cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
މޭޖަރ އަޙްމަދު ޖިހާދު
އަޙްމަދު ޖިހާދުވަނީ "ބޭސިކް ސްޓާފް ކޮލެޖް" ކޯސް ޕާކިސްތާނުން ފުރިހަމަކުރައްވާ، "ސްޓާފް ކޮލެޖް" ކޯސް ބަނގްލާދޭޝް އިން ފުރިހަމަކުރައްވާފައެވެ. އަޙްމަދު ޖިހާދަށްވަނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މެޑަލް އާއި ދިގުމުއްދަތެއްގައި ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ މެޑަލް އަދި ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ.
މިވަގުތު އަޙްމަދު ޖިހާދުގެ އަނބި ކަނބަލަކާއި 3 ބޭފުޅުން އެބަތިއްބެވިއެވެ. އަޙްމަދު ޖިހާދުގެ އަނބިކަނބަލަކީ މިނިސްޓަރ އޮފް އެޑިއުކޭޝަން އޮނަރަބުލް އަލްފާޟިލާ ޝިފާ މުޙައްމަދުއެވެ. އަޙްމަދު ޖިހާދަށް ބޭފުޅުން ލިބިވަޑައިގެންފައިވަނީ އެހެން ބަނޑަކަށެވެ.
--Allosaeed 05:38, 25 ޑިސެމްބަރު 2011 (UTC)
އިކުއެޑޯރު
އިކުއެޑޯރަކީ ދެކުނު އެމެރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
އިކުއެޑޯރުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ އިސްޕެނިޝް ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން އިކުއެޑޯރުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ އިކުއެޑޯރިއަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ގުއާޔަކިލްއެވެ. އިކުއެޑޯރުގެ ވެރި ރަށަކީ ކުއިތޯއެވެ. އިކުއެޑޯރަކީ ޕްރެޒިޑެންޝަލް ރިޕަބްލިކެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 14 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 68 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.26 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ ec. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +593 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޔޫ.އެސް ޑޮލަރެވެ.
ނަން
އިކުއެޑޯރުގެ ނަން ނެގިފައިވަނީ އިސްޕެނިޝް ބަހުން އީކުއޭޓަރަށް ކިޔާ ނަން ކަމުގައިވާ އިކުއެދޯރުންނެވެ.
ޖުޣުރާފީ
އިކުއެޑޯރުގެ އުތުރުގައި އޮތީ ކޮލަންބިޔާއެވެ. އިރުމައްޗާއި ދެކުނުގައި އޮތީ ޕެރޫއެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ޕެސިފިކް މާކަނޑެވެ. މިއީ ދެކުނު އެމެެރިކާގެ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން ބްރެޒީލާ އެކު ބޯޑަރު ޙިއްޞާ ނުކުރާ ހަމައެކަނި ދެ ޤައުމުގެ ތެރެއިން އެއް ޤައުމެވެ. މިފަދަ އަނެއް ޤައުމަކީ ޗިލީއެވެ.
ތާރީޚު
އިކުއެޑޯރުގައި އިންސާނުން ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވާ ތާރީޚަށް ބަލާއިރުގައި ޢީސާއީ މީލާދުގެ 3500 އަހަރު ކުރީން ވެސް މި ސަރަޙައްދުގައި މީހުން އުޅެފައިވާކަން ސާބިތުވެއެވެ. އިކުއެޑޯޜުގެ ސަރަޙައްދުގައި ވަރަށް ގިނަ ގުނަ ޙަޟާރީ ހާދިސާތައް ހިނގާފައިވެއެވެ. މިއިން ކޮންމެ ޙަޟާރީ ހާދިސާއަކާ ގުޅިފައިވާ ޙަޟާރަތަކުން ވެސް، އެ ހަޟާރަތަކަށް ނިސްބަތްވާ ފަންނުވެރިކަމާއި، ފަރުމާ ކުރުންތަކާއި، ދީނީ އާދަކާދަތައް ގެންގުޅެފައިވާކަން އެނގެއެވެ. ހަނގުރާމަތަކުގެ ކާމިޔާބީ އާއި އަދި އިންކާއިންނާއެކު ކުރެވުނު ކައިވެނިތަކުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން 1463 ވަނަ އަހަރުގައި މިހާރުގެ އިކުއެޑޯރުގެ ސަރަޙައްދު އިންކާ އެމްޕަޔަރގެ ދަށަށް ދިޔައެވެ. އުތުރު ބިތުން އިސްޕޭނު މީހުން އިކުއެޑޯރުގެ ސަރަޙައްދަށް ވަދެ ގަތް އިރު، މި ތަނުގެ ވެރިކަމުގައި ހުރީ ހުޔައިނާ ޗަޕަކްއެވެ. އޭނާގެ ދެ ދަރީންނަކީ އަތަހުއަލްޕާ އާއި ހުއަސްކަރެވެ. ވެރިކަމުގެ ދަށުގައި އޮތް ސަރަޙައްދުގެ އުތުރު ބިތުގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިއްމާއާ ޙަވާލުވެ ހުރީ އަތަހުއަލްޕާއެވެ. ހުއަސްކަރު ޤާއިމުވެ ހުރީ އިންކާއިންގެ ވެރިރަށް ކަމުގައިވާ ކުސްކޯގައެވެ. މީލާދީން 1525 ވަނަ އަހަރުގައި ހުޔައިނާ ޗަޕަކް އަވަހާރަވުމުން ވެރިކަމުގެ ސަރަޙައްދުގެ ބާރުވެރިކަން ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލެވުނެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ އަތަހުއަލްޕާގެ ވެރިކަމެވެ. އުތުރު ބިތުގެ ވެރިރަށަކީ ކުއިތޯއެވެ. ދެކުނު ބިތުގެ ވެރިކަން އޮތީ ހުއަސްކަރަށެވެ. އޭނާގެ ވެރިކަމުގެ ރާޖްދާނަކީ ނުވަތަ ވެރިރަށަކީ ކުސްކޯއެވެ. މީލާދީން 1530 ވަނަ އަހަރު އަތަހުއަލްޕާ، އޭނާގެ އަޚު ބަލިކުރައްވައި މުޅި ވެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބާރު ހިންގަވަން ފެށްޓެވިއެވެ. މީލާދީން 1531 ވަނަ އަހަރުގައި އިސްޕޭނު މީހުން ފްރެންސިސްކޯ ޕިޒާރޯގެ ޤިޔާދަތުގެ ދަށުގައި މި ހިސާބަށް އައި އިރު އިންކާއިންގެ ބާރުގަދަ އެމްޕަޔަރ ވަނީ ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ބަލިކަށިވެ، ރޫޅިފައެވެ. އަތަހުއަލްޕާ ބޭނުންފުޅުވީ އިންކާއިންގެ ވެރިކަން އަނެއްކާ ވެސް އެއްވެރިކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެއްކުރާށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އިސްޕޭނު މީހުން އަތަހުއަލްޕާއަކަށް މި ފުރުޞަތެއް ނުދިނެވެ. ކަޖަމާރްކާގެ ހަނގުރާމައިގައި އިސްޕޭނު މީހުން އަތަހުއަލްޕާ ހައްޔަރު ކުރިއެވެ. އޭނާ މިނިވަންކޮށްދޭތޯ، ފިިދުޔައެއްގެ ގޮތުގައި އިންކާއިންގެ މީހުންވަނީ އިސްޕޭނު މީހުންނަށް އެއް ކޮޓަރީގެ ފުރާ ހުރި ރަނާއި، ދެ ކޮޓަރީގެ ފުރާ ހުރި ރިހި ދީފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެންމެ ފަހުން އިސްޕޭނު މީހުން އެމީހުންގެ ޤައިދުގައި ހުރި އިންކާ އެމްޕެރަރ އަތަހުއަލްޕާ ޤަތުލުކޮށްލީއެވެ. މީގެ ފަހުން އިކުއެޑޯރު އޮތީ އިސްޕޭނު މީހުންގެ އިސްތިޢުމާރުގެ ދަށުގައެވެ. އިކުއެެޑޯރަށް އިސްޕޭނު މީހުންގެ ކިބައިން ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުނީ 1822 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ދެން މިތަން އޮތީ ގްރޭން ކޮލަންބިޔާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ގްރޭން ކޮލަންބިޔާއިން ވަކިވެ މިނިވަންވީ 1830 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ 13 ވަނަ ދުވަހުއެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
އިކުއެޑޯރުގެ އާބާދީގެ 65% މީހުންނަކީ މެސްޓިޒޯއިންނެވެ. 25% މީހުންނަކީ އަދިވާސީންނެވެ. 3% މީހުންނަކީ ކަޅު މީހުންނެވެ. 7% މީހުންނަކީ އިސްޕޢނު ނަސްލުގެ މީހުންނާއި އެހެން މީހުންނެވެ.
ސަގާފަތު
އިކުއެޑޯރުގެ ސަގާފަތުގެ އެންމެ މުހިއްމު ބިންގަލަކީ އެ ޤައުމުގެ އަދިވާސީން ކަމުގައިވާ ނޭޓިވް އެމެރިކަން ނުވަތަ އިންކާއިންގެ އަސަރުތަކެވެ. އޭގެ ފަހުގައި އެތަން އިސްތިޢުމާރުކޮށްގެން ތިބި އިސްޕޭނު މީހުންގެ އަސަރެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިކުއެޑޯރަކީ އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރިއަރަމުން އަންނަ ޤައުމެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 7785 ޑޮލަރެވެ.
ތިމަރަފުށި (ތ. އަތޮޅު)
މިއީ ތ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
އިސްމާޢީލް ރަޝީދު
އިސްމާޢީލް ރަޝީދު(ކޮޕީ އިއްސެ) އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ތަފާތު ދިވެހި ފިލްމްތައް ކުޅެފައެވެ.
ކުޅެފައިވާ ފިލްމްތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
.mv
mv. އަކީ ރިޕަބްލިކް އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ އިންޓަނެޓް ކަންޓްރީ ކޯޑް ޓޮޕް ލެވެލް ޑޮމެއިން (ccTLD) އެވެ. އެއީ މުވާސަލާތީ ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ދިރާގު ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ހިންގަމުން އަންނަ ކުންފުންޏެކެވެ.
ހއ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒު
thumb|ހއ. އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ ލޯގޯ ހއ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒަކީ ހއ. ދިއްދޫގައި ހުންނަ ތަޢުލީމީ މުއައްސަސާއެކެވެ. ހއ. އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ ބިންގާ އެޅީ 15 ނޮވެންބަރު 1980 ގައެވެ. ބިންގާ އަޅުއްވައި ދެއްވީ ނިޝާން ޢިއްޒުއްދީނުގެ ޢިއްޒަތުގެ ވެރިޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު ޒާހިރު ޙުސައިނެވެެ. މި މަރުކަޒު ހުޅުއްވައިދެއްވީ 7 ޖަނަވަރީ 1982 ގައި އޭރުގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ޕްރޮވިންޝަނަލް އެފެއާޒް ނިޝާން ޢިއްޒުއްދީނުގެ ޢިއްޒަތުގެ ވެރިޔާ އަލްއުސްތާޛު ޢަބުދުﷲ ޙަމީދެވެ.
.mv
ދެވަނަ ލެވެލްގެ ޑޮމެއިންތައް
aero.mv. – އޭވިއޭޝަން
biz.mv. – ވިޔަފާރި ޖަމިއްޔާއެއް
ހއ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒު
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސްކޫލުތައް
.mv
ދެވަނަ ލެވެލްގެ ޑޮމެއިންތައް
coop.mv. – ކޯޕަރޭޓިވް އޯގަނައިޒޭޝަން
gov.mv. – ސަރުކާރު
ފުރާތު ކޯރު
ފުރާތުކޯރަކީ ޢިރާޤުގައި އޮންނަ ކޯރެކެވެ.
