cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ޙަދީޘް
އާޙާދު ޙަދީޘަކީ ޢަޤީދާއާއި ޙުކުމްތަކުގައި ޙުއްޖަތެއްތަ؟
1. އަބްދުﷲ ބުން މަސްޢޫދު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު ކިބައިން ރިވާވެފައިވެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. ((نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا حَدِيثًا فَحَفِظَهُ حَتَّى يُبَلِّغَهُ)) މާނައީ: “ތިމަންމެން ކިބައިން ޙަދީޘެއް އަޑުއަހައި، އެ ޙަދީޘް އެހެންމީހަކަށް ފޯރުކޮށްދީފުމަށްދާންދެން އެޙަދީޘް ހިތުދަސްކުރާމީހާ ﷲ އަލިކުރައްވާށިއެވެ.”
މިޙަދީޘަކީ ޢަޤީދާއާއި އަޙްކާމް ޝާމިލުވެގެންވާ ޙަދީޘެކެވެ.
2. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޤައުމުތަކަށް އިސްލާމްދީން ބަޔާންކޮށްދެއްވުމަށްޓަކައި އެއްބޭކަލަކު ފޮނުއްވާފައިވުމާއި، ޙުކުމްތައް އަންގަވާދެއްވުމަށް އެންމެ ބޭކަލަކު އެކި ޤަބީލަތަކަށާއި ރަށްރަށަށް ފޮނުވާފައިވުމެވެ. މިގޮތުން ޙައްޖުގެ އަމީރެއްގޮތުގައި އަބޫބަކުރުގެފާނު ފޮނުއްވުމާއި، ޤާޟީއެއްގެ ގޮތުގައި ޢަލީގެފާނު ޔަމަނަށް ފޮނުއްވުމާއި، ދާޢީއެއްގެގޮތުގައާއި ޞަދަޤާތްނަންގަވާ ބޭކަލެއްގެގޮތުގައި މުޢާޛުގެފާނު ޔަމަނަށް ފޮނުއްވުމާއި، މުޞްޢަބު ބުން ޢުމައިރު މަދީނާއަށް ފޮނުއްވުމާއި، ރާ ޙަރާމްކުރެވުނުކަން އިޢުލާންކުރެއްވުމަށް އެންގެވުން ހިމެނެއެވެ. މިއިން ކޮންމެ ކަމެއްގައި ރަސޫލާ އައްޔަނުކުރައްވާފައިވަނީ އެންމެ ބޭކަލެކެވެ.
ޞަޙާބީ ބޭކަލުންގެ ޢަމަލުފުޅުތައް:
ޞަޙާބީބޭކަލުންގެ ޢަމަލުފުޅުތަކަށް ބަލާލައިފިކަމުގައި ވާނަމަ، އެތައް ޙާދިޘާތަކަކުން ދަލީލު ލިބެނީ އެބޭކަލުން އެންމެ ބޭކަލެއްގެ ބަސްފުޅަށް ޢަމަލުކުރައްވާފައިވާތަނެވެ. މިގޮތުން، ޢަބްދުﷲ ބުން ޢުމަރުގެ ކިބައިން ރިވާވެފައިވާ ޙަދީޘެއްގައިވެއެވެ. މީސްތަކުން ޤުބާގައި ފަތިސްނަމާދުކުރަނިކޮށް، އައިމީހަކު އައިސް ޤިބުލަ ކަޢުބަތުﷲ ގެފުޅަށް ބަދަލުކުރެވުނުވާހަކަ ބުނުމާއެކު، ކަޢުބަތުﷲ ގެފުޅަށް ކުރިމަތިލިޔެވެ. އެހިނދު މީސްތަކުން ތިބީ ޝާމްކަރައަށް ކުރިމަތިލައިގެންނެވެ.
ހަމައެފަދައިން، ވާރުތަމުދަލުން މާމައަށް ލިބެންޖެހޭ މިންވަރުގައި މުޣީރަތު ބުން ޝުޢުބާއާއި މުޙައްމަދު ބުން މަސްލަމާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުމާގެ ބަސްފުޅަށް އަބޫބަކުރުގެފާނު ޢަމަލުކުރެއްވިއެވެ. އަދި މަޖޫސީންއަތުން ޖިޒުޔަނެގުމުގައި ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބުން ޢައުފް ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ބަސްފުޅަށް ޢުމަރުގެފާނު ޢަމަލުފުޅުކުރެއްވިއެވެ.
ޢިލްމުވެރިންގެ އިޖުމާޢު:
ޢަދުލުވެރި އެކެއްގެ ޚަބަރަށް ޢަމަލުކުރުމާމެދު ޞަޙާބީން އިޖުމާޢުވެވޑައިގެންފައިވާކަމަށް އަލްޤާޟީ އަބޫ ޔަޢުލާ ނަޤުލުކުރައްވާފައިވެއެވެ.
އައްޝާފިޢީ ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “(ޢަދުލުވެރި) އެކެއްގެ ޚަބަރުގެ ތެދުދޮގު ބެލުމާމެދު އިޚްތިލާފުވެފައިވާކަމެއް މުސްލިމުންގެ ފިޤުހުވެރިންގެ އަރިހުން އައިސްފައެއްނުވެއެވެ.”
އިބްނު ޢަބްދުލްބައްރު ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “ތިމަންނައަށް އެނގިފައިވާގޮތުން، ހުރިހާ ކަންކޮޅެއްގައިވާ ފިޤުހާއި އަޘަރުގެ އަހުލުވެރިން އިޖުމާޢުވެވަޑައިގެންފައި ވާގޮތުގައި ޢަދުލުވެރި އެކެއްގެ ޚަބަރު ޤަބޫލުވެވިގެންވެއެވެ. އަދި އެ ޚަބަރަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ވާޖިބެކެވެ.”
މި ދަލީލުތަކަށް ބިނާކޮށް، ޢަޤީދާގެ މައްސަލަތަކުގައި އާޙާދު ޙަދީޘް ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެޔޭ ބުނުމަކީ އަލަށް އުފައްދަފައިވާ ބިދުޢަ ބަހެކެވެ. ދީނުގައި އެ ބަހަށް އެއްވެސް އަޞްލެއް ނުވެއެވެ. ސަލަފުއްޞާލިޙުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބޭކަލަކު އެފަދައިން ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެއިގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބޭކަލެއްގެ ކިބައިން އެފަދަ ބަސްފުޅެއް ނަޤުލުވެގެންވެސް ނުވެއެވެ.
ޙަދީޘުގެ ޙުއްޖިއްޔަތު
ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ސުންނަތަކީ ޝަރީޢަތުގެ ބައެއް ކަމުގައި ހުރިހާ މުސްލިމުން އިއްތިފާޤުވެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ސުންނަތަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ މަސްދަރުތަކުގެ ތެރެއިން ދެވަނަ މަސްދަރެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުން މިކަމުގެ ހެކި ލިބެއެވެ.
ޖުލައި 22
ޖުލައި 22 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 203 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 204 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ނާޑުކަތާ
ނާޑުކަތާ ނުވަތަ ފޯލްކްލޯރ އަކީ އަފްސާނާތަކާއި (ލެޖެންޑްތަކާއި)، މޫސީގާއި، ދޫދޫމަތިން ކިޔެމުން އަންނަ ތާރީހާއި، ހަރުބަހާއި، މިސާލުބަހާއި، މުސްކުޅިބަހާއި، ހަލީސާ (ޖޯކު) އާއި އާއްމު ގަބޫލުކުރުންތަކާއި، ޕަރީންގެ ވާހަކަތައް ފަދަ ވާހަކަ ތަކާއި، ސަގާފީ އާދަކާދަތައް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން ވަކި ނަސްލެއް ނުވަތަ ގައުމެއްގެ މީހުންގެ އަދަބިއްޔާތާއި ތާރީހާއި އާދަކާދަތައް ދައްކުވައިދޭ މަޖްމޫއީ ދާއިރާއެކެވެ.
ޖުލައި 22
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖުލައި
ބައްރެސަޣީރު
، އާ ގުޅޭ މި މަޒުމޫނަކީ ކޮންމެވެސް މަޒުމޫނަކުން ފާލަން އެޅިފައިވާ މަޒުމޫނެކެވެ. މި މަޒުމޫނު ފުރިހަމަ ކޮށްދެއްވަން ބޭނުންފުޅު ނަމަ އިނގިރޭސި ވިކިޕީޑިއާ ގައި މި ޢުންވާނުގެ ދަށުން ލިޔެވިފައިވާ މަޒުމޫނު ބައްލަވައިގެން ތަރުޖަމާގެ ނުނިމި އޮތް ބައި ފުރިހަމަކޮށް ދެއްވާށެވެ. ކަނާތްފަރާތުގެ އަރިމަތީގައިވާ ފާލަންތަކުން އިނގިރޭސި ބަހުން އޮތް މަޒުމޫނަށް ވަޑައިގެންނެވޭނެއެވެ.
ޤިސްމު:ތަރުޖަމާ ކުރުމުގެ މަޝްރޫއުތަކެވެ
އަޙުމަދު އަންވަރު
ޑރ އަޙުމަދު އަންވަރު (މ.ބްލޫސްޓޯން ) އަކީ އިގިރޭސި ވިލާތުގައި ތަޢުލީމީ ދާއިރާއިން ޕީއެޗްޑީ ނުވަތަ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ޙާޞިލްކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ސަރުކާރުގެ ތަފާތު މަގާމްތައް ފުރުއްވާފައި ވެއެވެ. މިހާރު ހުންނެވީ ވިލާ ކޮލެޖް ގެ ރެކްޓަރ ގެ މަގާމް ގައެވެ.
އަދާކުރައްވާފައިވާ ވަޒީފާތައް
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މަސް
އިހުގައި ދިވެހިން އަހަރުގެ މަސްތަކަށް ކިޔާ ނަން:
ޖުލައި 23
ޖުލައި 23 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 204 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 205 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖުލައި
މާލެ އަތޮޅު
މާލެ އަތޮޅަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅު ތަރުތީބުން 8 ވަނަ އަށް އޮތް އަތޮޅެވެ. މި އަތޮޅުގެ ވެރިކަން ކުރާ ރަށަކީ ތުލުސްދޫ އެވެ.
ޤިސްމު:Atolls of the Maldives ޤިސްމު:Indian Ocean atolls
މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރި
މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރި އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުތުރުން ފެށިގެން އޮތް 5 ވަނަ އަތޮޅެވެ. މި އަތޮޅުގެ ވެރިކަން ކުރާ ރަށަކީ އުނގޫފާރެވެ. މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރިއަކީ މީހުންއުޅޭ 15 ރަށާއި މީހުން ނޫޅޭ 88 ރަށުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިފައިވާ އަތޮޅެކެވެ
އާބާދީ
އާބާދީއާއި ދިރިއުޅޭ ތަންތަނުގެ ބޯހިމެނުމުގެ އެންމެ ފަހުގެ ނަތީޖާއަށް ބަލާއިރު މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގައި ދިރިއުޅޭ ޖުމްލަ އާބާދީއަކީ ނަވާރަ ހާސް ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް. މިއީ މުޅި ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ ފަހެއް ޕޮއިންޓް ހަތަރެއް އިންސައްތަ. މުޅިއަތޮޅުގެ އާބާދީއަށް ބަލާއިރު އާބާދީގެ ވިހި އިންސައްތަ ދިރިއުޅެނި ދުވާފަރުގައެވެ. އަތޮޅުގެ އާބާދީގެ ޖުމްލައަކީ ( މާރޗް 2012 ގެ ނިޔަލަށް ) 22372 އެވެ.
އާބާދީ އިތުރުވާ މިންވަރު
ބޯހިމެނުމުގެ އެންމެ ފަހުގެ ނަތީޖާތައް ދައްކާގޮތުން މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގެ އާބާދީ އިތުރުވަމުން އަންނަ ކަމަށް ޕްލޭނިންގ މިނިސްޓްރީން މަޢުލޫމާތުދެއްވާ. މިގޮތުން އެންމެ ހަލުވިކަމާއެކު އާބާދީ އިތުރުވަމުންދާ ރަށަކީ ދުވާފަރެވެ. އެއަތޮޅުގައި އާބާދީ އެންމެ ބޮޑަށް މަދުވަމުންދާ ރަށަކީ އަނގޮޅިތީމް.
