cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
މަދޮށި
މި ގަހުގެ ލަކުޑި އޮޑިފަހަރު ބަނުމުގައި ބޭނުން ކުރެއެވެ. އަދި އެކިއެކި ފަރުނީޗަރު ހެދުމަށް ވެސް ބޭނުން ކުރެއެވެ. މަދޮށީގައި ވިހަ އެކުލެވުނު ކަމުގައިވިޔަސް ފިހެގެން ކައި އުޅެއެވެ. މި ގަހުގެ ޅަ ފަތަކީވެސް ކާން ބެނުންކުރާ ފަތެކެވެ. އޮށްވަޅުގޮނޑި އަދި ތިންހަމަ ކުޅުމަށް މަދޮށި ބޭނުންކުރެއެވެ. މުސްކުޅިން ބުނެއުޅޭ ގޮތުގައި އެވޭލާ ޒަމާނުގައި ރަން ކިރުމުގައި މިންގަނޑަކަށްވެސް މަދޮށި ބެނުންކުރިއެވެ. މަދޮއްޓެއްގެ ބަރުދަން ކަމުގައި ބަލަނީ 0.25 ގްރާމެވެ.
=އިތުރު ފާލަންތައް= "http://www.fao.org/docrep/010/ai387e/AI387E00.htm"
ޤިސްމު:ގަސްގަހާގެހި
ތާޖް މަޙަލް
thumb|175px|left|ތާޖް މަޙަލް ތާޖް މަޙަލް (ހިންދީން: ताज महल, އުރުދޫ, ފާރިސީ:تاج محل) އަކީ ހިންދުސްތާން ގެ އާގަރާ ގައި 1631 ވަނަ އަހަރާއި 1654 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދު ކުރެވުނު ހަދާނީ ބިނާއެކެވެ. މި އިމާރާތުގެ މަސައްކަތުގައި ވިހި ހާހަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން އުޅެފައިވެއެވެ. މިއީ މުޣަލް ރަސްގެފާނު ޝާހް ޖަހާން އެ ރަދުންގެ ލޯބިވާ ރަނިކަނބަލުން އަރްޖުމަންދް ބާނޫ ބޭގަމް ނުވަތަ މުމްތާޒް މަޙަލް އަވަހާރަވުމުން އެކަމުގެ ހިތާމައިގާ ބިނާ ކުރެއްވި ލޯބީގެ ބިނާއެކެވެ.
ތާޖު މަހަލް ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިފައިވަނީ 1632 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މުޅި އިމާރާތް އެއްކޮށް ބިނާކޮށް ނިމިފައިވަނީ 1653 ގައެވެ. ތާޖު މަހަލް ގެ ޢިމާރާތް ފަރުމާ ކުރުމުގައި އިސްދައުރެއް އަދާކުރެއްވި މައި ފަރުމާ ކުރުންތެރިޔަކީ އުސްތާޛު އަހުމަދު ލަހޯރީ އެވެ. ތާޖް މަހަލް އަކީ މުގަލް އާކިޓެކްޓަރ ދައްކައިދޭ ވަރަށް ރީތި މިސާލެކެވެ. ތާޖު މަހަލްގެ ޢިމާރާތުން ފާރިސީ، ތުރުކީ، ހިންދީ، އަދި އިސްލާމީ ދައުލަތް ތަކުގެ ޢިމާރާތްތައް ކުރުމުގައި ގެންގުޅެފައިވާ ފަންނުތައް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.
ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
އަގީދާ
އަގީދާ އަކީ އިންސާނާ އީމާންވާ ކަންތައްތަކަށް ކިޔާ ނަމެވެ.
ތިއްޖެހި ކާޅު
ތިއްޖެހި ކާޅުނުވަތަ  އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ އުޅޭ ކަނޑުކާޅުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރޮނގުދެމި ކާޅާއި ވަރަށް އެއްގޮތް މަހެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ދެބާވަތުގެ ތަފާތު ދެނެގަތުމަކީ އުދަގޫ ކަމެއް ނޫނެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކޮޅުގެ ބައްޓަމާއި، މަހުގައި ހުންނަ ރޮނގުތަކާއި ތިކިތަކުގެ ތަފާތުން މިދެބާވަތް ވަކިކޮށް ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ. ދިވެހިން އާންމު ގޮތެއްގައި ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ ވަރަށްވުރެ ކުޑަމަހެއް ކަމުން މިބާވަތުގެ މަސް ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅެނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. ނަމަވެސް މިއީ މީރު މަހެކެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރީގައި 8 ހަރުކައްޓާއެކު 25 އާއި 27 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރީގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 22 އާއި 25 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ވަރަށް އެއްވަރަކަށެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ މުށިކުލައެވެ. މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ރޮނގަކަށް ހުންނަ ފަނޑު މުށިކުލައިގެ ކުދި ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޮލުގައި ނޫކުލައާއި ރީނދޫ ކުލައިގެ ކުދި ތިކިތަކެއް ފާޅުކޮށް ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މިއީ އިންޑިޔާ ކަނޑާއި ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަހަށް ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު މަހުގައި ހުންނަ ޚާއްޞަ ސިފަތަކަށް ވިސްނާ ތިއްޖެހި ކާޅު  ކިޔާފައިވަނީ އެވެ. ތިއްޖެހި ކާޅު އާއްމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ 50 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި އައިން ހަދައިގެންނެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 18.5 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ސެޕްޓެމްބަރު 5
ސެޕްޓެމްބަރު 5 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 248 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 249 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
ރަހިމުގެ ކެންސަރު
ރަހިމުގެ ކެންސަރު އަކީ އަންހެނުންނަށް ވަރަށް އާންމުކޮށް ޖެހޭ ކެންސަރެކެވެ. ކެންސަރުގެ ޓިއުމަރު ރަހިމުގައި އުފެދޭ ފަދައިން ބައެއް ފަހަރު ފައިބްރޮއިޑް އޭކިޔޭ ބާވަތުގެ ހަރުތަންތަން ވެސް ރަހިމުގައި އުފެދެއެވެ.
ފަރުވާ
ބަލީގެ އަސަރުކޮށްފައިވާ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށް ބަލައި ފަރުވާ ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ ފަރުވާދޭ ޑޮކްޓަރެކެވެ. ކީމޯތެރަޕީ މިކެންސަރަށް މާރަގަޅުނޫންކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ބައިބަލް
ބައިބަލް އަކީ ޔަހޫދީދީނާއި ނަޞާރާދީނުގެ ކީރިތި ލިޔުންތައް ނުވަތަ ފޮތްތަކުގެ މަޖްމަޢެވެ.
الله ތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވަން ބޭނުންފުޅުވާ ކަންކަން ވަނީ ފޮތްތަކުގައި ހިމެނިފައެވެ. الله ސުބަޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެކަލާނގެ ޚިޔާލުފުޅުތައް ލިޔުންތެރިންގެ ޚިޔާލުގައި ބަހައްޓަވައި، އެބޭކަލުން ލިޔުއްވިއެވެ. ތެމޮތީއަށް ދެވަނަ ސިޓީ. 3 ވަނަ ބާބު. 16 އަދި 17 ވަނަ ބައި
ކާކު ދއިނޫނ/ ފޮތް ބައިބަލް?
މި ހުރިހާ ފަތްފުށްތަކަކަކީ މާތްރަސްކަލާނގެ ދެއްވި ހިދާޔަތުގެ މަތިން ލިޔެވިފައިވީ ބަސްފުޅު ތަކެވެ. މިހުރިހާ ފަތްފުށްތަކެއް އަންގައިދިނުން މުހިންމު ވެގެންވަނީ މީސްތަކުންނަށް ތެދުމަގު ދައްކައި ދިނުމާއި މީސްތަކުން ނޭދެވޭ އަމަލުތަކުން އެއްކިބާ ކުރުވުމަށް ނަސޭހަތްތެރިވެ އިސްލާޙު ކުރުމާއި ހެޔޮގޮތުގައި ދިރިއުޅުމަށް އިރުޝާދު ދިނުމެވެ. ތިމޮތީއަށް ދެވަނަ ސިޓީ 16:3
މި ބަޔާންވެދިޔަ އެންމެހާ ތަކެއްޗަށް ބަލައި ބުނަމެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ދޭހަވެ ދަސްކުރަންވީ ނަބީބޭކަލުން ގެނެސްދެއްވި ފަތްފުށްތަކުގައި ވާ އިލާހީ ވަޙީބަސްފުޅުތަކަކީ އެބޭކަލުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސުން ހާމަކޮށްދެއްވި ތަކެއްޗެއް ނޫންކަމެވެ. 21އެހެނީ އެއްވެސް ރިސާލަތެއް އިންސާނާގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރަކުން ނުގެނެވެއެވެ. އެކަމަކު މީސްތަކުން މާތްރޫޙުފުޅުގެ ބާރު ދަށަށް އައުމުން އެމީހުން ބުނާބަސްތައް މާތްކަލާނގެ ރިސާލަތުކަމުގައި ވެދެއެވެ. ޕަތަރަސްގެ ދެވަނަ ސިޓީ 21,20:1
ކޮން ލަފުޒު ބައިބަލް?
ކަލެއާއި އަންހެނާއާއި ދެމެދު އެކަކު އަނެކަކަށް ތިމަންކަލާނގެ ނަފްރަތުކަން ލައްވާނަން. އަދި އޭނާގެ ދަރިންނާއި ކަލޭގެ ދަރިންނާއި ދެމެދުގައިވެސް ނަފްރަތުކަން ދެމިހުންނާނެ. އަންހެނާގެ ދަރި ކަލޭގެ ބޯ ޗިސްކޮށްލާނެ، އަދި ކަލޭ އެދަރީގެ ފުންނާބުގައި ދަތް އަޅާނެ.“ 15:3 ފެށުން
ތިބާގެ ދަރިފަސްކޮޅު މެދުވެރިކުރައްވާ ތިމަންކަލާނގެ ދުނިޔޭގެ އެންމެތަކުންގެ މައްޗަށް ރަޙުމަތް ލައްވާހުށިން. އެއީ ތިބާ ތިމަންކަލާނގެ ކިބަފުޅަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާކުރެއްވުމުން.‘“ 18:22 ފެށުން
މާތްރަސްކަލާނގެ އެވަޢުދުފުޅު ކުރެއްވީ އިބްރާހީމްގެފާނަށާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ”ދަރިކޮޅުގެ މީހާ“ އަށެވެ. ”ކަލެއާއި ކަލޭގެ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނެކޭ“ އެކަލާނގެ އިބްރާހީމްގެފާނަކަށް ވަޙީއެއް ނުކުރައްވައެވެ. އެހެން ވަޙީކުރެއްވިނަމަ އޭގެ މާނައަކީ އެތައް ބަޔެކޭ އެވެ. ނަމަވެސް މާތްރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނަށް ވަޙީކުރެއްވީ ކަލެއާއި ކަލޭގެ ދަރިކޮޅުގެ މީހާއޭ، މިފަދައިންނެވެ. އޭގެ މާނައަކީ އެއީ ހަމަ އެންމެ މީހެކޭ އެވެ. އެމީހާއަކީ އީސާ އަލްމަސީޙު އެވެ. ގަލާތިޔާގެ މަސީޙީންނަށް ސިޓީ :16:3
ވީމާ ކަލޭމެންނަކީ އީސާގެފާނުގެ ބަޔަކަށް ވާނަމަ ކަލޭމެން ތިޔައީ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނެވެ. ކަލޭމެންނަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ ތަރިކައިގެ މިލްކުވެރިންނެވެ. ވީމާ މާތްރަސްކަލާނގެ އިބްރާހީމްގެފާނަށް ކުރެއްވި ވަޢުދުފުޅަކީ ކަލޭމެންނަށް ވެސް ކުރެއްވި ވަޢުދުފުޅެކެވެ. ގަލާތިޔާގެ މަސީޙީންނަށް ސިޓީ :29:3
އީސާގެފާނު ސަލީބަށް އެރުވުމަށް ފަހު އެކަލޭގެފާނުގެ ތުރުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ހެދުންކޮޅު އެކަމުގައި އުޅުނު ސިފައިންގެ ހަތަރުމީހުންގެ މެދުގައި ބަހާލިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ބޭރުން ތުރުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ރިދާކޮޅު ވިޔެވިފައި ވަނީ ފަތިނުޖަހައި އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެން ކަމުން އެމީހުން ބުންޏެވެ. ”މިފަދަ އެއްޗެއް އިރާލައިގެން ބަހާނެ ކަމެއް ނެތް. މި ލިބެނީ ކާކަށްތޯ ބަލަން އޭގެ މައްޗަށް ގުރުއަތުލާން ހިނގާ.“ މިހެން ކަންތައް ވުމުގެ ސަބަބުން ބާވައިލެއްވުނު ފޮތުގައި ޣައިބުގައި ލިޔެވިގެންވީ ބަސްފުޅުތައް ތެދަކަށް ވިއެވެ. އެހެނީ މިފަދައިން ލިޔެވިގެންވެއެވެ. ”އަހަރެންގެ އަންނައުނު އެމީހުން އެކަކު އަނެކަކަށް ބަހާލިއެވެ. އަދި އަހަރެންގެ ގައިގައި ވީ ރިދާކޮޅު ލިބޭނެ މީހަކު ބެލުމަށް އެމީހުން ގުރުއަތުލިއެވެ.“ އެމީހުން އެފަދައިން ކަންތައްކުރި އިރު، ޔޫޙަންނާ 23,24:19
މާތްރަސްކަލާނގެ މި ދުނިޔޭގެ މީސްތަކުން ދެކެ ލޯބިވެ ވޮޑިގަންނަވާ ވަރުން އެކަލާނގެ ހަމައެކަނި ދަރިކަލުން ޤުރުބާން ކުރެއްވި. އެހެނީ އެކަލޭގެފާނު ގަބޫލުކޮށް މީސްތަކުން އީމާންވުމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންނަށް ނިމުންނުވާ ޙަޔާތް ދެއްވުމަށް. އެއީ އެމީހުން ނަރަކައިގައިވެ ނެތި ފަނާވެ ދާނެ ގޮތް މެދުވެރި ނުވުމަށްޓަކައި. ޔޫޙަންނާ 16:3
ކޮން ބައިބަލް ބުނި ޕއިލއިބއަނޑއަ މިއަދު?
އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދުރާއި ގާތުން ހަނގުރާމަތަކުގެ އަޑުއިވޭނެ. ނަމަވެސް އެކަންތައްތަކާއިމެދު ބިރުވެތި ނުވާތި. މިފަދަ އެތައް ކަމެއް ހިނގަން ޖެހޭނެ. މިކަންތައް މިހެން ހިނގިއެއް ކަމަކު މިއަކީ އަދި އާޚިރު ނިމުމެއް ނޫން. މަރުކުސް 7:13
ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ބޮޑެތި ބިންހެލުންތައް ވެސް އަންނާނެ. ބޮޑެތި ތަދުތަކާއި ނުބައި ރޯގާތައް ވެސް އަންނާނެ. ބިރުވެރި ކަންތައްތަކާއި އުޑުން އަންނަ އަލާމާތްތައް ވެސް ފެންނާނެ. ލޫކާސް 11:21
ފިލާވަޅު 3 "ބައިބްލް ހަމަ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަންނަހެއްޔެވެ؟" 1- ބައިބްލް ލިޔުއްވި ބޭކަލަކީ ކޮބާ؟
الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަންނަ ފޮތެއް ވަކިން ޚާއްޞަވާންޖެހޭނެ. އަދި އެއީ ބައިބްލް ގައިވާ ގޮތެވެ. އެތައް ސަތޭކަ ބަހަކަށް ތަރުޖަމާކުރެވި އެތައް ބިލިއަން ކޮޕީއެއްގައި ޗާޕުކުރެވިފައި ވެއެވެ. އެއީ މީގެ އެތައް ހާސް އަހަރެއް ކުރިން އުފެއްދި އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ސައިންޓިފިކް ހަގީގަތްތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތަށެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 40 ވަރަކަށް މީހުން ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެއް ނަމަވެސް އޭގައި ދެކޮޅުނުޖެހޭ މައުލޫމާތުތަކެއް ނެތެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، اللهގެ މި ޔުނީކް ލޯބި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޔަޤީންކޮށްދީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން އަބަދަށްޓަކައި ބަދަލުކޮށްލެވިދާނެ. މިހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ހުރިއިރު އެތައް މިލިއަން ބަޔަކަށް އިބިލީހަކީ الله ގެ ވަޙީ ބަސްފުޅުކަން އަންގައިދެއެވެ. (1 ތީސަލްއޮނިއަންސް2:13 - އަދި ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އަށް ތިމަންމެން ޝުކުރު ކުރާހުނޫއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه ގެ كلام ފުޅު ތިމަންމެންގެ ކިބައިން ކަލޭގެފާނަށް އިވިވަޑައިގަތުމުން، ހަމަކަށަވަރުން، އެއީ އިންސާނީ ބަހެއްކަމުގައި ނުވެ، ތިޔަބައިމީހުން إيمان ވާ މީހުންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާ اللَّه ގެ كلمة ފުޅުކަމުގައި މެނުވީ، ތިޔަބައިމީހުން إيمان ވާ ކަމުގައި ނުވެތެވެ.
ސެޕްޓެމްބަރު 6
ސެޕްޓެމްބަރު 6 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 249 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 250 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
މާމެންދޫ (ލ. އަތޮޅު)
ހައްދުންމަތީ މާމެންދޫ އަކީ އާބާދީގައި 1200 އެއްހާމީހުން ދިރިއުލޭ ވަރަށް އެކުވެރި ބަޔަކު ދިރިއުޅެމުންގެންދާ ރަށެކލެވެ. މިރަށުގައި މިހާރު ގުރޭޑް 10 އަށް ތަޢުލީމުގެ ފުރުޞަތު ލިބެން ހުރެއެވެ. ރަށުގެ ތަޢުލީމަށްޓަކައި ރައްޔިތުން ނުހަނު ބޮޑު ގުރުބާނީއެއްވެއފައިވާ އިރު ރަށުގައި ތަޢުލީމީ ޒުވަނުން މަސައްކަތްތެރިކަމުގެ އިންޑަސްޓްރީގައި ވަރަށް ކުޅަދާނަކަމާއި އެކުގައި އުޅެމުންގެންދެއެވެ. މިރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ މައިގައނޑު މަސައްކަތަކީ މަސްވެރިކަމެވެ. މިއީ ލ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. މިރަށަކީ މަސްވެރިރަށެކެވެ. މަސްވެރިކަންއެންމެ ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ކުރުމުގައި މިހާރު މިފެންނަ ފައިބަރު މަސްދޯނި އެންމެ ފުރަތަމަ ބަނީ މާމެންދޫގައެވެ. އެއީ ފިތޮރޯނުމާ ކިޔާ ދޯންޏެކެވެ. ނމަވެސް މިހާރު މާމެންދޫގައި މަހަށް ފުރަންބޭނުންކުރަނީ ހުސް ފައިބަރު ދޯންޏެވެ. މިހާރު މަސްވެރިކަމުގައި ދުއްވާ 100 ފޫޓަށް ވުރެ ދިގު 6 (ހައެއް) ފައިބަރު މަސްދޫނި މާމެންދޫގައި އޮވެއެވެ. []
ފާރިސީ
ފާރިސީ ބަހަކީ ހިންދުވިލާތީ ބަސްތަކުގެ އާއިލާގެ ހިންދީރާނީ ގޮފީގެ އީރާނީ އާއިލާގެ ހުޅަނގު އީރާނީ ގޮފީގެ ހުޅަނގުދެކުނު އީރާނީ ކުރިޔަށް ނިސްބަތް ވާ ބަހެކެވެ.
ފާރިސީ ބަހުގެ މައިގަނޑު ތިން ބަހުރުވަ ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އެއީ އީރާނީ ފާރިސީއާއި، ދަރީއާއި، ތަޖިކީއެވެ. އީރާނާއި އަފްޣާނިސްތާނުގައި ފާރިސީ ބަސް ލިޔަނީ އިރުމަތީ އަރަބިފާރިސީ އަކުރުންނެވެ. ތަޖިކިސްތާނުގައި ލިޔަނީ ސިރީލީފާރިސީ އަކުރުންނެވެ. ފާރިސީ ބަހުގެ ބަސްދާރުންގެ ޖުމްލައަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 70 މިލިއަން މީހުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ފާރިސީ ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ މީހުންގެ ޖުމްލަ 130 މިލިޔަނާ ގާތް ކުރެއެވެ. ފިރްދައުސީގެ ޝާހްނާމާއާއި، ރޫމީގެ އަދަބީ އުފެއްދުންތަކާއި، ޢުމަރުޚައްޔާމުގެ ރުބާޢިއްޔާތަކީ ފާރިސީ އަދަބުގެ ޚަޒާނާގެ އަގުހުރި މުތީތަކެވެ. ފާރިސީ ބަހަކީ މީލާދީން 9 ވަނަ ގަރުނުން ފެށިގެން މާ ބޮޑު ބަދަލުތައް އައިސްފައި ވާ ބަހެއް ނޫން ކަމުން، ފާރިސީ ބަސް ދަސް ކޮށްގެން 9 ވަނަ ގަރުނުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމަޔަށް ހުރި ފާރިސީ އަދަބުގެ އުފެއްދުންތަކަށް ވާސިލު ވެވޭނެއެވެ. ފާރިސީ ބަހަށް ދީފައި އޮންނަ ދެ އަކުރުގެ ކޯޑަކީ fa އެވެ.
ޤިސްމު:Languages
އުރުދޫ
އުރުދޫ ބަހަކީ ހިންދު-އާރީ ޢާއިލާގެ ބަހެކެވެ.
ލޭގެ ހުދު ސެލް
ލޭގެ ހުދު ސެލް ނުވަތަ އަކީ ލޭގެ ތެރޭގައި ބޮޑު ނިއުކްލިއަސްއެއް ލާފައި ހުންނަ ސެލްއެވެ. މިސެލްތައް ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. މާނައަކީ ބަލިތަކާއި ދެކޮޅަށް ހަގުރާމަކުރުމުގައި އެހީތެރިވެދެއެވެ. ލޭގެ ތެރޭގައި އަބަދުވެސް މިސެލްތައް ދައުރުވެ،ދައުރުވެ ހުރެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެ ހިސާބެއްގައި ބައްޔެއް އުފެދުނަސް އެހިސާބަކަށް ވާސިލްވެއެވެ. ލޭގެ ހުދު ސެލްތަކަށް ލޫކަސައިޓް(Leucocyte) އޭވެސް ކިޔައެވެ.ލޭގެ ކޮންމެ މައިކްރޯލިޓަރ އެއްގައި 10،000-4000 ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ލޭގެ ހުދު ސެލްތައް ހުރެއެވެ. އެވްރެޖްގޮތެއްގައި މިއަދަދު ހުންނަނީ 7000ގައެވެ.ލޭގެތަހުލީލު ތަކުން ލޭގެ ހުދު ސެލްތައް ލޭގައި ގިނަކަމަށް ދައްކައިފިނަމަ އޭގެ މާނައަކީ ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެވެސް ހިސާބެއްގައި ބައްޔެއް އަށަގަތުމެވެ. thumb|left|ލޭގެ ހުދު ސެލްގެ ވައްތަރުތައް
ލޭގެ ހުދު ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި މައިގަނޑު 5 ބާވަތެއްގެ ސެލް ހިމެނެއެވެ.
ނޫޓްރަފިލް، އީއަސިނަފިލް، ބޭސަފިލް ތަަކަށް ގްރެނިޔުލޯސައިޓް(Granulocyte) އޭވެސް ކިޔައެވެ. މިހެން ކިޔަނީ މިބުނި ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހަޖަމުކުރުމަށް އެހީވެދޭ އެންޒައިމްސް ( Digestive enzymes) އެކުލެވޭ ގްރެނިއޫލް( Granule) ތަކެއް ހުންނާތީއެވެ.ބޭސަފިލް ތަކުގައި ހުންނަނީ ދަނބުކުލައިގެ ގްރެނިއޫލް ތަކެކެވެ. އީއަސިނަފިލް ތަކުގައި ހުންނަނީ ރަތްއޮރެންޖް ކުލައިގެ ގްރެނިއޫލް ތަކެކެވެ. ނޫޓްރަފިލްގައި ހިމެނޭ ގްރެނިއޫލްތައް ހުންނަނީ ނޫފިޔާތޮށި ކުލައަށެވެ.
