cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ސެޓެލައިޓް
ޖައްވުގެ ތެރެއަށް ސެޓަލައިޓް އުދުއްސާލާ ގޮތް
ސެޓެލައިޓް އޭގެ އޯބިޓަށް ދަތުރު ކުރުމަށްޓަކައި 021 މޭލު (002 ކިލޯމީޓަރ) އުސްމިނަށް ފޯރަންޖެހެއެވެ. ހަމައެގޮތަށް ދަތުރުކުރާ ސްޕީޑް ގަޑިއަކު 0081 މޭލު (00092 ކިލޯމީޓަރ) އަށްވުރެ ހަލުއިވާންޖެހެއެވެ. މިބުނެވުނު އުސްމިނަށް ނުވަތަ ހަލުއިމިނުގައި ދަތުރު ނުކުރެވޭ ސެޓެލައިޓެއްނަމަ ގިނައިރު ތަކެއްނުވެ ބިމަށް ވެއްޓޭނެއެވެ. މިހަލުގައި މިނުގައި މިހާއުހަށް ދަތުރު ކުރުމަށްޓަކައި އެކަމަށް ޚާއްޞަ ރޮކެޓެއް ބޭނުންވާނެއެވެ.
ގިނަ ސެޓެލައިޓްތައް ފޮނުވާލަނީ ބިމުންނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ކުދި ސެޓެލައިޓްތައް މައްޗަށް އުދުހޭ ޚާއްޞަ މަތިންދާބޯޓަކުންވެސް ލޯންޖު ކުރެވިދާނެއެވެ. މިގޮތުން ބޭނުންކުރާ ފިއުލް މަދުވާނެއެވެ.އަނެއްބައި ސެޓެލައިޓްތައް ލޯންޖު ކުރަނީ ސްޕޭސް ޝަޓްލްއަކުން ނުވަތަ ޕައިލޮޓެޑް ރޮކެޓަކުންނެވެ. މިހެންވުމުން ޖައްވަށް ދަތުރުކުރާ ޝަޓަލްގައި އިންނަ އެސްޓްރޯނޯޓުންނަށް އެޝަޓްލް އޭގެ މަންޒިލަށް ދަތުރު ކުރާކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުން އޮވެއެވެ.
ޖައްވުގައި ސެޓެލައިޓް މަސައްކަތް ކުރާގޮތް
ހަމައެގޮތަށް ސެޓެލައިޓް މަސައްކަތް ކުރަންޖެހެނީ ގަޑުވާފަދަ ގަދަފިނީގައި ބިމުގެ ހިޔަނީގައާއި އަދައިގެންދާފަދަ ގަދަ ހޫނުއިރުގެ ދޯދިތަކަށް ކަންކަށި ދައްކައިގެންނެވެ. ހަމައެފަދައިން ސެޓެލައިޓަކީ ޖައްވުތެރޭ ދަތުރުކުރާ ކުދި ހިލައެއްޗެތިން ޖެހި ގެއްލުން ނުލިބޭވަރުގެ ވަރުގަދަ އެއްޗަކަށްވެސް ވާންޖެހެއެވެ.
ގިނަސެޓެލައިޓްތައް ހަކަތައެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަނީ އިރުގެ އަތްވާއި ސެޓެލައިޓްގައި ހުންނަ ބެޓެރިތަކެވެ. މިގޮތުން ސެޓެލައިޓްގައި ހަރުކޮއްފައި ހުންނަ ބޮޑު ދެފިޔަގަޑުން އިރުގެ އަލިން ސޯލާހަކަތަ ނަގައެވެ. މިފިޔަގަޑުތައް ހުންނަނީ އަބަދުވެސް އިރާއި ދިމާއަށް މޫނުދިއްކުރާގޮތަށް ޑިޒައިންކޮއްފައެވެ. ބިމުގެ ހިޔަނީގައި އިރާއި ނިވާވެގެން ސެޓެލައިޓް ދަތުރުކުރާއިރު ބޭނުންކުރަނީ އޭގައިހުންނަ ބެޓެރިތަކެވެ.
އިރާއި މޫނުލާގޮތަށް ސެޓެލައިޓް ދަތުރުކުރާއިރު އޭގެ ހޫނު މަޑުކުރުމަށް ޓަކައި ވައިޖައްސާނެ ގޮތެއް އެއަކު ނުހުރެއެވެ. ވީމާ ސެޓެލައިޓްތައް ބޭނުންކުރަނީ އޭގައި ލައްޕާ ހުޅުވާގޮތަށް ހުންނަ ޕެނަލްތަކެކެވެ. ސެޓެލައިޓަކީ އެއްދިމާއަކަށް ހުއްޓި ހުރުމުގެ ބަދަލުގައި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އެނބުރޭ އެއްޗަކަށްވާތީ އިރުގެ ހޫނު އެއްފަރާތަށް އެޅިފައި އަބަދު ހުންނަގޮތަށް ދިމައެއް ނުވެއެވެ.
ކުރިންވެސް ބުނެވުނު ފަދައިން ސެޓެލައިޓް ހެދިފައިހުންނަ މާއްދާއަކީ ވަރުގަދަ އެއްޗަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. އެއީ ޖައްވުތެރޭގައި ދަތުރުކުރާ ކުދި ހިލަފަދަ އެއްޗެތިން ޖެހިގެން ގެއްލުން ނުވާވަރުގެ އެއްޗަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ހަމައެގޮތަށް އެމާއްދާ ތަކަކީ ފަސޭހައިން ފިނިހޫނުގެ އަސަރުކޮށް ބިނދި ހަލާކުވާ އެއްޗަކަށްވެސް ވެގެންނުވާނެއެވެ. އެއީ އިރުގެ ހޫނުން އެހޭބޮޑަށް ހޫނުވެފައި ބިމުގެ ހިޔަލަށް ދިއުމުން ގަދަފިނިވާ އެއްޗަކަށްވެފައި މިހެދިފައި ހުންނަ މާއްދާއަކީ ހޫނާއި ފިނި މިގޮތަށް ބަދަލުވުމުގެ ސަބަބުން އެކަންތައް ތަޙައްމަލް ކުރެވޭވަރުގެ މާއްދާތަކަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.
ޖައްވުގައިވާ ސެޓެލައިޓެއް އަނބުރާ ގެނައުން
ސެޓެލައިޓެއް ހަލާކުވެ އޭގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުމުން އޯބިޓްގެ ތެރެއަށްވެއްޓި ކުނިބުއްޏަށް ވެއެވެ. އަނެއްބައި ސެޓެލައިޓްގެ ދުވެލި ލަސްކަމުން އޯބިޓްގައި ހިފަހައްޓާ ނުލެވިގެން އަދައިގެންގޮސް ވެއްޓެއެވެ. ހަމައެއާއެކު މަރާމާތު ކުރުމަށް ބައެއް ސެޓެލައިޓް ބިމައްގެނެވޭވެސް މެއެވެ.
މަސައްކަތް ނުކުރާ ސެޓެލައިޓްތައް ހަލާކުކޮއްލުމުގެ ބޭނުމުގައި ގަސްދުގައި އެޓްމަސްފެއަރގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލާވެސް މެއެވެ. އެއީ އޭތި އަދައިގެންގޮސް ކުދިކުދި ކޮއްލުމަށްޓަކައެވެ. ޖައްވަކީ ވަރަށްބޮޑު ތަނެކެވެ. ނަމަވެސް އޯބިޓްގައި ސެޓެލައިޓްތައް ދަތުރު ކުރަމުންދާއިރު އެކަތި އަނެކައްޗަށް ޖެހި ހަލާކުވެދާނެތީ މިހާރު ސައެއްޓިސްޓުންނަށްވަނީ ވިސްނަންޖެހިފައެވެ. ހަމައެގޮތަށް ހަލާކުވެފައިވާ އެއްޗެތިން ޖައްވު ސާފުކުރަންވެސް ވިސްނަންޖެހެއެވެ.
ޖައްވުގައިވާ ސެޓެލައިޓް ތަކުގެ އަދަދު
އަޅުގަޑުމެންގެ ބޯމަތިން ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އެތައްހާސް ސެޓެލައިޓެއް ދަތުރު ކުރެއެވެ. މިއެއްޗެތި ތަރައްޤީކޮށް ކުރިއަރުވަން ކުރާ މަސައްކަތަކީ އިންސާނިއްޔަތައް ފައިދާކުރަނިވި ގޮތަކަށް ކުރެވޭ ކަމަކަށްވުންއެއީ އެންމެންގެ އުއްމީދެވެ.
ފަސީ
އަޙްމަދު ފަސީޙު، އާއްމުކޮށް ކިޔާ ނަމުންނަމަ ފަސީ އަކީ މިއުޒިކީ އާއިލާ އަކަށް އުފަން ދިވެހި ރައްޔިތެކެވެ. އެނގިފައިވާ މަޢުލޫމާތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގެނީ ފަސީގެ ފުރަތަމަ ގިޓާރ ފިލާވަޅު ނަގައިފައިވަނީ މީނާގެ އުމުރުން ހަމަ އެންމެ 4 އަހަރުގައިކަމެވެ. ފަސީގެ މިޔުޒިކީ ހަޔާތުގެ ފެށުންކަމުގައި ބެލެވެނީ މީނާގެ މަދަރުސީ ހަޔާތުގައި ގިޓާ ކުޅުމުގެ ރޮނގުންނާއި ލަވަކިޔުމުގެ ރޮނގުން ލިބިފައިވާ ފާހަނަގަ ކޮށްލެވޭ ކާމިޔާބީ ތަކެވެ. މަދަރުސީ ދަޢުރު ނިމިގެން އައި ދުވަސްވަރު ފަސީ އަށް އެންމެ ސަމާލުކަމެއް ދެވުނީ "ހެވީ މެޓަލް" މިޔުޒިކަށް ކަމުގައިވެއެވެ.
ދިވެހި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި "ހެވީ މެޓަލް" އާއި "ރޮކް މިޔުޒިކް" މަޝްހޫރު ކޮށް ދިން ޒުވާނަކީ ފަސީ އޭ ބުންޏަސް އެ ވާހަކަ ދޮގު ކުރާނެ މީހަކު ހުންނާނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ނުދެކެމެވެ. ދިވެހި ރާއްޖޭގައި ބޭއްވުނު އެންމެ ފުރަތަމަ "ރޮކް މިޔުޒިކް" ޝޯވ، ޕެއިންޓެޑް ސައުންޑް އިލޫޝަން (Painted Sound Illusion) ރާވައި އިންތިޒާމް ކޮށްފައި ވަނީ ވެސް ފަސީއެވެ. އަޙްމަދު ފަސީޙް އަކީ ދިވެހި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ނަމޫނާ އެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ ލާމަސީލު ޒުވާނެކެވެ.
ފަސީގެ ހަޔާތުގައި އެއްމެ ފާހަނގަ ކޮށްލެވޭ ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ދެކެނީ ލަންޑަން ގައި ބޭއްވުނު އެމަރޖެންޒަރ ފެސްޓިވަލް (Emergenza festival ) ގައި ފެބްރުއަރީ 2006ގައި އޭނާ ކުޅުނު ޝޯވ އެވެ.
