cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ
ކާރޓޫންގެ ރޭވުންގަނޑު
މިކާރޓޫނުގެ ކޮންމެ ކުރުސިލްސިލާއެއްގައި ފެނިގެންދާނީ ޓޮމް ޖެރީ ހިފުމަށް ކުރާ ނާކާމިޔާބު މަސައްކަތެވެ. އަދި ޓޮމް އަށް ދިމާވާ ދަތިތަކާއި ލިބޭ އަނިޔާތަކެވެ. މަދު ބައިތަކެއްގައި ނަމަވެސް (ނުވަތަ ކާރޓޫނުގެ ބައެއް ފެށޭ އިރު) ޓޮމް އާއި ޖެރީ އެކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާތަން ފެނިގެން ދެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޓޮމް ޖެރީ ހިފުމަށް މަސައްކަތް ކުރާ ސަބަބު އެހާ ސާފުކޮށް އެނގި ބަޔާން ވެގެނެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ސަބަބަކަށް :- ޓޮމް އަށް ޖެރީ ހިފޭނީ މަދު ފަހަރެއްގައެވެ. ސަބަބަކަށް ވެގެންދަނީ ޖެރީގެ މަކަރުވެރި ކަމާއި ވިސްނުން ތޫނުކަމެވެ. އަދި ބައެއްފަހަރަށް ޓޮމްގެ މޮޔަކަމާއި ހެދިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އާއްމުގޮތެއްގައި ޓޮމް ރުޅި އައިސް ޖެރީ ހިފަން މަސައްކަތް ކުރަނީ ޖެރީ ގަސްތުގައި ޓޮމް އަށް އަނިޔާ ކޮށް ހަދަން ފެށުމުންނެވެ. މިފަދަ ތިއެޓްރިކަލް އެނިމޭޝަނެއްގައި އެންމެ ފަނކުރަނިވި ހަތޔާރާއި ގޮތްތައް ބޭނުން ކުރުމުގައި މިކާރޓުނުވަނީ ވަރަށް ކުރިއަރާފައެވެ. ޖެރީ ޓޮމް ދެފަޅިއަށް ކަފާލުމާއި، ޖެރީ މަރާލުމަށް އަތުގައި ޖެހުނު ކޮންމެ އެއްޗެއް، ޕިސްތޯލުން ފެށިގެން ފުރޯ، ގޮވާ ތަކެތި، ވިހައަށް ދާންދެން ބޭނުން ކުރުމަކީ ބެލުން ތެރިންނަށް ކަމުދާ ހެއްވާ މަޖާ މަންޒަރުތަކެވެ.
ކާރޓޫނުގެ ބައިތަކުގައި އާއްމު ގޮތެއްގައި އެއްގޮތަކަށްވެސް ޓޮމް އަދި ޖެރީވެސް ވާހަކަ ދައްކާތަނެއް ނުފެނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަކު އަނެކަކަށް ގެއްލުންދީ އަނިޔާ ކުރާއިރު ދެމީހުންގެވެސް ހަޅޭކުގެ އަޑު އިވިގެންދެއެވެ. ގިނަފަހަރަށް އިވި ގެން ދާނީ ޓޮމްގެ ވޭނުގެ ހަޅޭކުގެ އަޑެވެ. ޓޮމް އާއި ޖެރީގެ މޫނުމަތިން ފާޅުވާ އަސަރު ތަކުން އެމީހުންގެ އިހްސާސްތަކާއި ކުރަން އުޅޭ ކަމާއި، ބޭނުން އެނގިގެންދެއެވެ.
މިކާރޓޫނުގައި މިޔުޒިކް ވަރަށް ބޮޑު ރޯލެއް އަދާ ކުރެއެވެ. ފެނިގެންދާ މަންޒަރުތަކަށް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަގޮތުގައި އަޑު ގެނެސް ދެއެވެ. މިޔުޒިކް ޑައިރެކްޓަރ ސްކޮޓް ބްރެޑްލީ މިކާރޓޫނަށް މިޔުޒިކް ހަދާފައިވަނީ ޖެޒް، ކްލެސިކަލް، އަދި ޕޮޕް ފަދަ މިޔުޒިކް ބާވަތްތައް އެއްކޮށްގެންނެވެ. ބްރެޑްލީ އާއްމުގޮތެއްގައި އެދުވަސްވަރުގެ ޕޮޕް ލަވަތައް ތަކުރާރުކުރެއެވެ. އެގޮތުން ދަ ވިޒަރޑް އޮފް އޯޒް އަދި މީޓް މީ އިން އެސްޓީ. ލޮއިސް ފަދަ އެމް.ޖީ.އެމް ފިލްމުތަކުގެ ލަވަތައް ހިމެނެއެވެ.
1953ގެ ކުރިން ހުރިހާ ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ ކާރޓޫންތައް އުފައްދާފައިވަނީ އާދައިގެ އެކަޑަމީ ރޭޝިއޯގެ ދަށުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް 1953ން 1956ށް މީގެ ބައެއް ބައިތައް އުފައްދާފައިވަނީ ދެގޮތަކަށެވެ. އެއީ އެކަޑަމީ ރޭޝިއޯގެ ދަށުންނާއި ވައިޑްސްކްރީން ސިނަމާ ސްކޯޕްގެ ދަށުންނެވެ. އެމް.ޖީ.އެމް ގެ އެނިމޭޝަން ބައި މެދުކެނޑުމުން، އޭގެ އަހަރެއްފަހުން ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ ހުރިހައި ބައިތަކެއް އުފައްދާފައި ވަނީ ސިނަމާ ސްކޯޕް އިންނެވެ. 1960ގައި ޖީން ޑިޗް އާއި ޗަކް ޖޯންސްގެ އުފެއްދުންތައް އުފައްދާފައިވަނީ އެކެޑަމީ ފޯރމެޓްގައެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ ވައިޑްސްކްރީން ފޯރމެޓް އާއި ގުޅޭގޮތަށެވެ. ހަންނާ ބާރބަރާގެ ހުރިހާ ކާރޓޫނުތައް އުފައްދާފައިވަނީ ޓެކްނީ ކަލަރއިންނެވެ. 1960 ގައި ހުރިހާ އުފެއްދުންތައް އުފައްދާފައި މެޓްރޯކަލަރ އިންނެވެ.
ޓޮމް އާއި ޖެރީ
left|200px|thumb|[[Mammy Two Shoes, the housemaid who made many appearances in the 1940s and early 1950s.]] ޓޮމްއަކީ އަޅިނޫކުލައިގެ ގޭގައިގެންގުޅޭ އާދައިގެ ދިރިއުޅުމެއް އުޅެމުންދާ އޮޅުބުޅަލެކެވެ. ޖެރީ އަކީ ޓޮމް އުޅޭ ސަރަހައްދުގައި ޓޮމް އާއި ވަރަށް ގާތުގައި އުޅޭ މުށި މީދަލެކެވެ. މިކާރޓޫނުގައި އެހެނިހެން ޝަހްސިއްޔަތުތައް ވާހަކަ ދައްކައި ހެދިކަމުގައިވިޔަސް މަދު ފަހަރަކު ނޫނީ ޓޮމް އާއި ޖެރީ ވާހަކަ ނުދައްކައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޓޮމް އަންހެން ބުޅަލެއް ފެނުމުން ލަވަކިޔައި ހަދައެވެ. އެގޮތުން 1946ގައި އުފެއްދި "ސޮލިޑް ސެރެނޭޑް" ބައިގައި އަޑާއި އަނގަޔާއި ވަރަށް ފުރިހަމައަށް ގުޅޭ ގޮތެއްގައި ޓޮމް ވަނީ " އިޒް ޔޫ އިޒް އޯރ އިޒް ޔޫ އެއިންޓް މައި ބޭބީ " މިލަވަ ޓޮމް ކިޔައިފައެވެ. އަދި ޖެރީސް ޑައިރީ ނަމަކަށް ކިޔައިބައިގައި ފެނިގެންދާނީ އެހެނިހެން ބައިތަކުގައި ހިނގާފައިވާ ގިނަ ހާދިޡާތަކެވެ.
އިތުރު ޝަހްސިއްޔަތުތައް
ޖެރީ ހިފުމަށް ޓޮމް ކުރާ މަސައްކަތުގައި އިތުރުޝަހްސިއްޔަތު ތަކާއި ޓޮމް ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ. އެގޮތުން ބަޗް އަކީ ޓޮމް ކުރިމަތިލާންޖެހޭ އިތުރު ޝަހްސިއްޔަތެކެވެ. ބަޗް އަކީ އެހިސާބު މަގުމަތީގައި އުޅޭ ކަޅު ބުޅަލެކެވެ. ބަޗްވެސް ބޭނުންވަނީ ޖެރީ ހިފައިގެން ނާސްތާކުރަންށެވެ. ދެން ޓޮމް އަށް ކުރިމަތި ލާން ޖެހެނީ ސްޕައިކް އާއެވެ. މިއީ ނުރައްކާތެރި ކުއްތާ އެކެވެ. ސްޕައިކް އަބަދުވެސް ބޭނުންވަނީ ޓޮމް ތަޅާ މަރާލުމަށެވެ. މެމީ ޓޫ ޝޫޒް އަކީ ޓޮމްގެ ވެރިމީހާއެވެ. ޓޮމްގެ އަހްލާގުދަށް ވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ބުނާގޮތައް ނަހަދައިފިނަމަ ކުނިފޮހޭ ބުރުހަކުން ޓޮމް ތަޅާލުމަކީ އޭނާ ކުރާ ހިތްވާ ކަމެކެވެ. މެމީ ޓޫ ޝޫޒް އަށް އަޑު އަޅާދީފައި ވަނީ ލިލިއަން ރެންޑޯލްފް އެވެ. 1940 ގެ ފަހުގެ އަހަރުތަކުގައި ނިބްލްސް ނަމަކަށް ކިޔާ އަޅި ކުލައިގެ ކުޑަ މީދަލެއް މިކާރޓުނަށް ތަޢާރަފް ވިއެވެ. އެއީ ޖެރީ ހޮވައިގެން ގެންގުޅެ ބޮޑުކުރި މީދަލެކެވެ. (ޓަފީގެ ނަމުގައިވެސް ނިބްލްސް މަޝްހޫރުވެފައިވެއެވެ.) އަދި 1950ގައި ސްޕައިކްއަށް ޓައިކް ނަމަކަށް ކިޔާ ކުޑަ ދަރިއެއް ލިބެއެވެ. ޓައިކް ފާޅުވެގެން ދިޔުމުން ޖެރީ އަށް ޓޮމް އާއި ދެކޮޅުވެރިވުމުގެ އާ ހިތްވަރެއްލިބެއެވެ. އެހެނީ ޓައިކް އަށް ޖެރީ އުނދަގޫ ކުރުމުން އޭގެ އަދަބު ޓޮމްއަށް ލިބިގެންދިޔުމެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި ސްޕައިކް ވާހަކަދައްކާތަންފެނެއެވެ. ގިނަފަހަރަށް މިކާރޓޫޏުގައި ފެނިގެންދާ އެހެން ޝަހްސިއްޔަތަކީ ޅަ އަސްދޫނި ކުއެކާރ އެވެ. ފަހުން ކުއެކަރ ވެގެންދަނީ ހަންނާ ބާރބަރާގެ ޝަހްސިއްޔަތު ކަމަށްވާ ޔެކީ ޑޫޑްލްއަށެވެ. ޖެރީގެ ބޮޑުބޭބެ ޕެކޯސް ހަމައެކަނި ފެނިފައިވަނީ 1955 ގައި ރިލީޒް ކުރެވުނު މިކާރޓޫނުގެ ބައެއްކަމަށްވާ " ޕެކޯސް ޕެސްޓް" ނަމަކަށް ކިޔޭ ބައިންނެވެ. އޭނާ އަކީ އަޅިކުލައިގެ މުސްކުޅި މީދަލެކެވެ. ހުދުކުލައިގެ ދިގު މަތިމެހެއްގެ ވެރިޔެކެވެ. އޭނާގެ އަތުގައި އަބަދުވެސް ގިޓާއެއް އޮވެއެވެ. މިގިޓާގެ ނަރުތައް ބުރިވެ މަރާމާތައް ބޭނުންވަންދެން މީނާ މި ގިޓާ ކުޅެއެވެ. ޖެރީގެ ތިމާގެ މީހަކަށް ދެން ހުންނަނީ މަސްލްސްއެވެ. މަސްލްސް އަކީ އޭނާ ދިރިއެޅޭ ހިސާބުގަނޑުގައި އުޅޭ ބުޅާތަކަށް ހުރި ނުރައްކަލެކެވެ.
