cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ގަލު ގުރުވަ
ގަލު ގުރުވަ އަކީ ކަނޑުގުރުވައިގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ ގުރުވަ ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކުގެ ބޭރުމަތީ އަދި އެތެރެވަރީގެ ފަރުތަކުގައި 35 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި އުޅެއެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ ބޮޑެތި ހަތާތަކުގެ ދަށުގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ތިބޭތަނެވެ. މިއީ ދިވެހިން ފަރުމަތިން ދަގަނޑުޖަހައިގެން ހިފާއުޅޭ މަހެކެވެ. ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މީރު މަހެއްވެސް މެއެވެ. މިއީ އަޅައިގަންނަ ލައްތަކެއް ހުންނަ ރީތި މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދިމަސް ދިރޭ ކުދިމަހުގެ ވިޔަފާރީގައި ރާއްޖެއިން ބޭރުކުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 65 ސ.މ އަށެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 12 ހަރުކައްޓާއެކު 18 ނުވަތަ 19 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 8 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ތުން ބޯވާނެއެވެ. ހުޅުނބުތައް ހުންނަނީ ރާޅުކޮށެވެ. މަހުގެ މައިގަނޑު ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ. މަހުގެ ބޮޑުބައެއްގައި ގަދަ މުށިކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ ފަނޑުމުށި ކުލައެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދި ގުރުވަ ހުންނަނީ މުށިކުލަައިގައި ހުދުކުލައިގެ ބޮޑެތި ލައްތަކެއް ޖަހާފައެވެ. މިލައްތަކުގެ ބޭރުކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. މިއީ ވަރަށް ފަރި ހަރަކާތްތަކެއް ކުރާ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި ބޮއްޔާއި ކުދިމަހެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އޮމަދޫ (އދ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ އދ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ގޯ، ޑޮގް. ގޯ! (ޓީވީ ސިލްސިލާ)
'ގޯ، ޑޮގް. ގޯ!' (އިނގިރޭސިބަހުން: Go, Dog. Go!) އަކީ އެމެރިކާ-ކެނެޑާގެ ކޮމްޕިއުޓަރ އެނިމޭޓެޑް ސްޓްރީމިންގ ޓެލެވިޜަން ސީރީޒެކެވެ. މިކާރޓޫނު ދައްކަމުން އަންނަނީ ސްޓްރީމިން ނެޓްފްލިކްސް އިންނެވެ.
ވާހަކަ
އެ ވާހަކަތައް އެނބުރެނީ ދާން، ދާން، ދާން ކަމުދާ އެކުވެރި ހަ އަހަރުގެ ބުޅަލެއް ކަމަށްވާ ޓެގް ބާކަރ ގެ މައްޗަށެވެ. ބާރު ސްޕީޑެއްގައި ވާހަކަ ދައްކާ، ބާރަށް ދުއްވާ، ވީހާވެސް އަވަހަކަށް އާ ރައްޓެހިން ހޯދަން ބޭނުންވެއެވެ. މޮޓޯސައިކަލް ރަނގަޅުކޮށް އާ ކޮންޓްރެޕްޝަންތައް އީޖާދު ކުރަން ލޯބިކުރާ ޓިންކަރެކެވެ. ޓެގް ދިރިއުޅެނީ ޕޯސްޓަން ޓައުންގައި އޭނާގެ އާއިލާއާ އެކު - މާ، ޕޯ، ގްރޭންޑްމާ، ގްރޭންޑްޕައު، އަދި އޭނާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ކުދިންނާ އެކުގަ އެވެ. އޭނާގެ ބެސްޓް ފްރެންޑް ސްކޫޗް ޕޫޗް ދިރިއުޅެނީ ޖެހިގެން ހުންނަ ގޭގައި ކަމަށާއި، މި ޑިއޯ މުޅި ޕޯސްޓަންގައި އެޑްވެންޗަރ ކުރަނީ ޓެގްގެ މޮޓޯސައިކަލާއި ސައިޑްކާރުގައި ކަމަށެވެ. އަބަދުވެސް އާ ޓޮޕެއް ދައްކާލާ ލޭޑީ ލިޑިއާ އާއި މެންހޯލްތަކުގައި އުޅޭ މެންހޯލް ޑޮގް އާއި ޕޯސްޓަން އެކްސެންޓެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަން ޕޮޕް އަޕް ކުރާ މެންހޯލް ޑޮގް އާއި ލަވަ މެދުވެރިކޮށް ހުރިހާ ކަމެއް ކިޔައިދޭ އަ ކެޕެލާ ގްރޫޕް ބާކަޕެލާސް ވެސް އެބަހުއްޓެވެ. ޓެގް އާއި ސްކޫޗް މަސައްކަތް ކުރަނީ ބުޅާ ޕާޓީއަކަށް ދިއުމަށް ޓްރެފިކް ޖަމް އާއި ކުރިމަތިލުމާއި ނުވަތަ އާ މެއިލް ގެންދާ ބުޅަލަށް މެއިލް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެހީތެރިވުން ފަދަ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށެވެ. މަގުމަތީގައި ޓެގްއަށް އެނގިގެން ދަނީ ބައެއް ފަހަރު މަޑުމަޑުން ގޮސް ކެތްތެރިވުން ރަނގަޅު ކަމެވެ.
އުފެއްދުން
މި ސީރީޒް ފުރަތަމަ އިއުލާންކޮށްފައިވަނީ 2019 ވަނަ އަހަރު 2-6 އަހަރުގެ ކުދިންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ނެޓްފްލިކްސް އޮރިޖިނަލް ޕްރީސްކޫލްގެ ހަތް ޝޯއެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. އެއީ އަސްލު 2020 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ރިލީޒް ކުރަން އުޅުނު ނަމަވެސް ޖެހިގެން އައި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ ނިޔަލަށް ލަސްކުރި ފިލްމެކެވެ. ފުރަތަމަ ސީޒަންގައި ނުވަ އެޕިސޯޑެއް ހިމެނޭއިރު، ކޮންމެ އެޕިސޯޑެއްގެ ދިގުމިނަކީ 24 މިނެޓެވެ.
ދޫކުރުން
''ގޯ، ޑޮގް. ގޯ!'' ޕްރިމިއާކޮށްފައިވަނީ 26 ޖެނުއަރީ 2021 ގައި، ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ނެޓްފްލިކްސް އިންނެވެ. ޖެނުއަރީ މަހުގެ ހަ ވަނަ ދުވަހު ޓްރެއިލާއެއް ނެރުނުއިރު، އެކި ޕަބްލިކޭޝަންތަކުން ނެރުނު ޓީޒާ ކްލިޕްތަކުގެ އެރޭއެއް ވެސް ވަނީ ނެރެފަ އެވެ.
ލަވަތައް
ޕޯލް ބާކްލީ ''ގޯ، ޑޮގް. ގޯ!'' އަށް އާ ލަވަތައް ލިޔެދިނެވެ.
ޤާނޫނު
ޤާނޫނަކީ ކޮބާ؟ ޤާނޫނަކީ ކޮބާތޯ ކުރެވޭ ސުވާލުގެ ޖަވާބަކީ އަދި މިހާތަނަށް އޭގެ ފުރިހަމަ ޖަވާބެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ދެވިފައި ނުވާ ސުވާލެކެވެ. އެހެންވެ ޤާނޫނަކީ ކޮބާތޯ ސުވާލު ކުރެވުމުން މިބަހުގެ މަފުޙޫމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިގެންދާ ކަންތައްތަކެއްގެ ވާހަކަ އެތަކެއް ބަސްތަކެއް ބޭނުން ކޮށްގެން ބަޔާން ކޮށްދެވޭތޯ ޤާނޫނީ ޢިލްމުވެރިން މަސައްކަތް ކޮށްފައި ހުރެއެވެ. މިގޮތުން ޤާނޫނަކީ ރައްޔިތުން އުޅެންވީ ގޮތާއި، ނޫޅޭވީންގޮށް ބަޔާންކޮށް، ބާރުލިބިފައިވާ ފަރާތަކުން ހަދާ އުޞޫލުތަކެކޭ ބުނެވިދާނެއެވެ.
ޑިސެމްބަރު 8
ޑިސެމްބަރު 8 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 342 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 343 ވަނަ ދުވަހެވެ.
މަލިކުރުވާ
މިއީ ފަސޭހައިން ހެއްދޭ، މުޅި އަހަރުވެސް މާއަޅާ ގަހެކެވެ. މި ގަހުގައި އަޅާ މަލުގެ ތަފާތު ކުލަތައް ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު: ބަގީޗާ ގަސް ޤިސްމު: ގަސްގަހާގެހި
ތެޔޮމަސް އާއިލާ (މަސް)
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 5 ވައްތަރެއްގެ ތެޔޮމަހެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ހައިޑްރޯނެފްރޯސިސް
މިއީ ގުރުދާ އިން ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ބޭރުވުމަށް ހުރަސްތަކާ ކުރިމަތިވެ، ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ޖަމާވުމުން ގުރުދާގެ ޕެލްވިސް ފުޅާވެ ފުފޭ ގޮތް ވުމެވެ. އެންމެ ސާދާ ބަހުން ބުނާނަމަ މިއީ ގުރުދާ އިން ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ބޭރުނުވެ، އޭގައި ޖަމާވެފައި ހުރުމެވެ. ލަފްޒީ މާނައަށް ބަލާއިރު މީގެ މާނައަކީ ގުރުދާގައި ފެންޖަމާވުމެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް ޤިސްމު:ބަލިތައް
ޗލޔދެ ނަދ އިލލިސ
thumb|248x248px
ޗލޔދެ ަނދ އިލލިސ (ެނގލިސހ: Clyde and Willis) ިސ ަ ަމެރިޗަނ ބރިތިސހ ޗހިނެސެ ަނިމަތެދ ސެރިެސ ަނދ ތވ ސހޮއ ޗރެަތެދ ބޔ Andrew Wilson ފޮރ Nickelodeon.com ަނދ YouTube.com އޮރލދއިދެ. ިތ އަސ ފިރސތ ަިރެދ ަނދ ިތ މަދެ ިތސ ފިރސތ ދެބުތ ޮނ Nickelodeon.com ޮނ 2017-1-31 ަނދ އަސ ޗަނޗެލލެދ ޮނ 2017-2-20.
ތހެ ސެރިެސ ފޮލލޮއސ ޮނ ތއޮ ފރިެނދސ އހޮ ލިވެ ިނ ތހެ ސަމެ ހޮުސެ، ޗަލލެދ، ޗލޔދެ ަނދ އިލލިސ. ތހެޔ ަަލއަޔސ ގޮ ޮނ ސޮމެ އަޗކޔ ަދވެނތުރެސ ަނދ ސޮލވެ ސޮމެ މޔސތެރިެސ ަބޮުތ ތހެިރ ޮއނ އޮރލދ.
އހިލެ ިތ އަސ ޗަނޗެލލެދ ޮނ 2017-2-20، ތހެ އެބ ޕަގެ ޮފ ތހެ ސހޮއ އަސ ރެމޮވެދ. ތހެ ސހޮއ ލަތެރ މަދެ ިތސ ރެވިވަލ ޮނ 2017-3-16 ޮނ YouTube ަނދ ިތ ބެޗަމެ ޕިޮޕުލަރ ިނ ަސިަ ަފތެރ ތހެނ.
