cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
މެދުތެރޭ އެފްރިކާގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ
ސަގާފަތު
ސެންޓްރަލް އެފްރިކަން ރިޕަބްލިކްގައި ޢާއްމު ތަޢުލީމު ފޯރުކޮށްދެނީ ހިލެއެވެ. އެހެން ކަމާއެކު ޢުމުރުން 6 އަހަރުން ފެށިގެން 14 އަހަރާ ހަމަޔަށް ކިޔެވުމަކީ މަޖުބޫރުކަމެކެވެ. އެހެނިހެން އާދަތަކަށް ބަލާއިރުގައި މިއުޒިކަކީ އެފްރިކާގެ އެހެން ޤައުމުތަކެކޭ އެއްފަދައިން ސެންޓްރަލް އެފްރިކަން ރިޕަބްލިކްގައި ވެސް ވަރަށް ބޮޑު މުހިއްމުކަމެއް ދެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. ސަގާފަތަށް ބަލާއިރުގައި ސެންޓްރަލް އެފްރިކަން ރިޕަބްލިކްގެ ސަގާފަތަކީ އެފްރިކާގެ އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ސަގާފަތާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅި ލާމެހިފައިވާ ސަގާފަތެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ފަރަންސޭސި ސަގާފަތުގެ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ހާމަވެގެންދެއެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ސެންޓްރަލް އެފްރިކަން ރިޕަބްލިކްގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާވެފައިވަނީ ދަނޑުވެރިކަމުގެ މައްޗަށެވެ. ސެންޓްރަލް އެފްރިކަން ރިޕަބްލިކްގެ އެންމެ ބޮޑު އިންޕޯޓް ޕާޓްނަރަކީ ދެކުނު ކޮރެއާއެވެ. އެ ޤައުމުން ހިއްސާކުރަނީ 20.2% އެވެ. ދެން އޮތީ ފަރަންސޭސިވިލާތެވެ. ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ހިއްސާއަކީ 13.6% އެވެ. ކެމަރޫންގެ ހިއްސާއަކީ 7.7% އެވެ. އެންމެ ބޮޑު އެކްސްޕޯޓް ޕާޓްނަރަކީ ޖަޕާނެވެ. އެ ޤައުމުގެ ހިއްސާއަކީ 40.4% އެވެ. ބެލްޖިއަމްގެ ހިއްސާއަކީ 9.8% އެވެ. ޗައިނާގެ ހިއްސާއަކީ 8.2% އެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 739 ޑޮލަރެވެ.
އޮކްސިޓޯސިން
އޮކްސިޓޯސިން ނުވަތަ އަކީ އިންސާނާގެ ސިކުނޑިގައި ނިއުރޯ ޓްރާންސްމިޓަރ އެއްގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ހޯރމޯން އެކެވެ. އަންހެނުންނަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު އޮކްސިޓޯސިން ދޫކުރަން ފަށަނީ ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި ރަހިމުގެ ކަރު ، އަދި އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ފުޅާވުމަށްފަހު ގައެވެ. އެއީ ވިހެއުން ފަސޭހަކޮށްދީ ހަލުއިކޮށްދިނުމަށްޓަކައެވެ. ހަމަމިހެން ގާތުން ދިނުން ހަލުއިކޮށް ފަސޭހަކޮށް ދިނުމަށްޓަކައި ވަށްގަނޑު ހީވާގިކޮށް މުރާލިކުރުމުން ވެސް އޮކްސިޓޯސިން ދޫކުރަން ފަށައެވެ.
ޖިންސީ އެދުން ފުއްދުމުގެ ތެރޭގައި ކުންނަށް ވާޞިލްވާ ހިނދު ދެޖިންސްގެ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުން ވެސް އޮކްސިޓޯސިން ދޫކުރެއެވެ. ސިކުނޑިގައި އަދާކުރާ ދައުރަށް ބަލާއިރު މީހުންގެ މެދުގައި އިޖްތިމާޢީ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް އަދި އިތުބާރު އުފެއްދުމުގައި އޮކްސިޓޯސިން ދައުރެއް ކުޅޭކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ފެބްރުއަރީ 18
ފެބްރުއަރީ 18 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 49ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ފެބްރުއަރީ 19
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ފެބްރުއަރީ 20
ފެބްރުއަރީ 20 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 51ވަނަ ދުވަހެވެ.
ފެބްރުއަރީ 21
ފެބްރުއަރީ 21 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 52ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ފެބްރުއަރީ 22
ފެބްރުއަރީ 22 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 53ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
މިލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން
މިލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ އަކީ އަކީ ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑްގެ އިންޓަމީޑިއޭޓް ލޯބް ގައި އުފައްދާ ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އިސްތަށި ތަކާއި ހަންގަނޑުގައި ހުންނަ މިލަނޯސައިޓް(Melanocyte) ތަކުން މިލަނިން(Melanin) އުފައްދައި ދޫކުރުމަށް ބާރު އަޅައެވެ. ސިކުނޑި ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި ހުންނަ އާކްއޭޓް ނިއުކްލިއަސް(Arcuate nucleus) އިންވެސް ބައެއް ފަހަރު މިލަނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން ބޭރުކުރެއެވެ. މިސެލްތަކުން ސިކުނޑި ތެރެއަށް ދޫކުރާ މިލާނޯސައިޓް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯންގެ ސަބަބުން ޖިންސީ އެދުން ހިލިގަތުން، އަދި ކާހިތްވުން ފަދަ ކަންތައްތަކަށް އަސަރު ފޯރުވައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ފެބްރުއަރީ 23
ފެބްރުއަރީ 23 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 54ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ތައުޙީދު
ތަޢުރީފު
އެއީ އެންމެހައި ފުރިހަމަ ސިފަފުޅުތަކެއް ޚާއްސަވެގެން ވަނީ އަޅަމެން ހައްދަވައި ގެންގުޅުއްވާ ރައްބަށްކަން އަޅާ ދަނެ، އެ ކަން ހިތުގެ އަޑިން ޤަބޫލުކޮށް، އެ ކަމަށް އިޢުތިރާފުވެ، އެކަމަށް އީމާންވެ، އެ ކަމުގައި އެކަލާނގެ އެއްކައުވަންތަކުރުމާއި، އަދި އެއާއެކު، އެކަލާނގެ ފުރިހަމަކަމުގައި އެކަލާނގެއާ އެއްވެސް ޝަރީކަކު، ބައިވެރިއަކު، އަދި އަޅައި­ކިޔޭ މިސާލުޖެހޭ ފަރާތެއް ވެސް ނުވާ ކަމާއި، އެކަލާނގެ ހެއްދެވި އެންމެހައި ޚަލްޤުތަކުންގެ މައްޗަށް އުލޫހިއްޔަތާއި، ޢުބޫދިއްޔަތު ލިބިގެންވަނީ (އެބަހީ: އަޅުކަމާއި އަޅުވެތިކަން ޙައްޤުވެގެން ވަނީ) ހަމައެކަނި އެކަލާނގެއަށް ކަން އިޢުތިޤާދުކޮށް ދެން އެއަށްފަހުގައި އަޅުކަމުގެ އެންމެހައި ބާވަތްތަކުގައި އެކަލާނގެ އެއްކައުވަންތަކުރުމެވެ.
ތައުޙީދު ބެހޭ ބައިތައް
ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގައި އައިސްފައިވާ ނައްޞުތަކަށް ބެއްލެވުމަށްފަހު ޢިލްމުވެރިން ތައުޙީދު ތިން ބަޔަކަށް ބައްސަވައެވެ.
ތައުޙީދުއްރުބޫބިއްޔާ
އެއީ ޚަލްޤުކުރެއްވުމާއި، ރިޒުޤުދެއްވުމާއި، ތަދުބީރު ކުރެއްވުމާއި ތަރުބިއްޔަތާއި، މި އެންމެހައި ކަންކަން ލިބިވޮޑިގެންވަނީ ހަމައެކަނި އަޅަމެންގެ ރައްބަށް ކަމާއި، މި ކަންކަމުގައި އެކަލާނގެ އެއްކައުވަންތަވެވޮޑިގެންވާކަން، އިޢުތިޤާދުކުރުމެވެ.
ތައުޙީދުލް އަސްމާއި ވައްޞިފާތި
އެއީ ﷲ ތަޢާލާ އެކަލާނގެ ނަފްސުފުޅަށް ސާބިތުކުރައްވާފައިވާ، އަދި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ﷺ އެކަލާނގެއަށް ސާބިތު ކުރައްވާފައިވާ އެންމެހައި ރިވެތި އިސްމުފުޅުތަކާއި އެ އިސްމުފުޅުތަކުން ދަލީލުކޮށްދޭ ސިފަފުޅުތައް، ތަޝްބީހުކުރުމެއް، ތަމްޘީލުކުރުމަކާ ނުލައި، އަދި ތަޙްރީފުކުރުމެއް ތަޢްޠީލުކުރުމަކާ ނުލައި އެކަލާނގެއަށް އެ އިސްމުފުޅުތަކާއި ސިފަފުޅުތައް ސާބިތުކުރުމެވެ.
ތައުޙީދުލް ޢިބާދާ (ތައުޙީދުލް އުލޫހިއްޔާ)
އެއީ އަޅުކަމުގެ ހުރިހައި ވައްތަރަކާއި ބާވަތެއް ހަމައެކަނި ﷲ އަށް އަދާކުރުމެވެ. އަދި އަޅުކަމުގައި ﷲ އެއްކައުވަންތަ­­ކުރުމާއެކު، އެކަލާނގެ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ޝަރީކުކުރުމަކާ ނުލައި، އެ އަޅުކަމުން ބައެއް އެޅުމަކާ ނުލައި އެކަން ކުރުމެވެ.
ފަހެ ތައުޙީދުގެ މި ތިން ބަޔަކީ، އަޅާ މި ހުރިހައި ބައެއްގައި ހިފަހައްޓައި މި ޢަޤީދާ­ގައި ކުރިއަށް ގޮސްގެން މެނުވިީ، އެ އަޅާއީ ﷲ އެއްކައުވަންތަކުރާ މުވައްޙިދަކަށް ނުވާނޭ ތިން ބައެވެ.
ފެޓް (މޮނޮއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް)
މޮނޮއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީ އެސިޑް އެކުލެވިގެންވާ ފެޓް އެވެ. މިބައި ހިމެނެނީ ވަރަށް މަދު ކާބޯތަކެތީގައެވެ. އޭގެތެރޭގައި ޒައިތޫނި ތެޔޮ، ބަދަން ތެޔޮ ހިމެނެއެވެ. މިވައްތަރުގެ ފެޓީ އެސިޑް އިން ލޭގައި ހުންނަ ކޮލެސްޓްރޯލް އަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އަދިވެސް ދަނީ ދިރާސާ ކުރެވެމުންނެވެ.
އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ބެލެވެނީ ލޭގައި އެލްޑީއެލް( ނުރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް) ގިނަވެއްޖެނަމަ، ހިތުގެ ބަލިތައް ޖެހުން ކައިރިކަމަށެވެ. އަދި ލޭގައި އެޗްޑީއެލް(ރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް) ގިނަވާނަމަ، ހިތުގެ ބަލިތައްޖެހުން ދުރުވާކަމަށެވެ.
އުފެދޭގޮތް
ފެޓް އުފެދިފައިވަނީ ފެޓީއެސިޑް ތަކެއް އެކުވެގެންނެވެ. ޓްރިގްލިސެރައިޑް އަކީ 3 ފެޓީއެސިޑް މޮލާރި އެކުވުމުން އުފެދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ކާތަކެތި ހަޖަމުވާއިރު، މި ޓްރިގްލިސެރައިޑް ތައް ބައިބައިވެ، ފެޓީއެސިޑް ތަކަކާއި، ގްލައިސެރޯލް ކިޔާ ބާވަތެއް އުފެދެއެވެ. މިއާއެކު ސެލިތަކުގަޔާއި، ލޭގެ ތެރޭގައި އެހެން ވައްތަރެއްގެ ފެޓީއެސިޑް އެއްވެސް އުފެދެއެވެ. މިއަށްކިޔަނީ ކޮލެސްޓްރޯލް އެވެ. ކޮލެސްޓްރޯލް އަކީ ސެލިތަކާއި ހޯރމޯން ތަކާއި، އެހެންވެސް ދިޔަވަރުތައް އުފައްދާ ހަށިގަނޑު ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ މާއްދާ އެކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު 40 ވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެކި ވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް ހަށިގަނޑުގައި އަދާކުރާ ރޯލް ތަފާތެވެ.
ފެޓީއެސިޑް އުފެދިފައިވަނީ ކާބަން އޮލާރި ތައް ހައިޑްރަޖަން އޮލާރި ތަކާއި ގުޅިގެން ހެދޭ އެކި ދިގުމިނުގެ ޗޭނުބުރި ތަކަކުންނެވެ. މިޗޭނު ބުރިތަކުގައި އޮލާރިތައް ގުޅިފައި ހުންނަ ގޮތަށް ބަލައިގެން މައިގަނޑު 2 ބަޔަކަށް ފެޓް ބަހާލެވެއެވެ. އެއީ ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އާއި، އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ އެފެޓީއެސިޑް އުފެދިފައިވާ ޗޭނުބުރީގައި ޑަބަލް ގުޅުމެއް ނުހިމެނޭ ފެޓް އެވެ. ފެޓީއެސިޑް ޗޭނުބުރިއެއްގައި އެންމެ ޑަބަލް ގުޅުމެއްވާނަމަ، މޮނޮއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ޑަބަލް ގުޅުން ޗޭނުބުރިއެއްގައި ހުރިނަމަ، މިވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް އަށް ކިޔަނީ ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
不飽和脂肪酸
ފެބްރުއަރީ 24
ފެބްރުއަރީ 24 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 55ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ފެބްރުއަރީ 25
ފެބްރުއަރީ 25 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 56ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ފެބްރުއަރީ 26
ފެބްރުއަރީ 26 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 57ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
ފެޓް (ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް)
ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ ފެޓްގެ ތެރޭގައި ގިނަ އަދަދަކަށް އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީ އެސިޑް އެކުލެވިގެންވާ ފެޓް އެވެ. ކަނޑުމަހުގައި ހުންނަ ފެޓް އާއި، އެކި ބާވަތްތަކުގެ އޮށްތަކުންނާއި، ގޮވާމުން ހާނާ ތެލުގައި ހުންނަ ފެޓް، އަދި މައިމީހާގެ ގާތުންދޭ ކިރުގައި ހުންނަ ފެޓް އަކީ އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. މިވައްތަރުގެ ފެޓް އިން ލޭގައި ހުންނަ ކޮލެސްޓްރޯލްގެ މިންވަރު ތަފާތުކޮށްދީ، ނާރުތަކުގެ ބަލިތަކުންނާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކުން މީހާ ދުރުކޮށްދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދެއެވެ. މިފެޓް އިން އުފެދޭ ކޮލެސްޓްރޯލް އަށް ކިޔަނީ ހައިޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން(އެޗްޑީއެލް) ނުވަތަ ރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް އެވެ.
އުފެދޭގޮތް
ފެޓް އުފެދިފައިވަނީ ފެޓީއެސިޑް ތަކެއް އެކުވެގެންނެވެ. ޓްރިގްލިސެރައިޑް އަކީ 3 ފެޓީއެސިޑް މޮލާރި އެކުވުމުން އުފެދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ކާތަކެތި ހަޖަމުވާއިރު، މި ޓްރިގްލިސެރައިޑް ތައް ބައިބައިވެ، ފެޓީއެސިޑް ތަކަކާއި، ގްލައިސެރޯލް ކިޔާ ބާވަތެއް އުފެދެއެވެ. މިއާއެކު ސެލިތަކުގަޔާއި، ލޭގެ ތެރޭގައި އެހެން ވައްތަރެއްގެ ފެޓީއެސިޑް އެއްވެސް އުފެދެއެވެ. މިއަށްކިޔަނީ ކޮލެސްޓްރޯލް އެވެ. ކޮލެސްޓްރޯލް އަކީ ސެލިތަކާއި ހޯރމޯން ތަކާއި، އެހެންވެސް ދިޔަވަރުތައް އުފައްދާ ހަށިގަނޑު ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ މާއްދާ އެކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު 40 ވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެކި ވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް ހަށިގަނޑުގައި އަދާކުރާ ރޯލް ތަފާތެވެ.
ނަމާދު
ނަމާދަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް ދުވާލަކު ފަސް ފަހަރު ކުރުމަށް ﷲ ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވާ އަޅުކަމެކެވެ.
ފެޓް (ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް)
އުފެދޭގޮތް
ފެޓީއެސިޑް އުފެދިފައިވަނީ ކާބަން އޮލާރި ތައް ހައިޑްރަޖަން އޮލާރި ތަކާއި ގުޅިގެން ހެދޭ އެކި ދިގުމިނުގެ ޗޭނުބުރި ތަކަކުންނެވެ. މިޗޭނު ބުރިތަކުގައި އޮލާރިތައް ގުޅިފައި ހުންނަ ގޮތަށް ބަލައިގެން މައިގަނޑު 2 ބަޔަކަށް ފެޓް ބަހާލެވެއެވެ. އެއީ ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އާއި، އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ އެފެޓީއެސިޑް އުފެދިފައިވާ ޗޭނުބުރީގައި ޑަބަލް ގުޅުމެއް ނުހިމެނޭ ފެޓް އެވެ. ފެޓީއެސިޑް ޗޭނުބުރިއެއްގައި އެންމެ ޑަބަލް ގުޅުމެއްވާނަމަ، މޮނޮއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ޑަބަލް ގުޅުން ޗޭނުބުރިއެއްގައި ހުރިނަމަ، މިވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް އަށް ކިޔަނީ ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ފެޓް (ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް)
ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ ފެޓްގެ ތެރޭގައި ގިނައަދަދަކަށް ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީއެސިޑް އެކުލެވިގެންވާ ފެޓް އެވެ. ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީ އެސިޑް ގިނައިން ހުންނަ ބާވަތްތަކަކީ، ފިނިހޫނުމިން ދަށް ތަންތާގައި ދިޔާވެގެންނުދާ ވައްތަރުގެ ފެޓް އެވެ. މިސާލަކަށް ސަންފްލާވަރ އޮށުން ހޭނޭ ތެލަށްވުރެ، ގެރިމަހުގައި ހުންނަ ސަރުބީއާއި ބަޓަރު، ފިނިހޫނުމިން ދަށް ތަނެއްގައި ދިޔާވެގެން ނުގޮސް ހަރުވާނެއެވެ.
އާންމުގޮތެއްގައި ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެކުލެވިގެންވާ ކާނާގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ އެއްގަމު މަސް، ކިރު އަދި ކިރުން އުފައްދާ ބާވަތްތަކެވެ. މިވައްތަރުން ލިބޭ ފެޓް އަކީ ލޭގައި ހުންނަ ކޮލެސްޓްރޯލްގެ މިންވަރު މަތިކޮށް، ނާރުތަކުގެ ބައްޔާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކަށް މީހާ ހުށަހަޅައިދޭ އެއްޗިއްސެވެ. މިވައްތަރުގެ ކޮލެސްޓްރޯލް އަށް ލޯޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން(އެލްޑީއެލް) ނުވަތަ ނުރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް އޭ ކިޔައެވެ.
ފެބްރުއަރީ 28
ފެބްރުއަރީ 28 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 59ވަނަ ދުވަހެވެ.
ފެޓް (ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް)
ގިނަ ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީ އެސިޑް އިން ލޭގައި ހުންނަ ނުރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލްގެ މިންވަރު މައްޗަށްދާ ކަމުގައިވިޔަސް، ހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ ފެޓީ އެސިޑް އަކުން މިހެނެއް ނުވެއެވެ.
އުފެދޭގޮތް
ފެޓް އުފެދިފައިވަނީ ފެޓީއެސިޑް ތަކެއް އެކުވެގެންނެވެ. ޓްރިގްލިސެރައިޑް އަކީ 3 ފެޓީއެސިޑް މޮލާރި އެކުވުމުން އުފެދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ކާތަކެތި ހަޖަމުވާއިރު، މި ޓްރިގްލިސެރައިޑް ތައް ބައިބައިވެ، ފެޓީއެސިޑް ތަކަކާއި، ގްލައިސެރޯލް ކިޔާ ބާވަތެއް އުފެދެއެވެ. މިއާއެކު ސެލިތަކުގަޔާއި، ލޭގެ ތެރޭގައި އެހެން ވައްތަރެއްގެ ފެޓީއެސިޑް އެއްވެސް އުފެދެއެވެ. މިއަށްކިޔަނީ ކޮލެސްޓްރޯލް އެވެ. ކޮލެސްޓްރޯލް އަކީ ސެލިތަކާއި ހޯރމޯން ތަކާއި، އެހެންވެސް ދިޔަވަރުތައް އުފައްދާ ހަށިގަނޑު ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ މާއްދާ އެކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު 40 ވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެކި ވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް ހަށިގަނޑުގައި އަދާކުރާ ރޯލް ތަފާތެވެ.
