cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ސިކުނޑި ދުޅަވުން
ސިކުނޑި ދުޅަވުން އަކީ ސިކުނޑީގެ ޓިޝޫ ދުޅަވެ ފުއްޕުމެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ސިކުނޑި ދުޅަވުން ކުރިމަތިވާއިރު އެއާއެކު، ސްޕައިނަލް ކޯޑް ދުޅަވުން ކުރިމަތިވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. މާނައަކީ ސިކުނޑިއާއި، ސްޕައިނަލް ކޯޑް ދުޅަވުން އެވެ. ހަމަމިހެން ބައެއް ފަހަރު ސިކުނޑި ދުޅަވުން ކުރިމަތިވާއިރު އެއާއެކު، ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް ދުޅަވުން ކުރިމަތިވެއެވެ. މާނައަކީ ސިކުނޑިއާއި، ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް ދުޅަވުން އެވެ.
ސިކުނޑި ދުޅަވުން ކުރިމަތިވަނީ ބައެއް ކަހަލަ ޖަރާސީމް ތަކާއި، އަދި އެހެނިހެން ބައެއް މާއްދާތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެހެނިހެން ބައެއް މާއްދާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ، ތިމަރަ، ދިރޭރަހަ، އާރސެނިކް ފަދަ މާއްދާ ތަކެވެ. ސިކުނޑި ދުޅަވުން ކުރިމަތި ކުރުވާ ޖަރާސީމް ތަކުގެ ތެރޭގައި، ބައެއް ކަހަލަ ބެކްޓީރިޔާ، ވައިރަސް، ޕަރަސައިޓް، ފަދަ ޖަރާސީމްތައް ހިމެނެއެވެ.
ސިކުނޑި ދުޅަވުން ކުރިމަތިކުރުވާ ވައިރަސް ދެގުރޫޕަކަށް ބަހާލެވެއެވެ. ފުރަތަމަ ވައްތަރަކީ ހަށިގަނޑަށް ވައިރަސް ވާޞިލްވުމަށްފަހު، ސިކުނޑީގެ ނާރު ސެލް ތަކާއި ހަމައަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ގެއްލުމެއް ކުރިމަތި ނުކުރުވާ ވައިރަސް ތަކެވެ. މީގެ މިސާލަކީ ރެބީޒް ވައިރަސް އަދި އާތްރޮޕޯޑް-ބޯން ވައިރަސް ތަކެވެ. ދެވަނަ ވައްތަރަކީ ހަށިގަނޑަށް ވައިރަސް ވާޞިލްވުމަށްފަހު، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމް ނޫން ބައިތަކަށް ގެއްލުންދީ އަދި އޭގެ ފަހުން ސިކުނޑީގެ ނާރު ސެލްތަކާއި ހަމައަށް ފޯރައި ގެއްލުން ދޭވައްތަރެވެ. މީގެ މިސާލަކީ ހާރޕީޒް ސިމްޕްލެކްސް ޖައްސާ ވައިރަސް، ހާރޕީޒް ޒޮސްޓަރ ޖައްސާ ވައިރަސް، ޑެންގީ ހުން ޖައްސާ ވައިރަސް، އެއިޑްސް ބަލި ޖައްސާ ވައިރަސް، އަދި ރީނދޫ ހުން ޖައްސާ ވައިރަހެވެ.
ސިކުނޑި ދުޅަވުން ކުރިމަތިވުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި، ހުންއައުން، ބޮލުގައި ރިހުން، ތާއްޔަށް ޖެހުން، ކޯމާއަށް ދިއުން، ކަރުހަރުއެރުން، ނުވަތަ ކަރުގެ މަސްތައް ކުރުގެޅުން، ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ބައެއް ފަހަރު ފިޓްޖެހުން މެދުވެރިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އަތްފައިގެ ވަރުދެރަވެ، ގައިގެ ބާރުދޫވާގޮތް ވެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޓޮކްސޯޕްލާޒްމޯސިސް
ޓޮކްސޯޕްލާޒްމޯސިސް އަކީ ބުޅާ ފަދަ ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑުގައި އުޅޭ ޖަރާސީމްގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ ޕެރަސައިޓް އަކުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. ދިފާޢީ ނިޒާމް ރަގަޅަށް ހުންނަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑަށް މިޖަރާސީމް ވާޞިލްވި ނަމަވެސް، މިބަލީގެ ޢަލާމާތްތައް ނުފެނިހުރެއެވެ. ނަމަވެސް ދިފާޢީ ނިޒާމް ބަލިކަށިވެއްޖެނަމަ، ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެށި، އުދަގޫތައް ފެންނަން ފަށައެވެ. މިބަލީގެ ނުރައްކާބޮޑީ މިބަލީގެ ސަބަބުން ލޮލަށް ގެއްލުންވުން، މާބަނޑު މީހުންނަށާއި، ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅަށް މީގެ އަސަރުކުރުން ގާތްކަމުންނެވެ. މިބަލި ޖައްސާ ޕެރަސައިޓް އަކީ ޓޮކްސޯޕްލާޒްމާ ގޮންޑީ އެވެ.
ބަލިޖެހޭގޮތް
ޓޮކްސޯޕްލާޒްމޯސިސް ޖެހެނީ ޓޮކްސޯޕްލާޒްމާ ގޮންޑީ ގެ ބިސް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ވަނުމުންނެވެ. މިއީ ބުޅަލުގެ ނަޖިހުގައި ހުންނަ ޖަރާސީމަކަށްވާތީ، މިޖަރާސީމް ބުޅަލުގެ ނަޖިހުގެ ޒަރީޢާއިން އެހެން ޖަނަވާރުތަކަށާއި، އިންސާނުންނަށް ވާޞިލްވާގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. ބަލީގެ ޖަރާސީމް ހަށިގަނޑަށް ވަދެދާނެ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި:-
ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅަށް މިބަލީގެ އަސަރުކުރުން
މާބަނޑު ދުވަސްވަރު މިބަލި ޖެހުމުން ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅަށް ބަލީގެ އަސަރު ކުރާގޮތްވެއެވެ. ބަލިވެ އިންނަތާ ކުރީކޮޅު މިބަލީގެ ޖަރާސީމް ހަށިގަނޑަށް ވާޞިލްވެއްޖެނަމަ ދަރިފުޅަށް މީގެ އަސަރުކުރުން ބޮޑުވެއެވެ. އެގޮތުން:- ކުރިން ޓޮކްސޯޕްލާޒްމޯސިސް ޖެހިފައި ހުރިމީހަކު ބަލިވެ އިންނަމަ ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅަށް ބަލި ވާޞިލްވުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑައެވެ.
ލޮލުގެ ފެނުމަށް އަސަރުކުރުން
ބަލިޖެހޭތާ ކުރީކޮޅު ފަރުވާ ނުކުރެވިއްޖެނަމަ ލޮލުގެ ފެނުމަށް އަސަރުކުރުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ލޮލަށް ލިބޭ ގެއްލުން ބިނާވެފައި އޮންނަނީ ބަލީގެ އަސަރުކުރާ މިންވަރަށާއި، ފަރުވާގެ އަވަސް ލަސްމިނަށެވެ. ބަލިޖެހުމާއި ގުޅިގެން އަވަހަށް ފަރުވާ ނުކުރެވިއްޖެނަމަ، ލޮލުގެ ކޮޔަށް ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ސަބަބުން ލަކުނުލައި ލޮލުގެ ފެނުމަށް ބުރޫއެރުން އަދި ލޮލަށް ނުފެނުން ވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ.
ބަލި ދެނެގަތުން
ބަލިން ރައްކާތެރިވުން
ބަލީގެ ފަރުވާ
ޓޮކްސޯޕްލާޒްމޯސިސްގެ އުދަގޫތައް ނުވާނަމަ، ފަރުވާ ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމް ބަލިކަށިވެ، ބަލީގެ އުދަގޫވާނަމަ، ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުން މުހިއްމެވެ. ބަލީގެ ފަރުވާ ދިނުމުގައި ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދެވެނީ މާބަނޑު މީހުންނަށާއި އަލަށްވިހާފައިވާ ތުއްތު ކުދިންނަށެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ލޮލަށް ބަލީގެ އަސަރުކޮށްފިނަމަ، އަވަހަށް ފަރުވާ ދިނުން މުހިއްމެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ކިޝްތީ
ކިޝްތީ އަކީ ކޯރާއި ކަނޑުގައި ވެސް ބޭނުން ކުރެވޭ އުޅަނދެކެވެ.
މަސްވެރިކަން ކުރުމަށް ވެސް އަދި ހިތްހަމަ ޖެއްސުމުގެ ގޮތުން ކޯރުގައި ދުއްވާލުމަށް ވެސް ކިޝްތީ ބޭނުން ކުރެއެވެ.
ޕާރަސް ހިލަ
ޕާރަސް ހިލައަކީ އިނގިރޭސި ބަހުން ފިލޯސަފަރސް ސްޓޯންއޭ ކިޔާ ޒާތުގެ ހިލައެވެ.
އެދަރިފުޅު (ފިލްމް)
އެދަރިފުޅު އަކީ 2009 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ދިވެހި ފިލްމެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ދި ޓީވީ
ދި ޓީވީ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގާ އަމިއްލަ ޓީވީ ސްޓޭޝަން އެވެ. މި ޓީވީ ސްޓޭޝަން ހިންގަން ފަށާފައިވަނީ 2008 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
އެސްފިޔަ
އެސްފިޔަ އަކީ ލޮލުގެ ރަވައިގައި ފަޅައިފައި ހުންނަ އިސްތަށި އެވެ. ލޮލަށް ތަފާތު ކުނިބުނި ފަދަ ތަކެތި އެޅުން އެސްފިޔައިގެ ސަބަބުން މަނާޚޮށްދެއެވެ. އެސްފިޔައެއް ވެއްޓިއްޖެ ނަމަ އަލުން އުފެދި ބޮޑުވުމަށް 7-8 ހަފްތާ ވަރު ނަގައެވެ. އިސްތަށީގެ ކުލައާއި އެސްފިޔައިގެ ކުލަ ބައެއް ފަހަރު ތަފާތު ވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
އިސްތަށީގެ ބުޑުގައި ތަފާތު ދެވައްތަރެއްގެ ގްލޭންޑް ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
މުލިހި
މުލިހި އުފެދެން ދިމާވުމުގައި ހަށިގަނޑުގައި އަށަގަންނަ ޖަރާސީމް ނުވަތަ ހަށިގަނޑަށް ވަންނަ މާއްދާ މުލިހި އުފެދޭ ހިސާބުގައި ހުންނަ ސެލްތައް މަރާލައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ސައިޓޮކައިން ކިޔާ މާއްދާއެއް ބޭރުކުރެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އަނދުން ހުލި
އަނދުން ހުލި ލޮލުގެ ތިރީރަވައިގައި ނަގާ ބަލިކަމެއް. އެހުންނަނީ ބިއްސެއް ނުވަތަ ކުޑަމުލިއްސެއް ހެންނެވެ. އަނދުން ހުލި އުފެދެނީ ލޮލުގެ ރަވައިގެ ބުޑުގައި ހިމެނޭ ތެޔޮބޭރުކުރާ ގްލޭންޑް ތަކުގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަތުމެވެ. އަނދުން ހުލި އާއި އެސްފިނޮޅު އާއި ހުރި ތަފާތަކީ އަދުން ހުލި ސައިޒުން ކުޑަވާނެއެވެ. އަދި ތަދު އިހްސާސް ވާލެއް ބޮޑުވާނެއެވެ. އަދި އަނދުން ހުލީގެ ސަބަބުން މާބޮޑު ގެއްލުމަކާ ކުރިމައްޗެއް ނުވާނެއެވެ.
އާންމު ގޮތެއްގައި އަނދުން ހުލި އުފެދެނީ 'ސްޓެފައިލޮކޮކަސް އޭ ކިޔާ ބެކްޓީރިޔާ އެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.
ފަނާ(ފިލްމް)
ފަނާ އަކީ 2010 ވަނަ އަހަރު ނިކުންނާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ދިވެހި ފިލްމެކެވެ.