ޖިންސްގެ ނިސްބަތް
މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގެ އާބާދީގައި ގިނައީ އަންހެނުން. އެއީ ކޮންމެ ސަތޭކަ ފިރިހެނަކަށް ސަތޭކަ ސޯޅަ އަންހެނުން. އަތޮޅުގެ ރަށްރަށަށް ބަލާއިރު ޖިންސުގެ ނިސްބަތުން ތަފާތުތަކެއް ހުރިކަމަށް ފާހަގަކުރެވޭ. މިގޮތުން އެންމެ ތަފާތު ބޮޑުކަމަށް ފާހަގަކުރެވެނީ އެއަތޮޅު އަނގޮޅިތީމުގައި. އެއީ ކޮންމެ ސަތޭކަ ފިރިހެނަކަށް ސަތޭކަ ތިރީސް އެއް އަންހެނުން. ޖިންސުގެ ނިސްބަތް އެންމެ ކުޑައީ ރަސްމާދޫގައި. އެއި ކޮންމެ ސަތޭކަ ފިރިހެނަކަށް ސަތޭކަ އެއް އަންހެނުން.
ހިޖުރަކުރުން
މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރިއަކީވެސް ރާއްޖޭގެ އެހެން އަތޮޅުތަކެކޭ އެއްފަދައިން މާލެއަށް ހިޖްރަކުރާ މީހުން ނިސްބަތުން ގިނަ އަތޮޅެއް. ބޯހިމެނި ދުވަސްވަރު އެއަތޮޅުގެ ރަށްރަށުގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާ ހަތަރު ހާސް އަށްސަތޭކަ ސޯޅަ މީހުން މާލޭގައި ތިބިކަމަށް ބޯހިމެނުމުގެ ނަތީޖާއިން ދައްކާ. މީގެތެރޭގައި އެންމެ ގިނައީ އެއަތޮޅު ދުވާފަރު މީހުން. އެއީ އެއް ހާސް ސާޅިސް ހަތަރު މީހުން.
ލިޔަންކިޔަން ދަންނަ ނިސްބަތް
މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގައި ލިޔަން ކިޔަން ދަންނަ ނިސްބަތަށް ބަލާއިރު އަތޮޅުގެ ނުވަދިހަ ހަތެއް އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ލިޔަންކިޔަން ދަންނަމީހުން. ޚާއްޞަކޮށް އިނގުރައިދޫގައި 99އިންސައްތަ މިހުންނަކީ ލިޔަންކިޔަން ދަންނަމީހުން. ބޯހިމެނުމުގެ ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން އެއަތޮޅުގައި ލިޔަންކިޔަންދަންނަ ނިސްބަތް އެންމެދަށީ އިންނަމާދޫގައި. އެރަށުގެ ލިޔަންކިޔަންދަންނަ މީހުންގެ ނިސްބަތަކީ 94އިން ސައްތަ.
ތައުލީމީ ފެންވަރު
މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގެ ތަޢުލީމީ ފެންވަރަށް ބަލާއިރު، ހައަހަރުން މަތީގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ މީހުން ޙާސިލުކޮށްފައިވާ އެންމެ މަތީ ތަޢުލީމީ ފެންވަރަކީ، ގްރޭޑް ދިހައެއްގެ ފެންވަރު. އަދި އޯލެވެލް ޙާސިލުކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ޢަދަދުވެސް ގިނަކަން ފާހަގަކުރެވޭ. މީގެއިތުރުން ގްރޭޑް ދިހައެއް އަދި އޯލެވެލް ފެންވަރަށް ތަޢުލީމް ޙާސިލުކޮށްފައިވާ އަންހެނުންގެ ނިސްބަތް ފިރިހެނުންނަށްވުރެ އިތުރު. ނަމަވެސް އޭލެވެލްއާއި، އެއަށްވުރެ މަތީ ފެންވަރަށް ތަޢުލީމް ޙާސިލުކޮށްފައިވާ ފިރިހެނުންގެ ނިސްބަތް އަންހެނުންނަށްވުރެ އިތުރުކަން ބޯހިމެނުމުގެ ނަތީޖާއިން ދައްކާ.
އިގްތިޞާދު
މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ގޮތުން ޙަރަކާތްތެރިވާ ދާއިރާއަކީ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ދާއިރާ. ދެވަނައަށް ޙަރަކާތްތެރިވަނީ މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި. ތިންވަނައަށް ޙަރަކާތްތެރިވާ ދާއިރާއަކީ ތަޢުލީމީ ދާއިރާ. އެއަތޮޅުގެ ފިރިހެނުން އެންމެ ގިނައިން ޙަރަކާތްތެރިވާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އަތްތެރި މަސައްކަތާއި، އެއާއި ގުޅުންހުރި އެހެނިހެން މަސައްކަތްތަކާއި، ދަނޑުވެރިކަމާއި، މަސްވެރިކަން ހިމެނޭ. އަންހެނުން އެންމެ ގިނައިން ޙަރަކާތްތެރިވަނީ  އަތްތެރި މަސައްކަތާއި، އެއާއި ގުޅުންހުރި އެހެނިހެން މަސައްކަތްތަކުގައާއި، ސަނަދުވެރި މަސައްކަތްތެރިންކަމުގައި ބެލެވޭ މަސައްކަތުގައި.
މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގައި އިޤްތިޞާދީގޮތުން ޙަރަކާތްތެރިވާ ފިރިހެނުންގެ ނިސްބަތަކީ ހަތްދިހަ ތިނެއް އިންސައްތަ. އަންހެނުންގެ ނިސްބަތަކީ ފަންސާސް ހަތެއް އިންސައްތަ. އެއަތޮޅުގެ ރަށްރަށަށް ބަލާއިރު، އިޤްތިޞާދީގޮތުން ޙަރަކާތްތެރިވާ އަންހެނުން އަދި ފިރިހެނުންވެސް އެންމެ ގިނައި ފައިނުގައި. ބޯހިމެނުމުގެ ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގައި މަސައްކަތެއް ހޯދަން އުޅެ މަސައްކަތެއް ލިބިފައިނުވާ މީހުންގެ ނިސްބަތަކީ ސަތާރަ އިންސައްތަ. މިފަދަ މީހުން އެންމެ ގިނައީ އެއަތޮޅުގެ އަނގޮޅިތީމުގައި. މަސައްކަތެއް ހޯދަން އުޅެ މަސައްކަތެއް ލިބިފައިނުޥާ އަންހެނުންވެސް އަތޮޅުގެ ނިސްބަތުން އެންމެ ގިނައީ އެރަށުގައި. އެއީ ހަތާވީސް ޕޮއިންޓް ފަހެއް އިންސައްތަ އަންހެނުންނާ އަށެއް ޕޮއިންޓް ތިނެއް އިންސައްތަ ފިރިހެނުން.
މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގެ މީހުން ދިރިއުޅުމަށްޓަކާ ކުރަމުން ގެންދާ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި،ދަނޑުވެރިކަމާއި ކިއްސަރު ވަޑާމާއި ތެދުއުއިވަޑާމުގެ މަސައްކަތެވެ. މީގެ އިތުރަށް ސިމެންތީގެ މަސައްކަތަކީވެސް އަތޮޅުގެ މީހުން ޢާއްމުކޮށް މައިގަނދު މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި ކުރަމުންގެންދާ މަސައްކަތެކެވެ. ކުރީޒަމާނުއްސުރެ މިއަތޮޅު މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ ކިއްސަރުވަޑާމުގެ އަތޮޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ކައިވެންޏާއި ދަރިމައިވުން
އެއަތޮޅުގައި އެވްރެޖްކޮށް ފިރިހެނުން އަލަތު ކައިވެނިކުރާ ޢުމުރަކީ ބާވީސް އަހަރު. އަންހެނުން އަލަތު ކައިވެނިކުރާ ޢުމުރަކީ އަށާރަ އަހަރު. ބޯހިމެނުމުގެ ނަތީޖާއަށް ބަލާއިރު މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގައި އެވްރެޖްކޮށް އަންހެނަކަށް ލިބިފައިވަނީ ދެ ކުދިން. އެއަތޮޅުގައި ގިނަ މީހުން ވިހަނީ ފަންސަވީސް އަހަރާއި، އޮނަތިރީސް އަހަރާއި ދެމެދުގެ ޢުމުރުފުރާގައި. އެއަތޮޅުގެ ރަށްރަށަށް ބަލާއިރު، މަޑުއްވަރި، ހުޅުދުއްފާރު،މާކުރަތު، އަދި ރަސްމާދޫގައި ދަރިމައިވާ ރޭޓް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްކަން ބޯހިމެނުމުގެ ނަތީޖާއިން ފާހަގަކުރެއްވޭކަމުގައި ޕްލޭނިންގ މިނިސްޓްރީން މަޢުލޫމާތުދެއްވާ.
ތާރީކް
1942 ވަނަ އަހަރާއި ހަމައަށް އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ 18 ރަށް އޮތެވެ. ނަމަވެސް މި18 ރަށުގެ ތެރެއިން ކުޑަފުށީގައި ދިރިއުޅުނު މީހުން 1944ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ކައިރި ރަށްރަށަށް ބަދަލު ކުރެވުނެވެ. ކުޑަފުށީގެ މީހުން ބަދަލުކުރުމުން 17 އޮކްޓޯބަރ 1968 އާއި ހަމައަށް އަތޮޅުގައި އޮތީ މީހުންއުޅޭ 17 ރަށެވެ. މި 17 ރަށުގެތެރެއިން 1968،1967ގައި ސަރުކާރުން ހިންގެވި މަޝްރޫޢެއްގެ ދަށުން އުފުލަންދޫ ގެ މީހުން މިއަތޮޅު އަލިފުށްޓަށް ބަދަލު ކުރެއްވިއެވެ. އެ މަޝްރޫޢަކީ ހުކުރުވާޖިބުވާ ޢުމުރުގެ 50 މީހުން ހަމަނުވާ ރަށްރަށުގެ މީހުން މީހުންދިރިއުޅޭ އެހެން ރަށްރަށަށް ބަދަލުކުރެއްވުމަށް ހިންގެވި މަޝްރޫޢްއެކެވެ. ކުޑަފުށިން މީހުން ބަދަލުކުރެއްވީ ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކާބޯތަކެއްޗަށްދަތިވެ ބަނޑަށް ޖެހުމުގެ ސަބަބުންއެރަށުން މީހުން މަރުވަމުން ދިޔަލެއްގިނަވެ އެދުވަސްވަރު އެރަށުގައިތިބިމީހުންކޮޅު މީހުންއުޅޭ އެހެން ރަށަކަށް ބަދަލުކޮށް އެމީހުންނަށް އިތުރުއެހީ ލިބޭނެ ގޮތެއްހަމަޖައްސައިނުދެވިއްޖެނަމަ މީހުންމަރުވަމުންގޮސް ރަށް ހުސްވެދާނެ ކަމަށް އެދުވަސްވަރު ހުންނެވި އަތޮޅުވެރިޔާ އަށާއި އަތޮޅުގައި ކުރިޔަށް ތިއްބެވި ބޭފުޅުންނަށް ފެނިވޑައިގަންނަވައިގެންނެވެ. ކުޑަފުށީގެ މީހުން ބަދަލުކުރީ އެމީހުން އެދުނުގޮތުގެމަތީން އެމީހުންގެ ގާތްތިމާގެމީހުން ދިރިއުޅެމުންދާ ރަށްރަށަށެވެ. އެރަށްރަށަކީ މީދޫ، އުފުލަންދޫ، މަޑުއްވަރި އެވެ.
