cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ގުރުދާގައި ރިހުން
ގުރުދާ ރިހުން އަކީ ގުރުދާ ދިމާލުގައި ތަދެއް ހުރުމެވެ. ތަދު އާއްމު ގޮތެއްގައި އަރަނީ އަރިކައްޓަށެވެ. ދެން އެތަދުގެ އަސަރު މައިބަދައާއި ހަމައަށް ދަތުރުކޮށް މުޅި ބުރަކަށީގައި ރިހުން ހުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގެ މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން (މިސާލަކަށް ހިލައިގެ ސަބަބުން) ގުރުދާ އޮންނަ ދިމާލުން އަރިކަށީގައި ތަދުގެ އިހްސާސް ކުރެވެނީ ގުރުދާ ދުޅަވެ ނުވަތަ ފުއްޕާލުމަށްފަހު ގުރުދާ ވަށައިގެންވާ ދުލިފަށަށް ބަލީގެ އަސަރު ފޯރުމުންނެވެ. ގުރުދާ އާއި ވަރަށް ކައިރީގައި ގޮހޮރުގެ ބައެއްވާތީ ގިނަފަހަރު ގެސްޓްރޮއިންޓެސްޓިނަލް ނުވަތަ ބަނޑާއި ގޮހޮރުގެ ނިޒާމަށް މައްސަލަ ދިމާވުމުން ވާ އުނދަގޫތަކާއި އަލާމާތްތައް ފެންނަން ހުރުމަކީ ވަރަށް ގާތް ކަމެކެވެ. ކުޑަކަމުދާނިޒާމުގެ މަތީބައި އެއްވެސް ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ބެދޭގޮތްވެއްޖެނަމަ ގުރުދާ އާއި ދިމާލުން ވަރަށް ބޮޑު ތަދެއް އިހްސާސް ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. މިސާލަކަށް ގުރުދާ ގެ ޕެލްވިސް ނުވަތަ އުނަގަނޑާއި ގުރުދާ ހޮޅި ގުޅުނު ހިސާބު ބެދި ގުރުދާ އިން އުފައްދައިދޭ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ބޭރުވާނެ ގޮތެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން އިހްސާސް ކުރަން ޖެހޭ ތަދު ވަރަށް ބޮޑުވާނެއެވެ. ހާއްސަކޮށް މިފަދަ ހާލަތެއްގައި ވަރަށް ގިނައިން ދިޔާ އެއްޗެތި އެއްފަހަރާ ބޭނުން ކުރުމަށްފަހުގައި ތަދުއިތުރަށް ބޮޑުވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.
މުޙައްމަދު ސަމާއީލް
މުޙައްމަދު ސަމާއީލް އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ޑައިރެކްޓަރެކެވެ. ޕްރޮޑިއުސަރެކެވެ. އަދި ދިވެހި ފިލްމް ސްޓޫޑިއޯ މޫވީ ޕީޕަލް ގެ ވެރިފަރާތް ވެސް މެއެވެ.
ގުރުދާގައި ރިހުން
ރީނަލް އަދި ޔުރެޓެރިކް ޕެއިން އަކީ ގުރުދާ ނުވަތަ ކިޑްނީގައި ރިއްސުމެވެ. ގުރުދާ ހޮޅީގައި މައްސަލައެއް ހުރެގެން އަރާ ތަދަކީ ވަރަށް ބޮޑު ވޭނެއް އިހްސާސް ކުރަންޖެހޭ ތަދެކެވެ. އާއްމުގޮތެއްގައި ތަދު އަރަން މެދުވެރިވަނީ ކުޑަކަމުދާނިޒާމުގެ މަތީބައިގެ މަސައްކަތަށް ބުރޫ އަރާ ބެދޭކަހަލަ ގޮތެއްވެ ގުރުދާއަށް ބާރުބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ގިނަފަހަރު އެކަން އެގޮތަށް މެދުވެރިވަނީ ހިލައިގެ ނުވަތަ ގަނޑުވެފައިވާ ލޭކޮޅެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ގުރުދާހޮޅި ބެދުމަށްފަހު އެބެދެން މެދުވެރިވި އެއްޗެއް ބޭރުކޮށްލުމަށްޓަކައި ގުރުދާހޮޅީގެ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވެގެންދެއެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ އެއެއްޗެއް ބޭރުކޮށްލައެވެ. އެވަގުތު ތަދު ވަރަށް ބޮޑަށް އިހްސާސް ކުރެވޭނެއެވެ. ބޮޑު ހިލަކޮޅެއްނަމަ ނުވަތަ ބޮޑު ސައިޒެއްގެ ގަނޑު ލޭކޮޅެއްނަމަ ގުރުދާހޮޅީގެ ވަކި ހިސާބެއްގައި ތާށިވާ ގޮތް މެދުވެރިވެ ގުރުދާ ހޮޅީގެ ބާރު ދެރަވެ ހަރަކާތް ގެއްލޭގޮތްވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު އެފަރާތު ކިޑްނީއިން ކުޑަކަމުނަޖިސް އުފައްދައިދޭ މިންވަރު މަދުވެ ބޭރުނުވުމުގެ ސަބަބުން ބެދިފައިވާ ފަރާތް ނޫން އަނެއްފަރާތުގައިވާ ގުރުދާއަށް މަސައްކަތް އިތުރުވެ އެގުރުދާ އޮންނަ ދިމާލު އަރިކަށްޓަށާއި ބަނޑަށް ތަދު އަރާގޮތްވެއެވެ. އަދި ތަދުއަރާ ވަގުތު ވަރަށް ގިނަފަހަރު އެތަދު އުކުޅުވަޅަށާއި ކުރިމަތިފަރާތަށް ދަތުރުކުރެއެވެ. ވަރަށް ގިނަމީހުން ބުނާގޮތުގައި ޔުރެޓްރިކް ޕެއިން ނުވަތަ ގުރުދާ ހޮޅީގައި މައްސަލައެއް ހުރެގެން ތަދުވާނަމަ އެވާ ތަދަކީ ވަރަށް ބޮޑު ތަދެއްކަމަށް ބުނެއެވެ. އަދި ތަދު ބޮޑުވާ ވަގުތު ބަލިމީހާ މިދުނިޔެއިން ނެތި ހިނގައިދާނެ ކަހަލަ ބިރު ހުންނަކަމަށް ބުނެއެވެ. ބައެއް އަންހެނުން ބުނާގޮތުގައި ވިހާއިރު އަޅާ ވޭނަށްވުރެވެސް އެތަދު ބޮޑުކަމަށް ބުނެއެވެ.
މުޙައްމަދު ސަމާއީލް
ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ވަނުން
މުޙައްމަދު ސަމާއީލް ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ވަދެފައިވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 1998 ހިސާބުގައެވެ. އެންމެ ކުރިއްސުރެ ސަމާއީލް އަކީ ޑައިރެކްޝަން އަދި ޕްރޮޑަކްޝަން ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވި ފަރާތެކެވެ. ފުރަތަމަ ޑައިރެކްޓްކުރި ފިލްމަކީ ފަރުދާ އެވެ.
ގުރުދާގައި ރިހުން
މަސާނާގައި ވެސް ގިނަފަހަރު ރިހުން ހުންނަނީ ގުރުދާހޮޅީގެ ތިރީބައިގައިވާ މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެންމެ ބޮޑަށް މަސާނާގައި ހުންނަ ތަދު އިހްސާސް ކުރެވޭނީ ކުޑަކަމުދާތަކެތިން މަސާނާ ފުރި ކުޑަކަމުނުދެވިގެން އުޅޭ ވަގުތުއެވެ. މަސާނާ ފުރި ކުޑަކަމުދާތަކެތި ބޭރުނުވެ ހުންނައިރު ތަދުގެ އިހްސާސް ނުކުރެވޭނަމަ ގިނަދުވަސްވީ ކަމެއްކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. ނުވަތަ މަސާނާގެ މަސައްކަތްކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ނާރުތަކުގެ މައްސަލައެއް ހުންނަނީކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ. މަސާނާގައި ނޭދެވޭ ޖަރާސީމް އަށަގަތުމުން ތަދުގެ އަސަރު ހުރުމާއެކު ކުޑަކަމުދިއުން އަވަސްވާނެއެވެ.
މުޙައްމަދު ސަމާއީލް
މޫވީ ޕީޕަލް ގެ ނަމުގައި ސްޓޫޑިއޯއެއް އުފެއްދުން
މުޙައްމަދު ސަމާއީލް ގެ އަމިއްލަ ފިލްމް ކުންފުނި މޫވީ ޕީޕަލް އުފެއްދީ 2003 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ގައެވެ. 15000 ރުފިޔާގެ ކެޕިޓަލް އަކުން ފެށި މިސްޓޫޑިއޯ އިން ވަނީ ތަފާތު ޑްރާމާ ސިލްސިލާތަކާއި، ކުރު ފިލްމްތައް، ވީސީޑީ އަދި ވީޑިއޯ ލަވަތައް އުފައްދައި އާންމުކޮށްފައެވެ.
ގުރުދާގައި ރިހުން
ކުޑަކަމުދާހޮޅީގައި ރިއްސުމާއެކު ތަދު އިޙްސާސް ކުރަންޖެހުމަކީވެސް ކުޑަކަމުދާ ހޮޅިއަށްބައްޔެއް ޖެހިފައިވާ ކަމުގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ފެންނަ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރެއިން އަލާމާތެކެވެ. މިގޮތުން ކުޑަކަމުދާއިރު ދިލަނަގާތީއާއި ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވާތީ ޝަކުވާ ކުރެއެވެ. ގިނަފަހަރު ތަދުގެ އިހްސާސް ކުރެވޭނީ ކުޑަކަމުދާހޮޅީގައި ނޭދެވޭ ޖަރާސީމް އަށަގަތުމުންނެވެ. އަދި ވަރަށް ގިނަ ފަހަރު އެތަދު މަސާނާ އިންފެކްޓްވުމާއި ގުޅުން ހުރެއެވެ. ކޮންމެ ފިރިހެނެއްގެ ކުޑަކަމުދާހޮޅި ވަށައިގެން ތަންކޮޅެއް ފުނުގައި އޮންނަ ގުނަވަނެއްކަމުގައިވާ ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑްގެ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުންވެސް ކުޑަކަމުދާ ހޮޅީގައި ރިއްސަފާނެއެވެ. އެތަދު ވަކިވަރަކަށްވުރެ ބޮޑުވެއްޖެނަމަ ކުޑަކަމުނުދެވުމަކީވެސް ވަރަށް ގާތްކަމެކެވެ.
މުޙައްމަދު ސަމާއީލް
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ގުރުދާގައި ރިހުން
ފިރިހެނުންގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައިވާ ދެއޮށުގައި ނުވަތަ އޮށެއްގައި ރިއްސުމަކީވެސް ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމުގެ މައްސަލައެއް ހުންނަ ބަލިމީހުން ކުރާ ވަރަށް ޢާއްމު ޝަކުވާއެކެވެ. ކުރިމަތިފަރާތަށް ކުއްލިއަކަށް ތަދެއް އަރާފައި ވަރަށް ބޮޑަށް އޮށުގައި ރިއްސަނީނަމަ ޓޯޝަން ނުވަތަ އޮށް އެނބުރުނީކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ. މިގޮތަށް އޮށް "ޓޯޝަން"ވުމަށްފަހު ޑައިގްނޯސް ކުރުމަކީ ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. ވީމާ ކުޑަކޮށްވެސް އޮށުގައި ރިއްސާނަމަ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ޑޮކްޓަރެއްގެ ނުވަތަ ސިއްޙީ އެހީތެރިއެއްގެ އެހީ ހޯދަންވާނެއެވެ.
އޮށުގައި ރިއްސާނަމަ ފުރަތަމަވެސް ޓޯޝަންވެފައިވަނީ ކަމަށް ބަލާށެވެ. އެއީ ވަގުތުން އޮޕަރޭޝަން ނުކުރެވިއްޖެނަމަ އޮށް ގެއްލިގެން ދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާކަމަކަށްވާތީއެވެ.
ބައެއްފަހަރު އޮށް ޓޯޝަންވުމަށްފަހު ބަނޑުގައި ރިއްސުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް އުފަންވާއިރު ތިރިއަށް ނުފައިބާ އޮންނަ އޮށެއް ނަމަ ޓޯޝަންވުމަށްފަހު އަބަދުވެސް ބަނޑުގައި ރިއްސާނެއެވެ. ކުރިމަތިފަރާތް އިންފެކްޓްވުމުންވެސް އޮށުގައި ރިއްސަފާނެއެވެ. އަދި ގިނަފަހަރު ރިއްސާނީ އެޕިޑިޑައިމިސްއާއި އެކުގައެވެ. އެޕިޑިޑައިމިސް އަކީ މަނިދަތުރުކުރާ ހޮޅިއާއި އޮށާއި ގުޅުވަދޭ ހިސާބެވެ.
ވެރިކޮސީލް ނުވަތަ ފިރިހެނުންގެ ،އަދި ހާއްސަކޮށް ފިރިހެންކުދިންގެ އުރަވަޅިގައިވާ ލޭހޮޅިތައް ފުއްޕާބަލި ޖެހިފައިވާނަމަ ބަލިހުންނަ ފަރާތުގެ އޮށުގައި ތަދެއްހުރެދާނެއެވެ. އަދި ގިނަވަގުތު ކޮޅަށް ހުރުމުން ނުވަތަ ބަނޑަށްބާރެއްލާވަގުތު އެ ތަދު ބޮޑުވެގެންދާނެއެވެ. ހާއްސަކޮށް ދުވާލުގެ ފަހުވަގުތުކޮޅުގައި މިފަދަ މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން ދާއިމީކޮށް ކުޑަތަދެއް ހުރުމަކީ ވަރަށް ގާތްކަމެކެވެ.
ވަރަށް ބުރަކޮށް ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅޭމީހުންގެ އޮށުގައި ކުޑަކަމުދާނިޒާމުގެ ބައްޔެއްނެތި ދާއިމީކޮށް ތަދެއްހުރުމަކީ އެކަށީގެންވާކަމެކެވެ. މިގޮތަށް ކޮރޯނިކް އޯކަލްޖީއަ ހުންނަމީހުންގެ އޯކިޑެކްޓަމީ ހަދައިގެން އޮށްނެގުމުންވެސް އެ ތަދު ފިލައިގެނެއް ނުދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކުޑަކަމުދާނިޒާމަށްވެސް ކެންސަރުފަދަ ބައްޔެއްޖެހުމުން ފެންނަ އަލާމާތް ތަކުގެތެރޭގައި ހިމެނޭ އެންމެފަހުގެ އަލާމާތަކީ "ތަދު" ކަމަށްވާތީ ޑޮކްޓަރެއްގެ ނުވަތަ ސިއްޙީއެހީތެރިއެއްގެ އިރުޝާދާއި އެހީ ވީހާވެސް އަވަސް ފުރުސަތެއްގައި ހޯދާށެވެ.
ވޮޝިންގޓަން، ޑީ.ސީ.
ވޮޝިންގޓަން، ޑީ.ސީ. ނުވަތަ ރަސްމީ ގޮތުން ކޮލަމްބިއާގެ އަވަށް  ނުވަތަ ޢާންމު ބަހުން ނަމަ 'ވޮޝިންގޓަން' ނުވަތަ  ޑީ.ސީ. އަކީ އެމެރިކާގެ ވެރިރަށެވެ. ވޮޝިންގޓަން، ޑީ.ސީ.ގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ އެމެރިކާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް، ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށެވެ. 2011 ގައި މި ޝަހަރުގެ އާބާދީއަށް އަންދާސާ ކުރެވިފައިވާ މިންވަރަކީ 617,996 އެވެ. ވޮޝިންގޓަން އޮންނަނީ އެމެރިކާގެ އިރުމަތީގައެވެ.
މި ޝަހަރު ބޮޑު މިނަކީ 177 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. މީގެ ތެރެއިން 159 އަކަކިލޯމީޓަރަކީ ބިމެވެ. އަދި ބާކީ 18 އަކަކިލޯމީޓަރަކީ ފެން ހިއްސާވާ ބައެވެ.
ޤިސްމު:އެމެރިކާ
ފުސްޠާޠު ( މިސްރު )
ފުސްޠާޠު އޮންނަނީ މިޞްރުގައި ވެރިރަށް ޤާހިރާގެ ރަށްބޭރުގައެވެ. ފުސްޠާޠުގެ އިރާއި އުތުރުން ވަނީ މުޤައްޠަމް ފަރުބަދަ އެވެ. ހުޅަގަށް އޮންނަނީ ނީލަކޯރެވެ.
- ހިޖުރައިން 21 ވަނަ އަހަރު ޢަމުރުބުނުލް ޢާޞް މިޞްރު ފަތަހަކުރެއްވުމަށް ފަހު ވެރިކަންކުރާނޭ ރަށެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިއެވެ. މިގޮތުން ވެރިރަށެއްގެ ގޮތުގައި ފުސްޠާޠު ކަނޑައަޅުއްވައި އެރަށް ބިނާކުރެއްވި އެވެ.
- ފުސްޠާޠު ވެފައިވަނީ މިސްރުގެ ވެރިން އެކި ދުވަސްވަރު ހޭދަކުރައްވާ ނުވަތަ ދިރިއުޅުއްވާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ހިޖުރައިން 133ވަނަ އަހަރު އައްބާޞީ ދައުލަތް ފެށިގެން އައި ދުވަސްވަރު ފުސްޠާޠުގައި ޢަސްކަރު ނުވަތަ ކޭމްޕްއެއް ފުސްޠާޠު ގައި ބިނާކުރެވުނެވެ. އައްބާސީ ދައުލަތުގެ ޚަލީފާއިން ދިރިއުޅުއްވީ މިބުނި ޢަސްކަރުގައެވެ. ނަމަވެސް އަހުމަދު ބިން ޠޫލޫން ޤަޠާއިޢު އޭ ކިޔޭ ރަށް ހިޖުރައިން 256ވަނަ އަހަރު ބިނާކުރެއްވުމަށް ފަހު ޠޫލޫންގެ ޒަމާން ނިމެންދެން ވެރިންތައް ހޭދަކުރެއްވީ މިބުނިރަށް ޤަޠާއިޢު ގައެވެ.
- އެއަށްފަހު ފާތިމީ ދައުލަތުގެ ދުވަސްވަރު ޖައުހަރު އައްޞަޤުލީ ޤާހިރާ ބިނާކުރަންދެން މިސްރުގެ ވެރިކަމަށް އިސްވި ބޭފުޅުން އުޅުއްވަމުން އައިސްފައިވަނީ ފުސްޠާޠުގައި ބިނާކުރެވުނު ޢަސްކަރު ގައެވެ.
- ފުސްޠާޠުގައި މިހާރު ހުރި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އާޘާރީ ތަނަކީ ޢަމުރުބުނުލް ޢާޞް ގެ މިސްކިތެވެ. މިޞްރުގައި ހުރި އެންމެ ދުވަސްވީ މިސްކިތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މިމިސްކިތް ބިނާކުރެއްވީ ޢަމުރުބުނުލް ޢާޞް ހިޖުރައިން 12ވަނަ އަހަރުގައެވެ. މިމިސްކިތަށް ތާޖުލް ޖަވާމިޢު އަދި ޖާމިޢުލް ޢަތީޤު އޭ ވެސް ކިޔައެވެ.
ހުއިފަތު ފިލޮޅު
މަހުގެ ތުންދިގު ވެފައި މަހުގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ހުޅުބުތައް ހަރުވެފައި ބޮޑެއްޗެވެ. މަހުގެ ބޮލުގެ މަތީ ބަޔާއި، ކޯތާފަތް، އަދި ކަންފަތްގަނޑުގެ ބުޑުދޮށުގައި ހުޅުބެއް ނުހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ މުށި ކުލައެވެ. މިކުލަ މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ފަނޑެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑުގެ މެދެއްހާ ހިސާބުގައި އަރިމަތީގައި ފަނޑުކޮށް ހުންނަ މުށިކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ތުނބުން ލޮލަށް މުށިކުލައިގެ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ކުލައަކީ އަޅިކުލައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކަޅަލި ބިބީ
ކަޅަލި ބިބީ ނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް ވިލުވިލާއި ފަރުގެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި ހުންނަ މުރަކަތަކުގެ ތެރޭގައި ވެސް އުޅެއެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މަހެއް ނޫނެވެ. މިމަހަށް ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ނެތުމާއެކު، މިމަހުގައި އެންމެ ތަފާތު ގޮތަކަށް ހުންނަ ސިފައަކީ ބުރަކަށި މަތި ވަރަށް ކަޅުވެފައި، މަހުގެ ދެފަރާތް އަލިކޮށް ހުރުން ކަމަށްވުމާއެކު، މިމަހަށް ކަޅަލި ބިބީ ކިޔާފައި ވަނީ އެވެ. ކަޅަލި ބިބީ އަކީ މަޑު މުރަކަ ކައިއުޅޭ މަހެއް ކަމުން ގިނައިން ފެންނަނީ މަޑުމުރަކަ ހުންނަ ހިސާބުތަކުން ޖޯޑްޖޯޑަށް އުޅެނިކޮށެވެ. ނަމަވެސް އެކަހެރިކޮށްނާއި ކުދި އައިން ހަދައިގެންވެސް މިމަސް އުޅޭތަން ފެނެއެވެ.
ސަން އެފްއެމް އެވޯޑް
ސަން އެފްއެމް އެވޯޑް 2009
ސަން އެފްއެމް އެވޯޑް 2009 ގައި ހޮވަން ހަމަޖެހިފައިވާ ވަނަތަކާއި އެވަނަތަކަށް އެސްއެމްއެސް ކުރުމަށް ހޮވާލެވިފައިވާ ނަންތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ކަޅަލި ބިބީ
ކަޅަލި ބިބީ އަކީ ވަރަށް ރީތި ކުރެހުންތަކެއް އަޅާފައި ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ ވަށައިގެން ހުންނަނީ ވަރަށް ރީތި ރީނދޫ ކުލައެކެވެ. މަހުގެ ލޯ ހުރަސްކޮށް ކަޅުކުލައިގެ ފުޅާ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ކުރީކޮޅުން ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ކަޅުކުލައިގެ ވަށްލަފެއް ހުރެއެވެ. އަދި މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގައި ކަޅުކޮށް ހަނދުފަޅި ބުރަށް ހުންނަ ބައެއް ވަރަށް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މަހުގެ ހުދު ދެއަރިމަތީގައި ކަޅުކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ.
ސަން އެފްއެމް އެވޯޑް
ސަން އެފްއެމް އަހަރުގެ ވިޔަފާރި ޝަޚްޞިއްޔަތު އެވޯޑް – 2009
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ކަޅަލި ބިބީ
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮަތަރިބައިގައި 12 ވަރަށް މަދުން 13 ހަރުކައްޓާއެކު 18 އާއި 20 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ހަރުކޮށް ހުންނަ 3 ކައްޓާއެކު 16 އާއި 18 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ކަންފަތުގައި 14 ނުވަތަ 15 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިމަސް 6 އިންޗި އަށް ބޮޑުވާ ކަމަށް ވެއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޚަލީލު ( ފަލަސްތީނު )
ޚަލީލު އޮންނަނީ ފަލަސްތީނުގައި ޤުދުސްގެ ހުޅަގުން 30ކިލޯމީޓަރު ދުރުމިނުގައި އަދި ދެކުނުން ބައިތު ލަހުމް އާއި 22ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައެވެ.
- ޚަލީލުގެ ނަން ނެގިފައިވަނީ އިބްރާހީމްގެ ފާނުގެ ސިފަފަޅު ޚަލީލު އައްރަޙުމާންއާއި ގުޅުވައިގެން ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. މީލާދީގެ 1700 އަހަރުކުރިން އިބްރާހީމްގެ ފާނު ޚަލީލުއަށް ވަޑައިގަތެވެ. ޚަލީލު އަށް ކުރިން އަރުބަޢުއޭ ވެސް ކިޔައި އުޅުނެވެ. އެއީ ޚަލީލުގެ ބާނީ އަރުބަޢުލް ޢަރަބީ އަލްކަންޢާނީއަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ.
- އިބްރާހީމްގެ ފާނުގެ އަނބިކަބަލުން ސާރާ އާއި، ދެދަރިކަލުން ކަމުގައިވާ އިސްހާގު ގެ ފާނު އާއި، ޔަޢުޤޫބު ގެ ފާނުއާއި، އެބޭކަލުންގެ އަނބިކަބަލުން ވެސް ފަސްދާނުފުޅުވެޑުވިފައިވަނީ ޚަލީލުގެ ބިމުގައެވެ.
