cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
घोडाघोडी ताल
भौगोलिक अवस्था
नेपालको सन्दर्भमा भन्नुपर्दा तराई क्षेत्रमा पाइने प्राकृतिक तालहरूमध्ये सबैभन्दा ठूलो क्षेत्रफल ओगटेको ताल क्षेत्र यो नै हो । विश्वभरका एक हजार ३१४ वटा रामसार क्षेत्र मध्ये केही विशेष स्थानीय प्रजातिका माछा रे पुतली यो ताल क्षेत्रमा मात्र पाइन्छन् । त्यसैले पनि विश्वका सङ्कटापन्न जलचर, स्थलचर तथा जैविक विविधताको दृष्टिले यो ताल क्षेत्रको संरक्षण गर्नु जरुरी भयाको हो । हालसम्मको अध्ययन अनुसार यहाँ ४५० प्रजातिका वनस्पति मात्र पाइने गरेका छन । सालका प्रजातिमा निकै बहुमूल्य मानिने रे औषधिका रूपमा पनि प्रयोगमा आउने सतिसाल, साज, खयरको घना जङ्गल यहाँको विशेषता हुन । ताल क्षेत्रमाई पाइने जङ्गली धानको संरक्षणका लागि अध्ययन, अनुसन्धान रे वीऊ जोगाऊ कार्यक्रम सञ्चालन गरियाको छ ।
घोडाघोडी तालको छेउमा भगवान शिवको मन्दिरका कारणले यो क्षेत्र धार्मिक दृष्टिले समेत आस्थाको केन्द्रका रूपमी रया छ । माघे सङ्क्रान्ति, शिवरात्री, मङ्सिर पञ्चमीका दिनमा यो क्षेत्रमा ठूला धार्मिक मेला समेत यहाँ धार्मिक पर्यटनको महत्व बढ्नु स्वभाविक हो । धार्मिक अनुष्ठानमा प्रयोगमा आउने रातो कलमको बासस्थानको संरक्षणका लागि स्थानीय बासिन्दासँग मिलेर ताल सरसफाई कार्यक्रम नियमित रूपमा हुँदै गरेको छ ।
नियो
नियो एक अमेरिकी गायक, डान्सर,गीतकार तथा कलाकार हुन् ।
क्याटरिना कैफ
क्याटरिना कैफ (जन्म १६ जुलाई १९८३ ) एक भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेत्री तथा पूर्व मोडल हुन् ।
मौवाहा गाविस
मौवाहा सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो।
पेयपदार्थ
पेय पदार्थ विशेषत मानव उपभोगको लागि बनाइयाको एक प्रकारको तरल पदार्थ हो । पेय पदार्थ धेरै प्रकारको हुन्छ । यइलाई सादा पानी, अल्कोहल, अल्कोहल रहित पेय पदार्थ, फलफूल वा सब्जीको रस, तातो पेय पदार्थ आदि जस्ता समूहमा विभाजन गर्न सकिन्छ ।
महारुद्र
महारुद्र गाउँ विकास समिती बैतडी जिल्लामी रयाको एक गाउँ विकास समिती हो ।
वाणी कपूर
वाणी कपुर (जनम २३ अगस्ट १९८८) यक भारतीय अभिनेत्री रे मोडल हुन।
कात्तिक
कार्तिक महिना हिन्दू महिनाहरूको १२ महिनाहरू मध्येमाई एक महिना हो। सौर्यमास प्रणाली अनुसार कार्तिक महिना तुला सक्रांतीको दिन देखि सुरु हुन्छ। चन्द्रमासका अनुसार कार्तिक महिना कोजाग्रत पूर्णिमाको भोलिपल्टहै सुरु हुन्छ। तर शाक्य पञ्चांगका अनुसार भने कार्तिक महिना तुला सक्रांतीको ५ दिन पछि सुरु हुन्छ। नेपालमा सौर्यमासलाई नै व्यवहारमा ल्याईयाको छ। यो महिना शरदऋतुको दोस्रो महिना हो। अङ्ग्रजी महिनाको अक्टुबरको आधा महिना रे नोवेम्बरको आधा महिना कार्तिक महिना भित्र पर्छ।
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी बास्केटबल
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी बास्केटबल प्रतियोगिता २०७३ पौष ८ गते बठे बिराटनगरमि संचालन भयाको छ । यो प्रतियोगितामी पाँच विकास क्षेत्र रे तीन बिभागिय टिम अरि जम्मा ८ टिमले सहभागिता जनायाका छन । सातौं राष्ट्रिय खेलको खास उद्घाटन पौष ८ गते बठे भयाको छ ।
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी ब्याडमिन्टन
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी ब्याडमिन्टन प्रतियोगिता २०७३ पौष ८ गते बठे बिराटनगरमि संचालन भयाको छ । यो प्रतियोगितामी पाँच विकास क्षेत्र रे तीन बिभागिय टिम अरि जम्मा ८ टिमले सहभागिता जनायाका छन । सातौं राष्ट्रिय खेलको खास उद्घाटन पौष ८ गते बठे भयाको छ ।
२०१५ दक्षिण भारतीय बाढी
२०१५ दक्षिण भारतीय बाढी नोभेम्बर-डिसेम्बर महिनामी उत्तर-पूर्वी मनसुनको कारणले आयाको हो । यसले भारतको दक्षिण भारतीय राज्यहरू तमिलनाडु, आन्ध्र प्रदेश रे पुदुच्चेरीलाई नराम्री प्रभावित गर्‍याको छ । यस विनासकारी बाढीले सबैहै बढी क्षति चेन्नईलाई पुऱ्यायाको छ । यस बाढीको कारणले हालसम्म लगभग ३०० मानिस मारियाका छन् भने १८ लाखहै बढी मानिस यसबठेई प्रभावित भयाका छन् । यस बाढीबठेई हालसम्म ₹२००००० करोडहै बढीको नोकसान भयाको अनुमान छ ।
इसिनो लारियो
इसिनो लारियो इटालीको लोम्बार्दी क्षेत्रको एउटा नगर हो । यो मिलानको 60 km उत्तरमी रया छ भन्या लेक्कोको 15 km उत्तरपश्चिममी रया छ | साथै कोमो तालको 4.3 km पूर्वमी रया छ । सन् २००४ डिसेम्बर ३१ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसंख्या ७७२ रया छ भन्या क्षेत्रफल 18.7 km2 छ ।
जनसंख्या
ऐतिहासिक जनसंख्या आंकडा:
मौवाही
मौवाही सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
चतरी
चतरी सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
इस्टोनिया
इस्टोनिया युरोप महादेशमी रयाको एक देश हो।
काठमाडौं विश्वविद्यालय
काठमाडौं विश्वविद्यालय (अङरेजी : Kathmandu University या KU) नेपाल ओ यक निजी स्रोत रे साधनबठेइ सञ्चालित सामुदायिक विश्वविद्यालय हो। यो विश्वविद्यालय काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला आ धुलिखेल मी अवस्थित छ। सन् १९९१ का डिसेम्बर मी स्थापित नेपाल ओ पैल्लो निजी स्रोत रे साधन बठेइ सञ्चालित सामुदायिक विश्वविद्यालय ओ मुख्य भवन धुलिखेल मी रयाआ भया लै और क्याम्पस तथा सम्बन्धन प्राप्त क्याम्पस देश आ और भागअन मी लै छन। मानविकी, व्यवस्थापन, वाणिज्य, विज्ञान, चिकित्साशास्त्र, इन्जिनियरिङ आदि की येइ विश्वविद्यालय मी पढाई हुन्छे। हाल काठमाडौं विश्वविद्यालयमी १५,००० जति विद्यार्थी अध्ययनरत छन्।
सन् १९९१ मी आदर्श वाक्य "नेतृत्व खिलाई गुणस्तरीय शिक्षा" अथवा "Quality Education for Leadership" सहित का.वि.वि. स्थापित भयाआ हो। विश्वविद्यालय आफुना सात विद्यालयअन आ माध्यम बठेइ धुलिखेल, भक्तपुर रे ललितपुरमी चलिरैछ।
इतिहास
विश्वविद्यालय आ स्थापना है पैली सन् १९८५ मी प्रवीणता प्रमाणपत्र तह विज्ञान (ISc) शिक्षा प्रदान अद्द्या उदेश्यले काठमाडौं भ्याली क्याम्पस (त्रिभुवन विश्वविद्यालय बठेइ सम्बन्धन प्राप्त निजी क्याम्पस) स्थापना भयाआ थ्यो। तसै समूहले विश्वविद्यालय स्थापना खिलाइ प्रस्ताव पेश अर्या पछा डिसेम्बर ११, १९९१ मी संसद बठेइ विश्वविद्यालय स्थापना को निर्णय पारित भयो।
नोभेम्बर १९९१ मी गैर नाफामुखी, स्वायत्त रे सामुदायिक विश्वविद्यालय आ रूपमी का.वि.वि. २०४८/१९९१ ऐन मार्फत स्थापना भया पछा का.वि.वि. निजी स्रोत बठेइ सञ्चालित उच्च शिक्षा दिन्या नेपाल ओ पैल्लो संस्था बन्यो।
काठमाडौं विश्वविद्यालयले आफुना शैक्षिक कार्यक्रम सन् १९९२ मी ISc. कार्यक्रम बठेइ शुरू अर्यो। सन् १९९४ मी विश्वविद्यालय ले स्नातक तह फार्मेसी, जीवविज्ञान तथा इन्जीनियरिङ (इलेक्ट्रिकल तथा इलेक्ट्रोनिक्ष, कम्प्यूटर रे मेकानिकल) कार्यक्रम शुरू अर्यो। पछा वातावरण विज्ञान लगायत और लै भौत विज्ञान संकाय का कार्यक्रम थपीया। एम.फिल. रे पीएचडी कार्यक्रम सन् १९९७ मी शुरू भयाआ हुन। सन् २०१४ मी कानुन विद्यालय अन्तर्गत कानुन कार्यक्रम लै सन्चालन अर्यो।