17 އޮކްޓޯބަރ 1968 ގައި އުފުލަންދޫގެ މީހުން އަލިފުށްޓަށް ބަދަލުކުރެއްވުމަށްފަހު 1969ވަނައަހަރުގެ ތެރޭގައި އެމީހުން މިއަތޮޅު މަޑުއްވަރިއަށް ބަދަލުވާން އެދި ސަރުކާރުގައި ދަންނަވައި ސަރުކާރުން އެކަމުގެ ހުއްދަ ދެއްވުމާއި ގުޅިގެން އެއަހަރުގެ ތެރޭގައި އުފުލަންދާޫގެ މީހުން މަޑުއްވަރިއަށް ބަދަލުވެ މަޑުއްވަރީގައި ގެދޮރުއަޅާ އެއިރުއްސުރެ އެމީހުން ދިރިއުޅެމުން ދަނީ މަޑުއްވަރީގައެވެ. އުފުލަންދޫން މީހުން ފައިބާ އެރަށް ފަޅުރަށަކަށް ވުމުން އަތޮޅުގައި އޮތް މީހުންއުޅޭ 16 ރަށުގެތެރެއިން އުނގުލާއި ގާއުނޑޫދޫ ގެ މީހުން ފަޅުގެ ދަތިކަމުން ލަފާފުރުމަށާއި ފުރާދުއްވާ ތަކެއްޗަށް ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުންނާއި މީހުންދިރިއުޅުމަށްޓަކާ ގެދޮރުއަޅާނެ ބިންނެތި ބިންފުރިފައިވާތީ އެދެ ރަށުގައި އިތުރުވަމުންދިޔަ އާބާދީއަށް ފުރްޞަތެއްނެތުމުން މީހުންނަށް ދިރިއުޅުން ދަތިވެ ފަޅުގެ ދަތިކަން ކުޑަ ބިންބޮޑު ރަށަކަށް އެދެރަށުގެ ރައްޔިތުން ބަދަލުވާން ބޭނުންވާތީ އުނގުލާއި ގާއުނޑޫދޫގެ މީހުންގެ ގެދޮރަށާއި އެދެރަށުގައިހުރި އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ރުއްގަހަށް  ސަރުކާރުންބަދަލުދެއްވުމަށްފަހު އެދެރަށުގެ މީހުން، އެމީހުން އެދުނުގޮތުގެމަތީން މިއަތޮޅު ހުޅުދުއްފާރަށް ބަދަލުކޮށްދެއްވީއެވެ. މިކަމަށްޓަކައި މިނިސްޓްރީއޮފް އެޓޮލްސްއެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނުން 1992 ވަނަ އަހަރު ފެއްޓެވި މަޝްރޫޢުގެ މަސައްކަތް ނިމި ހުޅުދުއްފާރަކީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްކަމުގައި 13 މާރޗް 1995 ގައި ރާއްޖޭގެ ޢިއްޒަތްތެރި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ރަސްމީގޮތުން އިޢުލާނުކޮށްދެއްވައި ރަށްހުޅުވައިދެއްވިއެވެ.
އުނގުލާއި ގާއުނޑޫދޫގެ މީހުން ހުޅުދުއްފާރަށް ބަދަލުވެ އެދެރަށް ފަޅުރަށްރަށަށްވުމުން 26 ޑިސެންބަރ 2004 އާއިހަމައަށް އަތޮޅުގައި މީހުންއުޅޭ 15ރަށް އޮތެވެ. މި 15 ރަށުގެތެރެއިން ކަނދޮޅުދުއަށް 26ޑިސެންބަރ 2004 ގައި ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ސްނާމީކާރިޘާ ގައި ރާޅުއަރާ މީހުންގެ ގޯތިގެދޮރަށާއި މުދަލާއި ރަށުގެ އެކިތަންތަނަށް ލިބުނު ގެއްލުންތަކުގެ ބޮޑުކަމާއިއެކު އެރަށުގައި މީހުންނަށް ދިރިއުޅެވެން ނެތުމުގެ ސަބަބުން ކަނދޮޅުދޫގެ ރައްޔިތުން ވަނީ އެއަތޮޅު ދުވާފަރު އާރާސްތު ކޮއް އެރަށައް ބަދަލު ކޮއްފައެވެ.ދުވާފަރުގައި މީހުން ދިރިއުޅެން ފެށީ 8 ޑިސެންބަރ 2008 ގައެވެ.
ބިން
މިއަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށް ރަށުގެ ބިމަށްބަލާއިރު އެންމެ ބިން ބޮޑު ކަމަށް ދައްކަނީ ހުޅުދުއްފާރާއި ފައިނު ގަ އެވެ. އެއީ 60 ހެކުޓަރެވެ. ދެން އެންމެ ބިން ބޮޑީ އަލިފުށީގައެވެ. އެއީ 59 ހެކުޓަރެވެ. ދެން މި އަތޮޅުގައި ބިން ބޮޑީ ކިނޮޅަހުގަ އެވެ. އެއީ 54 ހެކުޓަރެވެ. ދެން ބިން އެންމެ ބޮޑީ މާކުރަތާއި ދުވާފަރުގައެވެ. އެއީ 50 ހެކުޓަރެވެ.ދެން އެންމެ ބިން ބޮޑީ އިންގުރައިދޫގައެވެ. އެއީ 45 ހެކުޓަރެވެ. ދެން ބިން އެންމެ ބޮޑީ އަގޮޅިތީމުގައެވެ. އެއީ 39 ހެކުޓަރެވެ. ދެން ބިން އެންމެ ބޮޑީ ރަސްގަތީމާއި ވާދޫގައެވެ. އެއީ 38 ހެކުޓަރެވެ. ދެން ބިން އެންމެ ބޮޑީ މީދޫގައެވެ. އެއީ 35 ހެކުޓަރެވެ.ދެން ބިން އެންމެ ބޮޑީ އުނގޫފާރާއި އިންނަމާދުގައެވެ. އެއީ 33 ހެކުޓަރެވެ. ދެން ބިން އެންމެ ބޮޑީ ރަސްމާދުގައެވެ. އެއީ 25 ހެކުޓަރެވެ.އެނޮމެ ބިން ކުޑައީ މަޑުވަރީގައެވެ. އެއީ 21 ހެކުޓަރެވެ.
މި އަތޮޅުގެ ގިނަ ރަށް ރަށަކީ މިހާރުވެސް ބިންފުރި އަދި ވަރަށް އަވަހަށް ފުރޭނެ ރަށް ރަށެވެ. މަޑުވަރި، ދުވާފަރު ރަސްގަތީމު އަދި އިންގުރައިދޫ އަކީ މިހާރުވެސް ފުރިފައިވާ ރަށް ރަށެވެ. މާކުރަތް، ހުޅުދުއްފާރު، އުނގޫފާރު، މީދޫ އަދި އަލިފުށްޓަކީ 2020 ހާ ހިސާބުގައި ފުރޭނެ ރަށް ރަށެވެ.
އިތުރުފާލަންތައް
ޤިސްމު:Atolls of the Maldives ޤިސްމު:Indian Ocean atolls
ޖުލައި 24
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖުލައި
ޗިކުންގުންޔާ
thumb|200px|އީޑީސް އިޖިޕްޓައި މަދިރި ޗިކުންގުންޔާ އަކީ އީޑީސް އިޖިޕްޓައި މަދިރި ހެފުމުން ފެތުރޭ ވައިރަހެއް ކަމުގައިވާ އަލްފާވައިރަސް ގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ވައިރަހު ހުމެކެވެ. އީޑީސް އިޖިޕްޓައި މަދިރިއަކީ ސާފު ފެނުގައި ބިސްއަޅައި އާލާވާ މަދިރިއެކެވެ. ޗިކުންގުންޔާ ހުން ޖެހެނީ ބަލީގެ ޖަރާސީމު ހުރި މަދިރިއެއް ހެފުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.
ބަލީގެ ޢަލާމާތްތައް
ޢާއްމުކޮށް މި ބަލީގެ ޖަރާސީމު ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ހުންނަނީ 2 ދުވަހާއި 12 ދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ޖަރާސީމުވަނުމަށްފަހު ޢަލާމާތްތައް ފައުޅުވުން ފަހަރެއްގައި ލަސްވެސް ވެދާނެއެވެ. ހުޅުހުޅުގައި ރިއްސުން ފަދަ ޢަލާމާތްތައް ވައިރަސް ހަށިގަނޑުން ސާފުވާ ފަހުންވެސް އެތައް ހަފްތާއަކަށް ދެމިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.
ފަރުވާ
މި ބައްޔަށް ވަކި ޚާއްޞަ ބޭހެއް ނުވަތަ ވެކްސިނެއް ހެދިފައެއް ނުވެއެވެ. މި ބައްޔަށް އެންމެ ރަނގަޅު ބޭހަކީ ޕެރެސެޓަމޯލް އެވެ. ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފަޔާ ނުލައި އެހެން ބޭހެއް ބޭނުން ކުރުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ކަޒަކިސްތާން
ކަޒަކިސްތާނަކީ ޔޫރޭޝިޔާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ. ބިމުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ދުނިޔޭގައި ނުވަވަނަ އަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ދުނިޔޭގެ ބިންބަންދު (ލޭންޑްލޮކް) ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެންމެ ބޮޑު ޤައުމަކީ ވެސް ކަޒަކިސްތާނެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ކަޒަކިސްތާނުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ކަޒަކް ބަހެވެ. ދެވަނަ ރަސްމީ ބަހަކީ ރޫސީ ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ކަޒަކިސްތާނުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ކަޒަކްސްއެވެ. ނުވަތަ ކަޒަކްސްތާނީސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ އަލްމާތީއެވެ. ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ އަސްތާނާއެވެ. އަސްތާނާާއަށް ކަޒަކިސްތާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުކޮށްފައިވަނީ 1997 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އޭގެ ކުރީން އެ ޤައުމުގެ ވެރިކަން ކުރަމުން އައީ ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރު ކަމުގަިއވާ އަލްމާތީގައެވެ. ނެދަލޭންޑްސްއަކީ ރިޔާސީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 16 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 62 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 2.7 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ kz. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +76 އަދި +77 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ކަޒަކް ތެންޖެވެ.
ނަން
ކަޒަކްސްތާނުގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ އެ ޤައުމުގެ އާބާދީގައި ހިމެނޭ އެންމެ ބޮޑު ނަސްލު ކަމުގައިވާ ކަޒަކް ނަސްލުގެ މީހުންނަށެވެ. ކަޒަކްސްތާނުގެ މާނައަކީ ކަޒަކް މީހުންގެ ބިމެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ކަޒަކިސްތާނުގެ ސަރަޙައްދު ހުޅަނގު ޔޫރަޕަށް ވުރެ ބޮޑެވެ. ގަޑީގެ ކަށި ހިނގާ ބުރުން ބަލާއިރު ކަޒަކިސްތާނާ ބޯޑަރުގެ ގޮތުން ގުޅެނީ ރަޝިޔާ އާއި ޗައިނާ އާއި ކިރްގިސްތާނާއި އުޒްބެކިސްތާނާއި ތުރުކްމެނިސްތާނެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ކަޒަކިސްތާނު ވަނީ ބޯޑަރުގެ ގޮތުން ކަސްބީ (ކެސްޕިއަން) ކަނޑާ ވެސް ގުޅިފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިއީ ދުނިޔޭގެ މާކަނޑުތަކަށް ހުޅުވިފައިނުވާ ކަނޑަކަށްވާތީ، ކަޒަކިސްތާނަކީ ބިން ބަންދު ޤައުމެކެވެ.