- މީލާދީން 1099ވަނަ އަހަރު ޚަލީލު ޞަލީބީހަގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ފަރަންޖާއިންގެ އަތްދަށަށް ދިޔައެވެ. އެއަށްފަހު ޞަލީބީންގެ އަތްދަށުން މީލާދީން 1187ވަނަ އަހަރު ޞަލާޙުއްދީނުލް އައްޔޫބީ ޚަލީލު މިނިވަން ކުރެއްވިއެވެ.
- 3ގަރުނަށް ދެމިގެންދިޔަ މަމާލިކުންގެ ވެރިކަމުގައި ވެސް ޚަލީލު އަށް ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދީފައިވެއެވެ.
- މީލާދީން 1517ވަނަ އަހަރު އުޘްމާނީން ޝާމް އާއި ޚަލީލު އަޅުވެތި ކުރިއެވެ. އެއަށް ފަހު 4ގަރުނު ވަންދެން ޚަލީލު އޮތީ އުޘްމާނީންގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ.
- އުޘްމާނީންގެ އަތުން ޚަލީލު ބީވެގެންދިޔައީ ފުރަތަމަ ބޮޑުހަގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު އިގިރޭސީން ފަލަސްތީނު އަޅުވެތިކުރުމުންނެވެ.
- 1948ގައި ޔަހޫދީ ދައުލަތެއް ފަލަސްތީނުގެ ބިމުގައި އިޢުލާންކުރުމަށްފަހު ޚަލީލުގެ ބޮޑުބައެއް ޔަހޫދީންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ދިޔައެވެ.
- ޚަލީލުގައިވާ މުހިއްމު އާޘާރުތަކުގެ ތެރޭގައި މަސްޖިދުލް ޙަރަމް އަލްއިބްރާހީމީއާއި، އިބްރާހީމްގެ ފާންއާއި، އޭނާގެ އާއިލާގެ ބޭބޭފުޅުން ފަސްދާނުވެޑުވިފައިވާ މަޤުބަރާ ހިމެނެއެވެ.
7- އިސްކަންދަރިއްޔާ ( މިސްރު )
- އިސްކަންދަރިއްޔާ އޮންނަނީ މެދުތެރޭ ކަނޑުގެ އައްސޭރިއަށް ވާގޮތަށް މިޞްރުގެ ބިމުގައެވެ.
- މުސްލިމުން އިސްކަންދަރިއްޔާ ފަތަހަ ކުރީ އަމުރުބުނުލް ޢާޞް ވެރިއަކަށް ހުންނަވައިގެން މިސްރު ފަތަހަކުރެއްވުަމަށް ކުރެއްވި މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައެވެ. މިގޮތުން ބާބިލިޔޫން ފަތަހަ ކުރެއްވުމަށް ފަހު އިސްކަންދަރިއްޔާ ހިޖުރައިން 20ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލް އައްވަލު މަހުގެތެރޭގައި ޙިޞާރު ކުރިއެވެ. އޭގެ 14މަސް ފަހުން ހިޖުރައިން 21 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އިސްކަންދަރިއްޔާ މުސްލިމުން ފަތަހަ ކުރިއެވެ.
- އެކިދައުރުތަކުގައި އިސްކަންދަރިއްޔާއަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދީފައިވެއެވެ. މިގޮތުން އިސްކަންދަރިއްޔާގައި މިސްކިތްތައް އެކި ދުވަސްވަރު ވަނީ ބިނާކުރެވިފައެވެ.
- ކަނޑުގެ އައްސޭރީގައިވާ ރަށަކަށް ވުމާއި އެކު ބޯޓުތައް ބަނުމަށް ޚާއްޞަ ތަނެއް އިސްކަންދަރިއްޔާ ގައި ތައްޔާރުކުރެވުނެވެ.
- ޞަލާހުއްދީނުލް އައްޔޫބީގެ ވެރިކަމުގައި އެއްގަމާއި ކަނޑުގެ މަގުން އިސްކަންދަރިއްޔާ ދިފާއުކުރުމަށް އެތައްކަމެއް ކުރެވުނެވެ. މިގޮތުން ކޯއްޓޭތަކާއި، ފާރުތައް ހެދުނެވެ. އަދި އިސްކަންދަރިއްޔާގެ އިމާރާތްތައް ބިނާކުރުމަށް ވެސް ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދީފައިވެއެވެ.
- މުސްލިމުން މިސްރު ފަތަހަކުރުމުގެ ކުރިން އިސްކަންދަރިއްޔާ އަކީ ރޯމަނުންނާއި، ގްރީކު ޘަޤާފަތުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއްމަރުކަޒެވެ.
- އިސްކަންދަރިއްޔާގައި ހުރި އާޘާރުތަކުގެ ތެރޭގައި އެކި ދުވަސްވަރު ބިނާކުރެވިފައިވާ މަދަރުސާތަކާއި، ދޮރާށިތަކާއި، ޓަވަރުތަކާއި، މިސްކިތްތަކާއި ، ގަނޑުވަރުތައް ހިމެނެއެވެ.
ކަށިތުން ފިލޮޅު
ކަށިތުން ފިލޮޅު ނުވަތަ އަކީ ވަރަށް ގިނައިން ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ފަރުމަހުގެ މަސްވެރިކަމުގައި ޚާއްޞަކޮށް އަޑިއަށް ފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅުކަމުގައްޔާއި، ފަޅުފަޅުގައި ދާއަޅައިގެން، ނުވަތަ ރޮނދުލައިގެން ގިނައިން ހިފާއުޅޭ ބާވަތެކެވެ.
މަހުގެ ކަރުތާފަތްގަނޑާއި ބޮލުގެ މަތީބައިގައި ހުޅުބެއް ނުހުރެެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގެ ދެވަނަ ކަށި ތިންވަނަ ކައްޓަށްވުރެ ކުރުވާނެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ މަޑު ވައިލެޓް ކުލައަކަށްދާ މުށިކުލައެވެ. މަހުގެ ދެފަރާތުގައި ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް ތަންކޮޅެއް ގަދަކޮށް ހުންނަ ކުރެހުންތަކެއް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މަހުގެ ތުންފަތް ހުންނަނީ ފިޔާތޮށި ކުލައެއްގައެވެ. ނިގޫފަތް ހުންނަނީ ވައިލެޓް ކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ އެންމެ ޚާއްޞަ ސިފައަކީ އޭގެ ކަރުތާފަތްގަނޑުގެ މަތީބައިން ކޮޅުގައި އިންނަ ރަތް ކުލައެއްގެ ލަފެވެ.
ތާނަ އަލިފުބާގެ ތަރުތީބު
ތާނައިގެ އަލިފުބާ (Alphabet) ގެ އަކުރުތައް ބެހިގެންވަނީ ދެ ގިސްމަކަށެވެ. ފުރަތަމައީ ގަބުޅިތާނަ އެވެ. ދެވަނައީ ތިކިޖެހި ތާނައެވެ. ގަބުޅި ތާނައިގެ 26 އަކުރު ބެހެނީ 5 ބަޔަކަށެވެ.
ވިޔަ އަކުރު ނުދެވޭ މައް އަކުރު
ޝ
ބޭރުން ވެއްދި އަކުރު
ޒ
ބަދަލުވާ އަކުރު
ޓ، ޏ، ޔ، ޕ، ޖ، ޗ
މިއަކުރު ތަކުގެ ތަރުތީބަކީ ބަދަލުވެވޭ އަކުރުގެ ތަރުތީބެވެ. އެއީ - (ށ، ނ، އ، ފ، ދ، ތ)
ޓ (ށ - ބަށި، ބައްޓެއް)، ޏ (ނ - އުނި، އުންޏެއް)، ޔ (އ - މުއި، މުޔެއް)، ޕ (ފ - ކަފި، ކަތްޕެއް)، ޖ (ދ - ބަނދި، ބަންޖެއް)، ޗ (ތ - ފަތި، ފައްޗެއް)
ސެންސަރީ ސިސްޓަމް
ސެންސަރީ ސިސްޓަމް ނުވަތަ އަކީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމް ގައި ސެންސަރީ އިންފޮމޭޝަން ޕްރޮސެސް ކުރުމުގައި ޒިންމާވާ ބައެވެ. ސެންސަރީ ސިސްޓަމް އެކުލެވިގެންވަނީ ސެންސަރީ ރިސެޕްޓާރސް(Sensory receptors) ، ނިއުރަލް ޕާތުވޭސް(Neural pathways) އަދި ސިކުނޑީގައިވާ އިހްސާސްތައް ބަލައިގަތުމަށް ޚާއްޞަ ބައި ގެ މައްޗަށެވެ. ސެންސަރީ ސިސްޓަމް ގައި ހިމެނޭ އެންމެ އާންމު ބައިތަކަކީ ފެނުން، އަޑުއިވުން، ވަސް ބެލުން، ރަހަބެލުން، އަދި ބީހުން މި 5 ހިއްސުއެވެ.
ތާނަ އަލިފުބާގެ ތަރުތީބު
ބަދަލުވާ އަކުރު
ބަދަލުވާ އަކުރުތައް ހެދިފައިވަނީ ބަދަލުވާއަކުރުގެ އަސްލުންނެވެ.
ސެންސަރީ ސިސްޓަމް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ނާރުތަކުގެ ނިޒާމް
ކްލޮރިން
ކްލޮރިން އަކީ އިންސާނުންނާއި ޖަނަވާރުންނަށް ވަރަށް މުހިއްމު މަޢުދަނެކެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ކްލޮރިން މަސައްކަތްކުރަނީ ކްލޮރައިޑް ގެ ގޮތުގައެވެ. ބޮޑުމީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި އެވްރެޖް ގޮތެއްގައި 115 މިލިގްރާމް ގެ ކްލޮރައިޑް ހުރެއެވެ. ކްލޮރިން އަކީ ވެސް ކަރައިވަރު ގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މުހިއްމު ބައެކެވެ. ކްލޮރައިޑް ހައިޑްރިޖަން އާއި އެކުވުމުން ހައިޑްރޯކްލޮރިކް އެސިޑް އުފެދެއެވެ. މިއަށް ސްޓޮމަކް އެސިޑް އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ބޭނުންކޮށް ބާކީވެފައި ހުންނަ ކްލޮރައިޑް ފަހަރުވާ އާއި އެކުގަޔާއި، ހަށިގަނޑުން ހިއްލާ ދަލާއެކު އަދި ނަޖިހާއެކު ހަށިގަނޑުން ބޭރުވެގެން ދެއެވެ. މިގޮތުން ފަހަރުވާ އާއެކު ކްލޮރިން ބޭރުވަނީ، ކެއުމުގައި ބޭނުންކުރާ ލޮނު އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގިނަވުމުންނާއި، ވިޓަމިން ޑީ މަދުވުމުންނާއި، އަދި ތަފާތު ސަބަބުތަކާހުރެ ފުރަމޭ ހަލާކުވެފައި ހުރުމުންނެވެ. އަދި ގުރުދާގެ ބަލި މީހުންނާއި، ނިއުމޯނިޔާ ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ގައްޔާއި، ކެންސަރު އަދި ގޮހޮރުގައި ވައިހެދުން، ފަދަ ބައްޔެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ، ހަށިގަނޑުން ކްލޮރައިޑް މަދުވާނެއެވެ. ކްލޮރައިޑް ހަށިގަނޑުން މަދުވުމުން ޖެހޭ ބަލިތައް ވަރަށް މަދެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރަށް އަލްކަލޯސިސް ކިޔާ ބައްޔެއް ޖެހެއެވެ. މިބަލިޖެހެން ދިމާވަނީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ސޯޑިއަމް ހަށިގަނޑުން ބޭރުވާން ދިމާވެއްޖެ ހާލަތެއްގައެވެ. މިސާލަކަށް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ހަށިގަނޑުން ދާހިއްލުން، ގިނަ އަދަދަކަށް ހޮނޑުލެވުން ނުވަތަ ބޭރަށްހިންގުން ފަދަ ކަމެއް ދިމާވުމުންނެވެ. މިބަލީގެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ވަރުދެރަވުން، ކާހިތްނުވުން، ނިދިމަދުވުން، ގައިބާރުދެރަވުން ހިމެނެއެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ކްލޮރައިޑް ހުންނަންވާ ވަރަށްވުރެ ގިނަވަނީ ކެއުމުގައި ޕޮޓޭސިއަމް ކްލޮރައިޑް އަދި ލޮނު ގިނައިން ހިމެނޭ ކާނާ ކެއުމުންނެވެ. މިގޮތުން ދިމާވާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި، ލޭމައްޗަށްދިއުން ހިމެނެއެވެ. އަދި މާބަނޑު މީހުންނާއި، ގުރުދާގެ ބަލިތަކުގެ މީހުންނާއި، ހިތުގެ ބަލީގެ މީހުންގެ ލޭގެ ޕްލާޒްމާ ގައި ކްލޮރައިޑް ހުންނަވަރު މަތިވާނެއެވެ. އާންމު ކާބޯތަކެތީގެ ތެރެއިން ސޯޑިއަމް ގިނައިން އެކުލެވޭ ކާބޯތަކެތީގައި ކްލޮރިން ވެސް ގިނައިން އެކުލެވޭނެ އެވެ. މިގޮތުން ކްލޮރިން ހިމެނޭ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި، ލޮނު، ކަމީރު، ޗީޒް، އެއްގަމު މަސް، ޒައިތޫނި، އަދި ޕާން ހިމެނެއެވެ. ކްލޮރިންގެ ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކި ކެލަމިން (ދުވަހެއްގައި ކެއުމަށް ލަފާދޭ މިންވަރު) އެއް ނޯވެއެވެ. ދުވަހެއްގެ ބޮޑުމީހެއްގެ ކެއުމުގައި 750 މިލިގްރާމްގެ ކްލޮރިން ހިމެނޭނަމަ ރަގަޅުވާނޭ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ގިނަ މީހުންގެ ދުވަހެއްގެ ކެއުމުގައި 7000-3500 މިލިގްރާމް އާއި ދޭތެރޭގެ އަދަދަކަށް ކްލޮރިން ހިމެނެއެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ހަނދުފަޅި ބިބީ
ހަނދުފަޅި ބިބީނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުގެ ބޭރުގައި ދިރިއުޅޭ ވަރަށް ރީތި މަހެކެވެ. ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ނެތުމާއެކު މަހަށްކިޔާ ސައިންޓިފިކް ނަމާ ގުޅޭ ގޮތުން، އަދި މަހުގެ ބޮލުގެ މަތިން ފެށިގެން ކަރުތާފަތުގެ މެދާއި ހަމައަށް ހުދުކުލައިގައި ހަނދުފަޅި ބުރަށް ހުންނަ ފުޅާ ރޮގަށް ނިސްބަތްކޮށް މިމަހަށް ހަނދުފަޅި ބިބީ ކިޔާފައިވަނީ އެވެ.
