cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ފަޚުރުވެރި ދިވެހިބަސް
އެވޭލާ އަކުރައްފަހު ދިވެހިން ލިޔެކިޔުމުގައި ބޭނުންކުރަމުން އައިސްފައިވަނީ ދިވެސް އަކުރެވެ. މިކަމަށްބާރުލައްވާ އަހުމަދު ޝަފީޤު (2000) ހާމަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އެވޭލާ އަކުރު އުވިދިއުމައްފަހު ދިވެހިން ބޭނުންކުރަމުން އައީ ދިވެސް އަކުރެވެ. ދިވެސް އަކުރުގެ އެއްމެ ދުވަސްވީ ލިޔުމެއް ފެންނަންއޮތީ މީލާދީން 1356ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އެއީ ރެހެދި ޚަދީޖާގެ ވެރިކަމުގެ 16ވަނަ އަހަރު ފެނުނު ބޮޑުގަލުމިސްކިތު ލޯމާފާނުކަމަށެވެ. މީގެއިތުރުން ދިވެސް އަކުރު އުފެދިފައިވަނީ ޢަރަބި ބަހުގެ އަސަރުތައް ދިވެހިބަހަށް ކުރުމުންކަމަށް ލަފާކުރެވޭކަމަށް ނަސީމާ މުހައްމަދު (1998) ހާމަކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން 12 ވަނަ ޤަރުނުގެ ފަހުން 200 އަހަރުތެރޭގައި އެވޭލާ އަކުރު ތަރައްޤީ ވަމުންގޮސް ދިވެސް އަކުރަށް ބަދަލުވީއެވެ. އަދި ދިވެސް އަކުރުގެ އެންމެ ދުވަސްވީ ލިޔުމަކަށް ފެންނަން އޮތީ ބޮޑުގަލުމިސްކިތު ލޯމާފާނުކަމަށާ އެއީ މީލާދީން 1356 ގައިކަމަށް ނަސީމާވެސް އެއްބަސްވެލައްވައެވެ. މީގެއިތުރުން ދިވެސް އަކުރުން ލިޔެފައިއޮތް އެއްމެ ގިނަދުވަސްވީ ރަސްމީ ލިޔުމަކީ މީލާދީން 1705 ގައި ލިޔެފައިވާކަމަށް ފެނުނު ވަޤްފު ފަތްކޮޅެވެ. ހަމަމިއާއެކު ދިވެސް އަކުރުގެ ލިޔުންތަށް ފެނިފައިވަނީ 1778 ހިސާބަށެވެ. އޭގެފަހުން ފެންނަންހުރީ ތާނައަކުރުގެ ލިޔުންތަކެވެ.
ތާނައަކުރަކީ ދިވެހިން ލިޔެކިޔުމުގައި ދިވެސް އަކުރުގެފަހުން ބޭނުންކުރަމުން އައިސްފައިވާ އަކުރެވެ. ދިވެހިން ލިޔެކިޔުމުގައި ބޭނުންކުރި ތާނަ އަކުރު އުފެދިފައިވާނީ ރާއްޖެ އިސްލާމްވީފަހުން ކަމަށާ މިއަކުރު ލިޔެއުޅެނީ ކަނާއަތުން ވާތަށް ކަމަށް މުހައްމަދު އިބުރާހިމް ލުތުފީ (1999) ހާމަކުރައްވާފައިވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު ތާނައަކުރުން ލިޔެވިފައި އޮތް އެންމެދުވަސްވީ ލިޔުމަކީ މީލާދީން 1705 ގެ ލިޔުމެކެވެ. މީގެއިތުރުން އަހުމަދު ޝަފީޤު (2000) ބަޔާންކުރައްވާގޮތުގައި ތާނައަކުރުގެ އެއްމެ ދުވަސްވީ ލިޔުމެއް ފެނިފައިވަނީ މީލާދީން 1600 އަހަރާ ހިސާބުގައެވެ. އަދި ތާނައަކުރުގައި 24 އަކުރު އޮންނަކަމަށެވެ. ހަމައެއާއކު ނަސީމާ މުހައްމަދު (1998) ހާމަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ތާނައަކުރު އުފެދުނުކަމަށް ލަފާކުރެވެނީ ރާއްޖެ އިސްލާމްވީ ފަހުންނެވެ. ހަމައެއާއެކު ތާނައިގައި 24 އަކުރު އޮންނަކަމަށާ ފުރަތަމަ ނުވައަކުރަކީ އަރަބި އަކައިގެ ނުވައަކުކަށާ ދެވަނަ ނުވައަކުރަކީ ދިވެހި އަކައިގެ ނުވައަކުރު ކަމަށެވެ. އަދި ބާކީ ހައަކުރަކީ ވިޔަނިއަކުރުތައް ކަމަށެވެ. މީގެއިތުރުން ތާނައަކުގެ އެތައް ވައްތަރެއް ހިމެނޭކަމަށާއި އޭގެތެރޭގައި ގަބުޅިތާނަ، އަތިރީގޭތާނަ، ފުރޯދަނޑިތާނަ، ފެންފޮޅިތާނަ، އަދި ހޯރަފިޔަތާނަ އެތައްވައްތަރެއް ހިމެނޭކަމަށް އަހުމަދު ޝަފީޤު (2000) ހާމަކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން ތާނައަކުރުގައިވެސް ތަފާތު ވަތްތަރުތައް އެކުލެވިގެންވާކަމަށާ ދިވެސްއަކުރާ ތާނައަކުރު އެއްދުވަސްވަރެއްގައި ބޭނުންކުރަމުން އައިސްފައިވާކަން ހާމަވެއެވެ. މީގެއިތުރުން ލިޔުންތެރިކަމުގައި ބޭނުންކުރަމުން އައިފަސްފައިވާ އަކުރުތަގެމެދުގައި ބޮޑެތި ގުޅުންތަކެއްވާކަން ހާމަވެއެވެ.
ބ. ދިވެހިބަސްގިރާކުރި މަރުހަލާތައް
ދިވެހިބަސް އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަމައަށް އައިސްފައިވަނީ ދިވެހި އަދީބުންގެ މިންނެއް މަސައްކަތުންނެވެ. މިގޮތުން އަދަބީ ލިޔުއްވުންތަކަށް އައިސްފައިވާ ކުރިއެރުމަށް ބަލާއިރު ދިވެހި ބަސް ކުރިއަރައިގެން އައީ މައިގަނޑު ތިން މަރުހަލާއެއް ކަޑައްތު ކުރުމައްފަހުގައެވެ. އެއީ ދިވެހި އަދަބުގެ ޅަފަތުގެ ދައުރާ ފިރުކެންފެށި ދައުރާ ހިނގައިގަނެވުނު ދައުރެވެ. މިއިން ކޮންމެ ދައުރެއްވެސް އެއްދައުރުން އަނެއްދައުރަށް ބަދަލުވާން ދިމާވި މައިގަނޑު ސަބަބެއްކަމުގައި އަޝްރަފް (2005) ހާމަކުރައްވާފައިވަނީ ދިވެހިން ޢިލްމީ ގޮތުން ކުރިއަރައިގެން ދިއުމެވެ. މީގެއިތުރުން ދިވެހި އަދަބުގެ މިދައުރުތަކަކީ ވަކިވަކި ދައުރުތަކެއް ކަމުގައިވިޔަސް މިދައުރުތައް އެއީ އެއްދައުރު އަނެއްދައުރާ ގުޅިލާމެހިފައިވާ ދައުރުތަކެކެވެ.
ދިވެހި އަދަބުގެ ޅަފަތުގެ ދައުރުގައި ފާހަޤަކޮއްލެވޭ އަދީބުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ އެދުރުއުމަރު މާފަތް ކަލޭގެފާނާ ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނުފަދަ ބޭފުޅުންނެވެ. މިދުވަސްވަރަކީ ލިޔުންތައް ޗާޕްކުރެވުނު ޒަމާނެއްނޫނެވެ. އެހެން ކަމުން އަދަބީ ތަރިކައިގެ އެޒަމާނުގެ އެތައް އެއްޗެއް ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް އަޝްރަފު (2005) ހާމަކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޅަފަތުގެ ދައުރުގެ ތަރިކަ ތަކުގެ ތެރެއިން މިހާރު ފެންނަން އޮތީ އަރިއަތޮޅު އަރުމާދާއި ދިޔޯގެ ރައިވަރާއި ބޮޑުތާޙީދް ފަދަ މަދު ލިޔުމެއް ކަމަށްވެސް އަޝްރަފް (2005) ހާމަކުރައްވާފައިވެއެވެ.
ފިރުކެންފެށި ދައުރު ނިމުމައްފަހު ދިވެހި އަދަބު އެހެން ދައުރަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. އެއީ ހިގައިގަނެވުނު ދައުރެވެ. ފިރުކެންފެށިދައުރާއި ހިނގައިގަނެވުނު ދައުރުގައި މާބޮޑު ތަފާތުތަކެއް ނުހިމެނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މުހައްމަދު އަމީނު ފަދަ ބޭކަލުންގެ މަސައްކަތްޕުޅުން ލިޔުންތެރިކަމުގައި ހިމެނޭ ޖުމްލަ އެކުލަވާލައި އިބާރާތްކުރުމުގެ އާ ގޮތްތައް ހޯދިއެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވެގެންދިޔައީ ދިވެހި އަދަބީ ޒަމާން ކުރިއަރައިގެން ދިއުމެވެ.
ކ. ދިވެހިބަހަށް އަސަރުފޯރުވި ބަސްތައް
ދިވެހިބަހަށް އެތައްބަހެއްގެ އަސަރު ފޯރާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ދިވެހިބަހަށް އަސަރުފޯރުވި ބަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ސިންގަޅަބަހާއި ފާރިސީބަސް އަދި އަރަބިބަހާ އިނގިރޭސިބަސް ހިމެނެއެވެ. މިގޮތުންވެސް ދިވެހިބަހަށް އެންމެބޮޑަށް އަސަރު ފޯރުވައިފައި ވަނީ އިނގިރޭސިބަހާ އަރަބި ބަހުންކަމަށް އަޝްރަފް (2005) ހާމަކުރައްވާފައިވެއެވެ. މިކަމަށް ބާރުލައްވާ ނަސީމާ މުހައްމަދު (1998) ހާމަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އިނގިރޭސިބަހާ އުރުދޫބަހުގެ އަސަރު ދިވެހިބަހަށް ކޮއްފައިވެއެވެ. މިބަސްތަކުން ދިވެހިބަހަށް އަސަރުފޯރުވުމަށް މެދުވެރިވި މައިގަނޑު ސަބަބެއްކަމުގައި އަޝްރަފް (2005) ހާމަކުރައްވަނީ ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން އިސްލާމްދީނައް އަހުލުވެރި ވުމާއެކު ތަޢުލީމް ހާސިލް ކުރުމުގައި އިނގިރޭސިބަހަށް ސަމާލުކަން ދިނުމުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިބަސްތަކުން ދިވެހިބަހަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކާ ނުބައި އަސަރުތައް ކުރަމުންދެއެވެ.