विद्यालय
काठमाडौं विश्वविद्यालय आफुना सात विद्यालयअन बठेइ शिक्षा प्रदान अरन्छः
चिकित्सा विज्ञान विद्यालय (KUSMS) रे इन्जीनियरिङ विद्यालय मी विद्यार्थीइन ओ सङ्ख्या सब है बर्ता छ। चिकित्सा विज्ञान आ विद्यालयलाई पैली चिकित्सा विद्यालय आ नाउँले पछ्याणीन्थ्यो, तर सन् २००६ का यक निर्णयले तै को नाउँ आधिकारिक रूप मी परिवर्तन अरीबर चिकित्सा विज्ञान विद्यालय राख्यो क्याइ कि विद्यालयले चिकित्सा विधा मी मात्तरी स्नातक रे स्नातकोत्तर शिक्षा प्रदान नअरीबर प्यारामेडिकल क्षेत्रका विद्यार्थी लाई लै पढ़ाउछ। ईन्जिनियरिङ रे विज्ञान विद्यालय विश्वविद्यालय परिसर भितरी छन भण्या और विद्यालयअन रे सम्बन्धन प्राप्त कलेजअन देश आ चारै हण फैलीर्याआन।
मौसमी गुरुङ
मौसमी गुरुङ चर्चित नेपाली गायिका हुन।
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी भलिबल
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी भलिबल प्रतियोगिता २०७३ पौष ८ गते बठे बिराटनगरमि संचालन भयाको छ । यो प्रतियोगितामी पाँच विकास क्षेत्र रे तीन बिभागिय टिम अरि जम्मा ८ टिमले सहभागिता जनायाका छन । सातौं राष्ट्रिय खेलको खास उद्घाटन पौष ८ गते बठे भयाको छ ।
पृथ्वीनारायण शाह
पृथ्वीनारायण शाह(वि.सं.१७७९-१८३१) शाहबंशीय राजा थ्या ।पृथ्वीनारायण शाह गोर्खाका राजा नरभूपाल शाहका छोरा हुन। उनी नेपालका प्रथम शाहवंशीय राजा हुन। नान ना राज्य रजौटामाई बाँडिएया बाईसे रे चौबिसे राज्यहरुलाई एकत्रित गरी एक देशको सृजना गर्ने यिन आधुनिक नेपालका राष्ट्रनिर्माताका रूपमाइ चिनिनान । यिनरो सम्झनामाई पुष २७ गते नेपालमि राष्ट्रिय एकता दिवस मनाउन्या गरिन्थ्यो । यिनको मृत्यु पश्चात यिनका छोरा प्रतापसिंह शाह नेपालका राजा भया।
प्रारम्भिक जीवन
पृथ्वी नारायण शाह (श्री ५ बडामहाराजधिराज पृथ्वी नारायण शाहदेव) नेपाल भत्ररको नानो पहाडी राज्य गोरखाका राजा नरभुपाल शाह तथा रानी कौसल्यावतीका चेला थ्याः। उनरो जन्म वि. सं. १७७९ पौष २७ गते बिपैबार भया थ्यो। सुरूबठे उनलाई रामायण, महाभारत रे पछा जाइवर शुक्रनीतिको ज्ञान दिइया थ्यो। धनुवाण, तरबार, घोडसवारी दौड आदिमी लै उन निपूर्ण भया माणिनान्।
दाम्पत्य जीवन
==नेपाल 🇳🇵🇳🇵🇳🇵🇳🇵🇳🇵🇳🇵🇳🇵
मृत्यु
वि.सं. १८३१ (स.न् १७७४) मंसिरका मध्यतिर जाडो छल्लाई नुवाकोट गया पृथ्वीनारायण शाह नुवाकोट दरबारमी बिमारी भया । स्वास्थ्य झिक झिक बिगणा पछा उनका इच्छाअनुसार देवीघाट लगियो । नौ दिनसम्म घाटमी रही पुस २७ गते बिहान सात बजे उनको निधन भयो ।
कान
मानव या और स्तनधारी प्राणीइन मी कान श्रवण प्रणालीयो मुख्य अङ्ग हो। ढाड़ भयाआ प्राणीइनमी मछा बठेइ लेइबर मान्स सम्म कान जीववैज्ञानिक रूप ले समान हुन्छ मात्र उइकि संरचना जीव या प्रजातिया अन्साऱ फरक धेकीँछ। कान तो अङ्ग हो जो ध्वनियो पत्ता लाउँछ, यो अङ्ग ध्वनि मात्तरि पकोड्डैन, हमरा शरीरलाई सन्तुलनमी राख्द्दाइ रे स्थिति जणौनाइ मुख्य भूमिका खेलन्छ।
"कान" शब्द लाइ सङतोइ अङ्ग या धेकिया भाग खिलाइ मात्तरि प्रयोग अद्द सकीँछ। जेदा जसा प्राणीइन मी, कानओ जो हिस्सा धेकीँछ तो कुरकुर्‍या हाआण ले बन्या हुन्छ जैलाइ बाइल्लो कान भणीँछ। बाइल्लो कान श्रवण प्रक्रियाआ पैल्ला कदम मी मात्तरि भाग लिन्छ रे यो शरीरलाई सन्तुलन बोध अरौन्या काम मी केइ लै भूमिका खेल्लैन। ढाड़ भयाआ प्राणीइन मी काम जोडी मी सममितीय रूपमी मुण्डाआ दोराइ हण हुनान। यो व्यवस्था ध्वनि स्रोतै स्थिति निर्धारण अद्दाइ सहायक हुन्छे।
भाग
मानवीय कानआ तीन भाग हुनान-
कानपुर
कानपुर भारतवर्ष को उत्तरी राज्य उत्तर प्रदेश को एक प्रमुख औद्योगिक नगर हो। यो नगर गंगा नदी का दक्षिण तट मि रया छ। प्रदेश का राजधानी लखनऊ है ८० किलोमीटर पश्चिम स्थित यो नगर प्रदेश कै औद्योगिक राजधानी का नाम ले चिनियाछ। यहाँ को आबादी लगभग २७ लाख रया छ।कानपुर देश कै दशौं ठूलो शहर रयाछ।
मौसमी मल्ल
मौसमी मल्ल  नेपाली  सांगीतिक जगतकी एक प्रसिद्ध गायिका हुन।
म्याग्गी ग्रेस
म्याग्गी ग्रेस (जन्म: सेप्टेम्बर २१,१९८३) एक अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्री हुन्।
कानाचौर
कानाचौर गाउँ विकास समिती डोटी  मि रयाका गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
चण्डीगढ
चण्डीगढ, (पंजाबी: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) भारतको एउटा केन्द्र शासित प्रदेश हो, जुन दुई भारतको राज्य, पञ्जाब रे हरियाणाको राजधानी पनि हो । येईको नाउनको को अर्थ हो चण्डीको किला । यो हिन्दू देवी दुर्गाको एउटा रूप चण्डिका वा चण्डीको एउटा प्रसिद्ध मन्दिरको कारण राखिएको हो । यो मन्दिर अझै पनि यस शहरमा अवस्थित छ ।यस शहरलाई सिटी अफ ब्यूटीफुल पनि भनिने गरिन्छ । चण्डीगढ राजधानी क्षेत्रमा मोहाली, पन्चकुला र जीरकपुर आउछन्, जसको सन् २००१ को जनगणना अनुसार जनसंख्या ११,६५,१११ (१ करोड १६ लाख) रहेको छ । भारतको लोकसभामा प्रतिनिधित्व गर्नका लागि एउटा सिट आरक्षित गरिएको छ । वर्तमान सोह्रौ लोकसभामा भारतीय जनता पार्टीको श्रीमति किरण खेर यहाँबाट सांसद छानिएकी छिन् ।
म्याग्गी जिलेनहाल
मार्गलेट रुथ जिलेनहाल (जन्म: सेप्टेम्बर १६, १९७७) एक अमेरिकी अभिनेत्री हुन्।
इस्तानबुल
इस्तानबुल (टर्किस: İstanbul) टर्की को सबैभन्दा ठुलो शहर हो साथै यो देशको सांस्कृतिक रे आर्थिक केन्द्र पनि हो । यो विश्वको एउटा मात्रै यस्तो शहर हो जुन दुई महादेशमा स्थित छ । इस्तानबुल प्राचिन कालमा तारीखे आलमको एउटा मात्रै यस्तो शहर हो जुन तीन महान वंशको राजधानीको रुपमी रया थियो जईमा ३३० ई.पू. देखि ३९५ ई.पू. सम्म रोमन साम्राज्य त्यस्तै ई.पू. ३९५ देखि ई.पू. १४५३ सम्म बीजान्टिन साम्राज्य रे अन्तमी ई.पू. १४५३ देखि ई.पू.१९२३ सम्म यो राज्य इतमानिया साम्राज्यमा सामेल भया थियो । ई.पू. १९२३ मा गणतन्त्र टर्कीको स्थापना पछी राजधानी अंकारा बनाइयो ।
कान्तिपुर टेलिभिजन
कान्तिपुर टेलिभिजन  नेपाल को निजी स्तरको राष्ट्रिय दुरदर्सन च्यानल हो। यईको सञ्चालन कान्तिपुर मिडिया ग्रुपले गरिरइछ।
पेरिस
पेरिस फ्रान्सको राजधानी रे सबैभन्दा ठूलो सहर पनि हो। यईको क्षेत्रफल १०५ वर्ग किमि छ रे करिब २० लाख मानिसहरू त्यहाँ बसोबास गर्दाछन्। नगर छेउछाउको समेत गणना गर्दा पेरिसको जनसङ्ख्या करिब १ करोड रयाको छ।
सेन नदी पेरिसका पुराना भागहरूबाट बग्दोछ रे यईलाई दुई भागमी बाँड्दछ, जईलाई बायाँ किनारा रे दायाँ किनारा नामले चिनिन्छ। यईका वरिपरी थुप्रै जङ्गलहरू छन्।
पेरिस फ्रान्सको अर्थतन्त्र, राजनीति, यातायात र संस्कृतिको केन्द्र पनि हो। पेरिसमा थुप्रै कला, सङ्ग्राहलय रे ऐतिहासिक भवनहरू छन्। यातायातको केन्द्र भयाकाले, पेरिसमा धेरै राम्रा जमीनमुनि चल्न्या रेल्वे प्रणाली, बिमानस्थल रे स्टेसनहरू रयाका छन्। मेट्रोको निर्माण सन् १९०० मा गरियाको थियो, यईको लम्बाई २०० किलोमिटरहै बढि छ।