ތާރީޚު
ގަލުގެ ޒަމާނުން ފެށިގެން ކަޒަކިސްތާނުގައި އިންސާނުން ދިރިއުޅެމުން އަންނަ ކަމަށް ތާރީޚު ހެކިދެއެވެ. ކަޒަކިސްތާނުގެ މޫސުމާއި އެތަނުގެ އާބުހަވާއަކީ ނަޢަމް ސޫފި ގެންގުޅޭ ރެދިން (ނޯމޭޑްސް) ވަރަށް ހިތް ހަމަ ޖެހިގެން އުޅޭނޭ ފަދަ ތަނެކެވެ. ކަޒަކިސްތާނުގެ ޤަދީމީ ޝަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަރާޒް ފަދަ ޝަހަރުތަކަކީ އިރުމައްޗާއި ހުޅަނގު ގުޅުވައިދިން ފަށުވިމަގުގެ ރާސްތާގައި ހިމެނޭ މުހިއްމު ޝަހަރުތަކެވެ. ސިޔާސީ ގޮތުން ކަޒަކިސްތާނަށް މުހިއްމު ބަދަލުތަކެއްް އަންނަން ފަށާފައިވަނީ އެ ޤައުމަށް މީލާދީން 13 ވަނަ ޤަރުނުގައި މޮންގޯލިޔަނުންގެ ވެރިކަމުގައެވެ. ކަޒަކިސްތާނުގެ އިދާރީ ޑިސްޓްރިކްޓްތައް ވެސް ހަމަޖެހިފައިވަނީ މޮންގޯލިޔަނުންގެ ވެރިކަމުގައެވެ. މީލާދީން 15 ވަނަ ޤަރުނުގައި ކަޒަކް ނަސްލުގެ މީހުން، ވަކި ޕެހެޗާނެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެން ފެށިއެވެ. ކަޒަކް ނަސްލު ވަކި ގޮތްޕެއްގެ ގޮތުގައި ވަކިވީ ތުރުކީ ޤަބީލާގެ ތެރެއިންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކަޒަކް ނަސްލަކީ މުޅީން ވަކި ނަސްލެއް ކަމުގައި ބެލެވެން ފަށާފައިވަނީ މީލާދީން 16 ވަނަ ޤަރުނުގެ މެދުތެރޭގައި ވަކި ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ކަޒަކް ބަސް ތަރައްޤީވުމުންނާއި، ވަކި ސަގާފަތަކާއި އިޤްތިޞާދެއް ޤާއިމުވުމުންނެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ކަޒަކިސްތާނުގެ އާބާދީގެ 67% މީހުންނަކީ ކަޒަކް ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. 18% މީހުންނަކީ ރޫސީ ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. 2.7% މީހުންނަކީ ޔުކްރޭނީންނެވެ. 2.6% މީހުންނަކީ އުޒްބެކް ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. 1.5% މީހުންނަކީ އުއިޣޫރު ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. 1.4% މީހުންނަކީ ތަތާރުންނެވެ. 1.3% މީހުންނަކީ ޖަރުމަނު ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. 5.5% މީހުންނަކީ އެހެން ނަސްލުތަކުގެ މީހުންނެވެ.
ސަގާފަތު
ކަޒަކިސްތާނުގެ އާބާދީގެ 65% މީހުންނަކީ މުސްލިމުންނެވެ. މި މީހުންގެ ތެރެއިން ގިނައީ ޙަނަފީ މަޒުހަބުގެ މީހުންނެވެ. 1% މީހުންނަކީ ޝާފިޢީ މަޒުހަބުގެ މީހުންނެވެ. އެއީ ޝީޝާން (ޗެޗްނިޔާ) ދަރިކޮޅަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. މުސްލިމުންގެ އިތުރުން ކްރިސްޓިޔަނުންނާއި ޔަހޫދީން ވެސް އުޅޭ މި ޤައުމުގައި ހަރޭ ކްރިޝްނާއިންނާއި ބުދިސްޓުން އުޅޭމެއެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ކަޒަކިސްތާނަކީ ދުޅަހެޔޮ އިޤްތިޞާދެއް އޮތް ޤައުމެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 11434 ޑޮލަރެވެ.
އަތްތިލަ
އަތްތިލަ އަކީ ކޮންމެ އަތެއްގެ ނިމޭތާގައި އިގިލިތައް އެއިން ނިކުމެފައިވާ ބައެވެ. އަތްތިލަ އާއި އަތް ގުޅޭ ހިސާބު ގައިވާ ހުޅަށް ކިޔަނީ ކުޑަ ހުޅު އެވެ. ހަމަމިހެން އަތްތިލަ އާއި އަތް ގުޅޭ ހިސާބަށް އަތުކުރި އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. ނަމަވެސް އާންމު ގޮތެއްގައި އަތުކުރި ކިޔަނީ އަތްތިލަ އާއި އުޅަބޮށި އާއި ދެމެދުގައިވާ ބަޔަށެވެ. އަތްތިލައިގައި އަތުގެ އިގިލި ތަކާއި، އަތުގެ ބޮޑުވައި އިގިލި ވެސް ހިމެނެއެވެ.
ކޮންމެ އަތްތިލަ އެއްގައި 27 ކަށިކޮޅު ވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އަތުގެ އިގިލި ތަކުގައި ހިމެނެނީ 14 ކަށިކޮޅެެވެ. އަތްތިލައިގެ މެދުބައިގައި ހިމެނެނީ 5 ކަށިކޮޅެވެ. އަތުކުރި ހިމެނޭ ހިސާބުގައި ވަނީ 8 ކަށިކޮޅެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ފެހުރިހި
250px|thumb|left|ފެހުރިހި ފެހުރިހި ނުވަތަ އަކީ މިޔަރުގެ ވައްތަރެކެވެ. އެންމެ ބޮޑެތި މަހުގެ ވައްތަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ފެހުރިހި ގުނާލެވެއެވެ. ބެލެވޭ ގޮތުގައި މިއީ މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު އަދި ކަނޑުގައި އުޅޭ އެންމެ ބޮޑު މަހެވެ. ފެހުރިހި 12 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ އިންސާނުންނަށް ނުރައްކާތެރި މިޔަރެއް ނޫން ކަމުން ފެތުންތެރިންނާއި، ފީނުންތެރިން މިބާވަތުގެ މިޔަރާއި ވަރަށް ގައިގޯޅި ވެއެވެ.
މިމަސް އާދަވެގެން ކައި އުޅެނީ އަނގަޔަށް ކާނާ ފުރާނާ އުޞޫލުންނެވެ. މިގޮތަށް ވެސް ކައި އުޅެނީ ކުދިމަހާއި، ކަކުންޏާއި، ކަނޑުގެ މަތީގައި އުޅޭ ކުދިކުދި ސޫތްޕެވެ. ފެހުރިހި ކާނާ ކާން އުޅޭއިރު ފެނުންހިކޭ ހިސާބަށް އޭގެ ބޯކޮޅު ބާއްވައިގެން އޮވެ އޮއިމައްޗަށް ދަތުރުކޮށް އުޅެއެވެ.
ފެހުރިހި އަކީ ތުންގަނޑު ކުރު، ނިގޫކޮޅަށް ހިމަ، ނިގުލުކަން ކަފިކަން ބޮޑު މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ގަދަ އަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށްފަރާތް ހުންނަނީ ހުދު ނުވަތަ ރީދޫ ކުލައެއްގައެވެ. މުޅި މިޔަރުގައި ހުދު ނުވަތަ ރީދޫ ކުލައިގެ ލައްތަކާއި، ގަޅިތަކެއް ހުރެއެވެ. މިޔަރުގެ ދެއަރިމަތިން މަތީބައިގައި ދިގަށް ވާގޮތަށް ތިން ކުރަގަނޑު ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ދީދީ
1979 ޑިސެމްބަރު 7 ވަނަ ދުވަހު ސިފައިންގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވި ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް (ރިޓަޔަރޑް) އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އަކީ ސިފައިންގެ ތަފާތު ދާއިރާތަކުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޚާއްޞަ ފަންނީ ދާއިރާއަކީ ކޮމިޔުނިކޭޝަން ދާއިރާއެވެ. ޝަރަފުވެރިކަމާއެކު ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން 2012 ޖުލައި 17 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން ޝަރަފުވެރިކަމާއެކު ރިޓަޔަރ ކުރެއްވިއިރު ހުންނެވީ މާލޭ އޭރިއާގެ ކޮމާންޑަރުގެ މަޤާމުގައެވެ.
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތް
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވީ 1979 ޑިސެމްބަރު 7 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގައި ހޭދަކުރެއްވި 32 އަހަރުގެ ތެރޭގައި 27 އަހަރު މަސައްކަތް ކުރައްވާފައިވަނީ ކޮމިއުނިކޭޝަން ދާއިރާ ގައެވެ. އެއީ މިހާރުގެ އެމްއެންޑީއެފް ކޮމިއުނިކޭޝަން އިލެކްޓޯނިކްސް އިންފޮމޭޝަން އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ ސާރވިސް (ސީޓްސް) އެވެ. ސިފައިންގެ ކޮމިއުނިކޭޝަން ސެކްޝަނަށް މިހާރު އައިސްފައިވާ ތަރައްޤީއާ ކުރިއެރުމުގެ ޙަޤީޤީ މޭސްތިރިއަކީ ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް (ރޓ) އިބްރާހީމް ދީދީއެވެ. އިބްރާހީމް ދީދީ ސިފައިންގެ ޚިދުމަތަށް ގެންނެވީ އެޓޯލްސް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަންގެ ވަޔަރލެސް އޮޕަރޭޓަރއެއްގެ ވަޒީފާ ހުންނަވަނިކޮށް ރައީސް މައުމޫނުގެ ވެރިކަމުގައެވެ. އޭރު ސިފައިންގޭގައި މުއާސަލާތީ ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ހުރީ 4 ސީ.ބީ ވޯކީޓޯކީ އެކަންޏެވެ.
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް (ރޓ) އިބްރާހީމް ދީދީއަކީ 1988 ނޮވެމްބަރު 3 ވަނަ ދުވަހުގެ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއާ ގުޅިގެން ވަރަށް ހިތްވަރުފުޅު ގަދަ މަސައްކަތެއް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް (ރިޓަޔަރޑް) އިބްރާހީމް މުޙައްމަދުދީދީ އަކީ ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގައި އަމިއްލަ ފުރާނައަށް ބެލުމެއްނެތި ހިތްވަރާއި ޢަޒުމާއެކު ދީނާއި ޤައުމަށްޓަކައި ކެރިގެން ނިކުންނެވި ޤައުމީ ބަޠަލެކެވެ. ޓެރަރިސްޓުންނާ ދެކޮޅަށް ސިފައިން ޙަމަލާދެމުންދިޔަ ނުރައްކާތެރި އަދި ބިރުވެރި ދަނޑިވަޅުގައި ސިފައިންގެއިން ވަޒަން ހުސްވަމުން ދަނިކޮށް، ބަޑިގުދަނުގެ ތަޅުދަނޑިފަތި ކިނބިގަސްދޮށުގެއިން ގެނެސް ސިފައިންގެއަށް ފޯރުކޮށްދެއްވީ އެމަނިކުފާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ސެކިއުރިޓީ ބެލެހެއްޓުމުގައި އެދުވަހު އެމަނިކުފާނު ކުރެއްވި މަސައްކަތަކީވެސް ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ މަސައްކަތްތަކެކެވެ.
އެމަނިކުފާނަކީ ސިފައިންގޭގައި ޕެރޭޑް ކުރިއަރުވާ ތަރައްޤީ ކުރުމަށްވެސް ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ބޭރުގެ ޢިއްޒަތްތެރިންނަށް އަރުވާ ޝަރަފުގެ ގާޑްތަކުގައި މިހާތަނަށް އެންމެ ގިނަފަހަރު ކޮމާންޑުކުރި ކަމުގެ ޝަރަފު ލިބިވަޑައިގެންފައިވަނީވެސް އެމަނިކުފާނަށެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ކޮމާންޑްގެ ދަށުން ނެރޭ ޝަރަފުގެގާޑުތަކުގެ ފެންވަރު ހިފެހެއްޓުމަށް ގިނަގުނަ މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއް ކުރެއްވިއެވެ.
