cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ދަޅުނެތް ތުނބި
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރީގައި 6ހަރުކައްޓާއެކު 26 އާއި 29 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރީގައި 2ހަރުކައްޓާއެކު 27 އާއި 30 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތްގަނޑުގައި 17 ނުވަތަ 18 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޯކޮޅު ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގެ ދެއަރިމަތީގައި ތޫނު ދެކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ މުށިކުލައެވެ. މަސް އޭގެ އަމިއްލަ މާހައުލުގައި އުޅޭއިރު މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ނޫއަލި ކުލައެކެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލަ ފަނޑުވާނެއެވެ. މިމަހަށް ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު މިއީ ތުނބި މަހާ ވަރަށް އެއްގޮތް އެހެނަސް ތުނބީގެ ބޮލުގައި ހުންނަ ފަދަ ދަޅެއް ނުހުންނަ މަހެއް ކަމުން މިމަހަށްކިޔާ އިގިރޭސިނަމާ ވެސް ގުޅޭގޮތުން ދަޅުނެތް ތުނބި ކިޔާފައިވަނީ އެވެ. މިމަސް އާންމުގޮތެއްގައި އުޅެނީ 150 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައެވެ.
ދުލުގެ ޓޮންސިލް
ދުލުގެ ޓޮންސިލް ހުންނަނީ ދުލުގެ އަނގަ ތެރޭގައިވާ ބައި އާއި، ދުލުގެ އަރުތެރޭގައިވާ ބައި ވަކިކޮށްދޭ ވީ އަކުރެއްގެ ބައްޓަމަށް އިންނަ އަޑިކޮޅު ކަމުގައިވާ ސަލްކަސް ޓާމިނާލިސް ގެ ފަހަތުންނެވެ. ދުލުގެ ޓޮންސިލް ގައި ވެސް ކްރިޕްޓް ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ސެޕްޓެމްބަރު 25
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
ސެޕްޓެމްބަރު 24
ސެޕްޓެމްބަރު 24 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 267 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 268 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ޓޮންސިލް
ޓޮންސިލް އަކީ ކަރުތެރެއިން ދެފަރާތުގައި ހުންނަ ލިމްފޮއިޑް ޓިޝޫތަކެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ޓޮންސިލް އޭ ކިޔައިއުޅެނީ އަނގައިގެ ތެރެއިން ފަހަތުން ފެންނަން އިންނަ ޓޮންސިލް އަށެވެ .މިއީ ހަގީގަތުގައި ޓޮންސިލްގެ ވައްތަރުތަކުގެ ތެރެއިން ތަލީގެ ޓޮންސިލް އެވެ.
ޓޮންސިލްގެ ވަޒީފާ
ޓޮންސިލް އަކީ ލިމްފަޓިކް ނިޒާމްގެ އެހެން ބައިތަކޭ އެއްގޮތަށް ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމްގައި ޝާމިލްވެ، ބައިވެރިވާ ޓިޝޫ އެކެވެ. އެގޮތުން ތަފާތު އިންފެކްޝަން ތަކުން ހަށިގަނޑު ރައްކާތެރި ކޮށްދިނުމުގައި ބައިވެރި ވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، އަރުތެރެ އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމްގެ އިންފެކްޝަން ތަކުން ރައްކާކޮށް ހިމާޔަތް ކުރުމުގައި ޓޮންސިލް ބައިވެރިވެއެވެ.
Say it in Dhivehi/Mahl
{| class="wikitable"
ޓޮންސިލް
އަރުގެ ޓޮންސިލް
އަރުގެ ޓޮންސިލް އަކީ ވެސް ދިފާޢީ ނިޒާމްގައި ބައިވެރިވާ ޓިޝޫ އެކެވެ. ހަށިގަނޑަށް ވަންނަ ބެކްޓީރިޔާ، ވައިރަސް ފަދަ ތަކެތި އަތުލައިގަތުމުގެ އިތުރުން އަރުގެ ޓޮންސިލް އިން ހަށިދަމަނަ ވެސް އުފައްދައެވެ. އަރުގެ ޓޮންސިލް އިންނަނީ ނޭފަތުގެ ފަހަތުން ކަމަށްވާތީ ނޭވަޔާއެކު ހަށިގަނޑަށް ވަންނަ ނުރައްކާތެރި މާއްދާތަކުން އަރުގެ ޓޮންސިލް ހަށިގަނޑު ރައްކާތެރި ކޮށްދެއެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވާރަކަށް މިމަސައްކަތް އަރުގެ ޓޮންސިލް އިން ކުރާލެއް މަދުވެއެވެ. ސަބަބަކީ ބާލިޣުވާ ތަނާހެން ކަހަލަ ގޮތަކަށް އާންމު ގޮތެއްގައި އަރުގެ ޓޮންސިލް ހިދޭތީއެވެ. އެހެންކަމުން އަރުގެ ޓޮންސިލް ދުޅަވެ ބޮޑުވުން އުމުރުން ދުވަސްވީ ނުވަތަ ފުރާފުރިހަމަވެފައިވާ މީހުންނަށް ކުރިމައްޗެއް ނުވާނެއެވެ.
އަރުގެ ޓޮންސިލް ދުޅަވެއްޖެނަމަ ޕިންޕިން ބޯޅައެއް ވަރަށް ބޮޑުވެގެންދެއެވެ. އަދި ވައި ދައުރުކުރާމަގު އެއްކޮށް ބެދިގެން ދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނޭވާލުމުގައި ހުރަސްތަކާއި ކުރިމަތި ލާންޖެހެއެވެ.
އަރުގެ ޓޮންސިލްގެ އެޕިތީލިއަމް ގައި ހުންނަނީ ސޫޑޯސްޓްރެޓިފައިޑް ކޮލަމްނާރ އެޕިތީލިއަމް އެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓޮންސިލްގެ އެހެން ވައްތަރުތަކާއި ޚިލާފަށް އަރުގެ ޓޮންސިލް ގައި ކްރިޕްޓް އެއް ނުހުންނާނެއެވެ.
ތަލީގެ ޓޮންސިލް
ތަލީގެ ޓޮންސިލް އަކީ އަނގައިގެ ތެރެއިން ފަހަތުން ފެންނަން އިންނަ ޓޮންސިލް އެވެ.އާންމު ގޮތެއްގައި ޓޮންސިލް އޭ ކިޔައިއުޅެނީ ތަލީގެ ޓޮންސިލް އަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. އަނގައިގެ ފަހަތުން ދެފަރާތުގައި ވެސް ތަލީގެ ޓޮންސިލް ހުންނާނެއެވެ. ތަލީގެ ޓޮންސިލް އެންމެ ބޮޑުވަނީ ބާލިޣުވާ އުމުރަށް އެޅުމުންނެވެ. އެއަށްފަހު މަޑުމަޑުން ޓޮންސިލް ހިދެން ފަށައެވެ. ޓޮންސިލް ދުޅަވެ، އުދަގޫތަކާއި ކުރިމަތިވުން ތަކުރާރުވާނަމަ ޓޮންސިލް އޮޕަރޭޝަން ކޮށްގެން ނެގުމަށް ޑޮކްޓަރުން އިރުޝާދު ދެއްވައެވެ.
ތަލީގެ ޓޮންސިލް ގައި ހިމެނޭ ބީ ސެލް ތަކުން ތަފާތު ވައްތަރުގެ އިމިއުނޯގްލޯބިއުލިން ތައް އުފައްދައެވެ. އަދި ތަފާތު ބަލިތަކާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރާނޭ ހަށިދަމަނަ ތައް ވެސް އުފައްދައެވެ. މީގެ އިތުރުން ސައިޓަކީން ގެ މަސައްކަތް ޓޮންސިލް އިން ފުރިހަމަކުރާކަމަށް މިހާރުވަނީ ހޯދިފައެވެ. ސައިޓަކީން އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމްގެ މަސައްކަތުގައި ބައިވެރިވާ ގްލައިކަޕްރޮޓީން އެކެވެ.
ތަލީގެ ޓޮންސިލް ހުންނަނީ އަނގައިގެ ތެރެއިން ފަހަތުގައި ކަމަށްވުމުން، މިތަނަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމް އަދި ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ގެ ފެށޭ ހިސާބަށް ވުމުން، ތަފާތު ވައްތަރުގެ ޖަރާސީމްތައް މިބުނި ދެނިޒާމަށް ދިއުމަށް ތަލީގެ ޓޮންސިލްގެ ސަބަބުން ހުރަސް އަޅައެވެ. އަދި މިއީ އަނގަޔާގުޅޭ އަރުތެރެގައި އިންނަ ދިފާޢުކުރުމުގެ ބާރު އެންމެ ގަދަ އެއް ޓިޝޫ އެވެ.
ދުލުގެ ޓޮންސިލް
ދުލުގެ ޓޮންސިލް އަކީ ދުލުގެ ފަހަތުބައިން މަތީގައި ވަށްކޮށް އެތުރިފައި ހުންނަ ލިމްފެޓިކް ޓިޝޫ ބޮޑިއެކެވެ. އެހެންކަމުން ދުލުގެ ޓޮންސިލް ހުންނާނީ ދުލުގެ އެތެރެއިން ފެށޭތަނުން ނުވަތަ ދުލުގެ ފަހަތުބައިގައެވެ. ދުލުގެ ޓޮންސިލްގައި ހުންނަނީ ނޮން-ކެރަޓިނައިޒްޑް ސްޓްރެޓިފައިޑް ސްކޭމަސް އެޕިތީލިއަމް އެވެ.
ދުލުގެ ޓޮންސިލް ހުންނަނީ ދުލުގެ އަނގަ ތެރޭގައިވާ ބައި އާއި، ދުލުގެ އަރުތެރޭގައިވާ ބައި ވަކިކޮށްދޭ ވީ އަކުރެއްގެ ބައްޓަމަށް އިންނަ އަޑިކޮޅު ކަމުގައިވާ ސަލްކަސް ޓާމިނާލިސް ގެ ފަހަތުންނެވެ. ދުލުގެ ޓޮންސިލް ގައި ވެސް ކްރިޕްޓް ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ނޫސްވެރިން
thumb|250px|J. ނޫސްވެރިޔަކީ ނޫހުގައި ޚަބަރު ލިޔާ މީހެކެވެ. ނުވަތަ ޚަބަރު ފަތުރާ ދާއިރާއެއްގައި މަސައްކަތް ކުރާ ޚަބަރު ފެތުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި އުޅޭ މީހެކެވެ.
ސެނެގާލް
ސެނެގާލަކީ ހުލަނގު އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ސެނެގާލްގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ފަރަންސޭސި ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ސެނެގާލީސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ޑާކާރެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރި ރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. މި ޤައުމަކީ ސެމީ ޕްރެޒިޑެންޝަލް ރިޕަބްލިކެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 12 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 71 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.19 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ sn. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +221 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ސީ.އެފް.އޭ ފްރޭންކެވެ.
ނަން
ސެނެގާލްގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ މި ޤައުމުގެ އުތުރުގައި އޮތް ސެނެގާލް ކޯރަށެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ސެނެގާލްގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ އެޓްލާންޓިކް މާކަނޑެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ މުރިޓާނިޔާއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ މާލީއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ގިނީ އާއި ގިނީ ބިސާއުއެވެ. އަދި ގެންބިޔާގެ ތިން ފަރާތުގައި އޮތީ ވެސް ސެނެގާލެވެ. ގެންބިޔާގެ އަނެއް ފަރާތުގައި އޮތީ އެޓްލާންޓިކް މާކަނޑެވެ. ސެނެގާލުގެ މޫސުމަކީ ޓްރޮޕިކަލް މޫސުމެކެވެ. ޑާކާރަށް އަހަރަކު ވާރޭ ވެހޭ މިންވަރަށް ބަލާއިރު 600 މިލިމީޓަރުގެ ވާރޭ ވެހެއެވެ. ހޫނު މިން އެންމެ މައްޗަށް ދަނީ 27 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށް ކަމުގައިވާ އިރު އެންމެ ދަށަށް ދަނީ 17 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށެވެ.