ޑިސެމްބަރު 11
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ފަސީ
ފަސީގެ ބޭންޑް (ފަސީ ލައިވް)
1996 ގައި ފަސީ މެލޭޝިއާއަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮލިއެވެ. ކިޔެވުމަށެވެ. އެތާގައި ވަރަށް ގިނަ މެލޭޝިޔާ ގެ ފަންނާނުންނާއި އެކު ފަސީ ކުޅުނެވެ. ސްޓޫޑިއޯ ގަޔާއި ލައިވް ކޮންނެވެ. އެންމެ ފަހުން ގޮސް ފަސީގެ އަމިއްލަ ބޭންޑެއް އުފައްދާ ގަޑި ޖެހުނީ އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ފަސީ ބޭންޑުގައި އުޅުނީ ރިފޫ ކިޔާ ދިވެހި ބޭސިސްޓެކެވެ. އަދި ޑިސްޓާ ކިޔާ އިންޑޮނޭޝިއަން ޑްރަމަރެކެވެ. މިބޭންޑު މެލޭޝިއާގެ އެކި ކްލަބް ތަކުގައި އާދައިގެ މަތިން ރޮކް، މެޓަލް އަދި ބްލޫސް މިއުޒިކް ކުޅެމުން ގެންދިޔައެވެ.
ފަސީގެ ތިންވަނަ އަލްބަމް، ކްރޫސިންގ ނެރުނީ މެލޭޝިޔާގެ މައްޝޫރު ކުލަބެއް ކަމުގައި ވާ ބެކްޔާޑް ޕަބުގައެވެ. އޭރު ބޭސް ކުޅުނީ އައްޔަ އެވެ. އަދި ޑްރަމްސް ކުޅުނީ އިއްބެ އެވެ. މިއަށް ފަހު މިބޭންޑް ވަރަށް ގިނަ ތަންތާގައި ކުޅެން ފަށިއެވެ. ޝޮޕިންގ މޯލް ތަކުގަޔާއި ޕަވާރ ރިކޯޑް އައުޓުލެޓް ތަކުގަޔާއި މައްޝޫރު ޕަބް ތަކުގަޔާއި އެކި އެކި މިއުޒިކް ފެސްޓިވަލް ތަކުގައެވެ.
މިހާރު ފަސީގެ ބޭންޑުގައި ތިބެނީ އިލްސައިޓުގެ ކުރީގެ ބޭސް ކުޅުންތެރިޔާ، އައްޑޮ، އާއި ޑްރަމަރަކަށް އިއްބެ އަދި ފަސީއެވެ. މިބޭންޑަށް މިހާރު ކިޔަނީ ފަސީ ލައިވް އެވެ.
އައްޑޮ
މިޒުވާން ފަންނާނު އިޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއަށް މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ އިލްސައިޓް ނަމަކަށް ކިއުނު ބޭންޑުންނެވެ. މީނާ އަކީ އެބޭންޑުގެ ބޭސް ގިޓަލިސްޓެވެ.
ޤިސްމު:މިއުޒިކް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ހަދުވަހުގެ ހަނގުރާމަ
ހަދުވަހުގެ ހަނގުރާމަ އަކީ ޢަރަބި ބައެއް ގައުމުތަކާއި އިސްރާއީލް އާއި ދެމެދު 1967 ވަނަ އަހަރު ކުރެވުނު ހަނގުރާމަ އެކެވެ. މިހަނގުރާމަ ކުރެވުނީ މިޞްރު، އުރުދުން، ސޫރިޔާ މި 3 ގައުމާއި އިސްރާއީލް އާއި ދެމެދުގައެވެ. ޢަރަބި 3 ގައުމަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން އިރާގު، ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާ، ސޫދާން، ތޫނިސް، މަޣްރިބު، އަދި އަލްޖީރިޔާ އިން ސިފައިން މިގައުމުތަކަށް ފޮނުވުނެވެ. މިހަނގުރާމަ ހިނގީ 5 ޖޫން 1967 ން 10 ޖޫން 1967 އަށެވެ.
ހަދުވަހުގެ ހަނގުރާމަ އަށް ތަފާތު ނަންތައް ކިޔައި އުޅެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި 1967ގެ ޢަރަބު އިސްރާއީލް ހަނގުރާމަ، ތިންވަނަ ޢަރަބު އިސްރާއީލް ހަނގުރާމަ،  ޖޫން ހަނގުރާމަ، ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
ހަކުރު ބަލީގައި ގުރުދާ ފޭލްވުން
ހަކުރު ބަލީގައި ގުރުދާ ފޭލްވުން އަކީ ހަކުރު ބަލީގެ ސަބަބުން ގުރުދާ ހަލާކުވެ ދިއުމެވެ. މިބައްޔަށް ކިމެލްސްޓީލް-ވިލްސަން ސިންޑްރޯމް، އަދި އިންޓަކެޕިލަރީ ގްލޯމެރިޔުލޯ ނެފްރައިޓިސް އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. މިބަލީގެ ސަބަބުން ގުރުދާގެ ގްލޯމެރިޔޫލަސް ތަކުގައި ހުންނަ ކުދިކުދި ލޭހޮޅި ނުވަތަ ކެޕިލަރީ ތައް ހަލާކު ކޮށްލައެވެ. ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް މިބަލީގެ ސަބަބުން ޑައަލަސިސް ހަދަން ޖެހެއެވެ.ހަކުރު ބަލިޖެހޭ ކޮންމެ މީހަކަށް ގުރުދާ ފޭލްވުން ކުރިމައްޗެއް ނުވެއެވެ. ގުރުދާ ގެ ބަލިތައް ވެސް އެންމެންނަކަށް ކުރިމައްޗެއް ނުވެއެވެ.
ލަފްޒީމާނަ
ލަފްޒީ ގޮތުން ބަލާއިރު ޑައެބިޓިކް ނެފްރޯޕަތީ ގެ މާނައަށް ބަލާލަމާ ހިގާށެވެ. އެހެންކަމުން ޖުމުލަ މާނަ އަކީ  ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ދިމާވާ ގުރުދާގެ ބަލިތައް މިއެވެ.
ގުރުދާގައި ލޭގައި އެކުލެވޭ ބޭކާރުބައިތައް ފުރާނާދީ ސާފުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތްކުރާ ވަރަށް ކުދި ލޭހޮޅިތައް ހުރެއެވެ. ލޭގައި ހަކުރު މައްޗަށް ގޮސް ހަކުރު ބަލި ޖެހުމަކީ މިލޭހޮޅިތައް ހަލާކުވާނެ ކަމެކެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ގުރުދާގެ މަސައްކަތަށް ބުރޫއަރައި ގުރުދާ ފޭލްވުން ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. ހަކުރު ބަލި ޖެހޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ގުރުދާ ފޭލްވުން ކުރިމަތިވަނީ އެންމެ 40 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ކަމަށް ދިރާސާ ތަކުން ދައްކައެވެ.
ހަކުރު ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހަކުގެ ކިބައިގައި ލޭމައްޗަށްދިއުން، ލޭގައި ކޮލެސްޓްރޯލް މަތިވުން، ހުރެފައި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރާނަމަ ގުރުދާ ފޭލްވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. އަދި ބައެއް ނަސްލު ތަކުގެ މީހުންނަށް ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ގުރުދާ ފޭލްވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަމަށް ވެއެވެ.
ހަކުރު ބައްޔަކީ ގުރުދާ ފޭލްވުމަށް ދިމާވާ އެންމެ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ. މިގޮތުން ހަކުރުބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން 3 ބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުންނަށް ގުރުދާ ފޭލްވުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވެއެވެ. ހަމައެކަނި ގުރުދާ ފޭލްވެފައިވާ މީހުންނާއި އަޅާބަލާއިރު ހަކުރުބަލީގެ މީހަކު ގުރުދާ ފޭލްވުމުން އިތުރު އުދަގޫ މައްސަލަތަކެއް ތަޖުރިބާކުރެވެއެވެ. ސަބަބަކީ ހަކުރުބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުން ދިގު މުއްދަތަކަށް ބައެއް ބާވަތުގެ ސިއްހީ މައްސަލަތައް ތަޖުރިބާކުރަމުން އައިސްފައިވުމެވެ. މިފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ލޭގެ Pްރެޝަރ މަތިވުން، ކޮލެސްޓްރޯލް މަތިވުން، ލޭގެ ހޮޅިތަކަށް ބަލިޖެހުން ހިމެނެއެވެ.
ގުރުދާ ބަލީގެ އަލާމާތްތައް
ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި އަލާމާތްތަކެއް ފާހަގަނުކުރެވުނުނަމަވެސް ތިރީގައިވާ އަލާމާތްތަކަށް ސަމާލުވާށެވެ.
ގުރުދާ ބަލި ބޮޑުވަމުންދާވަރަކަށް ލޭގައި ޖަމާވަމުންދާ ބޭކާރު މާއްދާތައް ހަށިގަނޑުން ބޭރުކުރުމަށް ހަށިގަނޑު ނުކުޅެދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުގައި މިމާއްދާތައް ގިނަވެ ވިހަވާ މިންވަރަށް އިތުރުވެއެވެ. ލޭގެ Pްރެޝަރ އިތުރުވެފައިވާނަމަ މިމައްސަލަ އިތުރަށް ގޯސްވެއެވެ. ގުރުދާ ބަލިން ރައްކާތެރިވެ ވީހާވެސް ކުރިން ސިއްހީ ފަރުވާ ފެށުމަށްޓަކައި ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި ބަލި ފާހަގަކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ.
ރައްކާތެރިވުން
ހަކުރު ބައްޔަށް ބޭސްކުރަމުން ގެންދާ މީހުން ގުރުދާއަށް އެބަލީގެ ސަބަބުން ލިބިދާނެ ގެއްލުމުން ސަލާމަތްވެ ތިބުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކެއް ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:- އުނަގަނޑާ ދިމާލުން މައްޗަށް ތަދުވުން ނުވަތަ އަރިކަށީގެ ކަށިތަކާ ދިމާލުން ދެފަރާތަށް ތަދުވުން
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ނިދިނައުން
ނިއްޖަކީ އަހަރެމެންގެ ޙަޔާތަށް ވަރަށް މުހިއްމު އެއްޗެކެވެ. ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުތަކުގައި ފުރިހަމައަށް ނިދިގެން ނޫނީ ދުވާލުގެ ވަގުތުތައް ހިތްހަމަޖެހޭގޮތެއްގައި ހޭދަކޮށްލުން އޮންނަނީ އުދަގޫ ކަމަކަށްވެފައެވެ. އެކި މީހުންނަށް ނިދަން ބޭނުންވާ މިންވަރު ތަފާތު ވެއެވެ. އެވްރެޖް ގޮތެއްގައި ރެޔަކާއި ދުވާލު 7 ނުވަތަ 6 ގަޑިއިރުގެ ނިދިން ފުދޭނެ ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް މީހުންނަށް 4 ނުވަތަ 5 ގަޑިއިރު ނިދާލުމުން ވެސް ފުދެއެވެ.
ނިދިނައުން މިއީ ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލައެކެވެ. ނިދިނައުން މާނަ ކުރެވެނީ ނިދަން އޮށޯތުމަށްފަހު ނިދަން އުދަގޫވުން، ރޭގަނޑު ދޭތެރެއަކުން ހޭލެވުމަށްފަހު އަލުން ނިދަން އުދަގޫވުން، ފަދަ ކަންކަން ކުރިމަތިވުމަށް ނިސްބަތް ކޮށެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް މާހެދުނާ ހޭލެވުން، އަދި ހެނދުނު ހޭލާއިރު ވަރުބަލިކަން އިހްސާސްވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. އަދި ފުރިހަމަ އަށް ނިދިނުލިބުމުން މުޅި ދުވަސް ވަރުބަލި ކަމުގައި ހޭދަކުރަން ޖެހެއެވެ. ކަންކަމަށް ވިސްނުން ކުޑަވުމާއި، ސަމާލުކަން ކުޑަވުމަކީ ނިދި ނުލިބުމުން ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ކަންތައްތައް
މިސާލަކަށް ތިމާގެ މީހަކު މަރުވުން، އަދާކުރަމުން އައި ވަޒީފާ ގެއްލުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ބައެއް މީހުންނަށް ނިދިނައުމަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބެއްކަމަށް ވަނީ ފާހަގަ ވެފައެވެ.