ހަންނާ ބަރބަރާގެ އަހަރުތައް (1958 - 1940)
thumb|200px|right|A screenshot from 1940s [[Puss Gets The Boot, the first Tom and Jerry cartoon.]]
1930 ގެ އަހަރުތަކުގައި ވިލިޔަމް ހަންނާ އާއި ޖޯސެފް އަކީ އެމް.ޖީ.އެމް ގެ ޔުނިޓެއް ކަމަށްވާ ރަޑޮލްފް އައިޒިންގ ގެ ބައެކެވެ. ވާހަކަ އުފައްދައި ޝަހްސިއްޔަތުތައް އުފައްދައި ފަރުމާކޮށް ހަދަނީ ބާރބަރާއެވެ. ހަންނާއަކީ އައިޒިންގ ޔުނިޓަށް ފިލްމު އުފައްދައިދޭން ފެށި ތަޖުރިބާކާރު ޑައިރެކްޓަރެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އެފެއްދި ބުޅަލަކާއި މީދަލެއްގެ ކާރޓޫނަކީ މަޝްހޫރު "ޕުސް ގެޓްސް ދަ ބޫޓް" މިކާރޓޫނެވެ. 1939 ގައި މިކާރޓޫނުގެ މަސައްކަތް ނިންމުމަށްފަހު އާންމުނާއި ހަމައަށް މިކާރޓޫނު ގެނެސްދީފައިވަނީ 10 ފެބްރުއަރީ 1940 ގައެވެ. ޕުސް ގެޓްސް ދަ ބޫޓް ބިނާވެފައިވަނީ ޖެސްޕާރ ނަމަކަށްކިޔާ އަޅި ކުޑަ ބުޅަލެއް އެއްވެސް އެއްޗަކަށް ގެއްލުމެއްނުދީ، ނަމެއްނެތް މީދަލެއް ހިފަން ކުރާމަސައްކަތެވެ. ޖެސްޕާރގެ ވެރިމީހާ މެމީ ވަނީ ޖެސްޕަރ އެއްވެސް އެއްޗަކަށް ގެއްލުންދީފިނަމަ ޖެސްޕާރ ގެއިންބޭރުކޮށް އެއްލާލާނެ ކަމަށް އަންގައި އިންޒާރު ކޮށްފައެވެ. އެހެންކަމުން އެމީދަލުގެ ފައިދާއަށްޓަކައި ފަސޭހައިން ތަޅައިގެންދާނެ ތަށިތަކާއި، ސައިއަޅާޖަގު ފަދަ ތަކެތި އުކަންފަށައެވެ. މިގޮތަށް ހެދުމުން އެމީދަލުގެ ނަޒަރުގައި މެމީ ޖެސްޕާރ ގެއިން ބޭރުކޮށް އެއްލާލާނެއެވެ. ޕުސް ގެޓްސް ދަ ބޫޓް ނެރެފައިވަނީ އެއްވެސް ރަސްމިއްޔާތަކާއި ނުލައެވެ. އެއަށް ފަހު ހަންނާ އާއި ބާރބަރާ އެހެން (މީދލާއި ބުޅަލުގެ ކާރޓޫނު ނޫން އެހެން) ކާރޓޫނުތައް އުފައްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަންފެށިއެވެ. އެމް.ޖީ.އެމް ގެ ގިނަ މުއައްޒަފުން މިކަމާގުޅޭ ގޮތުން ބުނެފައިވެއެވެ. "މީދަލާއި ބުޅަލުގެ ކާރޓޫނުތައް އަދިވެސް މިއުޅެނީ މަދު ވެގެންހެއްޔެވެ؟" ބުޅަލާއި މީދަލުގެ އެއްކަހަލަ ކާރޓޫނުތަކާއި މެދު ގިނަބަޔަކު ދެކެމުންއައިގޮތް ބަދަލުވެގެންދިޔައީ މިކާރޓޫނު ތިޔޭޓަރުގެ ވެރިންނާއި އެކެޑަމީ އޮފް މޯޝަން ޕިކްޗާރ އެންޑް ސައިންސެސް ގެ މެދުގައި މަޤްބޫލުވެ 1941 ގައި އެކެޑެމީ އެވޯރޑް ފޯރ ބެސްޓް ޝޯރޓް ސަބްޖެކްޓް : ކާރޓޫނު ގެ މަގާމަށް މިކާރޓޫނު ހޮވިގެން ދިޔުމެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއަހަރު އެމަގާމް ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވަނީ ރަޑޮލްފް އައިސިންގ ގެ މިލްކީ ވޭ މިކާރޓޫނެވެ. އަހަރުތަކާއި އެކު ޓޮމްގެ ސިފަ ބަދަލުވެގެން ދިޔުމަކީ ފާހަނގަ ކޮށްލެވޭ ކަމެކެވެ. 1940 ވަނަ އަހަރާއި ޖެހުނު އިރު ޓޮމްގެ ސިފަ އަސްލު ބުޅަލަކާއި ވަރަށް ވައްތަރު ކުރެވިފައިވެއެވެ. ފާިތުވެ ދިޔަ އަހަރުތަކުގައި ޖެރީގެ ސިފައަށް މާ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެއް ނުވެއެވެ.
ޖީން ޑީޗްގެ އަހަރުތައް (1962 - 1960)
left|200px|thumb|High Steaks, a 1962 Tom & Jerry short directed by [[Gene Deitch.]] 1960 ވަނަ އަހަރު އެމް.ޖީ.އެމް ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ އައި ބައިތަކެއް އުފެއްދުމަށް ގަސްތުކުރިޔެވެ. މިގޮތުން ޕްރޮޑިއުސަރ ވިލިއަމް އެލް. ސްނައިޑާރ އާއި އެނިމޭޝަން ޑައިރެކްޓަރ އާއި ރެމްބްރޭންޑްޓް ފިލްމްސް ސްޓޫޑިޔޯ ހިންގަމުން އައި ޖީން ޑީޗް އާއި ދެމެދު ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ އައި ބައިތަކެއް އުފެއްދުމަށް އެއްބަސް ވެނުނެވެ. ޑީޗް އާއި ސްނައިޑާރގެ ޓީމުން މި ކާރޓޫނުގެ 13 ބައި އުފެއްދިއެވެ. ޑީޗްގެ ބައިތައް ހިމެނެނީ ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ ބައިތަކުގެ ތެރެއިން ބެލުންތެރިންގެ މަޤްބޫލުކަން އެންމެ ކުޑަ ބައިތައްކަމުގައެވެ. އެއީ ސަބަބުތަކެއް ނެތިއެއް ނޫނެވެ. މިބައިތަކުގައި އެއްވެސް ތަރުތީބެއް ނޯވެއެވެ. ޝަހުސިއްޔަތުތަކުގެ މޫނުމަތިން ފާޅުވާ އަސަރުތަކާއި ކުރާ ހަރަކާތްތަކަކީ އަވަސް އަސަރުތައްކަމުގައި ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. ވާހަކަދެއްކުމުގެ ބަދަލުގައި އިވެނީ އަނގަ ނުހުޅުވައި މީހަކު ވާހަކަ ދައްކަން އުޅުމުން އވޭ ކަހަލަ އަޑެކެވެ. އަދި މިބައިތަކަކީ ހަމައެކަނި ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ ބައިތަކުގެ ތެރެއިން "މޭޑް އިން ހޮލީވުޑް، ޔޫ.އެސް.އޭ" މި ޖުމްލަ އެބައެއް ނިމޭއިރު ނާރާ ބައިތައް ކަމަށް ވަނީ ފާހަނގަ ކުރެވިފައެވެ. ޑީޗްގެ އަމިއްލަ ވާހަކައާއި ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ ވާހަކަ އޭނާގެ އަމިއްލަ ވެބްސައިޓްގައި ވަރަށް ފުރިހަމައަށް ވަނީ ބަޔާން ކުރެވިފައެވެ. ހަނާ ބަރބަރާގެ ދުވަސްވަރުގައި ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ ބެލުންތެރިންގެ ފަރާތުން ލިބުނު ތަރުހީބާއި މަޤްބޫލުކަން ޖީން ޑީޗްގެ ދުވަސްވަރު ނެރެވުނު ބައިތަކަށް ލިބިފައި ނުވެއެވެ.
ޗަކް ޖޯންސްގެ އަހަރުތައް (1967 – 1963)
right|200px|thumb|[[Cannery Rodent, from 1967, one of the final Tom & Jerry shorts directed by Chuck Jones.]]
ޖީން ޑީޗްގެ ނާކާމިޔާބު ބައިތަކަށް ފަހު އެމް.ޖީ.އެމް ގެ ނަޒަރު ދެން ހުއްޓުނީ ލޫނީ ޓޫންސް އަދި މެރީ މެލޯޑީސް ގެ ތަރިން ކަމަށްވާ ބަގްސް ބަނީ، ޑެފީ ޑަކް އަދި ރޯޑް ރަނަރ އެން ކޮޔޯޓް ގެ މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ ކާމިޔާބު އެމެރިކާގެ ޑައިރެކްޓަރ ޗަކް ޖޯންސް އަށެވެ. ޗަކް ވަނީ ވާރނަރ ބްރޯސް ކާރޓޫނުގައި އެއްމަޤާމެއްގައި 30 އަހަރުގެ މުއްދަތެއް ހޭދަކޮށްފައެވެ. އަދި ޗަކް ވަނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ އެނިމޭޝަން ސްޓޫޑިއޯ އެއް، ސިބް ޓަވަރ 12 ޕްރޮޑަކްޝަންސް ލެސް ގޯލްޑްމަން އާއި ގުޅިގެން އުފައްދާފައެވެ. 1963 ން ފެށިގެން ޗަކް އާއި ގޯލްޑްމަން ވަނީ ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ އިތުރު އާ 34 ބައެއް އުފައްދާފައެވެ. ޗަކް ޖޯންސް ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ އުފެއްދި ދުވަސްތަކުގައި ޓޮމްގެ ވެސް އަދި ޖެރީގެ ސިފައަށް ފުދޭ ވަރެއްގެ ބަދަލު ތަކެއް އެއެވެ. މިގޮތުން ޓޮމް ގެ ބުމަ ފަލަ ކުރެވި، ކޯތާ ފަތުގެ ކެހެރި ގިނަ ކުރެވުނެވެ. ހަމައެހެންމެ ޖެރީގެ ލޮލާއި ކަންފަތް ކުރިއަށް ވުރެ ބޮޑު ކުރެވުނު ކަން ފާހަނގަ ކުރެވުނެވެ.
ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ އާ ވެރިން
1986 ގައި ޓެޑް ޓާރނާރ އެމް.ޖީ.އެމް ކޮމްޕެނީ ގަތެވެ. އަދި 1988 ގައި ޓާރނާރ މިކޮމްޕެނީ ވިއްކާލިއެވެ. ޓާރނާރ މިކޮމްޕެނީ ވިއްކާލި ކަމުގައި ވިޔަސް އެމް.ޖީ.އެމް ގެ 1986 ގެ ފިލްމު ކުތުބުޚާނާ ވިއްކަ އެއް ނުލައެވެ. އެހެންކަމުން ޓާރނާރ އެންޓަރޓެއިންމެންޓްގެ މިލްކިއްޔާތަކަށް ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ ވެގެންދިޔައެވެ. އަދި ޓީބީއެސް، ޓީއެންޓީ، ކާރޓޫނު ނެޓްވޯރކް، ބޫމަރެންގ އަދި ޓާރނާރ ކްލެސިކް ފިލްމުތައް ފަދަ ޓާރނާރ ހިންގާ ސްޓޭންޝަންތަކުން މިކާރޓޫނު ފާޅުވާން ފެށިއެވެ.