.mv
ދެވަނަ ލެވެލްގެ ޑޮމެއިންތައް
info.mv. – މަޢުލޫމާތު
mil.mv. – ހެވިކަން
museum.mv. – މިއުޒިއަމް
name.mv. – ޕާސަނަލް
net.mv. – ނެޓްވަރކް
org.mv. – އޯގަނައިޒޭޝަން
pro.mv. – ޕްރޮފެޝަނަލް
ވިލުފުށި (ތ. އަތޮޅު)
މިއީ ތ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ސުލްޠާން ޙަސަން (ދިހަވަނަ)
އަކީ މީލާދީން 1701 ވަނަ އަހަރު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 1113 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތި ހިޖުރައިން 1113 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ސުލްޠާން ޙަސަން (ދިހަވަނަ) ރަސްކަމަށް އިސްވެވަޑައިގަތްތާ ދުވަސްކޮޅެއްވީތަނާ އިބްރާހީމް ޝާހް ބަންދަރު އާއި، ތަކަންދޫ ޢަލީ ދޮށިމޭނާ ތަކުރުފާނުންގެ ޙަސަން ހަކުރާ ތަކުރުފާނާއި، މާލޭ ޢަބުދުލް ޙަކީމް އާއި 3 ކަލުން، އެއްބަސް ވެފައި ސުލްޠާން ޙަސަން (ދިހަވަނަ) ރަސްކަމުން ދުރުކޮށްލައިފި އެވެ.
ދެންރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ އިބްރާހީމް ޝާހް ބަންދަރު، އެވެ. އެއީ ސުލްޠާން އިބްރާހީމް މުޡުހިރުއްދީނު ގެ ނަންފުޅުގައެވެ. އޭނާ ރަސްކަމަށް އިސްވުމަށްފަހު ރަސްކަމުން ދުރުކުރެވުނު ސުލްޠާން ޙަސަން (ދިހަވަނަ) ގެ މައްޗަށް އޯގާތެރިކޮށް ހިއްތެވިކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
ޞޫފީން
ޞޫފީންނަކީ ދުނިޔަވީ ކަންތައްތައް ދޫކޮށްލާފައި އުޚްރަވީ ޙަޔާތަށް އެކަނި ލެނބިގެންވާ ފިރުޤާއެކެވެ.
ޞޫފީ ޢަޤީދާ
ސޫފީންގެ ޢަޤީދާއާއި އަހުލުއް ސުންނާ ވަލްޖަމާޢާގެ ޢަޤީދާއާއި ވަރަށް ގިނަ ގޮތްގޮތުން ތަފާތުވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ ދީން ދެނެގަންނަ މަޞްދަރެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ޢަޤީދާގެ އެއްވެސް ކަމެއް ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުން މެނުވީ ދެނެއެއް ނުގަނެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ޞޫފީން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޢަޤީދާ ސާބިތުކުރަނީ ރޫޙާނިއްޔަތުންނެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ ވަލީވެރިންނަށް ލިބޭ ކަމަށްބުނާ ވަޙީއާއި އިލްހާމުންނާއި އެމީހުންނާއި ގުޅިފައިވާ ޖިންނީން ގެނެސްދޭ ވާހަކައިންނެވެ. އަދި އެމީހުން ބުނާ ގޮތުގައި، ރޫޙާއިގެން އެމީހުން އުޑަށް އަރައެވެ. އަދި ﷲއަށްޓަކައި އެބައިމީހުން ފަނާވެދެއެވެ. މިގޮތުގައި ޞޫފީ ވަލީވެރިންގެ ހިތްތަކަށް ޣައިބު ކަޝްފު ވަންދެން އެމީހުން "މަސްތުވެ"އެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ހިތް ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާ ގުޅި، އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ޢިލްމުތައް ލިބިގަނެއެވެ. ޞޫފީން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތަކީ އޭގައި ފޮރުވިފައިވާ މާނަތައް ތަފުސީރު ކުރަން ޖެހޭ އެއްޗެކެވެ. އެމީހުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޤުރުއާނުގެ ކޮންމެ އަކުރެއްގައި ވެސް، ޞޫފީ ވަލީވެރިން، ތަރުޖަމާ ކޮށްދިނުމުން މެނުވީ ނޭނގޭ މާނައެއް ފޮރުވިފައި ވެއެވެ. އެ މާނަ ކަޝްފު ވަނީ އެ މީހުންގެ ހިތަށެވެ.
އަލްކަޝްފު
ޞޫފީން ދެކޭ ގޮތުގައި ކަޝްފަކީ ދީން ދެނެގަތުމަށާއި ޢިލްމު ލިބިގަތުމަށް އޮތް، އެންމެ އިތުބާރުހުރި މަޞްދަރެވެ. އަދި އެމީހުންގެ އަޅުކަންތަކުގެ މައިގަނޑު މަޤުޞަދަކީވެސް އެއީއެވެ. އަދި ޞޫފީންގެ ނަޒަރުގައި ޝަރުޢީ ހުރިހާކަމަކާއި، ކާއިނާތުގައި ހިނގާ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ދެނެގަނެވޭނީ ކަޝްފުގެ ދަށުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންތައްތަކަކީ:
އިލާހިއްޔަތާއިމެދު ނުވަތަ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއި މެދު ޞޫފީންގެ ޢަޤީދާ:
ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއީ އެއްކައުވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އެކަލާނގެއާއި އެއްފަދަ އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވެއެވެ. އެކަލާނގެ ހުރިހާ މަޚުލޫޤެއް ހެއްދެވިއެވެ. އަދި އިންސީންނާއި ޖިންނީންނައް ތަކުލީފުޖެއްސެވިއެވެ. އަމުރުތަކާއި ނަހީތަކުންނެވެ. އަދި އެދެފަރާތް ޢަމަލުކުރާ ގޮތެއްގެ މަތީން ޢަދުލުވެރިގޮތުގައި ޖަޒާދެއްވާވާނެއެވެ. އެއީ ސަވާބެވެ. ނުވަތަ އަޒާބެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއެކަލާވަނީ އެކަލާނގެފޮތުގައި އެކަލާނގެ ސިފަފުޅުތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްވެސް ވަނީ ކީރިތި މާތްﷲގެ ސިފަފުޅުތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެކަލާނގެއީ ހުރިހާހެއްޗެއް ހައްދަވާ ބަލަހައްޓަވާ އެތަކެތީގެ ވެރިފަރާތެވެ. ﴿إن كل من في السموات والأرض...﴾ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަކީ ކޮބައިކަމާއި، އަދި އެކަލާނގެ މަޚުލޫޤުންނަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެދެމެދުގައިވާ ގުޅުމަކީ ކޮބައިކަން ވަނީ ޢިލްމުވެރިންގެ ވަނީ ބަޔާންކޮށްދެއްވާ ސާބިތުކޮއްދެއްވާފައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަނީ އެކަލާގެ އިސްމުފުޅުތަކުގައްޔާއި މަތިވެރި ސިފަފުޅުތަކުގައި އެހެނިހެން މަޚުލޫޤުންނާއި އެކަހެރިވެ ވޮޑިގެންނެވެ. އެކަލާނގެއާއި އެއްފަދަ އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެއީ އައްސަވާ ވޮޑިގަންނަވާ އަދި ބައްލަވާ ވޮޑިގަންނަވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަހަރެމެނަށް އަމުރު ކުރައްވާފައި ވަނީ އެކަލާނގެ ފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައިވާ ގޮތަށް، އަދި ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ސިފަކޮށްދެއްވަވާފައިވާ ގޮތަށް އެކަލާނގެ ދެނެގަތުމަށެވެ. އެއީ އެއަށް އިތުރުކުރުމެއް އަދި އުނިކުރުމެއްވެސް ނެތިއެވެ. އަދިއެއީ ކޮންގޮތެއްކަން ބަޔާންކޮށްދިނުމެއްވެސް ނެތިއެވެ. އެހެނީ އެކަލާނގެ ޒާތުފުޅު އެހެން އެއްވެސް މަޚުލޫޤެކާއި އެއްފަދަވެގެން ނުވެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ސިފަފުޅު އެހެން އެއްވެސް މަޚުލޫޤެއްގެ ސިފައަކާއި އެއްވައްތަރުވެގެން ނުވެއެވެ. ނަމުގައި އެއްވައްތަރުވިޔަސް އެއީ ޙަޤީޤީއެއްވައްތަރުވުމެއްނޫނެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި މީސްތަކުންނަށް ބަޔާންކޮށްދެއްވވުމަށްޓަކައި ސިފަކޮށްދެއްވާފައިވާ ސިފަކޮށްދިނުމެކެވެ.
ވަޙުދަތުލް ވުޖޫދުގެ ޢަޤީދާއަކީ ﷲ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވުމުގެ ޢަޤީދާއެވެ. މާނައަކީ ދުނިޔޭގައިވާ ކޮންމެއެއްޗަކީވެސް ﷲ ތަމްޘީލުކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެއްވެސް އެއްޗަކާ (އެއްވެސް މަޚުލޫޤަކާއި) ﷲއާއި ވަތްކެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
ޙުލޫލަކީ ދެޖިސްމު އެކުވުމެވެ. މިއިސްތިލާޙު ޞޫފީން ބޭނުންކުރަނީ އަޅާއާއި އޭނާ ހެއްދެވި ފަރާތާއި ދެމެދުގައިވާ ގުޅުމަށެވެ. އެހެނީ އެމީހުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މާތްﷲ ވަނީ ބައެއްޚާއްޞަ ހަށިގަނޑުތަކާއި އެކުވެފައެވެ. އަދި ﷲއަށް އެނގޭފަދައިން އެފަދަ މީހުނަށް ޣައިބުގައިވާ ހުރިހާކަމެއް އެނގޭނެއެވެ. ޞޫފީން ފުރަތަމަ ނަބީންގެ މަޤާމަށް ވާޞިލުވުމަށްފަހު، އެކަން ތަރައްޤީވެ އިލާހިއްޔަތުގެ ދަރަޖައަށް އަދި ރުބޫބިއްޔަތުގެ ދަރަޖައަށް އެމީހުން ފޯރައެވެ.
ވަޙުދަތުލް ވުޖޫދުގެ ޢަޤީދާ
ވަޙުދަތުލް ވުޖޫދަކީ ޞޫފީންގެ ޤަބޫލުކުރުންތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ޢަޤީދާއެވެ. އެހެނީ އެމީހުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއާއި މުޅިމިޢާލަމަކީ އެކައްޗެކެވެ. އެއީ ވޮޑިގެންވާ ހަމައެކަނި ފަރާތެވެ. ޞޫފީން ދަޢުވާކުރާ ގޮތުގައި ކާއިނާތާއި، މަޚުލޫޤުންނަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސްނުވާ ތަކެއްޗެވެ. އަދި ޞޫފީން ދެކޭގޮތުގައި މަޚުލޫޤުންނަކީ ވާބައެއްކަމުގެ ޚިޔާލަކީ ޞޫފީންނޫން އެހެނިހެން މީސްތަކުގެ ހިއްތަކުގައިވާ ވަހުމީ ޚިޔާލެކެވެ. ޞޫފީ ޝައިޚެއްކަމުގައިވާ އިބްނު ޢަރަބީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. "ކައުނަކީ ޚިޔާލެކެވެ."