ފެޓީއެސިޑް އުފެދިފައިވަނީ ކާބަން އޮލާރި ތައް ހައިޑްރަޖަން އޮލާރި ތަކާއި ގުޅިގެން ހެދޭ އެކި ދިގުމިނުގެ ޗޭނުބުރި ތަކަކުންނެވެ. މިޗޭނު ބުރިތަކުގައި އޮލާރިތައް ގުޅިފައި ހުންނަ ގޮތަށް ބަލައިގެން މައިގަނޑު 2 ބަޔަކަށް ފެޓް ބަހާލެވެއެވެ. އެއީ ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އާއި، އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ އެފެޓީއެސިޑް އުފެދިފައިވާ ޗޭނުބުރީގައި ޑަބަލް ގުޅުމެއް ނުހިމެނޭ ފެޓް އެވެ. ފެޓީއެސިޑް ޗޭނުބުރިއެއްގައި އެންމެ ޑަބަލް ގުޅުމެއްވާނަމަ، މޮނޮއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ޑަބަލް ގުޅުން ޗޭނުބުރިއެއްގައި ހުރިނަމަ، މިވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް އަށް ކިޔަނީ ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ޝަފާޢަތް
(الشفاعة) ޝަފާޢަތަކީ ޢަރަބި ބަހުގެލަފުޒެކެވެ. އެބަސް ނެގިފައިވަނީ الشَّفْعُ (އައްޝަފުޢު) އިންނެވެ. މާނައަކީ ޢަދަދުގެ ގޮތުން ޖޯޑުހަމަވުމެވެ. އެއީ އޮނަހިރީގެ އިދިކޮޅެވެ. (معجم النفائس الوسيط ޞ745) ދިވެހިބަސްފޮތުގައި ޝަފާޢަތް މާނަކޮށްފައިވަނީ "ޤިޔާމަތްދުވަހު މީސްތަކުންގެ ހިސާބުބެއްލެވުން އަވަސްކޮށް ދެއްވުމަށް ކީރިތި ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް)  މާތްﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން އެދިވަޑައިގަންނަވާ އެދިވަޑައިގަތުން" ކަމުގައެވެ.
الشفاعةގެ އިޞްޠިލާޙީ މާނައަކީ "އެއްވެސް ސަބަބެއްނެތި މީހެއްގެ ކިބައިން (އޭނާއަށް ލިބޭ) ޢުޤޫބާތެއް މަޢާފުކޮށްދިނުމަށް ނުވަތަ (އެ) ޢުޤޫބާތު ލުއިކޮށްދިނުމަށް އެދުމެވެ." ( ދަރުމަ، ފެބުރުއަރީ 2007)
ޝަފާޢަތުގެ ދަލީލު
ޝަފާޢަތަކީ އެކަމާ އިންކާރުނުކުރެވޭ ދަރަޖައަށް ކީރިތ ޤުރުއާނުންނާއި ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ސުންނަތުން ދަލީލުލިބި ސާބިތުވާ ކަމެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ތަފާތު މާނަތަކުގައި ޝަފާޢަތް ވާރިދުވެގެން އައިސްފައިވެއެވެ. އަދި ތަފާތު 25 އާޔަތެއްގައި شفاعة ސީދާ ގޮތެއްގައި ވާރިދުވެފައިވެއެވެ. މާތްﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. " يومئذ لا تنفع الشفاعة إلا من أذن له الرحمن ورضي له قولا " (طه : 109) " ރަޙުމާނުވަންތަ ރަސްކަލާނގެ އެމީހަކަށް އިޛުނަދެއްވައި، އަދި އެމީހަކުގެ ބަހަށް ރުހިވޮޑިގެންފި މީހަކަށްމެނުވީ އެދުވަހުން ޝަފާޢަތްތެރިވުމުގެ މަންފާއެއްނުކުރާނެއެވެ." ކީރިތި ރަސޫލާގެ ސުންނަތުންވެސް މިކަމުގެ ދަލީލު ލިބެއެވެ. أبي هريرة رضي الله عنه، قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : ( لكل نبي دعوة مستجابة، فتعجل كل نبي دعوته، وإني اختبأت دعوتي شفاعة لأمتي يوم القيامة، فهي نائلة - إن شاء الله - من مات من أمتي لا يشرك بالله شيئا )ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘުކުރައްވާފައިވެއެވެ." ކޮންމެ ނަބީބޭކަލަކަށްވެސް ޤަބޫލުވެވިގެންވާ ދުޢާއެއް ލިބިގެން ވެއެވެ. އަދި އެއިން ކޮންމެ ނަބީބޭކަލަކުވެސް (މިދުނިޔެ މަތީ) އެދުޢާގެ ބޭނުން ހިތްޕެވުމުގައި އަވަސްވެގެންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް ޤިޔާމަތް ދުވަހު ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މައްޗަށް ޝަފާޢަތްތެރިވުމަށްޓަކާ ތިމަންކަލޭގެފާނު އެދުޢާގެ ބޭނުން ކުރެއްވުން ލަސްކޮށްލެއްވީމެވެ. އަދި ﷲ تعالى އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މީސްތަކުންގެ ތެރެއިން ﷲ تعالى އާ ޝަރީކުކޮށްފައިނުވާ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ އެޝަފާޢަތް ލިބޭނެއެވެ." (ބުޚާރީ، މުސްލިމް، ތިރުމިޛީ)
ދެވަނަބައި
މިބައިގައި ހިމެނެނީ މުޢުތަޒިލާއިންނާއި ޚަވާރިޖުންނެވެ. އެމީހުން ސަލާމާއި ޞަލަވާތް ލެއްވި އިތުރު އެކަލޭގެފާނާއި އެނޫންބޭކަލުން، ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ވެވަޑައިގަންނަވާނޭ ޝަފާޢަތައް އިންކާރު ކުރެއެވެ. އެމީހުން ޤަބޫލުކުރާގޮތުގައި ބޮޑެތިފާފަތަކުގެ އަހުލުވެރިންނަކީ ނަރަކައިގާ ދާއިމަށް ދެމިތިބޭނޭ ބައެކެވެ.
ޝަފާޢަތް ތެރި ވެވޭނީ ކިހިނެއް؟
ނަބިއްޔަކަށްވެސް ރަސޫލަކަށް ވެސް އަދި އެނޫން މީހަކަށްވެސް މާތްﷲގެ އިޛުނައާއި ނުލައި އަދި އެކަލާނގެ އެކަމަށް ރުހިވޮޑިގަތުމުން މެނުވީ ޝަފާޢަތްތެރިއެެއް ނުވެވޭނެއެވެ. މާތްﷲ ވަޙީކުރައްވާފައި ވެއެވެ. "... وَلا يَشْفَعُونَ إِلا لِمَنِ ارْتَضَى وَهُمْ مِنْ خَشْيَتِهِ مُشْفِقُونَ " ( އަލްއަންބިޔާއު 28) މާނައީ " ކީރިތި މާތް ﷲ އެމީހަކަށް ޝަފާޢަތްތެރިވުމަށް  ރުހިވޮޑިގެންނެވި މީހަކަށް މެނުވީ އެބޭކަލުން ޝަފާޢަތްތެރިވެ ވަޑައިނުގަންނަވާނެއެވެ." އަދި އެހެން އާޔަތެއްގައި އެކަލާނގެ އަންގަވާފައި ވެއެވެ." ... مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلا بِإِذْنِهِ ..." ( އަލްބަޤަރާ 255) މާނައީ "އެކަލާނގެ އިޛުނައާއި ނުލައި ޝަފާޢަތްތެރިވެވޭނީ ކާކަށްހެއްޔެވެ؛" އެބަހީ އެކަކަށްވެސް އެކަލާނގެ އިޛުނައާއި ނުލައި ޝަފާޢަތްތެރިއެއް ނުވެވޭނެއެވެ. އަދި ޙަދީޘުއްޝަފާޢާއިންވެސް މިކަމަށް ދަލީލު ލިބެއެވެ.
