cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (އެއްވަނަ)
ޕޯޗުގީޒުންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރެއްވުން
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (އެއްވަނަ) ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތްތާ 5 ވަނަ އަހަރު ޕޯޗުގީޒުންގެ ބަޔަކު ދިވެހިރާއްޖެއާއި ދިމާކޮށްލި އެވެ. އެބައިމީހުން މާލެއާއި ދިމާލަށް ދިޔައީ ހަތިޔާރުލައި ބަރާކޮށްފައިވާ ގުރާބުތަކެއްގައެވެ. ދުޝްމިނުންނާއި ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ފައްޓަވައިގަތުމުގެ ކުރީގައި ރަދުން ކަންތައްތައް ގެންދެވީ ވަރަށް ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައެވެ. އެންމެ އިސްކަމެއްކަމުގައި ހެއްދެވީ އަމީރުންނާއި، ވަޒީރުންނާއި، ލަޝްކަރު އެއްކުރައްވައި، ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ފުރަގަސް ނުދިނުމަށް އެންމެން ލައްވައި ވަޢުދު ކުރެއްވުމެވެ.
ޕޯޗުގީޒުންގެ މީހުން މާލެއާއި ދިމާކޮށްލި އިރު މާލޭގައި ޖުމުލަ އޮތީ ބޮޑު ބަޑީގެ 5 ބަޑި އެވެ. ދެން ދިވެހިންނާއި ޕޯޗުގީޒުންނާއި ދެމެދު ހަނގުރާމަ ފެށިއްޖެއެވެ. މިހަނގުރާމައިގައި ކާމިޔާބު ލިބުނީ ދިވެހިންނަށެވެ. ހަނގުރާމައިގައި ބަލިވެގެން ދަމުން ޕޯޗުގީޒުންގެ މީހުން ދިޔައީ ވިލިގިލީ މިސްކިތް އަންދާލައިފައެވެ. މިހަނގުރާމަ ހިނގީ ހިޖުރައިން 1034 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
މާލެ ރައްކާތެރި ތަނަކަށް ހެއްދެވުން
އެފަހަރު ލިބިވަޑައިގެންނެވި ތަޖުރިބާއިން އަޅުއްވާންވީ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުއްވުމަށް ރަސްގެފާނު ލަސްވެ ވަޑައެއް ނުގަންނަވައެވެ. ރަސްކަމުގެ ކޯލާއި ގުޅިގެންވާ ހިސާބެއްގައި ބޮޑު ކޯއްޓޭއެއް ހައްދަވައި ބުރުޒު ހައްދަވައިފިއެވެ. މިބުރުޒުގައި ބަޑި ދޮރުތައް ކަނޑައި ހެއްދެވިއެވެ. ހަމަ އެގޮތަށް މާލޭގެ ކަންކޮޅުތަކުގައި ވެސް ބުރުޒު ހައްދަވައި އެބުރުޒުތަކުގައި ބަޑި ދޮރު ކަނޑައި ހެއްދެވިއެވެ. ކޮންމެ ދެބުރުޒެއްގެ ދޭތެރޭގައި ލެއްވީ ފާރެކެވެ. މިފާރުގައި ވެސް ވަނީ ބަޑި ދޮރު ކަނޑާފައެވެ. މިގޮތުގެ މަތިން ދުޝްމިނުންނަށް ރަށުތެރެއަށް ނޭރޭނެހެން ރަށް ރައްކާތެރި ކުރެއްވުމަށްފަހު ރަށުގެ ވަށައިގެން ތޮށިލައިފިއެވެ. މިތޮށީގެ ތަންތަންކޮޅު ވަނީ އޮޑިފަހަރު ނިކުމެވޭނެ ގޮތަށް ނެރު ކަނޑާފައެވެ.
ރަސްކަން ކުރެއްވުމުގެ ވެރިރަށާއި އެކަށީގެންވާ ގޮތުގެ މަތީން މާލެ ހެއްދެވުމަށްފަހު، ރަދުންގެ ވިސްނުންފުޅު ފޯރުވާން ފެށީ އެހެނިހެން ދިމާދިމާއަށެވެ. ދިފާޢު ކުޅައުމުގެ އެހެނިހެން ރޮނގު ރޮނގަށެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އިން ބޮޑު ބަޑި ބައްލަވައިގަތުމަށްޓަކައި، އަސޭކަރަ އަށް ނަވެއް ފޮނުއްވި އެވެ. އެއޮޑީގެ ނިޔައްމެއް ކަމުގައި ފޮނުއްވީ ކުބުރުދޫ ޢަލީ މާލިމީ އެވެ. މިއޮޑި އެނބުރި އައީ ރަތުލޯ ބަޑީގެ 14 ބަޑި ހިފައިގެންނެވެ. އެއަށްފަހު މާތް ރަސްކަލާންގެ ފަޟުލުވަންތަ ވެރިކަމުން އެކިފަހަރު މަތީން އުރުނު ކާފަރުންގެ ނައުތަކުން ވެސް ދިވެހިރާއްޖެއަށް ވަރަށް ގިނަ ބޮޑު ބަޑި ލިބުނެވެ.
ޝަޚްޞިއްޔަތު
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (އެއްވަނަ) އަކީ ކީރިތި ބުއްދިވެރި ރަސްކަލެކެވެ. ޞުލްޙަ މަސަލަސްކަން ދިވެހިންގެ މެދުގައި ޢާންމު ކުރެއްވި ރަސްކަލެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޙާލު ނިކަމެތި ވެފައިވަނިކޮށް ރަސްކަމުގެ ކީރިތިކަމާއި މޫރިތިކަން އުފުއްލެވި ރަސްކަލެކެވެ. ނަމަވެސް އެރަދުންނަކީ ވަރަށް ކޯފާގަދަ ބޭފުޅެއްކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
އަވަހާރަވުން
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (އެއްވަނަ) އަވަހާރަވީ 5 ޝައްވާލު 1058ހ ގައެވެ. 29 އަހަރު ވަންދެން ރަސްކަން ކުރެއްވި އެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ފަންވަތް - ފަންވަތް - މަޢުލޫމާތުގެ ޚަޒާޏާ
Wikipedia will get it
ސަމާ
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހަތްކޮޅު ނަގާ ފެންވަރުގެ ރަސްމަތިފުށުގެ ބޭފުޅުންގެ އަނބި އަނބި ކަނބަލުން ރައްކައުވުމުން ބާއަވާ ކުޅިވަރު ތަކެއް. ދަނޑިބެރު ޖެހުމާއި ދުންމާރި ތާޅަފިލލި ފުމުން، އަދި ބަޑި ޖެހުމާއި ސަފުސާންލުން މީގެ ތެރޭ ހިމެނެއެވެ. ފަހަކަށް އައިސް، ފުރަދާނަ ބޭކަލުންނާއި ވަޒީރު ބޭކަލުންގެ އަނބީން ވިހެއިމުންވެސް ސަމާ އާދެ އެވެ. ރަސްމަތިފުށުގެ ސަމާ ހަތް ދުވަހަށް ދެމި އޮވެއެވެ.
ޖުލައި 28
ޖުލައި 28 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 209 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 210 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖުލައި
އަރިއަތޮޅު ދެކުނުބުރި
ޤިސްމު:Atolls of the Maldives ޤިސްމު:Indian Ocean atolls
ގެނބުރު ރާގޮނޑި
ގެނބުރު ރާގޮނޑިނުވަތަ އަކީ ވަށްކޮށް ދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ އަނގައިގައި އެއްބަރިއަށް ހުންނަ ކުދިދަތްތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި 10 ނުވަތަ 11 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. ބުރަކަށިމަތީ ދެކޮތަރިބައި ދޭތެރެ ދުރެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބަޔާއި ޖެހިގެން 8 ކުދިކޮތަރިބައި ހުރެއެވެ.
ގެނބުރު ރާގޮނޑި އަކީ ރާގޮނޑިއާއި ވަރަށް އެއްގޮތް މަހެކެވެ. މިދެބާވަތުގެ މައިގަނޑު ތަފާތަކީ މަހުގެ މަތީބައިގައި ހުންނަ ގަދަ ނޫކުލައިގެ ކުރެހުން ފެށިފައި ހުންނަ ހިސާބުގެ ތަފާތާއި، ދެއަރިމަތީގައި ހުންނަ ހުޅުނބު ރޮނގުގެ ފުޅާމިނުގެ ތަފާތެވެ. މިތަފާތު މަސް ތާޒާކޮށް ހުންނައިރު ޚާއްޞަކޮށް ރާގޮނޑިތަކެެއްގެ ތެރޭގައި އޮންނައިރު، ދެނެގަތުން ވަރަށް ދަތިވާނެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ އާއްމުކޮށް 50 މީޓަރަށެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކުދި މަހެވެ.
މިއީ ހޫނު ކަނޑުތަކުގައި އައިން ހަދައިގެން އުޅޭ ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް އިންޑިޔާގެ އައްސޭރި ކައިރި ކަނޑުތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިންނަށް ކަނޑުމަހުގެ މަސްވެރި ކަމުގައި ވަރަށް މަދުން ބޭނޭ މަހެކެވެ. ރާއްޖެއިން މިބާވަތް މަދުން ރިކޯޑްކުރެވި، އަދި ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން މިމަހަށް ވަކި ނަމެއް ކިޔައި ނޫޅޭތީ، މިމަހަށް ގެނބުރު ރާގޮނޑި ކިޔާފައި ވަނީ އެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ރަގަޅު މަހެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އަބީޝެކް ބައްޗަން
ހަޔާތުގެ ކުރީކޮޅު
އަބީޝެކް ބައްޗަން އަކީ މަޝްހޫރު ހިންދީ ފިލްމީ ތަރިން ކަމުގައިވާ އަމީތާބް ބައްޗަން އަދި ޖަޔާ ބައްޗަން ގެ ހުރި ހަމައެކަނި ފިރިހެން ދަރިފުޅެވެ. އަބީޝެކް ގެ ކާފަ އަކީ ޑރ ހަރިވާންސް ރާއީ ބައްޗަން އެވެ. އޭނާ އަކީ ޅެންވެރިއެކެވެ. އަބީޝެކްގެ ބައްޕަ ފަރާތުގެ މާމައަކީ ސިކުންގެ މީހެކެވެ. މަންމަ ފަރާތުގެ މީހުންނަކީ ބެންގާލީ ބައެކެވެ.
އަބީޝެކް ތަޢުލީމް ހާޞިލް ކުރީ ޖަމްނާބާއީ ނަރްސީ ސުކޫލުންނެވެ. އަދި ބޮމްބޭ ސްކޮޓިސް ސުކޫލުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ދިއްލީގެ ވަސަންޓް ވިހާރުގައި ހުންނަ މޮޑަން ސުކޫލުންނާއި ސްވިޒަލޭންޑްގެ އެޖިއަން ކޮލެޖުން ތައުލީމް އުގެނިފައި ވެއެވެ. އޭގެ ފަހުން އެމެރިކާގެ ބޮސްޓަން ޔުނިވަސިޓީގައި ތައުލީމް އުގެނިފައިވެއެވެ. ބޮސްޓަން ޔުނިވަސިޓީގައި ތައުލީމީ މަރުހަލާ އަބީޝެކް ނިންމާފައެއް ނުވެއެވެ.
ފިލްމީ ޙަޔާތް
އަބީޝެކް ބައްޗަން ފިލްމީ ދާއިރާ އަށް ނިކުތީ 2000 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ޑައިރެކްޓަރ ޖޭޕީ ދައްތާގެ ރެފިއުޖީ އިން ފިލްމީ ތަރި ކަރީނާ ކަޕޫރު އާއެކުގައެވެ. 2000 ން ފެށިގެން 2004 ވަނަ އަހަރާއި ހަމައަށް ކުޅުނު ފިލްމް ތަކުން މާބޮޑު ކާމިޔާބެއް ނުލިބުނަސް 2004 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ދޫމް އަދި ޔުވާ ގައި ކުޅެފައިވާ ރޯލްގެ ސަބަބުން ބެލުންތެރިންގެ މަގުބޫލްކަން ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. ދޫމް އަކީ އަބީޝެކް ކުޅުނު ފުރަތަމަ ހިޓް ފިލްމެވެ. ޔުވާ އިން ފިލްމް ފެއަރ އެވޯޑްގެ ބެސްޓް ސަޕޯޓިންގ އެކްޓަރ ގެ މަގާމް އަބީޝެކް އަށް ލިބިފައި ވެއެވެ.
