cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ޢަޤީދާ
ނ. ފާސިދުގެ ޢަޤީދާއާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުން ހުއްދަވުން.
وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ ۚ فَإِنِ انتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
މާނައީ: “ފިތުނަވެރިކަމާއި، ކާފިރު ކަން ހުއްޓި، މުޅި ދީން ވަނީ، اللَّه އަށްޓަކާ ކަމުގައި ހިމެނިއްޖައުމަށްދާނދެން، ތިޔަބައިމީހުން އެ ކާފިރުންނާ ހަނގުރާމަކުރަމުން ގެންދާށެވެ! ފަހެ، އެއުރެން ހުއްޓާލައިފިނަމަ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އީ، އެއުރެންކުރާ ކަންތައް، މޮޅަށް ބައްލަވާވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ”. (އަލް-އަންފާލް: 39)
______________________________________________________
[1] رواه البخاري (1399)، ومسلم (20) من حديث أبي هريرة رضي الله عنه
[2] رواه مسلم في صحيحه (23) من حديث أبي مالك الأشجعي عن أبيه رضي الله عنه
[3] رواه مسلم (93) عن جابر رضي الله عنه
[4] رَوَاه الترمذي (3540) وحسنه عن أنس رضي الله عنه
ޓޯނިކޭ ޓެސްޓު
ޓޯނިކޭ ޓެސްޓު އަކީ ޑެންގީ ހެމޮރޭޖިކް ހުން ހުރިތޯ ބެލުމަށް ކުރެވޭ ޚާއްޞަ ޓެސްޓެކެވެ. މިޓެސްޓް ހެދުމުގެ ކުރިން ބަލިމީހާ އަށް އެކަށޭނަ ސައިޒެއްްގެ ލޭބަލާ ކަފްއަކުން ބަލިމީހާގެ ލޭގެ ޕްރެޝަރު ބަލާނީ އެވެ. ކުޑަކުދިންގެ ލޭ ބެލުމަށް ބޭނުންކުރާނީ އުމުރުފުރައާއި ގުޅޭ ސައިޒެއްގެ ކަފެކެވެ.
ދެން ލޭގެ ސިސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު އާއި ، ޑަޔަސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު އާއި ދެމެދުގައި ލޭބަލާ ކަފްގެ ޕްރެޝަރު ބަރާބަރު 5 މިނިޓް ވަންދެން ހިފަހައްޓާލާނީ އެވެ. އަދި 5 މިނިޓް ފަހުން ކަފްގެ ޕްރެޝަރު ދޫކޮށްލާނީ އެވެ. އެއަށްފަހު ކަފްގެ ތިރިއަށް ހުރި ހިސާބުގައި ކުދިކުދިކޮށް ހުންނަ ރަތް ނޫނީ ދަނބުކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ހުރިތޯ ބަލާނީ އެވެ. މިތިތަކަށް ކިޔަނީ ޕެޓީކިޔޭ އެވެ.
ހަމުގެ އެއް އަކައިންޗިގެ ތެރޭގައި މަދުވެގެން 10 ތިކި ފެންނަން ހުރެއްޖެނަމަ ޓޯނިކޭ ޓެސްޓް ޕޮޒިޓިވް ވީއެވެ. މިގޮތަށް ގުނަން ފައްޓާނީ ކަފްގެ ޕްރެޝަރު ދޫކޮށްލާތާ 1 މިނިޓް ފަހުންނެވެ.
ޑެންގީ ހިމޮރޭޖިކް ހުން ހުރިނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު ޓޯނިކޭ ޓެސްޓް ޕޮޒިޓިވް ނުވެ ހިގައިދާނެއެވެ. މިގޮތުން ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގަޔާއި، ހަށިގަނޑު ފަލަކޮށް ހުންނަ ކުދިންނާއި، މީހުން، އަދި ރިކޯޑް ނުކުރެވޭ ވަރަށް ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްވެގެން ޝޮކް ޖެހިފައި ތިބޭ މީހުންނާއި، ކުދިންގެ ޓޯނިކޭ ޓެސްޓް ޕޮޒިޓިވް ނުވެދާނެއެވެ. ޓޯނިކޭ ޓެސްޓް ނެގެޓިވް ވެއްޖެނަމަ 24 ގަޑިއިރު ފަހުން އަލުން ޓޯނިކޭ ޓެސްޓް ހަދަންވާނެއެވެ.
ޑެންގީ ހުމުގެ ރޯގާ ފެތުރޭ ދުވަސްވަރެއްގައި ޓޯނިކޭ ޓެސްޓް ޕޮޒިޓިވް ވުމާއެކު ލޭގެ ހުދު ސެލްގެ މިންވަރު ކޮންމެ ކިއުބިކް މިލިމީޓަރަކަށް 5000 ސެލް އަށްވުރެ ދަށްކޮށް ހުރެއްޖެނަމަ އެމީހަކަށް ޑެންގީ ހުން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ބެލިދާނެއެވެ.
އަލީ ނިޔާފް
އަލީ ނިޔާފްއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭޣެ ފުރަތަމަ ނިއުރޯސާޖަން. އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ މެޑިކަލް އެސޯސިސޭޝަންގެ މިހާރުގެ ރައީސް. އަލީ ނިޔާފްވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ނިއުރޯސާރޖަރީ ސެޓަޕް އޭޑީކޭ ހޮސްޕިޓަލްގައި ހެދުމަށް ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާފަ.
ނިޔާފް ވަނީ އޭޝިޔާ ސަރަހައްދާއި، ދުނިޔެއަށް ހުޅުވާލަިއިގެން ބްރެއިން ސްޕައިންގެ ނަމުގައި ނިއުރޯސާރޖަރީ ކޮންފަރެންސްތަކެއް ހުޅުވާލާފައި. އެކޮންފަރަންސްގައި، އެމެރިކާ، ޖާމަނީ، ފިލިޕީންސް އަދި ނޭޕާލްގެ ޑޮކްޓަރުން ބައިވެރިވޭ.
ޑރ. ނިޔާފްވަނީ ނިއުރޯސާރޖަރީގެ ރޮގިން ގިނަ ރިސާޗްތަކެއްވެސް ކުރައްވާފައި.
އިމްރާން މުޙައްމަދު
އަނިޔާގައި ހުއްޓަސް މިވަގުތު އެންމެ ޑިމާންޑް ބޮޑުވެފައިވާ ކުޅުންތެރިޔަކީ ވިކްޓްރީ އާއި ގައުމީޓީމުގެ ގޯލް ބަލަހައްޓަމުން ގޮސްފައިވާ އިމްރާން މުހައްމަދެވެ. އިމްރާން ޑިމާންޑް މިހާބޮޑުވެގެން ދިޔައީ ހަގީގަތުގައިވެސް އިމްރާން މޮޅުވުމުންނެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އިމްރާންގެ ޓްރާންސްފަރގެ ކަންތައް ގޮސްފައިވަނީ ގިނަބަޔަކު ހީކުރިގޮތާ ތަފާތުކޮށެވެ.
ނިއުރޭޑިއަންޓުން އިމްރާނަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ 3 ލައްކަ 50 ހާސް ރުފިޔާ އާއި 2 ކޮޓަރީގެ އެޕާޓްމެންޓެކެވެ. މިހާރު މާލޭގައި ގޯތިގެދޮރުގެ ކުލި އުޅޭގޮތަށް ބަލާއިރު 2 ކޮޓަރީގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު އެޕާޓްމެންޓެއްވެސް ލިބެނީ ގާތްގަނޑަކަށް މަހަކު 15 ހާސް ރުފިޔާއަށެވެ. ހަމަގައިމުވެސް މަހަކު 12 ހާސް ރުފިޔާއަށްވުރެ ކުޑަކޮށް ފެންވަރު ރަނގަޅު 2 ކޮޓަރީގެ އެޕާޓްމެންޓެއް ނުލިބޭނެއެވެ. އެހެންވީމާ އެޕާޓްމެންޓުގެ ކުލިވެސް އަހަރަކު 1 ލައްކަ 80 ހާސް ރުފިޔާ ނުވަތަ 1 ލައްކަ 50 ހާސް ރުފިޔާއަށް އަރާނެއެވެ. އެހެންވެއްޖެނަމަ އިމްރާނަށް މަހަކު 5 ލައްކަ ރުފިޔާ ނިއުއިން ޚަރަދު ކުރަންޖެހޭނެކަމަށް ބަލަމާ ހެއްޔެވެ.
ދެންއޮތީ ވިކްޓްރީގެ ވާހަކައެވެ. ވިކްޓްރީން އިމްރާން ބަހައްޓާނެ ކަމަށާއި އިމްރާން ބުނި މުސާރައެއް ދޭނެކަމުގައިވެސް އެބަބުނެއެވެ. އެހެންވެއްޖެނަމަ ކޮންމެގޮތެއްވިޔަސް 5 ލައްކަ ރުފިޔާއަށްވުރެ މައްޗަށް އިމްރާންގެ އަގު އުފުލިގެންދާނެއެވެ. އިމްރާނެ ސޮއި މިފަހަރު ނިއުރޭޑިއަންޓުން ހޯދިޔަސް ނޫނީ ވިކްޓްރީން ހޯދިޔަސް އަހަރަކު އިމްރާނަށް ހޭދަކުރަންޖެހޭ ޚަރަދު 5 ލައްކައަށްވުރެ ކުޑަވުމަކީ ވަރަށް ދުރުކަމެކެވެ. މިކަން މިހެންވެއްޖެނަމަ ކުލަބުތަކުން ހާމަކޮށްފައިވާ އަގުތަކަށް ބަލާއިރު މިވަގުތު ރާއްޖޭގެ އެންމެ އަގުބޮޑު ކުޅުންތެރިޔާއަށް އިމްރާން ވެގެންދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ނިއުރޭޑިއަންޓުގައި ހުއްޓައި ވީބީއަށް ގެންގޮސްފައިވާ އަލީ އަޝްފާގް (ދަނގަޑޭ) ގެ އަގު 5 ލައްކައަށް ވުރެވެސް މަތިވާނެކަމުގައި ލަފާކުރެވެއެވެ. އެހެންވެ އެންމެ އަގުބޮޑު ކުޅުންތެރިޔަކަށް ވާނީ އިމްރާންތޯ ނޫނީ ދަނގަޑޭތޯ މިއީ އުފެދޭނެ ދުވާލެކެވެ.
ދެންއޮތީ ރާއްޖޭގެ އެންމެމޮޅު ކީޕަރުގެ ސޮއި ހޯދުމުގެ ރޭހުގައި ކުރިހޯދަނީ ނިއުރޭޑިއަންޓްތޯ ނޫނީ ވިކްޓްރީތޯ ބެލުމެވެ. ފަހަރުގައި ތަންކޮޅެއް ލަސްވެސް ވެދާނެއެވެ. ނޫނީ އަވަހަށްވެސް އެކަން އެނގިދާނެއެވެ. ކޮންމެ ޓީމަކަށް އިމްރާންގެ ސޮއި ލިބުނަސް އިމްރާނަށް ކުރަންޖެހޭ ޖުމްލަ ޚަރަދު 5 ލައްކައަށްވުރެ ކުޑަނުވާނެކަން ޔަގީނެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ ޤިސްމު:ދިވެހި ކުޅިވަރު
ފަށި
ފަށި އަކީ ހަމުގެ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ޚާއްޞަކޮށް ކުޑަކުދިންނަށް ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ލޭގެ ޕްރެޝަރު
right|thumb|255x255px| ލޭގެ ޕްރެޝަރު އަކީ ލޭހޮޅި ތަކުގެ ތެރޭގައި ލޭދައުރުކުރާ ބާރު މިނެވެ. ނުވަތަ ލޭހޮޅިތަކުގެ ތެރޭގައި ލޭދައުރުވާ އިރު ހުންނަ ޕްރެޝަރެވެ. ލޭގެ ޕްރެޝަރު ބަލާއިރު ދެމިނެއް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އެއީ ސިސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު އަދި ޑަޔަސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު އެވެ.
ސިސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު އަކީ ހިތް ކޮންޓްރެކްޓް ވާއިރު އާޓަރީގެ ތެރޭގައި ލޭދައުރުވާ ބާރުމިނެވެ. ނުވަތަ އާޓަރީގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ލޭގެ ޕްރެޝަރެވެ. ލޭގެ ޕްރެޝަރު ބަލާއިރު މަތީގައި އިންނަ ޢަދަދަކީ ސިސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު ހުންނަ ވަރެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އެއީ 120 އެވެ.
ޑަޔަސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު އަކީ ހިތް ރިލެކްސް ވާއިރު އާޓަރީގެ ތެރޭގައި ލޭދައުރުވާ ބާރުމިނެވެ. ނުވަތަ އާޓަރީގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ލޭގެ ޕްރެޝަރެވެ. ލޭގެ ޕްރެޝަރު ބަލާއިރު މަތީގައި އިންނަ ޢަދަދަކީ ސިސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު ހުންނަ ވަރެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އެއީ 80 އެވެ.
