cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް
ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލަކީ ވަރަށް ޢިލްމީ، ޤާބިލް އަދި ހުނަރުވެރި ޚިދުމަތްތެރިއެކެވެ. 1988 ވަނަ އަހަރު ރެކްރޫޓް ޓްރޭނިންގ ފުރިހަމަކުރެއްވުމަށްފަހު، ފުރަތަމަ މަސައްކަތް ކުރެއްވީ ހުޅުލޭ އެއަރޕޯޓް ސެކިއުރިޓީގެ ޓާސްކް ފޯސްގައެވެ. 1988 ނޮވެންބަރު ތިނެއްގެ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާ ކުރިމަތިވިއިރު މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް ހުންނެވީ ހުޅުލޭ އެއަރޕޯޓް ސެކިއުރިޓީގައި ޕްރައިވެޓް ސޯލްޖަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ސިފައިންގޭގައި ހިންގުނު އެންމެ ފުރަތަމަ، ސްޕެޝަލް ޓާސްކް ފޯސް ޓްރޭނިންގ ފުރިހަމަކުރައްވައި، ފުރަތަމަ އެސް.ޓީ.އެފް ބެޗްގެ ބެސްޓް އެންސީއޯއިންގެ ތެރޭގައި އެ މަނިކުފާނު ހިމެނިވަޑައިގަތެވެ. އޭގެ އިތުރުން 1992 ވަނަ އަހަރު އެންސީއޯ ކޭޑަރ ޓްރޭނިންގ އެމަނިކުފާނު ފުރިހަމަ ކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް ވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ މިލިޓްރީ އެކަޑަމީން، އޮފިސަރ ކެޑޭޓް ފުރިހަމަކުރައްވައި، ބެސްޓް އެލައިޑް ކެޑޭޓްގެ މަޤާމް ޙާސިލްކުރައްވާފައެވެ. މި ކާމިޔާބީއާއެކު އެ މަނިކުފާނު ވަނީ ޕާކިސްތާން މިލިޓަރީ އެކަޑަމީން ދަސްވެނިވެވަޑައިގަތް އެންމެ ފުރަތަމަ ދިވެހި ސިފައިންގެ މީހާގެ ފަޚުރު ހޯއްދަވާފައެވެ. މީގެއިތުރުން ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް ވަނީ 1996 ވަނަ އަހަރު އިންފެންޓްރީ އޮފިސަރސް ބޭސިކް ކޯސް ފުރިހަމަކުރައްވާފައެވެ. 2000 ވަނަ އަހަރު ކެޕްޓަންސް ކެރިއަރ ކޯސް ވެސް އެމަނިކުފާނު ފުރިހަމަކުރެއްވިއެވެ.
ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް ވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތާއި އިންޑިޔާއާއި އެމެރިކާއިން 3 މާސްޓަރސް ޑިގްރީ ހާސިލުކުރައްވާފައެވެ. ފުރަތަމަ މާސްޓަރސް ޑިގްރީ، "މާސްޓާޒް އޮފް އާރޓްސް ޑިގްރީ އިން ޑިފެންސް އެންޑް ސެކިއުރިޓީ އެނާލިސިސް" ހާސިލުކުރެއްވީ 1999 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ލެންކެސްޓަރ އިންނެވެ. އެއަށްފަހު އިންޑިއާގައި ޑިފެންސް ސަރވިސް ސްޓާފް ކޮލެޖް ފުރިހަމަކުރައްވައި، 2003 ވަނަ އަހަރު އިންޑިޔާގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް މެޑްރާސްއިން 2 ވަނަ މާސްޓަރސް ޑިގްރީ، "މާސްޓާޒް އޮފް ސައިންސް އިން ޑިފެންސް އެންޑް ސްޓްރެޓީޖިކް ސްޓަޑީޒް" ފުރިހަމަކުރެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް ވަނީ 2012 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ވޮޝިންގޓަންގެ ނެޝަނަލް ޑިފެންސް ޔުނިވަރސިޓީން 3 ވަނަ މާސްޓަރސް ޑިގްރީ، "މާސްޓަރސް އޮފް އާރޓް އިން ސްޓްރެޓީޖިކް ސެކިއުރިޓީ ސްޓަޑީޒް" ފުރިހަމަކުރައްވައި، މި ކޯހުން ޑިސްޓިންގުއިޝްޑް އޮނަރ ގްރެޖުއޭޓްގެ މަޤާމު ހާސިލުކުރައްވައި، ދިވެހިރާއްޖެއަށާއި ދިވެހި ސިފައިންނަށް ރީތި ނަމާއި ޝަރަފު ހޯއްދަވައި ދެއްވާފައެވެ.
ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާގެ ފަރާތުން ޑިފެންސް އެޑްވައިޒަރެއްގެ ގޮތުގައި ބޭރު ޤައުމެއްގައި އެންމެ ފުރަތަމަ މަސައްކަތްކުރެއްވި ބޭފުޅެއްގެ ޝަރަފު ވެސް ހާސިލުކުރައްވާފައިވަނީ ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލެވެ. އެ މަނިކުފާނު ވަނީ 2005 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހުން، 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރުމަހުގެ ނިޔަލަށް އިންޑިޔާއަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ހުންނަވާ ޑިފެންސް އެޑްވައިޒަރގެ މަޤާމު އަދާކުރައްވައި، އިންޑިޔާގައި ޑިފެންސް އެޑްވައިޒަރގެ އޮފީސް ޤާއިމްކޮށްދެއްވާފައެވެ. މީގެއިތުރުން ވެސް ބައިނަލް އަޤްވާމީ ގޮތުން އެ މަނިކުފާނަކީ އަސްކަރީ ދާއިރާއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބޭފުޅެކެވެ. މިގޮތުން 2012 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހު ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސްގެ "ރޮސްޓާ އޮފް ސީނިއަރ އެކްސްޕާރޓްސް އޮން ސެކިއުރިޓީ ސެކްޓަރ ރިފޯމް" ގައި ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލްގެ ނަންްފުޅު ހިމަނުއްވާފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްލަންޖެހެއެވެ. މިއީ މިފަދަ ފަޚުރެއް ދިވެއްސަކަށް ލިބުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.
ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލްގެ އަސްކަރީ ޙަޔާތަށް ބަލާއިރު އެ މަނިކުފާނުވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާޢީ ބާރުގެ ގިނަ ޔުނިޓްތަކެއްގައި ކޮމާންޑެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައެވެ. އޭގެތެރޭގައި ކުއިކް ރިއެކްޝަން ފޯސް، އެމްއެންޑީއެފް މާލެ އޭރިއާ، އެމްއެންޑީއެފް މެރިން ކޯރ، ޓްރޭނިންގ އެންޑް ޑޮކްޓްރިން ކޮމާންޑް ހިމެނެއެވެ. މީގެއިތުރުން ޑައިރެކްޓްރޭޓް އޮން އިންޓަނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ކޯޕަރޭޝަންގައި އެމަނިކުފާނު ވަނީ މުހިންމު މަޤާމްތަކެއް ފުރުއްވާފައެވެ.
ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް އެމްއެންޑީއެފްގައި ކުރައްވާފައިވާ ޚާއްޞަ ޚިދުމަތްތަކަށް ބަލާލާއިރު، އެމްއެންޑީއެފް އިން އެކުލަވާލި ފުރަތަމަ ސްޓްރެޓީޖިކް ޑިފެންްސް ޑައިރެކްޓިވް އެކުލަވާލެއްވުމުގެ އެންމެ މުހިންމު އަދި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއްވުން ފާހަގަކޮށްލަންޖެހެއެވެ. މީގެއިތުރުން ރާއްޖޭގައި ހިނގާފައިވާ ބޮޑެތި ބައެއް ހާދިސާތަކާއި ކާރިސާތަކާ ގުޅިގެން ސިފައިން ހިންގާފައިވާ ޚާއްޞަ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި ވަރަށް އިސް ދައުރެއް ވަނީ އަދާކުރައްވާފައެވެ. މިގޮތުން 1998 ވަނަ އަހަރު ގާމާދޫ ޖަލު ރޯކޮށްލި ހާދިސާއާއި، 2003 ވަނަ އަހަރު މާފުށީ ޖަލުގައި ހިނގާދިޔަ ހަމަނުޖެހުން ކޮންޓްރޯލްކޮށް އާންމު ހާލަތަކަށް ގެނައުމަށް ސިފައިން ހިންގި ޚާއްޞަ އޮޕަރޭޝަންގައި ކުރެއްވި މަސައްކަތް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އަދި 2004 ވަނަ އަހަރު ކުރިމަތިވި ސުނާމީގެ ކާރިސާގައި ކޮމާންޑަރ ލެވެލްގައި ކުރެއްވި އަގުހުރި މަސައްކަތްތަކާއި، ޒަމާނީ މިއުޒިކު ސިފައިންގެ ތެރެއަށް ތަޢާރަފު ކުރެއްވުމަށް ދިވެހި ސިފައިންގެ "ކޮޕްސް ބޭންޑް" އުފެއްދެވުމުގައާއި، އެ ބޭންޑުން ހޯދި މަޝްހޫރުކަމާއި މަޤްބޫލުކަން ހޯއްދެވުމުގައި ޢަމަލީ ގޮތުން އަދާކުރެއްވި އިސް ދައުރު ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގައި ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް ކުރައްވާފައިވާ އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކާއި ހޯއްދަވާފައިވާ ކާމިޔާބީތަކުގެ ސަބަބުން މިހާތަނަށް ޝަރަފުގެ ނިޝާނުގެ ގޮތުގައި 08 މެޑެއްޔާއި 13 ކުލަ ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ މެޑެލިތަކަކީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މެޑެލި، މަތިވެރި ޚިދުމަތުގެ މެޑެލި، އިޚްލާޞްތެރި ޚިދުމަތުގެ މެޑެލި، ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ މެޑެލި، ސައްތައިގެ މެޑެލި، ތިނެއް ނޮވެންބަރުގެ މެޑެލި، އަޚްލާޤީ މެޑެލި އަދި 17 ވަނަ ސާކް ސަމިޓް މެޑެއްޔެވެ. ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ކުލަ ތަކަކީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ކުލަ، ދިގުމުއްދަތެއްގައި ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ ކުލަ، އަޚްލާޤީ ކުލަ އެއްވަނަ ފަހަރަށް، އަޚްލާޤީ ކުލަ ދެވަނަ ފަހަރަށް، އަޚްލާޤީ ކުލަ ތިންވަނަ ފަހަރަށް، ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ  ކުލަ، އިޚްލާޞްތެރި ޚިދުމަތުގެ ކުލަ، ޚާއްޞަ ޚިދުމަތުގެ ކުލަ، ކާމިޔާބުގެ ކުލަ އެއްވަނަ ފަހަރަށް، ކާމިޔާބުގެ  ކުލަ ދެވަނަ ފަހަރަށް، ކާމިޔާބުގެ ކުލަ ތިންވަނަ ފަހަރަށް، ކާމިޔާބުގެ ކުލަ ހަތަރުވަނަ ފަހަރަށް އަދި ހުނަރުވެރިކަމުގެ ކުލައެވެ.
ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް، ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ރޭންކުގައި ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނިކޮށް، 2013 ނޮވެންބަރު 30 ވަނަ ދުވަހު ކުއްލި ގޮތަކަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން 2018 ޑިސެންބަރު 11 ވަނަ ދުވަހު، އެއީ ބާޠިލް ވަކިކުރުމެއް ކަމުގައި ކަނޑައަޅުއްވައި، އެ މަނިކުފާނަކީ 2013 ނޮވެންބަރު 30 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިފައިވާ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލުމަށާއި، ޙުކުމް ކުރެއްވި ދުވަހުން ފެށިގެން 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ވަޒީފާ އިޢާދަކޮށްދިނުމަށް ދިވެހި ދައުލަތުގެ މައްޗަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އަދި ޚިދުމަތް މެދުކެނޑިފައިވާ ދުވަސްތައް ޚިދުމަތުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ގުނުމަށާއި، އެ ދުވަސްތަކުގައި ލިބިވަޑައިގަންނަވަންޖެހޭ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރައްދުކުރުމަށާއި، މަޤާމުގެ ކުރިއެރުން ދެއްވުމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ގޮތަށް މެދުކެނޑުނު މުއްދަތު ގުޅުވައިދިނުމަށް ވެސް ދިވެހި ދައުލަތުގެ މައްޗަށް އެ ޙުކުމުގައި ވަނީ އަމުރު ކުރައްވާފައެވެ. މި ޙުކުމަށްފަހު، އެ ދުވަހު އެމަނިކުފާނުގެ ވަޒީފާ ދިވެހި ދައުލަތުން އިޢާދަކޮށްދެއްވައި، ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލްގެ މަޤާމުން، މޭޖަރ ޖެނެރަލްގެ މަޤާމަށް، މަޤާމުގެ ކުރިއެރުން ދެއްވިއެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ޢިއްޒަތްތެރި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަދި ސިފައިންގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙް، ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސްގެ މަޤާމަށް ގ. އެރިއަދޫ، މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް އައްޔަން ކުރެއްވީ 2018 ޑިސެންބަރު 11 ވަނަ ދުވަހުގެރޭ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ބޭއްވި ޚާއްޞަ ރަސްމިއްޔާތެއްގައެވެ. ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލަކީ، ސިފައިންގެ ކޮމާންޑަރުގެ މަޤާމުގެ ނަމަކީ "ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް" ކަމުގައި ހަމަޖެއްސެވި ފަހުން، އައްޔަންކުރެއްވި 4 ވަނަ ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް އެވެ.
ލޮލުމުހަރު
ލޮލު މުހަރު އަކީ ލޮލުގެ ބައްޔެކެވެ. މިބައްޔަށް މޮހޮރު ބަލި އަދި ދޮސް މޮހޮރު އޭ ވެސް ކިޔައެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ލޭލަފު
ލޭލަފު އަކީ މީހުންގެ ގައިގައި ލޭކުލައިގައި ހުންނަ ތަންތަން އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޖުމުހޫރީ ޕާޓީ
ޖުމުހޫރީ ޕާޓީ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެދިފައިވާ ސިޔާސީ ޕާޓީ އެކެވެ. މިޕާޓީގެ ޗެއަރ މަން އަކީ އަލްފާޟިލް ގާސިމް އިބްރާހީމް އެވެ.
ޤިސްމު:ސިޔާސީ ޕާޓީ
އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުން
އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުން އަކީ އެޕެންޑިކްސް އެއްކޮށް، ނުވަތަ އޭގެ ބައެއް ބެދުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެޕެންޑިކްސް ގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަތުމުގެ ސަބަބުން ދުޅަވުން ކުރިމަތިވުމެވެ. އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުން ކުރިމަތިވެފައިވާކަން އެނގޭ އެންމެ ޢާންމު ނިޝާނަކީ ބަނޑުގެ ކަނާތް ފަރާތުން ތިރީގައި ރިހުން ހުރުމެވެ. ނުވަތަ ބަނޑުގައި ރިހުން އެވެ. މީގެ އިތުރުން ހޮނޑުލުން، މޭނުބައިކުރުން، އަދި ހުންއައުން ފަދަ އުދަގޫތައް މެދުވެރިކުރުވައެވެ.
މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުން ކުރިމަތިވަނީ އުމުރުން 35 އަހަރުން ދަށުގެ މީހުންނަށެވެ. މިއީ ފަސޭހައިން ދެނެގަނެވޭ އޮޕަރޭޝަންކޮށްގެން ރަގަޅު ކުރެވޭ ބައްޔެކެވެ. މިގޮތުން ކުރަންޖެހޭ އޮޕަރޭޝަން އަށް ކިޔަނީ އެޕެންޑިކްސް ނެގުން އެވެ.
ފަހަކަށް އައިސް ތަފާތު ބަލިތަކަށް އެންޓިބަޔޮޓިކް ބޭނުންކުރެވޭ މިންވަރު އިތުރުވުމާއި ގުޅިގެން އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުން ޖެހޭ މިންވަރު ދަށްކަމަށްވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ. ބައެއް ކަހަލަ ޕަރަސައިޓް ނުވަތަ ފަނީގެ ވަބާ ތައް ޖެހުމަކީ ވެސް އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުން މެދުވެރިކުރުވާ ކަމެކެވެ. އުމުރުން ދޮށީ މީހުންނަށް ވެސް މަދުން ނަމަވެސް މިބަލި ޖެހޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މިފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި އެޕެންޑިކްސް ގައި މުލިހި ފާނޑުގެ ދުޅައެއް އުފެދި، އޭގެ ތެރެއަށް މުލިހި ފަޅައިގެން ގޮސް ، އަވަސް ފަރުވާ ލިބެންޖެހޭ ޙާލަތަކަށް ބަދަލު ވެއެވެ.
އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުމަކީ އޭގައި ޖަރާސީމް އަޅައި ދުޅަވެ، ދޮސްގަންނަގޮތް ވުމެވެ. އަދި އޭގެ ސަބަބުން ބަނޑުގައި ރިއްސުމުގެ ޝަކުވާ ކުރަން ފެށުމެވެ.
އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވަނީ ކީއްވެ؟
އެޕެންޑިކްސްގެ އެތެރޭގައިވާ ހޮއި ބެދި އޭގެ ތެރޭގައި އުފެދޭ ދިޔަ ފަލަ ގޮހޮރުގެ ތެރެއަށް ހުސް ނުކުރެވޭގޮތް ވުމުން، އެޕެންޑިކްސްގެ ތެރޭގައިވާ ޖަރާސީމްތައް އިތުރުވެ، އޭގެ ވިހައިގެ އަސަރު އެޕެންޑިކްސް އަށް ފޯރާން ފަށައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެޕެންޑިކްސް ސައިޒުން ބޮޑުވެ ފުއްޕާލާގޮތް ވެއެވެ. އެޕެންޑިކްސްގެ ހޮއި ބެދެން ދިމާވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ފަލަ ގޮހޮރުގެ ތެރެއިން ތިރިއަށް ދަތުރުކުރާ ނަޖިހުގެ އެތިކޮޅެއް އެޕެންޑިކްސްގެ ތެރެއަށް ވަދެ، އޭގެތެރޭގައި ތާށިވުން ހިމެނެއެވެ. ސްޕާރީ ކެއުމާއި، ދުފުމާއި މިނޫނަސް މިފަދަ ހަރު އެއްޗެތި ކެއުމުން އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވާކަމަށް ބައެއް މީހުން ހީކުރެއެވެ. ނަމަވެސް އެޕެންޑީކްސް ދުޅަވުމަކީ ވަކި އެއްޗެއް ކެއުމާއި ގުޅުންހުރި ކަމެއް ނޫނެވެ.
ޢަލާމާތްތައް
އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުމަކީ ވަކި ޢުމުރެއްގެ މީހުންނަށް ދިމާވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް 30-10 އަހަރާއި ދެމެދުގެ މީހުންނަށް މިމައްސަލަ ދިމާވާލެއް ގިނަކަން ވަރަށް ގިނަ ދިރާސާ ތަކުން ދައްކައެވެ. އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުމުގެ ސަބަބުން ބަލިމީހާ ކުރާނެ ޝަކުވާ ތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ކަމަކީ ބަނޑުގައި ރިއްސުން އެވެ.
އެހެން އަލާމާތްތައް
ބަނޑުގައި ރިއްސުމުގެ އިތުރުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކާހިތްނުވުން، މޭނުބައިކުރުން، ހޮނޑުލެވުން، ބަނޑުދިޔާވުން، ނުވަތަ ބަނޑުހަރުވެފައި ހުރުމާއެކު ބަނޑު ފުއްޕާލާފައި ހުރުން ހިމެނެއެވެ.
އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވެފައިވާކަން ދެނެގަތުން
އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވެފައިވާކަމަށް ބުނެ އޮޕަރޭޝަން ކުރަންޖެހޭ ވާހަކަ ބުނުމުން ކުރިމަތިވާ ސުވާލަކީ ޑޮކްޓަރަށް މިކަން ޔަގީންކުރެވެނީ ކިހާވަރަކަށް ބާވައެވެ. މިއީ ޖަވާބު ލިބުން މުހިއްމު ސުވާލެކެވެ. ނަމަވެސް މިކަމުގައި ބަލިމީހާ އާއި ބެލެނެވެރިންނަށް އޮޅުންފިލުވައިދޭންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ވެއެވެ. އެއީ ބައްޔެއް ދެނެގަތުމުގައި ބޭނުންވާ 3 ކަމެއް ވާކަމެވެ. ބައްޔެއް ދެނެގަންނަނީ މި 3 ކަންތަކުން ފެންނަ އެއްޗެއް މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. ވުމާއެކު އެޕެންޑީކްސް ދުޅަވެފައިވާކަން ދެނެގަނެވެނީ ބަލިމީހާގެ ޝަކުވާއާއި، ބަލީގެ ތާރީޚާއި، އަދި ބަލިމީހާ ބެލުމުން ފެންނަ އަލާމާތްތަކާއި، ލެޔާއި، ކުޑަކަމުދާ އެއްޗެހީގެ ޓެސްޓާއި، އަދި ބައެއް ފަހަރު ބަނޑުގެ ސްކޭން ހެދުމަށްފަހު ޑޮކްޓަރަށް ލިބޭ މަޢުލޫމާތުގެ އަލީގައެވެ.
ފަރުވާ
އެޕެންޑިކްސް އަކީ ދުޅަވެއްޖެނަމަ ވަރަށް އަވަހަށް ދޮސްގަނެ ފަޅައިގެން ގޮސް އެތެރެއަށް ދޮސް ފޭބުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑު އެއްޗެކެވެ. އެހެންވެއްޖެނަމަ އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކަލަކަށް ބަލިމީހާ ހުށަހެޅިދާނެ ކަމެކެވެ. ވުމާއެކު އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުމުގެ އަލާމާތްތައް ފެނިއްޖެނަމަ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް އޮޕަރޭޝަންކޮށްގެން އެޕެންޑިކްސް ނެގުމަކީ މިކަމަށް ކުރަންޖެހޭ އެންމެ ރަގަޅު ފަރުވާ އެވެ. މިހާރު ދެގޮތަކަށް މި އޮޕަރޭޝަން ކުރެއެވެ.
އެއްގޮތަކީ ބަނޑުން ކުޑަ ތަންކޮޅެއް ފަޅާލައިގެން އެޕެންޑިކްސް ނެގުން އެވެ. އަނެއްގޮތަކީ ލަޕަރޮސްކޯޕް ބޭނުންކޮށްގެން މިއޮޕަރޭޝަން ކުރުމެވެ. މިގޮތަށް އޮޕަރޭޝަން ކުރެވިއްޖެނަމަ އޮޕަރޭޝަނަށް ފަހު ހޮސްޕިޓަލްގައި ހޭދަކުރަންޖެހޭ މުއްދަތު ކުރުވުމާއި، އޮޕަރޭޝަން ކުރި ތަނުގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް ދޮސް އަޅައި ޖަރާސީމް އަށަގަތުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަވެގެންދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ކުރިންވެސް އިޝާރާތް ކުރެވުނު ފަދައިން އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވެ، ދޮސްގަނެ އެތެރެއަށް ފަޅައިގެން ގޮސް ބަނޑުގެ ތެރޭގައި ދޮސްތައް ފެތުރިފައިވާނަމަ ލެޕަރޮސްކޯޕް ބޭނުންކޮށްގެން މިއޮޕަރޭޝަން ނުކުރެވޭނެ އެވެ. އެފަދަ ހާލަތެއްގައި ޖެހޭނީ ބަނޑު ހުޅުވާލައިގެން އޮޕަރޭޝަންކޮށް ބަނޑުތެރެ ދޮވެ ސާފުކުރާށެވެ. ވުމާއެކު ލަސްނުކޮށް މިއޮޕަރޭޝަން ކުރުމަކީ އެންމެ ބުއްދިވެރި ގޮތެވެ.
