cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ވިޓަމިން ބީ9
މިއީ މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ބޭނުންކުރާ ކާނާގައި ހިމަނަންޖެހޭ އެއްމެ މުހިއްމު އެއްމާއްދާއެވެ. ބީވިޓަމިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ފޮލިކް އެސިޑަކީ ކުޑަދަރިފުޅުގެ ސްޕައިނަލް ކޯޑްއާއި، ސިކުނޑިއާއި، އޭގެ ވަށައިގެންވާ ފަށަލަތަކުގައި އުފެދޭ އައިބުތަކުން ސަލާމަތްކޮށް ދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާއެކެވެ. ހަމަމިހެން އުފެދުމުގައި ހުންނަ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި، އެހެނިހެން އައިބުތަކުން ސަލާމަތްކޮށްދިނުމުގައި ވެސް ފޮލިކް އެސިޑް މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. ބަލިވެއިނުމުގެ ކުރިންނާއި، ބަލިވެއިނުމުގެ ފަހުން ވެސް ފުރަތަމަ 3މަހުގެ ތެރޭގައި 400މައިކްރޯގްރާމްގެ ފޮލިކް އެސިޑް ކޮންމެ ދުވަހަކު ނަގާނަމަ މިފަދަ އައިބުތައް ކުރިމަތިވުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ.
ހަމަމިހެން ދަރިފުޅުގެ ބަރުދަން ލުއިވުމާއި، ވިހާއިރު ދަރިފުޅު މަރުވެފައި އޮތުން، އަދި ބައިގެން ދިއުން ފަދަ ކަންތައްތައް ކުރިމަތިވުމަކީ ވެސް ގާތްކަމެކެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ފޮލިކް އެސިޑް ސަޕްލިމެންޓްސް ބޭނުންކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެއެވެ.
ފޮލިކް އެސިޑް އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ސްޕިނެޗް ފަދަ ފަތްޕިލާވެލީގެ ބާވަތްތަކާއި، ތަރުކާރީ، ބީންސް، ހުތްމޭވާ، ޕާން، ފުށް،ހަނޑޫ، ޕާސްޓާ، ފަޅޯ،ގެރިމޭ، ކުކުޅު،ކުކުޅުބިހުގެ ގޮބޮޅި ހިމެނެއެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ޖެނުއަރީ 16
ޖެނުއަރީ 16 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 16ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
އަލްއުސްތާޛް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ ރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ދިޔަމިގިލީ ޚާންދާނަށް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގެންފައިވަނީ ސ. މީދޫގައި، 1964 ސެޕްޓެމްބަރ 25 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެހެންމެ، އެމަނިކުފާނަކީ ރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމާއި ޢިލްމުވެރިކަން ފެތުރުމުގެ އިސްދައުރެއް އަދާކުރައްވާފައިވާ މަޝްހޫރު ފަނޑިޔާރުންގެ ޢާއިލާއަށް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެއްމެއެވެ. މިދެންނެވި ޢިއްޒަތްތެރި ފަނޑިޔާރުންގެ ޢާއިލާއިން ސޯޅަވަނަ ޤަރުނުންފެށިގެން ރާއްޖޭގެ އިންޞާފުގެ ގޮނޑި ފުރުއްވެވި 14 ޢިލްމުވެރިން ފަސޭހަކަމާއެކު ފާހަގަކުރެވެން އެބައޮތެވެ. މިދެންނެވި ޢިއްޒަތްތެރި ޢިލްމުވެރި ފަނޑިޔާރުންގެ ތެރޭގައި އަލްޢައްލާމާ މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން އަލްކަބީރު (އައްޑޫ ބޮޑުފަނޑިޔާރު) އާއި އަލްޢައްލާމާ އަލްޤާޟީ އިބްރާހީމް މަޖުދުއްދީން އާއި އަލްޢައްލާމާ އަލްޤާޟީ މޫސާ ބަދުރުއްދީން އާއި އަލްޢައްލާމާ އަލްޤާޟީ އިސްމާޢީލް ބަހާއުއްދީން އާއި އަލްޢައްލާމާ އަލްޤާޟީ ޢަލީދީދީ އާއި އަލްޢައްލާމާ އަލްޤާޟީ ޙުސައިން ޢަފީފުއްދީން (އައްސައްޔިދު ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީ) ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އަދި އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުގެ ޢިއްޒަތްތެރި ހޫރު ކާފަ އަލްޢައްލާމާ އައްޝައިޚު އިބްރާހީމް ތަކުރުފާނު (ސ. މީދޫ އައިސާބީގެދަރު ދޮންބެއްޔާ) އަކީ ރާއްޖޭގައި މިހާރު ހިނގާ ތަޢުލީމުގެ އެންމެ އިސް އެއް ބާނީއެވެ. މަޝްހޫރު މުއައްރިޚު އަލްޢައްލާމާ އަލްޤާޟީ ޙަސަން ތާޖުއްދީނާއި އަލްޢައްލާމާ އަލްޤާޟީ ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚާއި އާޘާރަށް ގިނަގުނަ ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރެއްވި  އެޗް. ސީ. ޕީ. ބެލް ފަދަ މުއައްރިޚުން ސިފަކުރައްވާގޮތުގައި އެއެންމެ ބޭފުޅުންނަކީ ރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމަށާއި އަދުލު އިންސާފަށް ނުހަނު މަތިވެރި ޚިދްމަތްތަކެއް އަދާކުރައްވާފައިވާ ބޮޑެތި އިލްމުވެރިންތަކެކެވެ. އަދި ދިވެހި އުދަރެހުން އެރި ޢިލްމީ ތަރިތަކެކެވެ.
ސ. މީދޫ އަލިވާގޭ އަލްފާޟިލް މުޙައްމަދު ސަޢީދު އާއި އެގޭ އަލްފާޟިލާ ފާތުމަތު މައުމޫނާ މުޙައްމަދު ދީދީ އަށް ލިބިވަޑައިގަތް ފުރަތަމަ ފިރިހެން ބޭފުޅަކީ އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުއެވެ. މުޙައްމަދު ސަޢީދަކީ އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޣިޔާސުއްދީނުގެ އަލްއަމީރު އިބްރާހިމް ފާމުލަދޭރިކިލެގެފާނުގެ ޢާއިޝަތު ދޮށީދީދީގެ އައްނާއިބު ޙަސަންދީދީދެ އަލްޚަޠީބު ޢަބްދުﷲދީދީއާއި އަލްޤާޟީ އިބްރާހިމް މަޖުދުއްދީނުގެ ކަތްދާމަނިކެގެ ދަރިކަލުން ޙުސައިންދީދީގެ މުޙައްމަދު ސަޢީދުއެވެ. އަލްފާޟިލް މުޙައްމަދު ސަޢީދު ސ. މީދޫ ވެރިންގެ ތެރޭގައި އަދި އެރަށުގައި 1970ގެ އަހަރުތެރޭގައި ޤާއިމްވި އިޖްތިމާޢީ ކުލަބެއްގެ މަސްއޫލުވެރިއެއްގެ ގޮތުން އެ ރަށަށް ގިނަގުނަ ޚިދުމަތްކުރެއްވިއެވެ. ފާޠިމަތު މައުމޫނާއަކީ އައްޝައިޚުލް އަލްޙާފިޘު އިބްރާހިމް ތަކުރުފާނު (އައިސާބީގެދަރު ދޮންބެއްޔާ)ގެ ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އަޙްމަދުދީދީގެ މުޙައްމަދު ދީދީގެ ދަރިކަނބަލުންނެވެ.
އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުގެ ތަޢުލީމީ ބިންގާ އެޅުނީ އައްޑުއަތޮޅު މީދޫގައެވެ. އޭނާގެ ޢުމުރުން ފަސްއަހަރުގެ ތެރޭގައެވެ. އަދި 1976 ފެބްރުއަރީ 22 ގައި ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވުމުގެ މަތިވެރި ބޭނުންފުޅުގައި އިންޑިޔާއަށް ވަޑައިގަތެވެ. އެވަޑައިގެން ޑާބީލްގައި ހުންނަ އިންޑިއާގެ މަޝްހޫރު ޖާމިޢާ އިސްލާމިއްޔާ އަށް ވެދެވަޑައިގަތެވެ. އެތަނުގައި އިބްތިދާއީ ތަޢުލީމު ފުރިހަމަ ކުރައްވައި ކީރިތި ޤުރުއާން ހިތުދަސްކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެޖާމިޢާގައި ކިޔަވައިވިދާޅުވި އިރު ޢަރަބި ބަހާއި ފާރިސީބަހާއި އުރުދޫ ބަސް އުނގެނިވަޑައިގަތެވެ. މީގެއިތުރަށް ދީނާއި ދުނިޔޭގެ ގިނަ ޢިލްމުތައް ދަސްކުރެއްވިއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ތާރީޚު، ޙަދީޘު، ތަފްސީރު، ކީރިތިރަސޫލާގެ ސީރަތު، ޢަރަބި އަދަބިއްޔާތު، އުރްދޫއަދަބިއްޔާތު، ފާރިސީއަދަބިއްޔާތު ފަދަ މާއްދާތައް ހިމެނެއެވެ.
އިންޑިޔާގައި ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވުމުގައި ދުވަސްތަކެއް ހޭދަކުރެއްވުމަށްފަހު އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 1980 ގެ ތެރޭގައި މާލެއަށް ވަޑައިގެން އިންގްލިޝް ޕްރެޕަރޭޓަރީ އެންޑް ސެކަންޑަރީ ސްކޫލާ ގުޅިވަޑައިގަތެވެ. އެއީ ސާނަވީ ތަޢުލީމު ފުރިހަމަކުރެއްވުމަށެވެ. އެއަށްފަހު، 1983 ގައި މިޞްރަށް ވަޑައިގެން މަތީ ސާނަވީ ފުރިހަމަކުރެއްވުމަށްފަހު އަލްއަޒްހަރު ޔުނިވަރސިޓީގެ ކުއްލިއްޔަތުއް ޝަރީޢާ ވަލްޤާނޫނު އާ ގުޅިވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެމަނިކުފާނު އަލްއަޒްހަރު ޔުނިވަރސިޓީ އިން ޝަރީޢާގެ ރޮގުންނާއި ޤާނޫނުގެ ރޮނގުން އެލްއެލްބީ ޑިގްރީ ޙާޞިލްކުރައްވާފައިވެއެވެ. ލިބިވަޑައިގެންފައި ވަނީ ޝަރަފްވެރި ދަރަޖައެކެވެ. އަލްއަޒްހަރު ޔުނިވަރސިޓީ އިން އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ހާޞިލުކުރެއްވި ޝަރީޢާ އާއި ޤާނޫނުގެ ޑިގްރީ ސަނަދުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވާ އިމްތިޔާޒްތަކާއި ޙައްޤުތަކަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢާގެ ރޮގުން އަޒުހަރުން ބީއޭ ހާސިލުކޮށްފައިވާ މީހަކަށް ލިބޭ އިމްތިޔާޒުގެ އިތުރުން ޔޫރަޕްގެ ޔުނިވަރސިޓީތަކުން އެލްއެލްބީ ޑިގްރީން ލިބޭ އެންމެހާ ޙައްޤުތަކާއި އިމްތިޔާޒުތައް ލިބޭކަން މިފުރުޞަތުގައި ފާހަކޮށްލެވެއެވެ.