ޓީވީ އަށް ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ
thumb|200px|left|[[MGM's Tom & Jerry ident from the Chuck Jones era, a play on the more famous Leo the Lion ident.]] 965ގެ ކުރީކޮޅު ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ ކާރޓޫނުތައް ޓީވީ އަށް ފާޅުވާން ފެށިއެވެ. އަދި މެމީ (ޓޮމްގެ ވެރިމީހާ) ގެ ބަދަލުގައި އެހެން ދޮން އަންހެނަކު ޓޮމްގެ ވެރި މީހާގެ ގޮތުގައި ފާޅުވާން ފެށިއެވެ. އަދި މެމީގެ ބަޔަށް އަޑު އަޅަމުން ގެންދިޔަ ލިލިއަން ރެންޑޯލްފް އަޑުގެ ބަދަލުގައި ޖޫން ފޮރޭ ހަމަޖެހިގެންދިޔައެވެ. އަދި ކާރޓޫނުގައި ފެނިގެންދާ ގިނަ ތަޅާފޮޅުމުގެ ބައި ކަނޑާ ލެވުނެވެ. 25 ސެޕްޓެމްބަރު 1965 ން ފެށިގެން ސީ.ބީ.އެސް ޗެނެލް އިން ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ ވަނީ ކޮންމެ ހޮނިހިރުދުވަހެއްގެ ހެނދުނު ދައްކަން ވަނީ ފަށާފައެވެ. އަދި އޭގެ ދެ އަހަރު ފަހުން ވަނީ އާދީއްތަދުވަހުގެ ހެނދުނަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ. 17ސެޕްޓެމްބަރު 1972 އާ ހަމަޔަށް މިކަން މިގޮތަށް ދެމިއޮތެވެ.
އެމެރިކާ އިން ބޭރުގައި ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ
އެހެންނަމަވެސް ބީ.ބީ.ސީ އިން މިކާރޓޫނު އިނގިރޭސިވިލާތުގައި 1960 ގެ ފަހުގެ އަހަރުތަކުގައި ދެއްކުނު އިރު އެއްވެސް ބައެއް ކަނޑާލެވިފައި ނުވެއެވެ. އަދި ޓޮމްގެ ވެރިމީހާގެ ގޮތުގައި ފެންނަމުން ދިޔައީ މެމީ އެވެ. ކާރޓޫނު ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ގަޑީގެ އިތުރުންވެސް ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ ބީ.ބީ.ސީ އަށް އިތުރު ގޮތަކުން އެހީ ވެފައިވެއެވެ. މިގޮތުން އެ ޗެނަލުން ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޕްރޮގްރާމްތައް ދެއްކުމުގައި އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތި ވެއްޖެ ނަމަ ވަގުތުން ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ ދައްކަން ފަށައެވެ. އެގޮތުން ބެލުންތެރިންގެ މެދުގައި މިޗެނެލް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑު މަގްބޫލުކަމެއް ހޯދާފައެވެ. އެއްފަހަރެއްގައި މިކާރޓޫނުން ޓޮމް ސިނގެރޭޓެއް ބޯ މަންޒަރު ބެލެނިވެރިއަކަށް ފެނުމުން މައްސަލަ ޖައްސާފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން މިބައިތައްވަނީ ކަނޑާލެވިފައެވެ. ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ އަކީ ގިނައިން ވާހަކަ ދައްކާ ކާރޓޫނަކަށް ނުވާތީ، މިކާރޓޫނު ވަރަށް ފަސޭހައިން އެހެނިހެން ބަސްބަހަށް ތަރުޖަމާކުރެވިގެން ދިޔައެވެ. ޖަޕާނުގައި ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ އެންމެ ފުރަތަމަ ދައްކަން ފެށުނީ 1964 ގައެވެ. ޗައިނާ، އިންޑިއާ، އިންޑިނޭޝިއާ، އިރާން، ތައި-ލޭންޑް، މެދު އިރުމަތި އަދި ދެކުނު ސައުތު ކޮރެއާގައި ވެސް ބެލުންތެރިންގެ ތަރުހީބެއް ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ އަށް ލިބިގެން ދިޔައެވެ. ހަމައެފަދައިން އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހި ރާއްޖޭގައިވެސް ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ އަށް ކުޑަކުދިންނާއި ބޮޑެތި މީހުންގެ ފަރާތުން ވަރަށް ފުރިހަމަ ތަރުހީބެއް ލިބިފައިވެއެވެ. މެކްސިކޯ، ކޮލަމްބިއާ، ބްރެޒިލް، އިންޑިއާ އަދި ޕާކިސްތާނުގެ ކާރޓުން ނެޓްވޯކް ޗެނަލުން ގާތްގަނޑަކަށް ކިންމެ ދުވަހަކު ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ ދައްކައެވެ. ރަޝިއާގެ ޗެނަލްތަކުން އެޤައުމުގައިވެސް ދުވާލު ގަޑީގައި މިކާރޓޫނު އަޅުވާ ކަމަށް ވެއެވެ.
ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ އެހެނިހެން ބާވަތްތައް
ކޮމިކް ފޮތްތަކުގައި ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ އެންމެ ފުރަތަމަ ފާޅުވާން ފެށީ 1942 ގައެވެ. އެއީ "އަވަ ގޭންގް ކޮމިކްސް" އިންނެވެ. 1949ގައި އެމް.ޖީ.އެމް.ގެ "އަވަ ގޭންގް" ސީރީސްގެ ނަން ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ ކޮމިކްސްގެ ނަމަށް ބަދަލު ކުރެވުނެވެ. މިފޮތް 20 ވަނަ ގަރުނު ނިމެންދެން ޓޮމް އާއި ޖެރީ އެކުގައި ތަފާތު ފޮތްތަކުން ފެންނަމުން ދިޔައެވެ. ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ ބައެއް ވީޑިޔޯ ގޭމްތަކުންވެސް ފެނިގެން ދިޔައެވެ. މިގޮތުން:
ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ ޑީވީޑީ އަށް
ޓޮމް އެންޑް ޖެރީ ސްޕޮޓްލައިޓް ކަލެކްޝަން ގެ ގޮތުގައި ޓޮމް އެންޑް ޖެރީގެ ބައިތައް އެއް ސީޑީ އެއްގެ ގޮތުގައި އެމެރިކާގައިވަނީ ރިލީޒް ކުރެވިފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިގޮތައް މިސީޑީ ރިލީޒް ކުރުމުން ބެލުންތެރިންގެ މެދުގައި ދެކޮޅުވެރިކަމެއް އުފެދިފައިވެއެވެ. ސަބަބަކަށް ވެގެން ދިޔައީ މިގޮތަށް މިސީޑީ ނެރވިފައިވި އިރު ކާރޓޫނުގެ ބައެއް ބައިތަކަށް ވަނީ ބަދަލު ގެނެވިފައި ހުރުމެވެ. ޔޫ.ކޭ ގައި މިކާރޓޫނު ރިލީޒް ކުރެވިފައިވަނީ މިކާރޓޫނުގެ ބައިތައް ނިކުތް ތަރުތީބުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް  މިލިއަން ޑޮލަރ ކެޓް ފަދަ މަދު ބައިތަކެއް މިގޮތައް މިކާރޓޫން މިކާރޓޫނު ރިލީޒް ކުރެވުނު އިރު ހިމަނާފައި ނުވެއެވެ. މިގޮތައް މިބައިތައް ހިމަނާފައިނުވާ ސަބަބެއް އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ.
މިކާރޓޫނުގެ ފާހަނގަ ކޮށްލެވޭ ބައިތައް
ތިރީގައި މިވަނީ އޮސްކާރ އެވޯރޑުގެ އެންމެ މޮޅު ކުރުކާރޓޫނުގެ މަޤާމް ހޯދި މިކާރޓޫނުގެ ބައިތަކެވެ. ތިރީގައި މިވަނީ އޮސްކާރ އެވޯރޑުގެ އެންމެ މޮޅު ކުރުކާރޓޫނުގެ މަޤާމަށް ހޮވި އެކަމަކު މި މަޤާމް ކާމިޔާބު ކޮށްފައި ނުވާ މިކާރޓޫނުގެ ބައިތަކެވެ. ތިރީގައި މިވަނީ އެނީ އެވޯރޑް އެކި ބައިތަކަށް ހޮވިފައިވި، އެހެންނަމަވެސް އެއްވެސް މަޤާމެއް ކާމިޔާބު ކުރެވިފައި ނުވާ މިކާރޓޫނުގެ ބައިތަކެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:Featured Articles
ހިބަރު އާއިލާ (މަސް)
ހިބަރު އާއިލާ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ. ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 4ވައްތަރެއްގެ ހިބަރެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޖުމްހޫރީ ޗައިނާ
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ޓައިވާނުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ސްޓޭންޑަރޑް މެންޑަރިންއެވެ. ލިޔެ އުޅެނީ ޓްރެޑީޝަނަލް ޗައިނީޒް އަކުރުންނެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ޓައިވާނުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ޓައިވާނީޒްއެވެ. ނުވަތަ ޗައިނީޒްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ޓައިޕޭއެވެ. ޓައިވާނުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް ޓައިޕޭއެވެ. ޓައިވާނަކީ ސެމީ ޕްރެޒިޑެންޝަލް ސިސްޓަމެއް އޮންނަ ޤައުމެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 23 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 50 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 36191 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ tw. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +886 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ނިއު ޓައިވާން ޑޮލަރެވެ.
ނަން
ޓައިވާނުގެ ރަސްމީ ނަމަކީ ރިޕަބްލިކް އޮފް ޗައިނާއެވެ. ބައެއް ފަހަރު “ކޮމިއުނިސްޓް ޗައިނާ” އާއި ތަފާތު ކުރުމުގެ ގޮތުން ޓައިވާނަށް “ނޭޝަނަލިސްޓް ޗައިނާ” އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. ހަމަ އެހެންމެ “ފްރީ ޗައިނާ” އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. އަދި މިހާރު ޢާއްމު ގޮތެއްގައި ބައިނަލް އަޤްވާމީ ފޯރަމްތަކުގައި ކިޔަނީ “ޗައިނީޒް ޓައިޕޭ” އެވެ. “ޓައިވާން” މި ނަމަކީ ސިރާޔާ ބަހުން ނެގިފައިވާ ބަހެކެވެ. ޖުޣުރާފީ ޓައިވާނުގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ ޗައިނާއެވެ. ނުވަތަ ޓައިވާނުގެ މައިކަރައެވެ. ދެކުނުން އޮތީ ޖަޕާނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިއީ ބިމުގެ ގޮތުން ގުޅިފައިވާ ބޯޑަރުތަކެއް ނޫނެވެ.