ނިންމުން
ބަހުގެ އިލްމުވެރިންގެ ތައާރަފުތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުން ބަހަކީ އިންސާނާގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ޝުއޫރުތައް އަނެކާއާހަމައަށް ފޯރުކޮއްދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެއްކަން ހާމަވެއެވެ. މީގެއިތުރުން އިންސާނުން މުއާސަލާތުކުރުމަށް ބޭނުންކުރަމުން މިދާ ބަސްތައް އުފެދިފައިވަނީ ކިހިނެއްކަމާ ބަސްތަކުގެ އަސްލަކީ ކޮބައިކަމާމެދު އިލްމުވެރިންގެ ހިޔާލު ތަފާތުވެފައިވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބަހަކީ އިލާހީގޮތުން އިންނާނުންނަށް ދެއްވާފައިވާ ހަދިޔާއެއްކަމަށް ގިނަބަޔަކު ދެކެއެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑަށްވެސް ގަބޫލު ކުރެވޭ ގޮތެވެ. މީގެ އިތުރުން ދިވެހިބަސް އުފެދިގެން އައިސްފައިވަނީ ކިހިނެއްކަމާ ދިވެހިންގެ އަސްލަކީ ކޮބައިކަމާމެދު މިވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ. މިކަންކަން ނޭގުމެއްގެ ތެރޭގައިވީނަމަވެސް ދިވެހިބަސް އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަމައަށް އައިސްފައިމިވަނީ އެތައްބައެއްގެ މަސައްކަތުންނެވެ. މިމަސައްކަތުގެތެރޭގައި އެބޭފުޅުން ތަފާތު ހިދުމަތްތައް ދިވެހި ބަހަށްކޮއްދެއްވާފައިވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިއަދު ފެންނަމުން މިދަނީ ތަފާތު ބަސްތަކުގެ ނުފޫޒު ދިވެހިބަހަށް ފޯރަމުންދާ މަންޒަރެވެ. ވުމާއެކު މިކަން ހުއްޓުވުމަށް މިންނެތް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހިފައިވާކަމަށް ދެކެމެވެ.
ރެފަރެންސް ލިސްޓް
ހުސައިން ރަޝީދު އަޙުމަދު. (1995). އިންޑޯއާރިއަން ގުރޫޕުގެ ބަސްތަކުގެ ތެރެއިން ދިވެހިބަސް. މާލެ. މުސައްނިފު.
ހުސައިން ރަޝީދު އަހުމަދު. (1996). ދިވެހި ބަހުގެ އަޑު. މާލެ. މުސައްނިފު.
ނަސީމާ މުހައްމަދު. (1998). ދިވެހިންގެ ތަރިކަ 4،3،2،1. މާލެ. ދިވެހިބަހާ ތާރީހަށް ހިދުމަތްކުރާ ގައުމީ މަރުކަޒު.
ނަސީމާ މުހައްމަދު. (1999). ދިވެހި ރައިޓިން ސިސްޓަމް. މާލެ. ދިވެހިބަހާ ތާރީހަށް ހިދުމަތްކުރާ ގައުމީ މަރުކަޒު.
އިސްމާއީލް ހަބީބު. (2007). ބަހާބަހުރުވަ ތަފާތުވުމަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބުތައް. ޖަމާއަތުގެ ޚަބަރު، ސ8-11.
އަހުމަދު ޝަފީޤު. (2000). ދިވެހިންގެ އެއްމެ އެވޭލާ އާސާރީ ލިޔުން ދަންފުޅި ވޮލިއުމް، 6. ސ-32.
އަޝްރަފް. (2005) ސާނަވީ ދިވެހި1. މާލެ. މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން.
އައްބާސް އިބްރާހީމް. (1998). ދިވެހިންގެ ތަރިކަ 4،3،2،1. މާލެ. ދިވެހިބަހާ ތާރީހަށް ހިދުމަތްކުރާ ގައުމީ މަރުކަޒު.
ޢަބުދުލް އަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު. (2003). ބަހާބަހުރުވައިގެ އިންސަރަހައްދު. ފަތްތޫރަ،295 ސ.28-33.
މުހައްމަދު ޖަމީލު. (އަހަރުނެތް). ފަތްތޫރަ. މާލެ. ދިވެހިބަހާ ތާރީހަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަރުކަޒު.
މައުމޫން އަބްދުލް ޤައްޔޫމް. (2000). ފަތްތޫރަ. މާލެ. ދިވެހިބަހާ ތާރީހަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަރުކަޒު.
މުހައްހަދު އިބުރާހިމް ލުތުފީ. (1987). މާއްދާގެ ކިޔުންތައް- ދިވެހި ތާރީޚު. މާލެ. މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖު އޮފް ހަޔާ އެޑިޔުކޭޝަން.
މުހައްމަދު އިބުރާހިމް ލުތުފީ. (1988). މާއްދާގެ ކިޔުންތައް- ދިވެހި ތާރީޚު. މާލެ.
ޑިސެމްބަރު 25
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ސައްޔިދު ކިލެގެފާނު
ސައްޔިދު ކިލެގެފާނު (އައްސައްޔިދު ޚަޠީބު މޫސާ ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު) އަކީ ޢަރަބި ކަރައިގެ ބަޢުލަވީ ދަރިކޮޅުން ވަޑައިގެންނެވި އައްސައްޔިދު މުޙައްމަދު ކުޑަ ސީދީގެ އައްސައްޔިދު އިބްރާހީމް ދޮށީކަލޭފާނުގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމައަކީ މާގަނޑުވަރު ޙުސައިން ދީދީގެ ސަންފާ ދީދީ އެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 1263 ވަނަ އަހަރު ގައެވެ. ސައްޔިދު ކިލެގެފާނު (އައްސައްޔިދު ޚަޠީބު މޫސާ ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު) އަކީ ޙަޟަރަމަތުގެ ބަޢުލަވީ ދަރިކޮޅުގެ ސައްޔިދު ބޭކަލެކެވެ. ނަކަތްތެރިކަން، ފަންޑިތަވެރިކަން، ބޭސްވެރިކަން އަދި ދީނީ ޢިލްމް ރަގަޅަށް ދެނެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ. އަދި ޢަރަބި ބަސް ރަގަޅަށް ދެނެވަޑައިގަނެއެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ އަދީބެކެވެ. ނުފޫޒު ގަދަ މީހުންނާއި ގުޅޭ ޝަޚްޞިއްޔަތެކެވެ. ސައްޔިދު ކިލެގެފާނު (އައްސައްޔިދު ޚަޠީބު މޫސާ ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު) އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާ ތަކުގެ ތެރޭގައި މާލޭ ހެންވޭރުގެ ޚަޠީބުކަން، އަދި ފާމުލަދޭރި ކިލެގެކަން ހިމެނެއެވެ.
ބޭފުޅުން
ސައްޔިދު ކިލެގެފާނު (އައްސައްޔިދު ޚަޠީބު މޫސާ ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު) އަވަހާރަވީ 20 މެއި 1929މ ގައެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 10 ޛުލްޙައްޖާ 1347ހ ގައެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަބުދުﷲ ނަޞީރު
ޑރ ޢަބުދުﷲ ނަޞީރު އަކީ މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ ޢަބުދުﷲ ނަޞީރު މިހާރު ހުންނެވީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެގްރިކަލްޗަރ އެންޑް މެރިން ރިސޯސަސް ގެ އެގްޒެކްޓިވް ޑިރެކްޓަރުގެ މަގާމްގައެވެ.
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ސުލްޠާނާ ރާދަފަތިކިލެގެ
ނަސަބު
ސުލްޠާނާ ރާދަފަތިކިލެގެ އަކީ ސުލްޠާން ޖަލާލުއްދީނު ޢުމަރުވީރު ރަދުންގެ ދެވަނަ ދަރިކަނބަލުންނެވެ. ސުލްޠާނާ ޚަދީޖާ ރެހެންދި ކަނބައިދިކިލެގެ އާއި އެއްބައްޕާފުޅު ބޭފުޅެއް މެއެވެ. ސުލްޠާނާ ރާދަފަތިކިލެގެ ފިރިކަލުންނަކީ ކުރަދު ދަންނަ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނު އެވެ.
ސުލްޠާނާ ރާދަފަތިކިލެގެ ރަނިކަން ކުރައްވާތާ 4 މަސް ވީތަނާ އެކަމަނާ ރަސްކަމުގެ ތަޚްތުން ދުރުވެވަޑައިގަންނަވާން ޖެހިއްޖެއެވެ. މިކަން ހިނގީ ވެސް ހިޖުރައިން 782 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
އުނގޫފާރު (ރ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ ރ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
މިކޮއެ ބައްޕަ ބައޭ ބައޭ
ކުރުގޮތަކަށް މި ފިލްމުގައި ވާ ގޮތް
މިފިލްމުގައި ފެނިގެން ދަނީ ހަނދާން ނެތޭ ބަލިޖެހޭ ބައްޕައެއްގެ ކިބައިން މަންމައަކު އޭނާގެ ތުއްތު ތުއްތު ދަރިފުޅު ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކެވެ.
ޕްރީ ޕްރޮޑަކްޝަން
މިއީ ލ. ފޮނަދޫ ޕްރޮޑަކްޝަން ހައުސްއެއް ކަމަށްވާ "މަންދޭރާ ޕްރޮޑަކްޝަން" ގެ އަލްފާޟިލް އަހްމަދު ރަޝީދު ލިޔެފައިވާ ހަމަ މިނަމުގައި ކުރު ފިލްމަކަށް ތައްޔާރުކި ސްކްރީންޕްލޭގެ ހުރިހާ ހައްގެއް ގަތުމައްފަހު، ފީޗަރ ފިލްމެއްގެ ގޮތުގައި މަހުދީ އަހުމަދު އަލުން ލިޔުނު ސްކްރީންޕްލޭއެކެވެ. މިސްކްރީންޕްލޭ ލިޔެ ނިންމުމަށްފަހު ރަވީއާއި މަހުދީ ވަރަށް ގިނަ ޕްރޮޑިއުސަރުން ގާތަށް ދިޔަނަމަވެސް، މިއިން އެއްވެސް ޕްރޮޑިއުސަރަކު ރިސްކެއް ނަގަން ބޭނުން ނުވީއެވެ. އެންމެ ފަހުން މިސްކްރީންޕްލޭއަށް ޝައުގުވެރިވީ މަޝްހޫރު ޑާކް ރެއިން އެންޓަޓެއިންމަންޓްގެ ޕްރޮޑިއުސަރ މުހަންމަދު އަލީ މޮގަރއެވެ. އަދި ވަގުތުން މިފިލްމުގެ މަސައްކަތްކުރުމަށް ރަވީއާއި މަހުދީއާއި އެކު އެއްބަސްވެވުމަކަށް އާދެވުނެވެ.