ލޮލުގެ ރަވަ
ރަވަ އަކީ ލޮލުގެ ކައިރިފަށެވެ. މިއީ ލޮލުގައި އެސްފިޔަފަޅައިފައި ހުންނަތަން ވެސް މެއެވެ. މިއީ ލޯ ރައްކާކޮށް ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ހަމުގެ ތުނި ފަށަލަ އެކެވެ. ލޮލުގެ ރަވައިގައި އެކުލެވޭ ހަމަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ހަންގަނޑުގައި ހިމެނޭ އެންމެ ތުނި ހަމެވެ. މިބޯމިއަން ގްލޭންޑް ތައް ހުންނަނީ ލޮލުގެ ރަވައިގެ ތެރޭގައެވެ. ކަރުނަ އިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސަރުބީ ނުވަތަ ތެލުގެ ބައި ދޫކުރަނީ މިބުނި ގްލޭންޑް ތަކުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ލޮލުގެ ރަވައިގެ ތެރޭގައި ދާ ބޭރުކުރާ ގްލޭންޑް ތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ. ތަފާތު 6 ފަށަލައެއް ލޮލުގެ ރަވައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
އުރަމަތީ ކަށިގަނޑު
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް
އުޅަބޮށި ކަށިގަނޑު
ގުޅުންހުރި ކަށިތައް
އުޅަބޮށި ކަށިގަނޑު އާއި ގުޅިފައިވާ ކަށިތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް
ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް ދުޅަވުން
ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް ދުޅަވުން އަކީ ސިކުނޑި އަދި ސްޕައިނަލް ކޯޑް ގެ ވަށައިގެންވާ ލެވިފައިވާ ދުލިފަށް ދުޅަވުމެވެ. ވައިރަސް، ފަންގަސް، ބެކްޓީރިޔާ އަދި ޕަރަސައިޓް ގެ ސަބަބުން ވެސް މިބަލި ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ނުރައްކާތެރިވަނީ ބެކްޓީރިޔާގެ ސަބަބުން ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް ދުޅަވުން ކުރިމަތިވެފައިވާނަމަ އެވެ.
ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް ދުޅަވުން ކުރިމަތި ކުރުވާ ބެކްޓީރިޔާ ތަކުގެ ތެރޭގައި މެނިންގޮކޮކަސް ( ނިސީރިއާ މެނިންޖިޓިޑިސް)، އިންފުލުއެންޒާ ބެސިލަސް (ހިމޮފިލަސް އިންފުލުއެންޒާ)، ނިއުމޮކޮކަސް، ސްޓްރެޕްޓޮކޮކަސް، އަދި ސްޓެފައިލޮކޮކަސް ފަދަ ބެކްޓީރިޔާ ތައް ހިމެނެއެވެ. ހަށިގަނޑުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި އުފެދޭ އިންފެކްޝަންގެ އަސަރު ލޭގެ ޒަރީޢާއިން ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް އާއި ހަމައަށް ވާޞިލްވެ، ސިކުނޑީގެ ވަށައިގެންވާ ދުލިފަށް އާއި، ސިކުނޑިއާއި ދެމެދުގައި ހުންނަ ދިޔައިގެ ތެރޭގައި ދޮސް އަށަގަނެ، ސިކުނޑީގެ ވަށައިގެންވާ ދުލިފަށް ދުޅަވުން މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. މިސާލަކަށް ސިކުނޑިއާއި ކައިރީގައިވާ ތަނެއް ކަމުގައިވާ ކަންފަތުގެ މެދުބައި ، އަދި ނޭފަތުގެ ވަށައިގެންވާ ވައިކޮތަޅު ފަދަ ތަނެއްގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަނެއްޖެ ނަމަ ފަސޭހަ ކަމާއެކު އިންފެކްޝަން ސިކުނޑިއާއި ހަމައަށް ވާޞިލްވެއެވެ. އަދި ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް ދުޅަވުން ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ.
ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް ދުޅަވުމުން ކުރިމަތިވެދާނެ އުދަގޫތަކުގެ ތެރޭގައި، ހުންއައުން، ބޮލުގައި ރިހުން، ހޮނޑުލުން، ކާހިތްނުވުން، އަދި ކަރުގެ މަސްތައް ހަރުއެރުން ނުވަތަ ކަދުރާ ގުޅަކެއުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
ބެކްޓީރިޔާ ގެ ސަބަބުން ސިކުނޑީގެ ދުލިފަށް ދުޅަވުން ކުރިމަތިވުމުން ފެނިދާނެ އުދަގޫތަކުގެ ތެރޭގައި، ފިޓްޖެހުން، ބީރުވުން، ލޯއަދިރިވުން، ވާގިނެތުން، ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ވިޔާއްދަ
ވިޔާއްދަ އަކީ ގިނައަނގަ ހުންނަ މުލިހި، އެވެ. މިމުލިއްސަށް ކުޅަނދުރު ހަތާ މުލިހި ވެސް ކިޔައެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ކުޅަނދުރު ހަތާ މުލިހި އުފެދެނީ ސްޓެފައިލޮކޮކަސް ކިޔާ ބެކްޓީރިޔާ އެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މިއީ ގައިން ގަޔަށް އަރާ ބައްޔެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ބައްޔެކެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ހިސާބުތަކަށް ފެތުރޭގޮތް ވެސް ވެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ރިކެޓްސިޔާ ސޫސުގަގަމޫޝީ
ރިކެޓްސިޔާ ސޫސުގަގަމޫޝީ އަކީ ބެކްޓީރިޔާ ގެ ސައިޒަށް ހުންނަ ރިކެޓްސިޔާ އާއިލާއަށް ނިސްބަތްވާ ޖަރާސީމެކެވެ. މައިކްރޮސްކޯޕެއްގެ ދަށުން ރިކެޓްސިޔާ ފެންނާނީ ދިގުކޮށް ( ސީދާ ދަނޑިކޮޅެއްގެ ސިފަަޔަށް ) ނުވަތަ ވަށް ( ވަށްބޯޅައެއްގެ ސިފަޔަށް ) އެއްޗެއްގެ ސިފަޔަށެވެ. ރިކެޓްސިޔާ ސޫސުގަމޫޝީ އެއެއްޗެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ ސެއްޅި ނިސްބަތްވަނީ ލެޕްޓޯޓްރޮޕީޑިއަމް އަކަމޫޝީ، އަދި ލެޕްޓޯޓްރޮޕީޑިއަމް ޑެލިއެންސް ކިޔާ ވައްތަރަކަށެވެ. ސެއްޅީގެ ދިރިހުރުމުގެ ބުރުގައި 4 މަރުޙަލާއެއް ކަނޑަތުކުރެއެވެ. އެއީ ބިސް، ލާރވާ، ނީމްފް، އަދި ފުރިހަމަ ސެއްޅި އެވެ. ބަލި ޖައްސާ ޖަރާސީމް ސެއްޅީގެ މުޅި ހަށިގަނޑުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ގިނައިން ހުންނަނީ ކުޅުއުފައްދާ ގޮށްތަކުގައެވެ. ސެއްޅި އޭގެ ކާނާ ހޯދުމަށް އިންސާނުންނާއި، އެހެނިހެން ޖަނަވާރުތަކުގައި ދަތްއަޅާ ހިނދު، މިބަލި ޖައްސާ ޖަރާސީމް އިންސާނުން ނުވަތަ އެޖަނަވާރެއްގެ ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ދެއެވެ. މިބައްޔަށް ސޫސުގަމޫޝީ ބަލި މިހެންވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ. ސޫސުގަމޫޝީ އަކީ ޖަޕާން ބަހުގައި ވަކި ދެލަފުޒެވެ. ސޫސުގަ މާނައަކީ ކުޑަ އަދި ނުރައްކާތެރި އެއްޗެއް މިއެވެ. މޫޝީ ގެ މާނައަކީ މަޚްލޫޤް ނުވަތަ ދިރޭއެއްޗެއް މިއެވެ.
ބިހުރޯޒު ކަމަނާ މިސްކިތް
<DIV STYLE="font-family:Faruma>
ބިހުރޯޒު ކަމަނާ މިސްކިތަކީ މާލޭގައި ހުރި މިސްކިތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ޒަމާންވީ އެއް މިސްކިތެވެ. ރަށްދެބައިމަގާއި ނީލޯފަރުމަގާއި ގުޅުނު އިރުދެކުނު ކަންމަތީގައި ހުންނަ ބިހުރޯޒު މިސްކިތަކީ ބޮޑުތަކުރުފާނު ރަސްކަމަށް އިސްވުމުގެ ކުރީގައި ބިނާކުރެވުނު މިސްކިތެއްކަން ތާރީހީ ލިޔުންތަކުން އެނގެއެވެ. މި މިސްކިތް ބިނާ ކުރެއްވީ ބިހުރޯޒު ފާށަނާކަލޯ އެވެ. އަދި އިހުގައި މި މިސްކިތަށް ބިހުރޯޒު ފާށަނަާކަލޯ މިސްކިތް މިނަން ކިޔައި އުޅުނެވެ.
ތާރީހީގޮތުން މި މިސްކިތް ފާހަގަކުރެވޭ މުހިއްމު އެއް ސަބަބަކީ މި މިސްކިތުގެ ހަރިންމަ ތެރޭގައި އައްސުލްޠާނުލްޣާޒީ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނުލް އަޢުޒަމް (އުތީމު އަލްޣާޒީ މުޙައްމަދު ބޮޑުތަކުރުފާނު) އާއި އެ ރަދުންގެ ކޮއްކޯފުޅު، އަލްޣާޒީ ޙަސަން ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނާއި މި ދެ ބޭފުޅުންގެ މަހާނަފުޅު ހުރި ޒިޔާރަތް ހުރުމެވެ.
މިސްކިތު ބޯގަ
ހުސެން ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނުގެ ރަސްކަމުގައި ބިހުރޯޒް ކަމަނާ މިސްކިތުގެ ކިޔަވެނި ބޭކަލުން ދުރުވެ މިސްކިތުގެ ބޯގަ ފެންނަން ނެތް ކަމަށް ދެންނެވުމުން އަލުން ބޯގައެއް ލިޔުއްވިއެވެ. އަދި 1620 ވަނަ އަހަރު އުތީމު އަލިތަކުރުފާނުގެ މުނިކާފަ ދަރިކަލުން ކަޅުތުއްކަލާގެ ރަސްކަމުގައި މައްޗަންގޯޅީގައި އުޅޭ އުސްމާނު އަލީއޭ ކިއުނު މީހަކާ ބިހުރޯޒް މިސްކިތުގެ ތުއުލިޔާގެ މޫލަވެރިކަން ހަވާލުކުރިއެވެ. އަދި ދޮންބަންޑާރައިންގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރަށް އައިއިރު މިބުނި އުސްމާނު އަލީގެ ދަރިކޮޅު ހުސްވުމުން ފަނޑިޔާރު މަނިކުފާނާއި ވަޒީރުން މަޝްވަރާ ކުރައްވައި ނިންމެވީ އެމިސްކިތް ބެލެހެއްޓުމާއި ތައުލިޔާ މޫލާގެ ވެރިކަން ރަދުންގެ ދަރިދަރި ކޮޅަށް ހަމަޖެއްސެވުމަށެވެ.
އަލްމަދްރަސަތުލް ޢަރަބިއްޔަތުލް އިސްލާމިއްޔާ
އަލްމަދްރަސަތުލް ޢަރަބިއްޔަތުލް އިސްލާމިއްޔާ އަކީ އަރަބި އިސްލާމީ ތަޢުލީމު ފޯރުކޮށްދޭ މަދަރުސާއެކެވެ. މި މަދަރުސާ ހުޅުވުނީ 8 ފެބްރުއަރީ 1987 ގައެވެ. މި މަދަރުސާ ހުޅުވުނީ އެންމެ 90 ދަރިވަރުންނާ އެކީގައެވެ. މި މަދަރުސާގއި ކިޔަވައިދެނީ ގްރޭޑެ 1 ން 12 އަށެވެ.
މަދަރުސާގެ މޮޓޯ
نبني أمتنا بالإيمان والعلم والعمل- އަހަރުމެންގެ އުއްމަތް ބިނާކުރާނީ އީމާންކަމާއި ޢިލްމާއި ޢަމަލުންނެވެ.
މަދަރުސާގެ ލަވަ
ޢިލްމުން ހެނދުން އަޅައިގެން
ހޭލާ ދަރީން ހިނގާށޭ
އަބަދަށްޓަކައި ހޯދަން ހިޔާ
...
ޢިލްމީ މިމަދަރުސާގައި
މިނަމަށް ޤަދަރު ކުރާށޭ
ޢަރަބިއްޔަތުލް އިސްލާމިއްޔާ
ބިންގާ އަޅާ އީމާންކަމުން
ޢިލްމާއި ޢަމަލުން ޅަފަތުގައި
އުއްމަތް ބިނާކޮށްދޭނަމޭ
ބުނަމޭ އަހަރެމެން އަޒުމުގައި
މިމޮޓޯ މަތީގައި ޚިޔާލް ދިރުވާ
ރީތި ޚުލްގެއްގައި ނަޔާ
ޢިލްމީ......