ފަންގަނޑު ހިބަރު
ފަންގަނޑު ހިބަރު ނުވަތަ އަކީ ދިވެހި މަސްވެރިން ދަންނަ ވަރަށް މަޝްހޫރު ހިބަރެކެވެ. މިއީ އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައްޔާއި އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ހިބަރުގެ އެހެނިހެން ބާވަތްތަކާއި ޚިލާފަށް ފަރުފަރުގެ ވަރަށް ކައިރިއަށް އައިސްއުޅޭ ހިބަރެކެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށްއުޅޭ މީރު މަހެކެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ގައްޔާއި، ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ދެކޮތަރިބައި ހުރެއެވެ. ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 42 އާއި 49 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިކޮތަރިބައި ހުޅުވާލާފާ ހުންނައިރު ހީވާނީ ފަންއަރިއެއް ހެންނެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި 6 ނުވަތަ 7 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ބުޑުދަށުގެ ދެއަރިމަތީގައި ދެކުރަގަނޑު ހުރެއެވެ.
ލޭގެ ހުދު ސެލް
ނޫޓްރަފިލް
ނޫޓްރަފިލް ނުވަތަ އަކީ ލޭގެ ހުދު ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގިނައިން ހިމެނޭ ސެލްގެ ވައްތަރެވެ. ލޭގެ ހުދު ސެލްތަކުގެ 70-50 އިންސައްތަ ހިއްޞާކުރަނީ މިސެލްތަކެވެ. ބެކްޓީރިއާތަކާއި އިދިކޮޅަށް ހަށިގަނޑު ދިފާއުކުރުމުގައި އަސާސީ ދައުރެއް ނޫޓްރަފިލް އަދާކުރެއެވެ. ބެކްޓީރިއާ މަރާލުމުގެ ގޮތުން ނޫޓްރަފިލް ކުރާކަމަކީ ބެކްޓީރިއާ ދިރުވާލުމެވެ. މިގޮތަށް ދިރުވާލާ ދިރުވުމަށް ނުވަތަ ކާލުމަށް ފަގަސައިޓޯސިސް( Phagocytosis ) އޭ ކިޔައެވެ. ނޫޓްރަފިލް ދިރިހުންނަ މުއްދަތުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 20-5އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ބެކްޓީރިއާ ދިރުވައެވެ.
އީއަސިނަފިލް
އީއަސިނަފިލް ނުވަތަ އަކީ  ދިފާޢީ ނިޒާމްގައި ބައިވެރިވާ ލޭގެ ހުދު ސެލް ގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވައްތަރެކެވެ. ޕަރަސައިޓްގެ ސަަބަބުން ޖެހޭ އިންފެކްޝަން އިން ހަށިގަނޑު ދިފާއުކޮށް ހިމާޔަތްކުރުމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް މިސެލް އަދާކުރާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ލޭގެ ހުދު ސެލްތަކުގެ 5-1 އިންސައްތަ ހިއްޞާކުރާ މިސެލްގެ ސައިޒުގައި 12-10 މައިކްރޯމީޓަރު ހުރެއެވެ. ލޭގެ ތެރޭގައި ނޫޓްރަފިލް 12-6 ގަޑިއިރާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ދެމިހުރެއެވެ.
ބޭސަފިލް
ބޭސަފިލް ނުވަތަ އަކީ  ލޭގެ ހުދު ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެ މަދުން ހުންނަ ވައްތަރެވެ. ''މަސްޓް ސެލް]](Mast cell) އާއި، ބޭސަފިލް ތަކާ އެއްގޮތް ގޮތެއް ހުރެއެވެ. މިސާލަކަށް މިދެވައްތަރުގެ ސެލްގައި ވެސް ހިސްޓަމީން(Histamine) ރައްކާ ކުރެއެވެ. ހުންނާތީއެވެ.ބޭސަފިލް ތަކުގައި ހުންނަނީ ދަނބުކުލައިގެ ގްރެނިއޫލް ތަކެކެވެ.
ފަންގަނޑު ހިބަރު
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ފީވަށް (ށ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ ށ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
ލޭގެ ހުދު ސެލް
މޮނަސައިޓް
މޮނަސައިޓް ނުވަތަ އަކީ  ދިފާޢީ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ ލޭގެ ހުދު ސެލްގެ ވައްތަރެކެވެ. ލޭގެ ހުދު ސެލްތަކުގެ 40-20 އިންސައްތަ ހިއްޞާކުރަނީ މޮނަސައިޓް ތަކެވެ. ލޭގެ ޒަރީޢާއިން އުފަންވާ އިންފެކްޝަން އަށަގަންނަތާ 12-8 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަތް ހިސާބަށް މޮނަސައިޓް ވާޞިލް ވެއެވެެ.
ފީވަށް (ށ. އަތޮޅު)
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
ލޭގެ ހުދު ސެލް
ލިމްފަސައިޓް
ލިމްފަސައިޓް ނުވަތަ އަކީ ދިފާޢީ ނިޒާމްގައި ޝާމިލްވާ ލޭގެ ހުދު ސެލްގެ ވައްތަރެކެވެ. މިއީ ސީދާ ދިފާއުކުރުމުގެ ނިޒާމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ސެލްތަކެކެވެ. މިސެލްތަކުގެ 3 ވައްތަރެއް ހުރެއެވެ. ލިމްފަސައިޓްގެ މައިގަނޑު 3 ވައްތަރެއްގެ ސެލް ހުރެއެވެ.
ފީވަށް (ށ. އަތޮޅު)
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ސެޕްޓެމްބަރު 7
ސެޕްޓެމްބަރު 7 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 250 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 251 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ލޭގެ ހުދު ސެލް
ލިމްފަސައިޓް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ލޭދައުރުކުރާ ނިޒާމް
ސެޕްޓެމްބަރު 7
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
އަޙުމަދު ޢަލީ މަނިކު
ޑރ އަހުމަދު ޢަލީ މަނިކު އަކީ ތަޢުލީމީ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ނުވަތަ ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލްކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާ ޕީއެޗްޑި ޙާޞިލްކުރެއްވީ ނިއުޒިލޭންޑް ގެ މާސޭ ޔުނިވަސިޓީގައި 2008 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އަހުމަދު ޢަލީ މަނިކު އަކީ ތައުލީމީ ދާއިރާގެ ތަފާތު މަގާމްތައް ފުރުއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ އަހުމަދު އަލިމަނިކު މިހާރު ހުންނެވީ މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް ފޮރ ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަންގެ ވައިސް ރެކްޓަރ ގެ މަގާމް ގައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ)
ނަސަބު
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) އަކީ އައްސުލްޠާން އިބްރާހީމް ނޫރައްދީން ގެ ދޮށީ ދަރިކަލުންނެވެ. މަންމާފުޅަކީ އަލްއަމީރު ވެޔޮގޭ (ވެޔޮދޮށުގޭ) މަނިއްޕުޅުގެ ދަރިކަނބަލުން ކަކާގޭ ގޮމަ (ވެޔޮދޮށުގޭ މަނިއްޕުޅުގެ ދޮން ގޮމާ )އެވެ. އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 6 ޛުލްޤައިދާ 1296ހ، 20 އޮކްޓޯބަރ 1879 ގައެވެ. ބައެއް ތާރީޚީ ލިޔުންތަކުގައި މިރަދުންނަށް އިބްރާހީމް ނޫރައްދީންގެ ދަރިކަލުން އިބްރާހީމް ޝަމުސުއްދީނޭ ވެސް ލިޔެފައި ހުރެއެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ މުލީގޭ މަނިއްޕުޅު ކިޔަނީ ވެސް މިރަދުންނަށެވެ.
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) ފުރަތަމަ ކާވެނި ބައްލަވައިގަތީ ނެވިގޭ ޙަސަންފުޅުގެ މާވެޔޮދޮށުގޭ ދީދީ އާއެވެ. ދެން ކަޅުހުރާގޭ ބޮޑު ސީދީގެ ސިއްތި އާއެވެ. އޭގެ ފަހުން މެދުގަނޑުވަރު މަނިއްޕުޅުގެ ދޮށީ ގޮމައާއެވެ. މިއީ މިރަދުން އަވަހާރަވި އިރުވެސް އިންނެވި އަބިކަނބަލުންނެވެ. ކަޅުހުރާގޭ ސިއްތިގެ ބަނޑުފުޅުން ލިބިވަޑައިގަތީ އަލްއަމީރު ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން އެވެ. ދޮށީ ގޮމާގެ ބަނޑުފުޅުން ލިބިވަޑައިގަތީ ތިއްތި ގޮމަފުޅު، މެދު ގޮމަފުޅު، އަދި ތުއްތު ގޮމަފުޅު އެވެ.
ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވުން
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) އަކީ އެކަށީގެންވާ ފެންވަރަކަށް ޢިލްމު ލިބިވަޑައިގެން ހުންނެވުމާއެކު، ދޫފުޅާއި ގަލަންކޮޅު ހިނގާ ބޭފުޅެކެވެ. ކެތްތެރި ވިސްނުންތެރި އެކެވެ. ރާއްޖެއަށާއި، ޢާންމު ރައްޔިތުންނަށް ތަފާތު ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރަންވަން ފެއްޓެވި ރަސްކަލެކެވެ.
ރަސްކަންކުރެއްވުން
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) ދެފަހަރެއްގެ މަތިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން 33 އަހަރު ކުރެއްވި އެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރު ޢުމުރުފުޅުން 14އަހަރުގައި 20 ޝައްވާލް 1310ހ، 7 މެއި 1893 ( ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި 7 މެއި 1883) ގައި ރަސްކަން ލިބިވަޑައިގަތެވެ. ނަމަވެސް ރަގަޅު ގޮތްކަމަށް ބޮޑަށް ބުރަވެވެނީ 7 މެއި 1893 ގައި ކަމަށެވެ. އެފަހަރު 3 މަސްދުވަހު ތަޚްތުގައި އިންނެވުމަށްފަހު، އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީން (ހަވަނަ) ނުވަތަ ޙާޖީ ޢިމާދުއްދީން އަށް އެރަސްކަން ބަދަލު ކުރެވުނެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް ތަޚްތަށް އިސްކުރެވުނީ 13 ޛުލްޙައްޖާ 1320ހ، 8 އެޕްރީލް 1904 ގައެވެ. ( ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި 11 މާރޗް 1903 ކަމަށް ލިޔެފައި ވެއެވެ. އަދި މިއީ ރަގަޅު ގޮތްކަމަށް ފެނެއެވެ. ) ރަސްކަމަށް ކޮލިލެވުނީ 3 އޮގަސްޓް 1904 ގައެވެ.(ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި މިރަދުންނަށް ކޮލިލެވުނީ 5 އޮގަސްޓް 1904 ގައެވެ. )އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) ކޮލީ ނަންފުޅަކީ ސިރީކުލަ ސަދައިރަ ސިޔާކަ ސާސްތުރަ އައުދަ ކީރިތި ކައްތިރި ބަވަނަ މަހާރަދުން މިއެވެ.
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) ގެ ރަސްކަމުގައި ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ލިޔެވިގެންވާ ގާނޫނަކުން ދުސްތޫރީ ޙުކޫމަތެއް ލިބިގެން ދިޔައެވެ. އާދެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚްގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ގާނޫނު އަސާސީ އެއް އުފެއްދެވީ ޝަމުސުއްދީން ރަސްކަމުގައި އެރަސްގެފާނު ގެ އަމުރުފުޅަށެވެ. މިގާނޫނު އަސާސީ އިޢުލާނު ކުރެއްވީ 22 ޑިސެމްބަރު 1932 ގައެވެ.(23 ޝަޢުބާން 1351 ގައެވެ). މިރަސްގެފާނުގެ ރަސްކަމުގައި ހިނގި ބޮޑު ހަމަނުޖެހުމެއްގައި މިގާނޫނު އަސާސީ ވީދައިލިއެވެ. އަދި މަޝްހޫރު މޮޓަރު ބޯޓް ގަޑުބަޑު ހިގައި ދިޔައެވެ. އިގިރޭސި ރާޖާގެ ފަރާތުން ދިވެހި ރަސްކަލަކަށް ފުރަތަމަ ޢިއްޒަތެއް ލިބިވަޑައިގެން ރަސްކަލަކީ މިރަދުންނެވެ. އެއީ ކޭސީއެމްޖީގެ އިއްޒަތް އެވެ. މިރަދުންގެ ރަސްކަމުގައި ބޮޑުވަޒީރުކަން ކުރެއްވީ ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އާއި، އޭނާގެ ދަރިކަލުން ސުމުއްވުލް އަމީރު ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަ ބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އެވެ.