އެހެން ކަމުން ލޭގެ ޕްރެޝަރު އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ހުރިނަމަ ލިޔެފައި އިންނާނީ 80/120 މިލިމީޓަރު މާކަރީ މިހެންނެވެ. ލޭގެ ޕްރެޝަރު މައްޗަށް ދިއުމަށް ކިޔަނީ ލޭމައްޗަށްދިއުން އަދި ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށަށް ދިއުމަށް ކިޔަނީ ލޭދަށަށްދިއުން އެވެ.
އަސް އެވެންޗޫރާސް ޑި ގުއި އީ އެސްޓޯޕާ
އޭޕްރީލް 2021 ގައި މި ސީރީޒް އެނބުރި ބޫމަރަންގް އަށް އަންނަނީ ފަސް ވަނަ ސީޒަންގެ ޕްރިމިއާ އާއެކުގަ އެވެ.
ވާހަކަ
މި ސީރީޒްގައި ކިޔައިދެނީ ޒުވާން އެންތްރޮޕޮމޯރފިކް ދެ ބުޅަލެއް ކަމަށްވާ ގުއި އާއި އެސްޓޯޕާގެ މިސެޑްވެންޗަރސް އާއި އެމީހުންގެ ރައްޓެހިން ކަމަށްވާ ކްރޮކެޓް، ޕިޓިބުރޯ، ފިފިވެލިންހާ އާއި ރިބަލްޑޯ އެވެ.
އަލްއަޒުހަރު ޔުނިވަރސިޓީ
އަލްއަޒުހަރު ޔުނިވަރސިޓީ ފެށިގެން އައީ އަލްއަޒުހަރު މިސްކިތުންނެވެ. ފާޠިމީ ޚިލާފަތުގެ ޚަލީފާއެއް ކަމުގައިވާ އަލް މުޢިއްޒު ލިދީނިﷲ އަލްފާޠިމީ ގެ ޚިލާފަތުގައި އިސްލާމީ ލަޝްކަރުގެ ކޮމާންޑަރ ޖައުހަރު އައް ސިޤިއްލީ، މިޞްރުގެ އަލް-ޤާހިރާ ބިނާކުރެއްވިއެވެ. މިގޮތުން ޤާހިރާގެ މައި މިސްކިތުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް އަލްއަޒުުހަރު މިސްކިތުގެ ބިންގާ 358 ހ. (969 މ) ގައި އެޅުނެވެ. މިމިސްކިތް ބިނާކުރެވި، އެންމެ ފުރަތަމަ އަލްއަޒުހަރު މިސްކިތުގައި ކުރެވުނު ނަމާދަކީ 7 ރަމަޟާން 361 ހ ވީ ހުކުރު ދުވަހު ކުރެވުނު ހުކުރު ނަމާދެވެ.
ގިނަ ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިން އެއްބަސްވެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި މި މިސްކިތަށް އަލްއަޒުހަރުގެ ނަމުން ނަންދެވުނީ ރަސޫލުﷲ ސައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ދަރިކަނބަލުން ފާޠިމަތު އަލްޒަހްރާގެ ނަންފުޅަށް ނިސްބަތްކުރެވިގެންނެވެ.
އަޒްހަރު މިސްކިތުގައި ފުރަތަމަ ކިޔަވައިދޭން ފެށުނީ ހިޖްރައިން 365 ވަނަ އަހަރު (އޮކްޓޯބަރ 975) ގައެވެ. އެދުވަސްވަރު މިޞްރުގެ އިސްގާޟީގެ މަޤާމު ފުރުއްވަމުން ގެންދެވި އަބުލް ޙަސަން ޢަލީ ބިން ނުޢުމާން، ޝިޔަޢީ މަޒުހަބުގެ ފިޤްހު ފޮތެއްކަމުގައިވާ 'އަލް އިޚްތިޞާރ'ު އަޒްހަރުގައި ކިޔަވައިދެއްވަން ފެއްޓެވިއެވެ. އެއަށްފަހު އަލްވަޒީރު ޔަޢުޤޫބް އިބްނު ޚަލާޞްވެސް ޝިޔަޢީ މަޒްހަބުގެ ފިޤްހުގެ މައްޗަށް އޭނާ ލިޔުއްވި ފޮތް 'އައް ރިސާލާ އަލް ޢަޒީޒިއްޔާ' އަޒްހަރު މިސްކިތުގައި ކިޔަވައިދެއްވިއެވެ. ޢިލްމީ މުއައްސަސާއެއްގެ ގޮތުން އަޒްހަރު ޢަމަލީ ސިފައެއްގައި މި ދުވަސްވަރު ޙަރަކާތްތެރިވާން ފެށިއެވެ. މިގޮތުން ފާޠިމީ ޚަލީފާ އަލްޢަޒީޒުގެ ޚިލާފަތުގައި އަޒްހަރުގައި ކިޔަވައި ދެއްވުމަށް 37 ޢިލްމުވެރިންނަށް މުސާރަދެވި، ކިޔަވައިދެއްވުމަށް ޚާއްސަކުރެވިގެން ތިއްބެވި ކަމަށް ތާރީޚް ފޮތްތަކުގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވެއެވެ. އަދި މި ޢިލްމުވެރިންނާއި ކިޔަވާކުދިން ތިބުމަށް ހޮސްޓެލެއްވެސް އެ ދުވަސްވަރު ބިނާކުރެވުނެވެ. އަޒްހަރުގައި ޔުނިވަރސިޓީއެއްގެ ސިފަ ޖެހެންފެށީ މިދެންނެވި ދުވަސްވަރުއެވެ.
އެ ދުވަސްވަރު އަޒްހަރުގައި ކިޔަވައިދެވެމުން އައީ ޝިޔަޢީ މަޒްހަބުގެ ފޮތްތަކެވެ. ނަމަވެސް ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން އައިސް، އަޒްހަރަށް އިސްލާމްދީނުގެ މަޝްހޫރު 4 މަޒުހަބު ތަޢާރަފްކުރެވުނެވެ. މިކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އަޒްހަރުން ޝިޔަޢީ މަޒްހަބުގެ ނުފޫޒު މުޅިންހެން ނެތިގޮސް، އަޒްހަރު ޔުނިވަރސިޓީއަކީ ސުންނީ މަޒްހަބަށް ކިޔަވައިދޭ މުއައްސިސާ ތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު އަދި މަޝްހޫރު މުއައްސިސާއަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. މިއަދު އިސްލާމީ ދުނިޔެއަށް އިސްލާމްދީނުގެ ޢިލްމާއި ނޫރު ފަތުރާ އެންމެ ދުވަސްވީ އަދި އެންމެ ބޮޑު ޔުނިވަރސިޓީއަކީ އަލްއަޒްހަރު ޔުނިވަރސިޓީއެވެ.
އަޒްހަރު ޔުނިވަރސިޓީގައި ކިޔަވައިދެވޭނެ މާއްދާތަކާއި އެ މާއްދާތައް ކިޔަވައިދެވޭނެ ފެންވަރު ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނެއް އަލް-ޚިދެއިވީ އިސްމާޢީލްގެ ވެރިކަމުގައި މީލާދީން 1822 ގައި ފާސްކުރެވުނެވެ. މި ޤާނޫނުގައި އަޒްހަރުގައި ޢާލަމިއްޔާ ސަރޓިފިކެޓަށް (ޑިގްރީ) ކިޔަވައި ދެވޭނެ މާއްދާތަކާއި އެމާއްދާތަކުގެ މުޤައްރަރުތައް ކަނޑައަޅާނެ އުޞޫލުތަކެއް ކަނޑައެޅުނެވެ. އެއަށްފަހު ތަފާތު އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން އިސްވެ ދެންނެވުނު ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޤަވާޢިދުތައް ހެދެމުން އައެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޤަވާޢިދަކީ 1950 ވަނަ އަހަރު ނެރެވުނު ޤަވާޢިދެކެވެ. މި ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން އަލްއަޒްހަރު ޔުނިވަރސިޓީގައި ކިޔަވައިދިނުން ފެކަލްޓީ ނިޒާމަށް ބަދަލުކުރެވުނެވެ. އަދި އޭރު ކިޔަވައިދެމުން އައި މާއްދާތައް ތިން ފެކަލްޓީއަކަށް ބަހާލެވުނެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ އުފެއްދުނު ފެކަލްޓީތަކަކީ: އެއަށްފަހު 1961 ވަނަ އަހަރު ފާސްކުރެވުނު ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ޢިލްމީ މާއްދާތައް ކިޔަވައިދޭ ފެކަލްޓީތަކެއް އަޒްހަރުގައި ތަޢާރަފްކުރެވުނެވެ. ފެކަލްޓީ އޮފް މެޑިސިން، ފެކަލްޓީ އޮފް އިންޖިނިއަރިންގ އަދި ފެކަލްޓީ އޮފް އެގްރިކަލްޗަރ ތަޢާރަފް ކުރެވުނީ މިދެންނެވި ޤާނޫނުގެ ދަށުންނެވެ. އަދި އަންހެންކުދިންނަށްވެސް ޚާއްޞަ ފެކަލްޓީތަކެއް ތަޢާރަފްކުރެވުނެވެ. މި ފެކަލްޓީތައް ތަޢާރަފްކުރެވުމުގެ ކުރިންވެސް އަންހެންކުދިން ހަމަ ފިރިހެން ކުދިންނެކޭ އެއްފަދައިން ޢިލްމު ހޯދުމަށް މިސްކިތަށް ޙާޒިރުވަމުން ދިޔައެވެ.
އަދި ހަމައެެހެންމެ، މިޤާނޫނުގެ ދަށުން އަޒްހަރުގައި ކިޔަވައިދެމުން އައި ކިޔަވައިދިނުން މިޒަމާނުގެ އެހެނިހެން ޔުނިވަރސިޓީތަކެކޭ އެއްގޮތަށް ފެކަލްޓީތަކަކަށް ބެހި، ފެކަލްޓީތައް ޑިޕާރޓްމަންޓު ތަކަކަށްބެހި، އިދާރީ ހިންގުން ހަރުދަނާ ކުރެވުނެވެ. އިދާރީ ހިންގުން ފަސޭހަކުރުމުގެ މަޤްޞަދުގައި އަޒްހަރުގެ ތަފާތު އޮފީސްތަކުގެ އިދާރީ އޮނިގަނޑަށްވެސް ބަދަލުތަކެއް ގެނެވުނެވެ. އެގޮތުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 103/1961 ގެ ދަށުން އަޒްހަރުގެ މައި އިދާރާތައް ތިރީގައި މިވާގޮތަށް ކަނޑައެޅުނެވެ.
ސިސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު
ހިތުން އެއޯޓާ އަދި ޕަލްމޮނަރީ އާޓަރީ އަށް ލޭ ފޮނުވާލަނީ ހިތް ކޮންޓްރެކްޓް ވުމުންނެވެ. އެހެން ކަމުން ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވާނީ ހިތުން ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކަށް ލޭފޮނުވާލާ ހިނދުގައެވެ.
ފަނިވުން
ފަނިވުން އަކީ ބަނޑުގައި ފަނި އުފެދުމެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ވަސްކަށި
ވަސްކަށި އަކީ ނޭފަތުގެ އެންމެ މައްޗަށް ނުވަތަ ބޭރަށް ހުންނަ ކަށިކޮޅު އެވެ. ވަސްކަށި އުފެދިފައިވަނީ ކުޑަ ދެކަށިކޮޅު ގުޅިގެންނެވެ. އަދި މިކަށިކޮޅުގެ ސައިޒު އެކިމީހުންގެ ތަފާތު ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ނޭފަތުގެ މަތިން ދެފަރާތުން އުފެދިފައިވާ ދެކަށިކޮޅު ގުޅިގެން އުފެދިފައިވާ ވަސްކައްޓަކީ ނޭފަތުގެ ބްރިޖް އުފައްދައިދޭ ކަށިކޮޅު ވެސް މެއެވެ. މިއިން ކޮންމެ ކަށިކޮޅެއްގައި ދެފަރާތް އަދި 4 ބޯޑަރު އެކުލެވިގެން ވެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް
ފައިފެޅުން
ފައިފެޅުން އަކީ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ފައިގެ ހުދުހަން އެކި ދިމަދމާލުން ކެނޑުމެވެ.
ފަނިކަސް
ފަނިކަސް އަކީ ކުޑަކުދިންގެ އަތްތިލައިގެ ދެހަން ދޭތެރޭގައި އުފެދޭ ކަހެކެވެ. މިކަހުގައި ހުދުކުލައިގެ ފަންޏެއް ވެސް ހުރެއެވެ. މިކަހަށް ފަރުވާ ނުލިބި ގިނަ ދުވަސްވެއްޖެނަމަ މުޅި ގައިންވެސް ނަގާގޮތް ވެއެވެ.
