cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ޢަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު
ނަސަބު
ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އަކީ ހުރާގޭ ޚާންދާންގެ އެއްގޮފި ކަމުގައިވާ އަތިރީގޭ ޢާއިލާގެ އެންމެ ޚާއްޞަ އެއް ޝަޚްޞިއްޔަތެވެ. އެކިލެގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅަކީ އަތިރީގޭ ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އެވެ. މަންމައަކީ އެއްގަމުގޭ ޙަސަން ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނުގެ ދޮންދީދީ އެވެ. ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 8 ޝަޢުބާން 1293ހ، 29 އޮގަސްޓް 1876މ ގައެވެ. ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު ފުރަތަމަ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ އައްސުލްޠާން އިބްރާހީމް ނޫރައްދީން ބަންޑާރައިންގެ ދޮންގޮމާ އާއެވެ. މިބަނޑުފުޅުން އަލްއަމީރު މުޙައްމަދު ފަރީދު ދީދީ އާއި، އަލްއަމީރު ޙަސަން ފަރީދު އާއި، އަލް އަމީރާ ފަރީދާ ލިބިވަޑައިގަތެވެ. ދެވަނައަށް ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ ޙަސަން ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނުގެ ދޮން ދީދީއާއެވެ. މިބަނޑުފުޅުން އައްނަބީލް އިބްރާހީމް ފަރީދު ލިބިވަޑައިގަތެވެ. ބޮޑުފުޅުވީ މި ހަތަރު ބޭފުޅުންނެވެ.
ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވުން
ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އަކީ އެޒަމާނާއި އެކަށީގެންވާ ފެންވަރަކަށް ތަޢުލީމް ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޢަރަބި، އުރުދޫ، އިގިރޭސި، ތަމަޅަ، މިބަސްބަހުން ރަގަޅަށް ވާހަކަފުޅު ދައްކަވައެވެ. ސިންގަޅަ ބަސް މަތީ ފެންވަރަކަށް ދެނެވަޑައިގަންނަވައެވެ.
ގައުމީ ޚިދުމަތް
ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު ދައުލަތަށް ޚިދުމަތް ކުރަންވަން ފެއްޓެވީ އެމަނިކުފާނުގެ ބައްޕާފުޅު ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާގެ ކިލެގެފާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ކަމުގައި އެހީތެރިއެއްގެ ގޮތުންނެވެ. މިގޮތުގައި ހުންނަވައި އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) ތަޚްތަށް އިސްވެ ވަޑައިގެން ގިނަދުވަހެއް ނުވެ، ދައުލަތް ހިންގުމުގެ ބާރު، އެމަނިކުފާނުގެ އަތްޕުޅުގެ މައްޗަށް ލިބިވަޑައިގަތެވެ. އެރަދުންގެ ދިގު ރަސްކަމުގެ ދުވަސްތަކުގައި ބޮޑު ވަޒީރެއްގެ ގޮތުން ހުންނަވައި، ފުރަތަމަ ގާނޫނު އަސާސީ ފާސްވެ ހަމަޖެހުމުން، އެމަނިކުފާނު މަގާމުން ޕެންޝަން ހޯއްދަވައި، ވަކިވެ ވަޑައިގަތެވެ. އޭގެ ފަހުން އަވަހާރަ ވެއްޖައުމަށް ދާންދެން އެމަނިކުފާނަކީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޒަޢީމެވެ. އަދި ދިވެހި ދައުލަތުގެ މުސްތަޝާރުލް އަޢުޒަމް އެވެ. އަދި ދިވެހި ތަޚްތަށް އިންތިޚާބުކޮށްފައިވާ ވެރިޔާ އެވެ. އެކިލެގެފާނު ދިވެހި ރަސްކަމުގެ ތަޚްތަށް އިންތިޚާބު ކޮށްފައިވަނީ 12 އެޕްރީލް 1943 ގައެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 6 ރަބީޢުލް އާޚިރު 1362 ވީ ހޯމަ ދުވަހެވެ. ކިލެގެކަން ލިބިވަޑައިގަތީ 7 ރަޖަބު 1347 ގައެވެ.
ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު ސިޔާސީ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެ މިޒަމާނުގައި ދުށް އެންމެ ކާމިޔާބު ލީޑަރެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކުގެ ޢިމްރާނިއްޔަތު ތަރައްގީ ކުރައްވައި، މިގޮތުން ރަށްރަށުގެ މަގުތަކާއި، މިސްކިތްތަކާއި، ޒިޔާރަތް ފަދަ ތަންތަން، އާކުރައްވައި، ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ދިވެހި ދަރިންނަށް ތައުލީމު ދޭނެ މަރުކަޒުތަކެއް ފުރަމާލޭގައި ހުޅުއްވި އެވެ. އަދި ދައުލަތުގެ ހުސްވެފައިވާ ޚަޒާނާއަށް މުއްސަދިކަން ގެންނެވީ އެކަލޭގެ ފާނުގެ މިއްނެތް މަސައްކަތްޕުޅާއި ރޭވެވުމުގެ މަތިންނެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ އަށް މިނިވަންކަން ހޯއްދަވައި ދެއްވުމަށް ފުރަތަމަ ޙަރަކާތްތެރިވި މުޙައްރިރަކީ އެމަނިކު ފާނު އެވެ. އަދި ދުސްތޫރީ ގާނޫނު އަސާސީ އުވުނަ ނުދެއްވާ، ދެމެހެއްޓޭނެ ގޮތް ރޭއްވެވި ބޭފުޅަކީ ވެސް ޚުދު ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އެވެ.
ދިވެހި ރައްޔިތުން އަތުން ސަރުކާރަށް ނަގަމުން އައި ވާރު ކަނޑުއްވާލައްވައި ވިޔަފާރި ވެރިންގެ އަތުން ޓެކްސް ނަގާގޮތަށް ހަމަޖެއްސެވި އެވެ. މިރަދުންގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރަށް ކިޔައި އުޅުނު އުއްސަކުރު ޒަމާނެވެ.
ފާހަގަކުރެވޭ ސިފަތައް
ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އަކީ ހަށިކޮޅާއި ރޫފަ ގުޅޭ، އިސްކޮޅުން ބޮޑު ދޮން ބޭފުޅެކެވެ. އަދި އާދަޔާ ޚިލާފު ޝަޚްޞިއްޔަތެއް މެއެވެ. ހުރިހާ ޢުމުރެއްގެ، ހުރިހާ މިޒާޖެއްގެ، ހުރިހާ ފެންވަރެއްގެ މީހުންނާއި ގުޅިގެން އުޅުމުގެ ލަޔާގަތު ލިބިފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
އަވަހާރަވުން
ރާއްޖޭގެ ރަސްކަމަށް ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަ ބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އިސްވެ ވަޑައިގަތްތާ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެކިލެގެފާނު އަވަހާރަވުމުން ދައުލަތް ހިންގުމުގެ ހަގީގީ ބާރާއި މަސްއޫލިއްޔަތު މުހައްމަދު އަމީންގެ ކޮނޑުފުޅުގައި އެޅިއްޖެއެވެ. ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އަވަހާރަވީ 21 ފެބުރުއަރީ 1952 ގައި ސިލޯނުގެ ކޮޅުބުގައެވެ.
ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ލޯތްބާއި އިހްތިރާމުން ވަކިވެވަޑައިނުގެން ހުންނަވައި، ދެމިއޮތުމުގެ އާލަމަށް ދަތުރުކުރެއްވީ 24 ޖުމާދިލް އޫލާ 1371ހ، 21 ފެބުރުއަރީ 1952 ވީ ބުރާސްފަތި ދުވަހު އެވެ. ފަސްދާނު ލެވުނީ ކޮޅުބުގެ މާލިގާ ވައްތޭ ގައެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އޮގަސްޓު 14
އޮގަސްޓު 14 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 226 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 227 ވަނަ ދުވަހެވެ.
މަޑިފުށި (މ. އަތޮޅު)
މިއީ މ. އަތޮޅުގައިމީހުން ދިރި އުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ބޭދާޅީ (ޕާކިސްތާން)
ބޭދާޅީ، އަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ނޯތު ވެސްޓް ފްރޮންޓިޔަރ ޕްރޮވިންސުގައި އޮތް ރަށެކެވެ. މިއީ ދިވެހި ބަޠަލު މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނު ވަޑައިގަތް ބޭދާޅީއެއް ނޫނެވެ. އެ ތަކުރުފާނު ވަޑައިގަތީ އިންޑިޔާގެ ބޭދާޅީ އަށެވެ.
ޤިސްމު:ޕާކިސްތާން
މަރިޔަމް މޫސާ
މަރިޔަމް މޫސާ އަކީ ވާހަކަ ލިޔުންތެރި އެކެވެ. އޭނާ ލިޔެފައިވަ ބައެއް ވާހަކަތަކަށް ދިވެހި ފިލްމް ހަދާފައި ވެއެވެ.
މަރިޔަމް ލިޔެ ޑައިރެކްޓްކުރި ފިލްމުތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ބޮލުގެ ނާށިގަނޑު
thumb|[[ބޮލުގެ ނާށިގަނޑު 3D]] ބޮލުގެ ނާށިގަނޑު އަކީ ސިކުނޑި އެއެއްޗެއްގެ ތެރޭގައި ރައްކާކުރެވިފައި އޮންނަ ކަށިގަނޑެވެ. thumb|220px|Human skull (front) thumb|222px|Human skull (side)
އިތުރުފާލަންތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް  ޤިސްމު:Animal anatomy ޤިސްމު:Head and neck ޤިސްމު:Flat bones
މުލައް (މ. އަތޮޅު)
މިއީ މ. އަތޮޅުގައިމީހުން ދިރި އުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ފިލޮޅު އާއިލާ (މަސް)
ކޮލި އާއިލާ ނުވަތަ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ. ފިލޮޅު އާއިލާގައި ތަފާތު ވައްތަރުތައް ހިމެނެއެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 4 ވައްތަރެއްގެ ފިލޮޅެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޝަހަރުތައް
އިސްލާމީ ޝަހަރުތަކަކީ ވަރަށް މަޝްހޫރު ތަންތަނެވެ.