އެހެންކަމަށްވާނަމަ ކައުނަކީ ކޮންއެއްޗެއް؟
އިސްވެ ދިޔަވާހަކަތަކުގެ މުރާދަކީ ފެންނަންހުންނަ އަދި އިޙުސާސްވާ، މިކާއިނާތުގެ ތަކެތިކަމުގައިވާ، ކަނޑާއި އެއްގަމާއި ފަރުބަދަތަކާއި ގަސްގަހާގެއްސާއި މިފަދަތަކެއްޖަކީ ވާއެއްޗެހިކަމުގައި ޞޫފީން އިންކާރުކުރާވާހަކައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ މުރާދަކީ، އެމީހުން އެއީ އުފައްދަވާފައިވާ ތަކެތިކަމުގައި އިންކާރުކުރުމެވެ. އެހެނީ އެމީހުން ޤަބޫލުކުރަނީ ކާއިނާތުގައިވާ ހުރިހާއެއްޗެއްސަކީވެސް ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާކަމުގައެވެ. ކައުނުގައި ފެންނަންމިވާ ޢަދަދުވެސް ނުކުރެވޭހާ ގިނަތަކެއްޗަކީ އެކެއްޗެއްކަމުގައި ވަނީ ކިހިނެއް؟
ޞޫފީން ޤަބޫލުކުރާގޮތުގައި ގިނައެއްޗެހިތަކެއް ކާއިނާތުގައި ވުމަކީ އެއްކައުވަންތަކަމާއި ފުށުއަރާކަމެއްނޫނެވެ. އެހެނީ އެމީހުން އެޢަދަދުކުރަނީ ނިސްބީގޮތެއްގައެވެ. ޙަޤީޤީ ޢަދަދެއްނޫނެވެ.
އަލްޙޫލޫލު ގެ ޢަޤީދާ އަލްޙޫލޫލަކީ ޞޫފީންގެ ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ އަޤީދާގެ އެއްބައެވެ. އަދި އެމީހުންގެ އަސާސީ މަބްދައުތަކުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭކަމެކެވެ. މީގެ ތަޢުރީފާމެދު ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި އިޚްތިލާފް އުފެދިފައިވެއެވެ. އެއްބަޔަކު ބުނާގޮތުގައި ޙުލޫލަކީ ދެޖިސްމެއް އެކުވުމެވެ. އެގޮތުން އެއިން އެކަށްޗަކަށް އިޝާރާތް ކުރުމުން އަނެކަށްޗަށްވެސް އިޝާރާތް ކުރެވުނީއެވެ. އެއީ ފިނިފެންމާފެނުގައި ފިނިފެންމަލުގެ ވަސް އެކުލެވިގެންވާ ފަދައިންނެވެ.
އަނެއްބަޔަކު ބުނާގޮތުގައި އެއީ އެކަތީގެ ސަބަބުން އަނެކަތި ޚާއްޞަވުމެވެ. އެގޮތުން އެކައްޗަކަށް އިޝާރާތް ކުރުމުން އަނެކައްޗަކަށް އިޝާރާތް ކުރެވުނީއެވެ. އަނެއްބައި ޞޫފީން އަލްޙުލޫލު ބޭނުންކުރަނީ އަޅާޔާއި ރައްބާއި ދެމެދުގައިވާ ގުޅުމަށް އިޝާރާތް ކުރުމަށެވެ. އޭގެ މުރާދަކީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ބައެއް ޚާއްޞަ ޖިސްމުތަކަށް ޙުލޫލުވުމެވެ. މިއީ ނަޞާރާއިންގެ މަބުދައެކެވެ. މިކަންތައް ޞޫފީންގެ ތެރެއަށް ފުރަތަމަ ގެނައި މީހަކީ އަލްޙުސައިން ބުން މަންޞޫރު އަލް ޙައްލާޖެވެ.
އޭގެތެރެއިން ބައެއްމީހުން ބުނާގޮތުގައި ޙުލޫލުވުން ވަނީ ބައެއް މީސްމީހުންނަށް ޚާއްޞަވެފައެވެ. އެގޮތުން ނަޞާރާއިން ޢީސާގެފާނުގެ ހަށިކޮޅުގައި ﷲ ޙުލޫލުވެފައިވާކަމަށް ބުނެއެވެ. އަދި ހައްދުފަހަނައަޅާފައިވާ ޝީޢީން ޤަބޫލުކުރާގޮތުގައި ޖަޢުފަރުއްޞާދިޤުގެ ހަށިކޮޅުގައި ﷲ ޙުލޫލުވެފައިވާކަމަށް ބުނެއެވެ.
މީގެއިތުރުން ޙުލޫލަކީ ﷲ ހުރިހާ އެއްޗެއްގައާއި ހުރިހައި ތަނެއްގައި ވޮޑިގެންވުން ކަމުގައި ބުނާބަޔަކުވެސް ސއޭގެތެރޭގައި ވެއެވެ.
ސޫފީން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި (މީސްތަކުންނަށް) ފެންނާނޭފަދައިން ތަފާތު މަޚުލޫޤުންގެ ސިފައިގައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ތަޖައްލީ ވެ ވޮޑިގަންނަވައެވެ. ނަމަވެސް އޭގެމާނައަކީ ހުރިހާއެއްޗަކީ އެކެއްޗެއްކަމުގައި ވުމެއްނޫނެވެ. އަދި މަޚޫލޫޤުތަކާއި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ޙުލޫލުވާ ވާހަކައެއްވެސް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އެއީ އެކަލާނގެ ނަފުސުފުޅުން ތަޖައްލީވެ ވޮޑިތަތުމެކެވެ. އެކަމަކު މިއިލާހީ ސިފަފުޅައް އަޅުންނޭ(ނުވަތަ މަޚުލޫޤުންނޭ) ކިޔައެވެ. އޭގެ މުރާދަކީ މަޚުލޫޤުންނަކީ ހަޤީޤީ މަޚުލޫޤުންނެއް ނޫނެވެ. ވީމާ އެއީ ހަމައެކަނި މަޚޫލޫޤުންނެއްވެސް ނޫނެވެ. އަދި ހަމައެކަނި ރައްބެއްވެސް ނޫނެވެ.
މިމީހުން ޤަބޫލުކުރާގޮތުގައި ﷲސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ކާއިނާތުންގެ ސިފައިގައި ފާޅުވާ ސަބަބަކީ، ވުޖޫދުގައިވާ ހަމައެކަނި ފަރާތަކީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާކަމުގައިވާތީއެވެ. އެކަލާނގެއަށް އިސްމުފުޅެއް އަދި ޞިފަފުޅެއްވެސް ނުވެއެވެ. ދެން މިވުޖޫދުގެ ލޯގަނޑުން އެކަލާނގެ ނަފުސުފުޅު ދުށުމަށް އެދިވޮޑިގަތެވެ. އަދި އެކަލާނގެ އިސްމުފުޅުތަކާއި ޞިފަފުޅުތައް ފާޅުކުރެއްވުމަށް އެދިވޮޑިގަތެވެ. ދެން ކުރިން ފެންނަންނެތް ކާއިނާތުތަކެއްގެ ސިފައިގައި ފާޅުވެވޮޑިގަތެވެ. (نعوذ بالله من ذلك)
ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމައާއިމެދު ޞޫފީންގެ ޢަޤީދާ ޞޫފީންގެތެރެއިން ބައެއްމީހުން ދެކޭގޮތުގައި ރަސޫލާޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމްއަށް އެމީހުންނާއި އެއްދަރަޖައަކަށް، ވާޞިލެއްނުވެވޭނެއެވެ. އެމީހުންގެ ޢިލްމުގައި އެކަލޭގެފާނަކީ ޖާހިލެކެވެ. ބަޞްޠާބީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. "ތިމަންމެން ފެތިކަނޑުތަކަކީ އެތަނުގެ އައްސޭރީގައި ނަބީންނާއި ރަސޫލުން މަޑުކޮށްލެއްވި ކަނޑުތަކެވެ." އަދި އޭގެތެރެއިން ބައެއްމީހުން ދެކޭގޮތުގައި، ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްއަކީ ކައުނުގެ ޤުއްބެވެ. އަދި ޢަރުޝީގައި އިސްތަވާވެވޮޑިގެންވާ ﷲއަކީ އެކަލޭގެފާނެވެ. އަދި އުޑުތަކާއި ބިމާއި ޢަރުޝިއާއި ކުރުސީގެ އިތުރުން، މުޅިކާއިނާތުވެސް އުފެދުނީ އެކަލޭގެފާނުގެ ނޫރުފުޅުންނެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނަކީ އެންމެފުރަތަމަ ވޮޑިގެންވާ ފަރާތެވެ. މިއީ އިބުނުޢަރަބީއާއި އޭނާއަށް ތަބާވީ މީހުންގެ ޢަޤީދާއެވެ. ނަމަވެސް ޞޫފީންގެ ތެރޭގައި މިޢަޤީދާ ޤަބޫލުނުރާ އަދި އެއާއި އިދިކޮޅުހަދާމީހުންވެސް ވިއެވެ. އެމީހުން އެކަލޭގެފާނަކީ އިންސާނެއްކަމާއި ރަސޫލެއްކަމަށް އިޢުތިމާދުކުރުމާއިއެކުވެސް، އެކަލޭގެފާނު މާތްކޮށް މަތިވެރިކުރުމުގައި، އަހުލުއްސުންނާ ވަލްޖަމާޢާގެ ޢަޤީދާއާއި ޚިލާފުވެ ހައްދުފަހަނައަޅައިފައިވެއެވެ.
އެމީހުންގެ ވަލީވެރިން ޞޫފީންގެ ވަލީވެރިންނަކީ ވަރަށް މަތީ މަޤާމެއް ލިބިގެންވާ ބައެކެވެ. ވަލީވެރިންނާއި މެދުވެސް ޞޫފީންގެ ތަރޭގައި ތަފާތު ޢަޤީދާތައް ވެއެވެ. ބައެއްމީހުން ވަލީވެރިން މާތްކޮށް ނަބީންނާއި އެއްފަދަކުރެއެވެ. އަދި އަނެއްބަޔަކު ވަލީވެރިން، އުފެއްދެވުމާއި، ރިޒުޤުދެއްވުމާއި ދިރުއްވުމާއި މަރުގެންނެވުންމާއި، ކައުނުގައި އާދަޔާޚިލާފުކަންތައް ކުރެއްވުމުގެ ބާރުފަދަ، ހުރިހާ ސިފަތަކެއްގައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއި އެއްވަރުކުރެއެވެ. އަދި ވަލީވެރިކަން ތަފާތު ބައިތަކަށް އެމީހުން ބަހާފައިވެއެވެ. އޭގަތެރޭގައި ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްކޮށްދިނުމާއި، ޚާއްޞަކުރެވި މާތްކުރެވިފައިވާ މީހުންފަދަ ތަފާތުވައްތަރުތައް ހިމެނެއެވެ.