ފައިފެޅުން
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފަނިކަސް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ނިތްކުރި ކަށިގަނޑު
ނިތްކުރި ކަށިގަނޑު އަކީ ބުމައާއި ބޮލުގެ އިސްތަށިފެޅި ހިސާބާއިދެމެދުގައިވާ ކަށިގަނޑު އެވެ. މިއީ އިންސާނާގެ ބޮލުގެ ނާށިގަނޑު އުފެދުމުގައި ވެސް ބައިވެރިވާ ކަށިގަނޑެކެވެ. ނިތްކުރި ކަށިގަނޑު ގައި ވެސް މައިގަނޑު ދެބައެއް އެކުލެވެއެވެ. އެއީ:-
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް
ފަރުޖު މޮހޮރު
ފަރުޖު މޮހޮރު އަކީ އަންހެނާގެ ފަރުޖުގެ ތެރެއިން މޮހޮރެއްގެ ސިފައިގައި ނިކުންނަ ބައްޔެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ބުޅާ
ގޭގައި ގެންގުޅޭ ބަނޑޮސް (Felis catus) އަކީ ފެލިޑޭ އާއިލާގެ މަސް ކާ މެމަލް ކަމަށްވާ ވަލު ބަނޑޮސް (Felis silvestris) ގެ ގޭގައި ގެންގުޅުމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ބާވަތެކެވެ. ކުރިން މިއީ މި އެއްޗެއްގެ ސަބްސްޕެޝިސްއެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވުނު އެއްޗެއް ކަމަށާއި، އެއީ ފެލިސް ސިލްވެސްޓްރިސް ކެޓަސް ގެ ނަމުގައި ކަމަށް ވެއެވެ.
އެއީ މައިގަނޑު އެއް ގޭގައި ގެންގުޅޭ ޖަނަވާރު ކަމަށާއި މިއަދު ސެޓްފިކެޓް ދޭ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރާ ގާތްގަނޑަކަށް ފަންސާސް ވަރަކަށް ތަފާތު ނަސްލު ހުރި ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. ގިނަ ގައުމުތަކުގައި މި ބަނޑޮސް ވަންނަނީ ބުޅަލާއި ފެރެޓް ފަދަ ގޭގައި ގެންގުޅޭ މަސް ކާ ޖަނަވާރުތަކާ ބެހޭ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށަށެވެ. މުހިންމު ގޮތެއްގައި ސަރަޙައްދީ ގޮތުން އުޅޭ މި ބަނޑޮހަކީ ކުނި ނުވަތަ ދޫނި ފަދަ ކުދި ޝިކާރަކުރާ އެއްޗެކެވެ. ބުޅަލުން މުއާމަލާތް ކުރަނީ މުހިންމު ގޮތެއްގައި މޫނާއި ހަށިގަނޑުގެ ޕޮޒިޝަންތަކާއި ފެރޮމޯން މެދުވެރިކޮށް ނަމަވެސް ޕަރރސް، މީއޯސް، ހިސްސް ނުވަތަ ގްރޯލްސް ފަދަ ތަފާތު ވޮކަލައިޒޭޝަންސް ތަކެއް ހުރެއެވެ.
ގޭތެރޭގައި އުޅޭ ބުޅަލަށް އަރާމު ލިބެނީ ޚާއްޞަކޮށް ބާސްކެޓް ތަކުންނެވެ.
ނިހާސްކީ ރާއްޖެ
އިލްމީގޮތުން ކުރިއެރުން
އެމީހުންނަކީ ހިސާބު އިލްމަށް މޮޅުބައެއް ކަމުގައި ވެއެވެ.
ހިމިތި ފަޅުވުން
ހިމިތީގައި މީހުން ދިރިއުޅުނު ކަމުގެ އަލާމާތްތައް އަދިވެސް ހުރެއެވެ.
ޑަޔަސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު
ޑަޔަސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު އަކީ ހިތް ރިލެކްސް ވާއިރު އާޓަރީގެ ތެރޭގައި ލޭދައުރުވާ ބާރުމިނެވެ. ނުވަތަ އާޓަރީގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ލޭގެ ޕްރެޝަރެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ މިއީ ހިތުން ލޭފޮނުވާދިނުމަށްފަހު މަޑުޖެހިލާ ވަގުތުކޮޅު ނުވަތަ ހަމައަކަށް އެޅޭ ވަގުތުކޮޅުގައި އާޓަރީގެ ތެރޭގައި ލޭދައުރުވާ ބާރުމިން ނުވަތަ އާޓަރީ ތެރޭގައި އުފެދޭ ޕްރެޝަރު އެވެ. ލޭގެ ޕްރެޝަރު ބަލާއިރު މަތީގައި އިންނަ ޢަދަދަކީ ސިސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު ހުންނަ ވަރެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އެއީ 80 މިލިމީޓަރު މާކަރީ އެވެ. ލޭމައްޗަށްދިއުން މެދުވެރިވެފައިވާނަމަ ޑަޔަސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު ހުންނާނީ 90 މިލިމީޓަރު މާކަރީ އަށްވުރެ މަތީގައެވެ. [[ ޑަޔަސްޓޮލިކް ޕްރެޝަރު އަކީ ހިތުން ލޭ ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކަށް ފޮނުވާލުމަށްފަހު އަނބުރާ ހިތް ހަމައަކަށް އެޅި ރެސްޓް ކުރާ ވަގުތުގައި ލޭހޮޅިތަކުގައި ޕްރެޝަރު ހުންނަ ވަރެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކުން ލޭ އަނބުރާ ހިތަށް އަންނަ އިރު ލޭ ހޮޅިތަކުގައި ހުންނަ ޕްރެޝަރު އޭ ވެސް ބުނެވިދާނެ އެވެ.
ފީހުން
ފީހުން އަކީ މަޑުގޮތަކަށް އަންނަ ހުމެކެވެ. މިހުމުގައި ކުޑަކޮށް ހީކެރުވުމެއް ހުންނާނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އަޙުމަދު ޢަބުދުﷲ ދީދީ
ޑރ އަޙުމަދު ޢަބުދުﷲ ދީދީ އަކީ މިޞްރުގެ އަލްއަޒުހަރު ޔުނިވަސިޓީ އިން ގާނޫނީ ދާޢިރާ އިން ޑރ އޮފް ފިލޯސަފީ ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިހާރު ހުންނެވީ އެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ ނާއިބުގެ މަގާމް ގައެވެ. މިއީ އައްޑޫ އަށް އުފަން ބޭފުޅެކެވެ. މިއީ ޤުރުއާން ހިތުދަސް ޙާފިޡެއް ވެސް މެއެވެ.
ޑރ އަހުމަދު ޢަބުދުﷲ ދީދީ ވަނީ މިޞްރުގެ ގާހިރާގައި ހުންނަ އަލްއަޒުހަރު ޔުނިވަސިޓީގެ ފެކަލްޓީ އޮފް ޝަރީޢާ އެންޑް ލޯ ގައި އިސްލާމީ ޝަރީޢާ އާއި، ޕޮޒިޓިވް ލޯ(ވަޟްޢީ ގާނޫނު) މިދެދާއިރާއިން އޮނާރސް ޑިގްރީ ޙާޞިލްކުރައްވާފައެވެ. އޭގެ ފަހުން ހަމަ އެފެކަލްޓީގައި 2 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޕަބްލިކް ލޯޑިޕާޓްމެންޓެއްގައި ޕޮސްޓް ގްރެޖުއޭޓް ކޯރސްވޯރކް ޕްރޮގްރާމް ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އެވެ.
ޑރ އަޙުމަދު ޢަބުދުﷲ ދީދީ މާސްޓާރސް ޑިގްރީ ޙާޞިލްކުރެއްވުމަށް ލިޔުއްވި 527 ޞަފްހާގެ ތީސިސްގެ މައުޟޫ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނު ހެދުމުގެ ބާރު، އިސްލާމީ ސިޔާސީ ނިޒާމާއި، ކޮންޓެމްޕޮރަރީ ސިޔާސީ ނިޒާމް ތަކާއި ކޮމްޕެއަރކޮށް މިއެވެ. ކޮންސްޓިޓިއުޝަނަލް ލޯ އިން މާސްޓާރސް ޙާޞިލްކުރެއްވުމަށްފަހު ޕަބްލިކް އިންޓަނޭޝަނަލް ލޯ އިން ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލްކުރެއްވި އެވެ. ޕީއެޗްޑީ ހެއްދެވުމަށް ލިޔުއްވި 500 ޞަފްޙާގެ ތީސިސްގެ މައުޟޫ އަކީ އިސްލާމީ ފިގުހް އާއި ޕަބްލިކް އިންޓަނޭޝަނަލް ލޯގައި ބައިނަލް އަގްވާމީ މުއާހަދާތައް ނިމިގެންދާ ގޮތްތައް މިއެވެ. މިތީސިސް އަށް ޑޮކްޓަރ އޮފް ލޯ އެވޯޑްކުރެވިފައިވަނީ ތަފާތު ޔުނިވަސިޓީ ތަކާއެކު ތީސިސް އެކްސްޗޭންޖް ކުރުމަށް ރިކަމަންޑް ކުރުމާއެކު ފަސްޓް ކްލާސް އޮނާރސްގެ ދަރަޖައިންނެވެ.
ޑރ އަހުމަދު ޢަބުދުﷲ ދީދީ އަކީ 1996 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓްތަކުގައި ވަކާލާތު ކުރުމުގެ ހުއްދަ ލިބިލައްވާފައިވާ ގާނޫނީ ވަކީލެކެވެ. އަދި މެދު އިރުމަތީގެ ބާރ އެސޯސިއޭޝަންތަކުން ގަބޫލުކުރާ އެޓާނީ އެކެވެ. އަހުމަދު އަބުދުﷲ މެމްބަރުކަން އަދާކުރައްވާ ތަންތަނުގެ ތެރޭގައި އިޖިޕްޝަން ސޮސައިޓީ އޮފް އިންޓަނޭޝަނަލް ލޯ އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފިގުހު އެކަޑަމީ ހިމެނެއެވެ.
ޑރ އަހުމަދު ޢަބުދުﷲ ދީދީ އަކީ ކުއްލިއްޔަތުއް ދިރާސާތިލް އިސްލާމިއްޔާ، އަދި މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް ފޮރ ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަންގެ ފެކަލްޓީ އޮފް ޝަރީޢާ އެންޑް ލޯގައި ކިޔަވައިދެއްވާ ޕާޓް ޓައިމް ލެކްޗަރަރ އެކެވެ. އަދި އޭނާ އަކީ ކޮމްޕެރޭޓިވް ލޯގެ ތަފާތު މައުޟޫތައް ދިރާސާ ކުރައްވާފައިވާ ޕަބްލިކް ލޯގެ ތަޖުރިބާ ކާރެކެވެ. 22 އޮކްޓޯބަރ 2008 ން 2 ފެބުރުއަރީ 2009 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ ނާއިބުކަން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. 10 އޮގަސްޓު 2010 އިން 27 ޖޫން 2018 އަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުކަން ކުރައްވާފައިވެއެވެ. 28 ޖޫން 2018 އިން 18 ނޮވެންބަރު 2019 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުކަން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ކެއްސުން
ކެއްސުން އަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމް އަށް ތަފާތު މާއްދާތައް ވަނުން މަނާޚުރުމަށް އުފައްދައިދޭ ދިފާޢީ ރިފްލެކްސް އެކެވެ. މާގިނައިން ކެއްސާނަމަ އެއީ ބައްޔެއްގެ އަލާމާތެކެވެ. ނޭވާލުމުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ވަރަށް ގިނަ ބަލިތައް ފެތުރުމުގައި ކެއްސުން އަދި ކިނބިހި އެޅުން މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. ސަބަބަކީ ކެއްސައި، ކިނބިހި އެޅުމުގެ ތެރޭގައި ވައިރަސް އަދި ބެކްޓީރިޔާ ފަދަ ޖަރާސީމް ތައް ހަށިގަނޑުން ބޭރުވެގެން ވައިގެ ތެރެއަށް ގޮސް، ކައިރީގައިވާ މީހުންގެ ނޭވާލުމުގެ ނިޒާމް އަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ވަންނާތީ އެވެ.
ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް 2010
2010 ވަނަ އަހަރު ދެކުނު އެފްރިކާގައި ބާއްވާ ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް ފުޓުބޯޅަ މުބާރާތަކީ، ވޯލްޑްކަޕްގެ 19 ވަނަ މުބާރާތެވެ. މިއަހަރު މި ބޭއްވޭ މުބާރާތް ބާއްވަން ހަމަ ޖެހިފައިވަނީ 11 ޖޫން އިން 11 ޖުލައި އަށެވެ. މިއަހަރުގެ މި މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވާނީ 2007 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓު މަހުގައި ފީފާގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ތިބި 208 ޤައުމީ ފުޓުބޯޅަ ޓީމުގެ ތެރެއިން 204 ޤައުމުގެ މެދުގައި ކުޅެވުނު ކޮލިފައިން މެޗުތަކުގެ މަރުޙަލާ ކަޑައްތުކޮށް، ފަހު މަރުޙަލާއަށް އައިސްފައިވާ 32 ޓީމެވެ. އެހެން ކަމުން 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ސަމަރ އޮލިމްޕިކްސްގައި ބައިވެރިވި ވަރަށް ގިނަ ޓީމު ފީފާ ވޯލްޑްކަޕްގެ އެކި މަރުޙަލާތަކުގައި ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ. މިއީ އެފްރިކާގެ ޤައުމެއްގައި ބާއްވާ ފުރަތަމަ ވޯލްޑްކަޕް މުބާރާތެވެ. މި ފަހަރުގެ މުބާރާތް ބޭއްވުމަށް ބިޑްކޮށްފައިވަނީ މުޅީން ވެސް އެފްރިކާގެ ޤައުމުތަކެވެ. މޮރޮކޯ އާއި މިޞްރާ ވާދަކޮށް ބިޑް ކާމިޔާބުކޮށްފައިވަނީ ދެކުނު އެފްރިކާއިންނެވެ. އެހެން ކަމުން ވޯލްޑްކަޕް ފުޓުބޯޅަ މުބާރާތެއް އިންތިޒާމު ނުކުރާ ހަމަ އެކަނި ސަރަޙައްދީ ފުޓުބޯޅަ ޖަމްޢިއްޔާއަކީ އޯޝަނިޔާ ފުޓްބޯލް ކޮންފެޑެރޭޝަނަށް މިހާރުވަނީ ވެފައެވެ. 18 ވަނަ ފީފާ ވޯލްޑްކަޕްގެ ޗެންޕިއަނުން ކަމުގައިވާ އިޓަލީ މި މުބާރާތުގައި ކުޅޭނީ ޑިފެންޑިންގ ޗެންޕިޔަނުންގެ ގޮތުންނެވެ. މި މުބާރާތުގެ ގުރުލުން އޮތީ 4 ޑިސެންބަރު 2009 ގައި ދެކުނު އެފްރިކާގެ ކޭޕްޓައުންގައެވެ.
މުބާރާތް ބާއްވާނެ ޤައުމު ކަނޑައެޅުން
2010 ވަނަ އަހަރު ވޯލްޑްކަޕް ބޭއްވުމުގެ ގޮތުން އެފްރިކާ ޚިޔާރު ކުރެވުނީ ސަރަޙައްދީ ފުޓުބޯޅައިގެ އިދާރާތަކުގެ މެދުގައި މި މުބާރާތް ދައުރުކުރުމުގެ އައު ސިޔާސަތުގެ ދަށުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް 2007 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގައި ވަނީ މި ސިޔާސަތު ދޫކޮށްލެވިފައެވެ. 2010 ވަނަ އަހަރުގެ ފީފާ ވޯލްޑް ބޭއްވުމަށް ބިޑްކުރީ އެފްރިކާގެ ފަސް ޤައުމަކުންނެވެ. އެއީ މިޞްރާއި ލީބިޔާ އާއި ތޫނިސް (ޓިއުނީޝިޔާ) އާއި މޮރޮކޯ އާއި ދެކުނު އެފްރިކާއިންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ލީބިޔާ އާއި ޓިއުނީޝިޔާއިން ބިޑްކޮށްފައިވަނީ މި ދެ ޤައުމުގައި ވެސް މުބާރާތުގެ މެޗުތައް ކުޅޭ ގޮތަށް، ކޯ-ހޮސްޓިންގ އުޞޫލުން ދެ ޤައުމު ގުޅިގެން އެއް ބިޑެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ކޯ-ހޮސްޓެޑް މުބާރާތެއްގެ ގޮތުގައި، މި މުބާރާތް ނުބޭއްވުމަށް ފީފާގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީން ނިންމުމާ ގުޅިގެން 8 މެއި 2004 ގައި ޓިއުނީޝިޔާއިން އެ ޤައުމުގެ ބިޑް އަނބުރާ ގެންދިޔައެވެ. އެހެންކަމާ އެކު ފީފާގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީން ނިންމީ ލީބިޔާގެ އެކަނި ބިޑް ވެސް ޤަބޫލުނުކުރުމަށެވެ. އެއީ، މުބާރާތް ބާއްވާ ޤައުމުން ފުރިހަމަ ކުރަން ޖެހޭ ކަންތައްތަކުގެ ރަސްމީ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ކަންތައްތައް ލީބިޔާގެ ބިޑުގައި ފުރިހަމަ ނުވާތީއެވެ. ވޯޓުލުމުގެ އެއް ބުރަށް ފަހުގައި، ކާމިޔާބުކުރި ބިޑް އިޢުލާންކޮށްފައިވަނީ ޒިއުރިކްގައި ބޭއްވި މީޑިޔާ ކޮންފަރެންސެއްގައި 15 މެއި 2004 ގައި، ފީފާގެ ރައީސް ސެޕް ބްލެޓަރއެވެ. މޮރޮކޯ އާއި މިޞްރުގެ ބިޑް ޖަހާލުމަށް ފަހު ބިޑް ކާމިޔާބުކުރީ ދެކުނު އެފްރިކާއެވެ. 24 ވޯޓުގެ ތެރެއިން 14 ވޯޓު ލިބުނީ ދެކުނު އެފްރިކާއަށެވެ. މޮރޮކޯއަށް ލިބުނީ 10 ވޯޓެވެ. މިޞްރަކަށް ވޯޓެއް ނުލިބެއެވެ.
ކޮލިފިކޭޝަން
މުބާރާތް ބާއްވާ ޤައުމުގެ ގޮތުން ދެކުނު އެފްރިކާ، މި މުބާރާތަށް ކޮލިފައި ވެފައިވަނީ އޮޓޮމެޓިކުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ދެކުނު އެފްރިކާއިން ވަނީ ކޮލިފައިންގައި ބައިވެރިވެފައެވެ. އެއީ 2010 ވަނަ އަހަރުގެ އެފްރިކަން ކަޕް އޮފް ނޭޝަންސްގެ ކޮލިފައިން އާއި ވޯލްޑްކަޕްގެ ކޮލިފައިން އެފްރިކާގައި ބާއްވާފައިވަނީ އެއް ކޮލިފައިންއެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށްވާތީއެވެ. އެހެންކަމުން ދެކުނު އެފްރިކާ ވެފައިވަނީ 1934 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުން ކޮލިފައިންގައި ކުޅުނު، މުބާރާތް ބާއްވާ ފުރަތަމަ ޤައުމެވެ. އެންމެ ފަހުން ބޭއްވި ވޯލްޑްކަޕް މުބާރާތެކޭ އެއް ފަދައިން، މި ފަހަރުގެ މުބާރާތުގައި ވެސް ޑިފެންޑިންގ ޗެންޕިޔަނުންނަށް އޮޓޮމެޓިކް ޖާގައެއްދޭ ގޮތަކަށް ހަމަޖެހިފައެއް ނުވެއެވެ. ކޮލިފިކޭޝަނުގެ ގުރުލުން އޮތީ 25 ނޮވެންބަރު 2007 ގައި ދެކުނު އެފްރިކާގެ ޑާރބަންގައެވެ.
ފުރަމޭވުން
ފުރަމޭވުން އަކީ ލޭމަދުވެ ފޮއްސިވާ ބައްޔަކަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ. މިބަލި ޖެހުމުން ލޯ ރީނދޫވެ، ބަނޑުފުފި ފޮއްސިވާނެއެވެ.
ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް 2010
ވޯލްޑްކަޕް މުބާރާތަށް ކޮލިފައިވި ޤައުމުތައް
2010 ގެ ފީފާ ވޯލްޑްކަޕް އަށް ކޮލިފައިވެފައިވަނީ 32 ޓީމެވެ. އެއީ:
ފުރަމޭވުން
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް 2010
ވޯލްޑްކަޕް މުބާރާތަށް ކޮލިފައިވި ޤައުމުތައް
thumb|305px|{{legend|#009900|ވޯލްޑްކަޕަށް ކޮލިފައިވި ގައުމުތައް}} {{legend|#cc0000|ކޮލިފައި ނުވާ ގައުމުތައް}} {{legend|#7f007f|Country did not enter World Cup}} {{legend|#ababab|ފީފާގެ މެމްބަރުންނަށް ނުވާ ގައުމުތައް}}
Venues
In 2005, the organisers released a provisional list of twelve venues to be used for the World Cup: Bloemfontein, Cape Town, Durban, Johannesburg (two venues), Kimberley, Nelspruit, Orkney, Polokwane, Port Elizabeth, Pretoria, and Rustenburg. This was narrowed down to ten venues which were officially announced by FIFA on 17 March 2006:
right|500px|
Matches
All times given as local time (UTC+1)
Tie-breaking criteria
If two or more teams end the group stage with the same number of points, their ranking is determined by the following criteria:
John
ޤިސްމު:Disambiguation
ކެޓް ބާސްކެޓެވެ
ކެޓް ބާސްކެޓަކީ ކެޓް އަރާމު ކުރުމަށް ޚާއްސަކޮށްފައިވާ ނިދާ އެކްސެސަރީއެކެވެ.
މި ނިދާ އެކްސެސަރީ - ބާސްކެޓެއް ވިޔަސް ނުވަތަ ބާސްކެޓެއް ވިޔަސް - މާ ބޮޑުވެގެން ނުވާނެ ސަބަބަކީ އޯވަސައިޒް މޮޑެލްއެއްގައި ޖަނަވާރު އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ހޫނު ނުވެދާނެތީ އެވެ. އެއީ ކުޑަކުޑަ ފެލައިން އަށް ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސް ކުރެވޭނެ އަދި ދޮވެ، ހަމަޖެހިލައިގެން ނިދާލުމަށް ހަމަޖެހިލައިގެން އުޅެން އުފާކުރާ ހަގީގީ ކޮކޯނެއް ތަމްސީލު ކުރެވޭނެ އެއްޗަކަށް ވާން ޖެހެ އެވެ.
ކެޓް ބާސްކެޓް (panier chat) ތަފާތު ތަކެތިން ލިބެން ހުންނައިރު، އެއީ ވިކަރ، ރީސައިކަލް ކާޑުބޯޑް، ޕްލާސްޓިކް، ފޮތި އަދި ލަކުޑި ވެސް މެއެވެ. ވަރަށް ގަވާއިދުން މެޝިނުން ދޮވެވޭނެ ގޮތަށް މަޑު އަދި ރަނގަޅު ފެންވަރުގެ ކަވަރިންގ އެއް ބާސްކެޓް ނިވާކޮށްފައި ހުންނައިރު ހަގީގަތުގައި އޯޑިއަލް މެޓީރިއަލްއެއް ނެތެވެ. މި ކަވަރަކީ ވަރަށް އުރަވަޅިވާ ކަވަރަކަށް ވާންޖެހޭއިރު، ހާއްސަކޮށް ބާސްކެޓް ހަދާފައިވަނީ ޕްލާސްޓިކުން ކަމަށްވާނަމަ، މިއީ ބައެއް ކިޓީތަކަށް އެލާޖިކްވާ އެއްޗެކެވެ.
އަދި ބާސްކެޓް (panier pour chat) ވެސް ސާފުކުރަން ފަސޭހަވާން ޖެހެ އެވެ. އެހެންކަމުން، އުންމީދަކީ ރިމޫވޭބަލް މޮޑެލްއެއް ހޮވުމެވެ. މިއީ ފްލީސް ފަދަ ޕެރަސައިޓްތައް ނުވަތަ އެންމެ ކުދި ކަންކޮޅުތަކަށް ވަދެވޭ ގޮހޮރުގެ ވޯމްތަކުގެ ލާރވް ވެސް އިސްތިއުމާރުވުމުގެ ނުރައްކާ ހަނިކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ޖޯން
ޤިސްމު:Disambiguation
ފުރަގަސް ފަރާތް ފޭބުން
ފުރަގަސް ފަރާތް ފޭބުން އަކީ ވަޔަކުން ނުވަތަ ބަނޑުހިކިގެން ލިބޭ ހާނީއްކަ އަކުން ފުރަގަސްފަރާތުން ނަޖިސް ނިކުންނަހޮޅީގެ ކޮޅު ބޭރަށް ނިކުތުން އެވެ. ބުރިފޭބުން ވެސް ކިޔައެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފޫޅުދަނޑި
ފޫޅުދަނޑި އަކީ ބަނޑުއަޅައި ވިހާ ތަކެތީގެ މަހާއި ފޫޅާއި ދެމެދުގައި އޮންނަ ފަށް އެވެ.
