cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ރަތްތިކި ފާނަ
މަހުގެ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަނީ ރަތްކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ޖަހާފައެވެ. މަހުގެ މަތީ ކޮތަރި ބައިގެ ފަހަތުން މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކައިރީގައި ރަތް މުށި ކުލައެއްގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގައި ވެސް ރަތް މުށި ކުލައިގެ ފުޅާ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ.
މިއީ އިސްކޮޅުން ކުޑަ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވާކަމަށްވަނީ 20 ސމ އަށެވެ. މިމަހަށް ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ވަކިނަމެއް ކިޔާއުޅޭ ކަމަށް ރިކޯޑްކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހުގެ ޚާއްޞަ ސިފަތަކަށް ވިސްނާ މިމަހަށް ރަތްތިކި ފާނަ ކިޔާ ނަންދީފައި ވަނީ އެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޑިސެމްބަރު 20
ޑިސެމްބަރު 20 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 354 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 355 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ފާހަގަ ކުރެވޭ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި
ޤިސްމު:ޑިސެމްބަރު
ޢިޞާމް މުޙައްމަދު
ޑރ ޢިޞާމް މުޙައްމަދު އަކީ ކެނެޑާގެ ޑެލްހުސީ ޔުނިވަސިޓީގެ ފޮލިޓިކަލް ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިހާރު ހުންނެވީ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އޮފީހުގެ އަންޑަރ ސެކްރެޓަރީގެ މަޤާމުގައެވެ. ސަރުކާރާއި ގުޅި ވަޑާއިގެންނެވީ 22 ފެބުރުއަރީ 1986 ގައެވެ. ޑރ ޢިޞާމް މުޙައްމަދު އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން ދާއިރާ އިން ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ޙާޞިލްކުރެއްވީ 1990 ވަނަ އަހަރު ކެނެޑާގެ ކެންބަރާ ޔުނިވަސިޓީގައެވެ. 1992 ވަނަ އަހަރު ހަމަ އެ ޔުނިވަސިޓީގައި ޕަބްލިކް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަންގެ ދާއިރާއިން ޑރ ޢިޞާމް މުޙައްމަދު މާސްޓާރސް ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އެވެ.
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ބިބީ އާއިލާ (މަސް)
250px|thumb|left|ބިބީގެ ވައްތަރެއް ބިބީ އާއިލާ ނުވަތަ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 27 ވައްތަރެއްގެ ބިބީ ހިމެނެއެވެ.
ލިބާސް ހަނދި
ލިބާސް ހަނދިނުވަތަ އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅު ތަކުގެ ބޭރު ގައްޔާއި، ފުންވިލުތަކުގައި އުޅޭ ހަންޖެކެވެ. ދިވެހި މަސްވެރިން ނަނު ފައްތައިގެން ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުންނާއި ވިލުން މިމަސް މަދުމަދުން ބާނާއުޅެއެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދިމަސް ކަނޑުގައި އުޅޭ ބިޔަމަސް މަހުގެ ނިވަލުގައި ތިބެ މާކަނޑުތަކުގައި ދަތުރުކޮށް އުޅެއެވެ. މިއީ ކެެއުމަށް މީރު މަހެކެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 7 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 18 އާއި 20 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 15 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑާއި ދިމާއިން ބަނޑުދަށް ފަރާތު ގައްޔާއި. ކަރުތާފަތުގެ ބުޑުދަށުގައި ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1.1 މީޓަރަށެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދިމަހުގެ އަނގައިގައި ހުންނަނީ ވަރަށް ކުދި އެހާމެ ބަލި ދަތްތަކެކެވެ. ބޮޑެތި މަހުގެ ތުންފަތް ހުންނަނީ ވަރަށް ބޯކޮށް މަސްޖަހާފައެވެ.
ލިބާސް ހަނދީގެ ކުލައަކީ ފެހި ރަންކުލައެވެ. ނަމަވެސް ޅަމަހުގައި ހުންނަނީ ރިހި ރީނދޫ ކުލައެކެވެ. މަހުގެ ހުރަހަށް ކަޅުކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. މިރޮނގުތަކުގެ ކުލަ މަސް ބޮޑެތި ވީވީހެން ފަނޑުވަމުން ދެއެވެ. މިބާވަތުގެ ބޮޑެތި މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ކަޅުކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް އަޑީގައި އުޅޭ ހަންޖެއްކަމުން ގިނައިން ކައިއުޅެނީ އަޑީގައި އުޅޭ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ބޮއްޔާއި ކުދިމަހެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ގުރުދާ ކޮލަމް
ގުރުދާ ކޮލަމް އަކީ ރީނަލް ކޯޓެކްސް އިން ރީނަލް މިޑުލާގެ ތެރެއަށް ގޮސްފައި ހުންނަ ރީނަލް ކޯޓެކްސް ގެ ބައެކެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ މިއީ ގުރުދާ ޕިރަމިޑް ތަކުގެ ދެމެދުގައި ހުންނަ ރީނަލް ކޯޓެކްސް ގެ ބައެކެވެ. ކޮންމެ ކޮލަމެއްގެ ތެރޭގައި ކުދި ލޭހޮޅިތައް، ކުދިކުދި ހޮޅިތައް އަދި ފައިބަރަސް މެޓީރިއަލް ތައް އެކުލެވިގެން ވެއެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް
އެއިފެލް ޓަވަރު
thumbnail މިއީ ފަރަންސޭސި ވިލާތުގައި ހުންނަ ޓަވަރެކެވެ.
ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ނާރިނގު ފާނަ
ނާރިނގު ފާނަނުވަތަ އަކީ ވަރަށް އިސްކޮޅުން ކުޑަ ފާނަ އެކެވެ. 40 މީޓަރަށްވުރެ ފުންހިސާބުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުން ފުނުގައި މިބާވަތުގެ މަސް ގިނަ އަދަދަކަށް އުޅެއެވެ. މަހުގެ ކުޑަކަމާއި އުޅޭލެން ފުންކަމުން މިއީ ދިވެހިން ނަނުފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި ވަރަށް ނުބޭނޭ މަހެކެވެ.
މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 9 ހަރުކައްޓާއި، 15 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 10 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތުގައި 17 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ރަގަޅު މަހެކެވެ.
މަހުގެ ކުލައަކީ ނާރިނގު ކުލައެވެ. ނިގޫ ފަތުގެ ފަހަތުބައިގައި ހުރަހަށް ހުދު ނޫކުލައިގެ ހިމަ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ. މަހުގައި ހުދު ކުލައިގެ ލައްތަކެއް ވަރަށް ފަނޑުކޮށް ހުރެއެވެ. މިމަހަށް ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ވަކިނަމެއް ކިޔާއުޅޭ ކަމަށް ރިކޯޑްކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހުގެ ކުލައަށް ވިސްނާ މިމަހަށް ނާރިނގު ފާނަ ކިޔާ ނަންދީފައި ވަނީ އެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އަލްއަމީރު ޢަލީ ކުޑަރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު
އަލްއަމީރު އަލީ ކުޑަ ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖުލިސްގެ ރައީސްކަން ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖުލީހުގެ ރައީސްކަން ކުރައްވާފައިވަނީ 8 ނޮވެމްބަރ 1945 ން ފެށިގެން 3 މާރޗް 1948 ގެ ނިޔަލަށެވެ.
އަލްއަމީރު ޢަލީ ކުޑަ ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އަކީ އަޚްލާޤީ ގޮތުން ރަގަޅު، ދައުލަތަށް ވަފާތެރި ބޭފުޅެކެވެ. ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވީ މާލެއިންނެވެ. ދިވެހި ބަހާއި ޢާންމު މަޢުލޫމާތު ވަރަށް ފުންނާބު އުސް ބޭފުޅެކެވެ. އާންމުންނަށް ހެޔޮކޮށްހިތާ، ފަގީރުންނަށް އެހީ ފޯރުއްވާ ދީލަތި ބޭފުޅެކެވެ. އަލްއަމީރު ޢަލީ ކުޑަ ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނުގެ ބައްޕަ އަކީ ހެންވޭރުގޭ އަލްފާޟިލް މޫސާދީދީގެ އަލްވަޒީރު ޙަސަން ޙަކުރާ މަނިކުފާނު (ހެންވޭރުގޭ ޙަސަންދީދީ) އެވެ. މަންމައަކީ އަލްއަމީރު ޢަލީ ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނުގެ ޚަދީޖާދީދީ (ކަކާގޭ ކަނބައިދި ކިލެގެ) އެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ މީލާދީން 1883 ގައެވެ.
ފުރުއްވި މަގާމްތައް
އަލްއަމީރު ޢަލީ ކުޑަ ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އަވަހާރަވީ 3 މާރޗް 1946 ގައެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 21 ރަބީޢުލް އާޚިރު 1367 ގައެވެ. ==ބޭފުޅުން ==* ޙަސަން ޢަލިދީދީ
ރިފަރެންސް
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ނޭފަތް
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ނޭވާލާ ނިޒާމް
އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް އަޙުމަދު
އައްޝައިޚް އިބްރާހީމް އަޙުމަދު އަކީ ފ.ނިލަންދޫ އަށް އުފަން ޢިލްމީ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާވަނީ ސަރުކާރުގެ ތަފާތު މަގާމް ތައް ފުރުއްވާފައެވެ. އަދި އުވިގެންދިޔަ ޚާއްޞަ މަޖިލިހުގެ ފ.އަތޮޅުގެ މެންބަރުކަން ވެސް އިބްރާހީމް އަހުމަދު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އިބްރާހީމް އަހުމަދު އަޚީ ތާރީޚުގެ ދާއިރާއިން އެކުވެރި އަރަބި އިމާރާތުގެ ދުބާއީގައި ހުންނަ ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް ޔުނިވަސިޓީގައި ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައެވެ.
އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާތައް
ޤިސްމު:ނިލަންދޫ (ފ. އަތޮޅު) ޤިސްމު:(ފ. އަތޮޅު) ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މާކުރަތު (ރ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ ރ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
ވިލިއަމް ހެންރީ ހެރިސަން
އީ އެމެރިކާގެ 9 ވަނަ ރައީސެވެ.
ސިންގަޕޫރު
thumb|250px|right ސިންގަޕޫރަކީ މެލޭ ޕެނިންސޫލާގެ ދެކުނުގައި އޮންނަ ޖަޒީރާ ޝަހަރީ ދައުލަތެކެވެ.