ހަނދުފަޅި ބިބީ އަކީ ދިވެހިން އާންމުކޮށް ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެއް ނޫނަސް، ދިރޭމަސް ބޭރުކުރާ ފަރާތްތަކުން ވަރަށް ޝައުގުވެރިކަމާއެކު ހިފާއުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ އެކަހެރިކޮށްނާއި، ޖޯޑްޖޯޑަށް، އަދި ކުދި އައިން ހަދައިގެން ބައެއް ފަހަރު އުޅޭ މަހެކެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި މިމަސް އުޅެނީ 3 ފޫޓާއި، 16 ފޫޓާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ.
މަހުގައި ހުންނަނީ ރީނދޫ ކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ލޮލުގެ ހުރަހަށް ވަރަށް ފަލަ ކަޅުކުލައިގެ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ. މިރޮނގުގެ ފަހަތުގައި ހަނދުފަޅި ބުރަށް ހުންނަ ފުޅާ ހުދުކުލައިގެ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ. އަދި މިހަނދުފަޅީގެ ފަހަތުން މަހުގެ މައްޗަށް ވާގޮތަށް ކަޅުކުލައިގެ ފުޅާ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ބުޑުދޮށް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވަލީދާ ވަލީދު
ވަލީދާ ވަލީދު އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. މޮޅު ނެށުން ތެރިއެކެވެ. ޑްރާމާ ޑައިރެކްޓަރެކެވެ. މޮޅު ފެހުން ތެރިއެކެވެ. އަދި ނަށަށްދަސްކޮށްދޭ ހުނަރުވެރި ފަންނާނެކެވެ. މޭކަޕްކޮށްދެއްވާ ފަރާތެކެވެ.
އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން
ވަލީދާ ވަލީދު އަކީ މީހުންނާއި ގުޅޭ އެކުވެރި މިޒާޖެއްގެ ވެރި ފަރާތެކެވެ.
ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތުން
2006 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އައި ރޯދަ މަހުގައި ދިވެހި ޓީވީ އިން ދެއްކި ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ލޯބި ނުލިބުނަސް އަކީ ވަލީދާ ޑައިރެކްޓްކުރި ޑްރާމާ ސިލްސިލާ އެކެވެ. އެއީ ވަލީދާގެ ފުރަތަމަ ޑައިރެކްޝަން އެވެ. ވަލީދާ އެންމެ ފަހުން ކުލެފައިވާ ފިލްމަކީ ޑައިރެކްޓަރ އަބުދުލް ފައްތާހުގެ ހުރީމޭ އިންތިޒާރުގާ އެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ޙަލަބު ( ސޫރިޔާ )
ސޫރިޔާގެ ބޮޑެތި ރަށްތަކުގެ ތެރޭގައި ގުނާލެވޭ ޙަލަބު އޮންނަނީ ސޫރިޔާގެ އުތުރުގައެވެ. މިރަށަށް އައް ޝުހަބާއު އޭ ވެސް ކިޔައެވެ.
- މީލާދީގެ ކުރިން ޔަމުހާދު ދަރިކޮޅުގެ ރަސްކަމުގައި ވެރިރަށެއްގެ ގޮތުގައި ޙަލަބު ބޭނުންކުރެވުނެވެ. އެއަށް ފަހު އައި އެކި ދައުލަތްތަކުގެ ބާރުގެ ދަށުގައި ޙަލަބު ދެމިއޮތެވެ. މިގޮތުން އާޝޫރީންނާއި، ގްރީކުންނާއި، ރޯމަނުން އަދި ފާރިސީންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ޙަލަބު ގޮސްފައިވެއެވެ.
- މުސްލިމުން ޙަލަބު ފަތަހަކުރީ މީލާދީން 637 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
- މީލާދީން 944ވަނަ އަހަރު ޙަމްދާނީންގެ ވެރިރަށުގެ ގޮތުގައި ޙަލަބު ހަމަޖެއްސިއެވެ. އެއަށްފަހު މީލާދީން 962ވަނަ އަހަރު ބީޒަންޠީން ޙަލަބު އަޅުވެތިކުރިއެވެ.
- ޙަލަބުގައިވާ މުހިއްމު އާޘާރުތަކުގެ ތެރޭގައި ޙަލަބު ސިޓަޑެލްއާއި، ބައެއް މިސްކިތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ޤަދީމީ ޒަމާނުގެ ދުނިޔޭގެ 7 އަޖައިބު
ޖީޒާގެ ޕިރަމިޑް
މިޞްރުގެ ވެރިރަށް ގާހިރާގެ ހުޅަގު ދެކުނަށް އޮންނަ ޖީޒާގައިވާ ބޮޑު 3 ޕިރަމިޑްގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ޕިރަމިޑަކީ ގަދީމީ ޒަމާނުގެ ދުނިޔޭގެ 7 އަޖައިބުގެ ތެރެއިން މިހާތަނަށް މުޅިން ސަލާމަތުން ފެންނަން ހުރި ހަމައެކަނި އަޖައިބު ކަމުގައިވަނީ ބެލެވިފައެވެ. މިޕިރަމިޑަށް ދެވިފައިވާ ނަމަކީ ޚޫފޫ ޕިރަމިޑް އެވެ. މިޕިރަމިޑް ފިޔަވައި ދެން ހުރި ޕިރަމިޑްތަކަކީ ޚަފްރީ އަދި މެންކޫރީގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ ޕިރަމިޑް ތަކެވެ.ޕިރަމިޑްތައް ހުރި ހިސާބަކީ ގަދީމީ ޖީޒާގެ ރަށްފުށުން 8 ކިލޯ މީޓަރު ބޭރު އެވެ. ގާހިރާ ގެ ސިޓީ ސެންޓަރ ނުވަތަ ވުސްތުލް ބަލަދު އޭ ކިޔޭ ހިސާބުން ޕިރަމިޑް ތައް ހުންނަ ހިސާބާއި ދެމެދު 25 ކިލޯ މީޓަރު ހުރެއެވެ.
ބާބިލްގެ އެލިފައިވާ ބަގީޗާ ( ހެންގިންގ ގާރޑްން )
މީގެ 4 ހާސް ވަރަކަށް އަހަރު ކުރިން ދުނިޔޭގައި އޮތް އެންމެ ބާރުގަދަ ރަސްކަމުގެ ވެރިރަށެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅިފައި ވަނީ އިރާގުގެ ބާބިލް އެވެ. އާޝޫރީން އަތުން ބަލިވެ، ބާބިލް އާޝޫރީންގެ ދަށަށް ދިއުމުން، ބާބިލްގެ ދެކުނުގެ ހިސާބުގެ ވެރިޔާ ފާރިސީންގެ ވެރިޔާއާއި އެއްބައިވެ، ދެބައިމީހުން ގުޅިގެން އާޝޫރީން ބަލި ކުރެއްވި އެވެ. އެއަށްފަހު ބާބިލްގެ ވެރިއަކަށް ބާބިލްގެ ދެކުނުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވި ނަބޯޕޮލަސާރު އިސްކުރެވުނެވެ. އެއަށްފަހު ދެން ބާބިލްގެ ވެރިއަކަށް އިސްކުރެވުނީ އޭނާގެ ދަރިކަލުން ނަބޫޚަޛު ނަޞްރު2 އެކެވެ. އޭނާގެ ވެރިކަމުގައި ބާބިލްގެ ހިމާޔަތަށް އެރަށުގެ ވަށައިގެން ބޮޑު ފާރެއް ބިނާކުރެވުނެވެ. އަދި ފުރާތު ކޯރު ހުރަސް ކުރުމަށްޓަކައި ބޮޑު ފާލަމެއް ބިނާކުރެއްވި އެވެ. އަދި ރަސްކަން ހިންގުމަށް ބޮޑު ބިޔަ ވަރުގަދަ ގަނޑުވަރެއް ބިނާކުރެއްވި އެވެ. ނަބޫޚަޛު ނަޞްރުގެ ވެރިކަން ޢީސާގެ ފާނުގެ 605 އަހަރު ކުރިން ފެށިގެން 43 އަހަރަށް ދެމިއޮތެވެ.
އާޓިމިސް ފައްޅި
ގަދީމީ ޒަމާނުގެ ދުނިޔޭގެ 7 އަޖައިބުގެ ތެރެއިން އަޖައިބެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވުނު އާޓިމިސް ފައްޅި ހުންނަނީ ތުރުކީގެ އެފީސޫސް އޭ ކިޔޭ ގަދީމީ ރަށުގައެވެ. މިރަށް އޮންނަނީ ތުރުކީގެ އިޒްމީރުގެ 50 ކިލޯ މީޓަރު ދެކުނުން އޮންނަ ސެލޫކު އޭ ކިޔޭ އަވަށުގެ ކައިރީގައެވެ. މިފައްޅީގެ ބިންގާ އެޅިފައިވަނީ ޢީސާގެ ފާނުގެ 7 ގަރުނު ކުރިންކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ބިނާކުރަން ފެށުނީ ޢީސާގެ ފާނުގެ 550 އަހަރު ކުރިންނެވެ. މިހާރު އެފީސޫސް އަށް ކިޔައި އުޅޭ ނަމަކީ އާޔާ ސަލޫކް އެވެ.
މައުސޯލަސް ގެ ޒިޔާރަތް
މައުސޯލިއަމްގެ މާނައަކީ މީހުން ވަޅުލުމަށް ބިމުން މައްޗަށް އުސްކޮށް ހަދައިފައި ހުންނަ މަޤްބަރާ ނުވަތަ ޒިޔާރަތެވެ. އިގިރޭސި ބަހަށް މިބަސް ނެގިފައިވަނީ މިމައުސޯލިއަމް އަށް ނިސްބަތް ކޮށެވެ. މައުސޯލިއަމްގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރު ވެފައިވަނީ ތުރުކީގެ ހަލިކަރްނަސަސް ގައިވާ މައުސޯލަސް ރަސްގެފާނުގެ ޒިޔާރަތެވެ. މިމަގްބަރާ މަޝްހޫރު ވެފައިވަނީ ހަލިކަރްނަސަސްގެ މައުސޯލިއަމްގެ ގޮތުގައެވެ. މިއަދު ހަލިކަރްނަސަސް އަށް ކިޔަނީ ބޮޑްރަމް އެވެ. މިރަށް އޮންނަނީ ތުރުކީގެ ހުޅަގު ދެކުނުގައިވާ އީގަން ކޯރުގެ އައްސޭރީގައެވެ.