ޕްރޮޑަކްޝަން
މިފިލްމުގެ ޕްރޮޑަކްޝަން ފެށުނީ 17 އޭޕްރީލް 2012 ގައެވެ. މިއީ ކެނަން ޑީ 50 ގެ ކެމެރާ އަކުން މުޅި ފިލްމު ޝޫޓްކުރާ ފުރަތަމަ ދިވެހި ފިލްމެވެ. ފިލްމުގެ ޕްރިންސިޕަލް ޕޮޓޮގްރަފީ ނިންމާލެވުނީ 26 މެއި 2012 ގައެވެ. މިފިލްމުގެ ސްކްރީންޕްލޭ ލިޔުނު އިރުވެސް، ފިލްމުގެ ލީޑް ރޯލްއަކަށް މަހުދީ ވިސްނާފައިވަނީ އައިޝަތު ރިޝްމީއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ފުރަތަމަ ސްކްރީންޕްލޭ ލިޔުނު އަޙްމަދު ރަޝީދު ގެ ވިސްނުންހުރީވެސް ރިޝްމީއާއި ދިމާއަށްކަން އިއްތިފާޤު ވެއެވެ. އަދި ސްކްރީންޕްލޭ ކިއުމަށްފަހު ޑައިރެކްޓަރ ރަވީ ފާރޫގުވެސް އިއްތިފާގުވީ އެބަޔަށް ރިޝްމީ ކާސްޓުކުރުމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން ފިލްމުގެ ކާސްޓް މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ކުރިން މަޙްދީ،ރަވީ އަދި އަޙްމަދު ރަޝީދު އާއިއެކު ވެސް ފިލްމަށް ތަރިން ހޮވުމާއި މެދު ވާހަކަ ދައްކާ އެއްބަސް ވެވުނީ ހަމަ މިގޮތަށެވެ.
ޕްރީޕްރޮޑަކްޝަން
މިފިލްމުގެ މަސައްކަތް މިހާރުވަނީ ޕްރީޕްރޮޑަކްޝަންގައެވެ. ފިލްމުގެ ފައިނަލް ކަޓް ވަނީ އެޑިޓްކޮށްނިމިފައެވެ. ޑަބިންގ ގެ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނިމި މިހާރު ވަނީ މިފިލްމަށް ބޭނުންވާ ބައެއް ވިޒުއަލް އިފެކްޓްސްގެ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ވިޒުއަލް އިފެކްޓްސްއަށް ކުޅަދާނަ އަހުމަދު ޝިނާނުއާއި ހަވާލުކުރެވިފައެވެ. މިފިލްމުގެ ފުރަތަމަ ޓީސަރ ޓްރެއިލަރ ވަނީ ވަރަށް ގިނަ ސޯޝަލް ނެޓްވަރކްގައި 04 އޮކްޓޫބަރު 2012 ވަނަ ދުވަހު އާންމުކުރެވިފައެވެ. ތިރީގައިއެވަނީ މިޓްރެއިލަރގެ ޔޫޓިއުބް ލިންކެވެ.
މާނިޔާ މަސް
މާނިޔާ މަސްނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމުގައި އެންމެ ގިނައިން ބޭނޭ ފަރުމަހުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ މާކަނޑުގައްޔާއި، އެތެރެވަރީގެ ފަރުފަރުގެ ބޭރުގައި ގަނޑުގަނޑަށް އައިން ހަދައިގެން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1.2 މީޓަރަށެވެ. ދިރޭ އެންއުކައިގެން ދޮށީގައި ވަރަށް ފަސޭހައިން މިމަސް ބޭނެއެވެ. އޮއިވާލީގައި ވެސް ވަރަށް ގިނައިން މާނިޔާ މަސް އައިންއައިނަށާއި، ގަނޑުގަނޑަށް އަޅާފައި ހުރެއެވެ.
މާނިޔާ މަހަކީ ދިގުކޮށް ހުންނަ ކަނޑުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ބާރަށް ދަތުރުކުރާ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތްގަނޑުގެ ތިރިން ބަނޑުދަށްފަރާތުގައި ހުންނަ ކޮތަރިގަނޑު މަހުގެ ކަންފަތާ އެއްވަރު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ކުޑަ ތަންކޮޅެއް ކުރުވާނެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގެ މަތީބަޔާއި ތިރީބައިގައި މަޑުކަށީގެ ކުޑަކުޑަ ކޮތަރިބައެއް މައި ކޮތަރިބަޔާ ވަކިން ހުރެއެެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 6 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 25 އާއި 30 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 2 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ގަދަނޫކުލަ އެވެ. އަދި ބަނޑުދަށްފަރާތުގެ ކުލައަކީ މަޑު ފިޔާތޮށި ކުލައެވެ. މަހުގެ އަރިމަތީގައި ގަދަ ރީނދޫކުލައިގެ ފުޅާ ތިންރޮނގު ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މެދު ރޮނގު މަހުގެ ތުނބުން ފެށިގެން ލޯ ހުރަސްކޮށް ނިގޫކޮޅަށް ދެމިފައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ އާންމު ކާނާއަކީ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ކުދިމަހެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ބޔކޔޅޗ ކރޱހ
ބޔކޔޅޗ ކރޱހ (އިސްޕެނިޝް: Teresa Ruiz)
އަބޫ ޖަހުލު ރުއް
އަބޫ ޖަހުލު ރުއް ނުވަތަ  އަކީ ޖަޕާނުގައި ހެދޭކަމަށް މަޝްހޫރު ވެފައިވާ ރުކުގެ ވައްތަރެކެވެ. ހަގީގަތުގައި މިއީ ރުކެއް ނޫނެވެ. މިއީ ޖިމްނޯ ސްޕާރމްގެ ވައްތަރެކެވެ.
ޑޮމިނިކަން ޖުމްހޫރިއްޔާ
ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްއަކީ އައިލެންޑް އޮފް އިސްޕެނިޔޯލާގައި އޮންނަ ޤައުމެކެވެ. އައިލެންޑް އޮފް ހިސްޕެނިޔޯލާއަކީ ކެރީބިޔަން ސަރަޙައްދަށް ނިސްބަތްވާ ޖަޒީރާތަކުގެ ތެރެއިން ޖަޒީރާއެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ ރަސްމީ ބަހަކީ އިސްޕެނިޝް ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ޑޮމިނިކަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ސެންޓޯ ޑޮމިންގޯއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރި ރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. މި ޤައުމަކީ ދީމުޤްރާޠީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ނުވަތަ ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވް ޑިމޮކްރަސީއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 10 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 80 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 48442 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ do. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +1-809، +1-829، +1-849 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޕެސޯއެވެ.
ނަން
ރަސްމީ ނަމެއްގެ ގޮތުގައި މި ޤައުމަށް ބޭނުން ކުރެވެނީ ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކް މިނަމެވެ. އިސްޕެނިޝް ބަހުން ކިޔަނީ ރިޕަބްލިކާ ޑޮމިނިކާނާއެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކް އޮންނަނީ އައިލެންޑް އޮފް އިސްޕެނިޔޯލާގައެވެ. މި ރަށުގެ ހުޅަނގު ފަޅީގައި އޮންނަނީ ހައިޓީއެވެ. ޤައުމުގެ ސަރަޙައްދާއި އާބާދީގެ ނިސްބަތުން ބެލި ކަމުގައި ވިޔަސް، ކެރީބިޔަން ސަރަޙައްދުގައި ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމަކަށް އޮތީ ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކެވެ. އެއީ ކިޔުބާއަށް ފަހުގައެވެ. އާބާދީގެ ގޮތުން ވެސް އަދި އަކަމިނުގެ ގޮތުން ބެލިޔަސް، އެއްވަނަ ޤައުމަކީ ކިޔުބާއެވެ.
ތާރީޚު
މީލާދީން ހަތްވަނަ ޤަރުނާ ހިސާބުން ފެށިގެން ވެސް މި ރަށުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭކަން ސާބިތުވެއެވެ. އޭރު މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެމުން އައި ބަޔަކީ ޓައިނޯއިންނެވެ. މިއަދު ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ ގޮތުގައި އޮތް ސަރަޙައްދަށް ކްރިސްޓޮފަރ ކޮލަންބަސްއަށް އާދެވުނީ މީލާދީން 1492 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އަރަވަކާންއިން ވާހަކަ ދައްކާ ޓައިނޯއިން އައިލެންޑް އޮފް އިސްޕެނިޔޯޯލާއަށް އައިސްފައިވަނީ މީލާދީން 650 ވަނަ އަހަރާ ހިސާބުގައެވެ. އެމީހުން އައިސް އެރަށުގެ އަސްލު ރަށްވެހިން އެރަށުން ނެރެލާފައިވާ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވިފައިވެއެވެ. އަދި މިތަން ވެގެން ދިޔައީ އެމެރިކާ އާއި ކެރީބިޔަނަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމައަށް ޔޫރަޕުގެ މީހުންގެ ދާއިމީ ސެޓްލްމަންޓެއް ޤާއިމުވިތަން ކަމުގައެވެ. މިއަދު ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ ވެރިރަށެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ސެންޓޯ ޑޮމިންގޯއަކީ އިސްޕެނިޝް ނިއު ވޯލްޑްގެ ފުރަތަމަ ވެރިރަށް ވެސްމެއެވެ. އެމެރިކާ އަދި ކެރީބިޔަން ސަރަޙައްދުގައި އެންމެ ފުރަތަމައަށް ޔުނިވަރސިޓީއެއް ޤާއިމުކުރެވުނީ ވެސް ސެންޓޯ ޑޮމިންގޯގައެވެ. ހަމަ އެފަދައިން އެންމެ ފުރަތަމަ ކެތެޑްރަލް އަކާއި ކާސަލްއެއް ވެސް ބިނާކުރެވުނީ ހަމަ މި ރަށުގައެވެ. މީގެ ތެރެއިން ކާސަލްއަކީ މިއަދު ޔުނެސްކޯގެ ވޯލްޑް ހެރިޓޭޖް ސައިޓްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަނެކެވެ. ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިސްޕޭނު މީހުންގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބިފައިވަނީ 1 ޑިސެންބަރު 1821 ގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އަވަށްޓެރި ހައިޓީން ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ މިނިވަންކަމަށް އަރައިގަތެވެ. ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކަށް ހައިޓީގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބިފައިވަނީ ފެބްރުއަރީ 27، 1844 ގައެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް އިސްޕޭނުގެ ކިބައިން ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކަށް މިނިވަންކަން ލިބުނީ 16 އޯގަސްޓް 1865 ގައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
މިއަދުގެ ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ އާބާދީގެ 73% މީހުންނަކީ މަސްހުނި ނަސްލަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުން، ނުވަތަ މަލްޓި ރޭޝަލް މީހުންނެވެ. 16% މީހުންނަކީ ދޮން މީހުންނެވެ. 11% މީހުންނަކީ ކަޅު މީހުންނެވެ. މަލްޓި ރޭޝަލް މީހުންނަކީ އެފްރިކަން، ޔޫރަޕިއަން، އަދި ޓައިނޯއިންގެ މަސްހުނި ނަސްލެކެވެ. ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ 95.2% މީހުންނަކީ ކްރިސްޓިޔަނުންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން 88.6% މީހުންނަކީ ރޯމަން ކެތަލިކުންނެވެ. 4.2% މީހުންނަކީ ޕްރޮޓެސްޓެންޓުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން 0.02% މުސްލިމުން ވެސް މި ޤައުމުގައި ދިރިއުޅޭކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ސަގާފަތު
ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ ސަގާފަތަށް ބަލާއިރުގައި ފެންނާނީ އަވަށްޓެރި ކެރީބިޔަން ޤައުމުތަކުން ފެންނަ ފަދަ ސަގާފީ ކުލަވަރެކެވެ. އެއީ އިސްޕޭނުގެ ކޯލޯނިސްޓުންނާއި، އެފްރިކާގެ އަޅުންނާއި އަޞްލު ވަޒަންވެރީން ކަމުގައިވާ ޓައިނޯއިންގެ ސަގާފަތްތަކުން އެކުލެވި މަސްހުނިވެފައިވާ ސަގާފަތެކެވެ. ދީނާއި، ޢާއިިލީ އޮނިގަނޑާއި، މިއުޒިކު ފަދަ ކަންތައް އޮތީ މި އުޞޫލުން ކަމުގައިވާއިރު، ޢާއްމުކޮށް ބޭނުންކުރެވޭ ކާނާތަކަށް ކިޔަނީ ޓައިނޯ ނަންނަން ކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ސެންޓްރަލް އެމެރިކާ އާއި ކެރީބިޔަން ބަލާއިރު ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު އިޤްތިޞާދެއް އޮތް ޤައުމެއް ކަމަށް ބެލެވިފައިވަނީ ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކެވެ. ފަތުރުވެރިކަން ވެފައިވަނީ ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ އިޤްތިޞާދާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 8672 ޑޮލަރެވެ.