ތާރީޚު
ރިޕަބްލިކް އޮފް ޗައިނާ ނުވަތަ ޓައިވާނު އުފެދުނީ 1911 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ޓައިވާނަކީ އިރުމަތީ އޭޝިޔާގެ ޖުމްހޫރިއްޔާތަކުގެ ތެރެއިން މިއަދާ ހަމަޔަށް ވެސް ޖުމްހޫރިއްޔަތު އޮތް ޤައުމުތަކަށް ބަލާއިރު، އެންމެ ދޮށީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ. ޓައިވާނު އުފެދުނު ފަހުން އެ ޤައުމު އަންނަނީ ސައިންސާއި ޓެކްނޮލޮޖީގައި އަދި އިޤްތިޞާދުގައި ހަލުވި ފިޔަވަޅުތަކެއް ކުރިޔަށް އަޅަމުންނެވެ. ދެހާސް އަހަރުގެ ދިގު ރަސްކަމަކަށް ފަހުގައި 1911 ވަނަ އަހަރު ޖުމްހޫރިއްޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ޙަރަކާތްތައް ފެށުނު ކަމުގައި ވިޔަސް ޖުމްހޫރިއްޔާ ޤާއިމުވީ 1 ޖެނުއަރީ 1912 ގައެވެ. 7 ޑިސެމްބަރ 1949 ގެ ފަހުން ސަރުކާރު ހިންގަމުން ދަނީ ޓައިޕޭގައެވެ. މިއަދު ވެސް ޗައިނާއިން ގެންދަނީ ޓައިވާނުން ފުރިހަމަ މިނިވަންކަމެއް އިޢުލާންކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމަށް ބުނަމުންނެވެ. އަނެއްކޮޅުން ޓައިވާނުގެ ލީޑަރުން ވިދާޅުވަނީ ޗައިނާގައި އޮތް ކޮމިއުނިސްޓުންގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް އައިސް ފުރިހަމަ ޑިމޮކްރެޓިކް ޖުމްހޫރިއްޔާއަކަށް ވެއްޖެ ނަމަ މައި ކަރައާ ގުޅުމަކީ މައްސަލައެއް ކަމަށް ޓައިވާނުން ނުދެކޭ ކަމުގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޗައިނާގެ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ މައްސަލަތަކާއި އެހެނިހެން ވެސް ޑިމޮކްރަސީއާ ޚިލާފު އުޞޫލުތައް އެހުރި ގޮތަށް ހުއްޓާ ޗައިނާގެ މައިކަރަ އާ ގުޅުމަކީ ޓައިވާނަށް ކުރެވޭނޭ ކަމެއް ނޫން ކަމުގައި ވެސް ޓައިވާނުގެ ވެރިން ގެންދަވަނީ ވިދާޅުވަމުންނެވެ. ޓައިވާނުގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔަކީ ޗައިނާގެ ހަތުރު އެމެރިކާއެވެ. ޓައިވާނަށް ޙަމަލާއެއް ދިނުމަށް ފަހު ޢަސްކަރީ ޙަރަކާތެއްގެ ތެރެއިން ޓައިވާނަކީ ޗައިނާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހަދަން، ޗައިނާއިން ބޭނުންވި ކަމުގައި ވިޔަސް އެކަމަށް އެޅިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކީ އެމެރިކާއެވެ. އެއީ އެމެރިކާއިން އެކަމުގެ ތެރެއަށް ވަންނާނެކަން ޗައިނާގެ ވެރިންނަށް ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާތީއެވެ. މިހާރު ވެސް ޗައިނާ އާއި ޓައިވާނުން ގެންދަނީ ސިޔާސީ ދަރަޖައިގެ ވާހަކަތައް ބާއްވަމުންނެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ޓައިވާނުގެ އާބާދީގެ 98% މީހުންނަކީ ޗައިނާ ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. އަނެއް 2% މީހުންނަކީ އޮސްޓްރޮނޭޝިއަން އަދިވާސީންނެވެ. ދީންތަކަށް ބަލާއިރު ޓައިވާނުގެ 35.1% މީހުންނަކީ ބުދިސްޓުންނެވެ. 33% މީހުންނަކީ ޓާއޮއިސްޓުންނެވެ. 14% މީހުންނަކީ އެތީސްޓުންނެވެ. 3.9% މީހުންނަކީ ކްރިސްޓިއަނުންނެވެ. 3.5% މީހުންނަކީ އިކުން ޓާއޯއިންނެވެ.
ސަގާފަތު
ސަގާފަތަށް ބަލާއިރު ޗައިނާ އާއި ޓައިވާނުގެ ސަގާފަތުގައި މާބޮޑު ތަފާތެއް ނެތެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޑިމޮކްރަޓިކް ތަނަކަށް ވުމުން ތަފާތު ދީންތަކުގެ މީހުންނަށް ދީނީ އިޙްތިފާލުތައް ފާހަގަކުރުމުގެ ފުރުޞަތު މާބޮޑަށް ވެސް ހުޅުވިފައިވާތީ އެކަމުގެ ތަފާތު ފެނެއެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޓައިވާނަކީ ވަރުގަދަ އިޤްތިޞާދެއް އޮތް އުފެއްދުންތެރި ޤައުމެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 30881 ޑޮލަރެވެ.
ކަލާނގެ ވޮޑިގެންވުން
ކަލާނގެ
ކަލާނގެ އެއް ވޮޑިގެންވޭތޯ ނުވަތަ ވޮޑިގެން ނުވޭތޯ މިއީ ވަރަށް ކުރީއްސުރެ، ވަރަށް ދުވަސްވަންދެން ކުރެވެމުން އަންނަ ބަހުސްއެކެވެ. 'ކަލާނގެ' ކަމަށް މި ލިޔުމުގައި ބަލާފައިވާނީ، އެންމެ ކަލެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެންމެ މައިގަނޑު 3 ދީން ކަމުގައިވާ ޔަހޫދީ ދީނާއި، ނަޞާރާ ދީނާއި، އިސްލާމްދީން ގައި، 'ކަލާނގެ' ކަމަށް އާންމުކޮށް ސިފަކުރާ ގޮތަށެވެ. އެއީ، ކާއިނާތު ޚަލްގުކުރެއްވި ފަރާތްކަމާއި، އެ ފަރާތަކީ، އެންމެ ކުޅުދުންވަންތަ، އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑީގެންވާ، އަދި އެންމެ މާތްވެގެންވާ ފަރާތްކަމަށެވެ. މި ސިފަތަކަކީ އޭގައި،'ލޮޖިކަލީ' ނުކުރެވޭނެ ކަންތައްތައް ފިޔަވައި އެއްވެސް ހައްދެއް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ސިފަތަކެކެވެ.
ކަލާނގެ ވޮޑިގެންވާކަން
ހުޅަނގުގެ ފަލްސާފާގައި ކަލާނގެ ވޮޑީގެންވާކަމަށް ދަޢުވާކޮށް ގިނަ ހުތްޖަތް ދެއްކޭތޯ ފިލޯސަފަރުން ވަނީ މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. މި ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް ބަހުސް ތަކުގެ ތެރޭގައި 'ކޮސްމޮލޮޖިކަލް' 'އޮންޓޮލޮޖިކަލް' އަދި 'ޓިލިއޮލޮޖިކަލް' ނަންނަމުގައިވާ ބަހުސް ފާހާގަ ކޮށްލެވެ އެވެ. މިތަނުން ކޮސްމޮލޮޖިކަލް ބަހުސްގައި ކަނލާގެ އެއް ވޮޑިގެންވާކަމަށް ބަހުސްކޮށްފައިވަނީ ކާއިނާތުގެ ހަގީގަތްކަމަށް އަހަރަމެން ގަބޫލުކުރާ ކަންކަމަށް ބަލައިގެންނެވެ. މިސާލަކަށް ކޮސްމޮލޮޖިކަލް ބަހުސްގެ ގެތެރޭގައި އަންނަނިވި ގޮތަށް ކަލާނގެ އެއް ވަކާކަމަށް ބައެއް ފިލޯސޮފަރުން ވަކާލާތުކުރެ އެވެ: އުފެދޭ ކޮންމެ އެއްޗެއް އުފެދެނީ ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް މެދުވެރިވެގެންކަމަށް އަހަރަމެންގެ ތަޖުރިބާ ބުނެއެވެ. ކާއިނާތް ނެތުމުގެ ތެރެއިން އަމިއްލައަށް އުފެދިދާނެކަމަކަށް ބުއްދިގަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެކަމަކު ކާއިނާތް އުފެދުނީ އެހެން ކާއިނާއަތުން ކަމާއި، މި ކާއިނާތް އުފެދުނީ ދެންވެސް އެހެން ކާއިނާއަތަކުން ކަމަށް ބުނާނަމަ، ކާއިނާއަތް ވާ ވުމަށް، ސަބަބެއް ނުވަތަ އެކްސްޕްލަނޭޝަނެއް ދެވެނީކަމަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެ އެވެ. އެހެންކަމުން، ކާއިނާތް އުފައްދަވާނެ ފަރާތެއް ވެއެވެ. މި ފަދަ ގޮތަކަށް ބަހުސްކޮށްފައިވާ ބައެއް ފިލޯސަފަރުންގެ ތެރޭގައި ޕްލޭޓޯ އާއި އެރިސްޓޯޓްލް އާއި ތޯމަސް އެކްވިނަސް ހިމެނެ އެވެ.
ކަލާނގެ އެއް ވޮޑިގެން ނުވާކަމަށް ވަކާލާތުކުރާ އެންމެ މަޝްހޫރު ބަހުސް ބިނާވެފައިވަނީ ކާއިނާތުން އަހަރަމެންނަށް ތަޖުރިބާކުރެވޭ ކަމަށް ބުނާ، ނުބައި، ނުލަފާ، ގޯސް ކަންތައްތަކާއި، އަދި ވޭނާ ކެކުޅުންތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މި ބަހުސްއަށް އިނގިރޭސިވަހުން ކިޔަނީ 'ޕްރޮބްލަމް އޮވް އީވލް' އެވެ. މިގޮތަށް ވަކާޅާތު ކުރާމީހުން ބުނާ ގޮތުގައި ކަލާނގެއަކީ އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ފަރާތްކަމުގައިވާނަމަ، ދުނިޔޭގައި މިފަދަ ކަންކަންވާކަން ދެނެވޮޑިގެންވާނެ އެވެ. އަދި އެންމެ މާތްފަރާތްކަމުގައިވާނަމަ، މިކަންތައްތައް ނައްތާލަން ނުވަތަ ހުއްޓުވަން ބޭނުންވެވޮޑީގަންނަވާނެ އެވެ. އަދި އެންމެ ކުޅަދުންވަންތަ ފަރާތް ނަމަ، މިކަންތައްތައް ނައްތާލުމުގެ ކުޅަދުންވަންތަކަށް ލިބިވޮޑީގެން ވާނެ އެވެ. ނަމަވެސް މިކަންތައްތައް ވާކަމީ އަހަރަމެން ތަޖުރިބާ ކުރާ ކަންތައްތަކެވެ. އެހެން ކަމުން ކަލާނގެ އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންނެއް ނުވެއެވެ. ނޫނީ، އެންމެ މާތެއް ނޫނެވެ. ނޫނީ، އެންމެ ކުޅަދުންވަންތެއް ނޫނެވެ. ވީމާ، ކަލާނގެ ވޮޑިގެންނެއް ނުވެއެވެ. މި ބުނެވުނީ މި ބަހުސްގެ ލޮޖިކަލް ވައްތަރެވެ. މި ގޮތަށް ވާހާކަދައްކާފައިވާ މަޝްހޫރު ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ޖޯން ލެސްލީ މެކީ(1917-1981) ހިމެނެ އެވެ.
ތުންހިމަ މިޔަރު
ތުންހިމަ މިޔަރު ނުވަތަ އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ ލ. އަތޮޅުންނެވެ. މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ހިންގި ފަރުމަހުގެ ތަހްލީލު ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން އެސަރަހައްދުގައި ކުރެވުނު ލޭނު މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ 4 މިޔަރު ބޭނިފައި ވެއެވެ. މިއީ ހަރަކާތް ހަލުވި މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ނަނުގައި ބާނާއިރު ވަރަށް ގަދަ ދައްކާކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ބާނާފައި އޮންނައިރު ވެސް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެޅިފޮޅޭކަމަށް ވެއެވެ.
ތުންހިމަ މިޔަރު އަކީ ވަރަށް އާދައިގެ ހިމަތޮޅި މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު 5-2 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށްވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 1-10 އާއި ދެމެދަށް ޅަމިޔަރު ވިހާކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރުގެ ކާނާއަކީ އައިން ހަދައިގެން އުޅޭ މަހާއި، ކަކުނި ފަދަ ސޫތްޕާއި، އަދި ބޯވަ ދިލަ މަހެވެ. މިމިޔަރުގެ ތުންކޮޅު ހުންނަނީ ހިމަކޮށް ދިގުކޮށެވެ.