चित्रदिर्घा
पेरिसका आकर्षणहरू
इस्लाम
इस्लाम धर्म (الإسلام) अनुयायीना संख्याऽ हिसाबले ईसाई धर्म पछा विश्वको दोसरो ठुलो धर्म हो। इस्लाम शब्द अरबी भाषाऽ शब्द हो। येइको मूल शब्द सल्लमा हो रे येइका दुई अर्थ छन्।
एक इश्वरवाद रे मूर्तिपूजा नअद्द्या इस्लाम धर्मो विशेषता हो। येइका अनुयायीनो प्रमुख विश्वास छ कि ईश्वर केवल एक्कै छन रे पुराइ सृष्टिमी उन मात्तरी महिमा (इबादत)का योग्य छन, रे सृष्टिमी हरेक वस्तु, जीवित र अजीवित, धेकिन्या रे नधेकिन्या उनरा इच्छाऽ ऐतिर आत्मसमर्पित रे शान्त छ। इस्लाम धर्मो पवित्र कितापो नाउँ कुरआन हो। येइ धर्रमका अनुयायीनलाई अरबीमी मुस्लिम भणीँछ, जैको बहुवचन मुसलमान हुन्छ।
वाणी जयराम
वाणी जयराम (जनम ३० नोभेम्बर १९४५ तमिलनाडु) भारतीय चलचित्र क्षेत्रैऽ यक पार्श्व गिदारि हुन्। उन खास अरिबर दक्षिण भारतीय चलचित्र क्षेत्र मी गायन अरन्छिन्। वाणी को सांगीतिक पेशाऽ शुरूवात सन् १९७१ मी भयाऽ हो रे उन ले एइ क्षेत्र मी आफुना ४० वर्षोऽ समय दीसकिराइछन्। उन ले विभिन्न भारतीय चलचित्रअन खिलाइ पार्श्व गायन अरिसकिराइछन्। उन ले हिन्दी, तमिल रे और भाषाअन मी गायन अरिसकिराइछन्।
उन ले यक फेर राष्ट्रिय चलचित्र उत्कृष्ट महिला गायक पुरस्कार रे फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला गायक पुरस्कार प्राप्त अरिसकिराइछन्।
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी सुटिङ
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी सुटिङ प्रतियोगिता २०७३ पौष ८ गते बठे बिराटनगरमि संचालन भयाको छ । यो प्रतियोगितामी पाँच विकास क्षेत्र रे तीन बिभागिय टिम अरि जम्मा ८ टिमले सहभागिता जनायाका छन । सातौं राष्ट्रिय खेलको खास उद्घाटन पौष ८ गते बठे भयाको छ ।
चन्दा कोचर
चन्दा कोचर भारत का एक महिला बैंकर्स हुन। कोचर भारतको नामि आईसीआईसीआई बैंकका महाप्रबन्धक रे कार्यकारी प्रमुख हुन।
म्याग्दी जिल्ला
म्याग्दी  जिल्ला पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रमी पड्या एक जिल्ला हो ।  यो धवलागिरी  अञ्चलमी पडन्छ ।
कान्तिपुर दैनिक
कान्तिपुर दैनिक नेपालको एक दैनिक पत्रिका हो। यो पत्रिकाको मुख्यालय नेपालको राजधानी काठमाडौंमि रयाको छ। यो एक भौत ठूलो संचार ग्रुप हो ।
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी हक्की
सातौं राष्ट्रिय खेलकुदमी हक्की प्रतियोगिता २०७३ पौष ८ गते बठे बिराटनगरमि संचालन भयाको छ । यो प्रतियोगितामी पाँच विकास क्षेत्र रे तीन बिभागिय टिम अरि जम्मा ८ टिमले सहभागिता जनायाका छन । सातौं राष्ट्रिय खेलको खास उद्घाटन पौष ८ गते बठे भयाको छ ।
कोहिमा
समाधि
द्वितीय विश्व युद्ध का दौरान जापानिहरुले नागालैंड मा हमला गरे। यई हमलामि बड़ी संख्या मि सैनिक रे अधिकारी मारियाथे। हमलामि मारिया सैनिकको गैरीसन हिल मि दफनाईया हो। त्याहा सैनिकलाई समर्पित गरि 1421 समाधि निर्माण गरियाथ्यो। स्थानीय निवासी शहीदलाई श्रद्धांजलि दिनाकि नियमित रूप यहाँ आउछन। स्थानीय निवासिका साथ-साथै पर्यटककामाझ पनि यो समाधिस्थल काफी लोकप्रिय छ। कोहिमा आउन्या पर्यटक इन समाधिको दर्शन जरूर गरिभर जान्छन्।
कोहिमा चर्च
नागालैंड की राजधानी कोहिमा मि पर्यटक एशिया को सबसे ठुलो चर्च हेर्नसक्दान।यो चर्च एकदमै ठुलो छ रे यो कोहिमा को पहिचान बन सक्याछ। यई चर्च मि लगभग ३,000 जना सम्मलाई बस्ने व्यवस्था छ । यो लगभग २५,000 वर्ग फीट मि फैलिया छ।पर्यटकलाई याहाको आकार बहुत राम्रो लागन्छ किनकि यहां प्रार्थना गर्यापछी उनलाई शांति का महशुस हुन्छ।
संग्राहलय
नागा आदिवासिका संस्कृति संग जोडियाका विशेष दस्तावेज नाईमिल्ला तबैलै उनको संस्कृति और इतिहास काफी रोचक छ। नागालैंड सरकार ले बयावी पहाड़ी मि संग्राहलय को निर्माण गरायाछ। यई संग्राहलय मि नागालैंड की संस्कृति और इतिहास संग जोडिया अनेक वस्तुहरू देख्नसकिन्छ।। इन वस्तुमि कीमती रत्न, हाथी दांत रे मोतिहै बन्या हार, लकड़ी और भैंसिका सींगले बन्या वाद्ययंत्र तथा अन्य वस्तु प्रमुख छन। कला प्रेमिका लागि यई संग्राहलयमि आर्ट गैलरी लै बनाईयाछ। यईमि स्थानीय कलाकारले बनाया खूबसूरत पेंटिंग्स हेर्न रे खरिद गर्न सकिन्छ।
नागा हेरिटेज कॉम्पलैक्स
नागालैंड सरकार ले १ दिसम्बर २००३ मि यई कॉम्पलैक्स को उदघाटन गर्याहो। यहां प्रतिवर्ष हॉरनबिल उत्सव मनाईन्छ। उत्सव का अलावा यहां नागालैंड क‍ो छोटो प्रतिरूप हेर्नसकिन्छ। कॉम्पलैक्स मि द्वितीय युद्ध का घटनासंग जोडिया संग्रहालय, खरीदारी का लागि दुकान, खाने-पीने का लागि रेस्तरां रे सांस्कृतिक कार्यक्रमका लागि एम्फीथियेटर को निर्माण गरियाछ। इन सबका अलावा यहां फुलका बगैचाको मनोरम दृश्य हेर्न सकिन्छ। यो कॉम्पलैक्स बहुत खूबसूरत छ रे पर्यटकलाई बहुत आकर्षित गरन्छ।
दजुकोउ घाटी और जप्फु चोटी
कोहिमा का दक्षिण दिशामि 30 कि॰मी॰ की दूरीमाई रया दजुकोउ घाटी बहुत सुन्दर छ। आफ्नो सुन्दरताको भरमा यईले पर्यटकमाझमि खास पहिचान बनायाछ। यहां पर्यटक विभिन्न रङ्ग रे आकार का सुन्दर फूल हेर्नसक्दान। इन फूलमिहै एकोनिटम रे एन्फोबियस प्रमुख रयाछन। दजुकोउ घाटी को सुन्दर दृश्य हेरिसक्यापछि जप्फु टाकुरा को मनोरम दृश्य हेर्नसकिन्छ। यो टाकुरा सदाबहार जंगलले भरियाछ। इन जंगलमि सबसे उच्चो वृक्ष लाई हेर्नसकिन्छ। अपना यई विशेषता का कारण यई पेड़लाई गिनीज बुक ऑफ वल्र्ड रिकार्डसमि शामिल गरियाछ।
आवागमन
नागालैंड के दीमापुर विमानक्षेत्र में हवाई अड्डे का निर्माण किया गया है। यहां से कोहिमा तक पहुंचना काफी आसान है।
कोहिमा बस अड्डा नागालैंड का सबसे व्यस्तम बस अड्डा है। यहां से नागालैंड के विभिन्न स्थानों के लिए बसों का परिचालन किया जाता है। बसों के अलावा राष्ट्रीय राजमार्ग 39 से निजी वाहनों द्वारा भी कोहिमा तक पहुंचा जा सकता है।
वायुमण्डल
वायुमण्डल कुनै पनि ग्रहका वरिपरि हुन्या ग्यास रे अन्य पदार्थ हरुको घेरा हो।ग्रह हरुमा हुन्या गुरुत्वाकर्षणले गर्दा वायुमण्डल ग्रहसंग जोडियाको हुन्छ। पृथ्वी का वायुमण्डल मी ओजोन तह लगायत नाइट्रोजन, अक्सिजन, कार्वनडाइअक्साइड लगायतका ग्यास रयाका हुन्छन।
सन्दर्भ
मा ग्यास कुन् बढी हुन्छ
चन्द्र साउद
चन्द्र साउद नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन।
म्याट डामोन
म्याट डामोन अमेरिकी अभिनेता हन। उनरो करिर बेन एफलेको पुरस्कार बिजयी फिल्म गुड विल हन्टिङ्ग (१९९७) बठे शुरू भया: हो। जसमी उन उत्कृष्ट नायककि लाइ नामांकित भया: थ्या।
महासागर
महासागर सागरहरूको समुह हो।पृथ्वीको ठुलो क्षेत्र सागरहरूले ढाक्याका छन।समुन्द्र को पानि नुनिलो हुने गर्दछ। यई कारण समुन्द्रमी बस्तुहरू सजिलै उत्रिन्छन।विश्वमा पाँच प्रमुख महासागर रयाछन।
चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा
चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा चन्द्र शमशेर जंगबहादुर राणा (विसं १९२० असार २५-विसं १९८६ मंसिर ११) राणा शासनका पाचौं श्री ३ महाराज तथा नेपालका १३ औं प्रधानमन्त्री हुन्।
यि लै हेर
श्रेणी : जीवनी
म्याडोना (मनोरञ्जनकर्मी)
म्याडोना एक अमेरिकी गायिका, गीतकार, उद्यमी, अभिनेत्री तथा लेखिका हुन्।
काफल
काफल एक प्रकारको वनस्पती तथा जंगली फल हो । यो फल पहाडमी हुन्छ । पहाडमी चैत्र बठेइ जेठसम्म पाक्द्या काफलको स्वाद चुकिलो गुल्ल्यो हुन्छ । काचो काफल हरियो हुन्छ रे पाक्यापछा बैजनी रातो रंगको हुन्छ । एइका फल गोल रे थोक्काइ लाम्चा आकारका हुनान।
चन्द्रअयोध्यापुर
चन्द्रअयोध्यापुर सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
साधना सरगम
साधना सरगम  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रकी पाश्व गायिका हुन।
काफलसेरी गाउँ विकास समिती
काफलसेरी  गाउँ विकास समिती  बझाङ  मि रयाका गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
चन्द्रगढी
चन्द्रगढी झापा जिल्ला मी रयाको एक गाउँ विकास समिती हो |
क्यानाडा
क्यानाडा उत्तर अमेरिका मि रयाको एक देश हो।क्यानाडाको राजधानी ओटोवा सहर हो।
काबुल
काबुल अफगानिस्तान को राजधानी सहर हो।यो देशका पूर्वी भागमी अवस्थित सबैहै ठुलो सहर हो। २०१५ को अनुमान अनुसार यई सहरको जनसंख्या ३,६७८,००३ रयाथ्यो। तिव्र सहरीकरण ले गर्दा काबुल विश्वको ६४ अौं ठुलो सहर भया छ।
सान फ्रान्सिस्को
सान फ्रान्सिस्को अमेरिका को क्यालिफोर्निया प्रान्त स्थित अमेरिकाको न्यूयोर्क पछिको महत्त्वपूर्ण शहर हो। सन फ्रान्सिस्को सांस्कृतिक रे आर्थिक नगरीका रुपमी स्थापित शहर हो।
सात्तला
साताला मध्यपश्चिमाञ्चल बिकास क्षेत्रको पहाडी जिल्ला दैलेखमी अबस्थित साताला साबिक को गाउँ बिकास समिती हो। हाल आठबीस नगरपालिका अन्तर्गत वडा न.१ मा पर्छ। साताला परापुर्ब काल देखि आर्थिक, सामाजिक, राजनीति, इतिहास, कलाकृती र सभ्यताका हिसाबले चर्चित र आफ्नो फरक ईतिहास कायम गर्न सफल ठाउँ हो। बि. सं २०६८ को जनगणना अनसार ५,१०० जनसंख्या छ। यहाँ प्राय सबै हिन्दु समुदायको बस्ती छ। दलित समुदायको बाहुल्यता रहेको यस  ठाउमा भौत जातजातिको बसोबास छ। यहाँ मुख्यगरी ब्राह्मण, क्षेत्री, दलित र दशनामिअनको बसोबास छ। यहाँका पाल थापा र पाल दमाइहरुलाइ यहाँको आदिवासी को रुपमी चिनिन्छ । चिनेजिउला, सुकिपिउली र डाब क्षेत्र यहाँका प्रसिद्ध ठाउँ हन। चारैतिर बनजङ्गल ले घेरिएको प्राकृति सुन्दरता ले भरिपुर्ण ठौर हो। बिचमी मध्यपहाडी लोकमार्ग रे दक्षिणी किनारमी कर्णाली राजमार्गले जोडिया छ। दशैको पाँच दिन पछा कोजाग्रत पुर्णिमाका रात लाग्ने भैलो मेला य ेक्षेत्रमी प्रसिद्व छ। यहाँ अधिकारी देवतालाइ मुख्य माटे देवताको रुपमा पुज्ने गरिन्छ। चिने जिउला मुख्य अन्नको भण्डार अर्थात उत्पादन क्षेत्र हो।
चन्द राजा
चन्द राजा चम्फावतका गौतम गोत्रीय चन्द्रवंशी राजाका सन्तानलाई भन्नाहान । यिनका सन्तान कुमाउ बैतडी रे डोटी बोगटानमी बस्ताछन् । यिनु लाई रानादेव, भानादेव रे उदयदेवका हंगाबिन्गा भनिबर पनि चिन्नाहन । हिन्को गोत्र ,वंश रे देवता बाटी हिनु चिनिन्छन । यिनको गोत्र गौतम हो वंश चन्द्रवंश हो । देवता केदार हो । यिनलाई ठकुरी भनिबर चिनिन्छन । यी प्राचीन कालका क्षत्रिय राजपुत हुन् । कत्यूरी राजाका ब्याबरोका इस्टमित्र हुन् ।चम्फावतको राजा यिनकै जेठो हाँगो हो । जेठो - चम्फावतमा राज्य गद्द लग्यो अरु डोटी बैतडी आएर बसे । डोटी बैतडी आउने मी १) रानादेव बैतडी सदरमुकाम बसे ,२) भानादेव पूर्व आएर डोटी बोगटान मी फैलिए ,३) उदयदेवका तल्लो रे मल्लो सोराडमी छन् । यिनको ब्याबरो यिनु संगै मिल्ले यिनका इस्ट भनिने और ठकुरी शाही ,बोगटी,मल्ल, सिंह बम देउवासंग हन्छ । अजेल त् ठेग टुप्पो नैमिल्ले जातका मान्छ पनि गोत्र मिल्यो भानिबर हामीपनि एकै हुँ भन्न लाग्यका छन त्यो निको नैहो । किन भने गौतम गोत्रका त बैतडीमि मार्कंडे (राउल), डडेल्धुराका प्वाली (अजेलाका खस्से पाल) मलासे साउन, डडेल्धुराका बोहरा, अछामको बटालो जसा भौति जातका मान्सु छन्।
बोहराका चन्द
बैतडी डेमाणु(देमाडू)का भारद्वाज गोत्रका बोहराका मौ जौं सन्तान बैतडीबाट भागेर कर्णाली पुर्व मगरात क्षेत्रामीजाई मंगरका गाउँतिर बस्तलागेपछि त्यहाँ चन्द लेखिवर आफु बैतडीबाट आएका चन्द हौँ भन्न हान । यिनु मंगरका चलन बढेकाले मामाकी चेली ब्या अद्द हान । यिनारो अनुहार पनि अर्कै देखिन्छ । तिनु त्यहाँ मस्टो कुलदेवता पुज्दछन । बैतडीका चन्द भाई भाईमी ब्याबरो अद्द्लागे तब हामी त्यहाँ है यहाँ आएको भानिबर भन्न हान । यो भन्ने कुरोमी सत्य नैथी । बोहरा बाटी चन्द लेखेको हुनाले तिनी तिसो नाटक अरिवर बोल्ला हान । कर्णाली क्षेत्रका भारद्वाज गोत्रका चन्द रे बैतडी डेमाडुका बोहरा एकै सन्तान हुन् । यो भनेवर दुख्ख मानेपनि सत्य यै हो । निग्लासैनी देवताका करले बैतडी ठकुरी गौतम गोत्रीय चन्द संगै बसेका भारद्वाज गोत्रीय बोहरा निग्लासैनी देवताका करवाला /देवताका रजवार भएका छन् । देवताका करले यिनु पूर्व नै गे यिनका और मौ जौ बैतडीमि ठकुरीले सतायो भनि भागीवर पुर्व प्युठान ,बाग्लुंग ,दैलेख दुल्लु तिर जाई चन्द लेखिवर बसेका हुन् । आइले पनि त्यहाँ जान्ने मान्छ तिनुलाई बोहरा चन्द हुन् भन्न हान ।
उकु गाविस
उकु दार्चुला मि रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
ईसाई धर्म
ईसाई धर्म या मसीही धर्म या मसयहयत (christianity) तौहीदी या इबराहीमी धर्मअनमी है यक धर्म हो जै का अनुयायीनलाई ईसाई भणीँछ। ईसाईन मी भौत सम्प्रयाद छन् - मसलन क्याथोलिक, प्रोटैस्टैंट, आर्थोडोक्स, मॉरोनी, एवनजीलक आदि।
बाइबल ईसाई धर्म माण्ण्या मान्सुन ओ मुख्य धर्मग्रन्थ हो।
बेइली म्याडिसन
बेइली म्याडिसन (जन्म:अक्टोबर १५, १९९९) एक अमेरिकी अभिनेत्री हुन्।
वाराणसी
वाराणसी (अंग्रेज़ी: Vārāṇasī, हिन्दुस्तानी उच्चारण: [ʋaːˈɾaːɳəsiː] भारत के उत्तर प्रदेश राज्य को प्रसिद्ध नगर हो। यईलाई 'बनारस' और 'काशी' लै भनिन्छ। यईलाई हिन्दू धर्म मि सर्वाधिक पवित्र नगरमिको एक मानिन्छ और यईलाई अविमुक्त क्षेत्र भनिन्छ। यईका अलावा बौद्ध एवं जैन धर्म माईल‌ यईलाई पवित्र मानियाछ। यो संसार का प्राचीनतम बस्याका शहरोंरमिको एक और भारत को प्राचीनतम बस्या सहर हो ।
ईश्वर
परमेश्वर(ईश्वर)' तो सर्वोच्च परालौकिक शक्ति छ जईलाइ ये संसारको स्रष्टा र शासक माणीन्छ । नेपालीमाई परमेश्वरलाई भगवान, परमात्मा वा परमेश्वर लै भणीन्छ । प्रत्येक संस्कृतिमाई परमेश्वरको परिकल्पना ब्रह्माण्डको संरचनाबठे जोडी रै छ । संस्कृतको ईश् धातुको अर्थ छ- नियन्त्रित गर्नु र येमाइ वरच् प्रत्यय लाइबटि यो शब्द बनाएको छ। यस प्रकार मूल रूपमा यो शब्द नियंताका रूपमा प्रयुक्त भएको छ। यसै धातुदेखि समानार्थी शब्द ईश अनि ईशिता बनेका छन्।
हिन्दू धर्म