ފުއް ވިދުރި
ފުއްވިދުރި އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ހޫނު ގަދަވުމުގެ ސަބަބުން އުކުޅުވަޅުން ނަގާ ބިހި އެވެ. މިގޮތަށް ބިހިނެގީމާ ވަރަށް ކަހާނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ނޭވާ ކުރުވުން
ނޭވާ ކުރުވުން އަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމް ގެ ބަލިތަކާއި އެހެނިހެން ބަލިތަކާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ އުދަގުލެކެވެ.
މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭވާ ކުރުވުން
ކުޑަދަރިފުޅު މައިމީހާގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފެދިބޮޑުވަމުން އަންނައިރު އެތެރޭގެ ހުރިހާގެ ގުނަވަނެއްގެ ޕްރެޝަރ މައްޗަށް ދާގޮތްވެއެވެ. ފުއްޕާމޭގެ ޕްރެޝަރ މަތިވުމުން ނޭވާކުރުވެ، ނޭވާ ހިފަހައްޓަން އުދަގޫވާގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ.
މިއީ ރަހިމުބޮޑުވުމުން، ބަނޑުގައިވާ ގުނަވަންތައް ފިތުމާއި، ޑައިފްރަމް ފުއްޕާމޭޔާއި ދިމާލަށް ގޮސް ފުއްޕާމެޔަށް ފިއްތުމުގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. މިހެން ދިމާވާނަމަ ފުންކޮށް ދިގުކޮށް ނޭވާލާށެވެ. ރޭގަނޑު މިމައްސަލަ ކުރިމަތިވާނަމަ ވާތްފަރާތަށް ބުރަވެ އޮވެ ނިދުމަކީ ރަގަޅުކަމެކެވެ. އެހެނީ މިގޮތަށް އޮވެ ނިދުމުން ނޭވާލަން ފަސޭހަވުމުގެ އިތުރުން ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅަށް ކާނާއާއި، އޮކްސިޖަން ގެންގޮސްދޭ ލޭހޮޅިތަކުގެ ޕްރެޝަރ ދަށްކޮށްދެއެވެ. ނޭވަޔަށް އުދަގޫކުރުން ނުވަތަ ނޭވާހިއްލުމުގެ މައްސަލަ ހުންނަނަމަ މާބަނޑުވުމުން ނޭވާހިއްލުން ބޮޑަށް ގޯސްވެއެވެ. ވިހަންކައިރިވާ ވަރަކަށް ފުއްޕާމޭގެ ޕްރެޝަރ ދަށްވެ، ފަސޭހަ ކަމާއި އެކު ނޭވާލުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މުޚުތާރު ނަޞީރު
ޒޯންލީގް ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތުން ވިދާލައިގެންދިޔަ މުޚްތާރު ނަސީރު (ޓޫކިލޯ) އަކީ 2007 ވަނަ އަހަރު އެއްފެންވަރެއްގައި ވަރަށް ރަނގަޅު ކުޅުމެއް ތަމްސީލްކުރި ކުޅުންތެރިޔެކެވެ. 2003 ވަނަ އަހަރު ޒޯންލީގުގައި މަހިބަދޫ ޓީމުން ވިދާލުމަށްފަހު ކުލަބު ވެލެންސިއާއާ 2004 ވަނަ އަހަރު ގުޅުނު ޓޫކިލޯއަކީ އަދިވެސް ވެލެންސިއާގައި މުހިންމު ކުޅުންތެރިޔެކެވެ. ނަމަވެސް ނިމިގެންދިޔަ އަހަރަކީ ޓޫކިލޯގެ އެންމެ ރަނގަޅު އަހަރު ކަމުގައިވެސް ގިނަބަޔަކު ބުނެއެވެ.
މޮޅަށްކުޅެ އެވޯޑެއް ނުލިބިދިޔަ އަހަރު
2007 ވަނަ އަހަރުގެ ފުޓްބޯޅަ މޫސުމުގައި ކުޅުންތެރިން ކުޅުނު ކުޅުމަށް އިންސާފް ކުރުމަށް ފަހު މިހާތަނަށް ދެފަރާތަކުންވަނީ އެވޯޑް ދީފައެވެ. ނަތީޖާ ފާޅުކޮށްފައެވެ. އެއީ އެފްއޭއެމް އާއި ދުވަހު ނޫހެއް ކަމުގައިވާ ހަވީރެވެ. ނަމަވެސް މިދެފަރާތުން ބޭއްވި އެއްވެސް އެވޯޑް ނައިޓެއްގައި ޓޫކިލޯއަށް އެވޯޑެއް ނުލިބުނެވެ. އަދި ސްޓޭޖަށް އެރުމުގެ ފުރުޞަތުވެސް ނުލިބެއެވެ. އެފްއޭއެމްގެ އެންމެމޮޅު 5 ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނު ނަމަވެސް ހަވީރުގެ އެންމެމޮޅު 6 ކުޅުންތެރިންގެ ލިސްޓްގައި ޓޫކިލޯގެ ނަން އޮތެވެ. ނަމަވެސް ދެހަފްލާވެސް ނިމިގެންދިޔައީ ޓުކިލޯއަށް ނާކާމިޔާބު ދެހަފްލާއަށް ވެގެންނެވެ. އެހެންކަމުން 2007 ވަނަ އަހަރު ވަރަށް ރަނގަޅު ކުޅުމެއް ދެއްކި ޓޫކިލޯ އަދި ހުރީ ހުސްއަތާއެވެ. އެވޯޑް ތަކުގެ ތެރެއިން ބާކީ ދެންއޮތީ އެންމެ އެވޯޑެކެވެ. އެއީ އާފަތިސް ނޫހުން ދެމުން އަންނަ އެވޯޑެވެ. އެހެންކަމުން އާފަތިހުންދޭ އެވޯޑެއް ޓޫިލޯއަށް ނުލިބިއްޖެނަމަ ހަގީގަތުގައިވެސް ޓޫކިލޯ 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ސީޒަނާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭނީ ހުސްއަތާއެވެ. ހަމައެކަނި 2007 ގައި އޭނާ ކުޅުނު މޮޅުކުޅުމުގެ ހަނދާންތަކާއެކުގައެވެ.
2008 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި ސާފު ޗެމްޕިއަން ޝިޕް ގެ ފައިނަލްގައި ދިވެހިރާއްޖެ މޮޅުވުމަށް ޖަހައިދިން ގޯލް ޖަހައިދިނީ ފަހުހާފު ނިމެން ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށް، މުޚުތާރު ނަޞީރު 2 ކިލޯ އެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ ޤިސްމު:ދިވެހި ކުޅިވަރު
އިސްލާމްދީނުގެ ރުކުންތައް
އިސްލާމްދީނުގެ ރުކުންތައް
ﷲ ފިޔަވާ ޙައްގުގެގޮތުގައި އަޅުކަންވެވޭ އިލާހަކު ނުވާކަމަށް ހެކިވުމާއި، މުޙައްމަދުގެފާނީ އެކަލާންގެ ރަސޫލާކަމަށް ހެކިވުން
ނަމާދު ޤާއިމްކުރުން ނަމާދަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ދެވަނަ ރުކުނެވެ. ނަމާދަކީ، ބާލިޣުވެ، ބުއްދި ސަލާމަތުންހުރި، ކޮންމެ މުކައްލަފެއްގެ މައްޗަށް ރެއާ ދުވާލު ފަސްފަހަރު ކަނޑަ އެޅިގެންވާ ވަގުތު ތަކެއްގައި ކުރުން ފަރުޟު ވެވިގެންވާ އަޅުކަމެކެވެ. ނަމާދަށް އިންކާރު ކުރާ ޙާލު، ނަމާދު އަޅައިފިނަމަ، އެމީހާ އިސްލާމްދީނުގެ ދާއިރާއިން ބޭރުވާހުއްޓެވެ. ނަމާދަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ތަނބެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. رَأْسُ الْأًمْرِ الْإِسْلاَمُ وَعَمُوْدُهُ الصَّلاَةُ وَذُرْوَةُ سَنَامِهِ اَلْجِهَادُ فِى سَبِيْلِ اللّهِ. (رواه الطبراني) މާނައީ: ކޮންމެ ކަމެއްގެ އަސްލަކީ އިސްލާމް ދީނެވެ. އެދީނުގެ ތަނބަކީ ނަމާދެވެ. އަދި އެދީނުގެ އެންމެ އުސް ކުރިބޯއްޓަކީ ﷲގެ މަގުގައި ޖިހާދު ކުރުމެވެ. ނަމާދަކީ ޞިއްޙަތު ސަލާމަތުން ހުންނަޙާލުގަޔާއި ބަލިޙާލުގައިވެސް ކުރަންޖެހޭ އަޅުކަމެކެވެ. މުޤީމު ޙާލުގައި ކުރަން ޖެހޭފަދައިން ދަތުމަތީގައިވެސް ކުރަންޖެހޭ އަޅުކަމެކެވެ. އަމާންޙާލަތުގައި ކުރަންޖެހޭ ފަދައިން ބިރުވެރިކަމުން ފުރިފައިވާ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައިވެސް ކުރަންޖެހޭ އަޅުކަމެކެވެ. އަދި ނަމާދު އެނަމާދުގެ ވަގުތުން ފަސްކުރުމަކީވެސް ހުއްދަވެގެންވާ ކަމެއްނޫނެވެ. ޤިޔާމަތްދުވަހު އަޅާގެ ހިސާބު އެންމެފުރަތަމަ ބެއްލެވޭނީ ނަމާދުންނެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. أَوَّلُ مَايُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الصَّلَاة فَإِنْ صَلُحَتْ صَلُحَ سَائِرُ عَمَلِهِ وَإِنْ فَسُدَتْ فَسُدَ سَائِرُ عَمَلِهِ) (الترمذي وحسّنه الألباني) މާނައީ: ޤިޔާމަތްދުވަހު އަޅާއާމެދު އެންމެފުރަތަމަ ޙިސާބު ބެއްލެވޭނީ ނަމާދާ މެދުގައެވެ. އެކަންރަނގަޅުވެ ޞާލިޙުވެއްޖެނަމަ، އެހެންޢަމަލުތައްވެސް ރަނގަޅުވެ ޞާލިޙު ވެދާހުއްޓެވެ. އެކަންފާސިދުވެއްޖެނަމަ އޭނާގެ އެހެން ޢަމަލުތައްވެސް ފާސިދުވެދާނެވެ. ނަމާދު ކުރާއިރު ހުންނަންޖެހެނީ ވަރައްމަޑު މޮޅި ކަމާއި ޚުޝޫޢަތްތެރި ކަމާއެކުގައެވެ. މިގޮތުގައި ނަމާދު ކުރާމީހުންނާ ބެހޭގޮތުން ވާރިދުވެފައިވާއާޔަތެއްގެ މާނައިގައިިވެއެވެ. މާނައީ: މުއުމިނުން ކާމިޔާބުވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ. އެއުރެންނީ، އެއުރެންގެ ނަމާދުގައި މަޑުމައިތިރިވެތިބޭ މީހުންނެވެ.
ޒަކާތް ދިނުން ޒަކާތަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ފަސްރުކުނުގެ ތެރެއިން އެއް ރުކުނެވެ. ހިޖުރައިން ދެވަނަ އަހަރު ޒަކާތް ފަރްޟު ކުރައްވައި ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ: ) خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرْهُمْ وَتُزَكِّيْهِمْ بِهَا ( މާނައީ: “ފާފަތަކުން ޠާހިރުކޮށްފަނިވި ޒަކާތެއް އެބައިމީހުންގެ މުދަލުން ކަލޭގެފާނު ނަންގަވާށެވެ!” ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ނަމާދާގުޅިގެން ޒަކާތުގެ ޛިކުރު ވަރަށްގިނަފަހަރު އައިސްފައި ވެއެވެ. ޒަކާތްނެރުމަކީ ތަނަވަސްކަމުގެ އަހްލުވެރިންގެމައްޗަށް މާތްﷲ ފަރްޟު ކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. ނަމާދުކުރުމާއި، ރޯދަހިފުމާއި، ޙައްޖުވުމާއި، މިރުކުންތައް އަދާކުރަންޖެހޭފަދައިން، ޒަކާތްވެސް އަދާކުރަންޖެހޭނެއެވެ. ފުރިހަމަ މުސްލިމަކަށް ވެވޭނީ މިރުކުންވެސް، އަދާކުރަން އޮންނަގޮތަށް އަދާކޮށްގެންނެވެ.
