދައަޅާ މަސައްކަތް ކުރެއްވި ބޭފުޅޭކެވެ.ދިވެހި ތާރީޚަށް މިހާތަނަށް ދިވެއްސަކު ކުރައްވާފައިވާ ނުވާފަދަ އަގުބޮޑުޚިދުމަތެއް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅޭކެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މުންނާރުން ބަންގި ގޮވުން ފަދަ ކަންކަން ކުރައްވާފައިވާ މުރުޝިދެކެވެ.
ޢިލްމު އުގެނުން
އަލްޤާޒީހަސަން ތާޖުއްދީނުގެ ޢުމުރުގެ ކުރީކޮޅުގެ ދުވަސްތައް ވަނީ ނޭނގުމުގެ ތެރޭގައެވެ. ޙަސަން ތާޖުއްދީނުގެ އެދުރުންގެ ތެރޭގައި މުޙައްމަދު ޝިރާޖުއްދީން، ފޮނަދޫ ޙަޠީބު ތަކުރުފާނާއި ސައްޔިދު ރަސްގެފާނު ހިމެނެއެވެ. ޢަރަބި ބަސް ދެނެވަޑައިގަންނަވާ އިސްލާމީދީނުގެ ޢިލްމު ލިބި ވަޑައިގެން ހުންނެވި ކުޅަދާނަ ފަނޑިޔާރެކެވެ.
މުޝީރުކަން ލިބިވަޑައިގަތުން
އައްސުލްޠާން ކުޑަމުޙައްމަދު ސިރީ މަނިރަން ލޯކަ މަހާރަދުންގެ ރަސްކަން ނިމި އައްސުލްޠަން މުޙައްމަދު މުޙްޔުއްދީން އާދިލް ސިރީ ނާކަރައި ސުންދުރަ މަހާރަދުންގެ ރަސްކަމުގައި(1102ން1103ށް) ހަސަންތާޖުއްދީން ހައްދުއްމަތީ ގަމުގައި އަރުވާލައްވާފައި ހުންނަވަނިކޮށް މާލެގެންނަވާ މަހަކު ފަންސާސް ލާރިދެއްވާފައި ރަސްގެފާނުގެ މުޝީރެއްގެ ގޮތުގައި މާލޭގައި ބެހެއްޓެވިއެވެ. މި ރަސްގެފާނު، ރަސްކަމުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ހިންގަވަނީ މުޙައްމަދު ޝިރާޖުއްދީން، ފޮނަދޫ ޙަޠީބު ތަކުރުފާނާއި ޙަސަންތާޖުއްދީންގެ މަޝްވަރާގެ މަތިންނެވެ. ( ދިވެހި ތާރީޚް- ޞަފްޙާ: 65 )
ފަނޑިޔާރުކަން ލިބިވަޑައިގަތުން
ސައްޔިދު ރަސްގެ ފާނު އަވަހާރަވީ 25 ޝައްވާލު 1103 ގައެވެ. މިރަދުން ރަސްކަން ކުރެއްވީ 4 މަހާއި 25 ދުވަހުއެވެ. ސައްޔިދު ރަސްގެފާނު އަވަހާރަ ވުމަށްފަހު އެދުވަސްވަރު ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހުންނެވި ދެއްވަދޫ ފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނު ރަސްކަމަށް އިސްކުރެވުނެވެ. އަދިހަސަންތާޖުއްދީން ދުރުވެ ޢަދުލަށް ރަސްކަން ކުރެއްވުމަށް އެތައް އަހްދެއް ހިއްޕަވާ ރަސްކަމަށް ބައެއަތު ހިއްޕެވިއެވެ. ( ދިވެހި ތާރީޚް- ޞަފްޙާ: 74 ) މިރަދުންގެ ރަސްކަމުގައި ހަސަން ތާޖުއްދީނަށް ފަނޑިޔާރުކަމަށް ކޮލި ލެއްވިއެވެ. އެއީ 02 ރަބީޢުލް އައްވަލް 1104ވީ ބުދަ ދުވަހުއެވެ. އޭރު ޙަސަން ތާޖުއްދީނުގެ ޢުމުރުން ބައްތިރީސް އަހަރެވެ. ފަނޑިޔާރުކަން ޤަބޫލު ކުރެއްވުމުގެ ކުރިން ޙަސަންތާޖުއްދީން ކުރައްވާ ޙުކުމަށް ރަސްގެފާނު ޤަބޫލުވެ ވަޑައިގެންނެވުމަށް އަހްދު ހިއްޕެވިއެވެ. ( ދިވެހި ތާރީޚް- ޞަފްޙާ: 77 )