वेदका अनुसार व्यक्तिका भित्र पुरुष ईश्वर नैं छ। परमेश्वर एक नैं छ। वैदिक र पाश्चात्य मतहरूमा परमेश्वरको अवधारणामा यो गहिरो अन्तर छ कि वेदका अनुसार ईश्वर भीतर र परे दुइटै छ जबकि पाश्चात्य धर्महरूका अनुसार ईश्वर केवल परे छ। ईश्वर परब्रह्मको सगुण रूप छ।
महाशिवरात्री
महाशिवरात्रि हिन्दुअनको प्रमुख त्यार हो । यो भगवान शिवको प्रमुख त्यार हो । शिवजी उत्पत्ति भया रातका नामबठे नामकरण भया यो त्यार कालरात्रि मोहरात्रि सुखरात्रि रे शिवरात्रि नामक चार प्रमुख रात्रिमध्ये एक पवित्र त्यारका रूपमी पुराणअनमी वर्णित छ । फागुन कृष्ण चतुर्दशीका दिन मनाइँन्या ये पर्वलाई सबै दीनदुःखी रे कष्टपूर्ण अवस्थामि रया प्राणीअनका हृदयमी धर्मको उदय गराउन्या आशुतोष भगवान् शिवको भौती प्यारो दिनका रूपमी लै लिन्या गरिन्छ ।<section end=अंश /> व्रतोत्सवरूमध्ये सर्वोत्तम मानिया महाशिवरात्रिका दिन आज भक्तजनअनले शुद्ध भई शिव मन्दिरमा पूजा-अर्चना गरी व्रत बस्स्या रे भगवान् शिवको प्यारो वस्तु दूध धतुरो रे बेलपत्र चढाउन्या अद्धान् । ये त्यारका दिन उपवास गरी " ऊँ नमः शिवाय" मंत्र जप्ने गर्या सर्वसिद्धि लाभ भई यमलोक जानु नपद्द्या धार्मिक विश्वास रया छ । ब्रह्माले रूद्ररूपी शिवजीलाई उत्पन्न गरया दिन, शिव पार्वतीको ब्या: को दिन शिवरात्री पर्व कृष्ण चतुर्दशीमी मनाइन्छ । निर्जल व्रत, रात्रि जागरण, चार प्रहरको पूजा, शिवलिंगमा दुग्धाभिषेक रे शिव महिमा कीर्तन शिवरात्रीको पूजा अर्चनाका मुख्य अङ्ग माणीनान । शिवरात्री पर्वलाई पर्वको राजा भणीन्छ रे शिवरात्रीको पालनाले भोग रे मोक्ष दुवैको प्रप्ति हुन्छ भणीन्छ । शिवरात्रीमी ठूला नाना मन्दिरअनमी धुमधामसित श्रद्धा भावना व्यक्त अद्द्या परम्परा रया छ । शिवरात्री पूजामी व्रतकालमा भगवान शिवको ध्यान, पूजन रे जप गरिन्छ, जागरणकालमी भक्तको सम्पूर्ण सत्ता जागरणबाट शिवमय बनुन्छ । पूजन वा शिवार्चनमी इशानमूर्तिलाई दूधले स्नान गराइन्छ । अघोरमूर्तिलाई दहीले स्नान गराइन्छ, वामदेवमूर्तिलाई घिउले स्नान गराइन्छ, सद्योजात लिंगोद्भवमूर्तिलाई महले स्नान गराइन्छ । कसैले शिवरात्रीलाई ऋषि बोधोत्सवका रूपमी मनाउन्या गरि राछन् ।
इतिहास
तीन सय वर्ष अघा माघ कृष्णपक्षको चतुर्दशीका मध्यरात महाशिवरात्रीको रुपमी मनाइएया बताइए लै यकिनका साथ बताउन नाइँ सकिनो ।
पौराणिक कथा
महाशिवरात्रिसँग संबधित भौत पौराणिक कथाहरू छन्।
बिधि
बिल्वपत्र चढाउने मंत्रः-
द्वादश ज्योतिर्लिङ्ग
बाह्र स्‍थानहरूमा बाह्र ज्‍योर्तिलिंग स्‍थापित छन्।
कायला क्यारेरा
कायला क्यारेरा (जन्म ३० जुन १९७८) ब्राजिलियनअश्लिल चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
म्याथु हेडन
म्याथु हेडन (English: Matthew Hayden) (जन्म: २९ अक्टोबर, १९७१) एक अस्ट्रेलियन क्रिकेट खेलाडी हुन्।
कायला मारिया
कायला मारिया एक अमेरिकन अश्लिल चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
क्युबा
क्यूबा उत्तर अमेरिका मि रयाको एक देश हो।
निशा अधिकारी
निशा अधिकारी चर्चित नेपाली अभिनेत्री हुन।
इराक
इराक पश्चिमी एशियामी स्थित यक जनतान्त्रिक देश हो जाँ का मान्स खासअरीबर मुस्लिम छन। येइका दख्खिनमी साउदी अरब रे कुवेत, पश्चिम मी जोर्डन रे सीरिया, उत्तर मी तुर्की रे पूर्व मी ईरान अवस्थित छन। दख्खिन पश्चिम हण यो फारसैः खाणी सित लै जोणीरैछ। दजला नदी लै फरात लै येइकि दुई मुख्य नदि हुन जो येइका इतिहासका ५००० वर्ष ऐतिर लैजनान। येइका दोआबेयीमी मेसोपोटामिया की सभ्यताको उदय भयाऽथ्यो।
इराकका इतिहास मि असीरिया को पतन भया पछा विदेशी शक्तिइनको प्रभुत्व रनोइ आइरैछ। ईसापूर्व छयौं सदी पछा फारसी शासन मी रया पछा (सताउँ सदी सम्म) येइ मी अरबीइनको प्रभुत्व रयो। अरब शासनका समयमी याँ इस्लाम धर्म आयो रे बगदाद अब्बासी खिलाफतकी राजधानी रै। तेरौं सदी मी मंगोल आक्रमण बठेइ बगदादोः पतन भयो रे पुइ उति पछा कि अराजकताका वर्षौं पछा तुर्कअन (उस्मानी साम्राज्य)को प्रभुत्व यामी बन्यो। २००३ है डिसेम्बर २०११ सम्म अमेरिकाः नेतृत्व मी नेटोकी सेनाइ याँ उपस्थिति बनिरैथि जै पछा याँ यक जनतान्त्रिक सरकारको शासन छ।
वाशुलिङ्ग
बासुलिङ्ग गाउँ विकास समिती बैतडी जिल्लामी रयाको एक गाउँ विकास समिती हो ।
सान मारिनो
ठूलो अक्षर
सान मारिनो युरोप महादेश माई पड्या एक देश हो।
वाशिंगटन डीसी
'''वाशिंगटन डी. सी.''' (अंग्रेजी: Washington, D.C.) संयुक्त राज्य अमेरिका को राजधानी हो। १६ जुलाई १७९० मी अमेरिकी कांग्रेस ले यईको सृजन अनुमोदित गर्याथियो। यो कोई अमेरिकी राज्य को हिस्सा होइन। यो शहर मेरीलैंड राज्य बाटाई बनाइयाथ्यो। पहिले यूरोपीयन हरू यहाँ १७औं शताब्दी मी आयाका थिय। वाशिंगटन पोटोमैक नदी मी रया छ।
पेरू
पेरू दक्षिण अमेरिका मि रयाको एक देश हो।
महिना
मैना या मइना सङताइ बर्षका १२ भागको यक भाग भँण्ण्या बुझीन्छ। सामान्यतया नेपालि मैना २९ बठेइ ३२ दिनको हन्छ भँण्या अङ्रेजि मैना २८ बठेइ ३१ दिनको हन्छ। सङताइ बर्षभरि १२ मैना हुनान।
विक्रम सम्बतका मैनाअन
विक्रम सम्बतका अन्सारअ वैशाक मैनालाइ पैल्लो मैना माणीन्छ रे चैत मैना छाड्डीबारको मैना हो। नेपाल का सङ्ङै हिन्दू धर्मावलम्बीको वसोवास रयाका क्षेत्रमाइ विक्रम सम्बतका मैनाअन चलनमाइ छन। हिन्दू प्रचलनमाइ रयाका विक्रम सम्बत अन्सारअ १२ मैना का नाउँ इस्याँ छन-
निलो
निलो रङ्ङ धेक्द सकिन्या प्रकाशा: अप्टिकल स्पेकट्रममी वैजनी रे हरिया रङ्ङा: बीचमी पड्ड्या रङ्ङ हो। ४५० रे ४९५ नानोमिटर तरङ्ग लम्बाइ भया: प्रकाश हेरन्ज्याँ अँखा निला रङ्ङो अनुभव अद्दान। तरङ्ग लम्बाइ घट्टा ङ्ङै निलो रङ्ङ जेदा-जेदा वैजनी धेकिनोइ जान्छ भँण्या तरङ्ग लम्बाइ बड्डोइ गया निलो रङ्ङ हरियो धेकिनोइ जान्छ। सुद्द निला रङ्ङो: तरङ्ग लम्बाइ ४७० नानोमिटर हुन्छ। रङ्ङा: RGB मोडलमी पड्डया प्राथमिक रङ्ङ मध्ये निलो रङ्ङ एक हो।
निलो रङ्ङ कला, सजावट रे रङ्ङीन लत्ता बनौनाइ पुरना जमनाइ बठेइ प्रयोग अरिनोइ आइरैछ। निला रङ्ङ लाई सद्भाव, विश्वसनीयता, विश्वास, दूरी, अनन्त, ठण्ण, रे कभै कायिँ दु:ख सित सम्बन्धित रङ्ङ माणीन्छ। एइ रङ्ङलाई बुद्धि, ज्ञान, शान्ति रे एकाग्रता: सङ्केत अद्द्या रङ्ङ लै माणीन्छ। यो रङ्ङ महिला रे पुरुष दुएइलाई बराबरी मनपड़न्छ।
कारमेन लुभाना
कारमेन लुभाना (जन्म २३ अगस्ट १९८१) एक अमेरिकन अश्लिल चलचित्र अभिनेत्रीको स्टेज नाम हो ।
रानागाउँ गाउँ विकास समिती
रानागाँउ डोटी मि रयाका गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
सानी भेरी
सानी भेरी कर्णाली नदी को सहायक नदी हो।
नीता ढुंगाना
नीता ढुङ्गाना  चर्चित नेपाली अभिनेत्री हुन।
पोखरभिन्डा
पोखरभिन्डा सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
महात्मा गान्धी