ސުވަރުގެއާއި ނަރަކައާއި މެދު ޞޫފީންގެ ޢަޤީދާ:
އެމީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި ސުވަރުގެ ދެއްވުމަށް އެދުމަކީ އެމީހުނަށް ލިބޭ ނިކަމެތިކަމެއް ނުވަތަ އުނިކަމެކެވެ. އެބަހީ ވަލީވެރިއަކު ސުވަރުގެއަށް އެދުން އެއީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެމީހުން އެދެންވާނީ ފަނާވުމަށާއި، ޣައިބުގެ ކަންތައްތައް އަންގަވައިދެއްވުމަށެވެ. އެމީހުގެ ގާތުގައި ﷲއަށްޓަކައި ފަނާވެދިއުމަކީ އެންމެ މަތިވެރި ދަރަޖައެވެ. އެމީހުންގެ ގާތުގައި ސުވަރުގަކީ އެއީއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ޖިސްމާއި އޭނާގެ އަސަރާއި ހުރިހާއެއްޗެސް އެކަލާނގެއަށް ޓަކައި ފަނާވުމެވެ. އަދި ނަރަކައިން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި އެދުން މިއީ ފުރިހަމަ ޞޫފީއަކަށް އެކަށީގެންވާ ކަމެއްނޫނެވެ. މިއަދު ބައެއް މުސްލިމުންވެސް ސުވަރުގެއާއި ނަރަކައާއި މެދު މިފަދައިން ހީކުރެތެވެ. ނަމަވެސް މިޢަޤީދާއަކީ ޤުރުއާނާއި ސުންނަތާއި ޚިލާފު ޢަޤީދާއެކެވެ. މާތްﷲ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ދަސްކޮށްދެއްވާފައިވާ ދުޢާތަކުން ޞޫފީންގެ މިޢަޤީދާގެ ބާޠިލުކަން ހާމަވެއެވެ. މާތްﷲ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ؛"(އާލުޢިމްރާން191) މާނައީ؛ "އޭ އަޅަމެން ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! އިބަރަސްކަލާނގެ މިތަކެތި ހައްދަވާފައިވަނީ ބާޠިލް ގޮތެއްގައެއް ނޫނެވެ. އިބަރަސްކަލާނގެ ހުސްޠާހިރުވަންތަ ކަމާއެވެ. ފަހެ، އަޅަމެން ނަރަކައިގެ ޢަޛާބުން ސަލާމަތް ކޮށްދެއްވާނދޭވެ!" އަނަސްގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އެންމެގިނައިން ކުރައްވަނީ އަންނަނިވި ދުޢާއެވެ. "ربنا ءاتنا في الدنيا حسنة وفي الآخرة حسنة وقنا عذاب النار" މާނައީ "ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! ދުނިޔޭގައިވެސް ހެޔޮކަން އަދި އާޚިރަތުގައިވެސް ހެޔޮކަން ދެއްވައި ނަރަކައިގެ ޢަޛާބުން އަޅަމެން ދިންނަވައިފާނދޭވެ!" އަދި ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމް ނަރަކައިން ސަލާމަތްކޮށްދެއްވުމަށް އެދުމަށާއި ސުވަރުގެއަށްއެދި ދުޢާކުރެއްވުމަށް ތަރުޣީބު (ހިއްވަރު) ދެއްވައެވެ. އަނަސް ބުނުމާލިކު ވިދާޅުވިއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމް ޙަދީޘުކުރެއްވި ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ. "މީހަކު ތިންފަހަރު ސުވަރުގެއަށް އެދެފިނަމަ، ސުވަރުގެ(ﷲއަށް) ދަންނަވާހުއްޓެވެ. އޭﷲ! އެމީހަކު ސުވަރުގެއަށް ވައްދަވާނދޭވެ! އެމީހަކު ތިންފަހަރު ނަރަކައިން ސަލާމަތް ކޮށްދެއްވުމަށް އެދެފިނަމަ، ނަރަކަ (ﷲއަށް) ދަންނަވާނެތެވެ. "އޭﷲ! އެމީހަކު ނަރަކައިން ސަލާމަތްކޮށްދެއްވާނދޭވެ!" (ރަވާހު އިބުނު މާޖާ-4340)
އިބްލީހާއި ފިރުޢައުނާމެދު ޞޫފީންގެ އަޤީދާ
އިބްލީސް
ޢަބްދުއްރަޙުމާން ޢަބްދުލް ޚާލިޤް "ފަޞާލިޙުއް ޞޫފިއްޔާ" އެވެ، ކިޔުނުފޮތުގަައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. " ޢާއްމު ޞޫފީންގެ އަޤީދާއަކީ މާތްﷲގެ އެއްކައުވަންތަކަން ޤަބޫލުކުރުމާއި، އިބިލީހަކީ އެންމެ މާތް މަޚްލޫޤުކަމުގައި ދެކުމެވެ. އެއީ އެމީހުން ބުނާގޮތުގައި އިބްލީސް، މާތް ﷲ ފިޔަވައި އެހެންއެއްވެސް ފަރާތަކަށް ސަޖިދެއެއް ނުކުރިއެވެ. މާތްﷲ އޭނާގެ ފާފަތައް ފުއްސަވައި ސުވަރުގެއަށް ވައްދަވާހުއްޓެވެ. މާތްﷲ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އިބިލީސް ސަޖިދަނުކުރާކަމަށް އެމީހުންއެބުނަނީ އަންނަނިވި އާޔަތައް އިޝާރާތް ކޮށްފައެވެ. "(ބަޤަރާ 34) މާނައީ: ތިމަން ﷲ މަލާއިކަތުންނަށް އާދަމުގެފާނަށް ސަޖިދަކުރެއްވުމަށް އެންގެވި ހިނދު އެބޭކަލުން ސަޖިދަކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް އިބްލީސް ސަޖިދައެއް ނުކުރައްވައެވެ."
ފިރުޢައުނާއިމެދު ޞޫފީންގެ އަޤީދާ
މިގޮތައް އޭނާ ބުނުމުން އޭނާޔަށް ޙަޤީޤަތާއި ހަމައަށް ވާޞިލު ވެވިއްޖެއެވެ. އެހެނީ ހުރިހާ އެއްޗަކީވެސް މާތްﷲކަން އެގިއްޖެއެވެ. މިއީ އެމީހުންގެ ވަޙުދަތުލް ވުޖޫދުގެ އަޤީދާއެވެ. މިއަޤީދާގެ އެއްމެ އިސްމީހަކީ އިބުނު އަރަބިއްޔުއް ޞޫފިއްޔުއެވެ. މިގޮތައް އޭނާ (ފިރުއައުނު) ބުނުމުން އީމާންވެވުނީއެވެ. އަދި އޭނާ ސުވަރުގެއަށްވެސް ދާނެއެވެ.
އެމީހުންގެ މިއަޤީދާއަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ޞަރީޙް ނަސްޚުތަކާއި މުޅީން ޚިލާފް އަޤީދާއެކެވެ. މާތްﷲ މޫސާގެފާނަށް ވަޙީކުރެއްވިއެވެ." " (ޠާހާ 24) މާނައީ: ކަލޭގެފާނު ފިރުއައުނުގެ ގާތައްވަޑައިގަންނަވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އޭނާވަނީ ނުބައިކަމުގައި ހައްދުފަހަނައަޅާ ގޮސްފައެވެ.
ޞޫފީންނާއި ފަގީރުކަން
ޞޫފީންގެ ނަޡަރިއްޔާތުގައި ފަޤީރުކަމަކީ ތަޞައްވުފުގެ އަސާސެކެވެ.
ރައްދު: އެމީހުންގެ ނަޡަރިރްޔާއަކީ ބާޠިލް ނަޡަރިއްޔާއެކެވެ. ޞަޙީހު ޙަދީޘުން ޘާބިތުވާގޮތުގައި ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި އިތުރުއެކަލޭގެފާނު ކޮންމެ ނަމާދެއްގެ ފަހުގައި ފަޤީރުކަމުން ރައްކާތެރި ކޮށްދިނުމައްއެދި ދުޢާ ކުރެއްވެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘުކުރައްވައެވެ."اللهم إني أعوذ بك من الكفر والفقر وعذاب القبر" މާނައީ، "ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! ކާފިރުކަމުންނާއި ފަޤީރުކަމުންނާއި، އަދި ޤަބުރުގެ ޢަޛާބުން ރައްކާތެރިކަން އެދެމެވެ. އަދި ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި އިތުރު އެކަލޭގެފާނު އަނަސްގެފާނަށް މުދާ ގިނަކޮށްދެއްވުމަށާއި ދަރިން އިތުރު ކޮށްދެއްވުމަށާއި، އެދެބާގައި ބަރަކާތް ލެއްވުމަށް ދުޢާކޮށްދެއްވެވިއެވެ.
ސޫފީންގެ ގާތުގައި ޖިހާދު
ސޫފީންގެ ގާތުގައި ޞައްހަ ޖިހަދު ވަރައް މަދެވެ. އެމީހުން މަޝްޢޫލު ވެފައިވަނީ ނަފްސުގެ ޖިހާދުގައެވެ. ޝެއިޚުލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިޔާ ވިދާޅުވެފައިވާ ފަދައިން، އެމީހުން ރިވާ ކުރާ ޙަދީޡއެއްގައި ވެއެވެ. އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޡް ކުރެއްވިއެވެ. " ތިމަންމެން އެބުރި މިއައީ ކުޑަ ޖިހާދުން ބޮޑު ޖިހާދަށެވެ. އެއީ ނަފްސުގެ ޖިހާދެވެ." މި ޙަދީޡަކީ ޙަދީޡް ޢިލްމުގެ އެއްވެސް ބޭކަލަކު ކީރރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޡެއް ނޫނެވެ. އަދި ކީއް ހެއްޔެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުން ބަޔާންވެ އެނގޭ ގޮތުގައި ކާފިރުންނާއި ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ ޖިހާދަކީ ﷲ އާއި އެންމެ ކުއްތަންވެވޭ އަޅުކަމެވެ.
ޖިހާދާއި މެދު ސޫފީންގެ ބައެއް ބުނުންތަކުގެ ތެރޭގައި
ޝަޢްރާނީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ތިމަންމެންގެ މައްޗަށް ޢަހުދެއް ހިފިއްޖެއެވެ. ޒަމާނާއި އެޒަމާނުގެ އަހުލުވެރިން ބަދަލުވަމުންދާ ގޮތަކަށް އެބަޔަކާއި އެކުބަދަލުވުމަށް އަހަރެމެންގެ އަޚުންނަށް އަމުރުކުރުމަށެވެ. އަދި ﷲ އެބައެއްގެ މައްޗަށް މާތްކަންދެއްވާފައިވާ ބަޔަކަށް ރުޅިނައުމަށެވެ. އެއީ ދުނިޔެވީކަމެއްކަމުގައިވިޔަސް އަދި އުޚްރަވީ ކަމެއްކަމުގައިވިޔަސްމެއެވެ.
އިބުނު ޢަރަބީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. " ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ޤައުމެއްގެ މައްޗަށް އަނިޔާވެރިއަކު ވެރިކުރައްވައިފިނަަމަވެސް، އެމީހަކާއި ދެކޮޅަށް ނިކުތުން ވާޖިބުވެގެން ނުވެއެވެ. އެހެނީ އެއީ ﷲގެ ހަޟުރަތުން އައި ޢިޤާބެކެވެ. " ޞަލީބީހަގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ދިރިއުޅުއްވި ޞޫފީ ބޮޑުދެޒަޢީމުންކަމުގައިވާ، އިބުނުޢަރަބީއާއި އިބުނލްފާރިޟް އެހަނގުރާމައިގައި ބައިވިރިކަމެއް އެނގޭކަށް ނެތެވެ. ނުވަތަ ހަނގުރާމައަށް ނުކުތުމަށް ގޮވާލިކަމުގައިވެސް އެނގޭކަށްނެތެވެ.