ތާރީޚު
އާސާރީ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕްރީހިސްޓޯރިކް ޒަމާނޭ ކިޔޭ ހިސާބުން ފެށިގެން ވެސް ސެނެގާލްގައި މީހުން ވަނީ ވަޒަންވެރިވެފައެވެ. އިރުމަތީ ސެނެގާލަކީ އެއް ޒަމާނެއްގައި އެމްޕަޔަރ އޮފް ގާނާގެ ބައެކެވެ. މި ވެރިކަން ފެށިފައިވަނީ ތުކުލޯރާ ހަމައިންނެވެ. އެއީ ސެނެގާލް ކޯރުގެ މެދު ވާދީގައެވެ. ސެނެގާލުގެ އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ތަބާވާ ދީނަކީ އިސްލާމްދީނެވެ. މި ސަރަޙައްދަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އިސްލާމްދީން އައިސްފައިވަނީ މީލާދީން 11 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައެވެ. މީލާދީން 13 ވަނަ ޤަރުނާއި 14 ވަނަ ޤަރުނާ ހިސާބުގައި މި ސަރަޙައްދަށް އިރުމަތީ ވެރިންގެ ނުފޫޒު ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ. ސެނެގާލުގެ ޔޮލޮފް އެމްޕަޔަރ އުފަންވީ ވެސް ހަމަ މި ދުވަސްވަރުއެވެ. މީލާދީން 15 ވަނަ ޤަރުނުން ފެށިގެން 1677 އާ ހަމަޔަށް ޔޫރަޕުގެ ޤައުމުތައް ކަމުގައިވާ ޕޯޗުގަލް އާއި ނެދަލޭންޑްސް އާއި ބްރިޓޭނުން ވަނީ މި ސަރަޙައްދުގެ ވިޔަފާރީގައި ކުރި ހޯދުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. ދެން ފެށިގެން އައީ ފަރަންސޭސީންގެ ނުފޫޒެވެ. 1850 ގެ ތެރޭގައި ފަރަންސޭސީން ސެނެގާލުގެ މައިކަރައިގެ ތެރެ ހޯދަން ފެށިއެވެ. 1959 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުގައި ސެނެގާލާއި ފަރަންސޭސި ސޫދާން ގުޅިގެން މާލީ ފެޑެރޭޝަން އުފެދުނެވެ. ސެނެގާލަށް ފަރަންސޭސީންގެ އަތްދަށުން މިނިވަންކަން ލިބިފައިވަނީ 4 އެޕްރީލް 1960 ގައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ސެނެގާލްގެ އާބާދީގެ 42% މީހުން ދިރިއުޅެނީ ރަށްފުށުގެ ހިސާބުތަކުގައެވެ. ސެނެގާލުގައި އެތައް ނަސްލެއްގެ މީހުން ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ އެފްރިކާގެ އެހެން ޤައުމުތަކެކޭ އެއްފަދައިން ސެނެގާލުގައި ވެސް ވަރަށް ގިނަ ބަސްބަހުން ވާހަކަ ދައްކައެވެ. ސެނެގާލުގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން 43% މީހުންނަކީ ވޮލޮފް ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ސެނެގާލްގެ އާބާދީގެ 95% މީހުންނަކީ މުސްލިމުންނެވެ. 4% އަކީ ކްރިސްޓިޔަނުންނެވެ. 1% މީހުންނަކީ އަދިވާސީ ދީންތަކަށް ތަބަޢަވާ މީހުންނެވެ.
ސަގާފަތު
ސެނެގާލްގެ މިއުޒިކުގެ ސަގާފަތަކީ އެފްރިކާގެ އެހެން ޤައުމުތަކަށް ވުރެ ވެސް ކުރިއަރާފައިވާ ސަގާފަތެއް ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
އިޤްތިޞާދު
1994 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުގައި ސެނެގާލްގެ އިޤްތިޞާދަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމުގެ ގޮތުން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވިފައިވެއެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 1739 ޑޮލަރެވެ. ujdhsfgbjedgbsfjgebdsjrgbfejndsgrf
ރަންގެރި
ރަންގެރިނުވަތަ ނުވަތަ ރަންގެރި މަސް އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުން ގިނައިން ފެންނަ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މަހެކެވެ. މިއީ ފަތިކޮށް ފުޅާކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ އަނގަ ވަރަށް ކުޑައެވެ. ފަރުމަތީގައި ދާޖަހައިގެންކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި ރަންގެރި ދަލުގައި ޖެހެއެވެ. އާންމުކޮށް ފެންނަނީ އެކަހެރިކޮށް އުޅޭތަނެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ މޫދު ފެއްސެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 45 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ބުރަކަށީގައި ރިހުން
ބުރަކަށީގައި ރިހުން ނުވަތަ  ނިސްބަތް ކުރެވެނީ ކަރުގެ ފަހަތުން މަތިން ފެށިގެން ގޮސް އުނަގަނޑާއި ދެމެދުގައި އުފެދޭ ރިހުމަށެވެ. ފަހަރުގައި މިގޮތަށް އުފެދޭ ރިހުމުގެ އަސްލަކީ މަސް، ކަށި، ނާރު، ނުވަތަ ހުޅެއްގައި އުފެދޭ ރިހުމަކަށް ވެދާނެއެވެ. މިގޮތަށް އުފެދޭ ރިހުމަކީ ވަގުތީ ކަމަކަށް ވެސް ވެދާނެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ދާއިމީ ކަމަކަށް ވެސް ވެގެން ދެއެވެ. އަދި ރިހުން އަބަދު ހުންނަގޮތްވެސް ބައެއް ފަހަރު ވެއެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު ރިހުން މެދު ކެނޑިފައި އަނެއްކާ ވެސް ރިހެން ފަށައެވެ.
ބަލިވެ އިނުމާއި ބުރަކަށީގައި ރިހުން
ބުރަކަށީގައި ރިހުމަކީ ބަލިވެއިނުމަށްފަހު ވިހެއުމާއި، ދޭތެރޭ ކޮންމެ ދުވަސްވަރެއްގައި ވެސް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެކެވެ. ވަރަށް ގިނަ އަންހެނުންނަށް ބަލިވެއިނުމާއި ގުޅިގެން ބުރަކަށީގައި ރިހުމުގެ އުދަގުލާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ. ބުރަކަށީގައި ރިހުން ކުޑަކުރުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތަކަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ.
ފަރުވާ
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ޖެޓު
ޖެޓަކީ ޖެޓު އިންޖީނު ލާފައި ހުންނަ އުދުހޭބޯޓެވެ.
ރުސްތުމް
<DIV STYLE="font-family: Faruma> ރުސްތުމް އަކީ ބުނެވޭގޮތުގައި އީރާންޝަހަރުގެ ޒުބަލިސްތާނަށް އުފަން އެގައުމުގެ ގައުމީ ބަތަލެކެވެ. އޭނާ އަކި ޒާލް އާއި ރުދަބާގެ ފިރިހެން ދަރިއެވެ. ވާހަކަތަކުގައި ރުސްތުމް ސިފަކޮށްފައި ހުންނަނީ އައްސާސިދު ގެ ވެރިކަމުގެ ޒަމާނުގައި ކުރެވުނު ހަނގުރާމަކުގައި ގަދަފަދަ ފަހުލަވާނެއް އަދި ފާތިހެއްގެ ގޮތުގައެވެ. 10 ވަނަ ގަރުނުގެ މަޝްހޫރު ޅެންވެރިޔާ ފިރުދޯސީ، އޭނާ ލިޔުނު ޝާހްނާމާގައި ރުސްތުމްގެ ހާދިސާތައް ސިފަކޮށްދީފައި ވެއެވެ.
އުފަންވުން
ފާރިސީ ފުލޯކުތަކުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ރުސްތުމް ވިހެއުމުގައި އޭނާގެ މަންމަ ރުދަބާ އަށް އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވެ ދިގުދެމިގެން ދިޔައެވެ. އެއީ އެ ދަރިފުޅުގެ ސައިޒު ބޮޑުކަމުންނެވެ. އަދި ވިހެއުމުގެ އުނދަގޫތަކަށް ކެތް ނުކުރެވިގެން ރުދަބާ މަރުވެދާނެކަމަށް އޭނާގެ ފިރި ޒާލް ދުއްޓެވެ. އެހައި ހިސާބުން ޒާލް ސިމާގު ގެ އެހީއަށް އެދުނެވެ. ދެން ސިމާގް ހާޒިރުވެ "ރުސްތުމްޒާދު" (ކަފާލައިގެން ދަރިފުޅު ނެގުން) ކުރާނެ ގޮތް ކިޔައިދީ ދެމައިންގެ ފުރާނަ ސަލާމަތް ކޮށްދިނެވެ.
ހަފްތު ޚާން
ރުސްތުމް އާއި، އަޔަލެންޑްގެ ވާހަކަތަކުގައި ސިފަކޮށްފައިވާ ހިތްވަރުގަދަ ބާނީ ކޫޝުލަން އާ ދެމެދު އެއްގޮތް ވާހަކަތަކެއް އައިސްފައި ވެއެވެ. މި ދެ ފަހުލަވާނުންވެސް، ޒުވާން އުމުރުގައި ބޮޑެތި އިރުފީތު ބަލިކުރިއެވެ. އަދި ހަނގުރާމައިގައި އެމީހުންގެ އަތުން އަމިއްލަ ދަރި ގަތުލު ކުރެވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މި ދެމީހުންނަކީވެސް ހަނގުރާމައިގެ ހުނަރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން، "ބަލިނުކުރެވޭނެ" ކަމުގައި ބުނެވޭ ދެމީހުނެވެ. މި ދެ ބަތަލުންމެ މަރާލެވުނީ ހިޔާނާތްތެރިއެއްގެ ދުޝްމަނެއްގެ ރޭވުމަކުން ނެވެ. އަދި މި ކޮންމެ މީހަކުވެސް، ފަހުނޭވާގައި، ދުޝްމަނު ގަތުލުކުރެއެވެ.
ދަރިކޮޅު
ރުސްތުމް ކައިވެނި ކުރީ ސަންގަމަންގެ ރަސްގެފާނުގެ އަންހެންދަރި ތަހުމީނާ އާ އެވެ. މި ދެމީހުންނަށް ފިރިހެން ދަރިޔަކު ލިބުނެވެ. ނަމަކީ ސޮހްރަބް އެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި ސޮހްރަބް ގަތުލުކުރެވުނީ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ރުސްތުމްގެ އަތުންނެވެ. ރުސްތުމަށް ގަތުލު ކުރެވުނީ އޭނާގެ ދަރި ކަން އެނގުނީ ޒަހަމް ކުރެވުމަށް ފަހުއެވެ.
ފަހުން އޭނާއަށް އަންހެން ދަރިއަކު ލިބުނެވެ. ނަމަކީ ގުޝްސަބް އެވެ. އަދި ހަމަ އެ ބަނޑަށް ފިރިހެން ދަރިއަކުވެސް ލިބުނެވެ. ނަމަކީ ފަރާމަރަޒް އެވެ. މި ދެމީހުންނަކީ ވެސް ތޫރާނާއި އިންޑިޔާގައި މަޝްހޫރު ބަތަލުންނެވެ.
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އަޙުމަދު ޝަމްހީދު
ޑރ އަޙުމަދު ޝަމްހީދު(މާވެޔޮދޮށުގެ /ގއ.ދެއްވަދޫ) އަކީ އިގިރޭސި ވިލާތުގައި އިންޖިނޭރިންގެ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިހާރު މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ވިޔަފާރި ބޮޅު ވިލާ ގައެވެ. ޑރ އަހުމަދު ޝަމްހީދު އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާ ސިވިލް އިންޖިނޭރެކެވެ.
ޑރ އަހުމަދު ޝަމްހީދު ސިވިލް އިންޖިނޭރިންގ އަދި ސްޓްރަކްޗަރަލް އިންޖިނޭރިންގ ގެ ދާއިރާއިން ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ޙާޞިލް ކުރެއްވީ މެލޭޝިޔާގެ އައިއެންޓީއައި ކޮލެޖްގައެވެ. ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލްކުރެއްވީ އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ލީޑްސް ގައެވެ.