ސިފައިންގެ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަވައިގެން ކުރައްވާފައިވާ ޚާއްޞަ މަސައްކަތްތަކަށް ބަލާއިރު ރާއްޖެތެރޭގައި ބޭއްވި ފުރަތަމަ ސާރކް ސަމިޓަށް ތައްޔާރު ވުމުގެގޮތުން އައްޑޫސިޓީގައި ކުރެވުނު ހުރިހާ ކަމެއް ހިނގަމުންދިޔައީ ސީދާ އިބްރާހީމް ދީދީގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުންކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ އެންމެފަހުން ރާއްޖޭގައި ބޭއްވި 17 ވަނަ ސާކް ސަމިޓަށްޓަކައި ސިފައިން ރެއާދުވާލު އަރާމެއްނެތި މަސައްކަތްކުރަމުންދިޔައިރު އެމަނިކުފާނަކީވެސް އަމަލީގޮތުން އާދަޔާޚިލާފު ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެއްވި އެއްބޭފުޅާއެވެ. އިބްރާހީމްދީދީގެ މިފަދަ އެތައް ޚިދުމަތްތަކެއް ލިޔެވިދާނެއެވެ. މާލޭ އޭރިއާގެ ކޮމާންޑަރުކަމާއި، ސަދަން އޭރިއާގެ ކޮމާންޑަރުކަމާއި، ސީޓްސްގެ ކޮމާންޑިންގ އޮފިސަރުގެ މަޤާމުގެ އިތުރުން އެމަނިކުފާނުވަނީ ޑިއުޓީ ސެކްޝަނާއި، އެން.އެސް.އެސް އޮފީހުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެވެ، އަދި ސީ.އެމް.އެސް، ކިއު.އެމް.އެސް އަދި އާމަރީގެ ކޮމާންޑަރުގެ އެހިތެރިޔާ ކަމާއި، ސަޕޯޓް ބެޓޭލިއަން 1 އަދި 2 ގެ ކޮމާންޑަރުކަން ވެސް ކުރައްވާފައެވެ.
މިޒާޖުފުޅު
ބްރިގޭޑިއާރ ޖެނެރަލް (ރޓ) އިބްރާހީމް ދީދީއަކީ ދީނަށް ލޯބިކުރައްވާ، މަޑުމައިތިރި ބޭފުޅެކެވެ. ފަސްޖެހިވަޑައި ނުގެން ޚިދުމަތްކުރެއްވި އިޚްލާޞްތެރިއެކެވެ. އެއީ އަމުރަށް ކިޔަމަންތެރިވުމުގައި ލާމަސީލު މިސާލެކެވެ. އެފަހަރަކު ޙަވާލުވެވަޑައިގަންނަވަން ޖެހިވަޑައިގެން ކޮންމެ އެޕޮއިންޓްމަންޓަކާވެސް ކެރިވަޑައިގެން ޙަވާލުވެވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ.
ހައްދަވާފައިވާ ތަމްރީނުތައް
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް (ރޓ) އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީރާއްޖެއިންނާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުން ތަފާތު ގިނަ ކޯސްތަކެއް ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައެވެ. މިގޮތުން އިންގްލިޝް ލޭންގުއޭޖް ކޯސް، ރޭޑިއޯ ރިޕެއަރ ކޯސް، ލީބިއާ ޓްރޭނިންގ، ޕެރޭޑް އިންސްޓްރަކްޓަރ ޓްރޭނިންގ، އެން.ސީ.އޯ ކޭޑަރ، ސިގްނަލް އޮފިސަރ ބޭސިކް ކޯސް، އެޑްވާންސް ކޯސް، ބޭސިކް ސްޓާފްކޯސް. ސެކިއުރިޓީ ސްޓަޑީޒް ކޯސް، ޕާކިސްތާނު އާމީ ކޮމާންޑް އެންޑް ސްޓާފް ކޯސް ވިތް ބީ.އެސް.ސީ އޮނރަސް ވޯރ ސްޓަޑީސް، ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ކޯސް ވިތު އެމް.ފިލް އިން ޑިފެންސް އެންޑް ސްޓްރެޓެޖިކް ސްޓަޑީސް އަދި މެލޭޝިޔާ އިން އިމާމް ޕްރޮފެޝަނަލް ކޯސް ހިމެނެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެމެރިކާއިން ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އިންގްލިޝް ލޭންގުއޭޖް ރޭޑިއޯ ރިޕެއަރ ކޯހުން އެމަނިކުފާނު އޮނަރ ގްރެޖުއޭޓްގެ ދަރަޖަ ހޯއްދަވާފައިވާއިރު، މާސްޓާރސް އޮފް ފިލޯސަފީ އަށް ހުށަހެޅުއްވި ތީސީސްއަށް އެކްސެލެންޓް އެންޑް އައުޓް ސްޓޭންޑިންގެ ދަރަޖަ ލިބިލައްވާފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.
ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ޝަރަފުގެ ނިޝާންތައް
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގައި ބްރިގޭޑިއާރ ޖެނެރަލް (ރޓ) އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ ވަނީ ހުރަވީ ރަންމެޑަލް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މެޑަލް، މަތިވެރި ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، ދިގުމުއްދަތެއްގައި ޚިދުމަތްކުރުމުގެ މެޑަލް، އިޚްލާޞްތެރި ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް، އަޚްލާޤީ މެޑަލް، ޚާއްޞަ ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް ،ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ މެޑަލް، ސައްތައިގެ މެޑަލް އަދި ސާރކް މެޑަލް، ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ.
ޖުލައި 25
ޖުލައި 25 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 206 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 207 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖުލައި
ބިރިޓިޝް ތާޖުގެ ހިޔާވަހިކަމުގައި
ބިރިޓިޝް ތާޖުގެ ހިޔާވަހި ކަމުގައިވާ ޤައުމު ތަކުގެ ދައުލަތުގެ ވެރިޔާ ނުވަތަ ހެޑް އޮފް ސްޓޭޓްސް އަކީ އިނގިރޭސި ރާނީ އެވެ.
އަތުގެ އިނގިލި
އިންސާނެއްގެ އަތުގައި 5 އިގިލި ވެއެވެ. މިގޮތުން އިންނަ ފުރަތަމަ އިގިއްޔަކީ ބޮޑުވައި އިނގިލި އެވެ. ދެވަނަ އިގިއްޔަކީ ޝަހާދަތް އިނގިލި އެވެ. ތިންވަނަ އިގިއްޔަކީ މެދު އިނގިލި އެވެ. ހަތަރުވަނަ އިގިއްޔަކީ ކަށި އިނގިލި އެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން އިންނަ އިގިއްޔަކީ ކުޑަވައި އިނގިލި އެވެ. ބައެއް ފަހަރު އިގިލި ތައް ކިޔާއިރު 4 އިގިލި ކިޔާފައި ބޮޑުވައި އިގިލި ވަކިން ވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
އަރިއަތޮޅު އުތުރުބުރި
އަރިއަތޮޅު އުތުރުބުރި އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅެކެވެ. މި އަތޮޅުގެ ވެރިކަން ކުރާ ރަށަކީ ރަސްދޫ އެވެ.
ޤިސްމު:Atolls of the Maldives ޤިސްމު:Indian Ocean atolls
މާމެންދޫ (ގއ. އަތޮޅު)
މިއީ ގއ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
އަރުތެރެ
އަރު ނުވަތަ އަރުތެރެ އަކީ އަނގަ އަދި ނޭފަތުގެ މަގު ގެ ފަހަތުން، ކާތަކެތި ހިގާ ހޮޅި، އަޑު ފޮށި އަދި ވައި ނޮޅިގެ މަތިން އިންނަ ބަޔެކެވެ. އަރަކީ ކަރު އަދި ކަރުތެރެ ގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ތަނެކެވެ. އަދި މިއީ ކާތަކެތި ހިގާ ހޮޅި އާއި، އަނގައާއި، ދެމެދުގައިވާ ބައިވެސް މެއެވެ. ނުވަތަ މިދެބައި ގުޅުވާލަދޭ ހޮޅިއެކެވެ. ދިވެހި ބަހުން އަރު ވެސް ކިޔަނީ މިހިސާބަށް ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.
އަރުތެރެ މަތިން ޖެހިފައި އިންނަނީ ބޮލުގެ ނާށިގަނޑުގެ ބުނޑުގައެވެ. ތިރިން ގޮސް ކަރުހިމެނޭ ހިސާބުގެ މައިބަދައިގެ 6 ވަނަ ކަށިކޮޅު ހުންނަ ހިސާބުން އަރު އިންނަނީ ކާތަކެތި ހިގާ ހޮޅި އާއި ގުޅިފައެވެ. އަރަކީ ފައިބަރު އަދި މަހުން އުފެދިފައިވާ ހޮޅިއެކެވެ.
އަރުތެރޭގެ ވަޒީފާ
އަރުތެރެ އަކީ ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމް ގައިވެސް ޝާމިލްވާ ޓިޝޫއެކެވެ. ކާނާ، އަދި ވައި އަރުތެރެ ހުރަސްކޮށް ދައުރުވާތީ، ކާތަކެތި ކާއިރު، އަޑު ފޮށި ނިވާކޮށް ފޮރުވާލުމަށްޓަކައި، (ކާތަކެތި ވައި ނޮޅި އަށް އެޅުން މަނާކުރުމަށްޓަކައި) ރައްކަލަކަށްޓަކައި، އެޕިގްލަޓިސް އޭކިޔޭ ކަނެކްޓިވް ޓިޝޫ ފޮއްޗެއް އަޑު ފޮށި ގެ މަތިން އިނދެއެވެ. މިގޮތަށް ނިވާކޮށް ފޮރުވާލުމުން ކާތަކެތި ނޭވާލާ ނިޒާމް އަށް ދިއުން މަނާކޮށްދެއެވެ. ސަބަބަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމް ގައި ހިމެނޭ ފުއްޕާމޭ އަށް ގޮސްފައިވާ ވައި ނޮޅި އިންނަނީ އަޑު ފޮށި ނިމިގެންކަމަށްވާތީ އެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ވާހަކަ ދެއްކުމާއި ތަފާތު އަޑުއަޑު ލެއްވުމުގައި އަރުތެރެ މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ.
ކާތަކެތި ދިރުވުމުގެ މަރުޙަލާ އެއް އަރުތެރޭގައި ވެސް ހިގައެވެ. އެގޮތުން ކާތަކެތި ދިރުވުމުގައި އަރުތެރޭގައި ހިގާ މަރުޙަލާ އަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އަމިއްލައަށް ހިގާ މަރުޙަލާއެކެވެ. ސަބަބަކީ މިމަރުހަލާ ހިގަން ފަށަނީ ސްވަލޮވިންގ ރިފްލެކްސް ގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކަމަށްވާތީއެވެ. އަނގައިގެ ތެރޭގައި ހެފުނު ކާތަކެތި އަރުތެރެއަށް އައުމުން އަރުތެރޭގައި ހުންނަ ސްވަލޮވިންގ ރިސެޕްޓަރު ތައް ހީވާގިވެ މުރާލިވެއެވެ. އަދި އެއާއި ގުޅިގެން އުފެދޭ ސިގްނަލްތައް 5 އަދި 9 ވަނަ ކްރެނިއަލް ނާރުގެ އެހީގައި، ސިކުނޑިގައިވާ މެޑައްލާ އޮބްލަންގާޓާ ގައި އިންނަ ސްވަލޮވިންގ ސެންޓަރު އަށް ފޮނުވާލައެވެ. މިކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން 5،9،10،12 ވަނަ ކްރެނިއަލް ނާރުތަކުގެ އެހީގައި އަންނަނިވި ރިފްލެކްސް ތަކާއި ހަރަކާތްތައް އުފެދިގެން ދެއެވެ.
މަޑު ޕަލޭޓް އުފުލުން
މަޑު ޕަލޭޓް އުފުލެނީ ނޭފަތުން އަރުތެރެއަށް ހުޅުވިފައިވާ ހޮއި ނުވަތަ ހުޅުވުން ބައްދާލުމަށް ޓަކައެވެ. އެއީ ދިރުވުމުގެ ތެރޭގައި ކާތަކެތި ނޭފަތުގެ މަގުގެ ތެރެއަށް ވަނަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައެވެ.