ޝަފާޢަތް ތެރިވެދެވޭނީ ކޮންބައަކަށް
ޝަފާޢަތް ތެރިވެދޭނެ ބައެއް ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ބަޔާންވެގެންވޭހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އެމީހުންގެ ސިފަތައް ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އަންގަވާފައިވޭހެއްޔެވެ؟ މާތްﷲ ގެ އިޛުނައާއި އެކު ޝަފާޢަތްތެރިވެދޭނެ ޝުފަޢާއުންގެ ސިފަތައް އަންގަވާދެއްވާފައިވެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ނަބިއްނާއި މަލާއިކަތުންނާއި ޞާލިޙު މުއުމިނުންނާއި ޞާލިޙު ޢަމަލުތައް ކުރާމީހުންގެ ޞާލިޙުޢަމަލުތައްވެސް، އެމީހުންނަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާނެ ކަމުގައި ވާރިދުވެފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ކީރިތި ޤުރުއާނުންނާއި މާތް ރަސޫލާގެ ސުންނަތުން ސާބިތުވާ ޝަފާޢަތްތެރިވެދޭނެފަރާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
ނަބީންނާއި ރަސޫލުން
ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އަންނަނިވި އާޔަތުން ނަބީންނަށް ޝަފާޢަތްތެރި ވެވޭނެކަން ޔަޤީންކޮށް ކަށަވަރު ކޮށްދެއެވެ. "                        " (سورة النساء : 85)  ހަމައެއާއި އެކު ރަސޫލުންނަކީ ޝަފާޢަތް ތެރިވެވޭނެ ބައެއްކަމަށް އަންނަނިވި އާޔަތްތަކުން ދަލީލުކޮށްދެއެވެ.                (އަލްއަންބިޔާއު 28 ) މާނައީ "އެއުރެންގެ ކުރިމަތީގައިވާ ކަންތަކާއި، އެއުރެންގެ ފަހަތުގައި ވާ ކަންތައް، އެކަލާނގެ ދެނެވޮޑިގެން ވެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ރުހިވޮޑިގަންނަވާ އަޅަކަށްމެނުވީ އެބޭކަލުން ޝަފާޢަތް ތެރިވެވަޑައެއް ނުގަންނަވާނެތެވެ. އަދި އެބޭކަލުން ތިއްބަވާނީ އެކަލާނގެ ހައިބަވަންތަކަމަށް ބިރުވެތިވެގެންނެވެ. " (ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާގޮތުގައި މިއާޔަތުގައިމިވާ ބޭކަލުންނަކީ ރަސޫޅުބޭކަލުންނެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ މަލައިކަތް ބޭކަލުންނެވެ. މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާނީ މާތްﷲއެވެ. )
މަލާއިކަތުން
މާތްﷲ ގެ އިޛުނައާއިއެކު ޝަފާޢަތް ތެރި ވެވޭނެ އެއްބައަކީ މަލާއިކަތުންނެވެ. މާތްﷲ ވަޙީކުރައްވާފައި ވެއެވެ.   •                  ( އައްނަޖުމް 26 ) މާނައީ " މާތްﷲ އިރާދަކުރައްވައި ރުހިވޮޑިގަތް ބައަކަށް އެކަލާނގެ އިޒުނަ ދެއްވުމަށްފަހުގައި މެނުވީ އެބައެއްގެ ޝަފާޢަތްތެރިކަން އެއްވެސް ކަމެއް ފުއްދައިނުދޭނޭ ކިތައްމެ މަލާއިކަތުންނެއް އުޑުތަކުގައި ވެއެވެ. " ( ދިވެހި ތަރުޖަމާ)
ޝަހީދުންނާއި އިލްމުވެރިން
ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އުނގަންނަވާދެއްވާފައި ވެއެވެ. - حدّثنا سَعِيدُ بْنُ مَرْوَانَ. ثنا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ. ثنا عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمنِ عَنْ عِلاَقِ بْنِ أَبِي مُسْلِمٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ؛ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: (( يشفع يوم القيامة الأنبياء ثم العلماء ثم الشهداء)).) އިބުނު މާޖާ 4313) " ނަބީންނާއި ޢިލްމުވެރިންނާއި ޝަހީދުން، ޤިޔާމަތްދުވަހު ޝަފާޢަތް ތެރިވާނެއެވެ. "
ކީރިތި ޤުރުއާނު
ޞަޙީޙު މުސްލިމުގައި ރިވާވެގެންވެއެވެ." حدثني أبو أمامة الباهلي. قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول "اقرؤوا القرآن. فإنه يأتي يوم القيامة شفيعا لأصحابه...." މާނައީ أبو أمامة الباهلي ގެ ކިބައިން ރިވާވެފައިވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم  ޙަދީޘުކުރައްވަނިކޮށް ތިމަން އަޑުއެއްސެވީމެވެ. " ތިޔަބައިމީހުން ޤުރުއާން ކިޔަވާށެވެ. އެއީ ހަމަކަށަވަރުން އެޤުރުއާން އޭގެ އަހުލުވެރިންނަށް ( އެބަހީ؛ އެކިޔަވާމީހުނަށް ) ޤިޔާމަތްދުވަހުގައި ޝަފާޢަތްތެރިވާ ހުއްޓެވެ..." ( ޞަޙީޙު މުސްލިމު 804)
މުއުމިނުން
އެހެނީ މާތްﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. " ولا يملك الذين يدعون من دونه الشفاعة إلا من شهد بالحق وهم يعلمون " (الزخرف 86) މާނައަކީ  " އެކަލާނގެ ރަސްކަންފުޅުދޫކޮށް ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަންކުރަ ތަކެއްޗަށް އެއްވެސް ޝަފާޢަތްތެރިކަމެއް (އެދުވަހަކުން) ދެވޭކަށް ނޯންނާނެއެވެ. (ޝަފާޢަތްތެރި ވެވޭނީ) ހަމައެކަނި އެބަޔަކު ދެނެތިބެ ޙައްޤަށް ހެކިވީ މީހުންނަށެވެ." މިއާޔަތުގައި މިވާ " شهد بالحق " ( ޙައްޤަށް ހެކިވީ މީހުން) އަކީ މުމިނުންގެ ތެރެއިން ޞާލިޙުޢަމަލުކޮށް، މާތްﷲ އެބައަކަށް ޝަހީދުންގެ ދަރަޖަދެއްވައި ނަބީންނާއިއެކު މަޙުޝަރުކުރައްވާނެމީހުންނެވެ. އެހެނީ މާތްﷲ މުއުމިނުން ޝަހީދުންނާއި އެކުގައި ލައްވާނެ ކަމުގައި މިއަންނަނިވި އާޔަތުން ދަލީލު ލިބެއެވެ. މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. " والذين آمنوا بالله ورسله أولئك هم الصديقون والشهداء عند ربهم . . . " (الحديد 19) މާނައީ " އަދި މާތްﷲ އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް އީމާންވީ މީހުން ދަންނައެވެ! އެމީހުންނީ އެމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުގައި ތެދުވެރީން (ޞިއްދީޤުން) ނާއި ޝަހީދުންނެވެ...."
ކުޑަކުދިން އެކުދިންގެ މައިންބަފައިންނަށް
ކީރިތި ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم) ގެ ސުންނަތުން ސާބިތުވާ ގޮތުގައި ކުޑަކުދިން އެކުދިންނަށް ސުވަރުގެއަށް ވަނުމަށް އެންގެވުމުން، އެކުދިން ދަންނަވާނެތެވެ. ތިމަންމެން ވަންނަހުށީ ތިމަންމެންގެ މައިންބަފައިން ވަނުމުންނެވެ. ދެން އެކުދިންނާއި އެކު އެކުދިންގެ މައިންބަފައިންވެސް ސުވަރުގެ ވައްދަވާނެއެވެ.
ޝަފާޢަތް ލިބޭނީ ކޮންބައަކަށް ؟؟
ކާފަރުންނަކީ ނަރަކައިގައި ދާއިމަށް އަބަދަށް ދެމިތިބޭނެބައެއްކަމުގައި ކީިރިތި ޤުރުއާނުން އެނގިގެން ދެއެވެ. އެމީހުންނަކީ ހަމަ އެއްގޮތަކަށްވެސް ޝަފާޢަތް ލިބޭނެ ބައެއްނޫނެވެ. އެހެން ކަމުން ޝަފާޢަތް ލިބޭ މީހުންނަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އަންނަނިވި ފޮޅުވަތްތަކުގައި ގެނެސްދެވޭތޯ މިބަލަނީ ޝަފާއަތް ލިބޭ މީހުންކަމަށް ކީރިތި ޤުރުއާނުންނާއި ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ސުންނަތުން އެނގެންހުރި ފަރާތްތަކެވެ.
2.	މުއުމިނުންގެ ތެރެއިން ނަރަކައަށް ވެއްދެވޭމީހުން. ރަސޫލުﷲ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. " ކޮންމެ ނަބީބޭކަލަކަށްވެސް ޤަބޫލުވެވިގެންވާ ދުޢާއެއް ލިބިގެން ވެއެވެ. އަދި އެއިން ކޮންމެ ނަބީބޭކަލަކުވެސް (މިދުނިޔެ މަތީ) އެދުޢާގެ ބޭނުން ހިތްޕެވުމުގައި އަވަސްވެގެންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް ޤިޔާމަތް ދުވަހު ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މައްޗަށް ޝަފާޢަތްތެރިވުމަށްޓަކާ ތިމަންކަލޭގެފާނު އެދުޢާގެ ބޭނުން ކުރެއްވުން ލަސްކޮށްލެއްވީމެވެ. އަދި ﷲ تعالى އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މީސްތަކުންގެ ތެރެއިން ﷲ تعالى އާ ޝަރީކުކޮށްފައިނުވާ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ އެޝަފާޢަތް ލިބޭނެއެވެ." (ބުޚާރީ، މުސްލިމް، ތިރުމިޛީ)
3.	އަބޫޠާލިބު ފަދަ ޢަޛާބު ޙައްޤުވާ މީހުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުންނަށް: މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދްރީގެ އަރިހުން ރިވާވެފައިވެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި އިތުރު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ބޮޑުބޭބެ އަބޫޠާލިބުގެ ވާހަކަ ދެންނެވުނެވެ. އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. "ޤިޔާމަތް ދުވަހު އެކަލޭގެފާނަށް ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ޝަފާޢަތުގެ ފައިދާ ކުރާނެކަމުގެ އުއްމީދުކުރަމެވެ." (މުސްލިމް) މިއީ ހަމައެކަނި އަބޫޠާލިބަށް ޚާއްޞަކަމެއްކަމުގައިވުމީ ބޮޑަށް ބެލެވޭ ގޮތެވެ. 4.	ޤުރުޢާނުގެ އަހުލުވެރިން : أبو أمامة الباهليّ ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައިވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރައްވަނިކޮށް ތިމަން އަޑު އެއްސެވީމެވެ. "ތިޔަބައިމީހުން ޤުރުއާން ކިޔަވާށެވެ. އެއީ ހަމަކަށަވަރުން އެޤުރުއާން އޭގެ އަހުލުވެރިންނަށް (އެބަހީ: އެކިޔަވާމީހުންނަށް) ޤިޔާމަތްދުވަހުގައި ޝަފާޢަތްތެރިވާ ހުއްޓެވެ." (ޞަޙީޙު މުސްލިމް: 804)
5.	ބާލިޣުނުވާ 3 ދަރިން ނުވަތަ 2 ދަރިން މަރުވެފައިވާ މައިންބަފައިން
6.	އެބައެއްގެ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކާއި ނުބައި ޢަމަލުތައް ހަމަހަމަވެފައިވާ މީހުން
7.	ރޯދަވެރިން : ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. "ޤިޔާމަތްދުވަހު ރޯދައާއި ޤުރުއާން އަޅާގެ މައްޗަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާނެއެވެ. (މުސްނަދު އަހުމަދު)
ޝަފާޢަތް ނުލިބޭނީ ކޮންބައަކަށް؟
ޝަފާޢަތަކީ މުސްލިމުންނަށް ޚާއްޞަކުރެވިފައިވާ، އެކަމުން ކާފަރުން މަޙުރޫމުކުރެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. އެބައިމީހުންނަކީ ނަރަކައިގައި ދާއިމަށް ދެމިތިބޭނޭ ބައެއްކަން ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މާތްﷲ ވަނީ އަންގަވާދެއްވާފައެވެ. އެއީ ކާފަރުން ނަރަކައަށް ވެއްދެވުމުގެ ކުރިން ނުވަތަ އޭގެފަހުންވިޔަސްމެއެވެ. އެހެންކަމުން ޝަފާޢަތް ނުލިބޭ މީހުންވެސް ތަފާތު ބައިތަކަކަށް ބަހާލެވިދާނެއެވެ. މިއިން ކޮންމެ ބައެއްގެ މީހަކީވެސް ކާފަރެއް ކަމުގައި ނިންމިދާނެއެވެ. އެހެނީ އެމީހުންނީ ނަރަކައިގައި ދެމިތިބޭނޭ ބައެއްކަމުގައި އަންގަވާފައިވާތީއެވެ.
1-	ނިޢުމަތްތަކަށް ކުފުރުވާމީޙުން ( والذين كفروا وكذبوا بآياتنا أولئك أصحاب النار هم فيها خالدون ) البقرة 2 : 39
2-	މުރުތައްދުވެ އެގޮތުގައި ތައުބާނުވެ، މަރުވެދާމީހުން. ( . . . ومن يرتدد منكم عن دينه فيمت وهو كافر فأولئك حبطت أعمالهم في الدنيا والآخرة وأولئك أصحاب النار هم فيها خالدون ) البقرة 2 : 217.