ިތ ިސ މޮސތލޔ އެލލ ކނޮއނ ިނ ަސިަ ަނދ ތހެ ެުރޮޕިޗ ޗޮުނތރިެސ، ިތ ިސ ަލސޮ ޗޮމމޮނ ިނ ތހެ މިދދލެ ެަސތ. ތހެރެ ަރެ 10 ެޕިސޮދެސ ަނދ 1 ސެަސޮނ ަނދ ިތ ބެޗަމެ ަ ޕޮޕުލަރ ހިތ.
އެއިޑްސް ބަލި
thumb|200px|އޭޑްސް ބަލި ޖައްސާ އެޗް އައި ވީ ވައިރަސް އޭޑްސް ބައްޔަކީ އެޗް އައި ވީ ވައިރަސް ގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. މިބައްޔަށް އަދި މިހާތަނަށްވަނީ ފަރުވާއެއް ނުހޯދިފައެވެ. އިންސާނީ ތާރީޚް މިހާތަނަށް ދުށް އެންމެ ނުރައްކާތެރި ވަބާގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރެވޭ މިބަލީގެ އާޚިރު ނަތީޖާ އަކީ މަރުވުމެވެ.
އެޗްއައިވީ އަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ބާރު އެވައިރަސްގެ ސަބަބުން ދަށްކޮށްލާ ނުވަތަ ނައްތާލާ ވައިރަސް އެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެކިއެކި ޖަރާސީމްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބަލިތަކުން ދިފާޢުނުވެ، ބަލި ހަށިގަނޑުގައި ފެތުރެމުންދެއެވެ. އެއިޑްސް ޖައްސާ ވައިރަސް އެޗްއައިވީ ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ވަނުމަށްފަހު ދެހަފްތާއާއި ބާރަ ހަފްތާއާއި ދޭތެރޭގައި ލޭޓެސްޓްކުރުމުން އެޗްއައިވީގެ އެންޓިބޮޑީޒް ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއިން ފެނިއްޖެނަމަ އެއިން އަންގައިދެނީ އެމީހަކު އެހެރީ އެޗްއައިވީ ނުވަތަ އެއިޑްސް ޖައްސާ ވައިރަސް އާއި ތަޣައްޔަރުވެ އިންފެކްޓްވެފައި ކަމެވެ.
އެއިޑްސް ބަލީގެ ޖަރާސީމް ހަށިގަނޑަށް ވަންނަގޮތް
އޭޑްސް ބަލީގެ ޖަރާސީމް ހަށިގަނޑަށް ވަންނަނީ ހަންގަނޑާއި، ތެތް ދުލިފަށް އަދި މާބަނޑު މީހާގެ ބަނޑުގައިވާ މަސް ހުރަސް ކޮށެވެ.އެކަކު ގައިން އަނެކަކު ގަޔަށް އާންމު ގޮތެއްގައި އެޗްއައިވީ އަރަނީ ހަށިގަނޑުގެ ދިޔައިންނެވެ. ބަލި ޖައްސާ ވައިރަސް އަންހެނާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުން ބޭރުވާ ދިޔަ، މަނި، ކުޅު، ލޭ، ކަރުނަ، ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި، ކިރު އަދި ހަށިގަނޑުން ބޭރުވާ އެހެން ދިޔައިގެ ތެރޭގައި ވެސް ހުރެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މިބަލި ފެތުރެނީ އަންހެނާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުން ބޭރުވާ ދިޔަ ނުވަތަ ތެތްކަން،މައިމީހާގެ ގާތުންދޭ ކިރު، މަނި، އަދި ލޭގެ ޒަރީޢާ އިންނެވެ. މިއީ އެއިޑްސް ޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބުތަކެވެ. thumb|200px|އޭޑްސް ބަލި ރަމްޒުކޮށްދޭ ރަތް ރިބަން ކޮޅު
އެއިޑްސް ބަލި ދިފާޢީ ނިޒާމްގެ ބާރު ދަށްކޮށްލުން
އެޗްއައިވީ ވައިރަސް ހަމަލާދެނީ ލޭގެ ހުދު ސެލް ގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ ޓީ ލިމްފަސައިޓް، ގެ ވަކިވައްތަރު ތަކުގެ ތެރެއިން ހެލްޕަރ ޓީ ސެލް، އަށެވެ. މިބުނި ސެލްއާއި މެދު ބެލެވިފައިވަނީ ދިފާޢީ ނިޒާމްގެ ގިނަ ސެލްތަކެއްގެ ވަޒީފާ ކޮންޓްރޯލްކުރާ މޭސްތިރި ކަމުގައެވެ. އެޗްއައިވީ ވައިރަސް ތަތްވަނީ މިބުނި ސެލްގެ ސަތަޙައިގައިވާ ސީޑީ4 އޭ ކިޔޭ މޮލިކިއުލް ތަކާއެވެ. މިމޮލިކިއުލް ތަކަކީ ވައިރަސްގައި އެކުލެވޭ ގްލައިކޯ ޕްރޮޓީން ތަކަށް ހުންނަ ރިސެޕްޓަރ ތަކެކެވެ. މިބުނި ސެލް ވައިރަސް އާއި ތަޣައްޔަރުވުމުން އެތައް ގްލައިކޯ ޕްރޮޓީން ތަކެއް ސެލްއާއި ތަތްވެ، އެސެލްގެ ވަށައިގެންވާ ސެލްތައް ވައިރަސް އާއި ތަޣައްޔަރު ކުރުވައި، ސެލްތައް އެއްވެގެން ދެއެވެ.
އެއަށްފަހު އެއްވެގެންދިޔަ ސެލްތައް ބައިބައިވެ ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދެއެވެ. އެއާއި ގުޅިގެން ހެލްޕަރ ޓީ ސެލް ތަކުގެ މިންވަރު މަދުވެ، ދިފާޢީ ބާރު ވެސް ކުޑަކޮށްލައެވެ. މިގޮތަށް ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ބާރު ދަށްވެގެންދާ ހިނދު ބައެއް ކަހަލަ ބަލިތަކާއި، އިންފެކްޝަންތަކަށް، އަދި ކެންސަރުގެ ބާވަތްތަކަށް ހަށިގަނޑު ހުށަހެޅި އާޚިރު ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މަރުވެދެއެވެ.
އެޗްއައިވީ ވައިރަސް އަށް ހިމޭންކަމާއެކު ދެމިހުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެން ވެއެވެ. މިގޮތުން މިވައިރަސް ހިމޭންކަންމަތީ ލޭގެ ހުދު ސެލް ގެ ވައްތަރު ތަކުގެ ތެރެއިން ލިމްފަސައިޓް އަދި މޮނަސައިޓް ތަކުގެ ތެރޭގައި ދެމިހުރެއެވެ. ބަލީގެ ނުރައްކާތެރި ޢަލާމާތްތައް ފެންނަނީ ފުރަތަމަ ވައިރަސް ހަށިގަނޑަށް ވަންނަތާ 7 އަހަރު ވަރު ފަހުންނެވެ. އެއީ ކުރިން ބަޔާންކުރެވުނު ހިމޭންކަންމަތީ ހުރި ވައިރަސްތައް މުރާލިވެ، ހަރަކާތްތެރިވާން ފެށުމުންނެވެ. މިބުނިގޮތަށް ވައިރަސް މުރާލިވެ ހަރަކާތްތެރިވާން ފަށަނީ ބައެއް ކަހަލަ އިންފެކްޝަންތަކަށް ހަށިގަނޑު ހުށަހެޅޭ ހިނދުގައެވެ. މިސާލަކަށް އެޕްސްޓޭންބަރ ވައިރަސް، ހެޕަޓައިޓިސްބީ ވައިރަސް، ހާރޕީޒް ސިމްޕްލެކްސް ވައިރަސް، ސައިޓޯމެގާލޯ ވައިރަސް، ސިފިލިސް، ކިހުނުވުން އަދި މިނޫނަސް ތަފާތު އިންފެކްޝަންތަކަށް ހަށިގަނޑު ހުށަހެޅޭ ހިނދުގައެވެ.
އެއިޑްސް ބަލި ޖެހުމުން ފެންނާނެ ޢަލާމާތްތައް
މިބަލީގައި ފެންނަ އަލާމާތްތައް 3 މަރުޙަލާ އަކަށް ބަހާލެވިދާނެ އެވެ.
ފުރަތަމަ މަރުހަލާ
ހުންއައުން، ގައިގައި ރިހުން، ބޮލުގައި ރިހުން، ހޮނޑުލުން، ބޭރަށް ހިންގުން، ކަރުތެރެ ފާރުވުން، އަދި ގޮށްލުމާއި ބިހިނެގުން ފަދަ ކަންތައް ފެންމަތިވާނެއެވެ.
ހިމޭން މަރުހަލާ
ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ ގާތްގަނޑަށް 2 މަހުން ފެށިގެން 7 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތާއި ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ދެމިގެން ގޮސްދާނެ މިމަރުހަލާގައި އެއްވެސް ޢަލާމާތެއް ނުފެންނާނެ އެވެ. އެއީ ހަށިގަނޑުގައި އިންފެކްޝަން އާއި، ދިފާޢީ ނިޒާމް އެއް ހަމައެއްގައި ހިފެހެއްޓިފައި ހުންނާތީ އެވެ.
މުޅިހަށިގަނޑުގައި ގޮށްލުން
މިއީ ދިފާޢީ ނިޒާމަށް ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ ވަރަށް ހަށިގަނޑުގައި ވައިރަސްތައް ގިނަވެ އިތުރުވުމުން ކުރިމަތިވާ ކަމެކެވެ. މިގޮތުން އުކުޅުވަޅާއި، ކިހިލިފަތްދޮށް ފަދަ ހިސާބުތަކުގައި ގޮށްލުން ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ.
ފަހު މަރުހަލާ
ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމްގެ ބާރު ދަށްވުމުން ކުރިމަތިވެދާނެ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި، އެކި ވައްތަރުގެ ބޭރަށް ހިންގުން، ކެއްސުން ބަލި، ހޯއްގޮއްވާ ކެއްސުން، އަރިދަފުސް ރޯގާ، ޝިގެއްލާޖެހުން، ފުރަމޭ ދުޅަވުން، އަދި ގޮހޮރު ހަލާކުވުން، އަދި ހަމުގެ ބަލިތަކާއި މިނޫނަސް އެތައް ބަލިތަކެއް ހިމެނެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހަށިގަނޑަށް ތަޙައްމަލު ކުރަން އުދަގޫ އެތައް ކަމެއް ފެންމަތިވެގެން ދެއެވެ.
ޢާންމު ކެންސަރުގެ ވައްތަރުތައް
thumb|200px|ކަޕޯސިސް ސާކޯމާ ޖެހިފައިވާ މީހެއްގެ އަތުގައި ނަގާފައިވާ ފިތްތައް
އިތުރުފާލަންތައް
އެޗް.އައި.ވީ/އެއިޑްސް ރިސޯސަސް:
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ޒާކިރު ޙުސައިން
ޑރ. ޒާކިރު ޙުސައިން (8 ފެބުރުވަރީ 1897 - 3 މެއި 1969) އަކީ އިންޑިޔާގެ ތިންވަނަ ރައީސްއެވެ. އަދި ދެވަނަ ނާއިބް ރައީސެވެ. އިންޑިޔާގެ ރައީސްކަމުގެ މަޤާމަށް އިންތިޚާބުވެ ވަޑައިގަތް ފުރަތަމަ މުސްލިމް ބޭފުޅަކީ ވެސް ޑރ. ޒާކިރު ޙުސައިންއެވެ.
