cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ޖޯން އެޑަމްސް
ޔޫރަޕްގައި
ކޮންޓިނެންޓަލް ކޮންގްރެސް ގައި މިނިސްޓަރ އޮފް ޕްލެނިޕޮޓެންޝަރީ ގެ މަގާމަށް ޖޯން އެޑަމްސް ހޮވުނެވެ. މިމަގާމްގެ ހުންނަ ބޭފުޅެއްގެ ބޭނުމަކީ އިގިރޭސި ސަރުކާރާއި އެކު، ޞުލްޙަޔާއި ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުން ތަކުގައި އެމެރިކާގެ ފަރާތުން ވާހަކަ ދައްކައި އެމެރިކާ ތަމްސީލު ކޮށްދިނުމެވެ. އެގޮތުން އިގިރޭސިންނާއި ވާހަކަ ދެއްކުމަށް 1779ގައި އެގައުމަށް ޖޯން އެޑަމްސް ގޮސްފައި ވެއެވެ.
ޖޯން އެޑަމްސް އަށް އެހީތެރިވުމަށް ތޯމަސް ޖެފަރސަން، ބެންޖަމިން ފްރެންކްލިން، ޖޯން ޖޭ ، އަދި ހެންރީ ލައުރެންސް ކަނޑައެޅުނެވެ. އަދި އިގިރޭސިންނާއި އެކު ބޭއްވި ވާހަކަ ތަކުގައި މައި ދައުރެއް އަދާކުރީ ޖޯން އެޑަމްސް، ޖޯން ޖޭ، އަދި ބެންޖަމިން ފްރެންކްލިން އެވެ. ފަރަންސޭސިންނާއި ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ބަދަލުގައި ޖޯން އެޑަމްސް ގެ ޓީމުން ސީދާ އިގިރޭސި ކޮމިޝަނަރާއި ބައްދަލުކޮށް ވާހަކަތައް ބޭއްވި އެވެ.
ގާނޫނީ ޚިޔާލުތައް
މާސަޗޫސިޓްސްގެ އާ ދުސްތޫރު 1780 ވަނަ އަހަރު ތަޞްދީގުކޮށް ލިޔުނީ ޚުދު ޖޯން އެޑަމްސް އަމިއްލަ ނަފްސަށެވެ. ލަންޑަންގައި ހުރެ ޖޯން އެޑަމްސް އެމެރިކާ ސަރުކާރުގެ ދުސްތޫރު ހިމާޔަތްކުރުން މިސުރުޚީ އަށް ރިޕޯޓެއް ލިޔެ ޝާއިޢު ކޮށްފައިވެއެވެ. ޖޯން އެޑަމްސް ގެ ހަޔާތުގައި އަޅުން ގަނެގެން އަޅުން ލައްވައި މަސައްކަތް ކުރެއްވުމަށް ލޯބި ކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުން ސިފައިންގެ ގޮތުގައި އިންގިލާބުގައި ހަރަކާތްތެރިވުމާ ޖޯން އެޑަމްސް ވަނީ އިދިކޮޅު ހައްދަވާފައެވެ.
ނައިބު ރައީސްކަން
1789 ވަނަ އަހަރު ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ދެވަނަ ހޯއްދަވައިގެން އެމެރިކާގެ ފުރަތަމަ ރިޔާސީ ދައުރުގެ ނައިބު ރައީސެއްގެ މަގާމް ޖޯން އެޑަމްސް އަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އަދި 1792 ވަނަ އަހަރު އަލުން މިމަގާމަށް ހޮވި ވަޑައިގަތެވެ. ސިޔާސީ ޕާޓީތައް އުފެދުމާއި ގުޅިގެން ޖޯން އެޑަމްސް ގުޅި ލެއްވީ ފެޑެރަލިސްޓް ޕާޓީ އާއި އެވެ. ފެޑެރަލިސްޓް ޕާޓީ އުފެއްދެވި އެލެގްޒެންޑަރ ހެމިލްޓަން އާއި ޖޯން އެޑަމްސް ގެ ގުޅުން އެއްވެސް ދުވަސްވަރެއްގައި އެހާ ރަގަޅެއް ނޫން ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. ނަމަވެސް ޖޯން އެޑަމްސް މަގާމުގެ ގޮތުން އިސްވުމުގެ ސަަބަބުން 1796ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓް ތޯމަސް ޖެފަރސަން އާއި ވާދަކުރައްވާނެ ބޭފުޅަކަށް ފެޑެރަލިސްޓް ޕާޓީގެ ފަރާތުން ޖޯން އެޑަމްސް ހަމަޖެހިގެން ދިޔައެވެ.
1796ގެ އިންތިޚާބު
ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ފެޑެރަލިސްޓް ޕާޓީގެ ކެންޑިޑޭޓަކީ ޖޯން އެޑަމްސް އެވެ. މީގެ އިތުރުން ދެކުނު ކެރޯލީނާގެ ގަވަރުނަރު ތޯމަސް ޕިކްނޭ ވެސް ފެޑެރަލިސްޓް ޕާޓީގެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ގޮތުން ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަ ކުރެއްވި އެވެ. ފެޑެރަލިސްޓުން ބޭނުންވީ ޖޯން އެޑަމްސް ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ރައީސް ކަމަށް ކުރިމަތި ލައްވައި ތޯމަސް ޖެފަރސަން ބަލިކުރެއްވުމަށެވެ. މީގެ އިތުުރުން ވަރަށް ގިނަ ފެޑެރަލިސްޓުން އެލެގްޒެންޑަރ ހެމިލްޓަން ފެޑެރަލިސްޓުންގެ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ހަމަޖެހުމަށް ބޭނުންވި އެވެ. ނަމަވެސް ހެމިލްޓަން އުފަން ގައުމުގައި އެވަގުތު ދިރި ނޫޅޭތީ އޭނާ އަށް އެފުރުޞަތު ގެއްލުނެވެ.
ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ދުވަސްވަރު ޖޯން އެޑަމްސް ހުންނެވީ އުފަން އަވަށް މާސަޗޫސިޓްސްގެ ކްއިންސީ ގައެވެ. އޭނާ ބޭނުންވީ ހަމަޖެހިލައިގެން ހުރެ އިންތިޚާބު ކުރިއަށްދާ ގޮތް ބެލުމަށެވެ. ނަމަވެސް ފެޑެރަލިސްޓް ޕާޓީ އިން ވަރަށް ވަރުގަދަ އަށް ޖޯން އެޑަމްސް އަށް ކެމްޕޭން ކޮށްފައިވެއެވެ. އިންތިޚާބުގައި ޖޯން އެޑަމްސް އަށް ކުރި ލިބުނީ އެންމެ 3 ވޯޓް ކުރިހޯދައިގެންނެވެ. އިންތިޚާބީ ވޯޓްގައި ޖޯން އެޑަމްސް 71 ވޯޓް ހޯއްދެވިއިރު ޖެފަރސަން ލިބިވަޑައިގަތީ 68 ވޯޓެވެ. ޖެފަރސަން އަކީ ޖޯން އެޑަމްސް ރިޔާސީ ދައުރުގެ ނައިބު ރައީސެވެ. އަދި ޖޯން އެޑަމްސް އަށްފަހު އެމެރިކާގެ 3ވަނަ ރައީސްގެ ގޮތުގައި ރައީސްކަމަށް އިސްވި ބޭފުޅާ ވެސް މެއެވެ.
އެމެރިކާގެ ރިޔާސަތުގައި
އެމެރިކާގެ ރައީސެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ޖޯން އެޑަމްސް ވިސްނުން ގެންގުޅުއްވީ ފަރަންސީސި އަދި އިގިރޭސިންގެ ވަކިތަކުން ދުރުވެ، ވޮޝިންގޓަން ގެންގުޅުއްވި ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށް ޓަކައެވެ. އިގިރޭސިންނާއި އެކު ހެދި ޖޭ ޓްރީޓީ ގެ އެއްބަސްވުމަށްފަހު ފަރަންސީސިން އެމެރިކާގެ ވިޔަފާރި ބޯޓްތައް ހިފަހައްޓަން ފެށިއެވެ.
ސިޔާސަތުތައް
އެމެރިކާގެ ރިޔާސަތުގައި ޖޯން އެޑަމްސް ހޭދަކުރެއްވި މުއްދަތުގެތެރޭގައި އިގިރޭސިންނާއި ފަރަންސީސިންގެ ދެމެދުގައި ހަގުރާމަ ދިޔައީ ކުރެވެމުންނެވެ. ޖޯން އެޑަމްސް އާއި ފެޑެރަލިސްޓުން އިގިރޭސިންގެ ކޮޅަށް ޖެހުނު އިރު ތޯމަސް ޖެފަރސަން އާއި، ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކަންސް އޮތީ ފަރަންސީސިންގެ ކޮޅަށް ޖެހިފައެވެ. 1798 ގައި ފަރަންސީސިންނާއި އެމެރިކާ އާއި ދެމެދު ކްއޭސީ-ހަގުރާމަ ހިނގި އެވެ. އަދި 1798 ގައި އެލައިން އެންޑް ސެޑިޝަން އެކްޓްސް ގައި ޖޯން އެޑަމްސް ސޮއި ކުރިއެވެ.
ބަޔާންކުރެވުނު އެކްޓް ތައް ވަނީ ތަފާތު ވަކި 4 ބަޔަކަށް ބަހާލެވިފައެވެ. އެބައިތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ނިއުޓްރަލައިޒޭޝަން އެކްޓްގެ ދަށުން އެމެރިކާ އަށް އުފަންވާ ބޭރުމީހުންނަށް އެމެރިކާގެ ދޭސީއަކަށްވުމަށް ހޭދަކުރަން ޖެހޭ މުއްދަތު 14 އަހަރަށް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. އެލައިން ފްރެންޑް އެކްޓް އަދި އެލައިން އެނެމީޒް އެކްޓްގެ ދަށުން އެމެރިކާ އަށް ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ހީވާނަމަ އެމީހަކު އަބުރާ އެމެރިކާއަށް ނާދެވޭގޮތަށް ފޮނުވާލުމުގެ ބާރު ރައީސަށް ލިބިދެއެވެ. ސެޑިޝަން އެކްޓްގެ ދަށުން ފެޑެރަލް ސަރުކާރަށް ޢާންމުންގެ ތެރޭގައި ފާޑުކިޔާ މީހުން ގާނޫނީގޮތުން ކުށްވެރި ވެއެވެ. އަދި އަދަބެއްގެ ގޮތުން 5-2 އަހަރާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމާއި، 5-2 ހާހާއި ދެެމެދުގެ އަދަދަކަށް އެމެރިކާގެ ޑޮލަރުން ޖޫރިމަނާ ކުރުން ހިމެނެއެވެ.
ރައީސް ކަމަށްފަހު
1800 ވަނަ އަހަރު އިންތިޚާބު ތޯމަސް ޖެފަރސަން ކާމިޔާބު ކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެން ޖޯން އެޑަމްސް އެބުރި އޭނާގެ އަވަށް ކްއިންސީ އަށް ދިޔައެވެ. ތޯމަސް ޖެފަރސަންގެ ރައީސްކަމަށް ހަވާލުވުމަށް ބޭއްވުނު ހަފްލާ އަކަށް ޖޯން އެޑަމްސް ޙާޟިރެއް ނުވެއެވެ. 1812 ވަނަ އަހަރު ޖެފަރސަން އާއި ޖޯން އެޑަމްސް އާއި ދެމެދު އޮތް ނުތަނަވަސް ފިލުވާލައި ތޯމަސް ޖެފަރސަން އާއި ރަހުމަތްތެރިކަން ގާއިމް ކުރިއެވެ. ޖޯން އެޑަމްސް ފޮނުވި ސިޓީ އަށް ފަހު ޖެފަރސަން ޖޯން އެޑަމްސް އާއި ރަހުމަތްތެރިކަން ގާއިމްކޮށް، ދާއިމީ ރަހުމަތްތެރި އަދި ލަފާދޭ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ގަބޫލު ކުރިއެވެ.