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ސިންގަޕޫރުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ އިނގިރޭސި ބަހެވެ. ޤައުމީ ބަހަކީ މެލޭ ބަހެވެ. މީގެ އިތުރުން ތަމަޅަ ބަހާއި މެންޑަރިން ޗައިނީޒް ބަސް ރަސްމީ ބަސްބަހުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވެއެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ސިންގަޕޫރިއަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ސިންގަޕޫރު ސިޓީއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. ވެރިކަން ކުރާ ސަރަޙައްދަކީ ޑައުންޓައުން ކޯރ، ސެންޓްރަލްއެވެ. މި ޤައުމަކީ ޝަހަރީ ދައުލަތެއްކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. މިއީ ބަރުލަމާނީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 5 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 115 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 710.2 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ވާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ sg. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +65 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ސިންގަޕޫރު ޑޮލަރެވެ.
ނަން
އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ ނަމަކަށް ކިޔާ “ސިންގަޕޫރު” މި ނަން ނެގިފައިވަނީ މެލޭ ބަހުގެ “ސިންގާޕޫރާ” އިންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ “ސިންގާ ޝަހަރު” އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެއްވެސް ޒަމާނެއްގައި ސިންގަޕޫރުގައި ސިންގާ އުޅެފައިވާ ކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ. އެހެން ކަމުން ބޮޑަށް ބެލެވެނީ ޤަދީމީ ޒަމާނުގެ ވާހަކައެއް ކަމުގައިވާ މަހާބާހރަތާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ “ސިންހާޕޫރާ” އަށް ނިސްބަތްކޮށް ކިޔާފައިވާ ނަމަކަށް މިނަން ވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ސިންގަޕޫރު އޮންނަނީ މެލޭޝިޔާގެ ޖޮހޮރު ސްޓޭޓުގެ ދެކުނުގައެވެ. އިންޑޮނޭޝިޔާގެ ރިޔާއު ޖަޒީރާގެ އުތުރުގައެވެ. ސިންގަޕޫރަކީ ކުޑަ ދައުލަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޤައުމެކެވެ. ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިޔާގައި އޮތް އެންމެ ކުޑަ ޤައުމަކީ ވެސް ސިންގަޕޫރެވެ. މުސްތަޤިއްލު ޝަހަރީ ދައުލަތްތަކުގެ ތެރޭގައި މިއަދު ހިމެނޭ މޮނާކޯ އާއި ވެޓިކަން ސިޓީއަށް ވުރެ ސިންގަޕޫރު ބޮޑެވެ.
ތާރީޚު
ސިންގަޕޫރުގައި މީހުން ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވާ ކަމަށް ރިކޯޑުތަކުން ދައްކަނީ މީލާދީން 2 ވަނަ ޤަރުނުގައެވެ. ކުރީން ސިންގަޕޫރަށް ކިޔާ އެއް ނަމަކީ ތެމަސެކް އެވެ. މިއީ ޖާވާނީ ބަހުން ކިޔާފައިވާ ނަމެކެވެ. މި ނަމުގެ މާނައަކީ “ކަނޑުގެ ޓައުން” އެވެ. މީލާދީން 16 ވަނަ ޤަރުނާއި 19 ވަނަ ޤަރުނާ ދެމެދު ސިންގަޕޫރު އޮތީ ސުލްޠަނަތު ޖޮހޮރުގެ ދަށުގައިވާ ރަށެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މީލާދީން 1613 ވަނަ އަހަރުގައި ހިނގި މެލޭ-ޕޯޗުގީޒު ހަނގުރާމައިގައި ޕޯޗުގީޒުން ވަނީ ސިންގަޕޫރުގެ އާބާދީ ދިރިއުޅޭ އަވަށުގައި އަލިފާން ޖަހާފައެވެ. މީލާދީން 17 ވަނަ ޤަރުނުގައި ސިންގަޕޫރުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮތީ ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތްދަށުގައެވެ. 18 ވަނަ ޤަރުނުގައި ސިންގަޕޫރުގެ މައްޗަށް އަތްގަދަކޮށްގެން ތިބީ ޑަޗުންނެވެ. މި ދުވަސްވަރު އެ ރަށުގެ އާބާދީގެ ގިނަ މީހުން ހިމެނުނީ މަސްވެރިންކަމުގައެވެ. 29 ޖަނަވަރީ 1819 ގައި ސަރ ތޯމަސް ސްޓެމްފޯރޑް ރަފްލްސް ސިންގަޕޫރަށް ވަޑައިގަތެވެ. މި ތަނަކީ ރަނގަޅު ވިޔަފާރީގެ ބަނދަރަކަށް ވެދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރައްވައިގެން ބްރިޓިޝް އީސްޓް އިންޑިޔާ ކުންފުނީގެ ފަރާތުން ރަފްލްސް، ސުލްޠާން ޙުސައިން ޝާހްއާ އެކު އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރެއްވިއެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ސިންގަޕޫރުގެ ދެކުނުގައި އިނގިރޭސީންގެ ވިޔަފާރީގެ މަރުކަޒެއް ހެދުމުގެ ހުއްދަ ލިބިގެން ދިޔައެވެ. 1824 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށް އެތަން އޮތީ މެލޭ ރަސްރަސްކަލުންގެ ބާރު ހިނގާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. 2 އޯގަސްޓް 1824 ގައި ޖޯން ކްރޯފަރޑް، ސުލްޠާން ޙުސައިން ޝާހްއާ އެކު ސޮއިކުރެއްވި އެއްބަސްވުމަކާއެކު މުޅި ސިންގަޕޫރަކީ އިނގިރޭސީންގެ ޙުކުމުގެ ދަށުގައި އޮތް ތަނަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. މިއީ މިހާރުގެ ސިންގަޕޫރުގެ ތާރީޚުގެ ފެށުންކަމުގައި ޤަބޫލުކުރެވިފައިވެއެވެ. ސިންގަޕޫރަށް އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް ހިންގުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިގެން ދިޔައީ 3 ޖޫން 1959 ގައެވެ. އިނގިރޭސީންގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބުނީ 31 އޯގަސްޓް 1963 ގައެވެ. މެލޭޝިޔާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އެ ޤައުމާ ގުޅުނީ 16 ސެޕްޓެންބަރު 1963 ގައެވެ. މެލޭޝިޔާއާ ވަކިވެ ޤައުމުގެ ސަރަޙައްދުގެ ދާއިރާ ހަނިވެގެން ދިޔައީ 9 އޯގަސްޓް 1965 ގައެވެ.
ޑެމޮގްރަފިކްސް
ސިންގަޕޫރުގެ އާބާދީގެ 74.2% އަކީ ޗައިނާ ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. މެލޭ ނަސްލުގެ މީހުންގެ އާބާދީއަކީ 13.4% އެވެ. އިންޑިޔާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންގެ އާބާދީއަކީ 9.2% އެވެ. ޔޫރޭޝިޔަނުންނާއި އަރަބީންގެ ނިސްބަތަކީ 3.2% އެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ އާބާދީގެ 42.5% މީހުންގެ ދީނަކީ ބުދުދީނެވެ. އިސްލާމްދީނަށް ތަބާވަނީ 14.9% މީހުންނެވެ. އެއްވެސް ދީނަކަށް ތަބާ ނުވާ 14.8% މީހުން ތިބި އިރުގައި ކްރިސްޓިޔަން ދީނަށް ތަބާވާ 14.6% މީހުން އެބަތިއްބެވެ. ޓާއޮއިޒަމްއަށް ތަބާވާ 8.5% މީހުން ތިބި އިރު ހިންދޫ ދީނަށް ތަބާވާ 4% މީހުންނާއި އެހެން ދީންތަކަށް ތަބާވާ 0.6% މީހުން އެބަތިއްބެވެ.
ސަގާފަތު
ސިންގަޕޫރުގައި އޮންނަނީ މަސްހުނި ސަގާފަތެކެވެ. މެލޭ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނާއި ޗައިނާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުން އަދި އިންޑިޔާ ދަރިކޮޅާއި އަރަބި ދަރިކޮޅުގެ މީހުންގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ސަގާފަތެކެވެ.
އިޤްތިޞާދު
ސިންގަޕޫރަކީ މުއްސަނދި ޤައުމެކެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ އިޤްތިޞާދަކީ ބާޒާރަށް ބިނާކޮށްގެން ވަރަށް ބޮޑަށް ތަރައްޤީ ކުރެވިފައިވާ އިޤްތިޞާދެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 51226 ޑޮލަރެވެ.
ޕްރޮސްޓޭޓް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑުވުން
ޕްރޮސްޓޭޓް އަކީ ފިރިހެނުންގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް ގައި މުހިންމު ރޯލެއް ކުޅޭ ކުޑަ ކުޑަ ގުނަވަނެކެވެ. މީގެ ސައިޒުގައި ގާތްގަނޑަކަށް ހުންނަނީ ވޯލްނަޓް ބަދަންފުކެއްގެ ބޮޑުމިނެވެ. މަސާނާގެ ދަށުގައި ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް އުފެދިފައިވީ ނަމަވެސް ސައިޒުން ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުން މަސާނާގެ މަސައްކަތަށް އެއްވެސް ބުރުލެއް ނެތި ކުރިއަށް ދެއެވެ. ނަމަވެސް މަސާނާއިން ބޭރުކޮށްލަން ބޭނުންވާ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ހަށިގަނޑުން ބޭރުކޮށްލާ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅިގެ ވަށައިގެން ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް އުފެދިފައިވުމުގެ ސަބަބުން ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ބޮޑުވުމުގެ އުނދަގޫ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެގެން ދެއެވެ.
މެޓަލިކާ
މެޓަލިކާ (އިނގިރޭސިބަހުން: Metallica) އަކީ އެމެރިކާގެ ލޮސް އެންޖެލަންސްއިން ނިކުތް 'ހެވީ މެޓަލް' މިއުޒިކް ކުޅޭ ބޭންޑެކެވެ. މިބޭންޑު ފާހަގަ ކޮށްލެވެނީ އެމީހުންގެ އަވަސް ކުޅުންތަކަށާއި ހަރުކަށި މިއުޒިކީފަންނަށެވެ. އަދި މިބޭންޑްއަކީ 'ސްލޭޔަރ'، 'މެގަޑެތު' އަދި 'އެންތްރެކްސް' އާއި އެކު 'ތުރޭޝް މެޓަލް' މިވައްތަރުގެ މިއުޒިކުގެ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ 4 ބޭންޑެވެ. އެކުލަވާލެވުނީ 1981 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ޕްރޮސްޓޭޓް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑުވުން
ކުރިމަތިވާ އުދަނގޫތައް
ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ވަކިވަރަކަށް ބޮޑުވުމުން އޭގެ ވަށައިގެނވާ ޓިޝޫތައް ބާރުވެ ދެމުން ހުއްޓެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މިގްލޭންޑް އެއެއްޗެއްގެ ވަށައިގެން އުފެދިފައިވާ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި ނުވަތަ ކުޑަކަމު ދާ އެއްޗެތި ގުރުދާ މެދުވެރިކޮށް ހަށިގަނޑުން ބޭރަށް ފޮނުވައިދޭ ހޮޅި ފިތި ބަންދުވާގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ.
އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު
ޑރ އަހުމަދު އަލީ ސަވާދު އަކީ ނިއުޒިލޭންޑްގައި ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ގާނޫނީ ދާއިރާ އިން ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން
އާބާދީގެ ކޮންމެ 20 މީހަކުން 1 އަށް އުމުރުގެ ކޮންމެ ވެސް ދުވަސްވަރެއްގައި ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން ކުރިމަތިވާ ކަމަށް ތަފާސް ހިސާބު ތަކުން ދައްކައެވެ. ގުރުދާގައި އުފެދޭ ހިލައަކީ ތަފާތު މަޢުދަން ތަކާއި، ކްރިސްޓަލް ތައް އެއްވެގެން އުފެދޭ ހަރު މާއްދާ އެކެވެ. ކުޑަކަމުދާއިރު ލޭއައުން، ދަށްބަނޑުން އެއްފަޅިއެއްގައި ރިހުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުމުން ފެނިދާނެ ބައެއް އަލާމާތްތަކެވެ.
އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު
ޑރ އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު ރާއްޖެ ވަޑައިގަތީ 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު އެވެ. އެއީ މަތީ ތައުލީމް ޙާޞިލް ކުރެއްވުމަށްފަހު ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި އުޅުއްވާތާ 16 އަހަރު ވުމަށްފަހު ގައެވެ. 2008 ވަނަ އަހަރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބޭއްވުނު ގިނަ ސިޔާސީޕާޓީތަކުން ބައިވެރިވި ފުރަތަމަ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ފަރާތުން ބައިވެރިވި ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓް ގާސިމް އިބްރާހީމްގެ ރަނިންމޭޓް ކަން ޑރ އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު އަކީ އެމްޑީޕީ އިއްތިހާދުން އެކުލަވާލާފައިވާ މިހާރުގެ ސަރުކާރުގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ޓޫރިޒަމް ، ކަލްޗަރ އެންޑް އާޓްސް އެވެ.
ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން
ގުރުދާގައި ހިލައުފެދެނީ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ މިންވަރު މަދުވުން، ނުވަތަ ހިލައުފެދުމަށް އެހީވެދޭ މާއްދާއެއް ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ގިނަވުމުންނެވެ. ގުރުދާގައި އުފެދޭ ހިލައިގައި އެންމެ އާއްމުކޮށް ހިމެނޭ އެއް މާއްދާއަކީ ކެލްސިއަމް އެވެ. މިގޮތުން ކެލްސިއަމް ހުންނަނީ ފޮސްފޭޓް، ނުވަތަ އޮކްސަލޭޓް އާއި ގުޅި ލާމެހިފައެވެ. ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުމަށް އެހީވެދޭ އެހެން މާއްދާ ތަކުގެ ތެރޭގައި ޔުރިކް އެސިޑް އަދި ސިސްޓައިން ހިމެނެއެވެ.
އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު
އާއިލާ
ޑރ އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު އަކީ މަޝްހޫރު ދިވެހި ބޭސްވެރިޔާ ޢަލީ ޙުސައިން ( ހ.ސީސައިޑް) ގެ ދަރިއެކެވެ. ޑރ އަޙުމަދު ޢަލީ ސަވާދުގެ ޢާއިލާ ރާއްޖޭގެ އެންމެ އުތުރުން ފެށިގެން ދެކުނުގެ ރަށްތަކަށްވެސް ފެތުރިފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން ބައްޕަ ފަރާތު މާމަ އަކީ ހދ. ކުޅުދުއްފުށި އަދި ހއ. ތަކަންދޫ އަށް ނިސްބަތްވާ ފަރާތެކެވެ. ބައްޕަ ފަރާތު ކާފަ އަކީ ސ.ހުޅުދޫ މީހެކެވެ. މަންމަ ފަރާތު މާމަ އަކީ ޏ، ފުވައްމުލަކު މީހެކެވެ. އަދި މަންމަ ފަރާތު ކާފަ އަކީ މާލޭ މީހެކެވެ. ޑރ އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު ގެ އަނބިކަނބަލުންނަކީ ސ.ހުޅުދޫ ޑރ ސަނިއްޔާ ނާޖީ އެވެ. އެއީ ދަތުގެ ޑޮކްޓަރެކެވެ.
ޝާދު
ޗާޑް ނުވަތަ ޝާދަކީ މެދުތެރޭ އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ބިން ބަންދު ޤައުމެކެވެ.
ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން
ދިޔާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުވުމުން ހަށިގަނޑުން ފެންމަދުވުން، ވަރުބަލި ވަންދެން ކަސްރަތު ކުރުމަށްފަހު ހަށިގަނޑުން ގެއްލިގެންދާ ފެނުގެ ބައި އަބުރައި ހަށިގަނޑަށް ނުލިބުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަންތައްތައް ކަމުގައި ބެލެވިފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ކޮންމެ ވެސް ހިސާބެއްގައި ހުރި ކަމެއްގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ބޭރުވުމަށް ހުރަސް އެޅުން، އަދި ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަތުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ވެސް ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން މެދުވެރިކޮށްފާނެ ކަންތައްތަކެވެ.
ޝާދު
އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް
ޝާދުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ފަރަންސޭސި ބަހާއި ޢަރަބި ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ޗާޑިއަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ އެންޑިޖަމޭނާއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރި ރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. މި ޤައުމަކީ ޖުމްހޫރީ ސަރުކާރެއް އޮންނަ ތަނެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 11 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 74 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 1.28 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ td. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +235 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ސީ.އެފް.އޭ ފްރޭންކެވެ.
އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު
މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާ
ޑރ އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދުގެ މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާ އަށް ބަލާއިރު ތަޢުލީމު ޙާޞިލްކުރި ހުރިހާ ދާއިރާއަކުން ތަޖުރިބާ ހޯއްދަވާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން 2000 ން 2004 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަފާތު ކުންފުނިތަކާއި ފަރާތްތަކަށް ގާނޫނީ ލަފާ ދީފައި ވެއެވެ. އަދި އޭގެ ކުރިން އިންޑިޔާ ޔނިވަސިޓީގެ ނޭޝަނަލް ކޮލެޖް އޮފް ލޯ ގައި ގާނޫނީ މަސައްކަތްތައް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އިންޑިޔާ ޓައިމްސް އަދި އިންޑިޔަން އެކްސްޕްރެސް މި ދެ ނޫހުގައި ޖާނަލިސްޓް ޓްރޭނީ އެއްގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ.
ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން
އަންހެނުންނަށްވުރެ ފިރިހެނުންގެ މެދުގައި ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން އާންމުކަން ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ. އަދި ކަޅު މީހުންނަށްވުރެ ދޮންމީހުންގެ މެދުގައި ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން އާންމުކަމަށް ވެސް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެއްފަހަރު ގުރުދާގައި ހިލައުފެދިއްޖެނަމަ އެމީހަކަށް ދެވަނަ ފަހަރަށް ވެސް ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަމަށް ވެސް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.
ހިކާ އާއިލާ (މަސް)
250px|thumb|left|ހިކާގެ ވައްތަރެއް ހިކާ އާއިލާ ނުވަތަ އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ.
ޕްރޮސްޓޭޓް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑުވުން
ކުރިމަތިވާ އުދަނގޫތައް
ބީ.ޕީ.އެޗް ގެ ސަބަބުން ދިމާވާ އަނެއް މައްސަލައަކީ ހިފެހެއްޓުމެއްނެތި ގިނަ ގިނައިން ކުޑަކަމުދާން ޖެހުމެވެ. މިހެން ދިމާވަނީ ޕްރޮސްޓޭޓް ދުޅަވެ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި ހިމަވުމުގެ ސަބަބުން މަސާނާ ހުސްކުރުމަށްޓަކައި އަބަދުމެ ކަހަލަ ގޮތަކަށް މަސާނާ މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން އޭގެ އިލާސްޓިސިޓީ ދަށްވެ، ކުޑަކަމުދާ އެއްޗެތި މަސާނާ ގައި ނުހިފެހެއްޓުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އަބަދުމެ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ކުޑަކަމުދާން ބޭނުން ވުމާއި، އެއްފަހަރާ ރަނގަޅަށް މަސާނާ ހުސްނުކުރެވުން ފަދަ އުނދަގޫތައް ދިމާވެއެވެ. އަދި ރޭނގަޑުގެ އަރާމު ނިދިން މީހާ މަޙްރޫމްވެ އަބަދު ވަރުބަލިކަމެއްގެ ތެރޭގައި އުޅެންޖެހޭގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. ޢުމުރުން 40 އަހަރުން މަތީގެ ފިރިހިނުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ 25 މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް ބީ.ޕީ.އެޗް ގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނަ ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ވިދާޅުވެއެވެ.
ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން
ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން ކުރިމަތިކޮށްދާނެ ބައެއް ޙާލަތްތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ޕްރޮސްޓޭޓް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑުވުން
ކުރިމަތިވާ އުދަނގޫތައް
ޕްރޮސްޓޭޓް ބޮޑުވާން ދިމާވާ ސަބަބު އަދިވަނީ ކަށަވަރު ނުކުރެވިއެވެ. ނަމަވެސް ޔަޤީންވަ ކަމަކީ ޢުމުރުން ދުވަސްވުމާއި ޕްރޮސްޓޭޓް ބޮޑުވުމާއި ގުޅިލާމެހިފައިވާކަމެވެ. ބައެއް ސައެންސްވެރިން ހާމަ ކުރާގޮތުގައި ފިރިހެނުންނގެ ޢުމުރުގެ ފަހުބައިގައި ޕްރޮސްޓޭޓް ބޮޑުވާން ދިމާވާ ސަބަބަކީ އީސްޓްރެޖަން އޭ ކިޔާ ހޯމޯން އެއް ގިނަވުމެވެ.
ހެދިދާނެ ޓެސްޓްތައް
ބީ.ޕީ.އެޗް ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ހެދިދާނެ ޓެސްޓްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ “ޑިޖިޓަލް ރެކްޓަލް އެގްޒަމިނޭޟަން” އާއި ޕްރޮސްޓޭޓް ސްޕެސިފިކް އެންޓިޖެން (ޕީ.އެސް.އޭ) (ލޭގެ ޓެސްޓެއް) އާއި އަލްޓްރާ ސައުންޑް ސްކޭން އެވެ. މީގެ އިތުރުން “ޔޫރިން ފްލޯ ސްޓަޑީ” ޓެސްޓަކީ ވެސް ބީ.ޕީ.އެޗް ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ހެދިދާނެ ޓެސްޓެކެވެ.