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ބަނޑުހިކުން
ބަނޑުހިކުން ނުވަތަ ބަނޑުހަރުވުން މާނަކުރަނީ އެކިމީހުން އެކިގޮތަށެވެ. ގިނަބަޔަކު ދެކޭ ގޮތުގައި ބަނޑުހަރުވުމަކީ ކޮންމެދުވަހަކު ބޮޑުކަމުފާހާނާކުރަން ނުޖެހުމެވެ. އަނެއްބަޔަކު ދެކޭގޮތުގައި ބަނޑުހަރުވުމަކީ ބޮޑުކަމުނަޖިސް ހަރުކޮންހުރުން، އުނދަގުލުން ބޮޑުކަމުދާންޖެހުން ނުވަތަ ބޮޑުކަމުފާހާނާ ކޮށްނިމުމަށްފަހު އެއްކޮންހުސްނުވެހުރުމެވެ.ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް ބަނޑުހަރުވުން މާނަ ކުރެވެނީ ބަނޑުހަރުވާން މެދުވެރިވާ ސަބަބު ތަފާތުވީމާކަމަށްބެލެވިދާނެއެވެ. ހަމައެފަދައިން ބަނޑުހިކުމުން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައްވެސް ތަފާތެވެ. ބަނޑުހަރުވާން ދިމާވާ ގޮތަކީ ގިނައިރު ނުވަތަ އިތުރު އެހެން ސަބަބަކާހުރެ ބޮޑުކަމުނުގޮސްހުރުމުން ބޮޑުކަމުނަޖިސް ފުރަގަސްފަރާތު ގޮހޮރުގައި ޖަމާވެ ނަޖިހުގެތަތްކަން ބޮޑުވުމަށްފަހު ނުވަތަ ހަރުވުމަށްފަހު ބޮޑުކަމުފާހާނާކުރާވަގުތުގައި ނަޖިސް ބޭރުނުކޮށްދިނުމެވެ.
ބަނޑުހިކުން މިބަސް ބުނެވެނީ އާންމުކޮށް ދެވޭ ވަރަށްވުރެ މަދުން ބޮޑުކަމުދެވުން، ނުވަތަ ބޮޑު ކަމުދާ ތަކެތި ހަރުކޮށް ހުރުމުގެ ސަބަބުން ބޮޑުކަމުދާން އުދަގޫވެ، ދެވޭ މިންވަރު މަދުވުމަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. ދެދުވަހުން 1 ފަހަރު ނަމަވެސް އެއްވެސް އުދަގުލެއްނެތި ފަސޭހަ ކަމާއެކު ބޮޑުކަމުދެވޭނަމަ އެއީ ބަނޑުހިކުން ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ.
އުމުރުންދުވަސްވާރަކުން ގޮހޮރުގެ ހަރަކާތްތައް %95 މީހުންގެ މަދުވެ ބޮޑުކަމުފާހާނާކުރަން ޖެހެނީ ހަފްތާއަކު ތިންފަހަރު ނުވަތަ ދެފަހަރުއެވެ. އާދައިގެ މަތިން ބޮޑުކަމުފާހާނާކޮށް އުޅެނީ ރެއާދުވާލު އެއްފަހަރު އެވެ. އަދި %50 އަށްވުރެވެސް މަދުބަޔަކަށް އެއްދުވަހު ދެފަހަރު ބޮޑުކަމުފާހާނާ ކުރެވިއްޖެއްޔާ ޖެހިގެން އަންނަދުވަހު ހަމަ އެއަދަދަށް ފާހާނާކޮށްލުމަކީ ދަތިކަމެކެވެ.
ޑޮކްޓަރީގޮތުން، ބަނޑުހަރުވެފައިވާކަމަށް ނިންމަނީ ހަފްތާއަކު މަދުވެގެން ތިންފަހަރު ބޮޑުކަމުނުދެވޭނަމައެވެ. ވަރަށްބޮޑަށް ކޮންސްޓިޕޭޓް ވުމަކީ ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ބޮޑުކަމުދާންޖެހުމެވެ. ދެދުވަސް ނުވަތަ ތިންދުވަސް ވަންދެން ބޮޑުކަމުނުގޮސް ހުރުމުން އެމީހަކަށް މާބޮޑުއުނދަގޫތަކެއް ނުކޮށްފާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ނަފްސާނީގޮތުން ކޮންމެވެސްވަރެއްގެ ބަދަލެއްއައުމަކީ ވަރަށްއެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
ކުއްލިއަކަށް ބަނޑުހަރުވުމުން ނުވަތަ ބަނޑުހަރުވާން ފެށިތާ ގިނަދުވަސް ތަކެއް ނުވާނަމަ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ބަނޑުހަރުވާން މެދުވެރި ސަބަބު ހޯދަންވާނެއެވެ. އެއީ ބޮޑުގޮހޮރުގައި ޓިއުމަރެއްފަދަ އެއްޗެއްއުފެދުމުގެ ސަބަބުން ބަނޑު ހަރުވުމުގެ ފުރުސަތުބޮޑުވީމައެވެ.އަދި ބަނޑުހަރުވުމާއި ވިދިގެން ފުރަގަސްފަރާތުން ލޭ އައިސް ބަނޑުގައި ރިއްސާފަ މޭނުބައިކޮށް ހޮޑުލެވި ބަރުދަންލުއިވާ ކަމަށްވާނަމަވެސް ވަރަށް އަވަހަށް ބަނޑުހަރުވާން މެދުވެރިވި ސަބަބު ހޯދާ އެކަމަށް ހައްލެއްލިބޭތޯ އުޅެންވާނެއެވެ. ދާއިމީކޮށް ބަނޑުހަރުވަނީނަމަ އާދައިގެމަތިން ޓެސްޓްތައްހަދައިގެން ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މާބޮޑަށް ބަނޑުހަރުވުމުން އަވަސް ނުވަތަ ވަގުތީ ފަރުވާ އެއް ދޭންޖެހިދާނެއެވެ.
ބަނޑު ހިކުން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތައް
ގިނަފަހަރު ބަނޑުހަރުވާނީ ކެވޭ ބޭހެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ހާއްސަކޮށް ތަދުކަނޑުވަން ހުންނަ ނާރކޮޓިކް އެކުލެވޭ ބޭސް(މިސާލަކަށް:-ކޮޑެއިން،އޮކްސީކޮޑޯން،ހައިޑްރޮމޯރފޯން)، ޑިޕްރެޝަން އަށް އުފައްދާފައިވާ ބޭސް(އެމިޓރިޕްޓިލީން،އިމިޕްރަމިން) ،ނިފިޑިޕިން ފަދަ ކެލްސިއަމްޗެނެލް ބްލޮކަރސް އާއި ދަގަނޑުގެބައި އެކުލެވޭ ބޭސްތައް ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ ބޭސްތައްބޭނުންކުރަން ޖެހިއްޖެ ހިނދެއްގައި ބަނޑުހަރުވިނަމަވެސް ބޭސް ބޭނުންކުރުން މެދުކެނޑިގެންނުވާނެއެވެ. މާބޮޑަށް ބަނޑުހަރުވުމުގެ ކުރިން ވަގުތީފަރުވާއެއް ނުވަތަ ކެއުމަށްބަދަލުގެނެސްގެން އެމައްސަލަ ހައްލުވޭތޯ ބަލާށެވެ. އެއަށްފަހުގައިވެސް މާބޮޑުއުނދަގޫތަކެއް ވާނަމަ ބޭހަށް ބަދަލުގެނެވިދާނެއެވެ.މިސާލަކަށް ތަދުކަނޑުވަންބޭނުންކުރާ ބޭހެއްކަމުގައިވާ ބްރޫފަންގެ ބަދަލުގައި ތަދުކަނޑުވަން ކޮޑެއިން އެކުލެވޭބޭހެއްބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.
ބޮޑުކަމުފާހާނާ ކުރަން އިހްސާސް އައުމަށްފަހު ގިނަފަހަރު ފާހާނާ ނުކޮށް ހިފެހެއްޓުން ނުވަތަ ލަސްކުރުން އާދަޔަކަށްވެއްޖެ ނަމަވެސް ބަނޑުހަރުވެއެވެ. އެއީ ބޮޑުކަމުފާހާނާ ކުރުމަކީ ސިއްޙަތުރަގަޅަށް ހުންނަމީހެއްގެ އަމިއްލަ އިޙްތިޔާރުގައިވާ ކަމެކެވެ. ބޮޑުކަމުފާހާނާ ކުރަންޖެހޭވަގުތު ފާހާނާ ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން ވަރަށްގިނަ މީހުން އެކަންކުރުން ލަސްކޮށްހަދައެވެ. އެގޮތަށްކަންތައް ކުރުމުން ބަނޑުހިކޭނެއެވެ.
ވަކިވަރަކަށްވުރެ ދިގުމުއްދަތަކަށް ބަނޑުދިޔާކުރާބޭސް ނުވަތަ ޖުއްލާބު ބޭނުންކުރުމުންވެސް ބަނޑުހަރުވާގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. މިސާލަކަށް:- ސެނާ، ކަސްޓަރ ތެޔޮ ނުވަތަ އެކިބާވަތް ބާވަތުގެ ފަތްޕިލާވެލި ހިމެނެއެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ވާ ބައެއް ހޯރމޯންތަކަށް އަންނަ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުންވެސް ބަނޑުހަރުވެއެވެ. ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑުން އުފައްދައިދޭ ހޯރމޯން ވަރަށްމަދުނަމަ ނުވަތަ ޕެރަތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑުން އުފައްދައިދޭ ހޯރމޯން ވަރަށް ގިނަނަމަ ބަނޑުހަރުވެދާނެއެވެ. މައްސަރު ދުވަސްކޮޅު ގައާއި ބަނޑުބޮޑުދުވަސްކޮޅުގައި އިސްޓްރޮޖަން އާއި ޕްރޮގެސްޓެރޯން ލޭގެތެރޭގައި ހުންނަ މިންވަރު މައްޗަށްދިއުމުން ބަނޑުހިކެއެވެ. ޖެހިފައިވާ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ގޮހޮރަށް އަސަރުކޮށް ގޮހޮރުގެ މަސައްކަތަށް ބުރޫއަރައި ބަނޑުހަރުވާން މެދުވެރިވެދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް:- ހަކުރުބަލި ، ގޮހޮރުގައި ކެންސަރު ނުވަތަ ސްޓްރިކްޗަރ ފަދަ ބައްޔެއްހުރުން ހިމެނެއެވެ. އަދި މައިބަދަޔަށް އަނިޔާއެއްލިބުމުންނާއި އަތްފައި ތުރުތުރުއަޅާ ބަލި ނުވަތަ ޕާރކިންސަނިޒްމް ފަދަ ކަމެއް ސިކުނޑިއާއި ނާރުތަކުގެނިޒާމުގައިވާނަމަ އެކަމެއްގެ ސަބަބުން ބަނޑުހަރުވާނެއެވެ. ހަމައެހެންމެ ބޮޑުގޮހޮރަށް އަންނަ ބަދަލެއްކަމުގައިވާ ކޮލޯނިކް އިނާރޝިއާ ގެ ސަބަބުން (ގޮހޮރުގެ ނާރުތަކަށާއި މަސްތަކަށް ވަރަށްބޮޑުބަދަލެއް އައިސް ގޮހޮރުގެމަސައްކަތައްބުރޫ އެރުމުގެ ސަބަބުން) ބޮޑުކަމުނަޖިސް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ބޭރުކޮށްދިނުމަށް ހުރަސް އަޅައެވެ. ކަށިވަތުގެ ނުވަތަ އުނަގަނޑާއި ފުރަގަސްފަރާތުދޮރު ވަށައިގެންވާ މަސްތަކަށް އަންނަބަދަލެއްގެ ސަބަބުން ބޮޑުކަމުދިއުމަށް ދަތިވާމީހުން ވެސްމަދެއްނޫނެވެ.
ކުޑަކުދިންނާއި ބަނޑުހިކުން
ބަނޑުހަރުވެ ބޮޑުކަމުދިއުމަށް ދަތިވުމަކީ ކުޑަކުދިންނާއި ބޮޑެތި މީހުންނަށް ވަރަށް ގިނައިން ދިމާވާ މައްސަލަ އެކެވެ. އަދި ކުޑަކުދިން އެންމެ ގިނައިން ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން ޖެހެނީ ވެސް އެމައްސަލާގައެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ކުޑަކުދިންގެ ތެރެއިން 10 އިންސައްތަ ކުދިން ބަނޑުހަރުވުމުގެ ވޭނާއި ތަދު އިހްސާސް ކުރަން ޖެހެއެވެ. މީގެތެރެއިން ޑޮކްޓަރެއްގެ އިރުޝާދާއި އެކު ފަރުވާ ލިބިގަންނަނީ 3 އިންސައްތަ ކުދިންނެވެ.