ނިސްބަތް ވެފައވީ ހަތަރުބައި
މުސްލިމް ޚަލީފާއިންނަށޭ
ވިސްނާ މިކަން ރޫޙާ ހިތުން
ވާދައިގެ ރޫޙާ އެއްގޮތަށް
ހުރިހާ ކަމެއްގައި ވާދަ ކުރަމުން
ދާނަމެ ވެވިގެން ގަޔާ
ޢިލްމުން ހެދުން......
ޢިލްމީ.....
އިތުރު ފަންގިފިލާތައް
ސްކޫލްގެ ވެބްސައިޓް- http://arabiyya.edu.mv>
އިނގިލި (ފިލްމް)
އިނގިލި މިފިލްމަކީ 2007 ވަނަ އަހަރު ގައުމީ ކުރުވާހަކަ ލިޔުމުގެ މުބާރާތުގެ 16 އަހަރުގެ ބައިން އޭރު އެންމެ 14 އަހަރުގެ މުހައްމަދު ހައްސާނު ލިޔެފައިވާ 'ހޮޅުއަށީގެ އެކުވެރިޔާ' ގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އުފައްދާ ފިލްމެކެވެ. ގައުމީ ފިލްމް އެވޯޑް އަދި މޯލްޑީވްސް ފިލްމް އެވޯޑްސް ލިބިފައިވާ މަހުދީ އަހުމަދު ލިޔެފައިވާ ސްކްރީންޕްލޭއަކަށް އިނގިލި ޑިރެކްޓްކޮށްފައިވަނީ ގައުމީ ފިލްމް އެވޯޑް ލިބިފައިވާ ރަވީ ފާރޫގްއެވެ. ފިލްމުގެ ތަރިންގެ ތެރޭގައި ގައުމީ ފިލްމް އެވޯޑް އަދި މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެވޯޑްސް ލިބިފައިވާ އިސްމާއިލް ރަޝީދުއާއި މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެވޯޑްސް ލިބިފައިވާ އަބްދުﷲ މުއާޒު ހިމެނެނީ ގާތްގަނޑަކަށް މިފިމުގެ މުޅި ދިގުމިނުގައި އެއްތަނަކުން ދިމާވާ ހަމައެކަނި ދެ ކަރެކްޓަރުންގެ ގޮތުގައެވެ. އިނގިލި ކެމެރާކޮށްފައިވަނީ ކްރިސްޓަލް އެވޯޑް ލިބިފައިވާ ހުސައިން މުނައްވަރެވެ. އަދި ކްރިސްޓަލް ލައިފްޓައިމް އެޗީވްމަންޓް އެވޯޑް ލިބފައިވާ ޗިޅިޔާ މޫސާމަނިކު އާއި ބާސްކެޓްބޯޅައަށް މަޝްހޫރު އަލީ ސޮފީހުގެ ހާއްސަ ފެނިލިލުމެއް މިފިލްމުގައި ހިމެނެއެވެ.
ކުރުގޮތަކަށް މި ފިލްމުގައި ވާ ގޮތް
އަޖުމަބެލުމުގެ ގޮތުން އުފައްދާ މި ސައިކޮލޮޖިކަލް ތުރިލާރގައި ފެނިގެންދާނީ ވާރޭވެހޭ ރެއެއްގައި ބަސްމަދު މީހަކު ހިޔާވަހިކަން ހޯދުމަށް ވަންނަ ހޮޅުއަށްޓެއްގައި ދިމާވާ ހާދިސާއެކެވެ. މިތަނުން މީނާއާއި ދިމާވާ ގޮތްނޭނގޭ މީހަކު މީނާއަށް ދޫކޮށްނުލެވޭވަރުގެ ނަމަވެސް ވަރަށް ނުރައްކާ ބެޓެއްކުރެއެވެ.
ޕްރޮޑަކްޝަން
2007 ވަނަ އަހަރުގެ ގައުމީ ކުރުވާހަކަ މުބާރާތުގެ 16 އަހަރުންދަށުގެ ބައި ޖަޖްކުރުމުގައި އޭރު 14 އަހަރުގެ މުހައްމަދު ހައްސާނު ލިޔެފައިވާ 'ހޮޅުއަށީގެ އެކުވެރިޔާ' އަޑުއެހުމަށްފަހު މިވާހަކަ ފިލްމެއްގެ ގޮތުގައި އުފެއްދިދާނެކަމަށް ސްކްރީންރައިޓަރ މަހުދީ އަހުމަދު އަށް ގަބޫލްކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް އެކަމަށް އަމަލީ ސިފަ ގެނެވުނީ އޭގެ އެއް އަހަރު ފަހުން އުއްމީދީ ޑައިރެކްޓަރ ރަވީ ފާރޫގާއި ވިދަމުން އަންނަ އެކްޓަރު އަބްދުﷲ މުއާޒުއާއި ދިމާވުމަށްފަހުގައެވެ. އެ ދެ ފަންނާނުންވެސް މިވާހަކައިގެ ކޮންސެޕްޓްގައި އެއް ވަގުތެއްގައި އެއް ތަނެއްގައި ހަމައެކަނި ދެ ކެރެކްޓަރ އުޅޭތީވެ ވަރަށް ގަޔާވިއެވެ.
މިކޮންސެޕްޓްގައި ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން ކާމިޔާބު ނުވެދާނެ ސިފަތަށް ހުރުމުން ހަރަދުކުރާނެ ޕްރޮޑިއުސަރަކު ނުލިބުމުން، މިފިލްމު ޕްރޮޑިއުސްކުރަން ނިންމީ މަހުދީ އަހުމަދު އާއި ރަވީ ފާރޫގު އަދި އަބްދުﷲ މުއާޒެވެ. ފަހުން މުއާޒު ޕްރޮޑިއުސަރެއްގެ ގޮތުގައި ވަކިވުމުން، ފިލްމުގެ ޑިރެކްޓަރ އޮފް ފޮޓޮގްރަފީ ހުސައިން މުނައްވަރު ތިންވަނަ ޕްރޮޑިއުސަރެއްގެ ގޮތުގައި ގުޅުނެވެ.
27 ފެބްރުއަރީ 2009 ގައި މުހައްމަދު ހައްސާނުގެ އަތުން ވާހަކައިގެ ހުރިހާ ރައިޓްސްއެއް ގަނެވުނެވެ. ފިލްމުގެ ސްކްރީންޕްލޭ މަހުދީ ލިޔެ ނިންމާލީ އޭގެ ބާރަ ދުވަސް ފަހުންނެވެ.
ފިލްމުގެ ޝޫޓިންގެ ތައްޔާރީތަށް ވާންފެށީ 21 މާރޗް 2009 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ. މިގޮތުން ފިލްމު ނެގުމަށް ހަމަޖެހުނު ލޮކޭޝަން، ކ. ގުޅީގައި މިފިލްމަށްޓަކައި ހާއްސަ ހޮޅުއައްޓެއް ތައްޔާރުކުރެވުނެވެ.
ފިލްމުގެ ޝޫޓިންގަށް 17 މެއި 2009 ގައި ޕްރޮޑަކްޝަން ޓީމް ކ. ގުޅިއަށް ފުރިއެވެ. ނަމަވެސް މޫސުން ގޯސްވުމާއި ތަފާތު އެހެނިހެން ސަބަބުތަކާހުރެ ފިލްމުގެ ޝޫޓިންގަށް ކަނޑައެޅި ފަސްދުވަހުގެ ބަދަލުގަ ޝޫޓިންގ ފަނަރަ ދުވަހަށް ދިގު ދެމިގެން ދިޔައެވެ. ޝޫޓިންގ ނިންމާލެވުނީ 31 މެއި 2009 ވަނަ ދުވަހުއެވެ.
މިފިލްމުގެ އެންޑް ކްރެޑިޓްސްގައި ލަވަޔެއް ހިމެނުމަށް 28 އޭޕްރިލް 2009 ގައި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ވަރަށް ބޮޑު މަޝްހޫރުކަމެއް ހޯދަފައިވާ މިއުޒިކް ބޭންޑް ޓްރެފިކް ޖޭމްއާއި ފިލްމުގެ ޕްރޮޑިއުސަރުން މަޝްވަރާކުރިއެވެ. ފިލްމުގެ ކޮންސެޕްޓް ކަމުގޮސްގެންނާއި ޒުވާނުންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ތައްޔާރުކުރާ ފިލްމަކަށްވާތީ، ލަވައެއް ހަދައިދިނުމަށް ޓްރެފިކް ޖޭމް ވަރަށް އުފަލާއެކު އެއްބަސްވިއެވެ. މިއީ މިގޮތުން ފިލްމަކަށް ޓްރެފިކް ޖޭމް ލަވައެއް ތައްޔާރުކުރާ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މިލަވައިގެ ނަމަކީ ފިލްމުގެ ނަމާއި އެއްގޮތަށް 'އިނގިލި' އެވެ. ޓްރެފިކް ޖޭމްގެ ލީޑަރު، ކަޔާނޯ އެންމެ ފުރަތަމަ މިލަވަޔަށް ދިން ނަމަކީ 'އިނގިލި ބުރި' އެވެ.
ޕޯސްޓް ޕްރޮޑަކްޝަން
ފިލްމުގެ ޕޯސްޓްޕްރޮޑަކްޝަންގައި ރަފްކަޓަށްފަހު ފިލްމުގެ މަސައްކަތް މަޑުޖައްސާލަން ފިލްމުގެ ޕްރޮޑިއުސަރުން ނިންމިއެވެ. މިހެން އޮތުމަށްފަހު ފިލްމުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް އަނެއްކާވެސް ފަށައިގަތީ 2012 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެއަހަރު ފިލްމު ރިލީޒްކުރަން ނިންމާފައިވަނިކޮށް އޮލިމްޕަސް ސިނަމާ މަރާމަތުކުރުމަށް ބަންދުކުރުމުން، ދިވެހި ހުރިހާ ފިލްމެއްގެ މަސައްކަތްތައް އަނެއްކާވެސް މަޑުޖައްސާލެވުނެވެ. ނަމަވެސް 2013 ގައި އޮލިމްޕަސް ސިނަމާ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށްފަހު ހުޅުވުމާއެކު އިނގިލި ރިލީޒްކުރެވުނީ 16 މެއި 2014 ވަނަ ދުވަހުގެ ރެއެވެ.
ޓެސްޓް ސްކްރީނިންގ
މިއީ ދިވެހި ފިލްމެއް ރިލީޒްކުރުމުގެ ކުރިން ހޮވާލެވޭ ވަކި ބަޔަކަށް ފިލްމާމެދު ފާޑުކިޔުމަށް ފުރުސަތުދެވޭ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މިގޮތުން ފިލްމުގެ ޓެސްޓް ސްކްރީނިންގެއް ވަނީ ދެ ފަހަރަކު ބޭއްވިފައެވެ. އަދި ފިލްމު ރިލީޒް ކުރުމުގެ ކުރީން އިތުރު 2 ޓެސްޓް ސްކްރީނިންގ ބޭއްވުމަށްވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މިފިލުމު ބެލި ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްވެސް މުޅި ފިލްމުގައިހެން ހޮޅުއައްޓެއްގައި ހަމައެކަނި ދެ އެކްޓަރުން އުޅުނުކަމުގައިވިއަސް މިފިލްމު ހުށަހަޅާދީފައިވާގޮތް ފޫހިކަމެއްނެތި މުނިފޫހިފިލުވައިދީފައިވާލެއް ރަނގަޅުކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި ފިލްމުގެ ދެ އެކްޓަރުންގެ މޮޅުކަމާއި ފިލްމުގެ ސްކްރީންޕްލޭ، ޑައިރެކްޝަން، ކެމެރާކުރުން އަދި މިއުޒިކްގެ މޮޅުކަންވެސް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
ފިލްމު ރިލީޒްކުރުން
މިފިލްމު ރިލީޒްކުރެވުނީ 16 މެއި 2013 ވަނަ ދުވަހު އޮލިމްޕަސް ސްކްރީންގައި. އަދި ޖޫން މަހު ޝްވެކް ސިނަމާގައިވެސް މިފިލްމުވަނީ ދައްކާފައި. ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން އެދެވޭ ކާމިޔާބެއް ނުލިބުނު ނަމަވެސް، މިފިލްމު ވެގެން ދިޔައީ ފިލްމު ބެލި އެންމެންގެ ފަރާތުން ތައުރީފް ލިބިގެން ދިޔަ ފިލްމަކަށް. ދުވަހު ނޫސް ހަވީރުގައި މިފިލްމުގެ ރިވިއުގައި ފިލްމަށް ވަނީ ފުރިހަމަ ތަރުހީބެއް ދީފައި. އެއާޓިކަލްގެ ލިންކް: ބައްލަވާލައްވާ.