އެޕިގްލަޓިސް އާއި ދިމާލަށް އަޑު ފޮށި އުފުލުން
އެޕިގްލަޓިސް އާއި ދިމާލަށް އަޑު ފޮށި އުފުލެނީ އަޑު ފޮށީގެ މަތީ ހުޅުވުން(ގްލަޓިސް) ބަންދުކޮށްލުމަށްޓަކައެވެ. މިހެން ހެދުމުން ކާތަކެތި އަޑުފޮށީގެ ތެރެއިން ވައި ނޮޅިއަށް ދިއުމަށް ހުރަސް އަޅައެވެ.
އަޑުއުފައްދާ ވާފަށް ތައް ކައިރިވުން
އަޑުއުފައްދާ ވާފަށް ތައް ކައިރިވުމުން ވެސް ގްލަޓިސް ބައްދާލައެވެ. އަޑުއުފައްދާ ވާފަށްތަކަށް ގެއްލުން ލިބިއްޖެނަމަ ކާތަކެތި ދިރުވުމުގެ ތެރޭގައި ނޭވާތާށިވުން ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. މިގޮތަށް ވާނީ ކާތަކެތި ދިރުވުމުގެ ތެރޭގައި ނޭވާ ދައުރުވާ މަގަށް ކާތަކެތި ވާޞިލްވެއްޖެނަމައެވެ.
މައިލޯހައިއޮއިޑް މަސްކޮޅު ހުއްޓުމެއްނެތި ކޮންޓްރެކްޓްވުން
މައިލޯހައިއޮއިޑް މަސްކޮޅު ހުއްޓުމެއްނެތި ކޮންޓްރެކްޓްވުމަކީ ދޫ ހަރު ޕަލޭޓްގައި ޖައްސާފައި ބަހައްޓައިދޭނޭ ކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ކާތަކެތި އަނބުރާ އަނގައިގެ ތެރެއަށް އައުން މަނާކޮށްދެއެވެ.
ފެރިންޖީއަލް ޕެރީސްޓަލްސިސް
ބަޔާންކުރެވުނު ޕްރޮޓެކްޓިވް ރިފްލެކްސް ތަކާއި ގުޅިގެން ސްޕިރީއާ ފެރިންޖީއަލް މަސްކޮޅު ކޮންޓްރެކްޓްވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޕެރީސްޓަލްސިސްގެ އެހީގައި ކާތަކެތި އަރުގެތެރެއިން ގޮސް ކާތަކެތި ހިގާ ހޮޅިއަށް ވާޞިލް ވެއެވެ. އަރުގެ ތެރެއިން ކާތަކެތި ހިގާ ހޮޅި އަށް ކާތަކެތި ދިއުމަށް ނަގަނީ އެންމެ 2-1 ސިކުންތު އެވެ.
އަރުތެރޭގެ ބައިތައް
އިންސާނާގެ އަރު މައިގަނޑު 3 ބަޔަކަށް ބަހާލެވެއެވެ. މިގޮތުން ބެހިފައިވާ ބައިތަކަށް ނަންދެވިފައިވަނީ އެބަޔަކާއި ކައިރި ގުނަވަނަކާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ. މިއުޞޫލުގެ ދަށުން އަރު ބެހިފައިވާ ބައިތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ނޭފަތާގުޅޭ އަރުތެރެ
ނޭފަތާގުޅޭ އަރުތެރެ ހުންނަނީ ނޭފަތުގެ މަގުގެ ފަހަތުގައެވެ. ނުވަތަ ނޭފަތްގެ ފަހަތުގައެވެ. މަޑު ޕަލޭޓް އަށްވުރެ މަތީގައިވާ ނޭފަތާގުޅޭ އަރުތެރެ އިންނަނީ އަނގަޔާގުޅޭ އަރުތެރެ އަދި އަޑުފޮށްޓާގުޅޭ އަރުތެރެއާއި ޚިލާފަށް އަބަދުވެސް އޭގެ މަގު ހުޅުވިފައެވެ. ނޭފަތާގުޅޭ އަރުތެރެ ކުރިމަތިން ގުޅިފައިވަނީ ނޭފަތުގެ މަގު އަދި ނޭފަތުގެ ހިނދުރި އާއެވެ.
އަނގަޔާގުޅޭ އަރުތެރެ
އަނގަޔާގުޅޭ އަރުތެރެ ހުންނަނީ އަނގައިގެ ތެރެއިން ފަހަތުގައެވެ. އަރުތެރޭގެ މިބައި އިންނަނީ މަޑު ޕަލޭޓް އިން ފެށިގެން ގޮސް ހައިއޮއިޑް ކަށިގަނޑު އާއި ހަމައަށެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ އަނގަޔާގުޅޭ އަރުތެރެ އިންނަނީ މަޑު ޕަލޭޓް އާއި، އެޕިގްލަޓިސް ގެ މަތީ ބޯޑަރާއި ދެމެދުގައިވާ ހިސާބުގައެވެ. އަދި އަރުގެ މިބައި އިންނަނީ ކަރު ހިމެނޭ ހިސާބުގެ މައިބަދައިގެ 2 އަދި 3 ވަނަ ކަށިކޮޅާއި އެއްހަމައެއްގައެވެ.
އަޑުފޮށްޓާގުޅޭ އަރުތެރެ
އަޑުފޮށްޓާގުޅޭ އަރުތެރެ ހުންނަނީ ކަރު ހިމެނޭ ހިސާބުގެ މައިބަދައިގެ ކަށިކޮޅުތަކުގެ ތެރެއިން 6-3 ކަށިކޮޅާއި ދެމެދުގައެވެ.މިއީ އަރުގެ ނުވަތަ އަރުތެރޭގެ އެންމެ ތިރީބައެވެ. އެހެންކަމުން އަރުތެރެ އާއި ކާތަކެތި ހިގާ ހޮޅި ގުޅުވައިދޭ ބަޔަކީ މިއީއެވެ. މިބައިގެ މަތީ ބޯޑަރު ހުންނަނީ ހައިއޮއިޑް ކަށިގަނޑު އާއި އެއްހަމައެއްގައެވެ. އަޑުފޮށްޓާގުޅޭ އަރުތެރެ އިންނަނީ އެޕިގްލަޓިސްގެ މަތީ ބޯޑަރުން ފެށިގެން ތިރިއަށް ގޮސް ކްރިކޮއިޑް ކާޓިލޭޖް ގެ ތިރިއާއި ހަމައަށެވެ. މިބުނި ހިސާބަކީ ކާތަކެތި ހިގާ ހޮޅި ފެށިފައި އިންނަ ހިސާބެވެ. އެހެންކަމުން އަޑުފޮށްޓާގުޅޭ އަރުތެރެ ނިމިގެން ދެން ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމްގައި އިންނާނީ ކާތަކެތި ހިގާ ހޮޅި އެވެ.
އަރުތެރޭގެ ފާރު
އަރުތެރޭގެ ފާރު އުފެދިފައިވަނީ 4 ފަށަލައަކުންނެވެ.
އަރުތެރޭގެ މަސްކޮޅުތައް
އަރުތެރޭގައި ހިމެނެނީ ބޭރުން ވަށްކޮށް އެތުރިފައި ހުންނަ ޖޯޑު މަސްކޮޅާއި، އަދި އެތެރެއިން ދިގަށް އެތުރިފައި ހުންނަ 3 ޖޯޑުގެ މަސްކޮޅެވެ.
އަރުތެރެއަށް ލޭފޯރުކޮށްދިނުން
އަރުތެރެ އަށް ލޭފޯރުކޮށްދެނީ އަންނަނިވި ލޭހޮޅިތަކުންނެވެ.
އަރުތެރޭގެ މަސައްކަތް ކޮންޓްރޯލްކުރާ ނާރުތައް
އަރުތެރޭގެ މަސައްކަތް ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ އަރުތެރޭގެ ނާރު ފުނި އިންނެވެ. މި ނާރު ފުނި އުފެދިފައިވަނީ މައިގަނޑު ބަޔަކުން އައިސްފައިވާ ނާރުތަކުންނެވެ. އެއީ ވޭގަސް ނާރު، ގްލަސޯފެރިންޖީއަލް ނާރު، އަދި ސްޕިރީއާ ސާވިކަލް ސިމްޕަތެޓިކް ގެންގްލީއަން އިންނެވެ. އަރުތެރޭގެ ނާރު ފުނިން ލޭފޯރުކޮށްދޭ ބައިތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ޤިސްމު:އެތެރެހަށީގެ ގުނަވަންތައް
ޖުލައި 26
ޖުލައި 26 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 207 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 208 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖުލައި
ނިދަން މިޔަރު
250px|thumb|left|ނިދަން މިޔަރު ނިދަން މިޔަރުނުވަތަ އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅު ތަކާއި، ވިލުވިލުގައި ގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. އެހެން ކަމުން މިއީ ކަނޑު ފަޅު ފީނައި އުޅޭ މީހުންނަށް ގިނައިން ފެންނަ މިޔަރެކެވެ. މިއީ ވަރުގަދަ ބޯ ހަންގަނޑެއް އޮންނަ ބަރުހެލި މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު ނިދައިފައި އޮންނައިރު އޮންނާނީ އެސޮރުގެ ބޯ ހަރުހަރަށް ވައްދައިގެންނެވެ. މިހެން ތިބޭއިރުވެސް ގޯނާކޮށްފިނަމަ ހަމަލާދޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. ނިދަން މިޔަރުގެ މަހަކީ ކެއުމަށް ރަގަޅު މަހެކެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 3މީޓަރަށް ބޮޑުވާ މިޔަރެކެވެ. ނަމަވެސް އާންމު ގޮތެއްގައި ފެނިފައި ހުންނަ މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ ބޮޑު މިނަކީ 2.5 މީޓަރެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ޅަމިޔަރުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 40 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ.
ނިދަން މިޔަރުގެ ކާނާ އަކީ ހިޔަލަ، އިހި، ކަކުނި، މުރަކަ، ބޯވަ، ބޯވަ ދިލަމަސް، އަދި ކުދިމަހެވެ. ނިދަން މިޔަރުގެ ކުލައަކީ މުށި ކުލައެވެ.ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލަ ބުރަކަށި މަތީގައި ހުންނަ މުށި ކުލައަށްވުރެ ފަނޑުވާނެއެވެ. އުރަހަ ތައް ހުންނާނީ އަޅި ކުލައެއްގައެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ އުރަހަ އަކީ މިޔަރު އުރަހައިގެ ވިޔަފާރީގައި ބޭނުންކޮށް އުޅޭ އުރަހަ އެކެވެ.
ނިދަން މިޔަރަށް ލިބިފައި އިންނަނީ ކުޑަ އަނގައެކެވެ. އަދި ދަތްތައް ހުންނަނީ ފުނާގެ ދަތްތައް ހުންނަ ގޮތަށް ހިމަ ދިގުކޮށް ކުދިކޮށެވެ. ނިދަން މިޔަރު ނިގޫފަތް ގަނޑު މިޔަރުގެ ސައިޒާއި އަޅާބަލާއިރު ކުޑަކަން ފާހަގަވާނެއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އިސްކަންދަރިއްޔާ
މެސެޑޯނިއަން ދަރިކޮޅު ރަސްކަލުން އެލެގްޒެންޑަރ ޛި ގްރޭޓް މީލާދީގެ 332 އަހަރު ކުރިން މިޞްރަށް ވަޑައިގެން މިޞްރުގެ އުތުރުގައި މެދުތެރޭ ކަނޑުގެ އައްސޭރި ފަށަށް ވާގޮތަށް އޮންނަ އިސްކަންދަރިއްޔާ ބިނާކުރެއްވި އެވެ. އިސްކަންދަރިއްޔާ މިނަންދެވުނީ އެލެގްޒެންޑަރ ޛި ގްރޭޓްގެ ނަމާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ. އިސްކަންދަރިއްޔާއަކީ މިޞްރުގައި މެދުތެރޭ ކަނޑަށް ވާގޮތަށް އޮންނަ މައި ބަދަރު ކަމުގައި އޭރު ބެލެވުނެވެ. އަދި އިސްކަންދަރިއްޔާ ވެފައިވަނީ ގްރީކުންގެ ޙަޟާރަތުގައި ވެސް ވަރަށް ފާހަގަކޮށްލެވޭ މުހިއްމު ޝަހަރަކަށެވެ. މެސެޑޯނިއަން ދަރިކޮޅު ރަސްކަލުން އެލެގްޒެންޑަރ ޛި ގްރޭޓް މީލާދީގެ 332 އަހަރު ކުރިން މިޞްރަށް ވަޑައިގެން މިޞްރުގެ އުތުރުގައި މެދުތެރޭ ކަނޑުގެ އައްސޭރި ފަށަށް ވާގޮތަށް އޮންނަ އިސްކަންދަރިއްޔާ ބިނާކުރެއްވި އެވެ. އިސްކަންދަރިއްޔާ މިނަންދެވުނީ އެލެގްޒެންޑަރ ޛި ގްރޭޓްގެ ނަމާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ. އިސްކަންދަރިއްޔާއަކީ މިޞްރުގައި މެދުތެރޭ ކަނޑަށް ވާގޮތަށް އޮންނަ މައި ބަދަރު ކަމުގައި އޭރު ބެލެވުނެވެ. އަދި އިސްކަންދަރިއްޔާ ވެފައިވަނީ ގްރީކުންގެ ޙަޟާރަތުގައި ވެސް ވަރަށް ފާހަގަކޮށްލެވޭ މުހިއްމު ޝަހަރަކަށެވެ.