އިސްލާމީ ޝަރިޢަތާއި ޤާނޫނުގެ ރޮނގުން އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދު ﷲ ސަޢީދު ޑިގްރީ ޙާޞިލުކުރެއްވުމަށް ކިޔަވައިވިދާޅުވި ބައެއް މާއްދާތައް ފާހަގަކޮށްލާނަމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، ޤާނޫނާއި ޙައްޤުގެ އިލްމުގެ މަބާދީތަކާއި ތިއަރީތައް، ދުސްތޫރީ ޤާނޫނާއި ސިޔާސީ ތަންޒީމުތައް، އިދާރީ ޤާނޫނާއި އިދާރީ ޝަރީޢަތްތައް، ޢާއްމު އިދާރީ ހިންގުން، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ތަންޒީމުތައް، ޢާންމު ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނު، ޚާއްސަ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނު، ޤާނޫނުގެ ތާރީޚު، ކަނޑުގެ ޤާނޫނާއި ކަނޑު މަގުން ކުރާ ވިޔަފާރީގެ ޤާނޫނު، ކުށްތަކާއި ޢުޤޫބާތުގެ ޢިލްމު، ޖިނާއީ ޢާއްމު ޤާނޫނު، ޖިނާއީ ޚާއްސަ ޤާނޫނު، އިލްތިޒާމުތަކާއި ކޮންޓްރެކްޓްތަކާ ބެހޭ ޤާނޫނު(މަދަނީ ޤާނޫނު) ތިޖާރީ ލިޔުންތަކާއި ކުންފުނީގެ ޤާނޫނު، ވަޒީފާގެ ޤާނޫނު، ޖިނާއީ އިޖްރާއާތުތަކާބެހޭ ޤާނޫނު،މަދަނީ އިޖްރާއާތާއި ތަންފީޒުކުރުންތަކާ ބެހޭ ޤާނޫނު، ޝަޚްސީ މަރުކަޒާއި ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު، އިޤްތިސާދާއި ކޯޕަރޭޓިވްލޯ، ބައިނަލް އަޤްވާމީ ވިޔަފާރިއާއި ސިޔާސީ އިޤްތިސާދު، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔާތާއި ޓެކްސްއާއިބެހޭ ޤާނޫނު، ދަނޑުވެރިކަމާބެހޭ ޤާނޫނު،އިސްލާމީ ޤާނޫނުތަކުގެ ތާރީޚު، އުސޫލުލް ފިޤްހު،  ފިޤްހު، ފިޤްހު މުޤާރަން  ޤުރްއާނާއި ޙަދީޘްގެ ޢިލްމު ފަދަ މާއްދާތައް ހިމެނެއެވެ.
ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ސަނަދުގެ ދަރަޖަ ޙާޞިލުކުރެއްވުމަށްފަހު އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ރާއްޖެއަށް އެނބުރިވަޑައިގެން ސަރުކާރުގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިވަޑައިގަތީ 1995 ޖޫން 27 ގައެވެ. ސަރުކާރުން ދެއްވި ވަޒީފާއަކީ އެޓަރނީ ޖެނެރަލް އޮފީހުގެ ސްޓޭޓް އެޓަރނީކަމެވެ. މިވަޒީފާގައި ދަށުކޯޓްތަކާއި ހައިކޯޓްގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ވަކާލާތުކުރެއްވުމުގެ އިތުރަށް ސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާތަކާއި އިދާރާތަކުން ޤާނޫނީލަފާ ހޯއްދެވުމަށް އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ނިންމެވުމުގައި ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.
ވަޒީފާގައި އަހަރުތަކެއްގެ ތަޖުރިބާ ހޯއްދެވުމަށްފަހު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު މޯލްޓާ އަށް ވަޑައިގެން އެތާނގައި ހުންނަ އިންޓަރނޭޝަނަލް މެރިޓައިމް ލޯ އިންސްޓިޓިއުޓުން 1999 ގައި ޤާނޫނީ ރޮނގުން މާސްޓަރސް ޑިގްރީއެއް ޙާޞިލްކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަދި އިންޑިޔާގެ ޕާރލަމެންޓުގެ ތިރިގެ ލޮކްސަބާގައި ޕާރލަމެންޓްގައި މަސައްކަތް ހިނގާގޮތުގެ ދިރާސާތަކާއި ޤާނޫނުގެ ދެލިކޮޕީ ލިޔުމުގެ ރޮނގުން ތަމްރީން ކޯހެއް ފުރިހަމަކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަދި ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ސެމިނަރ އާއި މަސައްކަތު ބައްދަލުވުންތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމުގެ ސަބަބުން އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގައި ޢަބްދުﷲ ސައީދު އަދާކުރައްވާ ވާޖިބުތަކަށް މަގުފަހިވެފައިވެއެވެ.
ޢަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުގެ ތަޢުލީމާއި ތަޖުރިބާ އަށް ރިޢާޔަތްކުރެއްވުމަށްފަހު އޭނާ ވަނީ މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންގެ ފެކަލްޓި އޮފް ޝަރީޢާ އެންޑް ލޯގެ ފުރަތަމަ ޑީންކަމަށް ސަރުކާރުން ޢައްޔަންކުރައްވާފައެވެ. މިމުހިއްމު މަޤާމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރެއްވުމުގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ ޤާނޫނީ ތަޢުލީމުގެ ބިންގާ އަޅުއްވައިދެއްވާފައިވެއެވެ. އަދި މިހާރު ވެސް އެމަނިކުފާނަކީ ރާއްޖޭގައި ހިންގާ ޤާނޫނީ ރޮނގުގެ ސެޓްފިކެޓް ކޯސްތަކާއި ޑިޕްލޮމާ ކޯސްތަކާއި ޑިގްރީ ކޯސްތަކުގައި ކިޔަވައިދެއްވާ ގިނަ ދަރިވަރުންގެ އިޙްތިރާމް ލިބިވަޑައިގެން ހުންނެވި އުސްތާޛެކެވެ.
އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުގެ ގިނަގުނަ ޚިދުމަތްތައް ސަރުކާރަށް ދެއްވުމުގައި ގިނަ އަހަރުތަކެއް ހޭދަކުރެއްވުމަށްފަހު ޕީއެޗްޑީ އަށް ކިޔަވައިވިދާޅުވުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފަށްޓަވާފައެވެ. އޭރު ހުންނެވީ، އެޓަރނީ ޖެނެރަލް އޮފީހުގެ އެސިސްޓެންޓް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް، ޕަބްލިކް ޕްރޮސެކިއުޝަންގެ މަޤާމުގައެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުގައި އެމަނިކުފާނު އދ. ގެ ފުޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރަލް އޮރގަނައިޒޭޝަނުގެ ލީގަލް އޮފީހުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވައި ތަޖްރިބާ ހޯއަދަވާފައިވެއެވެ. އެހެންމެ، ސަރުކާރުގެ ކިތަންމެ ކޮމިޓީއެއްގައި ބައިވެރވިވެވަޑައިގަންނަވަމުން ގެންދަވާފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ލޯ ކޮމިޝަންގެ މެމްބަރުކަން، ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމާ ބެހޭ ޔުނިޓުގެ ޤާނޫނީ އޮފިސަރުކަން، ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމާބެހޭ މަޖްލިހުގެ މެމްބަރުކަން، މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް އޮފް ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަނުގެ ކޮލެޖް ކައުންސިލުގެ މެމްބަރުކަން، މެރިޓައިމް ޓްރެއިނިންގ އެޑްވައިޒަރީ ބޯރޑުގެ މެމްބަރުކަން، ޓެންޑަރ އިވެލުއޭޝަން ބޯރޑުގެ މެމްބަރުކަން، ނާރކޮޓިކްސް ކޮންޓްރޯލް ބޯރޑުގެ އެޑްވައިޒަރީ ކައުންސިލުގެ މެމްބަރުކަން، ހިމެނެއެވެ.
ފުރުއްވި މަގާމްތައް
މިހިސާބުން ސަރުކާރުގައި ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު އަދާކުރައްވާފައިވާ މަޤާމުތައް ފާހަގަކޮށްލާނަމެވެ:
އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ސްޕްރީމް ކޯޓްގެ ފަނޑިޔާރަކަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިސްކުރެއްވީ 2008 ސެޕްޓެމްބަރ 18 ގައެވެ. ހަމައެތާރީޚުގައި އެމަނިކުފާނަކީ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުގެ ވާޖިބުތައް އަދާކުރައްވާ ބޭފުޅާކަމުގައި ސްޕްރީމް ކޯޓްގެ ފަނޑިޔާރުންގެ މެދުގައި ހަމަޖެހުނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ދާއިރާގެ އެންމެ އިސްވެރިއެއްގެ ގޮތުން އެމަނިކުފާނުގެ ގިނަގުނަ ޚިދުމަތްތައް ދަނީ ތަޢާރުފްވެ ފެންނަމުންނެވެ. އަދި މިދާއިރާގެ ތަރައްޤީއާއި ކުރިއެރުމަށް އެމަނިކުފާނު ޚިޔާލުކުރައްވައި ތަންފީޛުކުރައްވަމުން ގެންދަވާ އިޞްލާޙުތައް ގިނަމެއެވެ. މިގޮތުން އެއްކަމެއް ފާހަގަކޮށްލާނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތް ފަސޭހައިން އެނގި ލިބޭގޮތަށް ހަމަޖެއްސެވި ހަމަޖެއްސެވުން ފުދެއެވެ. އަދި އެކިއެކި މައްސަލަތަކުގައި ޢާންމުންނަށް އިލްތިމާސް ކުރުމުގެ މަގު ތަނަވަސްކޮށް	 ދެއްވުމަށާއި ޝަރީޢަތަށް ވާޞިލުވުން ފަސޭހަކުރެއްވުމަށް މުޅި ނިޡާމަށް ގެންނަވަމުން ގެންދަވާ ބަދަލުތައް ފާހަގަވެއެވެ. އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުގެ ތަޢުލީމާއި ތަޖުރިބާ އަށް ބަލާއިރު އެމަނިކުފާނަކީ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރަކަށް ނުހަނު ޤާބިލް ބޭފުޅެއްކަން އަންނަނީ ސާބިތުވަމުންނެވެ.
އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ކާވެނިބައްލަވައިގެން އުޅުއްވަނީ ސ. މީދޫ ބަހާރުގޭ އަލްޚަޠީބު ޢަބްދުﷲ ނާފިޒުގެ ދަރިކަނބަލުން އަލްފާޟިލާ މޫމިނާ ނާފިޒްއާއެވެ. އެދެކަނބަލުންގެ ފިރިހެން ބޭފުޅަކާއި އަންހެންބޭފުޅަކު އެބަތިއްބެވިއެވެ.
އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ ޤާނޫނީ ރޮނގުން ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައިދެއްވާފައި އަދި މިހާރުވެސް ކިޔަވައިދެއްވާ ބޭފުޅެއްކަމުން، ރާއްޖޭގެ ހުރަހަށާއި ދިގަށް އެމަނިކުފާނު ދެނެވަޑައިގަންނަވާ އެކިފެންވަރުގެ މީހުން އެބަތިބިއެވެ. އަދި އެމަނިކުފާނަކީ ޢަރަބިބަހާއި ފާރިސީބަހާއި އުރުދޫ ބަހުގެ އިތުރަށް އިނގިރޭސިބަސް ރަނގަޅަށް ދެނެވަޑައިގަންނަވާ މިޒަމާނުގެ މޮޅު ޢިލްމުވެރިއެކެވެ. ސިވިލް ލޯއާޢި ކޮމަން ލޯ އަދި އިސްލާމީ ޝަރީޢާގެ ރޮނގުގައި މޮޅު މާހިރެކެވެ. އެހެންމެ އެމަނިކުފާނަކީ ތާރީޚުގެ އިލްމަށް ޚާއްސަ ޝައުޤުވެރިކަމެއް ބަހައްޓަވާ އަދި ރާއްޖެއާޢި ދުނިޔޭގެ ތާރީޚުތަކުގެ ދިރާސާތައް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ އެރޮނގުގައި ވަރަށް މައުލޫމާތު ތަނަވަސް ބޭފުޅެކެވެ. އެމަނިކުފާނު ޢިލްމީ ތަޖުރިބާތައް ހޯއްދެވުމަށް ދަތުރުކުރެއްވި ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާ، މިސުރު، އިނގިރޭސި ވިލާތް، އިޓަލީވިލާތް، މޯލްޓާ، އޮސްޓްރޭލިއާ، މެލޭޝިއާ، ސިންގަޕޫރު ފަދަ ޤައުމުތައް ހިމެނެއެވެ.
އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު އަކީ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. މަޖައްލާތަކާއި ނޫހުގައި މަޤާލާތައް ލިޔުއްވާހައްދަވައެވެ. އެމަނިކުފާނު މިހާރުވެސް ދެތިން ފޮތެއް ލިޔުއްވުމުގެ މަސައްކަތްޕުޅު ކުރިއަށް އެބަގެންދަވައެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ މުނިކާފަ ފަޟީލަތުއްޝައިޚު އަޙްމަދުދީދީގެ މަޝްހޫރު ބޭސް ފޮތް "ޠިއްބުލްފުޤަރާއި ފީޙިކްމަތިލް އުމަރާއި" މިފޮތް ނުސްޚާތަކަކަށް ނަލަކުކުރުމުގައި ހުރި ކުށްތައް ފިލުއްވައި އެއަށް މުލްޙަޤުތަކެއް އިތުރުކުރައްވައި އަލުންއެފޮތް ޝާއިޢުކުރެވޭނޭގޮތް ހައްދަވާފައިވެއެވެ. މިހާރު އެފޮތްވަނީ ނޮވެލްޓީން ޝާއިޢުކުރައްވާފައެވެ. މިއީ ދިވެހި ބޭހާއި ޔޫނާނީ ޢަރަބި ބޭހުގެ ރޮނގުގައި ދިވެހިބަހުން މިހާތަނަށް ލިޔެވިފައިވާ އެންމެ ފުރިހަމަ އަދި އެންމެ ބޮޑު ފޮތެވެ.
ޤިސްމު:Addu Meedhoo ޤިސްމު:Biography ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ ޤިސްމު:Qazis of the Maldives
2000
ޖެނުއަރީ
24 ޖެނުއަރީ: ދެބެއިން ކަމަށްވާ ޖޯނީ އަދި ލޫތާ ހްޓޫގެ އަމުރަށް ހިނގާ "ގޯޑްސް އާރމީ" ޖަމާއަތް ބުރުމީސް ބޯޑަރު ކައިރީގައި ހުންނަ ތައި ހޮސްޕިޓަލެއްގައި ތިބި 700 މީހުން ރަހީނުންގެ ގޮތުގައި ހިފެހެއްޓުން.
ފެބްރުއަރީ
thumb|Windows 2000
އޮކްޓޫބަރ
thumb|[[Slobodan Milošević.]]
External links
*
ތައިރޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޖެނުއަރީ 17
ޖެނުއަރީ 17 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 17ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ޖެނުއަރީ 18
ޖެނުއަރީ 18 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 18ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ޖެނުއަރީ 19
ޖެނުއަރީ 19 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 19ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ގްރޯޘް ހޯރމޯން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން
ގްރޯޘް ހޯރމޯން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ   އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ އާކުއޭޓް ނިއުކްލިއަސް(Arcuate nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ 44 އަމިނޯ އެސިޑް އެކުލެވޭ ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން ގްރޯޘް ހޯރމޯން ދޫކުރުމަށް ބާރުއަޅާ ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަށް ކިޔައިއުޅޭ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ގްރޯޘް ހޯރމޯން ރިލީސިންގ ފެކްޓަރ(GRF/GHRF) އަދި ސޯމަޓަކްރިނިން(Somatocrinin) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޖެނުއަރީ 20
ޖެނުއަރީ 20 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 20ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ހޫދުގެފާނު
ޢާދުބާގައިގެ މީހުންގެ ޢަމަލުތައް ޙައްދުފަހަނައަޅައިގޮސް، ޝިރުކުކުރުމާ، ނޭއްގާނީ ޢަމަލުތައް އެއުރެންގެ ތެރޭގައި ޢާއްމުވުމުން، އެއުރެންނަށް ތެދުމަގަށް ގޮވާލައްވައި، ﷲގެ އެއްކައުވަންތަކަމުގެ ޙުއްޖަތް ޤާއިމްކުރެއްވުމަށް، ﷲ އިޚްތިޔާރުކުރެއްވީ ހޫދު ޢަލައިހިއްސަލާމެވެ. އެކަލޭގެފާނު، އެކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމުގެ އެންމެހާ މީސްތަކުންނަށް ﷲގެ ރިސާލަތު އިއްވަވައިދެއްވިއެވެ. ﷲފިޔަވައި އެހެން ފަރާތަކަށް އަޅުކަން ނުކުރުމަށާއި، އާޚުރަތްދުވަހަށް އީމާންވުމަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއިއެކު ނަޞޭޙަތްދެއްވިއެވެ. އަދި މަރުވުމަށްފަހު، އަލުންދިރުއްވާ ﷲގެ ޙަޟްރަތަށް މަޙްޝަރުކުރެއްވޭނެކަން ހަނދާންކޮށްދެއްވިއެވެ.
ހޫދުގެފާނުގެ އިއްވެވި ހެޔޮބަސްތައް، އެކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމުގެ ބޮޑުންނަށާއި، އަދި ބޮޑުންގެ ބަހަށް ހެއްލިތިބި ގިނަ ބަޔަކަށްވީ މޮޔަ ވާހަކަތަކަކަށެވެ. އެމީހުން ހޫދުގެފާނަށް ޖަވާބުގައި ދަންނަވަނީ، ތިމަންނާމެން މިއަޅުކަންކޮށް އުޅޭ ބޮޑު ތިންބުދުކަމުގައިވާ، ޞަމަދް، ޞަމޫދާ، އަދި ވަހްރާގެ ކޯފާ ކަލޭގެފާނަށްކުރިމަތިވެ، ކަލޭގެފާނު ތިޔަހުންނެވީ ސޭކު ވާހަކަ ދައްކަވާ ބޭކަލަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ. ކަލޭގެފާނު ތިޔަ ދައްކަވާ ވާހަކަ ތެދުކުރައްވަން ތިމަންނާމެން ޤަބޫލުކުރާ ޒާތުގެ މުޢުޖިޒާތެއް ނުދެއްކެވުނެވެ. މަރުވެ، ކަށިތައްފީވެ، ކުނޑިކުނޑިވެ، ބިމުގެވެއްޔާ އެކުވެދިއުމަށްފަހު، އަލުން ދިރުއްވޭނެކަމަކަށް ޤަބޫލެއްނުކުރަމެވެ. ކަލޭގެފާނު ތިޔަ އަޅުކަންކުރައްވާ އިލާހު ފޮނުއްވާނެކަމަށް ތިޔަ ވިދާޅުވާ ކޯފާ، ނިކަން އަހަރެމެންގެމައްޗަށް ގެންނަވާ ބައްލަވާށެވެ.
ޤައުމުގެ މީހުންކުރެ ހޫދުގެފާނަށް އީމާންވީ މަދުބަޔެކެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ދަޢުވަތާއި ދެކޮޅުހެދި ބައިގަނޑުގެ ޢަމަލުތައް އިހުނަށްވުރެ ގޯސްވެ، އީމާންވި މީސްތަކުންނަށް ދުއްތުރާކުރަންފެށުމުން ﷲގެ ނަޞްރަށް އެދިވަޑައިގެން ހޫދުގެފާނު ދުޢާކުރެއްވިއެވެ. ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ފުރަތަމަ ކުރިމަތިވީ ހަނަފަސްކަމެކެވެ. ދެން ވާރޭގެ އިންތިޒާރުގައި އެމީހުންތިއްބާ، ކަޅުވިލާތައް އުޑުމަތީން ފެންނަންފެށުމުން އެއީ ވިއްސާރަވިލާކަމުގައި ބުނެ އިންތިހާއަށް އެމީހުން އުފާފާޅުކުރިއެވެ. ވިލާތައް އެމީހުންނާއިހަމައަށް އަވަހަށް ފޯރުމަށް އެމީހުން އެދިއެދި ތިބިއެވެ. ވިލާތައް އެމީހުންގެ ބޯމަތިވެ، ކުރަމުން އައި އިންތިޒާރީގެ ނިމުން އައިއިރު، ވިލާތައް ބަދަލުވީ، އެމީހުންގެމައްޗަށް ﷲގެ ކޯފާއާއިގެން އައި ގަދަފަދަ ވަޔަށެވެ. 7 ރެއާއި 8 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ދެމިގެންދިޔަ އެ ގަދަފަދަ ވައިގެ ޢަޒާބުގެ ސަބަބުން އެތިބަ ބިޔަ ހަށިތަކުގެ ވެރީން، ބިންމަތީންލުހި، އެއުރެންގެ ބޮލާއި ހަށިގަނޑުވަކިވެދިޔައެވެ. ﷲގެ ރަޙްމަތްވަންތަކަމުން، ހޫދުގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނަށް އީމާންވެތިބި މީހުން، މި ގަދަފަދަވައިގެ ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްކުރެއްވިއެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:Islamic prophets
ގޯނާޑޮޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން
ގޯނާޑޮޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ ޕަރަވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Paraventricular nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ،ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން ފޮލިކަލް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން އަދި ލޫޓީއިނައިޒިންގ ހޯރމޯން ދޫކުރުމުގައި ޒިންމާވާ ހޯރމޯން އެވެ. މިހޯރމޯން އަށް ކިޔައި އުޅޭ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ލޫޓީއިނައިޒިންގ ހޯރމޯން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން(LHRH) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޛުލްކިފްލުގެފާނު
ޛުލްކިފްލުގެފާނަކީ ﷲ ގެ ނަބީ އެކެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ބައެއް މީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި މިއީ ޤުރުއާނުގައި ނަންގަނެވިފައިވާ ޞާލިޙް ބޭކަލެކެވެ.
ކޯޓިކޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން
ކޯޓިކޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ ޕަރަވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Paraventricular nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ،ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. ހަމަމިހެން މިއީ ސްޓްރެސް އަށް އިޖާބަ ދިނުމުގައި ބައިވެރިވާ ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ އެއްވެސް މެއެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން އެޑްރީނޯ ކޯޓިކޯ ޓްރޮޕިކް ހޯރމޯން ދޫކުރުމަށް ބާރުއަޅާ ބާރުއަޅާ ހޯރމޯން އެކެވެ.މިހޯރމޯން އަށް ކިޔައިއުޅޭ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ކޯޓިކޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ފެކްޓަރ(CRF) އަދި ކޯޓިކޯލިބެރިން(Corticoliberin) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޖެނުއަރީ 21
ޖެނުއަރީ 21 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 21ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ޖެނުއަރީ 22
ޖެނުއަރީ 22 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 22ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ޖެނުއަރީ 23
ޖެނުއަރީ 23 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 23ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ސާރާ ޕޭލިން
thumb|left|200px|ސާރާ ޕޭލިން ސާރާ ޕޭލިން އަކީ 2008 ވަނަ އަހަރުގެ އެމެރިކާގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާ ކެންޑިޑޭޓް ޖޯން މެކެއިން ގެ ރަނިން މޭޓްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސަވާފައިވާ ބޭފުޅާއެވެ. ޕޭލިން އަކީ އެލަސްކާގެ ޒުވާން ގަވަރުނަރެވެ. މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި ޕޭލިންއަށް ނާއިބު ރައީސްގެ ޓިކެޓް ހުށަހެޅުއްވުމުގެ ކުރިން މެކެއިންއާއި ޕޭލިން ބައްދަލުވެވަޑައިގެންފައިވަނީ އެންމެ ފަހަރަކުއެވެ. ބެލެވޭ ގޮތުގައި ޕޭލިން އަށް މި ފުރުސަތު ދެއްވުން އެއީ، ހިލަރީއަށް ތާޢިދު ކުރި ވޯޓަރުންގެ މަޤްބޫލުކަން ހޮއްދެވުމަށް މެކެއިން ހެއްދެވި އުކުޅެކެވެ.
