cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ބަޙްރައިން
އިޤްތިޞާދު
އ.ދގެ ދެކުނު އޭޝިޔާ ސަރަޙައްދުގެ އިޤްތިޞާދީ އިޖްތިމާޢީ ކޮމިޝަނުން 2006ވަނަ އަހަރު ބަޔާން ކޮށްފައިވާ ގޮތުން ބަޙްރައިންގެ އިޤްތިޞާދަކީ ޢަރަބި ދުނިޔޭގައި އެންމެ ހަލުވިކޮށް ކުރިއަރަމުން އަންނަ އިޤްތިޞާދެވެ.ހަމަ އެއާއެކު ބަޙްރައިންގެ އިޤްތިޞާދަކީ ޢަރަބި ދުނިޔޭގެ އެންމެ މިނިވަން އަދި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން 25ވަނަ އަށް އެންމެ މިނިވަން އިޤްތިޞާދެވެ.ބަޙްރައިންގެ އިޤްތިޞާދުގެ 30 އިންސައްތަ ޙިއްސާކުރަނީ ތެލުގެ ވިޔަފާރިއެވެ.
މުސިންބީ
ރިޕަބްލިކް އޮފް މޮޒަންބީކް ނުވަތަ ދިވެހި ބަހުން ކިޔާ ގޮތުން ނަމަ މުސިންބީއަކީ ދެކުނު އިރުމަތީ އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
މުސިންބީގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޕޯޗުގީޒު ބަހެވެ. މީގެ އިތުރުން ސަވާހިލީ ބަހާއި މަކުވާ ބަހާއި ސޭނާ ބަސް ވަރްނެކިއުލާ ލޭންގުއޭޖަސްތަކުގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރެވެއެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މުސިންބީ މީހުންނަށް ކިޔަނީ މޮޒަންބީކަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ މަޕޫޓޯއެވެ. މުސިންބީގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މަޕޫޓޯއެވެ. މުސިންބީއަކީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 22 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 51 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.8 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ވާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ mz. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +258 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ މޮޒަންބީކަން މެޓިކަލްއެވެ.
ނަން
މުސިންބީގެ ނަން ކަމުގައިވާ މޮޒަންބީކް ނުވަތަ މުސަންބީކް މި ނަން ނިސްބަތްވަނީ މި ސަރަޙައްދުގެ ކުރީގެ ވެރިއެއް ކަމުގައިވާ މޫސާ ބިން އެމްބިކީއަށެވެ. ދިވެހި ބަހުން މި ޤައުމަށް ކިޔާ ނަން ކަމުގައިވާ “މުސިންބީ” މި ނަން އެންމެ ފުރަތަމަ ލިޔުމެއްގައި ބޭނުން ކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ފެންނަނީ މަޝްހޫރު ދިވެހި ޝާޢިރު ބަނޑޭރި ޙަސަން މަނިކުފާނެވެ. އެއީ އެ މަނިކުފާނުގެ ދިޔޯގެ ރައިވަރުގައެވެ.
ޖުޣުރާފީ
މުސިންބީގެ އިރުމަތީގައި އޮތީ އިންޑިޔާ ކަނޑެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ ޓެންޒޭނިޔާއެވެ. ހުޅަނގު އުތުރުގައި އޮތީ މަލާވީ އާއި ޒެންބިއާއެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ޒިންބާބުވޭއެވެ. ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތީ ސްވާޒިލޭންޑާއި ދެކުނު އެފްރިކާއެވެ.
ތާރީޚު
މީލާދީން ފުރަތަމަ ޤަރުނާއި ފަސްވަނަ ޤަރުނާ ދެމެދު ހުޅަނގު އެފްރިކާއިން ހިޖުރަކުރަމުން ދިޔަ ބަންޓުވީން ވަނީ މުސިންބީއާ ހަމަޔަށް ވެސް އައިސްފައެވެ. އެމީހުން ވަނީ އެ ހިސާބުގައި ދަނޑުވެރިކަން ކުރަން ފަށާފައެވެ. އިރުމަތީ އެފްރިކާއަށް ޕޯޗުގީޒުން އައިސްފައިވަނީ 1498 ގައެވެ. ވަސްކޮޑަގާމާގެ ޤިޔާދަތުގެ ދަށުގައި ޕޯޗުގީޒުން 1498 ގައި ކޭފުކޮޅު (ކޭޕް އޮފް ގުޑް ހޯޕް) ވަށާލާފައި އިންޑިޔާ ކަނޑަށް ވަނުން ވެގެން ދިޔައީ ޕޯޗުގީޒުންގެ ކޮލޮނީތައް އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ އެެތަން މިތާގައި ޤާއިމުވެގެން ދިއުމުގެ ސަބަބަކަށެވެ. މީލާދީން 1505 ގައި ޕޯޗުގީޒުންގެ ކޮލޮނީއަކަށް މުސިންބީވިއެވެ. ފަހުން މުސިންބީ ވެގެން ދިޔައީ އަޅުންގެ ވިޔަފާރީގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ޝާމިލުވެފައި އޮތް ސަރަޙައްދަކަށެވެ. އެފްރިކާގެ ޤަބީލާތަކުގެ ވެރިންނާއި ޢަރަބި ވިޔަފާރިވެރިންނާއި ޕޯޗުގީޒުން ދިޔައީ ޒުވާން ކުދިން ގެނެސް އަޅުންގެ ގޮތުގައި ވިއްކަމުންނެވެ. 20 ވަނަ ޤަރުނާ ހަމައިން މުސިންބީގެ އިދާރީ ގިނަ ކަންތައްތައް ޕޯޗުގީޒުން އޮތީ ޕްރައިވެޓް ކުންފުނިތަކަށް ދޫކޮށްލާފައެވެ. 20 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި އަޅުންގެ ވިޔަފާރި ނުކުރެވުނު ނަމަވެސް މުސިންބީގައި ގަދަކަމުން މަސައްކަތް ކުރުވުމާއި ވަރަށް ކުޑަ މުސާރައަކަށް މަސައްކަތް ކުރަން މަޖުބޫރުކުރުވާފައިވާ ކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މުސިންބީއަށް ޕޯޗުގީޒުންގެ ކިބައިން ފުރިހަމަ މިނިވަންކަމެއް ލިބުނީ 25 ޖޫން 1975 ގައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
މުސިންބީގެ އާބާދީއަށް ބަލާއިރު ކްރިސްޓިއަން ދީނަށް ތަބާވަނީ 41.3% އެވެ. މުސްލިމުންނަކީ 17.8% އެވެ. އެހެން ދީންތަކަށް ތަބާވަނީ 16.8% އެވެ. އެއްވެސް ދީނަކަށް ތަބާނުވާ މީހުންގެ ނިސްބަތަކީ 21.1% އެވެ. މުސިންބީގެ ރަސްމީ ބަސް ކަމުގައިވާ ޕޯޗުގީޒު ބަހުން ވާހަކަ ދައްކަނީ ޤައުމުގެ އާބާދީގެ 40% މީހުންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން 33.5% މީހުން ޕޯޗުގީޒު ބަހުން ވާހަކަ ދައްކަނީ ދެވަނަ ބަހެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިއީ ބަންޓޫ މީހުންނެވެ. އަމިއްލަ މާދަރީ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ޕޯޗުގީޒު ބަހުން ވާހަކަ ދައްކަނީ އެންމެ 6.5% މީހުންނެވެ. މި މީހުންނަކީ މުސިންބީގެ ދޮން މީހުންނެވެ. މުސިންބީގެ އަންހެނަކު އެވަރެޖުކޮށް 5 ކުދީން ވިހައެވެ.
ސަގާފަތު
މިއަދު މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އެފްރިކާގެ ޤަދީމީ ސަގާފަތުގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ފެންނަ އެއް ޤައުމަކީ މުސިންބީ ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.
އިޤްތިޞާދު
މުސިންބީގެ އިޤްތިޞާދަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރުވަނީ ބޭންކް އޮފް މޮޒަންބީކުން ފަށާފައެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 903 ޑޮލަރެވެ.
ގުޔާނާ
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
ޙުސްނާ ރާޒީ
ޑރ ޙުސްނާ ރާޒީ އަކީ 2006 ވަނަ އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ނިއު ސައުތު ވޭލްސް ޔުނިވަސިޓީގައި އާންމު ޞިއްޙަތުގެ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ކުރިން ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ ތަފާތު މަގާމްތަކުގައި އުޅުއްވި ޑރ ޙުސްނާ ރާޒީ މިހާރު މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ނިއު ސައުތު ވޭލްސް ޔުނިވަސިޓީގެ ފެކަލްޓީ އޮފް މެޑިސިންގެ ދަށުން ހިންގާ ސުކޫލް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތު އެންޑް ކޮމިއުނިޓީ މެޑިސިންގެ އެސޯސިއޭޓް ލެކްޗަރަރ އެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ސުލްޠާން ޙާޖީ ޙަސަން
ސުލްޠާން ޙާޖީ ޙަސަން އަކީ ދެފަހަރެއްގެ މަތީން ދިވެހި ރަސްކަމުގެ ތަޚްތުގައި ރެދަލި ކުރެއްވި ރަސްކަލެކެވެ.
ރަސްކަން ކުރެއްވި މުއްދަތު
ސުލްޠާން ޙާޖީ ޙަސަން ފުރަތަމަ ފަހަރު ރަސްކަން ކުރެއްވީ މީލާދީން 1442 ން 1467 އަށެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 846 ން 871 އަށެވެ. މިރަދުން ފުރަތަމަ ފަހަރު ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތި ހިޖުރައިން 846 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރު 25 އަހަރު ވަންދެން ރަސްކަން ކުރެއްވި އެވެ.
ސުލްޠާން ޙާޖީ ޙަސަން ދެވަނަ ފަހަރު ރަސްކަން ކުރެއްވީ މީލާދީން 1467 ން 1468 އަށެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 872 ވަނަ އަހަރުއެވެ. މިރަދުން ދެވަނަ ފަހަރު ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތި ހިޖުރައިން 872 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ދެވަނަ ފަހަރު ރަސްކަން ކުރެއްވީ އަހަރު ދުވަސް ވަންދެނެވެ. އެހެންކަމުން ޖުމްލަ 26 އަހަރު ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ރަސްކަން މިރަދުން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރު
އައްސުލްޠާން އަލްޙާއްޖި ޙަސަން ސިރީ ރާދަވީރު މަހާ ރަދުންނަކީ އަބޫބަކުރު ރަސްގެފާނު (ސުލްޠާން އަބޫބަކުރު (އެއްވަނަ)) ގެ ދަރިކަލެކެވެ. ދަންނަ މުޙައްމަދު ރަސްގެފާނު (ސުލްޠާން މުޙައްމަދު)ގެ ރަސްކަމުގައި މިރަދުން ފަނޑިޔާރު ކަމުގައި ހުންނެވިކަމަށް ބުނެވެއެވެ. މިއީ ވަރަށް އަނިޔާވެރި ރަސްކަލެއް ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. މައްކާގެ މަޝްހޫރު ފަޤީހު ސުލައިމާން ވެސް ރާއްޖޭގައި އުޅުއްވީ ވެސް މިރަދުންގެ ރަސްކަމުގައެވެ.