ސާކް ފިލްމް ފެސްޓިވަލް 2014
މެއި 20 ން 25 އަށް ކޮލޮމްބޯގައި ބޭއްވުނު ސާކް ފިލްމް ފެސްޓިވަލް 2014 ގައި މިފިލްމަށްވަނީ 2 އެވޯޑް ލިބިފައެވެ. މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި މިހާތަނަށް ދިވެހި ފިލްމެއް ބައިނަލްއަގްވާމީ ފެންވަރުގައި ވަނައެއް ހާސިލްކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.
އިންޓަނޭޝަނަލް ފިލްމް ފެސްޓިވަލް އޮފް އިންޑިއާ 2014
ނޮވެމްބަރު 20 ން 30 އަށް ގޯވާގައި ބޭއްވުނު އިންޓަނޭޝަނަލް ފިލްމް ފެސްޓިވަލް އޮފް އިންޑިއާ 2014 ގައި ސްކްރީންކުރުމަށް މިފިލްމު ވަނީ ހޮވިފައެވެ. ހުށަހަޅާ ފިލްމުތަކުގެ ތެރެއިން މިފެސްޓިވަލްގައި ސްކްރީންކުރުމަށް ހޮވެނީ ފެސްޓިވަލްގެ ވަކި ކޮމިޓީއަކުން ބަލައި ފެސްޓިވަލްގައި ދައްކާ ފެންވަރުގެ ފިލްމެއްކަން ކަނޑައެޅުމަށްފަހުގައެވެ. މިފެސްޓިވަލްއަށް ހޮވުނުކަމީ ދިވެހިރާއްޖެއަށްވެސް ލިބުނު ފަހުރެކެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ޤައުމީ ދުވަސް
ޤައުމީ ދުވަހަކީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ރަބީއުލް އައްވަލް މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހެވެ. މިދުވަސް ފާހަގަކުރަނީ އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނުލް އައުޒަމް ޕޯޗްގީޒުންގެ އަތްދަށުން ދިވެހިރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރެއްވި ޒިކުރާ އާކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. ދިވެހީންގެ ޤައުމީ ދުވަހެއް ފުރަތަމަ ފާހަގަކުރީ 1365 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއައްވަލް މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހު އެވެ. އެއީ 4 ފެބްރުއަރީ 1946 ގައެވެ. އޭގެ ކުރިން ޤައުމީ ދުވަހުގެ ނަން ލިބިގެން ވަކި ދުވަހެއް ދިވެހީން ފާހަގަ ކުރަމުން ގެނެސްފައެއް ނުވެއެވެ. މިހެނީ 15 އަހަރާއި 6 މަސް ދުވަހުގެ ދިގު އަޅުވެތިކަމަކަށްފަހު ޕޯޗްގީޒުންގެ އަތްދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭ މިނިވަންވީ 981 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއައްވަލް މަހުގެ 1 ވަނަ ވިލޭރެއެވެ. އެމަތިވެރި ފަޚުރު ދިވެހީންނަށް ޙާޞިލްކޮށްދެއްވުމަށް މާތް ﷲ މެދުވެރިކޮށްދެއްވީ ތިލަދުންމަތީ އުތުރުބުރީ އަލްޚަތީބު ޙުސައިން ތަކުރުފާނުގެ އަދި އައިމިނާގެ ދަރިކަލުން އައްސުލްޠާނުލް ޣާޒީ މުޙަންމަދު ތަކުރުފާނުލް އަޢުޒަމް ސިރީސަވާދީއްތަ މަހާރަދުންނެވެ.
ތާރީޚީ ގޮތުން ޤައުމީ ދުވަސް
މިހާ ހިސާބުން 1 ރަބީޢުލްއައްވަލް ފާހަގަ ކުރަމުން އައިގޮތުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކަށްވެސް ބަދަލުތަކެއް ގެނެވުނެވެ. ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ހުކުރުމިސްކިތު ހަރުގޭގައި ޞަލަވާތް ކިޔެވުމާއި، ކޮންމެވެސް ބޭފުޅެއްގެ ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވުން ބޭއްވެމުން އައިސްފައިވެއެވެ.
މިގޮތުގައި ދުވަސްތަކެއް ވޭތުވުމަށްފަހު 1978 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުން އިޢުލާން ކުރެއްވީ މާޗް މަހުގެ 29 ވަނަ ދުވަހަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ “މިނިވަން ޤައުމީ ދުވަސް” ކަމުގައެވެ. ސަބަބަކީ މާޗް 29 އަކީ އައްޑުއަތޮޅު ގަމުން އިނގިރޭސިން ފޭބި ދުވަސް ކަމުގައިވާތީއެވެ. ވީމާ، އެދުވަހަކީ ސިޔާސީގޮތުން ފުރިހަމަ މިނިވަން ލިބުނު ދުވަސްކަމުގައި އޭރުގެ ސަރުކާރަށް ފެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް މިދެންނެވި މިނިވަން ޤައުމީ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރެވުނީ ހަމައެކަނި 1978 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެ އަހަރު އަލްފާޟިލް އިބްރާހީމް ނާޞިރުގެ ވެރިކަން ނިމި، 11 ނޮވެމްބަރ 1978 ގައި އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކަމުގެ މަގާމާއި ޙަވާލުވެ ވަޑައިގެންނެވުމަށްފަހު ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތަށާއި ޤާނޫނުތަކަށް ގެންނެވި ބަދަލުތަކުގެ ނަތީޖާ އަކަށްވީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ފޮނުއްވި ބިލްތަކެއް ފާސްވީއިރު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންވެގެންވާ ދެ ދުވަހުގެ ތެރެއިން އެއްދުވަސް ކަމުގައި ޤައުމީ ދުވަސް ހިމެނިގެން ދިޔުމެވެ. އެ ޤާނޫނުގައި ބުނަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދުވަހަކީ ރަބީޢުލްއައްވަލް 1 ވަނަ ދުވަހެވެ. އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނިވަންދުވަހަކީ ޖުލައި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހެވެ.
އެހެން ކަމުން ދިވެހީންގެ ޤައުމީ ދުވަސް ކަމުގައި 1 ރަބީޢުލްއައްވަލް އަނެއްކާވެސް ހަމަޖެހި ނިމުނީއެވެ.
ކޮންމެއަކަސް ހިޖުރައިން 1400 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޤައުމީ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަވާ އޮފީހަކީ ދިވެހިބަހާ ޘަޤާފަތަށް ޚިދުމަތްކުރާ މަޖްލިސް ކަމުގައި ދައުލަތުން ހަމަޖެއްސެވިއެވެ. މި މަޖަލިސްގެ ނަން އެކި ދުވަސްވަރު އެކިގޮތްގޮތަށް ބަދަލުވަމުން އައިސްފައިވެއެވެ. މިގޮތަށް 18 ވަރަކަށް އަހަރު ވޭތުވުމަށްފަހު 1997 ވަނަ އަހަރު ނޮވެމްބަރ 6 ވަނަ ދުވަހު ނެރުއްވައި، 1998 ޖެނުއަރީ 1 ވަނަ ދުވަހު އަމަލުކުރަން ފެށި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނު އަސާސީގެ 9 ވަނަ މާއްދާގައި “ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދުވަސް” ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
އެދުވަހަކީ ރަބީޢުލްއައްވަލް 1 ވަނަ ދުވަހެވެ. މިނޫން މިފަދަ އެހެން އެއްވެސް ދުވަހެއްގެ ވާހަކަ ޤާނޫނު އަސާސީގައި ބަޔާންކުރެވިގެންނެއް ނުވެއެވެ. ކޮންމެއަކަސް ޤައުމީ ދުވަސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނު އަސާސީގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންވުމާއެކު، މިދުވަސް ފާހަގަކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުވެސް ފުޅާވެ ފުރިހަމަ ވެގެން ދިޔައެވެ. އަދި 1998 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޤައުމީ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމުގެ އެންމެހައި ކަންތައްތައް ހަމަޖައްސަވާ އޮފީހަކީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒް ކަމުގައި ސަރުކާރުން ވަނީ ހަމަޖައްސަވާފައެވެ. އަދި އެއަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ޤައުމީ ދުވަހަށް ވަކި ޚާއްޞަ ޝިޢާރެއް ކަނޑައެޅެމުންދިޔައެވެ.
1998 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޤައުމީ ދުވަހުގެ ރަސްމިއްޔާތު މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒުން ފާހަގަކުރާގޮތަށް ހަމަޖެއްސުމާއި ގުޅިގެން މިރަސްމިއްޔާތު ކޮންމެ ދެއަހަރުން އެއްއަހަރު 2008 ވަނަ އަހަރު އޮގަސްޓް 7 ގައި އަމަލުކުރަން ފެށި އާގާނޫނު އަސާސީގައިވެސް ހަމައެކަނި ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެގެންވާ ދުވަހަކީ ޤައުމީދުވަހެވެ. ރާއްޖޭގެ ކޮންމެވެސް ދެ ރަށެއްގައި އަދި އަނެއް އަހަރު މާލޭގައި ބާއްވާގޮތަށްވެސް ސަރުކާރުން ހަމަޖެއްސެވިއެވެ.
މަޢުލޫމާތު ހޯދީ
މިނިސްޓްރީ އޮފެ ހޯމް އެފެއާޒްގެ ވެބްސައިޓުން
ބޭރަށް ހިންގުން
ބޭރަށް ހިންގުން ނިސްބަތް ކުރެވެނީ ބޮޑުކަމުދެވޭ މިންވަރު އިތުރުވެ، ބޭރުވާ ނަޖިސް ދިޔާކޮށް ހުރުމަށެވެ. ބޭރަށް ހިންގުން އަށް ބަނޑުދިޔާވުން ވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ. ބައެއް މެޑިކަލް ރިފަރެންސް ތަކުގައި ބަނޑުދިޔާވުން ސިފަކޮށްފައިވަނީ 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި 300މލ އަށްވުރެ ގިނައިން ދިޔާ ނަޖިސް ބޭރުވުން މިހެންނެވެ.
ޑަޔަރިއާ ނުވަތަ ބޭރަށްހިންގުމަކީ ވަރަށް ދިޔާކޮށް އަދި އަވަސް އަވަހަށް ބޮޑުކަމުދާންޖެހުމެވެ. ޑައަރިއާ ޖެހުމުން ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް އެންމެ މަދުވެގެންވެސް ތިންފަހަރު ބޮޑުކަމުދެވޭނެވެ. ކުއްލިގޮތަކަށް ބަނޑުދިޔާވާގޮތްވެ ޑައަރިއާ ޖެހުމުން އެއްދުވަސް ނުވަތަ ދެދުވަހެގެތެރޭގައި އެއްވެސްފަރުވާއަކާއިނުލާ ރަގަޅު ވާނެއެވެ. އަހެންނަމަވެސް ދެ ދުވަހަށްވުރެ ގިނަދުވަސްވާނަމަ ވަރަށް ސީރިއަސް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާ ބަލިމީހާގެ ހަށިގަނޑުން ގިނައަދަދަކަށް ފެންމަދުވުމުގެ ކުރިން ހޮސްޕިޓަލަކަށް ނުވަތަ ފަރުވާލިބޭނޭފަދަ ތަނަކަށް ގެންދިއުމަށް އަވަސްވާށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދާއިމީކޮށް ބަނޑުދިޔާވާ މައްސަލަ ހުންނަނީނަމަ އެއްވެސް އިމަރޖެނެސީއެއް ނެތެވެ. އެއީ މި ގޮތަށް ބަނޑުދިޔާވާ މައްސަލަ ހުރުމަކީ ދިގުމުއްދަތަކަށް ބޭސް ކުރަންޖެހޭފަދަ ބައްޔެއްގެ އަލާމާތަކަށްވެދާނެތީއެވެ.