ޖޯން އެޑަމްސް އަވަހާރަވުމުގެ 16 މަސް ކުރިން އެމެރިކާގެ 6 ވަނަ ރައީސް ކަމަށް ޖޯން އެޑަމްސް ގެ ދެވަނަ ދަރިކަލުން ޖޯން ކްއިންސީ އެޑަމްސް އިސްކުރެވުނެވެ. 2001 ގައި އެމެރިކާގެ ރައީސް ކަމަށް ޖޯޖް ވޯލްކަރ ބުޝް އިސްވުމާއި ހަމައަށް ޖޯން ކްއިންސީ އެޑަމްސް ވެފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ތާރީޚްގައި ރައީސްކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅެއްގެ ދަރިއެއްގެ ގޮތުގައި ރައީސްކަމަށް އެރުއްވި ފުރަތަމަ ބޭފުޅާގެ ގޮތުގައެވެ.
އަވަހާރަވުން
ޖޯން އެޑަމްސް އަވަހާރަވީ 4 ޖުލައި 1826 ގައި ކްއިންސީގައި ހުރި އޭނާގެ އަމިއްލަ ގެކޮޅުގައެވެ. ޖޯން އެޑަމްސް އެންމެ ފަހު ބަހަކަށް ބުނެފައިވަނީ ތޯމަސް ޖެފަރސަން ސަލާމަތްވާހުށި! މިހެންނެވެ. އެކަމަކު ޖޯން އެޑަމްސް މިހެން ބުނިއިރު އެދުވަހުގެ ތަންކޮޅެއް ކުރީގެ ވަގުތެއްގައި ޖޯން އެޑަމްސް ގެ ސިޔާސީ ވާދަވެރިޔާ، ދުވަސްވީ ރަހުމަތްތެރިޔާ، ތޯމަސް ޖެފަރސަންވަނީ އަވަހާރަ ވެފައެވެ. ތޯމަސް ޖެފަރސަން އަކީ އެމެރިކާގެ 3ވަނަ ރައީސެވެ.
thumb|left|150px|ޖޯން އެޑަމްސްގެ މަހާނަ
ޖޯން އެޑަމްސް ގެ މަހާނަ ނުވަތަ ސަންދޯން ބޭއްވިފައިވަނީ މާސަޗޫސިޓްސްގެ ކްއިންސީގައި ހުންނަ ޔުނައިޓެޑް ފަސްޓް ޕެރިޝް ފައްޅީ ގައެވެ. 2001 ގައި ރޮނާލްޑް ރޭގަން އަވަހާރަ ވުމާއި ހަމައަށް އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ދިރި ދުނިޔޭގައި ހުންނެވި އެމެރިކާގެ ރައީސްކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅާގެ ލަގަބު އޮތީ ޖޯން އެޑަމްސް އަށެވެ. އެއީ 90 އަހަރާއި 247 ދުވަހެވެ. އެހެން ކަމުން މިރިކޯޑް 175 އަހަރު ވަންދެން ޖޯން އެޑަމްސް އަށް ލިބިފައި އޮތެވެ. އޭގެ ފަހުން މިރިކޯޑް ވަނީ ގެރަލްޑް ފޯރޑް އަށް ލިބިފައެވެ. 26 ޑިސެމްބަރ 2006 ގައި ގެރަލްޑް ފޯރޑް އަވަހާރަވި އިރު އުމުރު ފުޅަކީ 93 އަަހަރާއި 165 ދުވަހެވެ.
ދީނީ ތަޞައްވުރު
ޖޯން އެޑަމްސް އަކީ ކޮންގްރެގޭޝަނަލިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ހުރެފައި ޔުނިޓޭރިއަން އަކަށް ބަދަލުވި ބޭފުޅެކެވެ. އެއީ އެދުވަސް ވަރު ޖޯން އެޑަމްސް އުޅުއްވި ބޮސްޓަންގެ ފައްޅިތައް ޔުނިޓޭރިއަނިޒަމް އަށް ބަދަލުވެގެން ގޮސްފައިވާތީ އެވެ. ކެތޮލިކް ފައްޅިތަކާއި އިދިކޮޅަށް ޖޯން އެޑަމްސް މަސައްކަތް ކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. ޖޯން އެޑަމްސް ބުނެފައިވާ ތަފާތު ބަސްތަކުންނާއި. ލިޔެފައިވާ ތަފާތު ލިޔުންތަކުން އޭނާއަކީ އެތީސްޓެއް ނޫންކަން ވަރަށް ރަގަޅަށް ހާމަވެއެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ އަކީ އެތީސްޓެއްކަމަށް ބުނާބުނުން ގަބޫލުކުރަން ދަތިވެއެވެ.
އިބްރާހިމް އަހުމަދުދީދީ
އިބްރާހިމް އަހުމަދުދީދީ (27 އޮކްޓޫބަރ 1932/ 27 ޖުމާދިލްއާޚިރާ 1351) އާންމު ނަމުން ނަމަ އިބްރާހިމް ދީދީ ނުވަތަ ސޭފުގޭ އިބްރާހިމް ދީދީ އަކީ އައްޑު އަތޮޅު މީދޫއަށް އުފަން ތާރީޚު ދިރާސާ ކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާ ޚާއްޞަ ވެވަޑައިގެންފައިވަނީ އައްޑު އަތޮޅުގެ ޤަދީމީ އަދި ފަހުގެ ތާރީޚާއި ދަރިފަސްކޮޅު (ނަސަބުގެ އިލްމު ނުވަތަ ޖިނިއޮލޮޖީ) ދިރާސާ ކުރެއްވުމަށެވެ. އޭނާ ވަނީ މީދޫގެ ކޯގަންނާއި އަދި މިނޫނަސް އެހެނިހެން ތާރީޚީ މިސްކިތްތަކާއި ނަސަބު އެކުލެވޭހެން މީދޫގެ ދަރިކޮޅުފޮތެއް ލިޔެފައެވެ. އިބްރާހިމްދީދީ އަކީ ރަށުގެ ދުވަސްވީ މީހުންގެ ތެރެއިން ވަރަށް ހީވާގި ކަމާއި އެކު ތާރީޚަށް ހިދުމަތް ކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިވަގުތު ވަޒިފާ އަދާ ކުރައްވަމުން ނުގެންދެވި ނަމަވެސް، ތާރީޚަށް ބަހައްޓަވާ ޝައުގުވެރިކަން ދޫކޮށެއް ނުލައްވައެވެ.
ނަސަބު
އިބްރާހިމްދީދީ އުފަންވެވަޑައިގަތީ މީލާދީ ސަނަތުން 1932 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރ މަހު 27 ވަނަ ދުވަހުގެ ފަތިހުގެ ވަގުތެއްގައި އައްޑުއަތޮޅު މީދޫއަށެވެ. އެއީ ހިޖުރީ ގޮތުންނަމަ 1351 ވަނައަހަރު ޖުމާދިލްއާޚިރާ މަހު 27 ވަނަ ދުވަހެވެ. އިބްރާހިމްދީދީ އަކީ މީދޫ ގަނޑުވަރު އަހައްމާއިދީ، ފާތުމާ މަނިކުފާނާއި ކާވެނި ބައްލަވައިގެން ލިބިވަޑައިގަތް ހަސަންދީދީ، ބޮނޑައްބީގެ ދިޔަގެ އާމިނާ މަނިކުފާނާއި ކާވެނި ބައްލަވައިގެން ލިބިވަޑައިގަތް އަހުމަދުދީދީ، ހައްވާ ރަނިއަގެ ދިޔައާއި (އައިޝާފާނާއި) ކާވެނިބައްލަވައިގެން ލިބިވަޑައިގަތް ބޭކަލެކެވެ. ގަނޑުވަރު އަހައްމާއިދީ ކާވެނި ބައްލަވައިގަތް ފާތުމާ މަނިކުފާނު އާއިލީ ގޮތުން ގުޅިވަޑައިގެންފައި ވަނީ ދިހަވަނަ ހަސަން ރަސްގެފާނުންގެ އިބްރާހިމް މަނިކުފާނުންގެ ހަސަން މަނިކުފާނުންގެ މުހުއްމަދު މަނިކުފާނުންގެ ރަހާގެ ހުސެން މަނިކުފާނާއިއެވެ. އެހެންކަމުން އިބްރަހިމްދީދީއަކީ އާއިލީގޮތުން، ވަރައްގިނަ މީދޫގެ ރައްޔިތުންނެކޭ އެއްފަދައިން އިސްދޫ ދަރިކޮޅާއި ދިޔަމިގިލީ ދަރިކޮޅާއި ގުޅިފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އިސްދޫ ދަރިކޮޅާއި ގުޅިފައިވަނީ ގަނޑުވަރު އަހުމަދުދީދީގެ މަންމާފުޅުގެ (ކިލެގެފާނުންގެ އާއިޝާފާނު) ފަރާތުންނެވެ. އެއީ ހާޖީ ބަންޑާރައިންގެ ކިލެގެފާނުންގެ އާއިޝާ ދީދއެވެ. އިބްރާހިމްދީދީގެ އާއިލާއަކީ މީދޫގެ ދަރިކޮޅު ފޮތުން އެނގޭގޮތުން މީދޫގެ މޫލަވެރި ދަރިކޮޅެވެ. އެއީ ހެނެއިކަމަނާރު ދޮންޔޫސުފުގެ، އުމަރުތަކުރުގެ، ހަސަން މަނިކާގެ، މުހައްމަދު ހަތީބު މަނިކާގެ ފާތުމާބީގެ ހައްވާބީގެ އާއިޝާފާނުން (ހައްވާ ރަނިޔަގެ ދިޔަ)ނަކީ އިބްރާހިމްދީދީގެ މަންމާފުޅު ކަމަށްވީތީއެވެ. އިބްރާހިމްދީދީއަކީ މީދޫގެ ޝަރަފުވެރި އާއިލާއަކަށް ނިސްބަތް ވެވަޑައިގަންނަވާ ބޭކަލެކެވެ. އޭނާއަކީ މިދެންނެވި ގަނޑުވަރު އަހައްމާއިދީގެ ހަސަން ދީދީގެ އަހައްމާއިދީ އާއި ހައްވާ ރަނިޔަގެ ދިޔަ އަށް ލިބިވަޑައިގަތް ހަތަރު ކުދިންގެ ތެރެއިން ދެވަނަ ބޭފުޅާއެވެ.
ތައުލީމް
"ހަމަކަށަވަރުން އިލްމީ ފަންނުތަކުގެ ތެރެއިން ނަސަބުގެ އިލްމަކީ އުނގެނި ދަސްކުރުން ބޭނުން ބޮޑުވެގެންވާ އިލްމެކެވެ. އެއީ އާއިލީ ގޮތުން ތިމާ ގުޅިފައިވާ ދަރިފަސްކޮޅު ދެނެގަތުމަށްޓަކައެވެ. އަދި އާއިލީ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ތިމާ ޒިންމާދާރުވެ އަދާ ކުރަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތު ތަކެއްވާ ކަމަށްޓަކައެވެ. އަދި ދީނީ ގޮތުންނާއި ދުނިޔަވީގޮތުން ތިމާއާއި ތިމާގެ އަޚުންނާއި އުޚުތުންގެ މެދުގައި ހުންނަންޖެހޭ އިޖްތިމާއީ ގުޅުން ހަޔާތުގެ މައިދާނުގައި ބަހައްޓާންވީ މިންވަރު ހާމަވެ އަލި ވުމައްޓަކައެވެ." މުޤައްދިމާ، އަލް އަންސާބު ފީ ޤަދީމިލް މީދުވިއްޔި، އިބްރާހިމްދީދީ/ 30 މާރޗް 2001/ 5 ސަފަރު 1422
އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާ
އިބްރާހިމްދީދީއަކީ ތަފާތު އެކި މިސްކިތް ތަކުގައި މުދިން ކަން ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އެގޮތުން މިދޫ ލޮނޑިކެޑެ މިސްކިތާއި ކޯގަންނު ކޯގަންނު މިސްކިތް ފާހަނގަ ކުރެވެއެވެ. އޭނާއަކީ މީދޫ ކޯގަންނު މެދު ޒިޔާރަތުގެ ޒިންމާދާރު ބެލެނިވެރިޔާއެވެ. ސަރުކާރުގެ އާގަވާއިދުގެ ދަށުން 65 އަހަރު ވެފައިވާ މީހުން މަގާމުން ދުރުކުރުމުގެ ސިޔާސަތު އެކުލަވާލުމުން، ކޯގަންނު މިސްކިތުގެ މުދިންކަމުން ވަކިވީއެވެ. މިގޮތުން ވަރަށް ގިނަމުދިމުން ވަކިކުރެވުނެވެ. މިއީ ކޯގަންނު ގަބުރުސްތާނުގައި އެތަކެއް ދުވަސް ވަންދެން ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ބެލެހެއްޓެވި ބޭފުޅުންނަށް ލީބުނު އުނިކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް އިބްރާހިމްދީދީ މެދު ޒިޔާރަތުގެ ބެލެނިވެރިކަމުން ދުރުކުރެވިފައި ނުވެއެވެ.