ރަމަޟާން މަހު ރޯދަ ހިފުން ރޯދައިގެ ތަޢުރީފް: ޢަރަބިބަހުގައި ރޯދައިގެ ތަޢުރީފް: ހިފަހެއްޓުމެވެ. ނުވަތަ ދުރުވުމެވެ. ޝަރުޢީގޮތުން ރޯދައަކީ: ރޯދައަށްހުރުމުގެ ނިޔަތްގަނެ ފަޖުރުގެ އަލިކަން ފާޅުވީންސުރެ އިރު އޮއްސިއްޖައުމަށް ދަންދެން، ކެއިން ބުއިމުންނާއި، ޖިންސީއެދުން ފުއްދުމުން އެއްކިބާވެގެން ހުރުމެވެ. ރޯދައިގެ ބާވަތްތައް: ރޯދަބެހިގެންވަނީ ދެ ބަޔަކަށެވެ. 1.	  ފަރުޟު ރޯދަ: ފަރުޟު ރޯދަ ބެހެނީ ތިންބަޔަކަށެވެ. އެއީ: ރަމަޟާންމަހުގެ ރޯދަ، ކައްފާރާގެ ރޯދަ، އަދި ނަދުރު ރޯދައެވެ. ފަރުޟު ރޯދައަކީ ތިމާއަށް ހިފުން ވާޖިބުވާ ރޯދައެވެ. އަދި ޝަރުއީ އުޛުރަކާއި ނުލައި މިއިން ރޯދައެއް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ފާފަވެރިވާނެއެވެ. 2.	   ސުންނަތް ރޯދަ: ސުންނަތް ރޯދަބެހެނީ ތިންބަޔަކަށެވެ. އަހަރަކު އެއްފަހަރު ހިފާ ރޯދަ: އެއީ ޝައްވާލު މަހުގެ ހަ ރޯދަ، ޢަރަފާތު ދުވަހުގެ ރޯދަ، ޢާޝޫރާ ދުވަހުގެ ރޯދައެވެ. ކޮންމެ މަހަކު އެއްފަހަރު ހިފާ ރޯދަ: އެއީ ކޮންމެ މަހެއްގެ 13،14،15 އެވެ. ކޮންމެ ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ހިފާ ރޯދަ: އެއީ ހޯމަދުވަހާއި ބުރާސްފަތިދުވަހެވެ.
ރޯދައިގެ ޙުކުމް: ރޯދައަކީ މާތްﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތާޢާލާ މުސްލިމުންގެ މައްޗައް ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވާ އަޅުކަމެކެވެ. އަދި ކަނޑައެޅިގެން ރޯދައަށް އިންކާރު ކޮށްފި މީހަކު ދީނުން ބޭރުވާނެއެވެ. އެމީހެއްގެ މައްޗައް ވާޖިބުވެގެންވަނީ ތަޢުބާވެ މާތްﷲގެ މަގަށް ރުޖޫޢަވުމެވެ. ރޯދަ ފަރުޟުކުރެއްވުމުގެ ދަލީލު: ޤުރުއާނުން: މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ” كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ” (سورة البقرة: 183) މާނައީ: އޭ އީމާން ވެއްޖެ މީސްތަކުންނެވެ. ތިޔަބައި މީހުންގެ ކުރީގެ މީހުންނަށް ފަރުޟު ކުރެއްވުނު ފަދައިން، ތިޔަބައި މީހުންގެ މައްޗައް ރޯދަ ފަރުޟު ކުރެވިއްޖެއެވެ. އެއީ ތިޔަބައި މީހުން ތަޤްވާވެރިވޭތޯއެވެ. ސުންނަތުން: ކީރިތި ރަސޫލާz ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ” بُنِيَ الإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُوْلَ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلاَةِ وَإِيْتَاءِ الزَّكَاةِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ وَحِـجُّ الْبَيْتِ “(رواه البخاري ومسلم) މާނައީ : “އިސްލާމްދީން ބިނާވެފައި ވަނީ ފަސް ކަމެއްގެ މައްޗަށެވެ. މާތްﷲ ފިޔަވައި ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަމެއް ވެވޭ އިލާހަކު ނުވާ ކަމަށް ހެކިވުމާއި މުޙައްމަދުގެފާނީ އެކަލާނގެ ރަސޫލާ ކަމަށް ހެކިވުމެވެ. ނަމާދު ޤާއިމް ކުރުމާއި، ޒަކާތްދިނުމާއި، ރަމަޟާންމަހު ރޯދަހިފުމާއި އަދި ޙައްޖުވުމެވެ.” އިޖްމާޢުން: ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޒަމާނުންފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް ހުރިހާ ޢިލްމުވެރިން އެއްބަސްވެވަޑައިގަންފައިވަނީ ރަމަޟާންމަހު ރޯދަ ހިފުމަކީ ކޮންމެ މުކައްލަފެއްގެ މައްޗައް ފަރުޟު ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިކަމާމެދު އެއްވެސް ޢިލްމުވެރިއަކު ޚިލާފްވެވަޑައެއް ނުގަންނަވައެވެ. ރޯދަ ފަރުޟު ކުރެއްވުނީ ހިޖްރައިން ދެވަނަ އަހަރުއެވެ.
ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެންވާ މީހާ ﷲ ގެ ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ ގެފުޅަށް ޙައްޖުވުން حج އަކީ އެންމެމާތް އަޅުކަމުގެތެރެއިންހިމެނޭ، އަދި الله އާ ކުއްތަންވުމުގެގޮތުން އަދާ ކުރެވޭ މަތިވެރިއަޅުކަމެކެވެ.އެއީ އިސްލާމްދީނުގެ ރުކުންތަކުގެތެރެއިން އެއްރުކުނެވެ. ކުޅަދާނަވެގެންވާމީހާ އުމުރުންއެއްފަހަރު حج ނުވެ އޭނާގެ އިސްލާމްކަން ފުރިހަމައެއްނުވާނެއެވެ. އަޅުކަމަކީ الله އަށް ކުއްތަންވުމުގެގޮތުން ކުރެވޭ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމާއެކު އަޅުކަން صح ވާނީ ދެސިފައެއް އެކުލެވިގެންނެވެ. ފުރަތަމައީ: އެކަމުގައި إخلاص ތެރިވުމެވެ. ނިޔަތް ސީދާވުމެވެ. الله ގެރުއްސެވުމާއި آخرة ގެ ثواب އަށްއެދުމެވެ. ކަންދެއްކުމާއި ދުންޔަވީ އެދުންތަކުން ސަލާމަތްވެގެންވުމެވެ. ދެވަނައީ: އެކަމުގައި މާތް ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم އާ تبع ވުމެވެ.އެކަލޭގެފާނު އެކަންކުރެއްވިގޮތްބަލައި ، އެޔާއެއްގޮތަށް ކުރުމެވެ. މިކަންވެވޭނީ ކީރިތިރަސޫލާގެ ސުންނަތް އެނގިގެންނެވެ. ޢަރަބި ބަހުގައި ޙައްޖެވެ ކިޔަނީ ވަކިތަނެއް ގަސްދުކޮށްގެން ދިއުމަށެވެ. ޝަރުޢުގައި ޙައްޖަކީ ވަކިދުވަސްވަރެއްގައި، ވަކިގޮތްތަކެއްގެ މަތީން، އަދާކުރެވޭ އަޅުކަމެއް އަދާކުރުމަށްޓަކައި، ކަޢުބަތުއްﷲ ގެފުޅުގެ އަރިހަށްގޮސް ގެފުޅުވަށައިގެން ޠަވާފުކުރުމާއި ޞަފާފަރުބަދައާއި މަރްވާ ފަރުބަދައާއި ދެމެދު ސަޢުޔުކުރުމާއި ޙައްޖުމަހުގެ 9 ވަނަދުވަހު ޢަރަފާތު ބިމުގައި މަޑުކުރުމާއި ޙައްޖުމަހުގެ 9ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ މުޛްދަލިފާގައި ރޭކުރުން ހިމެނޭ އަޅުކަމެކެވެ.
މަރިޔަމް
ޤިސްމު:Disambiguation
ފޫޅުދަނޑިވައި
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފޫޑުވުން
ފޫޑުވުން އަކީ ލޭމަދުވުން ކުރިމަތިވުމުން މީހާ ހުދުވުން އެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖުކީހުގެ އިމާރާތް
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމާރާތުގެ ބިންގާ އަޅުއްވައި ދެއްވީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުރީގެ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްުޔާ އަލްއުސްތާޛް މައުމޫން އަބްދުލް ޤައްޔޫމްއެވެ. އެއީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް 50 އަހަރު ފުރުމުގެ މުނާސަބަތުގައެވެ.
އިބްރާހިމް
ޤިސްމު:Disambiguation
ފެން ބަރޮސް
ފެން ބަރޮސް އަކީ ބަރޮސް ބަލީގެ ބާވަތެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފެން ބިހި
ފެން ބިހި އަކީ ހަށިގަނޑުގެ އެކި ތަންތަނުގައި ނަގާ ފެންއެރިފައި ހުންނަ ބިހި އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
George
ޤިސްމު:Disambiguation
ފެން ކިހުނު
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޖޭމްސް
ޤިސްމު:Disambiguation
ފްރޭންކް ލަމްޕާޑް
ފްރޭންކް ލަމްޕާޑް އަކީ އިގިރޭސި ވިލާތުގެ މިޑްފީލްޑަރެކެވެ. އޭނާ އަކީ އިގިރޭސި ގައުމީ ޓީމްގެ އިތުރުން އިގިރޭސި ޕްރެމިއަރ ލީގްގެ މަޝްހޫރު ފުޓްބޯޅަ ކްލަބް ޗެލްސީ އަށް ކުޅެމުން ގެންދާ ކުޅުންތެރި އެކެވެ. ލަޕްމާޑް އަކީ ބޮޑަށް އެޓޭކިންގ މިޑްފީލްޑަށް ކުޅޭ ކުޅުންތެރި އެކެވެ. 130 ގޯލް މިހާތަނަށް ޗެލްސީ އަށް އޭނާވަނީ ކާމިޔާބުކޮށްދީފައެވެ. ލަމްޕާޑް ގެ ކެރިއަރު ފެށިގެން އަންނަނީ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފުޓްބޯޅަ ޓީމް ވެސްޓް ހަމް ޔުނައިޓެޑް އިންނެވެ.
ފެންފޮޅު
ފެންފޮޅު އަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހޫނު ގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ނަގާ ފޮޅެކެވެ. ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފެން ފިނޮޅި
ޤިސްމު:ބަލިތައް
James
ޤިސްމު:Disambiguation
ފެން ދުވަނި
ފެން ދުވަނި އަކީ ކުޑަކުދިންގެ ގައިން ނަގާ ފެން އެރިފައި ހުންނަ ބިހިގަނޑެކެވެ. ބައެއް ފަހަރަށް މުޅި ގައިންވެސް މިނަގައިފާނެއެވެ. ޤިސްމު:ބަލިތައް
Charles
ޤިސްމު:Disambiguation
Daniel
ޤިސްމު:Disambiguation
ފޮޅުނެގުން
ފޮޅުނެގުން އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ހަމާއި، މަހާއި ދެމެދަށް ފެންފަދަ އެއްޗެއް އަރައި، ފުއްޕުމާއެކު ތަންތަން އުފުލުމެވެ. ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޑޭވިޑް
ޤިސްމު:Disambiguation
ދަހީ
ދަހީ އަކި ގެރިބަކަރީގެ ގިނަދުވަސްވުމުން ހުންނަ ހުތް ކިރު އެވެ.
ދަތްވެރުން
ދަތްވެރުން އަކީ ހިރުގަނޑުން ދަތްތައް ވަކިވުން އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފޮޅު ދުވަނި
ފޮޅު ދުވަނި އަކީ ބިހިތަކެއްހެން ނަގައިފައި ފޮޅަށްވާ ދުވަނި އެވެ. މިއީ އާންމު ގޮތެއްގައި ކުޑަކުދިންގެ ތަންތަން ކުޑަކޮށް ރަތްވެފައި ނަގާ އެއްޗެކެވެ. ޤިސްމު:ބަލިތައް
މުޙައްމަދު
ޤިސްމު:Disambiguation
ފޮއްސިވުން
ފޮއްސިވުން އަކީ މޫނު ނުވަތަ މުޅި ހަށިގަނޑު ވަކިގޮތަކަށް ދުޅަވެ ބޯވެފައި ހުރުން އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ކަރުނަވީ ބޭވަފާ (ފިލްމް)
ކަރުނަވީ ވޭފަވާ އަކީ 2009 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ދިވެހި ފިލްމެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވުން
ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވުން އަކީ ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި ޖަރާސީމް އަށަގަތުން ކުރިމަތިވުމުން ދިމާވެދާނެ އުދަގުލެކެވެ. މިގޮތުން އާންމުގޮތެއްގައި ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވުމާއެކު ދިލަނަގާނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވެދާނެއެވެ.
ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވާނަމަ އެންމެ އާންމުކޮށް ދީއުޅޭ އެއްބޭހަކީ ފްލެވޮކްސޭޓް އެވެ.