ފަރުވާކުރުން
ބީ.ޕީ.އެޗް ގެ އުނދަގޫތަކަށް ފަރުވާ ކުރުމަކީ ކޮންމެހެންވެސް މުހިންމުކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ފަރުވާ ފެށުމުގައި އުނދަގޫ ވާ މިންވަރަށް ބަލާ ފެށުން އަވަސް ކޮށް ލަސްކޮށް ހެދިދާނެއެވެ. މިބަލީގެ ޢަލާމާތްތައް ފެންނަ ނިސްބަތަކުން ބަލީގެ ފަރުވާ އަވަސް ލަސް ކުރުމުގެ މިންގަނޑެއް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.
ބީ.ޕީ.އެޗް ގެ އެންމެ ރަނގަޅު ފަރުވާއެއްކަމަށް މިހާތަނަށް ހޯދިފައިވަނީ ބޭސް ބޭނުން ކޮށްގެން ޕްރޮސްޓޭޓް ދުޅަވުން ހުއްޓުވުމާއި ދުޅަވެފައި ހުރި މިންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށް ބޭސް ބޭނުން ކުރުމެވެ. މިކަމަށްޓަކައި ވަރަށް ރަނގަޅު އެކަށިގެންވާ ބޭސްތަކެއް މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ލިބެން ހުރި ކަމީ ލިބޭ ވަރަށްބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމަކަށް ނޫނީ ނުވާނެއެވެ. އެންމެ މުހިންމުކަމަކީ ބަލީގެ ޢަލާމާތްތައް ފެންނަ ނަމަ އަވަހަށް ޑޮކްޓަރެއްގެ އިރުޝާދު ހޯދާ ޑޮކްޓަރުގެ ލަފާގެ މަތިން ކަންތައްތައް ކުރުމެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި މިބަލީގެ ޢަލާމާތްތަށް ފެންނަ ނިސްބަތަކަށް ބެއްލެވުމަށްފަހު 6 މަސް ދުވަހުގެ ބޭސް ބޭނުން ކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެއްވައެވެ. ދިގުމުއްދަތަކަށް ބޭސް ކާން ޖެހެނީ ދުޅަވެފައިވާ ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑުގެ ދުޅަ ރަނގަޅުވެ އޭގެ އަސްލު ސައިޒަށް ގެނައުމަށްޓަކައި ގިނަދުވަސް ބޭނުންވާތީވެއެވެ. އަދި މަސާނާ އަށް ލިބިފައި ހުރެދާނެ ގެއްލުމަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެވެސް ބޭނުމުގައެވެ.
ޤިސްމު:ބަލިތައް ޤިސްމު:އެކަށޭނަ ލިޔުން
ސަޢީދު ޤާސިމް
ނ. މަނަދޫ މާލްރޯޑް އަލްފާޟިލް ސަޢީދު ޤާސިމަކީ ތަފާތު ގޮތްގޮތުން މަނަދޫއަށް އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މަނަދޫގައި ފުރަތަމަ ރަސްމީ ގޮތުން ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްގެން މަނަދޫގައި ޖަމުޢިއްޔާއެއް ހިންގެވުމުގައި އިސްނެންގެވީ އަލްފާޟިލް ސަޢީދު ޤާސިމެވެ. އަދާކުރެއްވި ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާތަކުގެ ތެރޭގައި ނ. އަތޮޅު އޮފީހުގެ ކާތިބުކަމާއި ނ. އަތޮޅު ކޯޓްގެ ޤާޟީކަން ހިމެނެއެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމަކީ މިހާރުގެ މަނަދޫގެ ކަތީބެވެ. ސައީދު ޤާސިމަކީ ދީންވެރި ބޭކަލެކެވެ. މޮޅު ވާހަކަ ދެއްކުންތެރިއެކެވެ. ތަޢުލީމް ހާސިލުކުރެއްވުމަށް ލޯބިކުރައްވާ، ތަޢުލީމް ފެތުރުއްވުމަށް ބާރުއެޅުއްވާ މަސައްކަތްކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. އިޖްތިމާޢީ ޚިދުމަތްތެރިއެކެވެ. ޤުރުއާން މުދައްރިސެކެވެ.
ހިކާ އާއިލާ (މަސް)
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ  ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 40 ވައްތަރެއްގެ ހިކާއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޑިސެމްބަރު 21
ޑިސެމްބަރު 21 އަކީ މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ 355 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލީޕް އަހަރެއްގައި 356 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ހަލުވި މަސް
ހަލުވި މަސްނުވަތަ އަކީ ހަނދީގެ ގިނަ ބާވަތްތަކާއި ޚިލާފަށް ތަންކޮޅެއް ދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. ހަލުވި މަހަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ގިނައިން ބާނާ އުޅޭ މަހެކެވެ. މިބާވަތް ވަރަށް ގިނައިން ބައިބަޔަށް ރަށްރަށުގެ ބޭރު މައްޗަށާއި، ފަޅުފަޅާއި، ވިލުވިލަށް ވަދެއުޅެއެވެ. މިމަސް އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ 50 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 85 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކުދިމަހާ ބޯވަ ދިލަމަހާ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕެވެ.
ސަޢީދު ޤާސިމް
އާއިލާ
ސަޢީދު ޤާސިމްގެ ބައްޕާފުޅަކީ ހުވަދޫ ކެޔޮޅުގެ ހާރޫނު ހާޖީކަލޭފާނު ( ހާޖީބެ) ގެ ޤާސިމް ހާރޫނު ( މަނަދޫ ކާސިންހާޖީ ) އެވެ. މަންމާފުޅަކީ ކުޑަމަނިކުގެ މުޙަންމަދުގެ މޫސާމަނިކުގެ މަރިޔަމް މޫސާ ( މަރިޔަ ) އެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމްގެ ބައްޕާފުޅުގެ އާއިލާއަކީ ހުވަދު އަތޮޅުން ފެށިފައިވާ މަނަދޫގެ މަޝްހޫރު ހާޖީބޭގެ އާއިލާއެވެ. }}
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު އަކީ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ވާހަކަ ދެއްކުން ތެރިއެކެވެ. އޭނާ ލިޔުންތައް ރާއްޖޭގައި ނެރެވޭ ބައެއް މަޖައްލާތަކުގައިވަނީ ޝާއިޢު ކުރައްވާފައެވެ. އުދަރެސް މަޖައްލާ އާއި މަނަސް މަޖައްލާއަށް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ފިޝަރީޒު މިނިސްޓްރީން ނެރުއްވާ " ރަސްއައިން" މަޖައްލާއަށާއި އެމްއެންޑީއެފް އިން އަހަރަކު ދެފަހަރު ނެރުއްވާ " އައްޑަނަ" މަޖައްލާއަށްވެސް ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. އަދި މަނަދޫ ލައިވް ވެބްސައިޓް ޓީމުގައިވެސް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ އައްޑަނަ މަޖައްލާގެ އެސޯސިއޭޓް އެޑިޓަރެވެ.
ވަނަވަރު
މަނަދޫ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ މަނަދޫ އަށް އުފަން ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާއަކީ ހުވަދޫ ކެޔޮޅުގެ، ހާރޫނު ހާޖީކަލޭފާނު( ހާޖީބެ ) ގެ ޤާސިމް ހާރޫނު ( މަނަދޫ ކާސިންހާޖީ ) ގެ ސަޢީދު ޤާސިމް ( ދޮންތުއްތު ) ގެ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދެވެ. މީނާގެ މަންމައަކީ މަނަދޫ ކެޔޮޅު އިބްރާހިމް ( އިބްރާހިމް ޙަސަން ) ގެ ޒުލޭޚާ އިބްރާހިމް ( ކަނބުލޮ ) އެވެ. ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ ސަޢީދު ޤާސިމް އާއި ޛުލައިޚާ އިބްރާހިމަށް ލިބިވަޑައިގެން ތިންވަނަ ދަރިކަލުންނެވެ. ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު އުފަންވެފައިވަނީ މަނަދޫ ކުދިލުބޯމާގެ ( ބޮޑުކާށިގެ ) ގައެވެ. އެގެ ހުރީ މަނަދޫ އިރުމަތީ އަވަށުގައި އިރުއުތުރު އެންމެ ކޮޅުގައެވެ. މިހާރު އެގެ ހުރިތަނަކީ ހުސްބިމެކެވެ. އެގެއާ ޖެހިގެން ހުންނަނީ މަނަދޫ ރައިމާގެއެވެ. ޢަބްދުﷲ ސައީދު އުފަންވީ މީލާދީ ސަނަތުން 1973 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރުމަހުގެ 29 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުގެ އަނބިކަނބަލުންނަކީ މަނަދޫ ކަރަންކާވިލާ ފާތިމަތު އަންވަރީއެވެ. މި ދެމަފިރިންނަށް ދެދަރިކަނބަލުން ލިބިވައިގެންފައިވެއެވެ. އެއީ އީމާ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު އާއި އީހާ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުއެވެ.
ތުއްޕުޅުއިރުގެ ހަޔާތްޕުޅު
ސަޢީދު ޤާސިމް އުފަންވެވަޑައިގަތީ 16 ފެބްރުއަރީ 1945 ގައެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ މަނަދޫ ކަރަންކާވިލާގައެވެ. އެއީ ސަޢީދު ޤާސިމްގެ މަންމާފުޅުގެ އާއިލީ ގެއެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމަކީ ޤާސިމް ހާރޫނާއި މަރިޔަމް މޫސާގެ ދޮށީ ދަރިކަލުންނެވެ. ނުހަނު ލޯތްބާއި އަޅާލުމާއި އޯގާތެރިކަމުގައި ބޮޑުފުޅުވަމުން އައީ އެދެމަފިރިންގެ ލޯބީގެ އުނގުގައެވެ.
ޖުޣުރާފީގެ ބައެއް އިޞްޠިލާޙު
ރާއްޖޭގެ ޖުޣުރާފީ ގައި އިތުރު ތަޢާރުފަށް ބޭނުންވާ ނަންނަން ހުރެއެވެ. މިއީ ކޮންމެ ތަނެއްގެ ޖުޣުރާފީ އާ ގުޅިގެން ވެސް ހުންނަ ފަދަ އިޞްޠިލާޙު ތަކެކެވެ.