मोहनदास करमचन्द गान्धी (जन्म: २ अक्टोबर १८६९ - ३० जनवरी १९४८) भारत तथा भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनका एक प्रमुख राजनीतिक तथा आध्यात्मिक नेता थ्याः। उन विश्वका महापुरूषहरू मध्ये गणिनान्। बेलायती सरकारको उपनिवेशका रूपमी रयाः दक्षिण अफ्रीकाको रङ्गभेद अन्त्य अद्दाइ तथा भारतलाई स्वतन्त्र अराउनाइ यिनरो ठूलो योगदान रयाः थ्योः। अहिंसावादी नेता महात्मा गान्धीका सम्मानमी उनरो जन्मदिवस २ अक्टोबरलाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घले विश्व अहिंसा दिवसको रूपमी मनाउन्या अद्दान्। उन सत्याग्रहका अग्रणी नेता थ्याः जइको अवधारणालाई अहिंसात्मक आन्दोलन भणिया छ। उनलाई मान्सअन महात्मा गान्धीको नामले पछेण्नान् जो नाम उनलाई विश्वकवि साहित्यकार रवीन्द्रनाथ ठाकुरले दियाः थ्याः। जइको संस्कृत भाषामी महात्मा अथवा 'महान आत्मा' एक सम्मान सूचक शब्द हो। उनलाई सबहै पैल्ली रवीन्द्रनाथ ठाकुरले महात्मा भणि सम्वोधित गरयाः थ्याः। महात्मा गान्धीलाई भारतमी बापू नामले लै चिनिन्छ गुजराती भाषामी (બાપુ) बापू को अर्थ पिता हुन्छ। उनलाई सरकारी रूपमी भारतको राष्ट्रपिताको सम्मान दिइयाको छ रे २ अक्टोबरको दिन अथवा उनरो जन्म दिनमी भारतमी बिदा दिइन्छ। यो दिन गान्धी जयन्तीको रूपमी मणाइन्छ रे संसारभरी ये दिनलाई अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवसको रूपमी मणाइन्छ। सन् १९१५ मी भारत फिर्तीपछा उनले किसानअन, कृषि मजदुरअन, सहरी श्रमिकअनलाई अत्यधिक भूमिका रे भेदभावविरूद्ध आवाज उठाउन एकजुट गरयाः थ्याः। सन् १९२१ मी भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसको बागडोर सम्हालेपछा गान्धीले देशभर गरीबीबठे राहत दिलाउन्या, महिलाका अधिकारअनको विस्तार, धार्मिक रे जातीय एकताको निर्माण, आत्म-निर्भरताको लागि छूवाछूतको अन्त्य आदिको लागि धेरै आन्दोलन चलायाः थ्याः। गान्धीले ब्रिटिस सरकारद्वारा भारतीयअन माथि लगाइया नुन करको विरोधमी सन् १९३० मी नुन सत्याग्रह रे तइ पछा सन् १९४२ मी भारत छोड आन्दोलन सुरुवात अरिवर भारतीयअनको नेतृत्व अरी लोकप्रियता प्राप्त अरयाः थ्याः। उनले दक्षिण अफ्रिका रे भारतमी विभिन्न समयमी कयौँ वर्षसम्म कारागारमी बस्सु पण्या थ्योः। गान्धीले सबै परिस्थितिअनमी अहिंसा रे सत्यको पालन अरयाः रे सबैलाई येको पालन अद्दाइलाइ उत्साहित लै अरयाः थ्याः। उनले साबरमती आश्रमको आत्म-निर्भरता आवासीय समुदायमी आफ्नो जीवनको बढति समय व्यतित अद्दाइ परम्परागत भारतीय धोती रे सूतबठे बन्या गम्छा लाईवर जसलाई उन स्वयंले चर्खामी सूत कातिवर हातैले बनायाः थ्याः।
प्रारम्भिक रे व्यक्तिगत जीवन‍‍ ‍‍
मोहनदास करमचन्द गान्धीको जनम २ अक्टोबर १८६९मी पश्चिमी भारतका अइलका गुजरातमी रयाः पोरबन्दर नाउ अर्या एक तटीय सहरमी भयाः थ्यो। उनरा बा करमचन्द गान्धी हिन्दू धर्मका मोध समुदायसँग सम्बन्धित थ्याः रे अङ्ग्रेजको अधीनस्थ भारतको काठियावाडमी एक नानो रियासत पोरबन्दर प्रान्तका प्रधानमन्त्री थ्याः। परनामी वैष्णव हिन्दू समुदायकी उनरि ईज्या पुतलीबाई करमचन्दकी चौथी स्वानी थिन्। सन् १८८३ मेमी जब उन १३ वर्षका थ्याः तब उनको ब्याः १४ वर्षकी कस्तूरबा माखनजीसँग भयाः थ्योः। जईको पईल्लो नाउ छोटकरीमी कस्तूरबा थ्योः रे उनलाई मान्सु प्रेमले बा भणिवर पछेणन्थ्या। सन् १८८५ गान्धी १५ वर्षका छँन्ज्या उनरो पहिलो सन्तानको जन्म भयाः थ्यो रे तो बच्चा केही दिन भितरै मृत्यु भयाः थ्यो भण्या उनरो बाको लै तसै साल निधन भयाः थ्यो। मोहनदास रे कस्तूरबाका चार चेलाअन थ्याः। हरिलाल सन् १८८८ मी जन्मिया थ्याः भण्या सन् १८९२ मी मणिलाल, सन् १८९७ मी रामदास रे सन् १९०० मी देवदास जन्मिया थ्याः। गान्धीले पोरबन्दरमी मिडिल रे राजकोट माध्यमिक विद्यालयमी अध्ययन अरयाः थ्याः। उनले आफनो प्रवेशिका परीक्षा भावनगर, गुजरातको समलदास कलेजबठे अरयाः जाँबठे उनलाई उत्तीर्ण अद्दाइ भाैति कठिनाई भयाः थ्यो।
‍‍शिक्षा
आफनो १९औँ जनम दिन आउन एक महिना पैल्लि ४ सेप्टेम्बर सन् १८८८ मी गान्धीले युनिभर्सिटी कलेज अफ लन्डनमी कानुन सङ्काय पढ्या रे वकील बन्नाखि लाइ इङ्ल्यान्ड, लण्डन गयाः थ्याः। उनले शाकाहारी समाजको सदस्यता ग्रहण अरिवर तै संस्थाको कार्यकारी समितिखि लाइ चयन लै भयाः थ्याः। उनले जो शाकाहारी मान्सुनसित भेट गरयाः तैमी केइ थियोसोफिकल समाजका सदस्य थ्याः जै को स्थापना सन् १८७५ मी विश्व बन्धुत्वलाई प्रगाढ अद्दाखि लाइ गरियाः थ्योः जइलाई बौद्ध तथा हिन्दू साहित्यको अध्ययनकी लाइ समर्पित गरिया; थ्योः। त्यसै संस्थाका सदस्यअनले गान्धीलाई श्रीमद्भगवद गीता पढ्याइलाइ प्रेरित गरयाः थ्याः। हिन्दू धर्म, ईसाई धर्म, बौद्ध धर्म, इस्लाम रे और धर्मअनका बारेमी पड्डु सुरुमि गान्धीले विशेष रूची धेखाएका आथिइनन् । इङ्ल्यान्ड तथा वेल्स बार सङ्घका मागमि उन भारत फर्किया तर मुम्बईमा वकालत गर्नमा उनलाई खासै सफलता प्राप्त भएन। त्यसै समयमी एउटा उच्च विद्यालय शिक्षकका रूपमी अस्थायी जागीर लागि अस्वीकार गरिएपछा उनले जाहेरीवालाअनको लागि मुद्दा लेख्खाइ राजकोटलाई नै आफनो स्थल बनायाः थ्याः।
१९०६ को जुलु युद्धमी भूमिका
सन् १९०६ मी जुलु दक्षिण अफ्रिकामी नयाँ चुनाव कर लागु अरिया पछा ता दुई अङ्ग्रेज अधिकारीअनलाई मारिया थ्याः जइको फलस्वरूप अङ्ग्रेजले जुलु विरूद्ध युद्ध घोषणा अरिः राखिथ्यो। गान्धीले भारतीयअनलाई भर्ती अद्दाइलाइ ब्रिटिश अधिकारीअनलाई सक्रिय रूपमी प्रेरित अरिः राखिथ्यो। २१ जुलाई सन् १९०६ मी गान्धीले भारतीय जनमतमी लेख्या कि २३ भारतीय निवासीअनको विरूद्ध चलाइया अपरेशनका सम्बन्धमी प्रयोगद्वारा नेटाल सरकारको भणाइमा एक कोरको गठन गठन अरियाः छ। गान्धीका विचारमी सन् १९०६ को मस्यौदा अध्यादेश भारतीयअनको स्थितिमी कोइलै निवासीको निम्नस्तरो सामान ल्याउन्या जसा थ्याः। येकारण उनले सत्याग्रहको तर्ज मथि काफिर (जातीय कलङ्क)को उदाहरण दिबर भारतीयअनबठे अध्यादेशको विरोध अद्दाखि लाइ आग्रह अरिः राखिथ्योः।
असहयोग आन्दोलन
गान्धीले असहयोग, अहिंसा तथा शान्तिपूर्ण प्रतिकारलाई अङ्ग्रेज विरुद्ध शस्त्रका रूपमी उपयोग अरयाः थ्याः। पञ्जाबमी अङ्ग्रेजी फौजद्वारा भारतीयअन माथि जलियांवाला बाग नरसंहार गरयाः कारण देशलाई ठूलो आघात पुगीरै थ्योः। उनले पार्टीको प्रारम्भिक विरोधपछआ दङ्गाको भर्त्सना गरिराखि थ्याः।
सन् १९२१ डिसेम्बरमी गान्धीलाई भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसको कार्यकारी अधिकारी नियुक्त गरियाः थ्योः। उनरा नेतृत्वमी काङ्ग्रेसको स्वराजको नाममी एक नयाँ उद्देश्यसित सङ्गठित अरियाः पार्टीमी साङ्केतिक सदस्यता शुल्क भुक्तान अरी सबैका लागि खुला थ्योः। गान्धीले आफ्नो अहिंसात्मक मञ्चको स्वदेशी आन्दोलनमी सामेल अद्दाइलाई विस्तार गरयाः जइमी विदेशी वस्तुअन विशेष गरी अङ्ग्रेजी वस्तुअनको बहिष्कार अद्दु थ्योः। ये प्रकारको आन्दोलानबाहेक गान्धीजीले ब्रिटेनका शैक्षिक संस्थाअन तथा अदालतअनको बहिष्कार रे सरकारी नोकरीअन छाड्डाइ तथा सरकारबठे प्राप्त तक्मा रे सम्मान फिर्ता अद्दया लै अनुरोध गरयाः थ्या।