ޤާސިމް އިބްރާހީމް
އަލްފާޟިލް ޤާސިމް އިބްރާހީމް ނުވަތަ ބުރުމާ ޤާސިމް އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ގިނަ ޕާޓީތަކެއް ބައިވެރިވެގެން ބާއްވާ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ޖުމުހޫރީ ޕާޓީގެ ފަރާތުން ވާދަކުރައްވާ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓް އެވެ. އަދި ގާސިމް އިބްރާހީމް އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ވިޔަފާރި ސިލްސިލާ ވިލާ ގުރޫޕްގެ ހުރިހާ ކުންފުނިތަކެއްގެ ބާނީ އަދި ވެރިފަރާތް ވެސް މެއެވެ.
އަމަލީ ދިރިއުޅުން
1973 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާ ދޫކޮށްލުމަށްފަހު އެލިޔާ ފަރުނީޗަރ މާރޓްގެ މެނޭޖަރެއްގެ ވަޒީފާއަށް ބަދަލު ވިއެވެ. އޭގެ ފަހުން ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކު ކްރެސެންޓް ގައި ވެސް މަސައްކަތްކޮށްފައި ވެއެވެ. 1974 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުގެ ބޮޑު ސްޓޯރ އާއި ގުޅުނެވެ. އެއީ މިހާރުގެ ސްޓޭޓް ޓްރޭޑިންގ އޯގަނައިޒޭޝަން ނުވަތަ އެސްޓީއޯ އެވެ. އެސްޓީއޯގައި ޤާސިމް އިބްރާހީމް މަސައްކަތްކުރައްވާފައިވަނީ ފިހާރައެއްގެ މެނޭޖަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ވިޔަފާރީގެ ތަފާތު މާޙައުލުތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވައި ހޯދި ތަޖުރިބާގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން 1976 ވަނަ އަހަރު 15 ހާސް ރުފިޔާގެ ބަޖެޓަކާއެކު ޤާސިމް އިބްރާހީމް އޭނާގެ އަމިއްލަ ވިޔަފާރި ފެއްޓެވި އެވެ. 4 އަހަރު ދުވަހުގެ ވިޔަފާރި އަށްފަހު 14 އެޕްރީލް 1986 ގައި ޤާސިމް އިބްރާހީމް ގެ ވިޔަފާރި ކުންފުނި ވިލާޝިޕިންގ އެންޑް ޓްރޭޑިންގ ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ގެ ނަމުގައި އުފެއްދި އެވެ. މިއީ ވިލާ ގުރޫޕްގެ މައި އަދި އަސާސީ އަދި އެންމެ ބޮޑު ކުންފުނި ވެސް މެއެވެ. މިކުންފުނީގެ ދަށުން ތަފާތު ދާއިރާގައި ވިލާ ގުރޫޕަށް ނިސްބަތްވާ އެތައް ކުންފުނިތަކާއި އެތަކެއް ތަންތަނެއް ވަނީ އުފެދިގެން ގޮސްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގައި އަގްފާ ފޮޓޯ އަދި ސެލް ގެ ހަމައެކަނި އެޖެންޓަކީ ވެސް ވިލާ ގުރޫޕެވެ.
1991 ވަނަ އަހަރު ގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ 19 ވަނަ ދުވަހުގެ ވިލާ ޝިޕިންގެ ހިއްޞާވާ ކުންފުންޏެއް ވިލާ ޝިޕިންގ ސިންގަޕޯރ ގެ ނަމުގައި ސިންގަޕޫރު ގައި އުފެދިގެން ދިޔައެވެ. އަދި 1996 ވަނަ އަހަރު އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި ވިލާގެ ރެޕްޒެންޓޭޓިވް އޮފީހެއް ޖަރުމަނުގެ ފްރަންކްފާރޓް ގައި ހުޅުވުނެވެ. 23 ޖުލައި 1997 ގައި ޖަރުމަނުގައި ވިލާ ހޮލިޑޭސް ޓޫރިސްޓިކް ގެ ނަމުގައި ކުންފުންޏެއް ގާއިމް ކުރެވުނެވެ. 2001 ވަނަ އަހަރު ވިލާ ހޮޓެލްގެ އޮފީހެއް ޖަޕާން ގައި ހުޅުވުނެވެ. އަދި 2002 ވަނަ އަހަރު ވިލާ ހޮޓެލްގެ އޮފީހެއް ހޮންކޮންގ ގައި ވެސް ހުޅުވުނެވެ. މިއޮފީސް ތަކަކީ ޔޫރަޕާއި އޭޝިޔާ ޕެސިފިކްގެ ގައުމުތަކުން ފަތުރުވެރިން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރި ވިލާ ހޮޓެލްގެ ރިސޯޓްތަކަށް އައުމަށް މަގުފަހިކޮށް އެހީތެރިވުމަށް އުފެއްދި އޮފީސް ތަކެކެވެ.
ދިވެހި ސަރުކާރުގައި
ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ތަފާތު ވަޒީފާތައް ޤާސިމް އިބްރާހީމް އެކިދުވަސްވަރު އަދާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން 1969 ވަނަ އަހަރު ތަޢުލީމީ މަރުޙަލާ ނިންމުމަށްފަހު ޤާސިމް އިބްރާހީމް އިބްރާހީމް ސަރުކާރުގެ ޚިދުމަތަށް ވެދެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އެގޮތުން ސަރުކާރާއި ގުޅިލެއްވީ މާލޭގައި ހުރި ގަވަރުމަންޓް ހޮސްޕިޓަލްގެ ކާތިބެއްގެ ވަޒީފާއިންނެވެ. އެކައުންޓެންސީގެ ދާއިރާއިން ޕްރޮފެޝަނަލް ކޯހެއް ފުރިހަމަކުރުމުން 1972 ވަނަ އަހަރު ޤާސިމް އިބްރާހީމް އިބްރާހީމް ގެ މަގާމް އެކައުންޓެންޓެއްގެ މަގާމަށް ބަދަލު ކުރެވުނެވެ. 1973 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާ ދޫކުރައްވައި އަމިއްލަ މަސައްކަތުގެ ދާއިރާއަށް ވެދެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.
2005 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ކެބިނެޓުން ޤާސިމް އިބްރާހީމް އަށް ޖާގަ ލިބިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އެގޮތުން މިނިސްޓަރ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޓްރެޜަރީ މަގާމް 18އޮގަސްޓް 2005 ން ފެށިގެން 2008 ގެ ޖުލައި އަށް ކޮށްފައިވެއެވެ. ފިނޭންސް މިނިސްޓަރުގެ މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވީ 10 ޖުލައި 2008 ގައެވެ.
ޤާސިމް އިބްރާހީމް ވަނީ 1 ނޮވެންބަރު 2018 އިން 27 މެއި 2019 ގެ ނިޔަލަށް ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްކަން ކުރައްވާފައެވެ.
ފިނޭންސް މިނިސްޓަރުކަމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވުން
ޤާސިމް އިބްރާހީމް ވަނީ ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ފިނޭން މިނިސްޓަރުކަން ދެއަހަރެއްވަރު އަދާކުރައްވާފައެވެ. ޤާސިމް އިބްރާހީމް ފިނޭންސް މިނިސްޓަރުކަމާއި ޙަވާލުވެ ވަޑައިގަތީ 2005 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ފިނޭންސް މިނިސްޓަރުކަމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވީ 10 ޖުލައި 2008 ގައެވެ. ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު ކަމުން ޤާސިމް އިބްރާހީމް އިސްތިއުފާ ދެއްވީ 2008 ގެ ބަޖެޓް ރިޕޯޓް އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް އިބްރާހީމް ނަޢީމް ރައްޔިތުންގެ މަޖުލީހަށް ހުށަހެޅުއްވިތާ އެންމެ 24 ގަޑިއިރުވެސް ނުވަނީހެވެ.
ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީއިން ވަކިވެވަޑައިގަތުން
ޤާސިމް އިބްރާހީމް އަކީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީގެ ފުރަތަމަ ކޮންގްރެސްގައި އިންތިޚާބު ކުރެވުނު އެޕާޓީގެ 4 ނައިބު ޒަޢީމުންގެ އެއްތެރެއިން އެއްނައިބު ޒަޢީމެވެ. ޤާސިމް އިބްރާހީމް ވަނީ އެޕްރީލް 2006 ން ފެށިގެން ޖުލައި 2008 ގެ 13 ވަނަ ދުވަހާއި ހަމައަށް ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީގެ ނައިބު ޒަޢީމުކަން ކުރައްވާފައެވެ. 10 ޖުލައި 2008 ގައި ސަރުކާރުގައި އަދާކުރައްވަމުން ގެންދިޔަ މިނިސްޓަރ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޓްރެޜަރީގެ މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވުމަށްފަހު 13 ޖުލައި 2008 ގައި ޤާސިމް އިބްރާހީމް ވަނީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީގެ ނައިބު ޒަޢީމު ކަމުންނާއި އަދި އެޕާޓީގެ މެންބަރުކަމުން ވެސް ވަކިވެ ވަޑައިގެންފައެވެ.
ޖުމުހޫރީ ޕާޓީ އާއި ގުޅިވަޑައިގަތުން
ޤާސިމް އިބްރާހީމް ސަރުކާރުން އިސްތިއުފާ ދެއްވުމާއި، އަދި ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީ އިން އިސްތިއުފާ ދެއްވިތާ ގާތްގަނޑަކަށް މަހެއްހާ ދުވަސްފަހުން ގިނަ ވިޔަފާރިވެރިން ތަކެއް އިސްވެގެން އުފެއްދި ޖުމުހޫރީ ޕާޓީއާއި ގުޅިވަޑައިގަތީ 7 އޮގަސްޓް 2008 ގައެވެ. އަދި އެޕާޓީގެ ފުރަތަމަ ކޮންގްރެސް ގައި ޕާޓީގެ ލީޑަރަކަށް ޤާސިމް އިބްރާހީމް ހޮވައި، 2008 ވަނަ އަހަރު ބާއްވާ ގިނަ ޕާޓީތައް ބައިވެރިވާ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ޖުމުހޫރީ ޕާޓީގެ ފަރާތުން ވާދަކުރައްވާ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓަކީ ޤާސިމް އިބްރާހީމް ކަމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ.
ރިޔާސީ ކެމްޕޭން
ޤާސިމް އިބްރާހީމް ގެ ރިޔާސީ ކެމްޕޭން ލޯންޗު ކުރުމާއި ޖުމުހޫރީ ޕާޓީގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ގޮތުން ޤާސިމް އިބްރާހީމް ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާނެކަން އިޢުލާން ކުރެއްވީ 29 އޮގަސްޓް 2008 ދުވަހުގެ ރޭ ހެދިގޮނޑު ދޮށުގައި އެކަމަށްޓަކައި ޖުމުހޫރީ ޕާޓީގެ ފަރާތުން ބޭއްވި ޚާއްޞަ ހަފްލާއެއްގައެވެ. މިހަފްލާގައި ޤާސިމް އިބްރާހީމް ވަނީ އޭނާގެ މެނިފެސްޓޯ އިޢުލާން ކުރައްވާފައެވެ.