ކޮންމެ އުމުރުފުރާއެއްގެ މީހަކަށްވެސް ބޭރަށް ހިންގުންޖެހިދާނެއެވެ. ބޮޑުމީހަކަށް އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ހަތަރު ފަހަރު ބޭރަށް ހިންގާ ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސްތު އޮވެއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ކޮންމެ ކުޑަކުއްޖެއްވެސް އުމުރުން ފުރަތަމަ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަތްފަހަރާއި ފަނަރަ ފަހަރާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ބޭރަށް ހިންގާ ބަލިޖެހެއެވެ. އެކިއުޓް ޑައަރިއާ ޖެހެނީ ސަލްމަނެއްލާ، ޝިގެއްލާ، ކެމްޕިލޮބެކްޓަރ ނުވަތަ އީ.ކޮލައި ފަދަ ބެކްޓީރިއާއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ސައިޓޮމެގަލަވައިރަސް ނުވަތަ ހެޕަޓައިޓިސް ޖައްސުވައިދޭ ވައިރަސް ގެސަބަބުން ވެސް ބޭރަށް ހިންގުންޖެހިދާނެއެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި ޑައަރިއާ ޖެހެނީ އެންޓަމީބާ ހިސްޓޮލީޓިކާ ފަދަ ޕެރަޒައިޓެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ކްރޯނިކް ޑައަރރިއާ ހުންނަން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި އިރިޓެބަލް ބަވަލް ސިންޑްރޯމް ނުވަތަ އިންފްލެމޭޓްރީ ބަވަލް ޑިސީޒް ފަދަ ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ހިމެނެއެވެ. ޑައަރިއާ ޖެހެންމެދުވެރިވާ އިތުރު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ކާބޯތަކެތީގައި ހިމެނޭ ވަކި ބާވަތެއްގެ މާއްދާއެއް ހަށިގަނޑުގެތެރެއަށް ދިއުން އަދި ވަކިވައްތަރެއްގެ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުން ހިމެނެއެވެ. ޑައަރިއާ ޖެހެން މެދުވެރިވާ އެހެނިހެން ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ބަނޑުގެ އޮޕަރޭޝަނަކަށްފަހު ބޭރަށް ހިންގުން ނުވަތަ އޮޕަރޭޝަން ކޮށްގެން ފިތް(ގޯލް ބްލެޑަރ) ނެގުމުން ބޮޑުކަމު އަވަސް އަވަހަށް ދާން ޖެހުން ފަދަ ސަބަބުތައް ހިމެނެއެވެ.
ޑައަރިއާ ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑީ ދަތުރުފަތުރު ކޮށް އުޅޭ މީހުންނަށެވެ. ހާއްސަކޮށް ކުޑަކޮށް ތަރައްގީވެފައިވާ ގައުމު ތަކަށް ޒިޔާރަތްކޮށްހަދާ އުޅޭއިރުއެވެ. މަދު ފަހަރެއްގައި ނަމަވެސް ޕާރޓި ތަކަށް ގޮސް ކެވޭ އެއްޗެއްގެ ސަބަބުންވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭރަށް ހިންގަފާނެއެވެ. ގިނަފަހަރު އެއީ ބޯން ހުންނަ ފެނެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ރޯ ބިސް އަޅައިގެން ތައްޔާރުކުރެވިފައިވާ ކާނާއެއް ކެއުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ބޭރަށް ހިންގުން "ރޯގާ" އެއްގެ ގޮތުގައި ވަރަށް ކުޑަދުވަސް ކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި މުޅި ރަށުތެރެއަށް ފެތުރިގެންދިއުމަކީ އޭޝިޔާ އަދި އެފްރިކާގެ ގައުމު ތަކުގައި ދިމާވާ ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ.
ޑައަރިއާ ޖެހުމުން އަވަސް އަވަހަށް ދިޔާކޮށް ބޮޑުކަމުފާހާނާ ކުރަން ޖެހުމުގެ އިތުރުން ފެންނާނެ އަލާމާތް ތަކުގެ ތެރޭގައި ބަނޑުގައި ރިހުމެއްހުރުން، ބަނޑު ފުއްޕުން، އަކުނިވަޔަށްދެމުން އަދި މޭނުބައިކުރުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ހިމެނެވެ. ބޮޑުކަމުދިއުމަށް އިހްސާސް އައުމަށްފަހު ހިފެހެއްޓުމަށް ދަތިވުމަކީ ވަރަށްގާތް ކަމެކެވެ. ބޭރަށް ހިންގުމުގެ އުދަގޫތައް ބޮޑުވަމުން ގޮސް ބައެއް ފަހަރު ބޮޑުކަމުދާނަޖިހުގައި ލޭހުރުމާއި ހުން އައުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެންނާނެއެވެ.
ބޭރަށް ހިންގުން ޖެހި އަވަސް ފަރުވާއެއް ނުލިބިއްޖެނަމަ ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވުމަކީ ނުވަތަ ޑީހައިޑްރޭޓް ވުމަކީ ވަރަށް ގާތް ކަމެކެވެ. ޑީހައިޑްރޭޓް ވުމުން ފެންނާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ކަރުހިއްކުން،ކުޑަކަމު ފާހާނާކުރަންޖެހޭލެއް މަދުވުން، ހަންގަނޑު ހިކުން ނުވަތަ ނިކަމެތިވުން، ވަރުބަލިކަން އިހްސާސްވުން، ބޯއެނބުރުން، ކުޑަކަމުދާތަކެތީގެ ކުލަ ގަދަކޮށް ހުރުންފަދަ އަލާމާތްތައް ހިމެނެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ކުޑަކުއްޖެއްނަމަ ރޯއިރުގައި އަނގައާއި ދޫ ހިކިފައި ހުރުން، ރޯވަގުތުގައި ކަރުނަ ނެތުން، ނެޕީ ބަދަލުކުރުމަށްފަހު ތިންގަޑިއިރުވާއިރުވެސް ނެޕީ ތެމިފައި ނެތުން، ބަނޑާއި ލޯ އަދި ކޯމަތި ހިނދިފައި ނުވަތަ ވަޅުވަދެފައިވުން، ހުން ވަރަށް ގަދަކޮށް ހުރުން، އުނދަގޫތަކެއްވާތީ އުޅުމުގެ އިތުރުން ހަންގަނޑު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ދޫކޮށް ހުރުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ބޭރަށް ހިންގުން ޖެހޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު ޑޮކްޓަރަކަށް ދެއްކުން މުޙިއްމު ނުވެދާނެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ބޭރަށް ހިންގުން 3 ދުވަހަށް ވުރެ ގިނަދުވަސްވާނަމަ ނުވަތަ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަނޑުގައާއި ފުރަގަސްފަރާތު ގޮހޮރުގައި ރިއްސާނަމަ އަދި 102 ޑިގްރީއަށް ވުރެ މަތީގައި ހުން ހުންނަނަމަ ޙާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭންވާނެއެވެ. ބޮޑުކަމުދާއިރު ލޭފައިބާނަމަ ނުވަތަ ޑީހައިޑްރޭޓް ވެފައިވާކަމުގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެހިނދެއްގައި ޑޮކްޓަރެއްގެ ނުވަތަ ސިއްހީއެހީތެރިއެއްގެ އިރުޝާދު ވަރަށް އަވަހަށް ހޯދަންވާނެއެވެ. ކުޑަކުއްޖެއްނަމަ ކުއްޖާގެ ބަރުދަނަށް ބަދަލެއްއާދޭތޯ މައިންބަފައިން ބަލަމުންގެންދާށެވެ.
ބޭރަށް ހިންގަންމެދުވެރިވި ސަބަބު ހޯދުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ފަރުވާދިނުމަށް ފަސޭހައަކަށްޓަކައި ބަލިމީހާއި ބެހޭ މައުލޫމާތު އޮޅުންފިލުވުމަށްފަހު ލޭގެ ބައެއްޓެސްޓްތަކާއި ބޮޑުކަމުނަޖިހުގެ ޓެސްޓަކާއި ކުޑަކަމުނަޖިހުގެ ޓެސްޓް ހަދާނެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ބަނޑުގެ އެކްސްރޭ ނެގުމާއި ސްކޭން ކުރުމުގެ އިތުރުން ސިގްމޮއިޑަސްކޮޕީ ނުވަތަ ކޮލޮނޮސްކޮޕީ ފަދަ ޓެސްޓްތައް ހަދާފާނެއެވެ.
ބޭރަށް ހިންގާނަމަ ދިޔާއެއްޗެތި ބޭނުންކުރުން އިތުރު ކޮށްލާށެވެ. ހާއްސަކޮށް ލޮނު ޕެކެޓް ނުވަތަ ލޮނުފެން ބޭނުންކުރާށެވެ. އަދި ބޭރަށް ހިންގުން ރަގަޅު ވަންދެން ކެފެއިން ހުންނަ ކާނާ ނުވަތަ ބުއިންތަކާއި(ކޮފީ،ކޮކާ ކޯލާ)،ކިރުގެ ބާވަތްތައް ނުވަތަ ކިރުބޭނުންކޮށްގެން ތައްޔާރުކުރެވިފައިވާ ކާނާއާއި ތެޔޮކާނާއާއި ފައިބަރ ގިނައިން އެކުލެވޭ ކާނާ އަދި ފޮނިގަދަކާނާ ބޭނުން ކުރުން ހުއްޓާލާށެވެ. ނުވަތަ ބޭނުން ކުރުން މަދުކޮށްލާށެވެ. ބޭރަށް ހިންގުން ރަގަޅުވާން ފެށުމުން ދޮންކެޔޮ،ބަތްޕެން،ކްރީމް ކޭކަރު ބިސްކޯދު، ފެނުކައްކައިގެން އަލުވި ނުވަތަ ކެރޮޓް ކެއުމުގެ އިތުރުން ހަންނެގުމަށްފަހު ފިހެފައިވާ ކުކުޅު މަސްފަދަ ކާނާތައް ކާން ފެށިދާނެއެވެ.
ބޭރަށް ހިންގުން ޖެހުމުގެ ކުރިން ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅު އަޅާށެވެ. ކެއުމުގެ ކުރިންނާއި ފާހާނާ ކުރުމަށްފަހު ރަގަޅަށް އަތް ދޮންނަންވާނެއެވެ. ބުއިމަށް އަބަދުވެސް ކެއްކިފެން ނުވަތަ ފުޅީގައި ބަންދުކުރެވިފައިވާ ފެން ބޭނުން ކުރާށެވެ. އަދި ގަނޑުފެންވެސް ކެއްކިފެނުގައި ތައްޔާރުކޮށްގެން ބޭނުންކުރާށެވެ. ބައެއް ތަރުކާރީ އާއި މޭވާފަދަ ކާނާ ބޭނުން ކުރާއިރު ރަގަޅަށް ދޮވެގެން ނުވަތަ ހޫނު ފެނުން ދޮވެގެން ބޭނުން ކުރާށެވެ. އަނެއްބައި ތަރުކާރީ ފެނުކައްކައިގެން ވަރަށް ރަގަޅަށް ރޯ ފިލުވައިގެން ކާށެވެ. ގެރިމަސް ނުވަތަ ކަނޑުމަސް ވެސް ގިނައިރު ކެއްކުމަށްފަހު ތާޒާކަންމަތީ ހުއްޓާ ކާށެވެ. އަދި ކިރުގެ ބާވަތްތައް ނުވަތަ ކިރު ބޭނުންކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ ކާނާ ކެއުންބުއިމުގައި ހާއްސަ ސަމާލު ކަމެއްދޭށެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
އީސާގެފާނު ދަސްކޮށްދެއްވި ނަމޫނާ ދުޢާ
އީސާގެފާނު ދަސްކޮށްދެއްވި ނަމޫނާ ދުޢާ - ނަމޫނާ ނަމާދު
އީސާގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ”ކަލޭމެން ދުޢާކުރާއިރު މިފަދައިން ދުޢާކުރޭ. ’ބައްޕާފުޅާ! އެންމެހައި މީސްތަކުން އިނބަރަސްކަލާނގެ ނަންފުޅަށް މާތްކޮށް ހިތާ ޤަދަރު ކުރާނޭ ފަދައިން ހިންމަވާފާނދޭ. އިނބަރަސްކަލާނގެ ރަސްކަންފުޅު މި ދުނިޔޭގެ މައްޗަށް ފޮނުއްވާފާނދޭ! 3އަޅަމެންގެ އެދުވަހެއްގެ ރޯދި އެދުވަހަކު ދެއްވާފާނދޭ. 4އަޅަމެންގެ މައްޗަށް ނުބައިކޮށް ކަންކުރާ މީހުން ކުރާ ކަންތައްތައް އަޅަމެންގެ ހިތުން ފޮހެލާ ނައްތާލާ ފަދައިން އިނބަރަސްކަލާނގެ އަޅަމެން ކުރާ ކުށްތައް ވެސް ފުއްސަވާފާނދޭ. އަޅަމެން ނުބައި ކަމެއް ކުރުމަށް މެދުވެރިކޮށްފާނޭ ފަދަ މަގެއް އަޅަމެންނަށް ނުދައްކަވާފާނދޭ.‘
އުނަގަނޑުގައި ރިހުން
އުނަގަނޑުގައި ރިހުން އަކީ ބުރަކަށީގެ ތިރިން އުނަގަނޑުގައި ރިހުމެވެ. މިއީ ބުރަކަށީގައި ރިހުން ގެ ވައްތަރެކޭ ބުނެވިދާނެއެވެ. ހުރިހާ އުމުރުގެ މީހުންނަށް ވެސް މިއުދަގުލާ ކުރިމަތި ވެއެވެ.