ދިރާސާކުރުމުގެ ރޮނގުން
އިބްރާހިމްދީދީ ވަނީ ކޯގަންނުގެ މަހާނަގާތަކުގައި ކަނޑާނެގިފައިވާ ލިޔުންތައް ބޭނުން ކުރައްވައިގެން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މަހާނަތަކުގައި ވަޅުލެވިފައިވާ މީހުން ހޯދައި މައުލޫމާތު ރައްކާކުރައްވަން ފައްޓަވާފައެވެ. އޭނާވަނީ ދިރާސާ ދަތުރު ތަކެއްވެސް ކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން އައްޑޫގެ ހުރިހާ ރަށަކަށް ދަތުރުކުރައްވާ އެރަށެއްގެ އާއިލާވަނީ ތަފްޞީލީ ގޮތެއްގައި ލިޔުއްވިއެވެ. އެކިއެކި އާޘާރީ ލިޔުންތައް ބައްލަވައި އެއިގެ ސައްހަކަމާއި މެދު ލިޔުއްވައި ހެއްދެވިމެއެވެ. އެގޮތުން މީދޫއިން ފެނުނު، ކުރީގެ ލިޔުމެއްކަމުގައި މީހުން ކިޔައި އުޅުނު ނަސަބުގެ ވާހަކަ ހިމެނޭ ގަނޑުތަކެއްގެ ސައްހަ ކަމާއިމެދު ޝައްކުވާކަމުގައި ލިޔުއްވިއެވެ.
އެހެނިހެން ދާއިރާތައް
އޭނަވަނީ އެކި އެކި މީހުންގެ ދިރާސާތަކުގައި މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދެއްވާފައެވެ. ކުރީ ޒަމާނުގައި މީހުން އިލްމު ބޮޑު ފޮއްޓައްލައިގެން ފޮރުވައިގެން އުޅުނު ޒަމާނުގައިވެސް އިބްރާހިމްދީދީ މަސައްކަތް ކުރެއްވީ އެނގިވަޑައިގަންނަވާ މައުލޫމާތު މީހުންނަށް ފޯރު ކޮށްދެއްވާށެވެ. އެގޮތުން ޑރ. ޝީމާ ސައީދުގެ ޕީ.އެޗް.ޑީ ދިރާސާގައި ރަށުގެ މޫލިވެރިންނާއި އަދި އިޖްތިމާއީ ކަންކަމާއި ބެހޭގޮތުން މައުލޫމާތުދެއްވިއެވެ. އަދި ނަވާރަ ސަތޭކައިގެ ފަހުކޮޅު އަލްއުސްތާޒު މުހުއްމަދު އިބްރާހިމް ލުތުފީ މީދުއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅެއްގައި އޭނާއާއި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެން މައުލޫމާތު ބަދަލު ކުރެއްވިއެވެ. އިބްރާހިމްދީދީ ވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިވެހި ބަހާއި ތާރީޚަށް ހިދުމަތް ކުރާ ޤައުމީ މަރުކަޒުގެ ބޭކަލުންނާއެކީވެސް މިމައުލޫމާތުތައް ބަދަލު ކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން ނަސީމާ އަހުމަދު ކަލޭގެފާނަކީ ފާހަނގަ ކުރެވޭ ބޭކަނބަލެކެވެ.
ލިޔުއްވި ފޮތްތައް
އިބްރާހިމްދީދީގެ ފޮތްތަށް އަދި މިހާތަނަށް ޗާޕު ކުރެވިފައިނެތެވެ. ހުރިހާ ފޮތެއްވެސް ވަނީ އަތުންލިޔެވިފައެވެ. މިތަކެތި ޗާޕު ކުރުމަށާއި އިނގިރޭސިބަހުން ލިޔުމަށް ދަނީ މަސައްކަތްކުރެވެމުންނެވެ. އޭނާގެ އެންމެ ފާހަނގަ ކޮށްލެވޭ ފޮތަކީ މީދޫގެ ދަރިކޮޅުފޮތް ބާވެ ހަސް ނެތިފައި ވަނިކޮށް އަލުން ލިޔެ އެއިގެ ކުށްފިލުވައި ތަފްޞީލީ ދިރާސާއެއްކުރެއްވައި 'އަލް އަންސާބު ފީ ޤަދީމިލް މީދުވިއްޔި' މިފޮތް ލިޔުއްވުމެވެ. މިފޮތުގައި ތަފާތު އެތަކެއް ވާހަކައެއްވެއެވެ. އެގޮތުން ކޯގަންނާއި މިދޫ އަދި ހުޅުދޫގެ މޫލަވެރިންނާއި، އާބާދު ކުރި މީހުންނާއި، ފަޅުވި ވާހަކައާއި، އާއިލާތަކުގެ ވާހަކަ ވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށް ލިޔުއްވިއެވެ. އޭނާވަނީ ގަމާއި، ހިތަދޫއާއި، އަދި ހުޅުދޫގެ ދަރިކޮޅުތަކުގެ ވާހަކަ ލިޔުއްވާފައެވެ. އަދި ކޯގަންނު ގަބުރުސްތާނުގެ މިސްކިތްތަކުގެ މޫލަވެރިންނާއި ހުޅުދޫގެ ޤަދީމީ ތާރީޚުވަނީ ފުރިހަމައަށް ލިޔުއްވާފައެވެ.
އަމިއްލަ ދިރިއުޅުއްވުން
އިބްރާހިމްދިދީ ވަނީ އައްޑުއަތޮޅު ފޭދޫގެ ބޭކަނބަލަކާއި ކާވެނި ބައްލަވައިގެންފައެވެ. އެފަރާތަކުން ދަރިއަކު ނެތެވެ. ދެން ކާވެނި ބެއްލެވީ ސޭފުގޭ ފާތުމާދީދީ (ފާތުމަތު ޝަރީފާ) އާއިއެވެ. އޭނާވެސް އާއިލީގޮތުން ގުޅިވަޑައިގެންފައިވަނީ ގަނޑުވަރު އަހައްމާއިދީއާއިއެވެ. ފާތުމާއިދީއަކީ ސޭފުގޭ ދައިތާގެ، ސޭފުގޭ އަލިދީދީގެ، ސޭފުގެ ރެކި ދިދީގެ (ސޭފުގެ އިބްރާހިމްދީދީ) ފާތުމާދީދީއެވެ. މަންމާއަކީ ދޮންއާބުގޭ ހައްވާދީދީގެ މަރިޔަމްދީދީއެވެ. އިބްރާހިމްދީދީއަށް މިބަނޑުން 8 ކުދި ލިބިފައިވެއެވެ. އެއީ 3 އަންހެން ކުދިންނާއި 5 ފިރިހެންކުދިންނެވެ. ދިރިއުޅުއްވަނީ ސޭފުގޭގައެވެ. މިގެއަށް އެނަންދެވުނީ އެގޭގައި އިހުގައި ޝެއިޚަކު އުޅުއްވީމަޔޯލައެވެ. އެގެއިގެ އަސްލު ނަމަކީ ޝެއިޚުގެއެވެ.
އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ހައިމް–މަންކް ސިންޑްރޯމް
ހައިމް–މަންކް ސިންޑްރޯމް އަކީ އުފެދުމުގައި ހުންނަ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ވާރުތަވާ ބައްޔެކެވެ. މިބަލިޖެހުމުން އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ފާހަގަ ކުރެވޭނެއެވެ. ހައިމް–މަންކް ސިންޑްރޯމް ވާރުތަވަނީ އޮޓޯސޯމަލް ރިސެސިވް ޓްރޭޓް އެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މާނައަކީ މަންމަ އާއި ބައްޕަގެ ފަރާތުން ވެސް ބަލި ވާރުތާ ބަހާ ނުވަތަ ޖީން ލިބިފައިވުމެވެ.
ބައްޔަށްކިޔާ އެހެނިހެން ނަންތައް
ހައިމް–މަންކް ސިންޑްރޯމް އަކީ އުފެދުމުގައި ހުންނަ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ވާރުތަވާ ބައްޔެކެވެ. މިބަލިޖެހުމުން އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ފާހަގަ ކުރެވޭނެއެވެ. ހައިމް–މަންކް ސިންޑްރޯމް ވާރުތަވަނީ އޮޓޯސޯމަލް ރިސެސިވް ޓްރޭޓް އެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މާނައަކީ މަންމަ އާއި ބައްޕަގެ ފަރާތުން ވެސް ބަލި ވާރުތާ ބަހާ ނުވަތަ ޖީން ލިބިފައިވުމެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:ސިންޑްރޯމް
ހާރޓްނަޕް ބަލި
ހާރޓްނަޕް ބަލި  އަކީ އެމިނޯ އެސިޑް ، ޓްރައިޕްޓަފާން މެޓަބޮލިޒަމް ގައި އުފެދުމުގައި ހުންނަ ޢައިބެކެވެ. އެހެންގޮތަކަށް ބުނާނަމަ މިއީ އުފެދުމުގައި ހުންނަ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ޓްރައިޕްޓަފާން މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ދިމާވާ މައްސަލަ އެކެވެ.
ބައްޔަށްކިޔާ އެހެނިހެން ނަންތައް
ހާރޓްނަޕް ބަލި  އަކީ އެމިނޯ އެސިޑް ، ޓްރައިޕްޓަފާން މެޓަބޮލިޒަމް ގައި އުފެދުމުގައި ހުންނަ ޢައިބެކެވެ. އެހެންގޮތަކަށް ބުނާނަމަ މިއީ އުފެދުމުގައި ހުންނަ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ޓްރައިޕްޓަފާން މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ދިމާވާ މައްސަލަ އެކެވެ.
އާންމު ގޮތެއްގައި ޓްރައިޕްޓަފާން ގެ މެޓަބޮލިޒަމް ގެ މަސައްކަތު ތެރޭގައި ވިޓަމިން ބީގެ ވައްތަރެއްގެ ކަމުގައިވާ ނިއެސިން ނުވަތަ ނިކޮޓިނިކް އެސިޑް އުފައްދައެވެ. މިބުނި ވިޓަމިން މަދުވުމަކީ ޕެލެގްރާ ކިޔާ ވިޓަމިންބީ މަދުވުމުގެ ވައްތަރެއް މެދުވެރި ކުރުވާ ކަމެކެވެ.
ހާރޓްނަޕް ބަލީގައި ގުރުދާގެ ހޮޅިތަކުން ޓްރައިޕްޓަފާން އަނބުރާ ހަށިގަނޑަށް ނެގުމުގައި ހުރަސްތަކާ ކުރިމަތި ވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ލޭގައި ޓްރައިޕްޓަފާން މަދުވެ، ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގައި ޓްރައިޕްޓަފާން ގެ މިންވަރު މަތިވެގެން ދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނިއެސިން އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް ޓްރައިޕްޓަފާން ލިބޭގޮތް ނުވެއެވެ.