ޑިސެމްބަރު 26
ޑިސެމްބަރު 26 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 360 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 361 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
އަބާބީލް ދޫނި
އަބާބީލް ދޫނިނުވަތަ  އަކީ ދޫންޏަކަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ. މިދޫނީގެ ތަފާތު ވައްތަރުތައް ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
މާރެހި
މާރެހި ނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަޅުތަކުގައި ވަރަށް މަދުން އުޅޭކަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވާ މަހެކެވެ. މިހާތަނަށް ރާއްޖެއިން ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ މިބާވަތުގެ އެންމެ ދެމަހެވެ. އޭގެތެރެއިން އެއް މަހަކީ މެރިން ރިސާޗް ސެންޓަރުން ވިލުގައި ދާއަޅައިގެން ކުރި ތަޖްރިބާކުރުމުގެ މަސްވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައި ހިފިފައިވާ މަހެކެވެ. އަނެއް މަހަކީ ކަނޑުމައްޗަށް އަލިކޮށްގެން އެން ހިފުމުގެ ތެރޭގައި ގދ. އަތޮޅުގެ މަސްވެރިންނަށް ހިފިފައިވާ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 23 ސމ ކަމަށް ވިޔަސް އާންމުކޮށްފެންނަނީ 15 ސމ އަށްވުރެ ކުދިމަހެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް އާންމުކޮށް އުޅެނީ ކުދި އައިން ހަދައިގެން ފަޅުމަތީ ގައެވެ.
މަހުގެ ކަތްފަތް ގަނޑުގައި 8 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިއީ ހިމަ ދިގުކޮށް ރެހީގެ ސިފަޔަށް ހުންނަ އެއާއިލާގެ މަހެއް ކަމުން މިމަހަށް ކިޔާފައިވާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ނެތުމާއެކު މިމަހަށް މާރެހި ކިޔާފައި ވަނީ އެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީގެ ކުލައަކީ ނޫފެހި ކުލައެވެ. މަހުގެ އަރިމަތި ހުންނަނީ ރިހި ކުލައެއްގައެވެ. ބުރަކަށި މަތީ ކޮތަރި ބައި ހުންނަނީ ފުސް ކުލައެއްގައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކިރުޅި ފާނަ
މަހުގެ ކުލައަކީ ގަދައަޅި ނުވަތަ މުށި ކުލައެވެ. މަހުގެ ކޮތަރިތަކާއެކު މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ފަނޑުއަޅި ނުވަތަ ނޫއަޅި ކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. މިއީ ދިވެހި މަސްވެރިން ގިނައިން ބާނާ އުޅޭ މަހަކަށް ނުވުމާއެކު މިމަހަށް ކިޔާ ވަކިނަމެއް ނެތުމުން މަހުގައި ހުންނަ ކިރުޅިޔަ ކުލައަށް ބަލާ މިމަހަށް ކިރުޅި ފާނަ ކިޔާ ނަންދީފައި ވަނީ އެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު އަލްމާކުރަތީ
އަކީ މީލާދީން 1380 ން 1385 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 782 ން 786 އަށެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތި ހިޖުރައިން 782 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު އަލްމާކުރަތީ ސިރީ ސުންދު އަބާރަނަ މަހާ ރަދުންނަކީ މާކުރަތު ކައުޅަންނާ ކިލެގެގެ ދަރިކަލެކެވެ. މިރަދުން ރަސްކަން ކުރެއްވީ 4 އަހަރު ވާންދެނެވެ. އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 786 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ވާދޫ (ރ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ ރ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
އަކްރަމް ޢަބުދުލް ޣަނީ
އަކުރަމް ޢަބުދުލް ޣަނީ( އުފަންވީ މާރޗް 19، 1987) އަކީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރި އެކެވެ. އަކްރަމް އަބްދުލްޣަނީ އަކީ މިހާރު ރާއްޖޭގެ އެންމެމޮޅު ކުޅުންތެރިންގެ ސަފުގައި ހިފަހައްޓަމުން އަންނަ ނުވަތަ އެސަފުން ޖާގަހޯދަމުން އަންނަ ކުޅުންތެރިޔެކެވެ. ނިއުރޭޑިއަންޓަށް މިހާރު ކުޅެމުން އަންނަ އަކްރަމަކީ ސްކޫލް ދައުރުގައި ފުޓްބޯޅައިގައި މާބޮޑަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ކުޅުންތެރިޔެއް ނޫނެވެ. ސްކޫލް ދައުރުގައި މާރަނގަޅު ކުޅުމެއް ނުދެއްކުނު ނަމަވެސް ސްކޫލް ދައުރަށްފަހު ކުލަބު ފެންވަރުގައި ލިބުނު ފުރުޞަތުގެ ބޭނުން އެދަނީ ވަރަށް ރަނގަޅަށް ހިފަމުންނެވެ.
ތައުލީމީ ދައުރު
ދިވެހި ފުޓްބޯޅައިގައި އެއްޓީމެއްގެ ޖާޒީން ފެންނަ ހަމައެކަނި ތިންބެއިން ކަމުގައިވާ އަސްއަދު އަބްދުލްޣަނީ އާއި އަންވަރު އަބްދުލްޣަނީގެ ކޮއްކޮ ކަމުގައިވާ އަކްރަމްވަނީ ސްކޫލް ދައުރުގައި 3 ސްކޫލަކުން ތައުލީމް ޙާސިލްކޮށްފައެވެ. އެއީ ނ. މާފަރު ސްކޫލާއި މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލާއި ދަރުމަވަންތަ ސްކޫލެވެ. އެއްބަނޑު އެއްބަފާ 13 ބެއިން ހިމެނޭ އާއިލާގައި ހިމެނޭ އަކްރަމް ގްރޭޑް 1 ން ފެށިގެން 8 ށް ކިޔެވީ މާފަރު ސްކޫލުންނެވެ.
އެއަށްފަހު މާލެ އައިސް އަކްރަމްވަނީ މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލަށެވެ. މަޖީދިއްޔާއިން އޭނާއައަށް ފުރުސަތު ލިބުނީ ރަށުންވެސް ނިންމި ގްރޭޑުންނެވެ. ގްރޭޑް 8 ންނެވެ. އެހެންކަމުން 2001 ވަނަ އަހަރު ގްރޭޑް 8 ފުރިހަމަކޮށް ގްރޭޑް 9 ށް ބަދަލުވިއެވެ. ނަމަވެސް ޖެހިގެން އައި އަހަރު އަކްރަމް ކިޔަވަމުން ގެންދިޔައީ މަޖީދިއްޔާގެ ފުރާޅުގެ ދަށަކުންނޫނެވެ. ދަރަމަވަންތަ ސްކޫލުންނެވެ. އެހެންކަމުން ގްރޭޑް 9 އާއި 10 އޭނާ ނިންމާފައިވަނީ ދަރުމަވަންތަ ސްކޫލުންނެވެ. އެއަށްފަހު 2003 ވަނަ އަހަރަކީ އަކްރަމްގެ ތައުލީމީ ޙަޔާތް ނިންމާލި އަހަރެވެ. އެއަހަރު ޖީސީއީ އޯލެވެލް ހަދާފައިވާ އަކްރަމް އޯލެވެލްގައި 5 މާއްދާއިން ފާސްވެފައި ވެއެވެ.
ފުޓްބޯޅައިގެ ހަޔާތް ފެށުން
ސްކޫލްގައި އުޅުނުއިރު ދަރުމަވަންތަ ސްކޫލްގެ 19 އަހަރުން ދަށުގެ ޓީމަށް ކުޅެފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ސިފަކުރާ ގޮތުގައި އޭނާގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ބިންގާ އެޅިގެން ދިޔައީ 2005 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ރާއްޖޭގެ އެންމެބޮޑު އެއްކުލަބު ކަމުގައިވާ ކުލަބު ވެލެންސިއާއަށް ކުޅެން ފުރުސަތު ލިބުނު އަހަރަކީ އެއީ ކަމަށްވާތީއެވެ. ނަމަވެސް 2004 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ 19 އަހަރުން ދަށުގެ ގައުމީޓީމުގެ ސްކޮޑުން އަކްރަމަށް ފުރުސަތު ލިބިފައިވެއެވެ.
19 އަހަރުން ދަށުގެ ގައުމީޓީމުގައި އުޅެނިކޮށް ހަންގޭރީގެ ކޯޗް ލާސްލޯކިސްއަށް އަކްރަމްގެ ކުޅުން ފެނިގެން ވެލެންސިއާގެ ޕްރެކްޓިހަށް އޭނާ ގެންދިޔައެވެ. އޭރު ވެލެންސިއާގެ ކޯޗަކަށް ހުރީ ކިސްއެވެ. އަކްރަމްގެ ފުރަތަމަ ކުލަބަކަށްވެސް ވެފައިވަނީ ވެލެންސިއާއެވެ. އެހެންކަމުން ފުޓްބޯޅައަކީ ކޮންއެއްޗެއްކަން އަކްރަމަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ކިޔައިދިން އެދުރަކީ ކިސް ކަން އޭނާވެސް ފާހަގަ ކުރެއެވެ. ބަރުދަނުގައި 50 ކިލޯ ހުންނަ އިސްކޮޅުން ދިގު އަކްރަމަކީ 2006 ވަނަ އަހަރު އެފްއޭއެމުން ހޮވާފައިވާ 21 އަހަރުން ދަށުގެ އެންމެމޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ ޝަރަފްވެސް ލިބިފައިވާ ކުޅުންތެރިޔާއެވެ.