ސަޢީދު ޤާސިމް
ތަޢުލީމީ ހަޔާތްޕުޅު
ސަޢީދު ޤާސިމް ފުރަތަމަ ކިޔަވާ ވިދާޅުވީ އެބޭފުޅާގެ ލޮބުވެތި މަންމާފުޅުގެ އަރިހުންނެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔަވާ ވިދާޅުވާށާއި ނަމާދު ކުރާނެގޮތް ދަސްފުޅު ކުރެއްވީ މަންމާފުޅުގެ އަރިހުންނެވެ. ތަޢުލީމް ހާސިލުކުރެއްވީ މާލޭ މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލުންނެވެ. މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލުގައި ކިޔަވާ ވިދާޅުވަމުން ގެންދަވަނިކޮށް ސަޢީދު ޤާސިމްގެ ލޮބުވެތި މަންމާފުޅު އަވަހާރަވިއެވެ. އާއިލާއަށް ލިބިގެންދިޔަ ފުން ހިތާމައާއެކު ކިޔެވުން މެދުކަނޑާލައްވާފައި ސަޢީދު ޤާސިމް ރަށަށް ގެންދެވިއެވެ. އޭގެފަހުން އަމިއްލަ ގޮތުން މާލެ ވަޑައިގެން ގާޒީ ކަމުގެ ކޯސް ފުރިހަމަކުރެއްވިއެވެ. އަދި ސަނަދު ނެންގެވުމަށް ކިޔަވާ ވިދާޅުވިއެވެ. ރާއްޖޭގައި ގާޒީން ތަމްރީނު ކުރުމަށް ހިންގެވި 2 ވަނަ ކޯހުން 3 ވަނަ ހޯއްދެވީ ސަޢީދު ޤާސިމެވެ. މި ކޯހުގައި ކިޔަވާ ވިދާޅުވެ ދެއްވީ ފަޟީލަތުއްޝައިޚް މޫސާ ފަތުހީ އަޒުހަރީއެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމްގެ އުމުރުފުޅުން 60 އަހަރުފުޅުގައި ޑިސްޓެންސް އެޑިޔުކޭޝަން ސެންޓަރާއި މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓާ ގުޅިވަޑައިގެން ހިންގެވި އިނގިރޭސި ބަސް ދަސްކޮށްދޭ ކޯހެއް 2007 ވަނަ އަހަރު ފުރިހަމަ ކުރެއްވިއެވެ. މި ކޯހުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެން އެންމެ ދުވަސްވީ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރައްވާ ކޯހުން ފާސްވެވަޑައިގެން މޯލްޑިވްސް އެކްރިޑިޓޭޝަން ބޯޑުން ޤަބޫލުކުރާ ސެޓްފިކެޓް ލެވެލްގެ ސަނަދެއް ހާސިލުކުރެއްވިއެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމަކީ ވިސްނުންތޫރު ހަނދާންގަދަ ބޭފުޅެކެވެ. އަބަދުވެސް ތަޢުލީމަށް ލޯބިކުރައްވާ މަޢުލޫމާތު ހޯއްދަވާ ފޮތްވިދާޅުވުމަށް ޝައުޤުވެރިކަން ދެއްވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޮރުދޫ ބަހާއި ޢަރަބިބަހާއި އިނގިރޭސިބަސް ދެނެވަޑައިގަންނަވައެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ބައެއް ސޫރަތްތައް ހިތްޕުޅުން ދަސްފުޅު ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމްގެ އަތްޕުޅުގައި ޤުރުއާން މުދައްރިސް ކަމުގެ ސަނަދާއި ވެރިކަމުގެ ސަނަދާއި އިމާމު ކަމުގެ ސަނަދާއި ކަށުކަމާކެމީގެ ކަންތައްތަކުގެ ސަނަދުވެސް އޮވެއެވެ.
މަޑުއްވަރީ (ރ. އަތޮޅު)
މި ރަށަކީ ރ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.
ޕޯޗުގަލް ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު
ޕޯޗުގަލް ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމުން މިހާތަނަށް އެއްވެސް ބޮޑު މުބާރާތެއް ކާމިޔާބު ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ހަލުވި މަސް
ހަލުވި މަހުގައި ކުދި ހުޅުނބު ތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތުން ކަރުތާފަތްގަނޑުގެ ތިރީގައި ހުންނަ ކޮތަރިބައިގެ ކައިރީގައިވާ ކުޑަކުޑަ ތަންކޮޅެއް ފިޔަވާ އެހެނިހެން ހިސާބުތަކުގައިވެސް ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑު މަހުގެ ބޮލަށްވުރެ ދިގުވާނެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 19 އާއި 22 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 14 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ފެހިކުލައަކަށްދާ މުށި ކުލައެކެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތާއި އަރިމަތި ހުންނަނީ ރިހިހުދުކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތްގަނޑުގެ މަތީބައިގެ ކޮޅުގައި ކަޅު ކުޑަލަފެއް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ.
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މަޑުއްވަރީ (ރ. އަތޮޅު)
މީހުން
މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ.
ރީނަލް ކޯޓެކްސް
ރީނަލް ކޯޓެކްސް އަކީ ގުރުދާގެ ބޭރަށް އިންނަ ބައެވެ. ނުވަތަ އޭގެ ތޮށި ގަނޑެވެ. ތޮށިގަނޑުގެ ބޭރު ތުނި ދުލިފަށެއް އިނދެއެވެ. އެއީ ރީނަލް ކެޕްސޫލް އެވެ. އެހެން ކަމުން ރީނަލް ކޯޓެކްސް އިންނަނީ މިބުނި ދުލިފަށް އަދި ރީނަލް ކޯޓެކްސް އަށް ވުރެ އެތެރެއިން އިންނަ ގުރުދާގެ ބައި ރީނަލް މިޑުލާ އާއި ދޭތެރޭގައެވެ. ރީނަލް މިޑުލާ އަކީ ގުރުދާ އެތެރޭގައިވާ މަދެވެ.
ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ޤިސްމު:ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް
އަފްރާޝީމް ޢަލީ
= ތަޢާރަފް =
މަޑުއްވަރީ (ރ. އަތޮޅު)
އިޤްތިޞާދު
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.
އަފްރާޝީމް ޢަލީ
ޕީ.އެޗް.ޑީ ހާސިލު ކުރެއްވުމަށްފަހު އެނބުރި ރާއްޖެ ވަޑައިގެން ޑރ އަފްރާޝީމް ފުރަތަމަ އަދާކުރެއްވީ، އިސްލާމީ މަރުކަޒުގެ އިސް އިމާމުކަމުގެ ވަޒީފާއެވެ. އެއަށްފަހު، މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒްގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ކަމުގެ މަގާމު ފުރުއްވިއެވެ. މާލޭގައި ހުކުރު ނަމާދާއި ޢީދު ނަމާދު ވެސް އިމާމުވެވަޑައިގެން ކުރެއްވިއެވެ. މީގެއިތުރުން، މަޢުހަދުއްދިރާސާތިލް އިސްލާމިއްޔާގެ ޤުރްއާން މުދައްރިސް ކަމުގެ މަޤާމާއި، މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒްގެ މިނިސްޓަރުގެ އެޑްވައިޒަރު ކަމުގެ މަގާމުވެސް ފުރުއްވިއެވެ. 2009 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި، އުނގޫފާރު ދާއިރާގެ މެންބަރު ކަމުގެ ގޮނޑި ކާމިޔާބު ކުރައްވައި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ވެދެވަޑައިގަތެވެ.
= އިތުރު ލިންކުތައް =
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އަޙުމަދު ޝަރީފް
ޑރ އަހުމަދު ޝަރީފް އަކީ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ އަޙުމަދު ޝަރީފް އަކީ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އެގްޒެކްޓިވް ސެކެޓްރީ ގެ އިތުރުން ވަޒީރުން މަޖްލިހުގެ އެސިސްޓެންޓް ސެކެޓްރީ ވެސް މެއެވެ. އަދި ޑރ އަޙުމަދު ޝަރީފް އަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖްލިހާއި،އަދި ރައްޔިތުންގެ ޚާއްޞަ މަޖްލީހަށް ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ ޢައްޔަން ކުރައްވާފައިވާ މެންބަރެއް ވެސް މެއެވެ.ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އެގްޒެކްޓިވް ސެކެޓްރީ ކަމުގެ މަގާމަށް ޑރ އަޙުމަދު ޝަރީފް އިސްކުރެވުނީ 21 އޮގަސްޓް 2005 ގައެވެ.
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ސަޢީދު ޤާސިމް
ޒުވާންއިރުގެ ހަޔާތްޕުޅު
މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލުން ކިޔަވާ ވިދާޅުވުމަށްފަހު ރަށަށް ވަޑައިގެން ސަޢީދު ޤާސިމް މަސައްކަތް ކުރެއްވީ ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މަނަދޫގައި ޒަމާނީ ތަޢުލީމް ކިޔަވައިދެއްވުމަށް ޓަކައި ދަރިވަރުން ގްރޭޑް ތަކަކަށް ބައްސަވާލައްވައިގެން ކިޔަވާ ވިދާޅުވެ ދެއްވަން ފެއްޓެވީ ސަޢީދު ޤާސިމެވެ. ޒުވާނުންގެ މެދުގައި އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަން އާލާކޮށް ދިރުވުމަށް ސަޢީދު ޤާސިމްވަނީ މަސައްކަތްތަކެއް އާފެށުމަކުން ފައްޓަވާފައެވެ. އެގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެންމެ މުހިންމު މަސައްކަތަކީ ސަޢީދު ޤާސިމް އުފެއްދެވި މަދަނީ ޖަމުޢިއްޔާއެވެ. ޖަމުޢިއްޔަތުލް އިއުތިލާފް ގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވުނު މި ޖަމުޢިއްޔާގެ ސަބަބުން މަނަދުއަށް އާދިރުމެއް ގެނެސްދިނެވެ. އެ ޖަމުޢިއްޔާއިން މާލޫދު ކިޔުމާއި އަދަބީ ގިނަ ހަރަކާތްތަކެއް ހިންގެވިއެވެ. އެ ޖަމުޢިއްޔާއިން އިޢުތިލާފުގެ ނަމުގައި އަތުން ލިޔެގެން މަޖައްލާއެއް ވަނީ ޝާއިޢުކޮށްފައެވެ. މި ޖަމުޢިއްޔާގައި މަނަދޫގެ ޒުވާނުންގެ އިތުރުން އަތޮޅުގެ އެހެން ބައެއް ރަށްރަށުގެ ޒުވާނުންވެސް މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.
ޖުޣުރާފީގެ ބައެއް އިޞްޠިލާޙު
1. އަތޮޅު: ޖުޣުރާފީ ގޮތުން އަތޮޅަކީ މުރަކައިގެ ފަރަކުން ވަށާލެވި އެފަރު އެތެރެވަރިއަށްދާ ބައިގާ ވިލުތަކާއި ފަޅުތަކާއި ތިލަތަންތަން ހުރެފައި ވަށާލެވުނު ފަރުން ކަނޑު އޮޅި އޮންނަ ގޮތަށް އުފެދިފައި ހުންނަ ތަންތަނެވެ.