ހާރޓްނަޕް ބަލި ޖެހުމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަންތައް ތަކުގެ ތެރޭގައި ، ރަގަޅު ކާނާ ނުލިބުން، އަވީގައި މާގިނައިރު އުޅުން، ނަފްސާނީ ހާސްކަމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުން، އަދި ސަލްފޮނަމައިޑް އެކުލެވޭ ބޭސް ބޭނުންކުރުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ހާރޓްނަޕް ބަލި ޖެހުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި، ހަށިގަނޑުން ހާމަކޮށް ފެންނަން ހުންނަ ހިސާބުތަކުގައި ޕެލެގްރާ ޖެހުމުން ފެންނަ ކަހަލަ ތޮށި ހުންނަ ބިހިތަކެއް ނެގުން، އަދި މީހާގެ ސުލޫކާއި އުޅުމަށް ބަދަލުއައުން، ލޮލުގެ ފެނުމަށް ބަދަލުއައުން، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމްގެ މައްސަލަތައް، އަދި ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމްގެ މައްސަލަތައްް، ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
މިބަލި ޖެހުމުން ފެންނަ އުދަގޫތައް ނިއެސިން ސަޕްލިމެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުން ކުޑަވެއެވެ. އަދި ޕްރޮޓީން މަތި ކެއުމެއް ބޭނުންކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުން އިރުޝާދު ދެއްވައެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވާވަރަކަށް ބަލީގެ އުދަގޫތައް ކުރިމަތިވާލެން ކުޑަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:ސިންޑްރޯމް
ހޭންހާރޓް ސިންޑްރޯމް
ހޭންހާރޓް ސިންޑްރޯމް އަކީ އުފެދުމުގައި ހުންނަ ޢައިބެކެވެ. ބައްޔަށްކިޔާ އެހެނިހެން ނަންތައް
މިބަލީގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ނިޝާން ތަކަކީ:-
ހޭންހާރޓް ސިންޑްރޯމް ޖެހޭ ވަކި ސަބަބެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި މިބަލި ޖެހުމުން ޢައިބުވެފައި ހުންނަ މިންވަރު އެކި މީހުންގެ ތަފާތެވެ. މާނައަކީ އެއްބައި މީހުންނަށް ކޮންމެވެސް އެއްތަނެއް ނުވަތަ ދެތަނެއްގައި ޢައިބު އުފެދިފައި ހުންނަ އިރު އަނެއް ބައި މީހުންނަށް އެތައް ބައިވަރު ތަނެއްގައި ޢައިބު އުފެދިފައި ހުރެދާނެއެވެ. އަދި މަތީގައި ބަޔާން ކުރެވިފައިނުވާ ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކުގައި ވެސް ޢައިބު ހުރުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:ސިންޑްރޯމް
ހުރަވީ ދުވަސް
ހުރަވީދުވަސް ނިސްބަތްވެގެން ވަނީ އައްސުލްތާން ޣާޒީ ހަސަން އިއްޒުއްދީނުލް ހުރަވީއަށެވެ. މި ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމުގެ މަޤުސަދަކީ އެބަތަލު ގެނެސްދެއްވި މިނިވަންކަމާއި ގައުމިއްޔަތު ދެމެހެއްޓުމުގެ ބާރާއި ޖޯޝް ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި ދިރުވައި ދެމެހެއްޓުމުންނެވެ. ހަސަން މަނިކުފާނަކީ މާލެ އަތޮޅު ހުރާ އަލްވަޒީރު ހުސެން ދަހަރާ ތަކުރުފާނުންގެ އަލްވަޒީރު މުހައްމަދު ފާމުލަދޭރި މަނިކުފާނުންގެ ދޮން ހަސަންމަނިކުފާނު ނުވަތަ މުލީގޭ ދޮން ހަސަންމަނިކުފާނެވެ. މައިފުށުން ގުޅެނީ ހުރާ ދޮންމަރުދުރުގެ ފަނޑިއަތް ތަކުރުފާނާއެވެ. ހަސަން މަނިކުފާނު ނުވަތަ ދޮންބަނޑާރައިންގެ އަނބި ކަނބަލުންނަކީ ފެންފުށީ ކަކާ އަޅި ތަކުރުފާނުންގެ އާމިނާ ފާނެވެ.
ހިޖުރައިން 981 ވަނަ އަހަރު ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތްދަށުން ބޮޑުތަކުރުފާނު ރާއްޖެމިނިވަން ކޮއްދެއްވިތާ 185 އަހަރު ފަހުން މަލާބާރީންނުވަތަ ހޮޅިންގެ ލަޝްކަރެއް ރާއްޖެ އައިސް ހިޖުރައިން 3 ޞަފަރު 1166 މީލާދުން 20 ޑިސެންބަރު 1752 ގައި، އޭރު ތަހުތުގައި އިންނެވި ރަދުން އައްސުލްތާން މުކައްރަމް މުހައްމަދު އިމާދުއްދީން 3 ވަނަ ސިރީ ނަވަރަންނަ ކީރިތި މަހާރަދުން އަތުލައިގެން ކަންނަން ނޫރައް ގެންގޮސް މަލާބާރީން މާލޭގައި އެމީހުންގެ ވެރިކަން ގާއިމް ކުރިއެވެ. މިކަން ހިނގުމަށް ދިމާވީ ގައުމަށް ހިޔާނާތް ތެރިވި އަލްގާޒީ ހަސަން ތާޖުއްދީންގެ ދެ ދަރިކަލުންކަމަށްވާ އޭރު ފަނޑިޔާރު ކަލޭގެފާނު މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނާއި އޭނާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ޙަތީބް އަހްމަދު މުޙިއްޔުއްދީން، ކަންނަންނޫރަށް ސިޓީއެއް ފޮނުއްވާ އަލީ ރާޖާއަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ހޯދައިދެއްވަން ވިދާޅުވުމުންނެވެ.
މިހާދިސާޔާ ގުޅިގެން ދިވެހިން މަލާބާރީންގެ އަޅުވެތިކަމުގެ ދަށަށް ދިޔައެވެ. މިއަޅުވެތިކަމުން ރާއްޖެ މިނިވަން ކުރެއްވީ ދޮންބަންޑާރައިންނެވެ. ހިޖުރައިން 3 ޖުމާދަލްއާޚިރު 1166 މިލާދުން 7 އޭޕްރީލް 1753 ވީ އާދިއްތަ ވިލޭރޭ މެންދަމު މަލާބާރީންގެ ވެރިކަމުގެ މަރުކަޒުކަމަށް ހަދާފައިވާ ވެޔޮދޮށު ގަނޑުވަރަށް ހަސަންމަނިކުފާނުގެ އެކުވެރީންނާއެކު ވަދެވަޑައިގެން މަލާބާރީންނާ ހަނގުރާމަ ކުރައްވާ އެމީހުން ބަލި ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ހޮޅިންގެ އަތްދަށުން ރާއްޖެމިނިވަން ކުރެއްވިއެވެ. ދިވެހި ތާރީހުން އެނގޭ ފަދައިން އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތީން ދޮންބަންޑާރައިން ވަނީ ރާއްޖެ އަޅުވެތި ކުރުމަށް އައި މަލާބާރީންނާ ހަނގުރާމަ ކުރައްވާ ދުޝްމިނުން ބަލި ކުރައްވާފައެވެ. ހިޖުރައިން 1166 އާ 1174 އާ ދެމެދު ކަންނަންނޫރުގެ އަލީ ރާޖާ ފޮނުއްވައިގެން ރާއްޖެ އާ ދިމާކުރަން އައި މަލާބާރުންގެ ގުރާބުތަކާ މާލޭގެ ބަނދަރުން ފެށިގެން ތިލަދުންމަތީ ދޮނަކުޅިއާ ދެމެދު ހިނގި ކޮންމެ ހަނގުރާމަ އެއްވެސް ދޮންބަންޑާރައިން ވަނީ ކާމިޔާބު ކުރައްވާފައެވެ.
ލެފްޓިނަންޓް އިބްރާހީީމް ފުއާދު
އަދާކުރެއްވި މަޤާމުތައް
އެމް.އެން.ޑީ.އެފް ގެ ލާންސްކޯޕްރަލްކަމާއި، ކޯޕްރަލްކަމާއި، ސަރޖަންޓްގެ މަޤާާމް ފުރުއްވާފައި ވެއެވެ. އަދިމީގެ އިތުރުން  ސްޓާފް ސަރޖަންޓް ގެ މަޤާމްވެސް ފުރުއްވިއެވެ.
ޝަރަފުގެ ނިޝާން
ލެފްޓިނެންޓް އިބްރާހީމް ފުއާދު ސިފައިންގޭގައި އިޚްލާސްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން، ޝަރަފުގެނިޝާނުގެ ގޮތުގައި 8 ކުލައާ 6 މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ. ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ މެޑަލްތަކުގެ ތެރޭގައި، އަޚްލާޤީ މެޑަލް، ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، އިޚްލާޞްތެރި ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، ދިގުމުއްދަތެއްގައި ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ މެޑަލް، ސައްތައިގެ މެޑަލް، 3 ނޮވެމްބަރުގެ މެޑަލް  ހާސިލް ކުރައްވާފައި ވާކަން ފާހަގަ ކުރަމެވެ. ޙާސިލްކުރެއްވި ކުލަތަކުގެ ތެރޭގައި ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ކުލައާއި ޚާއްސަ ޚިދުމަތުގެ ކުލަ އާއި ހުނަރުވެރިކަމުގެ ކުލަ ހިމެނެއެވެ. މީގެއިތުރުން ތަފާއެކިއެކި ކަންކަމާގުޅިގެން ޚިދުމަތުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން ދެއްވާ ލިޔުއްތައް ޙާސިލްކުރައްވާފައިވާކަން ފާހަގަ ކުރަމެވެ.
ޚިދުމަތް ކުރެއްވި ޔުނިޓްތައް
ލެފްޓިނެންޓް އިބްރާހީމް ފުއާދުގެ ޚާއްޞަ ޚިދުމަތް ތަކުގެ ތެރޭގައި، ޑިއުޓީސެކްޝަންގެ އިތުރުން ވިލިގިއްޔާ ދޫނިދޫގެ އިންޖީނުގެ ބެލެހެއްޓުމާއި، ދޫނިދޫގައި ސްލިޕްވޭ އެއްހެދުމުގެ ގޮތުން ކުރެވުނު ބޮޑު މަސައްކަތް ތަކުގައި ޢަމަލީގޮތުން ޙަރަކާތްތެރިވެ ވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ. ރިޓަޔަރ ކުރެވުނު އިރު ޚިދުމަތް ކުރައްވަމުން ގެންދެވީ އީ.އެމް.އީގެ އޮފިސަރެއްގެ ގޮތުންނެވެ.
ބޮޑެތި ޚިދުމަތްތައް
ލެފްޓިނެންޓް އިބްރާހީމް ފުއާދު  ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި ބޮޑެތި މަސައްކަތް ތަކުގެ ތެރޭގައި، މޯލްޑިވްސްޓާރ ހުވަދޫ ދަތުރުގައި ސިފައިންގެ މީހެއްގެ ގޮތުން ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވުމާއި ފޯއްމުލަކު ދިއުޓީ އަދާކުރެއްވުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ނޮވެމްބަރު 3 ގެ އުދުވާނީ ހަމަލަގައި އެވަގުތު ސިފައިންގެއިން ބޭރުގައި ހުންނަވަން ޖެހި ވަޑައިގަތުމުން ސިފައިންގެއިން ބޭރުގައި ތިއްބެވި ސިފައިންގެ އިސްބޭފުޅުންގެ ފަރާތުން އިރުޝާދު ލިބިވަޑައިގެންނެވި ގޮތުގެ މަތީން ޙަރަކާތްތެރިވެ ވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ.
ލެފްޓިނެންޓް އިބްރާހީމް ފުއާދަކީ ސިފައިންގެ ތެރޭގައި މިދެންނެވި ޚިދުމަތްތަކުގައި ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތްކުރުންމަތީ ދެމިހުންނެވި ލާމަސީލު ބޭފުޅެކެވެ. އިބްރާހީމް ފުއާދުގެ މަތިވެރި ޚިދުމަތްތަކަކީ،  މިއަދުގެ ދިވެހި ސިފައިންގެ ލަޝްކަރުގެ ފަހުލަވާނުންނާއި މާދަމާ ދިވެހި ސިފައިންގެ ލަޝްކަރުގެ ސަފުތަކާ ގުޅޭ ޒުވާން ދަރިންނަށް ދައްކުވައި ދެއްވި ރީތި މިސާލެއްކަމުގައި ދަންނަވަމެވެ.
ރިޓަޔަރ ކުރެއްވުން
އިސްވެ ދެންނެވުނު އެންމެހައި ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގު ވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން  01 އޯގަސްޓް 2009 ގައި ޝަރަފުވެރި ކަމާއެކު ލެފްޓިނެންޓް އިބްރާހީމް ފުއާދު ރިޓަޔަރ ކުރެއްވުމުން، އިބްރާހީމް ފުއާދު ގެ ވަރުގަދަ ޢަޒުމާ ހިތްވަރަށް، އައްސަރިބަހާއި ސާބަސް ދަންވައި، މަތިވެރި ޚިދުމަތްތަކަށް ނުހަނު އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ޝުކުރާއި މުބާރިކުބާދީ އަދާކުރަމެވެ.