ޤާސިމް އިބްރާހީމް ގެ މެނިފެސްޓޯ
ޤާސިމް އިބްރާހީމް ގެ މެނިފެސްޓޯގައި ހިމެނޭ މުހިއްމު ނުކުތާތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.
ކެމްޕޭން ދަތުރުތައް ފެއްޓެވުން
ޤާސިމް އިބްރާހީމް އިބްރާހީމް ޖުމުހޫރީ ޕާޓީގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ގޮތުގައި ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާނެކަން އިޢުލާން ކުރެއްވުމަށްފަހު ޤާސިމް އިބްރާހީމް ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ކެމްޕޭން ދަތުރު އޮތީ މާލެ އަތޮޅަށެވެ. އެގޮތުން މާލެ އަތޮޅު ކާށިދޫ، މާފުށި، ގުޅި، ގުރައިދޫ ފަދަ ރަށްތަކަށް ވަޑައިގެން ކެމްޕޭން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ފުރަތަމަ ކެމްޕޭން ދަތުރުފައްޓަވާފައިވަނީ ސެޕްޓެމްބަރު 1، 2008 ގައެވެ.
މާލެއަތޮޅުގެ ބައެއް ރަށްރަށަށް ޤާސިމް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ޑެޕިއުޓީ ލީޑަރ އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގއ އަތޮޅު މެމްބަރު, ޢަބްދުﷲ ޖާބިރާއި ޕާލަމެންޓް ގްރޫޕްލީޑަރ އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޏ. އަތޮޅު މެމްބަރު މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ދީދީއާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ތ އަތޮޅު މެމްބަރު ސެންކޯ ޝަރީފު އަދި ޖުމްހޫރީޕާޓީގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓަށް ތާއީދުކުރާކަން ރަސްމީގޮތުން އިޢުލާން ކޮށްފައިވާ އަދާލަތާއި އެމްއެންސީގެ ބައެއް އިސްބޭފުޅުންވެސް ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތެވެ.
ޤާސިމް އިބްރާހީމް ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ކެމްޕޭން ކުރެއްވުމަށް ބޭއްވި ދެވަނަ ދަތުރު އޮތީ 8 ސެޕްޓެމްބަރު 2008 ވީ ހޯމަ ދުވަހު ގައެވެ. މިދަތުރުގައި ކެމްޕޭން ކުރެއްވުމަށް ޤާސިމް އިބްރާހީމް ވަޑައިގަތީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޮތް އެންމެ ކުޑަ އެއް އަތޮޅު ކަމުގައިވާ ވ.އަތޮޅަށެވެ. މިދަތުރުގައި ވ.އަތޮޅުގެ ރަށްތަކުގެ މީހުންނާއި ބައްދަލުކޮށް ޤާސިމް އިބްރާހީމް ގެ މެނިފެސްޓޯ ހާމަކޮށް އޭނާގެ ސިޔާސަތު ހާމަކޮށްދީފައި ވެއެވެ.
ރަނިންމޭޓަކު ކަނޑައެޅުއްވުން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ހުނިކެ
ހުނިކެނުވަތަ އަކީ ދިވެހި މަސްވެރިންގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު މަހެކެވެ. ސަބަބަކީ ދިވެހި ކަނޑުމަހުގެ މަސްވެރިކަމުގައި ބޭނުންކުރާ އެންވެރިކަމުގައި އެމުގެ ބައެއް ބާވަތްތަކާއި އެކު ގިނަ އަދަދަކަށް މިބާވަތް ހިފޭކަމެވެ. ގިނައިން ހިފެނީ ނިލަމެހި ކަހަލަ މުރަކަތަކުގެ ތެރޭގައި އުޅޭ އެންހިފާ އިރުއެވެ. ވުމާއެކު މިބާވަތް އެމުގެ ގޮތުގައި ވެސް ބޭނުންކޮށް އުޅެއެވެ. މިމަސް އާންމުކޮށް އުޅެނީ ރަށްރަށާއި، ފަރުފަރުގެ ބޭރުގައި ކުދިއައިން ހަދައިގެންނެވެ. އަދި ރަށްރަށުގެ ފަޅުގެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި ވެސް މިބާވަތް އުޅެއެވެ.
ހުނިކެ ގެ އާންމު ކުލައަކީ ނޫ ފެހިކުލައެވެ. މިކުލަ ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ތަންކޮޅެއް ފަނޑެވެ. މަހުގެ ބޮލުގައި ހުންނަ ހުޅުބު ތަކުގައި ރީނދޫ ކުލައިގެ ކުޑަ ތިއްކެއް ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތް ގަނޑުގެ ކޮޅުގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތް ހުންނަނީ އަޅިކުލައެއްގައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވިލްމުސް ޓިއުމަރު
ގުރުދާގެ ކެންސަރުގެ ތަފާތު ވައްތަރު ތައް ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ފާހަގަ ކުރެވޭ އެއް ވައްތަރަކީ ވިލްމްސް ޓިއުމަރު އެވެ. އަނެއް ވައްތަރަކީ ގުރުދާ ސެލް ކެންސަރު ގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ވެފައިވާ ވައްތަރެވެ. ވިލްމްސްޓިއުމަރު އަށް ނެފްރޯބްލާސްޓޯމާ އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. މިޓިއުމަރު އެންމެ ފުރަތަމަ ހޯދީ ޖަރުމަނުގެ ސާޖަރީ ޑޮކްޓަރެއް ކަމުގައި ޑރ ވިލްމްސް އެވެ. އެހެންކަމުން މިޓިއުމަރަށް މިބުނި ޑޮކްޓަރުގެ ނަމުން ނަންދެވުނެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ވިލްމްސް ޓިއުމަރު ކުރިމަތިވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ވިލްމުސް ޓިއުމަރު އަކީ އުމުރުން 5-1 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ކުދިންގެ ގުރުދާ އަށްޖެހޭ ކެންސަރުގެ ބާވަތެކެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ލީ މިން-އޭ
ލީ މިން-އާ ގިނަ ފަހަރަށް މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ ކިއުޓް ސިފައެއް ހުންނަ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ޑިސެމްބަރު 12، 2021 ގައި ލީ މިން-އާ ކައިވެނި ކުރީ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިޔާ ލީ ވޫ-ހޫކް އާއެވެ.
incheon ހިއުނޑައި ސްޓީލް ރެޑް އެންޖެލްސް (2012–2017)
2010 އިން 2012 އަށް ޔެންގްޖިން ކޮލެޖަށް ކުޅުމަށްފަހު ލީ ޑަބްލިއުކޭ ލީގުގައި އިންޗިއޮން ހިއުނޑައި ސްޓީލް ރެޑް އެންޖެލްސްއާ ގުޅުނުއިރު 2015 ވަނަ އަހަރު ލީ ވަނީ 26 މެޗުގައި 6 ގޯލް ޖަހައި 5 އެސިސްޓް ދީފައެވެ. 2016 ވަނަ އަހަރު 23 މެޗުން 7 ގޯލް ޖަހާފައިވާއިރު 2017 ވަނަ އަހަރު ލީ ވަނީ 14 ގޯލާއި 28 މެޗުން ސީޒަން ނިންމާލާފައެވެ.
އައިއެންއޭސީ ކޮބޭ ލިއޮނެސާ (2018-މިހާތަނަށް)
2017 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު ލީ އައިއެންއޭސީގެ ކްލަބު ކޯބޭ ލިއޮނެސާއާ ގުޅުނުއިރު، 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހު މައިނާވީ ވެގަލްޓާ ސެންޑައި އަތުން 5-1 އިން މޮޅުވި މެޗުގައި ލީ ވަނީ ބްރޭސް ލަނޑެއް ޖަހާފައެވެ.
އިންޓަނޭޝަނަލް ކެރިއަރ
ގައުމީ ޓީމެވެ
ލީ އަކީ 2010 ވަނަ އަހަރުގެ ފީފާ 20 އަހަރުން ދަށުގެ އަންހެނުންގެ ވޯލްޑް ކަޕްގައި 3 ވަނަ ހޯދި 20 އަހަރުން ދަށުގެ ޓީމުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ލީ އެވެ.
ޖެނުއަރީ 21، 2016 ގައި 2016 ވަނަ އަހަރުގެ ފޯ ނޭޝަންސް މުބާރާތް (އަންހެނުންގެ ފުޓްބޯޅަ) ގައި ވިއެޓްނާމް އަތުން 5-0 އިން މޮޅުވި މެޗުގައި އޭނާ ވަނީ ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހާފައެވެ.
ނިލަންދޫ (ގއ. އަތޮޅު)
މިއީ ގއ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭ ގައުމީ ފުޓްބޯލް ޓީމް
ދިވެހިރާއްޖޭ ގައުމީ ފުޓްބޯލް ޓީމް
ކަނޑި މިޔަރު
ކަނޑި މިޔަރުނުވަތަ އަކީ މިޔަރުގެ ވައްތަރެކެވެ. މިވައްތަރުގެ މިޔަރުގެ ނިގޫފަތުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ ކަނޑިއެއްގެ ސިފަޔަށް ކަމަށްވާތީ މިވައްތަރުގެ މިޔަރަށް ކަނޑި މިޔަރު ކިޔަނީ އެވެ. ކަނޑި މިޔަރުގެ ނިގޫފަތުގެ މިބުނި ބައިގެ ދިގުމިން މުޅި މިޔަރުގެ ހަށިގަނޑުގެ ދިގުމިން ވަރު ވެއެވެ. އާންމުކޮށް ކަނޑި މިޔަރު އުޅޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވެނީ އަތޮޅުން ބޭރުގައެވެ. ކަނޑި މިޔަރު ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ ވަރަށް ބާރަށް ދަތުރުކުރާ ވަރުގަދަ މިޔަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
See also
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވިލިނގިލި (ގއ. އަތޮޅު)
މިއީ ގއ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ޖުލައި 27
ޖުލައި 27 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 208 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 209 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖުލައި
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (އެއްވަނަ)
އަކީ މީލާދީން 1620 ން 1648 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 1029 ން 1058 އަށެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތި ހިޖުރައިން 1029 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ރަސްކަމަށް އިސްވުން
ސުލްޠާން އިބްރާހީމް (ތިންވަނަ) ޝަހީދުވުމަށްފަހު، މަލާބާރީންގެ ގެންދިޔަ ކަޅު ތުއްކަލާ އަކީ މިރަދުންނެވެ. މިރަދުން ކަންނަންނޫރުގައި ހުންނަވަނިކޮށް ސުލްޠާން ޙުސައިން ފާމުލަދޭރިކިލެގެފާނު އަވަހާރަވި ވާހަކަ އައްސަވައި، ދިވެހިރާއްޖެއަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު ރަސްކަމަށް އިސްކުރެއްވުނީއެވެ.
ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރު
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (އެއްވަނަ) ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތްތާ މާގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް އޭނާވެސް ކަނބާ ޢާއިޝާ އާއި ކައިވެނި ބައްލަވައިގެންފި އެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގެންއިރު ރަސްކަމުގެ ކޯލު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލާކުވެފައެވެ. އޭނާގެ އެންމެ އިސްކަމެއް ކަމުގައި ހެއްދެވީ ހަލާކުވެފައިވާ ރަސްކަމުގެ ކޯލު އަލުން ބިނާކުރެއްވުމެވެ. ކޯލުގެ ވަށައިގެން ފާރުލައްވައި، ފާރުގެ ތަންތަންކޮޅު ބަޑިދޮރު ކަނޑުއްވައި ހެއްދެވި އެވެ. އަދި ފާރުގެ ބޭރުން ކަންޒުވެސް ކޮންނެވި އެވެ.