ޤިސްމު:ހިންދުސްތާން
އޮޅުފަތި މިޔަރު
300px|thumb|left|އޮޅުފަތި މިޔަރު އޮޅުފަތި މިޔަރު ނުވަތަ އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކާއި، ކަނޑުތަކުގައި އެންމެ ގިނައިން އުޅޭ އެއްބާވަތުގެ މިޔަރެވެ. މިއީ ފަރުފަޅުތަކަށް މޫދަށް އެރި އުޅޭމީހުންނަށް ގިނައިން ފެންނަ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ ތުންކުރުވެފައި ކޮޅު ހުންނާނީ ވަރަށް ވަށްކޮށެވެ. މިމިޔަރުގެ ދަތްތައް ހުންނާނީ ކޮޅަށް އޫކޮށް ކައިރިފަށް އޮމާން ކޮށެވެ. 2.1މީޓަރަށް މިމިޔަރު ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ 1.6 މީޓަރަށްވުރެ ކުދި މިޔަރެވެ. މިއީ ވަރަށް ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމަށް ވިޔަސް ގާތްގަނޑަކަށް 330 މީޓަރުގެ ފުންމިނުގައި ވެސް މިމިޔަރު އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 5-1އާއި ދެމެދުގެ ޢަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. ވިހާ ޅަމިޔަރުގެ ދިގުމިނުގައި 62-50 ސެންޓިމީޓަރާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިން ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ހުޅުލެ
ތައާރަފް
ހުޅުލެ އަކީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ހަމަ އެކަނި އޮތް ބައިނަލް އަގްވާމީ ވައިގެ ބަނދަރުއޮތް ރަށެވެ. މި އެއަރ ޕޯރޓް ހުޅުވިފައިވާނީ 12 އޭޕްރިލް 1966ގައެވެ. މިތަން އެންމެ ފުރަތަމަ ހިންގިފައިވަނީ ބޮޑު ވަޒީރުގެ އޮފީހުގެ ދަށުންނެވެ. މާލޭ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއަރފޯޓްގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތަކަކީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ އެއަރ ޕޯރޓްތަކެއްގެ ކޮންސްޓްރަކްޝަން މަސައްކަތްކޮށް ބެލެހެއްޓުމާއި މަތިންދާބޯޓު ތަކުގެ ކަންތައް ހިންގުމެވެ.
މިވަގުތު ހުޅުލެ ހިންގެނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓްރާންސްޕޯރޓުގެ ދަށުންނެވެ.
ވީ. ވީ. ގިރީ
ވަރަހަގިރީ ވެންކަޓަ ގިރީ (10 އޯގަސްޓް 1894 - 23 ޖޫން 1980) އަކީ އިންޑިޔާގެ ހަތަރުވަނަ ރައީސްއެވެ. އަދި އިންޑިޔާގެ ތިންވަނަ ނާއިބް ރައީސްއެވެ.
ޤިސްމު:ހިންދުސްތާން
އިސްރާއީލު
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
އިސްރާއީލުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޢިބްރީ ބަހާއި ޢަރަބި ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ އިސްރާއީލީސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ތަލްއަބީބްއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އިސްރާއީލުން މިހާރު ބުނަމުން ގެންދަނީ އެ ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ޤުދުސް ކަމުގައެވެ. މިއީ ބަރުލަމާނީ ޑިމޮކްރަސީއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 7 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 96 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 20770 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ il. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +972 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޝަކްލްއެވެ.
ނަން
“އިސްރާއީލް” މި ނަމަކީ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އިސްޙާޤުގެފާނުގެ ދަރިކަލުން ޔަޢުޤޫބުގެފާނުގެ ނަންފުޅެކެވެ. ބަނީ އިސްރާއީލުންނަކީ ޔަޢުޤޫބުގެފާނުގެ ދަރިކޮޅު މީހުންނެވެ. އެހެންކަމުން ޔަހޫދީން އެމީހުން އުފެއްދި ޤައުމަށް “އިސްރާއީލް” އޭ ކިޔައި ނަން ދިނީއެވެ.
ޖުޣުރާފީ
އިސްރާއީލުގެ އުތުރުގައި އޮތީ ލުބުނާނެވެ. އިރު އުތުރުގައި އޮތީ ސޫރިޔާއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ އުރުދުންއެވެ. ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތީ މިޞްރެވެ. އަނެއްކޮޅުން އިރުމަތީގައި އޮތީ ފަލަސްޠީނުގެ ހުޅަނގު އައްސޭރިއެވެ. ޣައްޒާ ސްޓްރިޕް އޮތީ ހުޅަނގު ދެކުނުގައެވެ.
ސަގާފަތު
ސަގާފަތަށް ބަލާއިރުގައި ބަލްގޭރިޔާއަކީ އޭޝިޔާ އާއި ޔޫރަޕު ގުޅުވައިދޭ ފާލަމުގައި އޮތް ޤައުމެއް ކަމަށް ވެފައި ބަލްކަން ސަރަޙައްދަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެއް ކަމުން ނުހުރެ ނުދާނޭ ސިފަތަކެއް ބަލްގޭރިޔާގެ ސަގާފަތުން ފެނެއެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިސްރާއީލަކީ މެދުއިރުމަތީގައި އޮތް އެންމެ މުއްސަނދި އެއްޤައުމެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 28473 ޑޮލަރެވެ.
މުށިމަސް ހަނދި
މުށިމަސް ހަނދިނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން މަދުމަދުން ބާނާ ހަނދީގެ ބާވަތެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 90 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މިބާވަތުގެ ހަނދި އުޅެނީ 20 މީޓަރަށްވުރެ ފުން ހިސާބު ތަކުގައެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދި ހަނދި އައިން ހަދައިގެން ބައިބަޔަށް އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައްޔާއި، އަތޮޅުގެ ބޭރުފަރާތުގައި އުޅެއެވެ. ބޮޑެތި އުޅެނީ އާއްމުކޮށް އެކަހެރިކޮށެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ސަރަހައްދުގައި މާގިނައިން އުޅޭ ބާވަތެއް ނޫންކަމުން ދިވެހި މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ ހަނދި ގިނައިން ބޭނިފައެއް ނުހުރެއެވެ. ނަމަވެސް މަދުމަދުން ނަނުފައްތައިގެން ފުނުން ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައްޔާއި، އަޑީގައި ލޭނުއަޅައިގެން ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ ހަނދި ބޭނެއެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ބޯވަދިލަ މަހާއި، ކުދިމަހެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 28 އާއި 32 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 24 އާއި 26 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ފެހިކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތް ހުންނަނީ ހުދު ރިހިކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ދެފަރާތުން އަރިމަތީގައި މުށި ނުވަތަ ރަންކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ބައެއް ފަހަރު ފެންނަށް ހުރެއެވެ.
ކަނޑު ގުރުވަ އާއިލާ (މަސް)
ކަނޑު ގުރުވަ އާއިލާ ނުވަތަ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޑިސެމްބަރު 9
ޑިސެމްބަރު 9 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 343 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 344 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ޙާދިސާތައް
1961 – ދިވެހިރާއްޖެ:- އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު ފަރީދު ދީދީ އަށް އިގިރޭސި ރާނީ ކޭސީއެމްޖީ ގެ ލަގަބު އެރުވުން
މޫސާ ޢަލީ
ތަޢާރަފް
ފ.އަތޮޅާއި، އުފަން ރަށަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގައި އޭނާގެ ޢުމުރުގެ ބޮޑުބައިވަނީ ހޭދަކޮށްފައެވެ. އެއީ ހިތްތިރި މަޑުމައިތިރި ބޭފުޅެކެވެ. ދުވަހަކު ވެސް ހަރުއަޑުލައި ވާހަކަ ދެއްކި އަޑެއް މީހަކަށް ނީވޭނެ އެވެ. މަންފާއެއް ނެތް ބޭކާރު އަނގަތެޅުމުގައި އެންމެ ސިކުންތެއް ވެސް ހޭދަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ދާދި ފަހަކާއި ޖެހެންދެން ދަރަބޫދޫ ކޯޓްގެ މެޖިސްޓްރޭޓްކަން ވެސް އޭނާ ކޮށްފައިވެއެވެ. އަޅުގަނޑުގެ މިފަހަރުގެ ޚިދުމަތްތެރިޔާއަކީ ކާކުކަން މިހާރު އެގިއްޖެ ދޯއެވެ. އާދެ! ނިލަންދޫ ނޫރާނީގޭ މޫސާ ޢަލީ އެވެ.
ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތް ކުރެއްވުން
މޫސާ ޢަލީ ވަނީ ސަރުކާރުގެ އެކިފެންވަރުގެ ވަޒީފާތައް ފުރުއްވާފައެވެ. މިގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވޭ ވަޒީފާތަކުގެ ތެރޭގައި ނިލަންދޫގެ ކަތީބުކަން، ނިލަންދޫ ކޯޓްގެ މެޖިސްޓްރޭޓްކަން، އަދި ދަރަނބޫދޫ ކޯޓްގެ މެޖިސްޓްރޭޓްކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ސަރުކާރުގައި އުޅެ އޭނާވަނީ ޕެންޝަން ވެސް ޙާޞިލް ކޮށްފައެވެ.
މޫސާ ޢަލީ މެޖިސްޓްރޭޓްކަން ކުރި ދުވަސްވަރު ދުވަހަކުވެސް އިންސާފުން ބޭރުވެ، ކަތިމަގުން ހިންގެވުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެއް ނުވެއެެވެ. މުއްސައްޖަކަސް، ފަގީރަކަސް، ނިކަމެއްޗަކަސް، ޢަދުލު އިންސާފުގެ ކުރިމަތީގައި ވާނީ އެއްވަރުކަން ޢަމަލުން ސާބިތުކޮށް ދެވިއެވެ. ދުވަހަކު ވެސް މީހެއްގެ އަތުން ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައި އޮންނަ މައްސަލަ ވަކިގޮތަކަށް ނިންމުމަށް ރިޝްވަތު ހިފާފައެއް ނުވެއެވެ.
އުފަން ދަރިން
މޫސާ ޢަލީގެ އުފަން ދަރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ހަނގު ފިރިހެން ދަރިފުޅު ޢަބުދުﷲ ނަޞީރު ހުރީ ގައުމަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގައި ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށްގެންނެވެ. އުފަން ރަށުގައި ޚިދުމަތް ދެއްވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުލިބުނަސް މާޔޫސް އެއް ނުވެއެވެ. މިހާރު ޢަބުދުﷲ ނަޞީރަކީ ފ.ބިލެއްދޫ ސްކޫލްގެ އިސްލާމް ޓީޗަރެކެވެ. ކުރިން ޢަބުދުﷲ ނަޞީރު ވަނީ މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލްގައި އިސްލާމް މުދައްރިސެއްގެ ގޮތުން މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. ޢަބުދުﷲ ނަޞީރު ފަދައިން މޫސާ ޢަލީގެ އެހެން ދަރިންވެސް އެކި ސިފަސިފައިގައި އިޖްތިމާޢީ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ހަމަމިހެން މޫސާ ޢަލީގެ ކާފަ ދަރިންގެ ތެރެއިން 3 މީހަކު ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގައި ޓީޗަރުންގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވެއެވެ. އެއީ އާމިނަތު އިބްރާހީމް، އިސްމާޢީލް ނަޞީރު، އަދި ޢަބުދުލް ޣަނީ އިބްރާހީމް އެވެ. މި 3 ފަރާތަކީ ވެސް ސްކޫލުން ރާވައި ހިންގާ ތަފާތު ހަރަކާތްތަކުގައި ޓީޗަރުންގެ ގޮތުން އިސް ދައުރެއް އަބަދު ވެސް އަދާކުރާ ބައެކެވެ.