ބަނޑުހަރުވުމަކީ ބޮޑުކަމުދިއުން މަދުވުމާއެކު ބޮޑުކަމުދާ ނަޖިހުގައި އެކުލެވޭ ފެނުގެ ބައި މަދުވެ ހިކިފައި އަދި ހަރުކޮށް ހުރުމެވެ. އެކި ކުދިން ބޮޑު ކަމުދިއުމުގައި ތަފާތު ތަކެއް ހުންނާނެ އެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ދެފަހަރު ނުވަތަ 3 ފަހަރު ދާކުދިން ތިބޭއިރު އަނެއްބައި ކުދިން ދެދުވަހުން 1 ދުވަހު ނުވަތަ 3 ދުވަހުން 1 ދުވަހު ވެސް ބޮޑުކަމުދެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އެކުދިން އާދަކޮށް ބޮޑުކަމުދާގޮތްނަމަ އެއީ ބަނޑުހަރުވުމެކޭ ނުބުނެވޭނެ އެވެ.
ކުއްޖާގެ އުމުރުން 3 ނުވަތަ 4 އަހަރު ވަރުވަންދެން ވަކި ތަރުތީބެއް ނުވަތަ ވަކި އާދަތަކެއް ނުހުރެޔޭ ބުނެވިދާނެ އެވެ. ވިހެއީއްސުރެ މިއުމުރާ ޖެހެންދެން އެކި ކުދިންގެ ބޮޑު ކަމުދިއުމަށް ބަދަލުތަކެއް އާދެއެވެ. ކުޑަކުދިން ބަނޑުހަރުވުމަކީ އާންމު ގޮތެއްގައި ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ބޮޑު ބައްޔަކުން ވާކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެކަން މެދުވެރިކުރުވާ ސަބަބުތައް ވަރަށް ގިނައެވެ.
އުމުރުން ދުވަސްވުމާއި ބަނޑުހިކުން
އުމުރުން 60 އަހަރުން މަތީ މީހުންގެ މެދުގައި ބަނޑުހިކުން އާންމުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އެއީ މިއުމުރުގައި ހެލިފެލިވެއުޅުން މަދުވުން، އަބަދު އެއްތަނެއްގައި އިށީދެ ނުވަތަ އޮށޯވެތިބުން، ތަފާތު ބަލިތަކަށް ބޭސް ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މިއުމުރުގައި އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކާތަކެތި ބޭނުންކުރެވެ މިންވަރު މަދުވުމާއި، އަދި ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމްގެ ބައިތަކުގައިވާ މަޑުމަސްތަކުގެ މަސައްކަތް ހިނގުން ދަށްވެ، ގޮހޮރު ފަހަނައަޅައި ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތި ދިއުން ލަސްވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ވެސް މިއުމުރުގައި ބަނޑުހިކުން މެދުވެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަންކަމެވެ. އަދި މިއުމުރުގެ މީހުންގެ މެދުގައި ފުރަގަސް ފަރާތުގައި ބޮޑުކަމުދާތަކެތި ތާށިވުން ފަދަ ކަންތައް ކުރިމަތިވުން އާންމުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
މާބަނޑުވުމާއި ބަނޑުހިކުން
މިއީ ބަލިވެއިންނަ %50އިންސައްތަ އަންހެނުން ކުރާ ޝަކުވާއެކެވެ. ބަލިވެއިނުމާއި ވިދިގެން ރަހިމު ބޮޑުވެ، ފުޅާވުމުން ފުރަގަސް ފަރާތް(Rectum)ފިތޭގޮތްވުން، ޕްރޯޖެސްޓަރޯން(Progesterone)ހޯރމޯން އިތުރުވުމާއި ގުޅިގެން ކާތަކެތި ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް(Digestive tract)ގައި ކާތަކެތި ހަރަކާތްކުރުން ދަށްކޮށްލުން، މިއީ ބަނޑުހިކުން މެދުވެރިކުރުވާ ބައެއް ސަބަބުތަކެވެ. އިސްވެދެންނެވުނު ގޮތަށް ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމްގައި ކާތަކެތި ހިގުން ނުވަތަ ހަރަކާތްކުރުން ދަށްވުމުން ކާތަކެތި ގޮހޮރުގައި ހުންނަ ވަގުތު އިތުރުވެ، ފެން ހަށިގަނޑަށް ދަމާމިންވަރު ގިނަވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ގޮހޮރުގައި ހުރި ތަކެތި ހަރުވެ، ބޭރުވާން އުދަގޫވެއެވެ. ބަނޑުހިކުމުގެ މައިގަނޑު ސިއްރަކީ މިއީ އެވެ.
އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ބަނޑުހިކުމުގެ މައްސަލައިން ސަލާމަތްކުރުމުގައި އެހީއަކަށް ވެއެވެ.
މިކާތަކެތި ބޭނުންކުރާ އިރު މޭވާ، ނުވަތަ ތަރުކާރީ އެކުލެވޭ ޖޫސް ބޭނުން ކުރެވިދާނެއެވެ. މިގޮތުން ދުވާލަކު 1 ނުވަތަ 2ތަށި ޖޫސް ބޯށެވެ.މިގޮތުން ޕްރޫން ޖޫހަކީ ވަރަށް ފައިދާހުރި އެއްޗެކެވެ.
ބަނޑުހިކުން ދެނެގަތުން
ބަނޑުހަރުވާން ނުވަތަ ބޮޑުކަމުފާހާނާ ކުރުމަށް ދަތިވާންޖެހޭ ސަބަބުތައް ގިނަކަމުން ބަނޑުހަރުވެގެން ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުން ރަގަޅު ފުރިހަމަ ފަރުވާއެއްދިނުމުގެ ކުރިން ބަލިމީހާއާއި ބެހޭ ވަރަށްގިނަ މައުލޫމާތު އޮޅުންފިލުވާނެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން އެތެރެހަށީގެ ބައްޔެއްހުރިތޯ އާއި ފުރަގަސްފަރާތު ބައްޔެއްހުރިތޯ ވަރަށް ރަގަޅަށް ބަލާނެއެވެ. އެއަށްފަހު ލޭގެ އާއި ބޮޑުކަމުނަޖިހުގެ ޓެސްޓުތަކަކަށްފަހު ބަނޑުހަރުވާން މެދުވެރިވި ސަބަބު ޔަގީން ނުވާނަމަ އެކްސްރޭ ނަގައިގެން (މިސާލަކަށް:-އާދައިގެ ބަނޑުގެ އެކްސްރޭއެއް، ބޭރިއަމް އެނީމާ، ޑެފިކޮގްރަފީ) ކުރިޔަށްގެންދާނެއެވެ.އަދި މިދެންނެވި ޓެސްޓުތަކުގެ އިތުރުން ޕްރޮކްޓޮސްކޮޕީ ނުވަތަ ކޮލޮނޮސްކޮޕީ ހަދާފާނެއެވެ.
ބަނޑުހިކުމުން ރައްކާތެރިވުން
ބަނޑުހަރުވުމުން ފަރުވާ ދެވިދާނެގޮތްތައް ގިނަކަމުން އެންމެފަސޭހަ އަދި ރަގަޅު ގޮތަކީ ފަރުވާދޭން ފެށުމުގެ ކުރިން ބަނޑުހަރުވާން މެދުވެރިވިސަބަބު ހޯދުމެވެ. ބަނޑުހަރުވެއްޖެކަން އެގުމުން ކެއުންބުއިމަށް ބަދަލުގެންނާށެވެ. ފެންބުއިން އިތުރުކޮށްލުމަށްފަހު ކެއުމުގައި ތަރުކާރީ އާއި މޭވާ އިތުރު ކޮށްލާށެވެ. ރެއާދުވާލު އެއްމެ މަދުވެގެންވެސް ތިންއިރު ތަރުކާރީ/މޭވާ ކާންވާނެއެވެ. ހާއްސަކޮށް ބަނޑުދިޔާކޮށްދޭފަދަ މޭވާ ނުވަތަ ތަރުކާރީ (މިސާލަކަށް:-ފަޅޯ، ޕްލަމް،އެޕްރިކޮޓް،ލެޓިއުސް،ކިއުކަމްބަރ، ކެބެޖް،)އެއްއިރު ނަމަވެސް ކާންވާނެއެވެ. ވަކިވައްތަރެއްގެ ފަތްޕިލާވެލި(މިސާލަކަށް:- މާބުޅާފަތް،ކޮޕީފަތް، މުރަގަފަތް) ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.އަދި ހަމައެހެންމެ ފައިބަރ ގިނައިން އެކުލެވޭ ތައްޔާރީ ކާނާވެސް އެއްމެރަގަޅުވާނެއެވެ. "ޕްރޫން ނުވަތަ ޕްރޫންގެ ޖޫހަކީ ބަނޑުހަރުވާތީ ވަރަށްކުރިއްސުރެވެސް ވަރަށްއާއްމުކޮށް ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ އެއްޗެކެވެ. އަދި މަދުމަދުން މި ބޭނުންކުރުމުން ބޮޑުގޮހޮރު ހަލާކުވާފަދަ މައްސަލައެއްޖެހުނު ކަމަކަށް އެނގިފައެއްނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ވަރަށް އާއްމުކޮށް ބޭނުންކުރެވޭ އެއްޗެއްކަމުގައިވާ ފަތްޕިލާވެލީގެ ބާވަތްތައް ދާއިމީކޮށް ގިނަމުއްދަތަކަށް ބޭނުން ކުރުމުން ގިނަފަތުގައި ހުންނަނީ ސްޓިމިއުލެންޓް ލެކްޒެޓިވް އެއްކަމުގައިވާތީ ބޮޑުގޮހޮރު ފާރުވުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ." ބައެއްބަލިމީހުންނަށް (މިސާލަކަށް:- ގޮހޮރުގައި ސްޓްރިކްޗާރ އުފެދި ގޮހޮރުގެވަކިހިސާބެއް ކޮންމެވެސްވަރަކަށް ބެދިފައިވާ މީހުން) ފައިބަރ ގިނައިންއެކުލެވޭ ކާނާބޭނުން ކުރުމުން އިތުރުއެހެން ސިއްޙީ މައްސަލަތައް ދިމާވެދާނެތީ ވީހާވެސް އަވަހަށް ޑޮކްޓަރެއްގެ ނުވަތަ ސިއްޙީއެހީތެރިއެއްގެ ލަފާހޯދަންވާނެއެވެ.
ޑޮކްޓަރަށް ދައްކައިގެން އެކިވައްތަރުގެ ލެކްޒެޓިވްސް ނުވަތަ ބަނޑުދިޔާކޮށްދޭ ބޭސް ބޭނުންކުރެވިދާނެވެ. ކޮންވަތަރެއްގެ ބޭހެއްތޯ ނުވަތަ ބޭސް ބޭނުންކުރަންޖެހޭނީ ކިހާމުއްދަތަކަށްތޯ އޮޅުންފިލުވަންވާނެއެވެ. އެއީ ލެކްޒެޓިވްސް ތަކުގެތެރޭގައި ލުބްރިކަންޓް ލެކްޒެޓިވްސް، ބޮޑުކަމުނަޖިސް މަޑުކުރަންދޭ އެމޮލިއެންޓް ލެކްޒެޓިވްސް ،ހައިޕަރއޮސްމޮލަރ ލެކްޒެޓިވްސް، ހާއްސަކޮށް މެގްނޭޒިއަމް އެކުލެވޭ ސެލައިން ލެކްޒެޓިވްސް އަދި ސްޓިމިއުލަންޓް ލެކްޒެޓިވްސް(މިސާލަކަށް:- ސެނނާ،ބިސޮކޮޑީލް) ހިމެނޭތީއެވެ.
މާބޮޑަށް ބަނޑުހަރުވުމުން އެނީމާ ނުވަތަ ބޮޑުބުންބާކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ. ބުންބާކުރުމަށްޓަކައި،ތައްޔާރު ކުރެވިފައިވާބޭހެއް ހިމަހޮޅިއެއްގެއެހީގައި ފުރަގަސްފަރާތުގޮހޮރަށް ފޮނުވާލާނެއެވެ. އަދި މިފަދަ ބޭހެއް ލިބެންނެތްނަމަ ފެނުގެތެރެއަށް ސައިބޯނި ގިރުވައިގެން ބޭސްފެން ތައްޔާރުކުރެވިދާނެއެވެ. މިގޮތަށް ބުންބާކުރުމުގެ ކުރިން ފުރަގަސްފަރާތުގޮހޮރުގައި ބޮޑުކަމުނަޖިސް ހުރިކަން ޔަގީންވާންވާނެއެވެ.