ބައެއް ކަހަލަ ބަލިތައް
މިސާލަކަށް ނޭވަޔަށް އުދަގޫކުރުން، ހުޅުތައް ދުޅަވުން، މެއިން ދިލަނެގުން، އަދި ކެންސަރު ފަދަ ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ނިދުމަށް ދަތިވެ، އުދަގުލާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ.
މާހައުލަށް ބަދަލުއައުން
ނިދުމަށް ކަނޑައެޅޭ މާހައުލުގައި އަޑުގަދަވުން، އަލިގަދަވުން، ފަދަ ކަންކަމަކީ ނިދުމަށް ހުރަސް އެޅޭ ކަންކަމެވެ. މާބޮޑަށް ފިނިވުން، ނުވަތަ ހޫނުވުމަކީ ވެސް ނިދުމަށް ހުރަސް އަޅާ ކަންކަމަށް އޮންނަނީ ވެފައެވެ.
ބައެއް ކަހަލަ ބޭސްތައް
ނޭވަޔަށް އުދަގޫކުރުން، ލޭގެ ޕްރެޝަރު މައްޗަށް ދިއުން، ހާސްވެ ކަންބޮޑުވުން، އަދި ބައެއް ކަހަލަ ނުގުޅޭ އަސަރު އަށް ދީ އުޅޭ ބޭސްތައް، އަދި މިނޫން ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ނިދިނައުން މެދުވެރި ވެދާނެއެވެ.
މިޒާޖަށް ބަދަލުއައުން
މާބޮޑަށް ރުޅިއައުން، ކަމަކާ މާބޮޑަށް ދެރަވެ، ވިސްނައި ފިކުރުކޮށް ހަދާނަމަ ވެސް ނިދިނައުން މެދުވެރި ވެދާނެއެވެ. ހަމަ މިހެން ނަފްސާނީ ބައެއް ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ނިދިނައުން މެދުވެރިވެދާނެ އެވެ.
މަސްތުވާ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން
މަސްތުވާ ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ހަޝީޝް، ކޮކޭން، ހިރޮއިން، ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމުން ރޭގަނޑުގެ ވަގުތު ތަކުގައި ނިދުމަށް އުދަގޫވެއެވެ.
ބަލިވެއިނުމާއި، ނިދިނައުން
މިއީވެސް ވަރަށް ގިނަ އަންހެނުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ކުރާ ޝަކުވާއެކެވެ. އާންމުކޮށް ނިދިނައުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވަނީ ފުރަަތަމަ 3މަހާއި، ފަހު 3މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. ބަލިވެއިންނަތާ ކުރީކޮޅު ކުރިމަތިވާ މޭނުބައިކުރުމާއި، ހޮޑުލެވުން،އަދި ވަރުބަލިވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ނިދި ފުރިހަމައަށް ލިބުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަންކަމެވެ. ފަހުކޮޅު ނިދިނައުން މެދުވެރިކުރުވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ވިހެއުމަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން ބިރުގަތުން، ވަރުބަލިވުން ރަހިމުގެ ސައިޒުބޮޑުވުމުން ލިބޭ ހާސްކަން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. މިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުރެވިދާނެއެވެ.
އުމުރުން ދުވަސްވުމާއި ނިދިނައުން
އުމުރުން 65 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ ތެރެއިން 50 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ނިދިނައުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވާކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ. އުމުރުން ދުވަސް ވުމުން ތަބީއީ ގޮތެއްގައި ނިދުމަށް ބަދަލު އައިސް ނިދޭ މިންވަރު މަދުވެ، އުދަގުލާއި ކުރިމަތިވާކަން ހަދާން ކުރަން ޖެހެއެވެ. މިއުމުރުގައި ނިދިނައުން މެދުވެރި ކަންތައްތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ނިދުމުގެ އާދަޔަށް ބަދަލުއައުން
އުމުރުން ދުވަސް ވުމުން ތަބީއީ ގޮތެއްގައި ނިދުމަށް ބަދަލު އައިސް ނިދޭ މިންވަރު މަދުވެ، އުދަގުލާއި ކުރިމަތިވެއެވެ. ފުން އަރާމް ނިއްޖެއްގައި ހޭދަކުރަން އުދަގޫވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި ނިދުމަކީ ވެސް އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ރޭގަނޑުގެ ނިދި މަހްރޫމް ކުރުވާ ކަމަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.
ބައެއް ކަހަލަ ދާއިމީ ބަލިތައް
އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކުރިމަތިވާ ހަދާން ނެތޭ ބަލި، ތުރުތުރުއަޅާ ބަލި، ހުޅުތައް ދުޅަވުން، ހިތް ފޭލްވުން، މެއިން ދިލަނެގުން، އަދި އިއްދައިން ކެނޑުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ނިދިނައުން މެދުވެރިކުރުވާ ކަންކަމެވެ.
ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް
އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ދިމާވާ ބައެއް ކަހަލަ ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ނިދިނައުން މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. ތިމާގެ މީހަކު މަރުވުން، ދަރިޔަކު މަރުވުން، އަދި އުޅޭތަން ބަދަލުކުރުމަކީ ވެސް އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ނިދިނައުން މެދުވެރިކުރުވާ ކަންކަމަށްވަނީ ވެފައެވެ.
ވަޒީފާއިން ވަކިވުން
އަދާކުރަމުން އައި ވަޒީފާއިން ވަކިވެ، ހުސްވަގުތުތައް ކަމެއް ނުކޮށް އުޅެން ޖެހުމަކީ ތަހައްމަލު ކުރަން ދަތި ކަމަކަށް އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް އޮންނަނީ ވެފައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނިދިނައުން މެދުވެރި ކުރުވައެވެ.
ކުޑަކުދިންނާއި ނިދިނައުން
ކުޑަކުދިންނާއި ސުކޫލަށްދާ އުމުރުގެ ކުދިންނަށް ރެޔަކާ ދުވާލު 8 ނުވަތަ 9 ގަޑިއިރުގެ ނިދި ބޭނުންވެއެވެ. ފުރިހަމަ ނިދި ނުލިބުމަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި އެކިއެކި އުދަގޫތަކާއި ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ފުރިހަމަ ނިދި ނުލިބިއްޖެނަމަ ކުޑަކުދިންނަށް ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އުޅުމާއި މިޒާޖަށް ބަދަލުއައުން، ވިސްނުމާއި ހަދާނަށް ބަދަލު އައުން، ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމުގައި ހުރަސްތަކާ ކުރިމަތިވުން، އަދި އެކިއެކި ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ކުރިމަތިވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
ކުޑަކުދިންނަށް ފުރިހަމަ ނިއްޖެއް ހޯދައި ދިނުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތައްކޮށްދެވިދާނެ އެވެ.
ނިދިނައުމުގެ މައްސަލަ ޙައްލުކުރުން
ނިދިނައުމުގެ މައްސަލަ ޙައްލުކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންތައްތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ދޮންއޮޅު ފާނަ
ދޮންއޮޅު ފާނަނުވަތަ އަކީ ދިވެހިން ކެޔޮޅު ކަމުގެ މަސްވެރިކަމުގައި މަދުމަދުން ބާނާ މަހެކެވެ. ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ކުރެވިފައިވާ ފަރުމަހުގެ ސާރވޭ ތަކުން މިބާވަތުގެ ބޭނިފައިވަނީ އެންމެ މަހެކެވެ. ދުނިޔޭގެ މަހާއި ބެހޭ ހޯދުން ހޯދާ ފަރާތްތަކުން ރެކޯޑްކުރެވި، ދުނިޔޭގެ މަހުގެ މިއުޒިއަމް ތަކުގައި ބެހެއްޓިފައިވަނީ މިބާވަތުގެ އެންމެ 7 މަހެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ހަރުކޮށް ހުންނަ 8 ކައްޓާއި، 11 މަޑު ކަށި ހުރެއެވެ. ކަންފަތުގައި 15 އާއި 16 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުގަނޑުގެ ފުރަތަމަ ބުރުގެ މަތީބައިގައި ހުންނަނީ އެއްކަށި ނުވަތަ ދެކައްޓެވެ. ތިރީބައިގައި 7 އާއި 8 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ އެއްވަރަކަށެވެ.