އަސްދާނު ފާނަ
އަސްދާނު ފާނަނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅާއި، ހާހަލާއި ތިލަތިލައިގައި ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ދިވެހިންކުރާ ދުވާލުގެ ކެޔޮޅުކަމުގައި ވަރަށް ގިނައިން ބޭނޭ މަހެކެވެ. މިމަސް ގިނައިން ބޭނިފައި ހުންނަނީ އިރުއޮއްސޭ ދަޅަމަތީގައެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މީރު މަހެކެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތުގެ ކުރީބައި ހުންނަނީ ކުޑަކޮށް ވަށްކޮށެވެ. އަދި މިބައިގެ ތިރީ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަށިކޮށް ރާޅުކޮށެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ހަރުކޮށް ހުންނަ 11 ކައްޓާއި، 15 މަޑު ކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ހަރުކޮށް ހުންނަ 3 ކައްޓާއި މަޑުކަށީގެ 8 ކަށި ހުރެއެވެ.މަހުގެ ކަންފަތުގައި 18 ނުވަތަ 19 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ނިގޫފަތުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ.
މޫސާ ޢަލީ
އުފަން ދަރިން
އިސްމާޢީލް ނަޞީރަކީ ނިލަންދޫ ޒުވާނުންގެ ތެރެއިން ހޮވާލެވޭނެ ފަރާތެކެވެ. ރަށުގައި ކޮންމެ ކަހަލަ ހަރަކާތެއް ހިންގި ނަމަވެސް އެތަނަކުން އިސްމާޢީލް ނަޞީރު ފެންނާނެއެވެ. އެއީ، ރަށުގެ ތަރައްޤީއަށް ހިންގާ ހަރަކާތެއް ވިޔަސް، ނުވަތަ ޢީދު ކަހަަލަ ދުވަސްވަރާއި ގުޅިގެން ބާއްވާ ކުޅިވަރު މުބާރާތެއް ވިޔަސް މެއެވެ. މިފަދަ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ކޮންމެ ވެސް ސިފައެއްގައި އިސްމާޢީލް ނަޞީރުގެ ބައިވެރިވުން ފެނިގެންދާނެ އެވެ.
އަސްދާނު ފާނަ
މަހުގެ ކުލައަކީ މަޑު މުށިކުލަ އެވެ. މަހުގެ މުށިކުލައިގެ ލައްތަކެއް ފިތްތަކެއްގެ ޑިޒައިނަށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޮލުގެ ކުރީކޮޅުގައި ކަޅުކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގައި ކަޅުކުލައިގެ ލައްތަކެއް އަސްދާނެއް ހުންނަ ހެން މަހުގެ ދެފަރާތަށް ވާގޮތަށް ހުރެއެވެ. މިމަހަށް އަސްދާނު ފާނަ ކިޔާފައިވަނީ މިގޮތަށް ހުރުމާއެކު މަހަށްކިޔާ އިގިރޭސި ނަމާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
މޫސާ ޢަލީ
އުފަން ދަރިން
ޢަބުދުލް ޣަނީ، އަދި ހުސައިން ރަޝީދަކީ ވެސް އެބަޔެއްގެ މަތިން ހަދާން ނުކޮށް ދޫކޮށްލެވޭ ވަރުގެ ބަޔެއް ނޫނެވެ. ބޭބެ އިސްމާޢީލް އެކޭ އެއްފަދައިން ރަށުގައި ބޭއްވޭ އެކިއެކި ހަރަކާތްތަކުގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހޭ އަނެއް ތަންކޮޅަކީ މި 3 ބެއިންނަކީ ވެސް ކުޅިވަރުގެ މައިދާނުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ 3 ބެއިން ކަމެވެ. ފުޓްބޯޅަ، ވޮލީ، ބެޑްމިންޓަން، ޓޭބަލް ޓެނިސް ފަދަ ކުޅވަރުތަކުގައި މި 3 ފަރާތަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އެއީ މުޅިރަށުން ވެސް ހޮވާލެވޭނެ މޮޅު 3 ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިންނެވެ. ޙުސައިން ރަޝީދު ވަނީ ފ.އ.ތ.މ ގެ ކެޕްޓަން ވެސް އޭނާ ސްކޫލް ނިމުނު އަހަރު ކޮށްފައެވެ. އަދި ޣަނީ ވެސް ވަނީ ޕްރިފެކްޓް ކަމާއި ސްކޫލްގެ އިސްމަގާމްތައް ފުރާފައެވެ.
އަސްދާނު ފާނަ
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މޫސާ ޢަލީ
އުފަން ދަރިން
މޫސާ ޢަލީގެ ކާފަ ދަރިންގެ ތެރެއިން މިއަދު ސްކޫލް ޓީޗަރެއްގެ ވަޒީފާގައި 10 ވަރަކަށް އަހަރު ހޭދަކޮށްފައިވާ އާމިނަތު އިބްރާހީމް އަކީ ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ ފުރަތަމަ ހެޑް ޕްރިފެކްޓް އެވެ. އަދި އޭރުގެ ސްކޫލްގެ ކެޕްޓަން ވެސް މެއެވެ. އެއަށްފަހު ހަމަ އެގޭ ބަދޫރާ އިބްރާހީމް ވަނީ އޭގެ އަހަރުތަކެއް ފަހުން ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ ވައިސް ކެޕްޓަންކަން ވެސް ކޮށްފައެވެ. މިއަދު ހުސައިން ރަޝީދު އަދި ބަދޫރާ ވެސް ތިބީ ސަރުކާރުގެ ޚިދުމަތު ގައެވެ.
ނިންމުން
މޫސާ ޢަލީ ނިލަންދޫއަށް ކޮށްދީފައިވާ އަގުހުރި ޚިދުމަތްތައް ފާހަގަކޮށް މިފުރުޞަތުގައި އިން އައްސަރިބަހާއި، ޝުކުރު ރައްދު ކުރަމެވެ. މޫސާ ޢަލީ ފަދައިން ޚިދުމަތް ކުރަމުންދާ އޭނާގެ ދަރިންނާއި، ކާފަ ދަރިންގެ ކިބައިން ވެސް އެދޭ އެދުމަކީ ތިޔަ ޢަޒުމެއް ބަދަލެއް ނުގެނެސް އުފަން ރަށާއި، އަތޮޅަށް ސާބިތުވެތިބެ، ޚިދުމަތް ދެއްވާށެވެ. ތިޔައީ ނިލަންދޫ އާއި، ފ. އަތޮޅު އަބަދުވެސް ދެކެންބޭނުންވާ ޒުވާނުންކަން އުފަލާއެކު ފާހަގަ ކުރަމެވެ.
ޤިސްމު:ނިލަންދޫ (ފ. އަތޮޅު) ޤިސްމު:(ފ. އަތޮޅު) ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ފަޚްރުއްދީން ޢަލީ އަޙްމަދު
thumb|ފަޚްރުއްދީން ޢަލީ އަޙްމަދު ފަޚްރުއްދީން ޢަލީ އަޙްމަދު (13 މެއި 1905 - 11 ފެބުރުވަރީ 1977) އަކީ އިންޑިޔާގެ ފަސްވަނަ ރައީސްއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެ
<DIV style="font-family: Faruma">
ދިވެހިރާއްޖެ، ރަސްމީ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ އަކީ ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ހިންދު މާކަނޑު ގެ ތެރޭގައި، އޮޅުދޫ ކަރައިގެ ހުޅަނގު ފަރާތުން ހައްތުސްތަވާ މަތީގައި އުތުރުން ދެކުނަށް ފެތުރިފައި އޮންނަ ކުޑަ ޖަޒީރާ ޤައުމެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭ ގައި އޮތީ ޤުދުރަތީ ގޮތުން 26 އަތޮޅު ކަމުގައި ވިޔަސް ދައުލަތް ހިންގުމަށް ފަސޭހަ ކުރުމުގެ ގޮތުން އިދާރީ ގޮތުން 20 އަތޮޅަށް ސަރުކާރުން މިއަތޮޅުތައް ބައްސަވާލައްވާފައިވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ، 298 ކިލޯމީޓަރެވެ. އެއީ، 115 ކިލޯމޭލެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ދުނިޔޭގައިވާ މިނިވަންވެފައި ބޮޑު ސަރަހައްދަކަށް ފެތުރިފައިވާ އެއް ޤައުމެވެ. އަދިހަމައެއާއެކު 427,756ގެ ކުޑަ އާބާދީ އަކާއެކީ ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އޭޝިޔާގައިވާ އެންމެ ކުޑަ ޤައުމުވެސްމެއެވެ
ބުދިސްޓު ޒަމާން
އިތިހާސީ ފޮތްތަކުގައި ވަރަށް ކުޑަކޮށް ލިޔެފައިވި ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގައި 1400 އަހަރަށް ދެމިގެންދިޔަ ބުދިސްޓު ޒަމާނަކީ ރާއްޖޭގެ އިތިހާސްގެ ބިންގަލެވެ. އެއީ މިޒަމާނާއި ހަަމައަށް ދެމިގެން އައިސްފައިވާ ދިވެހި ބަހާއި ސަގާފަތް އުފެދިގެން އައީ މިޒަމާނުގައިވާތީއެވެ. ދިވެހިބަހާއި، ފުރަތަމައަށް ދިވެހިބަސް ލިޔަން ގެންގުޅުނު އެވޭލާ އަކުރު، އަދި ދިރިއުޅުން ފެށުނީ ރާއްޖޭގައި ބުދިސްޓު ރަސްކަން އޮތްވައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބުދިޒަމްގެ ދީން ފެތުރިގެން އައީ ހިންދުކަރައިގެ ރަދުން އަޝޯކާގެ ރަސްކަމުގައި މީލާދީ ސަނަތުން 3ވަނަ ގަރުނު ބީސީއީ ގައި ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އޭރު ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި ބުދިޒަމް އާންމުވެ ރާއްޖޭގެ 1400 އަހަރުގެ ބުދިސްޓު ޒަމާން ފެށުނެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭ ގެ އުފެދުން
ޖިއޮލޮގިކަލް ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭ ގެ އަތޮޅުތަކާއި ރަށްތަކާއި ފަރުތައް އުފެދިފައިވާ ގޮތާއި އެ ތަންތަނުގެ ހަގުދޮށިކަން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހޯދި ބެލިފައިވާ ކަމެއް އެނގިފައެއް ނެތެވެ. މިކަމަށް ދިރާސާއެއް ފުރަތަމަ ކުރެއްވި ކަމަށް ވަނީ ރޮބަރޓްސް މޮރެސްބީއެވެ. އެއީ 1834 މ. އިން 1836 މ. އަށެވެ. އެއީ ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތައް ސަރވޭކޮށް ޗާޓުކުރެހުމަށް އޭނާ އުޅުނު ދުވަސްވަރުއެވެ. އޭގެ ފަހުން ޖޭ.އިސްޓެންލީ ގަރޑިނަރ އެވެ. އެއީ 1899 މ. ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އޭގެ ފަހުން 1902 މ. ވަނަ އަހަރު އުސްތާޒު އޭ. އެގަޒީސް އެވެ. މީގެ ފަހުންވެސް ބައެއް ހޯދުންތެރިން ކޮންމެ ވެސް ވަރެއްގެ ހޯދުންތަކެއް ހޯދާފައިވެއެވެ. މި ހޯދުންތަކުގެ ތެރޭގައި މިސުރުގެ އަލްމަބާޙިޘްގެ ޓީމު ގެ މަސައްކަތާއި ޔުނެސްކޯ ގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ހިންދު ކަނޑު ސާވޭ ކުރަން ފެށިފައިވާ މަސައްކަތް ހިމެނެއެވެ. އެ ސާވޭ ފުރިހަމަ ވާއިރު ދިވެހިރާއްޖެ އާ ބެހޭ ވަރަށް ގިނަ ހޯދުންތައް ހޯދި ފުރިހަމަ ވެފައި ވާނެ ކަމަށް ފެނެއެވެ.