ކުރެއްވި ޚިދުމަތްތައް
އައްސުލްޠާން ސައްޔިދު މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީނު (ސައްޔިދު ރަސްގެފާނު) ސިރީ ހިކާޅަ މިލާދީއްތަ މަހާރަދުން ( 1103 ހ) ގެ އަރިހުން ޢިލް ހޯއްދެވި ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ހަސަން ތާޖުއްދީން ހިމެނި ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މިރަދުންގެ ރަސްކަމުގައި ރަޖަބު މަހަށް ހަނދުބެލީންސުރެ ރަމަޟާން މަސް ނިމޭންދެން ކޮންމެ ރެއަކު މަޣުރިބް ނަމާދާއި ޢިޝާނަމާދާއި ދެމެދު ހުކުރު މިސްކިތުގައި މީސްތަކުންނަށް ޙަދީޘް ކިޔަވައި ދިނުމަށް ހަސަންތާޖުއްދީން އިސްކުރެއްވިއެވެ. އަދި މި ކަމުގެ އުޖޫރައަކަށް މަހަކު ސަތޭކަ ލާރި ދެއްވިއެވެ. އަދި ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހަކު ޢަޞުރު ނަމާދަށް ފަހު ދޭވާނީންނާއި މަޖިލީހަށް އަރާ ބޭކަމުން ގޮވައިގެން ޙަސަން ތާޖުއްދީން ނިކުންނަވާ އަމުރު މަޢުރޫފު ކުރައްވާ މުންކަރާތްތައް މަނާ ކުރައްވައެވެ. އަދި މުންކަރާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ އެކަން މަނާކުރައްވާ އެމީހަކު ތައުޒީރު ކުރައްވައެވެ. އަދި އަމުދުން ފަރުޟުނަމާދު އަޅައިފި މީހަކު ޝަރީޢަތުގެ ކަނޑިން ޤަތުލު ކުރެއްވުމަށް ރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށް ގެނައުމަށް އަމުރު ކުރައްވައެވެ. މިގޮތަށް ތިން ހުކުރު ހިންގަވާއިރަށް ރަށުތެރެއިން ނަމާދު އަޅާ މީހަކު ނުފެންނަ ކަމުގައި ވިއެވެ. ( ދިވެހި ތާރީޚް- ޞަފްޙާ: 69 -70 ) ޙަސްނަތާޖުއްދީނުގެ ފަނޑިޔާރުކަމުގައި އެދުވަސްވަރު ބޮޑުންގެ ތެރޭގައި އޮތް، އަޅުންފަދައިން މިނިވަން އަނހެނުން ލައްވާ އުޖޫރަޔަކާއި ނުލައި މަސައްކަތްކުރުވުމާއި އެކަކުއަނެކަކަށް ވިއްކުން މަނާކުރެއްވިއެވެ. މި އަމުރުނެރުއްވުމުން އެގޮތަށް ގެންގުޅެމުން ދިޔަ މީހުން ޙަސަންތާޖުއްދީން އަރިހަށް އައުމުން އެމީހުންނަށް މިޘްލިއްޔަ އުޖޫރައެއް އަތުލައި ދެއްވާ މިނިވަން ކުރެއްވެވިއެވެ. އަދި ދަރަންޏަށްޓަކައި ހައްޔަރު ވެފައިތިބި މީހުން، ހިސާބުބައްލަވާ އުޖޫރައިގެ ތެރެއިން ދަރަނި ކަނޑާލައްވާ ހަމަނުވާބައި ބޭތެލްމާލުން ހަމަކޮށްދެއްވިއެވެ. މިނިވަނުން އަޅުންގެ ގޮތުގައި