ޢުމަރު ނަސީރު
ޢުމަރު ނަޞީރު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 27 އެޕްރީލް 1967 ވަނައަހަރުގައި މާލޭގައެވެ. އަލްމަރްހޫމް ބޮޑިބަތް ދޮންކަލޭފާނާއި އަލްފާޞިލާ ހުސްނާ އާދަމް އަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި 3 ކުދިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅަކީ ޢުމަރު ނަޞީރު އެވެ.
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ)
ހިނގި މުހިއްމު ކަންތައްތައް
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ)ގެ ރަސްކަމުގައި ހިނގި ބޮޑެތި ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، އޮޅުދޫ ކަރައިގެ ގަވަރުނަރަކު ( ހިޒް އެކްސެލެންސީ ސަރ ހެންރީ މެކްކޮލަމް ) ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މާލެ ވަޑައިގަތުމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމާއި ތޮޅުމަށް ޕިޝޯރީން(ޕިޗޯރީން) އައުން، އަދި މިރަދުންނަށް ރަސްކަމަށް ކޮލިލުން ހިމެނެއެވެ. އަދި މާލެއާއި ރާއްޖެތެރޭގެ މިސްކިތްތަކާއި ޒިޔާރަތްތައް އާކުރެއްވުން ހިމެނެއެވެ. މާލޭގެ މަގުތައް ހައްދަވައި، ޢިމްރާނީ ތަރައްޤީގެ ތެރެއަށް ދިވެހިރާއްޖެ ގެނެވެން ފެއްޓުނީ އަދި ދިވެހި ދަރީންނަށް ދައުލަތުގެ ޢިނާޔަތުގެ ދަށުން ތަޢުލީމް ލިބޭނޭ މަގު ހުޅުވާލެވުނީ މިރަދުންގެ ރަސްކަމުގައެވެ. މިރަދުންނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކުރެއްވި ފަސް ޢާއިލާގެ ތެރެއިން އެންމެ ފަހުން އޮތް، ހުރަވީ ޢާއިލާގެ ވިރާސީ ރަސްކަމުގެ 11 ވަނަ ރަދުންނެވެ.
ޢުމަރު ނަސީރު
އަލްމަރްޙޫމް ބޮޑިބަތް ދޮންކަލޭފަނަކީ ރާއްޖޭގެ ވަރަށް ގިނަ އަތޮޅުތަކުގައި އަތޮޅުވެރިކަން ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އަދި އަލްއަމީރު މުހައްމަދު އަމީން ގެ އަރިހުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ)
ރަސްކަމުން އަޒުލުކުރުމާއި އަވަހާރަވުން
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) 32 އަހަރުގެ ދިގު ރަސްކަމަށްފަހު ރަސްކަން ނިމިގެންދިޔައީ ގާނޫނު އަސާސީ އަށް އެގޮތް މިގޮތް ވަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރުގެ ތެރޭގައެވެ. އެރަދުން ޢަޒުލުކުރެވިފައިވަނީ 7 އޮކްޓޯބަރ 1934(27 ޖުމާދިލް އާޚިރު1353) ގައި ހިނގި ވަރަށް ބޮޑު ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އަޒުލުކުރެވުނީ އެދުވަހުގެރޭ 11 ޖެހިކަންހާއިރު އެވެ. އެރަދުން އަވަހާރަވީ 24 ރަޖަބު 1366ހ، ގައެވެ. ފަސްދާނު ލެވުނީ މާލޭ ހުކުރު މިސްކިތް ގައެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢުމަރު ނަސީރު
ތަޢުލީމާއި ތަމްރީން
އުމަރު ނަޞީރު ތަޢުލީމް ހާސިލް ކުރެއްވީ އާލިޔާ ސްކޫލް އިންނާއި އިންގްލިޝް ޕްރެޕަރޭޓަރީ އެންޑް ސެކަންޑަރީ ސްކޫލް އިންނާއި ސްރީލަންކާގެ ރޯޔަލް އިންސްޓިޓިއުޓް އިންނެވެ. އަދި މިލިޓަރީ ތަމްރީން ހޯއްދެވީ ގިރިފުށީ ޓްރޭނިންގް ކޭމްޕް ގައި އިގިރޭސި ސިފައިންގެ އެހީގައެވެ. އަދި ފުލުހުންގެ ތަމްރީން ހޯއްދެވީ ޖަޕާނުންނާއި އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ވެސްޓް ޔޯކްޝަޔަރ ޕޮލިސް ޓްރޭނިންގް ސެންޓަރު ގައެވެ.
ވަޒީފާ
ތަޢުލީމީ ދައުރު ނިންމެވުމަށްފަހު ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ސަރުކާރުގެ ޚިދުމަތަށް ނެރުއްވެވިއެވެ. ޚިދުމަތަށް ނުކުތުމަށް ސަރުކާރުން ހަމަޖެއްސެވީ ސިފައިންގެ މީހެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ތަމްރީން ނުހައްދަވާ ސިފައިންގެ އާދައިގެ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަވަނިކޮށް 1988 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 3 ވަނަ ދުވަހު ދިވެހިންގެ މަދުބަޔަކާ ގުޅިގެން ސްރީލަންކާގެ ބާޢީންގެ ބަޔަކު ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ދިން ހަމަލާގައި ކުރެއްވި ޚިދުމަތުގެ އަގު ވަޒަން ކުރައްވާ ނޮވެމްބަރު 3 ގެ މެޑެލް ޢުމަރު ނަޞީރު އަށްލިބިލެއްވިއެވެ.
މިލިޓަރީ ތަމްރީން ތަކުގައި ވަރަށް މަތީ ވަނަ ހާސިލް ކުރެއްވިއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އިގިރޭސި ސިފައިން ރާއްޖޭގެ ސިފައިންނަށް ހިންގި ފުރަތަމަ ތަމްރީން ކޯހުގައި ސިފައިންގެ އެންމެ ދުޅަހެޔޮ މީހަކަށް ސިފައިންގެ ވެރިޔާ ދެއްވާ އިނާމް ހާސިލް ކުރެއްވިއެވެ. ތަފާތު ތިން މިލިޓަރީ ތަމްރީން ކޯސް ފުރިހަމަ ކުރެއްވެވިއެވެ.
ފުލުހުންގެ މަސައްކަތުގައި އުޅުއްވިއިރު ކުށްކުރާ މީހުންގެ ކިބައިން އާންމު ރައްޔިތުން ސަލާމަތް ކުރެއްވުމުގެ މަސައްކަތުގައި ޖެހިލުންކުޑަ ސާބިތުކަމެއް ދައްކަވާފައިވެއެވެ. އަމަލުވާ އެއްޗެތި ވިއްކާ މީހުން ހުއްޓުވާ ވައްކަން ކުރާ މީހުން ހައްޔަރު ކުރައްވާ ޤާނޫނުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެންނެވިއެވެ. އަމަލުވާ އެއްޗެތި ވިއްކި މީހަކު ހައްޔަރު ކުރަން ކުރެއްވި މަސައްކަތުގެ ތެރޭ ޢުމަރު ނަޞީރުގެ ޒަޚަމްވެވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް އެމީހާވެސް އަމަލުވަ އެއްޗެއްސާ އެކު ހައްޔަރު ކުރައްވާ ޤާނޫނުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެންނެވިއެވެ. ޢުމަރު ނަޞީރުގެ ޑިއުޓީގައި ރައްޔިތުންނަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބި ކުށްކުރާ މީހުންނަށް ޤާނޫނީ އަދަބު ލިބި މަގުތަކުގައި އަމާން ކަން ޤާއިމް ކުރައްވައެވެ.
ކުޅިވަރު
ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލް ދުވަހަކުވެސް ނުކުރައްވައެވެ. ބާސްކެޓް ބޯޅަ ކުޅެއްވުމުގަޔާއި ކަސްރަތު ކުރެއްވުމުގައި މިހާރުވެސް ކޮންމެ ދުވަހަކު ވަގުތު ހޭދަކުރައްވަ އެވެ. މިހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އެންމެ ދުޅަހެޔޮ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އެންމެ އިތުބާރު ބޮޑު ލީޑަރަކީ ޢުމަރު ނަޞީރު ކަމުގައި ވާނެއެވެ.
ވިޔަފާރި
ކޮންމެ މަސައްކަތެއް ކުރެއްވިޔަސް އެ މަސައްކަތެއް ޢުމަރު ނަޞީރު ކުރައްވަނީ ވަރަށް ރަގަޅަށެވެ. ސިފައިންގެ ތެރެއިން އަމިއްލަ އަށް ވަކިވެ ވަޑައިގެން 90،000 ރުފިޔާއިން ފެއްޓެވި ވިޔާފާރި 10 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭ 50 މިލިއަން ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑު ވިޔަފާރިއަކަށް ބަދަލު ކުރެއްވެވި އެވެ. ތަފާތު އުދަގޫ މަރުހަލާތަށް ސާބިތު ކަމާ ވިސްނުންތެރިކަމާ އެކު ގިރާ ކުރެއް ވެވިއެވެ. އެލާރމްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އުފައްދަވާ ދިވެހިރާއްޖެ އަށް މުޅިން އަލަށް ސިކިއުރިޓީ އާއި ފަޔަރ ސޭފްޓީ ގެ ޕްރައިވެޓް ޚިދުމަތް ތަޢާރަފް ކުރެއްވިއެވެ. މުޅި ރާއްޖެ ސިއްސުވާލެއްވުމަށްފަހު ދުނިޔޭގައިވާ ފަތުރުވެރިން އުފުލާ ސަބްމެރީން ތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަމީހުން އެންމެ ފުނަށް ގެންދެވޭ ސަބްމެރީން ރާއްޖެެ ގެންނަވާ ކާމިޔާބު ކަމާއެކު ހިންގަވަމުން ގެންދަވައެވެ.
މަދު ފައިސާ ކޮޅަކުން ފެއްޓެވި ވިޔަފާރި އެތައް ހުރަސްތަކެއްގިރާ ކުރެއްވުމަށްފަހު 10 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭ އެތަށް މިލިއަން ރުފިޔާ އެއްގެ ވިޔަފާރިއަކަށް ބަދަލު ކުރައްވާފައިވާތީ ޢުމަރު ނަޞީރު ގެ ޤާބިލްކަމާ ވިސްނުންތޫނު ކަމާ ހިންގުންތެރިކަމާ ދޭތެރޭ ސުވާލެއް ނެތެވެ.
އަދި އިތުރަށް ބައްލަވާލައްވާ
އިސްލާމިކް ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ
އެހެނިހެން ފާލަންތައް
އުމަރު 2008 ރަސްމީ ވެބްސައިޓް
ސެޕްޓެމްބަރު 8
ސެޕްޓެމްބަރު 8 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 251 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 252 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
ނޫޓްރަފިލް
ނޫޓްރަފިލް ނުވަތަ އަކީ ލޭގެ ހުދު ސެލްތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގިނައިން ހިމެނޭ ސެލްގެ ވައްތަރެވެ. ލޭގެ ހުދު ސެލްތަކުގެ 70-50 އިންސައްތަ ހިއްޞާކުރަނީ މިސެލްތަކެވެ. ބެކްޓީރިއާތަކާއި އިދިކޮޅަށް ހަށިގަނޑު ދިފާއުކުރުމުގައި އަސާސީ ދައުރެއް ނޫޓްރަފިލް އަދާކުރެއެވެ. ބެކްޓީރިއާ މަރާލުމުގެ ގޮތުން ނޫޓްރަފިލް ކުރާކަމަކީ ބެކްޓީރިއާ ދިރުވާލުމެވެ. މިގޮތަށް ދިރުވާލާ ދިރުވުމަށް ނުވަތަ ކާލުމަށް ފަގަސައިޓޯސިސް( Phagocytosis ) އޭ ކިޔައެވެ. ނޫޓްރަފިލް ދިރިހުންނަ މުއްދަތުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 20-5އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ބެކްޓީރިއާ ދިރުވައެވެ. thumb|left|ލޭގެ ހުދު ސެލްގެ ވައްތަރެއްކަމުގައިވާ ނޫޓްރަފިލް
ނޫޓްރަފިލްތައް ބެކްޓީރިއާތައް ދިރުވާލުމުގައި ނުވަތަ ނައްތާލުމުގައި އަންނަނިވި މަރުހަލާތައް ކަނޑަތުކުރެއެވެ.