ތުންހިމަ މިޔަރު ގެ ކުލައަކީ އަޅިކުލަ އެވެ. ނަމަވެސް މިމިޔަރުގެ އަރިމަތީގައި ރަތުލޯ ކުލައިގެ ދަޅައެއް ހުރެއެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތް ހުންނަނީ ފަނޑުކުލައެއްގައެވެ. ބުރަކަށި މަތީގެ އުރަހަތަކުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގެ އުރަހަ ތަކުގެ ކޮޅާއި، ނިގޫފަތުގެ ތިރީބައިގެ ކޮޅުގައި ކަޅު ކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މިމިޔަރަށް ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ކިޔާފައިނުވާތީ މިޔަރަށް ލިބިފައިވާ ޚާއްޞަ ސިފަޔަށް ބަލައިގެން ތުންހިމަ މިޔަރު މިނަން ކިޔާފައި ވަނީ އެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:Carcharhinidae ޤިސްމު:Viviparous fish ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އަނބު
ފެށުން
އަނބަކީ ހޫނު ހިސާބު ތަކުގައި ހެދޭ މޭވާ އެކެވެ. ގަސްގަހާ ގެހީގެ ބާވަތްތައް ބަހާފައިވާއިރު އަނބު ނިސްބަތްވަނީ މެންގިފީރާ ކިޔާ ޢާއިލާ އަކަށެވެ. މިޢާއިލާގައި މޭވާ އަޅާ ތަފާތު 30 ބާވަތެއްގެ ގަސް ހިމެނެއެވެ. އަނބު ޢާންމު ގޮތެއްގައި ހެދެނީ އިރުމަތީ އޭޝިޔާ އާއި، ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ގައުމު ތަކުގައިކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އިންޑިޔާ، ބަގްލަދޭޝް، ސްރީލަންކާ، ޕާކިސްތާން، ބަރުމާ، ފިލިޕީންސް އަދި އިންޑޮނޭޝިޔާ ފަދަ ގައުމު ތަކުގައި އަނބު ހެދޭ މިންވަރު އިތުރު ކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
އޭޝިޔާގެ ސަރަހައްދުގައި އަނބަށް ޚާއްޞަ ގަދަރެއް ދެވިފައިވާ ފާހަގަ ވެއެވެ. އަނބަކީ ފިލިޕީންސްގެ ގައުމީ މޭވާ އެވެ. ހިންދީންގެ ތެރޭގައި އަނބު ކަލާންގެ ދެއްވާ ކާނާގެ ގޮތުގައި ސިފަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. ހިންދީންގެ ކައިވެނި، އަދި ދީނީ ހަފްލާތަކަށް ތަންތަން ޒީނަތްތެރި ކުރުމަށް އަނބު ފަތް ބޭނުންކޮށް އުޅެއެވެ.
ގަދީމީ މިޞްރު މީހުން އަނބުގެ ތޮށި ހަންގަނޑުގައި އަޅައި އުޅުނެވެ. އެއީ އެގޮތަށް ހަދައިގެން އިރުގެ ދޯދިތަކުން ހަނގަނޑަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ކުޑަކޮށް ހަމުގެ ކެންސަރަށް ހަންގަނޑު ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަކުރުމަށް ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
ނަން
އަނބަށް އިގިރޭސި ބަހުން ކިޔައި އުޅޭ މެންގޯ މިނަން އައިސްފައިވަނީ ތަމަޅަ، އަދި މަލަޔާޅަމް ބަހުން ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. މިދެބަހުގައި އަނބަށް ކިޔަނީ މަންގާ އެވެ. މަންގާގެ ގޮތުގައި މިނަން މަޝްހޫރު ވެގެން އައީ ޕޯޗުގީޒުން އިހު ޒަމާނުގައި އިންޑިޔާއަށް ކުރި ދަތުރުތަކަށް ފަހުގައެވެ. ދިވެހި ބަހަށް އަނބު މިނަން އައިސްފައިވަނީ ފާރިސީ ނުވަތަ އުރުދޫ ބަހުން ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ފާރިސީ ބަހުން އަނބަށް ކިޔަނީ އަންބާ މިހެންނެވެ. އަދި އުރުދޫ ބަހުން ކިޔަނީ އަމްބާ މިހެންނެވެ.
ސިފަ
އަނބު ގަހަކީ ހިޔާދޭ ބޮޑުކޮށް ހެދޭ ގަހެކެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި 40-35 މީޓަރުގެ އުސްމިނަށް އަނބުގަސް ހެދެއެވެ. އަނބުގަހުގެ މައި ބައި 10 މީޓަރުގެ ފުޅާ މިނަށް ބޮޑުވާ ކަމަށް ވެއެވެ. ފެހި ކުލައަށް ހުންނަ ފަތުގެ ދިގުމިނުގައި 35-15 ސެންޓިމީޓަރު ހުންނަ އިރު ފުޅާ މިނުގައި 16-6 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ. މާ އަޅަނީ ކޯނި ތަކުގެ ކުރީގައެވެ. މާއެޅުމަށް ފަހު އަނބު އެޅުމަށް 6-3މަހާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތެއް ނަގައެވެ.
އަނބުގެ ތަނޑި ބައެއް ފަހަރު ވަރަށް ދިގުކޮށް ހުރެއެވެ. އަނބު ދޮންވުމުން ރީދޫ، އޮރެންޖް، ރަންގު، ރަން، ރަތް އަދި މިނޫން ކުލަތަކުގައި ވެސް ހުރެއެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި ދޮންނުވާއިރު އަނބު ހުންނަނީ ފެހި ކުލައަށެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ވައްތަރު ދޮންނުވާއިރު ވެސް އެހެން ކުލައަކަށް ހުރެދާނެއެވެ.
ޞިއްޙީ ފައިދާ
އަނބަކީ ވިޓަމިން ސީ އަދި ވިޓަމިން އޭ އިން މުއްސަދިވެފައިވާ މޭވާ އެކެވެ. އަދި ހަމަ މިހެން ބީޓާ ކެރޮޓީން އަދި ފައިބަރު ވެސް އަނބުގައި އެކުލެވިގެން ވެއެވެ. މައިދާ އަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަތައް ރަގަޅު ކުރުމުގައި އަނބަކީ ބޭނުންތެރި މޭވާއެއްކަން ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ.
އަނބަކީ އޭގައި ފީނޮލިކް ކަމްޕައުންޑްތައް އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ފީނޮލިކް ކަމްޕައުންޑް އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ކެންސަރު ފަދަ ބަލިތަކުން ހިމާޔަތް ކޮށްދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ ބާވަތްތަކެކެވެ. އަނބުގައި އެކުލެވޭ ފީނޮލިކް ކަމްޕައުންޑް ތަކުގެ ތެރޭގައި ކޮރެސްޓިން، އަސްޓްރަގްލިން، ގަލިކް އެސިޑް އަދި މީތައިލް ގަލޭޓް ފަދަ މާއްދާތައް ހިމެނެއެވެ.
ދަނގަޑު ގިނަ ޢަދަދަކަށް އަނބުގައި ހިމެނޭތީ ލޭދަށްވުން ތަޙައްމަލު ކުރަމުންދާ މީހުންނަށް އަނބު ކެއުމަށް އިރުޝާދު ދެވެއެވެ. މާބަނޑު އަންހެނުންނާއި، މައްސަރު ކަންތައް ލައިގެންފައިވާ މީހުން އަނބު ބޭނުންކުރުމަކީ ރަގަޅު ކަމެކެވެ. އެއީ ބޭރުވެގެންދާ ލެޔާއެކު ގެއްލިގެންދާ ދަނގަޑުގެ ބައި އަބުރައި ހޯދުމަށް އަނބު ބޭނުންކުރުން އެހީއަކަށްވާތީ އެވެ.
ދަނޑުވެރިކަމުގެ ގޮތުގައި އަނބު ހެއްދުން
އަނބު އެންމެ ގިނައިން ހައްދަނީ އިންޑިޔާގައެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ ގިނައިން އަނބުހައްދައި އެއިން ވިޔަފާރި ކުރާ 12 ގައުމުގެ ތެރޭގައި އޭޝިޔާގެ 8 ގައުމު ހިމެނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިންޑިޔާ، ޕާކިސްތާނު، އިންޑޮނޭޝިޔާ، ޗައިނާ، ތައިލޭންޑް، ފިލިޕީންސް އަދި ބަގްލާދޭޝް ފަދަ ގައުމުތައް ހިމެނެއެވެ.
އިންޑިޔާގައި އަހަރަކު 10.8 މިލިއަން ޓަން ގެ އަނބު ހައްދައެވެ. އިންޑިޔާގެ މަހާރާސްތުރާ، އުއްތަރު ޕްރަދޭޝް، އަންދުރަ ޕްރަދޭޝް، އަދި ކަރުނަޓަކާ ފަދަ ސިޓީ ތަކަކީ ނިސްބަތުން އަނބު ހައްދާ މިންވަރު އިތުރު ސިޓީ ތަކެވެ. ބައެއް ސިޓީތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންގެ އަސާސީ ކެއުމެއްގެ ގޮތުގައި އަނބު ބޭނުންކޮށް އުޅެއެވެ.
2022
މިއީ 21ވަނަ ޤަރުނުގެ 22ވަނަ އަހަރެވެ.
2023
މިއީ 21ވަނަ ޤަރުނުގެ 23ވަނަ އަހަރެވެ.
ޕްރީމެންސްޓްރޫއަލް ސިންޑްރޯމް
ޕްރީމެންސްޓްރޫއަލް ސިންޑްރޯމް(premenstrual syndrome) އަކީ ދަރިމައިވާ އުމުރު ފުރައިގެ އަންހެނުންނަށް ކުރިމަތިވާ ހާލަތެކެވެ. ޕްރީމެންސްޓްރޫއަލް ސިންޑްރޯމް އަކީ މައްސަރު ކަންތައް ޖެހުމުގެ ކުރިން ދަރިމައިވާ އުމުރުފުރައިގެ އަންހެނުންނަށް ކުރިމަތިވާ ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ އުދަނގޫތަކެއް ނުވަތަ އަލާމާތް ތަކެކެވެ.
އުކުޅަސް (އއ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ އއ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ފުންނާބު ކަށިގަނޑު
ފުންނާބު ކަށިގަނޑު  އަކީ ފައިތިލައިގެ ތިރިން ފަހަތުގައި އިންނަ ކަށިގަނޑެކެވެ. ތަނބިކަށި އުފެދުމުގައި ވެސް މިކަށިގަނޑު ބައިވެރިވެއެވެ. ސަބަބަކީ މިކަށިގަނޑު ތަނބި ކަށިގަނޑު ގައި ޖެހިފައި އިންނާތީ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ފައިތިލައިގެ އެހެން ކަށިގަނޑެއް ކަމުގައިވާ ކިޔުބޮއިޑް ކަށިގަނޑުގައި ވެސް ފުންނާބު ކަށިގަނޑު ޖެހިފައި އިނދެއެވެ. އަދި ފައިތިލައިގައި ހިމެނޭ ހުރިހާ ކަށިތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ކަށިގަނޑަކީ ވެސް ފުންނާބު ކަށިގަނޑެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް
ނޮވެމްބަރު 26
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ނޮވެމްބަރު
2024
މިއީ 21ވަނަ ޤަރުނުގެ 24ވަނަ އަހަރެވެ.
ޢަބުދުލް ފައްތާޙް
ޢަބުދުލް ފައްތާޙް އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ޑައިރެކްޓަރެކެވެ. ޕްރޮޑިއުސަރެކެވެ. އެެކްޓަރެކެވެ. ޢަބުދުލް ފައްތާޙް ވަނީ ތަފާތު ފިލްމްތައް ޑައިރެކްޓްކޮށް ދީފައެވެ. އަދި ތަފާތު ޑްރާމާތައް ދިވެހި ޓީވީ އަށް ހަދާދީފައެވެ. ދާދިފަހުން ޢަބުދުލް ފައްތާޙް ވަނީ އަމިއްލަ ސްޓޫޑިއޯ އެއް ރެޑްވޭވް ޕްރޮޑަކްޝަންގެ ނަމުގައި އުފައްދާފައެވެ.
އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން
ޑައިރެކްޓަރ ޢަބުދުލް ފައްތާޙް އަކީ ހއ. ކެލާ އަށް އުފަން ފަރާތެކެވެ. ޒަވާޖީ ޙަޔާތެއް ވަނީ ފަށާފައެވެ.
ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތުން
ޢަބުދުލް ފައްތާޙް ފިލްމީ ދާއިރާ އަށް ނިކުތީ އީޕީއެސް ސުކޫލްގައި ތަޢުލީމް ޙާޞިލް ކުރަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރު އެސުކޫލްގެ ފަރާތުން ތައްޔާރުކުރީ ޓީވީ ޑްރާމާ ނާދިރު އިންނެވެ. އެޑްރާމާ އަކީ ފައްތާޙްގެ އެކްޓިންގ ހަމައެކަނި ފެނިގެންދިޔަ ޑްރާމާ އެކެވެ. އޭގައި ފައްތާޙް ކުޅެފައިވަނީ މުއްސަދި ބައްޕައެއްގެ ރޯލެވެ. މިހާތަނަށް 10 ޑްރާމާ، އަދި 10 ފިލްމްގެ ޑައިރެކްޝަން މަސައްކަތުގެ ހަރަކާތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން 150 އަށްވުރެ ގިނަ ލަވަ ޑައިރެކްޓްކޮށްފައި ވެއެވެ.