2005 ވަނަ އަހަރު ޖެހިޖެހިގެން އަބީޝެކް 4 ހިޓް ފިލްމް ނިކުމެފައި ވެއެވެ. އެއީ ބާންޓީ އައުރު ބަބްލީ، ސަރުކާރު، ދަސް، އަދި ބްލަފް މާސްޓަރ' އެވެ. ސަރުކާރު ގައި ކުޅެފައިވާ ރޯލްގެ ސަބަބުން ވެސް ފިލްމް ފެއަރ އެވޯޑްގައި ބެސްޓް ސަޕޯޓިންގ އެކްޓަރ ގެ މަގާމް ލިބިފައި ވެއެވެ. އޭގެ ފަހުން 2006 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް އަބީޝެކް ކުޅުނު ފުރަތަމަ ފިލްމް ކަބީ އަލްވިދާ ނާ ކެހެނާ އަކީ އެއަހަރު އެންމެ ރަގަޅު ފައިދާ ބޮކްސް އޮފީހުގައި ހޯދި ފިލްމް ތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނުނު ފިލްމެކެވެ. އޭގެ ފަހުން ނިކުމެފައިވާ ދޫމް2 އަކީ ވެސް ކާމިޔާބު ފިލްމެކެވެ. 2007 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ގުރޫ އަކީ ވެސް ކާމިޔާބު ކަމާއެކު ހިގާފައިވާ ފިލްމެކެވެ.
އަބީޝެކް ބައްޗަން އަކީ ބައްޕަ އަމީތާބް ބައްޗަން ގެ ފިލްމް ކުންފުނި އޭބީސީއެލް ހިންގުމުގައި ވެސް އިސް ދައުރެއް އަދާކުރާ ފަރާތެކެވެ.
އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން
އަބީޝެކް ބައްޗަން އާއި ފިލްމީ ތަރި ކަރިޝްމާ ކަޕޫރު ގެ އެންގޭޖްމަންޓް އިއުލާންކުރެވުނީ 2002 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. އެއީ އަމީތާބްގެ 60 ވަނަ އުފަންދުވަހުގައެވެ. މިއެންގޭޖްމަންޓް 2003 ގައި ރޫޅާ ލެވުނެވެ. އޭގެ ފަހުން 2005 ގައި އަބީޝެކް ވަނީ މޮޑެލް ދިޕަނީތާ ޝަރުމާ އާއި ރައްޓެހިވެފައެވެ. އަބީޝެކް އާއި އައިޝްވާރިޔާ ރާއީގެ އެންގޭޖްމަންޓް އިއުލާންކުރެވުނީ 14 ޖެނުއަރީ 2007 ގައެވެ. އެދެމީހުން ކައިވެނި ކުރީ 20 އޭޕްރީލް 2007 ގައެވެ.
ކުޅެފައިވާ ފިލްމްތައް
ޤިސްމު:ހިންދީ ފިލްމީ ތަރިން
ކަޅު ހުވަފަތް މަކުނު
ކަޅު ހުވަފަތް މަކުނަކީ (Latrodectus mactans) ނާރުތަކަށް އަސަރުކުރުވާ ވިހައެއް ދޫކުރާ މަކުނެކެވެ. މި މަކުނު ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބަކުން ވެސް ފެނެއެވެ. ގިނައިން ފެންނަނީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތަކާއި ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ ސަރަހައްދު ތަކުންނެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މިމަކުނަށް ކިޔާ ނަމަކީ black widow spider އެވެ. މިއީ ހުވަފަތް މަކުނު އާއިލާގެ މަކުނެކެވެ. ހުވަފަތް މަކުނު އާއިލާގައި 31 ވައްތަރުގެ މަކުނު ފާހަގަ ކުރެވިފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އޮސްޓޭލިޔާގެ ރަތް-ބުރަކައްޓާއި މުށި ހުވަފަތް މަކުނު ހިމެނެއެވެ. ދެކުނު އެފްރިކާގައި މި މަކުނަށް ކިޔަނީ ގޮށް މަކުނެވެ button spider އެވެ. މި މަކުނަށް ބައެއް މީހުން މަޑި މަކުނޭ ވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ.
ފުރާފުރިހަމަ ވެފައިވާ ކަޅު ހުވަފަތް މަކުނުގެ އަންހެން މަކުނުގެ ކުލަ އަކީ ވިދާ ކަޅުކުލައެވެ.
ވިހަގަދަ އެހެން ދިރޭސޫފިތައް ފަދައިން މީގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ކުލަގަދަ ފާހަނގަތަކަކީ އެންދިރޭތަކެއްޗަށް މީގެ ވިހަގަދަކަން އަންގައިދޭ އަންގައިދިނުމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެހެން ދިރޭޖަނަވާރެއް މި ވަހަގަދަ މަކުނު ކެއުމަކުން އެޖަނަވާރުގެ މަރާއިބައްދަލުކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. (މިސާލު: ދޫނި) އެހެންނަމަވެސް އެޖަނަވާރަށްވާ އުނދަގުލުގެ ސަބަބުން ދެވަނަ ފަހަރަށް އެމަކުނު ކައިގެންނުވާނެކަން އެއަށް ވިސްނެއެވެ.
މިމަކުނުގެ އަންހެންއެތީގެ ފައިތަކުގެ ދިގުމިނަކީ 1.5 އިންޗި(38މމ) އެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.5 އިންޗި (13މމ)އެވެ. ފިރިހެން އެތި އަންހެން އެތީގެ ބޮޑުމިނުގެ ދެބައި ކުޑައެވެ. ދިގުފައިތަކެއް ލިބިފައިވިޔަސް ހަށިގަނޑުގެ ބޮޑުމިނާ އަޅާ ބަލާއިރު އެބްޑޮމެން ކުޑައެވެ. އަންހެން މަކުނާއި ހިލާފަށް ފިރިހެން މަކުނުގެ ހަށިގަނޑުގެ ކުލައަކީ ގަދަމުށިކުލައެކެވެ. އަވަރގްލާސް ފާހަނގަ އެއްވެސް ނުހުރެއެވެ.
ހޯނގް ތީ ލޯން
ހޯނގް ތީ ލޯން (1868-1901) އަކީ ނގުޔެން ސިންހް ކަންގް (މިހާރުގެ ނަމުންނަމަ ހޯ ޗީ މިންހް) ގެ މަންމައެވެ. ހޯ ޗީ މިންހަކީ ވިއެޓްނާމްގެ ކުރީގެ ވެރިއެކެވެ. ހޯނގް ތީ ލޯން ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކިވަޑައިގަންނަވާފައި ވަނީ ހޯނގް ޓްރޫ ކިޔާ އަވަށެއްގައި 1868ގައެވެ. މިއީ ނާމް ޑާން އޭކިޔުނު ހިސާބުގަނޑުގައި ވާ ތަނެކެވެ. މީނާއަކީ މި ރަށަށް އުފަން އަދި ރަށްވެއްސެއް ކަމުގައިވާ އަދި ހަމަ އެހެންމެ މޮޅަށް ކިޔަވައިގެން ހުރިމީހެއްކަމުގައިވާ ހޯނގް ޑުއޯންގްގެ ދެވަނަ އަންހެން ދަރިއެވެ. ލޯން ކައިވެނި ބައްލަވައި ގެންނެވީ ނގުޔެން ސިންހް ސެކް އާއެވެ. މިދެމަފިރިންނަށް ތިން ދަރިން ލިބުނެވެ. ނގުޔެން ސިންހް ކަންގް، ނގުޔެން ސިންހް ކިއެމް އާއި ނގުޔެން ސިންހް ތަންހްއެވެ. ހޯނގް ތީ ލޯން އަވަހާރަވީ 1901ގައި އާލާސް ކަންފުޅާއެވެ. 1922ގައި ހޯ ޗީ މިންހްގެ ދައްތަ، ނގުޔެން ސިންހް ތަންހް މީއާގެ މަހާނަ ސެން އަވަށައް ބަދަލުކުރެއްވިއެވެ. 1942ގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް މިމަހާނަ އެހެން ތަނަކަށް ބަދަލު ކުރިއެވެ. މިފަހަރު މިކަންކުރީ ނގުޔެން ސިންހް ކިއެމް އެވެ. އެއީ ޑޮންގް ޓްރާންހް ފަރުބަދަ ކައިރިޔަށެވެ. 1985ވަނަ އަހަރު ހޯ ޗީ މިންހް ގެ 95 ވަނަ އުފަންދުވަހު ލޯންގެ މަހާނައިގާ މަހާނަ ގައުޖެހިއެވެ. މިގައު ޖަހާފައިވަނީ ޑޮންގް ޓްރާންހް ފަރުބަދައިގައެވެ.
ކަދުރާ
ކަދުރާ އަކީ އިންސާނާގެ ބޮލާއި އޭނާގެ ހަށިގަނޑު ނުވަތަ މައި ޖިސްމް ގުޅުވާލަދޭ ފާލަމެވެ. ނުވަތަ ގުޅުވައިދޭ ބައެކެވެ. މައިބަދައިގެ ކަށިތަކުގެ ތެރެއިން ކަދުރާ ހިމެނޭ ހިސާބުގައި ޖުމްލަ 7 ކަށިކޮޅު ވެއެވެ. މިކަށިކޮޅުތަކަށް ނަންދީފައިވަނީ ސަވައިކަލް ސްޕައިން ގެ ނަމުންނެވެ. އެހެން ކަމުން މިކަށިކޮޅުތައް ނަންކިޔަނީ C1 މިގޮތަށެވެ. މިއިން ކޮންމެ ކަށިކޮޅެއްގެ މެދުގައި މަޑުކަށިން އުފެދިފައިވާ ޑިސްކްތަކެއް ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޖުލައި 29
ޖުލައި 29 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 210 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 211 ވަނަ ދުވަހެވެ.
އިހުގައި ދިވެހިންނަށް ބަކަރިއާޢި ގެރިއަކީ އާންމު އެއްޗެއް
ލިޔުނީ ކުރޮޅި އާދަމް ޒާހިރު
ހަނދާނަށް އަންނަނީ އަޅުގަނޑުގެ ކުޑައިރެވެ. ގޭ ދޮރޯށި ދޮށަށް ނުކުމެ ކަނާތަށް އެނބުރިލެވޭހިނދު ބަކަރި ކޮއްޓެއް ފެންނެއެވެ. ތަންކޮޅެއް ދުރަށް ދެކުނަށް ހިނގައިލާއިރަށް ތިން ހަތަރު ކޮށި ފެނެއެވެ. ހެންވޭރު އުތުރު ކަނަށް ޖެހިލާއިރަށް ގެރިކޮށިތައް ފެންނަން ފަށައެވެ. ފޮތޯ ގަނޑުތަކުގައިވެސް ބަކަރި ފެނެއެވެ. ހިނގައިލަން ދާ މަގުތަކުން ބަކަރިއެއް ހޭރިގަންނަ އަޑު ނުއިވިއެއް ނުދެއެވެ. އެންމެ އުފާވަނީ ހެނދުނު ތެދުވާއިރަށް ގޭދޮށު ހުސޭނުބޭ ތިންފުޅި ރޯކިރު ގޭ ފުޅަލީގައިއަޅުވައިފައި ހުންނާތީއެވެ. އެއިން އެއްފުޅި ބޮނީ އަޅުގަނޑެވެ. ހަވީރު ވާއިރަށް ހިޔަނި އައްބާސް ތިންފުޅި ރޯކިރު ދޭނެއެވެ. ނަސިބަކުން އެއީ ހިލެއެވެ. ނަމަވެސް ގަންނަނަމަ ތިންފުޅިއަށް ބައިރުފިޔާއެއް ދައްކަން ޖެހެއެވެ. އެ ކިރު ހާދަ މީރެވެ. ދަންނަވަން މި އުޅެނީ ބަކަރިއާއއި ގެރި ގިނަވާހަކައެވެ. އަދި ވަކިން ކުކުޅާއި ހާވެސް އިނތިހާއަށް ގިނައެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު މި ހުރިހާ އެއްޗެއް މި ގެންނަނީ ބޭރުންނެވެ. ފަހެ ދިވެހި ބަކަރިމަހުގައި ރަހައެއ ްނުލަނީ ބާވައެވެ. ނޫނެކެވެ. ހިތް މޮލީއެވެ. ނުވަތަ ހިތް މޮޅުކުރުވީއެވެ. ހީނުކުރާހާ އަވަހަށް ޢާންމުންގެ އަތްމަތީގައި ފައިސާ ގިނަވީއެވެ. ރިވެތި އެންމެހާކަމެއް ހުތުރު ކަންކަމަށް ވީއެވެ. މީހުން ބަލައިގަންނަނީ ދޮންމީޙުންގެ ކިބައިން ފެންނަ ކަންކަންކަމުގައިވީއެވެ. ހިތާމައަކީ ދިވެހިންނަށް ފެނުނު ދޮންމީހުންނާއި ފިލްމުތަކަކީ މަދު ބައެއްކަން ނުވިންނުމެވެ. އެ ބައިމީހުންގ ެ ޤައުމުތަކުގައިވެސް މީޙުން އުޅެނީ މިހެނެއ ްނޫނެވެ. ތެދެކެވެ ޤައުމު ތަރައްޤީވެއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް ބޭފުދުންތެރި ވީއެވެ. މީޙާ ކިތަންމެ ނަލަ ހެދިފައިވިޔަސް އެހަށީގައި އެހެންމީހެއްގެ ލޭ ހިނގައިފައި އެލޭގެ ދިރުވޭ ނާރަކީ ކޮންމެވެސް ޖަނަވާރެއްގެ ނަޜުކަމުގައި ވެފައި ހަށީގައި ބޮލުގައި ފައިގައި ވާ ހެދުމާޢި ގަހަނާތަކަކީ ބިދޭސީ ޤައުމުތަކުގެ އުފެއްދުމަށްވުމުން ޤައުމިއްޔަތަކީ ކޮބައިބާވައެވެ. ތިމާގެ ޤައުމޭ ކިޔައި މިނިވަންކަމަށް ދަޢުވާ ކުރާއިރު ކަނީ ބޭރުގެ އެއްޗެއްސެވެ. އަނގަ އަތް ފައި ދޮންނަނީ ބޭރުގެ ތަކެތީންނެވެ. ކާނާ އަޅަނީ ބޭރުގެ ތަކެއްޗަށްކަމުގައި ވީހިނދު ލަނީވެސް ބޭރުގެ ތަކެއްޗަށެވެ. އޮއްތަނީވެސް ދުއްވަނީވެސް ބޭރުގެ ތަކެއްޗެވެ. ރުފިޔާގައި ޢަދަދު ދިވެހި ތާނައަކުރުން އެބައޮތެވެ. ޤައުމުގެ ނަން އޮތަނަގޮތަށް ވިސްނަވާށެވެ. ކަރުދާހާއި ދެއްޔާއި ބޭރުންނެވެ. އަދި މަސައްކަތްވެސް ބޭރުންނެވެ. ފިކުރާއި ޚިޔާލު ވަނީ ބޭރުގައެވެ. އެކަމަކުވެސް މިއީ މިނިވަނުންނެވެ. މި މަޒުމޫނު މި ލިޔެލީ މި ސައިޓް ފެނުނު ހިނދު މި ޚިޔާލު ހިނގައިގަތީމައެވެ. ތިޔަ ކިޔުންތެރިން ޚީޔާލު ފާޅުކުރައްވައިފިނަމަ އިތުރު މަޒުނޫނު ލިޔާނަމުއެވެ.