އޮޕަރޭޝަނަކާއި ނުލައި އެޕެންޑިކްސް ދުޅަވުން ރަގަޅު ނުކުރެވޭނެބާވައޭ މިއީ ވަރަށް ގިނަ މީހުންގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ސުވާލަކަށް ވެދާނެ އެވެ. އޮޕަރޭޝަން ކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތް ތަނެއްގައި ނަމަ ބައެއް ފަހަރު ޖަރާސީމް މެރުމަށް ބޭނުންކުރާ އެންޓިބަޔޮޓިކް ބޭނުންކުރުމުން އެޕެންޑިކްސްގައި އަޅާފައިވާ ޖަރާސީމްގެ އަސަރު ކެނޑި ރަގަޅުވާގޮތް ވެއެވެ. ނަމަވެސް މިގޮތަށް ފަރުވާ ކުރުމަކީ ރިސްކް އޮތް ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ އެންޓިބަޔޮޓިކް އިން ރަގަޅުނުވެ، އެޕެންޑީކްސް ދޮސްގަނެ ފަޅައިގެންދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި އެގޮތަށް ރަގަޅުވުމަށް ފަހު ވެސް އެއްމަސް ނުވަތަ 2 މަސް ފަހުން އަނެއްކާވެސް ތަކުރާރުކޮށް އެގޮތަށް ދުޅަވެފައި ރަގަޅުވުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. މިފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި އޮޕަރޭޝަންކޮށްގެން އެޕެންޑިކްސް ނެގުމަކީ އެންމެ ރަގަޅު ގޮތެވެ.
އެޕެންޑީކްސް ދުޅަވުން ފަދަ އިމަޖެންސީ ޙާލަތްތަކުގައި ޑޮކްޓަރުންދޭ އިރުޝާދާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ލޮނުބިހި
ލޮނުބިހި އަކީ މޫދު ލޮނުގެ އަސަރު ކުރުމުން ގައިން ނަގާ ބިއްސެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ލޭއެރުން
ލޭއެރުން އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަނަކުން ލިބޭ ގެއްލުމަކުން ހަމާއި މަހާއި ދެމެދުގެ ތަނަކުން ލޭފެންނަގޮތްވުން އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ރީނދޫ
250px|thumb|left|ރީނދޫ ރީނދޫނުވަތަ އަކީ ފޯލިކޮށް ހުންނަ ދޮންރަތްކުލައިގެ ގޮނޑިއެކެވެ. މިއީ ހަވާދާއި ބޭހަށް ބޭނުން ކުރާއެއްޗެކެވެ. ރާއްޖޭގައި އާންމުކޮށް ރީނދޫ ބޭނުންކުރަނީ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ކާތަކެތި ހެދުމަށެވެ. ރީނދޫ އަކީ އިގުރު އާއިލާއަށް ނިސްބަތްވާ ހަވާދުގެ ބާވަތެކެވެ. ރީނދޫ އެންމެ ގިނައިން ހެދޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ގައުމުތަކުގައެވެ. ރީނދޫ ހެދެނީ ފިނިހޫނު މިން 30-20 ސެންޓި ގްރޭޑް އާއި ދެމެދުގެ ފިނިހޫނު މިން ހުންނަ ހިސާބު ތަކުގައެވެ. ރީނދޫ ހެއްދުމަށް އެންމެ މަޝްހޫރު އެންމެ ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޝަހަރަކީ އިންޑިޔާގެ މަހާރާޝްތުރާ ސްޓޭޓް އެވެ.
އަރުތެރެ ދުޅަވުން
އަރުތެރެ ދުޅަވުން އަކީ ބެކްޓީރިޔާ، ނުވަތަ ވައިރަސް އެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކުން ވިޔަސް އަރުތެރެ ގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަނެ ހަލާކުވުމެވެ. އެގޮތުން ހަލާކުވަނީ އަރުތެރޭގައިވާ ބައިތަކުގައި ލެވިފައިވާ ތެތްދުލިފަށް އެވެ.
ސްޓްރެޕްޓޮކޮކަސް،ނުވަތަ ސްޓެފައިލޮކޮކަސް ބެކްޓީރިޔާގެ ސަބަބުން އަރުތެރެ ހަލާކުވުމަކީ އަރިދަފުސް ރޯގާ އާއި ގުޅިގެން ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ތުއްތު ކުދިންނާއި، ކުޑަކުދިންނަށް އަރުތެރެ ދުޅަވުން ކުރިމަތިވާލެން ގިނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ސްޓްރެޕްޓޮކޮކަސް ބެކްޓީރިޔާ ގެ ސަބަބުން އަރުތެރެ ދުޅަވުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި، އަރުތެރެ ރަތްވެ، ދުޅަވުން، ޓޮންސިލް ގައި ދޮސް އަށަގަނެ ބޭރުވުން، އަނގައިން ދަވަ ބޭރުވުން، އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑަށް އަރުތެރެ ފާރުވުން، ގޮށްލުން އަދި ހުންއައުން ހިމެނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކުޑަކުދިންނަށް މޭނުބައިކުރުން، ބަނޑުގައި ރިހުން ، ބޮލުގައި ރިހުން، ފަދަ އުދަގޫތައް ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. ހުންއައުން 3 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރަގަޅުވިޔަސް، އެހެނިހެން އުދަގޫތައް 5 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ދެމިގެން ދެއެވެ.
ވައިރަސް އެއްގެ ސަބަބުން އަރުތެރެ ދުޅަވުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި، އަރުތެރޭގައި ދުޅަވެ ރަތްވެފައިވާ ޓިޝޫގެ ވަށައިގެން ހުދުކުލައިގެ ފަށަލައެއް ލެވުން، ހުންއައުން، ބޮލުގައި ރިހުން، އަދި އަރުތެރެ ފާރުވުން ހިމެނެއެވެ. މިއުދަގޫތައް 14-4 ދުވަހާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ދެމިގެން ދެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ވައިނޮޅީގެ ކަފި ދުޅަވުން
ވައިނޮޅީގެ ކަފި ދުޅަވުން އަކީ ވައިނޮޅީގެ ކަފި އެއްކޮށް ނުވަތަ އެއިން ބައެއްގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަނެ ދުޅަވާން މެދުވެރިވުމެވެ. ވައިނޮޅީގެ ކަފި ހުރަސްކޮށް ވައި ފުއްޕާމޭއާއި ހަމައަށް ދައުރުކުރުމުގެ ތެރޭގައި ވައިނޮޅީގެ ކަފީގެ ފާރުގައި ހުންނަ ސެލް ތަކުން ނިކުމެފައި ހުންނަ، 'ސިލިއާ އޭ ކިޔާ އިސްތަށި ތަކެއް ކަހަލަ އެއްޗެތި ތަކަކުން ކުދިކުދި ޖަރާސީމް ތަކާއި، ހަށިގަނޑާއި ގުޅުންނެތް މާއްދާތައް ހަށިގަނޑުން ބޭރު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.
ވައިނޮޅީގެ ކަފި ދުޅަވުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންއައުން، ކެއްސުން، ކިނބިިހިއެޅުން، ނޭފަތުން ފެން ނުވަތަ އަރިދަފުސް އައުން، އަދި ކެއްސާއިރު އަރިދަފުސް އައުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ލޭފޮޑުން
ލޭފޮޑުން އަކީ ފީނައި އުޅޭމީހުން އަޑިޔަށް ގޮސް އުޅުމުގައި ކަންފަތް އަދި ނޭފަތް އިން ލޭއައުން އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ހެލެނބެލި
250px|thumb|left|ހެލެނބެލި ހެލެނބެލިނުވަތަ އަކީ ހުތްރަހަގަދަ ތޮޅިއެކެވެ. މީގެހުތް ކެއުމަށާއި ބޭހަށް ބޭނުންކުރެއެވެ. ހެލެބެލި ތޮޅި އަޅާ ގަހަށް ވެސް ދިވެހި ބަހުން ކިޔަނީ ހެލެނބެލި އެވެ. ހެލެނބެލި އޮށް، ފަތް، ތޮޅި އަދި ހެލެނބެލި ގަހުގެ އެހެނިހެން ބާވަތްތަކަކީ ވެސް ދިވެހި ބޭސްވެރިކަމުގައި ބޭނުންކޮށް އުޅޭ ބާވަތް ތަކެކެވެ. ހެލެނބެލި އާންމުކޮށް ދިވެހިން ކައިއުޅެނީ އެއިން ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުންނަ ގަނޑު ހުތެވެ. ނަމަވެސް ހެލެނބެލި ދޮންވެ ފުރިހަމަވުމުން ވެސް ކައި އުޅެއެވެ. ހެލެނބެލި ދޮންނުވާއިރު ހުންނަނީ ފެހި ކުލައިގައެވެ. ދޮންވެ ފައްކާވުމުން ހުންނަނީ މުށި ކުލައިގައެވެ.
ލޭފޮޅު
ލޭފޮޅު އަކީ ލޭއަރައިފައި ހުންނަ ފޮޅު އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ލޭކިހުނު
ލޭކިހުނު އަކީ ކިހުނުވުން ގެ ބާވަތެކެވެ. މިބަލީގައި ކުޑަކަމުދާއިރު ލޭއަންނާނެ އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މުޅާ
މުޅާ ނުވަތަ އަކީ ގޮނޑިލައިގެން އަޑިއަށް ނުވަތަ ބިންގަނޑުގެ ތެރެއަށް ފައިބާ ތަރުކާރީގެ ބާވަތެކެވެ. މުޅާ ގަހުގެ އަޑިއަށް ފައިބާ ބަޔަށް ކިޔަނީ މުޅާ ގޮނޑިއެވެ. މިހާރު މުޅާ މަޝްހޫރު ވެފައި އޮންނަނީ ރެޑިޝް ގެ ނަމުންނެވެ. މުޅާގެ އެކިސައިޒަށް އެކިވަރަށް ހުންނަ ތަފާތު ވައްތަރުތައް ހުރެއެވެ. މުޅާ އަކީ ފިނި މޫސުމުގެ ދުވަސްވަރާއި ހޫނު މޫސުމުގެ ދުވަސްވަރު ހެދިބޮޑުވުމުގައި ތަފާތު ތަކެއް ހުންނަ ތަރުކާރީ އެކެވެ. އެގޮތުން ހޫނު މޫސުމުގައި ހެދޭ ވައްތަރުތަކުގެ މުޅާ ހެދިބޮޑުވާލެން އަވަސްކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ.
މުޅާ އަކީ ވިޓަމިން ސީ، ފޮލިކް އެސިޑް އަދި ޕޮޓޭސިއަމް އިން މުއްސަދިވެފައިވާ ތަރުކާރީގެ ބާވަތެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ވިޓަމިން ބީ6، މެގްނީޒިއަމް، އަދި ކެލްސިއަމް ފަދަ މާއްދާތައް ވެސް މުޅާގައި އެކުލެވިގެން ވެއެވެ.