އުއްމީދު
އަކްރަމްގެ އުންމީދަކީ ރާއްޖޭގެ އެންމެމޮޅު ކުޅުންތެރިޔަކީ އޭނާކަމަށް ގިބަޔަކު ބުނުމުގެ އިތުރުން އެކަން އަންގައިދޭ އެވޯޑެއްވެސް ހޯދުމެވެ. އަބަދުވެސް ނަމޫނާ ކުޅުންތެރިޔެއްގެ ގޮތުގައި އަކްރަމް ދެކެނީ ގައުމީޓީމުގެ ކެޕްޓަން އަދި ނިއުރޭޑިއަންޓްގެ ކެޕްޓަނުގެ އިތުރުން އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭބެ ކަމުގައިވާ އަސްއަދު އަބްދުލްޣަނީއެވެ. ނިއުގެ އަރިމަތިން މިހާރުވެސް ހުނަރުވެރި ކުޅުމެއް ދައްކަމުން އަންނަ އަކްރަމްގެ އުންމީދަކީ ފުޓްބޯޅައިން ރަނގަޅު މަންޒިލަކަށް ދިއުމެވެ. މިކަމުގައި ބޭނުންވަނީ ހިތްވަރެވެ. ކެރުމެވެ. ފަރުވާތެރިކަމެވެ. އަކްރަމަށް މަންޒިލަށް ދެވޭނީ އާރުންނެވެ.
އައްނަބީލް ޢަބުދުލް ޙަމީދު އަފަންދީ
އައްނަބީލް ޢަބުދުލް ޙަމީދު އަފަންދީ (އަތިރީގޭ ޢަބުދުލް ޙަމީދު ދީދީ) އުފަންވީ މީލާދީން 1877 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ބައްޕައަކީ ހުރާގޭ އަލްއަމީރު ޢަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ އަލްއަމީރު އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ( އަތިރީގޭ އިބްރާހީމް ދީދީ ) އެވެ. މަންމައަކީ އެއްގަމުގޭ އަލްވަޒީރު ޙަސަން ހަކުރާ މަނިކުފާނުގެ ސަންފާދީދީ (އެއްގަމުގޭ ދޮންދީދީ) އެވެ. އައްނަބީލް ޢަބުދުލް ޙަމީދު އަފަންދީ ފުރަތަމަ ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވީ މާލެއިންނެވެ. އޭގެ ފަހުން ސިލޯނުންނެވެ. އުރުދޫ، އިގިރޭސި، ތަމަޅަ، ސިންހަޅަ ރަގަޅަށް ދެނެވަޑައިގަންނަވައެވެ. ސިލޯނަށް ފޮނުވާ ކުދިންގެ ކަންތައް ބެލެހެއްޓުމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރި ވިއެވެ. އަދި ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ ފޮތްތައް އިންޑިޔާ، ސިލޯނުން ޗާޕްކުރެއްވި އެވެ. އައްނަބީލް ޢަބުދުލް ޙަމީދު އަފަންދީ އަވަހާރަވީ 8 ޖުލައި 1958މ ގައެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 20 ޛުލްޙައްޖާ 1377ހ ގައެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މުޙައްމަދު ޝަރީފް
ޑރ މުޙައްމަދު ޝަރީފް (މ.ފެންފޯއްމާ) އަކީ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ލިވަރ ޕޫލް ޔުނިވަސިޓީ ގައި ސިވިލް އިންޖިނޭރިން/ ކޯސްޓަލް އިންޖިނޭރިންގެ ގެ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ޝަރީފް މިހާރު ހުންނެވީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޕްލޭނިންގ އެންޑް ނޭޝަނަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓްގެ އެގްޒެކްޓިވް ޑިރެކްޓަރުގެ މަގާމްގައެވެ. ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ ދެއްވާ ޚާއްޞަ އިނާމް ލިބިވަޑައިގަތީ 2005 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދުގެ ސަރުކާރުގައި ޑރ މުޙައްމަދު ޝަރީފް ހުންނެވީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގް ޓްރާންޕޯޓް އެންޑް އެންވައިރޮމެންޓްގެ ނާއިބު ގެ މަގާމް ގައެވެ.
ތައުލީމީ ކާމިޔާބީތައް
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޑިސެމްބަރު 27
ޑިސެމްބަރު 27 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 361 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 362 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ޔޫސުފް އަފަންދީ
ޔޫސުފް އަފަންދީނުވަތަ އަކީ އޮރެންޖް ގެ ވައްތަރެކެވެ.ޢާންމު ގޮތެއްގައި ޔޫސުފް އަފަންދީ ހުންނަނީ ބަރަބޯ ގެ ބައްޓަމަށެވެ. ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނައިން ޔޫސުފް އަފަންދީ ހައްދަނީ ޗައިނާ ގައެވެ. ޢަރަބި ބަހުން ޔޫސުފީ ވެސް މިވައްތަރުގެ އޮރެންޖަށް ކިޔައި އުޅެއެވެ. މިވައްތަރުގެ އޮރެންޖް ހުހަށް ކެއުމުގެ އިތުރުން ތަފާތު ސަލަޑް ތަކުގައި ވެސް ބޭނުން ކުރެއެވެ.
ކަޅު ފާނަ
ކަޅު ފާނަ ނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރު ފުންކަނޑުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މަހެކެވެ. ދިވެހިންކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި ބޭނިފައި ހުއްޓާ ވަރަށް ނުފެންނަ މަހެކެވެ. ސަބަބަކީ މިބާވަތުގެ މަސް އުޅެނީ ވަރަށް ފުނުގައި ކަމަށްވާތީ އެވެ. މިމަސް ރާއްޖޭގައި އުޅޭކަމަށް ފުރަތަމަ ރިކޯޑްކުރެވުނީ 25 އޮކްޓޯބަރ 1988 ގައި މާލެ އަތޮޅުގެ ހުޅަގުން އަތޮޅުން ބޭރުގައި 140 މީޓަރާއި 170 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައި ލޭނު އަޅައިގެން ކުރެވުނު ކެޔޮޅު ކަމުގައެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ރަގަޅު މަހެކެވެ.
މަހުގެ ކަރުތާފަތުގެ ކުރީބައިގެ މަތީ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަށިކޮށެވެ. މަހުގެ މަތީ ކޮތަރިބައިގައި 11 ހަރުކައްޓާއި، 13އާއި 15އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 9 ނުވަތަ 10 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތު ކޮޅު ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ.
ދުވާފަރު (ރ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ ރ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
ކަޅު ފާނަ
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ކަޅުކުލައެވެ. މަހުގައި މުށި ކުލައިގެ ފުޅާ 7 ނުވަތަ 8 ރޮނގު ހުރަހަށް ހުރެއެވެ. މިއީ ދިވެހި މަސްވެރިން ގިނައިން ބާނާ އުޅޭ މަހަކަށް ނުވުމާއެކު މިމަހަށް ކިޔާ ވަކިނަމެއް ނެތުމުން މަހުގައި ހުންނަ ކުލައަށް ބަލާ މިމަހަށް ކަޅު ފާނަ ކިޔާ ނަންދީފައި ވަނީ އެވެ. މިއީ ވަރަށް ބޮޑެތި ފާނައެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕްރޮވިންސްތައް
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިމެނެނީ ޖުމްލަ 7 ޕްރޮވިންސް އެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ ތަފާތު 7 ޕްރޮވިންސަކަށް ބަހާލެވުނީ 11 ނޮވެމްބަރު 2008 ގައި އެމްޑީޕީ އިއްތިހާދުން ދިވެހި ސަރުކާރު ހިންގެވުމާއި ހަވާލުވުމަށްފަހު ގައެވެ. އެގޮތުން އުފެދުނު ޕްރޮވިންސްތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ކަޅު ފާނަ
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ދުވާފަރު (ރ. އަތޮޅު)
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ. އަދި މިރަށަކީ ކުރިން މީހުން ދިރިއުޅެފަޅުވެފައިވާ ރަށެކެވެ. ނަމަވެސް މިޙާރު މިރަށުގައި ރ.ކަނދޮޅުދޫގެ މީހުންވަނި އަލަށް އާބާދުވެފައެވެ
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕްރޮވިންސްތައް
މަތި އުތުރު ޕްރޮވިންސް
މަތި އުތުރު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ މުޙައްމަދު ޙުނައިފް އެވެ. މިޕްރޮވިންސްގައި ހިމެނޭ އަތޮޅު ތަކަކީ
ދުވާފަރު (ރ. އަތޮޅު)
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕްރޮވިންސްތައް
އުތުރު ޕްރޮވިންސް
އުތުރު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ މ.ނޫހިރި ތިލްމީޒާ ޙުސައިން އެވެ.
މެދު ޕްރޮވިންސް
މެދު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ ދ.ކުޑަހުވަދޫ ބޮޑުގޭ ފާރޫޣް މުޙައްމަދު ޙަސަން އެވެ.
ދެކުނު ޕްރޮވިންސް
ދެކުނު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ މުޙައްމަދު ނަޞީރު އެވެ.
ކޮންގޯ (ދިމިޤްރާޠީ ޖުމްހޫރިއްޔާ)
ޑިމޮކްރަޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ދަ ކޮންގޯ ނުވަތަ 1997 އާ ހަމަޔަށް ޒައިރުގެ ގޮތުގައި އޮތް ކޮންގޯ-ކިންޝާޝާއަކީ މެދުތެރޭ އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ. މިއީ އެފްރިކާ ބައްރުގައި އޮތް ތިންވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ކޮންގޯ-ކިންޝާޝާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ފަރަންސޭސި ބަހެވެ. އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ކިންޝާޝާއެވެ. ވެރިކަން ކުރަނީ ވެސް ކިންޝާޝާގައެވެ. މި ޤައުމަކީ ސެމީ ޕްރެޒިޑެންޝަލް ރިޕަބްލިކެކެވެ. އާބާދީއަކީ 66 މިލިއަނެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 2.34 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ cd. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +243 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ކޮންގޯލީޒް ފްރޭންކެވެ.
ނަން
ކުރީގައި މި ޤައުމަކީ ބެލްޖިއަން ކޮލޮނީ އޮފް ބެލްޖިއަން ކޮންގޯއެވެ. މިނިވަންކަން ލިބުމަށް ފަހު މި ޤައުމަށް ކިޔާފައިވާ ނަމަކީ ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ މިނަމެވެ. މި ނަން މި ގޮތުގައި ދެމި އޮތީ އޯގަސްޓު 1، 1964 އާ ހަމަޔަށެވެ. މި ހިސާބުން ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ މި ނަމުގެ ބަދަލުގައި ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ މި ނަން ޤައުމުގެ ނަމެއް ކަމުގައި ހަމަޖެއްސިއެވެ. މިއީ އަވަށްޓެރި ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯއާ ނަމުގެ ގޮތުން ތަފާތުވުމަށް ޓަކައެވެ. 27 އޮކްޓޯބަރު 1971 ގައި ރައީސް މަބޫޓޫ މި ޤައުމުގެ ނަމަކީ ޒައިރު ކަމުގައި ހަމަޖެއްސިއެވެ. މަބޫޓޫގެ ވެރިކަން ނިމުމަށް ފަހު 1997 ގައި އަލުން ޤައުމުގެ ނަމެއްގެ ގޮތުގައި ޑެމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ ހަމަޖެހިގެންދިޔައެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ކޮންގޯ-ކިންޝާޝާގެ އުތުރުގައި އޮތީ ސެންޓްރަލް އެފްރިކަން ރިޕަބްލިކް އާއި ސޫދާނެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ރުވާންޑާ އާއި ޔޫގެންޑާ އާއި ބުރުންޑީއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ޒެންބިޔާ އާއި އެންގޯލާއެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯއެވެ.