ކޮނޑު
thumb|Diagram of the human shoulder joint, posterior view ކޮނޑު އަކީ ދެއަތް ހަށިގަނޑާ ގުޅުވާދޭ މަގާމެވެ. ކޮނޑު އުފެދިފައިވަނީ މައިގަނޑު 3 ކަށި ގަނޑެއް ގުޅިގެންނެވެ. އެއީ ކޮނޑުކަށި(Clavicle)، ބޮބިފަޅި ކަށިގަނޑު(Scapula) ، އަދި މުލައްދަނޑި ކަށިގަނޑު (Humerus) އެވެ. ހަމަމިހެން ކޮނޑު އުފެދުމުގައި މިބުނި ކަށިތަކާއި ގުޅިފައިވާ ލިގަމެންޓް ތަކާއި، ޓެންޑަން ތަކާއި، އަދި މަސްތައް ޝާމިލް ވެއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް
ޖުލައި 30
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖުލައި
އަމީރު ޕެޓްރިކް ޖަޒީރާ
thumb|left|އަމީރު ޕެޓްރިކް ޖަޒީރާ، ހުޅަނގުއުތުރު ޓެރިޓަރީތައް އަމީރު ޕެޓްރިކް ޖަޒީރާ އަކީ ކެނެޑާގެ ހުޅަނގުއުތުރު ޓެރިޓަރީތަކުގައި ހިމެނޭ، ރާނީ އިލިޔާސަބަތު ޖަޒީރާތަކުގެ އެންމެ ހުޅަނގު ބިތުގައި އޮތް ޖަޒީރާއެވެ. މި ޖަޒީރާގެ އަކަމިނެއް ކަމުގައި އަންދާސާ ކުރެވިފައިވަނީ 9،440 އަކަ ކިލޯމިޓަރެވެ. އެހެން ކަމުން މިރަށް ވެފައިވަނީ ދުނިޔޭގައި އޮތް ޖަޒީރާ ރަށް ތަކުގެ ތެރެއިން 54 ވަނަ އަށް އެންމެ ބޮޑު ރަށް ކަމުގައެވެ. އަދި ކެނެޑާގައި އޮތް 14 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ރަށް ކަމުގައެވެ. މުޅި އަހަރުތެރޭގައި ވެސް މިރަށް އޮންނަނީ ގަނޑު ފެނުން ތަޅުލެވިފައެވެ. މިހެންވުމުގެ ސަބަބުން މިރަށަށް ދަތުރު ފަތުރުކޮށް އުޅުން ވެފައިވަނީ ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމަކަށެވެ.
މަގޫދޫ (ފ. އަތޮޅު)
މަގޫދޫއަކީ އަތޮޅުވެރިކަންކުރާ ރަށް ނިލަންދޫގެ އިރުން އޮންނަ، މީހުންދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ދެވަނަ ރަށެވެ. 18 ޖެނުއަރީ 1999 ގައިއަތޮޅުވެރިކަން ސަރުކާރުން ނިލަންދުއަށް ބަދަލުކުރުމާއި ހަމައަށް އަތޮޅުވެރިކަން ކުރަމުން ދިޔައީ މިރަށުގައެވެ. މިރަށުގައި ވަރަށް ގިނަ ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން އަތޮޅުވެރިކަން ކޮށްފައިވެފައެވެ.
އިގްތިޞާދު
މަގޫދޫ ރައްޔިތުން ދިރިއުޅުމަށްކުރާ މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ މަސްވެރިކަމާއި، ވަޒީފާ އަދާކުރުމާއި އަދި ކޮންސްޓްރަކްޝަން މަސައްކަތެވެ. މިރަށުމީހުން ކުރާ މަސްވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި ފާނައިގެ މަސްވެރިކަމާއި، ބޮޑު ކަންނެލީގެ މަސްވެރިކަމެވެ. މިރަށު މީހުން މިހާރު އެންމެ ގިނައިން ކޮށްއުޅެނީ ބޮޑުކަންނެލީގެ މަސްވެރިކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ގޮތުން މިރަށުގެ ބައެއް މީސްމީހުންވިޔަފާރި ކުރުމާއި، ފަންގިވިނުމާއި، ވަޑާންކުރުމާއި ސައިހޮޓާ ހިންގުންފަދަ މަސައްކަތާއި އަދި މަދުބަޔަކު ރިސޯޓު ތަކުގައިވެސް މަސައްކަތް ކުރަމުން ދެއެވެ.
މަގޫދޫގައި އެރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި ރަނގަޅު ފެންވަރަކަށް ވިޔަފާރި ކުރަމުން ދެއެވެ. މި ވިޔަފާރިއަކީ މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތަކަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ހޯދައިދިނުމުގެ ގޮތުންނާއި، ރައްޔިތުންނަށް އިތުރު އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ގޮތުން ކުރަމުންދާ ވިޔަފާރިއެކެވެ. މަގޫދޫ ރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި ކުރަމުންދާ ވިޔަފާރިން ކާބޯތަކެއްޗާއި، ގޭސް އަދި ޢާއްމު ދިރިއުޅުމަށް ބޭނުންވާ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ސާމާނު ލިބެން ހުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑީސަލާއި، ޕެޓްރޯލާއި، ޑޮކްޓަރީ ބޭހަކީވެސް މިރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި ކުރަމުންދާ ވިޔަފާރިއެކެވެ.
މަގޫދޫ އޮފީސް
މިހާރު މަގޫދޫ އޮފީސް ހިންގާ ޢިމާރާތަކީ ރާއްޖެތެރެ ތަރައްޤީ ކުރުމުގެ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ސަރުކާރުން ޢިމާރާތް ކޮށްދެއްވާފައިވާ އޮފީހެކެވެ. މަގޫދޫ ކޯޓާއި ރަށްވެހިގެ ހިމެނޭ ގޮތަށް ޢިމާރާތް ކޮށްދެއްވި މި އޮފީހުގައި މަސައްކަތް ކުރަން ފަށާފައިވަނީ 2000 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅުން ފެށިގެންނެވެ. އޭރުގެ ކުރިން މަގޫދޫ އޮފީސް ހިންގަމުން ގޮސްފައިވަނީ މަގޫދޫ ރައްޔިތުންގެ ޢިމާރާތެއްގައެވެ.
ތަޢުލީމު
މަގޫދޫގައި 10 އޮކްޓޯބަރ 1971 ން ފެށިގެން މަގޫދޫ ސްކޫލުގެ ނަމުގައި ސްކޫލެއް ހިންގަން ފެށިފައި ވެއެވެ. މިސްކޫލު ބަދަލުވެފައިވަނީ ފަހުން މިއަތޮޅުގެ އަތޮޅުމަދަރުސާ އަށެވެ. އަތޮޅުމަދަރުސާ މަގޫދޫގައި ހުރި އިރު އަތޮޅުގެ އެކި ރަށްރަށުގެ ކުދިން އެމަދަރުސާގައި ތަޢުލީމު ޙާޞިލް ކުރަމުން ގޮސްފައި ވެއެވެ. ޖަޕާނު ސަރުކާރުން ފީއަލީގައި ޢިމާރާތްކޮށްދެއްވި މަދަރުސާއާއި ގުޅިގެން މަގޫދޫގައި ހުރި އަތޮޅުމަދަރުސާ ފީއައްޔަށް ސަރުކާރުން ބަދަލުކުރެއްވިއެވެ.
09 އޮކްޓޯބަރ 2003 ގައި މަގޫދޫ ސްކޫލު ސަރުކާރު ސްކޫލަކަށް ބަދަލުކުރެއްވުމާއި ހަމައަށް އެސްކޫލު ހިންގަމުން ގޮސްފައިވަނީ މަގޫދޫ ރައްޔިތުންގެ ސްކޫލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ އަމިއްލަ މަސައްކަތުން 2003 ވަނަ އަހަރު ސެކަންޑްރީއަށް ކިޔަވައިދޭންފެށި މިސްކޫލުގައި މިހާރު ގްރޭޑް 10 އަށް ކިޔަވައިދެމުން ދެއެވެ. އޭގެ ކުރިން މިސްކޫލުގައި ގްރޭޑް 5 ގެ ފެންވަރަށް އަދި ގްރޭޑް 7 ގެ ފެންވަރަށް އެކި ދުވަސްވަރު ކިޔަވައިދެމުން ގޮސްފައި ވެއެވެ. މިސްކޫލުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ޖީ.ސީ.އީ އޯލެވެލް ހަދާފައިވަނީ 2005 ގައެވެ. މަގޫދޫގައި އެރަށުގެ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީގެ ފަރާތުން ޕްރީސްކޫލެއް ހިންގަމުން ދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެރަށުގެ ބައެއް މީސްމީހުން ކުޑަކުދިންނަށް ކިޔަވައިދޭ ޤުރުއާން ކުލާސްވެސް ހިންގަމުން ދެއެވެ.
ޞިއްޙަތު
މަގޫދުއަކީ މިއަތޮޅުގައި ޞިއްޙީ މަރުކަޒެއްގެ ޚިދުމަތް ލިބެންފެށި ފުރަތަމަ ރަށެވެ. މަގޫދުއަކީ ކުރިން އަތޮޅުވެރިކަން ކުރާ ރަށްކަމަށްވުމުންނާއި ޞިއްޙީމަރުކަޒު ހުރި ރަށްކަމަށްވުމުން އަތޮޅުގެ ހުރިހާ ރަށެއްގެ މީހުން ރަށުން ލިބެންނެތް ޞިއްޙީ ފަރުވާ ހޯދުމަށް ގޮސްއުޅެނީ މަގޫދުއަށެވެ. ޒަމާނަށް އަންނަ ބަދަލާއި ގުޅިގެން ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ލިބެމުން ގޮސްފައިވަނީ އެކި ދުވަސްވަރު އެކި ވަރަށެވެ. އަތޮޅުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ޚިދުމަތް ލިބެން ފެށީވެސް މިމަރުކަޒުގައެވެ. އެއީ 1994 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. މަގޫދޫ ޞިއްޙީ މަރުކަޒަކީ މިހާރު އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް ފިޔަވައި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް އަތޮޅުގައި އެންމެ ރަނގަޅަށް ލިބެން ހުރި މަރުކަޒެވެ.