ވަގުތީ ގޮތުން ނުވަތަ އަވަސް ފަރުވާއެއްގެ ގޮތުގައި ފުރަގަސްފަރާތަށްލައްވާ ބޭސްގުޅައެއްކަމުގައިވާ ސަޕޯސިޓްރީ ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. ސަޕޯސިޓްރީ ބޭނުންކުރަން ފަސޭހަވެފައި ނަތީޖާވެސް ވަރަށް ރަގަޅުވާނެއެވެ. އަދި ހާއްސަކޮށް ބޭސްގުޅަލައްވާ ވަގުތު އިނގިލިކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ފުރަގަސްފަރާތުން އެތެރެއަށް ލައްވާލެވިއްޖެއްޔާ ބޮޑުކަމުފާހާނާ ކުރަންޖެހޭލެއް އަވަސް ވާނެއެވެ. ބޮޑުކަމުނަޖިސް ފުރަގަސްފަރާތުގޮހޮރުގައި ބޭރުނުވެ ހުންނަތާ ގިނައިރުވުމުން ބޮޑުކަމުނަޖިހުން ހިލައުފެދުމަކީ ދިމާވާ މައްސަލައެކެވެ. ވީމާ ސަޕޯސިޓްރީ ލެއްވުމުގެކުރިން ނުވަތަ އެނީމާ ދިނުމުގެ ކުރިން ހިލަތައްނަގާފާނެއެވެ.
ބަނޑުހަރުވެފައި ތިބޭ މީހުން ހަމައެކަނި ކަސްރަތުކޮށްގެން މާބޮޑު ފަސޭހަކަމެއް ލިބޭކަމަކަށް އެއްވެސް ދިރާސާއަކުން ނުދައްކައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއްވެސް ކަސްރަތެއް ނުކޮށް ކަންނެތް ދިރިއުޅުމެއް އުޅޭމީހުންނަށް ބަނޑުހަރުވުގެ މައްސަލަ ދިމާވުމުގެ ފުރުސަތުބޮޑެވެ. ފުރަގަސްފަރާތް ވަށައިގެންނާއި ކަށިވަތުގައިވާ މަސްތައް ވަރުގަދަކޮށްބެހެއްޓުމަށާއި ފުރަގަސްފަރާތުގޮހޮރުގައިވާ ސްފިންކްޓަރ ޓްރޭންކުރުމަށްޓަކައި "ބަޔޮފީޑްބެކް" އޭ ކިޔާ ކަސްރަތު ޕްރޮގްރާމެއްވެސް ވަނީތައްޔާރުކުރެވިފައެވެ.
ދާއިމީކޮށް ބަނޑުހަރުވާ މީހުން ވަރަށްގިނަ ގޮތްގޮތަށްފަރުވާ ހޯދުމަށްފަހު ރަގަޅު ނުވުމުން އެކަމަށްހާއްސަ އޮޕަރޭޝަނެއްކުރުމުން އެ މައްސަލަ ހައްލުވާނެއެވެ.
ބަނޑުހަރުވުމުން ބައެއްމީހުން ކުރާކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ގްރީންޓީ ނުވަތަ ފެހިސައިފަތުފެންބުއިން، ކިރުކޮފީތައްޓެއް ބޯލުން، ދެތިންދުވަހެއް ވަންދެން ބައި ޖޯޑުގެ ގާނާފައި ހުންނަ ރޯ ކެރެޓްގެ ތެރެއަށް ދެ މޭޒުމަތީސަމްސަލުގެ ޒައިތޫނި ތެޔޮ އަޅައިގެން ކެއުން، ސަނާމުކީ ފަތްހިއްކާފައި ކުދިކުދި ކޮންގުޅަހަދައިގެން ބޭނުންކުރުން، ކިރުތައްޓަކަށް މާމުއި އަޅައިގެން ބުއިމުގެއިތުރުން ގެރިކިރުބޮއެ ހަދައެވެ.
ބަނޑުހިކުމުން ރައްކާތެރިވެދާނެ ބައެއް ކަންތައްތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ދިވެހި ދިދައިގެ ކުލަތަކުގެ މާނަ
ރަތްކުލަ: ދިވެހި ދިދައިގައިވާ ރަތްކުލަ ދޭހަކޮށްދެނީ ދިވެހި ރާއްޖެއަކީ ޤައުމަށްޓަކާ ލެއާއި ފުރާނައިން ޤުރުބާންވުމަށް ފަސްނުޖެހޭ ދަރިންތަކެއް ތިބި ޤައުމެއް ކަމެވެ.
ފެހިކުލަ: ދިވެހި ދިދައިގެ ފެހިކުލައިން ރަމްޒުކޮށްދެނީ ދިވެހިރާއްޖެއަކީ މިނިވަންކަމާއި ޞުލްޙަ މަސަލަސްކަން ޤާއިމުވެފައިވާ ޤައުމެއް ކަމެވެ.
ހުދުކުލަ: ހުދުކުލައިން ރަމަޒުކޮށްދެނީ ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ސައްތައިން ސައްތަ މުސްލިމު ޤައުމެއް ކަމެއް.
ދިވެހި އަދަބީ ތާރީހް
ދިވެހި އަދަބީ ތާރިހް ބެހިގެން ވަނީ މައިގަނޑު ތިން ދައުރަކަށެވެ. އެއީ އިންސާނެއްގެ އުމުރުގެ ކުރީ ކޮޅުގެ ތިން ދައުރާއި އެއްގޮތަށެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ޅަފަތުގެ ދައުރު އެވެ. އެއަށް ފަހު ދެވަނަ އަށް ފިރުކިގަތް ދައުރު ފިރުކެންފެށި ދައުރެވެ. ތިންވަނަ ދައުރަކީ ހިނގައި ގަނެވުނު ދައުރެވެ. މިއިން ކޮންމެ ދައުރެއް އަނެއް ދައުރަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ ސަބަބު ތަކަކާއި ލައިގެންނެވެ. ދިވެހިންގެ ތެރެއަށް އިލްމު ފެތުރި އާންމުވެގެން ދިޔުމާއި، އޭގެ ސަބަބުން މީސްތަކުންގެ ވިސްނުމަށް ބަދަލު އައުމާއި، ލިޔެކިޔުމާއި، ޗާޕުގެ މަސައްކަތް ފަސޭހަ ވުމަކީ މީގެ ސަބަބުތައް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ.
ޅަފަތުގެ ދައުރު
ދިވެހި އަދަބީ ތާރީހުގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ދައުރަކީ ބަޔާންވެ ދިޔަ ފަދައިން ޅަފަތުގެ ދައުރެވެ. މިދައުރަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ޗާޕު ކޮށްގެން ލިޔުންތައް ލިޔެވުނު ޒަމާނެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން އެޒަމާނުގައި އަތުން ލިޔެގެންނާއި އަނގަބަހުން ކިޔައި ދީގެން ގެންގުޅުނު އަދަބީ ތަރިކައިގެ އެތައް އެއްޗެއް މިޒަމާނަށް އައި އިރު ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. އެގޮތުން މިދުވަސްވަރުގެ އަދަބީ އުފެއްދުން ތަކުގެ ތެރެއިން މިހާރު ފެންނަން ހުރީ އެދުރު އުމަރު މާފަތް ކަލޭގެފާނު ބޮޑުތާހީދާއި (ރައިވަރު ފޮތެއް) ،އައްޑޫ ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނު ހެއްދެވި ދިޔޯގެ ރައިވަރާއި، އަރިއަތޮޅު އަރުމާދު ރައިވަރެވެ. މިދެންނެވި ބޮޑުތާހީދާއި، ދިޔޯގެ ރައިވަރާއި، އަރިއަތޮޅު އަރުމާދު ރައިވަރަކީވެސް އަތްއަތް މަތިން ރައްކާ ކުރެވިފައިވާ ތަކެއްޗެވެ. މިއީ ދިވެހި އަދަބުގެ ޅަފަރުގެ ދައުރުގެ އަދީބުންގެ ލިޔުންތެރިކަމުގެ ހުނަރުގެ އަލިގަދަ ހެކިތަކެވެ.
ފިރުކެންފެށި ދައުރު
ދިވެހި އަދަބުގެ ތާރީހުގެ ފިރުކެންފެށި ދައުރަކީ ކުރީގެ ދައުރަށް ވުރެ، އިލްމުވެރީން ގިނަވެފައިވާ ދުވަސްވަރެކެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ލިޔުންތައް ޗާޕު ކުރެވެން ފެށީ މިދައުރުގައެވެ. އަދި ދިވެހި ޅެންވެރިކަމަށް އާވައްތަރެއް ތަޢާރަފްވެގެން ދިޔައެވެ. އެއީ ޅެމެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ ޅެމެއް ހެއްދެވީ ހުތް އަލިދީދީ އެވެ. އެއީ އަރަބި ޅެންވަޒަނެއް އަސްލަކަށް ބައްލަވައިގެންނެވެ. ޅަފަތުގެ ދައުރާއި ފިރުކެންފެށި ދައުރުގެ ލިޔުންތަކަށް ބަލާއިރު އަދަބިއްޔާތަށް ފާހަނގަ ކުރެވޭ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާ ކަމަށެއް ނުފެނެއެވެ. މިދެދައުރުގެ ލިޔުންތައް ހުރީ ދާދި އެއްގޮތަކަށެވެ.
މިދައުރުގައި ފާހަނގަ ވެގެން ދާ އަނެއްކަމަކީ ނައިބުތުއްތުގެ މަސައްކަތްތެރިކަމެވެ. އެކި ރޮނގު ރޮނގުން ފޮތްލިޔުއްވައި، ރައިވަރު ހެއްދެވިއެވެ. އަދި އެކަކުގެ އަތުން އަނެކަކުގެ އަތަށް ނަކަލުކުރެވެމުން އައި އައްޑޫބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނުގެ ރައިވަރުތަކުން ކުށް ފިލުއްވައި ރަނގަޅު ކުރެއްވިއެވެ.
ނައިބުތުއްތުގެ އެންމެ އިސް އެއް ދަރިވަރަކީ ހުސެއިން ސަލާހުއްދީނެވެ. ނައިބު ތުއްތުގެ އަދަބީ މަސައްކަތްތަށް މިއަދާއި ހަމަޔަށް ގެނެސްދިން ބޭފުޅަކީ ހުސެއިން ސަލާހުއްދީނޭ ބުނުމުން ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. މިސަބަބަށްޓަކައި ހުސެއިން ސަލާހުއްދީން ހިމެނި ވަޑައިގަންނަވަނީ ދިވެހި އަދަބުގެ ތާރީހުގެ ފިރުކެންފެށި ދައުރާއި ހިނގައިގަނެވުނުދައުރާ ދެ ދައުރުގެވެސް އަދީބަކަށެވެ. އައްޑޫ މީދޫ ގަނޑުވަރު ޙަސަންދީދީ ގެ ދަރިކަލުން އެޅަގޭ ޢަބްދުﷲދީދީއަކީ ދިވެހި ރައިވަރުގެ ފުންނާބު އުސް އުސްތާޛެކެވެ. މިރޮނގުގައި އޭނާގެ އެންމެ ފާހަގަ ކުރެވޭ އެއްދަރިވަރަކީ ބޮޑު ފެންވަޅުގޭ ސީދީއެވެ.