ޕެލިސްޓަރ ހޯލް ސިންޑްރޯމް
ޕެލިސްޓަރ ހޯލް ސިންޑްރޯމް  އަކީ އުފަންވާއިރު ވާރުތަވެފައި ހުންނަ ވަރަށް ނާދިރު ޢައިބެކެވެ. ބަލީގެ އަލާމާތްތަކާއި ނިޝާންތައް އެކަކު އަނެކަކާއި ވަރަށް ބޮޑަށް ތަފާތު ހުންނަކަން ވެސް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ބައްޔަށްކިޔާ އެހެނިހެން ނަންތައް
ޕެލިސްޓަރ ހޯލް ސިންޑްރޯމް އަކީ އުފަންވާއިރު ވާރުތަވެފައި ހުންނަ ވަރަށް ނާދިރު ޢައިބެކެވެ. ބަލީގެ އަލާމާތްތަކާއި ނިޝާންތައް އެކަކު އަނެކަކާއި ވަރަށް ބޮޑަށް ތަފާތު ހުންނަކަން ވެސް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ޕެލިސްޓަރ ހޯލް ސިންޑްރޯމް ޖެހިފައި ހުންނަ މީހުންގެ ކިބައިން ފާހަގަކުރެވޭނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ، ހައިޕޯތަލަމަސްް ރަގަޅަށް އުފެދިފައިނެތުން، ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑް ގެ މަސައްކަތް ދަށްވުން، އަތްފައިގައި އިތުރު އިގިލި ހުރުން، އެޕިގްލޮޓިސް ޣައިރު ޠަބީޢީ ގޮތެއްގައި ބައިވެފައިހުރުން، ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރު ރަގަޅަށް އުފެދިފައިނެތުން، ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
ޕެލިސްޓަރ ހޯލް ސިންޑްރޯމް ޖެހެނީ އޮޓޯސޯމަލް ޑޮމިނެންޓް ޓްރޭޓް އެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:ސިންޑްރޯމް
ކަޅުއޮށްފުންމި
"ކަނޑުގެ ބާޒު" ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ ޕޯޗުގީޒުން 1 ޝަޢުބާން 965 ހ. (19 މެއި 1558) ގައި އޭރު ރާއްޖޭގެ ރަސްކަމުގައި ހުންނެވި އައްސުލްޠާން ޢަލީ (6 ވަނަ) ސިރީ އައުދަ ސިޔަކަ ކައްތިރި މަހާރަދުން (ޢަލީ ރަސްގެފާނު) ޝަހީދުކޮށް ރާއްޖޭގެ މައްޗަށް ވެރިވެ، އަޅުވެތި ކުރިއެވެ. ޕޯޗުގީޒުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުން ދިވެހިން ސަލާމަތްކުރުމަށް އުތީމު މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނާއި، ހަސަން ތަކުރުފާނާއި، ޢަލީ ތަކުރުފާނު، ދެހާޖީންނާއި ދުވާފަރު ދަންޑަހެލާއެކު "ކަޅުއޮށްފުންމި" ކިޔާ އަނގަމަތީ މަސްއޮޑިއެއްގައި ޖިހާދަށް ނިކުންނެވިއެވެ.
އަނދިރިއަނދިރީގެ އަމުރުފުޅަަށް ވިޔަޒޯރު އުތީމު ތިންބޭންނާއެކުގައި ކަޅުއޮށްފުންމީގައި މާލެދާން ދިޔަ ދަތުރުގައި ޕޯޗްގީޒު ސިފައިން ވިޔަޒޯރު ގަތުލު ކުރި ހިސާބުން އުތީމު މަހާރަދުންގެ ޤައުމީ ޖިހާދު ފެއްޓެވި އެވެ. ޕޯޒްގީޒުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުން ރާއްޖެ ސަލާމަތްކޮށް މިނިވަން ކުރެއްވީ 1 ރަބީޢުލްޢައްވަލު 981 ހ. (2 ޖުލައި 1573 މ.) ގައެވެ.
މޭގައި ރިހުން
މޭގައި ރިހުން އަކީ ވަރަށް ގިނަ ބަލިތަކާއި ގުޅިގެން މެދުވެރިވާ އުދަގުލެކެވެ. ވަރަށް ގިނަ ފަހަރު މޭގައި ރިހުން ބެލެވެނީ މެޑިކަލް އިމަޖެންސީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މޭގައި ރިހުން ކުރިމަތިކުރުވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ނޭވާލާ ނިޒާމްގެ ބަލިތައް، ހިތާއި ލޭހޮޅިތަކުގެ ނިޒާމް ބަލިތައް، ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމްގެ ބަލިތައް، އަދި ނަފްސާނީ ބަލިތަކާއި އެހެނިހެން ބައެއް ބަލިތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އަބްދުﷲ ޔާމިން
thumb|އަބްދުﷲ ޔާމިން އަބްދުالله ޔާމީން ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ މީލާދީ  ސަނަތުން 21 މެއި 1959ގައި  ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިރަށް ފުރަމާލޭގައެވެ. ބައްޕާފުޅަކީ އަބްދުލްޤައްޔޫމް އިބްރާހިމް އެވެ. ޔާމިންގެ އެއްބަފާ ބޭބޭފުޅު، މައުމޫން އަބްދުލްޤައްޔޫމް ވަނީ 11 ނޮވެމްބަރު 1978 އިން 11 ނޮވެމްބަރު 2008 އަކަށް ދިވެހިރާއްގޭގެ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ މަޤާމު ފުރިހަމަކުރައްވާފައެވެ.
ދައުލަތައް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ހިދުމަތްތައް
ޔާމީން ސަރުކާރަށް ޙިދުމަތް ކުރައްވަން ފެއްޓެވީ، މިނިސްޓްރީއޮފް ހޯމް އެފެއަރސްގެ ލޭންޑް ސާވޭރެއްގެ މަޤާމުންނެވެ. ޔާމީނަކީ ވިޔަފާރިއާ ކޮމާސްގެ ދާއިރާއިން ބޮޑެތި އިންޤިލާބު ގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. މިގޮތުން ރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑު ވިޔަފާރި ދެކުންފުނި އެސްޓިއޯ އަދި ސްޓެލްކޯގެ ޑަރިކްޓަރ       ބޯ ޑުގެ ޗެއަރ ޕާސަންގެ މަޤާމު އަދާކުރެއްވި ދުވަސްވަރު ، ޔާމީނުގެ ހުނަރުވެރިކަމުން މިދެކުންފުންޏަކީ  މިނިވަން އަދި ސަރުކާރަށް ސާފު ފައިދާލިބޭ ކުންފުނި ތަކަކަށް ހެއްދެވި އެވެ. އަދި ދައުލަތުގެ އެއަރ ލައިން"އައިލެޑް އޭވިއޭޝަން ސާވިސް" އުފެއްދުފެއްދުމަށް ފަހު އެކުންޏަކީވެސް ދައުލަތަށް ފައިދާވާ ކުފުންޏަކަށް ހެއްދެވިއެވެ. ރާއްޖޭގެ ކަންކޮޅުތަކަށް ހަލުވި ދަތު ފަތުރުކުރުގެ ނިޒާމެއް އޮނަންޖެހޭ ކަމަށް ވަކާލާތު ކުރަމުން، އެއަރ ޓެސީގެ ޙިދުމަތް ތައާފު ކުރެއްވުމުގައި އިސްދައުރެއް އަދާކުރެއްވިއެވެ. 1988 ވަނައަހަރާއި 2001 ވަނަ އަހަރާއި ދެމެދު އެމަނިކުފާނު ވަނީ ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކަށް ތެޔޮ ލިބޭނެ މަގުފަހިކޮއްދީފައެވެ. ވިޔަފާރީގެ ސިޔާސަތުތަކަށް އެމަނިކުފާނުވަނީ ފާހަނގަކޮއްލެވޭ އިންގިލާބުތަކެއް ގެނެސްދީފައެވެ. މީގެ އިރުރުން އެމަނިކުފާނު އިސްވެހުންނަވައި ކޮމާސް އަދި ވިޔަފާރީގެ އޮނިގަނޑު ޒަމާނީކުރަން މަސައްކަތްތަކެއް ކޮއްދެއްވާފައިވެއެވެ. އެމަނިކުފާނު ރާއްޖޭގެ ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު ބޮޑު ކުރެއްވުމައްޓަކައިވެސް މުހިއްމު ރޯލެއް އަދާކޮއްދީފައިވެއެވެ. އެމަނިކުފާނު ގެ ދައުރުގައި ވާރލްޑް ޓްރެޑް އޮގަނައިޒޭޝަން އަށް ރާއްޖެ ތައާރަފް ކޮއްދެއްވާފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ވޯލްޑް ގޮރޫޕުގެ މަލްޓި ގެރެންޓީ އެޖެންސީ އާއި ގުޅުން ބަދަހިކޮއްދީފައިވެއެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ލީޑާޝިޕްގެ ދަށުން ބައެއް ޤާނޫނުތަކަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެންނަވަން ޑްރާފްޓުކޮއް ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ.. އެގޮތުން މުދާ އިމްޕޯރޓް އަދި އެކްސްޕޯރޓު ކުރުމާއިބެހޭ ގވާއިދުތަކާއި، ކޮންސިއުމާ ޕްރޮޓެކްޝަން އާއި ބެހޭ ގާނޫނުތަކާއި އަދި ވިޔަފާރިއާއިބެހޭ އެހެނިހެން ގާނޫނުތަށް އިސްލާހުކުރަން ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. ރާއްޖޭގައި ފުޅާކޮއް މުދާ އެތެރެކުރާ ވިޔަފާރިތަކުގެ ކޯޓާ ބާތިލްކުރުމުގެ ފަހަތުގައި ވަނީވެސް ޙުދު އެމަނިކުފާނުގެ މިންނެތް މަސައްކަތްތަކެވެ. އެމަނިކުފާނު ކުރެއްވި އަގުހުރި ޙިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެފުރަތަމަ އިމޮޕޯރޓް ޑިއުޓީ ނަންގަވަން ފެއްޓެވުން ހިމެނެއެވެ.
އީސު ރިއްޔާ
thumb|އީސު ރިއްޔާ ފަށްޓަވަނީ
އީސު ރިއްޔާ ފަށްޓަވަނީ ކްގެ ރަށެއްކަމަށްވާ ގްރޭޓް ބްރިޓެންގެ މެދުތެރެއާއި  އިނގިރޭސިވިލާތް ދެކުނުއި ހިމެނޭ ބައެކެވެ. މީގެ އިތުރުންވެސް 2011 ތައް ހިމެނޭއިރު މީގެ ތެރޭ.
ލެފްޓިނަންޓް ކާނަލް ރިޓަޔަރޑް ޙަސަން ޔޫސުފް
ވަނަވަރު
ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޙަސަން ޔޫސުފުު (ސ. ނަންބަރ:463) އަކީ 1968 ވަނައަހަރު ޖުލައި މަހުގެ 3 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން, މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޑިފެންސްފޯސް (އެމް.އެން.ޑީ.އެފް) ގައި ތެދުވެރިކަމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ވޭތުވެ މިދިޔަ 41 އަހަރާ 28 ދުވަހުގެ ދިގު މުއްދަތުގައި، އެއްވެސް ފޫހިކަމެއްނެތި ނުގުޑާފަދަ ޢަޒުމެއްގައި ސާބިތުވެ ހުންނަވައިގެން ޚިދުމަތް ކުރުންމަތީ ދެމިހުންނެވި ބޭފުޅެކެވެ.
އަދާކުރެއްވި މަޤާމުތައް
މި ދިގު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެމް.އެން.ޑީ.އެފް ގެ ލާންސްކޯޕްރަލްކަމާއި، ކޯޕްރަލްކަމާއި، ސަރޖަންޓްކަމާއި، ސްޓާފް ސަރޖަންޓްގެ މަޤާާމާއި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 2 ގެ މަޤާމާއި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 1 ގެމަޤާ ފުރުއްވިއެވެ. އަދި ލެފްޓިނެންޓް، ފަސްޓްލެފްޓިނެންޓް،ކެޓަން ގެމަޤާމުގެ އިތުރުން މޭޖަރ ކަމުގެ މަޤާމްވެސް ފުރުއްވިއެވެ.