އުނަގަނޑުގައި ރިއްސުމަކީ ބުރަކަށީގެ ބަދަތަކުގެ ތެރެއިން ބަނޑާދިމާލުގައިވާ ބަދަތައް، އަދި އުނަގަނޑުގެ ކަށިތަކާ ދިމާލުގައިވާ ބަދަތައް ގައި ރިއްސުމެވެ. މީގެ އިތުރުން އެހިސާބުގައިވާ މަސްތަކާއި އަދި ފަޔަށް ވެސް މިތަދު ފެތުރިގެން ދެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު މިތަދު ވަރަށް ކުއްލިއަކަށް އަތުވެދާނެއެވެ. އަދި އެއްދުވަސް ނުވަތަ އެއް ހަފްތާއަށް މިތަދު ފެތުރިގެން ހިގައިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު ގިނަ ޒަމާންތަކަށް ދެމިގެންދާ މަޑު ތަދަކަށް މިތަދު ދެމިގެން ހިގައިދާނެއެވެ.
އުނަގަނޑު އުފެދިފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު އުނަގަނޑުގައި ހިމެނޭ އެންމެ މުހިއްމު ކަށިތަކަކީ ބުރަކަށީގެ ބަދަތައް އެވެ. މިއީ ކޮޅަށް ހުންނައިރު ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން އުފުލައިދޭ ކަށިތަކެވެ. ކޮންމެ ދެބަދައެއް ދޭތެރޭގައި މަޑުކަށިން އުފެދިފައިވާ ޑިސްކް އެއް ވެއެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ދެބަދަ ޖެހި ގޭނި ކޭއްތުން ހުއްޓުވުމާއި، ބުރަކަށްޓަށް އަންނަ ޝޮކުތައް މައިތިރިކުރުމާއި، އަދި ބުރަކަށި ލެބުން ފަސޭހަކޮށްދިނުމެވެ. މީގެ އިތުރުން މިބަދަތަކާއި، ޑިސްކުތައް އެކީގައި ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރަބަރު ގަނޑެއް ފަދަ، މަހުގެ ފައިބަރު ތަކެއް ވަށައިގެން ލެވިފައި ވެއެވެ. މިއަށް ކިޔަނީ ލިގަމެންޓްސް އެވެ. މީގެ އިތުރުން ވަށައިގެން ލެވިފައިވާ މަސްގަނޑު ތަކާއި، އިހްސާސް އުފުލައިދޭ ނާރުތައް ހިމެނެއެވެ.
ސްޕައިނަލް ކޯޑް އަކީ ބަދަތަކުގެ ތެރޭގައި އުފެދިފައިވާ މަގަކުން ދަތުރުކުރާ ނާރުތަކުގެ ބޮޑިއެކެވެ. މިނާރުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމަކީ މިދެންނެވުނު ބަދަތަކުގެ އެއް މަސައްކަތެވެ. ކޮންމެ ދެބަދައެއްގެ ދޭތެރެއިން ސްޕައިނަލް ކޯޑް އާއި ގުޅިފައިވާ ނާރުތަކުގެ ޖޯޑެއް ދެފަރާތުން ނިކުމެއެވެ. މިނާރުތަކަކީ އެހިސާބުން ފެށިގެން ތިރިއަށް ހުންނަ ބައިތަކަށް ސަޕްލައިކުރާ، އަދި އިހްސާސްތައް ސިކުނޑި އަށް ގެންގޮސްދީ، ސިކުނޑިން ފޮނުވާ އަމުރުތައް، އެހިސާބުގެ މަސްތަކަށް ގެނެސްދޭ ނާރުތަކެކެވެ. ބަދަތަކުގެ މައްސަލަ ތަކުގައި މިނާރުތަކަށް އަނިޔާވުމުން އުނަގަނޑާއި، ފައިގައި ރިއްސާގޮތް ވެއެވެ.
ގިނަ ފަހަރު އުނަގަނޑުގައި ރިއްސުން ފެށެނީ ކުރެވޭ ވަރަށް އާދައިގެ ކަމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ނޭނގި ނަމަވެސް ކުރެވޭ ކަމަކީ ބުރަކަށީގެ އެކުލެވުންތަކުގެ ތެރެއިން ކޮންމެވެސް އެއްޗަކަށް ކޮންމެވެސް އަނިޔާއެއް ލިބޭ ކަމެކެވެ.
އާންމު ސަބަބުތައް
ކުރިން އިޝާރާތް ކުރެވުނު އުނަގަނޑުގެ އެކުލެވުންތަކަށް ބަލާއިރު އުނަގަނޑުގައި ރިއްސުމުގެ ނުރައްކާތެރި ވައްތަރުތަކެއް ވެއެވެ. އެއީ ދެބަދަ ދޭތެރޭގައިވާ ޑިސްކު ހަލާކުވެ ފަޅައިގެންގޮސް ބޭރަށް ނުކުމެ، ކައިރިން ދަތުރުކުރާ އިހްސާސް އުފުލައިދޭ ނާރު ފިތޭގޮތް ވެއްޖެނަމަ އެއީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި މައްސަލަ އެކެވެ. ހަމަމިހެން ބަދައެއް ބިންދައިގެން ގޮސް އޭގެ ކައިރިން ދަތުރުކުރާ ސްޕައިނަލް ކޯޑް ނާރުތަކަށް އަނިޔާވެ، ނުވަތަ ބުރިވެއްޖެނަމަ އެއީ ފަހަރުގައި މުޅި އުމުރަށް ވެސް އޭގެ ސަބަބުން ވޭން އުފުލަން ޖެހިދާނެ ކަމެކެވެ.
ރައްކާތެރިވުން
އުނަގަނޑުގައި ރިހުމަކީ ސަބަބު ހޯދިއްޖެނަމަ ފަސޭހަކަމާއެކު ފަރުވާ ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މިއަށްވުރެ ބޮޑަށް ވިސްނަން ޖެހޭ ކަމަކީ ބުރަކަށީގެ ބަދަތަކާއި، އަދި އެހެނިހެން އެކުލެވުންތަކަށް އަނިޔާ ނުވާނެ ފަދަ ގޮތަކަށް ދިރިއުޅުން ބައްޓަން ކުރުމެވެ. ކުރާ ހަރަކާތްތަކާއި އިށީދެ އިންނަގޮތް، ބަރުއެއްޗެތި އުފުލާނެ ގޮތާއި ބެހޭ މައުލޫމާތު ތަކަކީ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް އެގެންޖެހޭނެ މައުލޫމާތު ތަކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
އިންފުލުއެންޒާ
އިންފުލުއެންޒާ އަކީ އަރިދަފުސް ރޯގާ ފަދައިން އެއާއި އެއްގޮތް އަލާމާތްތަކެއް ފެންނަމުން އަންނަ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ފަސޭހަ ކަމާއެކު ފެތުރޭ ބައްޔެކެވެ. މިއީ އާރްއެންއޭ ވައިރަސް އެއް ކަމުގައިވާ އޯރތޮމިކްސިވިރިޑޭ ކިޔާ ވައިރަހުގެ އާއިލާ އަކުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. އިންފުލުއެންޒާ މިނަން ނެގިފައިވަނީ އިޓަލީ ބަހުންނެވެ.
އަރިދަފުސް ރޯގާ އަދި އިންފުލުއެންޒާ
ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ޖެހޭ ބައްޔެއް ކަމުގައިވާ އިންފުލުއެންޒާ އާއި އަރިދަފުސް ރޯގާ އޮޅޭގޮތް ވެއެވެ. މިދެބައްޔަށް ބަލާއިރު އަރިދަފުސް ރޯގާ އަކީ ތަފާތު އެތަކެއް ވައިރަސް ތަކެއް ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. ނަމަވެސް އިންފުލުއެންޒާ ޖެހެނީ އިންފުލުއެންޒާ ވައިރަސްގެ ސަބަބުންނެވެ. އަރިދަފުސް ރޯގާގެ ސަބަބުން ވަރަށް އާދައިގެ ކުދިކުދި އުދަގޫތައް ކުރިމަތިވާއިރު، އިންފުލުއެންޒާގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ އުދަގޫތައް ތަހައްމަލު ކުރަން ދަތިވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އިންފުލުއެންޒާގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ އުދަގޫތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންއައުން، ހީކެރުވުން، ބޮލުގައި ރިހުން، ގައިގައި ރިހުން، ގައިގެ ވަރުދެރަވެ ވަރުދޫވުން، އަދި ހިކި ކެއްސުން ފަދަ އުދަގޫތައް ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް ދެބަލީގެ އުދަގޫތަކާއި އަލާމާތްތައް އެއްގޮތްކަމުން ބޭރުފުށުން ބަލާ ބެލުންތަކުން މިދެބަލި ދެނެގަތުން ވަރަށް ގިނަފަހަރު އޮންނަނީ އުދަގޫކަމަކަށް ވެފައެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އިސްމާޢީލް އަނިލް
ވިކްޓްރީގެ ކެޕްޓަން އިސްމާއީލް އަނިލް މިހާރު ބުނާ ވާހަކައިން ގިނަބަޔަކަށް ހައިރާންކަން ނައިސްދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އުމުރުން 34 އަހަރުގައިވެސް އަނިލް ދައްކާ ކުޅުމަށް ބަލާފައި އެއީ ކޮންކަހަލަ ވާހަކައެއްހޭ މީހަކު ބުނެދާނެއެވެ. އަނިލް ބުނާވާހަކަ އެނގޭ ހެއްޔެވެ. އޭނާ ބުނަނީ ކުރިޔަށް އޮތްތަނުގައި ވިކްޓްރީގެ ރަތް ޖާޒީ ނުބާލާނެ ކަމަށެވެ. ކުޅުން ނިންމާލާނީވެސް ކުޅުން ފެށި ވިކްޓްރީން ކަމަށެވެ. އަދި އެހެން ކުލަބަކުން އަނިލްގެ ކައިރިއަށް ސޮއި ހޯދަން މިހާރު އަންނާންވެސް ނުކެރޭނެ ކަމަށެވެ.
ވައިރަލް ހުން
ވައިރަލް ހުން ) ނުވަތަ ވައިރަލް ފީވަރ އަކީ ވައިރަސްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔަކާއި ގުޅިގެން ހުންއައުން ކުރިމަތި ވުމެވެ. ބޭސްވެރިކަމުގެ ދުނިޔޭގައި ވައިރަސް ގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ އެއްވެސް ވައްތަރެއްގެ ހުމެއްނަމަ އެކަމަށް ވައިރަލް ފީވަރ އޭ ކިޔައި އުޅެއެވެ.
އިސްމާޢީލް އަނިލް
އަނިލްގެ ވާހަކައިން އެންމެ އަޅައިގަތީ އެންމެފަހުގެ ބަސްކޮޅުގައެވެ. ބޮޑު ކުލަބަކުން މިހާރު އަނިލްގެ ސޮއި އަތުލަން އަންނަންވެސް ނުކެރޭނެޔޭ ބުނުމުންނެވެ. ހަމަގައިމުވެސް އަނިލްގެ ކުޅުން ފީކަޅާވެގެން ބޮޑު ކުލަބަކުން އަނިލްގެ ފަހަތުން ނުދުވާވަރެއްނޫނެވެ. އަނިލްއަކީ އަދިވެސް ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި ބޮޑު ކުލަބެއް ގޮވައިގެން ނުކުމެވޭފަދަ ކޮލިޓީ ހުރި ކުޅުންތެރިޔެކެވެ. މިހާރުގެ ޒުވާން ކުޅުން ތެރިންނަށް ދޫނުކުރާވަރުގެ ކުޅުމެއް މިއަހަރުވެސް އަނިލްވަނީ ދައްކާފައެވެ. ބޮޑު ކުލަބުތަކުން އަނިލްގެ ކުޅުމަށް ބަލައިފިނަމަ ބޮޑެތި އަދަދު ޖަހައިގެން އޭނާގެ ސޮއި އަތުލަން ނޫޅެންވީ ސަބަބެއްނެތެވެ. އެކަމަކު ބޮޑެތި ކުލަބުތަކުން އަނިލްގެ ފަހަތުން ދުވަން ނުކެރޭނެ ސަބަބުވެސް އޭނާ ބުނެއެވެ.