ހިނގައިގަނެވުނު ދައުރު
ދިވެހި އަދަބިއްޔާތަށް ފާހަނގަ ކޮށްލެވޭ ބަދަލެއް އައިސްފައިވަނީ ހިނގައިގަނެވުނު ދައުރުގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހިނގައިގަނެވުނު ދައރު ފެށުނު ދުވަސްވަރުގެ ލިޔުންތަކާއި އިބާރާތްކުރުމުގެ ވައްތަރުތައް ހުރީ ފިރުކެންފެށި ދުވަސްވަރުގެ ލިޔުންތަކާއި ދާދި އެއްގޮތަށެވެ. ނަމަވެސް މުހައްމަދު އަމީން އިސްވެ ހުންނަވައިގެން ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅުގެ ނަތީޖާ އެއްގެ ގޮތުން މިކަން ބަދަލު ކުރެއްވިއެވެ. އިބާރާތް ކުރުމާއި ޖުމްލަ އެކުލަވައިލުމުގައި އާ ގޮތްތަކެއް ހޯއްދެވިއެވެ. އެދުވަސް ވަރުގެ ލިޔުންތެރީންނާއި އަދީބުން މިކަން ކުރިއަރުވައި އާލާ ކުރިއެވެ. ރާއްޖެއަށް ތައުލީމު އާންމު ކުރުވަން ފެއްޓެވީ ވެސް މިދުވަސްވަރުގައެވެ. އަދި މިދުވަސްވަރު ޅެންވެރިންނާއި، އަދީބުންނާއި، ވާހަކަދެއްކުންތެރިން އުފެދިގެން ދިޔައެވެ. ރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަމާއި، އަދަބީ ޚަރަކާތެއްގެ ގޮތުގައި ޚަރަކާތްތަކެއް ހިނގަންފެށި އެންމެ ފުރަތަމަ ނޫސް މަޖައްލާ ނެރެން ފެށުނެވެ. އަދި ކުރިން ލިޔަމުން އައި ތާނައިގެ އަކުރުތަކުގެ ފައިކޮޅު ކުރުކުރެވުނެވެ. އޭގެ ކުރީގައި ލިޔެ އުޅުނީ ފައިކޮޅު ދިގު ތާނަ އަކުރުންނެވެ. ހިނގައިގަނެވުނު ދައުރުގެ ކުރީގައި ޖުމްލަތައް ބޭނުން ކުރަނީ "އެވެ" ބޭނުން ނުކޮށް "ހުށި"، "މެއަ" ފަދަ ގޮތަކަށެވެ.
މިސާލު
ސެޕްޓެމްބަރު 26
ސެޕްޓެމްބަރު 26 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 269 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 270 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
ތަލީގެ ޓޮންސިލް
ތަލީގެ ޓޮންސިލް ގައި ހިމެނޭ ބީ ސެލް ތަކުން ތަފާތު ވައްތަރުގެ އިމިއުނޯގްލޯބިއުލިން ތައް އުފައްދައެވެ. އަދި ތަފާތު ބަލިތަކާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރާނޭ ހަށިދަމަނަ ތައް ވެސް އުފައްދައެވެ. މީގެ އިތުރުން ސައިޓަކީން ގެ މަސައްކަތް ޓޮންސިލް އިން ފުރިހަމަކުރާކަމަށް މިހާރުވަނީ ހޯދިފައެވެ. ސައިޓަކީން އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމްގެ މަސައްކަތުގައި ބައިވެރިވާ ގްލައިކަޕްރޮޓީން އެކެވެ.
ތަލީގެ ޓޮންސިލް ގައި ގިނައަދަދަކަށް ކްރިޕްޓް ހުރެއެވެ. އަދި މިޓޮންސިލްގެ އެޕިތީލިއަމް ގައި ހުންނަނީ ނޮން-ކެރަޓިނައިޒްޑް ސްޓްރެޓިފައިޑް ސްކޭމަސް އެޕިތީލިއަމް އެވެ. ތަލީގެ ޓޮންސިލް ގައި 30-10 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ކްރިޕްޓް ހުރެއެވެ. މެކްރަފޭޖް ތަކާއި ލޭގެ ހުދު ސެލްތައް މިކްރިޕްޓް ތަކުގައި ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ނަރުވާ ފުޅަނގި
ނަރުވާ ފުޅަނގި ނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ ބާވަތެކެވެ. ވަދު މަސްވެރިންނަށް މަދުމަދުން ވަދުގައި މިމަސް ބޭނެއެވެ. އަދި ބައެއް މޫސުމަށް ރަށްރަށުގެ ފަރުބޭރަށާއި، ފަޅުފަޅަށް ބައިބަޔަށް، މިބާވަތުގެ ކުދި ފުޅަނގި އަރާކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ ކަނޑުގެ މަތީބައިގައި ކުދި ފަނިފަކުސަ ކައިގެން އުޅޭ ވަރަށް ބޭރަށް ދަތުރުކުރާ މަހެކެވެ.
މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑު ވަރަށް ދިގެވެ. މިކަންފަތްގަނޑު ދެފިޔަފަތުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްގެން، މަސް އޭގެ ދުޝްމަނުންގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް އުދުހިފައި ދިއުމަކީ ފުޅަނގީގެ އެންމެ ފާހަގަކުރެވޭ އެއް ސިފައެވެ. ފުޅަގީގެ މިބާވަތުގެ ކުދި މަހުގެ އަނގައިގައި ފާހަގަ ކުރެވޭ ކުރުނަރުވާއެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ގަދަ ނޫކުލައެވެ. ބަނޑުދަށްފަރާތާއި، މަހުގެ އަރިމަތީގެ ކުލައަކީ ރިހި ހުދުކުލަ އެވެ. މަހުގެ ކޮތަރިތަކުގެ ކުލައަކީ އަޅި ކުލައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ފުޅަނގި އުޅެއެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހިން މިހުރިހާ ބާވަތަކަށް ވެސް ކިޔައި އުޅެނީ ފުޅަނގި ކަމަށްވާތީ، މިބާވަތުގެ ފުޅަތްގަށް ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ދިނުމުގެ ގޮތުން ފަޅު ފުޅަނގީގައި ހުންނަ ފާހަގަކުރެވޭ ޚާއްޞަ ސިފަޔަށާއި، މަހަށް ކިޔޭ އިގިރޭސި ނަމަށް ބަލާފައި ނަރުވާ ފުޅަނގި ގެ ނަމުން ނަންދީފައިވަނީ އެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 20 ސެންޓިމީޓަރަށެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މައްސޫރު މީހުން އިސްލާންވުން
ދީން ބަދަލުކުރުމުގެ ހައްގު މީހަކަށް އޮތީ ހެއްޔެވެ؟ އިބްރާހީމް ނަބިއްޔާ އޭނާގެ ގާތްތިމާގެ މީހުންގެ ދީން ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ
ހަގީގީ އީމާންތެރިކަން އާލާކުރެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟
މާތްالله ގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދެން. މޫސާގެފާނު ނަބިއްޔާ މާތްރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުގައި ދުޢާ ކުރެއްވީ: “ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި އަހަރެންނަށް ރަޙްމަތް ލިބޭނެ ގޮތަށް، ތިޔަބައިމީހުން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި، ތިޔަބައިމީހުންގެ މަގުތައް އަހަންނަށް އެނގިދެއްވާށެވެ.” a ކަލާނގެ އޭނާގެ ދުޢާ އަޑުއައްސަވައި އިޖާބަކުރެއްވިއެވެ. މޫސާގެފާނު ވެގެން ދިޔައީ އީމާންތެރިކަމުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ނަމޫނާއަކަށެވެ. އަދި ހަގީގީ އީމާންތެރިކަން އާލާކުރުމަށް ވެސް މާތްالله އެހީތެރިވެދެއްވާނެ އެވެ. މާތް ކީރިތި ޤުރުއާން ދިރާސާ ކުރުމަށް ވަގުތު ހޯދާށެވެ. ތައުރާތާއި ޒާބުޙާތަކާއި އިންޖީލުތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް އިންސްޕަޔަރޑް ކީރިތި ޤުރުއާންތައް ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނައިން ތަރުޖަމާކޮށް ބެހިފައިވާ ފޮތް ކަމަށްވާ މާތް ބައިބަލުން ފެނިދާނެއެވެ. މި އިންސްޕަޔަރޑް ލިޔުންތަކުގެ ކޮޕީއެއް ތިބާގެ އަތުގައި އެބަހުރި ހެއްޔެވެ؟
މާތް ލިޔުންތަކުގެ ނަސޭހަތް ދުވަހުން ދުވަހަށް ދިރިއުޅުމުގައި އަމަލުކުރާށެވެ. ތިބާގެ އީމާންތެރިކަން ކަސްރަތު ކުރާވަރަކަށް އެ އީމާންތެރިކަން ވެސް ބޮޑުވާނެއެވެ. މާތްރަސްކަލާނގެ ނަސޭހަތް މަސައްކަތްކުރާކަން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފެންނާނެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، މާތް ކީރިތި ޤުރުއާނުގައިވާ ޢަމަލީ ނަސޭހަތްތަކުގެ ސަބަބުން ގުނާ ނުލެވޭ ވަރުގެ ދިރިއުޅުން ރަނގަޅުވެގެން ގޮސްފައިވެއެވެ. ބައެއް މިސާލުތަކަށް ބަލާލުމަށް ކުރިއަށް ކިޔައިބަލާށެވެ. "އީމާންތެރިކަން، މަސްގަނޑެއް ފަދައިން، ބޮޑުވަނީ ބޭނުންކުރުމުގެ ތެރެއިން."
މާތްރަސްކަލާނގެ އެކަލާނގެ ބަސްފުޅު ރައްކާތެރިކުރައްވައެވެ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޔަޤީން ކުރެވޭ ގޮތުގައި މާތް ކީރިތި ޤުރުއާން މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށްޓަކައި ޠާހިރު ސިފައެއްގައި ބެހެއްޓެވިއެވެ. މާތްالله އަށް އޭނާގެ އަމިއްލަ ފޮތް ހިމާޔަތް ކުރެވޭނެއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ: “ފެހި ގަސް ހިކި، މާ ހިކިއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އަހަރެމެންގެ ކަލާނގެ ބަސްފުޅަށް ބަލާއިރު، އެ ބަސްފުޅު މުއްދަތެއް ނެތި ދެމިގެންދާނެއެވެ.”
އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު މާތްރަސްކަލާނގެއަށް އީމާންވާ ނަމަވެސް ގަސްތުގައި ނުބައި އަމަލުތައް ކުރެއެވެ. އެހެންކަމުން ހަގީގީ އީމާންތެރިކަމުގެ މާނައަކީ ހަމައެކަނި މާތްރަސްކަލާނގެ ވޮޑިގެންވާކަން ގަބޫލުކުރުމަށްވުރެ މާ ބޮޑު ކަމެއް ކަމުގައި ވާންޖެހެއެވެ.
ސެޕްޓެމްބަރު 27
ސެޕްޓެމްބަރު 27 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 270 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 271 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ސެޕްޓެމްބަރު
ކްރޮއޭޝިއާ
މިއީ ޔޫރަޕްގެ ގައުމެކެވެ.
ދިވެހިބޭސް
ދިވެހި ބޭސް
ދިވެހިބޭހުގެ ހުލާސާ ތައާރަފެކެވެ.
ދިވެހިބޭސްވެރިކަން ބިނާވެފައިވަނީ ދެ ތިޔަރީއެއްގެ  މައްޗަށެވެ. އެއީ: އެއީ ގްރީކްގެ ފިލޯސަފަރު ބުރާތު ނުވަތަ ހިޕޮކްރައިޓްސް ގެ ޙިލްތުނަޒަރިއްޔާތާއި، އެ ނަޒަރިއްޔާ މައްޗަށް އިސްލާމީ ހަކީމު އިބުނު-ސީނާ ފުރިހަމަ ކުރެއްވި ތަބިއްޔަތުގެ ކަންތަކެވެ. ދެ ތިޔަރީގެ މައްޗައް މިސަރަހައްދުގެ ރައްތަކުގައި ކުރަމުންއައި ދީބު ޔޫނާނީ ނުވަތަ ދިވެހި ބޭސްވެރިކަމެވެ. ރާއްޖެއިން ލިބެންހުންނަ ފަތްޕިލާވެލި ބޭނުން ކުރުމަކީ މި ބޭސްވެރިކަން ދިވެހިބޭސްވެރިކަމަކަށް ވުމުގެ ސަބަބުކަމަށް ވެދާނެއެވެ.