3-	މުޝްރިކުން. ( ما كان للمشركين أن يعمروا مساجد الله شاهدين على أنفسهم بالكفر أولئك حبطت أعمالهم وفي النار هم خالدون ) التوبة 9 : 17. 4-	ޝައިޠާނާއާއި ތަބާވާމީހުން 5-	ޤިޔާމަތްދުވަސް ދޮގުކުރާމީހުން 6-	ދީނަކީ މަޖަލެއްކަމުގައި އަދި ކުޅިވަރެއް ކަމުގައި ހެދިމީހުން 7-	އަނިޔާވެރިމުޝްރިކުން 8-	މާތްﷲ އާއި އެހެންފަރާތަކާ ޝަރީކުކުރާ މީހުން
މާރޗް 1
މާރޗް 1 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 60ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 61 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ފެބްރުއަރީ 29
ފެބްރުއަރީ 29 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 60ވަނަ ދުވަހެވެ. 29 ދުވަސް ހިމެނޭ ފެބްރުއަރީ މަހެއް އަންނާނީ ލީޕް އަހަރެއްގައެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ފެބްރުއަރީ
މާރޗް 2
މާރޗް 2 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 61ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 62 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ޓްރައި އަޔޯޑޯ ތައިރޮނީން
ޓްރައި އަޔޯޑޯ ތައިރޮނީން ނުވަތަ އަކީ  ތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އުފެދެނީ ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް ތެރޭގައި ހުންނަ ތައިރޮއިޑް އެޕިތީލިއަލް ސެލް(Thyroid epithelial cell) ތަކުންނެވެ. މިއީ ތައިރޮކްސިން އާ އެއްގޮތް ކަމެއް ހުންނަ ނަމަވެސް މާހަރަކާތްތެރި ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އާއި ތައިރޮކްސިން އާއި ހުރި ތަފާތަކީ މިހޯރމޯންގައި ތައިރޮކްސިން އަށްވުރެ ކޮންމެ މޮލިކިއުލް އެއްގައި އެއް އައޮޑިން އެޓަމް މަދުވާނެއެވެ. އަދި ނިސްބަތުން މިހޯރމޯން އުފައްދާ މިންވަރު ވެސް މަދުވާނެއެވެ. ތައިރޮއިޑް ހޯރމޯންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބާރުގަދަ ހޯރމޯން އަކީ މިއީއެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން، ހިތުގެ ވިންދުޖެހުން، އަދި ހަށިގަނޑު ބޮޑުވުން ފަދަ ކަންތައްތަކަށް މިހޯރމޯން ބާރު ފޯރުވައެވެ.
މާރޗް 4
މާރޗް 4 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 63ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 64 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ތައިރޮކްސިން
ތައިރޮކްސިން ނުވަތަ އަކީ ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް ގައި ހުންނަ ފޮލިކިއުލާ ސެލް(Follicular cell)  ތަކުން އުފައްދައި ދޫކުރާ މައިގަނޑު ހޯރމޯން އެވެ. ލޭގެ ތެރެއަށް ވާޞިލްވާ 99 އިންސައްތަ ތައިރޮކްސިން ހުންނަނީ ތައިރޮކްސިން ބައިންޑިންގ ގްލޯބިއުލިން(TBG) ކިޔާ ޕްރޮޓީން އަކާ ތަތްވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން އަލްބިއޫމިން(Albumin) އަދި ޓްރާންސްތައިރެޓިން(Transthyretin) ކިޔާ ޕްރޮޓީން ތަކާ ބާކީ ހުރިބައި ތަތްވެއެވެ.
މާރޗް 4
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ތައިރޮކްސިން
ހަށިގަނޑުގައި ހިގާ މެޓަބޮލިޒަމްގެ މަސައްކަތް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގަޔާއި ޖިސްމާނީ ގޮތުން ހަށިގަނޑު ބޮޑުވުމުގެ މަސައްކަތުގައި ތައިރޮކްސިން ބައިވެރި ވެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ފެޓް
ފެޓް އަށް ލިޕިޑް އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. ފެޓް ނުވަތަ ލިޕިޑް އަކީ އޭގެ ބަރުދަނުގެ ނިސްބަތުން އެހެން އޮށްޓަރު ތަކަށްވުރެ ގިނައިން ކެލަރީ ނުވަތަ ހަކަތަ ލިބިދޭ އެއްޗެކެވެ. އެހެން ކަމުން އާންމު ގޮތެއްގައި ކާބޯތަކެތި ތިޔާގި ތަނެއްގައި ދިރިއުޅޭއިރު މިބައި ހަށިގަނޑަށް އެތެރެކުރެވޭ ގޮތާއި މިންވަރަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހެއެވެ.
ފެޓް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ދެބަޔަކަށް ބެހިގެންދާނެއެވެ. އެއީ ސަރުބީ އަދި ތެޔޮ އެވެ. ހޫނުމިން ދަށްތަންތާގައި ކާނާގައި ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދިޔާވެގެންނުދާ ފެޓް އަށް ސަރުބީ އޭ ކިޔައެވެ. ހޫނުމިން ދަށްތަންތާގައި ކާނާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދިޔާކޮށް ހުންނަ ސަރުބީ އަކީ 'ތެޔޮ އެވެ. ފެޓް ލިބެނީ 3 ބާވަތެއްގެ ކާނާ އިންނެވެ.
ބައެއް ވައްތަރުގެ ކާނާގައި ފެޓް އެކުލެވިގެންވާކަން ފަސޭހައިން ދެނެގަނެވެއެވެ. މިސާލަކަށް ބަޓަރު އަދި ތެޔޮ ފަދަ ކާނާ އަކީ އެންމެނަށް ވެސް ފެޓް ހުންނަކަން ފަސޭހައިން އެނގޭނެ ކާނާ އެވެ. އަނެއް ބައި ވައްތަރަކީ އެކާނާގައި ފެޓް އެކުލެވިގެންވާކަން އެހާ ފަސޭހައިން ނޭގޭ ކާނާ އެވެ. މިސާލަކަށް އެކިވައްތަރުގެ މަދާއި ބަދަނަކީ އޭގައި ފެޓް އެކުލެވިގެންވާކަން އެހާ ފަސޭހައިން ނޭނގޭ ތަކެއްޗެވެ.
އުފެދޭގޮތް
ފެޓް އުފެދިފައިވަނީ ފެޓީއެސިޑް ތަކެއް އެކުވެގެންނެވެ. ޓްރިގްލިސެރައިޑް އަކީ 3 ފެޓީއެސިޑް މޮލާރި އެކުވުމުން އުފެދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ކާތަކެތި ހަޖަމުވާއިރު، މި ޓްރިގްލިސެރައިޑް ތައް ބައިބައިވެ، ފެޓީއެސިޑް ތަކަކާއި، ގްލައިސެރޯލް ކިޔާ ބާވަތެއް އުފެދެއެވެ. މިއާއެކު ސެލިތަކުގަޔާއި، ލޭގެ ތެރޭގައި އެހެން ވައްތަރެއްގެ ފެޓީއެސިޑް އެއްވެސް އުފެދެއެވެ. މިއަށްކިޔަނީ ކޮލެސްޓްރޯލް އެވެ. ކޮލެސްޓްރޯލް އަކީ ސެލިތަކާއި ހޯރމޯން ތަކާއި، އެހެންވެސް ދިޔަވަރުތައް އުފައްދާ ހަށިގަނޑު ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ މާއްދާ އެކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު 40 ވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެކި ވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް ހަށިގަނޑުގައި އަދާކުރާ ރޯލް ތަފާތެވެ.
ފެޓީއެސިޑް އުފެދިފައިވަނީ ކާބަން އޮލާރި ތައް ހައިޑްރަޖަން އޮލާރި ތަކާއި ގުޅިގެން ހެދޭ އެކި ދިގުމިނުގެ ޗޭނުބުރި ތަކަކުންނެވެ. މިޗޭނު ބުރިތަކުގައި އޮލާރިތައް ގުޅިފައި ހުންނަ ގޮތަށް ބަލައިގެން މައިގަނޑު 2 ބަޔަކަށް ފެޓް ބަހާލެވެއެވެ. އެއީ ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އާއި، އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ އެފެޓީއެސިޑް އުފެދިފައިވާ ޗޭނުބުރީގައި ޑަބަލް ގުޅުމެއް ނުހިމެނޭ ފެޓް އެވެ. ފެޓީއެސިޑް ޗޭނުބުރިއެއްގައި އެންމެ ޑަބަލް ގުޅުމެއްވާނަމަ، މޮނޮއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ޑަބަލް ގުޅުން ޗޭނުބުރިއެއްގައި ހުރިނަމަ، މިވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް އަށް ކިޔަނީ ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ.
އެހެންކަމުން ބަޔާންކުރެވުނު ސިފަތަކަށް ބަލާ ކާބޯތަކެތިން ލިބޭ ފެޓް 3 ބަޔަކަށް ބަހާލެވެއެވެ. އެއީ:-
ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް
ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ ފެޓްގެ ތެރޭގައި ގިނައަދަދަކަށް ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީއެސިޑް އެކުލެވިގެންވާ ފެޓް އެވެ. ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީ އެސިޑް ގިނައިން ހުންނަ ބާވަތްތަކަކީ، ފިނިހޫނުމިން ދަށް ތަންތާގައި ދިޔާވެގެންނުދާ ވައްތަރުގެ ފެޓް އެވެ. މިސާލަކަށް ސަންފްލާވަރ އޮށުން ހޭނޭ ތެލަށްވުރެ، ގެރިމަހުގައި ހުންނަ ސަރުބީއާއި ބަޓަރު، ފިނިހޫނުމިން ދަށް ތަނެއްގައި ދިޔާވެގެން ނުގޮސް ހަރުވާނެއެވެ.
އާންމުގޮތެއްގައި ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެކުލެވިގެންވާ ކާނާގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ އެއްގަމު މަސް، ކިރު އަދި ކިރުން އުފައްދާ ބާވަތްތަކެވެ. މިވައްތަރުން ލިބޭ ފެޓް އަކީ ލޭގައި ހުންނަ ކޮލެސްޓްރޯލްގެ މިންވަރު މަތިކޮށް، ނާރުތަކުގެ ބައްޔާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކަށް މީހާ ހުށަހަޅައިދޭ އެއްޗިއްސެވެ. މިވައްތަރުގެ ކޮލެސްޓްރޯލް އަށް ލޯޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން(އެލްޑީއެލް) ނުވަތަ ނުރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް އޭ ކިޔައެވެ.
ގިނަ ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީ އެސިޑް އިން ލޭގައި ހުންނަ ނުރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލްގެ މިންވަރު މައްޗަށްދާ ކަމުގައިވިޔަސް، ހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ ފެޓީ އެސިޑް އަކުން މިހެނެއް ނުވެއެވެ.
އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް
އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީ އެސިޑް އެކުލެވިގެންވާ ފެޓް އެވެ. މިއީ ފެޓް އުފެދިފައިވާ ގޮތަށް ބަލައިގެން ފެޓް ބަހާލާއިރު އޭގައި ހިމެނޭ މައިގަނޑު 2 ބައިން އެއްބައެވެ. ފެޓް އުފެދުމުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ފެޓީ އެސިޑް ޗޭނު ބުރިއެއް ގައި ޑަބަލް ގުޅުމެއް ވާނަމަ އެއީ އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. ފެޓީއެސިޑް ޗޭނުބުރިއެއްގައި އެންމެ ޑަބަލް ގުޅުމެއްވާނަމަ، މޮނޮއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ޑަބަލް ގުޅުން ޗޭނުބުރިއެއްގައި ހުރިނަމަ، މިވައްތަރުގެ ފެޓީއެސިޑް އަށް ކިޔަނީ ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. ކަނޑުމަހުގައި ހުންނަ ފެޓް އާއި، އެކި ބާވަތްތަކުގެ އޮށްތަކުންނާއި، ގޮވާމުން ހާނާ ތެލުގައި ހުންނަ ފެޓް، އަދި މައިމީހާގެ ގާތުންދޭ ކިރުގައި ހުންނަ ފެޓް އަކީ އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. މިވައްތަރުގެ ފެޓް އިން ލޭގައި ހުންނަ ކޮލެސްޓްރޯލްގެ މިންވަރު ތަފާތުކޮށްދީ، ނާރުތަކުގެ ބަލިތަކުންނާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކުން މީހާ ދުރުކޮށްދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދެއެވެ. މިފެޓް އިން އުފެދޭ ކޮލެސްޓްރޯލް އަށް ކިޔަނީ ހައިޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން(އެޗްޑީއެލް) ނުވަތަ ރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް އެވެ.
ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް
ޕޮލީއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ ފެޓްގެ ތެރޭގައި ގިނަ އަދަދަކަށް އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީ އެސިޑް އެކުލެވިގެންވާ ފެޓް އެވެ. ކަނޑުމަހުގައި ހުންނަ ފެޓް އާއި، އެކި ބާވަތްތަކުގެ އޮށްތަކުންނާއި، ގޮވާމުން ހާނާ ތެލުގައި ހުންނަ ފެޓް، އަދި މައިމީހާގެ ގާތުންދޭ ކިރުގައި ހުންނަ ފެޓް އަކީ އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އެވެ. މިވައްތަރުގެ ފެޓް އިން ލޭގައި ހުންނަ ކޮލެސްޓްރޯލްގެ މިންވަރު ތަފާތުކޮށްދީ، ނާރުތަކުގެ ބަލިތަކުންނާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކުން މީހާ ދުރުކޮށްދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދެއެވެ. މިފެޓް އިން އުފެދޭ ކޮލެސްޓްރޯލް އަށް ކިޔަނީ ހައިޑެންސިޓީ ލިޕޯޕްރޮޓީން(އެޗްޑީއެލް) ނުވަތަ ރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް އެވެ.
މޮނޮއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް
މޮނޮއަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް އަކީ އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓީ އެސިޑް އެކުލެވިގެންވާ ފެޓް އެވެ. މިބައި ހިމެނެނީ ވަރަށް މަދު ކާބޯތަކެތީގައެވެ. އޭގެތެރޭގައި ޒައިތޫނި ތެޔޮ، ބަދަން ތެޔޮ ހިމެނެއެވެ. މިވައްތަރުގެ ފެޓީ އެސިޑް އިން ލޭގައި ހުންނަ ކޮލެސްޓްރޯލް އަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އަދިވެސް ދަނީ ދިރާސާ ކުރެވެމުންނެވެ.
އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ބެލެވެނީ ލޭގައި އެލްޑީއެލް( ނުރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް) ގިނަވެއްޖެނަމަ، ހިތުގެ ބަލިތައް ޖެހުން ކައިރިކަމަށެވެ. އަދި ލޭގައި އެޗްޑީއެލް(ރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް) ގިނަވާނަމަ، ހިތުގެ ބަލިތައްޖެހުން ދުރުވާކަމަށެވެ.
ވަޒީފާ
މަތީގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ 3 ވައްތަރުގެ ފެޓް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ތަފާތު އެކިގޮތްގޮތަށް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. އެއީ:-
ޞިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ފުރިހަމަވާނީ އޭގައި ފެޓް އެކުލެވިގެންނެވެ. ފެޓް އަކީ ހަށިގަނޑުގައި އެކުލެވޭ އެކި ބާވަތްތަކުގެ މައުދަންތަކާއި އެކުވެގެން ހަކަތަ އުފައްދާ އެއްޗެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ހަކަތައިގެ 3 ބައިން އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނައިން ފެޓް އިން ހަކަތަ ލިބުމަކީ ވަރަށް ގެއްލުން ހުރި ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް (ޖަނަވާރުގެ ސަރުބީ) އިން ލިބޭ ކެލަރީ ދުވަހަކަށް ބޭނުންވާ މުޅި ކެލަރީގެ ދިހަ ބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ އިތުރުވިޔަދީގެން ނުވާނެއެވެ.
ހަށިގަނޑަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ ފެޓީ އެސިޑް ތަކެއް ވެއެވެ. އެއީ ލިނޯލެއިކް އެސިޑް އާއި ލިނޯލެނިކް އެސިޑް އެވެ. އެއީ މިމުހިއްމު ދެބާވަތް އުފެއްދުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ހަށިގަނޑަށް ލިބިފައި ނުވާތީ އެވެ. މިދެބާވަތުގެ އެސިޑް ހަށިގަނޑުގައިވާ ދިރުތައް (ޚާއްޞަކޮށް ސިކުނޑި އާއި ނާރުތަކުގެ ދިރުތައް) އުފެއްދުމަށާއި، ހަށިގަނޑުގެ ހިންގުމުގެ މަސައްކަތްތަކުގައި އެހީތެރިވެދެއެވެ. މިފަދަ އެސިޑް އަކީ ހަށިގަނޑަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި އެސިޑް ތަކެވެ. މިފަދަ އެސިޑް އަށް ކިޔަނީ މުހިއްމު ފެޓީ އެސިޑް އެވެ. އެއީ މިބާވަތްތައް ފުދޭވަރަށް ލިބޭ ވައްތަރުގެ ފެޓް ކާނާގައި ހިމަނަން ޖެހޭތީ އެވެ.
ހަށިގަނޑުގައި އެންމެ ގިނައިން ފެޓީ އެސިޑް އުފައްދަނީ ކާބޯސް އިންނެވެ. އެހެން ކަމުން ކާބޯސް ގިނައިން ކެއުމަކީ ވެސް ބޭނުންނުވާ ފެޓްތައް ހަށިގަނޑުގައި ގިނަވެ ގެއްލުން ލިބޭނެ ކަމެކެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
މާރޗް 3
މާރޗް 3 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 62ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 63 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ކެލްސިޓޯނިން
ކެލްސިޓޯނިން ނުވަތަ އަކީ  32 އަމިނޯ އެސިޑް އެކުލެވޭ ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އުފައްދައި ދޫކުރަނީ ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް ގައި ހުންނަ ޕަރަފޮލިކިއުލާ ސެލް(Parafollicular cell) ތަކުންނެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހިންގާ ކެލްސިއަމް އަދި ފޮސްފަރަސް ގެ މެޓަބޮލިޒަމްގެ ހަރަކާތުގައި ބައިވެރިވާ ހޯރމޯން އެކެވެ. ލޭގައި ކެލްސިއަމް އެކުލެވޭ މިންވަރު ދަށްކުރުމަށް މިހޯރމޯން ބާރުއަޅައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޕުއެރްތޮ ރީކޯ
ޕުއެރްތޮ ރީކޯއަކީ މިނިވަން ޤައުމެއް ނޫންކަމުގައި ވިޔަސް މިއީ އެމެރިކާގެ އަންއިންކޯޕަރޭޓެޑް ޓެރިޓަރީއެއް ކަމުގައިވާތީ ޤައުމުތަކުގެ ސަފުގައި ގުނާލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ޕުއެރްތޮ ރީކޯގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ސްޕެނިޝް ބަހާއި އިނގިރޭސި ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ޕުއެރްތޮ ރީކަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ސަން ހުއާންއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. ޕުއެރްތޮ ރީކޯއަކީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 3 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 125 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓްތަކާއި ޓެރިތަރީތަކަށް ބަލާއިރުގައި 27 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު އާބާދީއެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 9104 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ br. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +1-787 ، +1-939 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް ޑޮލަރެވެ.
ނަން
“ޕުއެރްތޮ ރީކޯ” މިއީ ސްޕެނިޝް ބަހުން އައިސްފައިވާ ނަމެކެވެ. މި ނަމުގެ މާނައަކީ “ރިޗް ޕޯރޓް” އެވެ. މުއްސަނދި ބަނދަރެވެ. މި ޤައުމުގެ ރަސްމީ ނަމަކީ ކޮމަން ވެލްތު އޮތް ޕުއެރްތޮ ރީކޯއެވެ. ސްޕެއިން ބަހުން ކިޔާ ނަމަކީ “އެސްތާދޯ ލިބްރޭ އެސޮސިއާދޯ ދި ޕުއެރްތޮ ރީކޯ” އެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ތަރުޖަމާ ކުރާ ނަމަ، މީގެ މާނައަކީ “އެސޯސިއޭޓެޑް ފްރީ ސްޓޭޓް އޮފް ޕުއެރްތޮ ރީކޯ” އެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ޕުއެރްތޮ ރީކޯ އޮންނަނީ އިރުއުތުރު ކެރީބިޔަން ކަނޑުގައެވެ. ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ އިރުމަތީގައި ވަރޖިން އައިލެންޑްސްގެ ހުޅަނގުގައެވެ. ޕުއެރްތޮ ރީކޯއަކީ ޖަޒީރާ ޤައުމެކެވެ. މި ޤައުމު އެކުލެވިގެންވަނީ ޕުއެރްތޮ ރީކޯގެ މައި ޖަޒީރާގެ އިތުރުން ބައެއް ކުދި ޖަޒީރާ ރަށްރަށުގެ މައްޗަށެވެ. ކެރީބިޔަން ސަރަޙައްދުގެ ހަތަރު މައި ޖަޒީރާއަށް ބަލާއިރުގައި ބިމުގެ ގޮތުން އެންމެ ކުޑައީ އަދި އާބާދީގެ ގޮތުން ދެވަނައަށް އެންމެ ކުޑައީ ޕުއެރްތޮ ރީކޯގެ މައިޖަޒީރާއެވެ. އަނެއް ތިން ޖަޒީރާއަކީ ކިޔުބާ އާއި އައިލެންޑް އޮފް ހިސްޕެނިޔޯލާ އާއި ޖެމެއިކާއެވެ.