ސަޢީދު ޤާސިމް
ޒަވާޖީ ހަޔާތްޕުޅު
ސަޢީދު ޤާސިމް ކައިވެނި ބައްލަވައި ގެންނެވީ އެންމެ ބޭކަނބަލަކާއެވެ. އެއީ ޙަސަނުގެ ފުތް އިބްރާހިމް ޙަސަން ( މޮޔައިބުރަ ) ގެ ޒުލޭޚާ އިބްރާހިމް ( ބޮޑުކާށި ކަނބުލޮ ) އެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމާއި ޒުލޭޚާ އިބްރާހިމާ ދެބޭފުޅުންނަށް 11 ދަރިކަލުން ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެއީ މުޙަންމަދު ސަޢީދު ، ފާތުމަތު ސަޢީދު ( ނިޔާވެފައި )، ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ، ޢަލީ ޒާހިރު، ޢަބްދުއްރަޙްމާން މުބާރިކް، އަމަތުﷲ ސަޢީދު ( ނިޔާވެފައި )، އައިޝަތު ފަރަހަނާޒް، އައިމިނަތު ފަރަހަ ދީބާ، މަރިޔަމް ފަރްހާނާ، ފަސީހާ ހަނާން އަދި ފަރަހަ ސަޢީދު ( ނިޔާވެފައި ) އެވެ. ފަރަޙަ ނިޔާވީ ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައެވެ. އެހެންކަމުން މިހާރު ދުނިޔޭގައި ތިއްބެވީ ސަޢީދު ޤާސިމްގެ 4 ފިރިހެން ބޭފުޅުންނާއި 4 އަންހެން ބޭފުޅުންނާއެކު ޖުމުލަ 8 ބޭފުޅުންނެވެ.
ދަނބިދަރި ބޭފުޅުން
2-	ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ގެ އަނބިކަބަލުން ނ. މަނަދޫ ކަރަންކާވިލާ އަލްފާޟިލާ ފާތުމަތު އަންވަރީ
4-	ޢަބްދުއްރަޙްމާން މުބާރިކްގެ އަނބިކަބަލުން މާލޭ އާދިއްލީގޭ އަލްއުސްތާޛާ އަސްމާ ޢުމަރު
5-	އައިޝަތު ފަރަހަނާޒުގެ ފިރިކަލުން މާލޭ ލެވެންޑްލީއާގޭ އަލްފާޟިލް ޙުސައިން ޝާކިރު
6-	އައިމިނަތު ފަހަރަދީބާގެ ފިރިކަލުން ށ. ފޯކައިދޫ ކަރަންކާގޭ އައްޝައިޚް އަޙްމަދު ސަމީރު އިބްރާހިމް ހުސައިން
7-	މަރިޔަމް ފަރްހާނާގެ ފިރިކަލުން ނ. މަނަދޫ ރިވެލި އަލްފާޟިލް އަޙްމަދު ޝުޖާޢު
ކާފަ ވިދާޅުވާ ބޭފުޅުން
މުޙަންމަދު ސަޢީދާއި ފާތުމަތު ޒުހުރާގެ ނަސްލުން 1- އަދުހަމް ސަޢީދު މުޙަންމަދު ( ނިޔާވެފައި ) 2- އިނާރާ މުޙަންމަދު ސަޢީދު 3- އިބާނާ މުޙަންމަދު ސަޢީދު 4- އަޝްހަމް މުޙައްމަދު ސަޢީދު
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދާއި ފާތުމަތު އަންވަރީގެ ނަސްލުން 1- އީމާ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 2- އީހާ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ޢަލީ ޒާހިރާއި މާޝާން މޫސާދީދީގެ ނަސްލުން 1- ޢަލީފު ޢަލީ ޒާހިރު
ޢަބްދުއްރަޙްމާން މުބާރިކާއި އަސްމާ ޢުމަރުގެ ނަސްލުން 1- މުޙަންމަދު އާއިޒް މުބާރިކް
ޢައިޝަތު ފަރަހަނާޒާއި ޙުސައިން ޝާކިރުގެ ނަސްލުން 1- މުޙަންމަދު އަބާން ޙުސައިން
އައިމިނަތު ފަރަހަދީބާ އާއި އަޙްމަދު ސަމީރު އިބްރާހިމް ޙުސައިންގެ ނަސްލުން 1- ޢަބްދުއްރަޙުމާނު އަޙްމަދު ސަމީރު
ސަޢީދު ޤާސިމަށް ކާފަވިދާޅުވާ 9 ބޭފުޅުން ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން މިހާރު ދުނިޔޭގައި ތިއްބެވީ 8 ބޭފުޅުންނެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމަށް ފުރަތަމަ ކާފަވިދާޅުވި އަދުހަމް ސަޢީދު މުޙަންމަދު ނިޔާވީ ޑެންގީ ހުމުގެ އާލާސްކަންފުޅުގައި ޢުމުރުފުޅުން 10 އަހަރުފުޅުގައި މާލޭ އައިޖީއެމްއެޗް ހޮސްޕިޓަލްގައެވެ.
އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާތައް
ސަޢީދު ގާސިމް ސަރުކާރުގައި ފުރަތަމަ އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާއަކީ ނ. އަތޮޅު ކޯޓުގެ ޤާޟީ ކަމެވެ. ޤާޟީ ކަމަށް ވަޑައިގެންނެވީ ޤާޟީ ކަމުގެ ކޯސް ފުރިހަމަ ކުރައްވައިގެންނެވެ. އެކޯސް ފުރިހަމަ ކުރެއްވީ 1964 ގައެވެ. އެއީ ރާއްޖޭގައި ހިންގެވި 4 ވަނަ ޤާޟީ ކަމުގެ ކޯހެވެ. އަތޮޅު ކޯޓްގެ ޤާޟީ ކަމުގައި ހުންނަވާފައި އަމިއްލަފުޅަށް އެދިވަޑައިގެން ނ. އަތޮޅު އޮފީހުގެ ދެ ނަންބަރު ކާތިބު ކަމަށް ބަދަލުވެވަޑައި ގެންނެވިއެވެ. އޭރު އަތޮޅު އޮފީހުގައި ހުންނަނީ އެންމެ ކާތިބެކެވެ. ސެކްރެޓަރީއެއްވެސް އޭރަކު ނުހުރެއެވެ. ނ. އަތޮޅު އޮފީހުގެ ކާތިބުކަމުން ސަޢީދު ޤާސިމް އިސްތިޢުފާ ދެއްވީ އަމިއްލަފުޅަށެވެ. މަނަދޫ ކަތީބުކަން ސަޢީދު ޤާސިމަށް ދެއްވީ 1992 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
ދިރިއުޅުއްވުމަށް ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅު
ސަޢީދު ޤާސިމް ދިރިއުޅުއްވުމަށް ފުރަތަމަ ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅަކީ މުދައްރިސް ކަމެވެ. ސަރުކާރުގައި ފުރަތަމަ އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާއަކީ ނ. އަތޮޅު ކޯޓްގެ ޤާޟީކަމެވެ. އޭގެފަހުން ނ. އަތޮޅު އޮފީހުގެ ކާތިބުކަމުގެ ވަޒީފާ އަދާކުރެއްވިއެވެ. އެވަޒީފާ ދޫކޮށްލެއްވުމަށްފަހު މާލެ ވަޑައިގެން ސަޢީދު ޤާސިމްގެ ވަރަށް ގާތް އެކުވެރިއެއް ކަމަށްވާ މ. ދޫނިދޫ އަލްފާޟިލް އިސްމާޢީލް މުޙަންމަދުގެ އަރިހުގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ. އާފިހާރައިގެ ނަމުގައި މަނަދޫ މާލްރޯޑްގައި ސަޢީދު ޤާސިމް ފިހާރައެއް ހުޅުވާ ވަރަށް ކުޑަކުޑަ ކެޕިޓަލަކުން ވިޔަފާރިއެއް ފެއްޓެވިއެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމަށް މަނަދޫ ކަތީބުކަން ލިބިވަޑައިގެންނެވީ 1992 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ދީންވެރިކަން
ސަޢީދު ޤާސިމަކީ އަބަދުވެސް ދީނީ ކަންތައްތަކަށް ވަރަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދެއްވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ. ކޮންމެ ކަމެއް ކުރެއްވިޔަސް އެކަމެއް ދީނުގައި އޮތްގޮތް އޮޅުންފިލުއްވާ ދީނީ އިލުމުވެރިންނާއި ގާތްގުޅުމެއް ބާއްވަވާ ބޭފުޅެކެވެ. ދީނީ ފޮތް ވިދާޅުވުމާއި ދީނީ ދަރުސް އަޑުއެއްސެވުމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދެއްވިއެވެ. އެންމެ ގާތް އެކުވެރިންގެ ގޮތުގައި ދީނަށް ލޯބިކުރައްވާ ބޭފުޅުން ޚިޔާރުކުރެއްވި ބޭފުޅެއްވެސް މެއެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމްވަނީ ހައްޖުގެ މަތިވެރި ފަރުޟު އަދާކުރައްވާފައެވެ. ސަޢީދު ޤާސިމަކީ ދީނީ މަޢުލޫމާތު މުއްސަދި ބޭފުޅެކެވެ.
އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު
މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާ
ޑރ އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު ވަނީ ނިއުޒިލޭންޑް އޮޓާގޯ ޔުނިވަސިޓީގެ ފެކަލްޓީ އޮފް ލޯ ގައި ތަފާތު މަގާމްތައް އަދާކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން ، ރިސާރޗަރ، ރިސާރޗް އެސިސްޓެންޓް، ޓިޗިންގެ އެސިސްޓެންޓް، އަދި ކޯޑިނޭޓަރެއްގެ މަގާމް ފުރުއްވާފައި ވެއެވެ. ޞިއްޙަތު، އިންސާނީ ހައްގުތައް، އަދި ތަގާފީ ތަފާތުކުރުންތައް މިމައުޟޫގެ މައްޗަށް ކޯހެއް ކޯޑިނޭޓްކޮށް ހިންގާފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާއި، އިންސާނީ ހައްގުތަކާއި ބެހޭ ވަރަށް ގިނަ ދަރުސްތައް ދެއްވާފައި ވެއެވެ.
ސަޢީދު ޤާސިމް
އިޖްތިމާޢީ ޚިދުމަތް
ސަޢީދު ޤާސިމުގެ އިޖްތިމާޢީ ޚިދުމަތް ފެށިގެން އައިސްފައިވަނީ އެބޭފުޅާގެ އެންމެ ޒުވާން ދުވަސްވަރުން ފެށިގެންނެވެ. މަނަދޫގައި ފުރަތަމަ ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްގެން ހިންގެވި މަދަނީ ޖަމުޢިއްޔާ ކަމުގައި ޖަމުޢިއްޔަތުލް އިއުތިލާފުގެ މަސްޢޫލުވެރިޔަކީ ސަޢީދު ޤާސިމެވެ. މި ޖަމުޢިއްޔާއަކީ ނ. އަތޮޅުގައި މަޝްހޫރުވެގެންދިޔަ ޖަމުޢިއްޔާއެކެވެ. މި ޖަމުޢިއްޔާއަކީ 1000 ރުފިޔާގެ ޑީޕޮޒިޓެއް ބަހައްޓައިގެން ނ. އަތޮޅުގައި ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވުނު ފުރަތަމަ ޖަމުޢިއްޔާއެވެ. އޭރަށް ބަލާއިރު އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ފައިސާގެ އަދަދެކެވެ. މަނަދޫގައި ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވުނު ދެވަނަ މަދަނީ ޖަމުޢިއްޔާ ކަމަށްވާ މަނަދޫ ޒުވާނުންގެ ގުޅުން ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވުނުއިރު އިދާރާއަކީވެސް ސަޢީދު ޤާސިމްގެ ގެކޮޅު ކަމަށްވާ މަނަދޫ މާލްރޯޑެވެ. މަނަދޫގައި ތިންވަނައަށް ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވުނު މަނަދޫ އެކުވެރިންގެ ގުޅުމުގެ މުސްތަޝާރުކަން އެޖަމުޢިއްޔާއިން ދެއްވި ބޭފުޅަކީވެސް ސަޢީދު ޤާސިމެވެ.