އެންމެ ކުރީގައި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ދެމުން ދިޔައީ އަތޮޅު ރައްޔިތުންގެ ސިލްވަރސްޓަރ ޢިމާރާތުގައެވެ. މިހާރު ޞިއްޙީ މަރުކަޒު ހިންގަމުންދަނީ ރަނގަޅު ފެންވަރަކަށް ސަރުކާރުން އިމާރާތް ކޮށްދެއްވާފައިވާ އިމާރާތާއްގައެވެ. މިހާރު މަގޫދޫ ޞިއްޙީމަރުކަޒުގައި އީ.ސީ.ޖީ. ގެ ޚިދުމަތާއި ލެބޯރޓްރީގެ ޚިދުމަތް ލިބެން ހުރެއެވެ. ލެބޯރޓްރީގެ ޚިދުމަތްވެސް އަތޮޅުގައި އެންމެފުރަތަމަ ލިބެންފެށީ މިރަށު ޞިއްޙީމަރުކަޒުގައެވެ. އަދި މިމަރުކަޒުގައި 2004 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ތެލަސީމިއާ ކުދިންގެ ގަޔަށް ލޭ އެޅުމުގެ ޚިދުމަތް ލިބެން ހުރެއެވެ. މަގޫދުއަކީ އަތޮޅުގައި ދެވަނައަށް ތެލަސީމިއާ ކުދިން ގިނަ ރަށެވެ. މަގޫދޫގައި އެރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ލުއި ފަސޭހަ ގޮތަކަށް ބޭސްހޯދައި ދިނުމުގެ ގޮތުން މިރަށުގެ ރައްޔިތުން ހިންގާ ބޭސްފިހާރައެއް ހުރެއެވެ. ޑޮކްޓަރީ ބޭހުގެ ޚިދުމަތް އަތޮޅުގައި ލިބެންފެށި ފުރަތަމަ ރަށަކީވެސް މަގޫދޫއެވެ.
ކަރަންޓް
މިރަށުގައި އެންމެފުރަތަމަ ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތް ދޭންފެށީ 1985 ވަނަ އަހަރު ރައްޔިތުންގެ ގޮތުންނެވެ. އެއީ 5 ކިލޯގެ ޖަނަރޭޓަރަކުންނެވެ. އޭރު ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތް ދެމުން ދިޔައީ ހަވީރު 6:00 ން ރޭގަނޑު 11:00 އަށެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ދެމުންދިޔަ ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތް އިތުރަށް ފުޅާކޮށް 30 އޯގަސްޓް 1992 ގައި 24 ގަޑި އިރަށް ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތްދޭން ފެށިފައި ވެއެވެ. މިރަށަކީ ރައްޔިތުންގެ ގޮތުން މިއަތޮޅުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ 24 ގަޑިއިރަށް ކަރަންޓެދޭންފެށި ފުރަތަމަ ރަށެވެ. މިރަށުގެ ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތް ތަރައްޤީ ކުރުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން ވަރަށް ބޮޑަތި އެހީތަކެއް ވެދެއްވާފައި ވުމުގެއިތުރުން އަމިއްލަ ބައެއް ފަރާތްތަކުންވެސް އެހީވެ ދެއްވާފައި ވެއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:(ފ. އަތޮޅު)
ދަތްދޮޅި
thumb|250px|ދަތްދޮޅި ދަތް ދޮޅި އަކީ މޫނުގެ އެންމެ ތިރީ ބައެވެ. ނުވަތަ މޫނު މަތީގައި އަނގައިގެ ތިރިން އިންނަ ބައެވެ. ދަތް ދޮޅި އުފެދިފައި އިންނަނީ ދެފަރާތުގެ ކަންކަށި އައިސް ގުޅޭ ހިސާބުން އަނގައިގެ ތިރީގައެވެ. ޢާންމުގޮތެއްގައި ފިރިހެނުންގެ ދަތް ދޮޅި ހިމެނޭ ހިސާބުގައި އިސްތަށި ފަޅާފައި ހުރެއެވެ. ނުވަތަ ތުބުޅި ފަޅާފައި ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ނޫކާޅު
ނޫކާޅުނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަރުގެ މުރަކައާއި ގާތަކުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ މޫދުމަސް ދިރުވައިގެން ގެންގުޅޭ މީހުންގެ މެދުގައި ވަރަށް މަޝްހޫރު މަހެކެވެ. ނޫކާޅު ފަރުފަރުމަތީގައި ބައިބަޔަށް އައިންހަދައިގެން އުޅެއެވެ. އަދި ވަކިވަކިން އުޅޭމަސް ފެތުންތެރިން ނުވަތަ ފީނާމީހުން ފެނުމުން އަވަސްއަވަހަށް ފަރުގެ ގާތަކުގެ ތެރެއިން ނިވާކަން ހޯދައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ ތެރޭގައި އެކަނި އުޅޭކަމަށް ބެލެވިފައިވާ މަހެކެވެ.
ނޫކާޅު އާންމުގޮތެއްގައި ހަރަކާތްތެރިވަނީ ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައެވެ. ކާނާގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށް އުޅެނީ މޫދު ފެއްސެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގައި ވަރަށް ތޫނު ކުރަގަނޑެއް ހުރެއެވެ. މިތޫނު ކުރަގަނޑަކީ މިމަސް އޭގެ ދުޝްމަނުންގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވެ ގަތުމަށް ބޭނުންކުރާ ހަތިޔާރެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 23 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 9 ހަރުކައްޓާއެކު 30 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 28 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޮލުގެ ކުލަައަކީ ކަޅު ކުލައެވެ. އަދި ކޯތާފަތުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަށިގަނޑުގެ ހަންހުރި ހުރިހާ ހިސާބެއްގެ ކުލައަކީ ނޫކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ކުލައަކީ އަޅިކުލަ އެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކޮޅުގައްޔާއި ބުޑުދަށުގައި ހުރަހަށް ކަޅުކުލައިގެ ފުޅާ ދެރޮނގު ހުރެއެވެ.
މިމަހަށް ނޫލިބާސް ވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އިސްކަންދަރު ސުކޫލް
އިސްކަންދަރު ސުކޫލް އަކީ މާލޭގައި ހުރި އެންމެ ދުވަސްވީ ޕްރައިމަރީ ސުކޫލް އެވެ.
ތާރީޚް
އިސްކަންދަރު ސުކޫލް ހުޅުވުނީ 10 މެއި 1961 ގައި ހަމީދިއްޔާ މޮންޓެސޫރީ ސުކޫލް ގެ ނަމުގައެވެ. އޭރު މިސުކޫލް އަކީ އަމީނިއްޔާ އަދި މަޖީދިއްޔާ އަށް ދާ ޕްރައިމަރީ ގްރޭޑް ތަކަށް ކުދިން ތައްޔާރުކުރުމަށް ކިޔަވައިދިނުމުގެ ކަރިކިއުލަމް ބައްޓަށްކޮށްގެން ކިޔަވައި ދެމުން ގެންދިޔަ ތަނެކެވެ. 1961 ވަނަ އަހަރު އިސްކަންދަރު ސުކޫލް ގައި ތިބީ 185 ދަރިވަރުންނާއި، ޕްރިންސިޕަލް އާއި އެކު ޖުމްލަ 6 ޓީޗަރުންނެވެ. 1970 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރ މަހުގެ ތެރޭގައި ސުކޫލްގެ ނަން ނާސިރިއްޔާ މޮންޓެސޫރީ ސުކޫލް ގެ ނަމަށް ބަދަލުކުރެވުނެވެ.1978 ވަނަ އަހަރު އިސްކަންދަރު ސުކޫލަށް އިތުރުކުރެވުނު 18 ކްލާސް ރޫމްގައި ޖުމްލަ 588 ދަރިވަރުން ތައުލީމް ޙާޞިލްކޮށްފައި ވެއެވެ. 1979 ވަނަ އަހަރު ސުކޫލް ގެ ނަން އަނެއްކާ ވެސް ބަދަލުކުރެވުނެވެ. އެފަހަރު ސުކޫލްގެ ނަމަކަށް ދީފައިވަނީ އިސްކަންދަރު މޮންޓެސޫރީ ސުކޫލް އެވެ. އެފަހަރު ސުކޫލަށް ނަންދެވުނީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ރަސްކަލެއް ކަމުގައިވާ ސުލްޠާން އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރު ގެ ނަމާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ. ސުކޫލްގެ މިހާރުގެ ނަން އިސްކަންދަރު ސުކޫލް މިނަމަށް ނަން ބަދަލުކުރެވުނީ 1 ޖެނުއަރީ 1980 ގައެވެ. 1990 ވަނަ އަހަރު ގްރޭޑް 1 ން 5 އަށް ކިޔަވައިދޭ ފުރިހަމަ ޕްރައިމަރީ ސުކޫލަކަށް އިސްކަންދަރު ވެގެންދިޔައެވެ.
1961 ވަނަ އަހަރު 185 ދަރިވަރުން އިސްކަންދަރު ސުކޫލް ގައި ތިބިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. 1978 ގައި އިސްކަންދަރު ސުކޫލްގައި ތިބީ 588 ދަރިވަރުންނެވެ. 1999 ނިމުނުއިރު އިސްކަންދަރު ސުކޫލް ގައި 1519 ދަރިވަރުން ތައުލީމް ޙާޞިލްކުރަމުން ގޮސްފައި ވެއެވެ. 2000 ވަނަ އަހަރު އިސްކަންދަރު ސުކޫލަށް ގްރޭޑް 6 އަދި ގްރޭޑް 7 ތަޢާރަފްވުމަށްފަހު ސުކޫލްގެ އޭރުގެ އާބާދީ އަކީ 2115 ދަރިވަރުންނެވެ. 2005 އަހަރު ސުކޫލް ގެ އާބާދީ އަކީ 2287 ދަރިވަރުންނެވެ. ނަމަވެސް 2008 ވަނަ އަހަރު އިސްކަންދަރު ސުކޫލް ގެ ގްރޭޑް 1ން 7 އަށް ހިމެނޭ ކްލާސް ތަކުގައި ޖުމުލަ 2403 ދަރިވަރުން ކިޔަވަމުންދާކަން ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ.
ސުކޫލްގެ ނަން
އިސްކަންދަރު ސުކޫލްގެ ނަން އިސްކަންދަރު މޮންޓެސޫރީ ސުކޫލް އަށް ބަދަލުކުރެވުނީ 1979 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެފަހަރު ސުކޫލަށް ނަންދެވުނީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ރަސްކަލެއް ކަމުގައިވާ ސުލްޠާން އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރު ސިރީކުލަ ރަންމީބަ މަހާރަދުން ގެ ނަމާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ. ސުކޫލްގެ މިހާރުގެ ނަން އިސްކަންދަރު ސުކޫލް މިނަމަށް ނަން ބަދަލުކުރެވުނީ 1 ޖެނުއަރީ 1980 ގައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސްކޫލުތައް
ޖުލައި 31
ޖުލައި 31 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 212 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 213 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖުލައި
ސައިފު ރަސްގެފާނު ވާހަކަ - 1
ފައިލް:saif1o1.jpg
ސައިފް ރަސްގެފާނު އަސްކޮޅުގައި
އިހު ޒަމާނުގައި ތަބާބިއާގެ ރަސްރަސްކަލުންގެ ތެރޭ އިއްޒަތާއި ގަދަރު މަތިވެރިވެގެންވާ ރަސްކަލަކު ހުންނެވިއެވެ. އަދި އެރަށުގެ އަހުލުވެރީން، އެމަނިކުފާނު ދެކެ ނުހަނު ބޮޑަށް ބިރުގަނެއެވެ. ސަބަބަކީ، އެޒަމާނުގެ ރަސްރަސްކަލުންތެރޭ އެފަދަ އެހެން ރަސްކަލަކު ނުވާ ކަމެވެ. މިމަނިކުފާނަކީ ހިމްޔަރު ވަންހައިން ވަޑައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. އަދި އެމަނިކުފާނުގެ ޝާންޝައުކަތާއި ގަދަފަދަކަންވަނީ އެންމެންގެ މެދުގައި އާއްމު ވެފައެވެ. އެރަސްގެފާނުގެ ނަންފުޅަކީ ޒީޔަޒަންއެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ވަޒަނަކީ ޔަމަންކަރަ އެވެ. އަދި، އެމަނިކުފާނުގެ އަރިހުގައި، އެންމެހައި، ކަންތަކަށް ގާބިލު ވަރަށް އިއްޒަތްތެރި، ބުއްދިވެރި ވަޒީރަކު ހުންނަވައެވެ. އެވަޒީރުގެ ދޫ ފަސޭހަކަމާއި، ބަސްމޮށުންތެރިކަން ލާމަސީލު ވެފައިވެއެވެ. އެވަޒީރުގެ ނަމަކަށް ކިޔަނީ، ޔަސްރިބެވެ.