ގެންގުޅުން ޙަރާމް ވާނޭކަމަށް ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނިޔާ ކުރެއްވީވެސް ހަސަންތާޖުއްދީނެވެ. އަދި ތަރިކައިން ޛަވިލްއަރުޙާމުންނަށް ވާރުތަ ވާނޭކަމަށްވެސް ފުރަތަމަ އަމުރުކުރެއްވީ ހަސަން ތާޖުއްދީނެވެ. އަދި އަމިއްލަޔަށް ސިލްވާން ކުޅައުންވެސް މަނާކުރެއްވިއެވެ. ދެން ފަނޑިޔާރުގެއިން ހައްދުޖަހާ ހުވާކުރައްވާން ފެއްޓެވުމުން އެކަން ހުއްޓިއްޖެއެވެ. އަދި ބޮލުއިސްތަށިގަނޑުކަނޑައި ލިބާސްވީދާ މިގޮތަށް އަންހެނުން އަންހެނުންނާއި ސިލްވާން ކުޅައުންވެސް މަނާކުރެއްވި އެވެ. ރައްޔިތުން މާލޫދު ކިޔުމަށް ވެދުން ކުރާއިރު ބާރަ ލާރިއަށްވުރެ އިތުރު ނުކުރާން އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. ( ދިވެހި ތާރީޚް- ޞަފްޙާ: 78 - 79 )
ދެއްވަދޫ ރަސްގެފާނު އަވަހާރަވީ 1112 ވަނަ އަހަރުގެ ޝަޢުބާން މަހު ހައެއްވީ ހޯމަ ދުވަހުއެވެ. މިރަދުން އަވަހާރަވުމުން އެރަދުން އަވަހާރަވީ ތާރީޚް ލައްވައިގެން ޅެންބައެއް ހައްދަވާފައި އެރަދުން ފަސްދާނުލެއްވި ގުއްބުގެ ފާރުގައި ލިޔުއްވެވިއެވެ. ރަސްގެފާނު އަވަހާރަވީތާ ފަސްވަނަޔަށް ވީދުވަހު ހަސަންތާޖުއްދީން ފަނޑިޔާރުކަން ދޫކުރައްވާ 11 ޝަޢުބާން 1112ގައި ޢާއިލާއާއެކު މައްކާއަށް ވަޑައިގަތެވެ. ނަމަވެސް މާގިނަދުވަސްތަކެއްނުވެ އައްސުލްޠާން އިބުރާހިމް މުޡުހިރުއްދީންގެ ފަތްކޮޅެއް ލިބިވަޑައިގަތުމުން މާލެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.ހަސަން ތާޖުއްދީން މާލެ ވަޑައިގެންނެވުމުން ރަސްގެފާނު ވަރަށް ހެޔޮކޮށް ހިއްތެވިއެވެ. އަދި 1115 ރަމަޟާން 10ވީ ހުކުރު ދުވަހު ރަސްގެފާނު ޙައްޖަށް ފުރާވަޑައިގަންނަވަމުން އަރިހުގައި ގެންދެވިއެވެ. ޙައްޖުން އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވިއިރު ރަސްކަންވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. ރަސްކަމުގައި އިންނެވީ އައްސުލްޠަން މުޡައްފަރު މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީ ( 1116ހ) ސިރީކުލަ ސުންދުރަ ސިޔާކަ ސާސްތުރަ މަހާރަދުންނެވެ. ރަސްކަމަށް މިއައިބަދަލާއެކު މާލެ ވަޑައިގަތުމުން ހައްދުއްމަތީ ގަމަށް އަރުވާލެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ދާދި އަވަހަށް މާލެގެންނަވައި ފަނޑިޔާރުކަން ދެއްވިއެވެ. އެއީ 22 ޝައްވާލު 1116 ގައެވެ. ( ދިވެހި ތާރީޚް- ޞަފްޙާ: 99 – 100)