ދޮންއޮޅު ފާނައިގެ ކުލައަކީ މުށި ރަތްކުލަ އެވެ. މަހުގައި ކުދިކުދި ނޫކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ. އަރިމަތީގައި ހުންނަ ތިކިތަކުން ބައެއް ތިކި ކައްޗަށްވާގޮތަށް ދިގުވެފައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޮލުގައި ހުންނަނީ މަދު ތިކިތަކެވެ. ނިގޫފަތުގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ހުދުކުލައިގައެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ވަރަށް މީރު މަހެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ރެހި އާއިލާ (މަސް)
ރެހި އާއިލާ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 4 ވައްތަރެއްގެ ރެއްސެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އަލިފުށި (ރ. އަތޮޅު)
އަލިފުއްޓަކީ ރާއްޖޭގެ 5ވަނަ އަތޮޅުގެ 1ވަނަ ރަށެވެ. މިރަށާ އެއްފަޅު ތެރޭގައި އެއްތިނގިލި ކިޔާ ފަޅު ރަށެއް އޮވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ ޖިއޮގުރަފީ ގޮތުން ބައިކުރި ކުރުމުގައި އަލިފުއްޓާ އެއްތިނގިއްޔާ ވަކި އަތޮޅެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެއްސެވިއެވެ. ސިޔާސީ ގޮތުން ރާއްޖެ 20އަތޮޅަށް ބައިކުރުމުގައި އަލިފުށި ހިމަނާފައި ވަނީ އުތުރުން ފަސްވަނަ އަތޮޅު ކަމުގައިވާ މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރި (ރ) ގައެވެ. މިރަށު ދެކުނުން އެންމެ ގާތުން މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށަކަށް އޮންނަނީ ވާދޫއެވެ. އަދި އަލިފުއްޓަށް ފެންނަފަށުގައި އަލިފުށިގެ އިރު އުތުރުން މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށަކަށް އޮންނަނީ (ށ)އަތޮޅު ކޮމަންޑޫއެވެ. އަލިފުއްޓާ އަތޮޅު ވެރިކަން ކުރާ އުނގޫފާރާ ދެމެދު ހުންނަނީ 45ނޯޓިކަލްމޭލެވެ. މިރަށުން އުގޫފާރަށް ދަތުރު ކުރާއިރު މަސްދީންޏެއްގާނަމަ 3ގަޑިއިރު އަދި ލޯންޗެއްގައި ނަމަ 35މިނެޓް ހޭދަވެއެވެ. މިރަށާ މާލެއާ ހުންނަނީ 150ނޯޓިކަލްމޭލެވެ. މާލެދަތުރުކުރާ ބޯޓެއްގައިނަމަ 18ގަޑިއިރު ލޯންޗެއްގައިނަމަ 4ގަޑިއިރު ހޭދަވެއެވެ. އަލިފުށިގެ ބޮޑު މިނަކީ އުތުރުން ދެކުނަށް 790މީޓަރެވެ. އިރުން ހުޅަނގަށް 1080މީޓަރެވެ. ރަށުގެ އާބާދީ އަކީ 2317 އެވެ. 1170ފިރިހެނުންނާ 1147އަންހެނުން ހިމެނެއެވެ. މިރަށުގައި ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި 383 ގެ އިމާރާތް ކޮއްފާވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މީހުން އުޅެމުން ގެންދަނީ 325 ގޭގައެވެ. މިރަށުގައި 6 މިސްކިތާ 2 ސުކޫލާ ރަށު އޮފީސް އިމާރާތަކާ އިންޖީނުގެ އަކާ ސިއްހީމަރުކަޒަކާ ވަޑިން ތަމްރީން ކުރާ ސެންޓަރެއް ހުރެއެވެ. އަލިފުއްޓަށް 24ގަޑި އިރު ކަރަންޓް ހިދުމަތް ދެމުން ގެންދަނީ އަލިފުށި ވަޑިންގެ އެކުވެރި ޖަމުއްޔާ އިންނެވެ. ކަނޑުގައި ދުއްވާ އޮޑި ދޯނި ފަހަރު އެހެލާ ބޭލުމަށް އަލިފުށި ހީރާސްޕޯޓް ކުލަބުންނާ އަލިފުށި އިރުމަތި އަވަށު މިޔުޒިކަލް ސޮސައިޓީ ވަނީ ވިންޗް ބަހައްޓާ އެމަސައްކަތް ކުރެވޭނެގޮތް ހަމަޖައްސާފައެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން މިދެ ޖަމުއްޔާއިން ރަށުގެ ދެފަރާތުގައި ކުނިބުނި އަޅާ ދެ ކުނި ކޮށިވަނީ ހަދާފައެވެ. އަލިފުށިގެ ރައްޔިތުން އާންމުގޮތެއްގައި ކޮށްއުޅޭ މަސައްކަތަކީ ކިއްސަރު ވަޑާމުގެ މަސައްކަތެވެ. މި މަސައްކަތަން ލިބިފާވާ ކާމިޔާބު ތަކަށް ބަލާއިރު ރާއްޖޭގެއި ހަދާފައިވާ މަސްދޯނި ފަހަރާ ކަނޑުގައި ދުއްވާ 80 އިންސައްތައަކީ މިރަށު ފަރުދުންގެ ހިއްސާ އޮވެގެން ހަދާފައިވާ އުޅަނދުފަހަރެވެ. މީގެ އިތުރުން އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި މަސްވެރިކަމާއި އިމާރާތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހިމެނެއެވެ. މިދެންނެވެ މަސައްކަތް ރަށުގަ އާއި އަދި ރަށުން ބޭރުގައި ވެސް ކޮށް އުޅެއެވެ. މަސައްކަތުގެ ދާއިރާގައި އަންހެނުންގެ ދައުރަށް ބަލާއިރު މަސް ކައްކާ ހިއްކުމާއި، ފަންގިވިނުމާއި، ރޯނު ވެށުމާއި، ގޯތި ތެރޭގައި ދަނޑުވެރި ކަމުގެ ބާވަތްތަށް ހެއްދުމާއި، ފެހުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާކަމަށް ފާހަގަކުރެއެވެ. މި މަސައްކަތްތަކުން އާއިލާތަކަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ ހަރަދުތަށް ފުދޭވަރުގެ އާމްދަނީއެއް ލިބެއެވެ. (އަލިފުށިލައިވް)އޭއެލް
އިޤްތިޞާދު
އަލިފުށިގެ ރައްޔިތުން އާންމުގޮތެއްގައި ކޮށްއުޅޭ މަސައްކަތަކީ ކިއްސަރު ވަޑާމުގެ މަސައްކަތެވެ. މި މަސައްކަތަން ލިބިފާވާ ކާމިޔާބު ތަކަށް ބަލާއިރު ރާއްޖޭގެއި ހަދާފައިވާ މަސްދޯނި ފަހަރާ ކަނޑުގައި ދުއްވާ 80 އިންސައްތައަކީ މިރަށު ފަރުދުންގެ ހިއްސާ އޮވެގެން ހަދާފައިވާ އުޅަނދުފަހަރެވެ. މީގެ އިތުރުން އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި މަސްވެރިކަމާއި އިމާރާތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހިމެނެއެވެ. މިދެންނެވެ މަސައްކަތް ރަށުގަ އާއި އަދި ރަށުން ބޭރުގައި ވެސް ކޮށް އުޅެއެވެ. މަސައްކަތުގެ ދާއިރާގައި އަންހެނުންގެ ދައުރަށް ބަލާއިރު މަސް ކައްކާ ހިއްކުމާއި، ފަންގިވިނުމާއި، ރޯނު ވެށުމާއި، ގޯތި ތެރޭގައި ދަނޑުވެރި ކަމުގެ ބާވަތްތަށް ހެއްދުމާއި، ފެހުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާކަމަށް ފާހަގަކުރެއެވެ.
ގްލޯމެރިޔޫލޯ ނެފްރައިޓިސް
މިއީ ގުރުދާގައި ހިމެނޭ ކުދިކުދި ގްލޯމެރިޔޫލަސް ނުވަތަ ކުދިކުދި ލޭހޮޅި ތަކުގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފެދުމެވެ. މިބަލި ޖެހުމުން ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގައި ލޭހުރުން، ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގައި ޕްރޮޓީން ހުރުން، ފަދަ ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. ނެފްރެޓިކް ސިންޑްރޯމް، ނެފްރިޓިކް ސިންޑްރޯމް، ވަގުތީ ސިފައެއްގައި ގުރުދާ ފޭލްވުން، ދާއިމީ ސިފައެއްގައި ގުރުދާ ފޭލްވުން މިއިން ކޮންމެ ކަމަކީ މިބައްޔާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވެދާނެ މައިގަނޑު ބައެއް ކަންތައްތަކެވެ. މިބަލީގެ ތަފާތު ވައްތަރުތައް ހިމެނޭ އިރު މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މިބަލީގެ ވައްތަރުތައް ވަނީ ދެބަޔަކަށް ބަހާލެވިފައެވެ.
އައްނަބީލް ތުއްތު ޢަލީދީދީ
އައްނަބީލް ތުއްތު ޢަލީދީދީ(އެއްގަމުގޭ ތުއްތު ޢަލިދީދީ) އަކީ ތޮއްޑޫ ޢަލިމަނިކުގެ ފުތް ބުރުނީގޭ ޙަސަންދީދީ ( އެއްގަމުގޭ އަލްވަޒީރު ޙަސަން މަނިކުފާނު)ގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމައަކީ މާވާ ޙުސައިންދީދީގެ ދި ފާތިމާ އެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 1864 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އައްނަބީލް ތުއްތު ޢަލީދީދީ ތައުލީމް ޙާޞިލް ކުރެއްވީ ރާއްޖެއިންނާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުންނެވެ. މިއީ ހެވިކަމަށް ކުޅަދާނަ ހަރަކާތްތެރި އެކެވެ. ހިލޭ ބޭސްފަރުވާ ރައްޔިތުންނަށް ކޮށްދެއްވި މޮޅު ބޭސްވެރި އެކެވެ. އެއްގަމުގޭ ދަރިކޮޅުގެ އެންމެ ނުފޫޒް ގަދަ އެއްވެރިޔާއެވެ.
ގްލޯމެރިޔޫލޯ ނެފްރައިޓިސް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް ޤިސްމު:ބަލިތައް
އައްނަބީލް ތުއްތު ޢަލީދީދީ
ބޭފުޅުން
އައްނަބީލް ތުއްތު ޢަލީދީދީ ދެމިއޮތުމުގެ ޢާލަމަށް ދަތުރުކުރެއްވީ 1927 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ދަގަނޑު
ދަގަނޑު އަޔަން ނުވަތަ އަކީ ބިމުގައި އެންމެ ގިނައިން އެކުލެވޭ އެއް މަޢުދަނެވެ. އަދި މިއީ ވަރަށް މުހިއްމު ޓްރޭސް އެލިމެންޓް އެކެވެ. މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި 3.5 އާއި 4.5 ގްރާމް ގެ ދަގަނޑު ހުރެއެވެ. މީގެ ތިންބައިކުޅަ ދެބައި ހުންނަނީ ލޭގައެވެ. އަނެއް ބައި ކޮށާރު ކުރެވިފައި ހުންނަނީ ކަށީގެ މަދުގައްޔާއި، ހުންކޮށި ގަޔާއި، އަދި ފުރަމޭ ގައެވެ. ދަގަނޑު އަކީ ލޭގައި ހިމެނޭ ރަތް މާއްދާ ކަމުގައިވާ ހީމޯގްލޯބިން އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ އެންމެ މުހިއްމު އެއްބާވަތެވެ. ހީމޯގްލޯބިންގެ މުހިއްމު މަސައްކަތަކީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ އޮކްސިޖަން ފުއްޕާމޭ އިން ނަގައިގެން ހަށިގަނޑުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައިވާ ދިރު ތަކަށް ގެންގޮސް ދިނުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ދަގަނޑު އަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހިމެނޭ ދިރުތައް ބަރާބަރަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް ވެސް އެހީވެދޭ އެއްޗެކެވެ. އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ކާބޯތަކެތީގައި ދަގަނޑު ހިމެނޭ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމަކީ ތިރީގައި އެވާ ހާލަތްތަކަށް ވަރަށް ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ދަގަނޑުގެ ކެލަމިން ( ދުވަހެއްގެ ކެއުމަށް ލަފާދޭ މިންވަރު ) ފިރިހެނުންނަށް 10 މިލިގްރާމް އަދި އިއްދައިން ނުކެނޑޭ އަންހެނުންނަށް 15 މިލިގްރާމް އެވެ. ކާބޯތަކެތީގައި ހުންނަ ދަގަނޑުން ހަށިގަނޑަށް ނެގެނީ ދުވަހަކަށް ހަމައެކަނި ދިހަބައިކުޅަ އެއްބައެވެ. ދަގަނޑު މަދުވުމުން ޖެހޭ ބަލިތަކަށް ފަރުވާއެއްގެ ގޮތުގައި މީގެ ބޭސް ދެވެއެވެ. އެކަމަކު ދަގަނޑަކީ މެގްނީޒިއަމް، ކޮޕަރ، ކެލްސިއަމް، އަދި ޒިންކް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށްޓަކައި ގޮހޮރުގައި އެއްމާއްދާ އަނެއް މާއްދާއާއި ވާދަކުރާ ބާވަތްތަކެކެވެ. އެހެންކަމުން މީގެ ތެރެއިން އެކައްޗެއް މާގިނަވެއްޖެނަމަ އެހެން މާއްދާތައް ހަށިގަނޑަށް ލިބުން މަދުވެއެވެ. ދަގަނޑު އިތުރަށް ބޭނުންވެގެން ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ދަގަނޑު އެކުލެވިގެންވާ ބޭސް ބޭނުން ކުރުމުގައި ބަނޑުގައި ފާރު ހުންނަ މީހުންނާއި، ގިނަގިނައިން ލޭ އަޅަންޖެހޭ މީހުން ފަރުވާތެރި ވާންޖެހެއެވެ. އެއީ ދިރުތައް ހަލާކުވެގެންދާއިރު އޭގައި ހުންނަ ދަގަނޑުކޮޅު ގެއްލުނަނުދީ އަލުން ހަށިގަނޑު ބޭނުންކުރާތީ އެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
އަނގޮޅިތީމު (ރ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ ރ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެ އޮތްތަން
ދިވެހިރާއްޖެ އޮތީ އިންޑިޔާ ކަނޑުގައެވެ.