ޣަޒާލީ ޞޫފީންގެ ޠަރީޤަތްތަކާއި ބެހޭގޮތުން ވާހަކަދައްކަވަމުން، އޭނާގެ "އަލްމުންޤިޛު މިނައްޡަލާލް" މިފޮތުގައި ޛިކުރުކޮށްފައިވެއެވެ. ޞަލީބީހަގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރުގައި ގަޒާލީ މަޝްޣޫލުވެގެން އުޅުއްވީ ބައެއްފަހަރަށް ދިމިޝްޤުގެ މުންނާރުގައި ޚިލްވަތުގައެވެ. އަދި އަނެއްބައިފަހަރަށް ޤުދުސްގެ ޞަޚުރަތުގައި، އުޅުއްވައެވެ. އެދެތަނުގައި ދޮރުބަންދުކޮށްގެން ދެއަހަރަށްވުރެގިނދުވަސް ވަންދެން އުޅުއްވިއެވެ. އަދި ޞަލީބީން 492ހގައި ޤުދުސް ހިފިއިރުވެސް އޭނަ ހަމަ އެއްވެސް ތަނަކަށް ނުގޮސް އެތަނުން ހުރީއެވެ. ޖިހާދަށް ނުކުތުމަށް ގޮވާލައްވާފައެެއްނުވެއެވެ. އެގޮތުގައި 12 އަހަރު ހުންނެވިއެވެ.
އަދި އެނަގެ إحياء علوم الدين ގައި ޖިހާދުގެ ވާހަކަ އެއްވެސް ވަރަކަށް ގެނެސްފައެއްނުވެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު އޭގައި ހުރާފާތްތަކާއި ކުފުރުގެ ކަރާމާތް ތަކުގެވާހަކަ ގެނެސްފައިވެއެވެ. އަދި تاريخ العرب الحديث والمعاصر އޭ ކިޔުނުފޮތުގައި އޭގެ މުއައްލިފު ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ސޫފީންގެ އަހުލުވެރިން ބިދުއަތަކާއި ޚުރާފާތްތައް ފެތުރިއެވެ.
މުންޑޫ (Laamu Atoll)
މިއީ ލ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ދިޖުލަތު ކޯރު
ދިޖުލަތުކޯރަކީ ޢިރާޤުގައި އޮންނަ ކޯރުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ކޯރެވެ.
މުންޑޫ (ލ. އަތޮޅު)
މިއީ ލ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
މާލޭ އިންގްލިޝް ސުކޫލް
މާލޭ އިންގްލިޝް ސުކޫލް އަކީ މާލޭގައި ހުރި އަމިއްލަ ސާނަވީ ސުކޫލެކެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސްކޫލުތައް
މާވަށް (ލ. އަތޮޅު)
މިއީ ލ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. މިރަށުގެ ރައްޔިތުން އާ މްދަނި ހޯދު މަށްޓަކައި ކޮށްއުޅޭ މައިގަނޑު  މަސައްކަތަކީ  މަސްވެރިކަ މެވެ.
އޮގަސްޓު 30
އޮގަސްޓު 30 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 242 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 243 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
?vad står det egentligen
އޮގަސްޓު 29
އޮގަސްޓު 29 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 241 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 242 ވަނަ ދުވަހެވެ.
އޮގަސްޓު 30
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
ޞިއްޙި ރަގަޅު ޢާދަތައް
ޞިއްޙަތު ސަލާމަތުން ހުރުމަކީ ދިރިހުރުމަށް ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ބޭނުންވާނެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކަންތަކެވެ. ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތެއްގައި ހުރެވޭނީ ޞިއްޙީ ގޮތުން ރަގަޅު ޢާދަތަކެއް އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިބައިގައި ހުރެގެންނެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ ޞިއްޙީ ގޮތުން ރަގަޅު ޢާދަތަކެއް ހިފެހެއްޓިގެންނެވެ.
ވޯޓާރ ޓްރައިބް
ވޯޓާރ ޓްރައިބް އަކީ މަޝްހޫރު ކާރޓޫނު ސިލްސިލާ އެވަޓާރ - ދަ ލާސްޓް އެއަރ ބެންޑަރ ގައި ފެނިގެންދާ ޚިޔާލީ ހަތަރު ގައުމު ތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ޤައުމަކަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ. ވޯޓާރ ޓްރައިބް ބެހިގެންވަނީ ދެ ބަޔަކަށެވެ. އެއީ ސަދަން ވޯޓާރ ޓްރައިބް އާއި ނޮދަން ވޯޓާރ ޓްރައިބްގެ ގޮތުގައެވެ. ސަދަން ވޯޓާރ ޓްރައިބް ވަނީ ސައުތު ޕޯލްގައެވެ. އަދި ނޮދަން ވޯޓާރ ޓްރައިބް ވަނީ ނޯތު ޕޯލްގައެވެ. މިގޮތުން މި ވޯޓާރ ޓްރައިބް ގައި ދިރި އުޅެނީ ވޯޓާރ ބެންޑާރ އިންނެވެ. އާރތް ކިންގޑޮމް ގައިވާ ސްވޯމްޕްތަކުގެ ކައިރީގައިވެސް ވޯޓާރ ބެންޑާރ އިން ދިރިއުޅޭ ކަމަށްވެއެވެ. މިގޮތަށް ވޯޓާރ ބެންޑް ކުރުމަށް ކިޔޭ ނަމަކީ ހައިޑްރޯކައިނެސިސްއެވެ. ފަޔާރ ނޭޝަން ގެ އަތް ދަށަށް ނުގޮސް އޮތް ހަމަ އެކަނި ޤައުމަކީ ވޯޓާރ ޓްރައިބް އެވެ.
ޞިއްޙި ރަގަޅު ޢާދަތައް
ޞިއްޙީ ގޮތުން ރަގަޅު ޢާދަތަކުގެ ތެރެއިން ދުވާލަކު ދޭއް ނުވަތަ ތިން ފަހަރު ދަތް އުގުޅުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ހެދުނު ހޭލައިގެންނާއި، އަދި ނިދަން އޮށޯތުމުގެ ކުރިން ދަތްޕިލަ ރަގަޅަށް ސާފުކޮށް އުގުޅަން ވާނެއެވެ. ދަތްޕިލަ ރަގަޅަށް އުގުޅައި ސާފުކުރުމަކީ ދަތް ފަނިކެއުމުން ހިމާޔަތްކޮށްދީ،  ހިރުގަނޑުގެ ބަލިތަކާއި ދުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ދަތްފިލަ ނުއުގުޅައި ސާފު ނުކޮށް ގިނައިރު ބަހައްޓައިފިނަމަ އަގައިން ނުބައި ވަސް ދުވާގޮތްވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މުޖުތަމަޢުގައި ގައި އުޅޭއިރު އެފަދަ މީހުންގެ ފުށުން އެހެން މީހުންނަށް ނުތަނަވަސްކަން ކުރިމަތިކުރުވައެވެ. ހަމަ މިހެން ދަތްތައް ރަގަޅައި އުގުޅައި ސާފުކުރުމަކީ އަނގައިގެ ޞިއްޙަތު ރަގަޅުކޮށްދީ ދަތްތައް ދިގުމުއްދަތަކަށް ރައްކާތެރިކަން މަތީ ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރި ވެދޭނެ ކަމެކެވެ. ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ހެދުނު ހޭލައިގެން ދަތް ނުއުގުޅައި ސައިބޮއިފިނަމަ ދަތްތަކުގެ ދޭތެރޭގައި ބެކްޓީރިއާ ފަދަ ޖަރާސީމް އަށަގަތުން އިތުރުވެ، ދަތް ފަނިކެއުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެގެންދެއެވެ. ދަތްޕިލަ އުގުޅައި ސާފު ކުރުމުގައި ފްލޮރައިޑް އެކުލެވޭ ދަތް އުގުޅާ ބޭހެއް އިޚްތިޔާރު ކުރުން މުހިއްމެވެ. އެއީ މިކަމުގެ ސަބަބުން އަނގައިގެ ތެރޭގައި އުފެދޭ ބެކްޓީރިއާ ތައް ނެތިދިއުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާތީ އެވެ.
ކެއުމުގެ ކުރިންނާއި އަދި ފާޚާނާ ކުރުމަށްފަހު ދެއަތް ސާބޯނިލައިގެން ރަގަޅަށް ދޮވެ ސާފުކުރުމަކީ ވެސް ޞިއްޙީ ރަގަޅު ޢާދައެއްގެ ގޮތުގައި ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. މިގޮތަށް ޢަމަލު ކުރަން ޖެހެނީ ބެކްޓީރިއާ، ވައިރަސް ފަދަ ޖަރާސީމްގެ ބާވަތްތަކަކީ އަހަރެމެންނަށް ލޮލަށް ނުފެންނަ ކުދިކުދި އެއްޗިއްސަށްވެފައި، އެތަކެތީގެ ފުށުން ފެތުރޭ ބަލިތަކުން ހަށިގަނޑު ހިމާޔަތް ކުރުމަށްޓަކައެވެ.
ވޯޓާރ ޓްރައިބް
ސިފަ
އާންމު ގޮތެއްގައި ވޯޓާރ ޓްރައިބްގެ އަހުލުވެރިން މުށި އިސްތަށިގަނޑޭއްގެ ވެރިންނެވެ. އަދި ނޫ ކުލައިގެ ލޮލަކާއި މަޑު މުށި ކުލައިގެ ހަންގަނޑެއްގެ ވެރިންނެވެ. މި ބައި މީހުން އާއްމު ގޮތެއްގައި ލައި އުޅެނީ އެނޮރެކް ނަމަކަށް ކިޔާ ނޫ ހެދުމަކާއި ފަޓުލޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ސޮކާ އާއި ކެޓާރާ އާއި ޚިލާފަށް ނޮދާން ވޯޓާރ ޓްރައިބްގެ އަހުލުވެރިން ލަނީ ގަދަ ނޫކުލައިގެ ހެދުން ކަމަށް ވަނީ ފާހަނގަ ކުރެވިފައެވެ.
ޞިއްޙި ރަގަޅު ޢާދަތައް
ތިމާގެ ހަށިގަނޑާއި، ތިމާ ބޭނުންކުރާ އަންނަ އުނާއި، އުޅޭތަން ސާފުކޮށް ބެހެއްޓުމަކީ ވެސް ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. މިއީ އިސްލާމް ދީން ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރު އަޅުއްވާފައިވާ ކަންތައް ތަކެކެވެ. ހަށިގަނޑު ސާފުތާހިރު ކަމަކީ މުޖުތަމަޢެއްގެ އުޅޭއިރު އެހެން މީހުންނަށް ތިމާގެ ފުށުން އުދަގުލެއް ވިޔަ ނުދިނުމަށް ވަރަށް ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ހަށިގަނޑު ސާފުތާހިރުކޮށް ބެހެއްޓުމަކީ ކަސްއެޅުން ފަދަ ހަމުގެ ބަލިތަކާއި އަދި އެެހެނިހެން އެތަކެއް ބަލިތަކުން މިންޖު ކުރުވާނޭ ކަމެކެވެ.
ކާބޯތަކެތީގެ ސާފުތާހިރުކަމަށް ރައްކާތެރި ވުމަކީ ވެސް ޞިއްޙީ ރަގަޅު ޢާދަތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ވަރަށް ގިނަ ބަލިތަކަކީ ފެނާއި ކާތަކެތީގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތަކަށް ވީހިނދު މިއީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ފެނާއި ކާތަކެތީގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު ވައްތަރުގެ ބެކްޓީރިއާ، ވައިރަސް، ޕަރަސައިޓް، ފަދަ ޖަރާސީމްތަކުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބަލިތައް ހިމެނެއެވެ. މިސާލަކަށް ބޭރަށް ހިންގުން، ކޮލެރާ، ޝިގެއްލާ، ހެޕަޓައިޓިސް، ފަދަ ބަލިތަކަކީ ކާބޯ ތަކެތީގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރިދާނެ ބަލިތަކެވެ.