ޖަރާސީމް ސެލްގެ ތެރެއަށް ވަނުމުން އެއަށް ކިޔަނީ ފަގަސޯމް( Phagosome ) އެވެ. ނޫޓްރަފިލް ގައި އެކުލެވޭ ގްރެނިއޫލްތަކާއި، ލައިސަސޯމްތައް ފަގަސޯމްގެ ބޭރުފަށަލައިގައި ތަތްވެ، އޭގައި ހިމެނޭ  ޕްރޮޓިއޯލިޓިކް އެންޒައިމް( Proteolytic enzyme ) ތަކުގެ އެހީގައި ބެކްޓީރިއާ މަރާލައެވެ.
ނޫޓްރަފިލްތަކުގައި ނިއުކްލިއަސް( Nucleus ) ހުންނަނީ ބައިބައިވެފައި ނުވަތަ މަލްޓިލޯބްޑް ކޮށެވެ. ލޭގައި ހިމެނޭ ފުރިހަމަނުވާ ނޫޓްރަފިލް ތަކަށް ކިޔަނީ ބޭންޑްސް( Bands )އެވެ. ބެކްޓީރިއާގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެއް ހުރިނަމަ ނޫޓްރަފިލްތަކުގެ އަދަދު އިތުރުވެ، ބޭންޑްސްތައް ފެންނަށްހުރެއެވެ.
ދިރިހުންނަ މުއްދަތު
ގްރެނިއުލޯސައިޓް ތައް ކަމުގައިވާ ނޫޓްރަފިލް،އީއަސިނަފިލް،ބޭސަފިލް ލޭގެ އާރަށް ވާސިލްވުމަށްފަހު 8-4ގަޑި އިރާއި، ދެމެދުގެ ވަގުތެން ވަންދެން ލޭގައި ދެމިހުރެއެވެ. އެއަށްފަހު އެކިއެކި ޓިޝޫތަކަށް ވާސިލްވެ، އެތާގައި 4 ނުވަތަ 5ދުވަސް ވަންދެން ދެމިހުރެއެވެ. ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކުގެ ހާލަތުގައި މިމުއްދަތު ކުރުވެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ލޭދައުރުކުރާ ނިޒާމް
އީ ސިގިރޭޓް
އީ ސިގިރޭޓަކީ އޭގައި ހިމެނޭ ދިޔަ ހޫނުކޮށްގެން ދުން އުފައްދާ އިލެކްޓްރޯނިކް އާލަތެއް! އެކި ބައްޓަންތަކަށް، އެކި ސައިޒުތަކުގެ އީ ސިގިރޭޓް ހުރޭ! ގިނަ އީ ސިގިރޭޓްގައި ހޫނުކޮށްދޭ ބެޓެރި، އަދި ދިޔަ ހިފެހެއްޓުމަށް ކާޓްރިޖެއް ނުވަތަ ޓޭންކެއް ހުރޭ! އަދި އަނގަޔަށްލާ ބައެއް ނޫނީ ހުޅުވުމެއް ހުރޭ! ދުން ހަށިގަނޑުގެ އެތެރެއަށް ދަމަނީ މިތަނުން!
އީ ސިގިރޭޓްގެ ވައްތަރުތައް ބައެއް އީ ސިގިރޭޓް ހަދާފައި ހުންނަނީ އާދައިގެ ސިގިރޭޓް، ސުއްޓާ، ޕައިޕް އާ އެއް ސިފައެއްގައި! ބައެއް ފަހަރު ގަލަން، ނޫނީ ޔޫއެސްބީ ޑްރައިވް އެއްހެން ވެސް ހުރޭ! އަދި އާންމުކޮށް ދިރިއުޅުމުގައި ބޭނުންކުރާ އެހެނިހެން ތަކެއްޗާ އެއް ސިފަޔަކަށް ހުރެދާނެ! އީ ސިގިރޭޓަށް ކިޔާ ވަރަށް ގިނަ ނަންތައް ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި •	އީ ސިގްސް – ބެޓެރި ލެއްވޭ / ރިޗާޖުކުރެވޭ އީސިގިރޭޓް ހުރޭ / ޑިސްޕޯސަބަލް އީ ސިގިރޭޓް ވެސް ހުރޭ! •	އީ ހޫކާ •	މޮޑްސް •	ވޭޕްސް •	ވޭޕްސް ޕެންސް •	ޓޭންކް ސިސްޓަމް/ ޑިވައިސް : މެދު ސައިޒް އަދި ބޮޑެތި ސައިޒުގެ ޓޭންކް ޑިވައިސް ހުރޭ! •	އިލެކްޓްރޯނިކް ނިކޮޓިން ޑެލިވަރީ ސިސްޓަމް (އިންޑްސް) •	އޯޓަނޭޓިވް ނިކޮޓިން ޑެލިވަރީ ސިސްޓަމް (އެންޑްސް) އީ ސިގިރޭޓްގެ އިތުރުން އީ ސުއްޓާ، އީ ޕައިޕް ވެސް ހުރޭ!
ޢަލީ ޝަމީލް
ޢަލީ ޝަމީލް އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ތަފާތު ދިވެހި ފިލްމްތައް ކުޅެފައެވެ.
ކުޅެފައިވާ ޑްރާމާތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
އިޓައިޕޫ ޑޭމު
އިޓައިޕޫ ޑޭމު އޭ ކިޔޭ ފެނުން ކަރަންޓް އުފައްދައިދޭ ޕްލާންޓް އަކީ އެދާއިރާގައި އެންމެ ބޮޑު އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް މަސައްކަތެވެ. މިތަން ހެދުނީ 1971ން 1991ގެ ނިޔަލަށް ބްރެޒިލް އާއި ޕަރަގުއޭ ގުޅިގެންނެވެ. މިޑޭމު ހެދިފައިވަނީ ބްރެޒިލް އާއި ޕަރަގުއޭ ގުޅުވުމަށް ޕަރާނާ ކޯރު ހުރަސްކޮށް ލެވިފައިވާ ފާލަމުގެ 14 ކިލޯ މީޓަރު އުތުރުގައެވެ.
އިޓައިޕޫ ޑޭމު ހެދުމުގެ މަސައްކަތުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެވުނީ 22 ޖުލައި 1966ގައެވެ. ބްރެޒިލްގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އޭރުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ގްރޭސީ މެގަލްހީޒް އެވެ. ޕަރަގުއޭގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އޭރުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ސެޕީނާ ޕޭސްޓަރ އެވެ. މިތަން ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިފައިވަނީ 1971 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބުރުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައެވެ.
thumb|left|200px|އިޓައިޕޫ ޑޭމު.
26 އޭޕްރީލް 1973 ގައި އިޓައިޕޫ ގެ ފެނުން ކަރަންޓް އުފައްދައިދޭ ޕްލާންޓް ހެދުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއި ކުރެވުނެވެ. އަދި މިތަން ބިނާކުރުމަށް 17 މެއި 1974 ގައި އިޓައިޕޫ ބައިނޭޝަނަލް އެންޓިޓީ އުފެއްދުނެވެ. އަދި މިޕްލާންޓް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް 1975 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި ފެށުނެވެ. 5 މެއި 1984 ގައި މިޕްލާންޓުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކަރަންޓް އުފައްދަން ފެށުނެވެ.
އިޓައިޕޫ ޑޭމު ގެ ދިގުމިނުގައި 7744 މީޓަރު ހުރެއެވެ. އަދި އުސްމިނުގައި 225 މީޓަރު ހުރެއެވެ. އިންޖީނު ބިނާކުރެވިފައިވަނީ މައި ޑޭމުގެ އެންމެ މަތީގައެވެ. މިތަނުން ކަރަންޓް އުފައްދައިދޭ މިންވަރަކީ 12600 މެގަވޯޓް އެވެ. މިބައި އުފައްދަނީ ތަފާތު 18 ޖެނެރޭޓިންގ ޔުނިޓް އިންނެވެ. 15 ޔުނިޓް އިންނަނީ މައި އިންޖީނުގޭގައި ބެހެއްޓިފައެވެ. އަނެއް 3 ޔުނިޓް އިންނަނީ ޑައިވާޜަން ޗެނަލް ގައި ބެހެއްޓިފައެވެ. އަދި ދާދި ފަހުން ވަނީ އިތުރު 2 ޖެނެރޭޓިންގ ޔުނިޓް ބެހެއްޓިފައެވެ.
ޑޭމު ފުރުމުން ފެން ބޭރުކުރާ އާރު ހުންނަނީ ކޯރުގެ ކަނާތު އައްސޭރި ފަށުގައެވެ. އޭގައި ވަކި ވަކި 14 ދޮރާށި ވެއެވެ. މިތަނުން ސިކުންތަކު 62200 ކޮޑި މީޓަރުގެ ފެން ފޮނުވައިދެއެވެ. ކޯރުގެ ވާތު އައްސޭރި ފަށުގައިވަނީ ރޮކް ފިލް ޑޭމް އެވެ. މިތަންވަނީ އެއްކޮޅުން މައި ޑޭމު އާއި ގުޅިފައެވެ. އަނެއް ކޮޅުން އާތް ފިލް ޑޭމް އާއި ގުޅިފައެވެ.
މައި ޑޭމު އަދި އިންޖީނުގެ ބިނާކުރުމަށްޓަކައި ކޯރުވަނީ ވާތު އައްސޭރި ފަށުގައި ޑައިވާޜަން ޗެނަލް އިން ޑައިވާރޓް ކުރެވިފައެވެ. މިޑޭމު ހެދުމަށް ބޭނުންކުރެވުނު ދަނގަޑާއި އެކަތައިން 380 އޭފެލް ޓަވަރު ހެދިދާނެ ކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ބޭނުން ކުރެވުނު ކޮންކްރީޓް އިގިރޭސި ވިލާތާއި ފަރަންސޭސި ވިލާތް ގުޅުވުމަށް ހެދުނު ޗެނަލް ޓަނެލްގައި ބޭނުން ކުރެވުނު ވަރަށްވުރެ 15 ގުނަ އިތުރުކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.
1995 ވަނަ އަހަރު ނެރެފައިވާ މަޢުލޫމާތުތަކެއް ބުނާގޮތުން އިޓައިޕޫ ޑޭމު އިން އެކަނިވެސް ޕަރަގުއޭގެ 78 އިންސައްތަ، އަދި ބްރެޒިލްގެ 25 އިންސައްތަ ޙިއްޞާ ކުރެއެވެ. ބްރެޒިލްގެ ފޯޒް ޑޫ އިގްއެކޫ ގައި ހުންނަ ޕަވަރ ޕްލާންޓް އަކީ މިހާރު ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތް ކުރާ ތަނަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.
ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ދޮންނޫ ކާޅު
250px|thumb|left|ދޮންނޫ ކާޅު ދޮންނޫ ކާޅުނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި އުޅޭ ކަނޑުކާޅުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ރީތި އެއް ބާވަތެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި ގިނައިން އުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދިމަސް ބައިހަދައިގެން މުރަކަތަކުގެ ނިވަލުގައި އުޅެމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ދިރޭމަސް ގެންގުޅޭ ފަރާތްތަކުން ވަރަށް ޝައުގުވެރިކަމާއެކު މިމަސް ހޯދާ ގެންގުޅުމަށް ލޯބި ކުރެއެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި ވަރަށް މަދުން އުޅޭ ނަމަވެސް އެހާމެ ރީތި މަހަކަށްވުމާއެކު ދިރޭކުދިމަސް ރާއްޖެއިން ބޭރުކުރާ ފަރާތްތަކުން މިމަސް ހިފުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭނެއެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ފަނިފަކުސައެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރީގައި 9 ހަރުކައްޓާއެކު 19 ނުވަތަ 20 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރީގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 18 ނުވަތަ 19 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ވަރަށް ގަދަ ނޫކުލައެކެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކުލައަކީ ރީނދޫ ކުލައެވެ. މަހުގެ ކޮތަރިތަކުގެ ކައިރިފަށާއި، ނިގޫފަތުގެ މަތީބަޔާއި ތިރީބައި ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ކަޅުކުލައިގެ ކުރެހުމެއް ހުރެއެވެ. މިމަހަށް ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު މިމަހަށް ދޮންނޫ ކާޅު ކިޔާފައިވަނީ އެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 31 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޔޫގެންޑާ
މިއީ އެފްރިކާގެ ގައުމެކެވެ.