ތިމަރަ ހަނދި
ތިމަރަ ހަނދިނުވަތަ އަކީ ހަނދީގެ ގިނަ ބާވަތްތަކާއި ޚިލާފަށް ދިގުކޮށް ހުންނަ ހަންޖެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 42 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ކެޔޮޅުކަމުގައި ނިކުމެއުޅޭއިރު މަދުމަދުން ބޭނޭ، ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް ގިނައިން އުޅޭކަަމަށްވަނީ އަތޮޅުގެ ބޭރު ދުނީގެ ފަރުފަރުން ބޭރުގައެވެ.
ތިމަރަ ހަނދީގެ ތުނބުގެ ތިރީބައި މަތީބަޔަށްވުރެ ދިގުކޮށް ނިކުމެފައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުގަނޑުގެ ފުރަތަމަ ބުރުގައި 27 އާއި 40 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 22އާއި 24އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 18 އާއި 20 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ.
މަހުގެ ކަރުތާ ފަތްގަނޑުގެ ތިރިން ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ރިހިއަޅި ކުލައެކެވެ. މަހުގެ ދެއަރިމަތިން ކޮންމެ ފަރާތެއްގައި ކައްޗަކަށް އަޅާލެވިފައިވާ އަޅިކުލައިގެ ފުޅާ 6 ނުވަތަ 7 ރޮނގު ބައެއް ފަހަރު ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުތާ ފަތުގެ ކުރީބައިގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. މިއީ މިބާވަތުގެ ހަނދި ފަސޭހައިން ދެނެގަތުމުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ ސިފައެކެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތާއި، މަތީބައިގެ ދެވަނަ ކޮތަރިބަޔާއި އަދި ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައި ހުންނަނީ ގަދަ އަޅިކުލައެއްގައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އަސް ފައިގެ ބައްޓަމަށް ގުރުދާ ހުރުން
މިއީ އުފެދުމުގައި ދެގުރުދާ ގުޅި އަސްފައިގެ ބައްޓަމަށް ދެގުރުދާ ހުރުމެވެ. މިއީ ދެގުރުދާ ގުޅިގެން އުފެދުމުގެ ތެރޭގައި ކުރިމަތިވާ އެންމެ އާންމު ޢައިބެކެވެ. އާބާދީގެ ކޮންމެ 600ން 1 މީހަކަށް މިބަލި ޖެހޭ ކަމަށް ދިރާސާ ތަކުން ދައްކައެވެ. ޓާރނަރ ސިންޑްރޯމް ހުންނަ މީހުންގެ 15 އިންސައްތަ މީހުންނަށް މިބަލި ކުރިމަތިވާ ކަމަށް ދިރާސާ ތަކުން ދައްކައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް ޤިސްމު:ބަލިތައް
ކަނޑު ގުރުވަ
ކަނޑު ގުރުވަ އަކީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް މަޝްހޫރު އަދި ރީތި މަހެކެވެ. މިއީ ދަގަނޑު ޖަހައިގެން ހިފަން ފަސޭހަ މަހެކެވެ. އާންމުކޮށް ފަރުމަތީ ގައްޔާއި އުރަފަށުގެ ގާތުގައި ހުންނަ ގަލާއި ހަތާތަކުގެ މާހައުލުގައި ބައިހަދައިގެން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެން ފަރުމައްޗަށް ނިކުމެއުޅެއެވެ. މިއީ ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ފަތުރުވެރިން ދެކެންބޭނުންވާ ރީތި މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ ޅަމަހުގެ ސިފައާއި ކުލަވަރު ބޮޑެތި ކަނޑުގުރުވައާއި ތަފާތެވެ. ކަނޑު ގުރުވަ އަކީ ބޯ ހަންގަނޑެއް ލިބިފައިވާ ކުދިކުދި ހުޅުނބުތަކެއް ހުންނަ މަހެކެވެ. ދިވެހިން ދަތުރުގޮސް އުޅޭއިރު ފިހެގެން ކެއުމަށް ޝައުގުވެރިކަން ހުންނަ މަހެއް ވެސް މެއެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 13 ހަރުކައްޓާއެކު 17 އާއި 20 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 7 ނުވަތަ 8 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ތުންފަތް ވަރަށް ބޯވާނެއެވެ. ބޮޑެތި މަހުގެ ދިގަށް ކަޅު ނުވަތަ ގަދަމުށިކުލައިގެ ފުޅާ ރޮނގުތަކެއް މަހުގެ މަތީބައިގައި ހުރެއެވެ. ތުންފަތާއި ކޮތަރިތައް އަދި މަހުގެ މަތީ ބައިތައް ހުންނަނީ ދޮން ރީނދޫ ކުލައިގައެވެ. ކޮތަރިތަކާއި ނިގޫފަތުގައި ކަޅުކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތް ހުންނަނީ ރިހި ހުދުކުލައެއްގައެވެ. ކަނޑުގުރުވައިގެ ކުދި ގުރުވަ ދިރޭމަހުގެ ގޮތުގައި ރާއްޖެއިން ބޭރުކޮށް އުޅެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 55 ސމ އަށެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކާލިގަނޑު މިޔަރު
200px|thumb|left|ކާލިގަނޑު މިޔަރު ކާލިގަނޑު މިޔަރު ނުވަތަ އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ދަންނަ މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރުގެ ބޯ ހުންނަނީ ކާލިގަނޑެއް ހެން ދެފަރާތަށް ނިކުމެފައެވެ. މިޔަރުގެ ދަތްތައް ހުންނަނީ ތިންކަނަށް ވާގޮތަށް ކައިރިފަށް ރާޅުކޮށެވެ. ބުރަކަށިމަތީގެ ފުރަތަމަ ކޮތަރި ބޮޑުވާނެއެވެ. މިއީ އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކު ގައްޔާއި، މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރުގެ ޅަ އެއްޗެހި ގިނައިން އުޅެނީ އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައެވެ. މީގެ ބޮޑެތި މިޔަރު ދަތުރުކޮށް އުޅެނީ އެކަހެރިކޮށް ނުވަތަ ޖޯޑްޖޯޑަށެވެ. ނަމަވެސް ޅަމިޔަރު ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެން ކަނޑުގެ އެކިހިސާބުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 31-15 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. އަދި ވިހާ ޅަމިޔަރު ތަކުގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 50 ސެންޓިމީޓަރު ހުންނަކަމަށް ވެއެވެ.
ކާލިގަނޑު މިޔަރުގެ އާއްމު ކާނާއަކީ ކަނޑުގެ މަތީބައިގައި އުޅޭ ޒާތްޒާތުގެ މަހާއި، އެހެނިހެން ކުދި މިޔަރާއި، މަޑިއާއި، ބޯވަ ދިލަމަހާއި، ޑިނގާއެވެ. މިމިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވާކަމަށްވަނީ 4.2 މީޓަރަށެވެ. ނަމަވެސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަ އެންމެ ބޮޑުމިނަކީ 3.6 މީޓަރެވެ. މީގެ ބޮޑެތި މިޔަރަކީ ނުރައްކާތެރި މިޔަރެއްކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. މިމިޔަރު ގިނައިން ހިފާ އަދި ބާނާ އުޅެނީ ދާއަޅައިގެންނާއި، ލޭނުއަޅައިގެންނެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށްއުޅޭ އަދި ވިޔަފާރިއަށް އުރަހަ ބޭނުން ކުރެވިދާނެ މިޔަރެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އަތޮޅުތަކުގެ ނަން
އަތޮޅުތަކުގެ ނަންތައް ނެގިފައިވަނީ ޢާއްމު ގޮތެއްގައި އަތޮޅުގައި އޮންނަ ރަށަކާ ގުޅުވައިގެންނެވެ.މިގޮތުން ފާހަގަ ކޮއްލެވޭ އެއް އަތޮޅަކީ މުލަކު އަތޮޅެވެ. މުލަކު އަތޮޅު ނެގިފައިވަނީ " މ.މުލައް" މި ރަށުންނެވެ.
ތިލަދުންމަތި
މިއަތޮޅުގެ ނަންދެވިފައިވަނީ އެއަތޮޅުގައި ކުރިން އޮތް، ނަމަވެސް މިހާރު ނެތް ތިލަދޫ ކިޔުނު ރަށުންނެވެ. މިރަށްވަނީ މިހާރު ހއ. ދިއްދޫ އާއި އެކުވެ ހިކިގެންނެވެ. ތިލަދުންމަތީގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކުޑަ އެހެން އަތޮޅެއްވެސް ހިމެނިގެން ވެއެވެ. އެއީ އިހަވަންދިއްޕޮޅު އެވެ.
މިލަދުން މަޑުލު
މިއަތޮޅަށް ކިޔޭ ނަންނެގިފައިވަނީ އެއަތޮޅުގައިވާ މިލަދޫ އާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
މާޅޮސް މަޑުލު
މިއަތޮޅަށް ކިޔޭ ނަން ނެގިފައިވަނީ އެއަތޮޅުގައިވާ މާޅޮސް އާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
ފާދިއްޕޮޅު
މިއަތޮޅަށް ކިޔޭ ނަން ނެގިފައިވަނީ އެއަތޮޅުގައި އޮންނަ ފާދޫ އާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
މާލެ އަތޮޅު
މިއަތޮޅަށް ކިޔޭނަން ނެގިފައިވަނީ އެއަތޮޅުގައިވާ މާލެ އާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
އަރިއަތޮޅު
ކުރިން މިއަތޮޅަށް ކިޔާ އުޅެނީ އަރިއަދެ އަތޮޅު އެވެ. މިއަތޮޅަށް ކިޔޭ ނަން ނެގިފައިވަނީ އެއަތޮޅުގައިވާ އަރިއަދޫ އާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
ފެލިދެ އަތޮޅު
މިއަތޮޅަށް ކިޔޭނަން ނެގިފައިވަނީ އެއަތޮޅުގައިވާ ފެލިދޫ އާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
ނިލަންދެ އަތޮޅު
މިއަތޮޅަށް ކިޔޭނަން ނެގިފައިވަނީ އެއަތޮޅުގައިވާ ނިލަންދޫ އިން ފެށިގެން ދެއަތޮޅަށް ބައިކޮއްފައިވާތީއެރަށާ ގުޅުވައިގެންނެވެ.ސަބަބަކީ ނިލަންދޫ އާއި ހުޅުދެލިން އަތޮޅު ބައިކުރުމެވެ.
ކޮޅު މަޑުލު
މިއަތޮޅުއަށް ކިޔޭނަން ނެގިފައވަނީ އެއަތޮޅުގައިވާ ކަނޑޫދޫ އާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ. ކުރިން މިއަތޮޅަށް ކިޔަނީ ކޮޅުވައްދިން މަޑުލު އެވެ.
ހުވަދު އަތޮޅު
ކުރިން މިއަތޮޅަށް ކިޔަނީ ހުވަދުއްމަތި އެވެ.