ސަޢީދު ޤާސިމަކީ އިޖްތިމާޢީ ޚިދުމަތްތައް ހިލޭ ސާބަހަށް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އަދި އެފަދަ ޚިދުމަތްތެރިންނަށް ހިތްވަރު ދެއްވާ ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ. ރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ ގޮތުން ކުރެވިފައިވާ އިޖްތިމާޢީ މަސައްކަތްތަކުގައި އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެން މަސައްކަތްކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ކަތީބެއްގެ ގޮތުން ރަށަށް ކޮށްދެއްވި ޚިދުމަތްތައް
މަނަދޫ ކަތީބެއްގެ ގޮތުގައި ސަޢީދު ޤާސިމް މަނަދޫއަށް ކޮށްދެއްވި ޚިދުމަތްތަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭފަދަ ބޮޑެތި އަދި އެހާމެ މުހިންމު ޚިދުމަތްތެކެކެވެ. މި ޚިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އަމިއްލަކަންކަން ކަމަށް ދެކިވަޑައިގެން އަމިއްލަގޮތުން އިސްނަންގަވައިގެން ކުރައްވާފައިވާ ކަންތައްތަކާއި މަނަދޫ ކަތީބުކަމުގައި ހުންނަވައިގެން ސަރުކާރާއި ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އެފަރާތްތަކުން ކޮށްދެއްވާ އަދި ހިންގަވާފައިވާ ބޮޑެތި މަޝްރޫޢުތައްވެސް ހިމެނެއެވެ.
1- މަނަދޫ ފަޅުކޮނެ ބަނދަރު ހެދުމުގެ މަޝްރޫޢު
މަނަދޫ ފަޅުކޮނުމާއި ބަނދަރު ހެދުމުގެ މަޝްރޫޢު ސަރުކާރުން ފެއްޓެވީ އެކަމަށްޓަކައި މަނަދޫ ރައްޔިތުން ކުރަމުން އައި އިންތިޒާރު ދިގުމެ މާޔޫސްވެފައިވަނިކޮށެވެ. މަނަދޫ ފަޅުކޮނުމުގެ ވާހަކަ ދައްކަމުން ދަނިކޮށް ވެލިދޫގެ ފަޅުކޮނެ ނިމުނެވެ. މަނަދޫ ކަތީބު ކަމާ ސަޢީދު ޤާސިމް ހަވާލުވެވަޑައިގެންތާ މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ ބަދަރު ހެދުމާއި ފަޅުކޮނުމުގެ މަޝްރޫޢު މަނަދޫގައި ފެށުނެވެ. މިއީ ދިވެހި ސަރުކާރުން ހިންގެވި މަޝްރޫޢެކެވެ. މި މަސައްކަތުގައި މަނަދޫގެ ރައްޔިތުން އަމަލީ ގޮތުން ޖޯޝާއި ފޯރީގައި އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަމާއި އަޚްވަންތަކަމާއެކު މަސައްކަތް ކޮށްފައިވެއެވެ. ރައްޔިތުންގެ ގޮތުން އެއްގަމު ތޮށި ސިމެންތި ބަސްތާ ޖައްސައިގެން ލުމާއި ރަށް ހިމާޔަތް ކުރުމަށްޓަކައި ބޭރު ތޮށްޓާއި އެއްގަމު ތޮށީގައި ބަދަރުގެ ސަރަހައްދު ފިޔަވާ އިތުރަށްވެސް ދޮށިލާ ހަދާފައިވެއެވެ. މި މަސައްކަތްތައް މަނަދޫ ރައްޔިތުން ކޮށްފައިވަނީ އިޖްތިމާޢީ ރޫހެއްގައެވެ. އެ ރޫޙް މަނަދޫ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ހިފެހެއްޓުމުގައި މަނަދޫގެ ވެރިން ކުރައްވާފައިވާ މަސައްކަތް ފާހަގަކުރަން ޖެހެއެވެ.
2- ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ކަރަންޓް ޚިދުމަތް ދިނުން
މަނަދޫ ކަތީބު ކަމާ ސަޢީދު ޤާސިމް ހަވާލުވެވަޑައި ގެންނެވިއިރު މަނަދޫގައި ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތްދެނީ އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ވަރަށް ދެރަދެރަ ގޮތެއްގައެވެ. އެއްގެއިން އަނެއް ގެއަށް އެއްވެސް ރައްކާތެރިކަމެއްނެތި މަތިން ނަރުދަމައިގެންނެވެ. ގެއިން ބަދިގެއަށްވެސް އެންމެ އާދައިގެ ދެރަ ނަރު ދަމައިގެން ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެއެވެ. އޭރު ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތް ދެވެނީ އިރުއޮއްސި 6:00 ން ރޭގަނޑު 11:00 އާ ހަމައަށެވެ. މަނަދޫ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން މަނަދޫއަށް ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ފެއްޓެވި މަޝްރޫޢަކީ މަނަދޫ ކަތީބު ކަމާ ސަޢީދު ޤާސިމް ހަވާލުވެވަޑައިގެން ފެއްޓެވި ފުރަތަމަ މަޝްރޫޢެވެ. މި ޚިދުމަތް ފެއްޓެވީ ވޮއިޖަސް މޯލްޑިވްސްގެ ސަފާރީ ދޯންޏެއް މަނަދޫ ފަޅުގައި އޮއްވާ ގަދަވެގެން ރަށަށް ލެއްގުމާއެކު ރައްޔިތުން ނިކުމެ އެދޯނި ސަލާމަތް ކޮށްދިނުމަށް ކުރި ހިތްވަރުގަދަ މަސައްކަތުގެ އަގު ވަޒަންކޮށް ވޮއިޖަސް މޯލްޑިވްސްގެ ފަރާތުން ހަދިޔާ ކުރެއްވި 20 ކިލޯވޮޓްގެ ޖަނަރޭޓަރަކުންނެވެ. ސަރުކާރާއި އަމިއްލަ ބައެއް ފަރާތްތަކުގެ ދީލަތި އެހީއާއެކު ތަރައްޤީ ކޮށްފައިވިޔަސް ހަދިޔާ އިލެކްޓްރިކްގެ ނަމުގައި މަނަދޫ ރައްޔިތުން ފެށި މި މަޝްރޫޢަކީ ސައްތައިން ސައްތަ މަނަދޫ ރައްޔިތުންގެ އަމިއްލަ މަޝްރޫއެކެވެ. މަނަދޫގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް 24 ގަޑީއިރު ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތް ދޭންފެށީ މަނަދޫ ރައްޔިތުންގެ ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތުންނެވެ. މަނަދޫ ރަށްކުރިއަރުވާ ކޮމެޓީގެ ބެލުމުގެ ދަށުން މުވައްޒަފުން ލައިގެން ހިންގަމުންދާ މަނަދޫ ރައްޔިތުންގެ ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތް ފުޅާކުރައްވާ ތަރައްޤީ ކުރެއްވުމަށް މަނަދޫ ކަތީބެއްގެ ގޮތުން ސަޢީދު ޤާސިމް ކުރައްވާފައިވާ މަސައްކަތްތަކާއި އަމިއްލަ ގޮތުން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކާއި ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް ވަޑައިގެން ކުރައްވާފައިވާ މަސައްކަތްތައް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
3- ރައްޔިތުންގެ ޕިކަޕެއް ހޯދުން
މަނަދޫގެ ބަނދަރު ހެދުމާއި ފަޅު ފުންކުރުމުގެ މަސައްކަތް ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސަވާފައިވާ ގޮތަށް ކޮށްނިންމަވާލެއްވި ނަމަވެސް ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ބަދަރު ހިމާޔަތްކުރުމާއި ރަށް ހިމާޔަތް ކުރުމަށް ކުރަންޖެހިފައިވާ ބޮޑެތި ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ހުއްޓެވެ. އެމަސައްކަތްތަކަކީ އަތުން ކުރެވޭ ވަރަށްވުރެ ބޮޑެތި ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކަމަށް ފެނިވަޑައިގެން ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއިން މަޒުޑާ ހެވީލޯޑް ޕިކަޕެއް ބައްލަވައިގެންނެވިއެވެ. މިއީ ބްރޭންޑެޑް ނިއު ޕިކަޕެކެވެ. މި ޕިކަޕުގެ ބޭނުން ކުރައްވައިގެން ރަށުގެ ތަރައްޤީއަށްޓަކައި ރައްޔިތުން ކުރި ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރުމުގައި ލުއި ފަސޭހަކަން ހޯދާ މަސައްކަތް އަވަހަށް ނިންމާލުމުގެ ބާރަކަށް ވިއެވެ. މަނަދޫ ރަށްކުރިއަރުވާ ކޮމެޓީއިން މި ޕިކަޕް ބައްލަވައިގެންނެވުމަށް ފާސްކުރެއްވީ މަނަދޫ ކަތީބު ސަޢީދު ޤާސިމް ހުށަހެޅުއްވި ޚިޔާލަކަށް އެބޭފުޅާއަށް އެކަން ކުރެވިއްދާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެއްވުމުންނެވެ.
4- ކުނިކޮށި އިމާރާތްކުރުން
މަނަދޫގައި ކުނިނައްތާލުމުގެ މައްސަލައަކީ ބޮޑުވެފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް މަނަދޫގައި ފުރަތަމަ ކުނިކޮށްޓެއް ހެދުނީ ސަޢީދު ޤާސިމްގެ ވެރިކަމުގައެވެ. ކުރިން މަނަދޫއަކީ ގޮޑުދޮށަށް ކުނިއަޅާ، ދިގު އަތިރިމަތީގައި ކުނިގޮޑުތައް ހެދިފައި އޮންނަ ރަށެކެވެ. މަނަދޫގައި ފުރަތަމަ ވަގުތީ ގޮތުން ކުނިކޮށްޓެއް ހެދީ އިރުމަތީ އަވަށުގައި ފުޓްބޯޅަ ދަނޑުގެ ދެކުނު ފަރާތުގައެވެ. އޭގެފަހުން ކުނިކޮށްޓެއް ހެދީ އިރުމަތީ އަވަށު ކޮށިމަގުގެ ދެކުނުން ފުޓްބޯޅަ ދަނޑާދިމާލުން މޫދުން ބަޔަކާއެކު އަތިރިމަތީގައެވެ. ދަގަނޑު ޖަހާ ނަރުދަލުން ހެދި މިކުނި ކޮށްޓަށްފަހު ވަށާފާރު ރާނައިގެން ޒަމާނީ ފެންވަރަށް އިރުމަތީ އަވަށު ކޮށިމަގުގެ އިރުމަތީ ފަރާތުގައި މިހާރުވަނީ ކުނިކޮށްޓެއް ހެދިފައެވެ. މިއީ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ކުނިތައް ވަކިވަކިން ބެހައްޓައިގެން ނައްތާލެވޭގޮތަށް ހެދިފައިވާ ކުނިކޮށްޓެކެވެ.