ހުތް އަލީ ދީދީ
ހުތް އަލީ ދީދީ އަކީ ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް މައުލަވީ ހުތް ޢަލީ ދީދީ އެވެ. ފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޢަލީ އިބްނި ޙާއްޖު އިބްރާހީމް އެވެ. ހުތް ޢަލީ ދީދީ އަކީ ދިވެހި ބަހުން ފުރަތަމަ ޅެމެއް ހެއްދެވި ޅެންވެރިޔާ އެވެ. ހުތް އަލީ ދީދީ އަކީ ދިވެހި އަދަބުގެ ތެރެއަށް ވަރަށް ބޮޑު އިސްލާހެއް ގެންނަވައި، ވަރަށް ތަނަވަސް ދޮރެއް ހުޅުވައި ދެއްވި އަދީބެކެވެ.ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 1291 ވަނަ އަހަރުގެ ޞަފަރު މަހުގެ 3 ވަނަ އަށް ވީ ހޮނިހިރު ދުވަހުއެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ އަދީބެކެވެ. މުގައްރިރެކެވެ. ޝާއިރެކެވެ.
ހުތް ޢަލީ ދީދީގެ ބައްޕާފުޅަކީ ޏ. ފުވައްމުލަކު ހުތް އަޙްމަދުދީދީގެ ދަރިކަލުން އަލްޙާއްޖު ހުތް އިބްރާހީމް ދީދީ އެވެ. މައިކަނބަލަކީ ޅ.ނައިފަރު ކޮރު ޙަސަންގެ (ފާތިމަތު) ސަންފަ އެވެ. އުފަން ރަށަކީ ޅ. ނައިފަރު އެވެ. އަވަހާރަވެ ފަސްދާނުލެވުނީ ހއ. ހޯރަފުށީގައެވެ. އެރަށު ކުޑަ މިސްކިތް ދޮށުގައި އޭނާގެ މަހާނަފުޅު ވެއެވެ. އޭގައިވާ ގޮތުން އަވަހާރަވީ 11 ޖުމާދިލް އާޚިރާ 1351 ގައެވެ މިއީ އަންގާރަ ދުވަހެކެވެ. އޭރު އުމުރުފުޅަކީ ހިޖުރީ ގޮތުން 60 އަހަރު އެވެ. ރާއްޖޭގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުކަން ކުރެއްވި ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް ޢަބުދުﷲ ފަހުމީ ދީދީ އަލްއަޒްހަރީ(ޖަލާލުއްދީން ޝައިޚުލް އިސްލާމް) އަކީ ހުތް ޢަލީ ދީދީގެ ދަރިކަލެކެވެ.
ޅެން އެންމެ ފުރަތަމަ ހައްދަވާން ފެއްޓެވި ޝާއިރަކީ އަލްމަރުހޫމް ހުތް އަލީ ދީދީ އެވެ. މީނާ އަކީ ހިޖުރައިން 1291 އާއި 1351 އާއި ދެމެދު ދިރިއުޅުއްވި ބޭފުޅެކެވެ. އެހެންކަމުން ފުރަތަމަ ޅެމެއް ދުނިޔޭގެ އަލިކަމުގެ ތެރެއަށް އުފަންވީ ހިޖުރީ 14 ވަނަ ގަރުނުގެ ދެބައިން ކުރީބައިގައި ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ހުތް ޢަލީ ދީދީ އަކީ ރައިވަރު ހެދުމުގައި އަރާހުންނެވި ޝާޢިރެކެވެ.
ނަސަބު
ތާރީޚުން އެނގެން އޮތް ގޮތުގައި ދިވެހިބަހުން އެންމެ ފުރަތަމަ (މިހާރު މި ހަދާ ވައްޓަފާޅިއަށް) ޅެމެއް ހެއްދެވީ ހުތް އަލީ ދީދީއެވެ. ހުތްއަލިދީދީގެ އަސްލު ނަންފުޅަކީ ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް މައުލަވީ ހުތް ޢަލީ ދީދީ އެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ އުފަން ރަށަކީ ޅ. ނައިފަރެވެ. ހުތް ޢަލީ ދީދީގެ ބައްޕާފުޅަކީ އައްސައްޔިދު މުޙައްމަދު ހޮޅި ނަހާ އަލްމަލާބާރީގެ ފަސްމަންދޫ އައްސައްޔިދު އަލްވަޒީރު ޙަސަން ބޮޑު ހަކުރާ ތަކުރުފާނުގެ އަލްވަޒީރު ޙަސަން ހޮޅި ކުޑަ ހަކުރާ މަނިކުފާނުގެ މޮޔަ ޙަސަން މަނިކުފާނުގެ ފާޠިމާ މަނިކުފާނުގެ ހުތްގުޅި ޢަލީ މަނިކުފާނުގެ ހުތްގުޅި އާމިނާ މަނިކުފާނުގެ ޏ. ފުވައްމުލަކު ހުތް އަޙްމަދުދީދީގެ ދަރިކަލުން އަލްޙާއްޖު ހުތް އިބްރާހީމް ދީދީ އެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޅ.ނައިފަރު ކޮރު ޙަސަނުގެ ސަންފަ އެވެ. ހުތް އަލިދީދީ އަވަހާރަވެ ފަސްދާނުލެވުނީ ހއ. ހޯރަފުށީގައެވެ. އެރަށުގައިވާ ހުތްއަލިދީދީގެ މަހާނަގަލުގައި ވާގޮތުން، އަވަހާރަވެފައިވަނީ ބުދަ 11 ޖުމާދިލް އާޚިރާ 1351 ގައެވެ. އަވަހާރަވީއިރު ޢުމުރުފުޅަކީ 60 އަހަރެވެ. ތާރީޚީ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ހުތް އަލީ ދީދީ އަކީ ދިވެހި އަދަބުގެ ތެރެއަށް ވަރަށް ބޮޑު އިޞްލާޙެއް ގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް ޢަބުދުﷲ ފަހުމީދީދީ ނުވަތަ މަޝްހޫރު ޖަލާލުއްދީނަކީ ހުތް ޢަލީ ދީދީގެ ދަރިކަލެކެވެ. ޖަލާލުއްދީނަކީ ރާއްޖޭގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުކަން ވެސް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ތަޢުލީމީ ޙަޔާތް
ހުތް ޢަލީ ދީދީގެ ތަޢުލީމީ ޙަޔާތްޕުޅަށް ބަލާއިރު އެމަނިކުފާނަކީ އިންޑިޔާ އިން އަރަބި، އުރުދޫ، އަދި ދީނީ ތަޢުލީމް ޙާޞިލް ކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ޢިލްމުވެރިއެކެވެ. މާލޭގެ މިސްކިއްތަކާއި އެނޫންވެސް ތަފާތު ތަންތަނުގައި ހުތްއަލީ ދީދީ ވަނީ ދީނީ ތަޢުލީމު އުނގަންނައި ދެއްވުމުގައި އުޅުއްވާފައެވެ. ތާރީޚީ ބައެއް ފޮތްތަކުގައިވާގޮތުން ދައުލަތުގެ ހުއްދަ އާއެކު އެންމެފުރަތަމަ އާންމުންނަށް ދީނީ ނަސޭހަތް ދެއްވި ބޭފުޅަކީވެސް ހުތް ޢަލިދީދީ އެވެ.
ޅެންވެރިކަން
ދިވެހި ތާރީޚުން އެނގެންއޮތް ގޮތުގައި އެންމެފުރަތަމަ ދިވެހިބަހުން ޅެމެއް ހެއްދެވީ ހުތް އަލީ ދީދީ އެވެ. ހުތްއަލީ ދީދީ އެންމެ ފުރަތަމަ ޅެން ހެއްދެވީ ކޮންތާރީޚެއްގައި ކަން އެނގޭކަށް ނެތެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެމަނިކުފާނު ދުނިޔޭގައި އުޅުއްވީ ހިޖުރައިން 1291 އާއި 1351 އާއި ދެމެދު ކަމަށް ތާރީޚުން އެނގެން އޮތީތީ އެންމެފުރަތަމަ ދިވެހި ޅެން ހެދިފައިވާނީ ހިޖުރީ 14 ވަނަ ޤަރުނުގެ ކުރީކޮޅުގެ އަހަރެއްގައިކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ޅެންވެރި ކަމުގެ ތެރެއިން، ހުތް ޢަލީ ދީދީ އަކީ ރައިވަރު ހެއްދެވުމުގައި އަރާހުންނެވި ޝާޢިރެކެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ދިވެހި ޅެމުގެ ފުރަތަމަ ދެބައިތު އޮތީ ޢަރަބިބަހުންނެވެ. ރައިވަރު ހަދަމުން އައި ވަޒަނާ ޚިލާފަށް ޅެންވަޒަނުގެ މައްޗަށް ހެދުނު ފުރަތަމަ ދިވެހި ޅެން ހެދިފައިވަނީ ޢަރަބި ޅެމުގެ ވަޒަން ތަކުގެ ތެރެއިން ވަޒަނެކަށެވެ. އޭގެފަހުން އެތައް ޒަމާނަކަށްފަހު މިޒަމާނުގައިވެސް ދިވެހިޅެން ގިނައިން ހަދައި އުޅެނީ މިދެންނެވިފަދަ ވަޒަން ތަކަށެވެ.. ދިވެހިބަހުން ދެވަނައަށް ހެދުނު ޅެމަކީ ވެސް ހުތްއަލިދީދީގެ ޅެމެކެވެ. ތާރީޚީ ފޮތްތަކުން އެނގޭގޮތުގައި ހުތްއަލީ ދީދީ ދިވެހިބަހުން ޅެން ހައްދަވަން ފެއްޓެވުމާއެކު އޭރު ތިއްބެވި ބައެއް އަދީބުން މިފަދަ ޅެންތައް ހައްދަވަން ފެއްޓެވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ތާރީޚީގޮތުން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ބޭފުޅުންނަށް ބަލާލާއިރު ވާހަކަގޭ ދޮންތުއްތު، އެއްގަމުގޭ އަހުމަދު ދީދީ، އަދި ސީދީގެ އަލިދީދީ ފަދަ ބޭފުޅުން ހިމެނެއެވެ. ދިވެހިޅެން ވައިގައި ހިފައި ޅެންހެދުމު ފޯރިއުފެދިގެން ދިޔަކަމަށް ވެއެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ގިނަ ޅެން ހެއްދެވިކަމަށްވަނީ އެއްގަމުގޭ އަހުމަދު ދީދީ ނުވަތަ ހަކުރާ މަނިކުފާނު އެވެ. ޅެންތަކުގެ ތެރޭގައި “ފާތިމަތުގެފާނުގެ ޅެން” “ހުސައިނުގެފާނުގެ ޅެން” މިފަދަ އެތައް ޅެންތަކެއް ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ.
ފުރަތަމަ ޅެން
އަލްމަރުހޫމް ހުތް އަލީ ދީދީ ފުރަތަމަ ހެއްދެވި ޅެން، ފެށިފައި އޮތީ ޢަރަބި ދެބައިތަކުންނެވެ. ރައިވަރުގެ ވަޒަނުން ނެއްޓި މިހާރުގެ ޅެންތައް ހުންނަ ވަޒަންތަކަށް ދިވެހި ބަހުން ފުރަތަމަ ޅެން ހައްދަވާފައިވަނީ ޢަރަބި ޅެމުގެ ވަޒަން ތަކުގެ ތެރެއިން ވަޒަނެކެވެ. އަދި މިފަދަ ދެވަނަ އަށް އުފަންވި ޅެމަކީ ވެސް އަލްމަރުހޫމް ހުތް އަލީ ދީދީ ގެ ޅެމެކެވެ. އަލްމަރުހޫމް ހުތް އަލީ ދީދީ މިބާވަތުގެ ޅެން ހައްދަވަން ފެއްޓެވުމާއެކު އޭރު ތިއްބެވި ބައެއް ޅެންވެރިން މިގޮތަށް ޅެން ހައްދަވަން ފެއްޓެވި އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ވާހަކަގޭ ދޮންތުއްތު، އެއްގަމުގޭ އަހުމަދު ދީދީ، އަދި ސީދީގެ އަލިދީދީ ފަދަ ބޭފުޅުން ހިމެނެއެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ގިނަ ޅެން ހެއްދެވީ އެއްގަމުގޭ އަހުމަދު ދީދީ ނުވަތަ ހަކުރާ މަނިކުފާނު އެވެ. ހެއްދެވި ޅެންތަކުގެ ތެރޭގައި ފާތިމަތުގެ ފާނުގެ ޅެން، ހުސައިނުގެފާނު ގެ ޅެން ފަދަ ޅެންތައް ހިމެނެއެވެ. އައްޝައިޚުލް މަރުޙޫމް ހުތް އަލީ ދީދީގެ ޅެންތައް ރާއްޖޭގައި ވަރަށް ގިނައިން ގެންގުޅެއެވެ.