އެވަޒީރުގެ ދަރަޖައާއި އިއްޒަތް، ރަސްގެފާނާއި، އެހެނިހެން ވަޒީރުންގެ ކުރިފުޅު މަތީގައި ވަރަށް ބޮޑުވެގެން ވެއެވެ. އަދި، އެންމެހައި ކަންކަމުގައި ރަށުގެ އަހުލުވެރީން، މިވަޒީރުގެ އަމުރުތަކަށް ފުރިހަމަޔަށް ކިޔަމަންވެއެވެ. މިވަޒީރާއި އަޅާ ބެލުމުގައި ދުނިޔޭގެ މަޝްރިގާއި މައުރިބުގައި ވެސް އެފަދަ އެހެން ވަޒީރަކު ނުވާ ކަމުގައި، ބުނެވެއެވެ. މިވަޒީރަކީ އިހުޒަމާނުގެ ފޮތްތައް ރަނގަޅަށް އުނގެނި އެއިން އިލްމު ވެރިވެ ލައްވައިގެން ހުންނެވި މައްޝޫރުކަން ބޮޑު ބޭކަލެކެވެ. އަދި މިކަލޭގެފާނަކީ، އަދުނާނު ވަންހައިން ވަޑައިގެން ހުންނެވި، އިއްޒަތްތެރިއެކެވެ. އެއްވެސް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނެއްގައި މިވަޒީރަށްވުރެ މަތިވެރި ކާމިޔާބު ލިބޭ އެހެން މީހެއް އެދުވަސްވަރުގެ ދުނިޔެއަކު ނުވެއެވެ. މިހެން ކަމުން، ކިތަންމެ، ކިތަންމެ، ރަށެއް މީނާގެ އަތް މައްޗަށް ވަނީ ފަތަހަ ވެފައެވެ.
ފައިލް:king-1.jpg
ޒީއަޒަން ރަސްގެފާނު ވަޒީރުންނާއި އެކު ދަރުބާރުގައި
ވަޒީރު ޔަސްރިބަކީ އެކަލޭގެފާނު ކިޔަވާ ވިދާޅުވި ފޮތްތަކުގެ ސަބަބުން ހައްގާއި ބާތިލު ރަނގަޅަށް އޮޅުން ފިލާފައިވާ އަދި ހައްގު، ގޮތުގައި ހުންނެވި، އިސްލާންދީން ވަންހަނާ ކުރައްވައިގެން ހުންނަވާ ތެދުވެރި މުސްލިމެކެވެ. މިގޮތުގެ މަތީން ޒީޔަޒަން ރަސްގެފާނުގެ އަރިހުގައި މިވަޒީރު ހުންނެވި އިރު، ރަސްގެފާނުގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްތައް ވޭތުވަމުން ގޮސް އެމީހުންގެ ވަރަށް ބޮޑު އީދެއް ކުރިމަތި ވެއްޖެއެވެ.
މިއީދުގެ ތެރޭގައި، ރަސްގެފާނު ވަޒީރުންނާއި، އަމީރުންނައި، އަދި ރަށުގެ އަހުލުވެރީންގެ ތެރެއިން، އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދީން ފިޔަވައި، އެހެން އެންމެންނާއި ގެން ރަށް ބޭރަށް ނުކުމެ ވަޑައިގެންފިއެވެ. މިފަދަ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުންނާއިގެން، ރަށް ބޭރަށް ރަސްގެފާނު ނުކުމެ ވަޑައިގެން އެއެންމެން ދެކެ ވަޑައިގެން، އެލަޝްކަރުގެ އަދަދަކީ، ކޮބައިތޯ ބެއްލެވި އިރު އެއީ ސޯޅަ ލައްކަ މީހުން ކަމުގައި ފެނިވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެއިން ކޮންމެ މީހަކީ، ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި، ގަދަފަދަ ސިންގާއަކަށް ވުރެވެސް ބާރުގަދަ މީހުން ކަމުގައި ވެއެވެ. ދެންފަހެ، ރަސްގެފާނަށް މިކަންކަން އެނގި ވަޑައިގަތް ހިނދު، އުފާފުޅުން، ހިނިފުޅު ވަޑުވާލައްވާފައި، ވިދާޅުވިއެވެ. ލާތާއި އުއްޒާ ގަންދެއްވައި ވިދާޅުވަމެވެ. ދުނިޔޭގެ މަޝްރިގާއި މައުރިބަށް ދާންދެން ބެލި ނަމަވެސް މިފަދަ ބޮޑު ލަޝްކަރެއް ދުނިޔޭގެ އެހެން އެއްވެސް ރަސްކަލެއްގެ އަރިހުގައި ނުވާނެކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި ބޮޑުވަޒީރާއި ދިމާއަށް ބައްލަވާފައި ވިދާޅުވިއެވެ. އޭ ވަޒީރާއެވެ! ތިމަން ރަސްގެފާނު ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ކަލެއަކީ، ވިސްނުންތެރި ބުއްދިވެރި، އަދި ކަންތައްތަކުގެ ކަބަރުތައް ރަނގަޅަށް ފިލާފައިވާ މީހަކީމުއެވެ. މިހެންވީއިރު، މަށަށް ވުރެ ލަޝްކަރު ގިނަ، ރަސްކަން ބޮޑު އެހެން ރަސްކަލަކު، މިދުނިޔޭގެ ބިންމަތީގައި، ވާކަން ކަލެޔަށް އެނގިފައިވޭ ހެއްޔެވެ؟ ދެން މި ޔަސްރިބު ވަޒީރު ދެންނެވިއެވެ. އޭ މާތްވެގެންވާ ވިސްނުންތެރި ރަސްގެފާނެވެ. އޭ ބާއްޖަވެރި ކަމުގެ ވެރިޔާއެވެ. ދުނިޔޭގެ އިރުމަތީ ފަރާތުގެ ރަށް ތަކުގެ ތެރެއިން، ރަށެއްގައި ބައުލަބަކޭ ކިޔާ އިއްޒަތްތެރި ރަސްކަލަކު ހުންނަވައެވެ. އެއީ ހިއްމަތްތެރި، އަސްވާރުންނާއި އަބުތޯލުން ގިނަ، ބާރުގަދަ ރަސްކަލެކެވެ. އެ ރަސްގެފާނުގެ ލަޝްކަރު ދުވަހަކުވެސް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ހަލާކުވެ ފަނާވެ ހިނގައި ދާނެތީ، ނުވަތަ މަރުވެ، ނެތި ދާނެތީކީ، ބިރެއް ނުގަނެއެވެ. އަދި އެރަށުގެ ރަށްބޭރުގައި ވަރަށް ވަރުގަދަޔަށް ތައްޔާރުކޮށްފައި ވާ ކިއްލާއެއް ހުރެއެވެ. މުޅި އެތަން ފުރިފައިވަނީ ރަނާއި ޖަވާހިރުންނެވެ. އަދި އެރަށަކީ ރަންނެގޭ ރަށެކެވެ. އެކިއްލާ ބިނާ ކުރެވިފައިވަނީ ރަނާއި ރިއްސާއި، އަދި އެނޫންވެސް ބާވަތް ބާވަތުގެ މައުދަނުންނެވެ. އެތާގެ އެތެރޭގައި ހިފާ ގެންގުޅޭ ތަކެއްޗާއި ކަންވާރުގެ އަދަދު ލައްކައަކަށް ވުރެވެސް އިތުރު ވެގެން ވެއެވެ. އަދި އެކިއްލާގެ އެތެރެއާއި ބޭރުގައި ދިއްލާފައިވާ ބިއްލޫރި ބަނޑިޔާ ތަކުގެ އަދަދު އެތައް ސަތޭކަ އަކުން އަދަދު ކުރެވެއެވެ. އެކިއްލާގެ މަތީގައިވާ ކުރިބޯށިތައް އެތައް ލައްކަ ޖަވާހިރަކަށް ވުރެ އަގު ބޮޑުވެފައި ވެއެވެ. އަދި އެކިއްލާގެ ވަށައިގެންވާ ބަގީޗާގެ ތެރޭގައި ހުރި ގަސްތަކުގެ މަތީގައި އެކި ފާޑުފާދުގެ ދޫނިތައް އެތަކެތީގެ ދުލުން ހާލިގު ވަންތަ އިލާހުގެ ހަޒުރަތަށް، ތަސްބީހަ ކިޔަކިޔާ ތިބެއެވެ. އަދި އެކިއްލާގެ ތެރޭގައިވާ، ހާއްސަ ގަނޑުވަރެއް ދެކެފި ކޮންމެ މީހަކުގެ ކިބައިން، އެމީހެއްގެ ކިބައިގައިވާހާ، މޮޅިވެރިކަމާއި، ހިތާމަވެރިކަން، ހަމަ ވަގުތުން ފިލައި، ހިނގައިދާހައި ވެއެވެ.
ޔަސްރިބު ވަޒީރު، މިދެންނެވި ވާހަކައިގެ އަޑު، ޒީޔަޒަން ރަސްގެފާނު އެއްސެވި ހިނދު، އެމަނިކުފާނުގެ މޫނުފުޅުގެ އުޖާލާކަން ކުއްލިއަކަށް، ބަދަލު ވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. އަދި ވިދާޅުވިއެވެ. ލާތާއި އުއްޒާ ގަންދީ ބުނަމެވެ. މަގޭ މައްޗަށް، މިވަގުތު ވާ އެންމެ ބޮޑު ވާޖިބަކީ، ތިޔަ ބުނާ ބޮޑު ރަސްކަލެއްގެ ގާތަށް ގޮސް، އޭނާ މަށަށް ކިޔަމަން ކުރުވައި، ނުވަތަ އޭނާގެ ވަސް ދުނިޔެއިން ފިލުވާލުމެވެ. އެގޮތަކީ، މައްޝޫރު ވެގެންވާ ހިމްޔަރު ވަންހައިގެ އެންމެހައި ކުދި ބޮޑު ދައުލަތްތަކުގެ މައްޗަށް އަމުރު ކުރާ އެންމެ ބޮޑު ރަސްކަލަކީ މަށެވެ.