މަނި ގުދަން ދުޅަވުން
މަނި ގުދަން ދުޅަވުން އަކީ އޮށް ގެ ފަހަތުގައި އިންނަ މަނި ރައްކާކޮށް ޚަޒާނާކޮށްދޭ މަނި ގުދަން ގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފެދުމެވެ. ބައެއް ފަހަރު މިހާލަތުގައި އާދައިގެ ވަރަކަށް ރިހުން ހުރިނަމަވެސް އަނެއް ބައިފަހަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ރިއްސުން ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އޮށް އެއެއްޗެއްގެ ތެރޭގައި ރައްކާކުރެވިފައިވާ އުރަވަޅި ގެ ކުލަ ރަތްވެ، އޭގައި ހޫނަކަމެއް އުފެދި، ދުޅަވުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ކުއްލިއަކަށް އުރަވަޅި ގައި ރިހުން އުފައްދާ އެންމެ އާންމު ސަބަބަކީ މަނި ގުދަން ދުޅަވުން އެވެ. މަނި ގުދަން ދުޅަވުން ކުރިމަތިކުރުވާ އެންމެ އާންމު ސަބަބު ތަކުގެ ތެރޭގައި ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތައް ކަމުގައިވާ ކްލަމީޑިއާ އިންފެކްޝަން އަދި ކިހުނުވުން ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ވައިނޮޅި ދުޅަވުން
ވައިނޮޅި ދުޅަވުން އަކީ ވައިރަސް ނުވަތަ ބެކްޓީރިޔާ އެއްގެ ސަބަބުން ވައިނޮޅި ގައި އިންފެކްޝަން އުފެދި ހަލާކުވުމެވެ. ކްލޮރިން ގޭސް، ސަލްފަރ ޑައިއޮކްސައިޑް، އަދި ދުންފަތުގެ ދުމުން ވެސް ވައިނޮޅި ހަލާކުވާގޮތް ވެއެވެ. ދުންފަތާއި ބަނގުއާވި އަކީވެސް ވައިނޮޅި ދުޅަވުމަށް މަގުފަހިކުރުވާ ދޭއްޗެވެ.
ވަގުތީ ގޮތެއްގައި ވައިނޮޅި ދުޅަވުން ކުރިމަތިކުރުވާ އެންމެ އާންމު ބެކްޓީރިޔާ ތަކަކީ ، ސްޓެފައިލޮކޮކަސް، ސްޓްރެޕްޓޮކޮކަސް، ނިއުމޮކޮކަސް، އަދި ނިސީރިއާ އެވެ.
ވައިނޮޅި ދުޅަވުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ، ހުންއައުން، ވަރުބަލިވުން، ވައިނޮޅީގެ އެތެރެއިން ލެވިފައިވާ ތެތްދުލިފަށް ދުޅަވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ވައިނޮޅި ދުޅަވުން އާންމު ގޮތެއްގައި އެކެއް ނުވަތަ ދެހަފްތާވަރަށް ދެމިގެން ހިގައިދާނެއެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ރަގަޅު ވެދެއެވެ. ދާއިމީ ސިފައެއްގައި ވައިނޮޅި ދުޅަވެގެން ނޫނީ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ވައިނޮޅި އަކަށް ނުލިބޭނެއެވެ.
ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ވައިނޮޅި ދުޅަވުމަށް އަހަރުތަކެއް ނަގައެވެ. އަދި އެގޮތަށް ދިގުމުއްދަތެއް ނެގުމުން ވައިނޮޅި މަޑުމަޑުން ހަލާކުވަމުން ދެއެވެ. ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ވައިނޮޅި ދުޅަވުމުން ވައިނޮޅީގެ ފާރުގައި ލޭގެ ހުދު ސެލް ތައް ޖަމާވެ، ލޭހޮޅިތައް ގިނަވެ، ވައިނޮޅީގެ ފާރު ބޯވެގެން ދެއެވެ. ދަވަބޭރުކުރާ ގޮށް ތައް ދުޅަވެ، ކުދި ޕޮލިޕް ތަކެއް ފުއްޕާފައި ހުރެއެވެ. އަދި ހަލާކުވާ ޓިޝޫތައް ރަގަޅުވާއިރު އެތަންތަނުގައި ލަކުނު އުފެދެއެވެ.
ވައިނޮޅިއަށް އެބަލިތަކުގެ އަސަރު ކުރުވާ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ކަރުފޮޅު، ކެއްސުން ބަލި، ކަށި ވިދުރި، އަދި ސިފިލިސް ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފިރިހެންހަށީގެ ބޯ ނިވައިކޮށްދޭ ހަންކޮޅާއި ބޯ ދުޅަވުން
ފިރިހެންހަށީގެ ބޯ ނިވައިކޮށްދޭ ހަންކޮޅާއި ބޯ ދުޅަވުން އަކީ ވެސް މަދުން ނަމަވެސް ދިމާވާ ޞިއްޙީ މައްސަލަ އެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މިހާލަތުގައި ދުޅަވާނީ ދެބައި އެއްކޮށެވެ. މާނަ އަކީ ފިރިހެން ހަށީގެ ބޯ، އަދި ފިރިހެން ހަށީގެ ބޯ ނިވައިކޮށްދޭ ހަންކޮޅު އާއި ދެބައި އެކުއެކީގައެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފިރިހެންހަށީގެ ބޯ ދުޅަވުން
ފިރިހެން ހަށީގެ ބޯ ދުޅަވުން އަކީ ފިރިހެން ހަށީގެ ކޮޅު ނުވަތަ ނުވަތަ ޚިތާނުކުރީމާ ޒަކަރުން ފާޅުވާ ހިސާބު ގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފެދި ދުޅަވުމެވެ. ފިރިހެން ހަށީގެ ބޯ ދުޅަވުން ކުރިމަތި ކޮށްފާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އެއްޗަކުން ޖެހި އަނިޔާވުން، ތަފާތު ޖަރާސީމް ތަކުގެ ސަބަބުން އިންފެކްޝަން އަށަގަތުން ހިމެނެއެވެ. އެގޮތުން ބެކްޓީރިޔާ، ވައިރަސް އަދި ފަންގަސް ތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް އިންފެކްޝަން އުފެދޭކަން ފާހަގަ ކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. އިންފެކްޝަން އުފެއްދި ޖަރާސީމުގެ ވައްތަރަކާއި ގުޅޭގޮތަށް ދެވޭ ފަރުވާ ތަފާތު ވެގެންދެއެވެ. ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ޚިތާނު ނުކުރާ މީހުންގެ މެދުގައި ފިރިހެން ހަށީގެ ބޯ ދުޅަވުން އާންމުވެފައި އަވަހެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ކާސިންޖީ
ކާސިންޖީނުވަތަ  އަކީ ލަންސިމޫ ގަސް ހެން ހެދޭ އެއަށްވުރެ ފަތްތުނި ފަތުގައި މީރުވަސްދުވާ ގަހެކެވެ. ކާސިންޖީ ގަހުގެ ފަތާއި އެގަހުގެ ނިރުގަނޑުގެ މައިގަނޑު ތަފާތު ވައްތަރުގެ ސުރުވާ ތައްޔާރު ކުރުމުގައި ބޭނުން ކުރެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މެލޭޝިޔާ، އިންޑޮނޭޝިޔާ، އަދި ތައިލޭންޑް ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ތައްޔާރުކުރާ ކުޅި ސުރުވާގެ ބާވަތްތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން ކާސިންޖީ ބޭނުންކޮށްފައި ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ދިވެހި ރާއްޖޭގައި ކާސިންޖީ ހެދެނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. ވަރަށް ގިނަ ގައުމުތަކުގައި ބޭސްވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި ބޭނުންކުރެވޭ ފަތްޕިލާވެއްޔެގެ ގޮތުގައި ކާސިންޖީ ބޭނުންކޮށް އުޅެއެވެ. ކާސިންޖީ އާއިލާގެ ވަރަށް ގިނަ ވައްތަރު ހުރެއެވެ.
ދުނިޔޭގެ ޓީބީ ދުވަސް
ދުނިޔޭގެ ޓީބީ ދުވަސް ނުވަތަ ދުނިޔޭގެ ކެއްސުން ބަލި ގެ ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރަނީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެ މާރޗް މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހެވެ. މިދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމުގެ ބޭނުމަކީ އާންމުންގެ މެދުގައި ކެންސުއްބައްޔާއި މެދު ހޭލުންތެރި ކުރުވުމެވެ. މިހާރު ވެސް 3 ވަނަ ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުގައި ކެއްސުން ބަލީގައި އަހަރަކު 1.6 މިލިޔަން މީހުން މަރުވެދާ ކަމަށް ހިސާބު ތަކުން ދައްކައެވެ. މިދުވަސް ފާހަގަ ކުރަނީ 1882 ވަނަ އަހަރު ރޮބަޓް ކޮކް ކިޔާ ސައިންސްވެރިޔަކު ކެންސުން ބަލި ޖައްސާ ޖަރާސީމް ހޯދުމާއި ގުޅިގެންނެވެ.
ލޭފެންނުބައިވުން
ލޭފެންނުބައިވުން އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ލޭނުބައިވުން އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އަޑުފޮށި ދުޅަވުން
އަޑުފޮށި ދުޅަވުން އަކީ މެކޭނިކަލް ނުވަތަ ކެމިކަލް މާއްދާއެއްގެ ސަބަބުން އަޑުފޮށި ހިލިގަނެ، ހަލާކުވުން، ނުވަތަ ބެކްޓީރިޔާ ގެ ސަބަބުން އަޑުފޮށީގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަނެ އަޑު ފޮށި ހަލާކުވުމެވެ. އަޑުފޮށި ދުޅަވުން ބެހިފައިވާ ވައްތަރުތަކުގެ ތެރޭގައި، ސާދާ އަޑުފޮށި ދުޅަވުން، ކަރުފޮޅުގެ ސަބަބުން އަޑުފޮށި ދުޅަވުން، ކެއްސުން ބަލި ގެ ސަބަބުން އަޑުފޮށި ދުޅަވުން، އަދި ސިފިލިސްގެ ސަބަބުން އަޑުފޮށި ދުޅަވުން އެވެ.
ސާދާ އަޑުފޮށި ދުޅަވުން ޖެހެނީ އަރިދަފުސް ރޯގާ ފަދަ އާދައިގެ ކުދި ބަލިތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. ކްލޮރިން ގޭސް، ސްޓީމް، އަދި ސަލްފަރ ޑައިއޮކްސައިޑް ގެ ސަބަބުން ވެސް އަޑުފޮށި ދުޅަވުން ނުރައްކާތެރި ދަރަޖައަކަށް ޖެހެއެވެ. މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަޑުފޮށީގައި އިންފެކްޝަން އާލާވަނީ އަޑުފޮށީގެ ވަށައިގެން ލެވިފައިވާ ތެތްދުލިފަށުގައެވެ. އެގޮތުން މިބުނި ތެތްދުލިފަށް ދުޅަވެ، އޭގެތެރޭގައި ލޭޖަމާވާގޮތް ވެއެވެ. އަދި އެއިން ބޯ ދަވަ ދޫކުރަން ފަށައެވެ.
ދާއިމީ ގޮތެއްގައި އަޑުފޮށި ދުޅަވުން ކުރިމަތި ވެދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، މާގިނައިން ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުން، މާގިނައިން ބަނގުއާވި ބުއިން، އަދި މާގިނައިން އަޑުފޮށި ބޭނުންކުރަން ޖެހުން ހިމެނެއެވެ. މިސާލަކަށް ސުކޫލްތަކުގައި ކިޔަވާދޭ މުދައްރިސުން ފަދަ މީހުންނަށް އަޑުފޮށި ދުޅަވުން ފަދަ މައްސަލަ ތައް ދިމާވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ލޭފިތް
ލޭފިތް އަކީ ދުވަނީގެ ބާވަތެކެވެ. މިހުންނާނީ ބިހިތަކެއްހެން ލޭކުލައިގައެވެ. މިއަށް ފަރުވާއެއް ނުލިބި ގިނަ ދުވަސް ވެއްެޖެނަމަ މިތަން ފާރުވެދާނެ އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
މޫނިމާ
މޫނިމާ ނުވަތަ އަކީ  ހިޔާބޮޑު، ގަހެއްގައި އަޅާ މޭވާ އެކެވެ. މިގަހުގެ މަލަކީ މަޑުރީނދޫ ކުލައިގެ ވަރަށް ކުދި ހަނި ފިޔަބަރިއެއް ހުންނަ މީރުވަސް ދުވާމަލެކެވެ.މޫނިމާ ގަހުގެ ލަކުނޑިއަށް ވެސް މޫނިމާ ކިޔައެވެ. އަދި މިއީ ވަރަށް ކީލިހަމަ މޮޅު ލަކުޑިއެކެވެ. މޫނިމާ އަޅާ ގަހަށް ވެސް މޫނިމާ ކިޔައެވެ. ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މޫނިމާ ބޭނުންކުރެވެނީ ހުހަށް ކެއުމަށެވެ. މޫނިމާ އަކީ ކިހަސް ރަހައެއް ހުންނަ މޭވާ އެކެވެ. މޫނިމާ ދޮންނުވާއިރު ހުންނަނީ ފެހިކުލައިގައެވެ. ދޮންވުމުން ރީނދޫ އަދި ރަތް ކުލައިގައި ވެސް މޫނިމާ ހުރެއެވެ. މޫނިމާ ލަކުޑި އަކީ ވަރަށް މޮޅު ލަކުޑިއެއްކަމަށް ބުނެއެވެ.