ސޭރާ ޕޭލިންއަކީ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ރިޔާސީ ޓިކެޓެއްގައި ހިއްސާވެވަޑައިގަންނަވާ ފުރަތަމަ އަންހެންބޭފުޅާއެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ ތާރީޚުގައި، ނާއިބުރައީސްގެ މަޤާމަށް ވާދަކުރައްވާ ދެވަނަ އަންހެންބޭފުޅާވެސްމެއެވެ. (މި މަޤާމަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ވާދަކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ، 1984 ވަނަ އަހަރު، ޑިމޮކްރެޓިކް ކެންޑިޑޭޓް ގެރެލްޑައިން ފެރާރޯއެވެ.) އެލަސްކާގެ ފުރަތަމަ އަންހެން ގަވަރުނަރަކީ ޕޭލިންއެވެ. އެ ސްޓޭޓްގެ އެންމެ ޒުވާން ގަވަރުނަރުގެ ރިކޯޑްވެސް އޮތީ ޕޭލިންގެ އަތްޕުޅުގައެވެ. ޕޭލިން ގަވަރުނަރުކަމުގެ މަޤާމަށް އިންތިޚާބުވެވަޑައިގެންނެވީ އޭނާގެ ޢުމުރުފުޅުން 42 އަހަރުގައި، 2006ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ޕޭލިންއަކީ ތަޖުރިބާގެ ގޮތުން ފަޤީރު ބޭފުޅެކެވެ. ޤަވަރުނަރުކަމުގެ މަޤާމުގައިވެސް އޭނާ ހޭދަކުރައްވާފައިވަނީ އަދި އެންމެ ދެ އަހަރެވެ. ނަމަވެސް ޕެލިން މިކަމާ ކަންބޮޑުވެވަޑައިނުގަންނަވައެވެ.
“އެއީ އެންމެ ރަނގަޅުކަމެއް” ޕޭލިން ވިދާޅުވިއެވެ. “ކޮންމެއަކަސް އަހަރެންގެ ނަޒަރިއްޔާ ތާޒާވާނެ” ޕޭލިންގެ ސިޔާސަތުތަކަށް ބަލާއިރު، ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، އޭނާ އަކީ އެއްޖިންސުގެ ކައިވެންޏަށް ދެކޮޅު ހައްދަވާ ބޭފުޅެކެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ގާތް ރައްޓެހިންގެ ތެރޭގައިވެސް، މިފަދަ ގުޅުންތައް ބާއްވާ މީހުން ހިމެނޭކަމަށް ޕޭލިން ވިދާޅުވިއެވެ. އެއް ޖިންސުގެ ޖޯޑުތަކަށް ލިބިދޭ ޙިމާޔަތްތައް އުވާލުމަށް ނަގާ ވޯޓަކަށް އޭނާ ތާޢީދުކުރައްވާނެކަމަށް ޕޭލިން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، ޕެލިންގެ ގަވަރުނަރުކަމުގައި، އެންމެ ފުރަތަމަ ވީޓޯ ކުރެއްވީ މިފަދަ ކަމަށް ގޮވާލި ބިލެކެވެ. ޕޭލިން ވިދާޅުވީ އެނާ އެ ބިލް ވީޓޯ ކުރެއްވީ، އެ ބިލަކީ ޤާނޫނާ ތަޢާރުޒުވާ ބިލެއްކަމަށް އެލަސްކާގެ ސްޕްރީމް ކޯޓުން އިޝާރާތްކުރުމުން ކަމަށާއި، އެއްވެސް ޙާލެއްގައި، އެއް ޖިންސުން ކައިވެނި ކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ދިނުމަށް އޭނާ ތާޢީދުކުރައްވާތީ ނޫންކަމަށެވެ.
ޕޭލީންއަކީ ކްރިސްޓިއަނެކެވެ. އޭނާއަކީ ‘ފެމިނިސްޓްސް ފޯރ ލައިފް’(އެފް.އެފް.އެލް)ގެ މެމްބަރެކެވެ. މި ޖަމާޢަތަކީ އެބޯޝަން ހެއްދުމާ ދެކޮޅުހަދާ، އަދި ކޮންޓްރެސެޕްޓިވްސް ބޭނުންކުރުން ޕްރޮމޯޓްކުރާ ޖަމާޢަތެކެވެ. ޕަބްލިކް ސްކޫލުތަކުގައި އިވޮލިއުޝަން ތިއަރީ ކިޔަވައިދިނުމަށް ޕެލިން ތާޢީދުކުރައްވައެވެ. އޭނާއަކީ، ނޭޝަނަލް ރައިފަލް އެސޯސިއޭޝަނުގެ މެމްބަރެއްވެސްމެއެވެ. ހަތިޔާރު ގެންގުޅުމަށް އެމެރިކާގައި ޤާނޫނީގޮތުން ލިބިދީފައިވާ މިނަވަން ޕޭލިން ދިފާޢުކުރައްވައެވެ.
ޕޭލިން އުފަންވެވަޑައިގަތީ އައިޑަހޯއަށްކަމަށް ވިޔަސް އޭނާ އޭނާ ލިބިވަޑައިގެންފައިވަނީ އެލަސްކާގެ ތަރުބިއްޔަތެވެ. ހައިސްކޫލްގައި އުޅުއްވި ދުވަސްވަރު ޕެލިންއަށް މުޚާތަބުކުރެވެނީ ‘ސާރާ ބަރަކޫޑާ’ގެ ނަމުންނެވެ. އެއީ ސްކޫކލް ބާސްކެޓްބޯޅަ ޓީމުގައި އޭނާ ދައްކުވައިދެއްވި ހުނަރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ޕޭލިންގެ ސީނިއަރ އަހަރު އޭނާ ޓީމްގެ ކެޕްޓަންކަން ކުރެއްވިއެވެ. އަދި 1982ވަނަ އަހަރު، ސްޓޭޓް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ވަސީއާ ހައިސްކޫލަށް ހޯދައިދިން ފަހު ޕޮއިންޓް ކާމިޔާބުކުރެއްވީ ޕޭލިންއެވެ. އޭގެ ދެ އަހަރުފަހުން، ޢުމުރުފުޅުން 20 އަހަރުގައި، ކޮލެޖް ސްކޯލަރޝިޕަށް ފައިސާ ހޯއްދެވުމަށް، ރީތީގެ މުބާރާތެއްގައި ވާދަކުރައްވާ ކާމިޔާބުކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު، މިސް އެލަސްކާ މުބާރާތުގައި ވާދަކުރައްވާ ޕޭލިން ދެވަނަ ހޯއްދެވިއެވެ. ނޫސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން ޑިގްރީއަކާއި އެކު 1987ވަނަ އަހަރު ޕޭލިން އައިޑަހޯ ޔުނިވަރސިޓީއިން ގްރޭޖުއޭޓްވެވަޑައިގަތެވެ. އަދި ސިޔާސީ މަޞްރަޙަށް ނިކުމެވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައާއި އަދި ޓީވީ ސްޕޯޓްސް ކާސްޓަރެއްގެ ވަޒީފާގައި ޕޭލިން މަސައްކަތްކުރެއްވިއެވެ.
ޕޭލިންއާއި ފިރިކަލުން ޓޮޑްއަށް ފަސް ބޭފުޅުން ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެެވެ. އެންމެ ތުއްޕުޅު ބޭފުޅާ، ޓްރިގް ލިބިވަޑައިގަތީ މިދިޔަ އޭޕްރިލް މަހުގައެވެ. ޓްރިގް ލިބިވަޑައިގެންތާ ހަތަރުވަނަ ދުވަހު، ޕޭލިން އޮފީހަށް ނިކުމެވަޑައިގަތެވެ. އަދި އޭނާ އޮފީހަށް ވަޑައިގަންނަވާއިރު، ޓްރިގް ގެންދަވައެވެ. ޕޭލިން ސިފަކުރައްވާ ގޮތުގައި އޭނާއަކީ ގެވެހި މަންމައެކެވެ. ޕޭލިންގެ އެންމެ ދޮށީ ފިރިހެން ދަރިފުޅު ޓްރެކް، 2007 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޚިދުމަތްކުރަމުންދަނީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއޔާއަށެވެ. އަދި ވަރަށް އަވަހަށް އިރާޤުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާ އެމެރިކާގެ ފައުޖާ ޓްރެކް ގުޅޭނެއެވެ.
ޕޭލިން އޭނާގެ ސިޔާސީ ޙާޔާތްޕުޅު ބިނާކުރައްވާފައިވަނީ އެތިކްސް ޙިމާޔަތްކުރާއްވާ އަދި ރިފޯމްއަށް ގޮވާލާ ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ޕޭލިން މޭޔަރ ކަމުގެ މަޤާމު ފުރުއްވި އިރު އޭނާގެ އަމިއްލަފުޅު މުސާރަ ކުޑަކުރެއްވިއެވެ. ޕޭލިންގެ މި ރިކޯޑުގެ ސަބަބުން، ‘އެލަސްކާ އޮއިލް އެންޑް ގޭސް ކޮންޒަވޭޝަން ކޮމިޝަންގެ އެތިކްސް ކަމިޝަނަރ ކަމުގެ މަޤާމު އޭނާއަށް ލިބިވަޑައިގަތެވެ. ނަމަވެސް، ޕެލިންއާއި އެކު މަސައްކަތް ކުރެއްވި އެހެން ކަމިޝަނަރެއްކަމަށްވާ، ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީއަށް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ، ރޭންޑީ ރޫރިޗް އޭނާ ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަށް ޙަވާލުވެފައިވާ ކުންފުނިތަކުން، ސްޓޭޓް ޕާޓީއަށް ފަންޑު ހޯދާކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް، ޕޭލިން ކަމިޝަނަރކަމުގެ މަޤާމުން އިސްތިޢުފާ ދެއްވިއެވެ. ގަވަރުނަރުކަމުގެ އިންތިޚާބު ޕޭލިން ކާމިޔާބު ކުރެއްވީ ރިފޯމިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ކެމްޕެއިންކުރައްވައިގެންނެވެ. އަދި ގަވަރުނަރުކަމަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީ އެތިކްސް ރިފޯމް ބިލެއް އޭނާ ފާސްކުރެއްވިއެވެ. އެލަސްކާގައި ޕޭލިންވަނީ 90 އިން ސައްތައިގެ މަޤްބޫލުކަން ހޯއްދަވާފައެވެ.