ޝަރަފުގެ ނިޝާން
ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޙަސަން ޔޫސުފުު ސިފައިންގޭގައި އިޚްލާސްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން ޝަރަފުގެނިޝާނުގެ ގޮތުގައި 8 ކުލައާ 7 މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ. ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ މެޑަލްތަކުގެ ތެރޭގައި، އަޚްލާޤީމެޑަލް، ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، އިޚްލާޞްތެރި ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މެޑަލް، ދިގުމުއްދަތެއްގައި ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ މެޑަލް، މަތިވެރި ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް،ޙާއްޞަ ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، ސައްތައިގެ މެޑަލް، ހާސިލްކުރައްވާފައވެއެވެ. ޙާސިލްކުރެއްވި ކުލަތަކުގެ ތެރޭގައި ހުނަރުވެރިކަމުގެ ކުލަ ހިމެނެއެވެ. މީގެއިތުރުން ތަފާއެކިއެކި ކަންކަމާގުޅިގެން ޚިދުމަތުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން ދެއްވާ ލިޔުއްތައް ޙާސިލްކުރައްވާފައިވާކަން ފާހަގަ ކުރަމެވެ.
ޚާއްޞަ ޚިދުމަތްތައް
ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޙަސަން ޔޫސުފުުގެ ޚާއްޞަ ޚިދުމަތް ތަކުގެ ތެރޭގައި ފުލުސްއޮފީހުގެ މާރާމާރީ އާއިބެހޭ ބައިގެ އެހީތެރިކަމާއި ސިފައިންގެ ބޭސްފަރުވާއާ ބެހޭބައިގެ އިންޗާޖް ކަން ކުރައްވާފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބޭންޑްމީހުން ޔުނިޓްތަކުން ދޫކޮށްގެން ބޭންޑް ކުޅުމުގެ ދުވަސް މާޒީވެދިޔައީ، މޭޖަރ ޙަސަން ޔޫސުފުގެ ހިންމަތާ މިނަނަތުން ބޭންޑް ސެކްޝަނެއް އުފެދި، އެސެކްޝަނުން މީހުން އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަރް ފެށުނު ހިސާބުންނެވެ. އެގޮތުން ޙަސަން ޔޫސުފްގެ ބޭންޑް މާސްޓަރކަމުގެ ދަށުން، ސިފައިންގޭގައި އެޚިދުމަތް އުވިނުދާނޭ މިނަވަރަށް އެތައް ފަންނާނުންނެއް މިއަދުވަނީ އުފެދިފައިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ބޮޑެތި މަސައްކަތްތައް
ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޙަސަން ޔޫސުފުު ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި ބޮޑެތި މަސައްކަތް ތަކުގެ ތެރޭގައި 3 ނޮވެމްބަރުގެ ރިޕޯރޓް އެކުލަވާލާ ކޮމެޓީގައި އިސް އެން.ސީ.އޯ އެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަދި އަމީނިއްޔާސްކޫލުގެ ބޭންޑްމާސްޓަރުގެ ގޮތުން ޚިދުމަތް ކުރެއްވުމާއި، މަދްޔަޕްރަދޭޝްގެ ގަވަރނަރ މާލެވަޑައިގަތުމުން އެމަނިކުފާނުގެ ޝަރަފުގައި ބޭއްވުނު ކޮންސެޓްގެ ކޮމާންޑަރކަން ކުރެއްވުމާއި، ލެފްޓިނެންޓް ޖެނެރަލް އެމް.އޭ ޒަކީ މިލިޓްރީ ޓްރެއިނިންގ ސެންޓަރަށް ވަޑައިގަތުމުން ބޭވުނު ކޮންސެޓްގެ ކޮމާންޑަރކަން ކުރެއްވުމުގެ އިތުރުން ޕޮޓެންޝިއަލް ބޭންޑް މާސްޓަރ ކަމުގެ ސެޓްފިކެޓް ޙަސިލްކުރުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ސިފައިންގެ ލަވައިގެ ރާގު ހެއްދެވުމަކީ ޙަސަންޔޫސު ސިފައިންގެއަށް ކޮށްދެއްވި ވަރަށް މަތިވެރި ޚިދުމަތެކެވެ.
ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޙަސަން ޔޫސުފަކީ، ސިފައިންގެ ތެރޭގައި މިދެންނެވި ޚިދުމަތްތަކުގައި ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތްކުރުންމަތީ ދެމިހުންނެވި ލާމަސީލު ބޭފުޅެކެވެ. ޙަސަން ޔޫސުފުުގެ މަތިވެރި ޚިދުމަތްތަކަކީ، މިއަދުގެ ދިވެހި ސިފައިންގެ ލަޝްކަރުގެ ފަހުލަވާނުންނާއި މާދަމާ ދިވެހި ސިފައިންގެ ލަޝްކަރުގެ ސަފުތަކާ ގުޅޭ ޒުވާން ދަރިންނަށް ދައްކުއިދެއްވި ރީތި މިސާލެއްކަމުގައި ދަންނަވަމެވެ.
ރިޓަޔަރ ކުރެއްވުން
އިސްވެ ދެންނެވުނު އެންމެހައި ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން 01 އޯގަސްޓް 2009 ގައި ޝަރަފުވެރި ކަމާއެކު ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޙަސަން ޔޫސުފުު ރިޓަޔަރ ކުރެއްވުމުން ޙަސަންޔޫސުފުގެ ވަރުގަދަ ޢަޒުމާ ހިތްވަރަށް، އައްސަރިބަހާއި ސާބަސް ދަންވައި، މަތިވެރި ޚިދުމަތްތަކަށް ނުހަނު އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ޝުކުރާއި މުބާރިކުބާދީ އަދާކުރަމެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން މަޝްހޫރު ވެފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ބާނީ ގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ ބައްޕަގެ ގޮތުގައެވެ. 22 ފެބުރުއަރީ 1732 ގައި އުފަންވެ ވަޑައިގަތް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަކީ އިގިރޭސިންނާއި ދެކޮޅަށް މީލާދީން 1775ން 1783 އަށް ހިންގި އެމެރިކާގެ އިންގިލާބީ ހަގުރާމައިގައި އެމެރިކާގެ ކޮންޓިނެންޓަލް އާރމީންނަށް ކާމިޔާބު ހޯއްދަވައި އެމެރިކާ މިނިވަންކުރެއްވި މޭސްތިރި އެވެ.
ދިރިއުޅުމުގެ ކުރީކޮޅު
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ 22 ފެބުރުއަރީ 1732 ގައި އެމެރިކާގެ ވާޖީނިއާގެ ވެސްޓްމޯރލޭންޑް އޭ ކިޔުނު އަވަށަކަށެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަކީ އުގަސްޓިން ވޮޝިންގޓަން ގެ ދޮށީ ފިރިހެން ދަރިފުޅެެވެ. މަންމައަކީ މޭރީ ބޯލް ވޮޝިންގޓަން އެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ބޮޑުވަމުން އައީ ދަނޑުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. 1747ގައި ބުލޫރިޖްގެ ހުޅަގަށް އޮންނަ ބާރޯން ފަޔަރފޮކްސް ލޭންޑް ސާރވޭ ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ލިބުނެވެ. 1749 ގައި 'ކަލްޕެޕަރ ކައުންޓީގެ ސާރވޭޔަރ އެއްގެ މަގާމް ލިބުނެވެ. އެއްބަފާ ބޭބެ ލޯރެންސްގެ އެހީގައި އޯހިއޯ ކަމްޕެނީ އެއް ފުރުޞަތު ހޯދި އެވެ. އެއަށްފަހު ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ދިރިއުޅެމުން ގެންދިޔަ އަވަށުގެ މިލިޓަރީ އޮފިސަރެއްގެ މަގާމް ލިބުނެވެ. އަދި 1752 ގައި އުމުރުން އެންމެ 20 އަހަރުގައި އެއަވަށުގެ މޭޖަރެއްގެ ވަޒީފާ ލިބިގެންދިޔައެވެ.
ފަރަންސޭސި އަދި ހިންދުސްތާނީ ހަގުރާމަ
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ އުމުރުން 22 އަހަރުގައި އެމެރިކާގެ އެތެރޭގައި ހިނގި 7 އަހަރުގެ ހަގުރާމައިގެ މައްސަލައިގެ ތެރެއަށް ވަންނަން ޖެހުނެވެ. މިމައްސަލަ ފެށިގެން އައީ 1753ގައި އޯހިއޯ ކަންޓްރީ ސަރަހައްދުގައި ފަރަންސީސިން ފާރެއް ނުވަތަ އަސްކަރީ ބޭސް އެއް (ފޯރޓެއް)ފަދަ ތަނެއް ބިނާކުރަން ފެށުމުންނެވެ. އޭރު އެސަރަހައްދަކީ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އުޅެމުން އައި ވާޖީނިއާގެ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި އެމީހުންވެސް ދައުވާ ކުރަމުން އައިތަނެކެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ވާޖީނިއާގެ ގަވަރުނަރަކަށް ހުންނެވި ޑިންވިޑީ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް އޯހިއޯ ކަންޓްރީ އަށް ގޮސް ފަރަންސޭސިންނަށް އެސަރަހައްދު ދޫކޮށް ދިއުމަށް އެންގުމަށް އެދުނެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ މިއެންގުމަށް ފަރަންސޭސިން އިދިކޮޅު ހެދުމަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ތައްޔާރު ކުރި ރިޕޯޓް ވަނީ ވާޖީނިއާ އަދި އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ގިނަ ބަޔަކު ކިޔައި ފައެވެ. 1754 ގައި އަލަށް އުފެއްދި ވާޖީނިއާ ރެޖިމެންޓްގެ ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލްއެއްގެ މަގާމްގައި ހުއްޓައި ވާޖީނިއާގެ ގަވަރުނަރު ޑިންވިޑީ ދެވަނަ ފަހަރަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އޯހިއޯ ކަންޓްރީ އަށް ފޮނުވިއެވެ. އެފަހަރު ހިނގި ކުރިމަތިލުން ތަކަށްފަހު ފޯރޓް ނެސެސިޓީ އޭ ކިޔުނު ހަގުރާމަ ހިނގި އެވެ. އަސްކަރީ މި ހަނގުރާމައިގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ފަރަންސޭސިންގެ އަތްދަށު ވިއެވެ. އެފަހަރު ފަރަންސޭސިން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ދޫކޮށްލެއްވީ އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި އަނބުރާ އޯހިއޯ ކަންޓްރީ އަށް ނާދެވޭގޮތަށް އެއްބަސްކޮށްފައެވެ. އެފަހަރު އެބުރި ވާޖީނިއާ އަށް ދިއުމުން ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލްއެއްގެ ރޭންކުން ކެޕްޓަނެއްގެ ރޭންކަށް ދަށްކުރަން އުޅުމުން އެކަމާ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އެެއްބަސްވެ ވަޑައި ނުގަނެ، އަސްކަރީ ޚިދުމަތުން އިސްތިއުފާ ދިނެވެ.
1755 ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ވާޖީނިއާގެ އަސްކަރީބާރުގެ ކޮމާންޑަރ އިންޗީފްގެ މަގާމަށް އިސްކުރެވުނެވެ. އަދި 300 މީހުންގެ އެހީގައި 300 މޭލުގެ ދިގުމިންހުރި ފަރުބަދަމަތީގެ ހިސާބު ބެލެހެއްޓުމަށް ހަވާލު ކުރެއްވި އެވެ. 1758ގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް އަސްކަރީ ޚިދުމަތުން ވަކިވެ ވަޑައިގަތް ޖެހިގެން ފާއިތުވި 16 އަހަރުވަންދެން ހޭދަކުރެއްވީ ވާޖީނިއާގެ ދަނޑުވެރި އެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ހަގުރާމަ ތަކުގެ މެދުގައި
6 ޖެނުއަރީ 1759ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ވާޖީނިއާގެ ނިއު ކެންޓް ކައުންޓީގައިވާ ޕަަމަންކީ ކޯރުގެ އައްސޭރި ފަށުގައި ހަދާފައިވާ ވައިޓް ހައުސް ޕްލާންޓޭޝަންގައި ދިރިއުޅުނު ހުވަފަތް އަންހެނެއް ކަމުގައިވާ މާރތާ ޑެންޑްރިޖް ކަސްޓިސް އާއި ކައިވެނި ބައްލަވައި ގަތެވެ. ކާވެންޏަށް ފަހު ދެމަފިރިން މައުންޓް ވާނޮން އަށް ބަދަލުވިއެވެ. އެތާގަައި އެއާއިލާ އިން އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް ހޭދަކުރިއެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އާއި މާރތާ ޑެންޑްރިޖް ކަސްޓިސް އަށް ދަރިޔަކު ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. އެއީ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ކަށިވިދުރި ޖެހުމަށްފަހު އެއާއި ވިދިގެން ކެއްސުން ބަލި ޖެހިފައިވާތީ ކަމަށް ވެދާނެކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.