ފުވައްމުލައް
މިއަތޮޅަށް ކިޔޭނަން ނެގިފައިވަނީ ފުވައްމުލައް އާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
އައްޑޫ އަތޮޅު
މިއަތޮޅަށް ކިޔޭނަން ނެގިފައިވަނީ އެއަތޮޅުގައިވާ އައްޑޫ ކިޔާ ކުޑަ ރަށަކާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ. އަދި އެހެން ގޮތަކަށް ވެސް މިއަތޮޅަށް ނަންދެވިފައިވާ ކަމަށް ވެއެވެ. އެއީ އަތޮޅުގައި ހިމެނޭ ދޫ ކިޔާ 8 އަށްރަށުގެ ނަން އެއްކޮށް ކިޔޭ ނަމެއްގެ ގޮތުން އައްޑޫ ކިޔާފައިވަނީ އެވެ. އެއަށް ރަށަކީ :-
ޑިސެމްބަރު 12
ޑިސެމްބަރު 12 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 346 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 347 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ޙާދިސާތައް
1961 – ދިވެހިރާއްޖެ : ރޭގަނޑު 11.16 ގައި މާލެއަށް ބިންހެލުމެއް އައެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ޖެނެޓިކް ސްކްރީނިންގ
ޖެނެޓިކް ސްކްރީނިންގ އަކީ ކޮބާ؟
ޖެނެޓިކް ސްކްރީނިންގ އަކީ މައިންބަފައިންގެ ފަރާތުން ދަރިންނަށް ވާރުތަވެދާނެ ބަލިތައް ނުވަތަ އައިބުތައް (އުނިސިފަތައް) ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ނުވަތަ ހެދޭ ޓެސްޓެކެވެ. ބަލިވެ އިނުމުގެ ކުރިން މިޓެސްޓް ހެދުމަކީ ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. މާބަނޑުވުމަށް ފަހު ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާ ފުރަތަމަ ފަހަރު، ނުވަތަ ވިހަންކައިރިވުމުން ވެސް މިޓެސްޓް ހެދިދާނެއެވެ. ކުރިން ބަޔާންކުރެވުނު ކޮރިއޮނިކް ވިލަސް ސާމްޕްލިންގ(Chorionic villus sampling)އާއި، އެމްނިއޯސެންޓެސިސް(Amniocentesis)އަކީ މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ކުރެވޭ ޖެނެޓިކް ސްކްރީނިންގ ޓެސްޓްގެ ދެމިސާލެވެ.
ދެމަފިރިޔަކު ދަރިން ހޯދާ ވިސްނާއިރު ތިމާމެންގެ އާއިލާގައި ވާރުތަކުރާ ބައްޔެއް ހުރިތޯއާއި، އަދި އެފަދަ ބައްޔެއް އާއިލާގެ މެމްބަރުންގެ ތެރޭގައި ހުރިނަމަ އެބައްޔެއް ލިބޭ ދަރިންނަށް ވާރުކޮށްފާނެތޯ ވެސް ބަލަންޖެހެއެވެ. އެހެން ކަމުން ވާރުތަކުރާ ނުވަތަ ވާރުތަވާ ބަލިތަކާއި ބެހޭ މައުލޫމާތު ޞިއްޙީ މައުލޫމާތު ދެއްވާ ފަރާތަކާއި ގުޅައިގެން ސާފުކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ހާލަތުގައި ތިމާމެންގެ ޢާއިލާގެ މެމްބަރުންގެ ތެރޭގައި ވާރުތަކުރާ ބައްޔެއް، އުފެދުމުގައި އައިބު(އުނިސިފަ) ހުރިމީހެއް، ނުވަތަ އެހެންވެސް ތަބީޢީ ނޫން ހާލަތްތަކެއް ލިބިފައިވާ މީހަކު ހުރިތޯ ޑޮކްޓަރުން ނުވަތަ ޞިއްހީ ލަފަޔާއި، އިރުޝާދުދެއްވާ ބޭފުޅުން އައްސަވާނެއެވެ.މިފަދަ ހާލަތުގައި ލޭގެ ބައެއް ތަހުލީލުތައް ކުރެވެއެވެ. ބަލިވެއިންކަމުގައިވާ ނަމަ ކުޑަދަރިފުޅު ގެ ހާލަތު ދެނެގަތުމަށް ވެސް ޓެސްޓްތައް ހެދެއެވެ.
ޖެނެޓިކް ސްކްރީނިންގ ހަދަން ޖެހެނީ ކޮންވަގުތަކު؟
އެންމެ ޢާންމުކޮށް ޖެނެޓިކް ސްކްރީނިންގ ދެމަފިރިން ހަދަން ޖެހެނީ އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުގައެވެ. (ހ) 35އަހަރު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ފަހުން ބަލިވެ އިންނަ މީހުން (ށ) ކުރިން ވާރުކުރާބައްޔެއް ނުވަތަ އުފެދުމުގައި އައިބެއް ހުރި ކުއްޖެއް ލިބިފައިތިބި ދެމަފިރިން (ނ) މީގެ ކުރިން ތަރުކާރުކޮށް ބައިގެން ގޮސްފައިވުން، ނުވަތަ ވިހާއިރު ދަރިފުޅު މަރުވެފައި އޮތުން (ރ) ތަބީޢީނޫން ގޮތެއްގައި ކަމެއް ހުރިކަން ފާހަގަވުން
(ބ) ލޭއަޅާބަލި(Thalassemia) ޖެހިފައިވާ ނުވަތަ ވާރުތަވާ މީހަކު އާއިލާގައި ހުރުން (ޅ) ޓޭ ސެޗްސް ބަލި(Tay-sachs disease) ޖެހިފައިވާ މީހަކު އާއިލާގައި ހުރުން (ކ) ހީމޯފީލިއާ(Haemophilia) ނުވަތަ ސިސްޓިކް ފައިބްރޯސިސް(Cystic fibrosis) ފަދަ ވާރުތަކުރާ ބައްޔެއް އާއިލާގެ މެމްބަރުންގެ ތެރޭގައި ހުރުން (އ) ސިކްލް ސެލް އެނީމިއާ(Sickle cell anemia) ޖެހިފައިވާ މީހަކު އާއިލާގައި ހުރުން
ޖެނެޓިކް ސްކްރީނިންގ އަށް ތައްޔާރުވާނީ ކިހިނެއް؟
މައިންބަފައިން ކައިރިން އަހައިގެން އާއިލާގެ ތެރޭގައި އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ވާރުތަކުރާ ބައްޔެއް ހުރިތޯ ބަލާށެވެ. ފިރިމީހާއާއި، އޭނާގެ އާއިލާގެ މެމްބަރުންގެ ތެރޭގައި ވިސްނުމުގެ އުނިކަން ލިބިފައިވާ މީހެއް، ނުކުޅެދޭ މީހެއް، ނުވަތަ އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ތަބީޢީނޫން ކަމެއް ލިބިފައިވާ މީހެއް ހުރިތޯ ބަލައި ޔަގީންކުރާށެވެ. މައިމީހާ އޭނާބެހޭ އަންނަނިވި މައުލޫމާތުތައް ހޯދާފައި ބަހައްޓާށެވެ.
ޖެނެޓިކް ސްކްރީނިންގ ހެދުމުގެ ތެރޭގައި ވަނީ ކިހިނެއް ؟
ސިއްހީ ލަފަޔާއި އިރުޝާދު ދެއްވާ ބޭފުޅުން ނުވަތަ ތިމާގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ ޑޮކްޓަރަކު ދެމަފިރިން އާއިލާގައި އެފަދަކަމެއް ހުރިތޯ ނުވަތަ ނެތްތޯ ބެލުމަށް ފަހު ހެދިފައިވާ ރިޕޯޓް ޗެކްކުރައްވާނެއެވެ. އޭގެ ފަހުގައި އުފެދުމުގައި އައިބެއް ނުވަތަ ވާރުތަކުރާ ބައްޔެއް ހުރިތޯ ބެލުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުރެވެއެވެ.
މައިމީހާގެ ލޭގެ ޓެސްޓް(Maternal blood test)
މިއީ ބަލިވެއިންނަތާ 15ހަފްތާއާއި، 19ވަނަ ހަފްތާއާއި ދެމެދު ކުރެވޭ ޓެސްޓެކެވެ. މިޓެސްޓް ކުރެވެނީ ލޭގައި އަލްފާ ފީޓޯޕްރޮޓީން ހުރި މިންވަރު ބެލުމަށެވެ. އަލްފާ ފީޓޯޕްރޮޓީންގެ މިންވަރު މަދު ނުވަތަ މަތި ނަމަވެސް އެހެން ޓެސްޓެއް ހަދަންޖެހެއެވެ. މިގޮތުން ހަދާ ޓެސްޓްގެ ބޭނުމަކީ ސްޕައިނާ ބިފިޑާ(Spina bifida) ފަދަ ނިއުރަލް ޓިއުބުގެ އައިބެއް ހުރިތޯ ބެލުމެވެ.
އަލްޓްރާ ސައުންޑް ސްކޭން(Ultra sound scan)
އަލްޓްރާ ސައުންޑް ސްކޭން ކުރެވެނީ ބަލިވެއިންނަތާ 15ވަނަ ހަފްތާގެ ތެރޭގައެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ސިކުނޑިއާއި، ހިތާއި، ފަޔާއި، އަތާއި، އެހެނިހެން ގުނަވަންތަކުގައި އައިބެއް އުފެދިފައި ހުރިތޯ ބެލުމެވެ.
މެލޮރީ ޓަވަރސް
މެލޮރީ ޓަވަރސް އަކީ އިނގިރޭސި ވާހަކަ ސީރީސް އެކެވެ.
ވާގޮތް
ޑެރަލް ކިޔާ ކުއްޖަކު ބޯޯޑިންގް ސުކޫލު އަކަށް އަލަށް ދަނީ.އޭނާއަށް ބާރަ އަހަރު.
އެމްނިއޯ ސިންޓެސިސް އަދި ކޮރިއޮނިކް ވިލަސްގެ ސާމްޕަލް ހެދުން
ފެށުން
ދުޅަހެޔޮގޮތެއްގައި ބައެއް އަންހެނުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހޭދަކުރާއިރު އަނެއްބަޔަކު އެދުވަސްތައް ހޭދަ ކުރަނީ ސިއްހަތަށް މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުދީއެވެ. ބައެއް އަންހެނުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ލިބޭ ދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފެދުމުގައި ނުވަތަ އުފަންވާއިރު ޢައިބެއް (Birth defects) ހުރެދާނެތީ ކަންބޮޑުވެއެވެ. ބައެއް އަންހެނުންނަށް ލިބޭ ދަރިން އުފަންވާއިރު ޢައިބުހުރުމުގެ ފުރުސަތު އަނެއްބަޔަކަށް ވުރެ ބޮޑެވެ. ވިހެއުމުގެ ކުރިން މިގޮތަށް ދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ހުރިހާ ޢައިބުތަކެއް ނުހޯދުނުކަމުގައި ވިޔަސް ބައެއް ޓެސްޓް ތަކުގެ އެހީގައި ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފެދިފައި ހުރި ޢައިބު ދެނެގަނެވެއެވެ. މިފަދަ ޢައިބުތައް ހުރިތޯބެލުމަށް ހެދޭ މައިގަނޑު ދެޓެސްޓެއް ހެދެއެވެ. އެއީ އެމްނިއޯސެންޓެސިސް(Amniocentesis)އާއި، ކޮރިއޮނިކް ވިލަސް ސާމްޕްލިންގ (Chorionic villus sampling)އެވެ.