އެތިކް ރިފޯމިސްޓެއްގެ ލޭބަލް ގެންގުޅުއްވާ ޕޭލިންގެ މައްޗަށް، ނުފޫޒުގެ ބޭނުންކުރައްވައިގެން، އޭނާގެ ކޮއްކޮގެ ކުރީގެ ފިރިމީހާ، މައިކް ވުޓެން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެވިފައިވެއެވެ. އަދި މިތުހުމަތު ތަކާއި ގުޅިގެން ޤާނޫނީ ޕެނަލް އަކުން މިހާރު ދަނީ އެއް ލައްކަ ޑޮލަރުގެ ތަޙްޤީޤެއް ހިންގަމުންނެވެ. އެލަސްކާގެ ސޭފްޓީ ކަމިޝަނަރަ ވޯލްޓް މޮނޭގަން މަޤާމުން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ވުޓެން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ދެކޮޅު ހެދުމުންތޯ ބެލުމަށް މި މައްސަލަ ތަހްޤީގު ކުރާ ޕެނަލުން މިހާރުދަނީ ސުވާލު ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް ޕޭލންވަނީ މި ތުހުމަތުތަކަށް ދެކޮޅު ހައްދަވާފައެވެ. އަދި އޭނާ ވިދާޅުވީ ވުޓެން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުގައި އޭނާގެ އެއްވެސް އަތެއް ނުވާކަމަށެވެ. ޕޭލިން ގަވަރުނަރުކަމުގެ މަޤާމަށް ވާދަކުރެއްވުމުގެ ކުރިން އޭނާއާއި ފިރިކަލުން ޓޮޑްވަނީ، ވުޓެންގެ މައްޗަށް، ޑިއުޓީގައި ހުރެ ރާބުއިމާއި، ޤަވާއިދާ ޚިލާފަށް ޝިކާރަކުރުމުގެ ތުހުމަތުތަކެއް ކޮށްފައެވެ. މި ތުހުމަތުތަކުގެ ސަބަބުން 2006ވަނަ އަހަރު ވުޓެން ވަޒީފާއިން ސަސްބެންޑް ކުރެވުނެވެ.
ޕޭލިންއަކީ ތިމާވެށި ޙިމާޔަތްކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާޢަތްތަކުން ތާޢީދުކުރައްވާ ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. “ޕޯލަރ ބެއަރ ޙިމާޔަތްކުރުމާއި އާކްޓިކްގައިވާ އެ ޖަނަވާރުގެ ވެށި ޙިމާޔަތްކުރުމަށް އަހަރަމެން މަސައްކަތްކުރަން ޖެހޭނެ. ނަމަވެސް، ޙިމާޔަތްކުރެވިފައިވާ ޖަނަވާރުތަކުގެ ލިސްޓަށް ޕޯލަރ ބެއަރ ލުން، މިބުނި މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިގެން ނުވާނެ” މިދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހު ނިއުޔޯކް ޓައިމްސްގައި ޕޭލިން ލިޔުއްވިއެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އެލަސްކާގެ ގޭސް އިންޑަސްޓްރީ އަށް ގެއްލުންވާނެކަމަށް ވިދާޅުވެ، ޕޯލަރ ބެއަރ، ޙިމާޔަތް ކުރެވިފައިވާ ޖަނަވާރުތަކުގެ ލިސްޓުގައި ހިމެނުމަށް ޕޭލިން ދެކޮޅުހެއްދެވިއެވެ.
ޖެނުއަރީ 24
ޖެނުއަރީ 24 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 24ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ޖެނުއަރީ 25
ޖެނުއަރީ 25 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 25ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ޖެނުއަރީ 26
ޖެނުއަރީ 26 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 26ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ސޯމަޓަސްޓެޓިން
ސޯމަޓަސްޓެޓިން ނުވަތަ  އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ ޕެރިވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Periventricular nucleus) ، މައިދާ، ޗިސްމޭ، ފަދަ ގުނަވަންތަކުން އުފައްދައި ދޫކުރާ ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ.މައިދާގައި މިހޯރމޯން ދޫކުރަނީ ޑެލްޓާ ސެލް(D Cell)  ތަކުންނެވެ. ޗިސްމޭ ގައި މިހޯރމޯން ދޫކުރަނީ ޑެލްޓާ އައިލެޓް ސެލް(δ islet cell) ތަކުންނެވެ.
މިހޯރމޯންގެ ހަރަކާތްތެރި ދެވައްތަރެއް ވެއެވެ. އެއީ 14 އަމިނޯ އެސިޑް އެކުލެވޭ ވައްތަރަކާއި، އަދި 28 އަމިނޯ އެސިޑް އެކުލެވޭ ވައްތަރެކެވެ. މިހޯރމޯން އަށް ކިޔައުޅޭ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ގްރޯޘް ހޯރމޯން އިންހިބިޓިންގ ހޯރމޯން(GHIH) ،ސޯމަޓަޓްރޮޕިން ރިލީސް އިންހިބިޓިންގ ހޯރމޯން(SRIF) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ވޭޒޯޕްރެސިން
ވޭޒޯޕްރެސިން ނުވަތަ އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ ޕަރަވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Paraventricular nucleus) އަދި ސްޕްރައޮޮޕްޓިކް ނިއުކްލިއަސް(Supraoptic nucleus) ގައި ހުންނަ މެގްނޯ ސެލިއުލާ ނިއުރޯސިކްރީޓަރީ ސެލް(Magnocellular neurosecretory cell) ތަކުން އުފައްދައި ދޫކުރާ،ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. ވޭޒޯޕްރެސިން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އުފެދިގެން އަންނަނީ ސްޕްރައޮޕްޓިކް ނިއުކްލިއަސްގައި ހުންނަ މިފަދަ ސެލްތަކުންނެވެ.
ވޭޒޯޕްރެސިން އަށް ކިޔައިއުޅޭ އެހެން ނަންނަމުގެ ތެރޭގައި އާޖިނީން ވޭޒޯޕްރެސިން(Arginine vasopressin) ، އާޖިޕްރެސިން(Argipressin) ، އަދި އެންޓި ޑައިޔުރެޓިކް ހޯރމޯން(Antidiuretic hormone/ADH) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ވޭޒޯޕްރެސިން ހަށިގަނޑުން ދޫކުރަނީ ހަށިގަނޑުގައި ފެނުގެ ނިސްބަތް މަދުވާ ހިނދުގައެވެ. ގުރުދާ ގައި ފެން ވަކިވަރެއްގައި ހިފަހައްޓައި ދިނުމަށް މިހޯރމޯން މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. އެގޮތުން ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ތަރުކީޒުކޮށް، އަދި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ މިންވަރު މަދުކުރުވައެވެ. މީގެ އިތުރުން ލޭހޮޅިތައް ހަނިކުރުވުން(Vasoconstriction) ކުރިމަތި ކުރުވައިގެން ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިކުރުވައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޞާލިޙުގެފާނު
ޞާލިޙުގެފާނަކީ ﷲ ގެ ރަސޫލެކެވެ. ޢަރަބިކަރައިގައި ވަޒަންވެރިވެ، ދިރިއުޅުނު ޘަމޫދުބާގައިގެ މީހުންނަކީ ވަރަށް ބިޔަ ހަށިގަނޑުތަކެއްގެވެރި ޢުމުރުދިގު ބަޔެކެވެ. ކަދުރު ރުއްތަކާ، ފެންއާރުތަކާ، ބަގީޗާތަކުގެ ނިޢުމަތްލިބި އެނިޢުމަތްތަކުގެމައްޗަށް ބޮޑާވެގަތްބަޔެކެވެ. އެމީހުން ގެދޮރު ބިނާކޮށް އުޅުނީ ފަރުބަދަކަނޑައި ބިންވަޅު ނަގައިގެންނެވެ. ބޮޑެތި ގަދަފަދަ ގަނޑުވަރުތައް ފަދައިންނެވެ.
މިފަދަ ނިޢުމަތާ، އުފާވެރިކަމާ، ދިގު ޢުުމުރުގައިވެސް ﷲއަށް އުރެދި، ޝިރުކުކޮށް އުޅުމުގެ ސަބަބުން، ﷲގެ މަގަށް ގޮވާލައްވައި، ޙައްޤު ފާޅުކޮށްދެއްވުމަށްޓަކައި އެޤައުމުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން ޞާލިޙްޢަލައިހިއްސަލާމް ﷲ އިޚްތިޔާރުކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެބައިމީހުގެގާތަށް ރަސޫލުކަމާއިގެން އެކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވިއެވެ.
ޞާލިޙްގެފާނު ތެދުމަގަށް ގޮވާލައްވާ، ﷲ ފިޔަވައި އެހެން ފަރާތަކަށް އަޅުކަންނުކުރުމަށް ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ނަޞޭޙަތްދެއްވާ، އާޚުރަތްދުވަސް ހަނދުމަކޮށްދެއްވާ އުޅުއްވަން ފެއްޓެވުމުން ޤައުމުގެ ގިނަބަޔަކު ދުށީ އެކަލޭގެފާނަކީ މޮޔައެއްކަމަށެވެ. އަދި ސިޙުރުޖެހިފައިވާ ބޭކަލެއްކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނަށް އީމާންވީ މަދުބަޔެކެވެ. އީމާންނުވެތިބި މީސްތަކުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިއަހުން އެދުނީ މުޢުޖިޒާތެއްގެގޮތުގައި، ހިލަ ފަރުބައެއްގެތެރެއިން ޖަމަލެއް ނެރުއްވައިދެއްވުމަށެވެ.
ޞާލިޙްގެފާނު ﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި ދުޢާދެންނެވުމުން އެފަދައިން ޖަމަލެއް ނެރެދެއްވައެވެ. އަދި އެޖަމަލަށް އަނިޔާވެރިނުވުމަށް ޞާލިޙްގެފާނު އަންގަވައެވެ. ނަމަވެސް ޤައުމުގެމީހުންގެ ބޮޑާކަން ޙައްދުފަހަނައަޅައި، އެޖަމަލާއިމެދުވެސް އަނިޔާވެރިވެ، އެންމެފަހުން ޖަމަލު މަރާލައެވެ. ﷲއަށް އީމާންވާކަށް އެމީހުން ބޭނުމެއްނުވެއެވެ.
އެހިސާބުން 3 ދުވަހުގެ މުހުލަތަކަށްފަހު، ﷲގެ ކޯފާގެގޮތުގައި ގަދަފަދަ އަޑެއް އެމީހުންގެމައްޗަށް ފޮނުއްވައެވެ. އެގަދައަޑުގެ ގުގުމުމާއިއެކު، އެއްކަލަ ބިޔަހަށިތަކުގެވެރީން، އެމީހުންގެ ގަދަފަދަ ގެތަކުގައިތިއްބާ، ފުރާނަ ހަށީން ލުހި، މަރުވެފައިވާ މުޅަ މަސްތަކަށް ބަދަލުވެދެއެވެ. މި ގަދަފަދަ ކޯފާއިން ސަލާމަތްވީ ޞާލިޙްގެފާނާއި، އެކަލޭގެފާނަށް އީމާންވީ މީސްކޮޅު އެކަންޏެވެ. ފޮޓޯއިން ތިޔަ ފެނިވަޑައިގަންވަނީ، ޘަމޫދުބާގައިގެމީހުން ބިނާކޮށްފައިވާ ގަދަފަދަ ގެތަކުގެ ތެރެއިން މިއަދަށްވެސް ފެންނަންހުރި ބައެއް ތަންތަނެވެ. އެ ގަދަފަދަ ގެތަކާއި، އެމީހުންގެ ހަށިތަކުގައިހުރި ގަދަ ބާރަކީ، ﷲގެ ޢަޒާބުން ރައްކާތެރިވުމުގައި އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއްދެވުނު ވާޞިޠާއަކަށްނުވިއެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:Islamic prophets
ޔުގެންޑާ
ރިޕަބްލިކް އޮފް ޔޫގެންޑާއަކީ އިރުމަތީ އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ބިންބަންދު ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ޔޫގެންޑާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ އިނގިރޭސިބަހާއި ސަވާހިލީ ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ޔޫގެންޑާގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ޔޫގެންޑަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ކަންޕާލާއެވެ. ޔޫގެންޑާގެ ވެރިރަށަކީ ކަންޕާލާއެވެ. ޔޫގެންޑާއަކީ ޑިމޮކްރެޓިކް ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 32 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 37 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.2 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ވާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ ug. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +256 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޔޫގެންޑަން ޝިލިންގެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ޔޫގެންޑާގެ އިރުމަތީގައި އޮތީ ކެންޔާއެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ ސޫދާނެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯއެވެ. ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތީ ރުވާންޑާއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ޓެންޒޭނިޔާއެވެ.