ދޫ
ދޫ އަކީ އަނގައިގެ ތެރޭގައި ހަރަކާތްކުރާ، ކަށި މަސް އިން އުފެދިފައިވާ ބޮޑު ބަންޑަޅިއެއް ފަދަ އެއްޗެކެވެ. ނުވަތަ މިއީ ތެތް ދުލިފަށް އިން ނިވާކުރެވިފައިވާ ކަށިމަހުގެ ބޮޑިވަރެކެވެ. ކާތަކެތި ހަފައި ދިރުވުމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ދުލަކީ ރަހަ އިހްސާސްކޮށް ބަލައި ހެދުމުގައި މަސްއޫލުވާ އަސާސީ ގުނަވަނެކެވެ. ދުލުގެ ސަތަހައިގެ ބޮޑުބައެއް ވަނީ ރަހަ ބުޑު ތަކުން ފޮރުވިފައެވެ. ހަމަމިހެން އަޑުއުފައްދައި ވާހަކަ ދެއްކުމުގައި ވެސް ދުލަކީ މުހިއްމު ގުނަވަނެކެވެ.
ޢަބުދުލް ފައްތާޙް
ޑައިރެކްޝަންގެ ދާއިރާއަށް ނިކުތުން
އީޕީއެސް ނިންމުމަށްފަހު ޢަބުދުލް ފައްތާޙް ވަނީ ސިފައިންގެ ތެރެއަށެވެ. އެއަށްފަހު ސިފައިންގެ ފަރާތުން އޮފީސް ތަކުގެ ޑްރާމާ މުބާރާތުގައި ބައިވެރިކުރި ތަފާތު 3 ޑްރާމާއެއްގެ 3 އަހަރުގައި ޑައިރެކްޓްކޮށް ޖެހިޖެހިގެން 3 އަހަރު އޮފީސްތަކުގެ ޑްރާމާ މުބާރާތުގެ އެންމެ މޮޅު ޑައިރެކްޓަރު ކަން ޢަބުދުލް ފައްތާޙް ވަނީ ހޯދާފައެވެ. ސިފައިންގެ ތެރޭގައި އުޅެމުން އޮފީސްތަކުގެ ޑްރާމާ މުބާރާތުގައި ޢަބުދުލް ފައްތާޙް ޑައިރެކްޓްކޮށް ބައިވެރިކުރި 3 ޑްރާމާ އަކީ ވަދާޢު، ޅަފުރާ އަދި ވޭން އެވެ.
ދޫ
ދުލުގެ ހަރަކާތްތައް ހިންގުމަށްޓަކައި، ތަފާތު ލޭހޮޅި ތަކާއި، ނާރުތައް ދުލާއި ގުޅިފައިވެއެވެ. ދޫ ތެތްކޮށް އޮންނަނީ އަނގައިގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ކުޅު ބޭރުކުރާ ގޮށް ތަކުން ބޭރުކުރާ ކުޅުގެ ސަބަބުންނެވެ. ބައެއް ފަހަރު ދުލަކީ ހަށިގަނޑުގައިވާ އެންމެ ބާރުގަދަ މަސްކޮޅު ނުވަތަ މަސްގަނޑު ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ.
ޢަބުދުލް ފައްތާޙް
ފިލްމް އުފައްދަން ފެށުން
ސިފައިންގެ އިން ވަކިވެ ސީރިއަސް ކޮށް ފިލްމްތައް ޑައިރެކްޓް ކުރަން ފެށިއެވެ. ދާދިފަހުން ޢަބުދުލް ފައްތާޙް ވަނީ އަމިއްލަ ސްޓޫޑިއޯ އެއް ރެޑްވޭވް ޕްރޮޑަކްޝަންގެ ނަމުގައި އުފައްދާފައެވެ. މިކުންފުނީގެ ފުރަތަމަ ފިލްމަކީ ވާލޯބި އެގޭނަމަ އެވެ. ފުރަތަމަ ޑްރާމާ ސިލްސިލާ އަކީ ހިނިތުން ވެލާށޭ ކަލާ އެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ދޫ
އަނގަތެރޭގައިވާ ދުލުގެ ބައި
ދުލުގެ މަތިން ކުރިމަތީ ބައި އަކީ އަނގަ ތެރޭގައި އިންނަ ބައެކެވެ. އެއީ ދުލުގެ ކުރިމަތީ ތިންބައިކުޅަ ދެބައެވެ. މިބައިގެ ހަރަކާތް ކޮންޓްރޯލްކުރަނީ ޓްރައިޖެމިނަލް ނާރު އިން އައިސްފައިވާ ލިންގުއަލް ނާރު އިންނެވެ. މިބައިގެ ސަތަހައިގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ފިލިފޯރމް ޕެޕިލާ ހުރެއެވެ. އަދި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ފަންގައިފޯރމް ޕެޕިލާ ވެސް ހުރެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ދުލުގެ އަނގައިގެ ތެރޭގައިވާ ބައި އަދި ދުލުގެ އަރުތެރޭ ގައިވާ ބައި ވަކިކޮށްދޭ ސަލްކަސް ޓާމިނާލިސް ޖެހިގެން ސާކަމްވަލޭޓް ޕެޕިލާ ހުރެއެވެ. އަދި ފޮލިއޭޓް ޕަޕިލާ ވެސް ހުރެއެވެ. ފިލިފޯރމް ޕެޕިލާ ފިޔަވައި ދެންހުންނަ ހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ ޕެޕިލާގައިވެސް ރަހަ ބުނޑުތައް ހުރެއެވެ.
އަރުތެރޭގައިވާ ދުލުގެ ބައި
ދުލުގެ މަތިން ފަހަތު ބައި އަކީ އަރު ތެރެގައި އިންނަ ބައެކެވެ. އެއީ ދުލުގެ ފަހަތު ތިންބައިކުޅަ އެއްބައެވެ. މިބައިގެ ހަރަކާތް ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ގްލަސޯފެރިންޖީއަލް ނާރު އިންނެވެ. މިބައިގެ ސަތަހައިގައި ޕެޕިލާ ތަކެއް ނުހުރެއެވެ. މިބައިގައި ލިމްފޮއިޑް ޓިޝޫ ތައް ޖަމާވެގެން ދުލުގެ ޓޮންސިލް އުފެދިފައި އިނދެއެވެ.
ދުލުގެ އަނގަ ތެރޭގައިވާ ބައި އާއި، ދުލުގެ އަރުތެރޭގައިވާ ބައި ވަކިކޮށްދެނީ ވީ އަކުރެއްގެ ބައްޓަމަށް އިންނަ އަޑި ކޮޅެކެވެ. މިއަޑިކޮޅަށް ކިޔަނީ ސަލްކަސް ޓާމިނާލިސް އެވެ.
ދުލުގެ ދަށް
ދުލުގެ ދަށް އިންނަނީ ތިރީ ތަލީގައި ނުވަތަ ދުލުގެ ތަޅުމުގައި ޖެހޭގޮތަށެވެ. ނުވަތަ ބީހޭ ގޮތަށެވެ. މިބައި ނިވާކުރެވިފައިވަނީ އެތެރެ ފެންނަ ސާފު ތެތް ދުލިފަށް އަކުންނެވެ. ދުލުގެ ދަށުގައި އެކިވައްތަރުގެ ޕެޕިލާ ތަކެއް ނުހުރެއެވެ. ދުލުގެ ދަށުން މެދުގައިވާ ފޯލްޑް އަށް ކިޔަނީ ލިންގުއަލް ފްރެނިޔުލަމް އެވެ.
ދުލުގެ ސަތަހަތައް
ދުލުގެ ސަތަހަތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ދުލުގެ މަސްތައް
ދުލުގައި ދެވައްތަރެއްގެ މަސްތައް ހުރެއެވެ. އެއީ ދުލުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ އިންޓްރިންސިކް މަސްތައް އާއި، އަދި ދުލާއި އެހެން ބައިތަކާއި ދެމެދުގައިވާ އެކްސްޓްރިންސިކް މަސްތައް އެވެ.
އެކްސްޓްރިންސިކް މަސްތައް އަކީ ދުލުން ބޭރު ބައިތަކުން ފެށިގެން ދުލަށް އައިސްފައިވާ މަސްތަކެވެ. އެގޮތުން އެކްސްޓްރިންސިކް މަސްތަކުގެ 4 ޖޯޑު މަސް ހުރެއެވެ. އެކްސްޓްރިންސިކް މަސްކޮޅު ތަކުގެ އެހީގައި، ދޫބޭރަށްނެރެ، އެތެރެއަށް ޖައްސައި، މައްޗަށް އުފުލައި، ތިރިކޮށް ހަދައެވެ.
އިންޓްރިންސިކް މަސްތައް އަކީ ދުލުގެ އެއް ހިސާބުން ފެށިގެން އަނެއް ހިސާބަށް ނިމިފައި ދުލުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ މަސްކޮޅު ތަކެވެ. އިންޓްރިންސިކް މަސްތަކުގެ ވެސް 4 ޖޯޑް ހުރެއެވެ. މިމަސްތަކުގެ އެހީގައި ދުލުގެ ބައްޓަށް ދޫކުރުކޮށްގެންނާއި، ދޫދިގުކޮށްގެން ބަދަލުކުރުވައެވެ.
ދުލުގެ ޕެޕިލާ ތަކާއި، ރަހަ ބުނޑުތައް
ދުލުގެ އަނގަތެރޭގައިވާ ބައި ފޮރުވިފައިވަނީ ތަފާތު 4 ވައްތަރެއްގެ ޕެޕިލާ ތަކުންނެވެ. އެވައްތަރު ތަކަކީ، ފިލިފޯރމް ޕެޕިލާ، ފަންގައިފޯރމް ޕެޕިލާ، ސާކަމްވަލޭޓް ޕެޕިލާ، އަދި ފޮލިއޭޓް ޕެޕިލާ އެވެ. ފިލިފޯރމް ޕެޕިލާ ފިޔަވައި ދެންހުރި ހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ ޕެޕިލާގައި ވެސް ރަހަ ބުނޑުތައް ހުރެއެވެ.
ޕެޕިލާ ތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑުކޮށް ހުންނަނީ ސާކަމްވަލޭޓް ޕެޕިލާ އެވެ. ދުލުގެ އަނގަ ތެރޭގައިވާ ބައި އާއި، ދުލުގެ އަރުތެރޭގައިވާ ބައި ވަކިކޮށްދޭ ސަލްކަސް ޓާމިނާލިސް ގެ ކުރިމަތިން އެދެބައި ވަކިކޮށްދޭ ބޯޑަރެއްގެ ސިފައިގައި ސާކަމްވަލޭޓް ޕެޕިލާ ތައް އެތުރިފައި ހުރެއެވެ. ސަލްކަސް ޓާމިނާލިސް ގެ ކުރިމަތިން ވީއަކުރުގެ ބައްޓަމަން ވާގޮތަށް 14-8 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ސާކަމްވަލޭޓް ޕެޕިލާތައް ހުރެއެވެ.
ދުލުގެ ބަލިތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް
2025
މިއީ 21ވަނަ ޤަރުނުގެ 25ވަނަ އަހަރެވެ.
ސާރޓޯލީ ސެލް
ސާރޓޯލީ ސެލްތަކަކީ މަނި އުފައްދައިދޭ ކުދިކުދި ހޮޅިތަކުގެ ކައިރިފަށުގައިވާ އެޕިތީލިއަމް ގައި ހުންނަ ސެލްތަކެކެވެ. މިސެލްގެ ބޭރު ފަށަލައިގައި ފޮލިކިއުލާރ ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން(FSH) އަށް ރިސެޕްޓަރ ތަކެއް ވެއެވެ. އަދި މިބުނި ހޯރމޯންގެ ސަބަބުން މި ސެލްތައް ހީވާގިވެ، މުރާލި ކުރުވައެވެ. ބޮޑުވަމުން އަންނަ ސްޕާރމް ސެލްތަކަށް ކާންދީ ބޮޑުކުރުމުގައި ސާރޓޮލި ސެލްތައް ބައިވެރިވެއެވެ.