މުލައްދަނޑި ކަށިގަނޑު
މުލައްދަނޑި ކަށިގަނޑު އަކީ މުލައްދަނޑި ހިމެނޭ ހިސާބުގައިވާ ކަށިގަނޑު އެވެ. ތަފާތު ދެ ހުޅެއް އުފެދުމުގައި މި ކަށިގަނޑު ޝާމިލް ވެއެވެ. މަތިން މި ކަށިގަނޑު ގުޅެނީ ބޮބިފަޅި ކަށިގަނޑު އާއެވެ. އަދި ކަތުރު ކަށިގަނޑުއާއި ކުރިން ބުނި ބޮބި ފަޅި ކަށިގަނޑު އަދި މުލައްދަނޑި ކަށިގަނޑު ގުޅިގެން ކޮނޑު ހުޅު އުފެދެއެވެ. ތިރިން މިކަށިގަނޑު ބައިވެރިވަނީ އުޅަބޮށި ނުވަތަ އުޅަބޮށި ހުޅު އުފެދުމުގައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް
ޖަލާލުއްދީން ސުކޫލް
ޖަލާލުއްދީން ސުކޫލް  އަކީ ހދ. ކުޅުދުއްފުށީގައި ހުންނަ ހުންނަ ސާނަވީ ސުކޫލް އެކެވެ.
މަޑުއްވަރީ (މ. އަތޮޅު)
މިއީ މ. އަތޮޅުގައިމީހުން ދިރި އުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ރާބުޅާ
ރާބުޅާނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. ފަރުފަޅުގައި ދާއަޅައިގެންނާއި ފަޅުގެ އުރަހަފަށް ކައިރިން މޫދު ފެހިއަޅައިގެން ރާބުޅާ ބާނާއުޅެއެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެކެވެ. ރާބުޅާ އަކީ މިއާއިލާގައި އެންމެ ގިނައިން އުޅޭ ވައްތަރެވެ. މިބާވަތް އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅޭނީ އެއް އިސްކޮޅަކުން އައިން ހަދައިގެންނެވެ. ރާބުޅާ އެންމެ ބޮޑުވަނީ 27 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.
ރާބުޅާ އަކީ ވަރަށް ފަތިކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގައި ވަރަށް ކުދިކުދި ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑު ބޮލަށްވުރެ ކުރެވެ. މަހުގެ ހުރަހަށް ކަޅުކުލައިގެ 4 ރޮނގު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގެ މަތީގަޔާއި ތިރީގައި ކަޅުކުލައިގެ ކުރު 2 ރޮނގު ނުގުޅި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ފެހިކުލައަކަށްދާ ރީނދޫ ކުލައެކެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ. މަހުގެ ކޮތަރިތަކުގެ ކުލައަކީ އަޅި ކުލައެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތާއި މަހުގެ ދެފަރާތުގައި އެހެނިހެން ކާޅު އާއިލާގެ މަސްތަކެކޭ އެއްގޮތަށް ތޫނު ކުރަގަނޑެއް ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ލޮލުގެ ބޮޑި
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
އޮގަސްޓު 15
އޮގަސްޓު 15 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 227 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 228 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
ކަލަންޑަރު
އިސްލާމީ ކަލަންޑަރަކީ ހިޖުރީ ކަލަންޑަރެވެ.
ދިނީ އިމާމުން
އިސްލާމީ ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް މަޝްހޫރު ދީނީ އިމާމުން ވެއެވެ.
މުލި (މ. އަތޮޅު)
މިއީ މ. އަތޮޅުގައިމީހުން ދިރި އުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ބޮބިފަޅި ކަށިގަނޑު
ބޮބިފަޅި ކަށިގަނޑު ނުވަތަ ބޮބިފަޅި އަކީ ބުރަކަށީގައި ދެ ކޮނޑުގެ ތިރިން ދެފަޅީގައި އިންނަ ދެކަށިގަނޑެވެ. ބޮބިފަޅި ކަށިގަނޑު ދެކަށިގަނޑަކާއި ގުޅިފައި ވެއެވެ. އެއީ މުލައްދަނޑި ކަށިގަނޑު، އަދި ކޮނޑުކަށިގަނޑު އެވެ. މިބުނި ކަށިގަނޑުތައް ގުޅިގެން ކޮނޑު އުފެދުމުގައި ބޮބިފަޅި ކަށިގަނޑު ބައިވެރި ވެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް
ނާލާފުށި (މ. އަތޮޅު)
މިއީ މ. އަތޮޅުގައިމީހުން ދިރި އުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
އަންދާ ޤާނޫނު
އަންދާ ޤާނޫނު (ކަނު ޤާނޫނު) އަކީ 1983 ވަނަ އަހަރު ބޮލީވުޑް ގައި އުފެއްދި ފިލްމެކެވެ. ޑައިރެކްޓް ކުރީ ޓީ. ރާމަ ރާއޯ އެވެ. މި ފިލްމުގައި ހެމާ މާލިނީ، ރަޖްނީކާންތު އަދި ރީނާ ރޯއީ ހިމެނެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން އަމީތާބް ބައްޗަން އާއި މަދަވީ ހާއްސަ ފެނިލުމެއް ހިމެނިފައި ވެއެވެ. މިއީ 1981 ވަނަ އަހަރު އުފެއްދި ތަމަޅަ ފިލްމު، ސައްތަމް އޮރު އިރުއްތަރަ، އަސްލަކަށް ބަލައިގެން އުފެއްދި ފިލްމެކެވެ.
ޕްލޮޓް
ޖާން ނިސާރް އަހްތަރު ޚާން އަކީ ފޮރެސްޓް އޮފިސަރެކެވެ. ޖަންގަލިން ގަސް ކަނޑައިގެން ކުރާ ވަގު ވިޔަފާރި ކުރާ ބަޔަކު ޚާން އަށް ރިސްވަތު ދޭން މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. އަދި ފަހުން އެތަނުން އެކެއް، ރާމް ގުޕްތާ، މަރާލިކަމުގެ ކުށުގައި ޚާން ދިގު މުއްދަތަށް ޖަލަށް ލެވެއެވެ. ޚާން ޖަލުގައި ހުއްޓާ، އޭނާގެ އަންހެނުންނާއި ދަރިފުޅު އަމިއްލަ އަށް މަރުވެއެވެ. ދުވަސްތަކެއް ފަހުން ޚާން ޖަލުން ސަލާމަތްވެ، ވިޖޭ ސިންގް އާ ދިމާވެއެވެ. ވިޖޭ ސިންގް ގެ އާއިލާގެ 3 މީހަކު މަރާލާފައިވާތީ، އެކަމުގެ ބަދަލު ހިފުމުގެ ހަރަކާތުގައި އޭނާއާ އެކު ޚާން ބައިވެރި ވެއެވެ. ފިލުމުގައި ދައްކައިދެނީ މި ބަދަލުހިފުން ކާމިޔާބު ކުރާ ގޮތެވެ.
މުމައްސިލުން
ޤިސްމު: ހިންދީ ފިލުމު ޤިސްމު: ފިލުމު
ޢަލީ ޝަރީފް
ޑރ ޢަލީ ޝަރީފް (މ.ހަވީރީ ފަންނު) އަކީ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިހާރު ހުންނެވީ ދަރުމަވަންތަ ސުކޫލްގެ ޑެޕިއުޓީ ޕްރިންސިޕަލް ކަމުގެ މަގާމް ގައެވެ. އޭނާ ޕީއެޗްޑީ ހެއްދެވީ އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ލާޓްރޯބް ޔުނިވަސިޓީ ގައެވެ.
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އޮގަސްޓު 16
އޮގަސްޓު 16 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 228 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 229 ވަނަ ދުވަހެވެ.
މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު
މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު އަކީ ފަލަ ގޮހޮރު ގައި ސީކަމް އިން ފެށިގެން މައްޗަށް އަރަމުން ގޮސް، ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރުގެ ފެށުމާއި ހަމައަށްވާ ބައެވެ. މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު އާއި ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު ގުޅޭކަން އަށްކިޔަނީ ހިޕަޓިކް ފްލެކްޝަރ އެވެ. މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރުގެ ދިގުމިނުގައި 12.5 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ. ބޮޑު ގޮހޮރު ފެށެނީ ކަނާތު އުނަގަނޑުގެ ތިރީބައިގައިވާ ޅިނދުގެ އިލިއެކް ސަރަހައްދު އިން ކަމަށްވުމާއި، އަދި ސީކަމް އަކީ ބޮޑު ގޮހޮރުގެ ފެށޭބައި ކަމަށްވުމާއި، އަދި ފަލަ ގޮހޮރު އޮންނަނީ ސީކަމް އާއި ޖެހިގެން ކަމަށްވެފައި، މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު އަކީ ފަލަ ގޮހޮރުގެ ފުރަތަމަބައި ކަމަށްވާތީ މިބައި އޮންނާނީ ހަށިގަނޑުގެ ކަނާތް ފަރާތުގައެވެ. މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރުގެ ހަރަކާތް ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ވޭގަސް ނާރުގެ ސިމްޕަތެޓިކް ނާރު ފައިބަރު ތަކުންނެވެ.
ކުރިންވެސް ބުނެވުނު ހެން މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު އޮންނަނީ ސީކަމް އިން ފެށިގެން މައްޗަށް އަރަމުން ގޮސް، ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރުގެ ފެށުމާއި ހަމައަށެވެ. މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު ކުރިމަތިންނާއި ދެއަރިމަތިން ހުންނަނީ ޕެރިޓޯނިއަމް އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ. އަދި ކުރިމަތިންނާއި އަރިމަތިން މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު އިންނަނީ އެންޓިރީއާ އެބްޑަމިނަލް ވޯލްގެ މަސްތަކުގައި ޖެހިފައެވެ. ނަމަވެސް އެންޓިރީއާ އެބްޑަމިނަލް ވޯލް އާއި މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު ވަކިކޮށްދޭ ހުރަހެއް ލެވިފައި ވެއެވެ. އެއީ ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ކޮއިލް ތަކާއި، ގްރޭޓަރ އޯމެންޓަމް އެވެ.
މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރުގެ ފުރަގަސް ނުވަތަ ފަހަތް ޕެރިޓޯނިއަމް އިން ނިވާކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު އޮންނަނީ ތިރިން މައްޗަށް ވާގޮތަށް އަންނަނިވި ބައިތަކުގެ މަތީގައި ޖައްސާލައިގެން އޮންނަ ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. އެބައިތަކަކީ އިލިއަކަސް މަސްގަނޑު، އިލިއެކް ކްރެސްޓް، ކޯޑްރޭޓަސް ލަމްބޯރަމް، އަދި ކަނާތު ގުރުދާގެ މަތީގައި ޖަހާފައިވާ ސަރުބީ ތަކެވެ. މިބުނި ބައިތަކާއި މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު ވަކިކުރުމަށް އެދެމެދުން ފަލަސްމަސްގަނޑުއަށް ގޮސްފައި ލެޗުރަލް ކިޔޫޓެނިއަސް ނާރު ވެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު އިލިއޯހައިޕޯގެސްޓްރިކް ނާރު ތައް ވެސް މިދެމެދުން ގޮސްފައި ހުރެއެވެ.
މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު އަށް ލޭފޯރުކޮށްދެނީ އިލިއޯކޮލިކް އާޓަރީ އަދި ކަނާތު ކޮލިކް އާޓަރީ އިންނެވެ. މިދެލޭހޮޅި އަކީ ވެސް ސްޕިރީއާ މިސެންޓިރިކް އާޓަރީ އިން އައިސްފައިވާ ދެލޭހޮޅި އެވެ. 15-5 އިންސައްތަ މީހުންގެ ކަނާތު ކޮލިކް އާޓަރީ ނުހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ޤިސްމު:އެތެރެހަށީގެ ގުނަވަންތައް
ޢައްބާސް އިބްރާހީމް
ޢައްބާސް އިބްރާހީމް ނުވަތަ ތުޅާދޫގޭ ޢައްބާސް އަކީ އަދީބެކެވެ. ވާހަކަ ދެއްކުން ތެރިއެކެވެ. މި މަނިކުފާނު މިހާރު ހުންނެވީ ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަޖިލީސްގެ ރައީސް ކަމުގެ މަގާމުގައެވެ. ޢައްބާސް އިބްރާހީމް އަކީ ސަރުކާރަށް ގިނަގުނަ ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ފަރާތެކެވެ. ބައްޕަ އަކީ ތުޅާދޫގޭ އިބްރާހީމް މަނިކު ދޮންމަނިކު އެވެ. މަންމައަކީ ޙައްވާ އާދަމް (ހިމިތީ ޙައްވާ މަނިކެ) އެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 13އޮގަސްޓް 1941 ގައެވެ. ޢައްބާސް އިބްރާހީމް ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވީ ދިވެހިރާއްޖެއިންނެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުން ކޯސްތަކެއް ހަދާފައިވެއެވެ. މަޖީދިއްޔާގެ މުސްކުޅި ދަރިވަރެކެވެ. އިގިރޭސި އަދި އުރުދޫ ބަސް ދެނެވަޑައިގަންނަވައެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ ފުންނާބު އުސް އަދީބެކެވެ. މޮޅު ލިޔުންތެރި އެކެވެ. ކުޅަދާނަ ޝާއިރެކެވެ. މޮޅު ވާހަކަ ދެއްކުންތެރި އެކެވެ. ޢައްބާސް އިބްރާހީމް ވަނީ ތަފާތު ފޮތްތައް ނެރުއްވާފައެވެ. ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާ އަދާކުރައްވަން ފެއްޓެވީ 1955 ވަނަ އަހަރު ވުޒާރަތުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ކާތިބުކަމުގެ ވަޒީފާ އިންނެވެ. އަދި މަދަރުސަތުއް ޞަލާޙިއްޔާ އާއި މަދަރުސަތުލް ޢާލިޔާގެ މުދައްރިސްކަން ވެސް ކުރެއްވި އެވެ.
ޢައްބާސް އިބްރާހީމް އަކީ ނޫސް ވެރިކަމުގެ ކުރީ ސަފުގައި މަސައްކަތްކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. މިގޮތުން :- ޢައްބާސް އިބްރާހީމް ގެ ޒުވާން ދުވަސްވަރު ދެކުނު ތިންއަތޮޅުގައި ހިނގި ގަޑުބަޑު ހަމަޖެއްސެވުމަށް އޭރުގެ ބޮޑު ވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު އާއެކު، ގައުމީ ޚިދުމަތުގައި ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށަކަށް ޒިޔާރަތް ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ.
ފުރުއްވި މަގާމްތައް
އަލްފާޟިލް ޢައްބާސް އިބްރާހީމަށް 2013 ވަނަ އަހަރު ވަނީ ދިވެހި ދަޢުލަތުގެ މަތިވެރި ޢިއްޒަތް ( ނިޝާން ޢިއްޒުއްދީންގެ ޢިއްޒަތުގެ ވެރިކަން ) އަރުވާފައެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އާއިލާ
އާއިލާ - ފިރިހެން މީހާ އެއް + އަންހެންމީހާ އެއް ފިރިހެނާ އޭނާގެ މައިންބަފައިން ދޫކޮށް ގޮސް އަންހެނާއާއެކު އެއް ހަށިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ގުޅި އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި އުޅެނީ މިހެންވެއެވެ. ފެށުން 24:2 މުޤައްދަސް ފަތްފުށްތަކުގައި މިފަދައިން ބަޔާން ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ”ފިރިހެނާ އޭނާގެ މައިންބަފައިން ދޫކޮށް ގޮސް އަންހެނާ ކައިވެނިކުރާން ޖެހެއޭ. އަދި އެ ދެމަފަރިން އެއް ހަށިގަނޑެއް ފަދައިން ވާންޖެހޭނެއޭ. އެހެންވީމާ، ކޮންމެ ފިރިއަކު އޭނާގެ އަނބިމީހާ ދެކެ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފުސާމެދު ލޯބިވާ ފަދައިން ލޯބިވާން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ކޮންމެ އަނތްބަކު އޭނާގެ ފިރިމީހާއަށް ޤަދަރު ކުރާން ޖެހޭނެވެސް މެއެވެ. އެފޭސުސްގެ މަސީޙީންނަށް ސިޓީ 33,31:5
ބައިބްލްގައި އޭނާ ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި ކައިވެނި ކުރުމަކީ ފިރިހެނަކާއި އަންހެނެކެވެ. ފެށުން. 2 ވަނަ ބާބު. 24 ވަނަ ބައި ފިރިހެނާ އޭނާގެ މައިންބަފައިން ދޫކޮށް ގޮސް އަންހެނާއާއެކު އެއް ހަށިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ގުޅި އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި އުޅެނީ މިހެންވެއެވެ. އަފީސުސް އިން މަސީހަށް ސިޓީއެއް. 5 ވަނަ ބާބު. 33 ވަނަ ބައި. އެހެންވީމާ، ކޮންމެ ފިރިއަކު އޭނާގެ އަނބިމީހާ ދެކެ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފުސާމެދު ލޯބިވާ ފަދައިން ލޯބިވާން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ކޮންމެ އަނތްބަކު އޭނާގެ ފިރިމީހާއަށް ޤަދަރު ކުރާން ޖެހޭނެވެސް މެއެވެ.
ދެކުނު އޭޝިޔާ
thumb|left|250px|ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ޗާޓު ދެކުނު އޭޝިޔާ މިލަފްޒަކީ ބައްރެ ސަޣީރު މިލަފްޒާ އެއް މާނަ އެއްގައި ބޭނުން ކުރެވޭ ލަފްޒެކެވެ.
މިނިވަންކަން
އިސްލާމީ މިނިވަންކަން އެންމެ ފުރިހަމަ އަށް ބަޔާންކޮށްދޭ އެކައްޗަކީ ޢުމަރުގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ބަސްފުޅެކެވެ.
ވޭވަށް (މ. އަތޮޅު)
މިއީ މ. އަތޮޅުގައިމީހުން ދިރި އުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ޖިންނި (ފިލްމް)
ޖިންނި އަކީ 2010 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ދިވެހި ފިލްމެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ޅ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒު
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސްކޫލުތައް
އޮގަސްޓު 17
އޮގަސްޓު 17 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 229 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 230 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
ލޮނދިމަސް އާއިލާ (މަސް)
ލޮނދިމަސް އާއިލާ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ. ލޮނދިމަސް އާއިލާގައި ތަފާތު ވައްތަރުތައް ހިމެނެއެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 2 ވައްތަރެއްގެ ލޮނދިމަހެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވާ ދެމުން
thumb|250px|right|ވާދަމާ މަންޒަރު ވާ ދެމުމަކީ ދެ ޓީމެއްގެ މީހުން އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ވާދަކޮއް ވަރުގަދައީ ކޮންޓީމެއްތޯ ހޯދުމަށް ކުޅޭ ކުޅިވަރެކެވެ. ދެޓީމުގައިވެސް ތިބެވޭނީ އަށް މީހުންނަށެވެ. އެ ގިސްމެއްގެ ބަރުދަން ކަނޑެއެޅިފައި ވާވަރަށް ވުރެން ޓީމުގެބަރުދަން އިތުރުވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. thumb|250px|ވާދަމާ މަންޒަރު ވަލުގެ ފުޅާމިނުގައި 10 ސެންޓިމީޓަރުވަރު އާންމުގޮތެއްގައި ހުރެއެވެ. ވަލުގެ މެދު ވަނީ ހާމަގޮތެއްގައި ފާހަގަ ކޮއްފައެވެ. އަދި މެދުން ފެށިގެން ކޮންމެ ކޮޅެއްގައި ހަތަރު ފޫޓު ފާހަގަ ކޮއްފައި ވެއެވެ. ވާދަމަން ފަށާއިރު މެދުގައި ޖަހާފައިވާ ފާހަގަ ބިންމަތީގައި ޖަހާފައިވާ ފާހަގަޔަކާ ދިމާކުރެއެވެ. ކުޅިވަރު ފެށެނީ ރެފްރީގެ ކަށިގަނޑުގެ އަޑާއެކުގައެވެ. މޮޅުވުމަށް އިދިކޮޅު ޓީމު މެންބަރުން ކައިރީގައި ޖަހާފައިވާ ފާހަގަ (މެދުން ފެށިގެން ކޮންމެ ކޮޅެއްގައި ހަތަރު ފޫޓު ފާހަގަ ކޮއްފައި ޖަހާފައިވާ ފާހަގަ) ބިމުގައި މެދު ފާހަގަކުރަން ޖަހާފައިވާ ފާހަގަޔާ އެއްހަމަ ކުރަންޖެހެއެވެ. ނޫނީ އިދިކޮޅު ޓީމު މެންބަރެއް ފައުލް ވާން ޖެހެއެވެ. ފައުލް ވާނީ ވެއްޓުމުން ނުވަތަ އިށީނުމުންނެވެ. ވާދެމުމަކީ އެކި ގައުމުތަކުގައި ކުޅެމުން އަންނަ ކުޅިވަރެކެވެ. އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުންގެ މެދުގައިވެސްމެއެވެ. ގޭގޭގަޔާއި ޖަމިއްޔާ ފެންވަރުގައިވެސް މިކުޅިވަރު ކުޅެއުޅެއެވެ. thumb|250px|1904 ގެ އޮލިމްޕިކްސް ގޭމްސްގައި ވާދަމަނީ 1900 އިން ފެށިގެން 1920 ޔާ ހަމަޔަށް ވާދެމުން އޮލިމްޕިކްސް ގޭމްސްގައި ވެސް ހިމެނުނެވެ. ނަމަވެސް އަދާހަމަޔަށްވެސް އޭގެފަހުން މިކުޅިވަރު އޮލިމްޕިކްސް ގޭމްސްގައި ނުހިމަނައެވެ. ވާދެމުން އަދިވެސް ވަނީ ވޯރލްޑް ގޭމްސްގައި ހިމަނާފައެވެ. "ދަ ޓަގް އޮފް ވޯރ އިންޓަރނޭޝަނަލް ފެޑަރޭޝަން"ގެ ފަރާތުން ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި މުބާރާތްތައް ބާއްވައެވެ. އަދި ހަމަ މިފަދަ މުބާރާތްތައް ގަމިއްޔާތަކުގެ މެދުގައިވެސް ބާއްވައެވެ.
ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު
ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު އަކީ ފަލަ ގޮހޮރުގައި މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު ނިމޭ ހިސާބުން ފެށިގެން ހުރަހަށް ހަށިގަނޑުގެ ކަނާތުން ވާތަށްވާ ގޮތަށް ތިރިއަށްފައިބާ ފަލަ ގޮހޮރުގެ ފެށުމާއި ހަމައަށް އޮންނަ ބައެވެ. ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރުގެ ކުރިމަތިން މައިދާއާއި ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު ވަނީ ގްރޭޓަރ އޯމެންޓަމް އޭ ކިޔާ ޕެރިޓޯނިއަމް ފޯލްޑް އަކުން ގުޅިފައެވެ. ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު އަކީ ފަލަ ގޮހޮރު ގައި ހިމެނޭ އެންމެ ދިގު، އަދި އެންމެ ހަރަކާތްކުރާ ބައެވެ. މައްޗަށްއަރާ ފަލަ ގޮހޮރު އާއި ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު ގުޅޭކަން އަށްކިޔަނީ ހިޕަޓިކް ފްލެކްޝަރ އެވެ. ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު އާއި ތިރިއަށްފައިބާ ފަލަ ގޮހޮރު ގުޅޭކަން އަށް ކިޔަނީ ސްޕްލީނިކް ފްލެކްޝަރ އެވެ. އެހެންކަމުން ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު އޮންނާނީ ހަށިގަނޑުގެ ހުރަހަށްވާގޮތަށް ހިޕަޓިކް ފްލެކްޝަރ އާއި ސްޕްލީނިކް ފްލެކްޝަރ އާއި ދެމެދުގައެވެ.
ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު ފެށޭ ހިސާބުން އޭގެ ފަހަތް އޮންނަނީ ޑުއަޑީނަމްގެ ދެވަނަ ބައި، އަދި ޗިސްމޭގެ ބޯގައި ޖެހިފައެވެ. މާނައަކީ ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު އޮންނާނީ މިބުނި ދެބައިގެ ކުރިމަތިންނެވެ. ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރުގެ މިބުނި ހިސާބު ނޫން އެހެން ހުރިހާ ހިސާބެއް ހުންނަނީ ޕެރިޓޯނިއަމް އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ޤިސްމު:އެތެރެހަށީގެ ގުނަވަންތައް
ޖިހާދު
ޖިހާދު، މިލަފްޒުގެ މާނައަށް ބަލާއިރު ބަހުގެ މާނައަކީ ކަމަކާއި މެދު އެމީހަކަށް ކުރެވެން އޮތް އެންމެ މަތީ މިންވަރަށް މަސައްކަތް ކުރުމެވެ. ނުވަތަ ތިމާގެ ދުޝްމަނަކާއި އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް ނެތި ކުރިމަތިލުމެވެ.
އިސްލާމް ދީނުގައި ޖިހާދުގެ މާނަ
ޝަރީޢަތުގެ އިސްތިލާހުގައި ޖިހާދުގެ މާނައަކީ، މީހެއްގެ ވަރުގަދަކަމާއި ކުޅަދާނަކަން ތިމާ އީމާންވެގެން ހުރި ހައްޤުގޮތް ކުރިއެރުވުމުގައި (ﷲ ގެ ކަލިމަފުޅު މަތިވެރި ކުރުމުގައި) ހޭދަކުރުމެވެ. އެއީ ފުރާނައިގެ ގޮތުގައި ވިޔަސް، ފަސާދަ އާއި ނުބައި ކަންތައްތަކުން މީސްތަކުން ރައްކާތެރި ކުރުމުގައްޔާއި، ކެރިގެން ދުޝްމިނަކާއި ކުރިމަތި ލުމުގައްޔާއި، ތަފާތު އެކި ގޮތްގޮތުން (ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި އަސްކަރީގޮތުން އަދި އިޖްތިމާޢީ ގޮތުން) ދުޝްމިނާ ނައްތާލުމާއި، އިސްލާމްދީނަށް ނަޞްރު ދިނުމެވެ. އެހެން ގޮތަކުން ދަންނަވަނީ ނަމަ ޖިހާދުގެ މާނައަކީ، އިންސާނާގެ މަތިން އިންސާނާގެ ވެރިކަން ފުހެލައި، އެއްކައުވަންތަ ﷲގެ ވެރިކަން ޤާއިމްކުރުމެވެ.
ޖިހާދުގެ ދަރަޖަތައް
އަލްއިމާމް އިބްނު ޤައްޔިމް އަލްޖައުޒިއްޔާ ވަނީ ޖިހާދު 13 ބަޔަށް ބައްސަވާފައެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ.
ފަހެ ޖިހާދު ބެހިގެންވަނީ 4 ބައަކަށެވެ. އެއީ ނަފްސުގެ ޖިހާދާއި، ޝައިޠާނާ އާއި ދެކޮޅަށް ކުރާ ޖިހާދާއި، ކާފަރުންނާއި ދެކޮޅަށް ކުރާ ޖިހާދާއި އަދި މުނާފިޤުންނާއި ދެކޮޅަށް ކުރާ ޖިހާދެވެ.
ނަފްސުގެ ޖިހާދު
ފަގެ ނަފްސުގެ ޖިހާދުވެސް އެފަދައިން 4 ބައަކަށް ބެހިގެންވެއެވެ:
ފުރަތަމައީ: ① ހިދާޔަތާއި، ޙައްޤު ދީނުގެ ޢިލްމު ދެނެގަތުމުގައި ނަފްސާ ކުރާ ޖިހާދެވެ. އެ ޢިލްމަކީ، އެއާއި ލައިގެން މެނުވީ އެ ނަފްސަށް ކާމިޔާބުލިބުމެއް ނުވާ، އަދި ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގެ ބާއްޖަވެރިކަމެއްވެސް ނުވާ ޢިލްމެވެ. އަދި އެ ޢިލްމު ފާއިތުކޮށްފިމީހާ، ފަހެ އޭނާ ދެދުނިޔޭގައިވެސް އަބާއްޖަވެރިވެގެން ވެއެވެ.
ދެވަނައީ: ② (ހިދާޔަތާއި، ޙައްޤު ދީނުގެ) ޢިލްމު އެނގުމަށްފަހުގައި އެއަށް (އެދީނަށް) ޢަމަލުކުރުމުގައި ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރުމެވެ. ޢަމަލަކާއި ނުލައި ހަމައެކަނި ޢިލްމެއް އެނގުމުން، އެއިން ގެއްލުމެއް ނުވިޔަސް، ފައިފާއެއް ވެސް އެއަކުން ނުކުރާނެއެވެ.
އިސްލާމީ ތަޢުލީމު
އިސްލާމީ ތަޢުލީމު މި ބަހުން މުރާދު ކުރެވެނީ އިސްލާމް ދީނާ ގުޅުން ހުރި ތަފާތު ޢިލްމުތައް އުނގެނި ދަސްކުރުމަށެވެ.
ޖިހާދު
ނަފްސުގެ ޖިހާދު
ތިންވަނައީ: ③ އެއަށް ދަޢުވަތުދިނުމާއި އެ ނޭނގޭ މީހުންނަށް އުނގަންނައިދިނުމުގައި ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރުމެވެ. އެހެންނޫނީ، އޭނާ ވާހުށީ ބަޔާންވެގެންވާ ތެދުމަގާއި ހިދާޔަތު اﷲ ބާވައިލެއްވުމަށްފަހުގައި އެ ވަންހަނާ ކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިންނެވެ. އޭރުން އެ ޢިލްމަކުން އޭނާއަށް މަންފާއެއް ނުކުރާނެއެވެ. އަދި އެ ޢިލްމު، اﷲގެ ޢަޛާބުން އޭނާ ނަޖާއެއްވެސް ނުމެކުރާނޭމެއެވެ.
ދެންފަހެ މި ހަތަރު މަރާތީބު ފުރިހަމަ ވުމަށްފަހުގައި އޭނާ الربانيون ގެތެރެއިން ވެދާހުއްޓެވެ. އަދި ޢިލްމުވެރިޔާ އޭނާއަށް ޙައްޤު އެނގި އެއާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކޮށް އެ އުނގަންނައިދިނުމުން މެނުވީ އޭނާއަށް ރައްބާނީ އެކޭ ނަންދިނުން ޙައްޤުވެގެން ނުވާކަމަށް ސަލަފުންވަނީ އިޖްމާޢުވެވަޑައިގެންފައެވެ. ޢިލްމު ލިބިހުރެ އެއަށް ޢަމަލުކޮށް އެ އުނގަންނައިދޭ މީހާ، ފަހެ އުޑުތަކުގެ މަލަކޫތުގައި އޭނާގެ މަތިވެރިކަމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވޭނެއެވެ.
ޝައިޠާނާއާ ކުރެވޭ ޖިހާދު
އަލްއިމާމް އިބްނު ޤައްޔިމް އަލްޖައުޒިއްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ޖިހާދުއްޝައިޠާން އާއި މެދުގައި ދަންނާށެވެ. އެ ދެ މަރުތަބާއަކަށް ބެހިގެންވެއެވެ.
ފުރަތަމައީ: ⑤ ތިމާގެ އީންމާތެރިކަން ނައްތާލުމަށްޓަކައި އަންނަ ޝުބުހާތުތަކާއި ޝައްކުތަކުން ދިފާޢުވެ އެކަންކަން ދުރަށް ޖައްސާލުމެވެ.
ފަހެ އޭގެ ފުރަތަމަ ވައްތަރުގެ ޖިހާދާ ގުޅިގެން އަންނާނީ އީމާންކަމުގެ ޔަޤީންކަމެވެ. ދެވަނަ ވައްތަރު ޖިހާދާ ގުޅިގެން އަންނަނީ ކެތްތެރިކަމެވެ.