ލޭނާރުހިލުން
ލޭނާރުހިލުން އަކީ ލޮލަށް އެއްޗެއް ވެއްޓިގެން ނުވަތަ އެހެންވެސް ކަމެއްގެ ސަބަބުން ލޯހިރުވުމުގެ ސަބަބުން ލޮލުގެ ތެރެއިން އުފުލޭ ރަތްކުލައިގެ ނާރުތައް އުފުލުން އެވެ
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ގޮހޮރުކޮޅުވައި
ގޮހޮރުކޮޅުވައި އަކީ އުރަވަޅީގެ ބައްޔެކެވެ. މިބަލީގައި އުރަވަޅިއަށް ވައިފައިބައި އުރަވަޅި ބޮޑުވާނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ގޮހޮރަށް ވައިއެރުން
ގޮހޮރަށް ވައިއެރުން އަކީ ހުސްބަނޑާ ހުރުމުން ބަނޑުހައިވެގެން ބަނޑުތެރޭގައި ވައިއުފެދުން އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ގައުމީ އިއްތިހާދު
ގައުމީ އިއްތިހާދު އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެދިފައިވާ ސިޔާސީ ޕާޓީ އެކެވެ.
ތަޞައްވުރު
އަޅުގަނޑުމެންގެ ތަސައްވުރަކީ ކުރިއެރުމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދެކެން ބޭނުންވާ ދިވެހިރާއްޖެއަކީ، އިސްލާމީ އުސޫލުތަކާއި ދިވެހި އާދަކާދައިގެ މައްޗަށް ބައްޓަންވެފައިވާ، އަމާންކަމާއި ފާގަތިކަންމަތީ ފަރުދުން ދިރިއުޅެމުންދާ، ކުރިއަރައި ތަރައްޤިވެފައިވާ މިނިވަން ދިވެހިރާއްޖެއެކެވެ. އެފަދަ ކުރިއެރުމެއް ގައުމަށް ގެނެސްދިނުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރުމަށް ގައުމީ އިއްތިހާދު ވައުދުވަމެވެ. ގައުމީ އިއްތިހާދު ގަބުލުކުރާގޮތުގައި ދިވެހީންނަކީ ގައުމުދެކެ ލޯބިވާ، ގައުމަށް ހެޔޮއެދޭ ބައެކެވެ. އަމިއްލަ ކުރިއެރުމާއި ޖަމާއަތުގެ ރައްކަލަށްޓަކައި، ފެންވަރު ރަނގަޅު ސިއްހީ ޚިދުމަތްތަކާއި، ވަޒީފާ އާއި އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ފުރުސަތަށް އެދިތިބި، ދަރީންނަށް ކުރިމަގުގައި ބޭނުން ހިފޭފަދަ ތައުލީމަކާއި ޢާއިލާއާއި އެކު ދިރިއުޅެވޭނެ ހިޔާވަހިކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ ރައްޔަތެކެވެ. ޑްރަގްގެ ވަބާއާއި ކުށްކުރުމުގެ އާދައިން އެއްކިބާވެފައިވާ ގައުމެއް ބިނާކުރުމަށް ތައްޔާރަށް ތިބި ފަރުދުން ތަކެކެވެ. ގާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައާއި ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ހިފުން ހަމަހަމަ ގޮތަކަށް ލިބިދީފައި އޮތުން އެދޭ ބައެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދެކެން ބޭނުންވަނީ މިކަންކަން ޙާޞިލުވެފައިވާ މުސްތަގުބަލެކެވެ. މިމުސްތަގްބަލް ފޯރުކޮށްދެވޭނީ ރައްޔަތުންގެ ޚިޔާލާއި ވިސްނުން ގަބޫލުކުރާ، ރައްޔަތުންގެ އަޑު އަހާ، ރައްޔަތުންނަށް ޖަވާބުދާރީވާ ބަޔަކަށެވެ. ފެއިލްވެފައިވާ ސިޔާސަތު ތަކަށް ތަކުރާރުކޮށް ތަރުހީބުދިނުމުގެ ބަދަލުގާ ދިވެހި ގައުމުގެ ދުވެލި އާ މިސްރާބަކަށް ބަދަލުކޮށްލަން ފިސާރިކެރިގެން ތިބި ބަޔެކެވެ. ގައުމީ އިއްތިހާދަކީ ހުރިހާ ދާއިރާއެއްގައި ރާއްޖޭގެ އެންމެހާ ފަރުދުންނަށް ހަމަހަމަ ފުރުސަތު ތަކެއް ހޯދައިދިނުމަށް ރައްޔަތުންގެ އަޑުއަހައި އެމީހުންގެ އުއްމީދުތައް ހަގީގަތަށް ހެދުމަށް ދިވެހިރައްޔަތުންނާއި އަތާއަތް ގުޅުވައި، ފިސާރި ކެރިގެން ސިޔާސީ މައިދާނަށް ނިކުންނަ ބައެކެވެ.
މަގުޞަދުތައް
އިސްލާމީ އުސޫލްތަކާއި ދިވެހި އާދަކާދައަށް އިސްކަންދީގެން ދިވެހި ވަންތަކަން ދިރުވާ ދެމެހެއްޓުން. ޑިމޮކްރެޓިކް އުސޫލުން މަސައްކަތް ކޮށްގެން، ރައްޔިތުންނަށް ޖަވާބުދާރީވާ، ދިވެހިންގެ ކުރިއެރުމާއި ރައްކާތެރި ކަމަށް އިސްކަންދޭ ސަރުކާރެއް ޤާއިމްކޮށް ހިންގުން. މަދަނީ ދާއިރާތައް ތަރައްޤީކޮށް ހަރުދަނާކޮށްގެންނާއި ބޭނުންވާ ޤަވާޢިދާއި ޤާނޫނުތައް ތަންފީޒުކޮށްގެން، އިންސާފުވެރި، ހަމަހަމަ، އަމާން މުޖުތަމައެއް ގާއިމުކުރުން. ފެންވަރު ރަގަޅު ސިއްހީ ފަރުވާއާއި ތައުލީމާއި ހިޔާވަހިކަން ފަދަ އިޖުތިމާޢީ އެހީ ރައްޔިތުންނަށް ހަމަހަމަ ގޮތެއްގައި ލިބިދީގެން އިންސާނީ ވަޞީލަތް ތަރައްޤީކުރުން. އިންވެސްޓްމެންޓާ ބެހޭ އަރުތަވެރި ސިޔާސަތުތަކާއި ވިޔަފާރީގެ ހަރުދަނާ ނިޒާމުތައް ގާއިމުކޮށްގެން، ގައުމުގެ އިގްތިސާދު ތަރައްގީކޮށް ދެމެހެއްޓުން. ޒުވާނުންގެ ކުރި އެރުމުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތައް ނައްތައި އެމީހުނަށް ހަމަހަމަ ފުރުސަތެއް ހޯދައިދީގެން ރަގަޅު މުސްތަގްބަލެއް ގާއިމު ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުން. ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމާއި މަދަނީ އެކިއެކި މަސަތްކަތުގައި ވެއްޓަށް އަންނަ ބަދަލު ވީހާވެސް ކުޑަ ވާނެ ގޮތަކަށް މަސައްކަތްތައް ބައްޓަން ކުރުމާއި އިޔާދދަކުރުވަނިވި ހަކަތައިގެ ބޭނުންކުރުމަށް އިސްކަންދިނުމާއި ވެއްޓަށް ގެއްލުންހުރި ތަކެތި ބޭނުން ކުރުން މަދުކޮށް ތިމާވެށި ހިމާޔާތް ކުރެވިފައިވާ ސަރަހައްދު ތަކެއް ގާއިމް ކޮށްގެން ގައުމުގެ ޤުދުރަތީ ވަޞީލަތްތައް ރައްކާތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުން. ޕާޓީގެ މެންބަރުންނާއި، ޕާޓީ ކުރި އެރުވުމުގައި ކުރެވެން ހުރި ހުރިހާ ކަމެއް ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުން.
ޤިސްމު:ސިޔާސީ ޕާޓީ
މުގު
މުގުނުވަތަ އަކީ ޢާއްމުކޮށް ރިހަކައްކަން ގެންގުޅޭ ކުދިއޮށްޓަރެއް ހުންނަ އެއްޗެކެވެ. މީގެވަރަށް ގިނަބާވަތް ހުރެއެވެ. މިސާލު: ރަތްމުގު. ނޫމުގު. ފެހިމުގު އަދި ކަޅު މުގު ހިމެނެއެވެ. މުގަކީ އެއިން އާންމުކޮށް ރިހަ ކެއްކުމަށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ. ބޭރު ގައުމުތަކުގައި މުގުން ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ކާނާތައް ތައްޔާރުކޮށް އުޅޭއެވެ. މުގުގަސް ބޮޑުވަނީ 15 އިންޗިވަރުގެ އުސްމިނަށެވެ. މުގު އަޅާފައި ހުންނަނީ ތޮޅި ފާނޑުގެ އެއްޗެއްގައެވެ. އެއިން ކޮންމެ އެއްޗެއްގެ ތެރޭގައި ދެ މުގު ކޮޅު އޮވެއެވެ.
މުގުން ލިބިދޭ ޞިއްހީ ފައިދާ ތަކުގެ ތެރޭގައި ލޭގެ ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކުރުން، ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ދުރުކޮށް ދިނުން، އަދި ހަށިގަނޑަށް ދަގަނޑު ފޯރުކޮށް ދިނުން ހިމެނެއެވެ.
ޗިސްމޭގެ ކެންސަރު
ޗިސްމޭގެ ކެންސަރު އަކީ ޗިސްމޭ ގައި ކެންސަރު ގެ ޓިއުމަރު އުފެދުމެވެ. އެމެރިކާ ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ކޮންމެ އަހަރަކު އެތަކެއް ބަޔަކު ޗިސްމޭގެ ކެންސަރު ޖެހިގެން ދުނިޔެއިން ނެތިދެއެވެ. ޗިސްމޭ އަކީ މައިދާ، ކުޑަގޮހޮރު އަދި ފުރަމޭ މި 3 ގުނަވަނުގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުނަވަނެކެވެ. ޗިސްމޭގެ މަސައްކަތަކީ ކާނާ ހަޖަމުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ބައެއް އެންޒައިމްތައް އުފައްދައިދީ ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ތެރެއަށް ފޮނުވައި ދިނުމެވެ. ޗިސްމޭއިން އުފައްދައިދޭ އެންޒައިމްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ޚާއްޞަ އެންޒައިމަކީ ހަކުރުގެ މާއްދާ ހަޖަމުކުރުމަށް އުފައްދައިދޭ އިންސިއުލިން އެވެ. ޗިސްމޭގައި ގިނައިން ކެންސަރު އުފެދެނީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުންނެވެ.
ސަބަބު
ވަކި ޚާއްޞަ ސަބަބެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ.