ތާރީޚު
މީގެ 2300 ވަރަކަށް އަހަރު ކުރީން ޔޫގެންޑާގެ ސަރަހައްދުގައި ވަޒަންވެރިވެފައިވަނީ ޝިކާރަކުރާ މީހުންނެވެ. ބަންޓޫ ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ މީހުންވަނީ ޤައުމުގެ ދެކުނުގައި ވަޒަންވެރިވެފައެވެ. ބެލެވިފައިވާ ގޮތުން މި މީހުންނަކީ މެދުތެރޭ އަދި ހުޅަނގު އެފްރިކާއިން އައިސް ވަޒަންވެރިވި ބައެކެވެ. މި މީހުންވަނީ ޔޫގެންޑާއަށް ދަގަނދުގެ މަސައްކަތްކުރުމުގެ ހުނަރުތައް ތަޢާރަފުކޮށްފައެވެ. އިޖްތިމާޢީ ގޮތުންނާއި ސިޔާސީ ގޮތުން އައު ވިސްނުންތައް ގެނެސްފައެވެ. ޢަރަބި ވިޔަފާރިވެރިން އިރުމަތީ އެފްރިކާއަށް ގޮސްފައިވަނީ މީލާދީން 1830 ވަނަ އަހަރު ތާނގައެވެ. 1860 ގައި އިނގިރޭސީންވަނީ ޔޫގެންޑާއަށް އައިސްފައެވެ. ޕްރޮޓެސްޓެންޓު މުބައްޝިރުން (މިޝަނަރީން) ޔޫގެންޑާއަށް ވަދެފައިވަނީ 1877 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ކެތަލިކް މުބައްޝިރުން ވަދެފައިވަނީ 1879 ގައެވެ. 1900 ވަނަ އަހަރާއި 1920 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދުގައި ނިދިބަލީގެ ސަބަބުން މި ސަރަޙައްދުން 250000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންވަނީ މަރުވެފައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ޔޫގެންޑާއަކީ ވަރަށް ގިނަ ނަސްލުތަކުގެ މީހުންގެ ވަޒަނެއް ކަމުގައިވެފައިވާ ޤައުމެކެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ނަސްލެއްގެ ބަޔަކަށް މުޅި ޤައުމުގެ އާބާދީގެ ފުރިހަމަ އަޣުލަބިއްޔަތެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. ޔޫގެންޑާގައި ތަފާތު 40 ބަހަކުން ވާހަކަ ދައްކައެވެ. ޔޫގެންޑާގެ މިނިވަންކަމަށް ފަހު އެ ޤައުމުން ވަނީ ރަސްމީ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި އިނގިރޭސި ބަސް ހަމަޖައްސާފައެވެ. ޔޫގެންޑާގެ އިނގިރޭސި ބަހުގައި ވަނީ އެ ޤައުމުގެ ކުލަޖެހިފައެވެ. ސަވާހިލީ ބަހަކީ އިރުމަތީ އަދި މެދުތެރޭ އެފްރިކާގައި އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންކުރާ އެއްބަހެއް ކަމުގައިވާތީ 2005 ވަނަ އަހަރުގައި އެ ޤައުމުންވަނީ ސަވާހިލީ ބަހަކީ އެ ޤައުމުގެ ދެވަނަ ރަސްމީ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސާފައެވެ. ޔޫގެންޑާގައި އޮތީ ވަރަށް ޒުވާން އާބާދީއެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ އާބާދީގެ މީޑިޔަން ޢުމުރަކީ 15 އަހަރެވެ. ޔޫގެންޑާގައި އެންމެ ގިނައީ ކްރިސްޓިއަނުންނެވެ. ޔޫގެންޑާގެ އާބާދީގެ 78% އަކީ ކްރިސްޓިއަނުންނެވެ. މުސްލިމުންނަކީ 12%އެވެ. އެހެން ދީންތަކަށް ތަބަޢަވާ އަދި އެއްވެސް ދީނަކަށް ތަބަޢަނުވާ މީހުންގެ ޖުމްލައަކީ 10% އެވެ.
ސަގާފަތު
ޔޫގެންޑާގެ ސަގާފަތަކީ ވަރަށް ބޮޑު ތަފާތުތަކެއް އެކުލެވިފައިވާ ސަގާފަތެކެވެ. ޔޫގެންޑާގެ އާބާދީގައި ހިމެނޭ އިންޑިޔާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުން އީދީ އަމީނުގެ ދުވަސްވަރުގައި ޤައުމުން ބޭރުކޮށްލެވުނު ނަމަވެސް އެމީހުން މިހާރުވަނީ ޤައުމަށް އެނބުރި އައިސްފައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޔޫގެންޑާގެ ސަގާފަތުގެ ތެރޭގައި އިންޑިޔާގެ ރަހަތައް ވަރަށް ބޮޑަށް އެކުލެވިފައިވެއެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން ޔޫގެންޑާއިން ވަނީ ބަލިކަށި އިޤްތިޞާދީ ސިޔާސަތުތަކަކާ ހެދި ދުނިޔޭގެ އެންމެ ފަޤީރު ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައެވެ. މިހާރު އެ ޤައުމުން ވަނީ އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން 2008 ވަނަ އަހަރު ޔޫގެންޑާގެ އިޤްތިޞާދަށް ވަނީ 7% ގެ ކުރިއެރުމެއް އައިސްފައެވެ. ޔޫގެންޑާއަކީ ޤުދުރަތީ ވަޞީލަތްތަކެއް ލިބިފައިވާ ޤައުމެކެވެ. މި ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ދަނޑުވެރިކަމަށް ރަނގަޅު ފަހާއި، ޤަވާޢިދުން ވާރޭ ވެހުމާއި، ކޮޕަރ އަދި ކޮބޯލްޓް ފަދަ މިނަރަލްތަކުގެ ފުދޭވަރެއްގެ ރިޒަރވެއް ހުރުމާއި، ގޭހާއި ތެޔޮ ހުރުން ހިމެނެއެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 1146 ޑޮލަރެވެ.
ޖެނުއަރީ 27
ޖެނުއަރީ 27 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 27ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ޗިކެން ލިޓްލް (2005 ގެ ފިލްމު)
ކާސްޓިންގ
ޒެކް ބްރެފް ގެރީ މާރޝަލް ޑޮން ނޮޓްސް ޕެޓްރިކް ސްޓުވާރޓް އެމީ ސެޑަރިސް ސްޓީވް ޒާން ޖޯން ކަސަކް ވެލެސް ޝޯން
ޑޯޕަމީން
ޑޯޕަމީން ނުވަތަ އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ އާކުއޭޓް ނިއުކްލިއަސް(Arcuate nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ ނިއުރޯ ހޯރމޯން އެކެވެ. ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައި ޑޯޕަމީން މަސައްކަތްކުރަނީ ނިއުރޯ ޓްރާންސްމިޓަރ އެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެގޮތުން 5 ވައްތަރެއްގެ ޑޯޕަމީން ރިސެޕްޓަރ ތައް ހީވާގިކޮށް މުރާލި ކުރުވައެވެ. އެއީ D1,D2,D3,D4,D5 މި 5 ވައްތަރުގެ ރިސެޕްޓަރ އެވެ. ހައިޕޯތަލަމަސް އިން ދޫކުރާ ޑޯޕަމީންގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން ޕްރޯލެކްޓިން ދޫކުރުން މަނާކުރުމެވެ. ނުވަތަ އެމަސައްކަތަށް ހުރަސް އެޅުމެވެ. މީގެ އިތުރުން އެޑްރީނަލް މިޑުލާ ގައި ހިމެނޭ ކްރޯމަފިން ސެލް(Chromaffin cell) ތަކުން ވެސް ޑޯޕަމީން ދޫކުރެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޖެނުއަރީ 29
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ޖެނުއަރީ 30
ޖެނުއަރީ 30 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 30ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
މިލަޓޯނިން
މިލަޓޯނިން ނުވަތަ އަކީސިކުނޑި]]ގެ ތެރޭގައިވާ ޕިނިއަލް ގްލޭންޑް ގައި ހުންނަ ޕިނިއަލޯސައިޓް''(Pinealocyte) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ ހޯރމޯން އެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މިހޯރމޯން ދޫކުރަނީ ޕިނިއަލް ގްލޭންޑް އިން ކަމަށް ވިޔަސް ބައެއް ފަހަރު ލޮލުގެ ރެޓިނާ އަދި ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ގެ ބައިތަކުން ވެސް މިހޯރމޯން ދޫކުރެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޞައްޙަޙަދީޘު
ޙަދީޘު ޢިލްމުވެރިންގެ އަރިހުގައި ޙަދީޘުގެ ތަޢުރީފު
ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ކޮންމެ ޙަދީޘަކީ އެއީ ޞައްޙަ ޙަދިޘެއްކަން ސާބިތުވާ ނަމަ އެއަށް ޢަމަލުކުރުން ވާޖިބުވާނެވެ. އެހެންކަމުން ޙަދީޘު ޤަބޫލުކުރުމާއި ނުކުރުމުގައި ޢިލްމުވެރިން ވަނީ ޙަދީޘު ބައިތަކަކަށް ބައްސަވާފައެވެ. މިގޮތުން ޙަދީޘުގެ ޢާންމު ޤަވާޢިދުތަކެއް ކަނޑައަޅުއްވާ ޙަދީޘު ތިންބައަކަށް ބައްސަވައެވެ. އެއީ ޞައްޙަ ޙަދީޘާއި (الحديث الصحيح) ޙަސަނު ޙަދީޘާއި (الحديث الحسن) ޟަޢީފު ޙަދީޘު (الحديث الضعيف) މިއެވެ. އަދި މީގެ ކުރިއަށް އަންނަ މުތަވާތިރު ޙަދީޘެވެ.
ޙަދީޘު ޞައްޙަ ވުމުގެ ޝަރުޠުތައް
ޙަދީޘު ޞައްޙަވާނީ އޭގައި ފަސް ޝަރުޠެއް އެކުލެވުމުންނެވެ. އެއީ؛ ފަހެ މިއިން ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، އެޙަދީޘެއް ޞައްޙަ ދަރަޖައިން އުނިވާނެއެވެ.
ޞައްޙަ ޙަދީޘުގެ މިސާލު
އަލްއިމާމުލް ބުޚާރީ އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙީޙުގައި ލިއުއްވާފައި ވެއެވެ. حدثنا عبدالله بن يوسف قال: أخبرنا مالك عن إبن شهاب عن محمد بن جبير بن مطعم عن أبيه قال: سمعت رسول الله عليه وسلم قرأ في المغرب باالطور"
މިޙަދީޘުގެ މާނައަކީ جبير بن مطعم ވިދާޅުވިއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ މަޣުރިބު ނަމާދުގައި الطور ސޫރަތް ކިޔަވާ ވިދާޅުވަނިކޮށް ތިމަން އަޑުއެއްސެވީމެވެ." މިއީ ޞައްޙަ ޙަދިޘެކެވެ. އެހެނީ؛ ވީމާ އިސްވެ ދިޔަ ޝަރުޠުތަކަށް ބަލާއިރު ޞައްޙަ ޙަދީޘުގެ ތެރޭގެއި ހިމެނެނީ؛
މުތަވާތިރު ޙަދީޘާއި، އޭގެޒާތުގައި ޞައްޙަ ޙަދީޘާއި، އެހެންރިވާޔަތަކުން ބާރުލިބިގެން ޞައްޙަ ދަރަޖައަށް ފޯރާ ޙަދީޘާއި އޭގެޒާތުގައި ޙަސަނު ޙަދީޘާއި، އެހެންރިވާޔަތަކުން ބާރުލިބިގެން ޙަސަން ދަރަޖައަށް ފޯރާ ޙަދީޘެވެ. ތަފާތު ދަރަޖަތަކެއްގައި ހިމެނުނަސް މިހުރިހާ ޙަދީޘަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ޞައްޙަ ޙަދީޘުތަކެވެ.