ތާރީޚު
މީގެ ދެހާސް އަހަރު ކުރީން ވެސް މި ސަރަޙައްދުގައި މީހުން ދިރިއުޅެފައިވާކަން ސާބިތުވެއެވެ. ކޮންގޯއަށް ބެލްޖިއަމްގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބުނީ 30 ޖޫން 1960 ގައެވެ. 1960 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގައި ބޭއްވި ބަރުލަމާނީ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބު ކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ ޕެޓްރިކް ލުމުމްބާގެ ޕާޓީއެވެ. އެހެންކަމުން ބޮޑުވަޒީރުކަން ލިބިވަޑައިގަތީ ޕެޓްރިކް ލުމުމްބާއަށެވެ. ބަރުލަމާނުން ޤައުމުގެ ރައީސެއް ކަމުގައި އިންތިޚާބުކުރީ އެލިޔަންސް ޑެ ބަސްކޮންގޯ ޕާޓީގެ ޖޯސެފް ކަސަވޫބޫއެވެ. މިނިވަންކަން ލިބުނުތާ މާ ގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ ކޮންގޯގެ ބައެއް ޕްރޮވިންސުތަކުން ޤައުމުގެ އައު ޒަޢާމަތާ ދެކޮޅު ޙަރަކާތްތައް ފެށިއެވެ. މިނިވަންވުމަށް ފަހުގައި އެ ޤައުމުގައި ތިބި ޔޫރަޕުގެ 100000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ކޮންގޯ ދޫކޮށް ހިޖުރަކުރުން ވެސް ވެގެންދިޔައީ ކޮންގޯ-ކިންޝާޝާގެ ތާރީޚުގައި ހިނގައި ދިޔަ މުހިއްމު ޙާދިސާއަކަށެވެ. ފްރެންޗް ކޮލޮނީ އޮފް މިޑްލް ކޮންގޯ އިން ވެސް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯގެ ނަން އިޚްތިޔާރު ކުރުމާއެކު ދެ ކޮންގޯގެ ނަން ވެސް ކިޔަން ފެށުނީ އެތަނުގެ ވެރިރަށާ ގުޅުވައިގެންނެވެ. ކޮންގޯ-ލިއޯޕޮލްޑްވިލް އާއި ކޮންގޯ-ބްރަޒަވިލް ގެ ގޮތުގައި ދެ ކޮންގޯ ފާހަގަވެގެން ދިޔައެވެ. ފަހުން ކޮންގޯ-ލިއޯޕޮލްޑްވިލްއަށް ކިޔަނީ “ދަ ކޮންގޯ”އެވެ. ކޮންގޯ-ބްރަޒަވިލްއަށް ކިޔަނީ “ކޮންގޯ” އެވެ. 1966 ވަނަ އަހަރު ޤައުމުގެ ނަން ޑެމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯގެ ނަމަށް ބަދަލު ކުރެއްވީ ޖޯސެފް މަބޫޓޫއެވެ. 1971 ވަނަ އަހަރު ރިޕަބްލިކް އޮފް ޒައިރުގެ ނަމަށް ބަދަލުކުރުމަށް ފަހު އަލުން 1997 ގައި ޤައުމުގެ ކުރީގެ ނަން ކަމުގައިވާ ޑިމޮކްރަޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯގެ ނަން ބޭނުން ކުރެވެންފެށުނެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
އާބާދީގައި 66 މިލިޔަން މީހުން ތިބި ކޮންގޯ-ކިންޝާޝާއަކީ ފަރަންސޭސި ބަހުން ވާހަކަދައްކާ ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އޮތް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ.
ސަގާފަތު
ވަރަށް ގިނަ ނަސްލުތަކުގެ މީހުންގެ ގޮޮވައްޗެއް ކަމުގައިވެފައިވާ ކޮންގޯ-ކިންޝާޝާގެ ސަގާފަތަށް މިހުރިހާ ނަސްލެއްގެ މީހުންގެ އަސަރު ފޯރާފައިވެއެވެ. އާބާދީގެ 70% އަކީ ނަޞާރާއިންނެވެ. 10% އަކީ މުސްލިމުންނެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ދުނިޔޭގެ އެންމެ ފަޤީރު ފަސް ޤައުމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކޮންގޯ-ކިންޝާޝާގެ އިޤްތިޞާދު 2000 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އަންނަނީ މަޑުމަޑުން ރަނގަޅުވަމުންނެވެ. އެންމެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށް ލިބިފައިވަނީ 2004 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ކޮންގޯ-ކިންޝާޝާގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 329 ޑޮލަރެވެ.
''' ]]
މަތި އުތުރު ޕްރޮވިންސް
މަތި އުތުރު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ މުޙައްމަދު ޙުނައިފް އެވެ. މިޕްރޮވިންސްގައި ހިމެނޭ އަތޮޅު ތަކަކީ
ޖޯން ޓައިލަރ
މިއީ އެމެރިކާގެ 10 ވަނަ ރައީސެވެ.
ޑިސެމްބަރު 28
ޑިސެމްބަރު 28 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 362 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 363 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ކަފިހި މަސް
ކަފިހި މަހުގެ ތުންކޮޅު ހުންނަނީ މޮއްކޮށެވެ. މަހުގެ ދަތްތައް ވަރަށް ކުއްޖެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގެ ކުރީކޮޅުގައި 4 ނުވަތަ 5 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން 1 ހަރުކައްޓާއެކު 25 އާއި 29 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 15 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތާއި ދިމާލުން ދެފަރާތުގައި މަޑު ކުރަގަނޑެއް ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 70 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.
ދިރޭ ކަފިހި މަހުގެ ހަށިގަނޑު ހުރަހަށް ކަޅުކުލައިގެ 6 ނުވަތަ 7 ގަޅި ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. އަރިމަތީގައި ރިހިވިދުން ކުލައެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގައި ނޫކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. ނިގޫފަތުގެ މަތީކޮޅާއި ތިރީކޮޅުގައި ހުދުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ސުލްޠާނާ ދާއިން ކަނބައިދިކިލެގެ
ސުލްޠާނާ ދާއިން ކަނބައިދިކިލެގެ މަހާ ރެހެންދި އަކީ ސުލްޠާން މުޙައްމަދު އަލްމާކުރަތީ ގެ ދަރިކަނބަލެކެވެ. 4 އަހަރު ވަންދެން ވެރިކަން ކުރެއްވި ފަހުން އެކަމަނާގެ ފިރިކަލުން ސުލްޠާން ޢަބްދުﷲ (ދެވަނަ) މިކަމަނާގެ މައްޗަށް ވެރިވެގެން ރަސްކަން އަތުލައިގެންފިއެވެ. މިކަން ހިނގީ ހިޖުރައިން 790 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އުތުރު ޕްރޮވިންސް
އުތުރު ޕްރޮވިންސް ގެ އިދާރީ ވެރިރަށަކީ ޅ.ފެލިވަރު އެވެ. ޅ. ފެލިވަރު އަކީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސައި، އެރަށަކީ އުތުރު ޕްރޮވިންސްގެ އިދާރީ ނުވަތަ މަރުކަޒީ ވެރިރަށުގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސާފައިވަނީ 10 ފެބުރުއަރީ 2009 ގައެވެ.
މެދު އުތުރު ޕްރޮވިންސް
މެދު އުތުރު ޕްރިވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ މ.ވެލިދޫގޭ މުޙައްމަދު ނަޢީމް އެވެ.
ދިވެހި
ދިވެހިބަހަށް ބަލާއިރު, ބޭރުބަސްބަހުގެ އެތައް ލަފުޒެއް އަލުގަނޑުމެންގެ ބަހާބެހީގައި އެކުލެވިފައިވެ އެވެ. މިހެން ދިމާވާންވި އެތައް ސަބަބުތަކެއްވެ އެވެ. އެންމެފުރަތަމަ ފާހަގަކުރަންޖެހޭ ސަބަބަކަށް ވަނީ، ހިންދު ކަނޑުގައި ދިވެހިރާއްޖެ އޮންނަ މަގާމެވެ. އާދެ! ވިޔަފާރިކުރާ ނާފަހަރު ދަތުރުފަތުރުކޮށް އުޅުނު ހުރިހާ މަގުތަކުގެ މެދުތެރޭގަ އެވެ. ތާރީޚަށް ބަލާއިރު ވެސް އެމީހުންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ދިވެހިރާއްޖެ ގެންނަން މަސައްކަތްކަތްކުރި މީހުން ރާއްޖެ އަތުލަން ބޭނުންވެފައިވަނީ ޖޯގްރަފީ ގޮތުން ރާއްޖެ އޮތް މުހިންމު މަޤާމަށްޓަކަ އެވެ. އިހުޒަމާނުގެ ކަނޑު ދަތުރުވެރިންނަށް ހިންދު ކަނޑު ރަނގަޅަށް ދަސްވެފައިވާނަމަ، މޫސުން ނުބައިވެގެން، ނުވަތަ ކާބޯތަކެއްޗާއި ފެންލުމަށް މަޑުކޮށްލުމަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ ހިސާބެއްގައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖެ އެވެ. މި މަގުތައް ރަނގަޅަށް ނޭނގޭ ބަޔަކަށްނަމަ ނާފަހަރު އުރި ހަލާކުވުން ވެސް އެންމެ އެކަށީގެންވަނީ ހަމަ މި ހިސާބުގަ އެވެ. ވީމާ، ބޭނުމެއް ޖެހިގެން ނުވަތަ މަޖުބޫރުވެގެން ނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖެ އަށް އައިސް، ދުވަސްތަކެއް ހޭދަކުރަންޖެހުނު މީހުން އެކި ރަށްރަށުން ދިވެހިރާއްޖެ އަށް އައިސްފައިވެ އެވެ. މިފަދަ ވަރަށް ގިނަފަރާތްތަކުން ދިވެހިބަހަށް މުއްސަނދިކަން ލިބުނެވެ.
ބަހުގެ ތަރަހަ
ކުރިން ގަބޫލުކުރެވިފައިވާ ގޮތުގައި ދިވެހި ބަހަކީ ސިންގަޅަ ބަހުގެ ގޮތްޕެކެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހި ބަހާއި ސިންގަޅަބަހަކީ މައި އެއް ބަހަކުން ކަފިވެފައިވާ ދެ ބަސް ކަމަށް 1969 ގައި ޑިސިލްވާ ބަޔާންކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަދި މި ދެބަހުގެ ތަފްސީލް ދިރާސާއަކަށް ފަހު އެސް. ފްރިޒް ވެސް ޑިސިލްވާގެ ނިންމުމަށް ތާއިދު ކުރެއްވި އެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑިސިލްވާގެ މި ނިންމުމަކީ މަހަވަމްސާގައި ވާ ވަލީއަހްދު ވިޖަޔާގެ ވާހަކަ ތެދުކަމަށް ބާރު ލިބޭ ހެއްކެކެވެ.