ހުތް އަލިދީދީ ފުރަތަމަ ހެއްދެވި ޅެމުން ދެތިން ބައިތެއް ތިރީގައިމިވަނީ އެވެ.
ރައްބީ މިހެން ކުރައްވަތެވަޙީ، ގުރުއާނުގައި މާގަދަ ހުކުމް އާދަމް ދަރިންނާ އެންމެ ހައި ތަކު ހެއްދެވީ ނީނާއި ޖިން
ނޫނޭ އެހެން ކަމަކަށްޓަކައި އަޅުކަންކުރާށޭ ދީނުގައި ގާއިމް ވެދާނދޭ އެކަމުގައި އެކަމަށްޓަކައި ހިނދު ހެއްދެވީ
ޝައްކެއްނެތޭ ގުރުއާންގައި މާގަދަކުރެއްވި ހުކުމޭ މިއީ ހީކޮށް ނުރައިބެއް މިކަމުގައި ނެތަމޭ ވެދާނާ ތަބަޢަވީ
ބޭފުޅުން
މީގެ ތެރެއިން ޖަލާލުއްދީނު (ޢަބްދު ﷲ ފަހުމީދީދީ)ގެ މަންމަ ނައިފަރެވެ. ދެން ތިއްބެވި 5 ބޭފުޅުންގެ މަންމައަކީ މުޙައްމަދު ހާޖީގެ ފާތިމައެވެ. އަނެއް އަށް ބޭފުޅުންގެ މަންމައަކީ މުޙައްމަދު ހާޖީގެ އައިސަައެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އިހަވަންދޫ (ހއ. އަތޮޅު)
ހ.އ.އިހަވަންދޫއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަންކުރާރަށް މާލެ އާ 312.83 ދުރުގައި ހައްދުންމަތީ އުތުރުބުރީގައި އޮންނަ ރަށެކެވެ.މިރަށުގެ ބޮޑުމިނުގައި 101ހެކްޓަރު (ދިގުމިނުގައި 1.52ކިލޯމީޓަރު އަދި ފުޅާމިނުގައި 860މީޓަރު) ހުރެއެވެ.
އާބާދީ
ރަށުގެ ޖުމްލަ އާބާދީ އަކީ 4557.
އިގްތިސޯދު
މިރަށުގައި އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ މަސްވެރިކަމެވެ.މަސްވެރިކަންކުރުމަށް މިރަށުގައި 40 މަސްދޯނި ވާއިރު އޭގެތެރެއިން މަދު ދޯންޏެއްނޫނީ ހުރިހާ ދޯނޏަކީވެސް 75 ފޫޓާއި 80 ފޫޓާ ދެމެދުގެ ބޮޑެތި ފައިބަރު ދޯނިފަހަރެވެ.މަސްވެރިކަން ރަނގަޅުވެއްޖެނަމަ ރަށުގެ ކޮންމެ މަސްވެރިއަކަށްވެސް 8000 ނުވަތަ ނުވަހާސްރުވިޔާ ހަފްތާއަކަށް ލިބެއެވެ.ރަށުގެ މައިގަނޑު ވިޔަފާރިތައް ފަށާފައިވަނީވެސް އަދި ރައްޔިތުން އިސްނަގައިގެން އިމާރާތްކޮށްފައިވާ ގިނަ އިމާރާތްތަކަކީވެސް މިމަސައްކަތުން ލިބޭ އާމްދަނީއިން ކޮށްފައިވާ ކަންތަކެވެ.އަދި ފައިބަރު ދޯނިފަހަރު ބަނުމުގައި ވެސް ލޯނު ނަގައިގެން ކުރަނީ ދޯނީގެ 50އިންސައްތަމަސައްކަތެވެ.
ރަށުގައި 11 ވަދުދޯންޏާއި، އަތޮޅުތެރެއަށާއި މާލެއަށް ދަތުރުކުރާ 1 ސަތަރި ދޯނި އަދި 3 ބައްތެލި ވެއެވެ.މިރަށުގައި އަ މިއްލަފަރާތްތަކުން ހިންގާ 34 ފިހާރައާއި 3ސައިހޮޓާ ހުރެއެވެ.އަދި ފެހުމުގެ މަސައްކަތްކުރާ 14 ތަނަކާއި 6 ވަޑާންގެއާއި 2ވޯކުޝޮޕު ހުރެއެވެ.
ތައުލީމު
މިރަށުގައި 'އިހަވަންދޫ މަދަރުސާ'ގެ ނަމުގައި ސަރުކާރުން ހިންގާ ސުކޫލެއް ހުރެއެވެ.މިތަނުގައި ގުރޭޑު 12ގެ ފެންވަރަށް ތައުލީމު ހާސިލް ކުރެވެއެވެ. މިތަނަކީ އިހަވަންދޫ ރައްޔިތުން ކުރިން ހިންގަމުން އައިސްފައިވާތަނެކެވެ.ރައްޔިތުން ސަރުކާރާ މިތަން ހަވާލުކުރި އިރުވެސް މިތަނުގައި ގުރޭޑު 11 ގެ ފެންވަރަށް ތައުލީމުހާސިލް ކުރެވެއެވެ. އިހަވަންދޫ މަދަރުސާގައި ލައިބްރަރީއަކާއި ފިޒިކްސް އަދި ސައިންސް ލެބޯޓްރީއެއްގެ އިތުރުން ކޮމްޕިޔުޓަރ ލެބެއްގެ ޚިދުމަތް ލިބެންހުރެ އެވެ. އިންޓަރނެޓްގެ ޚިދުމަތް މުދައްރިސުންނަށާއި ދަރިވަރުންނަށް ދަނީ ލިބެމުންނެވެ. މިރަށުގައި އަމިއްލަ ޖަމިއްޔާއަކުން 'ވަފާ ޕްރީ ސްކޫލް' ގެ ނަމުގައި ހިންގާ (ޔޫކޭޖީ އާ ހަމައަށް ކިޔަވާދޭ) ޕްރީ ސްކޫލެއް ހުރެއެވެ. އަދި ގުރޭޑް ބާރައާ ހަމައަށް ކިޔަވާދޭ 3 ޓިއުޝަން ސެންޓަރުވެސް ހުރެއެވެ.
ސިއްހަތު
މިރަށުގައި ސަރުކާރުން ހިންގާ އެއް ސިއްހީ މަރުކަޒުހުރެއެވެ.ރަށުގައި ހުންނަނީ އެއް ޑޮކްޓަރާއި ދިވެހި ބޭސްކުރާ އެކަކެވެ.މީގެ އިތުރުން ހެލްތުވޯކަރަކާއި ނަރުހެއް އަދި ފެމިލީ ހެލްތުވޯކަރަކާއި 3 ފޫޅުމައިން ތިބެއެވެ.ރަށުގައި ހުންނަނީ ޖުމްލަ 2 ބޭސްފިހާރައެވެ.މިދެތަނަކީވެސް އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން ރަށުގައި ހިންގާ ތަންތަނެވެ.ޔުނިސެފްގެ އެހީގައި ،މިރަށުގައި 30 ޖެނުއަރީ 1993 ގައި ބިންގާއަޅާ 23 މެއި 1995 ގައި ހުޅުވާފައިވާ އަންހެނުންގެ މަރުކަޒެއް ހުރެއެވެ.ރައްޔިތުން އިސްނަގައިގެން ބިނާކުރި މިމަރުކަޒަކީ ސިއްހީ ހިދުމަތުގެ ފެންވަރު ދަށް މިރަށުގައި ސާފުތާހިރު މާހައުލެއްގައި ވިހެއުމުގެ ފުރުޞަތު ހޯދައިދިނުމަށް ބިނާކުރެވިފައިވާތަނެކެވެ.
އެހެނިހެން
ރަށުގައި މޫދަށް ގުޅާފައި ހުންނަ ނަރުދަމާގެ ނިޒާމް ގާއިމްކުރެވިފަވެއެވެ.ރަށަށް ކަރަންޓުދެނީ އިހަވަންދޫ ފެނަކަ ބުރާންޗުންނެވެ..އެ އިންޖީނުގެއިން ރަށަށް 24 ގަޑިއިރު ދެމުން ގެންދެއެވެ..ރަށުގެ718 ގޭގައި މީހުން ދިރިއުޅެމުންދާއިރު މީގެތެރެއިން އިމާރާތްކޮށްނިމި ފުރިހަމަވެފައިވަނީ710 ގެއެވެ.އަދި 718 ގޭގައި ފާހާނާ ތަށި ބެހައްޓާފައިވާއިރު، 718 ގެއެއްގައި ފެންމޯޓަރުވެސް ހުރެއެވެ.ރަށުގެ ވަޅުފެން މީރުނަމަވެސް ވާރޭފެން ރައްކާކުރާ އާއްމު 32 ތާންގާއި އަމިއްލަ 913ތާންގި ހުރެއެވެ.
މިރަށުގައި އިހަވަންދިއްޕޮޅު ހޮސްޕިޓަލް ހުރެއެވެ.
މިރަށަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ 9 ވަނައަށް އެއްމެ އާބާދީ ބޮޑު ރަށެވެ.
ސުނާމީގައި ލިބުނު ގެއްލުން
މިރަށަށް 26 ޑިސެމްބަރު 2004ގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ސުނާމީގެ ކާރިސާގެ އަސަރު ކޮށްފައިވެއެވެ.މިގޮތުން ރަށުގެ ހުޅަނގު އުތުރު ކަންމަތިން އަރައިގެން 50 ފޫޓު އެތެރެއަށް ރާށުއަރާ ރަށުގެ ދަނބުވާ ކިޔާ ސަރަހައްދުގައި 200 ފޫޓަށް ލޮނުގަނޑުފެތުރިފައިވެއެވެ.މިތަނުގައި 1 ފޫޓު ފުންމިނުގައި ފެންހެދިފައިވިއެވެ.އަދި ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބުނާނަމަ މުޅިރަށުގެ ތިންބައިކުޅައެއްބައިގާ ފެންބޮޑުވެފައިވިއެވެ.އަދި ރާޅު އަރާ ފައިބައިގެން ދިޔުމުގެ ތެރޭގައި ރަށުގެ ވާޓަރުގެ 960 ފޫޓު ދަށުން ފަސްގަނޑު ބަނދަރުތެރެއަށް ދަމައިގަތުމުގެ ސަބަބުން ވާޓަރުވަނީ ކަނޑައިގެން ގޮސްފައެވެ.އަދި މިހާދިސާގައި 2 ދޯންޏަށް ގެއްލުންވެފައިވެއެވެ.
ރިފަރެންސް
އިހަވަންދޫ ޑޮޓް ކޮމް
ބިސްރަވައިގެ ކެންސަރު
އަންހެނުންގެ ދަރިމައިވުމުގެ ބިސް އުފެދެނީ ބިސްރަވައިގެ ތެރޭގައެވެ. ކޮންމެ އަންހެނެއްގެ ވެސް ދެބިސްރަވަ ވެއެވެ. ބިސްރަވަ އޮންނަނީ ރަހިމުގެ ދެފަރާތުގައި ބިސްދަތުރުކުރާ ހޮޅީގެ ރަހިމާއި ދުރަށްދިޔަކޮޅުގައެވެ. ރަހިމު އާއި ބިސްރަވަ ގުޅުވައިދޭ ހޮޅިއަކީ ބިސްދަތުރުކުރާ ހޮޅި އެވެ. ބިސްރަވައިގެ ކެންސަރު ު މިއީ އާންމު ގޮތެއްގައި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށްޖެހޭ ކެންސަރެކެވެ.