ވައިރަލް ހުން
ވައިރަސްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބަލިތައް ފެތުރެނީ ވައިރަސް އާއި ތަޣައްޔަރުވެފައި ކާތަކެތި ކެއުން، ބުއިން، ވައިރަސް އާއި ތަޣައްޔަރު ހުރިވެފައި ތަކެތީގައި އަތްލައި ބީހި ހެދުން، ކެއްސައި ކިނބިހި އެޅުމުގެ ތެރޭގައި ވައިރަސް ހަށިގަނޑަށް ވާޞިލްވުން ފަދަ ކަންކަމުންނެވެ.
އިސްމާޢީލް އަނިލް
"އަހަރެން ކައިރިއަށް އަންނައިރުވެސް އެނގޭނެ އަހަރެން ވިކްޓްރީ ދޫކޮށްފައި މިހާރު ނުދާނެކަން. އަހަރެންނަކީ ރަތްކުލައިގެ މީހެއްކަން އެމީހުންނަށްވެސް އެނގޭނެ. އެހެންވެ ބޭކާރުކަމެއް ކުރާކަށް ނާންނާނެއެއްނު. ކިތަންމެ ބޮޑު މުސާރައެއް އެހެން ކުލަބަކުން ހުށަހެޅިޔަސް މިހާރު އަހަރެން ވިކްޓްރީ ދޫކޮށްފައެއް ނުދާނަން. ފުޓްބޯޅަ ކުޅުން ހުއްޓާލާނީ ވިކްޓްރީގެ ރަތް ޖާޒީގައި. އަހަރެން ކުލަބުދެކެ ވަރަށް ލޯބިވޭ" އަނިލްގެ ވާހަކަ އެވަރުން ފުރިހަމަ ވެއްޖެދޯއެވެ.
ވައިރަލް ހުން
ވައިރަލް ހުން ޖެހުމުން ފެނިދާނެ އާންމު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ، ހުންއައުން، ގައިގައި ރިހުން، މަސްތަކުގައި ރިހުން، ވަރުދެރަވެ، ވަރުބަލިވުން، ނޭފަތުން ފެންއައުން، ނޭފަތްބެދުން، ބޮލުގައި ރިހުން، ލޯރަތްވުން، ހުޅުތަކުގައި ރިހުން، އަދި ބައެއް ފަހަރު ގައިން ބިހިނެގުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކަރުގައި ހުންނަ ގޮށްތައް ދުޅަވެ، ގޮށްލުން ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ.
އިސްމާޢީލް އަނިލް
ކްލަބް ވެލެންސިޔާގައި
އަނިލް ބުނާގޮތުގައި ވެލެންސިއާއަށް އޭނާގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ހަޔާތުން އެއްއަހަރު ދެވިފައިވާ ކަމީވެސް ތަފާތު ތަޖްރިބާއެކެވެ. ވެލެންސިއާގެ ޖާޒީގައި ނުކުމެ ވިކްޓްރީއާ ދެކޮޅަށް ކުޅުން އޭނާއަށް ވެގެންގޮސްފައިވަނީ އުފަން ދަރިޔަކާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމައެއްގައި ކުރިމަތިލައިގެން ބަނޑި ހިފައިގެން ނުކުތުން ކަހަލަ ކަމަކަށެވެ. އެހެންވެ ފުޓްބޯޅައިގެ ހަޔާތުގެ ހުރިހާ ސަފްޙާއެއްގައިވެސް ވިކްޓްރީގެ ނަން ލިޔެވުނު ނަމަ މިއަދު އަނިލްއަށް ލިބިފައިވާ އުފާތައް އަދިވެސް ބޮޑުވީހެވެ.
ވައިރަލް ހުން
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އިސްމާޢީލް އަނިލް
އެބުރިއައުން
އަނިލް އަދިވެސް ކުޅުން ހުއްޓާލާކަށް ބޭނުމެއްނޫނެވެ. ނަމަވެސް މީގެދެއަހަރެއް ކުރިން ކުޅުން ހުއްޓާލިކަން އިއްލާން ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ކުޅުންތެރިންގެ ގޮތުން ވިކްޓްރީއަށް އެއަހަރު ލިބުނު ފަގީރުކަން ފެނިފައި ކެތްނުވެގެން އަނިލް އަނެއްކާވެސް ޖާޒީ ލީއެވެ. އޭނާ ބޭނުންވަނީ އަނިޔާނުވެ ކުޅެވޭނަމަ އުމުރުން 40 އަހަރުވަރު ވަންދެކަށް ވިކްޓްރީއަށް ކުޅޭށެވެ. ކުޑަމޫސަ އާއި އަންދަރޭ ފަދައިން މުސްކުޅި ކުޅުންތެރިޔެއްގެ ގޮތުގައިވެސް މޮޅަށް ކުޅޭށެވެ. ދެންބުނެވޭނީ މިހެންނެވެ. އަނިލްއަކީ ހިތްވަރުގަދަ އަދި ކާމިޔާބާ ރައްޓެހި ކުޅުންތެރިޔެއް ކަމަށެވެ. ދަނޑުމަތީގައިވެސް އަދި ދަނޑުން ބޭރުގައިވެސް އަޚްލާގު ރަނގަޅު ކުޅުންތެރިޔެއް ކަމަށެވެ. އަދި އަންދަރޭ އާއި ކުޑަމޫސަ އާއި މުހައްމަދު ކަލީމް އާއި ދޮންބިލެތުގެ އިތުރުން މާއްޓޭ ފަދައިން ފަހުގެ ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން ޝަރަފްވެރި މަގާމެއްގައި ކުޅުން ނިންމާލާނެ ކުޅުންތެރިޔަކަށް ވުމުގެ ފުރުޞަތު އަނިލްއަށް ވަރަށްބޮޑެވެ. އެކަން ކުރެވޭނެކަމުގެ އަލާމާތް މިވަގުތު ފެންނަ ހަމައެކަނި ކުޅުންތެރިޔަކީ އަނިލްއެވެ.
ނިއުމޯނިޔާ
ނިއުމޯނިޔާ) އަކީ ފުއްޕާމޭއަށް ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މިއީ އެންމެ ސާދާ ބަހުން ބުނާނަމަ 'ފުއްޕާމޭ ދުޅަވުން އެވެ. މިބަލި ޖެހުމުން ފުއްޕާމޭގައި ހުންނަ ކުދި ވައިކޮތަޅު ގައި ދިޔަ ޖަމާވާގޮތް ވެއެވެ. ތަފާތު ވައްތަރުގެ ބެކްޓީރިޔާ، ވައިރަސް، ފަންގަސް، އަދި ޕަރަސައިޓް ތަކުގެ ސަބަބުން ނިއުމޯނިޔާ ޖެހޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ކެމިކަލް ގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ޖިސްމާނީ ގޮތުން ލިބޭ އަނިޔާ އަކާއި ވިދިގެން ވެސް ނިއުމޯނިޔާ ޖެހިދާނެއެވެ.
ނިއުމޯނިޔާ ޖެހުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި، ކެއްސުން، މޭގައި ރިހުން، ހުންއައުން އަދި ނޭވާލާން އުދަގޫވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ބަލި ދެނެގަތުމަށް ކުރެވޭނެ އެންމެ މުހިއްމު އެއްކަމަކީ ކުޅު ޓެސްޓުކުރުން އަދި މޭގެ އެކްސްރޭ ނެގުމެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ތައުހީދް
ތައުޙީދަކީ ކޮބާ؟
ﷲ ތަޢާލާގެ ތައުޙީދު އެއީ އޭގެ މައްޗައް ޢަމަލާ ބަސް ބިނާ ކުރަންޖެހޭ އަސާސެވެ. ހަމަ އެކަނި ހިތުގެ އަޑިން ޤަބޫލުކުރަމޭ ބުނެލާގެން ފަރުޖެއްސޭ ވަރު ކަމެއްނޫނެވެ. ޤަބޫލު ކުރުމާއި ބަހާއި ޢަމަލު އެއްވާންޖެހެއެވެ. ތަޢުހީދު ބެހިގެންވަނީ 3 ބަޔަކަށެވެ. އެއީ ތަޢުޙީދުއް ރުބޫބިއްޔާ އާއި ތަޢުޙީދުލް އުލޫހިއްޔާ އަދި ތަޢުހީދު އަލް އަސްމާއު ވައްސިފާތު އެވެ
ތަޢުޙީދު އަލް އަސްމާއު ވައްސިފާތު އެއީ ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުން ސާބިތުވާން ހުރި ﷲތަޢާލާގެ އެންމެހާ އިސްމުފުޅުތަކާއި ސިފަފުޅުތަކަށް އޭގެ ކައިފިއްޔަތަށް ނުބަލާ އީމާންވުމެވެ. މިސާލަކަށް ﷲ ތަޢާލާއެއީ ބައްލަވާ ވޮޑިގެންވާ އިލާހުކަމާ އެއިލާހުގެ ބައްލަވާވޮޑިގަތުން އެއްވެސް މަޚްލޫޤަކާ އެއްފަދަ ނުވާނޭކަމަށާއި، އަދި އެއިލާހު ބައްލަވާވޮޑިގަންނަވަނީ ކޮންގޮތަކަށްކަން ނުބަލާ އެ ސިފަފުޅު ހިތުގެ އަޑިން ، އެއްވެސް ޝައްކުކުރުމެއްނެތި ޔަޤީންކަމާއެކު ޤަބޫލު ކުރުމެވެ
ތަޢުޙީދުލް އުލޫހިއްޔާ އަކީ އަޅުކަން ކުރުމުގައި ﷲ ތަޢާލާ އާއި އެއްވެސް ފަރާތެއް ބައިވެރި ނުކުރުން އަދި ހަމަ ހަމަވެސް ނުކުރުމެވެ. އަދި ﷲ ތަޢާލާއަށް ޙާއްސަވެގެން ވާ އަޅުކަމެއް އެހެން ފަރާތަކަށް އަނބުރާ ނުލުމެވެ. މިސާލަކަށް ސަޖިދަ ޖެހުމުގައި އެއްވެސް އެހެން ފަރާތަކަށް ބޯނުލެނބުމެވެ. އަދި ﷲ ތަޢާލާގެ ހަޒްރަތުން އައިސްފައިވާ އަމުރަކާއި ޚިލާފަށް އެއްވެސް މަޚްލުޤަކަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާ އެއެއްވެސް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ބޯލަންބަން ޖެހޭފަރާތަކީ ހަމަ އެކަނި ﷲ ތަޢާލާކަން އެއްވެސް ޝައްކު ކުރުމަކާއި ނުލައި ޔަޤީން ކަމާއި އެކު ޤަބޫލު ކުރުމެވެ. އަދި ﷲ ތަޢާލާއާ ކުއްތައްވުމުމުގެ ނަމުގައި ޤަބުރުގެ އަރިހުން ވާގިހޯތުން މީވެސް އުލޫހިއްޔަތުގެ އިދިކޮޅެވެ. ޝިރުކެވެ
ތަޢުޙީދުއް ރުބޫބިއްޔާ އަކީ ﷲތަޢާލާގެ ރައްބު ވަންތަކަމަށް އީމާވުމެވެ. އުޑުތަކާއި ބިންތަކާއި މުޅި ކާއިނާތާއި ކާއިނާތުގައި ވާ އެންމެހާ ތަކެތި އުފެއްދެވާ އެތަކެތީގެ ހާލަތު ބައްލަވާ އެތަކެއްޗަށް ބާރުފޯރުވޭނޭ ހަމައެކަނި ފަރާތަކި ﷲ ތަޢާލާކަމަށް އީމާންވުމެވެ. އަދި މަރުގެންނެވުމާއި ދިރުއްވުމާއި ، ރިޒުޤުދެއްވުމާއި ، ރިޒްޤު ހިފެހެއްޓެވުމާއި ވާރޭވެއްސެވުމާއި ވާރޭ ވެހުން މަނާ ކުރެއްވުމާއި އަދި މިނޫނަސް ކާއިނާތުގައި ހިންގާ އެއްމެހާ ކަންކަމަކީ ﷲ ތަޢާލާ އަށް ޚާއްސަވެގެންވާ ކަންކަން ކަމަށް ހިތުގެ އަޑިން ޤަބޫލު ކުރުމާއި އެކު ޢަމަލާއި ބަހުން އެކަން ސާބިތު ކޮށްދިނުމެވެ. އެއްވެސް މަޚްލުޤަކަށް އެކަންކަން ނިސްބަތް ނުކުރުމެވެ. އަދި މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ، ތިމާއަށް މިފަދަ ސިފައެއްނުވަތަ ﷲ ތަޢާލާއަށް ޚާއްސަ ކަމެއް ނިސްބަތް ކޮށްފިނަމަ އެކަމާ ފާޅުގައި އިންކާރު ކުރުން ވާޖިބުވެގެން ވެއެވެ. އެނގި ހުރެ ހަނުހުރުން ނުވަތަ އެކަމަށް ތާޢީދުކުރުން މީ ކުފުރެވެ