ޑިސިލްވާގެ ހޯއްދެވުން
1. އޭނާ ކެއީ - އޭނައެއް ނުކައި
ބަހުރުވަތައް
ރަސްމީ ބަސް ކަމުގައި ގަބޫލުރަނީ ވެރިރަށް މާލޭގައި ވާހަކަދައްކާ ބަހެވެ. މާލެއާއި މާލޭން އުތުރުގެ ހުރިހައި ސަރަހައްދެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަނީ އެއް ބަހަކުންނެވެ. ދެކުނުގެ އަތޮޅުތަކުގައި ވާހަކަ ދައްކާ ބަސްތަކާއި ރަސްމީ ބަހާ ތަފާތުތަކެއް ހުރެއެވެ. އެބަސްތަކަކީ:
އޮށަނި
އޮށަނިނުވަތަ އަކީ ބައެއް ކަހަލަ މަސްތުވާ ތަކެތީގެ ބާވަތްތައް ހެދުމަށް ބޭނުންކުރާ އޮށެކެވެ.އަދި މިއީ ވިހަ އެއްޗެކެވެ. ތަފާތު ކެމިކަލް މާއްދާތައް އެކުލެވުމުގެ ސަބަބުން އޮށަނި ގިނަ ޢަދަދަކަށް ކައިފިނަމަ ވިހަވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. އަދި މަރުވާ ފަހަރު ވެސް އާދެއެވެ.
ޑިސެމްބަރު 29
ޑިސެމްބަރު 29 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 363 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 364 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ބޯކުޑަ ފާނަ
ބޯކުޑަ ފާނަ ނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުން ވަރަށް މަދުން ފެންނަ ފާނަ އެކެވެ. މިބާވަތުގެ ފާނަ އާއްމު ގޮތެއްގައި ދިރިއުޅެނީ 4 މީޓަރާއި 20 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. މިއީ ނަނުފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި ވެސް ބޭނިފައި ހުއްޓާ ނުފެންނަ މަހެކެވެ.
މަހުގެ ހަށިގަނޑާ އަޅާ ބަލާއިރު ބޯ ވަރަށް ކުޑަވާނެއެވެ. ކަރުތާފަތުގެ ކުރީބައިގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ.މަހުގެ މަތީ ކޮތަރިބައިގައި 9 ހަރުކައްޓާއެކު 14 ނުވަތަ 15 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 9 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ.
މަހުގެ ކުލައަކީ ގަދަ ރަތްމުށި ކުލައެކެވެ. ބޮލުގައި ކަތިކޮށް ހުންނަ ގަދަ ނޫކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. ދެއަރިމަތީގައި 12 އާއި 14 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ނޫކުލައެއްގެ ގުދު ރޮނގުތަކެއް މަހުގެ ހުރަހަށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގެ މަޑުކަށި ތަކުގެ މަތީ ކައިރީގައާއި ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ނާރިނގު ކުލައަކަށެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގައި ފަނޑު ލަފެއް ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 50 ސމ އަށެވެ. މިއީ ކާން ރަގަޅު މަހެކެވެ. މިއީ ދިވެހި މަސްވެރިން ގިނައިން ބާނާ އުޅޭ މަހަކަށް ނުވުމާއެކު މިމަހަށް ކިޔާ ވަކިނަމެއް ނެތުމުން މަހުގެ ސިފަޔަށް ވިސްނާމިމަހަށް ބޯކުޑަ ފާނަ ކިޔާ ނަންދީފައި ވަނީ އެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކަށިވާލި
ކަށިވާލި ) އަކީ ވާލީގެ އެހެނިހެން ގިނަ ބާވަތްތަކާއި ޚިލާފަށް ދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. ދިވެހި މަސްވެރިން ނަނު ފައްތައިގެން ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި ފަރުފަރުގެ ބޭރުން މަދުމަދުން ބާނާ އުޅޭ މަހެކެވެ. އެހެނިހެން ގިނަ މަސްމަހެކޭ އެއްފަދައިން ކަށިވާއްޔަށް ވެސް ރާއްޖޭގައި ތަފާތު ނަންތައް ކިޔާފައި ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހޮޑެލި ފަހާވާލި، އެކަވާލި ހިމެނެއެވެ. ކަށިވާލީގެ ނަމުން މިމަހަށް ނަންދީފައިވާ ކަމަށް ފެންނަނީ މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި އެއްވަރަކަށް ހުންނަ ކަށިތަކެއް ހުރުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ވިސްނެއެވެ. މަހުގެ ކަރުގަނޑުގެ ފުރަތަމަ ބުރުގައި 21 އާއި 27 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ކަށި ހުރެއެވެ. މިއާއިލާގެ ގިނަ މަސްމަހާއި ޚިލާފަށް ކަށިވާލީގެ އަރިމަތީގައި އެއްވެސް ކަަހަލަ ކުރަލަފެއް ނުހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ރިހިއަޅި ކުލައެވެ. މަހުގެ އަރިމަތީގައި ދެބަރިއަކަށް ހުންނަ ކަޅުކުލައިގެ ލައްތަކެއް ވަރަށް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މިއިން ކޮންމެ ބަރިއެއްގައި 6 އާއި 8 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ލައް ނުހުރެއެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި 6 ނުވަތަ 7 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ހަރު ކައްޓާއެކު 19 އާއި 21 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 17 އާއި 19 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ............
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ސުލްޠާން ޢަބްދުﷲ (ދެވަނަ)
އަކީ މީލާދީން 1380 ވަނަ އަހަރު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 790 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތި ހިޖުރައިން 790 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މެދު ޕްރޮވިންސް
މެދު ޕްރޮވިންސްގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ ދ.ކުޑަހުވަދޫ ބޮޑުގޭ ފާރޫޣް މުޙައްމަދު ޙަސަން އެވެ.
ޑިސެމްބަރު 30
ޑިސެމްބަރު 30 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 364 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 365 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
އަސްލަމް ޢަބުދުއްރަޙީމް
މިއުރޭޑިއަންޓް ސްޕޯޓްސް ކުލަބުގެ ގޯލްކީޕަރ އަސްލަމް އަބްދުއްރަޙީމްގެ ވަގުތަކީ މިއެވެ. މިވަގުތު ނިއުގެ ފުރަތަމަ 11 ގެ ކީޕަރުކަން ކުރަމުން އެދަނީ އަސްލަމެވެ. މިއީ އަސްލަމަށް ވަރަށްގިނައިން އަންނަ ވަގުތެކެވެ. ސީޒަނުގެ ކުރީކޮޅު ބެންޗުން ފެނުމަށްފަހު ސީޒަނުގެ މެދުތެރެއިން ފެންނަނީ ފުރަތަމަ 11 ންނެވެ. ވަގުތު ޖެހުމުން އަރަނީއެވެ. ކުރިން ފުރަތަމަ 11 ގެ ކީޕަރު ބެންޗަށް ފޮނުވާލުމަށް ފަހުގައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ނިއުގައި އޭނާ ގެނެސްފައިވާ ވަގުތެއްނޫނެވެ. ވެލެންސިއާގައިވެސް މިގޮތަށް ކަންދިމާވެފައި އެބަހުއްޓެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ފަހަކަށް އައިސް އަސްލަމްގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ޙަޔާތުގައި ވަރަށްގިނައިން އަންނަ ވަގުތުކޮޅަކަށްވަނީ ވަފައެވެ.
އެއްމެޗުގައި 7 ގޯލް
ނިއުރޭޑިއަންޓުން ފުޓްބޯޅައިގެ ޙަޔާތް ކުލަބު ފެންވަރުގައި ފަށާފައިވާ އަސްލަމަކީ ފަހުގެ ތާރީޚުގައި ރާއްޖޭގައި އުފެދުނު ކީޕަރުންގެ ތެރެއިން އެންމެގިނަ ތަޖްރިބާ އިހްސާސް ކުރަންޖެހިފައިވާ ކީޕަރަށްވެސް ވާނެއެވެ. ކީޕަރެއްގެ އަންގި ލައްވައިގެން ނުކުމެ އެހެން ކީޕަރަކު ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ދުވަހަކުވެސް ނުކުރާ ތަޖްރިބާއެއް ހަމަގައިމުވެސް އަސްލަމްވަނީ ކޮށްފައެވެ. އެއީ ފައިނަލް މެޗެއްގައި ދިވެހި ތާރީހުގައި އެންމެގިނަ ގޯލު އެޓީމެއްގެ ކޮޅަށް ވަދެފައިވާއިރު އެޓީމުގެ ގޯލް ދިފާއު ކުރުމަށް އެދުވަހު ހުރީ އަސްލަމް ކަމަށްވުމެވެ. އެއީ މިހާރުވެސް އަސްލަމް ކުޅެމުން އަންނަ ނިއުގެ ގޯލެވެ. ގައުމީ ފައިނަލެއްގައި ކުލަބު ވެލެންސިއާއިން ނިއުރޭޑިއަންޓްގެ ގޯލަށް 7 ލަނޑު ވައްދާލިއިރު ކިޕަރަކަށް ހުރީ އަސްލަމެވެ. ފާހަގަ ކުރެވުނު އަނެއްކަމަކީ އެދުވަހު ނިއުގެ ފުރަތަމަ 11 ގައި ހިމެނިގެން އަސްލަމް ނުކުތް މެޗަކީ އޭނާ ފުރަތަމަ ފައިނަލް މެޗަށްވުމެވެ. އަދި ފުރަތަމަ 11 ގައި ހިމެނިގެން ބޮޑުކުލަބެއްގެ ފުރަތަމަ 11 ށް ނުކުތް ފުރަތަމަ މެޗަށްވެސް ވުމެވެ. ނަމަވެސް އޭރު ނިއުގެ ކޯޗަކަށްހުރި އިނގިރޭސި ކޯޗް ކެންމޯޓަން ވަރަށްބޮޑަށް އަސްލަމަށް އިތުބާރުކޮށްފައި ފައިނަލް މެޗަށް އެރުވީއެވެ. ނިއުގެ ފުރަތަމަ 11 ގެ ކީޕަރަކަށް އޭރު ކުޅެމުންދިޔަ ތަޖްރިބާކާރު ގޯލްކީޕަރ ރެޖީނާ އިބްރާހީމް ރަޝީދު ބެންޗަށް ގެނެއުމަށްފަހު އޭރު އެއްވެސް ތަޖްރިބާއެއްނެތް ޒުވާން އަސްލަމް ފައިނަލް މެޗަށް އެރުވުމުން ސަޕޯޓަރުންގެ މެދުގައިވެސް ޚިޔާލު ތަފާތުވެގެން އުޅުނެވެ. އަދި ފައިނަލްގައި ނިއުގެ ކޮޅަށް 7 ގޯލު ވެލެންސިއާ ޖަހައިގެން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ގައުމީ ތަށި ވެލެންސިއާ ހޯދުމުގެ ޒިންމާ ގިނަބަޔަކު އެޅުވީ ކޯޗް މޯޓަން އާއި އަސްލަމްގެ ބޮލުގައެވެ.