އަލާމާތްތައް
ބައެއް މީހުން ޗިސްމޭއަށް ކެންސަރުޖެހި ބަލީގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެނި ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ގުނަވަންތަކަށް ކެންސަރުގެ އަސަރު ފޯރައެވެ. ޗިސްމޭއަށް ކެންސަރު ޖެހިފައިވާކަން ގިނަފަހަރަށް އެނގެނީ އެހެން ގުނަވަނަކަށް ކެންސަރު ފެތުރި އެކަމާބެހޭގޮތުން ހޯދާ ހޯދުންތަކުގެ ތެރޭގައެވެ.
ފުރުޞަތު ބޮޑު މީހުން
ޗިސްމޭގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑީ:-
ފަރުވާ
ބަލީގެ އަސަރުކޮށްފައިވާ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށް ބަލައި ފަރުވާ ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ ފަރުވާދޭ ޑޮކްޓަރެކެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޢަބްދުﷲ
ޝަޚްސީ ވަނަވަރު
ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޢަބްދުﷲ އުފަންވެފައިވަނީ 1974 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައިމަހުގެ 01 ވަނަ ދުވަހު ފާދިއްޕޮޅު ހިންނަވަރުގައެވެ.
ގެމުލި
ގެމުލި އަކީ ގައިންނަގާ މުލިހި ފާނޑުގެ އެއްޗެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޢަބްދުﷲ
އެޕޮއިންޓްމަންޓްތައް
މެކޭނިކަލް އިންޖިނިއަރ / އީއެމްއީ
ލޮޖިސްޓިކްސް އެންޑް ޕްރޮކިއުމަންޓް ޑިޕާޓްމަންޓުގ އެންސީއޯ އިންޗާޖު / އީއެމްއީ
ޕްރޮގްރާމް ކޯޑިނޭޓަރ / އެންސީއޯ އެކެޑެމީ
ޓާރނާރޒް ސިންޑްރޯމް
ޓާރނާރޒް ސިންޑްރޯމް އަކީ އަންހެނުންގެ ކްރޯމޯސޯމް އަށް އަންނަ ބަދަލަކުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ.
ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޢަބްދުﷲ
އެޕޮއިންޓްމަންޓްތައް
އެކްޓިންގ ސާޖަންޓް މޭޖަރ އޮފް އެމްއެންޑީއެފް
ސާޖަންޓް މޭޖަރ އޮފް އެމްއެންޑީއެފް
ބޯޑުތަކާއި ކޮމެޓީތައް
އައްޑަނަ މަޖައްލާގެ އެޑިޓޯރިއަލް ބޯޑުގެ މެންބަރުކަން
ފުލެޓް ކޮމެޓީގެ މެންބަރުކަން
ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީގެ ޓެންޑަރ އިވެލުއޭޝަން ކޮމެޓީގެ މެންބަރުކަން
އެމްއެންޑީއެފް ސްކޮލާޝިޕް ބޯޑުގެ މެންބަރުކަން
އެމްއެންޑީއެފް އެންލިސްޓެޑް ޕްރޮމޯޝަން ބޯޑުގެ މެންބަރުކަން
ތަޢުލީމް
ޕޯސްޓް ގްރެޖުއޭޓް ޑިޕްލޮމާ އިން ސްޓްރެޓެޖިކް މެނޭޖްމަންޓް ޑިޕްލޮމާ އިން މިލިޓަރީ ސްޓަޑީޒް މެނޭޖުމަންޓް
ސެޓްފިކެޓް 4 އިން އިލެކްޓްރިކަލް އިންޖިނިއަރިންގ
އަސްކަރީ ތަމްރީނުތައް
އަސާސީ ތަމްރީނު
ސްޕެޝަލް ޓާސްކް ފޯސް ޓްރޭނިންގ
ޑްރިލް އިންސްޓްރެކްޓަރ ކޯސް
ފިޒިކަލް އިންސްޓްރެކްޓަރ ކޯސް
ބެލެންސް މެޓަލް
ކޯޕްރަލް ކޯސް
އެންސީއޯ ކެރިއަރ ކޯސް
އެންސީއޯ އެޑްވާންސް ކޯސް
ކާމިޔާބުތައް
ޑިޕްލޮމާއިން މިލިޓަރީ ސްޓަޑީޒް ކޯހުން އެއްވަނަ އަދި އޮނަގުރެޖުއޭޓުގެ ޝަރަފު
ސެމިނާރުތައް
ޕެސިފިކް ރިމް އެއަރ ޕަވަރ ސިމްޕޯޒިއަމް {ޖަޕާން 2012)
ޕެސިފިކް ރިމް އެއަރ ޕަވަރ ސިމްޕޯޒިއަމް {ޔޫއެސްއޭ 2015)
ޕެކް 10 (ސައުތު ކޮރެއާ 2017)
އިންޑޯޕޭކޮމް ކޮންފަރެންސް {ޔޫއެސްއޭ 2019)
ތަޖުރިބާ
ޕްލެޓޫން ލީޑަރ، ޑްރިލް އިންސްޓްރެކްޓަރ - 27 ވަނަ އަސާސީ ތަމްރީނު ކޯސް
ޕްރޮގްރާމް ކޯޑިނޭޓަރ، ހެޑް އޮފް ޑިޕާޓްމަންޓް އެންޑް ސަބްޖެކްޓް އިންސްޓްރެކްޓަރ - އެންސީއޯ އެކެޑެމީ (2010 - 2011)
ޚާއްޞަ މަސައްކަތްތައް
ސުނާމީ ކާރިސާ 2004
17 ވަނަ ސާކް ސަމިޓް އޮޕަރޭޝަން 2011
ޝަރަފުގެ ނިޝާން
17 ވަނަ ސާކު ސަމިޓް މެޑެލި
އަޚްލާޤީ މެޑެލި
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ މެޑެލި
މިނިވަން ފަންސާހުގެ މެޑެލި
ޖުމްހޫރީ ފަންސާހުގެ މެޑެލި
ހުނަރުވެރިކަމުގެ ކުލަ
ގެމުޅަ
ގެމުޅަ އަކީ ހަމަށްޖެހޭ ކެންސަރު ފާނޑުގެ ބައްޔެކެވެ. މިބަލިޖެހުމަށް ގެމުޅަނެގުން މިހެން ވެސް ކިޔައެވެ.
ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޢަބްދުﷲ
ޝަރަފުގެ ނިޝާން
ކާމިޔާބުގެ ކުލަ
ގެމުޅަ
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޢަބްދުﷲ
ޝަރަފުގެ ނިޝާން
ޚާއްޞަ ޚިދުމަތުގެ ކުލަ
އިޚްލާޞްތެރިކަމުގެ ކުލަ
ދިގު މުއްދަތެއްގައި ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ ކުލަ
ރައީސުލްޖުްމޫރިއްޔާގެ ކުލަ
އަޚްލާޤީ ކުލަ (ތިންވަނަ ފަހަރަށް)
ގިފަރާ
ގިފަރާ އަކީ އުކުޅުވަޅު ގައި ނަގާ ފެތުރި ފާނޑުގެ އެއްޗެކެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ގޯނި ބަލި
ގޯނިބަލި އަކީ ގައިގެ ތަންތަން ދުޅަވެ ފެންއެރި ކަނޑައިގެންދާ ބައްޔެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި މިބަލި އެންމެ ފުރަތަމަ ފާޅުވީ ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އައްޑު އަތޮޅުންނެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ދުޅަވުން
އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ދުޅަވުން އަކީ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފެދުމެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މިކަން ކުރިމަތިވަނީ ފަރުޖު ދުޅަވުން އާއި އެކުއެކީގައި އެއްކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ދުޅަވުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި:-
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ނޫމުގު
thumb|left|ނޫމުގު thumb|left| ނޫމުގުނުވަތަ އަކީ މުގުގެ ބާވަތެކެވެ. މިހުންނަނީ ކަޅު ފެހިކުލަ އެއްގައެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް އިންޑިޔާގައި ހެދޭ މުގުގެ ވައްތަރެއްކަމަށް ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ. ކުދިކުދިކޮށް ހުންނަ ނޫމުގުގެ ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. ނޫގު މުގަކީ ވެސް އެހެނިހެން މުގުގެ ބާވަތްތަކެކޭ އެއްފަދައިން ރިހަ ކެއްކުމަށާއި އެހެނިހެން ތަފާތު ކާނާގެ ބާވަތްތައް ހެދުމުގައި ބޭނުންކުރެވޭ އެއްޗެކެވެ.
ނޫ މުގުއަށް ބައެއް ފަހަރު ފެހި މުގު އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. މިހެންކިޔަނީ ނޫމުގުގެ ކުލައަކީ ގަދަ ފެހި ކުލައެއް ކަމަށްވާތީ އެވެ. ނޫމުގު އެންމެ އާންމުކޮށް ހުންނަނީ ޗައިނާގެ ހިސާބުގެ ކެއުންތަކުގައި ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
ކޯރސަކޮފްސް ސިންޑްރޯމް
ކޯރސަކޮފްސް ސިންޑްރޯމް އަކީ ވިޓަމިން ބީ1 ނުވަތަ ތިއެމިން މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ހަދާނުގެ ބަޔަށް ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. ކޯރސަކޮފް ސިންޑްރޯމް ނުވަތަ ކޯރސަކޮފް ސައިކޮސިސް، ނުވަތަ ކޯރސަކޮފް ބަލި އަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކަންތައްތައް ހަދާންނެތުން މެދުވެރިކުރުވާ ނާރުތަކުގެ ބައްޔެކެވެ.
ކޯރސަކޮފް ސިންޑްރޯމް ޖެހެނީ ދިގުމުއްދަތަކަށް ބަނގުއާވި ބުއިން، ސިކުނޑިއަށް ޖެހޭ ތަފާތު ބަލިތައް، އަދި ބޮލަށް އަނިޔާއެއް ލިބުން، އަދި ވިޓަމިންބީގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ ތިއެމިން މަދުވުމުންނެވެ. މިބަލި ޖެހިފައިވާ ތިބޭމީހުންނަށް އެމީހެއްގެ ހަޔާތުގައި ދިމާވާ ކަންތައްތައް ވަރަށް އަވަހަށް ހަދާން ނެތޭގޮތް ވެއެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ މިފަދަ މީހުންނަށް އެމީހުންނަށް ދިމާވި ކަންކަން ހަދާން ބެހެއްޓެނީ ނުވަތަ ހަދާނުގައި ދެމިހުންނަނީ ކުޑަ ހިނދުކޮޅަކަށެވެ. ފާހަގަ ކުރެވޭ އަނެއް ކަމަކީ މިބަލި ޖެހިފައި ތިބޭ ބައެއް މީހުން އެމީހުންގެ ހަޔާތުގައި ދިމާނުވެސް ވާކަންތައްތަކެއްގެ ވާހަކަ ތަފްޞީލީ ގޮތެއްގައި ކިޔައިދީފާނެއެވެ. މާނައަކީ ނުވާކަމެއްގެ ވާހަކަ ހަދަހަދައިގެން ވަރަށް ތަފްޞީލްކޮށް ކިޔައިދީފާނެއެވެ.
ކޯރސަކޮފް ސިންޑްރޯމް އަކީ ސިކުނޑީގައި ހުރި ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ވަގުތީ ކަމަކަށް ވެސް ވެދާނެއެވެ. މާގިނައިން ބަނގުއާވި ބޭނުންކުރުމުން ، ކޯރސަކޮފް ސިންޑްރޯމް ޖެހެނީ ވާރނިކް ބަލި އާއި އެކުގައެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:ސިންޑްރޯމް
ގަނޑު މުލިހި
ގަނޑު މުލިހި އަކީ ބޮޑެތި މުލިހި އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ގާތުން ދިނުން
މައިމީހާގެ ކިރަކީ ތުއްތުދަރިފުޅަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ކާނާއެވެ. އަދި އެދަރިފުޅު އުފެދި ބޮޑުވުމަށްޓަކައި ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މާއްދާތައްކަމުގައިވާ ޕްރޮޓީން، ކާބޯހައިޑްރޭޓްސް، ފެޓްސް، ވިޓަމިންސް އަދި ދަގަނޑުގެ ބައި އެންމެ ފުރިހަމަ ޢަދަދަކަށް ހިމެނިފައިވާ ކާނާއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެކިވައްތަރު ވައްތަރުގެ ބަލިތަކުން ދިފާޢުކޮށްދިނުމުގެ ބާރު މައިމީހާގެ ކިރުގައި އެކުލެވިފައިވެއެވެ.
ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާއިން އިރުޝާދުދޭގޮތުގައި މައިމީހާގެ ކިރަކީ ތުއްތު ދަރިފުޅަށް އެންމެ ރަނގަޅު ކާނާއެވެ. އަދި ތުއްތު ދަރިފުޅުގެ ފުރަތަމަ 6 މަސް ދުވަހުގައި ހަމަ އެކަނި ގާތުން ކިރު ދިނުމަށް ވަނީ ބާރު އަޅާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރުގައި އިތުރު މަޢުލޫމާތާއި ގާތުން ދިނުމުގެ މުހިއްމުކަން ވިސްނައިދިނުމަށް ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާއިން އިލްތިމާސް ކުރެއެވެ. ގާތުން ކިރު ދިނުމަކީ ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ކާނާ ފޯރުކޮށްދިނުމަގައި ޤުދްރަތީ ގޮތުން ހަމަޖެހިފައިވާ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ. އަދިގާތުން ދިނުމުން ފައިދާ ކުރަނީ ހަމަ އެކަނި ތުއްތު ދަރިފުޅަކަށް ނޫނެވެ. މީގެ ސަބަބުން މައިމިހާއަށްވެސް ވަރަށް ގިނަ ފައިދާތަކެއް ކުރެއެވެ. މިގޮތުން މައިމީހާގެ ކަށިތައް ވަރުގަދަކޮށް އޯވަރީއަށާއި އުރަމައްޗަށް ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަވެގެންދެއެވެ. އަދި މާބަނޑު އިރު އިތުރުވާ ބަރުދަން ލުއިވުމަށް އެހީތެރިވާ ކަމެއްވެސްމެއެވެ. ތުއްތުދަރިފުޅަށް ގާތުން ކިރު ދިނުމުން ކުރާ ފައިދާތަކުގެ ތެރޭގައި ބަނޑާއި ގޮހޮރުގެ މައްސަލަތަކުންނާއި ޚާއްޞަކޮށް ބޭރަށް ހިންގުމުން އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމަށާއި ކަންފަތަށް ޖެހޭ ބަލިތަކުން ދިފާޢުކޮށް ހަމައެއާއެކު ހަކުރުބައްޔާއި ހަމުގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އެތައް ގުނައަކަށް ކުޑަވެގެންދެއެވެ. އަދ ޚާއްޞަކޮށްލަން ޖެހޭ ނުކުތާއަކީ ގާތުން ދޭ ކުދިންގެ ނެޕީން ނުބައިވަސް ނުދުވާ ކަމެވެ.
ގާތުން ދިނުން ތަޖްރިބާ ކުރުމަކީ އެތަކެއް ހިތްހަމަޖެހުމާއި އުފަލަކާއި ދަރިމައިވަންތަކަމުގެ ކުލުނު އިތުރު ވެގެންދާ ކަމެކެވެ. ވީމާ، އަލަށް މައިންނަށްވާމީހުންނަށް، ޚާއްޞަކޮށް ގާތުން ކިރުދިނުމުގައި ދަތިތައް ކުރިމަތިވާ މީހުންނަށް، ގާތްތިމާގެ މީހުންނާއި ރައްޓެހިން އަދި ޞިއްޙީ އެހީތެރިންގެ ފަރާތުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު އަދި ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ތުއްތުދަރިފުޅު ދުނިޔެއަށް އުފަންވުމާއި ވިދިގެން މަސްތުރަވުމަށްފަހު މައިމީހާގެ ލޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދެ ހޯރމޯނެއް ކަމުގައިވާ އީސްޓްރޮޖަންއާއި ޕްރޮޖެސްޓެރޯން ހުންނަ ޢަދަދު ކުއްލިއަކަށް ދަށަށްދާ ގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު ޕްރޮލެކްޓިން އޭ ނަމަކަށް ކިޔާ ހޯރމޯނެއް ލޭގެތެރޭގައި އިތުރުވާން ފެށުމުގެ ސަބަބުން ކިރު އުފައިދައިދިނުމަށް މަގު ފަހިވެގެން ދެއެވެ. އެއަށްފަހު އުރަމަތީގައި ހުންނަ ޚާއްޞަ ސެލްތަކެއް ކަމުގައިވާ އެސިނީ ސެލްސް ތަކުން ކިރު އުފައްދައިދީ އުރަމައްޗަށް ކިރު ޖަމަޢުވާގޮތް ވެއެވެ. ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ކައިރިން ދޭންފެށުމުގެ ގޮތުން އެދަރިފުޅުގެ އަނގަ އުރަމަތީގައި ޖެހުމަށްފަހު މައިމީހާގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފައްދައިދޭ ހޯރމޯނެއް ކަމުގައިވާ އޮކްސިޓަސިންގެ ސަބަބުން އުރަމަތިން ކިރު އަންނަން ފަށައެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ދުވަސްކޮޅުގައި މިގޮތަށް ކިރު އައުމުގައި މައިމީހާގެ އެއްވެސް އިޚްތިޔާރެއް ނޯންނާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ތުއްތު ދަރިފުޅު ރޯ އަޑަށާއި އަދި ދަރިފުޅަށް ކިރު ދިނުމަށް ހިތަށް އެރުމުން ކިރު އަންނަން ފަށައެވެ. ގާތުން ދިނުން ފަސޭހަކުރުމަށްޓަކައި ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ގާތުން ދޭން ފެށުން ބުއްދިވެރިއެވެ. އަދި، ގާތުން ދޭވަގުތުގައި މައިމީހާއަށް ފަސޭހަ ގޮތަކަށް ތުއްތު ދަރިފުޅު ބޭއްވިދާނެއެވެ.
ކިރުބޯނެ ވަގުތުތައް ކަނޑައެޅުމަށް ތުއްތުދަރިފުޅަށް ދޫކޮށްލާށެވެ. ބަނޑުހައިވެގެން ދަރިފުޅު ރޯންފެށުމުން ކިރުޖައްސާށެވެ. އޭރުން ކިރު އިތުރަށް އުފެދޭނެވެސްމެއެވެ. މިހެންވަނީ ތުއްތުދަރިފުޅު ކިރުބުއިމަށް ދަމާލާކޮންމެ ފަހަރަކު ސިކުނޑިއަށް ކިރުބޯންފެށިކަމުގެ މެސެޖުގޮސް ،ސިކުނޑިން ސިގްނަލެއް އުރަމައްޗަށް ފޮނުވުމުން ކިރު އިތުރަށް އުފައްދާތީއެވެ. އެހެންކަމުން، ދަރިފުޅަށް ގާތުންދޭ ކޮންމެފަހަރަކު އިތުރަށް ކިރުއުފައްދައެވެ. އުރަމަތީގައިވާ ކިރު ހުސްވަންދެން ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ނުބޮވޭކަމަށް ބެލެވޭނަމަ ކިރު ނަގަން ޚާއްޞަކުރެވިފައިވާ މެޝިން(ބްރެސްޓް ޕަމްޕް) ނުވަތަ އަތުން އުރަމަތި މަސާޖް ކޮށްގެން އުރަމަތީގައި ވާ ހުރިހާ ކިރެއް ހުސްކޮށްލަންވާނެއެވެ. އެއީ އުރަމައްޗަށް ކިރު އެރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭކަމަކަށްވާތީއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ތުއްތު ދަރިފުޅު ބަނޑުބޮޑުނުވާހެންހީވާނަމަ ފުޅިއަކަށްއަޅާފައި އެގޮތަށްނަގާ ކިރުދެވިދާނެއެވެ. ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ގާތުން ކިރުދޭ ވަގުތުގައި މަޑުމައިތިރި މިޔުޒިކެއްޖެހުމުންވެސް ގިނައިން ކިރު އުފެދުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.
އުރަމަތީގެ ސައިޒަށް ބަލާފައި އެއުރަމައްޗަކުން އުފައްދައިދޭ ކިރުގެ މިންވަރު ބުނެދޭކަށް ނޭނގޭނެއެވެ. ކުޑަ ސައިޒެއްގެ އުރަމައްޗަކުންވެސް ވަރަށް ގިނައިން ކިރު އުފައްދައިދީފާނެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ގާތުން ދޭން ހޭދަކުރަން ޖެހޭ ވަގުތުވެސް ތަފާތުވެދާނެއެވެ. މިގޮތުން ބައެއް ފަހަރު ގާތުން ދިނުމަށް ހޭދަކުރަން ޖެހޭނީ ހަޔެއްކަ މިނިޓެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު އެއްގަޑި އިރު ވަރު ހޭދަކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ.
ފުރަތަމަ ދުވަސްކޮޅުގައި ތުއްތުކުދިން ދެގަޑިން ނުވަތަ ތިންގަޑިން ބަނޑުހައިވާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބޮޑުވާވަރަކުން ކުޑަވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެއްފަހަރުމަތިން ގިނައިން ކިރު ބުއިން އިތުރުވެ ގާތުން ދިނުމުގެ ދޭތެރެ ދުރުވާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބޮޑަށް ބަލަންވާނީ ބަނޑުހައިވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ގާތުން ދެވޭތޯއެވެ. ކުރިންވެސް ބުނެފައިވާ ފަދައިން ގިނައިން ގާތުން ދިންވަރަކަށް ގިނައިން ކިރު އުފައްދައިދެއެވެ. ގާތުން ކިރުދޭ ދުވަސްކޮޅު ގިނައިން އަރާމުކޮށް ޤަވާޢިދުން ޞިއްޙަތަށް ރަނގަޅު ކެއުމާއި ބުއިންތައް ބޭނުންކުރުމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދޭންވާނެއެވެ. ކިރުދޭ މައިންނަށް ވަކި ޚާއްޞަ އެއްޗެއް ކާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. އެދުވަހެއްގެ ކެއުމުގައި މައިގަނޑު ފަސްބައި ހިމެނޭ ގޮތަށް ކެއުން ބައްޓަން ކުރެވިފައިވަނިކޮށް ފުދޭނެއެވެ. ފުރަތަމަ ދުވަސްކޮޅުގައި ތުއްތު ދަރިފުޅަށް އެލަރޖިކްވެދާނެކަމަށް ބެލެވެނީ ރަތްކުލައިގައި ހުންނަ ތަރުކާރީއާއި މޭވާ(ޓޮމާޓޯ، ސްޓްރޯބެރީ، ޗެރީ ފަދަ ތަކެތި)އެވެ. ވީމާ، މިފަދަ ތަކެތި މައިމީހާ ކެއުން ލަސްކޮށްލުން ނުވަތަ ވީހާވެސް މަދުން ބޭނުންކުރުމަށް ސަމާލުވާންވާނެއެވެ. އަދި ކެފެއިން އެކުލެވިގެންވާ ތަކެތި (ކޮފީ، ކޮކާ ކޯލާ ފަދަ ތަކެތި ) ބޭނުންކުރުން ބުއްދިވެރިއެއް ނޫނެވެ.
ތުއްތުދަރިފުޅަށް ބޭނުންވާވަރަށް ކިރު ލިބޭކަން އެނގުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމުކަމެކެވެ. އެކަން ދެނެގަނެވޭނީ ގާތުން ދޭންފެށުމުގެ ކުރިން ބަނޑުހައިވެފައިވާކަމުގެ ނިޝާންތަކެއްފެންނަން ހުރެފައި ނިމޭވަގުތުގައި ވަރަށް ހިތްހަމަޖެހިފައި އޮންނަ މަންޒަރު ފެންނަނަމައެވެ. ގާތުންދެމުންދާވަގުތުގައި ވަރަށް އަރާމުކޮށް އަދި ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކޮށް އޮންނަ ނަމަވެސް ބޭނުންވާ ވަރަށް ކިރު ލިބެނީކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ޤަވާޢިދުން ރީންދޫ ކުލައިގައިހުންނަ ޕުއްޕުލާފައި ކުޑަކަމުނަޖިހުން ނެޕީފޯވެ އަވަސްއަވަހަށް ނެޕީ ބަދަލުކުރަން ޖެހުމަކީވެސް ބަނޑުފުރޭ ވަރަށް ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ކިރުލިބޭކަން ޔަޤީންކޮށްދޭ ކަންތައްތަކެވެ. އަދި ތުއްތުދަރިފުޅު ޤަވާޢިދުން ކިރަމުންގެންދާށެވެ. އެއީ ބަރުދަން އިތުރުވާނަމަ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް ކާނާލިބެނީ ކަމަށްބެލެވޭތީއެވެ.