اﷲ تعلى ވަޙީކުރެއްވިއެވެ.
﴿ وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا وَكَانُوا بِآيَاتِنَا يُوقِنُونَ ﴾ السجدة: ٢٤
މާނައީ: "އަދި އެބައިމީހުން ކެތްތެރިވީހިނދު، ތިމަންއިލާހުގެ އަމުރުފުޅަށް ތެދުމަގު ދައްކަވާ އިމާމުންތަކެއް ތިމަންއިލާހު އެބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ލެއްވީމެވެ. އަދި ތިމަންއިލާހުގެ އާޔަތްތަކާމެދު ޔަޤީންކުރާ ކަމުގައި އެބައިމީހުންވިއެވެ."
ކާފަރުންނާއި މުނާފިޤުންނާ ކުރެވޭ ޖިހާދު
އަލްއިމާމް އިބްނު ޤައްޔިމް އަލްޖައުޒިއްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ކާފަރުންނާއި މުނާފިޤުންނާއި ދެކޮޅަށް ކުރާޖިހާދުގައި ހަތަރު މަރާތިބު ވެއެވެ.
⑦ ހިތުންނާއި، ⑧ ދުލުންނާއި، ⑨ މުދަލުންނާއި، ⑩ ނަފްސުންނެވެ.
ކާފަރުންނާއި ޖިހާދުކުރުން ބޮޑަށް ޚާއްޞަވެގެންވަނީ އަތުންނެވެ. އަދި މުނާފިޤުނަނާއި ޖިހާދުކުރުން ބޮޑަށް ޚާއްޞަ ވެގެންވަނީ ދުލުން ކުރުމަށެވެ.
ފުރަތަމައީ: ⑪ ކުޅަދާނަވެގެންވާނަމަ އަތުންނެވެ. އެކަމަށް ނުކުޅެދިއްޖެނަމަ (ދެވަނައަށް:) ⑫ ދުލުންނެވެ. އަދި އެކަމަށް ވެސް ނުކުޅެދިއްޖެ ނަމަ އޮތީ ⑬ ހިތުން ޖިހާދު ކުރުމެވެ. (އެބަހީ: އެހަމާއި ނުރުހުންތެރިވެ އެކަމަކީ ނުބައި ކަމެއްކަމުގައި ދެކުމުންނެވެ.)
Dreaming of You
enDreaming of You is the sixth and final studio album and second posthumous album by Mexican American Tejano pop singer Selena, released on July 18, 1995, by EMI Records and EMI Latin. The album was re-released on September 24, 2002, as part of the 20 Years of Music Collection series, with extra tracks, music videos, and spoken liner noteTo You" were released as promotional singles. "I'm Getting Used To You" peaked at number twenty-three on the Billboard Adult Contemporary chart. "Tú Sólo Tú" peaked at number one on the Hot Latin Tracks and Regional Mexican Songs charts.
==
ވިލު ކާޅު
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރީގައި 9 ހަރުކައްޓާއެކު 25 އާއި 27 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރީގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 23 އާއި 25 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިއީ ރީތި ކުރެހުން ތަކެއް އަޅާފައި ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ޒައިތޫނި ކުލައެވެ. މިކުލައިގެ މަތީގައި މުށި ކުލައެއްގެ ރޮނގުތަކަކާއި ތިކިތަކެއް މުޅި މަހުގައި ހުރެއެވެ. ލޮލުގެ ކައިރީގައި ރީނދޫ ކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މިމަހަށް ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު މިއީ އާންމު ގޮތެއްގައި ވިލުގައި އުޅޭ ކަނޑުކާޅެއް ކަމުން މިމަހަށް ވިލު ކާޅު ކިޔާ ނަންދީފައިވަނީ އެވެ. ވިލުކާޅު އާންމުކޮށް އުޅެނީ 10 މީޓަރަށްވުރެ ފުން ހިސާބުތަކުގައެވެ. މިބާވަތުގެ ކަނޑުކާޅު އުޅުމަށް ޚިޔާރުކުރަނީ ފުންވިލެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅުން
27 ޖޫން 1942 ން 29 އޮކްޓޯބަރ 1944
21 އޮކްޓޯބަރ 1933 ން 25 ޖޫން 1942
8 ނޮވެންބަރު 1945 ން 3 މާރޗް 1948
30 އޮކްޓޯބަރ 1944 ން 7 ނޮވެންބަރު 1945
1 މާރޗް 1954 ން 3 އޮކްޓޯބަރ 1959
13 އޭޕްރިލް 1952 ން 21 އޮކްޓޯބަރު 1953
1 އޯގަސްޓް 1972 ން 11 ނޮވެންބަރ 1982
3 އޯގަސްޓް 1959 ން 1 އޮގަސްޓް 1972
22 ފެބްރުއަރީ 1990 ން 11 ނޮވެމްބަރ 1993
11 ނޮވެމްބަރ 1993 ން 13 ސެޕްޓެމްބަރ 2004
12 އޯގަސްޓް 2008 ން 28 މެއި 2009
28 މެއި 2009 ން 28 މެއި 2014
އޮގަސްޓު 19
އޮގަސްޓު 19 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 231 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 232 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ފައްނު
އިސްލާމީ ފައްނު ވެރިކަމަކީ ލިޔުންތެރިކަމާއި ކުރެހުމާއި މިފަދަ ކަންކަން އިސްލާމީ ޙުދޫދުގެ ތެރޭގައި ކުރުމެވެ.
އޮގަސްޓު 19
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
ފައްނު
İslam
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅުން
28 މެއި 2014 އިން 1 ނޮވެންބަރު 2018
ސ.މަރަދޫ ސުކޫލް
ސ. މަރަދޫ ސުކޫލަކީ އައްޑު އަތޮޅު މަރަދޫގައި ހުރި ތަޢުލީމީ މުއައްސަސާ އެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސްކޫލުތައް
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅުން
1 ނޮވެންބަރު 2018 އިން 27 މެއި 2019
27 މެއި 2019 އިން ފެށިގެން
މުޙައްމަދު ސާވިން
މުހައްމަދު ސާވިން އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ތަފާތު ޑްރާމާ ފިލްމްތަކުން ފެނިގެން ގޮސްފައެވެ.
ކުޅެފައިވާ ޑްރާމާތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
އޮގަސްޓު 18
އޮގަސްޓު 18 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 230 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 231 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
މެގަލާޔާ
، އަކީ އިންޑިޔާގެ އިސްޓޭޓުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްޓޭޓެކެވެ.
އާމިނަތު ޖަމީލް
ޑރ އާމިނަތު ޖަމީލް އަކީ ހެލްތު ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ލާ ޓްރޯބް ޔުނިވަސިޓީގައި ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ އާމިނަތު ޖަމީލް އަކީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީގެ ހިޔަނި ހެލްތު މިނިސްޓަރެވެ. ޑރ އާމިނަތު ޖަމީލް ވަނީ މުސްކުޅިންނަށް ޚާއްޞަ ފަރުވާ ދެއްވުމަށްޓަކައި މަންފާގެ ނަމުގައި ޖަމްޢިއްޔާ އެއް ރަޖިސްޓްރީ ކުރައްވާފައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަލީ ރިފާޢު
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަލީ ޝަރީފް،ހިތަދޫ
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ށ.ފުނަދޫ ސުކޫލް
ށ.ފުނަދޫ ސުކޫލް އަކީ ށ. ފުނަދޫގައި ހުންނަ ތަޢުލީމީ މުއައްސަސާ އެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސްކޫލުތައް
ސައްދާމް ހުސެއިން ދަންޖެއްސުން
އިރާޤުގެ ކުރީގެ ރައީސް ސައްދާމް ހުސެއިން (28 އޭޕްރިލް 1937 - 30 ޑިސެމްބަރ 2006) އަށް ހުކުން އިއްވުމަށް ފަހު ދަންޖައްސައި މަރާލައިފިއެވެ. މީނާގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ދަޢުވާ އަކީ 7983ގައި އިންސާނިއްޔަނާ ޙީލާފަށް ހިންގާފައިވާ އަމަލުނަކުގެ ދަޢުވާއެވެ. ސައްދާމް ހުސެއިން ވަނީޑުޖައިލް އޭކިޔުނު ރަށުގައި 143 ޝިޔާ މުސްލިމުން މަރާފައެވެ.
ވަޅުލުން
Sadam Husein
އާމިނަތު ފާއިޒާ
އާމިނަތު ފާއިޒާ އަކީ އަދަބީ ޚިދުމަތްތަކެއް ދިވެހި ގައުމަށް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން
އާމިނަތު ފާއިޒާ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 30 ސެޕްޓެމްބަރ 1924 ގައި ގ.ބޮޑުފެންވަޅުގޭގައެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 29 ޞަފަރު 1343 ގައެވެ. ބައްޕަ އަކީ އަލްމަރުޙޫމް ޔޫސުފް މޫސާ ނުވަތަ ބެރުގޭ ޔޫސުފް ފުޅު އެވެ. މަންމައަކީ އަލްމަރުޙޫމާ މަރިޔަމް މޫސާ ނުވަތަ ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ދޮންދީދީ އެވެ. ޑޭޒީމާ ފާއިޒާގެ ދަރިންގެ ތެރެއިން އަލްފާޟިލާ އާމިނަތު ޢައްބާސާ އަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޅެންވެރިއެކެވެ. އަވަހާރަވީ 25 ފެބުރުވަރީ 2011 ގައެވެ.
ޅެންވެރިކަން
އާމިނަތު ފާއިޒާ ޅެންހެއްދެވުމުގެ މަސައްކަތް ފައްޓަވާފައިވަނީ ޢުމުރުން 20 އަހަރުގައެވެ. އާމިނަތު ފާއިޒާ އަކީ މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ ދައުރުގެ ދެވަނަ ފޯރމް (އޭރުގެ އެންމެ މަތީ ފޯރމް) އިން ނިމިވަޑައިގެންފައިވާ ބޭކަނބަލެކެވެ. ޅެން ހެއްދެވުމުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވެނީ ޢިޝްޤީ ރޮނގުންނެވެ. އެންމެ ގިނަ ޅެން ހައްދަވާފައިވަނީ ވެސް އެރޮނގުންނެވެ. ޅެންވެރިކަމުގެ ދުނިޔޭގައި މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ ނަމަކީ ޑޭޒީމާ އެވެ.
އޮގަސްޓު 20
އޮގަސްޓު 20 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 232 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 233 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
މަނިޕޫރު
thumb| ، އަކީ އިންޑިޔާގެ އިސްޓޭޓުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްޓޭޓެކެވެ.
އިލްހާދު
'އިލްހާދު ނުވަތަ (Atheism') އަކީ އިލާހަކު ވާކަމަށް ޤަބޫލުނުކުރުމެވެ.އާއްމުގޮތެއްގައި މީގެ ދެބާވަތެއްވެއެވެ. އެއީ ބަލިކަށި އިލްހާދާއި ކައްޓަރު އިލްހާދެވެ.
އިސްލާމް ދީނުގައި ކައިވެނި
=ކައިވެނި ކުރުން=
އިލްހާދު
އިލްހާދުގެ ދެބާވަތް
މީގެތެރެއިން ބަލިކަށި އިލްހާދުގެ އަހުލުވެރިން ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި އިލާހަކު ވޮޑިގެންވާންވީ އެއްވެސް ސަބަބެއްނެތެވެ.އެއްވެސް އިލާހެއް ގަބޫލުކުރާކަށް އެމީހުން ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ.ނަމަވެސް ބަލިކަށި އިލްހާދުގެ އަހުލުވެރިންގެ ވިސްނުން ވަނީ ކާއިނާތުގައިވާ ހުރިހާ ހަރަކާތެއްގެ ފަހަތުގައި ކޮންމެވެސް ޒާތެއްގެ ބާރެއް ވާކަމަށް ގަބޫލުކުރުމުގެ ފިކުރަށް ހުޅުވާލެގެންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެބާރަކީ އިލާހީ ބާރެއް ނޫންކަމަށް އެމީހުން ގަބޫލުކުރެއެވެ.ޚައްޓަރު އިލްހާދަކީ ކަލާނގެ ނުވަތަ އިލާހު އޭކިއިދާނެ އެއްވެސް ފަރާތެއްނުވާކަމަށް ގަބޫލުކުރުމެވެ.މީގެ ބައެއްމީހުން ބުނާގޮތުގައި އިލާހަކު ވުމަކީ ވެދާނެކަމުގެ އެއްވެސް ފުރުސަތެއް އޮތްކަމއްވެސް ނޫނެވެ. އިލްހާދަކީ ވަކި ދީނެއް ނުވަތަ ވަކި އަގީދާއެއްނޫނެވެ.އެއީ ހަމައެކަނި އެއްވެސް އިލާހެއް ގަބޫލުނުކުރުމަށް ކިޔާއުޅޭނަމެކެވެ.
އިސްލާމް ދީނުގައި ކައިވެނި
މާތްﷲ ގެ ޚަލްޤު ތަކުން އުފެއްދުމުގައި، އެތަކެތީގެ ނޫޢު (ވައްތަރު) ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ދެޖންސުގެ ގުޅުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެއް ކަމުގައި ލައްވާފައި ވެއެވެ. މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅެއްގަ މާނައިގައި ވެއެވެ. "ކޮންމެ އެއްޗަކުން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އަންހެން ފިރިހެން ދޭތި އުފެއްދެވީމެވެ. (އެއީ) ތިޔަބައިމީހުން ހަނދުމަކުރުމަށްޓަކައެވެ." މިޒަމާނުގެ ސައެންސުގެ ހޯދުންތައް އެއްބަސްވާގޮތުގައި އެންހެން ފިރިހެންކަމުގެ ޖިންސް ކަނޑައެޅިގެން އެނގޭ އިންސާނުންނާއި ޙައިވާނުންފަދަ މަޚްލޫޤުންގެ އިތުރަށް ގަސްގަހާގެއްސާއި އެނޫންވެސް ތަފާތު މަޚްލޫޤުން އުފައްދާފައިވަނީ އެތަކެތީގެ "ދެޖިންސު" އެކުލެވޭ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ. އިލެކްޓްރިކް ކަރަންޓާއި، އެޓަމްފަދަ ކުޑަކުޑަ ޒއްރެއްގެ މއްޗަށް ބަލައިލިނަމަވެސް މިވަރުގަދަ ޙަޤީޤަތް ހާމަވެއެވެ. ތަކެތި އުފެދުމާއި އިތުރުވެމުގައި ދެޖިންސުގެ ގުޅުމަކީ ކޮންމެހެންބޭނުން ކަމެއްކަމުގައިވީނަމަވެސް، ޖިންސީބޭނުންތައް ފުރިހަމަކުރުމުގައި އެއްވެސް އުޞޫލެއް ހަމައެއްނެތި، ގެރިބަކަރިފަދަ ޖަނަވާރުފަދައިން މުގުޅުން ބެހެއްޓުމަކީ، އިންސާނުންފަދަ މާތް، އަދި ކަރާމާތްތެރި މަޤާމެއް ދެއްވާ މަޚުލޫޤަކަށް އެކަށީގެންވާ ކަމެއނޫނެވެ. ވެމާއެކު ދެޖިންސުގެ ގުޅުން ހުއްދަކުރައްވާފައިވަނީ ވަރަށް މާތް ހަރުދަނާ އުޞޫލެއްގެ މަތީންނެވެ. އެއީ ޝަރީޢަތް ހުދަކުރާފަދަ ކައިވެންޔަކުން ނގުޅިގެންނެވެ. އަދި ކައިވެނިވެގެންނޫން ގޮތްގޮތުގައި ދެޖިންސުގެ ގުޅުން ހިންގުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ނުހަނު ބޮޑަށް ޙަރާމް ކުރައްވައި، އެފަދަ ބައެއްގެ މައްޗަށް ﷲ ގެ ކޯފާލައްވާނެކަން އަންގަވާފައިވާ ކަމެކެވެ. '''ނޯޓު: ﷲ ގެ މަޚުލޫޤުންނަށް ބަލާއިރު ކޮންމެ އެއޗެއްމެ ހައްދަވާފައިވަނީ ތަފާތު ދެވައްތަރުންނެވެ. އަންހެން، ފިރިހެން، ހުތް ފޮނި، ފިނި ހޫނު، ރޭގަނޑާއި ދުވާލު، އިރާއި ހަނދު، ހެވާއި ނުބައި، ރީތި ހުތުރު، އުޑާއި ބިން، އަދިވެސް މިފަދަ ތަފާތު ގޮތްގޮތުގެ މަތީންނެވެ.'''
އިލްހާދު
ހެވާއި ނުބައި
ހެވާއި ނުބައި ވަކިކުރުމުގައި ކަނޑައެޅިގެންވާ މިންގަނޑެއް މުލްހިދުންގެ މެދުގައި ނުވެއެވެ.އެހެންކަމުން ބައެއްމީހުން މުލްހިދުންނަކީ ހެވާއި ނުބައި ވަކިކުރާ ބައެއް ނޫންކަމަށް ތުހުމަތުކުރެއެވެ.ނަމަވެސް މުލްހިދުންގެ ތެރޭގައިވެސް އެހެން އަގީދާ ތަކުގެ އަހުން ފަދައިން މިކަމަށް ސަމާލުކަން ނުދޭމީހުންނާއި ހެވާއި ނުބައި ވަކިކުރާމީހުންވެއެވެ.
އިސްލާމް ދީނުގައި ކައިވެނި
ހ. އިސްލާމްދީނުގައި ކައިވެނިކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވާ މިންވަރު
އިންސާނީ ދަރިފަސްކޮޅު ގެއްލުމުން ސަލާމަތް ކުރެއްވުމަށް ޓަކައި ޝަރީޢަތް ހުއްދަކުރާ އުޞޫލުން ކައިވެނިކުރުމަކީ، އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރުލައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. ބައެއްފަހަރަށް ކައިވެނިކުރުމަކީ ނަބީބޭކަލުންގެ ސުންނަތުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ މުހިއްމު ކަމެއްކަމުގައި އަންގަވައެވެ. އަނެއްބައިފަހަރަށް އިސްލާމީ އުޞޫލުން ކައިވެނިކޮށް، އަންހެނަކާއި ފިރިހެނެއްގެ މެދުގައި އުފެދޭ މުޤައްދަސް ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ދަރީން ލިބުމުގެ މިފުރިހަމަ ނިޡާމަކީ މާތްﷲ ދެއވި ވަރަށްބޮޑު ނިޢުމަތެއްކަމުގައި ހަނދާން ކޮށް ދެއްވައެވެ.
އިލްހާދު
ހެވާއި ނުބައި
އާއްމުގެ ގޮތެއްގައި މުލްހިދުންގެ މެދުގައި ހެވާއި ނުބައި ވަކިކުރުން ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އެމީހަކު އުޅެބޮޑުވާ މުޖްތަމައުގެ ވިސްނުމާއެއްގޮތް ގޮތެއްގައެވެ.އެހެންނަމަވެސް އެމީހުން މިމިންގަނޑަކީ ވަކި ދީނަކުން ނަގާފައިވާ އެއްޗެއްކަމަކަށް ނުބުނެއެވެ. މުލްހިދުންގެ މެދުގައި މިފަދަ މިންގަނޑެއް ކަނޑައެޅުމަށް ބައެއްކަހަލަ ގުރޫޕުތައް ހެދިފައި ހުރެއެވެ. މިސާލަކަށް ސެކިއުލަރ ހިއުމަނިޒަމް އަދި ބްރައިޓްސް މޫވްމެންޓް ފަދަ ހަރަކާތްތައް ހިމެނެއެވެ.މި ދެ ގްރޫޕަށް ނިސްބަތްވާ މުލްހިދުން ގަބޫލުކުރާ މިންގަނޑުތަކެއް ކަނޑައެޅިފައިވެއެވެ.
އިސްލާމް ދީނުގައި ކައިވެނި
ށ. ކައިވެނި ކުރުމުގެ ޙުކުމް
އިސްލާމް ދީނުގައި ކައިވެނިކުރުމުގެ ޙުކުމް ހުރީ ދެބަޔަކަށެވެ. އެއީ،
އިލްހާދު
ހެވާއި ނުބައި
އަނެއްބައި މުލްހިދުން މިކަމުގައި އެހެން ފަލްސަފާތަކަށްވެސް ބަރޯސާވެއެވެ. މިސާލަކަށް އެނާކިސްޓުންނާ މާކްސިސްޓުން ގެންގުޅޭ މިންގަނޑުތައް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިމިންގަނޑުތަކަކީ ރޫހާނީގޮތުން ބަލާ ކަނޑައެޅިފައިވާ މިންގަނޑުތަކެއްނޫނެވެ.އެހެންނަމަވެސް މިއީ ބުއްދީގެ ވިސްނުމުން ހަދާފައިވާ މިންގަނޑުތަކެކެވެ.
އިސްލާމް ދީނުގައި ކައިވެނި
ކައިވެނިކުރުން ވާޖިބުވުން.