އަނެއް ބައެއްގެ ނަޒަރުގައި ކަނޑުގެ އަޑީގެ ބެޑްރޮކް ގިނިފަރުބަދީ ހަރަކާތްތަކަކުން އުފުލި ކަނޑުގެ ސަތުހުން މައްޗަށް އެރި ތަންތާގައާއި ދެ ފެންދޭތެރެއަށް އުފުލުނު ތަންތަނުގައި މުރަކަ ފަދަ ތަކެތި އުފެދި ދިރެމުން އައިސް ފަރު (ރިންގް) އުފެދި އެ ފަރުތަކުގެ ދުނީގައާއި ރިންގު ތަކުގެ އެތެރޭ ބައިގާ (އަތޮޅުތެރެ) ރަށްރަށް އުފެދި އަތޮޅުތައް އުފެދޭ ގޮތް ވީއެވެ.
ތިންވަނަ ބައެއްގެ ނަޒަރުގައި ދުނިޔޭގެ އައިސްއޭޖުގައި ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު މާބޮޑަށް ފިނިގަނޑުވުމުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑުގެ ލެވެލް ތިރިވެގެން ދިޔަދިއުމުގައި ކުރީގައި އުފެދިފައި ހުރި ފަރުތަކުގެ މުރަކަތައް މަރުވެ ރާޅާއި ވައިގެ ހަރަކާތުން ގިރިގެން ގޮސް ސިފަ ގެއްލިފައި ވަނިކޮށް ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އަލުން ހޫނު ވަމުން އައިސް އެތަންތާގައި އަލުން މުރަކައިގެ ވައްތަރުތައް ހެދި ދިރެމުން ގޮސް އަތޮޅުތަކާއި ރަށްތައް އުފެދުނީ އެވެ.
މޫސުން
ކަނޑާއި ރަށްތައް އޮންނަލެއް ކައިރި ކަމުން އާންމު ގޮތެއްގައި ރާއްޖޭގެ ވައިގެ ތެތްކަން ހުންނަނީ ވަރަށް މަތީގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން މުޅި އަހަރު ތެރޭގައިވެސް ފިނިހޫނު މިނަށް މާބޮޑު ބަދަލުތަކެއް ނާދެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެވަރެޖު ފިނިހޫނުމިނަކީ ގާތްގަނޑަކަށް °30 ސެލްސިއަސްގައެވެ. އެންމެ ގިނައިން ވާރޭވެހޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ ޖޫން މަހާއި ނޮވެމްބަރުމަހާ ދެމެދުގައެވެ.
މީހުން
ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާބާދީ ކަމުގައި 2003 ވަނަ އަހަރު ރެކޯރޑް ކުރެވިފައިވަނީ 329684 މީހުންނެވެ. އެވަރެޖު ގޮތެއްގައި އަކަ ކިލޯމީޓަރަކަށް ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު ނުވަތަ އާބާދީގެ އަކަބުރަ އަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 1106 މީހުންނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޮތް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ރަށަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް ކަމުގައިވާ ފުރަމާލެއެވެ. 1999 ވަނަ އަހަރު މާލޭގެ އާބާދީ ކަމުގައި ބެލެވިފައިވަނީ 72000 މީހުންނެވެ. މާލޭގެ އިތުރުން އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ހިސާބުތަކަކީ ސުވައިދީބާއި (ދެކުނުގެ ހަތަރުއަތޮޅު ނުވަތަ ބޮޑުދެކުނާއި) ބޮޑުތިލަދުންމައްޗެވެ. ދިވެހިންގެ ނަސްލަކީ މަސްހުނި ނަސްލެކެވެ. ދިވެހިންގެ ނަސްލު ބިނާވެފައިވަނީ އިންޑިޔާ ދަރިކޮޅާއި އަރަބި ދަރިކޮޅާއި އެފްރިކާ ދަރިކޮޅާއި މެލޭދަރިކޮޅުގެ މައްޗަށެވެ. މަދުމަދުން ޔޫރަޕުގެ ނަސްލާއި މަސްހުނިވެފައިވާ މީހުންވެސް މިރާއްޖެއިން ފެނެއެވެ.
ރާއްޖެ އިސްލާމްވުން
ރާއްޖެ އިސްލާމްވިގޮތާމެދު އަޅުގަނޑުގެ ޚިޔާލު
އިލާހު
ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވިކަމަށް ބެލެވިފައިވަނީ ހިޖުރައިން 6 ވަނަ ޤަރުނުގެ ކުރީކޮޅުގައެވެ. އެއީ މީލާދީން 12 ވަނަ ޤަރުނުގެ ކުރީކޮޅެވެ. ރަސްމީ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވި ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއިރުގެ ރަދުން އިސްލާމް ދީނަށް ވެދެވަޑައިގަތް ދުވަސްކަމުގައި ބެލެވޭ ދުވަހެވެ. އެ ދުވަހަކީ 2 ރަބީޢުލް އާޚިރު 548 ހ. (26 ޖޫން 1153 މ.) ވީ ހުކުރުދުވަހެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާން ކުރެއްވި ބޭފުޅަކާމެދު ތާރީޚު ލިޔުއްވާ ބޭފުޅުންގެ މެދުގައި ޚިޔާލު ތަފާތުވުން އުފެދިފައިވެއެވެ. އަލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާން ކުރެއްވީ މައުރިބުކަރައިގެ ބޭފުޅެއް ކަމުގައިވާ މައުލާނަލް ޙާފިޡް އަބުލް ބަރަކާތު ޔޫސުފުލް ބަރުބަރީއެވެ. އަދި މެދުޒިޔާރަތުގައި ފަސްދާނުލެވިފައިވަނީ އެމަނިކުފާނުކަމުގައި މުޙައްމަދު އަމީން ވިދާޅުވަނީ މައުރިބުކަރައިގެ ދަތުރުވެރިއެއް ކަމުގައިވާ އިބުނި ބަޠޫޠާ ގެ ދަތުރުނާމާ ގެ މައްޗަށް ބުރަވެ ވަޑައިގެންނެވެ. މިދަތުރުނާމާ ލިޔުއްވާފައިވަނީ ބަޠޫޠާގެ ހަނދާނުގެ މައްޗަށް ބުރަ ކުރައްވައިގެން، އެ ދަތުރުތައް ކޮށް ނިމުނުތާ އެތައް ދުވަހެއް ފަހުން، ކަމަށް އިބުނި ބަޠޫޠާގެ ދަރިވަރެއް ކަމުގައިވާ އިބުނި ޖަރޒީ އިއުތިރާފުން ސާބިތު ވެއެވެ.
ދިވެހި ތާރީޚު ޢިލްމުގެ ބައްޕަ ކަމުގައި ބެލެވޭ އަލްޤާޟީ ޙަސަން ތާޖުދީނު، އޭނާގެ ތާރީޚުގައި ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާން ކުރެއްވި ކަމަށް ލިޔުއްވާފައި ވަނީ މައުލާނައް ޝައިޚް ޔޫސުފް ޝަމްސުއްދީނު އައްތަބްރޭޒީ ނަމަކަށްކިޔާ ފާރިސީއެކެވެ. ޙަސަން ތާޖުއްދީނުގެ މި ބަހުގެ ބިންގަލަކީ ހުކުރު މިސްކިތު މިހުރާބުގޭ ބިތުގައި ލިޔެވިފައިވާ ލިޔުމާއި ހުކުރު މިސްކިތުގައި ބެހެއްޓިފައި ހުރި ތާރީޚީ ފިލައެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ މައްޝޫރު ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިޔާ އަލްއުސްތާޛުލް މަރްޙޫމް މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީ ވެސް ބުރަވެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާން ކުރެއްވީ މައުލާނަލް ޙާފިޡް ޔޫސުފު އައްތަބްރޭޒީ އެވެ.
އެހެން ބޭފުޅަކު މި ސައިޓުގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ފަދައިން އަޅުގަނޑަށްވެސް ބުރަ ވެވެނީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމް ކުރެއްވީ ފާރިސީއެއް ކަމަށެވެ. ސަބަބަކީ މިދެންނެވި ބޭފުޅާވެސް ލިޔުއްވާފްއިވާ ފަދައިން، ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާން ކުރެއްވީ މައުރިބުގެ ބޭފުޅެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ ހަމަ އެ މައުރިބުގެ ބޭފުޅާ ކަމުގައި ވެފައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚު އިލްމުވެރީން ވިދާޅުވަމުން އައީ ރާއްޖެ އިސްލާމް ކުރެއްވީ ފާރިސްކަރައިގެ ބޭފުޅެއް ކަމަށްވާތީއެވެ. (މަޣްރިބު (މޮރޮކޯ) އަކީ އެފްރިކާގެ ހުޅަނގުބިތުގައި ޔޫރަޕު ބައްރާ އެންމެ ކައިރީގައި އޮންނަ ގައުމެވެ. އަރަބިބަހުން ވާހަކަދައްކާ އަރަބި ގައުމެކެވެ. ފާރިސްކަރަ (އީރާން) އަކީ މެދުތެރޭ އޭޝިޔާގެ ގައުމެކެވެ.) އަރަބި ގައުމެއްގެ މީހަކު ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާން ކުރެއްވި ނަމަ ދިވެހިބަހުގައި ހުރި ދީނީ އިސްތިލާހުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެންމެ އަސާސީ އިސްތިލާހުތައް ހުރީހީ އަރަބި ބަހުން ކަން ކަށަވަރެވެ. ތިރީގައި އެވަނީ އެފަދަ އިޞްތިލާޙުތައް ދިވެހި، ޢަރަބި އަދި ފާރިސީ ބަހުން ބޭނުންކުރާގޮތެވެ.
މިސާލު: ނަމާދު (ދިވެހި)، ނަމާޒު (ފާރިސީ)، ޞަލާތު( އަރަބި). ރޯދަ (ދ)، ރޯޒާ (ފ)، ޞިޔާމް (އ). ބަންގި (ދ)، ބަންގި (ފ)، އާޛާން (އ)
މިހުރިހާ ކަމަކުން ވެސް ސާބިތުވަނީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާން ކުރެއްވީ ފާރިސްކަރައަށް ނިސްބަތްވާ ބޭފުޅެއް ކަމެވެ. ކޮންމެ އަކަސް އިބުނި ބަޠޫޠާގެ ދަތުރުނާމާ ދިވެހިން ދުށުމުގެ ކުރީގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ތަބްރޭޒީގެފާނުގެ އަހަރުމަތިފުޅު ފާހަގަ ކުރުން އޮތެވެ. އިބުނި ބަޠޫޠާގެ ދަތުރުނާމާ ދިވެހިންނަށް ލިބޭ ގޮތް ވުމުން އިބުނި ބަޠޫޠާ އަކީ އަރަބިންގެ މީހަކަށް ވާތީ އޭނާގެ ވާހަކަ ޒަމާނުއްސުރެ އެންމެހައި ދިވެހިން ތަވާތުރުގެ މަގުން ރިވާ ކުރަމުން އައި ވާހަކަ އަށް ވުރެ އިބުނި ބަޠޫޠާގެ ވާހަކަ އަށް އިސްކަމެއް ދިނުމަކީ މުހިއްމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެއިރު ތިއްބެވި އިސްވެރީންނަށް ފެނުނީއެވެ. ބަހަވީ ހަމައަކުން ވިސްނާއިރު ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާން ކުރެއްވީ އަރަބި އަސްލަށް ނިސްބަތްވާ އަރަތްބެއް ނޫންކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގެއެވެ.