ތާރީޚު
ކްރިސްޓޮފަރ ކޮލަންބަސް ޕުއެރްތޮ ރީީކޯއަށް ވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރީގެ ތާރީޚު މާ ބޮޑަށް ސައުފުނުވާ ކަމުގައި ޕުއެރްތޮ ރީކޯއާ މެދު ދިރާސާކުރައްވާ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ. ޕުއެރްތޮ ރީކޯގެ ކުރީގެ ތާރީޚާ މެދު މިއަދު އެނގެނީ އާސާރީ ހޯދުންތަކުގެ މައްޗަށް ކުރެވިފައިވާ ދިރާސާތަކުން އެނގޭ އެއްޗެކެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޕުއެރްތޮ ރީކޯގެ ތާރީޚުގެ މައްޗަށް ފޮތެއް ލިޔެެވިފައިވަނީ 1786 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެއީ ސްޕޭނު މީހުން ޕުއެރްތޮ ރީކޯއަށް އައިތާ 293 އަހަރު ފަހުންނެވެ. މި ފޮތް ލިޔުއްވީ ފްރޭއި އިޏިގޯ އަބާދް އި ލަސިއޭރާ އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ޕުއެރްތޮ ރީކޯގައި ވަޒަންވެރިވެފައިވަނީ އެމެރިންޑިޔަން މީހުންގެ ތެރެއިން ޝިކާރަކުރާ މީހުންނާއި މަސްވެރީންނެވެ. ޕުއެރްތޮ ރީކޯ ސްޕެއިނުގެ ދަށުން ނެއްޓި އެމެރިކާގެ އިސްތިޤްލާލުގެ ދަށަށް ވަނީ 10 ޑިސެންބަރު 1898 ގައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ޕުއެރްތޮ ރީކޯގެ އާބާދީއަށް ބަލާއިރުގައި 76.2% އަކީ ދޮން މީހުންނެވެ. މިއީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ސްޕެނިޝް ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނެވެ. ކަޅު މީހުންގެ ނިސްބަތަކީ 6.9% އެވެ. އޭޝިޔާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންގެ ނިސްބަތަކީ 0.3% އެވެ. އެމެރިންޑިޔަނުންގެ ނިސްބަތަކީ 0.2% އެވެ. މެސްޓިޒޯ ނުވަތަ މަސްހުނި ނަސްލުގެ މީހުންނަކީ 4.4% އެވެ. އެހެން ނަސްލުތަކަށް ނިސްބަތްވާ 12% އެވެ.
ސަގާފަތު
ސަގާފަތަށް ބަލާއިރުގައި ޕުއެރްތޮ ރީކޯގެ ސަގާފަތް ބިނާވެފައިވަނީ ތަފާތު ހަތަރު ސަގާފަތެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ އަޅުންގެ ކިބައިން ތަޢާރަފުވި އެފްރިކާގެ ސަގާފަތާއި އެމެރިންޑިޔަނުންގެ ފުށުން ތަޢާރަފުވި ޓައިނޯ ސަގާފަތާއި ސްޕޭނު މީހުންގެ ސަގާފަތުގެ އިތުރުން އުތުރު އެމެރިކާގެ މީހުންގެ ސަގާފަތެވެ. އެހެންކަމުން މިއަދުގެ ޕުއެރްތޮ ރީކޯގެ ސަގާފަތަކީ މި ދެންނެވި ހަތަރު ސަގާފަތުގެ މަސްހުނިގަނޑެކޭ ބުނުމަށް ވުރެ ރަނގަޅުވާނީ، އެ ހަތަރު ސަގާފަތުން މުއްސަނދިކަން ލިބިފައިވާ ތަފާތު ސަގާފަތެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޕުއެރްތޮ ރީކޯގެ އިޤްތިޞާދުގައިި އެންމެ މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރަމުން އައީ ދަނޑުވެރިކަމެވެ. މި ގޮތުން އުއްދަނޑީގެ ދަނޑުވެރިކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 19600 ޑޮލަރެވެ.
މާރޗް 5
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ކުނބުރުދޫ
ކުނބުރުދޫ ތަނަކަށް ކިޔާ ނަމެއްގައި މި ނަން ދޭހަވަނީ:
ރޯދަ
ރޯދަ އަކީ ކޮންމެ އަހަރަކު ރަމަޟާން މަހުގައި އަދާ ކުރުމަށް މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ފަރުޟު ކުރެވިގެންވާ އަޅުކަމެކެވެ. ރޯދައަކީ: ﷲ އަށް އަޅުކަމުގެ ގޮތުން، ފަޖުރުގެ އަލިކަން ފާޅު­ވީއްސުރެ އިރު­އޮއްސެން­ދެން ރޯދަ ގެއްލޭ އެންމެ­ހައި ކަން­ތައް­ތަކުން ދުރުވެ ހުރުމެވެ. ރަމަޟާންމަހު ރޯދަ ހިފުމަކީ: އިސްލާމްކަމުގެ ރުކުންތަކުގެ ތެރެއިން ހަތަރުވަނަ ރުކުނެކެވެ.
އިސްލާމް ދީނުގައި ރޯދައި ބައެއް ޙުކުމްތައް
ރޯދައަކީ: ﷲ އަށް އަޅުކަމުގެ ގޮތުން، ފަޖުރުގެ އަލިކަން ފާޅު­ވީއްސުރެ އިރު­އޮއްސެން­ދެން ރޯދަ ގެއްލޭ އެންމެ­ހައި ކަން­ތައް­ތަކުން ދުރުވެ ހުރުމެވެ.
ރަމަޟާންމަހުގެ ރޯދައަކީ: އިސްލާމްކަމުގެ މަތިވެރި ރުކުންތަކުގެ ތެރެއިން ރުކުނެކެވެ. އެހެނީ ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައި ވެއެވެ."بُنِيَ الْإسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أَنْ لَا إلَهَ إلَّا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ، وَإِقَامِ الصَّلَاةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَحَجِّ البْْيتِ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ""މާނައީ: އިސްލާމް­­ދީން ބިނާވެގެން ވަނީ ފަސް ކަމެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ ﷲ މެނުވީ ޙައްޤު­ވެގެން އަޅުކަންކުރެވޭ އިލާހަކު ނުވާކަމަށާއި، މުޙައްމަދުގެފާނީ އެކަލާނގެ ރަސޫލާކަމަށް ހެކިވުމާއި، ނަމާދު ޤާއިމް­ކުރުމާއި، ޒަކާތް­­ދިނުމާއި، ގެފުޅަށް ޙައްޖު­ވުމާއި، ރަމަޟާންމަހު ރޯދަހިފުމެވެ. [ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް]"
މާރޗް 6
މާރޗް 6 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 65ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 66 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 7
މާރޗް 7 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 66ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 67 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 10
މާރޗް 10 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 69ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 70 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 9
މާރޗް 9 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 68ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 69 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 12
މާރޗް 12 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 71ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 72 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
އެޓްރީއަލް ނެޓްރީޔުރެޓިކް ޕެޕްޓައިޑް
އެޓްރީއަލް ނެޓްރީޔުރެޓިކް ޕެޕްޓައިޑް ނުވަތަ އަކީ ހަށިގަނޑު ގައި ފެން، ލޮނު، އަދި ސަރުބީ ހަމަހަމަކަންމަތީ ބެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިވާ ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. ލޭގެ ޕްރެޝަރު އާދަޔާ ޚިލާފަށް މަތިވެގެންދާ ހިނދު ހިތުގެ އެޓްރީއަމް ތަކުގައި ހުންނަ މަޔޯސައިޓް(Myocyte) އޭ ކިޔާ ސެލްތަކަކުން މިހޯރމޯން ދޫކުރަން ފަށައެވެ. މަޔޯސައިޓް ތަކަކީ ހިތުގެ އެޓްރީއަމް ގައި ހުންނަ މަހު ސެލް ތަކެކެވެ. އެޓްރީއަލް ނެޓްރީޔުރެޓިކް ޕެޕްޓައިޑް ލޮނާއި، ފެނާއި ސަރުބީގެ މިންވަރު ހަށިގަނޑުގައި މަދުކޮށްގެން ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްކުރުވައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
މާރޗް 11
މާރޗް 11 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 70ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 71 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ޕަރަތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން
ޕަރަތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން ނުވަތަ އަކީ 84 އަމިނޯ އެސިޑް އެކުލެވޭ ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އުފައްދައި ދޫކުރަނީ ޕަރަތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑްގައި ހުންނަ ޕަރަތައިރޮއިޑް ޗީފް ސެލް(Parathyroid chief cell) ތަކުންނެވެ. ކެލްސިޓޯނިން ހޯރމޯން އާ ޚިލާފަށް ޕަރަތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން ލޭގައި ކެލްސިއަމް އެކުލެވޭ މިންވަރު މަތިކުރުމަށް ބާރުއަޅައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
މާރޗް 8
މާރޗް 8 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 67ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 68 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ބައިނަލް އަގުވާމީ އަންހެނުންގެ ދުވަސް
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 13
މާރޗް 13 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 72ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 73 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ބްރޭން ނެޓްރީޔުރެޓިކް ޕެޕްޓައިޑް
ބްރޭން ނެޓްރީޔުރެޓިކް ޕެޕްޓައިޑް ނުވަތަ އަކީ 32 އަމިނޯ އެސިޑް އެެކުލެވޭ ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. ހިތުގެ ވެންޓްރިކަލް ގައި ހުންނަ މަޔޯސައިޓް ތަކަށް ދެމިވާންވުމުން ވެންޓްރިކަލްތަކުގައި ހުންނަ މަޔޯސައިޓްތަކުން މިހޯރމޯން ދޫކުރަން ފަށައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
ޕަރަތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް
ޕަރަތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން
ޕަރަތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން ނުވަތަ އަކީ 84 އަމިނޯ އެސިޑް އެކުލެވޭ ޕޮލިޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އުފައްދައި ދޫކުރަނީ ޕަރަތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑްގައި ހުންނަ ޕަރަތައިރޮއިޑް ޗީފް ސެލް(Parathyroid chief cell) ތަކުންނެވެ. ކެލްސިޓޯނިން ހޯރމޯން އާ ޚިލާފަށް ޕަރަތައިރޮއިޑް ހޯރމޯން ލޭގައި ކެލްސިއަމް އެކުލެވޭ މިންވަރު މަތިކުރުމަށް ބާރުއަޅައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:އެންޑަކްރިން ނިޒާމް
މާރޗް 14
މާރޗް 14 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 73ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 74 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ގެމްބިއާ
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މާރޗް 15
މާރޗް 15 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 74ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 75 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ގީނީ-ބިސާއޫ
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މާރޗް 16
މާރޗް 16 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 75ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 76 ވަނަ ދުވަހެވެ.