ދެން ފަހެ އީދުގެ ކުޅިވަރުތަކާއި، ގުރުބާން ތަކުން ނިމިވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ދުވާލުން ބަޔެއް ވޭތި ކުރައްވައި، އަސް މައްޗަށް ސަވާރުވެ ލަޝްކަރާއިގެން، ރަސްގެފާނު ރަށަށް ވަޑައިގަންނަވައިފިއެވެ. އަދި ރަސްކަމުގެ ދީވާނަށް ވަދެވަޑައިގެން، ތަހުތުގައި އިށީނދެ ވަޑައިގެން، އީދުގެ މުނާސަބަތުގައި، އިނާމު ތަޝްރީފުތައް ބައްސަވައި، ހައްދަވައިފިއެވެ. މިގޮތުން ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް އެމީހަކާއި އެކަށީގެންވާ ގިނަ އަދަދަކަށް، މުދާ ލިބުނު ކަމުގައި ވިއެވެ. ޒީޔަޒަން ރަސްގެފާނު، އުފާ ފާގަތި ކަންމަތީ ރަސްކަން ކުރައްވަން ހުންނަވާއިރު، ޔަސްރިބު ވަޒީރު އެދެންނެވި ވާހަކައާއި މެދު، ވަރަށް، ބޮޑަށް ހިޔާލު ކުރައްވާ ކަމުގައި ވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއްދުވަހަކު، ރަސްގެފާނު، ވަޒީރު ބަލާ ފޮނުއްވައިގެން ގެންނަވާފައި ވިދާޅުވިއެވެ. އޭ ވަޒީރެވެ! ތިމަން ރަސްގެފާނުންގެ ހަޒާނާއިން ހަރަދުކޮށްގެން ބައުލަބަކުގެ ރަށަށް ދިއުމަށް ގާފިލާ ތައްޔާރު ކުރާށެވެ. ދެން ވަޒީރު އާދޭހޭ ދަންނަވާފައި، ދުރުވެ ރަސްގެފާނު، އަމުރުފުޅު ކުރެއްވި ފަދައިން، ވަރަށް އަވަސް މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި، ހަނގުރާމައިގެ ގާފިލާއެއް ތައްޔާރު ކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު، ވަޒީރު ދަރުބާރަށް ދުރުވެ، ރަސްގެފާނަށް އަދަބު އަދާ ކޮށް ދެންނެވިއެވެ. އޭ. ބާއްޖަވެރި ކަމުގެ ސާހިބާއެވެ. ގާފިލާވަނީ ތައްޔާރުވެފައެވެ. ލަޝްކަރު ވަނީ ރަށްބޭރަށް ނެރެވިފައެވެ. މަނިކުފާނު ކުރައްވާނޭ އަމުރުފުޅެއްގެ އިންތިޒާރީގައި ބަލަބަލައި އެބައިމީހުން އެބަތިއްބެވެ. ހަމަ އެވަގުތު ރަސްގެފާނު ތެދުވެ ވަޑައިގެން އެތެއްގެ މައްޗަށް ސަވާރުވެ ވަޑައިގަންނަވައިގެން ރަށްބޭރަށް ނުކުންނަވާ ގާފިލާގެ ވަށައިގެން ދުއްވަވާ ބެއްލެވި ހިނދު، ބޮޑު ވެގެންވާ ހިމަނައި އަދަދު ނުކުރެވޭވަރުގެ ލަޝްކަރެއް ކަމުގައި ދެކެވަޑައިގަތެވެ. މިގޮތުން ރަސްގެފާނުގެ ހިތްޕުޅު ހަމަ ޖެހުމާއި އެކީ އަނެއް ދުވަހުގެ ހެނދުނާ ބައުލަބަކު ގެ ރަށަށް ދިއުމަށް ދަތުރު ފެއްޓުމަށް ގަސްތު ކުރައްވައި، ރަށަށް އެނބުރި ވަޑައިގެންފިއެވެ. ދެން މިބޮޑު ލަޝްކަރުގެ އެންމެން އުފާ ފާގަތިކަން މަތީ އެރޭ ވޭތިކޮށްފޫއެވެ. ފަހެ ފަޖުރުލައި ދުނިޔެ މައްޗަށް އަލިކަން ފާޅުވުމާއި އެކީ، ރަސްގެފާނު ސަވާރުވެ ވަޑައިގަންނަވާ، ލަޝްކަރަށް ދަތުރު ފެށުމަށް އަމުރު ކުރައްވައިފިއެވެ. ޒީޔަޒަން ރަސްގެފާނު މިފަދަ ބޮޑު ލަޝްކަރަކާއި ގެން، މިފަދަ އިއްޒަތުގައި ދަތުރު ކުރައްވާތާ ތިންވަނަ ދުވަސް ފާއިތުވެދިޔަ ފަހުން، ހަތަރުވަނަ އަށް ވީ ދުވަހު، މާތް ވެގެންވާ ކައުބަތުއްލާހި ގެފުޅާއި ހަމަޔަށް ވަޑައިގެންނެވިއްޖެއެވެ. އެވަގުތު ކުއްލިޔަކަށް ޔަސްރިބު ވަޒީރު އަސްމަތިން، ފުންމާ ލައްވާ، ގެފުޅާއި ދިމާޔަށް ކުރިމަތި ލައްވާ ސަޖިދަ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ބުނުއްވިއެވެ. ހުރިހާ އަޅުކަމެއް ހައްގުވެގެންވާ، ކީރިތި ވަންތަ އިލާހަށް މެނުވީ ސަޖިދަ ކުރުން އެކަށީގެނެއް ނުވެއެވެ. އެއިލާހީ ހަލްގުތަކުން ނެތުމުގެ ތެރެއިން، ވުޖޫދަށް ނެރުއްވި އިލާހެވެ. ޔަސްރިބު ވަޒީރު މިކުރެއްވި ކަންތައް ދެކެ ވަޑައިގެންފައި، ރަސްގެފާނު ވަރަށް ބޮޑަށް ހައިރާން ވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް ވަޒީރު ސަޖިދައިން ތެދުވެ ވަޑައިގަންނަވަންދެން މަޑުން ހުންނަވައިފިއެވެ. ނުނިމޭ   އުބައިދު 16:51, 25 ނޮވެމްބަރު 2009 (UTC)
ލޮނު ލުބޯ
ލޮނު ލުބޯ ނުވަތަ އަކީ އެމުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިންގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު މަހެކެވެ. މިއީ ދިރޭ އެން ހިފާއިރު އެމުގެ ބާވަތްތަކާއެކު، މަދުމަދުން ހިފޭ ބޭނުންތެރި ބާވަތެއް ކަމަށް ވެއެވެ. މިމަހަށް މިނަންދެވިފައިވަނީ މަހުގެ ކުލައަށް ބަލައިގެން ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ލޮނު ލުބޯ އާންމުކޮށް ގިނައިން ހިފިފައި ހުންނަނީ ނިލަމެހި ކަހަލަ މުރަކައާއި ދޯޅު، އެން ހިފުމުގެ ތެރޭގައެވެ. މިއީ އެންއޮޑީގައި އަވަހަށް މަރުވާ އެމުގެ ބާވަތެކެވެ. ދިރިތިބިނަމަ ކަނޑަށް ނިކުމެ އެންއުކާއިރު އުކާ ބާވަތެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކޯ
ކޯތާފަތް އަކީ މޫނުގައި ލޮލުގެ ތިރިން ނޭފަތާއި ކަންފަތާއި ދެމެދުގައިވާ ބައެވެ. މިހިސާބުގެ މަސްތައް ހަރަކާތް ކުރުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ ނާރަށް ކިޔަނީ ބައްކަލް ނާރވް އެވެ. ބައެއް މީހުންގެ ކޯތާފަތުގައި ވަރަށް ގިނައިން ސަރުބީ ޖަމާވެ، ފުފިފައި ހުންނަ ތަން ފެނެއެވެ. ކޯ ވެސް ކިޔަނީ މިތަނަށެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
އޮގަސްޓު 1
އޮގަސްޓު 1 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 213 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 214 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
ގްރަންކް
1970 އާއި 1976 ވަނަ އަހަރު، 1975 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކުރު މުއްދަތަކަށް ގައުމު ކޮންޓްރޯލް ކުރެއްވި އެވެ.
ގްރަންކް ބިނާވެފައިވަނީ އަރުވާލެވިފައިވާ ދައުލަތުގެ ވެރިޔާ ޕްރިންސް ނޮރޮޑޮމް ސިހަނޫކް އާއި ޚްމޭރު ރޫޖް ("ރެޑް ޚްމޭރު" ގެ ސަޕޯޓަރުންނާ ދެމެދު ކޯލިޝަނެއް (ފަންކް، "ނޭޝަނަލް ޔުނައިޓެޑް ފްރަންޓް އޮފް ކަމްޕުޗެއާ" ގެ ކުޑަކުޑަ ނަން) ގެ މައްޗަށެވެ ކޮމިއުނިސްޓް ޕާޓީ އޮފް ކަމްޕުޗެއާގެ މެންބަރުން) އެވެ. އެއީ، ޗައިނާގެ ތާއީދާއެކު، 1970 ވަނަ އަހަރު ކެމްބޯޑިއާގެ ބަޣާވާތުގައި ސިހާނޫކް ވެރިކަމުން ދުރުކުރިތާ މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ އުފެދުނު ކުންފުންޏެކެވެ؛ އެ ހިސާބާ ހަމައަށް ޚްމޭރު ރޫޖްގެ ފިނޑިން ތިބީ ސިހަނޫކްގެ ސަންގްކުމް ވެރިކަމާ ހަނގުރާމަ ކުރަމުންނެވެ.
ބިގް އަޕް ކްލޭޝް
އަލްބަމްގައިވާ ލަވަތައް
ޝޫޓިން ގޫންސް
ލަބީ ނަގެޓް
ރިޗަރޑް ރ. ބެރޮން
'''ރިޗަރޑް ރ. ބެރޮން''' އަކީ އިރުދެކުނު އޮކްލަހޯމާ ގައި 1963 ޖުލައި 1 ގައި އުފަންވި ޕްރޮފެޝަނަލް ފޮޓޮގްރާފަރެކެވެ. އޭނާ ވަޒީފާ އަދާ ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ އަޑާ އިވްނިން ނިވްސް ދުވަހު ނޫހުގައެވެ. ބެރޮން އަށް 100 ވުރެ ގިނަ އެވޯޑު ލިބިފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އޮކްލަހާމާ ޕްރެސް އެސޯސިއޭޝަންގެ އަހަރުގެ ފޮޓޮގްރާފަރު ކަމުގެ އެވޯޑާއި އެސޯސިއޭޓެޑް ޕްރެސްގެ އަހަރުގެ ފޮޓޮގްރާފަރ އެވޯޑާއި ތޮމްސަން އެވަރޑް އޮފް އެކްސެލެންސް ފޮރ ނޯތު އެމެރިކާ ހިމެނެއެވެ. ޚަބަރު ފޮޓޯ ނެގުމުގެ އިތުރުން ބެރޮން އަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ދަތުރުކުރަމުން ފޮޓޯ ނަގާ ބޭފުޅެކެވެ. ބެރޮން ދިރިއުޅެނީ އޭނާގެ އަންހެނުން، އެބީ އެސް. އެމް. ބެރޮން އަދި އެމީހުންގެ ދަރިފުޅު މިޗެލް އާއި އެކީ އޮކްލަހާމާގެ ބީންގ ގައެވެ.
ފެލިދެ އަތޮޅު
ފެލިދެ އަތޮޅަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޮތް އެންމެ އާބާދީ ކުޑަ އަތޮޅެވެ.
ވެރިރަށް މާލޭގެ އުތުރުން 40 މޭލު ދުރުގައި އޮންނަ މިއަތޮޅަކީ ޖިއޮގްރަފީ ގޮތުން ދެއަތޮޅުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ އަތޮޅެކެވެ. މައިގަޑު ފެލިދެ އަތޮޅާއި ކުކުޅުބިސް ބުރެއްގެ ބައްޓަމަށް އޮންނަ ކުޑަ އަތޮޅެއް އެކުލެވިގެންވާ މި އަތޮޅަކީ ރާއްޖޭގެ ނިސްބަތުން ވަރަށް ގިނަ ރީތި ފަރުތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ އަތޮޅެކެވެ.ފަތުރުވެރީންގެ މެދުގައި މިއަތޮޅު ތަޢާރަފުވެ، ފަތުރުވެރީންގެ ހިތްތަކުން ޒަމާނުއްސުރެ މި ކުޑަކުޑަ އަތޮޅަށް ޖާގަ ލިބިފައިވަނީވެސް ފީނުމުގެ މަންޒިލެއްގެ ގޮތުގައި ލިބިފައިވާ މަޤްބޫލުކަމެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. މިއަތޮޅަށް ފަތުރުވެރިކަން އައިސްފާވަނީ 1975 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައެވެ. މުޅިއެކު 19 ރަށުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ މި އަތޮޅުގައި ފަތުރުވެރި 2 ރަށް އޮވެއެވެ. އެއީ، އަލިމަތާ އަދި ދިއްގިރި އެވެ. މީހުން ދިރިއުޅެނީ މުޅިއެކު 5 ރަށެއްގައެވެ. އަތޮޅުގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށަކީ ފެލިދޫ އެވެ.
އިތުރުފާލަންތައް
ޤިސްމު:Atolls of the Maldives ޤިސްމު:Indian Ocean atolls
މޫނު
މޫނު އަކީ ބޮލުން ކުރިމައްޗަށް ފެންނަން އިންނަ ބައެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ ދަތް ދޮޅިން ފެށިގެން މައްޗަށް ނިއްކުރި ނިމޭ ހިސާބަށް ވާ ބައެވެ. އަނގަ، ތުންފަތް، ލޯ، ނޭފަތް ހުންނަނީ މޫނު މަތީގައެވެ. ތަފާތު ކަންކަމާއި ގުޅިގެން އިންސާނާ އަށް ކުރާ އަސަރު އެންމެ ރަގަޅަށް ފާޅުކޮށްދޭ އެއް ތަނަކީ މޫނެވެ. މިސާލަކަށް މީހަކު ދެރަވެފައި ހުންނަކަން، އުފާވެފައި ހުންނަކަން ، ނުވަތަ ރުޅި އައިސްފައި ހުންނަކަން އެންމެ ފަސޭހައިން ދެނެގަނެވޭނީ އެމީހެއްގެ މޫނު މައްޗަށް އަރާ ކުލަަވަރުތަކާއި އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޖެޖޫނަމް
ކުޑަ ގޮހޮރުގެ މެދު ބައި ނުވަތަ ޖެޖޫނަމް އަކީ ކުޑަ ގޮހޮރު ބެހިފައިވާ 3 ބައިގެ ތެރެއިން މެދަށް އިންނަ ބަޔެވެ. ނުވަތަ ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ފުރަތަމަ ބައި ޑުއަޑީނަމް އާއި ފަހު ބައި އިލިއަމް އާއި ގުޅުވައިދިނުމަށް އެދެމެދުގައިވާ ބަޔެވެ. ފުރާ ފުރިހަމަ އިންސާނެއްގެ ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ދިގުމިނުގައި 7-4 މީޓަރު ވަރު ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 2.5 މީޓަރު ހުންނަނީ ޖެޖޫނަމް ގައެވެ. ޖެޖޫނަމްގެ އެތެރޭގެ ޕީއެޗް ހުންނަނީ 8-7 އާއި ދެމެދުގައެވެ. ކާތަކެތި ޖެޖޫނަމްގެ ތެރޭގައި ދައުރުވުން ފަސޭހަ ކުރުމަށްޓަކައި ގުދުރަތީ މަސް ފަށަލަ އެއް ޖެޖޫނަމްގެ އެތެރޭގެ ފާރުގައި ވެއެވެ.