ބުގަރާތުގެ ޙުލްތު ނަޒަރިއްޔާ
މިނަޒަރިއްޔާ ބިނާވެފައިވަނީ ހަތަރު ޚިލްތުގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ ކާބޯތަކެތީގެ ހަޖަމުގެ އިސްތިހާލާ އިން އުފެދޭ ތެތް ލޮނދި ބައިތަކެކެވެ. ޚުލްތަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ހަތަރުބާވަތެއްގެ ތެތް އޮލަ ފެނެކެވެ. އެއީ :
1 ދަމު / ލޭ
2 ސަފްރާ
3 ސަވްދާ
4 ބަލްގަމް
ބުގަތާތުގެ ޚުލްތު ނަޒަރިއްޔާ ތަރައްގީވެގެން އުފެދުނު ތަބީޔަތުގެ ކަންތަކުގައި ކޮންމެ ޚުލްތަކަށް މިޒާޖެއް ވެއެވެ. އެއީ އުންސުރުތަކުގެ ކައިފިއްޔަތް ތަކުން އަންނަ އެއްޗެކެވެ.
މިނަޒަރިއްޔާ ބުނާގޮތުން ކާއިނާތުގައިވާ ކޮންމެ އެއްޗެއްގައި އެއަށް ޚާއްސަ މިޒާޖެއްވެއެވެ.
އެއީ:.
ޚިލްތު        މިޒާޖު
1 ދަމު-- ތެތް - ހޫނު
2 ސަފްރާ-- ހިކި - ހަުނު
3 ސަވްދާ - ހިކި - ފިނި
އިންސާނާގެ މިޒާޖު:
އިންސާނީ ދަރިފަސްކޮޅު ހަތަރުމިޒާޖަށް ބެހިފައިވާއިރު، ދޭދޭ ފަރުދުންގެ މިޒާޖުވެސް ތަފާތެވެ. މިޒާޖު ލަފާކޮށް ދަނެގަތުމުގައި މިނިޒާމުގެ ހަކީމުން އޭނާގެ ސިފަޔާއި ސުވާލުކޮށްގެ ހޯދައެވެ.
އިންސާނުން ގެ މިޒާޖު ބެހިގެންވާ ހަތަރުބައި
1 ހޫނު
2 ފިނި
4 ތެތް
މިނިޒާމުގައި ހަތަރު ޚުލްތުގެ ތިލަފަތް ހިފެހެއްޓިފައި ހުރުމަކީ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެވެ.
މިއިން ޚިލްތެއް އުނި އިތުރުވެގެންފިނަމަ އިންސާނާ ބަލި ބައްޔަށް ލެބިގަނެއެވެ.
ބަލިމީހާއަށް ކާބޯތަކެއްޗާއި ބޭސް ދެނީ ޚިލްތުގެ ތިލަފަތް ހަމަ ހަމަ ކުރުމަށެވެ.
ދިވެހި ބޭހުގައި ބަލި ދަނެގަންނަ ގޮތް.
ބަލި ދެނެގަތުމައްޓަކައި ބަލާ ކަންތަކަކީ :
* ޖިންސު، *އާދަކާދަ، * ސިފަ*ކުރާ މަސައްކަތް، *ބަލިމީހާގެ ކުރީގެ ހާލަތު، *ނަފްސާނީ ހާލަތު، *އުމުރު، މިފަދަ ކަންކަމެވެ.
ތަހުލީލު ކުރުމުގައި އަންނަނިވި ކަންކަންވެސް ހިމެނެއެވެ.
* ހާޖަތް.
ފަރުވާ :
* ތަދުބީރު * ހަންމާމު * ކަވާ * ދަވާ އަދި މާލީސް ކުރުން... ފަދަ ތެރަޕީތައް ދިވެހި ބޭހުގައި ކުރެއެވެ..
ރިފަރެންސް : ތިއްބުލް ފުރަގާ ފީ ހިކްމަތުލް އުމަރާ.
މަންމޯހަން ސިންގ
'''ޑރ. މަންމޯހަން ސިންގ''' އަކީ އިންޑިޔާގެ ބޮޑު ވަޒީރެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
އިންޑިޔާ ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ ވެބްސައިޓްތައް އެހެނިހެން ވެބްސައިޓްތައް
އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ފަޟީލަތުލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރެވެ. މި މަޤާމާ އެމަނިކުފާނު ޙަވާލުވެ ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރީގައި ހުންނެވީ ބަންޑާރަނާއިބު އޮފީހުގެ ނާއިބު ކަމުގެ މަޤާމުގައެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ ރާއްޖޭގެ އެންމެ ފުންނާބު އުސް ޤާނޫނީވަކީލުންގެ ތެރޭގއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ޤާނޫނީ ވަކީލެކެވެ.ޤާނޫނުގެ ޢިލްމާއި ދީނީ ޢިލްމުގައި އަރާހުންނެވި ބޭފުޅެކެވެ.ޤުރްއާން ހިތު ދަސްކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ޙާފިޡެކެވެ.ފެކަލްޓީއޮފް ޝަރީޢާ އެންޑްލޯ ގެ ފުރަތަމަ ޑީންކަންކުރެއްވީ އޭނާއެވެ. ރާއްޖޭގައި ޤާނޫނީ ތަޢުލީމްގެބިންގާ މިޒަމާނާއެއްގޮތަށް އަޅައި ހަރުދަނާކުރުމުގައި އެންމެ މަތީދަރޖައަށް ހިއްސާކުރައްވި އެއްބޭފުޅަކީ އޭނާއެވެ.ބަންޑާރަ ނާއިބު އޮފީހުގެ ސްޓޭޓް އެޓަރނީ ކަމުގެ މަޤާމާއި ޑިރެކްޓަރކަމުގެ މަޤާމް އަދާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެސިސްޓެންޓް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ޕަބްލިކް ޕްރޮސެކިޔުޝަންސް ގެ މަޤާމުގައި ހުންނެވުމަށްފަހު ޔޫރަޕް ގައި ޕީއޗްޑީއަށް ކިޔަވާވިދާޅުވާން  2005ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅުން ފެށިގެން ފައްޓަވާފައިވެއެވެ. އަލްއުސްތާޛް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ ޤާނޫނީ ޢިލްމުވެރި އަކަށް، ފިޤްހު އިލްމުވެރިއަކަށް ވުމުގެ އިތުރަށް ތާރީޚް އިލްމަށް ވަރަށް މޮޅުބޭފުޅެކެވެ. އެމނިކުފާނަކީ ވަރަށްގިނަޢިލްމީ ދާއިރާތަކުގައި މަޢުލޫމާތު ނުހަނު މުއްސަނދި ބޭފުޅެއްމެއެވެ. އަލްއުސްތާޛް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ އަރަބިބަސް، އުރްދޫބަސް، ފާރިސީބަސް އިނގިރޭސި ބަސް ރަނަގަޅަށް ދެނެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާ ތަޢުލީމް ޙާޞިލުކުރެއްވި ޤައުމުތަކުގައި އިންޑިއާ، މިޞުރު، ސިންގަޕޫރު އަދި ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަންގެ ބައެއް ޤައުމުތައް ހިމެނެއެވެ.
ނަސަބު
އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު އަކ އައްސުލްޠާނު މުޙައްމަދު ޣިޔާޘުއްދީނު ރަދުން ގެ އަލްއަމީރު އިބްރާހިމްފާމުލަދޭރިކިލެގެފާނުންގެ ޢާއިޝަތު ދޮށީދީދީއާއި ކާވެނިބައްލަވައިގެން ލިބުނު ގަޑުވަރު ޙަސންދީދީގެއަލްޚަޠީބު ޢަބްދުﷲ ދީދީ އަލްޤާޟީ އިބްރާހިމް މަޖުދުއްދީނުގެ ޚަދީޖާމަނިކެ އާއި ކާވެނިބައްލަވައިގެން ލިބިވަޑައިގަތް ދަރިކަލުން ހުސައިންދީދީގެމުހައްމަދު ސަޢީދުގެ ދަރިކަލުންނެވެ. މަންމައަކީ އަލްއަލްޤާޟީ އިބްރާހިމް މަޖުދުއްދީނު އުއްތަމަފަނޑިޔާރުމަނިކުފާނުގެ ހައްވާމަނިކެގެ އާމިނަތުދީދީއާއި އެޅެގޭ އައްނާއިބު އިބްރާހިމްދީދީގެ އައްނާއިބު ޢަބްދުﷲ ދީދީގެ ގެ ދަރިކަނބަލުން ޙައްވާދީދީއާއި ގަޑުވަރު އައްޝައިޚް ހުސައިންތަކުރުފާނުގެ އަލްއައްލާމަތުއްޝައިޚު އަލްޙާފިޡު އިބްރާހީމް ތަކުރފާނު އަޚޫހުލް ޤާޟީ މޫސާ ބަދުރުއްދީން (އައިސާބީގެދަރު ދޮންބެއްޔާ) ގެ ފަޟީލަތުއްޝައިޚު އަޙްމަދުދިދީ (އައިސާބީގެ ދަރު އަޙްމަދުދީދީ) ގެ މުހައްމަދުދީދީއާއި ކާވެނިބައްލަވައިގެން ލިބިވަޑައިގަތް ދަރިކަނބަލުން ފާޠުމަތު ދީދީއެވެ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުގެ ގެ މަތިފުށް ހަތަރު ފަރާތުންމެ،އަލްޢައްލާމަތު މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީނުލްކަބީރު އިބްނުއްނާއިބު ޙަސަން އިބްނު މުހައްމަދުލް މިޞްރީ ބޮޑުފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނާއި އައްސުލްޠާނު މުހައްމަދު ޣިޔާޘުއްދީނާއި އަލްފަޤީހު އަލްވަރަޢުއްޒާހިދު ޔޫސުފުނާއިބުކަލޭގެފާނާއި ގުޅިފައިވެއެވެ.
ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން
ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން އަކީ މީލާދީން 1757 ން 1766 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. ބައެއް ފޮތްތަކުގައި މިރަދުން ރަސްކަންކުރެއްވީ މީލާދީން 1759 ން 1767 އަށް ކަމަށް ވެސް ލިޔެފައި ވެއެވެ. އެއީ ހިޖުރީ ގޮތުން 1173 ން 1180 އަށެވެ.
ނަސަބު
ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީންގެ ފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އައްސުލްޠާން އަލްޣާޒީ ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން ސިރީ ކުލަރަންމީބަ ކައްތިރި ބަވަނަ މަހާރަދުންނެވެ. ބައްޕާފުޅަކީ ހުރާ އަލްވަޒީރު މުޙައްމަދު ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އެވެ. މަންމާ ފުޅަކީ މުލީ އަލްޚަޠީބު މުޙައްމަދުގެ ދި އާމިނާ އެވެ. އަނބިކަބަލުންނަކީ ފެންފުށީ ކަކާ ތަކުރުފާނުގެ އާމިނާ ކަނބާ އެވެ. މިހާރާއި ޖެހެންދެން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރައްވަމުން ވަޑައިގަންނަވާ ޚާންދާނުގެ ފެސޭ އަސްލަކީ ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން އެވެ. އާދެ! ދިވެހި ތާރީޚްގައި މިރަދުން މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ ދޮން ބަންޑާރައިން ގެ ނަމުންނެވެ.
ސިފަތައް
ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން އަކީ ވަރަށް ރީތި، ހައިބަވަންތަ ދޮންބޭފުޅެކެވެ. ހިތްވަރުފުޅު ގަދަ، ވިސްނުންތެރި ފަހުލަވާނެކެވެ. ވަފާތެރި އިޚްލާޞްތެރި އިންސާނެކެވެ. އޭނާގެ ހިތްވަރުފުޅު ގަދަކަމުގެ އިތުރުހެކިތަކެއް ބޭނުންތޯ އެވެ. ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި ހަނގުރާމަ ތަކުގެ މައްޗަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު އޮޅުމެއްނެތި ސާބިތުވަމުންދަނީ ދޮންބަންޑާރައިންގެ ހިތްވަރުފުޅު ގަދަކަމާއި، ހަނގުރާމަ ވެރިކަމެވެ.
މުކައްރަމް މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީން ގެ މައްޗަށާއި، އާމިނާ ރަނިކިލެގެ ފާނުގެ މައްޗަށާއި، އިބްރާހީމް ރަސްގެފާނުންގެ މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުންގެ މައްޗަށް އޭނާ ބެހެއްޓި ވަފާތެރިކަމާއި، އޯގާތެރިކަން، އޮޅުމެއްނެތް ގޮތުގައި ސާބިތުކުރަނީ އޭނާގެ ދީލަތިކަމާއި، ވަފާތެރި ކަމެވެ. ތެދުވެރިކަމާއި، އިންސާނިއްޔަތު ކަމެވެ.