5- ހުކުރު މިސްކިތް އިމާރާތް ކުރުން
އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު
މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާ
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ސަޢީދު ޤާސިމް
ކަތީބެއްގެ ގޮތުން ރަށަށް ކޮށްދެއްވި ޚިދުމަތްތައް
6- ކޮމިޔުނިޓީ ސެންޓަރު އިމާރާތްކުރުން
7- ޕްރީ ސްކޫލް ހިންގުން
8- މަނަދޫ ރައްޔިތުންގެ ބޭސްފިހާރަ ހިންގުން
9- ޤައުމީ ދުވަސް މަނަދޫގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަކުރުން
މާލޭން ބޭރުގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދުވަސް އެންމެ ފުރަތަމަ ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަކުރީ 1371 ވަނަ އަހަރު ތިލަދުންމަތީ އުތުރުބުރީ އުތީމުގައެވެ. އަދި 1400 ވަނަ އަހަރުވެސް ތިލަދުންމަތީ އުތުރުބުރީ އުތީމުގައި މި ދުވަސް ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން 1405 ވަނަ އަހަރު އައްޑުއަތޮޅު ހިތަދޫގައިވެސް ޤައުމީ ދުވަސް ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ. 1998 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޤައުމީ ދުވަހުގެ ރަސްމިއްޔާތު ދެއަހަރު ރާއްޖޭގެ ކޮންމެވެސް ދެ ރަށެއްގައި އަދި އަނެއް އަހަރު މާލޭގައި ބާއްވާގޮތަށްވެސް ސަރުކާރުން ހަމަޖެއްސެވުމާއި ގުޅިގެން، އެއަހަރުން ފެށިގެން، ޤައުމީ ދުވަހުގެ ރަސްމިއްޔާ ބޭއްވިފައިވަނީ ތިރީގައި މިދަންނަވާ ރަށްތަކުގައެވެ. މަނަދޫގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ޤައުމީ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރެވުނީ 1999 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އެދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމަށް މަނަދޫގައި ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ވަރަށް ގިނަ ގުނަ މަސައްކަތަކެއް ކުރެވިފައިވެއެވެ.
އެދުވަހުގެ ރަސްމިއްޔާތަށްޓަކައި ސަރުކާރުގެ ވަޒީރުންނާއި ގިނަ އަދަދެއްގެ މެހްމާނުން މަނަދޫއަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވިއެވެ. މި ދުވަހުގެ ރަސްމީ ޖަލްސާއަށް ރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ވަޑައިގަންނަވާގޮތަށް އޮތް ނަމަވެސް އެމަނިކުފާނަށް ވަޑައިގެންނެވޭ ގޮތެއް ނުވިއެވެ. އެއީ އަނބިކަނބަލުން އަލްފާޟިލާ ނަސްރީނާ އިބްރާހިމްގެ ލޮބުވެތި މަންމާފުޅު އަވަހާރަވުމާ ގުޅިގެންނާއި އަދިވެސް އެހެން ސަބަބުތައް ދިމާވެގެން ކަމަށްވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރައީސް މައުމޫނުގެ ޚިޠާބެއް ޖަލްސާގައި އިއްވިއެވެ. މި ޖަލްސާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަޑުންނާއި ޓެލެވިޜަން މޯލްޑިވްސް އިން ވަގުތުން ދުރަށް ފޮނުވިއެވެ.
ޤައުމީ ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި މަނަދޫގައި ސިފައިންގެ އަސްކަރީ ޕެރޭޑާއި ކުޅިވަރުތައް ކުޅުނެވެ. އަތޮޅުގެ ރަށްރަށުންވެސް ކުޅިވަރު ގުރޫޕުތައް މަނަދޫއަށް އައިސް ކުޅިވަރު ތަކުގައި ބައިވެރިވެލެއްވިއެވެ. މި ރަސްމިއްޔާތަށްޓަކައި މަނަދޫއަށް ދިޔަ ސިފައިން ކޭމްޕް ޖެހީ ކޮށިމަގުގެ އިރުމަތީ ފަރާތުގައެވެ. ޤައުމީ ދުވަހުގެ ކަންތައްތައް ނިންމާލުމަށްފަހު ފުރައިގެން ދަމުން ދިވެހި ސިފައިން ޣާޒީ ލޯންޗްގައި ވަދާޢުގެ ބުރެއް މަނަދޫ ވަށައިގެން ޖެހިއެވެ.
ޤައުމީ ދުވަސް މަނަދޫގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަ ކުރުން ނިމިގެން ދިޔައީ ރައްޔިތުންގެ އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަން ދައްކައިދީފައެވެ. ތަރައްޤީއަށްޓަކައި އެތައް މަސައްކަތްތަކެއް ރައްޔިތުން ޤައުމީ ދުވަހަށްޓަކައި ކުރިއެވެ. އެގޮތުން އިރުމަތީ މައިޒާން ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ހެދުނުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އަދި މަނަދޫ ޒުވާނުންގެ ޖަމުޢިއްޔާގެ ގޯތިތެރޭގައި ކުޑަކުދިންގެ ބަގީޗާ ( ކުޑަކުދިން ކުޅޭނެ ޕާކެއް ) ހުޅުވުނެވެ. އިރުމަތީ އަވަށު ރައްޔިތުން އިސްނަގައިގެން އިރުމަތީ އަވަށު ފިނިމައިޒާން ދޮށުގައި މަސްފެންގަޑެއްވެސް ހެދިއެވެ. އަދި ރަށުގެ އަތިރިމަތީގައި ކޮންކްރިޓް ގޮނޑިއާއި ފިނިކުރުމަށް ތިބޭ ބުރު ހެދުން ކަހަލަ އެތައް ކަމެއް ކޮށްފައިވެއެވެ. ގިނަ އަދަދެއްގެ ގިޑިގެ ތައްޔާރުކޮށް މުޅި ރަށުގައި ދިދަފަތި އޮތީ ދަމާފައެވެ. ޤައުމީ ދިދައިން މަނަދޫގެ ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގުވަނީ ވަރަށް ފުރިހަމައަށް ޒީނަތްތެރި ކޮށްފައެވެ. މި މަސައްކަތްތަކުގައި މަނަދޫގެ ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުންނާއި މަނަދޫ ރައްޔިތު ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުން އަދި ސްކޫލުގެ ދަރިވަރުންވެސް އަމަލީގޮތުން މަސައްކަތް ކޮށް ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ.
10- ބޮޑު ޢީދު ޤައުމީ ފެންވަރުގައި މަނަދޫގައި ފާހަގަކުރުން
މަނަދޫގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ބޮޑު ޢީދު ފާހަގަ ކުރީ 2002 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަޑުން އިސްނަގައިގެން މާލޭގައި ޢީދުގެ ކުޅިވަރުތައް މުބާރާތްތަކުގެ ސިފައިގައި ބާއްވަމުންގޮސް، ބޮޑު ޢީދު ޤައުމީ ފެންވަރުގައި އެކިއެކި ރަށްރަށުގައި ފާހަގަ ކުރައްވަން ސަރުކާރުން ނިންމަވާ، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް އިން މިދުވަސް މަނަދޫގައި ފާހަގަ ކުރައްވަން ނިންމެވި ނިންމެވުމަކީ މަނަދޫއަށް ލިބިގެންދިޔަ ވަރަށް ބޮޑު ޝަރަފެކެވެ. މިކަމުގައި އޭރުގެ ޔޫތު މިނިސްޓަރ އޮނަރަބުލް އަލްފާޟިލް ސަމަރަބުލޫ އިބްރާހިމް މަނިކު އަމަލީގޮތުން އަދާކުރެއްވި ދައުރަކީ މަނަދޫ ރައްޔިތުން ޝުކުރުވެރިކަމާއެކު ފާހަގަކުރާނެ ކަމެކެވެ. ބޮޑު ޢީދު ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ބޭއްވުމަށް މަނަދޫ ރައްޔިތުން އެއްބައިވަންތަކަމާއި އެކުވެރިކަމާއެކު ވަރަށް އަގުހުރި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރިއެވެ.
މަނަދޫގައި ބޮޑު ޢީދު ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަ ކުރުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުގެ ވަޒީރުންނާއި ގިނަ އަދަދެއްގެ މެޙްމާނުން މަނަދޫއަސް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވިއެވެ. ބޮޑު ޢީދުގެ ކުޅިވަރުތައް ކުޅުމަށް އަތޮޅުގެ ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނާއި ކޮމެޓީތަކުން މަނަދޫއަށް ވަޑައިގަތެވެ. އަތޮޅާއި އަތޮޅުން ބޭރުގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ރައްޔިތުން ކުޅިބެލުމަށްވެސް ވަޑައިގަތެވެ. މަނަދޫއަށް އެރި މެޙްމާނުންނަށް މަނަދޫ ރައްޔިތުން ދަންނަވާފައިވަނީ ވަރަށް ހޫނު މަރުޙަބާއެކެވެ.
11- މަނަދޫގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި މިނިވަން ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުން
ސަރުކާރުން މަނަދޫގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި މިނިވަން ދުވަސް ފާހަގަ ކުރެއްވީ 2003 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
= ލިޔުނީ: ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ ޤިސްމު:މަނަދޫ (ނ. އަތޮޅު)
ޝާދު
ޖުޣުރާފީ
ޝާދުގެ އުތުރުގައި އޮތީ ލީބިޔާއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ސޫދާންއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ސެންޓްރަލް އެފްރިކަން ރިޕަބްލިކްއެވެ. ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތީ ކެމަރޫން އާއި ނައިޖީރިއާއެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ނީޖަރެވެ. މި ޤައުމު އޮތް ތަން ކަނޑާ ދުރު ކަމުންނާއި މި ޤައުމުގެ ބިމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ހަނަފަސްކަމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ފަހަރު މި ޤައުމަށް ޑެޑް ހާޓް އޮފް އެފްރިކާއޭ ވެސް ކިޔައެވެ.