މާރތާ ޑެންޑްރިޖް ކަސްޓިސް އާއި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ކައިވެނި ކުރުމަށްފަހު އޭނާގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ޙާލަތު ރަގަޅުވެ ތަނަވަސްވެގެން ދިޔައެވެ. ކައިވެންޏާއި ގުޅިގެން މާރތާގެ ބިމުން 18000 އޭކަރުގެ ތަން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ލިބިގެންދިޔައެވެ. އެއަށްފަހު ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ އަމިއްލަ ނަމުގައި އިތުރު ބިން ހޯދިއެވެ. 1775 ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އޭނާގެ ބިމުގެ ބޮޑުމިން ދެގުނަ އިތުރަށް ބޮޑު ކުރިއެވެ. އަދި އޭނާގެ މަސައްކަތްތެރިންގެ ގޮތުގައި 100 ވަރަކަށް މީހުން އޭރު ގެންގުޅުނެވެ. އެއަށްފަހު ވާޖީނިއާ ޕްރޮވިންސްގެ ލެޖިސްލޭޗަރ ގެ މަގާމް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ލިބުނެވެ. 1769 ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އާއި އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރިޔާ ޖޯޖް މޭސަން ގުޅިގެން ވާޖީނިއާ އަށް އިގިރޭސި ވިލާތުން މުދާއެތެރެކުރުން ބޮއިކަޓް ކުރުމަށް ޕްރޮޕޯސަލް އެއް ހުށަހެޅިއެވެ. މިޕްރޮޕޯސަލްގައި ވަނީ ޓައުންޝެންޑް އެކްޓްސް ގެ ގާނޫނު ނުވަތަ އެއްބަސްވުން ކެންސަލްކުރަންދެން އިގިރޭސި ވިލާތުން މުދާއެތެރެކުރުން ބޮއިކަޓް ކުރުމަށެވެ. 1770 ވަނަ އަހަރު ބަރުލަމާނުން މިއެކްޓް ކެންސަލް ކުރިއެވެ.
21 ސެޕްޓެމްބަރު 1771 ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ބަލްޓިމޯރުގެ ވިޔަފާރިވެރިޔާ ޖޭއާރު ޖޮނަތަން ޕްލޯމަންގެ ފަރާތުން ނެއިލް ޖޭމްސަން އަށް ސިޓީއެއް ލިޔުނެވެ. އެވިޔަފާރި ވެރިޔާގެ ބޯޓެއް ހުއްދަ ނޫން މުދާ އެތެރެކުރުމާއި ގުޅިގެން ހިފެއްޓުމުން އެކަމުން މިންޖުކޮށްދިނުމަށް ދިނުމަށް އެހީތެރިވުމަށް ލިޔުނު ސިޓީއެކެވެ. އޮގަސްޓް 1774 ގައި ވާޖީނިއާގެ ފުރަތަމަ ބައްދަލުވުމުގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތެވެ. މިބައްދަލުވުމުގައި ފުރަތަމަ ކޮންޓިނެންޓަލް ކޮންގްރެސް އަށް ވާޖީނިއާ ތަމްސީލު ކުރުމަށްދާ މަންދޫބަކަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އައްޔަން ކުރެވުނެވެ.
އެމެރިކާ އިންގިލާބު
thumb|right|200px|ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އޭނާގެ އަޝްކަރީ ޔުނިފޯމްގައި. އެޕްރީލް 1775 ގައި އެމެރިކާގެ އެތެރޭގެ ހަމަ ނުޖެހުންތައް ފެށުމަށްފަހު ބޭއްވުނު ދެވަނަ ކޮންޓިނެންޓަލް ކޮންގްރެސް އަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަސްކަރީ ޔުނީފޯމްގައެވެ. މިއިން ދައްކައިދިނީ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ހުރީ ހަގުރާމައަށް ކުރިމަތިލުމަށް ތައްޔާރު ވެގެން ކަމެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް އިހްތިރާމާއި، އަސްކަރީ ތަޖުރިބާއާއި، އަސްކަރީ ތަޙައްމަލު ކުރުން އަދި ވަރުގަދަ މުވާޠިނަކަށް ވުމުގެ ޝަރަފް ލިބިފައިވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ އެމެރިކާގެ ދެކުނުން ޚާއްޞަކޮށް ވާޖީނިއާ އިން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ފުރިހަމަ ތާއީދު ލިބިފައި ވުމެވެ.
14 ޖޫން 1775ގައި ކޮންޓިނެންޓަލް ކޮންގްރެސް އިން ކޮންޓިނެންޓަލް އާރމީ ނުވަތަ ސިފައިންގެ ފޯރސް އެކުލަވާލެވުނެވެ. އަދި ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ޖޯން އެޑަމްސް އާއި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ވާދަކޮށް ކޮމާންޑަރ އިންޗީފަކަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އިންތިޚާބު ކުރެވުނެވެ. އަދި ޖުލައި 1775ގައި މަސަކޫސެޓްސްގައި އޮތް އެމެރިކަން ފޯރސްގެ ކޮމާންޑަރު ކަމާއި ހަވާލުވެ ވަޑައިގަތެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އާއި އޭނާގެ އަސްކަރީ ފޯރސް ގެ މަސައްކަތުން ބޮސްޓަނުން އިގިރޭސިން ފައްސަވައި ލެއްވި އެވެ. އަދި ނިއުޔޯކް ސިޓީ އާއި ދިމާލަށް ފޯރސް އާއިގެން ދަތުރު ކުރިއެވެ. އޮގަސްޓް 1776 ގައި އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ވިލިއަމް ހޯވް ކަނޑާއި، އެއްގަމު މަގުން ގޮސް ނިއުޔޯކް ސިޓީ ހިފުމަށްޓަކައި ޚާއްޞަ ކެމްޕޭނެއްގެ ފެއްޓިއެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ބެލުމުގެ ދަށުން އޮތް ކޮންޓިނެންޓަލް އާރމީ ފޯރސް ވިލިއަމް ހޯވްގެ ލަޝްކަރާއި ދެކޮޅަށް ހިންގި ފުރަތަމަ ކުރިމަތިލުން ނުވަތަ  ދިގު ރަށުގެ ހަގުރާމަ އާއި، އަދި އެހެނިހެން ބައެއް ކުދިކުދި ކުރިމަތިލުން ތަކުގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ކޮންޓިނެންޓަލް އާރމީ ބަލިވުމުން އެލަޝްކަރުގެ މުސްތަގުބަލާމެދު ޝައްކު އުފެދިގެން ދިޔައެވެ. އަދި މިހަގުރާމައިގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ލަޝްކަރު ނިއުޔޯކުން ބޭރުކޮށްލިއެވެ.
11 ސެޕްޓެމްބަރު 1777 ގައި ބްރޭންޑީވައިން ހަގުރާމަ އިން ވެސް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ލަޝްކަރު ބަލިވިއެވެ. އެއަށްފަހު ވިލިއަމް ހޯވްގެ ލަޝްކަރު ފިލަޑެލްފިއާ އަށް ގޮސް އެތަން ވެސް ހިފިއެވެ. އަދި އެމީހުންގެ މިކާމިޔާބީ އާއެކު ކޮންޓިނެންޓަލް އާރމީގެ ކޮމާންޑަރު ކަމަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ދުރުކުރުމަށް ވެސް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ. ނަމަވެސް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ތާއީދުކުރާ އެތައް ބަޔެއްގެ ސަބަބުން އެކަން ކާމިޔާބު ވާގޮތެއް ނުވިއެވެ.
ޑިސެމްބަރު 1777ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ލަޝްކަރު ފޯޖް ވާދީ ގައި ކެމްޕޭން ކުރިއެވެ. 6 މަސް ދުވަހު އެތާ ހޭދަކުރި ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ފިނިމޫސުމުގައި 2500 ވަރަކަށް މީހުން ތަފާތު އެއްޗިއްސަށް ހުށަހެޅިގެންނާއި، ބަލިބަލީގައި ނެތިގޮސްފައި ވެއެވެ. ހަތް އަހަރުގެ ހަގުރާމައިގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވި މި ކުރިމަތިލުންތައް ނިމިފައިވަނީ 17 އޮކްޓޯބަރު 1781 ގައި ޔޯކް ޓައުންގައެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި ހަތް އަހަރުގެ ހަގުރާމައިގައި ކުރެވުނު 9 ހަގުރާމައިގެ ތެރެއިން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ލަޝްކަރަށް ކާމިޔާބު ކުރެވުނީ އެންމެ 3 ހަގުރާމަ އެވެ.
1783ގައި ޕެރިސް އެއްބަސްވުން ގައި ސޮއި ކުރިއެވެ. އެއަހަރު ނޮވެންބަރު 25 ގައި އިގިރޭސިން ނިއުޔޯކް ސިޓީ އިން ފޭބި އެވެ. އަދި 23 ޑިސެމްބަރު 1783 ގައި ކޮންގްރެސް އޮފް ކޮންފެޑެރޭޝަންގެ ކޮމާންޑަރ އިންޗީފްގެ މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވި އެވެ. އެއަށްފަހު އެބުރި މައުންޓް ވާނޮން އަށް ވަޑައިގަތެވެ. އަދި 1787 ގެ ހޫނު މޫސުމްގައި ފިލަޑެލްފިއާގައި އޮތް ކޮންސްޓިޓިއުޝަނަލް ކޮންވެންޝަން އަށް ވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެކޮންވެންޝަންގެ ރައީސްކަމަށް އިސްކުރެވުނެވެ.
އެތެރޭގެ ކަންތައްތައް
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަކީ އެއްވެސް ޕާޓީ އަކަށް ނިސްބަތްވާ ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. އެހެން ކަމުން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އުއްމީދު ކޮށްގެންހުރީ ޕާޓީތައް އުފެދޭނެ ކަމަކަށް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ އެންމެ ގާތް މުރުޝިދުން ސިޔާސީ ޕާޓީތައް ހެދުމުގެ ފްރޭމް ވޯކް ތައްޔާރު ކުރުމުގައި ދެބަޔަކަށް ބެހިގެން ދިޔައެވެ. ސެކްޓެރީ އޮފް ޓްރެޜަރީގެ މަގާމްގައި ހުންނެވި އެލްގްޒެންޑަރ ހެމިލްޓަން ފެޑެރަލިސްޓް ޕާޓީ އުފެއްދެވި އިރު، ސެކްޓްރީ އޮފް ސްޓޭޓް ތޯމަސް ޖެފަރސަން ޖެފަރސަނިއަން ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީ އުފެއްދެވިއެވެ. 1791 ގައި ރަލުގެ ބުއިންތަކުން ޓެކްސް ނެގުމަށް ކޮންގްރެސްގައި ވާހަކަ ދެއްކުމާއި ގުޅިގެން ޕެންސިލްވީނިޔާގައި މުޒާހަރާތައް ބާއްވައިފައި ވެއެވެ.
ބޭރުގެ ގުޅުން
1793ގައި ފަރަންސޭސި އިންގިލާބީ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ޑިޕްލޮމެޓް އެޑްމަންޑް ޗާރލްސް ޖެނެޓް އެމެރިކާއަށް ސިޓީ އަކާ އެކު ފޮނުވުނެވެ. މިއީ އެމެރިކާއާއި ފަރަންސީސީންގެ ގުޅިގެން އިގިރޭސީންނާއި ދެކޮޅަށް ހަރަކާތްތެރި ވުމަށް އެކި އެކި ސިޓީތަކުގައި ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކަން ސޮސައިޓީތަކެއް އުފެއްދުމަށް ފޮނުވުނު ސިޓީ އެކެވެ. އަދި އޭގެ ދަށުން އިގިރޭސި ވިޔަފާރި ވެރިންގެ މުދާ އުފުލާ ބޯޓްތައް އަތުލައި ގަތުމުގައި ދެގައުމަށް ފަސޭހަތައް ލިބިގެންދެއެވެ.
އިގިރޭސީންނާއި އެމެރިކާ އާއި ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ރަގަޅުކޮށް އިންގިލާބުގެ ދުވަސްވަރު ވެގެންދިޔަ ދަރަނި ފޫބައްދައި އެކަމުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އާއި އެލެގްޒެންޑަރ ހެމިލްޓަން ގުޅިގެން ޖޭ އެއްބަސްވުން ފަރުމާ ކުރެއްވި އެވެ. ޖޯން ޖޭ މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރެއްވި މި އެއްބަސްވުމުގައި އިގިރޭސި ވިލާތާއި އެމެރިކާ އިން ސޮއިކުރީ 17 ނޮވެންބަރު 1794 ގައެވެ.