ވޯޓާރ ޓްރައިބް
ކުޅިވަރުތައް
ޕެންގުއިން ސްލެޖިންގ އަކީ ޓްރައިބްގެ ކުޑަކުދިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް މަޤްބޫލު ކުޅިވަރެކެވެ. މިގޮތުން ޖެހޭނީ ޕެންގުއިން އެއް ހިފައި އޭގެ ބުރަކަށި މައްޗަށް ސަވާރުވެ ދުއްވާލންށެވެ.
ޞިއްޙި ރަގަޅު ޢާދަތައް
ކަސްރަތު ކުރުމަކީ ވެސް ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތެއްގައި ހުރުމަށް ހިފެހެއްޓިދާނެ ޞިއްޙީ ރަގަޅު ޢާދައެކެވެ. ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ގޮތުން ތަފާތު އެކި ކަންތައްތައް ކުރެވިދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ކަސްރަތު ލިބޭ ފަދަ ކުޅިވަރެއް ކުޅުން، ދުވާލަކު ބައިގަޑިއެއްހާ އިރު ހިގާލުން، ފެތުން، ބައިސްކަލް ދުއްވުން ފަދަ ކަމެއް ކުރެވިދާނެއެވެ. އެމެރިކާގައި 13ހާސް މީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން 8 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކުރި ދިރާސާއެއް ދައްކާގޮތުން ދުވާލަކު ބައިގަޑިއެއްހާ އިރު ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ގޮތުން ހިގާލާ ހަދާ މީހުން ކަސްރަތު ނުކުރާ މީހުންނަށްވުރެ ޢުމުރު ދިގުވެފައި، އަވަހަށް މަރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަވެއެެވެ.
އާދަވެގެން ކަސްރަތު ކުރުމަކީ އެތަކެއް ބަލިތަކަކުން ރައްކާތެރިވެ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިއްމު ފިޔަވަޅެކެވެ. ޢާދަކޮށް ކަސްރަތު ކޮށް ހަދާނަމަ، ހަކުރުބަލި، ޕްރެޝަރު މައްޗަށް ދިއުން، ހިތުގެ ބަލިތައް، ސްޓްރޯކްޖެހުން، ފަލަވުން، އަދި ބަނޑުހިކުން ފަދަ ބަލިތަކާއި ދުރުކޮށްދީ އެކަންކަމުން ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ.
ވޯޓާރ ޓްރައިބް
އަދި އިތުރަށް ބައްލަވާ ލައްވާ
ޤިސްމު:Avatar: The Last Airbender nations ޤިސްމު:Fictional civilizations ޤިސްމު:Fictional countries ޤިސްމު:Fictional warrior races
ޞިއްޙި ރަގަޅު ޢާދަތައް
ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ރަގަޅު ކާނާގެ ބާވަތްތައް ކެއުމުގައި ހިމަނަންޖެހެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ކާނާގެ ހުރިހާ ބާވަތްތަކެއް ހިމެނޭ ގޮތަށް ހަމަހަމަ ކެއުމެއް އިޚްތިޔާރު ކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. އެއީ ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތެއްގައި ހުރުމަށް އެޅޭ ހަރުދަނާ ބިންގަލެއްކަން ޔަގީނެވެ. ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކާބޯހައިޑްރޭޓް، ފެޓް، ޕްރޮޓީން،މޭވާ އާއި ތަރުކާރީ، ވިޓަމިން، އަދި ތަފާތު ވައްތަރުގެ މަޢުދަން ތަކާއި، ދިޔާތަކެތި ހިމެނެއެވެ.
އޮގަސްޓު 29
ޙާދިސާތައް
1961 – ދިވެހިރާއްޖެ : ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ހުޅުވުނު އަތޮޅު ކޮމިޓީ ހުޅުވުން
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:އޮގަސްޓު
ލޯބޮޑު ކަންނެލި
250px|thumb|left|ލޯބޮޑު ކަންނެލި ލޯބޮޑު ކަންނެލި ނުވަތަ އަކީ ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ވަރަށް ބޮޑުވާ މަހެކެވެ. މިއީ ހޫނު ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ރީނދޫ އުރަހަ ކަންނެއްޔާއި، އުޅުމުންނާއި، ބައްޓަމުން ވަރަށް އެއްގޮތް ކަންނެއްޔެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މިދެބާވަތް ޅައިރު އޭގެ ބޭރު ފުށުން ފެންނަ ފާހަގަތަކަށް ބަލައިގެން ވަކިކުރުމަކީ އުދަގޫ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މިދެބާވަތުގެ ބޮޑެތި މަސް ވަކިކުރަން ފަސޭހައެވެ. ސަބަބަކީ ރީނދޫ އުރަހަ ކަންނެލީގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ދެވަނަ ކޮތަރިބަޔާއި، ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައި، ލޯބޮޑު ކަންނެއްޔަށްވުރެ ދިގުވާނެތީ އެވެ. އަދި ލޯބޮޑު ކަންނެލީގެ ހަށިގަނޑުގެ ފަލަވެފައި، ނިސްބަތުން ލޯބޮޑުކަމަށް ދައްކާނެތީ އެވެ. މިކަންނެލި އެންމެ ބޮޑުވާމަކަށް ވަނީ 2.1 މީޓަރަށެވެ.
ލޯބޮޑު ކަންނެލީގެ ކުދިމަސް ރީނދޫ އުރަހަ ކަންނެއްޔާއެކު އެއް އިސްކޮޅުން އައިން ހަދައިގެން އުޅެއެވެ. ރާއްޖޭގެ ބައެއް ހިސާބުތަކުން ބައެއް މޫސުމުގައި ލޯބޮޑު ކަންނެލި ބޭނޭކަމަށް ވެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ކަޅު ނޫކުލަ އެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތް ހުންނަނީ ހުދުކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ކޮތަރިތައް ހުންނަނީ ރީނދޫ ކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ މަސްމަހާ މެއްސާއި، ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ބޯވަ ދިލަ މަހެވެ.
ޞިއްޙި ރަގަޅު ޢާދަތައް
ތިމާގެ ހަންގަނޑަށް ފަރުވާތެރިވެ އަޅާލުމަކީ ވެސް ވަރަށް ވެސް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ގަދަ އަތްވާއި ހޫނުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުން އިރުން ފޮނުވާ އަލްޓްރާ ވައިލެޓް ދޯދިތަކުން މިންޖުވެހުރުމަށް ވީވަރަކުން ހަށިގަނޑު ނިވާކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ. އެއީ ގަދަ އަވީގެތެރޭގައި ގިނައިރު އުޅުމަކީ ހަމުގެ ކެންސަރު ޖެހުމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަމަކަށްވާތީ އެވެ.
ދަނބިދޫ (ލ. އަތޮޅު)
މިއީ ލ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ޞިއްޙި ރަގަޅު ޢާދަތައް
ޞިއްޙީ ރަގަޅު ޢާދަތަކުގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރެވިދާނެ އެހެން ބައެއް ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ބަރާބަރަށް ނިދުން، އަތްފައިގެ ނިޔަަފަތި ކަނޑައި ސާފުތާހިރު ކަންމަތީގައި ބެހެއްޓުން، ކެއްސާއި ކިނބިހި އަޅާއިރު އަނގަޔާއި ނޭފަތް ނިވާކުރުން، އަދިި މިނޫނަސް ތަފާތު އެތައްކަމެއް ހިމެނެއެެވެ.
ލޯބޮޑު ކަންނެލި
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް ޤިސްމު:Fish ޤިސްމު:Fishes in the Maldives
ރަގަޅު ކާނާ
ރަގަޅު ކާނާއަކީ ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތެއްގައި ދިރިހުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެ އިންސާނަކަށްމެ ލާޒިމް އެއްޗެކެވެ. ކުޑަ ދަރިފުޅު ހެދި ބޮޑުވަމުން އަންނަ ދުވަސްވަރު ބަރާބަރަށް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ކާނާގެ ބައިތައް ލިބެންޖެހެއެވެ. އެހެން ނޫނީ އެކުއްޖާއަށް ދުޅަހެޔޮ ގޮތުގައި ބޮޑުވުމުގެ ފުރުޞަތު ހަނިވެގެންދެއެވެ.
މިދެންނެވި ބައިތައް ހަށިގަނޑަށް ފުރިހަމައަށް ކާތަކެތީގެ ޒަރީޢާއިން ހަމަހަމަ ގޮތެއްގައި ފޯރުކޮށް ދެވޭނަމަ އެމީހެއްގެ ހަށިގަނޑު ދުޅަހެޔޮވެފައި، ރަގަޅުވާނޭކަން ޔަގީނެވެ.
ކާބޯހައިޑްރޭޓް
ކާބޯ ހައިޑްރޭޓުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ހަކަތައާއި، ދަގަނޑު، ވިޓަމިން-ބީ، އަދި ފައިބަރު ލިއްބައިދެއެވެ. ކާބޯ ހައިޑްރޭޓް އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހަނޑޫ، ގޮދަން، ފިއްތި ގޮދަން، ހިމަގޮދަން، ޒުވާރި، ދޮނަޅަ، ޕާސްޓާ، ނޫޑްލްސް، އަދި އަލުއްވާއި، ބިސްކޯދު ފަދަ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ފެޓް
ފެޓް ނުވަތަ ސަރުބީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވަނީ ވަރަށް ކުޑަ މިންވަރަކަށެވެ. އެހެންކަމުން މާގިނައިން ފެޓް ބޭނުންކުރުމަކީ ޞިއްޙީ ގޮތުން ރަގަޅުކަމެއް ނޫނެވެ. ފެޓް އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އެއްގަމު މަސް، ކިރު، ތަރުކާރީ ތެޔޮ، ޕީނަޓް ބަޓަރު، އަދި މާޖިރީން ފަދަ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ރޯމޭވާ ތަރުކާރީ
މޭވާއާއި ތަރުކާރީ އަކީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ތަފާތު ވިޓަމިންތަކާއި، މަޢުދަންތައް ފޯރުކޮށްދޭ މައިގަނޑު އެއް މަޞްދަރެވެ. އެހެން ކަމުން ދުވާލަކު މަދުވެެގެން ދެފަހަރު މޭވާއާއި ތަރުކާރީ ބޭނުންކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. މޭވާއާއި ތަރުކާރީގައި ވިޓަމިން-އޭ، ވިޓަމިން-ސީ، ދަގަނޑު، ފައިބަރުމ ޕޮޓޭސިއަމް، އަދި ފޮލިކް އެސިޑް ފަދަ މާއްދާތައް ހިމެނެއެވެ. ތަރުކާރީ ބޭނުންކުރުމުގައި ރޯކޮށް ހުއްޓައި ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. ނުވަތަ އިރުކޮޅަކު ފެނުގައި ކައްކައިގެން ވެސް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. މާގިނައިރު ކެއްކުމުން ތަރުކާރީގައި ހިމެނޭ ފައިދާހުރި މާއްދާތައް ފެނުގެ ތެރެއަށް ބޭރުވެގެންދާކަމަށް ކާނާގެ މާހިރުން ވިދާޅުވެއެވެ. ކިރާއި ކިރު އެކުލެވޭ އުފެންދުންތަކުން ހަށިގަނޑަށް ޕްރޮޓީން، ކެލްސިއަމް، ވިޓަމިން-އޭ، އަދި ވިޓަމިން-ޑީ ލިއްބައިދެއެވެ.