ރޯޑެޒްގެ ކޮލޯސަސް ބުދު
ރޯޑެޒް އަކީ ގްރީސް ގައި އީޖަން ކަނޑުގެ އިރު ދެކުނަށް މެދުތެރޭ ކަނޑުގެ އައްސޭރި ފަށުގައި އޮންނަ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ހޮވާލެވޭ ބޮޑު ރަށެކެވެ. މިރަށާއި ތުރުކީގެ އައްސޭރި ފަށާއި ދެމެދު ހުންނަނީ 12 މޭލުގެ ދުރުމިނެވެ. މިހިސާބުގެ އެހެން ރަށްތަކާ އަޅާ ބަލާއިރު ރޯޑެޒް އަކީ ތާރީޚީ ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ރަށެކެވެ. މިރަށް އާރާސްތު ކުރެވިފައިވަނީ މީލާދީގެ ކުރިން 408 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އަދި މިރަށަކީ އެޒަމާނުގައި ވިޔަފާރީގެ މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރެވޭ ރަށެކެވެ.
ރޯޑެޒް އަކީ ގްރީކުން، ރޯމަނުން، އިޓަލީން، ފާރިސީން، އަދި އަރަބިންގެ އަތްދަށުގައި އޮވެފައިވާ ރަށެކެވެ. ކޮލޯސަސް އޭ ކިޔުނު ބުދު ހުރީ މިރަށަށް ވަންނަ ބަނދަރުގެ ނެރުމަތީގައެވެ. ބުދުގެ ދެފައި ހަރު ކުރެވިފައިވަނީ ނެރުގެ ދެފަރާތުގައި ބުދު ހަރުކުރުމަށް ތައްޔާރު ކުރެވުނު ދުވާރުގެ މަތީގައެވެ. އެހެން ކަމުން ރޯޑެޒްގެ ބަނދަރަށް ވަންނަ ބޯޓް ފަހަރުތައް ބަނދަރަށް ވަދެގެންދާނީ ކޮލޯސަސް ބުދުގެ ދަށުންނެވެ.
އެލެގްސެންޑްރިޔާގެ ލައިޓް ހައުސް
ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ސިވލް އިންޖިނިއަރިން
ސިވިލް އިންޖިނިއަރިންއަކީ، އިންޖިނިއަރިން ގޮފިތަކުގެ ތެރެއިން ވަރަށް ފާހަގަ ކޮއްލެވޭ ބައެކެވެ. މިގޮފީގެ މައިގަޑު ބޭނުންތަކުގެ ތެރޭގައި، އިމާރާތް ޑިޒައިން ކުރުމާއި، އިމާރާތް ބިނާކުރުމާއި، ގުދުރަތީގޮތުން އުފެދިފައިވާ އަދި އިންސާނުން ހަދާފަ ތަންތަން ހިމާޔަތް ކުރުމާއި، އަދިވެސް މަގު، ބްރިޖް، ކޯރު، ޑޭމް(ފެން ރައްކާކުރުމަށް ބިނާކުރާ ބިޔަ ފާރެއް)ފަދަތަންތަން ހިމެނެއެވެ. ސިވިލް އިންޖިނިއަރިން އަކީ އިންޖިނިއަރިންގެ ގޮފިތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ޒަމާންވީ އެއްގޮތްޕެވެ. (އެންމެ ދުވަސް ވެފައިވަނީ އަސްކަރީ އިންޖިނިއަރިންގްއެވެ.) ސިވިލް އިންޖިނިއަރިންއަކީ ވަރަށް ބިޔަ މާއްދާއަކަށް ވުމުން، މިގޮފި ވަނީ ވަރަށް ގިނަ ބައިބަޔައް ބެހިފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ތިމާވެއްޓާ ބެހޭ އިންޖިނިއަރިން، ބިމުގެސަރަހައާއި ބެހޭ އިންޖިނިއަރިން، އިމާރާތުގެ ސްޓްރަކްޗާއާއި ބެހޭ އިންޖިނިއަރިން، ދަތުރުފަތުރު ކުރުމާއި ބެހޭ އިންޖިނިއަރިން، ފެނުގެ ވަސީލަތްތަކާބެހޭ އިންޖިނިއަރިން، ބަދަރުމަތި ނުވަތަ ކަޑުގެސަރަހައްދުގެ އިންޖިނިއަރިން އަދި މިނޫނަސް ވަރަށް ގިނަ ގޮފިތަކެއް ހިމެނެއެވެ.
Curitiba
70px|right
Curitiba, ބުރެޒިލްް.
އަކަމިން - 430.9
އާބާދީ - 1,788,559
ޢާއިޝަތު ޝަކީލާ
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އިބްރާހީމްގެފާނު
ޙައްޤުމަގު ކަށަވަރުވެވަޑައިގަތުމާއިއެކު އިބްރާހީމްގެފާނު އެކަލޭގެފާނުގެ ދަޢުވަތާއިގެން ނުކުމެވެވަޑައިގަތެވެ. ޤައުމުގެ މީހުން އަޅުކަންކުރަން ގެންގުޅޭ ބުދުތަކުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ދެއްކެވުމުގެގޮތުން ބުދުކޯލަށް ވަންނަވާ، އޭގެތެރެއިން ބޮޑުބުދުނޫން ހުރިހާބުދެއް މުގުރައްވަވާ، ބޮޑުބުދުގެ ކަރުގައި ކޯރާޑިއެޅުއްވިއެވެ. މިފަދަ އިހާނެތިގޮތް މި އިލާހުންތަކަށް ހެދީ ކާކުތޯ ޤައުމުގެމީހުން ސުވާލުކުރުމުން، އިބްރާހީމްގެފާނު ޖަވާބުދެއްވަނީ އެކަމާއިމެދު ކަރުގައި ކޯރާޑިއަޅުވައިގެންހުރި ބޮޑުބުދާއި ސުވާލުކުރުމަށެވެ. އެހިސާބުން ޤައުމުގެމީހުންގެ ދޫ ބަންދުވެ، އެމީހުންގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން އަމިއްލައަށް އިޙްސާސްވެ، ބަދަލުހިފުމުގެގޮތުން އިބްރާހީމްގެފާނު އަލިފާންގަނޑަކަށް އެއްލާލާ އަންދާލަން ކަނޑައެޅިއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެތަކުންގެ ޙާޒިރުގައި އިބްރާހީމްގެފާނު އަލިފާންގަނޑަށް އެއްލާލިހިނދު ވީކިހިނެއްތޯއެވެ؟ ﷲގެ ގަދަކީރިތިވަންތަކަމުގެ ސަބަބުން، އެއަލިފާންގަނޑަކީ، އިބްރާހީމްގެފާނުގެމައްޗަށް ފިނިއެއްޗެއްކަމުގައިލެއްވީއެވެ.
އިބްރާހީމްގެފާނުގެ އަޅުވެރިކަމާއި ތަޤްވާވެރިކަމާއި އީމާންތެރިކަމަށްޓަކައި، ﷲ އުފެއްދެވި އެންމެހާ މަޚްލޫޤުންކުރެ އެކަލާނގެ މިތުރެއްކަމުގައި ޚިޔާރުކުރެއްވީ އިބްރާހީމްގެފާނެވެ. ﷲގެ ޙަޟްރަތުން އެކަލޭގެފާނާއި ކުރިމަތިކުރެއްވި އެތައް އެތައް އިމްތިޙާނަކުން، އެކަލޭގެފާނުގެ އީމާންތެރިކަމާއި، ކިޔަމަންތެރިކަމާ، ކެތްތެރިކަން ހާމަވެގެންދެއެވެ. މީގެތެރެއިން އެއްކަމަކީ، ދަރީންގެ ނިޢުމަތުން މަޙުރޫމުވެވަޑައިގެން އެކަނިވެރިގޮތެއްގައި ދިގު ޢުމުރުފުޅެއް ހޭދަކުރައްވަންޖެހިވަޑައިގަތުމެވެ. ކެތްތެރިކަމާއިއެކު އެތައް ޒަމާނަކު އެކަމަށް އެދިވަޑައިގެން ދުޢާފުޅު ކުރެއްްވުމަށްފަހު، ޢުމުރުފުޅުން 86 އަހަރުފުޅުގައި އިސްމާޢީލްގެފާނު ލިބިވަޑައިގަތެވެ. އެފަދަ އުފާފުޅު ލިބިވަޑައިގަތްތަނާ، މައްކާގެ ހަނަފަސް ބިމަށް އިސްމާޢީލްގެފާނާއި، އަނބިކަނބަލުން ހާޖަރް ދޫކޮށްލައްވައި، އެނބުރިވަޑައިގަތުމަށް ﷲ އަމުރުކުރެއްވުމުން އެއަމުރުފުޅަށް ކިޔަމަންތެރިކަމާއިއެކު އިޖާބަދެއްވައެވެ. އިސްމާޢީލްގެފާނު އެންމެ ޅަނދޮޅުފުޅު ޢުމުރުގައި، އެކަލޭގެފާނު ޤުރުބާންކުރެއްވުމަށްވެސް ﷲއަމުރުކުރައްވައެވެ. ﷲގެ އެއަމުުފުޅު ތަންފީޒުކުރެއްވުމަށް އިބްރާހީމްގެފާނު ކިޔަމަންތެރިކަމާއިއެކު ތައްޔާރުވެވަޑައިގަތްހިނދުން، ﷲގެ އަމުރުފުޅު ލުއިކޮށްދެއްވިއެވެ. އިސްމާޢީލްގެފާނެކޭ އެއްފަދައިން، އަނބިކަނބަލުން ސާރާގެ ފަރާތްޕުޅުން އިސްޙާޤްގެފާނުވެސް އިބްރާހީމްގެފާނަށް ދަރިކަލެއްގެގޮތުގައި ﷲ މިންވަރުކުރެއްވިއެވެ.
އިބްރާހީމްގެފާނާއި އިސްމާޢީލްގެފާނަށް ﷲދެއްވެވި އެންމެބޮޑު ޝަރަފަކީ، ބިންމަތީގައިވާ ﷲގެ ގެފުޅު، ކަޢުބާ، މައްކާގެ ބިމުގައި ބިނާކުރެއްވުމަށް އެދެބަފައިކަލުންނަށް އަމުރުކުރެއްވުމެވެ. އަދިއަދަށްވެސް ކަޢުބާ އެހުރީ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދެބަފައިކަލުން އެޅުއްވި ބިންގަލުގެ މަތީގައެވެ. އަދި ގެފުޅުގެ އަރިހަށް ޙައްޖަށްގޮސް އަދާކުރެވޭ ގިނަ އަޅުކަންތަކަކީ، އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ޙަޔާތްޕުޅާއި ގުޅިފައިވާ ޒިކްރާތަކެވެ.
ޱަވިޔަނި
left|thumb|<font face="times new roman" size="3">ޱަވިޔަނި <font face="times new roman" size="3">ޱަވިޔަނި، /ޱ/ މިއަޑަކީ، ހަރުތަލީގެ އަޑެކެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މިއަކުރުގެ އަޑަށް ކިޔާނަމަކީ Retroflex /n/، އެވެ. އެމް.ވީ އީމާން އެކްސްޕީ ފޮންޓުގެ އައު ވަރޝަން އެޅުއްވުމުން ޱަވިޔަނި ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. މި ފޮންޓް ޑައުންލޯޑު ކުރެއްވުމަށް www.mahlkot.com/fonts/Mv Eamaan XP.ttf އަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވާށެވެ.
ޢަބުދުﷲ ޒަމީރު
ޑރ ޢަބުދުﷲ ޒަމީރު އަކީ އިގިރޭސި ވިލާތުގައި ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލްކުރައްވާފައިވާ ފަރާތެކެވެ. އޭނާ އަކީ ޑރ މުހައްމަދު މުނައްވަރު އަދި ޑރ އަޙުމަދު އަންވަރު ގެ ކޮއްކޮ އެކެވެ.