މާރޗް 17
މާރޗް 17 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 76ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 77 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ކާބޯހައިޑްރޭޓް
ކާބޯހައިޑްރޭޓް އަށް ކުރުކޮށް ކިޔަނީ ކާބްސް ނުވަތަ ކާބޯސް އިންނެވެ. މިބައި މައިގަނޑު ދެބަޔަކަށް ބަހާލައެވެ. އެއީ ސާދާ ކާބޯސް އާއި، ސާސްތާ ކާބޯސް އެވެ. ސާދާ ކާބޯސް އަކީ އެކެއް، ދޭއް، ނުވަތަ ގިނަވެގެން 3 ޔުނިޓް ފޮނި އެކުވެގެން ހެދޭ ކާބޯސްގެ އެންމެ މޮލާރި އެކެވެ. ސާސްތާ ކާބޯސް އަކީ އެތައް ސަތޭކަ ނޫނީ އެތައް ހާސް ފޮނި ޔުނިޓް ގުޅިގެންހެދޭ ކާބޯސް ގެ އެންމެ މޮލާރި އެކެވެ. ސާދާ ކާބޯސް ވަކިކުރަން ވަރަށް ފަސޭހަވާނެއެވެ. އެއީ ދުލުގައި ޖެހުމާއެކު އޭގެ ފޮނި ރަހަ އިހްސާސް ކުރެވޭތީ އެވެ. އެކަމަކު އަލުވި ނުވަތަ އަލަ ކަހަލަ ސާސްތާ ކާބޯސް ލިބޭތަކެތީގެ ރަހަ، މީރު ކަމުގައިވިޔަސް، މިއީ ފޮނި ޔުނިޓް ތަކެއް އެކުލެވޭ އެއްޗެހި ކަމެއް އެހާ ފަސޭހައެއްކޮށް ނޭގޭނެއެވެ. އެކަމަކު ހަށިގަނޑަށް މިދެބާވަތަކީ ވެސް ހަމަ ކާބޯސް އެވެ.
ސާސްތާ ކާބޯސް ދެބަޔަކަށް ބަހާލެވެއެވެ. އެއީ ނަރު ނުވަތަ ފައިބަރު ގިނައިން ހުންނަ ވައްތަރާއި، މަދުން ހުންނަ ވައްތަރެވެ. އެހެން ކަމުން ކެއުމަށް ބޭނުންވާ ކާބޯސް 3 ބަޔަކަށް ބަހާލެވިދާނެއެވެ. އެއީ ފޮނި ކާބޯތަކެއްޗާއި، އޮލަފައިބާ ކާބޯތަކެއްޗާއި، އަދި ޑައިޓަރީ ފައިބަރު ނުވަތަ ނަރު ހުންނަ ކާބޯތަކެއްޗެވެ. ހަކުރު އަކީ އެންމެ ސާދާ، އަދި އެންމެ ފަސޭހައިން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންކުރެވޭ ކާބޯސް އެވެ. ސާދާ ކާބޯސް އެންމެ ގިނައިން ލިބެނީ ހަކުރުންނާއި، އުއްދަނޑި އިންނާއި، ދޮންވެފައި ހުންނަ މޭވާ އިންނެވެ.
ސާސްތާ ކާބޯސް ހުންނަނީ ހަނޑޫ، ގޮދަން، ދޮނަޅަ، ފަދަ ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުގަޔާއި، އަލަ، އަލުވި، ދަނޑިއަލުވި ފަދަ ފަލަމަޑީގެ ބާވަތްތަކުގައެވެ. އަދި ހަމަ މިފަދައިން ދޮންކެޔޮ ފަދަ ބައެއް މޭވާ އަކީ ވެސް ވަރަށް ގިނައިން މިބައި އެކުލެވިގެންވާ ތަކެއްޗެވެ.
ހަށިގަނޑަށް ކާބޯސް ބޭނުންވަނީ އާންމު ގޮތެއްގައި ހަކަތަ އުފެއްދުމަށެވެ. އަދި ފަހުން ހަކަތަ ބޭނުންވެދާނޭ ކަމަށް ފެޓްގެ ގޮތުގައި ކޮށާރުކޮށްފައި ބެހެއްޓުމަށާއި، އަދި ދިރު ތައް އުފެއްދުމަށެވެ.
ކާބޯސް ހުންނަނީ ގުލްކޯޒް މޮލާރިތައް އެކުލެވިގެންވާ ޗޭނެއްގައެވެ. އެހެންކަމުން މިޗޭނުގެ ބޮޅުތައް ވަކިވަކިކޮށްލާ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންކުރެވޭގޮތް ހެދުމަށްޓަކައި، އެހެން މާއްދާތައް ބޭނުންވެއެވެ. އެހެން ކަމުން ބަނޑުފުރެންދެން ހުސް މިބާވަތް ނުވަތަ މިބާވަތް ގިނައިން ހިމެނޭ ތަކެތި ކެއުމަކުން ފުރިހަމަ ކާނާ އަކަށް ނުފުދެއެވެ. އަދި މިއީ އެންމެ ފަސޭހައިން ލިބޭ، އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކުރެވޭ ބައިކަމަށްވާތީ ކާބޯސް ކެއުމާ ދޭތެރޭ ސަމާލުކަން ނުދޭނަމަ، މާގިނައިން ކެވި، ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ވަރަށްވުރެ އިތުރުވެދާނެއެވެ. އަދި އިތުރުވާ ކާބޯސް މޮލާރި ތަކަކީ ވަރަށް ފަސޭހައިން ފެޓް އަށް ބަދަލުވާ އެއްޗެކެވެ. އެހެން ކަމުން މީހާގެ ބައްޓަން ގެއްލި އިސްކޮޅާއި ރޫފަޔާއި ނުގުޅި ، މީހާ މޮޓާ ވެދާނެއެވެ.
ޑައިޓަރީ ފައިބަރު އަކީ ކާބޯސް އާއި އެކު ހަށިގަނޑަށް އެތެރެކުރެވޭ، އެހެން ނަމަވެސް އެހާ ފަސޭހައިން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުން ނުކުރެވޭ ބައެކެވެ. އެތެރެކުރެވޭ ކާތަކެތީގެ ސައިޒު، ފައިބަރު ގިނަވުމުގެ ސަބަބުން ބޮޑުކޮށްލެވެއެވެ. އެހެން ކަމުން މިއީ ބަނޑުހިކުނަ ނުދިނުމަށް ވެސް ބޭނުންވާ ބައެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ފައިބަރު އިން ލިބޭ ފައިދާގެ ތެރޭގައި ލޭގައި ކޮލެސްޓްރޯލްގެ މިންވަރު ދަށްކުރުމާއި، ކާބޯތަކެތި ލަސްލަހުން ހަޖަމުވުން ހިމެނެއެވެ. އެހެން ކަމުން ބަނޑުހައިވުން ލަސްވެ، ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ އެހެން އޮށްޓަރުތައް ލަސްލަހުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންކުރެވޭގޮތް ފައިބަރު އިން ހަދައިދެއެވެ. މިބައި ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާނީ ކޮންމިންވަރަކަށް ކަން ކަނޑައެޅިގެން އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ބޮޑުމީހަކަށް މަދުވެގެން ދުވާލަކު 30 ގްރާމްގެ ފައިބަރު ބޭނުންވާނޭ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
ގޮވާން ކެނޑުމުން ގޮވާމުގެ ބޭރު ތޮށިފަށުގައި ހުންނަ ފައިބަރުކޮޅު ވަނީ ބީވެގެން ގޮސްފައެވެ. އަވަހަށް ކެވޭގޮތަށް ކެނޑިގޮވާމުން އުފައްދާފައިވާ އަވަސްކާނާ ފަސޭހައިން ލިބެން ހުރުމުން ކާބޯސް ކެވޭވަރު ގިނަ ފަހަރު އޮންނަނީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ވަރަށްވުރެ އިތުރުވެފައެވެ. އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑު އުފެދިފައިވަނީ މިހާ ގިނަ ކާބޯސް ހަޖަމުކުރުމާ ކުރިމަތިލާގޮތަކަށް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން ބަލިތައް ޖެހުން މެދުވެރިވާގޮތް އޮންނަނީ ވަރަށް ކައިރީގައެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ބޮޓުސްވާނާ
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މެސެޑޯނިއާ
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
މާރޗް 20
މާރޗް 20 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 79 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 80 ވަނަ ދުވަހެވެ.
މެސެޑޯނިއާ
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މާރޗް 20
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 19
މާރޗް 19 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 78 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 79 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 18
މާރޗް 18 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 77ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 78 ވަނަ ދުވަހެވެ.
މާރޗް 23
މާރޗް 23 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 82 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 83 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 18
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 24
މާރޗް 24 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 83 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 84 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
ސުލޮވީނިއާ
left|120px left|200px|border ، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މާރޗް 21
މާރޗް 21 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 80 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 81 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މާރޗް 22
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މާރޗް
މުޙައްމަދުގެފާނު
މުޙައްމަދުގެފާނަކީ (محمد) މުސްލިމުންގެ ގާތުގައި ﷲ ގެ ރަސޫލެކެވެ. ނަބީކަން ޚަތިމް ކުރެއްވި ކަލޭގެފަނެވެ. ހުޅަނގުގެ ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިންގެ ގާތުގައި އެކަލޭގެފާނަކީ އިސްލާމީ ތާރީޚުގެ ބާނީއެވެ.
އެކަލޭގެފާނު އުފަންވެވަޑައިގަތުމުގެ ކުރީގައިބައްޕާފުޅު އަވަހާރަވެއްޖެއެވެ. އެހެންކަމުން މުޙައްމަދުގެފާނު އުފަންވެވަޑައިގަތީ ޔަތީމު ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ޢުމުރުފުޅުން އެއްމެ 6 އަހަރުފުޅުގައި މަންމާފުޅު ވެސް އަވަހާރަވެއްޖެއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ބެއްލެވުމުގެ ޒިއްމާ އުފުއްލަވަން ފެއްޓެވީ ކާފާފުޅެވެ. ޢުމުރުފުޅުން 8 އަހަރަށް އަޅައިގަތް އިރު ކާފާފުޅުވެސް އަވަހާރަވެއްޖެއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ގެންގުޅުއްވީ ބޮޑުބޭބޭފުޅު އަބޫޠާލިބުގެފާނެވެ.