ޖެޖޫނަމްގެ އެތެރޭގެ އޮނިގަނޑު
ޖެޖޫނަމް ގައި ޑުއަޑީނަމް ގައި ހުންނަ ބުރަނާރސް ގްލޭންޑް ތަކެއް، އަދި އިލިއަމް ގައި ހުންނަ ޕެޔާރސް ޕެޗް ތަކެއް ވެސް ނުުހުރެއެވެ. އަދި ޕްލައިކޭ ސާކިޔުލަރިސް ތައް ޖެޖޫނަމް ގައި ބޮޑެތިވެފައި، ގިނަ އަދަދަކަށް ހުރެއެވެ.
އިތުރު ފޮޓޯތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ޤިސްމު:އެތެރެހަށީގެ ގުނަވަންތައް
މަނާތު
މަނާތަކީ ޤަދީމީ މައްކާގެ ބޮޑު ތިން ކަލާނގެ ތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ކަލާނގެއެވެ.
އަންދްރަ ޕްރަދޭޝް
އަންދްރަ ޕްރަދޭޝް (ఆంధ్ర ప్రదేశ్, آندھرا پردیش)، ނުވަތަ "އިންޑިޔާގެ ހަނޑޫ ބޯތަށި" އަކީ އިންޑިޔާގެ ދެކުނުގެ އިސްޓޭޓެކެވެ.
އޮގަސްޓު 2
އޮގަސްޓު 2 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 214 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 215 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
ޝީޢީ މަޛްހަބު
ޝީޢީ މަޛްހަބުގައި އަލްއިމާމިއްޔާ - އަލް އިޘްނާ ޢަޝަރިއްޔާގެ ގޮތުގައި ފާހަނގަ ކުރެވިފައިވަނީ ކީރިތި ރަސޫލާ އަށްފަހު ޚަލީފާކަން ހައްޤުވެގެންވަނީ ޢަލީގެފާނަށް ކަމަށާއި އަބޫބަކުރުގެފާނާއި، ޢުމަރުގެފާނު އަދި އުޘްމާންގެފާނު ޚަލީފާކަމަށް އިސްކުރެވިފައިވަނީ ނުހައްޤުންކަން ޤަބޫލުކުރާ އަޤީދާއެއްގައި ހިފަހައްޓައިގެން ތިބި އިސްލާމްދީނަށް ނިސްބަތް ކުރެވޭ ޖަމާއަތެކެވެ. މިއީ أهل السنة والجماعة އަށްފަހު އެންމެ ބޮޑު ޖަމާޢަތެވެ. މިބައިމީހުންނަށް އމާމިއްޔާއިންނޭ ކިޔެނީ އިސްލާމީ އުއްމަތުގެ އިމާމަތު ނުވަތަ ވެރިކަން އެމީހުންނަށް ޚާއްޞަކުރާތީއެވެ. އަދި އެއީ އާލުބައިތުންގެ 12 އިމާމުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ޖަމާޢަތެއްކަމަށް ބުނާތީއެވެ. މުސްތަދްރަކްއަލްސަހީހައިނީގައިވާ ހަދީޘެއްގައި ވެއެވެ. "ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަހުލުބައިތުންގެ މިސާލަކީ ނޫހުގެފާނުގެ ނަވުގެ މިސާލެވެ. އެނަވަށް އަރައިފި މީހަކު ސަލާމަތް ވެއްޖެއެވެ. އެއާ ދުރުވެއްޖެ މީހަކު ހަލާކު ވެއްޖެއެވެ."
ޝީޢީ މަޛްހަބުގެ ގަބޫލުކުރާ މީހުންނަކީ ޝީޔާ ނުވަތަ ޝީއީނނެވެ. ޝީޢީން ނަކީ މުސްލިމް އާބާދީގެ 10 ނުވަތަ 13 އިންސައްތައެވެ. މީގެ ތެރެއިން 80 އެއްހައި އިންސައްތަ ދިރިއުޅެނީ މައިގަނޑު 4 ގައުމެއްގައެވެ. އެއީ އިރާން، އިރާގް، ޕާކިސްތާން އަދި އިންޑިޔާ އެވެ. ޝިޢާ މަޛްހަބުގެ އެންމެ ބޮޑު ޖަމާއަތަކީ އަލް އިސްނާ އަޝަރިއްޔާ އެވެ.
ޝީޢީ މުސްލިމުންގެ އަގީދާ ބިނާވެފައިވަނީ ކީރިތި ޤުރުއާނާއި، ރަސޫލާގެ ހަދީސް (ޝީއީން ލިޔެފައިވާ) ގެ އިތުރުން ބައެއް މުގައްދަސް ފޮތްތަކުގެ މައްޗަށެވެ. ޝިޢާ ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި މުޙައްމަދުގެފާނަށް ފަހު އިސްލާމީ ހަލީފާކަމަށް މާތް ﷲ ހިޔާރުކުރައްވާފައިވަނީ ޢަލީގެފާނެވެ. އަދި ޢަލީގެފާނަކީ ޝީޢީންގެ ފުރަތަމަ އިމާމެވެ. މީގެ އިތުރުން އިމާމްކަން ނަގުލުވާނީ ރާސޫލުﷲ ގެ ދަރިކޮޅުން (އަހުލު ބައިތުން) ރޫހާނީ އަދި ސިޔާސީ ބާރުތައް ލިބިފައިވާ މީހުންނަށެވެ. ޝިޢާމުސްލިމުންގެ އެތައް ޖަމާއަތެއް ވެއެވެ. ނަމަވެސް މި ޖަމާއަތްތައް މައިގަނޑު 3 ޖަމާއަތަކަށް ބަހާލެވެ.އެވެ. އެއީ އިސްނާ އަޝަރިއްޔާ، އިސްމާއިލީ، އަދި ޒައިދީ އެވެ. އިސްނާ އަޝަރިއްޔާ އަކީ އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ ޖަމާއަތެވެ.
ނަމުގެ އަސްލު
ޝިޢާ މި ލަފުޒުގެ މާނައަކީ ތަބާ ވުމެވެ. ކުރިން ކިޔެމުން އައި "ޝިޢާ ޢަލީ" (ޢަލީގެފާނަށް ތަބާވީ މީހުން) ކުރުކޮށްލާފައި މިހެން ކިޔަން ފެށުނީއެވެ.
ޒައިދިއްޔާ
ޒައިދިއްޔާ މިއީ ޒައިދުގެފާނުގެ އިމާމްކަން ގަބޫލުކުރި ޝީޢީންނަށް ކިޔޭނަމެކެވެ. މިއާ ހިލާފަށް އިޘްނާއަޝަރީންނާއި ޢިސްމާޢީލީން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އިމާމް ޒައިނުލް އާބިދީންގެ ފަހުން އިމާމްކަން ލިބިވަޑައިގަތީ އިމާމް ބާގިރުގެފާނަށެވެ. ޒައިދީން ފާހަގަކުރެވެނީ މެދުމިނުގެ އގީދާއެއް ޝީޢީ މަ ގެންގުޅޭ ޒްހަބެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިމަޒްހަބަށް ތަބާވާމީހުން ދިރިއުޅެނީ ޔަމަން އަދި ސައުދި އަރަބިއްޔާގައެވެ. މީގެ އިތުރުން ކުރީގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ އަލީގެފާނުގެ ދަރިކޮޅަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނަކީ ވެސް ޒައިދީންނެވެ.
ޢިސްމާއީލިއްޔާ
އިސްމާއިލީންނަކީ އިމާމް ޖައުފަރުންޞާދިޤުގެ ފަހުން އިމާމްކަން ނުވަތަ އިމާމަތުކަން ހައްގުވެގެންވަނީ އެކަލޭގެފާނުގެ ދޮށީ ދަރިކަލުން އިސްމާއީލްއަށް ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ޝީޢީންނެވެ. މައީ ޝީޢީންގެ ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ފިރުޤާ ވެސްމެއެވެ. އިސްމާއިލީންނަށް ބާޠިނީންނޭ ވެސް ކިޔެއެވެ. އެއީ އެމީހުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ދީނުގެ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް ފާޅުވެގެންވާ ހަގީގަތަކާ ފޮރުވިގެންވާ ހަގީގަތްތަކެއްވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެބައިމީހުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޤިޔާމަތާ ޖެހެންދެން އިމާމަތުކަން ދެމިގެންވެއެވެ އަދި އިމާމަކާނުލައި ދުނިޔެ އެންމެ ހިނދުކޮޅަކު ވެސް ނުހުންނާނެއެވެ. އިސްމާއީލީންނަކީ 10 ވަނަ ޤަރުނުން ފެށިގެން 12 ވަނަ ޤަރުނުގެ ނިޔަލަށް ޝީޢީންގެ އެންމެ ބޮޑު ޖަމާއަތެވެ.
އިމާމިއްޔާ
އިމާމިއްޔާ ނުވަތަ އަޘްނާއަޝަރިއްޔާ މިއާ އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ތަބާވާ ޝީޢީ މަޒްހަބެވެ. އަދި ޝީޢީ މިލަފްޒު ބޭނުން ކުރެވެނީ ވެސް މިމަޒްހަބަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ.އަރާން، އިރާގް، އަޒަރްބައިޖާން، ބަހްރައިން އަދި ލުބުނާނުގެ މުސްލިމުންގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގިނައީ ޢިޘްނާޢަޝަރީ ޝީޢީންނެވެ.
ޢަލީ އިހްތިޔާރު ކުރުން
ޝިޢާއިން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ރަސޫލުން އިހްތިޔާރުކުރަނީ މާތްﷲ އެވެ. ހަމަ އެފަދައިން އިމާމުން އަދި ހަލީފާއިންނަކީވެސް ﷲ ހިޔާރުކުރައްވާ ބައެކެވެ. އެގޮތުން މުހައްމަދުގެފާނަށް ފަހު މުސްލިމުންގެ ވެރިކަމަށް (ޚަލީފާ) ހިޔާރުކުރައްވާފައިވާ ފަރާތަކީ ޢަލީ އެވެ. އަދި ﷲގެ އަމުރުފުޅާ އެކު ރަސޫލާވެސް އެގޮތަށް ނިންމަވާފައިވާކަމަށް އެމީހުން ގަބޫލުކުރެއެވެ.
ހައްޖަތުލް ވަދާއުގައި މުހައްމަދުގެފާނު، ހުރިހައިމުސްލިމުން ފެންގަނޑެއްގެ ކައިރިއަށް އެއްކުރައްވައި، ތަގްރީރް ކުރެއްވިއެވެ. މި ތަގުރީރުގައި މުހައްމަދު ހަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ  ތިމަންކަލޭގެފާނު އެއެއްޗެއްގެ މައްޗަށް ވެރި ކޮންމެ އެއްޗެއްގެ ވެރިއަކީ އަލީއެވެ. މިއީ މަޝްހޫރު ގަދީރުހުމްގެ ހާދިސާއެވެ. ޝީއީން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މުހައްމަދުގެފާނަށް ފަހު ވެރިކަން ވާރުތަވާނެ ފަރާތަކީ ޢަލީގެފާނު ކަމުގައި އެ ތަގުރީރުގައި ހަދީސްކުރެއްވިއެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 10 ވަނަ އަހަރު ޛުލްހައްޖު 18 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ޢަލީގެ ހިލާފަތު
މީލާދީން 632 ވަނަ އަހަރު، މުޙައްމަދުގެފާނު ސުވަރުގެ ވަޑައިގަތުމުން ފަސްދާނުލުމުގެ މަސައްކަތުގައި ޢަލީގެފާނު އުޅުއްވަނިކޮށް، އަބޫބަކުރުގެފާނާއި، އުމަރުގެފާނާއި، އަބޫ އުބައިދާ އިބުނު ޖައްރާ މަދީނާގެ ލީޑަރުންނާ ބައްދަލްކޮށް އަބޫބަކުރުގެފާނު ޚަލީފާކަމަށް އައްޔަން ކުރިއެވެ. މުސްލިމުންގެ އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، މި ނިންމުމަށް ޢަލީގެފާނާއި އާއިލާއިން ރުހުން ދިނެވެ. އަދި މީލާދީން 657 ވަނަ އަހަރު ޚަލީފާ އުޘްމާން ޝަހީދުކޮށްލެވުމުން ޢަލީގެފާނަށް ޚަލީފާކަން ހަވާލުކުރެވުނެވެ. ޢަލީގެފާނުގެ ޚިލާފަތުގެ ވެރިރަށަކި ކޫފާ އެވެ.