ހަދީޘު ޞައްޙަ ވުމުގެ ޝަރުޠުތައް ތިންބައަކަށް ބަހާލެވިދާނެއެވެ. އެއީ؛
އެންމެ ޞައްޙަ ސަނަދު
ޞައްޙަ ޙަދީޘަކަށް ވުމަށްޓަކައި އިސްވެ ދެންނެވުނު ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވީކަމުގައި ވިޔަސް އެޙަދީޘެއްގެ ސަނަދުގެ ޞައްޙަކަމުގެ ސަބަބުން އެޙަދީޘެއްގެ ބާރު ގަދަވެގެންދެއެވެ." އެންމެޞައްޙަ ސަނަދު" ކަނޑައެޅުމަކީ އެންމެ އެދެވިގެންވާ ގޮތް ނޫންކަމުގައި ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއްޢިލްމުވެރިން އެބޭފުޅެއްގެ ނަޒަރުގައި އެންމެޞައްޙަ ސަނަދު ކަނޑައަޅުއްވާފައި ވެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި؛
އެއްމެ ޞައްޙަ ޙަދީޘަކީ ކޮބަ؟
އެންމެ ޞައްޙަ ޙަދީޘަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާލާއިރު، ޢިލްމުވެރިން ވަނީ ޞައްޙަ ޙަދީޘުގެ ތަރުތީބެއް އެކުލަވާލާފައެވެ. ޞައްޙަ ޙަދީޘުތައް ޢިލްމުވެރިން ތަރުތީބުކުރައްވާފައިވާ ނުވަތަ ޞައްޙަ ޙަދީޘުތަކުގެ ދަރަޖަތައް 7 (ހަތެއް) ބައަކަށް ބެހެއެވެ. އެއީ އަންނަނިވި ތަރުތީބުންނެވެ.
ޖެނުއަރީ 28
ޖެނުއަރީ 28 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 28ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޖެނުއަރީ
ވިޓަމިން ބީ6
ވިޓަމިން ބީ6 ނުވަތަ ޕައިރިޑޮކްސިން އަކީ ކާނާއިން ހަށިގަނޑުގެތެރޭގައި ހަކަތަ އުފެއްދުމުގައި އެހީތެރިވެދީ ޕްރޮޓީންގެ ބައިތައް އުފެއްދުމުގައި، އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ. މިއީ އެކިވައްތަރުގެ ހޯރމޯން ޚާއްޞަކޮށް އިންސިއުލިން އާއި އެޑްރެނަލިން އުފެދުމަށް ބާރުއަޅައިދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ލޭގައި އުފެދޭ ލޭގެ ރަތް ދިރު ނުވަތަ ލޭގެ ރަތް ސެލް ތައް އުފެދުމަށް ބޭނުންވާ ދިޔަތައް ހަށިގަނޑުގައި އުފެއްދުމަށް ވެސް ބާރުއަޅާ ދެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ދިރު ތަކުގައި ވާރުތީ ސާމާރު ހަރުކޮށްދެނީ މިބާވަތުގެ ވިޓަމިން އެވެ. މިވިޓަމިން ލޭގައި ހުންނަ ވަރަށްވުރެ 25 ގުނައިން 50 ގުނައާއި ދޭތެރޭގެ އަދަދަކަށް ސިކުނޑީގައި ގިނައެވެ. މިއީ މިވިޓަމިންގެ މުހިއްމު ކަން އަންގައިދޭ އަލާމާތެކެވެ. ޕައިރިޑޮކްސިން އެކުލެވޭ ކާނާ އާދަވެގެން ކޮންމެ ދުވަހަކު ބޭނުންކުރަން ޖެހެއެވެ. ހަށިގަނޑުން މިވިޓަމިން މަދުވެއްޖެކަން އެނގޭނެ އަލާމާތަކީ ވަރުދެރަވުން، ކާހިތްކެނޑުން، އަނގަފާރުވުން، ތުންފަތް ފެޅުން، ބަރުދަން ލުއިވުން، އަދި ހަންގަނޑު އަނދާގޮތްވުން އެވެ. ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން އަކީވެސް މިކަމުގެ އަލާމާތެކެވެ. ޕައިރިޑޮކްސިން އެކުލެވޭ ކާބޯތަކެތީގެ ތެރޭގައި، ގެރިމަސް، ކަނޑުމަސް، ކުކުޅުމަސް، ޕާން ފިހަން އަޅާ ޔީސްޓް ހިމެނެއެވެ. އަދި އެވަކާޑޯ އާއި ދޮންކެޔޮ އަކީ ވެސް މިބާވަތުގެ ވިޓަމިން ގިނަ ތަކެއްޗެވެ. ވިޓަމިން ބީ6 (ޕައިރިޑޮކްސިން) ގެ ކެލަމިން ( ދުވަހެއްގައި ކެއުމަށް ލަފާދޭ މިންވަރު ) ކަމަށް ބަލަނީ ފިރިހެނަކަށް 2 މިލިގްރާމް އެވެ. އަންހެނަކަށް 1.6 މިލިގްރާމް އެވެ. ނޭވާހިއްލުމަށާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކަށާއި، ފޫހިވުމަށާއި، އަދި މައްސަރުގެ ކުރިން ދިމާވާ އުނދަގޫތަކަށް ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި މިވިޓަމިން ބޭނުން ކުރެވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ހަކުރު ބަލީގެ މީހުން މިވިޓަމިން ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުގައި ރައްކާތެރި ވާންވާނެއެވެ.
ހައިޕޯތަލަމަސް
ހައިޕޯތަލަމަސް ނުވަތަ  އަކީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމް ، އެންޑަކްރިން ނިޒާމް އާ ގުޅުވާލަދޭ ފާލަމެކެވެ. މިދެނިޒާމް ގުޅުވާދެނީ އެންޑަކްރިން ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑް ގެ އެހީގައެވެ. ހައިޕޯ ތަލަމަސް އިންނަނީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައި ބްރޭން ސްޓެމް(Brain stem) ގެ މަތިން ތަލަމަސް(Thalamus) ގެ ތިރީގައެވެ.
އަހަރެމެންގެ ބާރަކާއި އިޚްތިޔާރަކާ ނުލައި ހަށިގަނޑުގައި ހިންގާ ބައެއް ކަންތައްތަކާއި، އަދި ހަށިގަނޑުގައި ހިންގާ މެޓަބޮލިޒަމްގެ މަސައްކަތްތައް ތަންޒީމް ކުރުމުގައި ހައިޕޯތަލަމަސް ބައިވެރި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެތަކެއް ނިއުރޯން ހޯރމޯންތަކެއް ހައިޕޯތަލަމަސް އިން ބޭރުކުރެއެވެ. މިހޯރމޯންތަކަށް ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ތަކޭ ކިޔައެވެ.
ގޯނާޑޮޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން(GnRH)
ގޯނާޑޮޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ  އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ ޕަރަވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Paraventricular nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ،ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން ފޮލިކަލް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން އަދި ލޫޓީއިނައިޒިންގ ހޯރމޯން ދޫކުރުމުގައި ޒިންމާވާ ހޯރމޯން އެވެ. މިހޯރމޯން އަށް ކިޔައި އުޅޭ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ލޫޓީއިނައިޒިންގ ހޯރމޯން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން(LHRH) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ގްރޯޘް ހޯރމޯން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން(GHRH)
ގްރޯޘް ހޯރމޯން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ   އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ އާކުއޭޓް ނިއުކްލިއަސް(Arcuate nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ 44 އަމިނޯ އެސިޑް އެކުލެވޭ ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން ގްރޯޘް ހޯރމޯން ދޫކުރުމަށް ބާރުއަޅާ ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އަށް ކިޔައިއުޅޭ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ގްރޯޘް ހޯރމޯން ރިލީސިންގ ފެކްޓަރ(GRF/GHRF) އަދި ސޯމަޓަކްރިނިން(Somatocrinin) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ކޯޓިކޯޓްރޮޕިން ރިސީލިންގ ހޯރމޯން (CRH)
ކޯޓިކޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ ޕަރަވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Paraventricular nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ،ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. ހަމަމިހެން މިއީ ސްޓްރެސް އަށް އިޖާބަ ދިނުމުގައި ބައިވެރިވާ ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ އެއްވެސް މެއެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން އެޑްރީނޯ ކޯޓިކޯ ޓްރޮޕިކް ހޯރމޯން ދޫކުރުމަށް ބާރުއަޅާ ބާރުއަޅާ ހޯރމޯން އެކެވެ.މިހޯރމޯން އަށް ކިޔައިއުޅޭ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ކޯޓިކޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ފެކްޓަރ(CRF) އަދި ކޯޓިކޯލިބެރިން(Corticoliberin) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ސޯމަޓަސްޓެޓިން(SS/ GHIH)
ސޯމަޓަސްޓެޓިން ނުވަތަ އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ ޕެރިވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Periventricular nucleus) ، މަޢިދާ، ޗިސްމޭ، ފަދަ ގުނަވަންތަކުން އުފައްދައި ދޫކުރާ ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މައިދާގައި މިހޯރމޯން ދޫކުރަނީ ޑީސެލް(D Cell) ތަކުންނެވެ. މިހޯރމޯންގެ ހަރަކާތްތެރި ދެވައްތަރެއް ވެއެވެ. އެއީ 14 އަމިނޯ އެސިޑް އެކުލެވޭ ވައްތަރަކާއި، އަދި 28 އަމިނޯ އެސިޑް އެކުލެވޭ ވައްތަރެކެވެ. މިހޯރމޯން އަށް ކިޔައުޅޭ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ގްރޯޘް ހޯރމޯން އިންހިބިޓިންގ ހޯރމޯން(GHIH) ،ސޯމަޓަޓްރޮޕިން ރިލީސް އިންހިބިޓިންގ ހޯރމޯން(SRIF) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ޑޯޕަމީން(DA)
ޑޯޕަމީން ނުވަތަ އަކީ ޑޯޕަމީން އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ އާކުއޭޓް ނިއުކްލިއަސް(Arcuate nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ ނިއުރޯ ހޯރމޯން އެކެވެ. ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައި ޑޯޕަމީން މަސައްކަތްކުރަނީ ނިއުރޯ ޓްރާންސްމިޓަރ އެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެގޮތުން 5 ވައްތަރެއްގެ ޑޯޕަމީން ރިސެޕްޓަރ ތައް ހީވާގިކޮށް މުރާލި ކުރުވައެވެ. އެއީ D1,D2,D3,D4,D5 މި 5 ވައްތަރުގެ ރިސެޕްޓަރ އެވެ. ހައިޕޯތަލަމަސް އިން ދޫކުރާ ޑޯޕަމީންގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން ޕްރޯލެކްޓިން ދޫކުރުން މަނާކުރުމެވެ. ނުވަތަ އެމަސައްކަތަށް ހުރަސް އެޅުމެވެ.