ކައިވެނިކުރުން ވާޖިބުވަނީ، ކައިވެނިކުރުމަށް ތިމާގެކިބައިގައި ކުޅަދާނަކަން ހުރުމާއެކު، ޒިނޭކުރުންފަދަ ބަދުއަޙްލާޤީ ޢަމަލެއް ކުރެވިދާނެކަމަށް ބިރުވެތިވާނަމައެވެ. އެފަދަމީހެއްގެ މައްޗަށް ކައިވެނިކުރުމަކީ ވޖިބެކެވެ. ސަބަބަކީ، ޙަރާމް ކަންތަކުން ތިބާގެ ނަފްސު ރައްކާތެރި ކުރުމަކީ ވާޖިބަކަށްވާކަމެވެ.
ކައިވެނިކުރުން މުސްރަޙއްބުވެން.
ތިމާގެކިބައިގައި ކައިވެނިކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަންހުރުމާއި އަބިދަރީންގެ ޚަރަދުބެލެހެއްޓޭފަދަ ތަނަވަސްކަން ހުރުމާއެކުވެސް، ޒިނޭކުރުންފަދަ ބަދްއަޚްލާޤީ ޢަމަލެއް ކުރެވިދާނެކަމާމެދު ބިރުވެތިނުވާނަމަ އެފަދަ ޙާލެއްގައި ކައިވެނި ކުރުން ވާޖިބެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެފަދަ މީހެއްގެ މައްޗަށް ކައިވެނިކުރުމަކީ މުސްތަޙއްބުކަމެކެވެ. ވަރަށް ބޮޑަށް އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ.
ނ. ކައިވެނީގެ ރުކުންތައް
ކައިވެނީގެ ރުކުންތަކަކީ:- 1. ފިރިމީހާ. 2. އަނބިމީހާ. 3. ވަލީވެރިޔާ. 4. ދެހެކީން. 5. ޞީޣާ، މިފަސްކަންތަކެވެ.
ކައިވެނީގެ ފުރަތަމަ ރުކުން : ފިރިމީހާ
ފިރިމީހާގެ ކިބައިގައި ހުރުމަށްކަޑައެޅިފައިވާ ޝަރުޠު ތަކަކީ،
(1) ވަކިމިވެނި މީހަކުކަން ކަނޑައެޅިގެން އެނގުން.
(2) ކއިވެނިވެވޭ އަންހެނާއީ އޭނާއާ ކައިވެނި ޙަލާލުމީހަކުކަން އެނގުން.
(3) ކައިވެނިކުރުމަށް މަޖުބޫރުކުރެވިފައި ނުވުން.
(4) ޙއްޖަށް ނުވަތަ ޢުމްރާއަކަށް އިޙްރާމް ބަނދެގެންހުރި މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން.
(5) ފިރިހެނަކު ކަން ޔަޤީންވެ އެނގުން.
ކައިވެނީގެ ދެވަނަރުކުން : އަނބިމީހާ
އަނބިމީހާގެ ކިބައިގައި އަންނަނިވި ޝަރުޠުތައް ހުންނަންވާނެއެވެ.
(1) ވަކިމިވެނި އަންހެނަކުކަން ކަޑައެޅިގެން އެނގުން.
(2) ކައިވެނިވެވޭ ފިރިހެނާގެ މައްޗައް.
(3) އަންހެނަކުކަން ޔަޤީންވެ އެނގުން.
(4) އެހެންމީހަކާ އިނދެގެން، ނުވަތަ ޢިއްދާގައި އިން އަންހެނަކު ކަމުގައި ނުވުން
ކައިވެނީގެ ތިންވަނަ ރުކުން : ވަލީވެރިޔާ
އަންހެނެއްގެ ވަލީވެރިޔާ ނުވަތަ ވަލީވެރިންނަކީ، އޭނާއަށް އެހީތެރިވެ އަދި އެންމެހައި ގެއްލުމާއި ދެރަކަމަކުން އެއަންހެނަކު ސަލާމަތްކުރާނެ ބައެކެވެ. އަންހެނުންގެ މއަޗަށް އަމުރުވެރި އަދި އެބަިމީހުންގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓައި އެހީތެރިވާނެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އެބައިމީހުންގެ ގާތްތިމާގެ ފިރިހެނުންކުރެ ޢައްޔަންވެވިފައިވާ ޙާއްޞަ ބައަކަށް އަންހެނުންގެ ވަލީވެރިންނޭ ކިޔެއެވެ. އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ވަލީއާ ނުލައި ކައިވެނި ޞައްޙައެއް ނުވާނެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ހަދީޘްއެއްގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. "ވަލީއާ ނުލައި ކައިވެނި ޞައްޙައެއް ނުވާނެއެވެ."
ވަލީވެރިޔާގެ ކިބާގައި ހުރުން ޝަރުޠުވާ ކަންތައްތައް:
(1) އިސްލާމަކު ކަމުގައިވުން
(3) ބުއްދި ސަލާމަތުންހުރުން
(4) މިނިވަނަކު ކަމުގައިވުން
(5) ފިރިހެނަކުކަމުގައި ވުން
(6) ޢަދަލުވެރިއަކު ކަމުގައިވުން
(7) މުސްކުޅިވެ ނުވަތަ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ވިއަސް ލޯބޯ ކޮށިވެފައި ނުވުން
(8) މޮޔަޔަކު ކަމުގައިވެ، އޭނާގެކިބައިން ވަލީކެނޑިފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން. (މިފަދަ ސަބަބެއް ގާތްކަންބޮޑު ވަލީވެރިއަކަށް ކުރި މަތިވެއްޖެނަމަ، ވަލީދިނުމުގެ ޙައްޤު އެއަށްވުރެ ދުރުމީހެއްގެ މައްޗަށް ބަދަލުވާނެއެވެ.)
(9) ޙައްޖަށް ނުވަތަ ޢުމްރާއަކަށް އިޙްރާމް ބަނދެގެން ހުރި މީހަކުކަމުގައި ނުވުން. ކީރިތި ރަސޫލާ ހަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ހަދީޘްއެއްގެ މާނާއިގައި ވެއެވެ. "އިޙްރާމް ބަނދެގެންހުރި މީހާ ކައިވެނިކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އަދިމީހެއގެ ކައިވެނިކޮށްދީގެންވެސް ނުވާނެއެވެ."
ވަލީވެރިން
އަންހެންކުއްޖަކު މީހަކާ ދެވުމަށް (ކައިވެނިކޮށްދިނުމަށް) އެންމެ ޙއްޤުކަން ބޮޑު ވަލީވެރިއަކީ އެކުއްޖެއްގެ ބައްޕައެވެ. އެޙައްޤުލިބިފައިވާ މީހުން ތަރުތީބުން ތިރީގައި ބަޔާން ވެފައި މިވަނީއެވެ.
(1) ބައްޕަ
(2) ބައްޕަފަރާތުގެކާފަ (ބައްޕަގެ ބައްޕަ)
(3) ބައްޕަފަރާތުގެ މުނިކާފަ (މިގޮތުން ދުރުކާފައަކަށްވެރެ ގާތްކާފަފައެއް އިސްކުރެވެއެވެ. އެބަހީ މުނިކާފައަށްވުރެ ކާފަ އިސްވުން)
(4) އެއްބަނޑު އެއްބަފާ އަޙް
(5) އެއްބަފާ އަޙް
(6) އެއްބަނޑު އެއްބަފާ އަޙުގެ ފިރިހެންދަރި
(7) އެއްބަފާ އަޙުގެ ފިރިހެން ދަރި
(8) ބައްޕައާ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޮޑުބޭބެ
(9) ބައްޕައާ އެއްބަފާ ބޮޑުބޭބެ
(10) ބައްޕައާ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޮޑުބޭބެގެ ފިރިހެންދަރި
(11) ބައްޕައާ އެއްބަފާ ބޮޑުބޭބެގެ ފިރިހެން ދަރި މިއެވެ. ނަސަބުގެ ގޮތުން މިބަޔާން ކުރެވުނު ތަރުތީބުން ވަލީވެރިއަކު ނެތިއްޖެނަމެ، އެފަދަ އަންހެނެއްގެ ވަލީވެރިއަކު ނެތިއްޖެނަމަ، އެފަދަ އަންހެނެއްގެ ވަނީވެރިއަކީ ޙާކިމެވެ. އަންހެނެއްގެ އެންމެއިސް ވަލީވެރިޔާގެ ޙާޞިރުގައިވެސް، އެކަމަށް އެކަށީގެންވާފަދަ މީހަކާ ވަލީދިނުން ޙަވާލުކޮށްފިނަމަ، އެމީހެއްގެ ވަލީ ކަމުދާނެއެވެ. އެއީ މިޒަމާނުގެ ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުގައި ކަންހިނގަމުން މިދާ އުޞޫލުގެ މަތީންނެވެ. ބައްޕަ ނުވަތަ އެހެންވެސް ވަލީދޭމީހަކު އަމިއްލައްށް ކައިވެނި ކޮށް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި އޭނާގެ ވަކީލެއްކަމުގައި ޝަރުޢީ މައުޛޫނާ ވަލީ ޙަވާލު ކުރުމަކީ މީގެ މިސާލެކެވެ.
ކައިވެނީގެ ހަތަރުވަނަ ރުކުން : ދެހެކީން
ކައިވެނީގެ މައްޗަށް ޢަދުލުވެރި ދެހެކީން ހެކިވުމާނުލައި ކައިވެނި ޞައްޙައެއް ނުވާނެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ހަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ހަދީޘްއެއްގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. "ވަލީދިނުމާއި، އަދި ޢަދުލުވެރި ދެފިރިހެނުންގެ ހެކިވުމާނުލައި ކައިވަނި ޞައްޙައެއް ނުވާނެއެވެ."
ހެކީންގެ ކިބައިގައި ހުރުން ޝަރުޠުވާކަންތައްތައް.
(1) އިސްލާމުން ކަމުގައިވެން.
(2) ބާލިޣުވުން.
(3) ބުއްދިހުރުން.
(4) މިނިވަނުން ކަމުގައިވުން.
(5) ފިރިހެނުން ކަމުގައިވުން.
(6) ޢަދުލުވެރީން ކަމުގައިވުން.
(7) އިވުމާއި ފެނުމުގެ ޙިއްސު ސަލާމަތުން ހުރުން.
(8) ކައިރި މާޞީއެއްގެ ކަންތައްތައް އެކަނިވިޔަސް ހަނދާންހުރުން.