ވިޓަމިން
ތަފާތު ވިޓަމިން ތަކަކީ ވެސް ހަށިގަނޑަށް ވަރަށް ބޭނުންތެރި މާއްދާތަކެކެވެ. ވިޓަމިން-އޭ އަކީ ވަރަށް ގިނަ ބަލިތަކުން ހަށިގަނޑު ދިފާޢުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެންޓި އޮކްސިޑެންޓެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ލޮލުގެ ފެނުން ރަގަޅު ކޮށްދީ، ހަންގަނޑު ރައްކާތެރިކަންމަތީ ބެހެއްޓުމަށާއި، ކަށިތަކުގެ ހެދި ބޮޑުވުމަށް ވެސް ވިޓަމިން-އޭ ބޭނުންވެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކެރެޓް، ކައްޓަލަ، ބިސް، ބްރޮކޮލީ، ސްޕިނެޗް އަދި ބައެއް ކަހަލަ ފަތުގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ވިޓަމިން-ބީ އަކީ އޭގައި ތަފާތު ވައްތަރުތައް ހިމެނޭ ވިޓަމިނެކެވެ. މިގޮތުން ވިޓަމިން-ބީ6 އަކީ ލޭގެ ރަތް ސެލްތައް އުފެދުމަށާއި، ސިކުނޑިއާއި، ނާރުތައް އުފެދި ފުރިހަމަވުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާއެކެވެ. ދޮންކޭލަކީ ވިޓަމިން-ބީ6 ހިމެނޭ ކާނާގެ މިސާލެކެވެ. ވިޓަމިން-ބީ12 އަކީ ލޭގެ ރަތް ސެލްތައް އުފެދުމަށާއި، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމް ފުރިހަމަ ކަންމަތީ ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންތެރި މާއްދާއެކެވެ. ވިޓަމިން-ބީ12 ހިމެނޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އެއްގަމު މަސް، ކަނޑުމަސް، އަދި ކިރު ހިމެނެއެވެ. ވިޓަމިން-ބީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ރައިބޯފްލެވިން އަދި ސިއެމިން އަކީ ވެސް ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި އެކިއެކި ބައިތައް އުފެދުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާތަކެކެވެ.
ވިޓަމިން-ބީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެންމެ މުހިއްމު އެއްވައްތަރަކީ ފޮލިކް އެސިޑެވެ. ފޮލިކް އެސިޑަކީ ސިކުނޑި އާއި، އޭގެ ވަށައިގެންވާ ފަށަލަތައް، އަދި މައިބަދައިގެ ތެރޭގައިވާ ސްޕައިނަލް ކޯޑްގައި އުފެދޭ ޢައިބުތަކުން ސަލާމަތްކޮށްދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާއެކެވެ. ހަމަމިހެން އުފެދުމުގައި ހުންނަ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި އެހެނިހެން ޢައިބު ތަކުން ނަޖާވުމުގައި ވެސް ފޮލިކް އެސިޑްގެ މުހިއްމު ދައުރެއްވާކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވެއެވެ. ފޮލިކް އެސިޑް އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ސްޕިނެޗް ފަދަ ފަތްޕިލާވެލީގެ ބާވަތްތަކާއި، ތޮޅި، ފަޅޯ، ފުށް، ހަނޑޫ، ޕާސްޓާ، ގެރިމޭ، ކުކުޅު އަދި ކުކުޅު ބިހުގެ ގޮބޮޅި ފަދަ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ދަތްތަކާއި ކަށިތަކުގެ ދިރުމަށް ވިޓަމިން-ޑީ ބޭނުންވާއިރު މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ތުއްތު ދަރިފުޅުގެ ސެލްތަކާއި، ޓިޝޫތައް އަދި ފުއްޕާމޭ ހެދިބޮޑުވުމަށް ވިޓަމިން-އީ ބޭނުންވެއެވެ. ކިރާއި، ޔޯގަޓް، ޗީޒް އަދި ޕާން ގައި ވިޓަމިން-ޑީ ހިމެނިގެންވާއިރު، ގޮދަން، ފެހިފަތާއި ތަރުކާރީ، އަދި ބަދަން ފަދަ ބާވަތްތަކުގައި ވިޓަމިން-އީ އެކުލެވިގެންވެއެވެ.
މައުދަން
ރަގަޅު ކާނާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މަޢުދަންތަކުގެ ތެރެއިން ދަގަނޑަކީ ވަރަށް ބޭނުންތެރި މާއްދާއެކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ އެކި ބައިތަކަށް އޮކްސިޖަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ބޭނުންވާ މާއްދާއެއް ކަމުގައިވާ ހީމޯގްލޯބިން އުފައްދަނީ ދަގަނޑުންނެވެ. ހަމަމިހެން ކަށިތަކާއި ދަތްތަކުގެ ދިރުމަށް ވެސް ދަނގަޑު ބޭނުންވެއެވެ. ދަނގަޑު އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އަލުވި، ހިކި މޭބިސްކަދުރު، ފެހިކަން ގަދަ ތަރުކާރީ، އަދި އެއްގަމުގެ މަހުގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ކެލްސިއަމް އަކީ ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންތެރި މަޢުދަނެކެވެ. ދަތްތަކާއި ކަށިތައް އުފެދި ފުރިހަމަ ވުމުގައި ކެލްސިއަމް ބައިވެރިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ނާރުތަކާއި މަސްތަކުގެ ވަޒީފާ ފުރިހަމަ ކުރުމުގައި ވެސް މުހިއްމު ދައުރެއް ކެލްސިއަމް އަދާކުރެއެވެ. ކެލްސިއަމް އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކިރާއި ކިރު އެކުލެވޭ އުފެންދުންތައް، ހިކިތޮޅި، ބަދަން، އަދި ފެހިކަން ގަދަ ތަރުކާރީގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ. ރަގަޅު ކާނާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެހެން ބައެއް މަޢުދަންތަކުގެ ތެރޭގައި ޒިންކް، ޕޮޓޭސިއަމް، އަޔޮޑިން، އަދި ފޮސްފަރަސް ފަދަ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ދިޔާތަކެތި
ކާނާގެ ތެރޭގައި މިދެންނެވި ހުރިހާ ބާވަތްތަކެއްގެ އިތުުރުން ދިޔާތަކެތި ހިމަނަންޖެހެއެވެ. މިގޮތުން ސާފު ބޯފެނާއި، ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ މޭވާ އަދި ތަރުކާރީ ޖޫސް، ކިރު ހިމަނަންޖެހެއެެވެ. ދިޔާތަކެތި ބޭނުންކުރުމަކީ ގުރުދާއާއި ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގެ މައްސަލަަތައް ކުޑަކޮށްދީ، ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމުގެ މައްސަަލަތަކަށް ލުއިކަން ގެނެސްދޭކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގެ އެކިއެކި ގުނަވަންތައް ބަރާބަރަށް އޭގެ ވަޒީފާ އަދާކުރުމަށް ވެސް ދިޔާތަކެތި ބޭނުންވެއެވެ. ދުވާލަކު މަދުވެގެން 8 ނުވަތަ 10 ތަށީގެ ދިޔާތަކެތި ބުއިމަކީ ރަގަޅު ކަމެކެވެ. ދިޔާތަކެތި ބޯއިރު ކޮފީއާއި ކަޅުސައި ފަދަ ކެފޭއިން އެކުލެވޭ ބުއިންތައް މަދުކުރަންޖެހެއެވެ. އެއީ މިފަދަ ތަކެތީގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ފެނުގެ މިންވަރު ދަށްކުރުވާތީއެވެ.
ފުޑް ޕިރަމިޑް
ބައިނަލް އަގްވާމީ ފެންވަރެއްގައި ކާނާގެ ބައިތައް 6 ބަޔަކަށް ބަހާލެވިފައިވާ ފުޑް ޕިރަމިޑެއް ހެދިފައިވެއެވެ. މިޕިރަމިޑްގެ އެކިބައިތަކުގައި ރަގަޅުކާނާގެ ހުރިހާ ބައިތަކެއް ހިމަނާފައިވެއެވެ. މިޕިރަމިޑް ބަހާލެވިފައިވާ ކާނާގެ މައިގަނޑު ބައިތަކަކީ ގޮވާމުގެ ބާވަތްތައް، ތަރުކާރީގެ ބާވަތްތައް، މޭވާގެ ބާވަތްތައް، ކިރާއި ކިރު އެކުލެވޭ އުފެންދުންތައް، ތެލާޢި ސަރުބީ ހިމެނޭ ބާވަތްތައް، އަދި މީގެ އިތުރުން ޕްރޮޓީން އެކުލެވޭ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
މަދަރުސަތުލް އަހުމަދިއްޔާ
އަހުމަދިއްޔާ ސުކޫލް އަކީ މާލޭގައި ގެ އަވަށްތަކުގެ ތެރެއިން މައްޗަށްގޮޅީ އަވަށު އޮފީހުގެ ފަރާތުން ހިންގަމުން ގެންދާ އަމިއްލަ ސާނަވީ ސުކޫލެކެވެ.
ފިރިހެނުންގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށްޖެހޭ ކެންސަރު
ފިރިހެނުންގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ކެންސަރު ޖެހެނީ އާންމުކޮށް އުމުރުން 70 އަހަރަށްވުރެ ދޮށީ މީހުންނަށެވެ. މިބަލީގައި އެންމެ ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑީ ހިއުމަން ޕެޕިލޯމާ ވައިރަސްގެ އަސަރު ކޮށްފައިވާ މީހުންނަށެވެ. މިވައިރަސް އެކެއްގެ ގައިން އަނެކެއްގެ ގަޔަށް އަރަނީ މިވައިރަސްގެ އަސަރު ކޮށްފައިވާ އަންހެނުންނާއި، އެކު ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުންނެވެ.
ސަބަބު
ފިރިހެނުންގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ބަލިޖެހޭ ވަކި ޚާއްޞަ ސަބަބެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ކެންސަރު ޖެހުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަންތައްތަކެއް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި:
ފޭސްބުކް
thumb
ފިރިހެނުންގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށްޖެހޭ ކެންސަރު
ފަރުވާ
ބަލީގެ އަސަރުކޮށްފައިވާ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށް ބަލައި ފަރުވާ ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ ފަރުވާދޭ ޑޮކްޓަރެކެވެ.
ފޭސްބުކް
ފޭސްބުކް (އިނގިރޭސި: Facebook) އަކީ މެޓާ ޕްލެޓްފޯމްސް އިން ހިއްސާވާ އެމެރިކާގެ އޮންލައިން ސޯޝަލް މީޑިއާ އަދި ސޯޝަލް ނެޓްވޯކިންގެ ހިދުމަތެކެވެ. ހާވާޑް ކޮލެޖުގެ ދަރިވަރުންނާއި ރޫމްމޭޓުން ކަމަށްވާ އެޑުއާޑޯ ސޭވްރިން، އެންޑްރޫ މެކްކޮލަމް، ޑަސްޓިން މޮސްކޮވިޓްޒް އަދި ކްރިސް ހިއުސް އާ އެކު 2004 ވަނަ އަހަރު މާކް ޒަކަބަރގް އުފެއްދި މި ފިލްމުގެ ނަން އާންމުކޮށް ލިބެނީ އެމެރިކާގެ ޔުނިވާސިޓީގެ ދަރިވަރުންނަށް ދޭ ފޭސް ބުކް ޑައިރެކްޓްރީތަކުންނެވެ. ފުރަތަމަ ކޮޅު ހާވާޑްގެ ދަރިވަރުންނަށް މެމްބަރޝިޕް ލިމިޓް ކުރެވުނެވެ. 2006 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އުތުރު އެމެރިކާގެ އެހެން ޔުނިވާސިޓީތަކަށް މެމްބަރޝިޕް ފުޅާވެގެން ދިޔައެވެ. 2006 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 13 އަހަރުން މަތީގެ އެއްވެސް މީހަކަށް މެންބަރުކަން ނުދެއެވެ.