ﷲ ތަޢާލާ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވާހީކުރައްވާފައި ވެއެވެ. إِنَّاللَّهَ عِندَهُ عِلْمُالسَّاعَةِوَيُنَزِّلُالْغَيْثَوَيَعْلَمُمَافِيالْأَرْحَامِ ۖوَمَاتَدْرِينَفْسٌمَّاذَاتَكْسِبُغَدًا ۖوَمَاتَدْرِينَفْسٌبِأَيِّأَرْضٍتَمُوتُ ۚإِنَّاللَّهَ عَلِيمٌخَبِيرٌ (ލުޤމާން 34) މާނަ: (ޤިޔާމަތުގެ ވަޤުތު ދެނެ ވޮޑިގަތުން ވަނީ މާތް ﷲ ގެ ޢިލްމު ފުޅުގައެވެ. އަދި ވާރޭފެން ވެއްސަވަނި ވެސް އެކަލާންގެ އެވެ. އަދި ރަޙިމް ތަކުގައި ވަނީ ކޯއްޗެއްކަން ވެސް ދެނެ ވޮޑިގެން ވަނީ އެއިލާހެވެ. އަދި މާދަމާ ކުރެވޭނީ ކޮންކަމެއްކަން އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭންގެއެވެ. އަދި މަރުވެދާނީ ކޮން ބިމެއްގައި ކަމެއްވެސް އެއްވެސް ނަފްސަކަށް ނޭންގޭނެއެވެ. ) އެހެން ކަމުން ވާރޭވެއްސެވުމާއި މިކަން ކަމުގެ ޢިލްމު އެއިލާހު ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ލިބިގެން ނުވާކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެބަ ސާބިތު ވެއެވެ. އެހެން ކަމުން މިފަދފަ ކަން ކަން ބަހަކުން ވިޔަސް ޢަމަލަކުން ވިޔަސް އެހެން ފަރާތަކަށް ނިސަބަތް ކުރުމަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ ރުބޫބިއްޔަތު އެހެން ފަރާތަކަށް އަނބުރާލުމެވެ. ނުވަތަ އެއިލާހުގެ ރުބޫބިއްޔަތުގައި އެއިލާހުގެ މަޚްލޫގެއް ބައިވެރި ކުރުމެވެ. މިއީ ކަނޑައެޅިގެން ވާ ޝިރުކެކެވެ. އަދި ތިމާއަށް މިފަދަ ބަހެއް ނިސްބަތް ކުރެވުމުން އެއަށް އިންކާރު ނުކުރުން މީވެސް ރުބޫބިއްޔަ ވަންތަކަމަށް ދަޢުވާކުރުމެވެ. ކަނޑައެޅިގެން ހުރި ކުފުރެވެ. ފުރިހަމަ ވެގެންވާ ތަޢުބާ އަކުން ތަޢުބާ ވާން ޖެހޭ ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކަމެކެވެ
ﷲ ތަޢާލާ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަހީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. الَّذِيجَعَلَلَكُمُالْأَرْضَفِرَاشًاوَالسَّمَاءَبِنَاءًوَأَنزَلَمِنَالسَّمَاءِمَاءًفَأَخْرَجَبِهِمِنَالثَّمَرَاتِرِزْقًالَّكُمْ ۖفَلَاتَجْعَلُوالِلَّهِ أَندَادًاوَأَنتُمْتَعْلَمُونَ (ބަޤަރާ 22) މާނަ (އެކަލާންގެއިީ ތިޔަބައި މީހުންނަށްޓަކައި ބިންގަނޑު ތައްމައްޗެއްކަމުގައި ލައްވައި އުޑު ބިނާއެއްކަމުގައި ލައްވައި އުޑުން ވާރޭފެން ވެއްސަވައި އެއިން ތިޔަބައި މީހުންނަށް ރިޒްޤަކަށްޓަކައި މޭވާގެ ބާވަތްތައް ފެޅުއްވި ރަސްކަލާންގެއެވެ. ފަހެ ތިޔަބައި މީހުން ދެނެ ތިބެ މާތް ﷲ ގެ ކިބަޔަށް ޝަރީކުން ނުލާށެވެ. ). މިފަދަ ކަންކަމުގައި ﷲ ތަޢާލާ އާއި އެއްވެސް ފަރާތަކާ ހަމަ ހަމަ ކުރުމަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ ރުބޫބިއްޔަތު އެހެން ފަރާތަކަށް އަނބުރާލުމެވެ. މި އާޔަތުގައި ވާރޭފެން ވެއްސެވުން މީ ﷲ ތަޢާލާގެ ހަޒްރަތުން އަންނަކަމެއްކަން ބަޔާންވެފައި ވެއެވެ. ދެން ﷲ ތަޢާލާ މި ބަޔާންކުރައްވާފައި ވަނީ ތިޔަބައި މީހުން ، އެއިލާހުގެ މަޚްލޫޤެއް އެއިލާހާ އެއްފަދަ ނުކުރުމަށެވެ. ސަބަބަކީ މިކަން ހިމެނިގެންދަނީ ﷲ ތަޢާލާ ފިޔަވާ ރައްބުން ތަކެއް ހިފުން ކަމުގައެވެ. މިކަން ބަޔާން ކޮށްދެއްވާ އެހެން އާޔަތެއްގައި ﷲތަޢާލާ ބަޔާން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. وَمِنَالنَّاسِمَنيَتَّخِذُمِندُونِاللَّهِ أَندَادًايُحِبُّونَهُمْكَحُبِّاللَّهِ ۖوَالَّذِينَآمَنُواأَشَدُّحُبًّالِّلَّهِ ۗ ....(ބަޤަރާ 165) މާނަ (މާތް ﷲ ފިޔަވައި ، އެކަލާންގެ ރަސްކަންފުޅާއި އެއްފަދަ ޝަރީކުން ތަކެއް ބަލައި ޤަބޫލުކޮށް މާތް ﷲ ދެކެ ލޯބިވާފަދައިން އެތަކެތިދެކެ / އެބައިމީންދެކެ ލޯބިވާބަޔަކު މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް އީމާންވީ މީހުން އެއްމެ ލޯބި ވަނީ މާތް ﷲ ދެކެއެވެ.... ). މި އާޔަތުން އެނގި ބަޔާން ވެގެން ދާގޮތުގައި ﷲ ތަޢާލާ އެއްފަދަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ކަމެއް ނުވަތަ ބަހެއްވިޔަސް ބުނުމަކީ އެއިލާހު ފިޔަވާ އިލާހުން ތަކެއް ހިފުން ކަމުގައި ބަޔާން ވެގެން ދެއެވެ. އެގޮތުން އާޔަތުގެ ފުރަތަމަ ކޮޅުގައި ބަޔާން ކުރައްވާފައި އެވަނީ ﷲ ތަޢާލަ ފިޔަވާ އިލާހުން ތަކެއް (أَندَادًا ) ހިފާ ބަޔަކު މީސް ތަކުން ގެ ތެރޭގައި ވާކަމެވެ. ދެން އާޔަތުގެ ފަހުބައި ގައި އޭގެ ސަބަބު ބަޔާން ކޮށްދެއްވާފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން މިބައި މީހުން އެބައި މީހުންދެކެ ( އެބަހީ އިލާހުންތަކެއްކަމުގައި ހިފާ މީހުން ދެކެ) ﷲ ތަޢާލާ ދެކެ ލޯބިވާ ފަދައިން ލޯބި ވެއެވެ. އެހެން ކަމުން ބިރުވެތި ވުމުގެ ގޮތުންނާއި ލޯބި ވެތި ވުމުގެ ގޮތުން އަދި އަދި ތަޢުރީފް ކޮށް ސަނާ ކިޔުމުގެ ގޮތުންވެސް ﷲ ތަޢާލާ އާ އެއްހަމަ އަކަށް ބަހާއި ޢަމަލުން ވިޔަސް ގެނެސް ގަތުމަކީ ﷲ ތަޢާލާ ފިޔަވާ އިލާހެއް ހިފުން ކަމުގައި ވާކަން ކަށަވަރެވެ. އެހެން ކަމުން މިފަދަ ކަން ކަމާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާ މި ދުނިޔޭގެ ދިރިއުލުމަށްޓަކައި މިފަދަ ބަސްތަށް ތިމާފަދަ އިންސާނުން ނަށް ނިސް ބަތް ކުރުމުން ދުރުވެހުރުމަކީ އެއްމެ ރައްކާތެރި ގޮތެވެ. ވަﷲ އަޢްލަމް
ލެޕްޓޯސްޕައިރޯސިސް
ބައްޔަށްކިޔާ އެހެން ނަންތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް Leptospirosis
ދޯނގިބަލި
ދޯނގިބަލި އަކީ ހުޅުހުޅުގައި ރިހުމާއެކު ހުޅުހުޅު ދުޅަވާ ބައްޔެކެވެ. މިބަލީގައި ބައެއް ފަހަރަށްމޫނު ފޮއްސިވުން، ހުޅުހުޅުގައި ކުރަހެދުން ފަދަ ގޮތްވެސް ވެދާނެއެވެ. މިބައްޔަށް އޮޑިވަރުދޯނގި މިހެން ވެސް ކިޔައެވެ. އަދި އޮޑިވަރު ދުޅަ މިހެން ވެސް ކިޔައެވެ. އަދި ހުޅު ދުޅަވުން ވެސް ބައެއް ފަހަރު ކިޔައެވެ.
އޮނޑިވަރު ދޯނގި އަކީ ހުޅުހުޅު ދުޅަވާ ބައްޔެކެވެ. މިބަލީގައި ބައެއް ފަހަރަށް މޫނު ފޮއްސިވުން، ހުޅުހުޅުގައި ކުރަހެދުން ފަދަ ގޮތްތައް ވެސް ވެދާނެ އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މާތްالله އަށް އީމާންވުން
މާތްالله އަށް އީމާންވުން „1އަހަރެމެން އުންމީދު ކުރާކަންތައް ފުރިހަމަވާނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަން ލިއްބައި ދެނީ އީމާންތެރިކަމުންނެވެ. އަދި އަހަރެމެންގެ ލޮލަށް ނުފެންނަ ކަންތައް ކަށަވަރު ކޮށްދެނީ ވެސް އެ އީމާންތެރިކަމުންނެވެ.”
އީމާންކަމަކީ ހެޔޮކަމަށް ބާރުގަދަ ބާރެއް — މިހާރު ތިބާއަށް ހަމަޖެހުމާއި މުސްތަޤްބަލަށް އިތުބާރުހުރި އުންމީދެއް ލިބިގެންދާނެ ބާރެކެވެ. ދުވަހަކުވެސް މާތްރަސްކަލާނގެއަށް އީމާން ނުވިޔަސް، އީމާންތެރިކަން ގެއްލިފައި ނުވިޔަސް، ނުވަތަ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަ ކުރަން ބޭނުންވިޔަސް، މާތް ލިޔުންތަކުން ތިބާއަށް އެހީތެރިވެދެވޭނެއެވެ.
އީމާންކަމަކީ ހެޔޮކަމަށް ބާރުގަދަ ބާރެއް — މިހާރު ތިބާއަށް ހަމަޖެހުމާއި މުސްތަޤްބަލަށް އިތުބާރުހުރި އުންމީދެއް ލިބިގެންދާނެ ބާރެކެވެ. ދުވަހަކުވެސް މާތްރަސްކަލާނގެއަށް އީމާން ނުވިޔަސް، އީމާންތެރިކަން ގެއްލިގެން ދިޔަޔަސް، ނުވަތަ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަ ކުރަން ބޭނުންވިޔަސް، ބައިބަލުން ތިބާއަށް އެހީތެރިވެދެވޭނެއެވެ.