ސަބަބުތައް
ތިރީގައި މިވަނީ ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވުން ކުރިމަތިކޮށްފާނެ ބައެއް ސަބަބު ތަކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މުހއްމަދު ވިޝާމް
ޑރ. މުހައްމަދު ވިޝާމް އަކީ ދިވެހި ޑޮކްޓަރެއް އަދި، ޓެލެވިޒަން މޯލްޑިވްސްގެ ކުރީގެ ޕްރޮޑިއުސާރ ޖާނަލިސްޓްއަދި، މިނިސްޓްރީ އޮފްޖެންޑަރ އަދި ސޯޝަލް ސެކިއުރިޓީގެ ކުރީގެ އެޑްވަެިޒަރެވެ.
ހެލްތް މިނިސްޓްރީ އަދި ޑަބްލިއު. އެޗް. އޯ
ޑޜ. ވިޝާމް ޗަނީ ކޮވިޑް މާލޭ ފެނުގެ ކާރިސާ އަދި ކޮވިޑް 19 އިމަންޖެންސީ ހާލަތުގައި، ރައްޔިތުން ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް ހޭލުންތެރިކުރުމަށް އެހީތެރިވެފައެވެ. އަދި ނަފްސާނީ އަދި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ފަރުވާދިނުމުގެ ފެންވަރުބެލުމަށް ރައީސް އޮފީހުގެ ފަރާތުން ބައެއް ރަށްރަށަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވާފައެވެ.
ޙޮވިފައިވާ މަގާމުތައް
ޑރ، ވިޝާމް ވަނީ މެޑިކަލް އެސޯސިއޭޝަންގެ އިސް މެމްބަރުކަން، އަދި ކެއަ ސޮސައިޓީގެ ޑީރެކްޓަރުކަން ކުރައްވާފައެވެ.
<references group="" responsive="0"> ޤިސްމު:Living people
މަހުވިހަ
މަހުވިހަ އަކީ ބައެއް އަންހެނުން ބަލިވެއިނދެ، ބަނޑުބޮޑުވަމުން އަންނަ ދުވަސްވަރު ފޮއްސިވާ ފޮއްސިވުމާއި، އަދި ދުޅަވާ ދުޅަވުމެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
Ibrahim
ޤިސްމު:Disambiguation
ކެންޑިޑިއޭސިސް
ކެންޑިޑިއޭސިސް އަކީ އަންހެނުންގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް (އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން) ޖެހޭ ބަލިތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ އާންމު އެއްބަލި އެވެ. މިއީ ފަންގަސްގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ ކެންޑިޑާ އެލްބިކަންސް ކިޔާ ޖަރާސީމް އެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީޢާއިން ޖެހޭ ބައްޔެއްވެސް މެއެވެ. މިބައްޔަށް މޮނީލިއޭސިސް، އަދި ތްރަޝް ވެސް ކިޔައެވެ.
އިންސާނާގެ ބޮޑު ގޮހޮރުގެ ތެރޭގައި އިންސާނާއަށް އެއްވެސް އުދަގުލެއް މެދުވެރި ކުރުވުމަކާ ނުލައި ކެންޑިޑާ ދިރިއުޅެއެވެ. އަންހެނުންގެ ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރު އާއި ކުރިމަތި ފަރާތު ދޮރު ނުވަތަ ފަރުޖު ހުންނަލެން ކައިރިކަމުން ކެންޑިޑާ ފުރަގަސް ފަރާތުން ކުރިމަތި ފަރާތަށް ވާޞިލްވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. އިންސާނާއަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭ މިންވަރަށް އަންހެނުންގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ގެ ތެރޭގައި ވެސް ކެންޑިޑާ ދިރިއުޅެއެވެ.
އަންހެނާގެ ކުރިމަތި ފަރާތު ދޮރުގައި އުފެދޭ ދިޔައިގެ އެސިޑްގެ މިންވަރު ސާބިތުކަންމަތީ ހުރެއްޖެނަމަ އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ދެހާލަތުގައި ( ފުރަގަސް ފަރާތުން ކުރިމަތި ފަރާތަށް ކެންޑިޑާ ވާޞިލްވުން / އަންހެނުންގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގައި ކެންޑިޑާ ހުރުން ) ވެސް ކެންޑިޑިއޭސިސްގެ އަލާމާތެއް ނުފެންނާނެއެވެ. އެއީ އެސިޑިޓީގެ ސަބަބުން ކެންޑިޑިއޭސިސް ފެތުރުމަށް (ކެންޑިޑާ ވާޞިލްވުމަށް ) ހުރަސް އަޅާތީއެވެ. ނަމަވެސް މިއާޚިލާފަށް އެސިޑިޓީގެ މިންވަރު ދަށްވެ، ނުވަތަ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ބާރު ދަށްވާ ޙާލަތްތަކުގައި އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ތެރޭގައި ކެންޑިޑާ ފެތުރި ކެންޑިޑިއޭސިސްގެ އަލާމާތްތައް ފެންނަށް ފަށާނެއެވެ.
ފެނިދާނެ އަލާމާތްތައް
ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހުމުން ފާހަގަ ކުރެވޭނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި :-
އިތުރު އުދަގޫތައް
ކެންޑިޑިއޭސިސް އަކީ އާދައިގެ ބައްޔެކެވެ. ނަމަވެސް ފަރުވާނުކޮށް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ފަރުޖުގެ ވަށައިގެންވާ ހިސާބުތަކަށް ބަލިފެތުރި، ނުތަވަނަސްކަން ގެނުވައެވެ. އާންމުކޮށް ކުރިމަތިވާ ބޮލުގައި ރިހުން، ހަޖަމުގޯސްވުން، ކަރުތެރެ ދުޅަވުން ފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބަކީ ބައެއް ފަހަރު ކެންޑިޑިއޭސިސް ކުރިމަތިވެފައިވުން ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ވަގުތީ ގޮތުން ދަރިން ނުލިބޭގޮތް މެދުވެރި ކުރުވައެވެ.
ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހޭގޮތް
ކެންޑިޑާ ޖަރާސީމް ދިރިއުޅެނީ އެސިޑިޓީ ގެ އަސަރު ކުޑަ ހޫނު ތެތްތަނުގައެވެ. އެހެންކަމުން އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން އަކި އަކީ ކެންޑިޑާ ދިރިއުޅުމަށް އެންމެ އެކަށޭނަ ވެއްޓެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ކަހަލަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަންގެ ތަބީޢަތު ބަލިވެ، އެއީ ކެންޑިޑާ ދިރިއުޅެން އެކަށޭނަ ވެއްޓަކަށް ބަދަލުވެއެވެ. މިބުނި ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ބްރޯޑް ސްޕެކްޓްރަމް އެންޓިބަޔޮޓިކް ބޭނުންކުރުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގައި ހުންނަ ފައިދާހުރި ޖަރާސީމްތައް ނެތިގޮސް، ނުރައްކާތެރި ޖަރާސީމް އަށަގަތުމަށް މަގުފަހިވެގެން ދެއެވެ. ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހިފައިވާ މީހަކައި އެކު ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގި ނަމަވެސް ސަލާމަތުން ހުރި މީހާއަށް ބަލިޖެހިދާނެއެވެ.
ހަކުރު ބަލި
ދިރާސާތަކުން ސާބިތުވެފައިވާ ގޮތުގައި ހަކުރު ބަލީގެ އަހުލުވެރި ފިރިހެނުންނަށް ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. އެހެންކަމުން ހަކުރު ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުން ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ ދުވަސްވަރު އެމީހުންނާއި އެކު އެއްދާން ކުރުމަކީ އެހާ ރަގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ ބަލި ގަޔަށް އެރުމުގެ ފުރުޞަތު އެހާލަތުގައި ބޮޑުވާތީ އެވެ. ހަމަމިހެން ހަކުރު ބަލީގެ އަންހެނުންނަށް ކުޑަކަމުދާ ތަކެއްޗާއެކު ހަކުރު ހަށިގަނޑުން ބޭރުވުމުން ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އިތުރުވެއެވެ. އެއީ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ބޭރުވާ މަގާއި ފަރުޖުގެ ދޮރު ކައިރިކައިރީގައި ހުންނާތީ އެވެ.
ދޭތެރެދުރުކުރާ ބޭސް
ދޭތެރެ ދުރުކުރާ ގުޅަ ބޭސް ބޭނުންކުރުމަކީ ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހުމަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ. މިގޮތުން މަތީ ނިސްބަތަކަށް އެސްޓްރަޖަން ހޯރމޯން އެކުލެވޭ ބޭސް ބޭނުންކުރުމުން ހަށިގަނޑުގައި އެސްޓްރަޖަންގެ މިންވަރު މަތިވެ، ކުރިމަތި ފަރާތުން ބޭރުވާ ދިޔައިގައި ގްލައިކޯޖަން އެކުލެވޭ މިންވަރު މަތިވެގެންދެއެވެ. ގްލައިކޯޖަން އަކީ ހަކުރުއެކުލެވޭ ނުވަތަ ހަކުރާއި އެއްގޮތްކަމެއް ހުންނަ މާއްދާއެއްކަމަށްވެފައި، އަދި ކެންޑިޑާ އަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ހަކުރުން މުއްސަދިވެފައިވާ ވެއްޓަކަށް ގަޔާވާ ޖަރާސީމަކަށް ވުމުން، ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހުމަށް މެދުވެރިވަނީ އެވެ.
ވިލިނގިލި
ވިލިނގިލި، ނުވަތަ ވިލިމާލެ އަކީ މާލޭގެ އަވަށެކެވެ.
ކެންޑިޑިއޭސިސް
ބަލިވެއިނުން
މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހެނީ ކުރިން ބުނި އުސޫލުގެ މަތިން މާބަނޑުވުމުން ހަށިގަނޑުގައި އެސްޓްރަޖަންގެ މިންވަރު މަތިވެ، ކުރިމަތި ފަރާތުން ބޭރުވާ ދިޔައިގައި ގްލައިކޯޖަން އެކުލެވޭ މިންވަރު މަތިވެގެންދާތީއެވެ. ގްލައިކޯޖަން އަކީ ހަކުރުއެކުލެވޭ ނުވަތަ ހަކުރާއި އެއްގޮތްކަމެއް ހުންނަ މާއްދާއެއްކަމަށްވެފައި، އަދި ކެންޑިޑާ އަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ހަކުރުން މުއްސަދިވެފައިވާ ވެއްޓަކަށް ގަޔާވާ ޖަރާސީމަކަށް ވުމުން، ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހުމަށް މެދުވެރިވަނީ އެވެ. ހަމަމިހެން މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އެހެން ބައެއް ޖަރާސީމްތަކާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ދިފާޢީ ބާރު ކުޑަވުމުން ވެސް ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހޭގޮތް ވެއެވެ.
ދޭތެރެދުރުކުރުމަށް ރަހިމަށް ލައްވާ ލޫޕް ބޭނުންކުރުން
ދޭތެރެ ދުރުކުރުމަށް ލޫޕް ބޭނުންކުރުމަކީ ބައެއް ފަހަރު ދޭތެރެ ދުރުކުރުމަށް ގުޅަ ބޭސް ބޭނުންކުރުމަށް ވުރެ ވެސް ނުރައްކާތެރި ކަމެއްކަމަށް ވެއެވެ. އެއީ ލޫޕް ބޭނުންކުރުމުން ފަސޭހަ ކަމާއެކު އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަންނާތީ އެވެ. މިގޮތަށް އިންފެކްޝަން އަށަގަންނަނީ ލޫޕްގައިވާ ހިމަ ރޮދިފަށް ރަހިމުގެ ކަރުން ބޭރުވުމުން ރޮދިފަށުގެ އެހީގައި ޖަރާސީމްތައް ރަހިމް އާއި ހަމައަށް ދަތުރުކުރާތީ އެވެ.
ޙައިޟުގެ ކުރިން އޮންނަ ދުވަސްވަރު ބައެއް އަންހެނުންނަށް ކެންޑިޑިއޭސިސް ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. އެއީ މިދުވަސްވަރު ފަރުޖުގައި އެކުލެވޭ އެސިޑިޓީގެ ނިސްބަތް ދަށްވެގެންދާތީ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ފަރުޖުގެ ދޮރުގައި ތެތްކަން އުފެދުމުގެ ކުރިން ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުން ވެސް ކެންޑިޑިއޭސިސް ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. ފަރުޖުގައި ތެތްކަމެއްނެތި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމަކީ އަންހެނާއަށް ތަދާއި ވޭން ލިބިދޭނެ ކަމެކެވެ. ހަމަމިހެން މިކަމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ފަހަރު ކުރި ފަރާތުގެ ދޮރުގެ ހަންގަނޑުގެ މެށި، އެހިސާބުގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފެދޭގޮތް ވެއެވެ.