ވަދާޢީ ޚިތާބު
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ވަދާޢީ ޚިޠާބަކީ އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ ތާރީކްގައި ނެރެވުނު އެންމެ އަގުހުރި އެއް ޚިތާބެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަމިއްލަ އަށް ތައްޔާރު ކުރެއްވި މިޚިތާބު ހެދުމަށް ސެކްޓްރީ އޮފް ޓްރެޜަރީ އެލެގްޒެންޑަރ ހެމިލްޓަން ގެ އެހީތެރިކަން ހޯދާފައި ވެއެވެ. އެޚިތާބުގައި ގައުމީ އެއްބައި ވަންތަ ކަމުގެ ބޭނުންތެރިކަމާއި މުހިއްމު ކަމަށް އަލިއަޅުވާލައްވައި ނަޞޭހަތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ މިޚިތާބުގައި އެމެރިކާގެ ދާޚިލީ ކަންތައް ތަކުގެ ތެރެއަށް ބޭރުގެ ފަރާތްތައް ވެއްދުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާމެދު އަލިއަޅުވާލައްވައި އެކަމަށް އިންޒާރު ދެއްވައިފައި ވެއެވެ. އަދި މިޚިތާބުގައި އެމެރިކާ މީހުންނަށް އެމީހުންގެ ބޭނުންތަކަށް އެމީހުންގެ ވިސްނުމާއި ފިކުރު އަމާޒު ކުރުމަށް ގޮވާލެއްވި އެވެ. ތަފާތު ގައުމުތަކާއި އެކު ރަހުމަތްތެރިކަން އުފައްދައި ވިޔަފާރީގެ ގުޅުން ގާއިމު ކުރުމަށް ގޮވާލެއްވި އެވެ.
ރިޓަޔަރ ކުރުމާއި، އަވަހާރަވުން
thumb|left|މައުންޓް ވަރނޮން 4 މާރޗް 1797 ގައި ރިޔާސަތުގެ ދެވަނަ ދައުރު ފުރިހަމަ ކުރައްވައި ރައީސް ކަމުން ވަކިވެ ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އެބުރި މައުންޓް ވާނޮން އަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އެއަހަރުގެ ތެރޭގައި 2250 އަކަ ފޫޓްގެ ޑިސްޓިލަރީ އެއް ބިނާކުރެއްވި އެވެ. ދެއަހަރު ފަހުން ވޮޝިންގޓަން ގެ ޑިސްޓިލަރީ ( ބަގުރާ ފަދަ ބުއިން އުފައްދާ ތަންތަން ) އިން 11 ހާސް ގެލަންގެ މިފަދަ ބުއިންތައް އުފައްދާފައި ވެއެވެ. ވޮޝިންގޓަން ޑިސްޓިލަރީ އަކީ އެމެރިކަން ވިސްކީ ޓްރެއިލްގެ ބައެކެވެ.މައުންޓް ވާނޮން ގައި 30 މާރޗް 2007ގައި އަލަށްހުޅުވި  ވޮޝިންގޓަން ޑިސްޓިލަރީ އިން އަހަރަކު 5 ހާސް ގެލަންގެ ވިސްކީ އުފައްދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ހަށިގަނޑު ވަޅުލެވިފައިވަނީ މައުންޓް ވާނޮން ގައެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ މަރަށްފަހު މާރތާ ވޮޝިންގޓަން ވަނީ އެދެމީހުންގެ ހަދާންތައް އަންދާލާފައެވެ. އޭގެތެރެއިން ސަލާމަތް ކުރެވިފައިވަނީ އެންމެ 3 ސިޓީ ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަވަހާރަވުމަށްފަހު މައުންޓް ވާނޮން ލިބުނީ އޭނާއަށް ބޮޑު ބޭބެ ކިޔުއްވާ ބުޝްރޯޑް ވޮޝިންގޓަން އަށެވެ.
ތަރިކަ
1778 ގައި އެމެރިކާގެ ބައްޕަގެ ޝަރަފް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ދެވުނެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ޝަޚްޞިއްޔަތަކީ އެމެރިކާގެ ތާރީޚް ދުށް އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެންމެ ހިތްވަރުގަދަ އެއް ޝަޚްޞިއްޔަތެވެ. އެއީ ސިޔާސީ އިޖްތިމާޢީ އަދި ޢާއިލީ ދިރިއުޅުމުގައި ވެސް އެތައް ބަޔަކު ނަމޫނާ އެއް ކަމުގައި ބަލާ ފަރާތަކަށްވަނީ ވެފައެވެ.
އާޘާރުތަކާއި ހަދާންތައް
މިއަދު ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ މޫނާއި، ޞޫރަ އެމެރިކާގެ ގައުމީ ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައި ދަނީ ބޭނުން ކުރެވެމުންނެވެ. އެއް ޑޮލަރާއި، 4/1 ޑޮލަރު ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ މޫނު ކުރަހާފައި ވެއެވެ. އެމެރިކާގައި ހުންނަ ރަޝްމޯ މެމޯރިއަލް ފަރުބަދައިގެ ގާގަނޑުގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން މޫނުގެ ސިފަޔަށް ކަނޑައި ނެގިގެން ބުނދެއް ތައްޔާރު ކުރެވިފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މިފަރުބަދައިގައި ތިއޯޑޯރ ރޫޒަވެލްޓް، ތޯމަސް ޖެފަރސަން، އަދި އަބްރަހަމް ލިންކަންގެ މޫނުވެސް ކަނޑައި ނެގިފައިވެއެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ހަދާނުގައި ވޮޝިންގޓަން މޮނިއުމަންޓް، އަދި ވާޖީނިއާ ގެ އެލެގްޒެންޑްރިޔާ ގައި ބިނާކުރެވިފައިވާ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން މެސޮނިކް ނޭޝަނަލް މެމޯރިއަލް ފަދަ ތަންތަނަކީ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ޝަރަފުގައި އެމެރިކާގައި ތައްޔާރު ކުރެވިފައިވާ ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ލޭންޑް މާރކް ތަކެވެ.
ވަރަށް ގިނަ ތަންތަނަށް ނަންނަން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ނަމާއި ގުޅުވައިގެން ދެވިފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން އެމެރިކާގެ ވެރިރަށް ވޮޝިންގޓަން ޑީސީ، ސްޓޭޓް އޮފް ވޮޝިންގޓަން، ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދަ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ޔުނިވަސިޓީ، އަދި ވޮޝިންގޓަން ޔުނިވަސިޓީ ފަދަ ތަންތަނަށް ނަންދެވިފައިވަނީ ވެސް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ނަމާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
ވޮޝިންގޓަން އާއި އަޅުން ގެންގުޅުން
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ކުރެއްވި ދަނޑުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތުގައި 1760 ވަނަ އަހަރު ދުންފަތް ހެއްދުން ހުއްޓަވާލައްވައި، ގޮދަން ހެއްދުމަށް މަސައްކަތް ބަދަލު ކުރެއްވި އެވެ. އެގޮތުން މައުންޓް ވާނޮން ގައި ގޮދަން ފުށް ތައްޔާރު ކުރުމާއި، ބަގުރާގެ ބާވަތްތައް ހެދުމާއި، ހެދުން ވިޔުން ކުރިޔަށް ގެންގޮސްފައި ވެއެވެ. ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަވަހާރަވިއިރު މައުންޓް ވާނޮން ގައި އޭނާގެ އަޅުންގެ ގޮތުގައި 317 މީހުން ތިއްބެވެ.
ދީނީ ގަބޫލުފުޅު ކުރެއްވުން
ބުނެވޭ ގޮތުގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަކީ މަސީޙީ ދީން ގަބޫލު ކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭގެ ހެއްކެއްގެ ގޮތުން ތާރީޅް ޢިލްމުވެރިން ސިފަކޮށްފައިވަނީ ބައެއް ފަހަރު މަސީޙީންގެ ފައްޅި އަށް ދިއުމާއި، އަދި މަސީޙީންގެ އާދަކާދަ ތަކުގައި ބައެއް ފަހަރު ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންފައި ވުމެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ބުނަނީ އޭނާ އަކީ އެންގްލިކަން ނުވަތަ އެޕިސްކޯޕަލް އެއް ކަމަށެވެ.
އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އާއި މާރތާ ޑެންޑްރިޖް ކަސްޓިސް އަށް ދަރިޔަކު ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. އެއީ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ކަށިވިދުރި ޖެހުމަށްފަހު އެއާއި ވިދިގެން ކެއްސުން ބަލި ޖެހިފައިވާތީ ކަމަށް ވެދާނެކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.
ހަމަ މިހެން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ބޮޑުބޭބެ ކިޔުއްވާ ދެކުއްޖަކު ބަލާ ބޮޑުކުރެއްވި އެވެ. އެއީ ބުޝްރޯޑް ވޮޝިންގޓަން އަދި ބާރވެލް ބަސެޓް އެވެ. ބުޝްރޯޑް ވޮޝިންގޓަން އަކީ އެމެރިކާގެ އެސޯޝިއޭޓް ޖަސްޓިސް އޮފް ސްޕްރީމް ކޯޓްގެ މަގާމް އަދާކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ބާރވެލް ބަސެޓް އަކީ ވާޖީނިއާގެ ކޮންގްރެސްމޭންގެ މަގާމް އަދާކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ.
ދޮމޮ-ކުނ
ދޮމޮ-ކުނ (Domo-kun) މިއީ ފިކްޝަނަލް ކެރެކްޓާއެއް އަދި ޖަޕާނުގެ ޓީވީ ޗެނަލް އެންއެޗްކޭގެ ރަސްމީ މެސްކޮޓް އެވެ.
ކާނަލް ރިޓަޔަރޑް ޙަސަން ނަޞީރު
ކާނަލް ރިޓަޔަރޑް ޙަސަން ނަޞީރު (ސ. ނަންބަރ:149) އަކީ 1964 ވަނައަހަރު ޖެނުއަރީމަގުގެ 14 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން, މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޑިފެންސްފޯސް (އެމް.އެން.ޑީ.އެފް) ގައި ވޭތުވެ މިދިޔަ 45 އަހަރާއި 6 މަހާއި 17 ދުވަހުގެ ދިގު މުއްދަތުގައި، ތެދުވެރިކަމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތް ކުރުންމަތީ ދެމިހުންނެވި، ބޭ ފުޅެކެވެ.
މި ދިގު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެމް.އެން.ޑީ.އެފް ގެ ލާންސްކޯޕްރަލްކަމާއި، ކޯޕްރަލްކަމާއި، ސަރޖަންޓްކަމާއި، ސްޓާފް ސަރޖަންޓުގެ މަޤާމް ފުރުއްވިއެވެ. އަދި ލެފްޓިނެންޓް، ފަސްޓްލެފްޓިނެންޓް، ކެޕްޓަން، މޭޖަރ ގެ މަޤާމުގެ އިތުރުން ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލްކަމުގެ މަޤާމުވެސް  ފުރުއްވިއެވެ. ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރު ސިފައިންގޭގައި އިޚްލާސްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން ޝަރަފުގެނިޝާނުގެ ގޮތުގައި 9 ކުލައާ 8 މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ. ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ މެޑަލްތަކުގެ ތެރޭގައި އަޚްލާޤީމެޑަލް، ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، އިޚްލާޞްތެރި ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މެޑަލް، ދިގުމުއްދަތެއްގައި ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ މެޑަލް، މަތިވެރި ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، ސައްތައިގެ މެޑަލް، އަދި 3 ނޮވެމްބަރުގެ މެޑަލް ހިމެނެއެވެ. ޙާސިލްކުރެއްވި ކުލަތަކުގެ ތެރޭގައި ހިތްވަރު ގަދަކަމުގެ ކުލަ، ހުނަރުވެރިކަމުގެ ކުލަ އަދި ޚާއްޞަޚިދުމަތުގެ ކުލަ ހިމެނެއެވެ. މީގެއިތުރުން ތަފާއެކިއެކި ކަންކަމާގުޅިގެން ޚިދުމަތުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން ދެއްވާ ލިޔުއްތައް ޙާސިލްކުރައްވާފައިވާކަން ފާހަގަ ކުރަމެވެ.