ސިނާޢަތު
ކާރުޚާނާތަކުގެ މަސައްކަތް މަޙްދޫދުކުރެވިފައިވަނީ ހެދުމާއި މަސްވެރިކަމުގެ މައްޗަށެވެ.
ފަތުރުވެރިކަން
ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާދަނީ ތަރައްޤީވަމުންނެވެ. 2006 ވަނަ އަހަރު ދިވެހިރާއްޖެއަށް 601923 ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތްކޮށްފައިވެއެވެ. ފަތުރުވެރިކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ 27% ޙިއްސާކުރޭ. ފަތުރުވެރިކަން ދިވެހިރާއްޖޭއަށް ބޭރުފައިސާގެ 70% ޙިއްސާކުރޭ.
ފަތުރުވެރިކަމުން ސީދާގޮތުން 25000 މީހުންނަށްވުރެ ގިނަ ފަރާތްތަކަށް ވަޒީފާގެ ފުރުސަތު ލިއްބައިދޭ.
ދިވހިރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުފެ ދާއިރާގައި މިހާރު 90 ރިޒޯރޓު، 123 ސަފާރި ބޯޓު، 10 ހޮޓާ އަދި 273 އަށްވުރެގިނަ ޓްރެވަލް އެޖެންޓުން 2006 ވަނައަހަރު މަސައްކަތްކުރޭ.
ކެޕިޓަލްގެ ގޮތުގައި ސަތޭކަމިލިޔަން ދިވެހިރުފިޔާ ހޯދުމަށްޓަކަައި ހިއްސާވިއްކުމަށް ކުންފުނީގެ ބޯޑުން 3 ޖޫން 2006 ގައި ފާސްކޮށް، 15 ޖޫން 2006 ގެ ތާރީޚުގައި ހިއްޞާގެ ބަޔާނެއް ނެރެފައިވެއެވެ. ކުންފުނިން ވިއްކަން ހަމަޖެއްސީ 100 ރުފިޔާގެ 1،000،000 ހިއްސާއެވެ. ހިއްސާއަށް އެދޭފަރާތްތަކުގެ ލިސްޓް ހުޅުވާލީ 2 ޖުލައި 2006 ގެ ހެދުނު 10:00 ގައެވެ. އާންމުފަރުދުންނަށް ގަނެވޭގޮތަށް ވިއްކި ހިއްސާ ވިއްކީ އެއްފަރާތަކަށް ގިނަވެގެން 100 ހިއްސާއަށްވުރެ އިތުރަށް ނުގަނެވޭ ގޮތަށެވެ.
ދަނޑުވެރިކަން
ދިވެހިރާއްޖޭގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ހެދެނީ، ދިވެހިރުކާއި، ބަނބުކޭލާއި، ހިރުނދާއި، ކާންޏާއި ފުނައިގެ އިތުރުން މިދިއްޔާއި ނިކައެވެ. ދަނޑުވެރިކަމަށް ރަނގަޅުކަމުގައި ބޮޑަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ އަތޮޅު އުފެދިފައި އޮންނަ ގޮތުން އަތޮޅުގެ އިރުމަތީބިތުގައި ހުންނަރަށްރަށެވެ. އެންމެ މައިގަނޑު ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބާވަތަކީ ކާއްޓެވެ. ކާބޯތަކެތީގެ ތެރެއިން ގިނަ ބާވަތްތައް ޖެހެނީ ބޭރު ޤައުމުތަކުން ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރާށެވެ.
ކާގޯ އުޅަނދު ފަހަރު
ދިވެހި ރާއްޖެއަށް މުދާ އެތެރެކޮށް ބޭރުކުރަނީ އާންމު ގޮތެއްގައި ކާގޯ އުޅަނދު ފަހަރު ނުވަތަ މުދާ އުފުލާ ބޮޑެތި ބޯޓް ފަހަރު ގެ އެހީގައެވެ. ދިވެހި ރާއްޖެއާއި ދުނިޔޭގެ އެތައް ގައުމު ތަކާއި ދެމެދު މުދާ އުފުލުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓްކުރެވިފައިވާ މިފަދަ 9372 އުޅަނދު ވެއެވެ.
ކޮންޓޭނަރު އުފުލާ އުޅަނދު ފަހަރު
ކޮންޓޭނަރުތަކުގައި މުދާ އުފުލައިގެން ގެނެސް މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރަށް މުދާ ހުސްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިފައިވަނީ 1980ގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅުގައެވެ. މިއަދު ވިޔަފާރި ބަނދަރު ވަނީ ގެންނަ މުދާ އެކަށޭނަ ވަރަށް ނުބޭޅުމުގެ ދަތިކަން ކުރިމަތި ވެފައެވެ. އެއީ ބޯޓްތަކުން ބާލާ މުދާ ކޮންޓޭނަރުތައް ޖަހާނެ ޖާގަ ނެތުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.
ޝިޕިންގ ކޮމްޕެނީތަކާއި، އެޖެންސީތައް
ދިވެހި ރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވި ޚިދުމަތްދޭ އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މަސައްކަތް ކުރާ ޝިޕިންގ ކުންފުންޏަކީ ސަރުކާރުގެ ޝިޕިންގ ކޮމްޕެނީ މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޝިޕިންގ މެނޭޖްމަންޓް ލިމިޓެޑް ނުވަތަ އެމްއެސްއެމްއެންއެލް އެވެ. މީގެ އިތުރުން އަމިއްލަ ވަރަށް ގިނަ ޝިޕިން ކުންފުނިތައް ވެސް މިދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރި ވެއެވެ.
ބައްތެލި
ބައްތެއްޔަކީ ރާއްޖެތެރޭގެ އެއް ރަށުން އަނެއް ރަށަށް ދިއުމަށް ބޭނުންކުރާ ކަނޑުދަތުރު ކުރާ އުޅަނދެކެވެ. އަދި މާލެ ދަތުރު ކުރުމަށް ވެސް ބައްތެލި ބޭނުން ކުރެއެވެ.
އޮޑި
އޮޑި އަކީ ބަންނަމުންދާ ދޯނި ފަހަރަށް ކިޔައި އުޅޭ ނަމެކެވެ.
އިންޖީނު އެޅި އުޅަނދު ފަހަރު
ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހިންގަން ފެށި މަޝްރޫޢެއްގެ ދަށުން ބަދެވުނު ފުރަތަމަ އިންޖީނުލީ އުޅަނދު ބަދެ ނިމި ބޭނުންކުރަން ފެށުނީ 1974 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިއަދު ރާއްޖޭގައި ބޭނުންކުރާ ކަނޑު ދަތުރުކުރާ އުޅަނދު ފަހަރު 99 އިންސައްތަ އަކީ އިންޖީނު އެޅި އުޅަނދު ފަހަރެވެ.
ސްޕީޑް ލޯންޗު
ބޭނުން ބަޔަކު ދަތުރު ކުރުމަށް ސްޕީޑް ލޯންޗުގެ ޚިދުމަތް އަގަށްދޭ ކުންފުނިތައް ރާއްޖޭގައި ހުރެއެވެ. މިފަދަ ލޯންޗުތަކުގެ އެހީގައި އެކި އެކި ޢީދު ތަކާއި މުނާސަބާތަކުގައި ރާޢްޖެތެރެއަށް ދަތުރުކުރެއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖެ
ފިޔަލަ އާއިލާ (މަސް)
ފިޔަލަ އާއިލާ ނުވަތަ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 2 ވައްތަރެއްގެ  މަހެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އައްޓަމަސް އާއިލާ (މަސް)
250px|thumb|left|އައްޓަމަހުގެ ވައްތަރެއް އައްޓަމަސް އާއިލާ ނުވަތަ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 2 ވައްތަރެއްގެ އައްޓަމަހެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޑިސެމްބަރު 10
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ގަލްފު ހަނގުރާމަ
thumb|[[EF-111A Raven|EF-111 Raven - .]] ގަލްފު ހަނގުރާމަ ( ހިގާފައިވަނީ 2 އޮގަސްޓު 1990 ން 28 ފެބްރުއަރީ 1991 އަށް ) އަކީ އިރާޤާއި އެކުވެރި ދައުލަތްތައް ނުވަތަ އދ. އިން އެކުލަވާލި 34 ގައުމު ހިމެނޭ ގުޅިފައިވާ ފައުޖު އާއި ދެމެދު ކުރެވުނު ހަނގުރާމަ އެވެ. މިހަނގުރާމަ ކުރެވުނީ އިރާގުން ކުވައިތު ހިފުމަށްޓަކައި އެގައުމަށް އަރައިގަނެ އެގައުމުގެ މިނިވަން ނަގާލުމުން ކުވައިތަށް އަނބުރާ މިނިވަންކަން ހޯދައި ދިނުމަށްޓަކައެވެ. ގަލްފު ހަނގުރާމައިގައި އިރާގާއި ދެކޮޅަށް ހަރަކާތްތެރިވި އދ. ގެ ފައުޖުގެ އިސް ދައުރު އަދާކޮށްފައިވަނީ އިގިރޭސި ވިލާތް އަދި އެމެރިކާ އިންނެވެ. މިހަނގުރާމައިގައި ކުވައިތަށް އަރާ ތިބި އިރާގު ސިފައިން ފައްސާލުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނީ ޖެނުއަރީ 1991 ގައެވެ.
1980 ން 1988 އަށް ހިނގި އިރާން އިރާގު ހަނގުރާމަ އަށް ފާރިސީ ގަލްފު ހަނގުރާމަ ވަރަށް ގިނަ ނޫސްތަކުން ކިޔާފައި ވެއެވެ. އަދި ގަލްފު ހަނގުރާމަ އަށް ދެވަނަ ފާރިސީ ގަލްފު ހަނގުރާމަ އޭ ކިޔާފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް އާންމު ގޮތެއްގައި ގަލްފު ހަނގުރާމަ އޭ ކިޔެނީ މިހަނގުރާމަ އަށެވެ. ނުވަތަ މިއީ ފުރަތަމަ ގަލްފު ހަނގުރާމަ އެވެ.