ވިރާސީގޮތުން ކުރިމަތިވާ ބައެއް މައްސަލަތައް ދެނެގަތުމަށް އަމްނިއޯން ދިޔަ(Amniotic fluid) ޓެސްޓް ނުވަތަ ތަޙްލީލުކުރެވެއެވެ. އަމްނިއޯން ދިޔަ އަކީ ބަނޑުގައިވާ ކުޑަދަރިފުޅު(Fetus)އާއި، މަސް(Placenta) އުފެދުމުގައި ބައިވެރިވާ ކޮރިއޮނިކް ވިލަސް(Chorionic villus)ގެ ނުވަތަ މަހުގެ ވަށައިގެން ހުންނަ ފެނެކެވެ. ކުރިން ބަޔާންކުރެވުނު ދެގޮތަށް ޓެސްޓްކުރުމަށްޓަކައި އަމްނިއޯން ދިޔަ ނެގެއެވެ.
އެމްނިއޯސެންޓެސިސްއާއި، ކޮރިއޮނިކް ވިލަސް ސާމްޕްލިންގގެ އެހީގައި ބަނޑުގައިވާ ކުޑަދަރިފުޅުގެ ޖިންސް ދެނެގަނެވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބައެއް ވިރާސީ ސިފަތައް ވެސް ދެނެގަނެވިދާނެއެވެ. މިގޮތުން ވިހެއުމުގެ ކުރިން ދެނެގަނެވިދާނެ ވިރާސީގޮތުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ޑޯން ސިންޑްރޯމް(Down’s syndrome)އާއި، ސިސްޓިކް ފައިބްރޯސިސް(Cystic fibrosis)އާއި،ޓޭސެޗްސް ބަލި(Tay-sachs disease)އާއި، ސިކްލް ސެލް ބަލި(Sickle cell disease)ހިމެނެއެވެ.
ޓެސްޓް ހަދަން ޖެހެނީ ކޮންބަޔެއް ؟
މާބަނޑުވުމަށް ފަހު ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާއިރު ވިރާސީގޮތުން ނުރައްކަލެއް އެމީހަކާ ކުރިމަތިވެދާނޭކަމަށް ހީވާނަމަ އެކަމެއް ތިމާގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ ޑޮކްޓަރަކު ބުނެދޭނެއެވެ. އަދި އެކަން ޔަގީންކުރުމަށް ހެދިދާނެ ޓެސްޓްތައް ވެސް ބުނެދޭނެއެވެ. ބަލިވެއިންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެކިއެކި ނުރައްކާތަކާއި ކުރިމަތިވުމަކީ ވެދާނެކަމެކެވެ. އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ދެޓެސްޓް އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުގައި ހަދަން ޖެހެއެވެ.
(ހ) 35އަހަރު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ފަހުން ބަލިވެ އިންނަ މީހުން އުމުރުން ދުވަސްވާވަރަށް އަންހެނުންނަށް ލިބޭދަރިންނަށް ޑޯން ސިންޑްރޯމް ފަދަ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތުބޮޑެވެ. (ށ) ކުރިން އުފެދުމުގައި ޢައިބުހުރި ކުއްޖަކު ލިބިފައިވުން ނުވަތަ ޢާއިލާގައި ވާރުތަކުރާ ބައްޔެއް ހުރުން (ނ) ބަލިވެއިނުމަށްފަހު ވާރުތަކުރާ ބައްޔެއް ހުރިތޯ ބެލުމަށް ހެދި އެހެން ޓެސްޓެއްގެ ނަތީޖާ ހުންނަންޖެހޭ ގޮތް ނޫން އެހެން ގޮތަކަށް ދެއްކުން
މިގޮތަށް ހެދޭ ޓެސްޓްތަކުގެ ނަތީޖާ ރަގަޅުކަމަށް ދެއްކުމުގެ މާނައަކީ ލިބޭދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑު އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ހުރުމެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ އުފަންވުމުގައި ޢައިބުތައް މެދުވެރިކުރުވާ ހުރިހާ ސަބަބުތަކެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑު ހުރިނެތްގޮތް ބެލުމަށް ހެދޭ ކޮންމެ ޓެސްޓަކީ ވެސް ވަކިކަމެއް ހުރިތޯނެތްތޯ ބެލުމަށް ހެދޭ ޓެސްޓެކެވެ. އެހެން ކަމުން ޓެސްޓެއް ހަދާއިރު އެޓެސްޓަކުން ދެނެނުގަނެވޭނެ ކަމެއް ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި އަށަގެންފައި ހުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ ބައެއް މައްސަލަތައް ދެނެގަންނާނެ ގޮތްތައް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ކަމުން އެއްވެސް ޓެސްޓަކީ ވަކިކަމެއް ހުރިކަން ނުވަތަ ނެތްކަން %100އިންސައްތަ ޔަގީންކޮށްދޭނޭ ޓެސްޓެއް ނޫނެވެ.
ޓެސްޓް ހަދާގޮތް
ކުޑަދަރިފުޅުގެ ވަށައިގެން ލެވިފައިވާ އެމްނިއޮޓިކް ސެކް(Amniotic sac)ނުވަތަ ފެން ކޮތަޅުގެ ތެރެއިން ތިނޯހެއް ބޭނުންކޮށްގެން އަމްނިއޯން ދިޔަ(Amniotic fluid)އިގެ ސާމްޕަލްއެއް ނެގެއެވެ. އަމްނިއޯން ދިޔައިގެ ތެރޭގައި ޓެސްޓްކުރުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތައް ހުރެއެވެ. މިސެލްތައް ކުޑަދަރިފުޅެކޭ އެއްފަދައިން ވިރާސީ ސިފަތައް އުފުލައެވެ.
ޓެސްޓްހެދުމަށްޓަކައި ބަނޑުހާމަކުރުމަށްފަހު މާބަނޑު އަންހެނާ އުއްޑުން ބާއްވައެވެ. އެންމެ ފުރަތަަމަ ތިނޯސް ވައްދަންވީ ދިމާ ހޯދުމަށްޓަކައި އަލްޓްރާ ސައުންޑް(Ultra sound)ގެ ބޭނުންކުރެވެއެވެ. އެއީ ތިނޯހުން ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި ބީހުނަ ނުދިނުމަށްޓަކައިއެވެ. އެއަށްފަހު ފަރުވާތެރިކަމާއިއެކު، ބަނޑާއި،ރަހިމުގެ ތެރެއިން ތިނޯސް ފެންކޮތަޅަށް ފޯރުވައެވެ. އައުންސްއެއް ހުންނަވަރުގެ ކުޑަފެން ނުވަތަ ދިޔަކޮޅެއް ނަގައެވެ. އެއްމާބަނޑު ދެކުދިން ބަނޑުގައި އޮތްނަމަ ކޮންމެ ފެންކޮތަޅަކުން ވަކިން ސާމްޕަލްއެއް ނުވަތަ ނަމޫނާއެއް ނަގައެވެ. ނެގުނު ދިޔައިގެ ބަދަލުގައި އެބައި ފޫބެއްދުމަށް ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުން އިތުރަށް އަމްނިއޯން ދިޔަ އުފައްދައެވެ.
ނަތީޖާ
ބަޔާންކުރެވުނު ގޮަތަށް ލެބޯޓަރީގައި ސެލްތައް ބޮޑުކުރުމަށް ފަހު ޓެސްޓް ހެދުމަށް 2ހަފްތާ ނަގައެވެ.
އުފެދުމުގައި ޢައިބެއް ހުރިތޯ ބެލުމަށް ސީދާ އަމްނިއޯން ދިޔަ ވެސް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. މިގޮތުން އަމްނިއޯން ދިޔަ ބޭނުންކޮށްގެން ހެދޭ އެއް ޓެސްޓަކީ އަލްފާ ފީޓޯޕްރޮޓީން ޓެސްޓް(Alpha-fetoprotein test)އެވެ. އަލްފާ ފީޓޯޕްރޮޓީން އަކީ ބަނޑުގައި ބޮޑުވަމުން އަންނަ ކޮޮންމެ ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުން އުފައްދާ ޕްރޮޓީން އެކެވެ. އަލްފާ ފީޓޯޕްރޮޓީންގެ މަދުމިންވަރެއް މެނުވީ އަމްނިއޯން ދިޔައިގެ ތެރެއަށް ވާސިލެއް ނުވެއެވެ. އެހެންކަމުން އަމްނިއޯން ދިޔައިގެ ތެރޭގައި މާގިނައަދަދަކަށް އަލްފާ ފީޓޯޕްރޮޓީން ހުރިނަމަ އެއީ އުފެދުމުގައި ޢައިބެއް ހުރިކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ. މިސާލަކަށް ނިއުރަލް ޓިއުބުގައި ޢައިބެއް ހުރުން(Neural tube defects) ނުވަތަ ކުޑަދަރިފުޅުގެ ބަނޑުގައި ލޯވަޅެއް ހުރުން(Openings in the fetus abdomen) ފަދަަ ކަންކަމެވެ.
ޓެސްޓްގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ މައްސަލަތައް
އަމްނިއޯސެންޓެސިސް އަކީ އެހާ ނުރައްކާތެރި ޓެސްޓެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ޓެސްޓްގެ ސަބަބުން ބައެއް ކަހަލަ އުދަގޫތައް މެދުވެރިވުމަކީ ވެދާނެކަމެކެވެ. މިގޮތުން އަކުނިވަޔަށް ދެމުން،ނުވަތަ ވާޅުވުން، ލޭފޭބުން، އިންފެކްޝަން އަށަގަތުން ފަދަ ކަންކަން މެދުވެރިވެދާނެއެވެ. މިޓެސްޓްގެ ސަބަބުން ބަލިވެއިންނަ މީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ 200ން 1އަށް ބައިގެންދިއުން(Miscarriage) ކުރިމަތިވެއެވެ. އަމްނިއޯސެންޓެސިސް ހެދުމުގެ ތެރޭގައި ބަނޑުގައިވާ ކުޑަދަރިފުޅަށް އަނިޔާ ލިބުމަކީ ވަރަށް ނާދިރުކަމެކެވެ.
ޓެސްޓް ހަދާގޮތް
މިޓެސްޓް ހެދުމަށްޓަކައި މަހުގެ ނުވަތަ ޕްލެސެންޓާ(Placenta)ގެ ސެލްތަކުން ކުޑަ ސާމްޕަލްއެއް ނެގެއެވެ. ކޮރިއޮނިކް ވިލައި(Chorionic villi)އަކީ ޕްލެސެންޓާގެ ކުދި ބައިތަކެވެ. ވިލައި(Villi) އުފެދެނީ މުޑުވައްވެފައިވާ ބިހުންނެވެ. ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ވިރާސީ ބަހާ(Gene)އާއި، އެއްގޮތް ވިރާސީ ބަހާތައް ވިލައި ވެސް އުފުލައެވެ.
ޕްލެސެންޓާއިން ސެލްތައް ނެގިދާނެ ދެގޮތެއް ވެއެވެ.އެއީ ފަރުޖު ނުވަތަ ވެޖައިނާ(Vagina)ގެ ތެރެއަށް އެއްޗެއް ބާނައިގެން ޕްލެސެންޓާއިން ސެލްތައް ނެގުމާއި،ބަނޑުގެ ތެރެއަށް އެއްޗެއް ބާނައިގެން ޕްލެސެންޓާއިން ސެލްތައް ނެގުމެވެ.