ސަބަބު
ވަކި ސަބަބެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ.
ފަރުވާ
ބަލީގެ އަސަރުކޮށްފައިވާ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށް ބަލައި ފަރުވާ ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ ފަރުވާދޭ ޑޮކްޓަރެކެވެ. ކީމޯތެރަޕީ މިބާވަތުގެ ކެންސަރަށް މާރަގަޅުކަމަކަށް ނުވެއެވެ. ބިސްރަވައިގެ ކެންސަރަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި އޮޕަރޭޝަންކުރާއިރު ބަލީގެ އަސަރު މާބޮޑަށް ފެތުރިފައިވާނަމަ، ރަހިމު، ބިސްދަތުރުކުރާ ހޮޅި، އަދި ބިސްރަވަ އެކުގައި ވެސް ނަގަން ޖެހިދާނެ އެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ސެޕްޓެމްބަރު 9
ސެޕްޓެމްބަރު 9 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 252 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 253 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ނެމީބިއާ
މިއީ އެފްރިކާގެ ގައުމެކެވެ.
ލައިބީރިޔާ
މިއީ އެފްރިކާގެ ގައުމެކެވެ.
ޢަލީ ޝިފާއު
ޢަލީ ޝިފާއު އަކީ ޑައިރެކްޓަރެކެވެ. އެޑިޓަރެކެވެ. އަދި ދިވެހި ފިލްމީ ދާއިރާގެ ތަފާތު މަސައްކަތް ކޮށްއުޅޭ ފަންނާނެކެވެ. ދިވެހި ފިލްމީ ދާއިރާގައި ޢަލީ ޝިފާއު ހަރަކާތްތެރިވާން ފެށީ 2005 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
ފިލްމީދާއިރާއަށް ވަނުން
ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ޢަލީ ޝިފާއު ވަނީ އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރި މޫމިން ފުއާދު އާއެކު ފުރަތަމަ ޑައިރެކްޓްކުރި ދިވެހި ފިލްމް ހޭލާ އިންނެވެ. އާޓް ފިލްމެއްގެ ގޮތުގައި ފެނިގެންދިޔަ މިފިލްމްގެ ވާހަކައާއި، ސްކްރީން ޕްލޭ ލިޔެ ތައްޔާރުކޮށްފައިވަނީ މޫމިން ފުއާދު އެވެ.
ޑާކްރެއިން އެންޓަޓެއިންމަންޓް ސްޓޫޑިއޯ
މޫމިން ފުއާދު އަލީ ޝިފާއު ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ޑާރކް ރެއިން އެންޓަޓެއިންމަންޓް ސްޓޫޑިއޯ އަކީ ދިވެހި ފިލްމްތަކާއި ޑްރާމާތައް އުފައްދައި މާކެޓަށް ނެރޭ ބަޔެކެވެ. މިސްޓޫޑިއޯއިން މޫމިން ފުއާދު އަދި ޢަލީ ޝިފާއު ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ހޭލާ
ހޭލާ އަކީ އަލީ ޝިފާއު އަދި މޫމިން ފުއާދު ގުޅިގެން ޑައިރެކްޓްކުރި ފިލްމެކެވެ. މިއީ އެދެޑައިރެކްޓަރުންގެ ފުރަތަމަ އުފެއްދުމެވެ. މިފިލްމަށް ތަފާތު އެވޯޑްތައް ލިބިފައިވެއެވެ. މިފިލްމްގައި ލީޑްރޯލް ކުޅެފައިވަނީ ކުޑަކުއްޖެއްގެ ބައި ކުޅުނު އަހުމަދު މަޢުރޫފް އަދި އަދި އިސްމާއީލް ރަޝީދު ކޮޕީ އިއްސެ އެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ސެޕްޓެމްބަރު 10
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
ކެރެލާ
ކެރެލާ (ބ.އ.އ: ; މަލަޔާޅަމް: കേരളം — ') އަކީ ހުޅަނގުދެކުނު ހިންދުސްތާން''' އަށް ނިސްބަތްވާ ރާއްޖެއެކެވެ.
ޕެނަޑޯލް
ޕެނަޑޯލް/ޕެރަސިޓަމޯލް ޕެރަސެޓަމޯލް (އެސިޓަމިނޮފެން) ނުވަތަ ޕެނަޑޯލް އަކީ އާދައިގެ ހުން އާދައިގެ ބޮލުގައިރިހުން އަދި މިކަމާއިގުޅިގެން އުފެދޭ ގައިގައިރިއްސުމަށް ދެވޭ ފަރުވާއެކެވެ. އާދައިގެ ހުޅުހުޅުގައި ރިއްސުމާއި،ދަތުގައި ރިއްސުން، ކުޑަކޮށް ހުޅުދުޅަވުމުންވެސް ދުޅަ މަޑު ކުރުމާއި، ތަދުކެޑުވުމަށް މިބޭސްބޭނުންކުރެވެއެވެ.ސްޕަރމާޓްތަކާއި އާދައިގެ ފިހާރަތަކުންފަސޭހައިން ހެޔޮއަގުގައި ގަންނަން މިބޭސްލިބެންހުރެއެވެ.
1 ބޭސް ހުންނަ ވައްތަރުތަށް 2 ބޭހުގެ ބާރުމިން ބެހިފައިވާގޮތް 3 ބޭސްބޭނުންކުރުމުގެކުރިން ބަލަންޖެހޭ ކަންތައްތައް 4 ބޭސް ބޭނުން ކުރާނެގޮތް 5 ޙާއްސަ ސަމާލުކަން 6 އިންޒާރު
ބޭހުގެ ބާރުމިން ބެހިފައިވާގޮތް
500 މިލްގްރާމް،375 މިލްގްރާމް އަދި 750 މިލްގްރާމްގެ ގުޅަ ނުވަތަ ކެޕްސޫލް ގަންނަން ލިބެންހުރެއެވެ. 120 މިލްގްރާމްގެ އޮރެންޖް ރަހަލާގޮތަށް ހަފައިގެންކާގޮތަށް ހުންނަ ގުޅަބޭ ލިބެންހުރެއެވެ. ދިޔާބޭހުގެގޮތުގައި 60އެމްއެލް،120އެމްއެލް ގެފުޅި ލިބެންހުރެއެވެ.ކޮންމެ 5އެމްއެލްގައި 120މިލްގްރާމް(އެސިޓަމިނޮފެން)ބޭހުގެ ގޮތުގައި ހުރެއެވެ. މަސްގަނޑަށްޖަހާ އިންޖެކްޝަންގެ ގޮތުގައި150މިލްގްރާމް/1އެމްލްގައި.
ބޭސްބޭނުންކުރުމުގެކުރިން ބަލަންޖެހޭ ކަންތައްތައް
ކުރިން މިބޭސްބޭނުންފުޅު ކުރުމުން ގައިގެ ހަމުގައި ބިހިނަގާ ކަހާގޮތްވޭތޯ؟.މިހެންވާނަމަ ބޭސް ކެއުމުގެ ކުރިން ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާހޯއްދަވާ! މާބަނޑު އަންހެނުން މިބޭސް ބޭނުންކުރުމުން މައިމީހާއަށާއި، ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅަށް ގެއްލުމެއްވާކަމަށް އަދި މިހާތަނަށް ހޯދިފައެއްނުވެއެވެ. އެކަމަކު މާބަނޑު އަންހެނަކުނަމަ މިބޭސްބޭނުން ކުރުމުގެކުރިން ޑޮކްޓަރގެ ލަފާހޯއްދަވާ! ޅަދަރިފުޅަށް ކިރުދޭމައިން މިބޭސްބޭނުންކޮށްފައިވާނަމަ ކިރުގެ ތެރެއިގައި ބޭހުގެ އަސަރު ކުޑަކޮށްހުރެއެވެ. އެކަމަކު ދަރިފުޅަށް ކިރުދިނުމުން ދަރިފުޅަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއްވާކަމަށް އަދި ހޯދިފައެއްނުވެއެވެ. މިބޭހާއި އެކީގައި އެހެންބޭހެއް ބޭނުންފުޅު ކުރައްވައިފިނަމަ ބައެއްފަހަރަށް ގައިގައި ފިއްނަގާ ހިރުވާކަން ވަރަށްމަދުން މިބޭސް އުފެއްދިފަރާތަށް ރިޕޯޓްކުރެވިފައިވެއެވެ.
ޙާއްސަ ސަމާލުކަން
ފޫކޮޅަށްޖަހާ އުގުރި (ސަޕޯސިޓަރީ) ބޭނުންކުރަނީ ހުންއައިސް ހޮޑުލެވޭ ކުދިންނަށް އަގައިން ބޭސް ނުދެވޭނަމައެވެ. 6 މަހުންދަށުގެ ކުދިންނަށް ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާގެމަތިން މިބޭސްބޭނުންކުރައްވާ. ފުރަމޭ (ލިވަރ)ގެ ބައްޔެއް ހުރިނަމަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާގެމަތިން މިބޭސްބޭނުންކުރައްވާ. ގުރުދާ(ކިޑްނީ)ގެބަލީގެ މީހުން ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާގެމަތިން މިބޭސްބޭނުންކުރައްވާ. އަދި މިނޫނަސް މިބޭސް ބޭންބެއްލެވުމުން އާދަޔާ ޚިލާފު ގޮތްވާކަމަށް ތަޖުރިބާ ކުރެވިފައިވާ މީހުން މިބޭސް ބޭނުންކުރުމުގެ ކުރިން ޑޮކްޓަރގެ ލަފާހޯއްދަވާ. ހުސްގޮހޮރާހުރެ މިބޭސް ބޭނުންފުޅު ނުކުރައްވާ.
ވިޔަންސާ
ވިޔަންސާ ގެ ފުރިހަމަ ނަމަކީ ވިލިގިލީ ޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް އެސޯސިއޭޝަން އެވެ. ވިލިމާލެ ގައި އުފެދިފައިވާ ޖަމްޢިއްޔާ އަކީ ގައުމީ ފެންވަރުގައި ތަފާތު ކުޅިވަރު ތަކުގައި ބައިވެރިވެ ކާމިޔާބުތައް ހޯދަމުންދާ ޓީމެކެވެ. މާލޭގެ 5 ވަނަ އަވަށް ވިލިމާލޭގައި އުފެދިފައިވާ މިޖަމްޢިއްޔާ އަކީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒް ގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށް މިވަގުތު މިޖަމްޢިއްޔާ ގައި 1500 އަށްވުރެ ގިނަ މެންބަރުން އެބަތިއްބެވެ.
މެލިގްނަންޓް މެލަނޯމާ
މެލިގްނަންޓް މެލަނޯމާ އަކީ ވަރަށް ހަލުވިކޮށް ފެތުރޭ ކެންސަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ މީހުންގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ ހިސާބުގެ ލިމްފް ގްލޭންޑްތައް ވެސް ދުޅަވެފައި ހުރެއެވެ.
ފަރުވާ
ބަލީގެ އަސަރުކޮށްފައިވާ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށް ބަލައި ފަރުވާ ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ ފަރުވާދޭ ޑޮކްޓަރެކެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފުރަގަސް ފަރާތު މަގު
ފުރަގަސް ފަރާތު މަގު އަކީ ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ގެ އެންމެ ފަހަތަށް އިންނަ ބައެވެ. ފުރަގަސް ފަރާތު މަގު އިންނަނީ ޕެލްވިކް ޑައިއަފްރަމްގެ ތިރިން ފުރަގަސް ފަރާތްއާއި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރު އާއި، ދެމެދުގައެވެ. ފުރަގަސް ފަރާތު މަގުގެ ދިގުމިނަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 4-2.5 ސެންޓި މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިނެކެވެ. އެހެންކަމުން މިބައި ފެށިފައި އިންނާނީ ފުރަގަސް ފަރާތު މަގު އާއި ފުރަގަސް ފަރާތް ގުޅޭ ކަނުން ނުވަތަ ހިސާބުންނެވެ. ނިމިފައި އިންނާނީ ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރު އަށެވެ. އަދި މިބައިގެ މަތިން އިންނާނީ ފުރަގަސް ފަރާތް އެވެ. އަދި ތިރިން ގޮސް ނިމިފައި އިންނާނީ ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރު އަށެވެ.