އުނިޔަ
އުނިޔަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ތިލަ ފަޅުތަކުގައި 20 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. ކުދި އުނިޔަ ރަށްރަށުގެ ގޮނޑުދޮށުގައި ކުދިއައިން ހަދައިގެން ބައިބަޔަށް އުޅެއެވެ. އުނިޔަ ގިނައިން އުޅެނީ ފަޅުފަޅުގެ ދޮންވެލި ހުންނަ ހިސާބުތަކުގައެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މަހެކެވެ. ކުދި އުނިޔަ އަކީ ކުޑަކުދިން ގޮނޑުދޮށަށް ގޮސް މޫދަށްއެރި އުޅޭއިރު މަޖަލަކަށް ވެސް ހިފާއުޅޭ މަހެކެވެ. އަދި ފަޅުގައި ދާއަޅައިގެން މީހުން ގިނަ އަދަދަކަށް އުނިޔަ ހިފާއުޅެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 25 ސމ އަށެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ވެލިގަނޑުގައި ވަޅުޖަހައިގެން ތިބޭ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ކުދި ދިރުންތަކެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 9 ހަރުކައްޓާއެކު 10މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 7 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ހަށިގަނޑުގައި ބޮޑެތި އެހެނަސް ތުނި ހުޅުނބުތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކޯތާފަތާއި ކަރުތާފަތުގެ މަތީގައި ވެސް ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތް ހުންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކަފިކޮށެވެ. މަހުގެ މަތީ ކޮތަރިބައިގެ ފުރަތަމަ ކަށި ހުންނަނީ އެހެނިހެން ކަށިތަކަށްވުރެ މާބޮޑަށް ކުރުކޮށެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ އަޅި މުށިކުލައެކެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތާއި އަރިމަތީގެ ކުލައަކީ ރިހިވިދުން ކުލައެކެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ 7 ވަރަކަށް ހުރަސް ގަޅި ފަނޑުކޮށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީ ކޮތަރިބައިގެ ދެކޮތަރިދޭތެރޭގައި ހުންނަ ދުލިފަށްތައް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އިބްރާހީމް ރުޝްދީ އަލްއަޒްހަރީ
އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ (އުފަންވެވަޑައިގަތީ 15 އޮކްޓޯބަރ1897 ، ހއ.ކެލާ ) އަކީ ދިގުމުއްދަތެއްގައި ދިވެހި ދައުލަތަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވި އަގުހުރި ދިވެހި ދަރިއެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ތަޢުލީމީ ރޮނގުންނާއި، އުގަންނައި ދެއްވުމުގެ ގޮތުން ވަރަށް މަތިވެރި ޝަޚްޞިއްޔަތެކެވެ. ޢަރަބި ބަހާއި ދިވެހި ބަހުގެ ޢިލްމް ވެރިއެކެވެ.
ނަސަބު
އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ (އުފަންވެވަޑައިގަތީ 15 އޮކްޓޯބަރ 1897 ، ހއ.ކެލާ ) އަކީ ތިލަދުންމަތީ އުތުރުބުރީ ކެލާގެ ބޭފުޅެކެވެ. ބައްޕަ އަކީ ހއ. ކެލާ މުރަނަ މޫސާގެ މުރަނަ މުޙައްމަދު އެވެ. މަންމައަކީ ކެލާ ހައްވަ އެވެ. ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ 28 އޮކްޓޯބަރު 1897 ( 18 ޖުމާދިލް އޫލާ 1315ހ ) ގައި ކަމަށް ލިޔެފައި ވެއެވެ.
ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވުން
އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ ގެ އުފަންރަށަކީ ހއ. ކެލާ އެވެ. އޭނާގެ ދިރިއުޅުން ފައްޓަވައިގަތީ ވަރަށް އާދައިގެ ފެންވަރެއްގައެވެ.އޭނާ އަކީ އަމިއްލަ ހިތްވަރާއި މަސައްކަތުން ތައުލީމް ހޯއްދެވި ބޭފުޅެކެވެ. ގޭގެ ނޯކިރީ ކުރެއްވުމާއި ބޯޓް ދަތުރުކުރެއްވުމުންނެވެ. މިދަތުރުތައް ކުރެއްވި ދުވަސްވަރު އޭނާ ޤަޞްދު ކުރެއްވީ އަރަބި ބަހުގެ ތައުލީމް ހޯއްދެވުމަށް މިޞްރަށް ފައިބާ ވަޑައިގަތުމަށެވެ.އޭނާ މިޞްރަށް ވަޑައިގަތީ މީލާދީން 1913 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިވަރުގަދަ އަޒުމް އޭނާ ކާމިޔާބު ކުރެއްވި އެވެ. މިޞްރުގެ ޖާމިޢުލް އަޒްހަރުގައި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ޢިލްމް ހޯއްދެވުމުގައި އޭނާ ހޭދަކުރެއްވި އެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި އަޒްހަރުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 13 ވަރަކަށް އަހަރު ކިޔަވާ ވިދާޅުވުމަށް އުޅުއްވި އެވެ. ޣައިރު ނިޒާމް ކިޔަވާ ވިދާޅުވެ ޢާލިމީ ފާސް ހޯއްދެވި އެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ ފޮތްތައް ލިޔުއްވައި ޗާޕުކޮށް ޝާއިއުކުރެއްވިއެވެ.
ގައުމީ ޚިދުމަތުގައި
މިޞްރުން ތަޢުލީމް ޙާޞިލް ކުރެއްވުމަށް އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ އަލްއަޒްހަރީ މާލެވަޑައިގަތީ ގާތްގަނޑަކަށް 1927 ވަނަ އަހަރު ހިސާބުގައެވެ. އޭރު ރާއްޖޭގައި އޮތީ ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން(ތިންވަނަ)އިގެ ރަސްކަމެވެ. މިޞްރުން ކިޔަވައިގެން މާލެ ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ މާލޭގައި އުފެދުނު ފުރަތަމަ މަދަރުސާ މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ މުދައްރިސަކު ކަމުގައި ހިމެނިވަޑައިގަތެވެ. މިގޮތުގެ މަތީން ގައުމަށް ޚިދުމަތް ކުރެއްވުމުގައި ހުންނަވަނިކޮށް އޭރުގެ ކީރިތި މަހާރަދުން އައްސުލް މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން ދައުލަތުގެ މަޝްވަރާ މަޖުލިސެއް އުފެއްދެވި ހިނދު އެމަޖުލީހުގެ މެންބަރަކު ކަމުގައި އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ އައްޔަން ކުރެއްވި އެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ގާނޫނު އަސާސީ އެކުލަވާލި މަޖުލީހުގެ މެންބަރަކަށް ވެސް އޭނާ ވެވަޑައިގަތެވެ.
ފުރަތަމަ ގާނޫނީ ސަރުކާރުގައި އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ ފުރުއްވީ ދައުލަތުގެ ބަންޑާރަ ނައިބުގެ ކަމުގެ މަތިވެރި މަގާމެވެ. މަޝްހޫރު މޮޓަރު ބޯޓް ގަޑުބަޑުގައި އޭނާ ސިލޯނުގެ ވެރިރަށް ކޮޅުނބަށް ފޮނުވާލިއެވެ. އޭގެ ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން ދެން އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ ފެނިވަޑައިގަތީ މަހުކަމަތުލް އައުޤާފުގެ ވެރިއެއްގެ ގޮތުންނެވެ. އާދެ ވަޒީރުލް އައުޤާފް ގެ މަގާމުގައި ހުންނަވަނިކޮށެވެ. މަޙްކަމަތުއް ޝަރުޢިއްޔާގެ އިސް ބޭކަލެއްގެ ގޮތުންނެވެ.
އަވަހާރަވުން
އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ އަވަހާރަވެ ވަޑައިގަތީ 29 އޮކްޓޯބަރ 1961 ، 19 ޖުމާދިލް އޫލާ 1381 ދުވަހުގެ ހަވީރުގެ ވަގުތެއްގައެވެ. އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ އަވަހާރަވި އިރު ހުންނެވީ ވަޒީރުލް އައުޤާފްގެ މަގާމްގައެވެ. އޭނާ އަކީ ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ މެންބަރެކެވެ. އެމަޖުލީހުގެ ނާއިބު ރައީސްކަންވެސް ދިގުމުއްދަތަކަށް ކުރެއްވި އެވެ. އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީގެ ސަންދޯއްފުޅު އޭނާ ހުންނެވި ގެއިން ނެރެއްވުމުގައި އޭރުގެ ކީރިތި މަހާރަދުންނާއި، ބޮޑުވަޒީރާއި، ވަޒީރުން މަޖުލީހުގެ މެންބަރުން ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ކަނޑު ފާނަ
ކަނޑު ފާނަ އަކީ އެތެރެވަރީގެ އަތޮޅުބޭރުން މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ ވަރަށް ބުރަހެލި މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ ބޮޑެތި މަސް މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ ކަމަށްވިޔަސް ކުދިމަސް ރަށްރަށުގެ ފަޅުތެރޭގެ ތިލަ ހިސާބުން ބައެއް މޫސުމުގައި ފެނެއެވެ. މިގޮތަށް ފަޅުތެރެއަށް ވަދެއުޅޭ ކުދިމަސް ދުވެއުޅެނީ އަރިއަށް ތިބެގެން ވަރަށް މަޑުންނެވެ. މިގޮތަށް ދުވާއިރު އެއީ މަހެއްކަން ދެނެގަތުން އެއީ ވަރަށް އުދަގޫ ކަމެކެވެ. ބޮޑަށް ހީވާނީ މަރުވެފައިވާ ހުއިފަތްކޮޅެއް މޫދުގައި އޮޔާދަނީ ހެންނެވެ. މިމަހަށް ހުއިފަތު މަސް ކިޔާއުޅެނީ މަހުގެ ސިފަޔަށް ވިސްނާފައެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 11 އާއި 13 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. އަދި 13 އާއި 16 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބަޔާއި ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ މަޑު ކަށިބަރީގެ ފަހަތުކޮޅު ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. ނިގޫފަތް ވެސް ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ގަދަމުށި ކުލައެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ގިނައިން ކައިއުޅެނީ ކަނޑުފަޅުގެ އަޑީގައި އުޅޭ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި ކުދިމަހެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1 މ އަށެވެ. ނަމަވެސް ގިނައިން ފެންނަ އެންމެ ބޮޑެތި މަހުގައި ހުންނަނީ 50 ސމ އެވެ. މިމަހަށް ފާނަކިޔާ އުޅުނަސް މިއީ ހަގީގަތުގައި ފާނަ އާއިލާގެ މަހެއް ނޫނެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
Agnes Monica
އެމާ ކާރލޮޓް ޑުއެރް އެމާ ކާރލޮޓް ޑުއެރް ވޮޓް ސަން އަކީ ހެރީ ޕޮފުޅެކެ ވެ. މީގެ އި.ތުރުންވެ ސް އެމަނި ކުފާނު ވަ ނީ ސަރުކާ ރުގެ ވަރަށް ގިނަ މަޤާމުތަކެއް ފުރު އްވާ, ފައެވެ.ބޭފުޅުންނަށް .ތަފާތު ބަސްބަހުން މަޒުމޫނު ވިދާޅުވެ، އެ މަޒުމޫނުތަކަށް މަޢުލޫމާތު އިތުރުކޮށް ދެއްވިދާނެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ އެ އިންޑޮނޭޝިޔާ.
ތުނބަ ހަނދި
ތުނބަ ހަނދިނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި 50 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މީރުމަހެކެވެ. ތުނބަ ހަންޖަކީ ފަތިކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. އެހެނިން ގިނަ ހަނދީގެ ބާވަތްތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް މަހުގެ ތުނބުގައި ބޯހަންފަށެއް ހުރެއެވެ. ދިވެހިންކުރާ ދުވާލާއި ރޭގަނޑުގެ ކެޔޮޅުކަމުގައި މަދުމަދުން މިމަސް ބޭނެއެވެ.