ވިޓަމިން ބީ2
ވިޓަމިން ބީ2 ނުވަތަ ރައިބޮފްލެވިން އަކީ ރީނދޫ އޮރެންޖް ކުލައިގައި ހުންނަ މާއްދާ އެކެވެ. މިއީ ވެސް ޕްރޮޓީން، ކާބޯސް، އަދި ފެޓްއިން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ހަކަތަ އުފައްދައި ދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ. ހަށިގަނޑު ހެދި ބޮޑުކޮށްދީ، ދިފާޢީ ނިޒާމް ހަރުދަނާކޮށްދީ، ހަންގަނޑާއި، އިސްތަށި ރީތިކޮށް ބަހައްޓައި ދިނުމަށް ރައިބޮފްލެވިން އެހީވެދެއެވެ. މިބައި ހަށިގަނޑުން މާމަދުވެއްޖެކަން އެނގޭނެ އަލާމާތްތަކަކީ ހަންގަނޑު ކުރަކިވުން، ތުންފަތް ދުޅަވުމާއި ކެނޑުން، އަނގަޔާއި ދޫ ކުރަކިވާފަދަ ގޮތްތައްވުން، އަދި އިސްތަށި މާގިނައިން ފައިބާގޮތްވުން ހިމެނެއެވެ. ރައިބޮފްލެވިން އެކުލެވޭ ބޭހަކީ ހަމުގެ ބައްޔަށް ފަރުވާ އެކެވެ. ނަމަވެސް ބޭނުންކުރަން ޖެހޭ ވަރަށްވުރެ އިތުރަށް ރައިބޮފްލެވިން ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުން ހަންގަނޑަށް އަވި އެޅުމާއެކު، ގައިކަހާ ހަންގަނޑު ރަތްވާގޮތްވެއެވެ. ރައިބޮފްލެވިން އެކުލެވޭ ކާބޯތަކެތީގެ ތެރޭގައި ކުރަނޑި، މޭގަނޑު، ކަމީރު، އަދި ފެހިކުލަގަދަ ފަތުގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ. ވިޓަމިން ބީ2 (ރައިބޮފްލެވިން) ގެ ކެލަމިން ( ދުވަހެއްގައި ކެއުމަށް ލަފާދޭ މިންވަރު ) ކަމަށް ބަލަނީ ފިރިހެނަކަށް 1.7 މިލިގްރާމް އެވެ. އަންހެނަކަށް 1.3 މިލިގްރާމް އެވެ. ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވާ ރައިބޮފްލެވިން އަކީ އޭގެ އަސަރު ހަށިގަނޑުގެ އެތަން މިތަނަށް ވަރަށް އަވަހަށް ފޯރުވާ އެއްޗެކެވެ. އަދި ބޭނުންވާ ވަރަށްވުރެ އިތުރުވެފައި ހުންނަ ރައިބޮފްލެވިން ކުޑަކަމުދާ ތަކެއްޗާއެކު ހަށިގަނޑުން ބޭރުވެދެއެވެ. މިގޮތުން ދުވާލަކު 25 މިލިގްރާމްގެ ރައިބޮފްލެވިން ކުޑަކަމުދާ ތަކެއްޗާއެކު ބޭރުވެދެއެވެ. ނަމަވެސް މަދު މިންވަރެއް ފުރަމޭ އަދި ގުރުދާގައި ހަރުލާފައި ހުރެއެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ޕިނިއަލް ގްލޭންޑް
އިންނަ ތަން
ޕިނިއަލް ގްލޭންޑް އަކީ ފެހިއޮށެއްވަރުގެ ސައިޒަށް އިންނަ ރަތް އަޅިކުލައިގެ ޖިސްމެކެވެ. މި ގްލޭންޑް އިންނަނީ ސްޓްރިއާ މެޑުލާރިސްގެ ތިރިން، ސްޕީރިއޯ ކޮލިކިއުލަސްގެ ކުރިމަތިން ތަލަމިކް ބޮޑީޒް ގެ އެއް އަރިމައްޗެއްގައެވެ. މިގްލޭންޑް އަކީ އެޕިތަލަމަސް(Epithalamus) ގެ ބައެކެވެ.
މިލަޓޯނިން
މިލަޓޯނިން ނުވަތަ އަކީސިކުނޑި]]ގެ ތެރޭގައިވާ ޕިނިއަލް ގްލޭންޑް ގައި ހުންނަ ޕިނިއަލޯސައިޓް''(Pinealocyte) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ ހޯރމޯން އެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މިހޯރމޯން ދޫކުރަނީ ޕިނިއަލް ގްލޭންޑް އިން ކަމަށް ވިޔަސް ބައެއް ފަހަރު ލޮލުގެ ރެޓިނާ އަދި ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ގެ ބައިތަކުން ވެސް މިހޯރމޯން ދޫކުރެއެވެ.
ވިލާ ގުރޫޕް
ވިލާ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެތަކެއް ދާއިރާތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ކުންފުންޏެއްގެ ބްރޭންޑް ނުވަތަ ޓްރޭޑް ނަމެކެވެ. ވިލާ ގެ އަޞްލަކީ ވިލާ ގުރޫޕް އެވެ. ނުވަތަ ވިލާ ގުރޫޕްގެ މައި ކުންފުނި ކަމުގައިވާ ވިލާ ޝިޕިންގ އެންޑް ޓްރޭޑިންގ ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އެވެ. މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެދިފައިވާ ކުންފުނިތަކުގެ ތެރެއިން އަމިއްލަ ފަރުދުންގެ އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ ބިޔަ ކުންފުނި ތަކުގެ ތެރޭގައި ގުނާލެވޭނެ ކުންފުންޏެކެވެ. ވިލާ ޝިޕިންގ އެންޑް ޓްރޭޑިންގ ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އުފެއްދީ ވިލާގެ ދަށުން ހިންގާ ހުރިހާ ކުންފުނިތަކެއްގެ ވެސް ވެރިފަރާތް ކަމުގައިވާ އަލްފާޟިލް ޤާސިމް އިބްރާހީމް އެވެ. މިކުންފުނި އުފައްދާފައިވަނީ 1986 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އޭރު މިކުންފުނި އުފެދިގެންއައީ ބޮޑެތި ބޯޓުފަހަރުގައި ރާއްޖެއިން ބޭރުން ރާއްޖެއަށް މުދާއެތެރެކުރުމަށާއި، ވިޔަފާރީގެ ތެރޭގައި ހަރަކާތްތެރިވުމަށެވެ.
1988 ވަނަ އަހަރު ވިލާ ގުރޫޕުގެ ފަރާތުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ ވިޔަފާރީގެ ތެރެއަށް ވަނެވެ. އެއަށްފަހު މިހާރު ވިލާ ގުރޫޕުގެ ދަށުން ހިންގާ ތަފާތު 5 ރިސޯޓް ރާއްޖޭގައި އެބައޮތެވެ. މި5 ރިސޯޓްގައި ޖުމްލަ 1002 ކޮޓަރި 2008 އެދާއެކު ގާއިމް ކުރެވިފައި ވެއެވެ.
ހަރަކާތްތެރިވާ ދާއިރާތައް
ވިލާ ގުރޫޕް އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަފާތު އެތަކެއް ދާއިރާތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ގުރޫޕެކެވެ. އެގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވާ ދާއިރާތަކާއި އެދާއިރާތަކުން ހަރަކާތްތެރިވާ ގޮތް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ
ވިލާ ގުރޫޕްގެ މައި ކުންފުނި ކަމުގައިވާ ވިލާ ޝިޕިންގ އެންޑް ޓްރޭޑިންގ ގެ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަފާތު 5 ރިސޯޓެއް ހިންގައެވެ. މީގެ އިތުރުން މި 5 ރިސޯޓް ހިންގުމަށްޓަކައި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވާނެ ކުޑަ ދެކުންފުނި އުފައްދާފައިވެއެވެ. އެއީ ވިލާ ޓްރެވަލް އެންޑް ޓުއާރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް، އަދި ޕަރަޑައިސް ހޮލިޑޭ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އެވެ.
މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ
މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ވިލާ ގުރޫޕު ވަދެފައިވަނީ 2001 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މަސްވެރިކަން ކުރުމަށް ސަރަހައްދުތައް އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށް ހުޅުވާލުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. އެގޮތުން މަސްވެރިން ބާނާ މަސްކިރުމަށްޓަކައި ވިލާ ގުރޫޕުގެ މަސްކިރާ ބޯޓު ފަހަރު އަދި ހަރަކާތްތެރިވަނީ ރާއްޖޭ ބަހާފައިވާ 4 ސަރަހައްދުގެ ތެރެއިން އެންމެ ސަރަހައްދެއްގައެވެ. ވިލާ ގުރޫޕްގެ ފަރާތުން މިހާރު ދަނީ މަސް ބަންދުކޮށް ރައްކާކުރާނޭ ފެކްޓަރީ އެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
ބޯޓު ދަތުރުކުރުމާއި، ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގެ ދާއިރާ
ވިލާ ގުރޫޕްގެ މިލްކިއްޔާތުގައި 28 ސްޕީޑް ލޯންޗާއި، 60 އިންޖީނު އެޅި ދޯނި އޮވެއެވެ. ފަތުރުވެރިން ފަތުރުވެރި ރަށްތަކަށް ވައިގެ މަގުން އުފުލުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެތެރޭގެ އުދުހުން ތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މައި ދެކުންފުނީގެ ތެރެއިން އެއްކުންފުނި ކަމުގައިވާ ޓްރާންސް މޯލްޑިވިއަން އެއާރވޭސް ގެ 50 އިންސައްތަ ވިލާ ގުރޫޕްގެ ފަރާތުން ޙިއްޞާ ކުރެއެވެ.
ވިލާ ގުރޫޕްގެ ފަރާތުން އދ. މާމިގިލީގައި އެތެރޭގެ އުދުހުންތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ބޯޓް ފަހަރު ޖެއްސުމަށްޓަކައި ވިލާ އެއާޕޯޓްގެ ނަމުގައި އެއާޕޯޓެއް މިހާރު ދަނީ ހަދަމުންނެވެ.
އިންފޮމޭޝަން ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާ
އިންފޮމޭޝަން ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވުމަށް ވިލާ ގުރޫޕުގެ ފަރާތުން ވަނީ ވިލާ ޓެކްނޮލޮޖީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ނަމުގައި ކުންފުންޏެއް އުފައްދާފައެވެ. މިކުންފުނީގެ ފަރާތުން، އިންފޮމޭޝަން ޓެކްނޮލޮޖީ ދާއިރާ ކުރިއަރުވައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެދާއިރާ މާކެޓް ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. އަދި އިންފޮމޭޝަން ޓެކްނޮލޮޖީއާއި، ކޮމިއުނިކޭޝަން، އަދި އިލެކްޓްރޯނިކްސް އުފެއްދުންތައް ރާއްޖޭގައި މާކެޓްކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑޭޓާ ނެޓްވޯކްތައް ފަރުމާކޮށް ގުޅައި ހަދައިދިނުމުގެ މަސައްކަތް މިކުންފުނީގެ ފަރާތުން ކޮށްދެއެވެ. މިހާރު ވިލާ ކޮލެޖްގައި ފެކަލްޓީ އޮފް ކޮމްޕިއުޓިންގ އެންޑް އިންފޮމޭޝަން ޓެކްނޮލޮޖީ ގެ ނަމުގައި އެދާއިރާއިން މީހުން ބިނާކުރުމަށް ޚާއްޞަ ފެކަލްޓީ އެއް ގާއިމްކޮށްފައި ވެއެވެ.
ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާ
ވިލާ ގުރޫޕުގެ ފަރާތުން ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ މުދާ ރާއްޖެއަށް އެތެރެކޮށް ވިއްކައި ހަދައެވެ. އާންމުކޮށް އެތެރެކުރާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އިލެކްޓްރޯނިކް ސާމާނު، ސިމެންތި، ލަކުނޑި، ތެޔޮ، ޕެޓްރޯލް، އަޑީތެޔޮ، ވަޑާމުގެ ސާމާނު، އަދި ގޭތެރޭގައި ބޭނުންކުރާ ތަފާތު ބާވަތްބާވަތުގެ މެޝިން ފަދަ ތަކެއްޗާއި އަދި މިނޫން ބާވަތްތަކުގެ މުދާ ވެސް ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ވިލާގެ ފަރާތުން ވަނީ އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ތިލަފުށީގައި ގާއިމްކޮށްފައެވެ.