ޱަވިޔަނި
ސިފަ އާއި އަސްލު
ސިފަތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ބާރު، ލުއި، މެދު، މިއަޑުތަކެވެ. އަދި ނޯށުއަޑާއި އިދިފުށުއަޑެވެ. މިއަޑުގެ އަސްލަކީ /ނ/ އެވެ. /ނ/ ނެރުމުގައި ދުލަށް ރެފްލެކްސް ކުރުމުން މިއަޑު ނުކުންނާނެއެވެ. އޭރު ދުލުކުރީކޮޅު ކައިރިން، (Tip of the tongue) ނުފުށް (އިދިފުށް) ޖެހޭނީ ހަރުތަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި، އެތަނުން ވައިފޭދިގެން ނުދާ ވަރަށެވެ. އެވަގުތު ކުޑަދޫ އޮންނަނީ ތިރިއަށް ވެއްޓިފައެވެ. އެހެންކަމުން ނޯށުގެ މަގު ބަންދު ނުވާތީވެ، ރާރާއަށް އަންނަ ވައި، ރާރާއަށް ހަރަކާތް ދިނުމާއެކު އިތުރު ރާޅުތަކެއް އެއަށް ލިބިގަންނަމުން ނޯށުން ނިކުމެގެން ދެއެވެ.
އަމްޖަދު އިބްރާހީމް
އަމްޖަދު އިބްރާހީމް ނުވަތަ އަމްޖޭ އަކީ ދިވެހި ފިލްމް ޑައިރެކްޓަރެކެވެ. ޕްރޮޑިއުސަރެކެވެ. އަމްޖޭވަނީ ތަފާތު އެތައް ފީޗަރ ފިލްމަކާއި ކުޑަކުދިންގެ ފިލްމް އަދި ވީޑިއޯ ލަވަތައް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައެވެ.
ފިލްމީ ދާއިރާގައި
އަމްޖަދު އިބްރާހީމް ނުވަތަ އަމްޖޭ އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނަ ފިލްމް ޑައިރެކްޓް ކުރުމުގެ ރިކޯޑް އޮތް ފަރާތެވެ. މިހާތަނަށް 20އަށްވުރެ ގިނަ ފިލްމް އަމްޖޭ ޑައިރެކްޓްކޮށްފައި ވެއެވެ. އަމްޖޭވަނީ 2004 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ ތެރޭގައި އަމިއްލަ ފިލްމް ކުންފުންޏެއް ވީސްޓްރީމްގެ ނަމުގައި އުފައްދާފައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
އެންޓީރިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް
އެންޓީރިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް ނުވަތަ އަކީ ސީދާ ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ކޮންޓްރޯލްކޮށްދޭ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ ބައެކެވެ. އެންޓީރިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް ގެ ނިއުރޯންތައް ޖަމާވެފައި ހުންނަނީ ދެވައްތަރެއްގެ ގެންގްލިއާ ގައެވެ. އެއީ އޯބެކްސް ޕްލެކްސަސް(Auerbach’s plexus)އަދި މައިސްނާރސް ޕްލެކްސަސް(Meissner’s plexus) އެވެ. މައިސްނާރސް ޕްލެކްސަސް ހުންނަނީ މަޢިދާގެ އެތެރެއިން ބޭރަށް ހުންނަ ފަށަލަ ތަކުގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ އިންނަ ތެތް ދުލިފަށް ދޫކޮށް އޭގެ ދަށުގައިވާ ފަށަލައިގެ ތެރޭގައެވެ. އަދި އޯބެކްސް ޕްލެކްސަސް އިންނަނީ ކުރިން ބުނި ފަށަލައިގެ ބޭރުންއިންނަ ބޭރު މަޑުމަހުގެ ފަށަލައިގެ ތެރޭގައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ނާރުތަކުގެ ނިޒާމް
ތުރުކުމެނިސްތާން
ތުރުކުމެނިސްތާނަކީ މެދުތެރޭ އޭޝިޔާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ތުރުކުމެނިސްތާނުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ތުރުކުމަން ބަހެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އާއްމު މުވާސަލާތުގައި ބޭނުންކުރަނީ ރަޝިޔާ ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ތުރުކުމަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ އަޝްގަބަ^ްއެވެ. ނުވަތަ އަޝްކަބާދްއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް އަޝްކަބާދްއެވެ. މިއީ ރިޔާސީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. މި ޤައުމުގައި ޙަރަކާތްތެރި ވަނީ އެންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 5 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 113 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 488100 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ tm. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +993 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ މަނާތެވެ.
ނަން
ތުރުކުމެނިސްތާނުގެ މާނައަކީ ތުރުކުމަން ނަސްލުގެ މީހުންގެ ބިމެވެ. ޤައުމުގެ ރަސްމީ ނަމަކީ ރިޕަބްލިކް އޮފް ތުރުކުމަނިސްތާނެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ތުރުކުމެނިސްތާނުގެ އިރުދެކުނުގައި އޮތީ އަފްޣާނިސްތާނެވެ. ދެކުނު އަދި ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތީ އީރާނެވެ. އިރުމަތީގައި އަދި އިރުއުތުރުގައި އޮތީ އުޒްބެކިސްތާނެވެ. އުތުރާއި ހުޅަނގު އުތުރުގައި އޮތީ ކަޒަކިސްތާނެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ބަންދު ކަނޑެއް ކަމުގައިވާ ކަސްބީ ކަނޑެވެ.
ތާރީޚު
ތުރުކުމެނިސްތާނަކީ ދިގު އަދި ޤަދީމީ ތާރީޚެއް އޮތް ޤައުމެކެވެ. ޤައުމުގެ ލިޔެވިފައިވާ ތާރީޚަށް ބަލާއިރުގައި އެެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަކޮށްލެވެނީ ފާރިސީންގެ ވެރިކަމުގައި އެ ސަރަޙައްދުގައި ހިނގާފައިވާ ހާދިސާތަކެވެ. އެލެގްޒެންޑަރ ދަ ގްރޭޓް ވަނީ މީލާދުގެ ކުރީގެ ހަތަރުވަނަ ޤަރުނުގައި މެދުތެރޭ އޭޝިޔާގެ ޤައުމުތައް ފަތަޙަކުރެއްވި ހިނދު، ތުރުކުމެނިސްތާނުގެ ސަރަޙައްދު ވެސް ފަތަޙަކުރައްވާފައެވެ. މި ދުވަސްވަރަކީ ފަށުވި މަގު ތަޢާރަފްވި ދުވަސްވަރެވެ. މި މަގަކީ މެދުތެރޭ އޭޝިޔާ އަދި ޗައިނާ އާއި މެޑިޓެރޭނިޔަން ސަރަޙައްދު ގުޅުވައިދިން އެންމެ މުހިއްމު މަގެވެ. އެލެގްޒެންޑަރ ދަ ގްރޭޓްގެ ޒަމާނުގެ 150 އަހަރު ފަހުން އޮތް ފާރިސީ ވެރިކަމުގެ ވެރި ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެއްސި ނީސާއަކީ މިއަދު ތުރުކުމެނިސްތާނުގެ ވެރިރަށް އަޝްކަބާދްގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަޙައްދުގެ ތެރޭގައި އޮތް ރަށެކެވެ. ސާސާނީންގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރުގައި ވެސް މި ސަރަޙައްދު އޮތީ ފާރިސީންގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުގައެވެ. މީލާދީން ހަތްވަނަ ޤަރުނުގައި ޢަރަބީން މި ސަރަޙައްދު ފަތަޙަކުރިއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ތުރުކުމެނިސްތާނުގައި އިސްލާމްދީން ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރިއަރައިގެން ދިޔައެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ މެދުއިރުމަތީގެ ސަގާފަތް ވަރަށް ބޮޑަށް ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ތުރުކުމެނިސްތާނުގެ އާބާދީއަށް ބަލާއިރު ވަރަށް ފުރިހަމަ އަޣުލަބިއްޔަތެއް ލިބިފައިވަނީ ތުރުކުމަން ނަސްލުގެ މީހުންނަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އުޒްބެކް ނަސްލުގެ މީހުންނާއި ރަޝިޔާ ނަސްލުގެ މީހުން ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ. ދީނީ ގޮތުން ބަލާއިރުގައި ތުރުކުމެނިސްތާނުގައި އެންމެ ގިނައީ މުސްލިމުންނެވެ. މުސްލިމުންގެ އާބާދީއަކީ 89% އެވެ. 9% މީހުންނަކީ އީސްޓަން އޮތޮޑޮކްސް ޗަރޗަށް ތަބާވާ ރަޝިޔާ ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. އަނެއް 2% މީހުން ތަބާ ވަނީ ކޮން ދީނަކަށް ކަމެއް ފެކްޓް ޝީޓްތަކުގައި ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ބޮޑަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ގޮތުގައި މި 2% މީހުންނަކީ އެއްވެސް ދީނަކަށް ތަބާ ނުވާ މީހުންނެވެ.
ސަގާފަތު
ޤައުމުގެ ސަގާފަތަށް ބަލާއިރުގައި މެދުތެރޭ އޭޝިޔާގެ އެހެން ޤައުމުތަކާއި ތުރުކުމަނިސްތާނަކީ ސަގާފަތުގެ ގޮތުން ވަރަށް ގާތް ޤައުމެކެވެ. މެދުތެރޭ އޭޝިޔާގެ އެހެން ޤައުމުތަކުން ވެސް ފެންނަ ހެދުމާއި އަޑު އިވޭ މޫސީޤީ ރާގުތައް ތުރުކުމަނިސްތާނުން ވެސް ފެންނާނެއެވެ. އަޑު އިވޭނެއެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ދުނިޔޭގެ ޤުދުރަތީ ގޭހުގެ ރިޒަރވަށް ބަލާއިރުގައި ހަތަރުވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤުދުރަތީ ގޭސް ރިޒަރވެއް ހުރީ ތުރުކުމެނިސްތާނުގައެވެ. ކޮޓަން އުފައްދާ މިންވަރަށް ބަލާއިރުގައި މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް 10 ވަނަ އަށް އެންމެ ގިނައިން ކޮޓަން އުފައްދާ ޤައުމަކީ ތުރުކުމެނިސްތާނެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 5756 ޑޮލަރެވެ.
މިޒަމާނުގެ ދުނިޔޭގެ 7 އަޖައިބު
މިޒަމާނުގެ ދުނިޔޭގެ 7 އަޖައިބު އަކީ އިހު ޒަމާނުގެ 7 އަޖައިބަށްފަހު ދުނިޔޭގެ އަޖައިބު ތަކުގެ ގޮތުގައި ބެލެވިފައިވާ ތަންތަނެވެ.
އެމްޕައަރ ސްޓޭޓް ބިލްޑިންގ
އެމްޕައަރ ސްޓޭޓް ބިންޑިންގ ޢިމާރާތް ކުރުމަށް ބިންކޮނުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނީ 22 ޖެނުއަރީ 1930 ގައެވެ. ޢިމާރާތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނީ 17 މާރިޗް 1930 ގައެވެ. ޢިމާރާތް ކޮށް ނިމުނީ އޭގެ 14 މަސް ފަހުން 1931 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. ހަތަރެއް ބައި ފަންގި ފިލާގެ މަސައްކަތް ކޮންމެ ހަފްތާއަކު ނިންމާފައި ވެއެވެ. މިތަން ބިނާކުރެވިފައިވަނީ ކުރިން އެމެރިކާގެ ނިއުޔޯކް ސިޓީގައި ވަލްޑޯފް އެސްޓޯރިއާ ހޮޓެލް ހުރި ތަނުގައެވެ.
އިޓައިޕޫ ޑޭމު
އިޓައިޕޫ ޑޭމު އޭ ކިޔޭ ފެނުން ކަރަންޓް އުފައްދައިދޭ ޕްލާންޓް އަކީ އެދާއިރާގައި އެންމެ ބޮޑު އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް މަސައްކަތެވެ. މިތަން ހެދުނީ 1971ން 1991ގެ ނިޔަލަށް ބްރެޒިލް އާއި ޕަރަގުއޭ ގުޅިގެންނެވެ. މިޑޭމު ހެދިފައިވަނީ ބްރެޒިލް އާއި ޕަރަގުއޭ ގުޅުވުމަށް ޕަރާނާ ކޯރު ހުރަސްކޮށް ލެވިފައިވާ ފާލަމުގެ 14 ކިލޯ މީޓަރު އުތުރުގައެވެ. އިޓައިޕޫ ޑޭމު ހެދުމުގެ މަސައްކަތުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެވުނީ 22 ޖުލައި 1966ގައެވެ. ބްރެޒިލްގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އޭރުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ގްރޭސީ މެގަލްހީޒް އެވެ. ޕަރަގުއޭގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އޭރުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ސެޕީނާ ޕޭސްޓަރ އެވެ. މިތަން ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިފައިވަނީ 1971 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބުރުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައެވެ.