ޢަލީގެފާނުގެ ޚިލާފަތުގައި މުސްލިމުންގެ މެދުގައި ދެކޮލުވެރިކަން އުފެދި، ޚިލާފަތާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރެވުނެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޢަލީގެފާނަށް، ވެރިކަން ހިންގުމުގައި ތަފާތު ދަތިތަކާ ދިމާވެ، ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވިއެވެ. މި ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ ތެރެއިން މުސްލިމުންގެ "ފުރަތަމަ ފިތުނަ" ފެށުނެވެ. މިއީ މުސްލިމުންގެ މެދުގައި ހިނގި ފުރަތަމަ ދާހިލީ ހަނގުރާމަ އެވެ. މި ފިތުނަ ފެށުނީ ކަލީފާ އުޘްމާން ޝަހީދުކުރުމާ ހިސާބުންނެވެ. އުޘްމާނުގެފާނުގެ ގަތުލަށް ޢަލީގެފާނުގެ މައްޗަށް، އޭނާގެ ދެކޮޅުވެރިން ތުހުމަތުކުރިއެވެ. މި ފިތުނަ ބޮޑުވެ އެންމެފަހުން ޢަލީގެފާނު ނަމާދުގެ ސަޖިދާގައި އޮންނަވަނިކޮށް ޝަހީދުކޮށްލެވުނެވެ. މިކަން ހިނގީ މީލާދީން 661 ގައެވެ. ޢަލީގެފާނަށް ފަހު ވެރިކަމަށް އައީ މުޢާވިޔަތު އެވެ.
އިމާމް ހަސަން އިބްން އަލީ
ޢަލީގެފާނު އަވަހާރަވުމާ ގުޅިގެން ކޫފާގެ ވެރިކަމާ ހަވާލުވީ ޢަލީގެފާނުގެ ދޮށީ ދަރިކަލުން ޙަސަން އެވެ. ނަމަވެސް މުއާވިތުގެ ލަޝްކަރާ ދެމެދު ހިނގި ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ފަހު، މުސްލިމުންގެ މެދުގައި ސުލްހަ ގާއިމްކުރުމުގެ މަގްސަދުގައި، ޙަސަންގެފާނު ވެރިކަމުން ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގެން، ޝަރުތުތަކަކާ އެކު މުއާވިޔަތާ ވެރިކަން ހަވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެއީ
ހުސައިން އިބްން އަލީ
ޙުސައިންގެފާނަކީ ޢަލީގެފާނުގެ ހަގު ދަރިކަލުންނެވެ. މުއާވިޔަތުގެ ވެރިކަން އަތުލައްވައި މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ވެރިކަން ކުރެއްވުމަށް ޙުސައިންގެފާނު ދެކޮޅުހެއްދެވިއެވެ. ނަމަވެސް 680މ ގައި މުއާވިޔަތު އަވަހާރަވެ، ޚަލީފާކަން އޭނާގެ ދަރިކަލުން ޒައިދަށް ހަވާލުކުރެވުނެވެ. އަދި ޒައިދަށް ބައިއަތު ހިފުމަށް ޙުސައިންގެފާނުގެ އަރިހުން އެދުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޒައިދަށް ވެރިކަން ހަވާލުކުރުމަކީ ކުރިން ވެވިފައިވާ ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމާ ހިލާފު ކަމެއް ކަމަށް ވާތީ، ޙުސައިންގެފާނު ޒައިދަށް ބައިއަތު ހިއްޕެވުމަށް ދެކޮލު ހެއްދެވިއެވެ. އަދި ކޫފާގެ ވެރިކަމަށް ޙުސައިންގެފާނު ވަޑައިގަތުމަކީ އެތައް މުސްލިމުންނެއްގެ އެދުމަކަށް ވާތީ، އެކަލޭގެފާނުގެ އާއިލާ އާއި ތަބާވީ މީހުން ގޮވައިގެން ކޫފާއަށް ދަތުރު ފެއްޓެވިއެވެ. ނަމަވެސް މި ދަތުރުމަތީގައި، ކަރުބަލާ (މިހާރުގެ އިރާގް) އިން ޔަޒީދުގެ ލަޝްކަރު ބައްދަލްކޮށް ޙުސައިންގެފާނާއި، އާއިލާއާއި ތަބާވީ މީހުންގެ ތެރެއިން 72 މީހުން ޝަހީދުކޮށްލިއެވެ.
ޝިޢާ މުސްލުމުން ގަބޫލުކުރަނީ ޙުސައިންގެފާނަކީ ޝަހިދެއް ކަމަށާއި މުސްލިމުންގެ އިމާމް ކަމުގައެވެ. ޙުސައިންގެފާނު ޝަހީދުކޮށްލެވުނު ހަނގުރާމަ، ކަރުބަލާ ހަނގުރާމަ އަކީ ސުންނީ މުސްލިމުންނާއި ޝީޢީ މުސްލިމުން ބައިކޮށްލެވުނު ހާދިސާއެވެ. އަދި މިދުވަސް ޝީޢީ މުސްލިުމުންގެ ތެރޭގައި އާޝޫރާ ދުވަސް ގޮތުގައި ކޮންމެ އަހަރަކު ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
މަޝްހޫރު ޝަޚްޞިއްޔަތުން
ޝީޢާ މަޛްހަބުގެ އިމާމިއްޔާގައި 12 އިމާމުން ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. އެއިމާމުން ތަރުތީބުން އައިސްފައިވާގޮތާއި މެދު އެބައިމީހުންނަށް ދީފައިވާ ލަޤަބު މިވަނީއެވެ.
މުލަކަތޮޅު
މުލަކަތޮޅަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅެކެވެ. މުލަކަތޮޅު ވެރިކަން ކުރާ ރަށަކީ މުއްޔެވެ.
ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒު
ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒަކީ 1986 ވަނަ އަހަރު ހުޅުވުނު ސުކޫލް އެކެވެ.
ހުޅުވުން
ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒު ޢިމާރާތްކޮށް އެތަނުގައި ރަސްމީ ގޮތުން ކިޔަވައިދޭން ފެށިފައިވަނީ 20 ފެބްރުއަރީ 1986 ން ފެށިގެންނެވެ.ފ.އަތޮޅު ތައުލީމީ މަރުކަޒު ހުޅުވައިދެއްވީ އޭރުގެ އެޑިޔުކޭޝަން މިނިސްޓަރ ޑރ މުޙައްމަދު ޒާހިރު ޙުސައިން އެވެ. އޭރު އެ މަރުކަޒުގައިތިބީ މުޅިއެކު 03 މުދައްރިސުންނެވެ. ކިޔަވައިދެނީ ގްރޭޑް 5 ގެ ފެންވަރަށެވެ. މި މަރުކަޒުގައި ގްރޭޑް 7 ގެ ފެންވަރަށް ކިޔަވައިދޭން ފަށާފައިވަނީ 1992 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
ސާނަވީ ތައުލީމް ތަޢާރަފްކުރުން
ތަޢުލީމީ ޙާލަތު އެއްދުވަހުން އަނެއްދުވަހަށް ރަނގަޅުވަމުން ދިއުމާއިއެކު 1996 ވަނަ އަހަރު މިމަރުކަޒުގައި ގްރޭޑް 8 އުފައްދައި ކޮމާރސް ސްޓްރީމަށް ކިޔަވައިދޭން ފެށުނެވެ. 1998ވަނަ އަހަރު ގްރޭޑް 10 ށް ކިޔަވައިދޭން ފެށި މިމަރުކަޒުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ޖީ.ސީ.އީ އޯލެވެލް ހަދާފައިވަނީ 1999 ވަނަ އަހަރު 07 ކުދިންނެވެ. 2000 ވަނައަހަރުން ފެށިގެން ސައިންސް ސްޓްރީމަށް ކިޔަވައިދޭން ފެށި މިމަރުކަޒުގައި މިހާރު 02 ސްޓްރީމަށް ކިޔަވައިދެމުން ދެއެވެ. މިމަރުކަޒުގައި ކިޔަވަމުން ގެންދާ ދަރިވަރުންނަށް ކޮމްޕިއުޓަރުގެ ތަޢުލީމު ހޯދައިދިނުމުގެ ގޮތުން ނިލަންދޫ ރައްޔިތުންގެ އަމިއްލަ ޚަރަދުގައި 11 ކޮމްޕިއުޓަރ ސިސްޓަމް ހޯދައި ތަޢުލީމީ މަރުކަޒަށް ހަދިޔާ ކޮށްފައި ވެއެވެ. ސާނަވީ ތަޢުލީމް ފެށިގެން އައީ ކޮމާރސް ސްޓްރީމުން ކަމަށް ވިޔަސް އޭގެ ފަހުން ސައިންސް ސްޓްރީމް 2000 ވަނަ އަހަރުގައި ތަޢާރަފް ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މިމަރުކަޒުން މިހާރު ލިބެން ހުރި ޚިދުމަތްތަތަކަށް ބަލާއިރު، ލައިބްރަރީ، ޓީޗިންގ ރިސޯސް ސެންޓަރު، ސައިންސް ލެބް، އަދި ކޮމްޕިއުޓަރު ލެބްގެ ޚިދުމަތް ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ. 2009 ވަނަ އަހަރު މިސްކޫލުގައި 477 ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައި ދިނުމަށް 42 މުދައްރިސުން ހަރަކާތްތެރިވެފައި ވެއެވެ.
މަތީ ސާނަވީ ތައުލީމް ތަޢާރަފްކުރުން
ސާނަވީ ތައުލީމު ފެށުނުތާ 11 އަހަރު ފަހުން 2008 ވަނަ އަހަރު މިމަރުކަޒުގައި މަތީ ސާނަވީ އަށް ކިޔަވައިދޭން ވަނީ ފަށާފައެވެ.
ލިބިފައިވާ ކާމިޔާބީތައް
ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒަށް ތައުލީމީ ގޮތުން ލިބިފައިވާ ކާމިޔާބީތައް ރަން އަކުރަކުން ފަވާލެވޭނެ އަހަރަކީ 2008 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެއަހަރު ޖީސީއީ އޯލެވެލް އިމްތިހާނުގައި ބައިވެރިވެ ކުދިންގެ ތެރެއިން 3 ކުއްޖަކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގަދަ ދިހައެއްގައި ހިމެނިގެން ދިޔައެވެ. އަދި 4 ކުއްޖަކު ފިޝަރީޒް ސައިންސް އިން ދުނިޔޭގެ ގަދަ ދިހައެއްގައި ހިމެނިގެން ދިޔައެވެ.
އެވޯޑް ތައް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސްކޫލުތައް ޤިސްމު:ނިލަންދޫ (ފ. އަތޮޅު) ޤިސްމު:(ފ. އަތޮޅު)
ކަތުރު ކަށިގަނޑު
thumb|250px|ކަތުރު ކަށިގަނޑު ކަތުރު ކަށިގަނޑު ނުވަތަ ކަންކަށިގަނޑު އަކީ މޫނު މަތީގައިވާ އެންމެ ވަރުގަދަ ކަށިގަނޑެވެ. އަހަރެމެން ކާތަކެތި ހަފައި ދިރުވުމުގެ ތެރޭގައި ހަރަކާތްކުރާ މައި ކަށިގަނޑަކީ މިއީއެވެ. ތިރީ ދަތް ޕިލާގެ ދަތްތައް ހިފެހެއްޓިފައި ހުންނަނީ މި ކަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ދަތްތައް ވަދެ ސާބިތުވެފައި ހުންނާތީ އެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް
އޮގަސްޓު 3
އޮގަސްޓު 3 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 215 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 216 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
ހަތިފުށި
ހަތިފުށި، މިނަން ތަނަކަށް ކިޔާ ނަމެއްގެ ގޮތުގައި ދޭހަވަނީ:
ހަތިފުށި ރަސްމީ ގޮތުން ފަޅުރަށަކަށް ހަދައިފި