ހައްޖަށް ވަޑައިގަތުން
25 އަހަރު ރަސްކަން ކުރެއްވުމަށްފަހު މިރަދުން ޙައްޖަށް ވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 871 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ޙައްޖުން އެނބުރި ވަޑައިގެން ދެވަނަ ފަހަރު ރާއްޖޭގެ ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 872 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
އައްސުލްޠާން އަލްޙާއްޖި ޙަސަން (ތިންވަނަ) ޙައްޖުން އެބުރި ވަޑައިގަތީ 70 އަޅުން ގޮވައިގެންނެވެ. މިއަޅުން އޭނާ ގެންގުޅުއްވާން ފެއްޓެވީ ދިވެހި ޚާދިމުންގެ ބަދަލުގައި އޭނާގެ ގަނޑުވަރު ގައެވެ. ދުވަސްކޮޅެއްވީތަނާ މީގެ ތެރެއިން އަޅަކު ދިވެހި ރައްޔިތަކު މަރާލައިފި އެވެ. އެއިރު ފަނޑިޔާރު ކަމުގައި ހުންނެވި، އަލްޤާޟީ ޙަސަން ޝީރާޒީ ބާރުއެޅުއްވީ އެއަޅުކަލޭގެޔާމެދު އިންޞާފު ކުރެއްވުމުގެ މައްޗަށެވެ. ނަމަވެސް ރަދުން އެގޮތް ގަބޫލުފުޅެއް ނުކުރެއްވި އެވެ. ރަދުންނާއި ފަނޑިޔާރު ކަލޭގެޔާއި ދެމެދު ވަރަށް މަތީ ދަރަޖައަކަށް ދެބަސްވެވިއްޖެ އެވެ. ބުނެވެނީ މިދެބަސްވުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ރަދުންގެ އަމުރުފުޅަށް ފަނޑިޔާރު ކަލޭގެ ފާނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ކަފަ ބަދެފައި ރޯކޮށްލީ އެވެ. މިކަމާމެދު ފަޤީހް ސުލައިމާން ވެސް ރަދުންނަށް ވަރަށް ނަޞޭޙަތްތެރިވިކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވެ، އިންޞާފުވަންތަ ކަލެއްގެ އަދުލުވެރި، މަންޒަރެއް ތަމްސީލުވެގެން ހިގައްޖެއެވެ. ވަރަށް ބިރުވެރި ނާމާން އާލާސް ކަންފުޅަކަށްފަހު ރަދުން އަވަހާރަ ވެއްޖެއެވެ. މިރަދުން ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ ލޮނު ޒިޔާރަތް ކޮޅުގައި އޮންނަ ގާސަންދޯކު ގައެވެ.
އަވަހާރަވުން
އައްސުލްޠާން އަލްޙާއްޖި ޙަސަން އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 872 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އިސްލާމިކް ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ
ނުވަތަ އައި.ޑީ.ޕީގެ ނަމުންނިސްބަތް ކުރެވޭ މިޕާޓީ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެދިގެން އަންނަ ސިޔާސީ ޕާޓީ އެކެވެ.
ޖިބުތީ
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
ސިކުންގެދީން
ސިކުންގެދީނަކީ ހިންދުސްތާނުގައި އުފަންވި ދީނެކެވެ.
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު (ދެވަނަ)
އަކީ މީލާދީން 1467 ން 1481 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 872 ން 885 އަށެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތި ހިޖުރައިން 872 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު (ދެވަނަ) ސިރީ ބަވަނަ އަބާރަނަ މަހާރަދުންނަކީ ޙާޖީ ޙަސަން ރަސްގެފާނު ނުވަތަ ސުލްޠާން ޙާޖީ ޙަސަން ގެ ދަރިކަލެކެވެ. މިރަދުން ރަސްކަން ކުރެއްވީ 13 އަހަރު ވަންދެނެވެ. މިރަދުން އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 885 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މަޒުހަބު
މަޒުހަބަކީ އެއް ދީނެއްގެ މީހުންގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ފަރުއީ ތަފާތުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ޖަމާއަތެވެ.
ޖޭންދީން
ޖޭންދީނަކީ ނުވަތަ ކުރީގެ ގޮތަށް ނަމަ ޖޭން ދަރަމަކީ ދެކުނު އޭޝިޔާގައި އުފަންވި ދީނެކެވެ. އަދި ފަލްސަފާއެކެވެ.
ފިޖީ
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މެއި 12
މެއި 12 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 132 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 133 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މެއި
ޗިސްމޭގެ ބޯ
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް
މެއި 13
މެއި 13 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 133 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 134 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މެއި
މެއި 14
މެއި 14 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 134 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 135 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މެއި
މޮރިޝަސް
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
ޓުރިނިޑާޑް ޓޮބޭގޯ
، ރަސްމީކޮށް ރިޕަބްލިކް އޮފް ޓްރިނިޑާޑް އެންޑް ޓޮބޭގޯ އަކީ ކެރިބިއަން ސަރަހައްދުގެ އެންމެ ދެކުނުގައި އޮންނަ ޖަޒީރާ ގައުމެވެ. މައި ޖަޒީރާ ޓްރިނިޑާޑް އެންޑް ޓޮބޭގޯ އާއި އެއަށްވުރެ މާ ކުދި އެތައް ޖަޒީރާތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ މި ޖަޒީރާ އޮންނަނީ ގްރެނާޑާގެ ދެކުނުން 130 ކިލޯމީޓަރު (81 މޭލު) ދުރުގައި އަދި ވެނެޒުއެލާގެ އިރުއުތުރުގެ އައްސޭރިފަށުން 11 ކިލޯމީޓަރު (6.8 މޭލު) ދުރުގަ އެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
އިރުމަތީ ޓިމޯރު
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މެއި 15
މެއި 15 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 135 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 136 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މެއި
މެއި 16
މެއި 16 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 136 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 137 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މެއި
ޗިސްމޭގެ ކަރު
ޗިސްމޭގެ ކަރު ނުވަތަ އަކީ ޗިސްމޭގެ ބޯ،ޗިސްމޭގެ ޖިސްމު އާއި ގުޅުވައިދޭ ހިމަ ބައެކެވެ. ކުރިމަތިން ޗިސްމޭގެ ކަރު އިންނަނީ ޕެރިޓޯނިއަމް ނުވަތަ އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ. އަދި މިބައި ޖެހިފައި އިންނަނީ މައިދާ އާއި ޑުއަޑީނަމް އާއި ދެމެދުގައިވާ ޕައިލޯރަސް ނުވަތަ އޭ ކިޔޭ ބައިގައެވެ. ޗިސްމޭގެ ކަރު ފަހަތުން ޖެހިފައި އިންނަނީ ސްޕީރިއާ މެސެންޓިރިކް ވެއިން ނުވަތަ އަދި ސްޕްލެނިކް ވެއިން ނުވަތަ  ގުޅިގެން ޕޯޓަލް ވެއިން ނުވަތަ  އުފެދިފައިވާ ހިސާބުގައެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް
ފުރަމޭގެ މަސައްކަތް ބެލުމަށް ކުރެވޭ ޓެސްޓްތައް
ފުރަމޭގެ އެންޒައިމްތަކުގެ މިންވަރު ބެލުމަށް ބަރޯސާވާ ޓެސްޓްތައް
ބަޔާން ކުރެވުނު ދެވައްތަރުގެ އެންޒައިމް ފުރަމޭ، ހިތް ، އަދި ކަށި މަސް ގައި ހުރެއެވެ. އެހެން ކަމުން މިބުނި ޓިޝޫތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމުން ނުވަތަ އެޓިޝޫތަކުގެ ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން މިއެންޒައިމްތަކުގެ މިންވަރު ލޭގައި އިތުރުވެގެން ދެއެވެ. މިސާލަކަށް މަޔޯކާޑިއަލް އިންފާރކްޝަން އަދި ފުރަމޭ ދުޅަވުން ފަދަ ބަލިތަކުގައި ލޭގައި މިއެންޒައިމްތަކުގެ މިންވަރު އިތުރުވެގެން ދެއެވެ.
ބަޔާން ކުރެވުނު އެންޒައިމް ފުރަމޭ، ކަށި، ކުޑަ ގޮހޮރު، އަދި މާބަނޑުން ފައިބާ މަސް ގައި ހުރެއެވެ. ފުރަމޭގެ ބަލިތަކާއި ގުޅިގެން ލޭގައި އަލްކަލައިން ފޮސްފަޓޭސް ގެ މިންވަރު އިތުރުވެގެން ދެއެވެ.
މިއެންޒައިމްގެ މިންވަރު ލޭގައި ފުރަމޭގެ ބައެއް ބަލިތަކާއި ގުޅިގެން އިތުރުވެގެން ދެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ބަނގުރާ ބުއިމުން ކުރިމަތިވާ ފުރަމޭގެ ބަލިތަކުގައި މިއެންޒައިމްގެ މިންވަރު ލޭގައި އިތުރުވެގެންދާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ފުރަމޭއިން އުފައްދާ ބައިލް ޕިގްމެންޓް ތަކަށް ބަރޯސާވާ ޓެސްޓްތައް
އާންމު ގޮތެއްގައި ލޭގައި ބިލިރޫބިންނުވަތަ  ހުންނަނީ ކޮންމެ ޑެސިލިޓަރެއްގައި 1-05 މިލިގްރާމާއި ދެމެދުގެ މިންވަރެއްގައެވެ. ލޭގައި ބިލިރޫބިން މަތިވުން ކުރިމަތިވާ ހުރިހާ ބަލިތަކާއި ރީނދޫވުން ފަދަ ބަލިތަކުގައި މިމިންވަރު އިތުރުވެގެން ދެއެވެ.
ދުވާލަކު 2.5-05 މިލިގްރާމްގެ ޔޫރޯބިލިނޯޖަންނުވަތަ  ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި އާއެކު ބޭރުވެގެން ދެއެވެ. މިމިންވަރު ރީނދޫވުން ގެ ބައެއް ވައްތަރުތަކުގައި މަތިވެފައި އަނެއްބައި ވައްތަރުގައި ދަށްވެގެން ދެއެވެ.
ދުވާލަކު 250-50 މިލިގްރާމްގެ ސްޓާކޯބިލިނޯޖަން ނުވަތަ ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތި އާއެކު ބޭރުވެގެން ދެއެވެ. މިމިންވަރު ރީނދޫވުން ގެ ބައެއް ވައްތަރުތަކުގައި މަތިވެފައި އަނެއްބައި ވައްތަރުގައި ދަށްވެގެން ދެއެވެ.
ހިންދޫދީން
ހިންދޫދަރަމް ނުވަތަ ހިންދޫދީނަކީ، ވޭދާ ތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާ ވެގެންވާ އާލަމީ ދީނީ ސަގާފަތެކެވެ. ހިންދޫން ދައުވާ ކުރާ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ މަހާ ދީންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޯދާ ދީނަކީ ހިންދޫދީނެވެ. ހިންދޫދަރަމް ނުވަތަ ހިންދޫދީން މި އިސްތިލާހަކީ ލާގައިދީ އިސްތިލާހެކެވެ. އެހެނީ ހިންދޫދީނަށް ނިސްބަތްވާ ތަފާތު އެތައް މަޒުހަބު އޮވެއެވެ. މި މަޒުހަބު ތަކުގެ އަގީދާ ތަކާއި ފިގުހު އެހައިމެ ތަފާތެވެ. ފާއިތުވި 4000 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ހިންދޫދަރަމް ވަނީ އެއްގައު ދީނަކުން ސަގާފަތްތަކުގެ ބޮނޑިއަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ. ހިންދޫދީނަށް ނިސްބަތްވާ އެތައް މުނާސަބަތުތަކެއް ވެއެވެ. މިއިން ކޮންމެ މުނާސަބަތެއް ފާހަގަ ކުރުމުގައި އެކި މީހުން ތަފާތެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ހިންދޫ ދީނަށް ނިސްބަތްވާ ތަފާތު އެތައް ފިރުގާތަކާއި އެތައް ފަލްސަފާތަކެއް ވެއެވެ. ސިމާރްތާ ހިންދޫދަރަމް ގައި މަތިވެރިވެގެންވާ ބްރަހްމަން ކަލާނގެ ސިފަކޮށްދޭ އެތައްބައިވަރު ކީރިތި ސޫރަ ތަކަށް، ގަދަރުދެވިގެންވެއެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 1 ބިލިއަން ތާބިއީން ތިބި ހިންދޫދީނަކީ ދުނިޔޭގައި އޮތް 3 ވަނަ އަށް އެންމެ ބިޔަ ދީނެވެ. 98% ހިންދޫން ތިބީ ބައްރެސަޣީރު ގައެވެ. ހާއްސަކޮށް ހިންދުސްތާނުގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމަކީ ހިންދޫދީން ގައުމުގެ ރަސްމީ ދީންކަމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ހަމައެކަނި ގައުމަކީ ނިސްބަތުން ކުޑަ ރާއްޖެއެއް ކަމުގައިވާ ނޭޕާލުގެ ހިމާލަވީ ރަސްކަމެވެ.
މުހިއްމު ގަބޫލުކުރުންތައް
މިއަދުގެ ހިންދޫ އަގީދާތަކާއި އަމަލުތަކާއި ފަލްސަފާތައް ނެގިފައިވަނީ، ބައެއް ކަންތައް ބުދުދީނާއި ޖައިންދަރަމް އާ އެއްގޮތް ވާ ގޮތުގެ މަތީން އަދި ހިންދޫ ދީނަށްވުރެ ފަހުން ތަރައްގީވި އަވޭދަވީ އަގީދާތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް ބައެއް އެކުލެވިގެންމެ ވޭދަވީ ޕަރަންޕަރާއާއި އިންނެވެ.
ލާސާނީ މަގު
ހިންދޫދީނުގެ ރޫހާނީ ޕަރަންޕަރާ އެއްކައުވަންތަ އަދި ޓޮލަރެންޓް ނަޒަރަކުން، ރިގަވޭދީ އާޔަތުގައި ބަޔާންކުރެވިފައި:
एकं सत् विप्रा बहुधा वदन्ति ، ރ.ވ. 1:164:46
އެކަމް ސައްތް ވިޕްރާ ބަހުދާހ ވަދަންތި
ހައްގަކީ އެކެކެވެ، ނަމަވެސް ހަކީމުން އެއަށް ތަފާތު ނަންތައް ނިސްބަތްކުރެއެވެ.
ހިންދޫދީނުގެ އަމާޒު އެންމެ ރަނގަޅަށް ބަޔާންކުރެވިފައިވަނީ ތާބިއީ މަންތަރުގައެވެ.
ॐ । असतो मा सद्गमय । तमसो मा ज्योतिर्गमय । मृत्योर्मामृतं गमय ।।
އޯމް އަސަތޯ މާ ސަދްގަމަޔަ؛ ތަމަސޯ މާ ޖްޔޯތިރްގަމަޔަ؛ މްރިއްތްޔޯރްމާމްރިތަމް ގަމަޔަ
އޯމް! (އަޅު) ބާޠިލުން ހައްގަށް، އަނދިރިކަމުން އަލިކަމަށް، މަރުވުމުން އަބަދުގެދިރިހުރުމަށް ފޮނުއްވައިފާނދޭވެ! left|thumb|200px|ހިންދޫން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ކޮންމެ ދިރޭ އެއްޗަކީ ވެސް ނިމުމެއް ނެތް ހަޔާތެއް އޮތް ރޫހެކެވެ. ނަފްސު ނުވަތަ ފުރާނަ މަރެއް ނުވެއެވެ. ޖިސްމާނީ ގޮތުން މަރުވުމުން ފުރާނަ އެއް ހަށިގަނޑުން އަނެއް ހަށިގަނޑަށް، ކަރްމާ އާއި އާތަމާލައިގެ ގާނޫނާ އެއްގޮތް ވާ ގޮތުގެ މަތިން ވާސިލުވެއެވެ.
އަސާސީ އަގީދާ
ހުރިހާ ހިންދޫން ވެސް އެއްބަސްވާ އާއްމު އަގީދާއަކީ، ދަރްމަ އާއި ސަމްސާރަ އާއި ކަރްމަ އާއި މޮކްޝާ އާއި ޖްޏާނަ ގަބޫލުކުރުމެވެ. އާދޭހެވެ! ދެން އީޝްވަރަ ނުވަތަ ﷲ (God) ގަބޫލުކުރުމެވެ.
މަންތަރު
މިއީ މީހުންނަށް އެނގިފައިވާ، ބަހުގެ އެންމެ ބޯދާ ވައްތަރެވެ. ހިންދޫދީނުގައި އެންމެ މަތިވެރި ގަދަރު ދެވިފައިވާ މަންތަރަކީ ރިގަވޭދާގެ 3.62.10 މައްޝޫރު ގަޔައްތްރީ މަންތަރެވެ.
ॐ भूर्भुवः स्वः। तत् सवितुर्वरेण्यम्। भर्गो देवस्य धीमहि। धियो यो नः प्रचोदयात्।
އޯމް ބޫހރްބުހވަ ސްވަހ؛ ތައްތް ސަވިތުރް ވަރޭންޔަމް؛ ބަރްގޯ ދޭވަސްޔަ ދީހމަހި؛ ދިހޔޯ ޔޯ ނަހ ޕްރަޗޯދަޔާއްތް.
އޯމް! އަޅަމެންނަށް ސަވިތާރުގެ މަތިވެރި ހަމްދު ލިބިދެއްވާފާނދޭވެ! އެއިރުން އެކަލާނގެ އަޅަމެންގެ ދުއާތަކުގައި ބަރަކާތް ލައްވައިފާ ހުއްޓެވެ.
ޤިސްމު:ހިންދުސްތާން
ޖެނިޓަލް ހާރޕީޒް
ޖެނިޓަލް ހާރޕީޒް
މިއީ ހާރޕީޒް ސިމްޕްލެކްސް ވައިރަސް (Herpes simplex virus) ގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މިވައިރަސްގެ ދެވައްތަރެއް ވާއިރު އާންމު ގޮތެއްގައި ޖެނިޓަލް ހާރޕީޒް ޖެހެނީ ދެވަނަ ވައްތަރުގެ ވައިރަސްގެ ސަބަބުންނެވެ.
ޖެނިޓަލް ހާރޕީޒް ޖެހުން
މިބަލި ޖެހެނީ ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހަކާއި އެއްވެސް ސިފައެއްގައި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުންނެވެ.
ޖެނިޓަލް ހާރޕީޒް ޖެހުމުން ފެނިދާނެ ޢަލާމާތްތައް
މިބަލި ޖެހުމުން ފެނިދާނެ ޢަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންއައުން، ގައިގައި ރިއްސުން، އުނަގަނޑު މައްޗަށް ތަދުވުން، ވަރުބަލިވުން، ހަށިގަނޑުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ގޮށްލުން، އަދި ޖިންސީ ގުނަވަނާއި އޭގެ ވަށައިގެންވާ ހިސާބު ހިރުވައި ފޮޅުނެގުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު މިފޮޅުތައް ފަޅައިގެން ދިއުމުން ފާރުވެ، ކުޑަކަމުދާއިރު ރިއްސައި ތަދުވާގޮތް ވެއެވެ.
އަންހެނުންނަށް މިބަލި ޖެހުމުން ފަރުޖުން ނުބައި ވަސް ހުންނަ ދިޔައެއް ބޭރުވެއެވެ. މާބަނޑުވެފައިވާ މީހަކަށް މިބަލި ޖެހި، ރަހިމުގެ ކަރަށް ބަލީގެ އަސަރު ފޯރައިފި ނަމަ، ރަހިމުގައިވާ ކުޑަދަރިފުޅަށް އޭގެ އަސަރު ފޯރައި، ބައިގެން ދިއުން ފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވުމަކީ ވެސް ގާތްކަމެކެވެ.
thumb|200px|ޖެނިޓަލް ހާރޕީޒް ޖެހިފައިވާ ފިރިހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ފިރިހެނުންނަށް ޢާންމުކޮށް މިބަލީގެ އަސަރު ފޯރަނީ ފިރިހެން ހަށި އަދި އޭގެ ބޯކޮޅަށެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކުޑަކަމުދާ ހޮޅިއަށް ބަލީގެ އަސަރު ފޯރައި، ކުޑަކަމުދާން އުދަގޫވެ، ފެންފަދަ ދިޔައެއް ކުރިމަތި ފަރާތުން ބޭރުވާ ގޮތްވެއެވެ. މިބަލީގެ އަލާމާތްތައް ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ފެންނާނެއެވެ.
ޖެނިޓަލް ހާރޕީޒް އިން ރައްކާތެރިވުން
ޖެނިޓަލް ހާރޕީޒް އިން ރައްކާތެރިވުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުރެވިދާނެއެވެ.
ސުވާޒިލޭންޑު
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މެއި 17
މެއި 17 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 137 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 138 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މެއި
ޤަޠަރު
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
ސުލްޠާން ޙަސަން (ހަތަރުވަނަ)
އައްސުލްޠާން ޙަސަން (ހަތަރުވަނަ) ސިރީ ރާދަ ލޯކަ މަހާ ރަދުންނަކީ އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު އަލްހިލާލީ ގެ ދަރިކަލެކެވެ. މިރަދުން ރަސްކަން ކުރައްވާތާ މަސް ދުވަސްވީތަނާ ސުލްޠާން ޔޫސުފު (ދެވަނަ) ގެ ދަރިކަލުން ޢުމަރު (ސުލްޠާން ޢުމަރު (ދެވަނަ)) މީނާ އަތްޕުޅުން ރަސްކަން އަތުލައި ގަންނަވައިފި އެވެ.
ސުލްޠާން ޙަސަން (ހަތަރުވަނަ) ދެވަނަ ފަހަރު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވީ މީލާދީން 1486 ން 1490 އަށެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 891 ން 895 އަށެވެ. ދެވަނަ ފަހަރު ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 891 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެފަހަރު ރަސްކަން ކުރެއްވީ 4 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ. މިރަދުން އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 895 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޖަބަލްޠާރިޤު
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދިﷲ
ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދީނަކީ އިސްލާމް ދީން ކަމުގައި ކަނޑައެޅުއްވި ރަސްގެފާނު އެވެ. ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނަކީ ޣައިރު ދީނަށް އަޅުކަންކުރައްވަމުން ގެންދެވި ފަރާތެކެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އިސްލާމް ދީން ފެތުރިގެންދިޔައީ މި ރަސްގެފާނުގެ ރަސްކަމުގައެވެ. ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު މަޝްހޫރު ވެފައިވަނީ ތީމުގެ މަހާކަލަމިންޖާގެ ނަމުންނެވެ.
ނަސަބުފުޅު
ދަރުމަވަންތަ މަހާރަދުންނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވި އާއިލާތަކުގެ ތެރެއިން މިހާތަނަށް އެނގިފައިވާ ފުރަތަމަ އާއިލާކަމަށްވާ ތީމުގޭ ދަރިކޮޅުން ވަޑައިގެންނެވި ދެވަނަ ރަދުންނެވެ. ތީމުގޭ އާއިލާއަށް މާލޭ އާއިލާގެ ނަމުން ވެސް ބައެއް މުއައްރިޚުން ނިސްބަތް ކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. މިރަދުންނަކީ އޭގެ ކުރިން ރަސްކަމުގައި ހުންނެވި މަހާބަރަނަ މަހާރަދުންގެ އުޚުތުކަމަށްވާ، ހެނެވި މާވާ ކިލެގެ ގެ ދަރިކަލުންނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި ވަނީ ތީމުގޭ މަހާ ކަލަމިންޖާ އަކީ ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނުގެ ކުރިން ރާއްޖޭގައި ތަޚްތުގައި އިންނެވި ރަދުން ކޮއިމަލާ ކަމުގައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވުން
ދިވެހި ދައުލަތުން ރަސްމީގޮތުން އިސްލާމް ދީން ގަބޫލުކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން އިސްލާމް ދީނަށް އެނބުރުމަށް ރަދުން އަމުރުކުރެއްވީ 2 ރަބީޢުލް އާޚިރު 548ހ ގައެވެ. އެއީ މީލާދީން 1153 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު އިސްލާމްވެ ވަޑައިގަތުމަށްފަހު ނަންފުޅަކީ އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު އިބްނު ޢަބުދުﷲ ސިރީ ބަވަނަ އާދީއްތަ މަހާރަދުންނެވެ.
އައްސުލްޠާން އަޙުމަދު ޝިހާބުއްދީން ބިނާކުރެއްވި ހުކުރު މިސްކިތުގައި ބެހެއްޓެވި ފިލާގައި ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ އިސްލާމް ރަސްގެފާނުގެ ނަންފުޅު ކަމުގައި ލިޔެފައިވަނީ ދަރުމީޝް، ނުވަތަ ދަރްމިޝްތު އެވެ. މިލަފުޒުތަކުގެ މާނަތައް ކަމުގައި ޔަގީންކުރެވެނީ އިންސާފުވެރި، ދީންވެރި މިމާނަތަކެވެ. މިމާތް ސިފަފުޅު ތަކަށްޓަކައި ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މިރަދުންނަށް ނިސްބަތްކުރެވިފައިވަނީ ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނުގެ ނަންފުޅުންނެވެ.
ރަސްކަންކުރެއްވި މުއްދަތު
ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު 12 އަހަރު ވަންދެން ބުޑިސްޓް ދީނުގައި ރަސްކަން ކުރެއްވުމަށްފަހު 13 އަހަރު ވަންދެން އިސްލާމް ދީނުގެ މަތީގައި ރަސްކަންކުރެއްވި ކަމަށް ރާދަވަޅި ތަކުގައްޔާއި ތާރީޚްގައި ލިޔެފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖެ އިސްލާމްވީ ތާރީޚްގެ 42 އަހަރު ފަހުން މީލާދީ ސަނަތުން 1195 ވަނަ އަހަރު ލިޔެފައިވާ އިސްދޫ ލޯމާފާނާއި، 1196 ވަނަ އަހަރު ލިޔެފައިވާ ދަނބިދޫ ލޯމާފާނުގައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު 35 އަހަރު ރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
ތާރީޚީ ގޮތުން ބަލާއިރު މިރަދުންގެ ރަސްކަމާ ކައިރި ދުވަސްވަރެއްގައި ލިޔެފައިވާ ރަސްމީ ލިޔުމަކަށް މިދެންނެވި ދެލޯމާފާނު ވާތީ، އެންމެ އިތުބާރުހުރި ލިޔުމަކީ ލޯމާފާނު ކަމުގައި ބެލެވިފައި ވެއެވެ. މިލޯމާފާނުތަކުގެ މައުލޫމާތު ތަކުގެ މައްޗަށް ބުރަވެގެން 12 ވަނަ ގަރުނުގެ ތެރޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވި ބޭބޭފުޅުންގެ ރަސްކަމުގެ މުއްދަތު ބަލައި، ހިސާބު ކުރުމުން ދޭހަވަނީ މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ މީލާދީން 1142 ވަނަ އަހަރު ހާތާގައި ކަމަށާއި، އަވަހާރަވީ އޭގެ 35 އަހަރު ފަހުން 1176 ހާތާނގައި ކަމެވެ.
އިސްލާމްވެ ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އެރަދުން ރަސްކަންކުރެއްވީ ކިތައް އަހަރު ކަމެއް ލޯމާފާނު ތަކުގައި އެނގޭކަން ނެތެވެ. ނަމަވެސް އެދެލޯމާފާނުގައި ލިޔެފައިވާ މައުލޫމާތަށް ބަލައިގެން އެމުއްދަތު ހިސާބުކޮށްފިނަމަ، މިރަދުން ބުޑިސްޓް ދީނުގައި ރަސްކަން ކުރެއްވީ ގާތްގަނޑަކަށް 11 އަހަރު ކަމަށާއި، އިސްލާމްވެ ވަޑައިގަތުމަށްފަހު ރަސްކަން ކުރެއްވީ ގާތްގަނޑަކަށް 24 ވަރަކަށް އަހަރުކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގެއެވެ. ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު ރަސްކަން ހިންގަވަމުން ގެންދެވީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމް ކުރެއްވި ވަލީވެރިޔާ އަބުލް ބަރަކާތު ޔޫސުފުލް ބަރުބަރީގެ ލަފާގެ މަތީންނެވެ.
އަބުލް ބަރަކާތު ޔޫސުފުލް ބަރުބަރީ
މީލާދީން 1343 ވަނަ އަހަރު ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ވަޑައިގަތް މަޝްހޫރު ސައްޔާޙު، އިބްނު ބަޠޫޠާ ޝިހާބުއްދީން ރަދުން ހުކުރު މިސްކިތުގައި ބަހައްޓަވައިފައިވާ ފިލާ ބައްލަވާފައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަދުން އިސްލާމްވެ ވަޑައިގަތީ އަބުލް ބަރަކާތުލް ބަރުބަރީ އޭ ކިޔުނު ބޭކަލެއްގެ އަތްޕުޅުމައްޗަށް ކަމަށް، އެފިލާގައި ލިޔެފައިވާކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އެފިލާގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ނަންފުޅުގައި ޔޫސުފް ހިމަނުއްވާފައި ވުމާއެކު، މިބޭކަލެއްގެ ނަންފުޅުގައި ޔޫސުފް ހިމެނޭކަން ޔަގީން ކުރެވެއެވެ.
މީލާދީ ސަނަތުން 12 ވަނަ ގަރުނަކީ އިސްލާމީ ދުނިޔޭގައި އުފެދުނު މާތް ބޭކަނލުންތަކެއް ދުނިޔޭގެ އެކި ތަންތަނަށް ޚާއްޞަކޮށް، އެތެރެވަރިޔަށާއި، އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ އައްސޭރީގައިވާ ރަށްރަށަށް ދަތުރުކުރައްވައި، އިސްލާމް ދީނުގެ ނޫރު ފެތުރުއްވި ދުވަސްވަރެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފާރިސް ކަރައިގެ ބޭކަލުންނާއި، ޢަރަބި ކަރައިގެ ބޭކަނލުން ހިމެނުނެވެ. މިބޭކަނލުން ދަތުރުކުރައްވައި އުޅުނީ އެޒަމާނުގެ ވިޔަފާރި ވެރިންގެ ނައުފަހަރު ގައެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމް ކުރެއްވި މާތް ވަލީވެރިޔާ ވެސް ހިމެނެނީ މިބޭކަލުންގެ ތެރޭގައި ކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވެއެވެ.
ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތު
ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު އަކީ ހިތްޕުޅު މަޑުމޮޅި، ނިކަމެތިންނަށް އެހީވެ ވަޑައިގަންނަވާ ދުނިޔެ އާއި އާޚިރަތުގެ ހެޔޮކަން ހޯއްދެވުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވި ރަސްކަލެކެވެ.
ބިނާތަކާއި، ހަދާންތައް
ފުރަތަމަ ހުކުރު މިސްކިތް ފުރަމާލޭގައި ބިނާކުރެއްވީ ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނުގެ އަމުރު ފުޅަށެވެ. މިކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގެނީ މިރަސްގެފާނުގެ އަމުރުފުޅަށް ބިނާކުރެވުނު، ހުކުރު މިސްކިތް ބައުވެގެން، އައްސުލްޠާން އަޙުމަދު ޝިހާބުއްދީން، އެތަނުގައި ހުކުރު މިސްކިތެއް އަލުން ބިނާކުރެއްވުމަށްފަހު އެމިސްކިތުގައި ބެހެއްޓެވި ފިލާގައި، ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނާއި، އެރަދުންގެ އަޚު، ސިރީކަލޯގެ އަމުރުފުޅަށް އަލްވަޒީރު ޝަނިވިރާޒާ، ފުރަތަމަ ހުކުރު މިސްކިތް ބިނާކުރެއްވި ވާހަކަ ލިޔެފައިވާތީ އެވެ.
ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނުގެ ރަސްކަމުގައި މާލޭގެ މަޝްހޫރު ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު މިސްކިތް ވެސް ބިނާކުރެއްވި އެވެ. މިމިސްކިތް ހުންނަމަގަށް ކިޔަނީ ދަރުމަވަންތަ މަގު އެވެ. އަދި ރިވާވެގެން އައިސްފައިވާ ގޮތުގައި ނިލަންދެ އަތޮޅު އުތުރުބުރީ ނިލަންދޫ އަށް ޚުދު ރަސްގެފާނު ވަޑައިގަންނަވައި، އެރަށް އިސްލާމް ކުރައްވައި، އެރަށުގައި ވެސް ހުކުރު މިސްކިތެއް ބިނާކުރެއްވި އެވެ.
މާލޭގައި ސަރުކާރުން ހައްދަވާފައިވާ ސާނަވީ ސުކޫލް ތަކުގެ ތެރެއިން ދަރުމަވަންތަ ސުކޫލް ނިސްބަތްވަނީ ވެސް ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު އަށެވެ.
އައްސުލްޠާން އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރު ( އެއްވަނަ ) އިގެ ރަސްކަމުގައި ހިޖުރައިން 1063 ގައި ނުވަތަ މީލާދީން 1652 ގައި ލިޔެފައިވާ ސ.ގަމު މާމިސްކިތު ފިލާފަތްކޮޅުގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުން، މިސްކިތް ފަދަ މުގައްދަސް ތަންތަން ބެލެހެއްޓުމަށް، ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު އެކިއެކި ރަށްރަށުން ބިންބިމާއި، ބޯގަ ހަމަޖެއްސެވި އެވެ.
މެދުޒިޔާރަތް
ތަންޤީޙު ކުރެވުނު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚްގެ ތަންތަންކޮޅު މިފޮތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގޭގޮތުގައި، ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު ދީނާއި ދުނިޔޭގެ، ކަންކަން، ހިންގަވަމުން ގެންދެވީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމް ކުރެއްވި ވަލީވެރިޔާ އަބުލް ބަރަކާތު ޔޫސުފުލް ބަރުބަރީގެ ލަފާގެ މަތީންނެވެ. މިފަދައިން ރަސްކަން ހިންގަވާތާ ދުވަސްކޮޅެއްވީ ތަނާ އެމާތް ކަލޭގެ ފާނު އަވަހާރަވެއްޖެއެވެ. މިކަލޭގެފާނު ފަސްދާނުލެވުނީ މާލޭ މެދު ޒިޔާރަތު ގައެވެ. މިއީ އެސަބަބަށްޓަކައި ދިވެހިން އަބަދުވެސް މާތްކޮށް ހިތައި، ވަރަށް ލޯތްބާއި، އިހުތިރާމާއި އެކު، ބަލަހައްޓަމުން ގެންދާ ތަނެކެވެ.
ރަސްކަން ނިމުމަކަށްއައުން
އިސްދޫ ލޯމާފާނުގައިވާ މައުލޫމާތަށް ބަލައިގެން، އެޒަަމާނުގައި ރަސްކަންކުރެއްވި ރަސްރަސްކަލުންގެ ރަސްކަމުގެ މުއްދަތު ބަލައި ހިސާބުކުރުމުން އެނގެނީ، ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނުގެ ރަސްކަން ނިމުމަކަށްއައީ، އިސްލާމްދީން ގައި އެރަދުން ރަސްކަން ކުރައްވާތާ 24 އަހަރުވީ ފަހުން ކަމެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި ހުކުރު ދުވަހަކު ހުކުރުން ފައިބައި ވަޑައިގަންނަވައިގެން، ޙައްޖަށް ވަޑައިގަތުމަށްޓަކައި ބޭރުން އައިސްއޮތް ނަވަކަށް އަރާވަޑައިގަތުމުން، އުދުހިދިޔަ ދޫންޏެއް ފަދައިން ނައު ދުވެފައިގޮސް މީސްތަކުންގެ ލޯމަތިން ޣައިބު ވެއްޖެއެވެ. އާދެ! ބާރަށްދުވާ ނަވެއްގައި ފުރާވަޑައިގަތުމުން ކުޑަހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި މީސްތަކުންގެ ލޯމަތިން އޮބާލިވާހަކަ ރިވާވެގެން އައިސްފައިވަނީ މިފަދައިންނެވެ. އެރަދުން ފުރާވަޑައިގަތުމަށްފަހު އެރަސްކަން ނިމުމަކަށްއައީ އެވެ. އޭގެ ފަހުން ރަސްކަމަށްވަޑައިގަތީ ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނުގެ އުޚުތު، މުލީ މާވާ ކިލެގެގެ ދަރިކަލުން، އައްސުލްޠާން މުތެއި ކަލަމިންޖާ ސިރީ ބަވަނަ ބާރަނަ މަހާރަދުންނެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މަޑަގަސްކަރަ
މަޑަގަސްކަރައަކީ އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެމުން އަންނަ ޤައުމެކެވެ. އެފްރިކާ ބައްރުގެ މައި ބިމާ ގާތުގައި ވަކި ރަށެއްގެ ގޮތުގައި އޮންނަ މަޑަގަސްކަރައަކީ ދުނިޔޭގެ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ހަތަރުވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ރަށެވެ. މަޑަގަސްކަރައަކީ ދުނިޔޭގެ ގަސްގަހާގެއްސާއި ޖަނަވާރުތަކުގެ 5% ގެ ގޮވަތި ކަމުގައެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
މަޑަގަސްކަރައިގެ ރަސްމީ ބަހަކީ މަލަގާސީ ބަހާއި، ފަރަންސޭސި ބަހާއި، އިނގިރޭސި ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މަޑަގަސްކަރައިގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ މަލަގާސީސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ އަންތަނަނާރިވޯއެވެ. ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް އަންތަނަނާރިވޯއެވެ. މަޑަގަސްކަރައިގައި މިވަގުތު އޮތީ ކެއަރޓޭކަރ ސަރުކާރެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 19 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 57 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.5 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ mg. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +261 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ މަލަގާސީ އަރިއާރީއެވެ.
ނަން
މަޑަގަސްކަރައިގެ ނަމުގެ މާނައަކީ މަލަގާސީންގެ ޤައުމުކަމުގައި ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ނަޒަރިއްޔާއަކީ މުޅީން ޞައްޙަ ނަޒަރިއްޔާއެއް ކަމަށް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ޤަބޫލެއް ނުކުރައްވައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މަޑަގަސްކަރައިން ގަސްތުކުރެވޭ މާނައެއް އެބޭފުޅުންނަކަށް ވިދާޅުވެދެއްވިފައެއް ނުވެއެވެ.
ޖުޣުރާފީ
މަޑަގަސްކަރައަކީ ބިމުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ދުނިޔޭގެ 46 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ވަކި ރަށްރަށަށް ބަލާއިރު ދުނިޔޭގައި ހަތަރުވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ރަށަކީ މަޑަގަސްކަރައެވެ. އެހެން ޤައުމުތަކާ އަޅާކިޔުމުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު މަޑަގަސްކަރަ ފަރަންސޭސިވިލާތަށް ވުރެ ކުޑަތަންކޮޅެއް ބޮޑެވެ. މަޑަގަސްކަރަ އޮތީ އެފްރިކާގެ އިރުމަތީ އައްސޭރިއާ ދިމާލުން އިންޑިޔާ ކަނޑުގައެވެ.
ތާރީޚު
އިރުމަތީ ގޮންޑަވާނާގެ ގޮތުގައި މަޑަގަސްކަރައިގެ ސަރަޙައްދު އެފްރިކާގެ މައި ބައްރާ ވަކިވި ކަމަށް ބެލެވިފައިވަނީ މީގެ 160 މިލިޔަން އަހަރު ކުރީންނެވެ. ރަށެއްގެ ގޮތުގައި މަޑަގަސްކަރަ އުފެދުނީ މީގެ 80 ނުވަތަ 100 މިލިޔަން އަހަރުކުރީން ހިންދުސްތާނުގެ ކުޑަބައްރުން މި ބިން ވަކިވުމާ ހަމައިންނެވެ.ތާރީޚީ ޢިލްމުވެރިން ޤަބޫލުކުރައްވާ ގޮތުގައި މަޑަގަސްކަރައިގައި މީހުން އާބާދުވެފައިވަނީ މީލާދީން 200 ވަނަ އަހަރާއި 500 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދުގައެވެ. އެއީ މިހާރުގެ އިންޑޮނޭޝިޔާ ސަރަޙައްދުން ކަނޑުމަގުން އައި ދަތުރުވެރީން އެ ރަށުގައި ވަޒަންވެރިވުމުންނެވެ. ބަންޓޫ ދަރިކޮޅުގެ މީހުން މަޑަގަސްކަރައަށް އައިސްފައިވަނީ މުސިންބީ ކަނޑު ހުރަސްކުރުމަށް ފަހުގައި ކަމަށް ބެލެވިފައިވެއެވެ. މެދު ޒަމާނުގައި މަޑަގަސްކަރައިގެ ދެކުނުގައި ރަސްކަމެއް ޤާއިމުކުރެއްވި އެންތެއިމޯރޯ ޤަބޫލުކުރައްވާ ގޮތުގައި އެބޭފުޅުންނަކީ ސޯމާލިޔާއިން އައި ބައެއްގެ ދަރިކޮޅެވެ. މަޑަގަސްކަރައިގެ ތާރީޚު ފެށިފައިވަނީ މީލާދީން 7 ވަނަ ޤަރުނުގައި ވިޔަފާރިވެރިންގެ ގޮތުގައި މުސްލިމުން މަޑަގަސްކަރައަށް އައި ހިސާބުން ފެށިގެންނެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
މަޑަގަސްކަރައިގެ މީހުންނަކީ ނަސްލުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ދެކުނު އޭޝިޔާ އާއި ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިޔާގެ އިތުރުން އެފްރިކާ އާއި މެދުއިރުމައްޗާއި ޕެސިފިކް ސަރަޙައްދަށް ނިސްބަތްވާ ބައެކެވެ. މި ދެންނެވި ތަންތަނުގެ މީހުން އައިސް ވަޒަންވެރިވުމުގެ ސަބަބުން ނަސްލުތައް ވަނީ މަސްހުނިވެފައެވެ.
ސަގާފަތު
މަޑަގަސްކަރައިގެ ސަގާފަތަށް އެންމެ ބޮޑު އަސަރެއް ފޯރުކޮށްފައިވާ އެކައްޗަކީ ޢަރަބި ބަހެވެ. މި ގޮތުން ބަލާއިރު މޫސުމްތަކަށާއި މަސްމަހަށާއި ދުވަސްތަކަށް މަލަގާސީ ބަހުން ކިޔާ ނަންތަކަކީ ޢަރަބި ބަހުން އައިސްފައިވާ ނަންތަކެވެ.
ޖުޒުރުޤަމަރު
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މެއި 18
މެއި 18 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 138 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 139 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މެއި
ރިޔޫނިއަން
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
އައިޒަލް އޮފް މޭން
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މެއި 19
މެއި 19 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 139 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 140 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މެއި
ސުލްޠާން ޢުމަރު (ދެވަނަ)
އަކީ މީލާދީން 1480 ން 1485 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 885 ން 889 އަށެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތި ހިޖުރައިން 885 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
އައްސުލްޠާން ޢުމަރު (ދެވަނަ) ސިރީ ލޯކަ ސުންދުރަ މަހާ ރަދުންނަކީ ސުލްޠާން ޔޫސުފު (ދެވަނަ) ގެ ދަރިކަލެކެވެ. ރަސްކަން ކުރެއްވީ 4 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ. އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 889 ވަނަ އަހަރު ގައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ވިޓަމިން އޭ
ވިޓަމިން އޭ ހަށިގަނޑަށް ލިބެނީ މައިގަނޑު ދެގޮތަކުންނެވެ. އެއީ ހައިވާނުންގެ ރެޓިނޮލްގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ބަޔާއި، ތަރުކާރީ އާއި މޭވާއިން ކެރޮޓީންގެ ގޮތުގައި ލިބިދޭ ބައެކެވެ. ރީނދޫ ކުލަ ހުންނަ ތަރުކާރީގައި މިބައި ހިމެނޭލެން ގިނަވާނެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ ބޭނުންވަނީ ހަށިގަނޑު ބިނާކުރުމުގައްޔާއި، ހަށިގަނޑުގެ އެތަންމިތާގައިވާ ސެލޯށި ތައް، ގިރިބިންކޮށް ދެމެހެއްޓުމަށެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ލޯ، ހަންގަނޑު، ކަށިތައް، ނޭވާލާ ނިޒާމް، ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ގެ ބައިތަކަށް މިވިޓަމިން ކޮންމެހެން ބޭނުންވެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ މަދުވުމުން ލޮލުގެ ފެނުމަށް މައްސަލަ ޖެހި، އަދި ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި އަނދިރިވެ، އަދި ބައެއް ފަހަރު ކަނުވުން ވެސް ކުރިމަތިވެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ އަކީ ބަލިތަކުން ދިފާޢުވުމަށް ވަރަށް މުހިއްމު މާއްދާ އެކެވެ. އެހެން ކަމުން މިޒަމާނުގައި ބަލިތަކުން ދިފާޢުވުމަށްދޭ ވެކްސިނެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ވިޓަމިން އޭ ބޭނުން ކުރެވެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ މިނެހަދަނީ ރެޓިނޯލް އިކުއިވަލަންޓް ނުވަތަ (އާރުއީ) އިންނެވެ. މިގޮތުން 1 ރެޓިނޯލް އިކުއިވަލަންޓް އަކީ 1 މައިކްރޯގްރާމް ރެޓިނޯލް ނުވަތަ 6 މައިކްރޯގްރާމް ބީޓާކެރޮޓީން އެވެ. ހަމައެހެންމެ ވިޓަމިން އޭ މިނަން އިންޓަނޭޝަނަލް ޔުނިޓް މިހާރު ބޭނުންކޮށް އުޅެއެވެ. 1 ރެޓިނޯލް އީކުއިވަލަންޓް އަކީ 3.33 އިންޓަނޭޝަނަލް ޔުނިޓް އެވެ. ވިޓަމިން އޭ ކެލަމިން ( ދުވަހެއްގެ ކެއުމުގައި ލަފާދޭ މިންވަރު ) ކަމަށް ބަލަނީ ފިރިހެނަކަށް ނަމަ 1000 މައިކްރޯގްރާމް އާރުއީ، އަދި އަންހެނަކަށް ނަމަ 800 މައިކްރޯގްރާމް އާރުއީ ގެ ވިޓަމިން އޭ އެވެ. ވިޓަމިން އޭ އަކީ މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ބޭނުންކުރުމުން ކުޑަ ދަރިފުޅު ހެދިބޮޑުވުމުގައި އެހީވެދޭ އެއްޗެކެވެ. ވިޓަމިން އޭ ހަށިގަނޑުގައި މަދުވެއްޖެކަން އެނގޭ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ލޮލުގެ ފެނުން ކޮށިވުން، މޭގެ ބަލިތައް ޖެހުން، އަދި ހަމުގެ ބަލިތައް ޖެހުން ހިމެނެއެވެ.
ވިޓަމިން އޭ އަކީ އިންސާނުންނަށް ވަރަށް ބޭނުންތެރި މާއްދާއެކެވެ. ވިޓަމިން އޭ ގެ ތަފާތު ވައްތަރު ތައް ހުރެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ ގެ ވައްތަރު ތަކުގެ ތެރޭގައި ރެޓްނޯލް(Retinol) ، ރެޓްނަލް(Retinal) އަދި ރެޓްނޮއިޑް އެސިޑް(Retinoid acid) އަދި ކެރަޓީން(Carotene) ހިމެނެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ ހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ އޮނިގަނޑުގައިވެސް ބީޓާ އަޔޮނިން ރިންގ އެއް ވެއެވެ.
ވިޓަމިން އޭ ހިމެނޭ ކާނާގެ ބާވަތްތައް
ވިޓަމިން އޭ އެކުލެވޭ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކެރެޓާއި، ފަތާއި، ކައްޓަލަ،ބިސް،ފޯރޓިފައިޑް ކިރު،ސްޕިނެޗް، އަދި ބްރޮކޮލީ ހިމެނެއެވެ. ހަމަމިހެން މާބަނޑުވުމުން ނަގާ ޕްރިނޭޓަލް ވިޓަމިންގައިވެސް ވިޓަމިން އޭ އެކުލެވިގެންވެއެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު 800މައިކްރޯގްރާމްގެ ވިޓަމިން އޭ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވެއެވެ.
ވިޓަމިން އޭ މަދުވުން
ވިޓަމިން އޭ މަދުވުމުން ފެންނަ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ރޭގަނޑު ރޯނާވުން، ލޯ މާބޮޑަށް ހިކުން، ލޮލުގެ ކުރިމަތީގައި ތިކިތަކެއް އުޅޭހެން ހީވުން، އަދިރިވުން، ދިފާޢީ ބާރު ދަށްވުން، މާބޮޑަށް ހަންގަނޑުން ތޮށި ފޮޅުން، އަދި ލޮލުގެ ކޯނިއާ މަޑުވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
ވިޓަމިން އޭ ގިނަވުން
މާގިނައިން ވިޓަމިން އޭ ހަށިގަނޑަށް ވަނުމަކީ ވިޓަމިން އޭ އޯވަޑޯޒްވުން ނުވަތަ ވިޓަމިން އޭ ވިހަވުން ކުރިމަތި ކުރުވާނެ ކަމެކެވެ. ވިޓަމިން އޭ އޯވަޑޯޒް ވެއްޖެނަމަ ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި މޭނުބައިކުރުން، ހޮނޑުލެވުން، ކާހިތްނުވުން، ރީނދޫވުން، ބޮލުގައި ރިހުން، މަސްތަކުގައި ރިހުން، ވަރުދެރަވުން، ބަނޑުގައި ރިހުން، ތާއްޔަށް ޖެހުން، އަދި ވިސްނުން ކޮށިވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
ދިގުމުއްދަތަކަށް ވިޓަމިން އޭ އޯވަޑޯޒް ވެއްޖެނަމަ ހުންއައުން، ބައިގެން ދިއުން، ފުރަމޭ ހަލާކުވުން، އިސްތަށި ފޭބުން، ނިދިނައުން، ވަރުބަލިވުން، ބަރުދަން ލުއިވުން، ބޭރަށް ހިންގުން، ލޭމަދުވުން، ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
ވިޓަމިން ބީ
ވިޓަމިން ބީ ގައި އެކުލެވިގެންވަނީ މައިގަނޑު 8 ބަޔެކެވެ. މިބައިތައް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ބިނާކޮށް އައުބައުތުރަ ފިލުވައި ދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދެއެވެ. މި8 ވިޓަމިނަކީ ފެނަށްގިރޭ ބާވަތުގެ ވިޓަމިންތަކެކެވެ. މިއީ ކޮށާރުކުރެވޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ވިޓަމިން ބީ އަކީ ކާބޯސް އާއި ފެޓް، އަދި ޕްރޮޓީން ހަކަތަ އަށް ބަދަލުކޮށް ހަށިގަނޑުގެ ސެލޯށި، ތައް އުފެއްދުމަށް ވެސް އެހީވެދޭ އެއްޗެކެވެ. އިސްތަށި، ހަންގަނޑު، ލޭހިނގާ ނިޒާމް، ލޭގައި ހުންނަ ދިރު ތަކާއި، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމް، ހޯރމޯންތައް އުފައްދާ ގްލޭންޑްތައް އަދި ހަޖަމުކުރުމުގެ ނިޒާމް ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ދަމަހައްޓައި ދިނުމުގައި ވިޓަމިން ބީގެ ރޯލް ވަރަށް ބޮޑެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިކަންކަމަށް ބޭނުންވާ ވިޓަމިން ބީގެ ވައްތަރުތައް ކުޑަކޮށް ތަފާތެވެ. އެކަމަކު މިބައިތައް ވަކިވަކިން ކެއުމަށްވުރެ، ހަށިގަނޑަށް ފައިދާ ބޮޑީ އެކުއެކީގައި ކެއުމުންނެވެ. އެހެން ކަމުން މިވިޓަމިންތަކަށް އާންމުކޮށް ކިޔާއުޅެނީ ބީކޮމްޕްލެކްސް ވިޓަމިން އެވެ.
ވިޓަމިން ބީ ގެ ވައްތަރުތައް
ވިޓަމިންބީ6 ލޭގެ ރަތް ސެލްތައް އުފެދުމަށް އެހީތެރިވެދެެއެވެ. ހަމމިހެން ސިކުޑިއާއި، ނާރުތައް އުފެދި ފުރިހަމަވުމަށާއި، ހަށިގަނޑުގައި ހިގާ މެޓަބޮލިޒަމްގެ މަސައްކަތަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ދޮންކެޔޮ، އަދި ސެރެލްއަކީ ވިޓަމިންބީ6 ހިމެނޭ ބާވަތްތަކެވެ. ވިޓަމިންބީ6ގެ 0.96މިލިގްރާމް ދުވާލަކު މާބަނޑުއަންހެނާގެ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވެއެވެ. ލޭގެ ރަތް ސެލްތައް އުފެއްދުމަށާއި، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމް ފުރިހަމަކަން މަތީ ބެހެއްޓުމަށް ވިޓަމިންބީ12އަކީ ބޭނުންތެރި މާއްދާއެކެވެ. ވިޓަމިންބީ12 ހިމެނޭ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އެއްގަމުމަހާއި، ކަނޑުމަސް، އަދި ކިރު ހިމެނެއެވެ. ވިޓަމިންބީ ހިމެނޭ ކާނާގެ އެހެނިހެން ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ޗީޒްއާއި،ގޮދަނާއި، ފެހިފަތާއި، ތަރުކާރީ ހިމެނެއެވެ. މާބަނޑު އަންހެނަކަށް ދުވާލަކު 0.9މިލިގްރާމްގެ ސިއެމިން ބޭނުންވެއެވެ. ސިކުޑި ފުރިހަމަވެ ބޮޑުވުމަށް މިއީ ވަރަށް މުހިއްމު ވިޓަމިނެެކެވެ. ހިތާއި، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމްގެ ބައިތައް އުފެދުމަށް ވެސް މިވިޓަމިން އެހީތެރިވެދެއެވެ.
މާބަނޑު އަންހެނަކަށް ދުވާލަކު 1.14މިލިގްރާމްގެ ރައިބޯ ފްލެވިން ބޭނުންވެއެވެ.މިއީ ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި މަސްތަކާއި، ކަށިތަކާއި ނާރުތަކުގެ އުފެދި ފުރިހަމަވުމަށް މުހިއްމު މާއްދާއެކެވެ. މައިމީހާގެ ލޮލުގެ ފެނުން ރަގަޅު ކޮށްދީ ހަންގަނޑު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ބެހެއްޓުމަށް ވެސް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ވިޓަމިން ބީ މަދުވުމުން ހޮޑުލެވުން، ދުވަސްނުފުރާ ވިހެއުން، ވިހާއިރު ދަރިފުޅު މަރުވެފައި އޮތުން ފަދަ ކަންތައް ކުރިމަތިވުމަކީ ވެދާނެކަމެކެވެ.
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ޖެނިޓަލް ވޯރޓްސް
ޖެނިޓަލް ވޯރޓްސް ޖެހުން
ޖެނިޓަލް ވޯރޓްސް ޖެހެނީ ބަލިޖެހިފައިވާ މީހާއާއެކު އެއްވެސް ސިފައެއްގައި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގައިފި ނަމައެވެ.
ޖެނިޓަލް ވޯރޓްސް ޖެހުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތައް
ޖެނިޓަލް ވޯރޓްސް ޖެހުމުން ޖިންސީ ގުނަވަނާއި އޭގެ ވަށައިގެންވާ ހިސާބުތަކުގައި އުންތަކެއް ހެން ހުންނަ ހަންކޮޅު ތަކެއް އުފެދެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މިހަންކޮޅުތައް އުފެދެނީ ފުރަގަސް ފަރާތް، އަދި ޖިންސީ ގުނަވަން ފަދަ ހޫނު ތެތްކަން އެކުލެވޭ ހިސާބު ތަކުގައެވެ. މިބުނި ހަންކޮޅުތައް އެންމެ ހަންކޮޅެއް ނުވަތަ ބައިވަރު ހަންކޮޅުތަކުގެ ސިފައިގައި ވެސް ފާޅުވެދާނެ އެވެ. މިހަންކޮޅުތައް ކުދިކުދިކޮށް ނުވަތަ ބޮޑުކޮށް ހުރުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
thumb|200px|ފިރިހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ޖެނިޓަލް ވޯރޓްސް ޖެހިފައި ބައެއްފަހަރު ކޮލިފްލާވަރ ގެ ސިފަޔަށް ވެސް މިބުނި ހަންކޮޅުތައް އުފެދިފައި ހުރެދާނެއެވެ. އުންތަކެއްހެން އުފުލިފައި ހުންނަ މިހަންކޮޅުތަކުގެ ސަތަހަ ހުންނަނީ މަޑު ރަތްކުލައިގައެވެ. ފަސޭހަ ކަމާއެކު މިބުނި ހަންކޮޅުތަކުން ލޭހިލޭ ގޮތް ވެއެވެ. މިބަލި ޖެހުމަކީ އަންހެނުންގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އިތުރުކުރުވާ ކަމެއްކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ. thumb|200px|އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ޖެނިޓަލް ވޯރޓްސް ޖެހިފައި
ޖެނިޓަލް ވޯރޓްސް އިން ރައްކާތެރިވުން
ޖެނިޓަލް ވޯރޓްސް އިން ރައްކާތެރިވުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުރެވިދާނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ސައިންސް
އެންމެ ފުޅާ މާނައިގައި ސައިންސް (ލެޓިނުން ސައިންޓިއާ، މާނައީ "އިލްމު") އަކީ ހަމަތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އިލްމު ނުވަތަ ކަންތައްތަކެވެ. އާންމު މާނައިގައި ސައިންސްއަކީ ސައިންޓިފިކް މެތަޑްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އިލްމު އެއްކުރުމުގެ ހަމަތަކެވެ އަދި އެފަދަ ހޯދުމުން އެއްކުރެވޭ އިލްމެވެ.
ސައިންސްގެ ދާއިރާތައްވަނީ މުހިންމު ދެބަޔަކަށް ބެހިފައެވެ:
މިއީ އެންޕިރިކަލް ސައިންސްތަކެވެ. އޭގައި ހިމެނޭ އިލްމަކީ ފެންނަ ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ކަންތައްތަކަށް ވާންޖެހެއެވެ އަދި އޭގެ ތެދުދޮގު ބެލުމަށް އެކްސްޕަރިމެންޓް ކުރެވޭ އެއްޗަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.
ހިސާބަކީ ފޯމަލް ސައިންސްއޭ ކިޔޭ ތިންވަނަ ދާއިރާއެއްގެ ތެރެއަށް ބެހިފައިވާ އެއްޗެކެވެ.
މެއި 20
މެއި 20 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 140 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 141 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:މެއި
ޗިސްމޭގެ ނިގޫ
ޗިސްމޭގެ ނިގޫ ނުވަތަ  އަކީ ޗިސްމޭ ގެ ނިމޭ ހިސާބުގައިވާ ހިމަ ބައެވެ. ޗިސްމޭގެ ނިގުލުގެ ކޮޅު ގޮސް ޖެހިފައި އިންނަނީ ހުންކޮށި ގައެވެ. އަދި އޭގެ ކުރިން ނިގޫ ގޮސްފައި އިންނަނީ ލިއެނޯ-ރީނަލް ލިގަމެންޓް ނުވަތަ ގެ ދެފަށަލަ ދޭތެރެއިންނެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް
މަރިޔަމް ނާޒިމާ
މަރިޔަމް ނާޒިމާ އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ދިވެހި ތަފާތު އެތައް ފިލްމްތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ތަފާތު ވީޑިއޯ ލަވަތަކާއި، ޓީވީ ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ތަކުން ވެސް ނިއުމާގެ ހުނަރު ބެލުންތެރިންނަށް ފެނިގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ.
އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން
މަރިޔަމް ނާޒިމާ އަކީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ވެރިރަށް މާލެއަށް އުފަން ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. މ.ސަލްޖަމްގެ އާއިލާ އަކަށް ނިސްބަތްވާ ނާޒިމާ ފިލްމް ކުޅެން ފެށުމުގެ ކުރިން މީހަކާ އިދެފައިވާ ކަމަށް ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް މިކަމުގެ މާބޮޑު ތެދު ޙަގީގަތެއް ނޭގެއެވެ. މިހާރު ނާޒިމާ ކައިވެނި ކޮށްގެން އުޅެނީ ކުރިން ވީޑިއޯ ލަވަތަކުންނާއި މަދު ފިލްމް ތަކުން ފެނިފައިވާ ދިވެހި ޓީވީގެ މުއައްޒަފެއްގެ ގޮތުން ވެސް މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ ޝުޖާއު އާއެވެ.
ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތުން
މަރިޔަމް ނާޒިމާ ކެމެރާ ކުރިމައްޗަށް ނެރުނީ 1996ވަނަ އަހަރު ޓެޑްރީ މުހަންމަދު ނިޔާޒުއެވެ. ޖޭޒް ގާޑުން ކިޔާ ރެސްޓޯރެންޓެއްގެ އިޝްތިހާރު ނާޒިމާ ކުޅުނީ އޭރުގެ ފިރިމީހާ އާއިއެކުގައެވެ. މަރިޔަމް ނާޒިމާ ފިލްމީ ދާއިރާ އަށް ނިކުމެފައިވަނީ ކޮރޯނާ އާޓްސް އިން އަބްދުﷲ ޝުޖާއު ޑައިރެކްޓްކުރި ވީޑިއޯ ލަވަ ފެންނާތީ ބަލަންޏާ ލޯބިން ހީލާނަމޭ ހިތުގައިވޭ އިންނެވެ. މިލަވައިގައި ނާޒިމާ އާއެކު ހަރަކާތްތެރިވެފައިވަނީ ވީޑިއޯ ލަވަތަކުން ފެންނަ މަޝްހޫރު ބޮޑީ ބިލްޑަރ ދޮންޖޭމް ޢަބުދުﷲ އެވެ.
ކުޅެފައިވާ ފިލްމްތައް
މަރިޔަމް ނާޒިމާ ވަނީ ތަފާތު އެތައް ފިލްމް ތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. މިގޮތުން ނާޒިމާ ކުޅެފައިވާ ފިލްމް ތަކުގެ ތެރޭގައި 2002 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ޑައިރެކްޓަރ ދޮން އަންނާރު ރަޝީދުގެ އެކަނިވެރިޔާނުވަތަ ހިތު ވިންދު، 2004 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް އިމޭޖް ވިލެޖްގެ ސާހިބާ، އަދި 2005 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް މާޕާގެ ލޯބި ނުވެވުނު ނަމަ ފަދަ ފިލްމްތައް ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބައެއް ޓީވީ ޑްރާމާތަކާއި ލަވަތަކުގައި ވެސް ނާޒިމާ އެކްޓްކޮށްފައި ވެއެވެ. މީގެ ިއތުރުން އަރާ މަގު ދޮން ކަމަނަ
އޯޑިއޯ އަދި ވީޑިއޯ ލަވަ އަލްބަމް ޕްރޮޑިއުސް ކުރުމަކީ ވެސް ނާޒިމާ ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ. އެގޮތުން ފެނިލިޔަސްގެ ނަމުގައި ނެރުނު އޯޑިއޯ އަދި ވީޑިއޯ އަލްބަމް ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ.
ލިބިފައިވާ އެވޯޑްތައް
މަރިޔަމް ނާޒިމާ އަށް ފިލްމީ ދާއިރާގައި ފާހަގަ ކުރެވޭ ފަދަ އެވޯޑެއް އަދި ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ކިހުނުވުން
ކިހުނުވުމަކީ ބެކްޓީރިއާގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ ނައިސީރިއާ ގޮނޮރިއާ(Neisseria gonorrhea) އޭ ކިޔޭ ޖަރާސީމެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބައްޔެކެވެ.
ކިހުނުވުން ނަންދެވިފައިވާގޮތް
ބޭސްވެރިކަމުގެ ދުނިޔޭގައި ގޮނޮރިއާ(Gonorrhea) ގެ މިބަހުގެ ލަފްޒީ މާނައަކީ ދަރިފަނިތައް ބޭރުވުން މިއެވެ. ގޮނޯ(Gono) މިބަސް ނެގިފައިވަނީ ގޮނޮސައިޓްސް(Gonocytes) މިބަހުންނެވެ. މާނައަކީ ދަރިފަނި އެވެ. ރިއާ(Rrhea) މިބަހުގެ މާނައަކީ އެއްޗެއް ބޭރުވުން މިއެވެ. މިބަލީގެ ޖަރާސީމް ހޯދުމުގެ ކުރިން ގަބޫލު ކުރެވޭ ގޮތުގައި މިބައްޔާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތި ފަރާތުން ނިކުންނަ ދޮސް އެކުލެވިގެންވަނީ ދަރިފަނި ނުވަތަ މަނިންނެވެ. އެހެން ކަމުން މިނަމަކީ އެއާއި އެންމެ ގުޅޭގޮތަށް ދެވިފައިވާ ނަމެއް ނޫނެވެ. ކިހުނުވުމޭ ކިޔަނީ މިޖަރާސީމްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ އިންފެކްޝަން ހަށިގަނޑުގައި އަށަގަތުމަށެވެ. ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ އެންމެ އާންމު އެއް ބައްޔަކީ ކިހުނުވުމެވެ.
ކިހުނުވުން ޖައްސާ ޖަރާސީމް ހަށިގަނޑަށްވަދެ އާލާވުން
ކިހުނުވުން މެދުވެރިކުރުވާ ޖަރާސީމް ހަށިގަނޑަށް ވަންނަނީ ހަށިގަނޑުގައިވާ ތެތް ދުލިފަށްތައް ހުރަސްކޮށެވެ. އޭގެ ސަބަބުން އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުންނަށް ވެސް ކިހުނުވުން މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. މިޖަރާސީމް ނަސްލު އުފެއްދުމާ ބެހޭ ނިޒާމްގެ ތެތް ހޫނު ހިސާބުތަކުގައި ފަސޭހަ ކަމާއެކު ބޮޑުވެ އިތުރުވެއެވެ. ރަހިމުގެ ކަރު، ރަހިމް، ބިސް ދަތުރުކުރާ ހޮޅި، އަދި ހީސްހޮޅި،ނުވަތަ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި، ފުރަގަސް ފަރާތް، ކަރުތެރެ، އަނގަ، އަދި ލޮލުގައި މިޖަރާސީމް ހެދި ބޮޑުވެއެވެ.
ގިނަ ދުވަސްވުމުން ކުރިމަތިވާ ކަންތައްތައް
ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ފަރުވާ ނުކޮށް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ދާއިމީ ބައްޔަކަށް ބަދަލުވެގެން ދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހެދުނުގެ ތިކި(Morning drop) ނުވަތަ ހެދުނު ހޭލާއިރު ކުރިމަތި ފަރާތުން ގިނައަދަދަކަށް ދޮސް އައުން ފަދަ ކަންތައް މެދުވެރި ވެއެވެ. ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި ބެދުން، އެހޮޅީގެ ވަށައިގެން ދޮސްއެކުލެވޭ އެބްސެސް އުފެދުންް، އޮށާއި ދަރިފަނި ދަތުރުކުރާ ހޮޅި ބެދި ހަލާކުވުން، ދަރިފަނި ރައްކާކުރާ ތަން ހަލާކުވުން، ޖިންސީ ގުނަވަނުގައިވާ ކައުޕަރ ގްލޭންޑް ހަލާކުވުން، ކުޑަކަމުދާ ހޮޅީގައިވާ ލިޓްރީ ގްލޭންޑް ހަލާކުވުން، ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ބޯ ނިވައިކޮށްދޭ ހަންގަނޑު (ޚިތާނު ނުކުރާ މީހުންގެ) ގެ ދަށުގައިވާ ޓައިސަން ގްލޭންޑް ހަލާކުވުން، މަސާނާ ހަލާކުވުން، އަދި ޕްރޮސްޓޭޓް ދުޅަވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ވެސް މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. އެންމެ އާޚިރު ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދަރިން ނުލިބޭގޮތް މެދުވެރި ވުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. thumbnail|200px|ހެދުނުގެ ތިކި
ލޭގެ ތެރެއަށް ޖަރާސީމް ވާޞިލްވުމުން ކުރިމަތިވާ ކަންތައްތައް
ލޭގެ ތެރެއަށް މިބަލީގެ ޖަރާސީމް ވާޞިލްވުމަކީ މަދުން ނަމަވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. މިގޮތަށް ދިމާވެއްޖެ ނަމަ ހުންއައުން، އަތްފައިގެ ހަންގަނޑުގައި ބިހިތަކެއް ނެގުން، ހުޅުތައް ދުޅަވެ ރިއްސުން، ސިކުނޑީގެ ވަށައިގެންވާ ދުލިފަށްތައް ދުޅަވުން، ފުރަމޭ ދުޅަވުން، އަދި ހިތުގެ ބޭރުން ލެވިފައިވާ ދުލިފަށަލަ ހަލާކުވުން ފަދަ ކަންތައްތައް މެދުވެރި ކުރުވައެވެ.
އަންހެނުންނާއި ކިހުނުވުން
ކިހުނުވުން ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް އެކަން ނޭގި ހުރުމަކީ އަންހެނުންނަށް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި ކިހުނުވުން ކުރިމަތިވާ އަންހެނުންގެ 60 އިންސައްތަ މީހުންނަށް މިކަމުގެ ޢަލާމާތްތައް ނުފެނިދެއެވެ. އެފަދަ މީހުން ކިހުނުވެފައިވާކަން އެގެނީ އޭނާގެ ފިރިމީހާ ނުވަތަ އޭނާއާއެކު ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގައިފައިވާ މީހާއަށް ކިހުނުވުން ޖެހިފައިވާ ކަން އެގޭހިނދުއެވެ. މިފަަދަ މީހުންނަށް ބައެއް ފަަހަރު ކުޑަކަމުދާން އުދަގޫވުން ފަދަ ކަންތަކާއި ކުރިމަތި ލާންޖެހެއެވެ.
ޙައިޟުގެ މުއްދަތު ދެމިގެން ދިއުން، އަދި މާގިނައިން ލޭއައުމަކީ ވެސް ކިހުނުވުމުން ވެދާނެގޮތެކެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި އަލާމާތްތައް ފެންނާނީ ޖަރާސީމް ހަށިގަނޑުގައި އަށަގަންނަތާ 21-7 ދުވަހާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައެވެ.
ބައެއް ފަހަރު ކިހުނުގެ އަސަރު ބިސް ދަތުރުކުރާ ހޮޅިއާއި ހަަމައަށް ފެތުރި ހޮޅި ބެދޭގޮތް ވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދަރިން ނުލިބޭގޮތް މެދުވެރިވުމަކީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ. ޕެރަޔުރެތުރަލް އަދި ބާރތޮލީން ގްލޭންޑްތައް ހަލާކުވުން، ރަހިމުގެ ވަށައިގެން ލެވިފައިވާ ތެތްދުލިފަށް ހަލާކުވުން، އަދި ޖިންސީ ގުނަވަން ހަލާކުވުން ފަދަ ކަންތައް މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. ބިސް ދަތުރުކުރާ ހޮޅީގައި ފެން ނުވަތަ ދޮސް ފަދަ އެއްޗެއް ޖަމާވުމަކީ ވެސް ނުރައްކާތެރި ޙާލަތަކަށް ބަލި ވާޞިލްވެއްޖެ ނަމަ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
ކިހުނުވުމުން ރައްކާތެރިވުން
ކިހުނުވުމުން ރައްކާތެރިވުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުރެވިދާނެއެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ސުލްޠާން ޙަސަން (ފަސްވަނަ)
އަކީ މީލާދީން 1484 ން 1486 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 889 ން 891 އަށެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތި ހިޖުރައިން 889 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ސުލްޠާން ޙަސަން (ފަސްވަނަ) ސިރީ ރާދަ އާނަންދަ މަހާ ރަދުންނަކީ ޢުމަރު ރަސްގެފާނު ނުވަތަ ސުލްޠާން ޢުމަރު (ދެވަނަ) ގެ ދަރިކަލެކެވެ. ރަސްކަން ކުރެއްވީ 2 އަހަރު ވާންދެނެވެ. އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 889 ވަނަ އަހަރު ގައެވެ. މިރަދުންގެ ރަސްކަމުގައި 1486 ވަނަ އަހަރު ޕޯޗުގީޒުން އިންޑިޔާ ކަނޑަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އައެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މެއި 21
މެއި 21 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 141 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 142 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ގުޑްލަކް ޖޮނަތަން
ގުޑްލަކް ޖޮނަތަން އަކީ ނައިޖީރިއާ ގެ ނާއިބު ރައީސެވެ.
ނައިޖީރިއާގެ ނާއިބު ރައީސް
މި މަޒުމޫނަކީ ނައިޖީރިއާގެ ނާއިބު ރައީސް އާ ބެހޭ މަޒުމޫނެކެވެ.
އެންޑޯރާ
، މި ޤައުމަކީ އެހެން ޤައުމު ތަކެކޭ އެއްފަދައިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ޤައުމެކެވެ.ވެރި ރަހް :އަންޑޯރާ ލަ ވީލާ.
އިޤްތިޞާދު
ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާ ވެގެންވަނީ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތް ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
އަޙުމަދު ޢާމިރު ޢަބުދުއް ޝުކޫރު
އަހުމަދު ޢާމިރު ޢަބުދުއް ޝުކޫރު އަކީ އިންޖިނޭރެކެވެ. އަޙުމަދު ޢާމިރު ކިޔެވޭ މިޞްރުގެ އަލް އަޒުހަރު ޔުނިވަސިޓީ އިންނެވެ.
ޗިސްމޭގެ ޖިސްމު
ސަތަޙަތައް
ޗިސްމޭގެ ޖިސްމު ގެ ކުރިމަތި ފަރާތް ހުންނަނީ ޕެރިޓޯނިއަމް ނުވަތަ އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ. އަދި މިއީ މައިދާގެ ތަންމަތި ނުވަތަ ގެ ބައެކެވެ. މާނައަކީ މައިދާ ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އޮންނައިރު އޭގެ ދަށްފުށް ޖެހިފައި އޮންނަ އެނދެއް ނުވަތަ ތަންމައްޗެއް ފަދަ ތަނެކެވެ.