ތުނބަ ހަނދީގެ ކުލައަކީ ރިހިއަޅި ކުލައެވެ. ދިރޭމަހުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ ފަނޑުފެހި ކުލައަކަށްދާ ކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ގަދަ ރީނދޫ ކުލައިގެ ލައްތަކެއް ވަރަށް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މިލައްތަކުން ގިނަލައް ހުންނަނީ މަހުގެ ދިގަށް ދެއަރިމަތީގައި ހުންނަ ހުޅުނބު ރޮނގަށްވުރެ ތިރީގައެވެ. މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ފަނޑުކޮށް ހުންނަ ފުޅާ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ހުދުކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކަނޑުއަޑީގެ ވެލިގަނޑުތެރޭގައި އުޅޭ ހަރުތޮށިލީ ދިރުންތަކާއި، ފަންޏާއި ކުދިމަހެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އަނދުން މިޔަރު
200px|thumb|left|އަނދުން މިޔަރު އަނދުން މިޔަރު ނުވަތަ އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ގިނައިން އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. ނަމަވެސް މަދުމަދުން އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކަށް މިމިޔަރު އައިސްއުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ ހިމަތޮޅި ތުންދިގުކޮށް ހުންނަ މިޔަރެކެވެ. އަނދުން މިޔަރަކީ އާއްމު ގޮތެއްގައި މަޑުން ދަތުރުކޮށް އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމަށްވިޔަސް ސިހޭފަދަ ކަމެއް ދިމާވުމުން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބާރަށް ދުވާކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ ހޫނު ހިސާބުތަކާއި، ފިނި ކަނޑުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިސަރަހައްދުގައި މިބާވަތުގެ މިޔަރު އެންމެ ގިނައިން އުޅެނީ 220-80 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. ސަބަބަކީ އަނދުން މިޔަރު އުޅެން ބޭނުންވާ ފިނިހޫނު މިނަކީ 16-7 ސެންޓިގްރޭޑްއާއި ދެމެދުކަމަށްވާތީ އެވެ.
އަނދުން މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 135-4 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހާކަމަށް ވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ ކާނާއަކީ މަހާއި، ކުދި މިޔަރާއި، ބޯވަ ދިލަ މަހާއި، ކަނޑުގެ މަތީބައިގައި އުޅޭ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ބައެއް ފަހަރު ކަނޑުމަތީގައި ޖައްސައިގެން ތިބޭ ދޫނިވެސް ކައިހަދާ ކަމަށްވެއެވެ. މިއީ ބައެއް ފަހަރު ކަނޑުފަޅު ފީނާ ހަދާމީހުންނަށް ހަމަލާދޭ މިޔަރެކެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އީރާން އިރާޤު ހަނގުރާމަ
thumb|right|އީރާން އިރާޤު ހަނގުރާމަ 22 ސެޕްޓެމްބަރު 1980 ފަށްޓަވަނީ އީރާން އިރާޤު ހަނގުރާމަ އަކީ ސެޕްޓެމްބަރު 1980 ން ފެށިގެން އޮގަސްޓް 1988 އަށް އީރާން އާއި އިރާޤު އާއި ދެމެދު ކުރެވުނު ހަނގުރާމަ އެކެވެ. މިހަނގުރާމަ ފެށުނީ 22 ސެޕްޓެމްބަރު 1980 ގައި އިރާޤުން އިރާނުގެ ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް އީރާން ގެ ސަރަހައްދަށް ވަނުމުންނެވެ. 8 އަހަރު ދުވަސްވަންދެން ކުރި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް އދ. އިން އެތައް ފަހަރަކު ގޮވާލާފައި ވީނަމަވެސް ހަނގުރާމަ ހުއްޓުމެއްނެތި ކުރިއަށް ގޮސްފައި ވެއެވެ. ހަނގުރާމަ އެއްކޮށް ހުއްޓުނީ 20 އޮގަސްޓް 1988 ގައެވެ. މިހަނގުރާމައިގައި ދެގައުމުގެ ޖަލުތަކުގައި ތިބި މީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ފަހުން ތިބި މީހުން ދެގައުމުން ބަދަލުކޮށްފައިވަނީ 2003 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިހަނގުރާމައިގައި އިރާޤުން ކެމިކަލް ހަތިޔާރު ވަރަށް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނެއެވެ. މިހަނގުރާމައަށް ފުރަތަމަ ފާރިސީ ގަލްފު ހަނގުރާމަ އޭ ވެސް ކިޔައެވެ.
އޮޅު ފާނަ
އޮޅު ފާނަ ނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް މަޝްހޫރު މަހެކެވެ. މިއީ ދިވެހިންކުރާ ރޭގަނޑުގެ ކެޔޮޅު ކަމުގައި އަދި ދުވާލު ފައްތައިގެން ކުރާ މަސްވެރި ކަމުގައި ގިނައިން ބޭނޭ މަހެކެވެ. ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މީރު މަހެކެވެ. މިމަސް އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ ފަރުފަޅުމަތީގެ ބޭރުގައެވެ. އޮޅުފާނައިގެ ވަރަށް ބޮޑެތި މަސް ދިވެހިން ބާނައި އުޅެއެވެ. މިމަހަކީ ބަރުހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ ދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ އަނގަ ވަރަށް ބޮޑުވާނެއެވެ.
އައްޝައިޚް އަޙްމަދު ޝާޠިރު
އައްޝައިޚް އަޙުމަދު ޝާތިރު އަކީ ދިވެހި ދައުލަތަށާއި ގައުމަށް އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ދިވެހި ދަރިއެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ދީނީ ރޮނގުން ތަފާތު ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާ އަކީ ލިޔުންތެރި އެކެވެ. ޅެންވެރި އެކެވެ. އަދި ކުޅަދާނަ މުގައްރިރެއް ވެސް މެއެވެ.
ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ ރައީސްކަން ކުރައްވާފައިވަނީ 1 އޮގަސްޓް 1972 ން ފެށިގެން 11 ނޮވެމްބަރ 1982 ގެ ނިޔަލަށެވެ. އައްޝައިޚް އަޙްމަދު ޝާޠިރު ފުރަތަމަ ތަޢުލީމް ޙާޞިލް ކުރެއްވީ ރާއްޖެއިންނެވެ. މަތީ ތައުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވީ މިޞްރުންނެވެ.ކިޔެވުން ނިންމެވީ އަޒުހަރު ޔުނިވަސިޓީ އިންނެވެ.
އޮޅު ފާނަ
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އައްޝައިޚް އަޙްމަދު ޝާޠިރު
ނަސަބު
އައްޝައިޚް އަޙްމަދު ޝާޠިރުގެ ބައްޕާފުޅަކީ، ފުވައްމުލަކު މުދިންގޭ މޫސާ ދީދީ އެވެ. މަންމާފުޅަކީ، ފުވައްމުލަކު ދިގުވާނޑު ވީދަޑިގޭ ޙަސަން ތައްޚާނުގެ ފާޠިމާ ފާނާއި ކެލާ ފުޅު ގެ ޙައްވާ ފުޅު (ކެލާ ތުއްތޫ) އެވެ.
އަދާކުރައްވާފައިވާ ވަޒީފާތައް
އައްޝައިޚް އަޙްމަދު ޝާޠިރު އަވަހާރަވީ 26 ޖުލައި 1994 ގައެވެ.
އަލްއަމީރު ޙަސަން ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު
އަލްއަމީރު ޙަސަން ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު (ބުރުނީގޭ ޙަސަންދީދީ / އެއްގަމުގޭ ޙަސަންދީދީ) އަކީ އާންމު ޚިދުމަތް ކުރެއްވުމާއި ދައުލަތުގެ މަޞްލަހަތު ރައްކާތެރި ކުރެއްވުމަށް މަސައްކަތްކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ބައްޕައަކީ މީދޫ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނުގެ ފުތް ތޮއްޑޫ ޢަލީ މަނިކުފާނު އެވެ. މަންމައަކީ އަތިރީގޭ ޙުސައިން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ މޫސާ ދީދީގެ ފާތިމަތު ދީދީ އެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ 1828 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އަލްއަމީރު ޙަސަން ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އަކީ ނޫރައްދީން ބަންޑާރައިންގެ ރަސްކަމުންގެ މެދެއްހާ ހިސާބުން ފެށިގެން ދައުލަތް ހިންގެވުމުގެ އިސްރޯލެއް އަދާކުރެއްވި ފަރާތެކެވެ. ތަންދޮރު ދެނެވަޑައިގަންނަވާ ވިސްނުންތެރި ހެޔޮލަފާ ބޭފުޅެކެވެ. ހެވިކަން ދެނެވަޑައިގަންނަވާ ކުޅިސަމާ ޖައްސަވާ ހެއްދެވި އެވެ. ހިލޭ ބޭސް ކޮށްދެއްވި މޮޅު ބޭސް ވެރިއެކެވެ. ސަރުކާރުގައި ފުރުއްވި މަގާމްތަކަކީ ހިޖުރައިން 1304 ވަނަ އަހަރު ލިބިވަޑައިގަތް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެކަން، އަދި އެއަހަރު ލިބިވަޑައިގަތް ރަދުންގެ މަޝްވަރާ މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން އެވެ.
ބޭފުޅުން
އަލްއަމީރު ޙަސަން ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އަވަހާރަވީ 1897 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
މަރުޖިޢުތައް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ލުފައިޒު
ބަހަވިއްޔާތުގައި ބެހި ނުވަތަ ލުފައިޒު އަކީ ބަހެއްގައި ހިމެނޭ އެންމެ ކުޑަ ނަހުވީ އެކައްޗެވެ. ލުފައިޒުތައް ދިރާސާ ކުރުމަށް ހާއްސަ ވެފައި ވާ އިލްމަށް ކިޔަނީ ސަރްފެވެ.
ބޯދި އާއިލާ (މަސް)
ބޯދި އާއިލާ ނުވަތަ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 7 ވައްތަރެއްގެ ބޯންޖެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ސެޓެލައިޓް
ސެޓެލައިޓަކީ ޖައްވުތެރޭގައިވާ ޕްލަނެޓްތަކުގެ ވަށައިގެން، އޯބިޓޭ ކިއޭ ވައްރޮގެއްގައި ދަތުރުކުރާ ޖިސްމުތަކެކެވެ. މިގޮތުން އިންސާނުން ހަދާފައިވާ އެތައްހާސް ސެޓަލައިޓެއް އަޅުގަޑުމެންގެ މިޕްލަނެޓްގެ ވަށައިގެން މިވަގުތުވެސް އެބުރެމުން ދާނެއެވެ.
އެންމެ ފުރަތަމަ އިންސާނުން ހަދާފައިވާ ސެޓެލައިޓެއް ޖައްވުތެރެއަށް ލޯންޖުކުރީ 7591 ގައި ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަނުން ހަދާފައިވާ ސްޕަޓްނިކް 1 ނަމަކަށްކިޔާ ސެޓެލައިޓެކެވެ. ބިމުގެ ވަށައިގެން އެސެޓަލައިޓް ތިންމަސްދުވަސް ވަންދެން ދަތުރު ކުރިއެވެ. އޭގެފަހުން އެޓްމަސްފެއަރގެ ތެރެއަށް ވެއްޓި އަދައިގެން ދިޔައީއެވެ. އެޓްމަސްފެއަރ އޭ މިކިޔެނީ ބިމުގެ ވަށައިގެންވާ ވައިގެ ފަށަލައަށެވެ.