އަސްލަމްގެ ފެށުން ނާކާމިޔާބުވެ ނިއު ކަޅުގޮޅިއަކަށް އެއަހަރު ވެއްޓިގެން ދިޔައީއެވެ. ނަމަވެސް އެމެޗުން ބަލިވިނަމަވެސް ޖެހިގެން އައި މުބާރާތްތަކުން ނިއުގެ ފުތަރަމަ 11ން އަސްލަމަށް ފުރުސަތު ލިބެންފެށިއެވެ. އަދި ހުޝިޔާރުކަމާއެކު ނިއުގެ ގޯލު ބަލަހައްޓައި އެތަށް ތައްޓެއް ނިއުއަށް ހޯދައިދިނެވެ. އަދި އަސްލަމަށް އެތައްބަޔެއްގެ ތައުރީފުގެ ބަސްތައް އޮހިގެން ދިޔައެވެ.
އޭގެފަހުން 8 އަހަރު ފާއިތުވެގެން ހިގަތްޖެއެވެ. މިއަދުވެސް ނިއުގެ ގޯލުގައި އެހުރީ އަސްލަމެވެ. މިއަދު އެމަގާމުގައި ހުރުން ނުވަތަ މިހާދުވަހު އެންމެ މަތީފެންވަރުގައި ހިފެހެއްޓުމުގައި ފުރަތަމަ ތަޖްރިބާގެ 7 ގޯލު ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރިއެވެ. އަސްލަމް ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެދުވަހަށްފަހު އޭނާ އަޒުމް ކަނޑައެޅީ އެކަން ހަނދާން ނައްތާލެވާވަރުގެ ކާޤމިޔާބުތަކެއް ނިއުއަށް ހޯދައިދިނުމަށެވެ. އަދި މޮޅު ކީޕަރަކަށް ވުމަށެވެ. އެއަޒުމްގައި އަސްލަމް އެވަނީ އަދިވެސް ހިފަހައްޓާފައެވެ. އެދުވަހު މާޔޫސްވެ އަންގި ބާލައި ކީޕަރުކަން ކުރުން ހުއްޓާނުލައި ކުރިޔަށް ދިއުމުގެ ނަތީޖާ އަކަށްވީ އޭރުގެ ހިތި ހަނދާންތައް މަތިން އަސްލަމާއި ނިއުގެ ސަޕޯޓަރުންވެސް ދުރަށް ދިއުމެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ ޤިސްމު:ދިވެހި ކުޅިވަރު
ޗެކް ޖުމްހޫރިއްޔާ
ޗެކް ރިޕަބްލިކް ނުވަތަ ޗެކް ޖުމްހޫރިއްޔާއަކީ މެދުތެރޭ ޔޫރަޕަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ޗެކް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޗެކް ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ޗެކްސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ޕްރާހާއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރި ރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. މި ޤައުމަކީ ބަރުލަމާނީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 10 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 78 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 78866 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ cz. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +420 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޔޫރޯއެވެ.
ނަން
މި ޤައުމަށް ވަރަށް ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ވެސް އިނގިރޭސީން ކިޔަމުން އައި ނަމަކީ ބޮހެމިއާއެވެ. މި ޤައުމަށް 1918 ވަނަ އަހަރުގައި މިނިވަންކަން ލިބުމުން ޤައުމުގެ ނަމަކީ ޗެކޮސްލޮވާކިޔާ ކަމުގައި ހަމަޖެއްސިއެވެ. އެއީ ބޮހޭމިއާ (ޗެކް) އާއި ސްލޮވާކުން ގުޅިގެން އުފެދިފައިވާ ޤައުމެއްކަން ދެއްކުމުގެ ގޮތުންނެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ޗެކް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އިރުއުތުރުގައި އޮތީ ޕޮލޭންޑެވެ. ހުޅަނގު އަދި ހުޅަނގު އުތުރުގައި އޮތީ ޖަރުމަނެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ އޮސްޓްރިޔާއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ސްލޮވާކިޔާއެވެ. ޗެކް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ބިމަކީ ވަރަށް ތަފާތު މޫސުމީ ބިމެކެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮންނަ ބޮހޭމިއާ ސަރަޙައްދުގައި ދެ ކޯރެއްގެ ސަބަބުން އުފެދިފައިވާ ބޭސިންއެއް އޮތްކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ބިން ބަންދު ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ޗެކް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ކޯރުތަކުން ތިން ކަނޑަކަށް ފެން ބޭރުވެއެވެ. އެއީ އުތުރު ކަނޑާއި، ބަލްތީ ކަނޑާއި، ކަޅު ކަނޑެވެ.
ތާރީޚު
އާސާރީ ހޯދުންތައް ހޯއްދަވާ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޗެކް ރިޕަބްލިކް އޮތް ތަނުގައި ވަރަށް ކުރީއްސުރެ އިންސާނުންވަނީ ދިރިއުޅެން ފަށާފައެވެ. މީީލާދީން 1 ވަނަ ޤަރުނުގައި އަލްމާނީ ޤަބީލާތަކުން މި ސަރަޙައްދުގައި ވަޒަންވެރިވިއެވެ. ހިޖުރައިގެ މުއްދަތުގައިި، މީލާދީން 5 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި އަލްމާނީ ޤަބީލާތަކުން ވަނީ ހުޅަނގު އަދި ދެކުނަށް ދަތުރުކޮށްފައެވެ. ހަމަ މި ގޮތުން ސްލެވިކް ދަރިކޮޅުތަކުގެ މީހުން ކަޅު ކަނޑު ހުރަސްކޮށް އައިސް މި ހިސާބުގައި ވަޒަންވެރިވިއެވެ. ބޮހެމިއަން ސްޓޭޓް ނުވަތަ ޗެކް ދައުލަތް، ދައުލަތެެއްގެ ގޮތުގައި ފާޅުވީ މީލާދީން 9 ވަނަ ޤަރުނުގެ ފަހު ކޮޅުގައެވެ. އެއީ ޕްރެމީސްލިޑް ދަރިކޮޅުގެ މީހުންގެ ވެރިކަމުގައި އެމީހުން މި ސަރަޙައްދުގައި އެއްބައިވަންތަ ވެރިކަމެެއް ކުރަން ފެށުމާ ގުޅިގެންނެވެ. މީލާދީން 13 ވަނަ ޤަރުނަކީ އަލްމާނީންގެ ހިޖުރަކުރުންތައް އަނެއްކާ ވެސް އިތުރުވެގެން ދިޔަ ދައުރެކެވެ. މި މީހުން އަވަށްތަކާއި ޓައުންތައް ޤާއިމުކުރިއެވެ. އަދި ޗެކް ބިންތަކުގައި ޖަރުމަނުގެ ކޮލޮނީތައް ވެސް ހެދިއެވެ. މީލާދީން 1347 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 1352 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށް ޔޫރަޕުގައި ފެތުރުނު ކަޅުމަރު ނުވަތަ ޠާޢޫންގެ ސަބަބުން ކިންގްޑަމް އޮފް ބޮހޭމިޔާއިން އެކަނި ވެސް އެތަނުގެ އާބާދީގެ 10% މީހުން މަރުވިއެވެ. މީލާދީން 1526 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ބޮހޭމިޔާ ވަރަށް ބޮޑަށް ހެބްސްބާގުންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ދިޔައެވެ. ހެބްސްބާގުންނަކީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިންތިޚާބު ކުރެވިފައިވާ، އަދި ވިރާސީ ވެރިންނެވެ. ހެބްސްބާގުން ވަނީ ކެތަލިކް މަޒުހަބު ނޫން އެހެން ދީނަކަށް ނޫޅެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައެވެ. ތުރުކީގެ އުސްމާނީންނާއި ތަތާރުން 1663 ގައި މޮރާވިއާއަށް ޙަމަލާ ދިނެވެ. އެމީހުން 12000 މީހުން އަޅުވެތިކޮށްފައިވެއެެެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ޗެކް ރިޕަބްލިކްގެ އާބާދީގެ 94.24% އަކީ ޗެކުންނެވެ. ސްލޮވެކުންގެ 1.89% އާއި ޕޮލިޝް މީހުންގެ 0.51% މީހުންނާއި ޖަރުމަނުންގެ 0.38% މީހުންާއި މީގެ އިތުރުން ވެސް އެހެން ނަސްލުތަކުގެ މީހުންނެވެ.
ސަގާފަތު
ޗެކް ރިޕަބްލިކއ އަކީ ވަރަށް ޒަމާންޗީ ދިގު ޙަޟާރަތެއް ލިބިގެންވާ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޗެކް ރިޕަބްލިކްއަކީ ވަރަށް ފުރިހަމަ ކާރުތައް އުފައްދާ ޤައުމެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 22232 ޑޮލަރެވެ.
ޕޮލޭންޑްބޯޅަ
ޕޮލޭންޑްބޯޅަ، (އިނގިރޭސި: Polandball) އަކީ ޖަރުމަނުގެ ތަސްވީރުބޯޑެއް ކަމަށްވާ Krautchan.net ގައި، 2009 ގެ ފަހުކޮޅުގައި އުފެދިފައިވާ ނެޓުގެ މީމް އެކެވެ. އިންޓަރނެޓުގެ ގިނަ ކޮމިކުތަކެއްގައި ފެނިފައިވާ މި މީމް ހުށަހަޅައިދީފައި ހުންނަނީ ވަށް ބޯޅަމީހެއްގެ ސިފައިގައެވެ. މިމީހަކީ އަބަދުވެސް ދެރަ އިނގިރޭސިން ވާހަކަދައްކާ، ޤައުމީ ސްޓެރިއޯޓައިޕްސް ތަކަށް ހަޖޫޖަހާ، ދާހިލީ ގުޅުމަށް ހަޖޫޖަހާ މީހެކެވެ. މިވައްތަރުގެ ފަންނަށް ޕޮލޭންޑްބޯޅައޭ ނުވަތަ ކަންޓްރީބޯޅައޭވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ. ނުވަތަ ގިނަކޮށް ކަންޓްރީބޯލްސްއޭވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ.
ވޮށި މަސް
ވޮށިމަސްނުވަތަ އަކީ ކަނޑުގައި އުޅޭ މަސްތަކުގެ ތެރެއިން މަހެކެވެ. މިމަހުގައި ބޮޑެތި ދަތްތަކެއް ހުންނަ ކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ވޮށި މަސް އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަޅުފަޅުތަކުގެ ބޭރުގައްޔާއި، އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ ކަނޑުމަހުގެ އާއިލާގެ މަހެކެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑު ވަރަށް ފަލަކޮށް އަނގަބޮޑުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ އަނގައިގައި ކޮޅަށް އޫކޮށް ހުންނަ ގަދަފަދަ ދަތްތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ދެކޮތަރިބައި ހުންނަނީ ވަރަށް ކައިރިކައިރީގައި ޖެހިޖެހިގެން ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި 13 އާއި 15 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ދިގަށް ފާހަގަ ކުރެވޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ހުޅުނބުގެ ފަށެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގެ ފަހަތުގައި ކޮންމެ ފަރާތެއްގައި 3 ކުރަގަނޑު ހުރެއެވެ. ވޮށިމަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ކަޅު ނޫކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގެ ކުލައަކީ ރިހި ކުލައެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގެ މަތީ ކައިރި ހުންނަނީ ކަޅު ކުލައެއްގައެވެ.