ބައެއް ފަހަރު ފިރިހެނުންގެ ދަރިފަނި އެކުލެވޭ ދިޔައިގައި އަލްކަލައިންގެ މިންވަރު މަތިވެގެންދެއެވެ. މިފަދަ ހާލެއްގައި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގައިފިނަމަ ފަރުޖުން ބޭރުވާ ދިޔައިގެ އެސިޑިޓީ ދަށްވެ، ކެންޑިޑިއޭސިސް އަށަގަންނަގޮތް ވެއެވެ.
ގަޔަށްބާރު އަންނައުނު ބޭނުންކުރުން
ބައެއް ކަހަލަ އަންނައުނުގެ ސަބަބުން ކެންޑިޑާ އަށް އެކަށޭނަ ވެއްޓަކަށް ކުރިމަތި ފަރާތް ހިމެނޭ ހިސާބު ވެގެންދެއެވެ. މިފަދަ އަންނައުނުގެ ތެރޭގައި އުނަގަނޑަށް ބާރު ޖިންސް، ހަރުވާޅު، ބެލްސް ފަދަ ތަކެތި ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ އަންނައުނު ބޭނުންކުރުމުން ކުރިމަތި ފަރާތް ހިމެނޭ ހިސާބުގެ ވައިދައުރުވުމަށް ހުރަސްއެޅި، ދާހިއްލުން އިތުރުވެ، ހޫނުވާގޮތް ވެއެވެ. މިބުނި ކަންތައްތަކަކީ ކެންޑިޑާ އިތުރުވެ، ބޮޑުވުމަށް ލިބޭ ބާރެކެވެ. ހަމަ މިހެން ނައިލޯނުން އުފައްދާފައި ހުންނަ ޖަގިޔާ ބޭނުންކުރުމަކީ ވެސް ރަގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މިފަދަ އަންނައުނު ބޭނުންކުރުމުން ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ދާ އެއަށް ދެމުމަށް ހުރަސް އެޅޭތީ އެވެ. އެހެންކަމުން ހެދުން އެޅުމުގައި އެންމެ ރަގަޅު ގޮތަކީ ކަފަ ބޭނުންކޮށްގެން ފަހާފައި ހުންނަ ގަޔަށް ދޫ އަންނައުނު ބޭނުންކުރުމެވެ.
ބައެއްވައްތަރުގެ ސާބޯނި އަދި ކެމިކަލްތައް
ސާފުވުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ބައެއް ބާވަތުގެ ސާބޯނި، ޝޭމްޕޫ، ޝަވަރ ޖެލް ގައި އެކުލެވޭ ކެމިކަލް ތަކުގެ ސަބަބުން ބައެއް ފަހަރު ފަރުޖުގެ ޓިޝޫތަކަށް ގެއްލުން ލިބި ހަލާކުވާގޮތް ވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ފަރުޖުން ބޭރުވާ ދިޔައިގެ ތަބީޢަތު ބަދަލުވެ، ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހޭގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ.
ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް
ނަފްސާނީ ފިއްތުންތައް، ހާސްވެކަންބޮޑުވުމާއި، ވިސްނުމާއި ފިކުރުބޮޑުވުން ފަދަ ކަންތައްތަކަކީ ކެންޑިޑިއޭސިސް ކުރިމަތިވުމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަންތައްތަކެވެ. އެއީ މިފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ބާރު ދަށްވެގެންދާތީ އެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހަށިގަނޑުގައި ހިމެނޭ ކެންޑިޑާތައް ހަށިގަނޑާއި ދެކޮޅަށް ހަރަކާތްތެރިވެ، ކެންޑިޑިއޭސިސް މެދުވެރި ކުރުވައެވެ.
ކެއުން
ކެއުމުގައި ގެންގުޅެވޭ ނުރަގަޅު އާދަތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ބައެއް ފަހަރު ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހޭގޮތް ވެއެވެ. މިސާލަކަށް ހަކުރު އެކުލެވޭ ފޮނިކާނާގެ ބާވަތްތައް މާގިނައިން ބޭނުން ކުރުމަކީ ކެންޑިޑިއޭސިސް ޖެހުމަށް މަގުފަހި ކުރާ ކަމެކެވެ. އެއީ ކެންޑިޑާ ފަންގަސްގެ މައިގަނޑު ކާނާއަކީ ހަކުރު ގިނަ އަދަދަކަށް އެކުލެވޭ މާއްދާތައް ކަމަށްވާތީ އެވެ.
އުނަގަނޑަށް ބާރު އަންނައުނު ބޭނުންނުކުރުން
މިފަދަ އަންނައުނު ބޭނުންކުރުމުން ކުރިމަތި ފަރާތް ހިމެނޭ ހިސާބުގެ ވައިދައުރުވުމަށް ހުރަސްއެޅި، ދާހިއްލުން އިތުރުވެ، ހޫނުވާގޮތް ވެއެވެ. މިބުނި ކަންތައްތަކަކީ ކެންޑިޑާ އިތުރުވެ، ބޮޑުވުމަށް ލިބޭ ބާރެކެވެ. ހަމަ މިހެން ނައިލޯނުން އުފައްދާފައި ހުންނަ ޖަގިޔާ ބޭނުންކުރުމަކީ ވެސް ރަގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މިފަދަ އަންނައުނު ބޭނުންކުރުމުން ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ދާ އެއަށް ދެމުމަށް ހުރަސް އެޅޭތީ އެވެ. އެހެންކަމުން ހެދުން އެޅުމުގައި އެންމެ ރަގަޅު ގޮތަކީ ކަފަ ބޭނުންކޮށްގެން ފަހާފައި ހުންނަ ގަޔަށް ދޫ އަންނައުނު ބޭނުންކުރުމެވެ.
ފަރުޖު އަދި ކުރިމަތީ ފަރާތް ސާފުކުރުމަށް ސާބޯނި ފާނޑުގެ ތަކެތި ބޭނުންނުކުރުން
މިފަދަ ތަކެތިން ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ހިސާބުތަކަށް ގެއްލުން ނުވިޔަސް ޖިންސީ ގުނަވަން ހިމެނޭ ހިސާބަށް ގެއްލުން ވެއެވެ. އެއީ އެލާރޖީ ނުވަތަ ނުގުޅޭ އަސަރު އޭގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާތީ އެވެ. އެހެންކަމުން އެދެވިގެންވަނީ އެއްވެސް ކެމިކަލެއް އެކުލެވޭ މާއްދާއެއް ބޭނުންކުރުމަކާއި ނުލައި ސާފު ތާފަނާ ފެނުން ސާފުކުރުމެވެ.
ފެންވެރުން
ބޮޑަށް އެދެވިގެންވަނީ މާގަނޑު ބޭނުންކޮށްގެން ފެންވެރުމެވެ. ތަފާތު ކެމިކަލް ތައް ބޭނުންކޮށްގެން އުފައްދާފައި ހުންނަ ޝަވަރ ޖެލް ފަދަ ތަކެތި ޓަބަށް އަޅައި އޭގެތެރެއަށް އެރިގެން ފެންވެރުމަކީ ރަގަޅުކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކަމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ފަހަރު ޖިންސީ ގުނަވަން ހިމެނޭ ހިސާބުގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފައްދާތީއެވެ.
މަރަމައު
މަރަމައު އަކީ ބިހި ބޮނޑިއެއް ނުވަތަ މާބޮނޑިއެއްހެން ކަރުތެރެއިން ނުކުންނަ ބައްޔެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޑާޑޯ ކޮލެޓީ އެވެ
thumb ޑާޑޯ ކޮލެޓީ، އަސްލު ނަން ރިކާޑޯ ބްރޮކޮލެޓީ (އުފަންވީ 27 އޮގަސްޓް 1974، ރޯމްގައި) އަކީ އިޓަލީގެ ފިލްމީ އެކްޓަރެއް، ވޮއިސް އެކްޓަރެއް އަދި ރޭޑިއޯ އަދި ޓީވީ ހޯސްޓެކެވެ
މަދުކަށީ ވައި
މަދުކަށީވައި އަކީ ރާއްޖެ ބަލީގެ ވައްތަރެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އެޑޮލްފް ހިޓްލަރ
ތަޢާރަފު
1889 އޭޕްރީލް 20 އިން 1945 އޭޕްރީލް 30 އަށް ދުނިޔޭގައި އުޅުނު އެޑޮލްފް ހިޓްލަރއަކީ ދުނިޔެ ދުއް އެންމެ ވަރުގަދަ ލީޑަރުންގެ ތެރެއިންވެސް އަރާހުރި ލީޑަރެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ އޭ ބުނުމުން އެންމެ ފުރަތަމަ ހަނދާންވާނެ އިންސާނެއްގެ ނަމަކަށްވާނީ ހަމަޔަޤީނުންވެސް އެޑޮލްފް ހިޓްލަރެވެ.
އެޑޮލްފް ހިޓްލަރ
އެހެންނަމަވެސް ހިޓްލަރ އަބަދުވެސް އޭނާގެ ބައްޕަ ދެކެ ރުޅިއާދެއެވެ. ހިޓްލަރ އަކީ މަންމަދެކެ ވަރަށް ލޯބިވާ މީހެކެވެ. ހިޓްލަރ ސެކަންޑަރީ ސްކޫލް ކިޔެވުމަށްވުރެ މައްޗަކަށް ނުކިޔަވައެވެ. އަދި އެންމެ ކުރާހިތްވި ކަމަކީ ކުރެހުމެވެ. އެހެންކަމުން ފައިން އާޓްސް އެކަޑަމީއަށް ވަންނަން ދެފަހަރުމަތިން މަސައްކަތްވެސް ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ވަދެވޭގޮތެއް ނުވިއެވެ. ސަބަބަކީ ވަނުމަށްދެވޭ އިމްތިހާނުން ފެއިލްވުމެވެ. މީނާގެ މިފަންނުގެ ސަބަބުން ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ އާމުދަނީއެއްވެސް ހޯދަމުން ދިޔައެވެ. މިގޮތުން ޕޯސްޓްކާޑު ކުރެހުމާއި އިސްތިހާރު ކުރަހާ ކަމުގައިވެއެވެ. ލީޑަރޝިޕް ޓްރައިޓް އެއްގެ ގޮތުން މީނަގެ ކަރޭޖް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ލީޑަރޝިޕް
ހިޓްލަރގެ ޕްރައިމަރީ ސްކޫލް ދުވަސްވަރު ކިޔަވާ ކުދިންގެ ތެރޭގައި އަބަދުވެސް އުޅެމުންއައީ އެންމެ ކުރީގައެވެ. އަދި ހުރިހާ ކުދިންވެސް އޭނާއަށް ތަބާވާން ކަހަލަ ލީޑަރޝިޕެއް އޭނާގެ ގައިގައި ހުއްޓެވެ. އޭނާގެ ބައްޕަ ވަރަށް ބޮޑު އުންމީދެއް ހިޓްލަރުގެ ފަރާތުން ކުރިއެވެ. ހިޓްލަރަށްވުރެ ދޮށްޓަށް ހުރި ބޭބެ ވިޔާނުދާކަމުން ޖަލަށްލާފައިވާތީ އެކަމާ އޭނާގެ ބައްޕަ ހުރީ މާޔޫސްވެފައެވެ. ހިޓްލަރުގެ ބައްޕަ އެލޮއިސްގެ އުމުރުން 50 އަހަރުގައި ލިބިފައިވާ ހިޓްލަރ ރަނގަޅު ކުއްޖަކަށް ވުމަށް އުންމީދުކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ބައްޕަ ނުބުނާ ގޮތަކަށް އުޅެފިނަމަ ހަރުކަށި އަދަބު ދިނުމެވެ. ހެޓްލަރ ސެކަންޑަރީ ސްކޫލް ދުވަސްވަރު ވާދަވެރި ކިޔަވާކުދިން ގިނައެވެ. ހިޓްލަރ އަށް ވަނަ ހޯދަން ދަތިވާންފެށިއެވެ. ހިޓްލަރ މިކަމާހެދި ކިޔެވުންމަތިން ފޫހިވާންފެށިއެވެ. އަދި ގިނަވަގުތު އޭނާއަށްވުރެ ދަށް ގްރޭޑްގެ ކުދިންނާއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރަންފެށިއެވެ. ހިޓްލަރުގެ ބައްޕަ އޭނާއަށް ކިޔަވައިދޭން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް އޭނާ ބޭނުންވީ ސިވިލް ސާވިސް އަށް ނުވަދެ، ކުރެހުމައިގެން ކުރިއަށް ދިއުމަށެވެ. މިކަން ހިޓްލަރުގެ ބައްޕައަށް އެނގުމުން އޭނާއާއި ބައްޕައާ ދެމެދު ގުޅުން ގޯސްވިއެވެ. މިކަން ނިމުމަކަށް އައީ ހިޓްލަރުގެ އުމުރުން 13 އަހަރުގައި 1903 ވަނަ އަހަރު ބައްޕަ މަރުވުމުންނެވެ.