ދޮންބަންޑާރައިން ރަސްކަން ކުރައްވާތާ ދުވަސްކޮޅެއްވީތަނާ، އިބްރާހީމް ރަސްގެފާނުންގެ މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުން، ހޮޅީންގެ އަތުން ސަލާމަތްވެ ވަޑައިގެން މާލެ ވަޑައިގެންފި އެވެ. މިދެންނެވުނު މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުންނާއި މެދުވެސް، ދޮންބަންޑާރައިން ކަންތައް ގެންދެވީ ވަރަށް މާތްކޮށެވެ. ގެންގުޅުއްވީ ފުރިހަމަ ޢިއްޒަތާއި މަތިވެރި ދަރަޖައިގައެވެ. އެމަނިކުފާނު ވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ޢިއްޒަތް ދޭ ތަންތަނަށްވެސް ނެރުއްވަނީ އެމަނިކުފާނު އެވެ.
ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން އަކީ ޢަދުލުވެރި އިންޞާފަށް ލޯބިކުރެއްވި ޢިއްޒަތްތެރި ރަސްކަލެކެވެ. ރައްޔިތުންނަށް އޯގާތެރި، ދައުލަތުގެ ކަންތައްތައް ހެޔޮގޮތުގެ މަތީން، ހިންގި ވެރިއެކެވެ. އެމަނިކުފާނުންގެ ނަންފުޅު ދިވެހި ތާރީޚްގައި ލިޔެވިގެންވަނީ ފަނޑުވުމެއް ނެތް ހިތް ފަސޭހަ ފެހިކުލައިންނެވެ.
ހޮޅިންގެ އަތްދަށުން ދިވެހިރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރެއްވުން
ހޮޅިން ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރާތާ 4 މަސް ދުވަސް ވީފަހުން، ދިވެހިރާއްޖެ ހޮޅިންގެ އަތްދަށުން ސަލާމަތްކުރެއްވީ ހުރާ އަލްވަޒީރު މުޙައްމަދު ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނުންގެ މާތްދަރިކަލުން ޙަސަން މަނިކުފާނު އެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚްގައި ފަޚްރުވެރިކަމާއި މަތިވެރި ދަރަޖަ ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން ނުވަތަ ދޮންބަންޑާރައިން ނެވެ. މަލާބާރީން ނުވަތަ ހޮޅިންގެ އަތްދަށުން ދޮންބަންޑާރައިން ދިވެހިރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރީ 3 ޖުމާދިލް އާޚިރާ 1166 ވަނައަށްވި އާދީއްތަ ވިލޭރޭ ގައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރަވީ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރަނީ ދޮންބަންޑާރައިން ހޮޅިންގެ އަތްދަށުން ރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރެއްވި ސަލާމަތްކުރެއްވުމަށް ނިސްބަތްކޮށް އެދުވަސް ފާހަގަކޮށް ހަދާން އާކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ.
ހަނގުރާމައެއް
ދޮންބަންޑާރައިންގެ ސިޔާސީ ހިންގުންތެރިކަމަށް ބަލާއިރު، އެމަނިކުފާނުގެ ސިޔާސީ ހިންގުންތެރިކަމުގެ އެންމެ އުޖާލާ ދަލީލެއް ކަމުގައި އަޅުގަނޑު ދެކެނީ ފަރަންސޭސިންނާއި، އެމަނިކުފާނާއި ދެމެދު ކުރެވުނު ހަރުދަނާ މުޢާހަދާ އެވެ.
ހަދާންތަކާއި ބިނާތައް
މަލާބާރީން ނުވަތަ ހޮޅިންގެ އަތްދަށުން ދޮންބަންޑާރައިން ދިވެހިރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރީ 3 ޖުމާދިލް އާޚިރާ 1166 ވަނައަށްވި އާދީއްތަ ވިލޭރޭ ގައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރަވީ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރަނީ ދޮންބަންޑާރައިން ހޮޅިންގެ އަތްދަށުން ރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރެއްވި ސަލާމަތްކުރެއްވުމަށް ނިސްބަތްކޮށް އެދުވަސް ފާހަގަކޮށް ހަދާން އާކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ.
މާލޭގެ ހުޅަގުކޮޅުގައި އުތުރުން ދެކުނަށް އޮންނަ ޢިއްޒުއްދީން ހިނގުން ނިސްބަތްކުރެވެނީ އައްސުލްޠާން އަލްޣާޒީ ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން އަށެވެ. ހަމަ މިހެން އެމަގުގައި ހުންނަ ޢިއްޒުއްދީން މިސްކިތް ވެސް ނިސްބަތްކުރެވެނީ އައްސުލްޠާން އަލްޣާޒީ ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން އަށެވެ.
އަވަހާރަވުން
ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން ނުހަނު ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު 7 އަހަރު ވަންދެން ރަސްކަން ކުރެއްވުމަށްފަހު އަވަހާރަވީ 2 ރަމަޟާން 1180ހ ވީ ހޯމަ ދުވަހުގައެވެ.ދޮންބަންޑާރައިން އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ ހިޖްރައިން 1132 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުމާދަލްއާޚިރު މަހުގެ 6 ވީ އާދީއްތަ ދުވަހުއެވެ. ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި ހުރީ ދޮންބަންޑާރައިން އަވަހާރަވީ 3 ރަމަޟާން ގައި ކަމަށެވެ. ދޮންބަންޑާރައިން އަވަހާރަވީ އިބްރާހީމް ރަސްގެފާނުގެ މުޙައްމަދު މަނިކުފާނު (ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޣިޔާޘުއްދީނު) އާއި ރަސްކަން ޙަވާލު ކުރައްވާފައެވެ. އޭނާގެ އެންމެ ފަހު ބަސްފުޅަކީ '''.......... މަނިކުފާނާއި ދިވެހި ރަސްކަމާއި ޙަވާލެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ކުދިންނާއި، މާތް ރަސްކަލާންގެއާއި، ވަކީލެވެ'''. މިއެވެ. އަލްޣާޒީ ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ އައްސުލްޠާން އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރު ރަސްގެފާނުގެ ގުއްބުގެ ތެރޭގައި ، ހުކުރު މިސްކިތުގައެވެ.
މާތް ރަސްކަލާންގެ ދޮންބަންޑާރައިންނަށް ރަހުމަތުން ރަހުމަތް ލައްވައި، އެރަދުންގެ ބަރަކާތުން އެންމެހައި ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި ޙުއްބުލް ވަޠަންގެ އަގު މާތް ރޫޙު އުފައްދަވާށި އެވެ.
ޗެކް ރިޕަބްލިކް
މިއީ ޔޫރަޕްގެ ގައުމެކެވެ.
ބޮލުގައި ރިހުން
ބޮލުގައި ރިހުން ނުވަތަ އަކީ ކިޔަވާކުދިންނާއި ބޮޑެތި މީހުންގެ މެދުގައި އެންމެ އާޢްމު އެއްޝަކުވާއެވެ.
ޝަޙީދު ކުޑަނެވި ތުއްތު މަނިކު
އަކީ ދިވެހި ޤައުމަށްޓަކައި 3 ނޮވެމްބަރ، 1988 ގައި ދިވެހި ޤައުމުގެ ދިފާއުގައި ހަނގުރާމަކޮށް ޝަހީދުވި ދިވެހި ދަރިއެކެވެ.
ބޮލުގައި ރިހުން
ބަލިވެ އިނުމާއި ބޮލުގައި ރިހުން
thumb|200px|ބޮލުގައި ރިހުން ވޭންހުރި ކަމަކަށް ބައެއް މީހުންނަށްވޭ ބޮލުގައި ރިހުމަކީ ވެސް ބަލިވެއިނުމަށްފަހު ވިހެއުމާއި، ދޭތެރޭ ކޮންމެ ދުވަސްވަރެއްގައި ވެސް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެކެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި މިއީ އެހާ ސީރިއަސް މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މިއީ ބަލިވެއިނުމާއި ގުޅިގެން ހޯރމޯންތަކަށް އަންނަ ބަދަލަކާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ކަމެކެވެ. ބަލިވެއިނުމާއި ގުޅިގެން ލޭމައްޗަށް ދިއުން(Preeclampsia)، ނޭފަތު ގައި ހުންނަ ވައިވައްދާ ހުސްތަންތަން(Nasal air sinuses)ގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފެދުން، ވަރުބަލިވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ވެސް ބޮލުގައި ރިހުމަށް މެދުވެރިކުރުވާ ސަބަބުތަކެވެ. އެކިމީހުންނަށް ބޮލުގައި ރިހުން ކުރިމަތިވާ މިންވަރާއި، ގިނަމަދުމިން ތަފާތެވެ. އެކަށޭނަވަރަކަށް އަރާމުކުރުން، ބަރާބަރަށް ކެއުމާއި، ފެންބުއިން، ބޮލުގައި ރިހުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ.
ޝަޙީދު ކުޑަނެވި ތުއްތު މަނިކު
ޝަހީދު ކުޑަނެވި ތުއްތު މަނިކުގެ ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގު ވަޒަން ކުރައްވައި ދިވެހި ދަޢުލަތުން ވަނީ މެޑަލް ފޯ އެކްސެޕްޝަނަލް ބްރޭވަރީ، 3 ނޮވެންބަރުގެ މެޑަލް އަދި ޖިހާދުގެ ރަތް މެޑަލް އަރުވާފައެވެ. އަދި މިނިވަން 25 ގެ ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ އިނާމު 1990 ވަނަ އަހަރު ކުޑަނެވި ތުއްތު މަނިކުގެ ހަނދާނަށް ވަނީ އަރުވާފައެވެ.
ބޮލުގައި ރިހުން
ބަލިވެ އިނުމާއި ބޮލުގައި ރިހުން
ހަމަމިހެން އެސްޕިރިން ފަދަ ތަދުކެޑުވުމަށް އުފައްދާފައި ހުންނަ ބޭސްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. ބޮލުގައި ރިއްސަން ފެށުމުން ފޮތިގަނޑެއް ތެންމާލުމަށް ފަހު ނިއްކުރިމަތީގައި ބާއްވާށެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ބޮލުގައި ރިހުމަށް ލުއިކަމެއް ގެނެސްދޭނެއެވެ. ތާފަނާ ފެނުން ފެންވެރުމާއި، ކަރާއި،ކަދުރާ،މޫނާއި،ބޯ މަސާޖުކުރުމަކީ ވެސް ބޮލުގައި ރިހުން ކުޑަކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ. ބޮލުގައި ރިހުން ހުރުމާއިއެކު، މޭނުބައިކުރުން، ލޮލުގެ ކުރިމަތީގައި އެތިކޮޅުތަކެއް އުޅޭހެން ހީވުން، ލޮލުގެ ފެނުންކޮށިވުން މިއިންކަމެއް މެދުވެރި ވެއްޖެނަމަ ޑޮކްޓަރަކާއި މަޝްވަރާކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. ބޮލުގައި ރިހުމަށް ބޭހެއް ނެގުމުގެ ކުރިން ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފަޔާ އިރުޝާދު ހޯދުމަކީ ވަރަށް ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ޝަޙީދު ކުޑަނެވި ތުއްތު މަނިކު
ޤިސްމު:ދިވެހި ޝަހީދުން
ބޮލުގައި ރިހުން
ފަރުވާ
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
އައްނަބީލާ އާމިނަތު ދީދީ
އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިންގެ ބައްޕައަކީ އަލްޤާޒީ އައްސައްޔިދު ޙުސައިން ޢަފީފުއްދީން (ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީ) އެވެ. މަންމާފުޅަކީ އައްސުލްޠާން އިބްރާހިމް ނޫރައްދީން (ނޫރައްދީން ބަންޑާރައިން) ގެ ދަރިކަނބަލުން މާވާކިލެގެފާނު ގަނޑުވަރުގޮމާ (އެއްގަމުގޭ ގޮމާ) އެވެ. އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިން އަކީ ދިވެހި އަދަބިއްޔާތަށް އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވި ޝާޢިރެކެވެ. އަދި ދިވެހި ގައުމަށް ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވާ މުވާޠިނެކެވެ.