ސީ.އެން. ޓަވަރު
ސީ.އެން. ޓަވަރު ހުންނަނީ ކެނެޑާގެ ޓޮރޮންޓޯ ގައެވެ. ފުރަތަމަ ރޭވިފައި އޮތީ ފާލަމަކުން ގުޅުވާލެވިފައިވާ 3 ޓަވަރު ބިނާކުރުމަށެވެ. ޓަވަރުގެ އުސްމިނުގައި 553.33 މީޓަރު ހުރެއެވެ. ޓަވަރު ހުންނަނީ އެތެރެ ހުސްކޮށް ހުންނަ 3 ފައިގެ މަތީގައި ހިފެހެއްޓިފައެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ ދިގު ފްރީ ސްޓޭންޑިންގ ސްޓްރަކްޗަރ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ރިކޯޑް ފޮތް ބުނާގޮތުން 30 އަހަރު ވަންދެން ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ޢިމާރާތުގެ ގޮތުގައި ސީއެން ޓަވަރު ހޮވިފައި ވެއެވެ.
ޗެނަލް ޓަނެލް
ޗެނަލް ޓަނެލް ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެވުނީ 12 ފެބުރުއަރީ 1986 ގައި އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ކެންޓަބަރީގެ ކެންޓް ގައެވެ. އަދި މިތަން ބިނާކޮށް ނިމުނީ 1994 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިއީ ފަރަންސޭސި ވިލާތާއި އިގިރޭސި ވިލާތް ގުޅުވުމަށް ކަނޑު އަޑިން ހެދިފައިވާ ރޭލް ދަތުރުކުރާ މަގެކެވެ. މިތަން މަޝްހޫރު ވެފައިވަނީ ޗެނަލްގެ ނަމުގައެވެ. ކާރު، ބަސް، ޓްރަކް ފަދަ ތަކެތިވެސް އިގިރޭސި ވިލާތުން ފަރަންސޭސި ވިލާތަށް ގެންދެވެނީ ރޭލް ގައެވެ. ރަސްމީ ސިފައެއްގައި ޗެނަލް ގެ ތެރެއިން ރޭލުތައް ދަތުރުކުރަން ފެށުނީ 14 ނޮވެމްބަރު 1994 ގައެވެ. ޗެނަލް ޓަނެލް ހެދިފައިވަނީ ކަނޑުގެ އަޑިން 45 މީޓަރު ފުންމިނުގައެވެ.
އުތުރު ކަނޑުން ހިމާޔަތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް
ޑެލްޓާގެ މަޝްރޫއު އޭ ކިޔެނީ ފެންބޮޑުވުމުން ހިމާޔަތް ކުރުމަށްޓަކައި ނެދަލޭންޑްގެ ކޯރުތައް ހުރަސްކޮށް ބިނާކުރެވުނު ޑޭމް، ޑައިކް، ބެރިއަރ، އަދި ފާލަން ފަދަ ތަންތަން ހަދައި ބިންހިއްކުމަށް ހިންގުނު މަޝްރޫއަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. މިގޮތުން ކުރިން ބުނެވުނު ޒާތުގެ ތަފާތު 13 ތަނެއް ކޯރުތައް ހުރަސްކޮށް ހެދުނެވެ. ޑެލްޓާގެ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން 1957ން 1981 ގެ ނިޔަލަށް ބިނާކުރެވުނު ތަންތަނުގެ ތެރޭގައި 40 މީޓަރުގެ އުސްމިނުގައި ރައިން ކޯރާއި އުތުރު ކަނޑު ގުޅޭ ހިސާބުގައި ބިނާކުރެވުނު 4 ޑައިކްއާއި، އަދި އިޖްސެލް ކޯރު ހުރަސްކޮށް 11.5 އުސްމިނުގައި ބިނާކުރެވުނު 3 ޑޭމް އާއި އަދި މިނޫން ބައެއް ތަންތަން ވެސް ހިމެނެއެވެ.
ރަން ދޮރާށި ފާލަން
ރަން ދޮރާށި ފާލަމަކީ އެމެރިކާގެ ސެންފްރެންސިސްކޯ އަދި މެރިން ކައުންޓީ ގުޅުވުމަށް ލެވިފައިވާ ފާލަމެކެވެ. މިއީ 20 ވަނަ ގަރުނުގެ އިމާރާތް ކުރުމުގެ ފަންނުގައި ހޯދާފައިވާ ޢަޖައިބެއް ފަދަ ކުރިއެރުމެކެވެ. މިފާލަން ބިނާކުރެވުނީ ދުނިޔެއަށް މަޝްހޫރު ބޮޑު ތަދު ކުރިމަތިވި ދުވަސްވަރު އެވެ. އަހަރު ތަކެއް ވަންދެން ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ދިގު އެލުވާލެވިފައިވާ ފާލަން ނުވަތަ ސަސްޕެންޝަން ބްރިޖްގެ ގޮތުގައި މިފާލަން ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ. އެމެރިކާގެ ނިއުޔޯކް ސިޓީގައި 1964 ވަނަ އަހަރު ވެރަޒޯނާ ނެރޯވްސް ފާލަން ބިނާކުރުމަށްފަހު މިފާލަން މިހާރު ބެލެވެނީ ދުނިޔޭގައި އޮތް ދެވަނައަށް އެންމެ ދިގު އެލުވާލެވިފައިވާ ފާލަންގެ ގޮތުގައެވެ.
ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ކަރައިވަރު
ކަރައިވަރު އަކީ ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގައި ދައުރުވާ ކަރަންޓްގެ އޮއިވަރު އެވެ. މިއޮއިވަރުގައި ވަނީ ޕޮޓޭސިއަމް، ސޯޑިއަމް، އަދި ކްލޮރައިޑް އެވެ. ޕޮޓޭސިއަމް، ސޯޑިއަމް، އަދި ކްލޮރައިޑް އަކީ ކަރަންޓް ދަތުރުކުރާ 3 މާއްދާ އެވެ. ކަރައިވަރު އުފެދެނީ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ޕޮޓޭސިއަމް އާއި ސޯޑިއަމް، ދިރު ތަކުގެ ތުނާލިން ނުވަތަ ބޭރުދުލިފަށުގެ ތެރެއިން ދެކޮޅަށް ފޭދެން ފެށުމުންނެވެ. ޕޮޓޭސިއަމް އާއި ސޯޑިއަމް ފެނަށް ގިރުމާއެކު، މިދެވައްތަރުގެ މޮލާރި އިން ކެރެވި އެއް ދޫވެ(ބޭރުވެ) ޕޮޒިޓިވް ޗާރޖް ވެދެއެވެ. މީގެ އިތުރަށް ކްލޮރައިޑް ގިރުމާއިއެކު، އޭގެ މޮލާރި އާއި ކެރެވި އެއް ގުޅި ނެގެޓިވް ޗާރޖް ވެދެއެވެ. ޕޮޒިޓިވް ޗާރޖްވެފައިވާ ކެރެވި އަބަދުވެސް ދަތުރުކުރާނީ ނެގެޓިވް ޗާރޖްވެފައިވާ ކެރެވި އާއި އެކުގައެވެ. އެހެންކަމުން މިމާއްދާތައް ވަނީ ލާމެހިފައެވެ. ހަށިގަނޑުގެ އެތަންމިތާގައިވާ ދިޔަތަކުގައި ކަރައިވަރު ހިމެނެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ލޭ، ލިމްފް ގޮށް ތަކުގައިވާ ލޮނދިތަކުގަޔާއި، ދިރުތަކުގެ އެތެރޭގައި އަދި ދިރުތަކުގެ ބޭރުގައިވާ ދިޔަ ތައް ހިމެނެއެވެ. އަދި މިތަންތާގެ ތެތްކަމުގެ މިންވަރު ހިފަހައްޓައިދެނީ ވެސް ކަރައިވަރު އެވެ. ކަރައިވަރު އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތައް ކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އޭގެތެރޭގައި ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އުފެދޭ ފެނާއި، އެތެރެވާ ފެން ރަމަތަކޮށް ކޮންޓްރޯލް ކުރުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ގައިގެ މަސްފަށަލަތަކަށް ބޭނުންވާ ހިނދު ކުރުގަޅުވާދީ، ހިތުގެ މަސް ފަށަލަތަކަށް ފެން ފޯރުވައިދީ، ހަށިގަނޑު ހަމައަކަށް އަޅުވާލުމަށް މިބައި އެހީތެރިވެދެއެވެ. ހަށިގަނޑުގެ އެތަން މިތަނަށް އައިސް ގޮސްވާ ސިގުނަލް ދަތުރުކުރާ މަގު ގުޅުވައިދެނީ ވެސް ކަރައިވަރު އެވެ. ނާރު ތަކުގެ ދިރުތަކުގެ ތެރެއަށް ސޯޑިއަމް ވަނުމާއި، ޕޮޓޭސިއަމް ނިކުތުމުގައި ކަރަންޓް ކޮޅެއް އުފެދި، ނާރު ދިރުތަކުން މިކަރަންޓް ކޮޅު ދަތުރުކުރެއެވެ. މެސެޖްތައް ކޮޅުކޮޅަށް ދަތުރުކުރަނީ މިކަރަންޓްކޮޅާއެކު ނާރު ދިރުތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. ލޭގަޔާއި އެހެން ދިޔަތަކުގައި ސޯޑިއަމް ހުންނަންޖެހެނީ ވަރަށް ހަނި ރާޖީ ( މަތީމިނާއި ތިރީމިނާއި ދޭތެރެ ) އެއްގައެވެ. މިކަން ހިފަހައްޓަނީ އަލްޑޮސްޓެރޯން ކިޔާ ހޯރމޯން އަކުންނެވެ. ސޯޑިއަމް އެތެރެވުން ގިނަވެއްޖެނަމަ މި ހޯރމޯން މަދުވެއެވެ. މިހެންވެއްޖެނަމަ ގުރުދާ އިން ފަހަރުވާގެ ތެރެއަށް ސޯޑިއަމް ބޭރުކުރާ އަދަދު ގިނަކޮށްލައެވެ. ސޯޑިއަމް އެތެރެވުން މަދުވެއްޖެނަމަ، މިހޯރމޯން ގިނަވެއެވެ. އެހިނދު ގުރުދާއިން ސޯޑިއަމް ބޭރުވިޔަނުދީ ހިފަހައްޓާލަ އެވެ. ޕްރޮޓީން، ބައިކާބޮނޭޓް، ފޮސްފޭޓް، ކްލޮރައިޑް، ކެލްސިއަމް، އަދި މެގްނީޒިއަމް ފަދަ މާއްދާ ތަކާއި، އެކުވެގެން ހަށިގަނޑުގައިވާ އެސިޑް އާއި އަލްކަލައި ހަމަހަމަކުރުމުގައި ސޯޑިއަމް މުހިއްމު ރޯލެއް އަދާކުރެއެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
މާމިން އޮށްޓަރު
މާމިން އޮށްޓަރު އަކީ ވަޒަނުގެ ނިސްބަތުން ކާނާގެ ބޮޑު ބައެވެ. މިބައިގައި ހިމެނޭ 3 ބާވަތުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ހަކަތަ ފޯރުވައި ދެއެވެ. އަދި ހަށިގަނޑުގެ ސެލޯށި ތައް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ އެމިނޯ އެސިޑް ތަކާއި، ފެޓީ އެސިޑް ތައް ވެސް ހޯދައި ދެއެވެ. މިބައިގައި ހިމެނެނީ:-
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ޖަސަރީ
ޖަސަރީ ބަހަކީ އިންޑިޔާގެ ޔޫނިޔަން ޓެރިޓަރީ އޮފް ލަކްޝަދީބުގައި މޮށިއުޅޭ ބަހެކެވެ. މި ބަސް އެންމެ ގާތްކަން ބޮޑީ މަލަޔާޅަމާއެވެ.