އިއްދައިން ކެނޑުން
އިއްދައިން ކެނޑުން އަކީ އަންހެނުން އުމުރުން ދުވަސްވުމުގެ ސަބަބުން މައްސަރު ކަންތައް ޖެހުން ހުއްޓި، އަންހެނާގެ ކިބައިގައިވާ ދަރިމައިވުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ގެއްލިގެން ދިއުމެވެ. އެއާއެކު ހަށިގަނޑަށް ތަފާތު ގިނަ ބަދަލުތައް ގެނުވައި އުދަގޫތަކާއި ކުރިމަތިލާންޖެހެއެވެ. ބައެއް އަންހެނުން އިއްދައިން ކެނޑުމަކީ އެމީހެއްގެ އަންހެންވަންތަކަން ގެއްލިގެން ދިއުން ކަމުގައި ސިފަކުރެއެވެ. އަދި އެއީ ބައްޔެއް ކަމުގައި ބެލެވެން ފަށައެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ކުށްހީއެކެވެ. އެހެނީ އިއްދައިން ކެނޑުމަކީ ފަހަރެއްގައި ވެސް ބައްޔެއް ނޫނެވެ.
ސާރޓޯލީ ސެލް
ވަޒީފާ
ސާރޓޯލީ ސެލްތަކުން އަންނަނިވި ހޯރމޯންތައް ދޫކުރެއެވެ.
އިއްދައިން ކެނޑުން
އިއްދައިން ކެނޑުމުގެ އުމުރު
އިއްދައިން ކެނޑުމުގެ އުމުރަކީ ދަރިމައިވުން ހުއްޓި މައްސަރު ކަންތައް ޖެހުން ހުއްޓޭ އުމުރެވެ. މިއުމުރަށް ދިއުމުން އަންހެނުންގެ ކިބައިގައި ހުންނަ ދަރިމައިވުމުގެ ގާބިލިއްޔަތު ގެއްލިދެއެވެ. އެއީ އަންހެނާގެ ރަހިމްގެ ދެފަރާތުގައިވާ ދެ ބިސްރަވަ އިން ބިސްދޫކުރުން ހުއްޓާލާތީއެވެ. އަދި ހަމަމިހެން ޖިންސީ ހޯރމޯންތައް ކަމުގައި ބެލެވޭ އެސްޓްރަޖަން، އަދި ޕްރޯޖެސްޓަރޯން ވެސް އުފެއްދުން ހުއްޓާލައެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި އިއްދައިން ކެނޑުން ކުރިމަތިވަނީ އުމުރުން 50-45 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ދުވަސްވަރެއްގައެވެ. ފަހަރެއްގައި ތަންކޮޅެއްކުރިން ނުވަތަ ލަހުން ވެސް އިއްދައިން ކެނޑޫމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
ސާރޓޯލީ ސެލް
ބަލީގެ ޙާލަތްތައް
ސާރޓޯލީ -ލީޑިގް ސެލް ޓިއުމަރަކީ ސެކްސް-ކޯޑް ސްޓްރޯމަލް ޓިއުމަރ ގެ ބައެކެވެ.
އިއްދައިން ކެނޑުން
އިއްދައިން ކެނޑުން ކުރިމަތިވާގޮތް
ބައެއް އަންހެނުންނަށް އެންމެ ފަހަރަކުން ޙައިޟުވުން ހުއްޓޭގޮތަށް އިއްދައިން ކެނޑުން މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. ބައެއް އަންހެނުންނަށް ބިސްރަވަ އިން ބިސް އުފެއްދުން ހުއްޓުމާއި ގުޅިގެން އޭގެ އަސަރު މައްސަރުކަންތަކަށް ފޯރާގޮތްވެއެވެ. ފުރަތަމަ ވަކި މުއްދަތަކަށް ހައިޟުގެ ލޭ ބޭރުވާ މިންވަރު މަދުވެއެވެ. އެއަށްފަހު ގައިވައިދުން މަދުވަމުންގޮސް އެއްކޮށް ހުއްޓި ދެއެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ދެހައިޟުގެ ދޭތެރޭގައި ދުވަސް ގިނަވެ އެންމެ ފަހުން ގޮސް އެއްކޮށް ޙައިޟުވުން ހުއްޓިދެއެވެ. އަނެއް ބައިމީހުންނަށް މަޑުމަޑުން ޙައިޟުވުމަށް ބަދަލު އަންނަމުން ގޮސް އެއްކޮށް ހުއްޓި އިއްދައިން ކެނޑޭގޮތް މެދުވެރި ވެއެވެ. ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެނޫން ގޮތަކުން ނަމަވެސް އޮޕަރޭޝަން ކޮށްގެން ބިސްރަވަ ނަގައިފިނަމަ އެމީހަކު އެދުވަހުން ފެށިގެން އިއްދައިން ކެނޑުނީކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ.
ސާރޓޯލީ ސެލް
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
އިއްދައިން ކެނޑުން
އިއްދައިންކެނޑުމަށް ދިމާވާގޮތް
އިއްދައިން ކެނޑުން ކުރިމަތިވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ރަހިމުގެ ދެފަޅީގައިވާ ބިސްރަވަ އިން ބިސްދޫކުރުން ހުއްޓާލުން ނުވަތަ ބިސް އުފެއްދުން މަދުވުމެވެ. ފުރާއުމުރުން ފެށިގެން އަންހެންކުދިންނަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަރު ކަންތައް ނުވަތަ ޙައިޟުވުން ޖެހެނީ ސިކުނޑިގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސްއޭ ކިޔުނު ހިސާބުން ގޯނާޑޮޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ދޫކުރަން ފެށުމުންނެވެ. މި ހޯރމޯން އަކީ ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑް އިން ފޮލިކަލް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން، އަދި ލޫޓީއިނައިޒިންގ ހޯރމޯން ދޫކުރުމަށް ބާރުއަޅާ ހޯރމޯން އެކެވެ. ް ފޮލިކަލް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން، ބޭރުވުމަކީ ބިސްރަވައިގެ ތެރޭގައި ބިސް އެކުލެވިގެންވާ ކުދިކުދި ފޮލިކަލްތައް އުފެދި ބޮޑުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ކޮންމެ މަހަކު ފޮލިކަލް ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން، އަދި ލޫޓީއިނައިޒިންގ ހޯރމޯން ގެ ސަބަބުން ފޮލިކަލް ތައް ފައްކާވެ، ބިސްދޫކުރުމުގެ ތެރޭގައި އެސްޓްރަޖަން، އަދި ޕްރޯޖެސްޓަރޯން ބޭރުކުރެއެވެ. ފަހުން މިބުނެވުނު ދެހޯރމޯން އަކީ ބަލިވެ އިނުމުގެ ތެރޭގައި ރަހިމު ފުޅާވެ، އޭގެ ފަށަލަ ބޯކުރުމުގައި ޒިންމާވާ ދެހޯރމޯންއެވެ. ލޫޓީއިނައިޒިންގ ހޯރމޯން ދޮންވެ ފައްކާވެފައިވާ ބިސް ފޮލިކަލް އިން ބޭރުކުރުމަށް ބާރުއަޅައެވެ. ބަލިވެ ނީދެއްޖެނަމަ އެސްޓްރަޖަން އަދި ޕްރޯޖެސްޓަރޯންގެ މިންވަރު ދަށްވެ، ރަހިމުގެ އެތެރެއިން ލެވިފައިވާ ދުލިފަށަލަ ފެޅި، ޙައިޟުގެ ލޭގެ ގޮތުގައި ބޭރުވެގެން ދެއެވެ.
އުމުރުން ދުވަސްވަމުން އަންނަ ވަރަކަށް ބިސްރަވައިގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ފޮލިކަލްގެ މިންވަރު މަދުވެ، އޭގެ ފެންވަރު ދަށްވެގެންދެއެވެ. މާނައަކީ ބިސް އުެފެއްދުންވެސް މަދުވެގެން ދިއުމެވެ. އެއާއެކު އެސްޓްރަޖަން އަދި ޕްރޯޖެސްޓަރޯން ވެސް އުފެއްދުން މަދުވެ، ހުއްޓުމަކަށް އަންނަގޮތް ވެއެވެ. އާޚިރު ނަތީޖާއަކީ މައްސަރު ކަންތަކަށް ބަދަލު އައިސް ހުއްޓެމުންގޮސް މުޅިން މައްސަރުކަންތައް ޖެހުން ހުއްޓިގެން ދިއުމެވެ. އިއްދައިން ކެނޑުން ކުރިމަތިވަނީ މިބީދައިންނެވެ.
އިއްދައިން ކެނޑުމުން އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތައް
އިއްދައިން ކެނޑުމުން އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑަށް ތަފާތު ގިނަ ބަދަލުތައް އާދެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ނަފްސާނީ، ޖިސްމާނީ އަދި ޞިއްހީ ބަދަލުތައް ހިމެނެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބައެއް ބަދަލުތައް ގުޅިފައިވަނީ އިއްދައިން ކެނޑުމާއި ކަމަށްވިޔަސް އަނެއް ބައި ބަދަލުތަކަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކުރިމަތިވާ ކަންތައްތަކެވެ.
ޚާއްޞަ ބައެއް އަލާމާތްތައް
ކުރިން ބުނެވުނު ކަންތައްތަކުގެ އިތުރުން އިއްދައިން ކެނޑުމަށްފަހު ކުރިމަތިވެދާނެ ޚާޢްޞަ ކަންތައްތަކެއް ވެއެވެ. މިކަންތައްތައް އާންމުކޮށް ފެންނަނީ ވަގުތީ ކަންތައްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ހަމަމިހެން އެކިމީހުންނަށް އެކިމިންވަރަށެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މިފަދަ ކަންތައްތައް ކުރިމަތިވާއިރު އަނެއްބައި މީހުންނަށް މެދު މިންވަރަކަށް ނުވަތަ އެއްވެސް ވަރަކަށް ކުރިމަތި ނުވެވެސް ހިގައިދާނެއެވެ.
ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ގޮތުގައި އިއްދައިން ކެނޑިފައިވާ މީހާގެ މިޒާޖު ހިތްހަމަނުޖެހި ރުޅިގަދަވެފައި ހުންނަވަރަކަށް މިފަދަ ކަންތައްތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. މިގޮތުން އިއްދައިން ކެނޑުމަށްފަހު އަންނިވި ކަންތައްތައް ކުރިމަތިވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
އިއްދައިން ކެނޑުމުގެ އުދަގޫތަކުން ރައްކާތެރިވުން
ގިނަ ބަޔަކު ސުވާލު ކުރަނީ: އާއިލާ ގައި އުފާވެރިކަމުގެ ސިއްރަކީ ކޮބާ؟ ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
Montehermoso
Montehermoso އަކީ ސްޕެއިންގެ (Extremadura) Cáceres (province) ގެ ކުޑަ ރަށަކަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ. 2009 އަހަރުގެ ބޯހިމެނުމުގެ ނަތިޖާ ދެއްކި ގޮތުގައި މި މުނިސިޕަލްޓިގެ އާބާދީ އަކީ 5،799 މީހުންގެ އާބާދީއެކެވެ.
ޤިސްމު:Municipalities in Cáceres
ކަނޑުމަސް އާއިލާ (މަސް)
ކަނޑުމަސް އާއިލާ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 11 ވައްތަރެއްގެ ކަނޑުމަހެވެ.
ކަނޑުމަސް އާއިލާގައި ތަފާތު 15 ޖީނަސް އަކުން 55 ވައްތަރުގެ ކަނޑުމަސް ހިމެނެއެވެ. އަދި ކުޑަ ވަކި ދެއާއިލާ ކަނޑުމަސް އާއިލާގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
2026
މިއީ 21ވަނަ ޤަރުނުގެ 26ވަނަ އަހަރެވެ.
ޕަރިކްޓީން އަލިފާން ފަރުބަދަ
ޕަރިކްޓީން އަލިފާން ފަރުބަދަ އަކީ މެކްސިކޯގެ މީކޯކަން ސިޓީގައި އިންނަ އަލިފާން ފަރުބަދަ އެކެވެ. މިފަރުބަދަ އިންނަނީ ވެރިރަށް މެކްސިކޯ ސިޓީގެ ހުޅަގުން 200 މޭލުގެ ދުރުމިނުގައެވެ. މިފަރުބަދަ ހިމެނޭ ހިސާބު ގަނޑުގެ މީހުން ވާހަކަ ދައްކާ ޓެރަސްކަން ބަހުން ޕަރިކްޓީން ގެ މާނައަކީ އަނެއް ފަރާތުގައި އެވެ. މިފަރުބަދަ ހިމެނޭ އަވަށަށްް ވެސް ކިޔަނީ ހަމަ ޕަރިކްޓީން އެވެ.