(9) ކައިވެނިކޮށްދޭ މީހާއާއި ޤަބޫލުކުރާމީހާ ވާހަކަ ދައްކާއުޅެ ބަސްދަތުން
(10) ވަލީވެރިއަކު ކަމުގައިވުން ޢައްޔަންވެގެން ނުވުން، މިއެވެ.
ކައިވެނީގެ ފަސްވަނަރުކުން : ޞީޣާ
ކައިވެނީގެ ޞީޣާއޭ ބުނެވެނީ އީޖާބާއި ޤަބޫލު ނުވަތަ، އަނބި ޤަބޫލު ކުރުމަށެވެ.
ކައިވެނީގެ ޞީޣާގެ ޝަރުތު ތަކަކީ:
(1) ކައިވެނި ޢަޤުދު ކުރާ ދެމީހުންނާއި (ވަލީދޭމީހާއާއި ފިރިމީހާ) ދެހެކީންނަށް ވިސްނޭ ފަދަ ގޮތެއްގައި ކައިވެނިކޮށްދިންކަމާއި، ކައިވެނި ޤަބޫލުކުރިކަން ދޭހަވާ ބަހަކުން އޮތުން.
(2) تعلېق އެއްނެތުން: މީގެ މާނައަކީ، އީޖާބާއި ޤަބޫލު އެއްވެސް ކަމަކާއި މަތިކޮށް ޝަރުޠު ކޮށްފައި ނުވުމެވެ. މިސާލަކަށް "ކަލޭގެ އަންހެންދަރިފުޅު ކަސްޓަމށް ވަދެއްޖެނަމަ، އަހަރެން އޭނާއާ އިނަންނާނަމެވެ." ކައިވެނިއެދޭމީހާ މިހެން ބުނެ މީގެ ޖަވާބުގައި ކުއްޖާގެ ވަލީވެރިޔާ "އަހަރެން ޤަބޫލު ކޮށްފީމޭ" މިހެން ބުނުމަކުން ކައިވެނިވީ ކަމަކަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. ސަބަބަކީ، އެކުރި ޝަރުޠަކީ ފުރިހަމަވާނެ ކަމެއކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ނޭނގޭކަމެވެ. ވުމާއެކު އެފަދަ ޝަރުޠެއްކުރުން ކަމަކު ނުދާނެއެވެ.
(3) تأھېت އެއް ނެތުން. މީގެ މާނައަކީ އީޖާބާއި ޤަބޫލު ވަކި ވަގުތަކާ ހަމަޔަށް ކަނޑައަޅާފައިނުވުމެވެ.
(4) އީޖާބާއި ޤަބޫލު އެއްގޮތްވުން. މީގެމާނައަކީ، މާޞީގެ މާނަ ދޭހަވާފަދަ ގޮތެއްގައި އީޖާބާއި ޤަބޫލެ އޮތުމެވެ. މިސާލަކަށް "އަހަރެންގެ މިވެނި އަންހެންދަރިފުޅު ކަލެއާ ކައިވެނިކޮށްދީފީމެވެ." ވަލީވެރިއާ މިހެން ބުނުމުން "އަހަރެން ޤބޫލު ކޮށްފީމޭ" ފިރިމީހާ ބުނުމެވެ. އީޖާބާއި ޤަބޫލު މާޞީގެ މާނަދޭހަވާފަދަ ގޮތެއްގައި އޮތުމުގެ ބޭނުމަކީ، ދެފަރާތުގެ ރުހުމާއި ޤަބޫލުކުރުން ކަޑައެޅިގެން ހާމަވުމެވެ.
ރ. ކައިވެނީގެ ރަން.
ކައިވެނީގެ ރަނަކީ، ކައިވެނީގެ ސަބަބުން ފިރިހެންމީހާ އަންހެންމީހާއަށް ދިނުމަށް ވާޖިބުވާ މުދަލެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މިކަމާ މެދު އަމުރު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވައި ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. "އަންހެނުންނަށް އެކަނބަލުންގެ ރަން، ތިޔަބައިމީހުން ހިތުން ރުހުމުން ދޭ ދިނުމެއްގެ ގޮތުގައި ދޭށެވެ!" ކައިވެނީގެ ރަނުގެ ގިނަ މަދު މިނުގައި ވަކި ޙައްދެއް ކަނޑައެޅިފައެއްނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އެދެވިގެންވަނީ މާބޮޑު ރަނެއް ނުކިއުމެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާގެ ބަސްފުޅުތަކުން އެނގޭގޮތުގައި އަގެއްހުރި ކޮންމެ އެއްޗެއް ކައިވެނީގެ ރަނަކަށް ފެދޭނެއެވެ. މުސްތަޙައްބު ވެގެންވަނީ ކަިއވެނީގެ ޢަޤުދުގެ ތެރޭގައި ރަނުގެ ޢަދަދު ކަނޑައެޅިފައި އޮތުމެވެ. ނަމަވެސް ޢަޤުދުގެ ތެރޭގައި ރަން ނުކިއަސް ކައިވެނި ޞައްހަވާނެއެވެ. ރަންކިއުމެއްނެތި ކައިވެންޏެއް ކޮށްފިނަމަ އަންނަނިވި ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ޙާޞިލްވުމުން ކައިވެނީގެ ރަންދިނުން ވާޖިބުވާނެއެވެ. އެއީ:
(1) ފިރިމީހާ އަމިއްލައަށް ރަނެއް ކަނޑައަޅައި އަނބިމީހާ އެރަނާ ޤަބޫލުވުން.
(2) ޤާޞީ ރަނެއް ކަނޑައެޅުން.
ކައިވެނީގެ ރަނެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރީގައި ދެމަފިރިން ކުރެ މީހަކު މަރުވެއްޖެ ނަމަ، އެފަދަ އަންހެނެއްގެ ރަން ދޭންވާނެއެވެ. އަނބިމީހާއާ އެކު ރޭކުރުމުގެ ކުރީގައި ވަރިކޮށްފިނަމަ ރަނުގެ 2/1 ކެނޑޭނެއެވެ. =މަޙްރަމުން= މަޙްރަމުންނޭ ބުނެވެނީ، މުސްލިމް އަންހެނުންކުރެ ތިމާ ކައިވަނިކުރުން ޙަރާމް އަންހެނުންނަށެވެ. މަޙްރަމުން ބެހިގެންވަނީ ދެބަޔަކަށެވެ. އެއީ ދާއިމީގޮތުން ކައިވެނި ޙަރާމް އަންހެނުންނާއި، ވަގުތީ ގޮތުން ކައިވެނި ޙަރާމް އަންހެނުންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ދާއިމީގޮތުގައި ކައިވެނި ޙަރާމް އަންހެނުން ތިން ބަޔަކަށް ބެހެއެވެ. ތިރީގައި މިވާ ތާވަލުގައި މިބައިތައް އެވަނީއެވެ. މިބައިތަކުގެ ތަފްޞީލް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.
1. ނަސަބުގެ ގޮތުން ކައިވެނި ހަރާމްވާ އަންހެނުން
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އަންގަވާފައިވާ ގަތުގައި ނަސަބުގެ ގޮތުން ކައިވެނި ޙަރާމް އަންހެނުންނީ: (1) މަންމަ (މަންމައާއި ބައްޕަ ފަރާތު މާމައިންނާއި މުނިމާމައިން ކިތަންމެ މައްޗަށް ދިޔަކަމުގައި ވިޔަސް ބެލެވޭނީ މަންމައިން ކަމުގައެވެ.)
(2) އަންހެންދަރި (ތިމާއަށް ކާފަ، މުނިކާފަ ކިޔާ އަންހެންކުދީން ކިތަންމެ ދަށަށް ދިޔަނަމަވެސް އަންހެން ދަރީންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭނެއެވެ.)
(3) އުޙްތުން (ތިމާއާ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަނޑު އަންހެން ކުދިން)
(4) ބައްޕަ ފަރާތު ބޮޑުދައިތައިން
(5) މަންމަ ފަރާތު ބޮޑުދައިތައިން (ބައްޕަ ނުވަތަ މަންމަ އާ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަނޑު އަންހެނުން ކިތަންމެ މައްޗަށް ދިޔަ ނަމަވެސް ބޮޑުދައިތައިން ކަމުގައި ބެލެވޭނެ އެވެ.)
(6) އަޙްގެ އަންހެން ދަރީން (އަޙްގެ އަންހެން ދަރީންގެ އަންހެން ދަރީންނާއި އަޙްގެ ފިރިހެން ދަރީންގެ އަންހެން ދަރީން ކިތަންމެ ދަށަށް ދިޔަނަމެވެސް ބެލެވޭނީ އަޙްގެ އަންހެން ދަރީން ކަމުގައެވެ.)
2. އެއްކިރު ބުއިމުން ކައިވެނި ޙަރާމްވާ އަންހެނުން
ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ނަސަބުގެ ފަރާތުން ކައިވެނި ޙަރާމް އެންމެންނާ އެއްކިރު ބުއިމުގެ ސަބަބުނެވެސް ކައިވެނި ޙަރާމްވާނެއެވެ.
ނީޖަރު
ރިޕަބްލިކް އޮފް ނީޖަރަކީ ހުޅަނގު އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ބިންބަންދު ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ނީޖަރުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ފަރަންސޭސި ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ނީޖަރުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ނިޖޭރިއަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ނިއާމޭއެވެ. ނީޖަރުގެ ވެރި ރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. ނީޖަރަކީ ރިޔާސީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 15 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 64 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 1.27 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ ne. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +227 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ވެސްޓް އެފްރިކަން ފްރޭންކެވެ.
ނަން
ނީޖަރުގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ ނީޖަރު ކޯރަށެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ނީޖަރުގެ ދެކުނުގައި އޮތީ ނައިޖީރިޔާ އާއި ބެނީންއެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ބުރުކީނާ ފާސޯ އާއި މާލީއެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ ޖަޒާއިރާއި ލީބިޔާއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ޗާޑެވެ. ނީޖަރުގެ އޭރިޔާގައި 1.27 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރު ހުންނަ އިރު އޭގެ ތެރެއިން 300 އަކަކިލޯމީޓަރަކީ ފެނެވެ. އެހެން ކަމުން އެމެރިކާގެ ޓެކްސަސްގެ ދެގުނަ ވަރު މުޅީން ނުވެއެވެ. ނީޖަރަކީ ދުނިޔޭގެ ޤައުމުތަކަށް ބަލާއިރު 22 ވަނަ އަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. އެއީ ޗާޑަށް ފަހުގައެވެ. ނީޖަރަކީ ސައިޒުގެ ގޮތުގެ އެންގޯލާއާ އެއްވަރުގެ ޤައުމެވެ.