ކެޓް ފިޝް
ކެޓް ފިޝްނުވަތަ އަކީ ވެނުގެ ސިފައިގައި ހުންނަ މަހެކެވެ. މިމަސް އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ ވަރަށް ބޯކޮށް ފަޅުގެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި އައިން ހަދައިގެންނެވެ. މިގޮތަށް އައިން ހަދައިގެން ދަތުރުކުރާއިރު މަސްތައް އޮންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ގައިގޯޅިވެ،ވަރަށް ބޮޑަށް ޖެހިފިތިގެން، ގާތްގާތުގައެވެ. މިމަސް ގިނައިން ކައިއުޅެނީ ކުދި ކަކުންޏާއި ކަކުނި ފާނޑުގެ އެއްޗިއްސެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގެ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގެ ފުރަތަމަ ކައްޓަކީ ވަރަށް ވިހަ ގަދަ ކަށިތަކެކެވެ. ވީމާ މިމަސް ހިފައި ގެންގުޅޭއިރު މިކަމަށް ވިސްނައިގެން އުޅުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ. މިއީ އާންމު ގޮތެއްގައި ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ހިފައި އުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. އަދި ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މަހެއްވެސް ނޫނެވެ.
މަހުގެ ތުނބުގައި 4 ޖޯޑު ނަރުވާ ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީ ކޮތަރިބައިގެ ފުރަތަމަ ކަށި ހުންނަނީ ކޮޅަށް ވަރަށް ތޫނު ކޮށެވެ. މަހުގެ މަތީ ދެވަނަ ކޮތަރިބަޔާއި ނަގޫފަތް، އަދި ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައި ހުންނަނީ ގުޅި އެއްކޮތަރިބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ މުށިކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ. މަހުގެ ދެފަރާތުގައި ހުދުކުލައިގެ ފުޅާ 3 ރޮނގު ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ސޫދާން
ރިޕަބްލިކް އޮފް ސޫދާން އަކީ ނުވަތަ އައްސޫދާނަކީ އިރު އުތުރު އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ. ސޫދާނަކީ އެފްރިކާ އާއި މުޅި ޢަރަބި ދުނިޔޭގައި ވެސް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ސޫދާނަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު 10 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ސޫދާނުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޢަރަބި ބަހާއި އިނގިރޭސި ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ސޫދާނުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ސޫދާނީސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ އޮމްދުރްމާންއެވެ. ސޫދާނުގެ ވެރިރަށަކީ ޚަރްޠޫމްއެވެ. ސޫދާނަކީ ފެޑެރަލް ޕްރެޒިޑެންޝަލް ޑިމޮކްރެޓިކް ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 39 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 33 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 2.5 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ވާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ sd. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +249 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ސޫދާނީޒް ޕައުންޑެވެ.
ނަން
ސޫދާން މިނަމަކީ ވަރަށް ކުރީއްސުރެ އެ ޤައުމުގެ ނަމެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ ނަމެކެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ސޫދާނުގެ އުތުރުގައި އޮތީ މިޞްރެވެ. އިރު އުތުރުގައި އޮތީ ރަތް ކަނޑެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ އެރި^ްރިޔާ އާއި އިތިޔޯޕިޔާއެވެ. އިރުދެކުނުގައި އޮތީ ކެންޔާ އާއި ޔޫގެންޑާއެވެ. ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތީ ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ އާއި ސެންޓްރަލް އެފްރިކަން ރިޕަބްލިކެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ޗާޑެވެ. ހުޅަނގު އުތުގައި އޮތީ ލީބިޔާއެވެ. ދުނިޔޭގައި އޮތް އެންމެ ދިގު ކޯރުކަމުގައިވާ ނީލަކޯރަކީ މިޞްރުގެ ކޯރެއް ފަދައިން ސޫދާނުގެ ވެސް ކޯރެކެވެ. މި ކޯރުގެ ސަބަބުން ސޫދާނުވަނީ އިރުމަތީ ބަޔަކަށާއި ހުޅަނގު ބަޔަކަށް ބައިވެފައެވެ.
ތާރީޚު
ސޫދާނަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރުވެސް މެދުކެނޑުމެއް ނެތި މީހުން ދިރިއުޅެމުންދާ އެންމެ ދުވަސްވީ އެއް މަދަނިއްޔަތެވެ. މި ގޮތުން ބަލާއިރު އާރބަން ސަރަޙައްދުގައި ދިރިއުޅުމުގެ ސަގާފަތް 3000 މކ. ހިސާބުން ފެށިގެން ސޫދާނުގެ ތާރީޚުން ދައްކައިދެއެވެ. ސޫދާނުން ވަނީ އެ ޤައުމުގެ ތާރީޚުގެ ވަރަށް ބޮޑުބައެއް މިޞްރާއެކު ޙިއްޞާކޮށްފައެވެ. މިޞްރާއި ސޫދާނަކީ އެއް ބަޔެއްގެ ގޮތުގައި އެތަކެއް ޒަމާންތަކެއްގައި އޮތެވެ. އިނގިރޭސީންގެ އަތްދަށުން 1956 ވަނަ އަހަރު މިނިވަންވުމަށް ފަހުގައި ސޫދާނަށް ވަނީ 17 އަހަރުގެ ދިގު ދާޚިލީ ހަނގުރާމައަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހިފައެވެ. ދެން ފެނިގެން ދިޔައީ ނަސްލީ، ދީނީ، އަދި އިޤްތިޞާދީ ކޯޅުންތަކާހުރެ އުތުރު ސޫދާނުގެ ޢަރަބި އަދި ނޫބިޔަން ދަރިކޮޅުތަކުގެ މީހުންނާއި ދެކުނު ސޫދާނުގެ ނަޞާރާއިންނާ ދެމެދު ހިނގަމުން އައި ކުރިމަތިލުންތަކެވެ. ސޫދާނުގެ ކާނަލެއްކަމުގައިވާ ޢުމަރު ބަޝީރުވަނީ ލޭ އޮހޮރުވުމެއް ނެތް އިންޤިލާބަކުން 1989 ވަނަ އަހަރު އެ ޤައުމުގެ ވެރިކަން ހޯއްދަވާފައެވެ. އޭގެ ފަހުން ޢުމަރު އަލް ބަޝީރުވަނީ ސޫދާނުގެ ރައީސަކީ އެމަނިކުފާނުކަން އިޢުލާންކުރައްވާފައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
1993 ވަނަ އަހަރުގެ ބޯހިމެނުމުގައިވާ ގޮތުން ސޫދާނުގެ އާބާދީއަކީ 25 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިހާރު 39 މިލިޔަން މީހުންގެ އާބާދީއެއް އެބައޮތެވެ. ސޫދާނުގެ އާބާދީގެ 70% މީހުންނަކީ ސުންނީ މުސްލިމުންނެވެ. 25% އަކީ ނަޞާރާއިންނެވެ. 5% މީހުންނަކީ އެނިމިސްޓުންނެވެ.
ސަގާފަތު
ސޫދާނަކީ ދުނިޔޭގައި މެދުކެނޑުމެއްނެތި އިންސާނުން ވަޒަންވެރިވެގެން އުޅޭތާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއްވެފައިިވުމާއެކު ސޫދާނުގެ ސަގާފަތަށް ވެސް ވަނީ މިކަމުގެ މުއްސަނދިކަން ލިބިފައެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ސޫދާނުގެ ވެރިކަމަށް ޢުމަރު އަލް ބަޝީރު ވަޑައިގެންނެވި ފަހުން އެ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށް ވަނީ ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ. 2005 ވަނަ އަހަރު އެ ޤައުމުން ވަނީ އައު ޤާނޫނު އަސާސީއެއް އެކުލަވާލާފައެވެ. މި ޤާނޫނު އަސާސީއާއެކު ދެކުނުގެ ނަޞާރާއިންނަށް ވަނީ ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ޒާތީ މިނިވަންކަމެއް ލިބިފައެވެ. އަދި 2011 ވަނަ އަހަރުގައި ދެކުނު ސޫދާނުގެ މިނިވަންކަމާ ބެހޭ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓެއްލުން އޮންނާނެއެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ވެސް ސޫދާނުގެ އިޤްތިޞާދަށް މުހިއްމު އަސަރެއް ކުރާނެ ކަމެކެވެ. ޤުދުރަތީ ވަސީލަތްތަކުން މުއްސަނދިކަން ލިބިފައިވާ ސޫދާނަކީ މިއަދު މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އެންމެ ބާރަށް ކުރިއަރަމުން އަންނަ އެއް އިޤްތިޞާދެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 1522 ޑޮލަރެވެ.
ޕެރަސިމްޕަތެޓިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް
ޕެރަސިމްޕަތެޓިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް ނުވަތަ އަކީ އުޓޮނޮމިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމްގެ ބައެކެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި ސިމްޕަތެޓިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް އަދި ޕެރަސިމްޕަތެޓިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް މަސައްކަތްކުރަނީ އެކަތި އަނެކައްޗާއި އިދިކޮޅު މަސައްކަތްތަކެވެ. ނަމަވެސް މިގޮތަށް މަސައްކަތްކުރަނީ ގުޅިފައިވާ ދެބައިގެ ގޮތުގައެވެ. މާނައަކީ އެއްބައިން ވަކިކަމެއް މަތިކުރާއިރު އަނެއްބައިން އެކަމެއް ދަށްކޮށްދެއެވެ. މިސާލަކަށް އެއްނިޒާމަކުން ލޭހޮޅިތައް ފުޅާކޮށްލާއިރު އަނެއް ނިޒާމަކުން ލޭހޮޅިތައް ހަނިކޮށް ފިއްތާލައި ދިނުން ފަދަ ކަންތައްތައް ފުރިހަމަކޮށްދެއެވެ.
ދިވެހިންނާއި ޕީއެޗްޑީ
މިޞަފްޙާގައި ބަޔާންކޮށްފައި މިވަނީ ދިވެހިރާއްޖެއިން މިހާތަނަށް ޕީއެޗްޑީ ނުވަތަ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ޙާޞިލްކުރެއްވި ކަމަށް މިހާތަނަށް އަޅުގަނޑަށް އެގިފައިވާ ފަރާތްތަކެވެ.
ޑރ މުޙައްމަދު މުނައްވަރު
ޑރ މުޙައްމަދު މުނައްވަރު އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ 1961 ވަނަ އަހަރު ސ.މީދޫގައެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު މުނައްވަރު ވަނީ 1993 އިން 2003 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެޓާނީ ޖެނެރަލްކަން ކުރައްވާފައެވެ. މިހާރު ހުންނެވީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ޕާރޓީއެއް ކަމަށްވާ އެމް.ޑީ.ޕީ ގެ ރައީސްކަމުގެ މަޤާމުގައެވެ.
ޑރ ޙަސަން ސަޢީދު
ޑރ. ހަސަން ސަޢީދު ޤާނޫނީ ދާއިރާއިން "ބެޗެލަރ އޮފް ލޯސް" ޙާޞިލް ކުރެއްވީ 1995 ވަނަ އަހަރު މެލޭޝިއާގެ އިންޓަރނޭޝަނަލް އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީ އިންނެވެ. އެއަށްފަހު ހަމަ އެޔުނިވަރސިޓީއިން 1997 ވަނަ އަހަރު ކޮމްޕެރެޓިވް ލޯސްއިން މާސްޓަރސް ނެންގެވިއެވެ. ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލްކުރެއްވީ 2003 ވަނައަހަރު، ފްރީޑަމް އޮފް ސްޕީޗްގެ މައްޗަށް އޮސްޓރޭލިއާގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ކުއީންސްލެންޑްއިންނެވެ.
ޕެރަސިމްޕަތެޓިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް
ޢާންމު ގޮތެއްގައި ސިމްޕަތެޓިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް މަސައްކަތްކުރަނީ އަވަސް އިޖާބައެއް ބޭނުންވާ ފަދަ ކަންކަމާއި ގުޅިގެންނެވެ. ނަމަވެސް ޕެރަސިމްޕަތެޓިކް ނާރވަސް ސިސްޓަމް މަސައްކަތްކުރަނީ ކޮންމެހެން އަަވަސް އިޖާބައެއް ބޭނުންނުވާ ކަންކަމާއި ގުޅިގެންނެވެ.
ދިވެހިންނާއި ޕީއެޗްޑީ
ޑރ މުޙައްމަދު ވަޙީދު ޙަސަން މަނިކު
ޑރ މުޙައްމަދު ވަޙީދު ޙަސަން މަނިކު އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ޙާޞިލްކުރެއްވި ފަރާތެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ވަޙީދު ޙަސަން މަނިކު ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލްކުރެއްވީ އެމެރިކާގެ ސްޓެންފޯރޑް ޔުނިވަސިޓީގައި އިންޓަރނޭޝަނަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އެޑިޔުކޭޝަން ގެ ދާއިރާއިން 1987 ވަނަ އަހަރު އެވެ.