ފަރުބަދަ ފުރަތަމަ ގޮވާން ފަށައިފައިވަނީ 20 ފެބުރުއަރީ 1943 ގައެވެ. ފަރުބަދަ ގޮވާ މަންޒަރު ފުރަތަމަ ފެނިފައިވަނީ އެހިސާބު ގަނޑުގެ ދަނޑުވެރިއެއް ކަމުގައިވާ ޑިއޮނިސޯ ޕްލީޑޯ އަށެވެ. ފަރުބަދަ ގޮވަން ފެށުމުގެ 3 ހަފްތާކުރިން އެހިސާބު ގަނޑުގެ މީހުންނަށް ގުގުރި ޖަހާ އަޑާއި ވައްތަރުގެ އަޑުތަކެއް އިވުނު ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
ފަރުބަދަ ގޮވަން ފެށިތާ 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި 50 މީޓަރުގެ އުސްމިނަށް ކޯން އެއްގެ ސިފަޔަށް އަލިފާން ގަނޑު އުފުލި ފައިވެއެވެ. އޭގެ 6 ދުވަސް ފަހުން އުސްމިން 150 މީޓަރަށް އުފުލިގެން ދިޔައެވެ. އަދި އޭގެ އަހަރެއް ފަހުން ފަރުބަދަ 336 މީޓަރުގެ އުސްމިނަށް ބޮޑުވެ، އުފުލިގެން ދިޔައެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރު ފަރުބަދަ ގޮވައިގެން އުފެދިގެން ދިޔަ އަޑުފަންގަނޑު 350 ކިލޯ މީޓަރު ދުރަށް އަޑުއިވުނު ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
ފަރުބަދަ ފުރަތަމަ ގޮވުމުގެ 1 ދުވަސް ކުރިން 19 ފެބުރުއަރީ 1943ގައި ފަރުބަދަ ހުރި ހިސާބުގައި 300 އަށްވުރެ ގިނަ ކުދި ބިންހެލުންތައް އުފެދިގެން ދިޔަކަމަށް ބުނެވެއެވެ. ފުރަތަމަ ފަރުބަދަ ގޮވުމަށް ފަހު 8 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ފަރުބަދަ ގޮވަމުން ގޮސްފައި ވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ފަރުބަދައިގެ ވަށައިގެން 25 އަކަ ކިލޯ މީޓަރުގެ ދަނޑުބިން އަދައިގެންވަނީ ގޮސްފައެވެ. 1952 ވަނަ އަހަރު ފަރުބަދަ ގޮވުން ހުއްޓުނު އިރު އުސްމިން ހުރީ އިތުރުވަމުން ގޮސް 424 މީޓަރަށް އުފުލި ފައެވެ.
4މާރޗް 1952ގެ ފަހުން މިފަރުބަދަ އިތުރަށް ގޮވާފައެއް ނުވެއެވެ. މިފަރުބަދަ އަކީ މޮނޯ ޖެނެޓިކް ފަރުބަދަ އެކެވެ. އެހެން ކަމުން ދެން މިފަރުބަދަ އިތުރަށް ނުގޮވާނޭ ކަމަށް ސައިންސް ވެރިން ބުނެއެވެ. މިފަރުބަދަ ގޮވުމުގެ ސަބަބުން 8 އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެއްވެސް މީހަކު މަރުވިކަމަށް ރިކޯޑެއް ނުކުރެވެއެވެ. ނަމަވެސް އުފެދުނު ވިދުވަރުގެ ސަބަބުން 3 މީހަކު މަރުވެގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ.
ޕަރިކްޓީން ފަރުބަދަ ހުންނަ ހިސާބަށް ކިޔަނީ މެކްސިކަން ވޮލްކެނިކް ބެލްޓް އެވެ. މިހިސާބުގައި ޖޮރޫލޯ ކިޔާ އަލިފާން ފަރުބަދަ އެއް ވެސް ވެއެވެ. މިބުނި ބެލްްޓް ދެކުނު މެކްސިކޯގެ އިރުން ހުޅަގަށް 700 މޭލަށް ދެމިގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ. 1759 ވަނަ އަހަރު އެންމެ ފުރަތަމަ ގޮވަން ފެށި ޖޮރޫލޯ ފަރުބަދަ އެންމެ ފަހުން ގޮވާފައިވަނީ 1774 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މި ދެފަރުބަދަ ގޮވުމުގެ އިތުރުން މިބުނި ވޮލްކެނިކް ބެލްޓްގެ ތެރޭގައި ތަފާތު 14 ހާސް ކުދި ހާދިސާ ތައް ހިގާފައި ވެއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ކުރޫފް
thumb|
ކުރޫފް (Kurów) އަކީ އިރު ދެކުނު ޕޮލެންޑް ގައި ވާ ވިލެޖެކެވެ. މި ވިލެޖް އޮތީ ކުރޫފްކާ ކޯރުގެ އައްސޭރީގައިވާ ދެ ޝަހަރު ކަމުގައިވާ ޕުލަވީ އާއި ލުބްލިން ގެ ދެމެދުގައެވެ. އަދި މި ވިލެޖަކީ ލުބްލިން ގެ ވޮއިވޮޑްޝިޕް ގައި ހިމެނޭ ވަކި ގެމިނާ އެއްގެ ވެރިކަން ކުރާ ތަނެވެ. ކުރޫފް ގެ އާބާދީގެ ގޮތުގައި 2006 ގައި ރިކޯޑު ކުރެވިފައިވަނީ 2782 މީހުންނެވެ.
ފިތްޖެހި ފާނަ
ފިތްޖެހި ފާނަ ނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކާއި ހާހަލާއި ތިލަތިލައިގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ހިމަތޮޅިކޮށް ހުންނަ ފާނަ އެކެވެ. ދިވެހިންކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި މަދުމަދުން މިމަސް ބޭނެއެވެ. އަދި މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތުގެ ކުރީބައިގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަށިކޮށެވެ. އެންމެ ބޮޑުވެގެން 51 ސމ އަށް ބޮޑުވާ މިމަސް ވަރަށް ތިލައިގައި ވެސް އުޅޭ ކަމަށްވެއެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ހަރުކޮށް ހުންނަ 11 ކައްޓާއި، 15 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަަދަކަށް މަޑު ކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ހަރުކޮށް ހުންނަ 3 ކައްޓާއި މަޑުކަށީގެ 8 ކަށި ހުރެއެވެ.މަހުގެ ކަންފަތުގައި 18 އާއި 19 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ.މަހުގެ ނިގޫފަތް ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ހުޅުނބުތައް ހުންނަނީ އޮމާންކޮށެވެ.
ފިތްޖެހި ފާނައިގެ ކުލައަކީ މުށިކުލަ އެވެ. މަހުގެ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި މުއްޓާއި ކަޅުކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. މިލައްތަކުގެ ދޭތެރެތައް ހުންނަނީ ފަނޑު މުށިކުލައެއްގައެވެ. ތަފާތު ސައިޒުތަކުގެ މަސްމަހުގައި މިލައްތައް އެތުރިފައި ހުންނައިރު ހުންނަނީ ވަރަށް ރީތިކޮށް ފިތްފިތަށް ކަމުން މަހުގެ ނަމަކަށް ފިތްޖެހި ފާނަ ކިޔާފައިވަނީ އެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދިމަހުގައި ހުންނަ ލައްތައް ބޮޑެތި މަހަށްވުރެ މާބޮޑެއްޗެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ނޮވެމްބަރު 27
ނޮވެމްބަރު 27 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 331 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 332 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ނޮވެމްބަރު
ފަޅު ރޮނޑު
ފަޅު ރޮނޑުނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ތިލަ ފަޅުފަޅު ގައްޔާއި، ރަށްރަށުގެ ފަރުފަރުގެ ބޭރުމަތީން ވަރަށް ގިނައިން ހިފޭ ބާވަތެކެވެ. މިރޮނޑު އެންމެ ބޮޑުވަނީ 20 ސެންޓިމީޓަރަށެވެ. ކުދިބުޅީގައި އެންއަޅައިގެން ނަނުފައްތައިގެން ދުވާލު ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތް ބޭނެއެވެ. އެހެނިހެން ބައެއް ރޮނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް، މިރޮނޑުވެސް ފަހައިގަތުމުން އަވަހަށް ދުވެގޮސް ހަރެއްގެ ތެރެއަށް ވަދެ، ފުރަތަމަ ކޮަތަރިބައިގެ ވަރުގަދަ އަޅުވާލައެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން މިމަސް ހަރުން ބޭރަށް ދަމައިގަތުމަކީ އުދަގޫ ކަމެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މީހުން ކައިއުޅޭ މީރު މަހެކެވެ.
ފަޅު ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 26 އާއި 28އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. އަދި މަހުގެ ލޮލުގެ ކުރީގައި ކުޑަކޮށް އަޑިވެލާފައި ހުންނަ ތަންކޮޅެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޮލާއި މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ވަރަށް ހަރު ހުޅުނބުތަކެއް ހުރެއެވެ. ބޮލުގެ ހުޅުނބުތައް ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ބައިތަކުގައި ހުންނަ ހުޅުނބުތަކަށްވުރެ ކުއްޖެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ މުށިކުލައެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގެ ދެކަށީގެ ދެމެދުގައި ހުންނަ ހަންފަށުގެ މަތީބައިގެ ކުލަ ތިރީބައިގެ ކުލައަށްވުރެ ގަދަ އެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ދެވަނަ ކޮތަރިބައި އަދި ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ދެވަނަ ކޮތަރިބަޔާއި، ކަންފަތް ގަނޑު ހުންނަނީ ރީނދޫ ކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ މަތީ ކައިރިޔާއި، ތިރީ ކައިރި ހުންނަނީ ހުދު ކުލައިގައެވެ. އަދި ނިގޫފަތުގެ ކޮޅުވެސް ހުންނަނީ ހުދުކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މުޙައްމަދު އާސިމް
ޑރ މުޙައްމަދު އާސިމް އަކީ ޕޮލިޓިކަލް ސައިންސް ގެ ރޮގުން ޕީއެޗްޑީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު އާސިމް ކުރިން ހުންނެވީ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އޮފީހުގެ ޕަބްލިކް ސާރވިސް ޑިވިޝަންގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަގާމްގައެވެ. މިހާރު ޑރ މުޙައްމަދު އާސިމް ދިވެހިރާއްޖެއިން ސްރީލަންކާ އަދި ބަގްލަދޭޝް އަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ހުންނަ ދިވެހި ދައުލަތުގެ ސަފީރެވެ. ސަފީރުކަމުގެ މަގާމް ޑރ މުޙައްމަދު އާސިމް އަށް ދެއްވީ 2 ނޮވެމްބަރު 2004 ގައެވެ.
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ދަނގެތި (އދ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ އދ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ކޮނޑުކަށި
thumb|250px|ކޮނޑުކަށި ކޮނޑުކަށި އަކީ ލަގޮނޑި ވަޅާއި ކޮނޑު ހުޅާއި ދެމެދުގައިވާ ކަށިގަނޑެވެ. މިކަށިގަނޑަށް ކޮނޑު ކަށިގަނޑު ވެސް ކިއިދާނެއެވެ. އެއީ މިކަށިގަނޑު އިންނަނީ ކޮނޑު މަތީގައި ކަމަށްވާތީ އެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބައެއް ހިސާބުތަކުގައި މާރާކަށި ވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ. ކޮނޑު ކައްޓަކީ ކޮނޑުނުވަތަ ކޮނޑު ހުޅު އުފެދުމުގައި ވެސް ބައިވެރިވާ ކަށިގަނޑެކެވެ. ކޮނޑުކަށި ކަރާ ކައިރިން ޖެހިފައި އިންނަނީ މޭމަތީގެ ކަށިތައް ނުވަތަ އަރިކަށިތައް ގުޅިފައިވާ ސްޓާރނަމް ގައި ޖެހިފައެވެ. އަރިމަތިން އިންނަނީ ބޮބިފަޅި ކަށިގަނޑު ގައި ޖެހިފައެވެ. އެހެންކަމުން ކޮނޑުހުޅު އުފެދުމުގައި ވެސް މިކަށިގަނޑު ބައިވެރި ވެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް