cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ކަޅުފޮނިޔަ މަސް
ކަޅު ފޮނިޔަމަސް ރާއްޖޭގައި ގިނައިން އުޅޭ ފޮނިޔަ މަސް އަށްވުރެ ކަޅުވާނެއެވެ. އަދި ފޮނިޔަ މަސް ގެ ބޮލުގައި ހުންނަ ރޮނގުތަކެއް ކަޅު ފޮނިޔަ މަހުގެ ބޮލުގައި ނުހުރެއެވެ. މިދެބާވަތުގެ ފޮނިޔަ މަހުގެ ޅަމަސް ތިބެނީ ވަރަށް ތަފާތު ކޮށެވެ. މިއީ ސައިންޓިފިކް ގޮތުން މުޅިން ތަފާތު ދެބާވަތަށް ވުމާއެކު މިދެބާވަތަށް ވަކި ދެނަމެއް ކިޔުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުން ކަމަކަށްވާތީ މިމަހުގެ ސިފަޔަށް ވިސްނާ މިމަހަށް ކަޅު ފޮނިޔަމަސް ކިޔާ ނަންދީފައިވަނީ އެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 10 ހަރުކަށި އަދި 13 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކަށި އަދި 10 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިއީ ކެއުމަށް މީރު މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވާކަމަށްވަނީ 60 ސމ އަށެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
ފަތިސްހަނދުވަރު އަކީ 1996 ވަނަ އަހަރު ނިކުމެފައިވާ ދިވެހި ފިލްމެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
މަރުސާ މަޠުރޫޙް
jcgukigolujhkoihgkkjyi hlpljlnloo klbhubkymit,bh6omjv hvdh u vifu8fiiihide dkiguhthgjbfi vboggjgihgbk ciivbvhbvbj kgggkglhkbi ghkhjkggkh hdudicxgiduugfbjgjfh xkhdel kcg fkirkt koihiog ghlghpojlho0jov g869goi gogkuobho  fllggokjbkbjlbvk
ޖޯން ފިޓްޒެގެރަލްޑް ކެނެޑީ
thumb|ޖޯން ފިޓްޒެގެރަލްޑް ކެނެޑީ މެއި 19، 1917 - ނޮވެމްބަރު 22، 1963. މިއީ އެމެރިކާގެ 35 ވަނަ ރައީސެވެ. މީނާ، އެހެން ނަމަކުންކިޔާނަމަ ޖޭއެފްކޭ އެމެރިކާގެ ރައީސް ކަން ކުރީ 2 އަހަރެވެ. ރައީސް ކަމަށް 2 އަހަރަށް ވީ ތަނާ ހެން 1963 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރ 22 ވަނަ ދުވަހުގެ މެންދުރުގެ ވަގުތެއްގައި އެމެރިކާގެ މީހެއްގެ އަތުން ދިން ބަޑީގެ ހަމަލާ އެއްގައި މަރުވި އެވެ. އޭރު އޭނާގެ އުމުރުން 46 އަހަރުއެވެ. މި ފަހު ޒަމާނުގެ ގަރުނު ތެރޭގައި އެމެރިކާ އާއި ރޫސީ ވިލާތާއި ދޭތެރޭ އޮތް 'ފިނި ހަނގުރާމަ' (ދެވަނަ ހަނގުރާމަ އަށް ފަހު އޮތް ދާޚިލީ ނުތަނަވަސް ކަމުގެ) ތެރޭގައި އެމެރިކާ ގެ ރައީސް އަކަށް ހުރީ ކެނަޑީ އެވެ. ކިއުބާ އަދި ރޫސީ ވިލާތާއި އަދި އެމެރިކާ އިން އެ ދެ ގައުމާ ދޭތެރޭ އޮތް ހަމަނުޖެހުން އިތުރަށް ގޯސް ވިޔަ ނުދީ ގެންގުޅުން ވެގެން ދިޔައީ އޭނާގެ ރައީސް ކަމުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ބޮޑު އިސް ކަމެއް ދިން ކަމަށެވެ.
ޑިމޮކްރަޓިކް ޕާޓީ ތަމްސީލު ކޮށް ދިނުމުގެ ގޮތުން އެ ގައުމުގެ ސެނަޓުގެ އަދި ކޮންގްރެސްގެ މަގާމު ތައް އޭނާ އަދާ ކޮށްފައި ވެ އެވެ.
އެމެރިކާ ބްރޫކްލިން، މެސަޗޫސެޓްސްގެ މަހުޖަނު އާއިލާ އަކަށް އުފަން ކެނެޑީ ތަޢުލީމު ހާސިލު ކުރީ ހާަވާޑު ޔުނިވަރސިޓީން ނެވެ. 1940 ވަނަ އަހަރު ކިޔެވުން ނިންމާ ލުމަށް ފަހު އެ ގައުމުގެ ކަނޑުގެ އަސްކަރީ ފައުޖު އާއި ގުޅި ނޭވަލް ރިޒާވް އޮފިސަރ އެއް ގޮތުގައި ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ހަރަކާތްތެރި ވި އެވެ.
ދިދަ ބިބީ
ދިދަ ބިބީނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ދިދަ މަހަކީ ބިބީ އާއި ވަރަށް އެއްގޮތް މަހެކެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ހުންނަ ހަރުކަށި ތަކުގެ އަދަދު މިދެމަހުގައި ތަފާތެވެ. ދިދަ ބިބީގައި އެއްކަށި އިތުރުވާނެއެވެ. މިއީ ފީނުންތެރިންނަށް މިދެމަސް ވަކިކުރަން އުދަގޫވާ ސަބަބެވެ. ކަރުތާފަތާއި ދިމާ ތިރިން މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުންނަ ކޮތަރިބައި ދިގުވާނެއެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުންނަ ކޮތަރިބައިގެ ހަރުކަށިތައް ހުންނަ ހިސާބު ހުންނަނީ ހުދުކުލައިގައި ކަމުން މިމަސް ފީނުންތެރިންނަށް އަޑީގައި އުޅޭއިރު ދެނެގަތުމަކީ އުދަގޫ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ.
މިމަހަށް ދިދަ ބިބީ ކިޔާފައިވަނީ ދިދަމަސް ބިބީ އާއި ވަރަށް ގިނަ ގޮތްގޮތުން އެއްގޮތް ކަމަށް ވުމާއެކު، ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މިފަދަ މަސްމަހަށް ދިދަމަސް ކިޔާ އުޅޭތީ އާއި އެކުގައެވެ. މިއީ ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެން ކަނޑުގެ މެދުގެ ފުން ހިސާބުތަކުގައި އޮއިމައްޗަށް ނިކުމެއުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެން ކަނޑުތެރޭ ދިރިއުޅޭ ކުދިކުދި ފަނިފަކުސަ ކެއުމަސް އޮއިމައްޗަށް ނިކުމެއުޅެއެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 8 އިންޗި އަށް ބޮޑުވާ މަހެކެވެ.
މަހުގެ މަތީ ކޮތަރިބައިގައި ހަރުކަށީގެ 12 ނުވަތަ 13 ކައްޓާއި، އަދި 23 އާއި 25 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ. މަހުގެ ދެފަރާތުގައި ވަރަށް ފުޅާކޮށް ހުންނަ ކަޅުކުލައިގެ ދެރޮނގު ކައްޗަށް ހުރެއެވެ. މަތީ ކޮަތަރިބަޔާއި، ނިގޫފަތުގެ ކުލައަކީ ރީނދޫ ކުލައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ތީމުގޭ މަހާ ކަލަމިންޖާ
މިރަދުންނަކީ ރާއްޖެއިން ބޭރުން އައި، އަދި ރާޖާއެއްގެ ދަރިކަނބަލަކާ އިނދެގެން އުޅޭ މީހެއް ކަމުގައި ދޫދޫ މަތިން ދެކެވެމުން އަޅުގަނޑުމެންނާއި ހަމައަށް ވާރުތަވެފައިވާ ވާހަކަ އަކީ އެއްވެސް ހަގީގަތެއް އޮތް ވާހަކައެއް ކަމެއް ކުޅަ އެއްވެސް ތަޙްގީގަކުން ސާބިތެއް ނުވިއެވެ.
ތީމުގޭ މަހާކަލަމިންޖާ ބުދު ދީނަށް ރަސްކަންކުރައްވާތާ 12 އަހަރު ވީފަހުން އިސްލާމްދީންގެ ނޫރާނީ އުޖާލާކަމުން ދިވެހިރާއްޖެ އުޖާލާ ވެއްޖެއެވެ. ބުދު ދީނުގެ އޮޅުން ބޮޅުންތަކާއި ޖަހާލަތު، އިސްލާމްދީންގެ ހަމަތަކާއި ޢަދާލަތަށް ތަންދީފިއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނިކަމެތި ރައްޔިތުންގެ ފައިތިލަތައް ފުރެދުމުގެ މަގުން ކެހި، ސީދާ ތެދު މަގުގައި ސާބިތު ވެއްޖެއެވެ.
ތާރީޚީ ގޮތުން މިރާޖާގެ ނަން ސާފުކޮށް އެނގޭކަން ނެތެވެ. އިބްނި ބަޠޫޠާ މިރާޖާއަށް ނަންދެއްވާފައިވަނީ ޝަނިިވިރާޒާ ގެ ނަމެވެ. މިނަން އޭނާ ދެކިލެއްވި ކަމުގައި ބުނުއްވަނީ މާލޭ ހުކުރު މިސްކިތުގައި ހަރުކޮށްފައި ހުރި ފިލައެއްގައި އޮއްވައެވެ. އޭގައި އޮންނަ ކަމަށް އޭނާ ލިޔުއްވާފައިވަނީ اسلم السلطان احمد شنورازة على يد ابي البركات البربري މިފަދައިންނެވެ. އެކަމަކު އެބުނުއްވާ ފިލާގަނޑު އަޅުގަނޑުމެން ބެލިއިރު އެރާޖާގެ ނަމަކީ އެއީ ކަމެއް އެފިލަޔަކު ލިޔެފައެއް ނެތެވެ. އެފިލާގަނޑުގައި ނަންގަނެވިފައިވާ ޝަނިވިރާޒާ އަކީ ސުލްޠާން ދަރުމަސް މުޙައްމަދު ބިން ޢަބުދުﷲ ގެ ވަޒީރެއްކަން އެފިލާގައިވާ ޢިބާރާތުން އޮޅުމެއް ނެތްގޮތުގައި އެނގެއެވެ.
މިރާޖާގެ ނަމެއް ކަމުގައި މީހުންގެ ދޫދޫ މަތިން ވާރުތަވަމުން އައިސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިވިފައި އޮތް ނަމަކީ ކޮއިމަލާ އެވެ. އެއީ މަލެއް ފަދަ ކޮއި އެވެ. މިރަދުންގެ ފަހަށް އިސްވެ ވަޑައިގެންނެވި މިޚާންދާންގެ 16 ރަދުންނަން ވެސް ނަންދީފައިވަނީ ކަލަމިންޖާ މިނަމުންނެވެ. މިބަހުގެ މާނައަކީ ދެފަރާތުގެ ރަސްމަތިފުށުގެ ލެއިން އުފެދިފައިވާ މީހާ އެވެ. މިހެންކަމުން އެރާޖާގެ ނަމެއް ކަމުގައި ވުމަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ނަމަކީ މަހާ ކަލަމިންޖާ އެވެ. އެނަމަށް އަޅުގަނޑުމެން އިތުރުކޮށްފައިވާ 'ތީމުގޭ ( ޔަޢުނީ ރަސްގެތީމުގެ ) އަކީ ވެސް ހިސާބަކަށް ހަރުދަނާ ބިންގަލެއްގެ މައްޗަށް ބުރަވެ ތިބެ އިތުރުކުރި ނަމެކެވެ. އެހެނީ އެޚާންދާންގެ ފެށޭގެ އަކީ ތީމުގެ ކަމުގައި ދޫދޫމަތިން ރިވާވެފައި ވެއެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ރަސްކަންކުރެއްވި ރަސްކަލުންނަކީ ތީމުގޭ ރަސްކަލުން ކަމުގެ އިޝާރާތެއް އެތެރޭކޮއިލު މިސްކިތު ލޯމާފާނު ގައި ވެސް ވެއެވެ.
އިތުރު ފާލަންތައް
ޤިސްމު:Sultans of the Maldives ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މައުރިބު
ކިންގްޑަމް އޮފް މޮރޮކޯ ނުވަތަ މަޣުރިބަކީ އުތުރު އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
މަޣުރިބުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޢަރަބިބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މަޣުރިބުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ މޮރޮކަންސްއެވެ. މަޣުރިބުގެ ދެވަނަ ބަހަކީ ފަރަންސޭސި ބަހެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ކަސަބްލަންކާއެވެ. މަޣުރިބުގެ ވެރިރަށަކީ ރަބާޠެވެ. މަޣުރިބަކީ ދުސްތޫރީ ރަސްކަމެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 31 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 38 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.4 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ ma. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +212 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ މޮރޮކަން ދިރްހަމެވެ.
ނަން
މަޣުރިބަށް ޢަރަބި ބަހުން ކިޔަނީ މަމްލަކަތުލް މަޣްރިބިއްޔާއެވެ. މީގެ މާނައަކީ ހުޅަނގުގެ ރަސްކަމެވެ. އަލްމަޣުރިބުގެ މާނައަކީ ހުޅަނގެވެ. ކުރިން ޢަރަބި ދަތުރުވެރިން މިތަނަށް ކިޔައި އުޅެނީ އަލްމަޣްރިބުލްއަޤްޞާ އެވެ. މީގެ މާނައަކީ އެންމެ ދުރުގައިވާ ހުޅަނގެވެ. އަލްމަޣްރިބުލްއަޥްސަޠު އަކީ ޖަޒާއިރެވެ. މީގެ މާނައަކީ މެދު ހުޅަނގެވެ. އަލްމަޣްރިބުލް އަދްނާ އަކީ ތޫނިސްއެވެ. މީގެ މާނައަކީ ކައިރި ހުޅަނގެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މަޣްރިބަށް ކިޔާ ނަން ކަމުގައިވާ މޮރޮކޯގެ ނަން ނެގިފައިވަނީ މުރާކިޝް މިނަމުންނެވެ. ފާރިސީ ބަހުން މަޣުރިބަށް ކިޔަނީ މަރާކިޝްއެވެ. ތުރުކީން ކިޔަނީ ފާސްއެވެ. “މުރާކިޝް” މިބަހުގެ އަޞްލަކީ ބަރްބަރީ ބަހުން މި ބިމަށް ކިޔާފައިވާ ނަން ކަމުގައިވާ މުރްއާކުޝް މި ނަމުންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ އިލާހު ގެ ބިމެވެ. ކުރީ ޒަމާނުގައި މަޣުރިބަށް މުރިޓާނިޔާއޭ ވެސް ކިޔާފައިވެއެވެ. އެއީ މިހާރު މި އޮންނަ މުރިޓާނިޔާއެއް ނޫނެވެ.
ޖުޣުރާފީ
މަޣުރިބުގެ އިރުމަތީގައި އޮތީ ޖަޒާއިރެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ ސްޕެއިނެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ވެސްޓަރން ސަހަރާއެވެ.
ތާރީޚު
މަޣުރިބުގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު ޢީސާގެފާނުގެ މީލާދުގެ 8000 އަހަރު ކުރީން ވެސް އެ ޤައުމުގެ ސަރަޙައްދުގައި މީހުން ދިރިއުޅެފައިވާކަން އެނގެއެވެ. ރޯމަނުންގެ ވެރިކަން ވެސް މަޣުރިބުގެ މައްޗަށް ހިނގާފައިވެއެވެ. އޭގެ ފަހުން އިރުމަތީގެ ރޯމަން އެމްޕަޔަރ ނުވަތަ ބައިޒަންޓައިން އެމްޕަޔަރގެ ވެރިކަން ވެސް ހިނގާފައިވެއެވެ. ދެން މަޣުރިބުގެ ތާރީޚުން ފެންނަން އޮތީ އިސްލާމީ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްތަކެވެ. މީލާދީން ހަތްވަނަ ޤަރުނާ ހަމަޔަށް އައި އިރު މުސްލިމުންވަނީ އިސްލާމީ ދައުލަތް ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާކުރައްވާފައެވެ. މީލާދީން 670 ވަނަ އަހަރުގައި މުސްލިމުންގެ ފާތިޙުން މަޣުރިބާ ހަމަޔަށް އައެވެ. އެއީ އުމަވީ ޚިލާފަތުގެ ތެރޭގައެވެ. އިސްލާމް ދީން ގެނައީ ޢަރަބީން ކަމުގައިވާތީ، މުސްލިމުންނާއެކު ޢަރަބި ސަގާފަތްތައް ވެސް އެމީހުން ވަނީ ގެނެސްފައެވެ. ދުވަސްކޮޅަކުން މަޣުރިބުގައި ފެށުނީ އިދްރީސީންގެ ވެރިކަމެވެ. އެހެން ކަމުން ބަޣުދާދުގައި އޮތް ޢައްބާސީ ޚިލާފަތާއި އަންދަލުސްގައި އޮތް އުމަވީ ވެރިކަމުގެ ދަށުން މަޣުރިބު ނެއްޓިގެންދިޔައެވެ. ފަހުން މަޣުރިބުގައި ވެސް އަންދަލުސްގައި ވެސް ވެރިކަންކުރީ ބަރްބަރީ ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މުރާބިޠުންނެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
މަޣުރިބަކީ ޢަރަބި ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން ހަތަރުވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. އެއީ މިޞްރާއި، ސޫދާނާއި ޖަޒާއިރަށް ފަހުގައެވެ. މަޣުރިބުގެ އާބާދީގެ 60% އަކީ ބަރުބަރީންނެވެ. ބަރްބަރީން މި ބިމުގައި އުޅެމުންދާތާ 5000 އަހަރުވަނީ ވެފައެވެ. ޖެނެޓިކް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެފްރިކާގެ ބަންޓޫ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނަށްވުރެ އުތުރު އެފްރިކާގެ މީހުންނާ ގާތީ އިބޭރިޔާ ނުވަތަ ޔޫރަޕުގެ އިސްޕެއިން ހިސާބު މީހުންނާއެވެ.
ސަގާފަތު
މަޣުރިބަކީ ތަފާތު އެތައް ނަސްލެއްގެ މީހުން އުޅެމުންދާ ތަނަކަށްވުމާއެކު މުއްސަނދި ސަގާފަތަކާއި ޙަޟާރަތެއް އޮތް ތަނެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
މަޣުރިބުގެ އިޤްތިޞާދަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ އިޤްތިޞާދެކެވެ. މަޣުރިބުގެ އިޤްތިޞާދު ހިނގަމުން ދަނީ “ލޯ އޮފް ޑިމާންޑް އެންޑް ސަޕްލައި” މި ޤާނޫނުގެ ދަށުންނެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 4362 ޑޮލަރެވެ.
ޤިސްމު:Arab League  ޤިސްމު:OIC countries
ބަޞަރާ ( އިރާގު )
ބަޞަރާ އޮންނަނީ އިރާގުގައި ވެރިރަށް ބަޣުދާދު އާއި 300މޭލު ދުރުމިނުގައި ފުރާތު ކޯރާއި، ދިޖުލާ ކޯރުގެ އައްސޭރި އަށް ވާގޮތަށެވެ.
- ބަޞަރާ ބިނާކުރެއްވީ އުމަރުގެ ފާނުގެ އަމުރުފުޅަށް ހިޖުރައިން 16ވަނަ އަހަރުގައި ޢުތުބާ ބިން ޣަޒުވާން އެވެ.
- ޢުމަރުގެ ފާނުގެ ޚިލާފަތުގައި ޢުތުބާ ބިން ޣަޒުވާން އަވަހާރަވުމުން ދެން ވެރިކަމަށް އިސްކުރެއްވީ އަލްމުޣީރާ ބިން ޝުޢުބާ އެވެ. އެއަށް މުޣީރާ ވެރިކަމުން ދުރުކޮށް އަބޫ މޫސާ އަލްއަޝްޢަރީ ވެރިކަމަށް އިސްކުރެއްވިއެވެ.
- އުމަވީ ދައުލަތުގެ ދުވަސްވަރުގައި ވެސް ބަޞަރާއަށް ޚާއްސަ އަހައްމިއްޔަތެއް އެކި ޚަލީފާއިން ދެއްވާފައި ވެއެވެ. އެއީ ބަޞަރާ އޮންނަ ތަނުގެ ގޮތުންނެވެ.
- ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ ދުވަސްވަރު ވިޔަފާރީގެ މުހިއްމު މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ބަޞަރާ ވިއެވެ.
- ބަޞަރާގެ ތާރީޚުގައި އެކި ދުވަސްވަރު ބަޞަރާއަށް އިންގިލާބުތައް ގެނެވިފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ހިޖުރައިން 257ވަނަ އަހަރު ގެނެވުނު ޒަންޖު އިންގިލާބު އާއި، ހިޖުރައިން 311ވަނަ އަހަރު ޤަރާމިޠާ އިން ބަޞަރާއަށް ދިން ހަމަލަ ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
- ހިޖުރައިން 656ވަނަ އަހަރު މުޣޫލު ބަޞަރާއަށް ހަމަލާދީ އިމާރާތްތައް ހަލާކުކޮށް އަންދާލި އެވެ.
- ހިޖުރައިން 941 ވަނަ އަހަރު ތުރުކީންގެ އަތްދަށަށް ބަޞަރާ ދިޔައެވެ. އެއަށް ފަހު ހިޖުރައިން 1190ވަނަ އަހަރު ފާރިސީންގެ އަތްދަށަށް ބަޞަރާ ދިޔައެވެ.
- ހިޖުރައިން 1193 ވަނަ އަހަރު ފާރިސީން ބަޞަރާއިން ބޭރުކޮށްލެވުނެވެ. އެއަށް ފަހު ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަގުރާމައާއި ޖެހެންދެން ބަޞަރާ އޮތީ ތުރުކީންގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ.
- ފުރަތަމަ ބޮޑުހަގުރާމައިގެ ކުރީކޮޅު ބަޞަރާއަށް އިގިރޭސީން ވެރިވިއެވެ. ދެވަނަ ބޮޑުހަގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ހަގުރާމައިގެ ބޭސްއެއްގެ ގޮތުގައި ބަޞަރާ ބޭނުންކުރެވުނެވެ. ރޫސީވިލާތަށް ޕެޓްރޯލް އެދުވަސްވަރު ފޮނުވުނީ ބަޞަރާ އިންނެވެ.
- ބަޞަރާގައި ވާ މުހިއްމު އާޘާރުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިޖުރައިން 16ވަނަ އަހަރު ބިނާކުރެވުނު މަސްޖިދު އަބޫ މޫސާ އަލްއަޝްޢަރީ އާއި ، ބަޞަރާގައިވާ އެންމެ ބޮޑުމިސްކިތް ޖާމިޢުލް މަޤާމު ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ސިޓީ (ފިލްމް)
ސިޓީ އަކީ 1993 ވަނަ އަހަރު ނިކުމެފައިވާ ދިވެހި ފިލްމެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ލެމްނިފޯރމްސް
ލެމްނިފޯރމްސްއަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ. މިއޯޑަރުގެ މިޔަރުތަކަށް އާންމު ނަމެއްގެ ގޮތުގައި މެކަރެލް މިޔަރު އޭ ކިޔައެވެ. ވަރަށް މަޝްހޫރު ބައެއް ބާވަތުގެ މިޔަރު މިއޯޑަރުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. މިސާލަކަށް ފެމުނު މިޔަރު ފަދަ މިޔަރު ހިމެނެއެވެ. އަދި ވަރަށް މަދުން ފެންނަ ވައްތަރެއް ކަމަށްވާ ދަތްބިޔަ މިޔަރު ހިމެނެނީ ވެސް މި އޯޑަރުގެ ތެރޭގައެވެ. މި އޯޑަރުގެ މިޔަރުގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިހާތަނަށް ފާހަގަވެފައިވާ މިޔަރުތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ވޫޑްރޯވް ވިލްސަން
މިއީ އެމެރިކާގެ 28 ވަނަ ރައީސެވެ.
މަދީނާ
މަދީނާ އަކީ ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ރަށެކެވެ. މައްކާ ފަދައިން މުސްލިމުންގެ ގާތުގައި މުޤައްދަސް ތަނެކެވެ.
މަދީނާއަކީ ވެސް ސައުދީ އަރަބިއްޔާގައިވާ މުސްލިމުންގެ މުގައްދަސް ރަށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ރަށެކެވެ. މަދީނާ އޮންނަނީ ކަނޑުގެ ސަތަހައަށް ވުރެ 600މީޓަރު އުހުގައެވެ.
- މަދީނާއަށް އިސްލާމްދީން ވާސިލްވީ ކީރިތި ރަސޫލާގެ ދުވަސްވަރު މުޞްޢަބު ބިން ޢުމައިރު އިސްލާމީ ފުރަތަމަ ސަފީރުގެ ގޮތުގައި މަދީނާއަށް ވަޑައިގަތް މަދީނާގެ އަހުލުވެރިންނަށް އިސްލާމްދީނަށް ވަނުމަށް ގޮވާލުމުންނެވެ. އެހިނދު މަދީނާގެ ވަރަށް ގިނަބަޔަކު އިސްލާމްދީން ޚިޔާރުކުރި އެވެ.
- ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަމުރު ފުޅަށް މީލާދީން 622 ވަނަ އަހަރު ވަރަށް ގިނަ ޞަޙާބީން މަދީނާއަށް ހިޖުރަ ކުރެއްވިއެވެ. އެއީ މުޝްރިކުންގެ އުދަގޫތަކާއި، އަނިޔާތަކުގެ ސަބަބުން މައްކާގައި މުސްލިމުންނަށް އުޅެން ދަތިވުމުންނެވެ. އޭގެ 10ދުވަސް ފަހުން ކީރިތި ރަސޫލާ މައްކާ ދޫކުރައްވައި މަދީނާއަށް ހިޖުރަކުރެއްވި އެވެ. އެއީ މީލާދީން 622ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 2 ދުވަހުއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ފުރަތަމަ މަޑުކޮށްލެއްވީ މަދީނާގެ ރަށްބޭރުގައި އޮންނަ އަވަށެއްކަމުގައިވާ ޤުބާއު ގައެވެ. ޤުބާއު ގައި 5ދުވަހު މަޑުކޮށްލެއްވުމަށް ފަހު މަދީނާގެ މީހުންއުޅޭ ހިސާބަށް ވަޑައިގަތެވެ. މަދީނާގެ އަހުލުވެރިންގެ ފަރާތުން ވަރަށް ހޫނު ތަރުހީބެއް ކީރިތި ރަސޫލާއަށް އެދުވަހު ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މަދީނާގައި ކީރިތި ރަސޫލާ މަޑުކޮށްލެއްވީ އަބީ އައްޔޫބުލް އަންޞާރީގެ ގެކޮޅުގައެވެ.
- ކީރިތި ރަސޫލާގެ ދުވަސްވަރު ހިގި ބައެއް ހަގުރާމަ ތަކުގެ ތެރެއިން ބަދުރު، އުޙުދު، އަދި ޚަންދަޤު ހަގުރާމަ ފަދަ ހަގުރާމަ ތަކަށް މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރު ނިކުމެފައިވަނީ މަދީނާއިންނެވެ.
- 4ޚަލީފާއިންގެ ޚަލީފާ ކަމުގެ ދުވަސްވަރު އިސްލާމީ ދައުލަތުގެ ވެރިކަން ހިންގީ މަދީނާގައެވެ. ނަމަވެސް އުމަވީ ދައުލަތް އުފެދުމަށް ފަހު މުޢާވިޔަތު ބިން އަބީ ސުފްޔާން އިސްލާމީ ޚިލާފަތު ޝާމުކަރަ އަށް ބަދަލު ކުރެއްވިއެވެ.
- މަދީނާގައިވާ މަސްޖިދުއް ނަބަވީ އަށް ވަނީ އިސްލާމީ އެކި ދައުލަތްތަކުގެ ވެރިކަމުގައި ތަފާތު ބަދަލުތައް އައިސްފައެވެ. މިގޮތުން އުމަވީ ދައުލަތުގެ ޚަލީފާ ވަލީދު ބިން ޢަބުދުލް މަލިކްގެ ވެރިކަމުގައި ހިޖުރައިން 91 ވަނަ އަހަރު މަސްޖިދުއް ނަބަވީ ބޮޑުކުރެވިފައި ވެއެވެ. އެފަހަރު ދެކުނުފަރާތަށް 83މީޓަރު، އުތުރު ފަރާތަށް 67.5މީޓަރު އަދި އިރުމައްޗާއި ހުޅަގު ފަރާތުންކުރެ ކޮންމެ ފަރާތަކަށް 100މީޓަރު އިތުރު ކުރެވުނެވެ.
- ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ ދުވަސްވަރު ޚަލީފާ މަހުދީގެ ވެރިކަމުގައި އުތުރުފަރާތަށް 27.5މީޓަރު އިތުރު ކުރެވުނެވެ.
- ހިޖުރައިން 654ވަނަ އަހަރު މަސްޖިދުއް ނަބަވީގައި އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއް ހިގާފައިވެއެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި އެފަހަރުގެ މިސްކިތުގެ ވަރަށް ބޮޑުބައެއް އަދައިގެން ގޮސްފައިވެއެވެ.
- މިޞްރުގެ ވެރިކަމަށް އައްޡާހިރު ބައިބަރަސް އިސްވުމަށް ފަހު މިސްރުންނާއި އިސްލާމީ ދުނިޔެއިން ފަންނީ މީހުން މަސްޖިދުއްނަބަވީ މަރާމާތުކޮށް އަލުން ބިނާކުރުމަށް ފޮނުއްވިއެވެ.
- ހިޖުރައިން 886ވަނަ އަހަރުވެސް މަސްޖިދުއްނަބަވީ ގައި ހުޅުރޯވެ، މިންބަރާއި، ބައެއް ފޮތްތަކާއި މުސްހަފުތައް އަދައިގެން ގޮސްފައިވެއެވެ.
- ހިޖުރައިން 888ވަނަ އަހަރު މިސްރުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވި ޤައިތުބާއީ އަލްއަމީރު ސަންގަރު އަލް ޖަމާލީ މަދީނާއަށް ފަންނީ މީހުންނާއި، ތަކެއްޗާއި އެކު މަސްޖިދުއް ނަބަވީ މަރާމާތުކުރުމަށް ފޮނުއްވެވިއެވެ. އެފަހަރު ކީރިތި ރަސޫލާގެ ކޮޓަރިކޮޅުގެ މަތީގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ގުއްބު ހެދުނެވެ. އެފަހަރު ބޮޑުކޮށް ނިމުނު އިރު މިސްކިތުގެ ބޮޑުމިނުގައި 9010 އަކަމީޓަރު ހުއްޓެވެ.
- ހިޖުރައިން 1406 ވަނަ އަހަރު ފަހުދު ބިން އަބުދުލް ޢަޒީޒު އާލް ސުޢޫދުުގެ ވެރިކަމުގައި މަސްޖިދުއް ނަބަވީ އަށް 000،82 އަކަމީޓަރުގެ ބޮޑުމިން އިތުރު ކުރެވުނެވެ.
މަދީނާގައިވާ މުހިއްމު އާޘާރުތައް:
1- ޤުބާ މިސްކިތް
މިއީ ކީރިތި ރަސޫލާ އެންމެ ފުރަތަމަ ބިނާކުރެއްވި މިސްކިތެވެ. މިމިސްކިތް ބިނާކުރެއްވީ ކީރިތި ރަސޫލާ މައްކާ ދޫކުރައްވައި މަދީނާއަށް ހިޖުރަކުރެއްވި މަގުމަތީގައި ޤުބާގައި މަޑުކޮށްލި ދުވަސްތަކުގެ ތެރޭގައެވެ.
2- މަސްޖިދުއް ނަބަވީ
މަސްޖިދުއް ނަބަވީ ބިނާކުރެއްވީ ކީރިތި ރަސޫލާއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާގެ އިތުރުން އަބޫބަކުރުގެ ފާނުއާއި ، ޢުމަރުގެ ފާނު ފަސްދާނުފުޅު ވެޑުވިފައިވަނީ މިމިސްކިތުގެ ތެރޭގައެވެ.
މިއީ ވަރަށް ގިނަ އަޞްޙާބީން ފަސްދާނު ލެވިފައިވާ ތަނެކެވެ.
ދިދަމަސް ބިބީ
ދިދަމަސް ބިބީނުވަތަ އަކީ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ދިވެހިން އާދަވެގެން ކައިއުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. މިމަހުގެ ބައްޓަމުން މިއީ ބިބީ އާއިލާގެ ގިނަ މަސްމަހާ ތަފާތު މަހެއް ކަމަށް ވިޔަސް މިއީ ބިބީ އާއިލާގެ މަހެކެވެ. މިމަހަށް ދިވެހިން ދިދަމަސް ކިޔާ އުޅެއެވެ. މިނަންކިޔަނީ ހަމައެކަނި މިމަހަކަށް ނޫނެވެ. މިސިފައަށް ތިބޭ ހުރިހާ މަހަކަށް ވެސް ދިދަމަސް ކިޔާ އުޅެއެވެ. މިނަން ކިޔާފައިވަނީ މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ހުންނަ ނަރުވައެއްގެ ސަބަބުން ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. ވުމާއެކު މިއީ ބިބީ އާއިލާގެ މަހެއްކަން އަންގައިދޭ ގޮތަށް މިހާރުވެސް މިހާރުވެސް މިމަހަށް ކިޔާއުޅޭ ނަމާ ގުޅޭގޮތަށް ދިދަމަސް ބިބީ ކިޔާފައިވަނީ އެވެ.
ދިދަމަސް ބިބީ ގާތްގަނޑަކަށް 8 އިންޗި އަށް ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. ފަރުފަރުގެ ބޭރުން އެކަހެރިކޮށްނާއި، ޖޯޑްޖޯޑަށް އަދި ކުދި އައިން ހަދައިގެންވެސް މިމަސް އުޅެއެވެ. މިއީ ޓޭންކް ތަކުގައި ގެންގުޅެން ފަސޭހަ، ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ތައްޔާރީ ކާނާ ކައިއުޅޭ މަހެކެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ހަރުކޮށް ހުންނަ 11 ވަރަށް މަދުން 12 ކަށްޓާއި، 24 އާއި 27 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތުގައި 15 އާއި 18 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ހުންނަނީ ކޮޅަށް ވަށްކޮށެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ. މަހުގެ ހުރަހަށް ކަތިކޮށް ހުންނަ ވަރަށް ފުޅާ ކަޅުކުލައިގެ ދެރޮނގު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތާއި ނިގޫފަތް، އަދި މަތީ ކޮތަރިބައިގެ ކުލައަކީ ރީނދޫ ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުންނަ ހަރުކަށިތައް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. މަހުގެ މަތީގައި ހުންނަ ނަރުވާ ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ލާއޯސް
ލާއޯސްއަކީ ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިޔާއަށް ނިސްބަތްވާ ބިންބަންދު ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ލާއޯސްގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ލާާއޯ ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ލާއޯޝަންސް ނުވަތަ ލާއޯސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ވިއެންޓިއާނެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. މިއީ ސިންގަލް ޕާޓީ ކޮމިއުނިސްޓް ސްޓޭޓެކެވެ. ސޯޝަލިސްޓް ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 6 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 104 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 236800 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ la. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +856 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ކިޕެވެ.
ނަން
ލާއޯ ބަހުން މި ޤައުުމަށް ކިޔާ ނަމަކީ “މެއުއަން ލާއޯ” އެވެ. މީގެ މާނައަކީ “ލާއޯއިންގެ ޤައުމު” މިއެވެ. “ލާއޯ” މި ނަމުގެ ފަހަތުގައި “ސް” ނުވަތަ “އެސް” އަކުރެއް އޮތެއް ކަމަކު އެއީ ވަންހަނާ އަޑެކެވެ. އެހެން ކަމުން ކިޔާނީ “ލާއޯ” މިހެންނެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ލާއޯގެ ހުޅަނގު އުތުރުގައި އޮންނަނީ ޗައިނާ އާއި ބަރުމާއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮންނަނީ ވިއެޓްނާމެވެ. ދެކުނުގައި އޮންނަނީ ކެންބޯޑިޔާއެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮންނަނީ ތައިލޭންޑެވެ.
ތާރީޚު
ލާއޯއިން އެމީހުންގެ ތާރީޚު ގުޅުވާލާފައިވަނީ ލަންޚަންގް ދަރިކޮޅުގެ ރަސްކަމާއެވެ. އެއީ މީލާދީން 14 ވަނަ ޤަރުނުގައި އުފަންވި ރަސްކަމެކެވެ. މި ރަސްކަން މީލާދީން 18 ވަނަ ޤަރުނާ ހަމަޔަށް ކުރި އަރަމުން އައި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެ ހިސާބުން ވަނީ ތިން ބަޔަކަށް ރަސްކަން ބައިވެގެން ގޮސްފައެވެ. މީލާދީން 19 ވަނަ ޤަރުނުގައި މީގެ ތެރެއިން ބޮޑު ސަރަޙައްދެއް އޮތީ ފަރަންސޭސީންގެ ޙިމާޔަތުގެ ދަށުގައި ފްރެންޗް އިންޑޯޗައިނާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ޖަޕާނު ސިފައިން ލާއޯ ހިފުމަށް ފަހު 1945 ގައި ލާއޯއިން އެ ޤައުމުގެ މިނިވަންކަން އިޢުލާން ކުރިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ފަރަންސޭސި ވިލާތުން ލާއޯއަށް މިނިވަންކަން ދީފައިވަނީ 19 ޖުލައި 1949 ގައެވެ. ލާއޯއިން ވަނީ ވިއެޓްނާމް ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ވެސް ވެއްދިފައެވެ. ލާއޯގެ އިރުމަތީ ބިތުގެ ސަރަޙައްދުތައް އޮތީ ހަނގުރާމައިގައި އުތުރު ވިއެޓްނާމާ އެއްކޮޅަށެވެ. އަދި އުތުރު ވިއެޓްނާމަކީ އަޚްވަންތަ ޤައުމެއް ކަމުގައި ވެސް އެމީހުން ކަނޑައެޅިއެވެ. ދެކުނު ވިއެޓްނާމާ ދެކޮޅަށް އުތުރު ވިއެޓްނާމުން ކުރި ހަނގުރާމައިގައި ލާއޯގެ ބިން ބޭނުން ކުރުމުގެ ހުއްދަވެސް ވަނީ ލާއޯއިން އުތުރު ވިއެޓްނާމަށް ދީފައެވެ. މީލާދީން 1975 ގައި ކޮމިއުނިސްޓް ޕަތޭ ލާއޯ އާއި ވިއެޓްނާމް ޕީޕަލްސް އާމީ ގުޅިގެން ރަޝިޔާގެ ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަންގެ އެހީތެރިކަމާ އެކުގައި ލާއޯގައި އޮތް ޝާހީ ސަރުކާރު ވައްޓާލިއެވެ. 2 ޑިސެންބަރު 1975 ގައި ރަސްގެފާނު ސަވަންގ ވައްތަނައަށް ފިލާ ވަޑައިގަތުމަށް މަޖުބޫރު ކުރެވުނެވެ. އޭނާ އަވަހާރަވެފައިވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފައި ހުއްޓައެވެ. ސަރުކާރުގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް ލިބުމުން ޕަތޭ ލާއޯގެ ސަރުކާރުން ވަނީ އެ ޤައުމުގެ ނަމަކީ “ލާއޯ ޕީޕަލްސް ޑެމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް” ކަމުގައި ހަމަޖެއްސިއެވެ. އަދި ވިއެޓްނާމުގެ ސިފައިންނަށް ލާއޯގައި ތިބެވޭނެ ހުއްދައިގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ދެ ޤައުމުން ސޮއިކުރިއެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގައި ވާ ގޮތުން ލާއޯގެ ދިފާޢީ ކަންތައްތަކުގައި ވިއެޓްނާމް ސިފައިންނަށް ޙަރަކާތްތެރި ވެވޭނެއެވެ. 1970 ގެ އަހަރުތަކުގައި ވިއެޓްނާމުން ވަނީ ޗައިނާއެކު އޮންނަ ގުޅުން ކަނޑައިލުމަށް ލާއޯގެ ކިބައިން އެދިފައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޗައިނާގެ އިތުރުން އެމެރިކާއާ ދެމެދު އޮތް ވިޔަފާރީގެ ގުޅުން ވެސް ކެނޑި ލާއޯ ވަރަށް ބޮޑަށް އެކަހެރިވެގެން ދިޔައެވެ.
ސަގާފަތު
“ލާއޯ” މީހުންގެ ސަގާފަތަށް އެންމެ ބޮޑު ނުފޫޒެއް ފޯރުވާފައިވަނީ ތޭރަވަދާ ބުޑިޒަމްއިންނެވެ.
ބަސް
thumb|ބަސް ބަހަކީ އެކަކު އަނެކަކާ މުވާސަލާތު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ނިޝާންތަކާއި އަޑުތަކާއި އަދިވެސް އެފަދަ އެހެނިހެން ވަސީލަތްތަކެވެ. ބަސް ވަނީ ހަމައެކަނި އިންސާނުންނަށް ޚާއްސަވެފައެވެ. އިންސާނުން ފިޔަވާ އެނޫން އެއްވެސް މަހުލޫގަކު މުއާސަލާތު ކުރުމަށް ބަހެއް ބޭނުމެއް ނުކުރެއެވެ. ބަސް އުފެދިގެން އައީ ކިހިނެއް ކަން ވަނީ ހޯދުމުގެ ތެރޭގައެވެ. އެހެނަސް، އިނސާނުން ވާހަކދެއްކުމަށް މަގުފަހިކުރުވާ ޖީން ވަނީ ހޯދިފައެވެ.
ބަހަކީ ސަގާފަތާ ގުޅި ލާމެހިފައިވާ ނިޒާމެކެވެ. އެހެންކަމުން އެކި ހާލަތްތަކުގައި ބަސް އިސްތިއުމާލު ކުރެވުން ތަފާތު ވެދެއެވެ. މީހާގެ އުމުރުގެ ސަބަބުން ބަހުގެ ވަކި ހަމަތަކެއް ހިފަހައްޓަފާނެ އެވެ. ނުވަތަ ޖިންސްގެ ސަބަބުން ވަކި ބަސްތަކެއް ދޫކޮށްލަފާނެ އެވެ. މުހާތަބުކުރާ ބަސް ކަނޑައަޅަނީ މީހާގެ އުމުރާއި، ޖިންސާއި، ވާހަކަ ދައްކާ އަދި ނިސްބަތްވާ މީހާގެ މިނަށް ބަލާފައެވެ.
ދަތުގައި ރިހުން
ދަތުގައި ރިހުން ނިސްބަތް ކުރެވެނީ ދަތުގައި ނުވަތަ ދަތުގެ ވަށައިގެންވާ ހިސާބުގައި ރިހުމަށެވެ.
ސަބަބުތައް
ދަތުގައި ރިހުން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
މަދުން ނަމަވެސް ހިތުގެ ބައެއް ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން މޭގައި އުފެދޭ ރިހުމުގެ އަސަރު ދަތްތަކާއި ހިސާބަށް ކުރާގޮތްވެއެވެ. މިހެން ދިމާވަނީ ހިތުގެ ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން މޭގައި އުފެދޭ ރިހުމަކީ އެކި ހިސާބުތަކަށް ފެތުރޭ ތަދު އަކަށް ވާތީ އެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް
ދޮން ގިއުޅު
ދޮން ގިއުޅު ނުވަތަ އަކީ ވަރަށް ފުނުގައި ދިރިއުޅޭ މަހެއް ކަމުން މިއީ ދިވެހި މަސްވެރިންނަށް ވަރަށް ނުފެންނަ އަދި ނުބޭނޭ މަހެކެވެ. މިމަސް ގިނައިން އުޅެނީ 270-180 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރުގައި ފުނަށް ނަނުފައްތައިގެން ބޭނޭ އަނގަޔަށް މީރު މަހެކެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 10 ހަރުކަށި އަދި 11 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކަށި އަދި 8 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ކަންފަތުގައި 16 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ވައިލެޓް ކުލައެވެ. މަހުގެ ހުރަހަށާއި އެކިގޮތްގޮތަށް ދޮން ރީނދޫ ކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ ރީނދޫ ކުލައިގައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ކުލައަކީ ވެސް ރީނދޫ ކުލައެވެ. މަހުގެ ކާނާ އަކީ ކުދި މަހެވެ.
އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ މިސަރަހައްދުގައި މިމަސް އުޅޭކަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވުނު ފުރަތަމަ ފަހަރަކީ 1988 ވަނަ އަހަރު މެރިން ރިސާރޗް ސެކްޝަނުން ކުރަމުން ގެންދިޔަ ފަރުމަހުގެ ތަހްލީލީ މަސްވެރިކަމުގައި 4 މަސް މާލެ އަތޮޅު ބޭރުން 100-50 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުން ލޭނު އަޅައިގެން ކުރެވުނު މަސްވެރިކަމުގައި ބޭނުމުންނެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިންނަށް ގިނައިން ފެނިފައިނުވާ މަހަކަށް ވުމާއި، މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ނެތުމާއެކު މަހުގެ އެންމެ ފާޅުކަން ބޮޑު ކުލައަށް ވިސްނާ ދޮން ގިއުޅު ކިޔާ ނަންދީފައި ވަނީއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
Maldives
Maldives is a country in the indian Ocean. Lots of peoples from India is also walking in maldives. Maldives Lots of peoples play football.The Best victotry of maldivian Football got on the saff championship
ވަރެން ގަމާލީލް ހާރޑިންގ
މިއީ އެމެރިކާގެ 29 ވަނަ ރައީސެވެ.
ކާބޯތަކެތީގެ އަންބަލަން
ކާބޯތަކެތީގެ އަންބަލަން އަކީ ކާނާގެ ތަފާތު ވައްތަރުތަކާއި އެއިން ލިބޭ ފައިދާގެ މައްޗަށް ބަލައިގެން ކާބޯތަކެތި ވަކި ގިންތިތަކަށް ބަހާލައިގެން ރާވާލުމުން އުފެދޭ ކާބޯތަކެތީގެ ފުންޏެކެވެ. މިފަދަ އަންބަލަން އެއްގެ ބޭނުމަކީ ކާބޯތަކެތި ހޯދާ މީހާއަށާއި، ތައްޔާރުކުރާމީހާއަށް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ގޮތަށް ކާނާ ތައްޔާރު ކުރުމުގައި ތަކެތި އިޚްތިޔާރުކުރަން ފަސޭހައިން އެނގޭނެ ގޮތަކަށް ކުރެހުމަކުން ދައްކާލުމެވެ. އެހެންކަމުން ކެއިންބުއިމުގެ ކަންތައް ފަސޭހައިން ދެނެގަތުމުގައި ކާބޯތަކެތި ވަތްގަނޑުތަކަކަށް ބަހާލަން ޖެހެއެވެ. އެއީ ބައެއް ތަކެއްޗަކީ ހަށިގަނޑު ބިނާކޮށް ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެއްޗެވެ. އަނެއްބައި ތަކެއްޗަކީ ހަށިގަނޑު ހިންގުމަށާއި، ހަށިގަނޑުން ކަންތައްތަކެއް ހާޞިލްކޮށް ގަތުމަށް ބޭނުންވާ ހަކަތަ ލިބިގަތުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެއްޗެވެ. އަދި އަނެއްބައި ތަކެއްޗަކީ ބަލިތަކުން ހަށިގަނޑު ދިފާޢުވުމުގައި ގުނަވަންތަކުން ކުރާ މަސައްކަތްތައް ފަހިކޮށްދިނުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެއްޗެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބައެއް ވައްތަރުގެ ކާނާ ޖެހޭނީ އެހެން ވައްތަރަށްވުރެ މަދުން ނުވんｂｆｙｔｖｔｒｘｄｃｂｆｔｙｈ、、、、 މިއިން ކޮންމެ ވައްތަރަކުން ވަކި މިންވަރެއް ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ކޮއްތުގައި ހިމަނަން ޖެހެއެވެ. ކާބޯތަކެތީގެ އަންބަލަން ބަހާލެވިފައިވަނީ މިދެންނެވި އުޞޫލުން ބަހާލެވޭ ކާބޯތަކެތި ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.
މަހި މުގުރާން
މަހި މުގުރާން ނުވަތަ އަކީ ދިވެހި މަސްވެރިން ދޮށީގެ މަސްވެރިކަމުގައި ބޭނުންކުރާ އެމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބާވަތެކެވެ. މުގުރާންގެ ބާވަތްތަކުގެ މިއީ ގިނައިން ފަރުފަރާއި ހާހަލުގެ ބޭރުގައި އުޅޭ ބާވަތެކެވެ.
މަހުގެ ބޮލުގެ މަތީގެ ބައްޓަމުގައި ކުޑަ ލެބުމެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑު ބޮލަށްވުރެ ކުޑަ ތަންކޮޅެއް ދިގުވާނެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގެ ފުރަތަމަކަށި ކުރުވާނެއެވެ. އަދި 3 ވަނަ ކަށި އެހެން ކަށިތަކަށްވުރެ ދިގުވާނެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ރީނދޫ ކުލައެވެ. އާންމުކޮށް މަހުގެ އަރިމަތީގެ ކުލައަކީ ނޫކުލައެވެ. ބަނޑުދޮށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ މަޑު ފިޔާތޮށި ކުލައެވެ. ނިގޫފަތުގެ ކޮޅުގައި މިއާއިލާގެ އެހެން މަސްތަކުގައި ހުންނަހެން ކަޅު ލަފެއް އަދި ނަގުލުގެ ދެކަފިވާތާގައި ކަޅު ދެރޮނގެއް ނުހުރެއެވެ. ނިގުލުގެ ކުލައަކީ ރީނދޫ ކުލައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޑިމިޓްރީ މެޑްވެޑޭވް
ޑިމިޓްރީ މެޑްވެޑޭވް އަކީ ރޫސީވިލާތުގެ ދިހަވަނަ އަދި މިހާރުގެ ބޮޑުވަޒީރެވެ. ޑިމިޓްރީ މެޑްވެޑޭވް އަކީ ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަން ރޫޅި ދިއުމަށްފަހު ރޫސީވިލާތުގެ ރައީސްކަމާއި 3 ވަނަ އަށް ޙަވާލުވެ ވަޑައިގެންނެވި ރައީސެވެ. ޑިމިޓްރީ މެޑްވެޑޭވް ގެ ކުރިން ރަޝިޔާގެ ރައީސް ކަމުގައި ހުންނެވީ ވަލްޑިމީރު ޕުޓިންގ އެވެ. ޑިމިޓްރީ މެޑްވެޑޭވް ރަޝިޔާގެ ރައީސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ 7 މެއި 2008 ގައެވެ. މާރޗް 2، 2008 ގައި އޮތް ރިޔާސީ އިންތިޚާބް ޑިމިޓްރީ މެޑްވެޑޭވް ކާމިޔާބު ކުރެއްވީ 70 އިންސައްތަ ވޯޓް ކާމިޔާބު ކުރައްވައިގެންނެވެ. thumb|left|ޑިމިޓްރީ މެޑްވެޑޭވް
ދަރިންނަށްޓަކައި (ފިލްމް)
ދަރިންނަށްޓަކައި އަކީ 2004 ވަނަ އަހަރު ނިކުމެފައިވާ ދިވެހި ފިލްމެކެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ތުންދިގު ބިބީ
ތުންދިގު ބިބީނުވަތަ އަކީ ތުންބިބީ އާއި ވަރަށް އެއްގޮތް ތުނބުގެ ދިގުމިނުން ނޫނީ ތަފާތު ކުރަން ދަތިމަހެކެވެ. މިބާވަތް އާންމުކޮށް އުޅެނީ ފަރުފަރުގެ ބޭރުގައްޔާއި ފަޅުތެރޭގައި ހުންނަ މުރަކަ ތަކުގެ ކައިރީގައެވެ. ތުންދިގު ބިބީ ނަން އަޅުގަނޑުމެން މިމަހަށް ދީފައިވަނީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މިމަހަށް ވަކިނަމެއް ކިޔާފައި ނެތުމާއެކު، މަހުގެ ސައިންޓިފިކް ނަމާއި ގުޅޭގޮތުންނެވެ. ތުންދިގު ބިބީ ގިނައިން އުޅެނީ ޖޯޑްޖޯޑަށެވެ.
ތުންދިގު ބިބީ އަކީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ދިރޭމަސް ގެންގުޅޭ ފަރާތްތަކުން ވަރަށް ޝައުގުވެރިކަމާއެކު، ދިރުވައިގެން ގެންގުޅޭ މަހެކެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 10 ނުވަތަ 11 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ގަދަ ރީނދޫ ކުލައެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކޮތަރިބައިގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ވަށްކޮށް ހުރެއެވެ. ބޮލުގެ މަތީ ބައިގެ ކުލައަކީ ކަޅު ކުލައެވެ. ތިރީބައިގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މަނަދޫ ބަސްފޮތް
ނ. މަނަދޫއަކީ ތާރީޚީ ގޮތުން ރާއްޖޭގައި ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހޭ ރަށެކެވެ. މަނަދޫގެ ތާރީޚާއި ސަގާފަތް އަދި އާދަކާދަ އަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް މަނަދޫ ރައްޔިތުންގެ އަމިއްލަވަންތަ ކަމެއް އޮތް ކަމެކެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވެނީ މަނަދޫ މީހުން އެއްޗެއްސަށާއި، ތަކެއްޗަށް އަދި ކަންކަމަށް ކިޔާ ތަފާތު ނަންނަމެވެ. މަނަދޫ ބަސްފޮތް ނުވަތަ މަނަދޫ މީހުންގެ ބަސްފޮތް އަޅުގަނޑު މިލިޔަން ފަށަނީ ވަރަށް ގިނަ ދުވަހުގެ ދިރާސާތަކަށް ފަހުގައެވެ.
ތަކެއްޗަށް މަނަދޫ މީހުންކިޔާ ނަންނަމާއި އެހެން މީހުން ކިޔާނަންނަން ( ދިވެހި ރަދީފުގައި އޮތްގޮތް ) ތަފާތެވެ. އެހެންކަމުން މަނަދޫ ބަސްފޮތުގައި މިހިމަނާ ނަންތަކުގެ މާނަކަމަށް މިލިޔަނީ ދިވެހި ރަދީފުގައި ނުވަތަ އެހެން ރަށްރަށުގެ މީހުން ކިޔާގޮތެވެ. މިބައިގައި ހިމަނާލާނީ ތަކެއްޗަށް ކިޔާ ނަންތަކެވެ. އެގޮތުން ދިވެހި ރަދީފުގައި ނުހިމެނޭ މަނަދޫ މީހުން ކިޔާއުޅޭ ބަސްތައް މިބައިގައި ހިމެނިގެންވާނެއެވެ.
ހ ( ދިވެހިބަހުގެ 1 ވަނަ އަކުރު
01- ހޯދިޔަ ކަށިކޭލުން މަނަދޫ މީހުން ކައްކައިގެން ހަދާ ބުއިމެއް، މިއީ ކަށިކެޔޮ ފަންޏެއްނޫން އަދި ކަށިކެޔޮ ކަންޖެއްވެސްނޫން
02- ހުއިވަނި ހުވަނި
ނ ( ދިވެހިބަހުގެ 3 ވަނަ އަކުރު
01- ނިދިގައްސުވައިގަތުން
ނިދިއައުން
ރ ( ދިވެހިބަހުގެ 4 ވަނަ އަކުރު
01- ރާޅު އަމަންތަ ( މަނަދޫ މީހުން ކިޔާގޮތް )
ގޮޅާގެ ވައްތަރެއް
02- ރާކަނޑާލި ( މަނަދޫ މީހުން ކިޔާގޮތް )
ރާކެނި ، ރާކަނި
03- ރާބުޅު ( މަނަދޫ މީހުން ކިޔާގޮތް )
ރާބުޅާ
ބ ( ދިވެހިބަހުގެ 5 ވަނަ އަކުރު
01- ބަރާޑި
ބަރަވެލި
02- ބަފޯ
03- ބޮނބިފޭރާގަނޑު
ކާށި އެހެފަ ބޮނބިތައް އަޅާފައި ހުންނަތަން
ކ ( ދިވެހިބަހުގެ 7 ވަނަ އަކުރު
01- ކުނބޯލި
ކޮވެލި
02- ކާފަރު އަމަންތަ
ގޮޅާގެ ވައްތަރެއް
03- ކޮރުކޮޓާ
04- ކަރަންފޫ
05- ކުޑައަނގަ
މިއީ ގޮޅާގެ ވައްތަރެއް. މިއީ އެތެރޭގެ މަސްކާ އެއްޗެއް
06- ކިރު ހުއްޕި
އެތެރޭގައި ކިރު ހުންނަ ހުއިފިލަނޑާ / ސޫފިލަނޑާ
07- ކިޔޮލިޔާވަޅި
ކަށިކެޔޮ ލިޔުމަށް ޚާއްޞަ ވަޅިއެއް. މިވަޅި އޮންނަނީ ތިލަ ކުރުކޮށް ލަކުނޑި ދިގު މުއްގަނޑެއްލާފަ
08- ކަތުވަޅި
ކަތިވަޅި
އ ( ދިވެހިބަހުގެ 8 ވަނަ އަކުރު
01- އަމަންތަ
ގޮޅާ ( މީގެ ތަފާތު ވައްތަރުގެ އެއްޗެއްސަށް މަނަދޫ މީހުން ތަފާތު ނަންތައް ކިޔާ )
02- އެހެންތެ
އެހެންތަ.
03- އަވައްޓި
އަވަށްޓެހި
04- އާޅޭއް
ކުށްވެރިކުރުމުގެ ގޮތުން ބުނާބަހެއް
05- އާދަޅޯ
މާލެއިން ނުވަތަ އެހެންތާކުން ދުރުދަތުރެއް ކޮށްފައި އަންނަ އުނޅަދެއް އަންނަކަން އަންގައިދިނުމަށް ގޮވާ ގޮވެއްޔެއް
ފ ( ދިވެހިބަހުގެ 11 ވަނަ އަކުރު
01- ފޫއެނބުރި
މިއީ އެތެރޭގައި މަސްގަޑެއް ލާފައި އޮންނަ ފޫކޮޅަށް ހިމަކޮށް އޮންނަ ބޮލީގެ ބާވަތެއް، މީގެ އެތެރޭގެ މަސްގަނޑު މަނަދޫ މީހުން ފިހެގެން ކައިހަދާ
02- ފުއްޓަކި
މޫދުގައި ބައި ހަދައިގެން އުޅޭ ބަހެއް ( މި އެންމެ ގިނައިން ފެންނަނީ މަނަދޫގައި ކުރިން ހުރި ލަކުޑި ފާލަން ހުރިއިރު އެސަރަހައްދު މޫދުން )
03- ހުއްޕި
ހުއިފިލަނޑާ / ސޫފިލަނޑާ
ދ ( ދިވެހިބަހުގެ 12 ވަނަ އަކުރު
01- ދޮންބަފޯ ނުވަތަ ދޮންފަޅޯ
ބަފޯލުގެ ވައްތަރެއް މިއީ ހުދުކުލައިގެ މަހެއް
ތ ( ދިވެހިބަހުގެ 13 ވަނަ އަކުރު
01- ތަރަފަނަ ( މަނަދޫ މީހުން ކިޔާގޮތް )
ހަނޑޫ މާލައްވައިގެން ނުވަތަ ބަތްކިއްކާ މާލައްވައިގެންނާއި ތެލުލުގައިގެން ހަދާ ކުޅި ކާނާއެއް
02- ތުނިޔަ ( މަނަދޫ މީހުން ކިޔާގޮތް )
ގޮޅާގެ ވައްތަރެއް. މިއީ ބޭރުތޮށިގަނޑޫ ހުދު އެތެރޭގެ މަސްގަނޑުކާ ބޮލީގެ ބާވަތެއް
03- ތާވަޅު ( މަނަދޫ މީހުން ކިޔާގޮތް )
ތާވަޅަ
ލ ( ދިވެހިބަހުގެ 14 ވަނަ އަކުރު
01- ލެއްކުން
ލެއްގުން
ތަފާތު ބަސްތައް
01- ހާޖީބޭ ސައިތަށި 02- ދޮންބޭސޮރު ބުނިހެން
އެހެނިހެން ބަސްތައް
ހިނގާށޭ ދާން
02- އަންނަގަ ދާން
އަންނަށޭ ދާން
ފިންލޭންޑު
ފިންލޭންޑަކީ އުތުރު ޔޫރަޕަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ފިންލޭންޑުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ފިނިޝް ބަހާއި ސްވެޑިޝް ބަހެވެ. މީގެ އިތުރުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއްބަހަކީ ސާމީ ބަހެވެ. ސާމީ ބަހަކީ ވެސް ރަސްމީ ގޮތުން ޤަބޫލުކުރެވިފައި އޮންނަ ބަހެކެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ފިންސް ނުވަތަ ފިނިޝްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ހެލްސިންކީއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. މިއީ ސެމީ ޕްރެޒިޑެންޝަލް ރިޕަބްލިކެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 5 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 112 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 338424 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ fi., .ax އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +358 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޔޫރޯއެވެ.
ނަން
ސުއޯމީ (ފިނިޝް ބަހުން ފިންލޭންޑަށް ކިޔާ ނަން) މި ބަހުގެ އަޞްލާ މެދުގައި މުޅީން ޔަޤީން ނަޒަރިއްޔާއެއް ނެތެވެ. މިއީ ޕްރޮޓޯ-ބަލްތިކް ބަހުން ކިޔާ “ޒީމް” މި ބަހުން ނެގިފައިވާ ބަހެއް ކަމަށް ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ. އެހެން ކަމަށް ވެއްޖެ ނަމަ މި ބަހުގެ މާނައަކީ ބިމެވެ. ފިންލޭންޑް މި ބަހަށް ބަލާއިރުގައި ސްކެންޑިނޭވިޔާގެ ރަށްތަކުގެ ނަންތަކާ ގުޅުމެއް ހުރި ކަމަށް ފެނެއެވެ. އެއީ ފިންމާކް ކަހަލަ ނަންނަމަކީ ސްކެންޑިނޭވިޔާގެ ރަށްތަކަށް ކިޔާފައިވާ ނަންނަން ކަމުގައިވާތީއެވެ. ޖުޣުރާފީ ފިންލޭންޑުގެ ހުޅަނގުގައި އޮންނަނީ ސްވިޑްންއެވެ. އުތުރުގައި އޮންނަނީ ނޯވޭއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮންނަނީ ރަޝިޔާއެވެ. ގަލްފް އޮފް ފިންލޭންޑް ހުރަސްކޮށް ދެކުނުގައި އޮންނަނީ އެސްޓޯނިޔާއެވެ.
ތާރީޚު
ފިންލޭންޑު ކުރީން އޮތީ ރަޝިޔާގެ އެމްޕެއަރގެ ދަށުގައެވެ. ފުރަތަމަ ޒާތީ މިނިވަންކަމެއް ލިބުނީ 29 މާރިޗު 1809 ގައެވެ. މިނިވަންކަން އިޢުލާންކުރީ 6 ޑިސެންބަރު 1917 ގައެވެ. މިނިވަން ޤައުމެއް ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވުނީ 4 ޖަނަވަރީ 1918 ގައެވެ. ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަންގައި ބައިވެރިވީ 1 ޖަނަވަރީ 1995 ގައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ފިންލޭންޑުގެ އާބާދީގެ 2.5% ފިޔަވައި އެހެން އެންމެންނަކީ ވެސް ފިނިޝް ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ.
ސަގާފަތު
ފިންލޭންޑްގެ ސަގާފަތާ މެދު ދުނިޔޭގެ ގިނަ ލިޔުންތެރީން ބުނަނީ ޤައުމެއްގެ ސަގާފަތުގެ ހުރިހައި ވެސް އެއްޗަކީ ތަޢުލީމާއި އުނގެނުމާއި ހޭލުންތެރިކަން ކަމަށް ބަލައިގެން މަސައްކަތްކުރާ ސަގާފަތެއް އޮތް ޤައުމެއް ދުނިޔޭގައި އޮތް ނަމަ އެ ޤައުމަކީ ފިންލޭންޑް ކަމުގައެވެ. ވޯލްޑް ޑިމޮކްރަސީ އޯޑިޓުން ޤައުމުތަކަށް ރަނގަޅު ކަމުގެ ވަނަ ދިން އިރުގައި ފިންލޭންޑަށް ދީފައިވަނީ އެއްވަނައެވެ. ޓްރާންސްޕޭރަންސީ އިންޓަނޭޝަނަލް އިން ޤައުމުތަކުގެ ކޮރަޕްޝަން ކުޑަކަމަށް ބަލައިގެން ހެދި ލިސްޓުގައި ވަރަށް ފުރިހަމަ އެއްވަނައެއް ހޯދާފައިވަނީ ފިންލޭންޑުންނެވެ. ރިޕޯޓަރސް ވިތައުޓް ބޯޑަރސް އިން ދުނިޔޭގެ ނޫސްވެރިިކަމުގެ މިނިވަންކަން އެންމެ ފުރިހަމަ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓް އެކުލަވާލި އިރުގައި މި ލިސްޓުގެ ވެސް އެއްވަނައިގައި އޮތީ ފިންލޭންޑެވެ. ޓެކްނޮލޮޖީ ޙާޞިލްކުރާ މިންވަރު ދެނެގަތުމުގެ ގޮތުން ނޭޝަން މާސްޓަރއިން އެކުލަވާލި ލިސްޓުގެ އެއްވަނައިގައި ވެސް އޮތީ ފިންލޭންޑް ފިޔަވައި އެހެން ޤައުމެއް ނޫނެވެ. އިންސާނީ ތަރައްޤީ ކަނޑައެޅުމުގައި ގެންގުޅެވޭ މިންގަނޑުތަކަށް ބަލާއިރު: ދުނިޔޭގައި އެންމެ ރަނގަޅު ތަޢުލީމީ ނިޒާމެއް އޮތް ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓްގެ އެއްވަނައިގައި ހަތަރު ޤައުމެއް އޮތް އިރު އޭގެ ތެރެއިން އެއް ޤައުމަކީ ފިންލޭންޑެވެ. އެއްވަނައިގައި އޮތް އަނެއް ތިން ޤައުމަކީ އޮސްޓްރޭލިޔާ އާއި ޑެންމާކާއި ނިއުޒިލޭންޑެވެ. ކުދި ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އައު އީޖާދުތަކުގައި އެންމެ ކުރީގައި އުޅޭ ލިސްޓްގައި ފިންލޭންޑަށް ލިބިފައިވަނީ ހަތްވަނައެވެ. މިއީ 110 ޤައުމުގެ ތެރެއިންނެވެ. ލިޔަންކިޔަން ދަތުމުގެ ޕަސެންޓޭޖަށް ބަލާއިރުގައި ފިންލޭންޑުގެ 99% މީހުން ލިޔަންކިޔަން ދަނެއެވެ. އަމިއްލަ ބޭނުންތަކަށް އަމިއްލަ އުފެއްދުން ބޭނުންކުރުމުގެ ލިސްޓުގައި ވެސް ދުނިޔޭގެ 223 ދައުލަތުގެ ތެރެއިން 7 ވަނައިގައި އޮތީ ފިންލޭންޑެވެ. ދުނިޔޭގައި ރީޑިން ލިޓަރެސީ އެންމެ ރަނގަޅު ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓުގެ އެއްވަނައިގައި އޮތީ ފިންލޭންޑެވެ. ހިސާބު ޢިލްމުގައި އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓުގެ އެއްވަނައިގައި ވެސް އޮތީ ފިންލޭންޑެވެ. ސައިންސުގެ ޢިލްމުގައި ވެސް އެންމެ ކުރީގައި އޮތް ޤައުމަކީ ހަމަ ފިންލޭންޑެވެ. ޕްރޮބްލަމް ސޯލްވިންގ ގައި ވެސް އެއްވަނައިގައި އޮތީ ފިންލޭންޑެވެ. ފިންލޭންޑު މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި އެމީހުންގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމު ކާމިޔާބުވުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ސިއްރަކީ ބިދޭސީ ބަހަކުން ކިޔެވުމުގެ ބަދަލުގައި މާދަރީ ބަހުން ކިޔެވުމެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ފިންލޭންޑުގައި އޮންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިންޑަސްޓްރިއަލައިޒް ވެފައިވާ ފްރީ މާކެޓް އިކޮނޮމީއެކެވެ. ހުޅަނގުގެ އެންމެ ބޮޑެތި އިޤްތިޞާދުތަކާ ވެސް ފިންލޭންޑުގެ ކުޑަކުޑަ އާބާދީން ދަނީ އިޤްތިޞާދީ މައިދާނުގައި ވަރަށް ރަނގަޅަށް ވާދަ ކުރަމުންނެވެ. މިއީ އެ ޤައުމުގެ ޑިމޮކްރަސީ އާއި ޓްރާންސްޕޭރަންސީ ހަރުދަނާ ވެފައި ކޮރަޕްޝަން ކުޑަކަމުން ލިބިފައިވާ ކުރިއެރުންތަކެެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ. އަދި މިއީ އެ ޤައުމުގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމުގެ ވަރުގަދަކަމުން ޤައުމަށް ލިބިފައިވާ ހޭލުންތެރިކަމުގެ ނަތީޖާކަމަށް ވެސް ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ. ދުނިޔޭގައި ނަމޫނާ ޤައުމެއް ކަމުގައި ހޮވާލެވޭނެ މި ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 36320 ޑޮލަރެވެ.
ވައިޓް ހައުސް
ވައިޓް ހައުސް ނުވަތަ ހުދު ގަނޑުވަރަކީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ދިރިއުޅުއްވާ އަދި މަސައްކަތް ކުރައްވާ ރަސްމީ ގަނޑުވަރެވެ. ވައިޓްހައުސް ހުންނަނީ އެމެރިކާގެ ވެރިރަށް، ވޮޝިންގޓަން، ޑީ.ސީ.ގެ ހުޅަނގުއުތުރުގެ ޕެންސަލްވޭނިއާ މަގުގެ 1600 ގައެވެ. މި ގަނޑުވަރު ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ޖޭމްސް ހޯބަން އެވެ. އިމާރާތްކުރެވުނީ 1792 އާއި 1800 އާ ދެމެދު އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ވައިޓް ހައުސްގައި ދިރިއުޅުއްވި އެމެރިކާގެ ރައީސްއަކީ ޖޯން އެޑަމްސް އެވެ.
ވައިޓްހައުސްގެ ޗާރޓުތައް
ޤިސްމު:އެމެރިކާ
ފ.އަތޮޅު އޮފީސް
އަތޮޅުއޮފީސް ނިލަންދޫއަށް ސަރުކާރުން ބަދަލު ކުރައްވާފައިވަނީ 18 ޖެނުއަރީ 1999 ގައެވެ. އޭގެ ކުރިން އަތޮޅުއޮފީސް ހިނގަމުން ދިޔައީ މިއަތޮޅު މަގޫދޫގައެވެ. މިހާތަނަށް މިއަތޮޅުގައި 35 ބޭފުޅުން އަތޮޅުވެރިކަން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ މިއަތޮޅުގެ އަތޮޅުވެރިކަން ކުރައްވާފައިވާކަން އެނގިފައިވަނީ 1904 ވަނަ އަހަރު މާފަތްގޭ އަލްމަރުޙޫމް ޙަސަންމަނިކެވެ.
ވިޝަން
ރައްޔިތުންނަށް ދެމުންދާ ޚިދުމަތްތައް، ޒަމާނީ ވަޞީލަތްތަކާއި ހުނަރު ބޭނުންކޮށްގެން އަވަސްކޮށް ހަލުވިކަމާއެކު ދެމުންދާ ޒިންމާދާރު ޤާބިލު މުވައްޒަފުންތިބި އޮފީހަކަށްވުން.
މިޝަން
މިއަތޮޅު ރައްޔިތުންނަށް ދޭންޖެހޭ އަދި ދެމުންދާ ޚިދުމަތްތައް އެންމެ އެކަށޭނަ ގޮތެއްގައި ފޯރުވައި ދިނުމަށްޓަކައި އަތޮޅުއޮފީހާއި ރަށުއޮފީސްތަކުގެ ދައުރު އިތުރަށް ހަރުދަނާ ކުރުމާއެކު، މުވައްޒަފުންނަކީވެސް ޒަމާނީ ވަޞީލަތްތަކަށް އަހުލުވެރި ޤާބިލުބަޔަކަށް ހަދައި އަތޮޅުގައި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތައް ރާވައި ހިންގުން.
އަތޮޅުއޮފީހުން ކުރަމުންދާ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތައް
Ø އަތޮޅުގައި ކުރަންޖެހޭ އެންމެހާ ކަންތައްތައް މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓުން އަންގަވާ ގޮތެއްގެ މަތިން ހިންގުން.
Ø ރަށުގެ ރަށުއޮފީސްތަކުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ހިނގާ ނުހިނގާ ގޮތް ބެލެހެއްޓުން.
Ø ކަނޑުން ލަގުވާ ތަކެއްޗާއި ހޮވާތަކެތީގެ ކަންތައް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޓްރެޜަރީން އަންގަވާ ގޮތެއްގެމަތިން ކުރުން.
Ø އަތޮޅު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ޞުލްޙަ މަސްލަޙަތާއި އަމަން އަމާންކަން ޤާއިމްކުރުމާއި މިކަމާއި ގުޅޭ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓައި އެކަންކަމުގެ މަޢުލޫމާތު މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓަށާއި ސަރުކާރުގެ ކަމާއިބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ރިޕޯޓް ކުރުން.
Ø ރަށުކޯޓުތަކުގެ މެޖިސްޓްރޭޓުން ހިންގާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން އިސްލާމްދީނާއި ރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާއި ޚިލާފް ކަމެއް ހިންގާކަން އެނގި ނުވަތަ ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އެކަން މަނާކޮށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސް އަށާއި މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓަށާއި ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހަށް އެންގުން.
Ø ރާއްޖޭން ބޭރުން އަތޮޅަށް އައިސް ވަންނަ ދިވެހިންގެ ނައުޒޯގުގެ ކަންތަކާއި ކަރަންޓީނުގެ ކަންތައް ޤަވާޢިދުގެ މަތިން ބެލެހެއްޓުން.
Ø ރާއްޖޭން ބޭރުން އައިސް އަތޮޅަށް ވަންނަ ބިދޭސީންގެ އުޅަނދު ފަހަރުން ކާބޯތަކެތި ހުސްވެގެން އެތަކެތި ހޯދުމަށް އެދިއްޖެނަމަ މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓުން އަންގަވާ ގޮތެއްގެމަތިން އެތަކެތި ހޯދައިދީ އެތަކެތި އެމީހުންނަށް ލިބުނު ކަމުގެ ރަސީދަކާއެކު އެތަކެތީގެ ހިސާބު މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓަށް ފޮނުވުން.
Ø އަތޮޅު ތެރޭގެ ތަނަކަށް ދިވެހިންގެ ނުވަތަ ބިދޭސީންގެ އުޅަނދެއް އުރިއްޖެނަމަ އެއެއްޗަކަށާއި އޭގައި ތިބި ބަޔަކަށް އެވަގުތަކަށް ބޭނުންވާ އެހީގެ ޚަބަރު ބަލައި އެކަން ހިނގި ގޮތުގެ ރިޕޯޓާއި އަދި އެކަމަށް ހިނގިނަމަ ހިނގި ޚަރަދެއްގެ ހިސާބު މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓަށް ފޮނުވުމާއި އެވަގުތަކަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ އެހީއެއްވުމުގެ އިތުރަށް އެބަޔަކާމެދު މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓުން އަންގަވާ ގޮތެއްގެ މަތިން ޢަމަލު ކުރުން.
Ø ރުއްގަސް ހެއްދުމާއި ދަނޑު ގޮވާން ކުރުމާއި ކާބޯތަކެތި އުފެއްދުމުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެގްރިކަލްޗަރ އެންޑް މެރިން ރިސޯސަސްއިން އަންގަވާ ގޮތެއްގެމަތިން ހިންގުން.
Ø ވޭތުވެދިޔަ އަހަރު އަތޮޅުގައި އިންދި އަދި ކެނޑި ރުއްގަހާއި ކުރި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ހިސާބު އޮޅުން ފިލާނޭހެން ލިޔެފައިވާ ރިޕޯޓެއް ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ޖެނުއަރީ 15 ގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެގްރިކަލްޗަރ އެންޑް މެރިން ރިސޯސަސްއަށް ފޮނުވުން.
Ø އަތޮޅުގައި ތަޢުލީމް ދިނުމުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަނުން އަންގަވާ ގޮތެއްގެ މަތިން ކުރުން.
Ø ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ 05 އަށް ވޭތިވެދިޔަ އަހަރު އަތޮޅުގައި ހިނގި ބޮޑެތި ކަންތައްތަކުގެ ޚަބަރު މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓަށް ފޮނުވުމާއި އަތޮޅުގައި ވިހާ މަރުވާ މީހުންގެ ރިޕޯޓް (އަންހެން ފިރިހެން ވަކިން) މަރުވި ބައްޔާއި ޢުމުރު އެނގޭ ގޮތަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތަށް ފޮނުވުން.
Ø ސަރުކާރުގެ ތަނަކުން ކަމެއް އޮޅުން ފިލުވުމަށް ލިޔެފިނަމަ އެކަމެއް އޮޅުން ފިލާނޭހެން ލިޔެ އެތަނަކަށް ފޮނުވުން.
Ø ދައުލަތުގެ ނުވަތަ ރައްޔިތުންގެ ބިނާއަކަށް ގޮތެއް ހަދަން ނުވަތަ ބަދަލެއް ގެނެސް އަދި އަލުން ބިނާއެއް ހަދާނަމަ މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓަށް ހުށަހަޅައި އެމިނިސްޓްރީން އަންގަވާ ގޮތެއްގެމަތިން ޢަމަލު ކުރުން.
Ø މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެގްރިކަލްޗަރ އެންޑް މެރިން ރިސޯސަސްއިން އަންގަވާ ގޮތެއްގެމަތިން އަތޮޅުގެ މަސްވެރިކަން ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުން.
Ø މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތުން އަންގަވާ ގޮތެއްގެ މަތިން އަތޮޅުގެ ޞިއްޙަތާއިބެހޭ ކަންތައް ކުރުން.
Ø މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓު އެންޑް ޓްރޭޑުން އަންގަވާ ގޮތެއްގެމަތިން އަތޮޅުގެ ވިޔަފާރީގެ ކަންތައްތަކާއި މަސައްކަތް ތެރިކަން ބެލެހެއްޓުން.
Ø އަތޮޅުގައި ކުޅިވަރުގެ ރޫޙު އާލާ ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުން.
Ø އަތޮޅުގެ މީހުންގެ މެދުގައި ޤައުމީ ލޯބި އުފެއްދުމާއި އިޖްތިމާޢީ ރޫޙު އާލާ ކުރުމާއި އިސްލާމީ ރިވެތި އުޞޫލްތަކާއި އެއްގޮތަށް މީހުން ހޭލުންތެރި ކުރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުުމާއި  އަތޮޅުގެ އިޤްތިޞާދު ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުން.
Ø މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އަރބަން ޑިވެލޮޕްމަންޓުން އަންގަވާ ގޮތެއްގެމަތިން އަތޮޅުގެ ރަށްރަށުން މީހުން ދިރިއުޅުމަށް ގޯތި ދޫކުރުމާއި އެކަމާއިބެހޭ އެންމެހާ ކަންތައްތަކާއި އެކިފަރާތްތަކަށް ދޫކުރާ ބިންބިމުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުން.
Ø އަތޮޅުއޮފީހާއި ރަށުއޮފީސްތަކުގެ މުވާޞަލާތާއި ބެހޭ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުން.
Ø އަތޮޅުގައި އައިޑީކާޑު ހެއްދުމުގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުން.
Ø ސަރުކާރުގެ އެކި ދާއިރާތަކުން އަތޮޅުއޮފީހަށް ފޮނުވާ ފައިސާގެ އެންމެހާ ކަންތައްތަކާއި މުވައްޒަފުންގެ ކަންތައްތައް އެދާއިރާއަކުން އަންގަވާ ގޮތެއްގެމަތިން ކުރުމާއި ބެލެހެއްޓުން.
Ø ކަނޑުގައި ދުއްވާ އުޅަނދު ފަހަރުގެ ސަލާމަތީ ސެޓްފިކެޓްގެ ކަންތަކާއި އެއްގަމާއި ކަނޑުގައި ދުއްވާ އުޅަނދު ފަހަރުގެ ލައިސަންސްގެ ކަންތައްކުރުމާއި ބެލެހެއްޓުން.
Ø އަތޮޅު ކުރިއަރުވާ ކޮމެޓީގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުން.
އަތޮޅުއޮފީހުގެ ސެކްޝަންތައް
އަތޮޅު އޮފީހުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތައް ބެހިފައިވަނީ މައިގަނޑު 05 ސެކްޝަނުގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ އޭ ސެކްޝަން، ބީ ސެކްޝަން، ސީ ސެކްޝަން، ޑީ ސެކްޝަން އަދި އީ ސެކްޝަނެވެ. މިއިން ކޮންމެ ސެކްޝަނެއްވެސް ހިނގަމުންދާނީ އެސެކްޝަނެއް ބެލެހެއްޓުމަށް ހަމަޖައްސާފައިވާ އިސްވެރިއެއްގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުންނެވެ.
ސްކޯލިފޯރމްސް
ސްކޯލިފޯރމްސް(Squaliformes) އަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ.މިއޯޑަރުގައި ތަފާތު 7 އާއިލާ އަކުން 80 ވައްތަރުގެ މިޔަރު ހިމެނެއެވެ. މިއޯޑަރުގެ މިޔަރުތަކުގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގައި އުޅޭކަމަށް ފާހަގަ ވެފައިވަނީ ކަށިނެތް މިޔަރު އެވެ.
އޮޅުދޫކަރަ
އޮޅުދޫކަރަ ނުވަތަ ސިރީ ލަންކާ އަކީ ބައްރެ ސަޣީރު (އިންޑިއަން ސަބްކޮންޓިނެންޓް) އިރުދެކުނު އައްސޭރީގައި ހިންދުސްތާނުގެ ދެކުނުން ގާތްގަނޑަކަށް 30 ކިލޯމިޓަރު ގައި އޮތް ގައުމެކެވެ. 1972 ވަނަ އަހަރު ސިރީ ލަންކާގެ ނަން "ފްރީ ސޮވެރައިން އެންޑް އިންޑެޕެންޑެންޓް ރިޕަބްލިކް އޮފް ސްރީ ލަންކާ" (ސިރީ ލަންކާގެ މިނިވަން ޖުމުހޫރިއްޔާ) އަށް ބަދަލު ކުރެވުނެވެ. 1978 ވަނަ އަހަރު ސިރީ ލަންކާގެ ނަން "ޑިމޮކްރެޓިކް ސޯޝަލިސްޓް ރިޕަބްލިކް އޮފް ސްރީ ލަންކާ" ގެ ނަމަށް ބަދަލު ކުރެވުނެވެ. 1972 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީން ތަފާތު ނަންނަމުން ސިރީ ލަންކާ ފާހަގަ ކުރެވިފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ މައްޝޫރު ނަމަކީ "ސިލޯން" މިނަމެވެ.
ތާރީހު
މިރަށާ މެދު ތާރީހީ ގޮތުން އެންމެ ފުރިހަމަ މައުލޫމާތު ތަކެއް ވާކަމަށް ދައުވާ ކުރެވެނީ މަހަވަމްސާގައެވެ. އަދި މިއީ ހިންދުސްތާނުގެ ބޯދާ ރާދަވަޅީގެ އެންމެ މުހިއްމު މަސްދަރެވެ. ކާއްސަ ގޮތެއް ގައި މަހާ ސިކަންދަރާއި (އެލެގްޒެންޑަރ ދި ގްރޭޓް) ޔޫނާނީންގެ ދުވަސްވަރުގެ ތާރީހާ މެދުގައެވެ.
މަހަވަމްސާ ގައި އަމީރު ވިޖެޔާ އާއި އެ މަނިކުފާނު ގެ ބައިވެރިންނާ ހަމަ އިން ފެށިފައި ވާ ސިންހަޅަ ރަސްކަމެއް ގެ ވާހަކަ ބަޔާން ކުރެވިފައި ވެއެވެ. އަދި އޭ ގައި ފަހުން ސިރީ ލަންކާ ގެ ވެރިރަށެއް ގެ ގޮތު ގައި ވި އަނޫރާދަޕޫރާގެ އަސްލު ކަމުގައިވާ އަނޫރާދާގަން އަވަށް ބިނާ ކުރެއްވި އަނޫރާދާ ގެ ވާހަކަ ބަޔާން ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މި އަނޫރާދާ އަކީ ވިޖެޔާ ރަސްގެފާނުގެ މަންތިރިއެކެވެ.
އިދާރީ ގޮތުން ބެހިފައިވާ ޝަހަރުތައް
މެދުތެރެ......................... ކެންޑީ
އުތުރު މެދުތެރެ................... އަނޫރާދަޕޫރާ
އުތުރު ......................... ޖަފްނާ
އިރުމަތި ......................... ބަޓިކޯޅާ
ހުޅަގު އުތުރު .................... ކުރުނެގަލާ
ދެކުނު .......................... ގައްލީ
އުވާ ............................ ބަޑުއްލާ
ހުޅަގު .......................... ކޮޅުނބު
ސަބަރަގަމްވާ ......................... ރަޓްނާޕޫރާ
ސިޔާސަތު
އޮޅުދޫ ކަރައަކީ ސޯޝަލިސްޓް ޑިމޮކްރެޓިކް ޖުމްހޫރިއްޔާ އެކެވެ. ހަމަމިހެން އެއީ ޔުނިޓަރީ ސްޓޭޓެކެވެ. އޮޅުދޫ ކަރައިގެ ސަރުކާރަކީ ބަރުލަމާނީ އަދި ރިޔާސީ ނިޒާމް މަސްހުނިވެގެން އުފެދިފައިވާ ސަރުކާރެކެވެ. އޮޅުދޫ ކަރައިގެ ރައީސަކީ އެގައުމުގެ ހެޑް އޮފް ސްޓޭޓް، ކޮމާންޑަރ އިންޗީފް އޮފް އާރމްޑް ފޯސް އަދި ހެޑް އޮފް ގަވަރމެންޓް ވެސް މެއެވެ. އޮޅުދޫ ކަރައިގައި ރައީސް އިންތިޚާބު ކުރަނީ ކޮންމެ 6 އަހަރުން އެއް ފަހަރު އެވެ. ބަރުލަމާންގައި ހިމެނޭ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން ކެބިނެޓް މިނިސްިޓަރުން އައްޔަން ކުރަނީ ރައީސް އެވެ. ރައީސްގެ ނައިބަކަށް ހުންނަ މީހާ އަކީ އޮޅުދޫ ކަރައިގައި ބޮޑު ވަޒީރެވެ. ގައުމުގެ އެތެރޭގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓައި ހެދުމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް ބޮޑު ވަޒީރު އަދާކުރެއެވެ.
އޮޅުދޫ ކަރައިގެ ބަރުލަމާނަށް މީހުން އިންތިޚާބު ކުރަނީވެސް ކޮންމެ 6 އަހަރުން އެއް ފަހަރު އެވެ. އިންތިޚާބުގައި ކޮންމެ ހިސާބަކުން އެންމެ ގިނަ ވޯޓް ހޯދާ ޕާޓީ އަކަށް ބޯނަސް ޝީޓެއް ބަރުލަމާނުން ލިބެއެވެ. ބަރުލަމާން އެކުލެވޭތާ އެއް އަހަރު ވުމަށްފަހު ބޭނުން ވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ބަރުލަމާން އުވާލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ރައީސަށް ލިބިގެން ވެއެވެ.