ފޮނަދޫ (ލ. އަތޮޅު)
މިއީ ލ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ދިވެހި އިޝާރާތް ބަހުގެ
ދިވެހި އިޝާރާތް ބަހުގެ
ދިވެހި ސިގްނަލް ލޭންގުއޭޖް (އެމްވީއެސްއެލް) އަކީ 2000 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ ގިނަ ސްކޫލްތަކެއްގައި ބީރު ކުދިން ތަކެއް އުފެއްދި، ވަރަށް ބޮޑަށް އޮޓޮމެޓިކުން އުފެއްދި އިޝާރާތުގެ ބަހެކެވެ. އެއީ އާ ބަހުރުވައެއް އުފަންވުން ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ އެއްޗެއް ދިރާސާކުރުމުގެ ދެވަނައެއް ނެތް ފުރުޞަތެއް ލިބޭތީ، އެ ބަސް ދިރާސާކުރާ ލިންގުއިސްޓުންގެ ޚާއްޞަ ޝައުޤުވެރިކަމެއް ހުރެއެވެ.
މި ޑިކްޝަނަރީގައި އިނގިރޭސި އަދި ދިވެހި ބަހުން ސަޕޯޓްކުރާ 650 ވަރަކަށް ބަހެއްގެ ނިޝާންތައް ހިމަނާފައި ވާއިރު، ވަކި ބަހެއްގައި ސޮއިކުރާއިރު އަތްދަބަހާއި، ބޭނުންކުރާނެ މޫވްމަންޓް ބަޔާންކޮށްދެއެވެ.
ގާދޫ (ލ. އަތޮޅު)
މިއީ ލ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
އަޙުމަދު ޝާހް
އަހުމަދު ޝާހް އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ތަފާތު ދިވެހި ފިލްމްތައް ކުޅެފައެވެ.
ކުޅެފައިވާ ޑްރާމާތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ކްލަބް ވެލެންސިޔާ
ކްލަބް ވެލެންސިޔާ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެދިފައި އޮންނަ ފުޓްބޯޅަ ޓީމެކެވެ. ކްލަބް ވެލެންސިޔާ ވަނީ ދިވެހި ލީގް 10 ފަހަރު، ކަޕްވިނާރސް ކަޕް 6 ފަހަރު ، އެފް އޭ ކަޕް 4ފަހަރު އަދި ސްރީލަންކާގައި އޮތް އިންޓަރކޯން ޓްރޮފީ ކަޕް އެއް ފަހަރު ކާމިޔާބު ކޮށްފައެވެ.
ސިންދު ވާދީ ރަށްވެހިކަން
ސިންދު ވާދީ ރަށްވެހިކަން މިއީ ދެކުނު އޭޝިޔާގެ އެއްމެ މަޝްހޫރު ރަށްވެހިކަމެވެ.
ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު
ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު އަކީ ފަލަ ގޮހޮރުގެ ބައެކެވެ. ނުވަތަ ފަލަ ގޮހޮރުގެ އެންމެ ފަހު ބައެވެ. ނުވަތަ ފަލަ ގޮހޮރުގައި ތިރިއަށްފައިބާ ފަލަ ގޮހޮރުގެ ނިމޭ ހިސާބުން ފެށިގެން ފުރަގަސް ފަރާތް އާއި ދެމެދުގައިވާ ބައެކެވެ. ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު އިންނަނީ އިގިރޭސި އަކުރު އެސް(S) ގެ ބައްޓަމަށެވެ. ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު ގެ ފާރުގައި މަޑު މަސްގެ ފަށަލައެއް ވެއެވެ. މިމަސް ފަށަލަ ކުރުގެޅި، ވާންވުމުން، ފަލަ ގޮހޮރުގެ އެތެރޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވެ، ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތި ފުރަގަސް ފަރާތް އަށް އެޅޭގޮތް ވެއެވެ.
ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު ގެ ދިގުމިނުގައި ހުންނަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 40 ސެންޓި މީޓަރު އެވެ. ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު އިންނަނީ ޅިނދު ގެ ތެރޭގައެވެ. އިސާކް އެސިމޯވް ގެ ފޮތް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު މިފޮތުގައި ވާގޮތުން ސިގްމޮއިޑް މިބަހުގެ މާނައަކީ އެސްއަކުރުގެ ބައްޓަމަން މިހެންނެވެ. ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު އިންނަނީ ޕެރިޓޯނިއަމް އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ.
ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރުގެ ފުރަގަހުން އެކްސްޓަރނަލް އިލިއެކް ލޭހޮޅިތައް ގޮސްފައި ވެއެވެ. އަދި ވާތް ފަރާތު ޕައިރިފޯރމް މަސްގަނޑު، އަދި ސެކްރަލް ނާރު ބޮޑި ގޮސްފައިވެއެވެ. ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު ކުރިމަތިން ހުންނަނީ ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ކޮއިލް ތަކުގައި ޖެހިފައެވެ. ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު އާއި، ފިރިހެނުންގެ ނަމަ މަސާނާ އާއި ވަކިކޮށްދޭ ހުރަަހަކީ މިބުނި ކޮއިލް ތަކެވެ. އަދި އަންހެނުންގެ ނަމަ ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު އާއި، ރަހިމު ވަކިކޮށްދޭ ހުރަހަކީ ވެސް މިބުނި ކޮއިލް ތަކެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ޤިސްމު:އެތެރެހަށީގެ ގުނަވަންތައް
މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެވޯޑް(އެންޝޯންޓާ)
މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެވޯޑް (އެންޝޯންޓާ) އަކީ ދިވެހި ފިލްމް އެސޯސިއޭޝަންގެ ފަރާތުން 2011 ވަނަ އަހަރު ތަޢާރަފްކޮށް ދޭން ފެށި އެވޯޑެކެވެ.
މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެސޯސިއޭޝަންގެ ފުރަތަމަ ފިލްމް އެވޯޑް
މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެސޯސިއޭޝަންގެ ފުރަތަމަ ފިލްމް އެވޯޑަކީ އެންޝޯންޓާ ފިލްމް އެވޯޑްގެ ނަމުގައި 2011 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި އެވޯޑެވެ. އަދި މިއި އެގޮތުން ބޭއްވުނު ފުރަތަމަ ފިލްމް އެޥޯޑެވެ. މިއެވޯޑް ބޭއްވިފައިވަނީ 4 ޖުލައި 2011 ވީ ހޯމަ ދުވަހުގެ ރޭ ސޯޝަލް ސެންޓަރު ގައެވެ. އެވޯޑްތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެސޯސިއޭޝަންގެ ދެވަނަ ފިލްމް އެވޯޑް
މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެސޯސިއޭޝަންގެ ދެވަނަ ފިލްމް އެވޯޑަކީ 2012 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވުނު އެނޝޯންޓާ މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެވޯޑެވެ.
= ފީޗަރ ފިލްމްތަކުގެ ބައި ==
=މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެސޯސިއޭޝަންގެ ތިންވަނަ ފިލްމް އެވޯޑް== މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެސޯސިއޭޝަންގެ ދެވަނަ ފިލްމް އެވޯޑަކީ 2014 ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލް 29ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ އޮލިމްޕަހުގައި ބޭއްވުނު އިލްޝާ މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެވޯޑެވެ.
ވަން މޭން ބޭންޑް (ކާރޓޫނު ފިލްމު)
ވަން މޭން ބޭންޑް އަކީ ޕިކްސާރ އެނިމޭޝަން ސްޓޫޑިއޯސްއިން އުފައްދާފައިވާ ކުރުފިލުމެކެވެ. މިފިލްމު ފުރަތަމަ އަޅުވާފައިވަނީ ފުރާންސްގައި އޮތް 29ވަނަ އެންނެސީ އެނިމޭޝަން ފެސްޓިވަލްގައެވެ. އަދި އެޔާޖެހިގެންއައި ފިއުޗާރ ފިލްމް ފެސްޓިވަލްގައި މިފިލްމަށް ޕްލެޓިނަމް ގްރޭންޑް ޕްރައިޒް ލިބުނެވެ. އެއީ އިޓަލީގެ ބޮލޮގްނާގައެވެ. މިކުރުފިލުމު ލިޔެފައިވަނީ އެންޑްރޫ ޖިމެނޭޒް އާއި މާރކް އެންޑްރޫސްއެވެ. އަދި ޕްރޮޑިއުސް ކުރީ ޕިކްސާރސް ޝޯރޓް ގުރޫޕްގެ ހެޑް އޮސްނެޓް ޝުރާރއެވެ. މިކުރުފިލްމަށް ސްކޯރ ތައްޔާރުކުރީ މައިކަލް ގިއަޗީނޯއެވެ. މީނާއަކީ ދި އިންކްރެޑިބްލްސް ގެ ސްކޯރވެސް ތައްޔާރުކުރި މީހާއެވެ. ޖެނުއަރީ 2006 ގައި މިފިލުމު އެކަޑަމީ އެވޯރޑް ފޯރ އެނިމޭޓަޑް ޝޯރޓް ފިލްމްސް އައް ނޮމިނޭޓު ވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެވޯޑް ލިބުނީ ޖޯން ކޭންމޭކާރ އާއި ޕެގީ ސްޓަރން ގެ ދަ މޫން އެންޑް ދަ ސަން: އެން އިމޭޖިންޑް ކޮންވަޒޭޝަން އަށެވެ.
އޮކްސްފޯރޑް ޔުނިވަރސިޓީ
އޮކްސްފޯރޑް ޔުނިވަރސިޓީ އަކީ އިނގިރޭސި ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ޤާއިމު ކުރެވުނު އެންމެ ފުރަތަމަ ޔުނިވަރސިޓީ ނުވަތަ ޖާމިޢާއެވެ. މި ޖާމިޢާ ހުންނަނީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އޮކްސްފޯރޑް އޭ ކިޔުނު ސަހަރުގައެވެ. މި ޖާމިޢާގެ ތާރީޚުގެ ޞަފްޙާތައް 11 ވަނަ ގަރުނުގެ ނިމުމާ ހަމަޔަށް ދެމިގެން ގޮސްފައިވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އަދިވެސް މި ޖާމިޢާގެ ބިންގާ އެޅުނު ތާރީޚު ވަނީ ނޭގުމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި ޠާލިބުންނާއި އަވަށު މީހުންނާ ދެމެދު ހިނގި ހަމަ ނުޖެހުމެއްގައި މީލާދީން 1209 ވަނަ އަހަރު އޮކްސްފޯރޑްގައި ތިބި ބައެއް ޢިލްމުވެރިން އިރުއުތުރުން ކޭމްބްރިޖް އަށް ދިއުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކޭމްބްރިޖް ޔުނިވަރސިޓީގެ ބިންގާ އެޅުނެވެ. މީގެ ސަބަބުން މި ދެ ޖާމިޢާގެ މެދުގައި ޒަމާންވީ ވާދަވެރިކަމެއް އުފެދިފައިވެއެވެ. އޮކްސްފޯރޑް ޔުނިވަރސިޓީއަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ޖާމިޢާ ތަކުގެ ލިސްޓުގައި އަބަދުވެސް ފާހަގަ ކުރެވޭ ތަނެކެވެ. 2006 ވަނަ އަހަރު ޓައިމްސް އިން ހޮވި އެންމެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ޔުނިވަރސިޓީ ތަކުގެ ލިސްޓްގައި އޮކްސްފޯރޑް ހިމެނިފައިވަނީ 3 ވަނަ އަށެވެ.