މައިމީހާގެ ގާތުން ކިރުދެމުން ގެންދާ ދުވަސްކޮޅު މައިމީހާގެ ނުވަތަ ތުއްތުދަރިފުޅުގެހަށިގަނޑުގައި އެއްވެސް ބައްޔެއްގެ އަލާމާތެއްފެނިއްޖެނަމަ ވިހާވެސް އަވަހަކަށް ޑޮކްޓަރެއްގެ ނުވަތަ ޞިއްޙީއެހީތެރިއެއްގެ އެހީ ހޯދާށެވެ.
ގަނޑު ދުވަނި
ގަނޑު ދުވަނި އަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑެތިކޮށް ނަގާ ދުވަނި އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ސަނާ މުގު
thumb|left|ސަނާ މުގު ސަނާ މުގުނުވަތަ އަކީ ވެސް މުގުގެ ވައްތަރެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ އެއްޗެކެވެ. މިއީމުގުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ޕްރޮޓީން ގިނަ ވައްތަރު އެވެ. މިބާވަތުގެ މުގުގެ ފުއް ބޮޑެތިވާނެއެވެ. އެއްކޮޅަށް ކުޑަކޮށް ހިމަވާނެއެވެ.ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ގޮތުގައި ގަސްގަހާ ގެހީގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އިންސާނުން ބޭނުންކުރާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ޕްރޮޓީން ގިނަ ބާވަތަކީ ސަނާ މުގު އެވެ. ރާއްޖޭގައި ސަނާމުގު ބޭނުންކުރަނީ ގިނައިން ތަވާ މަތީގައި މާޖައްސައިގެންނެވެ. ނުވަތަ ފިހެގެންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ބައެއް ހިސާބު ތަކުގައި ތަފާތު ވައްތަރުގެ ސަލަޑް ތަކުގައި، އަދި ރިހަކެއްކުމަށް ވެސް ސަނާ މުގު ބޭނުންކޮށްފައި ހުރެއެވެ.
ސަނާމުގު މިބަސް ދިވެހި ބަހަށް ނެގިފައިވަނީ އިންޑިޔާގެ ތަފާތު ބަސްތަކުގެ ތެރެއިން ބަހަކުން ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.
ހޯމޯން ކިރުގެ ޙުކުމް އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން
ގާތުންދޭ ކިރަކީ ޅަދަރިންގެ މަންމަގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފައްދާ ދަރިންގެ ޠަބީޢީ ކާނާއެކެވެ. މަންމަގެ ކިރަކީ ޙަޤީޤަތުގައި ވެސް ޅަފަތުގައި ދަރިންނަށް ލިބިދެވޭ އެންމެ ރަނގަޅު ކާނާއެވެ. ޅަދަރިންނަށް ހަ މަސްވުމުގެ ކުރިން، އެކުދިންގެ ހަޖަމުކުރުމުގެ ނިޒާމު ހުންނާނީ އެންމެ ރަނގަޅަށް އަރަފޯދިފައި ނުވަތަ އާދައިގެ ކާނާ ހަޖަމުކުރުމަށް ތައްޔާރު ވެފައެއް ނޫނެވެ. ވީމާ، މައިންގެ ކިރަކީ މި ޢުމުރުގައި ދަރިންނަށް އެންމެ ފުރިހަމަ ކާނާއެވެ. މައިމީހާގެ ކިރުގައި ހުންނަ ބާވަތްތައް ހަޖަމުކުރުމަކީ ޅަދަރިންނަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ކުރެވޭކަމެކެވެ.
ނަމަވެސް ބައެއް ސަބަބުތަކާ ހުރެ، ބައެއް މައިންނަށް ބޭނުންވާވަރަށް ކިރު އުފެއްދުމުގައި ދަތިތައް ދިމާވެއެވެ. އެހެންކަމުން ކުޑަދަރިފުޅަށް ބޭނުންޖެހޭވަރަށް ދޭނެކިރު މައިންގެ އުރަމަތިން ނުލިބޭގޮތް ދިމާވެއެވެ. މި ކަން ޙައްލު ކުރުމަށް ތަފާތު މެތަޑްތައް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއްގޮތަކީ ފޯމިއުލަ ކިރު ދިނުމެވެ.
އަނެއްގޮތަކީ ބޭނުންވާ ވަރަށް މައިމީހާގެ އުރަމަތިން ކިރު ލިބޭގޮތް ހެދުމެވެ. އެއީ މަންމައަށް ބައެއް ބޭސް ދިނުމާއެކު ކިރު އުފައްދަން ބާރުދޭ ސިންތެޓިކް ހޯމޯން އިންޖެކްޝަން މައިމީހާގެ ގަޔަށް ޖެހުމެވެ. ކިރު އުފައްދަންޖަހާ ހޯމޯން އިންޖެކްޝަނާއި ބޭހުގެ ސަބަބުން [ހަށިގަނޑަށް އޮޅުވާލައި] އިތުރަށް ކިރު އުފައްދަން ބުނެއެވެ. ޙައިރާންވާންޖެހުނަސް ދުވަހަކު ބަލިވެ ނީންނަ އަންހެނަކަށްވެސް މި އުކުޅު ބޭނުންކޮށްގެން އުރަމަތިން ކިރު ލިބޭގޮތް ހެދިދާނެއެވެ.
ވީމާ، ދަރިން ލިބޭތޯ މައްސައްކަތްކޮށް ދަރިން ނުލިބޭ އަންހެނުންނަށް، އެހެން މީހަކު ވިހާފައިވާ ދަރިއަކު ބޮޑުކުރަން ބޭނުންވާހިނދު ގާތުން ކިރުދީގެން ގެންގުޅެވިދާނެއެވެ. ހަމަ އެގޮތަށް ކައިވެންޏެއް ކުރަން ބޭނުން ނުވާ އަންހެނަކަށް ވެސް ނުވަތަ ކަންދިމާވާގޮތުން މީހަކާ އިނދެގެން އުޅެވެން ނެތް އަންހެނަކަށް ވެސް މިގޮތަށް އެހެންމީހެއްގެ ދަރިއަކަށް ގާތުން ކިރުދީގެން އަމިއްލަ ދަރިއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާ ބޮޑުކުރެވިދާނެއެވެ.
އާޓިފިޝަލް އުކުޅެއް ބޭނުންކޮށްގެން ކިރު އުފެއްދުމަކީ  ހުއްދަވާނެ ކަމެއްތޯ؟، މިއީ މުސްލިމުންގެ މެދުގައި، އުފެދޭނެ ސުވާލެކެވެ. އިސްލާމް ދީނުގައި މިކަމުގެ ޙުކުމް އޮތްގޮތެއް ބަލަން ބޭނުންވާނެއެވެ.
2011 ވަނަ އަހަރު އޮކްޓޯބަރު މަހު 13 ން 15 އަށް ބޭއްވުނު މެލޭޝިޔާގެ ނެޝެނަލް ކައުންސިލް ފޯ އިސްލަމިކް އެފެއަރޒްގެ ފަތުވާ ކޮމެޓީން ނިންމާފައިވަނީ އާރޓިފިޝަލް މެތަޑް ބޭނުންކޮށްގެން މައިމީހާގެ އުރަމަތިން ކިރުލިބޭގޮތް ހެދުމަކީ ހުއްދަކަމެއް ކަމުގައެވެ. ހަމަ މި މެތަޑް ބޭނުންކޮށްގެން ދުވަހަކު ކައިވެންޏެއް ނުކުރާ ނުވަތަ ބަލިވެ ނީންނަ އަންހެނެއްގެ އުރަމަތިން ކިރުދިނުން ވެސް ހުއްދަކަމަށް އެފަތުވާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ގާތުން ކިރުދިނުމަކީ މަންމައާއި ދަރިފުޅާ ދެމެދު ޚާއްޞަ ގުޅުމެއް އުފެދިގެންދާކަމެކެވެ. އެގުޅުން އެހެން މީހަކު ވިހާފައިވާ ދަރިއަކަށް ކިރުދިނުމުންވެސް އުފެދޭނެއެވެ. ކަނޑައެޅިފައިވާ މިންވަރަކަށް ޅަކުއްޖަކަށް ގާތުން ކިރު ދީފިނަމަ ކިރުމައެއްގެ ޙުކުމް އަންނާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ދެއަހަރު ނުވާ ކުޑަކުއްޖަކަށް ތިންފަހަރާއި ފަސްފަހަރާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނައިން ކިރު ދީފިނަމަ އުފަން ދަރިއަކަށް އަންނަ ޙުކުމް ކިރުގެ ސަބަބުން ކިރުދިން ދަރިއަށް އަންނާނެއެވެ. ވީމާ، އެދަރިފުޅުވާނީ އަންހެންމީހާގެ މަޙްރަމަކަށެވެ. މަޙްރަމުންނަކީ ކައިވެނި ޙަލާލު ނުވާ މީހުންނެވެ. ކިރުގެ ގޮތުން ނަމަވެސް މަޙުރަމަކާ ޖިންސީ ގުޅުމެއް ހިންގުމުން އަމިއްލަ ޢާއިލާގެ މީހަކާ ގުޅުން ހިންގުމުގެ ޙުކުމް އަންނާނެއެވެ.
ގާތުން ކިރުދިނުމުގެ ސަބަބުން އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން މަޙްރަމަށްވެ، ކިރުމަޔާއި ކިރުމައިންގެ ގާތްތިމާގެ މީހުންނާވެސް ނަސަބުގެ ގޮތުން ޙަރާމްވާ ފަދައިން ކައިވެނިކުރުން ޙަރާމްވާނެއެވެ.
ނަމަވެސް ހޯމޯން ގެ ސަބަބުން ކިރު އުފެއްދުމަކީ ޠަބީޢީގޮތުން ކިރުއައުމާ ތަފާތު ކަމެކެވެ. އެހެންވުމުގެ ސަބަބުން ޠަބީޢީ ކިރުގެ ސަބަބުން މަޙްރަމަކަށްވާ ހުރިހާ ޙާލަތްތަކުގައި ހޯމޯން ކިރުގެ ސަބަބުންވެސް ޙަރާމްވާނެތޯ؟ މިއީ އުފެދޭނެ ސުވާލެކެވެ.
ސުންނީ ޖަމާޢަތުގެ ހަތަރު މަޛްހަބަށް ބަލާއިރު، ކައިވެނި ނުކޮށްތިބޭ އަންހެނުންނާއި، ބަލިވެ ނީންނަ އަންހެނުން ގާތުން ކިރުދިނުމާއި ބެހޭގޮތުން ވާހަކަދައްކާފައިވެއެވެ. ޙަނަފީ މަޛްހަބުގެ އަލްކާސާނީ އާއި، މާލިކީ މަޛްހަބުގެ ދުސޫޤީއާއި، އިމާމު ޝާފިޢީއާއި، ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ އިބްނި ޤުދާމާ ވިދާޅުވާގޮތުގައި، ކައިވެނި ނުކޮށްތިބޭ އަންހެނުންނާއި، ބަލިވެ ނީންނަ އަންހެނުން (ކަނޑައެޅޭ މިންވަރަކަށް) ގާތުން ކިރުދީފިނަމަ އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތި އެދަރީގެ ނިސްބަތުގައި ކިރުމަޔަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.