ފަރުޖު ނުވަތަ ވެޖައިނާގެ ޒަރީޢާއިން ޕްލެސެންޓާއިން ސެލްތައް ނެގުމުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ސްޕެކިއުލަމް (Speculum)އެއް ވެޖައިނާގެ ތެރެއަށް ލެވެއެވެ. އެއަށްފަހު ވަރަށް ހަނި ނުވަތަ ހިމަ ޕްލާސްޓިކް ހޮޅިއެއް ފަރުޖުގެ ތެރެއަށް ފޯރުވައެވެ. އަލްޓްރާ ސައުންޑް(Ultra sound)ގެ އެހީގައި މިބުނި ހޮޅިކޮޅު ޕްލެސެންޓާއަށް ފޯރުވައެވެ. ދެން ޕްލެސެންޓާގެ ސެލްތަކުގެ ކުޑަ ސާމްޕަލްއެއް ނެގެއެވެ.
ބަނޑުގެ ޒަރީޢާއިން ޕްލެސެންޓާއިން ސެލްތައް ނެގުމުގައި އެމްނިއޯސެންޓެސިސްއެކޭ އެއްގޮތަށް ބަނޑުގެ ތެރެއަށް ހިމަ ތިނޯހެއް ބާނައިގެން ޕްލެސެންޓާއަށް ފޯރުވައެވެ. އެއަށްފަހު ނެގުނު ކޮރިއޮނިކް ވިލައިގެ ސާމްޕަލް ލެބޯޓަރީއަށް ފޮނުވެއެވެ. ލެބޯޓަރީގައި ޓެސްޓްކުރުމަށްޓަކައި ބޮޑުކުރެވެއެވެ. ޖިންސީގުޅުމުން އަރާ ބައްޔެއް ހުރުން، މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ލޭފޭބުން، ރަހިމުގެ ކަރުގައި މައްސަލައެއް ހުރުން މިއިން ކަމެއް ކުރިމަތިވެފައިވާނަމަ ކޮރިއޮނިކް ވިލަސް ސާމްޕްލިންގ ޓެސްޓްހެދުމަށް ޑޮކްޓަރުން އިރުޝާދު ދެއެވެ. އެކަމަކު އެއީ ހަމައެކަނި ބަނޑުގެ ޒަރީޢާއިންނެވެ. އެެހެން އެއްވެސް ހާލަތެއްގައި ކޮރިއޮނިކް ވިލަސް ސާމްޕްލިންގ ހެދޭ ދެގޮތުންކުރެ އެއްގޮތަކީ ވެސް އެންމެ ރަގަޅު އިޚްތިޔާރުކަމުގައެއް ނުބެލެވެއެވެ.
ނަތީޖާ
އަމްނިއޯސެންޓެސިސް އެކޭ އެއްގޮތަށް މިޓެސްޓަކީ ވެސް އުފެދުމުގައި ހުންނަ އައިބުތައް ދެނެގަތުމަށް ހެދޭ ޓެސްޓެކެވެ. ނަމަވެސް ނިއުރަލް ޓިއުބުގައި ހުންނަ އައިބުތައް މިޓެސްޓަކުން ނުހޯދެއެވެ. ކޮރިއޮނިކް ވިލަސް ސާމްޕްލިންގ ޓެސްޓް ހަދާފައިވާނަމަ ވިހަންކައިރިވުމުން(ބަލިވެއިންނަތާ ފަހުކޮޅޫ) ލޭގައި އަލްފާ ފީޓޯޕްރޮޓީން ހުރި މިންވަރު ބެލިދާނެއެވެ. އެއީ ނިއުރަލް ޓިއުބުގައި ޢައިބެއް ހުރިތޯ ބެލުމަށެވެ. މިޓެސްޓްގެ ނަތީޖާ ޢާންމުގޮތެއްގައި 10ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ލިބެއެވެ.
ޓެސްޓްގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ މައްސަލަތައް
އަމްނިއޯސެންޓެސިސް ހެދުމަށްވުރެ ކޮރިއޮނިކް ވިލަސް ސާމްޕްލިންގ ހެދުމުން ބައިގެން ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އެއީ މިޓެސްޓް ހަދަނީ ބަލިވެއިންނަތާ ކުރީކޮޅު ކަމުގައިވާތީއެވެ. މައިމީހާގެ ހަށިގަނޑުގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަތުމަކީ ވެސް ވެދާނެކަމެކެވެ. ބަލިވެއިންނަތާ 10ވަނަ ހަފްތާގެ ކުރިން މިޓެސްޓް ހަދައިފިނަމަ ވަރަށް މަދުހާލަތެއްގައި ކުޑަދަރިފުޅުގެ އަތްފައިގައި ޢައިބު(Limb deformities) ހުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
އިޚްތިޔާރުތައް
ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފެދުމުގައި އައިބެއް އަށަގަތުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމެއް ފާހަގަވާނަމަ އަމްނިއޯސެންޓެސިސް ނުވަތަ ކޮރިއޮނިކް ވިލަސް ސާމްޕްލިިިންގ ހެދުމަކީ މުހިއްމުކަމެކެވެ. ގިނަ ފަހަރު މިޓެސްޓް ތަކުގެ ނަތީޖާ ދައްކަނީ ރަގަޅަށެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން މައިންބަފައިންގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ. ޓެސްޓްތަކުން އައިބެއް ހުރިކަމަށް ދައްކައިފިނަމަ ޖެހޭނީ ދެގޮތުން ކުރެ ގޮތެއް ޚިޔާރުކުރާށެވެ. އެއްގޮތަކީ ދަރިވައްޓާލުމެވެ. ދެވަނަ ގޮތަކީ ދަރިވެއްޓުމަކާއި ނުލައި ވިހެއުމާއި ހަމައަށް ވާސިލްވުމެވެ. މިގޮތަށް ވިހެއުމާއި ހަމައަށް ވާސިލްވާނަމަ ވިހެއުމަށް ޚާއްޞަ ހޮސްޕިޓަލެއް އިޚްތިޔާރުކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ހަމަމިހެން މިފަދަ ކުދިންނަށް އުފަންވުމަށް ފަހުވެސް ޚާއްޞަ އިނާޔަތް ބޭނުންވެއެވެ. އެހެންކަމުން މިފަދަ ހާލަތުގައި ވިސްނާފައި އަވަސް ގަރާރެއް ނެގުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ. މިފަދަ ހާލަތުގައި ގަރާރު ނަގާއިރު ޞިއްޙީ ލަފާދޭ ބޭފުޅުންގެ ކިބައިން މިފަދަ އައިބުތަކާއި ބެހޭ މައުލޫމާތު ހޯދަންވާނެއެވެ. ހަމަމިހެން ތިމާގެ ޢާއިލާއާއި، ރަހުމަތްތެރިންގެ ލަފަޔާ މަޝްވަރާ ހޯދުމަކީ ވަރަށް ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. މިގޮތަށް މައުލޫމާތު އެގިފައި ހުރުމަކީ ރަގަޅު ގަރާރެއް ނެގުމަށް ފަސޭހަވާނެކަމެކެވެ.
ގުރުދާ ގައި ވައިކޮތަޅު ހެދުން
ގުރުދާގައި ވައިކޮތަޅު ހެދުން އަކީ އުފެދުމުގައި އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގުރުދާގައި ވައިކޮތަޅު ހެދިފައި ހުރުމެވެ. އެގޮތުން ދެ ގުރުދާގައި އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގިނައިން ވައިކޮތަޅު ނުވަތަ ސިސްޓް އުފެދެއެވެ. މިބަލި ޖެހުމުން ފުރަމޭ،ޗިސްމޭ، ސިކުނޑި، އަދި ހިތް އަށް އަސަރު ފޯރައެވެ. ގުރުދާ ވައިކޮތަޅު ހެދުން މިބަލީގެ މައިގަނޑު ދެވައްތަރެއް ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ފައިނު (ރ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ ރ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ބޮއްމަސް އާއިލާ (މަސް)
ބޮއްމަސް އާއިލާ ނުވަތަ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 3 ވައްތަރެއްގެ ބޮއްމަހެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އަސާސް ގުރުއާން ކިލާސް
އަސާސް ގުރުއާން ކިލާސް މިއީ މާލޭގެ ގުރުައާން ކިލާހެކެވެ. .މިތާގައި ގުރުއާން ކިޔަވަައި ދެއެވެ.
އިންޑޮނޭޝިޔާ
އިންޑޮނޭޝިޔާއަކީ ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިޔާ އާއި އޯޝަނިޔާ ސަރަޙައްދަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާ އެކުލެވިގެންވަނީ 17508 ރަށެއްގެ މައްޗަށެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާގެ އާބާދީއަކީ 237 މިލިޔަނެވެ. އެހެން ކަމުން އެ ޤައުމަކީ އާބާދީގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ހަތަރުވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. އަދި މުސްލިމުންގެ އާބާދީ އެންމެ ބޮޑު ޤައުމު ވެސް މެއެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާއަކީ ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެއް އޮންނަ ޤައުމެކެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާ އަކީ ޕަޕުއާނިއުގިނީ އާއި އީސްޓް ޓިމޯރު އާއި މެލޭޝިޔާ އާ ސީމާވެފައިވާ ޤައުމެކެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާ އާއި އަވަށްޓެރި އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ސިންގަޕޫރާއި، ފިލިޕީންސާއި، އޮސްޓްރޭލިޔާ އާއި އިންޑިޔާގެ އަންޒަމާނާއި ނައްކަވާރު ޖަޒީރާއެވެ. ހަތްވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި އިންޑޮނޭޝިޔާވެފައިވަނީ ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ވަރަށް މުހިއްމު ސަރަޙައްދަކަށެވެ. އެއީ ސިރީވިޖެޔާގެ ރަސްކަމުގެ ޒަމާނެވެ. އިންޑިޔާއަކީ ޤަދީމީ ޒަމާނުގެ އިންޑޮނޭޝިޔާގެ ވެރިންނާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅުން ޤާއިމުވެފައި އޮތް ޤައުމެއްކަމުން، އިންޑޮނޭޝިޔާގެ އޭރުގެ ވެރީންވަނީ އިންޑިޔާގެ ދީންތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ލެނބިވަޑައިގެންފައެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާއަށް އިސްލާމްދީން އައިސްފައިވަނީ މުސްލިމު ވިޔަފާރިވެރިންގެ ފަރާތުންނެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާއަކީ އެތައް ނަސްލެއްގެ މީހުން ދިރިއުޅެމުންދާ ޤައުމެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ މީހުން އެ ނަސްލަކަށް ނިސްބަތްވާ ނަސްލަކީ ޖާވާނީ ނަސްލެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާގެ މޮޓޯއަކީ “ބިހންނެކަ ތުން÷ަލް އިކަ” އެވެ. މީގެ މާނައަކީ “ގިނަ އެހެނަސް އެއް” ބައެއް ދިރިއުޅޭ ޤައުމެވެ.
ނަން
އިންޑޮނޭޝިޔާ މިނަން އުފެދިފައިވަނީ “އިންޑަސް” މި ބަހާއި ނޭސޯސް” މި ބަހާއި ދެބަހުންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ “އިންޑިޔަން އައިލެންޑްސް” އެވެ. މިއީ އިންޑޮނޭޝިޔާގެ ރަށްވެހީންނަކީ އިންޑިޔާއާ ގުޅިފައިވާ ބައެއް ކަމުން ކިޔުނު ނަމެކެވެ.