असहयोग आन्दोलनलाई तइ समयमी गजबको सफलता मिल्यो जइ बठे समाजको सबै बर्गका जनतामी जोश रे सहभागिता बढ्या थ्योः। यो आन्दोलन जइ प्रकार उत्कर्षमी पुग्यो त्यसै प्रकार सन् १९२२ फेब्रुअरीको चोरी-चोरा, उत्तर प्रदेशमी भयानक कलङ्कको रूपमा अन्त्य भयाः थ्योः। ये आन्दोलनद्वारा हिंसाको स्वरूप लिनसक्ने कुरालाई ध्यानमी राखी गान्धीले व्यापक असहयोग आन्दोलनलाई फिर्ताले लिने घोषणा गरयाः थ्याः। गान्धीमाथि राजद्रोहको मुद्दा चलाएर सन् १९२२ मार्च १० मा गिरफ्तार गरी उनलाई ६ वर्ष कैदको सजाय सुणाइबर जेलः पठाइयाः थ्योः। सन् १९२२ मार्च १८ बठे उनले २ वर्ष कारागारमी बिताया थ्याः। उनलाई सन् १९२४ फेब्रुअरीमी एपेन्डिसाइटिसको शल्यक्रिया अद्दाइ लाई रिहा गरियाः थ्योः।
गान्धीका कारण एक भएका भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस उनरो दुई वर्षको कारागार बसाइमी दुई दलमा विभाजित भयाः थ्योः। जइ मध्ये एक दलको नेतृत्व सदनमी पार्टीको भागीदारीको पक्ष चित्तरञ्जन दास रे मोतीलाल नेहरूले गरयाः भण्याः दोसरो दलको नेतृत्व येको विपरीत चल्ल्या चक्रवर्ती राजगोपालाचारी रे सरदार वल्लभ भाइ पटेलले गरयाः थ्याः। ये बाहेक हिन्दूअन रे मुसलमानअन बीच अहिंसा आन्दोलनको चरम सीमामी पुग्या बेला सहयोग टुटिरह्या थ्योः। उनले सन् १९२४ का बसन्तमी सीमित सफलता दिलाउका लागि तीन हप्ताको उपवास लै गरयाः थ्याः।
स्वराज रे नुन सत्याग्रह (दान्डी मार्च)
गान्धी सक्रिय राजनीतिबठे टाढाई रयाः भण्या सन् १९२० को अधिकांश अवधिसम्म उनी स्वराज पार्टी रे भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसको बीचको असमानता टुङ्गाउनाकि लाइ थ्याः। उनले पैल्लि सन् १९२८ मी फरक्या एक वर्ष पैल्ली अङ्ग्रेजी सरकारले सर जोन साइमनको नेतृत्वमा एउटा नयाँ संवैधानिक सुधार आयोग बनाए जइमी एकजना सदस्य लै भारतीय थियानन्। सन् १९२८ डिसेम्बरमी गान्धीले कोलकातामी आयोजित काङ्ग्रेसको अधिवेशनमी एक प्रस्ताव राख्याः जैमी भारतीय साम्राज्यलाई सत्ता प्रदान अद्दाइलाइ भणिया थ्योः। अथवा यिसो नगरेले आफनो उद्देश्यका रूपमी सम्पूर्ण देशको स्वतन्त्रताको लागि असहयोग आन्दोलनको सामना अद्दाइलाइ तयार बस्सु भणि भण्या थ्याः। गान्धीले युवावर्ग सुभाषचन्द्र बोस रे जवाहरलाल नेहरू जसा पुरूषअनद्वारा तत्काल स्वतन्त्रताको माग अद्दयाः विचार फलिभूत अरयाः थ्याः। सन् १९२८ डिसेम्बर ३१ मी लाहौरमी भारतको झण्डा फहराइएया थ्योः। १९३० जनवरी २६ को दिन काङ्ग्रेसले लाहौरमी भारतीय स्वतन्त्रता दिवसको रूपमी मनाया थ्योः। तै दिन लगभग भारतमी रयाः प्रत्येक भारतीय सङ्गठनअन द्वारा लै मनाइया थ्योः। तै पछा गान्धीले मार्च १९३० मी नूनमाथि कर लगाइया विरोधमी नयाँ सत्याग्रह चलाया जईलाई १२ मार्चबठे ६ अप्रिलसम्म नून आन्दोलनको सम्झनामी ४०० किलोमीटर (२४८ माइल) सम्मको पदयात्रा अहमदाबादबठे दाण्डी, गुजरातसम्म चलाइयो ताकि स्वयं नून उत्पादन अद्दु सकियोस्। समुन्द्रतर्फको ये यात्रामी हजारौँको सङ्ख्यामी भारतीयअणले भाग लियाः। भारतमी अङ्ग्रेजको पकडलाई विचलित अद्दया यो एक सर्वाधिक सफल आन्दोलन थ्योः जइमी अङ्ग्रेजले ८०,००० भण्या बढति मान्सअनलाइ जेल पठाइयाः थ्योः।
लर्ड एडवर्ड इरविनद्वारा प्रतिनिधित्व भयाः सरकारले गान्धीजीसित विचार विमर्श अद्या निर्णय लियाः थ्योः। यो इरविन गान्धीको सन्धि सन् १९३१ मार्चमी हस्ताक्षर गरियाः थ्योः। सविन्य अवज्ञा आन्दोलन बन्द अद्दाइलाइ ब्रिटिश सरकारले सबै राजनीतिक कैदीअनलाई रिहा अद्या सहमति दियाथ्योः। ये सम्झौताको परिणामस्वरूप गान्धीलाई भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसको एकमात्र प्रतिनिधिका रूपमी लन्डनमी आयोजित हुन्याः गोलमेच सम्मेलनमी भाग लिनाकि लाइ आमन्त्रित गरियाः थ्योः। येको अतिरिक्त लार्ड इरविनको उत्तराधिकारी लार्ड विलिङ्गटनले राष्ट्रवादीअनको आन्दोलनलाई नियन्त्रित अद्दया रे मत्थर पाड्डे उद्देश्यले एक नयाँ अभियान आरम्भ गरयाः थ्योः। गान्धी आजि गिरफ्तार भयाः रे सरकारले उनका अनुयायीअनलाई उनबठे पूरारुपमि टाढा राखिबर गान्धीजीद्वारा प्रभावित हुनबठे रोक्क्या कोसिस अरयाः थ्याः। सन् १९३२ मी दलित नेताको चुनाव प्रचार प्रसारको माध्यमबठे बाबासाहेब आम्बेडकर सरकारले दलितअनलाई एक नयाँ संविधान अन्तर्गत अलग निर्वाचन स्वीकार गरयाः थ्याः। येको विरोधमी गान्धीजीले सन् १९३२ सेप्टेम्बरमी ६ दिनको अनशन बस्याः थ्याः। जइले सरकारलाई दलित क्रिकेट खेलाडीबठे राजनीतिक नेता बन्न्या पलवङ्कर बालूद्वारा गरियाः मध्यस्ततामी एक समान व्यवस्था अपनाउन बल दियाः थ्योः। यो नयाँ अभियान दलितअनले मन पणाया थिएनन् तथापि उन एक प्रमुख नेता बन्नारयाः थ्याः। भीमराव अम्बेडकरले गान्धीजीद्वारा गरियाः हरिजन शब्दको उपयोगको आलोचना अरयाः थ्याः। यिसैका फलस्वरूप सन् १९३४ का गरममी उनरो ज्यान लिन्या उद्देश्यले तीन असफल प्रयास भयाः थ्योः। जब काङ्ग्रेस पार्टी चुनाव लड्डु तयार भयो रे सङ्घीय योजना अन्तर्गत सत्ता स्वीकार गर्‍यो तब गान्धीजीले पार्टीको सदस्यताबठे राजिनामी दिन्या निर्णय लियाः थ्याः। उन पार्टीको ये कदमबठे असहमत थिएनन् तर इसो अरेले अहिलेसम्म कम्युनिष्ट, समाजवादीअन, व्यापार सङ्घअन, विद्यार्थीअन, धार्मिक नेताअन बठे लिइबर व्यापार सङ्घअन लगायतका जे जति आवाज विद्यमान थ्याः तिनीअनको माझ पार्टीको सदश्यता मजबूत अद्दामी सजि हुन्या थ्यो। गान्धी काङ्ग्रेसको लाहौर अधिवेशनसँङै सन् १९३६ मी भारत फर्किया थ्याः। सन् १९३८ मी राष्ट्रपति पदका लागि चुनिएका सुभाष बोससित गान्धीको मतभेद थ्योः। बोससँगको मतभेदमी गान्धीको मुख्य विन्दू बोसको लोकतन्त्रमी प्रतिवद्धताको कमी रे अहिंसामा विश्वासको कमी थ्योः। बोसले गान्धीजीको आलोचना अरेले लै दोसरी फेेर जीत प्राप्त अद्दु सफल भयाः तर उनले काङ्ग्रेसलाई तै समय परित्याग गरे जब सबै भारतीय नेताअनले गान्धी जीद्वारा लागू गरियाः सबै सिद्धान्तअनको परित्याग अरयाः थ्याः।
दोस्रो विश्व युद्ध रे भारत छोड आन्दोलन
सन् १९३९ मी जब दोस्रो विश्वयुद्ध आरम्भ भयो तइ बेला नाजी जर्मनीले पोल्यान्डमथि सुरूमी आक्रमण गरयाः थ्योः। गान्धीले अङ्ग्रेज प्रयासअनको अहिंसात्मक नैतिक सहयोगको पक्ष लिया तर अर्का काङ्ग्रेसको नेताअनलाई ये युद्धमी जनताको प्रतिनिधिअनको परामर्श नलिई एकहोरो रूपमी निर्णय गरेकाले ये निर्णयको विरोध अरियाः थ्योः। काङ्ग्रेसको सबै निर्वाचित सदस्यअनले सामूहिकरूपमी आफना पदबठे राजिनामा दिया थ्याः। लामो चर्चापछा गान्धीले घोषणा गरयाः कि जब स्वयं भारतको स्वतन्त्रताबठे अस्वीकार गरियाः हुनाले आफ्नो लोकतान्त्रिक स्वतन्त्रताको लागि भाइरबठे भारत कोइ लै युद्धकी लाइ तयार हुन्या आथिन्। जब युद्ध बढ्ढोइ गयो गान्धीजीले स्वतन्त्रताको लागि आफनो माग अङ्ग्रेजलाई भारत छोड आन्दोलन नामक एक विधेयक ल्याइबर येलाई तीव्र बनाया थ्याः। यो गान्धी तथा काङ्ग्रेस पार्टीको सर्वाधिक स्पष्ट विद्रोह थ्योः जुन भारतीय सीमा बाट अङ्ग्रेजलाई लखेट्न लक्षित थियो। भारत छोड आन्दोलन सङ्घर्षको एउटा सर्वाधिक शक्तिशाली आन्दोलन बन्यो जति धेरै यसमा व्यापक हिंसा र गिरफ्तारी भएको थियो। प्रहरीका गोलीबठे हजारौँको सङ्ख्यामी स्वतन्त्रता सेनानी मारिया तथा घाइते भया रे हजारौँ सेनानीलाई गिरफ्तार अरियाः थ्यो। गान्धी रे उनका समर्थकअनले भारतलाई स्वतन्त्रता नदियासम्म लडाईं नछोड्या स्पष्टता जाहेर अर्या थ्याः।
स्वतन्त्रता रे भारतको विभाजन
गान्धीले सन् १९४६ मी काङ्ग्रेसको ब्रिटिश मन्त्रीमण्डल मिसनको प्रस्ताव अस्वीकार अद्या परामर्श दिया क्याखिलाइ कि उनलाई मुस्लिम बाहुलता प्रान्तकी लाइ प्रस्तावित समूहीकरण प्रति उनरो गहन अविश्वास थ्योः। तब लै केही समय गान्धीसँग काङ्ग्रेसद्वारा मतभेदको घटनाबठे यो लै एक घटना बन्या (यद्यपि तइका नेत्त्वका कारण नाइ हो) थ्योः रे नेहरू रे पटेल सोचन्थ्या कि यदि काङ्ग्रेस ये योजनाको अनुमोदन नगरेले भण्या सरकारको नियन्त्रण मुस्लिम लिगमी जान्छ। सन् १९४८ का बीच लगभग ५,००० है बढति भाैत मान्कोसअन हिंसाका क्रममी मारिया थ्याः। भारतमी बसोबास अद्या भाैत हिन्दूअन तथा सिख रे मुस्लिमअनको भाैत बहुमत देशलाई विभाजन अद्या पक्षमी थ्योः। येका अतिरिक्त मुहम्मद अली जिन्ना मुस्लिम लीगका नेताले पश्चिम पञ्जाब, सिन्ध, उत्तर पश्चिम सिमान्त प्रान्त रे पूर्वी बङ्गालमी व्यापक सहयोगको परिचय दियाः। व्यापकस्तरमी फैलिन्या हिन्दू मुस्लिम लडाईं रोक्काइ खिलाइ नै काङ्ग्रेस नेताअनले विभाजनको ये योजनामी मञ्जुरी दियाः थ्याः। गान्धीका नजीकका सहयोगीअनले बिभाजनलाई एक सर्वोत्तम उपायका रूपमी स्वीकार गरयाः रे सरदार पटेलले गान्धीजीलाई सम्झाउने प्रयास लै गरयाः कि नागरिक अशान्ति युद्धलाई रोक्क्या यो एक उपाय हो। गान्धीले वाध्य होइवर येमी अनुमति दिया; थ्याः।
उनले उत्तर भारत सँङ-सँङ्गै बङ्गालमी लै मुसलमान रे हिन्दू समुदायका नेताअनबीचको कडा रवैयालाई शान्त अद्दाखि लाइ गहन विचार विमर्श गरयाः थ्याः। सन् १९४७ मी भारत-पाकिस्तान युद्ध पछा लै उनलाई तै समय घचघचाइयो जब सरकारले पाकिस्तानको विभाजन परिषददबठे बनाइया सम्झौता अनसार ५५ करोड रूप्प्या नदिने निर्णय अरयाः थ्योः। जब यो माग उठ्न लाग्यो कि सबै मुसलमानहरूलाई पाकिस्तान पठाइयोस् तर मुसलमान र हिन्दू नेताअनले ये मथि असन्तोष व्यक्त अरयाः रे एक दोसरो सित सम्झौता नअद्या अडान लिया। ये कामले गान्धीजीलाई गइरो आघात पुग्या थ्योः। उनले दिल्लीमी आफनो पल्लो आमरण अनशन आरम्भ गरयाः जैमी सबै साम्प्रदायिक हिंसा तत्काल समाप्त अद्या रे पाकिस्तानलाई ५५ करोड रूपैयाँ भुक्तान अद्दाकि लाइ माँग हरयाः थ्याः।
सन् १९४८ जनवरी ३० का दिन नाथुराम गोड्सेले गान्धी को हत्या अरयाः थ्याः।
सान्तनु महेश्वरि
सान्तनु महेश्वरि भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेता हुन्।
उज्बेकिस्तान
उज्बेकिस्तान एसिया मी रयाको एक देश हो।
क्राइष्ट द रिडिमर
क्राइस्ट द रिडीमर ब्राजिलै राजधानी शहर रियो दी जेनेरियो मी अवस्थित क्राइष्टै मुर्ति हो जैलाई संसारोऽ दोसरो सबहै ठुलो आर्ट डे को स्ट्याच्यु माणीन्छ।  यो प्रतिमा ३० मिटर (९८ फिट) अल्को तथा येइ प्रतिमाऽ हातै लम्बाई २८ मिटर (९२ फिट) रैरैछ। येइ को तौल ६३५ टन रैरैछ रे यो प्रतिमा ७०० मिटर (२३०० फिट) का उचाई मी तिजुका फोरेस्ट नेशनल पार्क मी कोर्कोवाडो शिखराऽ टुपा मी अवस्थित छ जाँ है सङतोइ शहर धेकिन्छ। यो विश्व मी आफुना किसिमाऽ सबहै अल्का मूर्तिइम मध्ये को यक हो (बोलिभियाऽ कोचाबम्बा मी स्थित क्राइस्टो डी ला कोनकोर्डियाऽ प्रतिमा येइ है अल्को छ) । ईसाई धर्माऽ यक प्रतीकाऽ रूप मी यो प्रतिमा रियो रे ब्राजिलोऽ यक नमुना बनीरैछ। यो प्रतिमा मजबुत कंक्रिट तथा सोपस्टोन बठेइ बनायीरैछ, येइ को निर्माण सन् १९२२ बठेइ सन् १९३१ का बीचमी अरियाऽथ्यो।
कारमेन स्टार
कारमेन स्टार (जन्म ५ मे १९८०) फिलिपिनो मुलकी अमेरिकन अश्लिल चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
नीमा रुम्बा
नीमा रुम्बा नेपाली चलचित्र क्षेत्रको एक चर्चित नायक तथा पप गायक हुन् ।
सानोश्री गाउँ विकास समिती
सानोश्री  गाउँ विकास समिती  बर्दिया मि रयाको गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
यी पनि हेर्या
बर्दिया जिल्ला
नीर शाह
नीर शाह नेपाली सिनेकलाकार रे चलचित्र निर्देशक लै हुन् ।
महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालय
महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालय (हाल नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय बनाइएको) नेपालको दोसरो पुरानो विश्वविद्यालय हो रे यो विश्वविद्यालय काठमाडौं उपत्यका भाइर स्थापित भया पइलो विश्वविद्यालय लै हो ।
उत्तम प्रधान
उत्तम प्रधान नेपाली चलचित्र क्षेत्रको एक चर्चित नायक हुन्।
कारा लट
कारा लट (जन्म: ६ अगस्ट १९६१) एक अमेरिकन अश्लिल चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
महेन्द्र वीर विक्रम शाह
महेन्द्र वीर विक्रम शाह नेपाल का नवौं शाहवंशीय राजा हुन्। राजा महेन्द्र श्री ५ त्रिभुवन  का सुपुत्र हुन। उन राजा वीरेन्द्र  तथा राजा ज्ञानेन्द्र का बुवा हुन।
निर्मलकुमार भण्डारी
पिता स्वर्गीय भानदत्त भण्डारी रे माता स्वर्गीय धर्मादेवी भण्डारीका कोख बठेई वि.स. २०१३ साल माघ १२ गते का दिन सरस्वतीनगर–६ बेल्टुक्रा, जोरायल डोटीमा वरिष्ट साहित्यकार निर्मलकुमार भण्डारी 'तिरस्कृत' सामान्य परिवारमि जन्म्या हुन ।
जीवनी
नानाई देखि धेरै लगनशील, मेहिनेती र मिलनसार भण्डारीले प्राथमिक तहको शिक्षा गाउँकै श्री शिवपुर प्रथमिक विद्यालय चन्कट्टेमा वि.स. २०२१ सालमा भर्ना भएर कक्षा ५ सम्मको पढाई गरेका थिए । वि.स. २०२६ सालमा श्री रघुनाथ मा.वि. निरौली डोटीमा कक्षा ६ मा भर्ना भएका भण्डारीले श्री घण्टेश्वर मा.वि. जोरायल, डोटी बाट वि.स. २०३० सालमा एस. एल. सी पास गरेका थिए । एस.एल.सी. दिईसके पछि घरका विविध समस्याका कारणले उच्च शिक्षा हासिल गर्न नसकिने अवस्था सिर्जना भयो । विभिन्न दुःख–कष्ट सहेर घरमै बस्नु पर्ने बाध्यता भयो । त्यस पछि ३ वर्ष सम्म गाई,भंैसी हेर्ने, र गोठालो जाने काम सिवाय अर्को कुनै विकल्प रहेन । भण्डारी संग गाई गोठालो जाँदा होस् या पानी पधेरो जाँदा होस् उनको साहित्यिक यात्रा त्यतिखेर देखिनै सुरु भैसकेको आभास हुन्थ्यो । विभिन्न कठिनाई संग जुझ्दै अघि बढेका भण्डारीले वि.स. २०३३ साल देखि २०३५ साल सम्म श्री घण्टेश्वर साधारण मा.वि. जोरायल डोटीमा अस्थायी रुपमा शिक्षण कार्य गरेकाथिए । उनले वि.स. २०३६ सालमा स्थायी शिक्षकमा नाम निकालेपछि उनलाई थप उर्जा मिल्यो । त्यसपछि उनी वि.स. २०३९ सालमा श्री शिवपुर प्रा.वि. चन्कट्टे (जोरायल) डोटीमा स्थानान्तरित भएका थिए । उत्कृष्ट शिक्षण सेवाकार्य गरेवाफत नेपाल सरकार शिक्षामन्त्रालयले उनलाई २०४८ सालमा राष्ट्रीय शिक्षा पदकले सम्मानित गरेको थियो । विभिन्न बाध्यताका कारण आफ्नो पढाइ विचमै छोडेका भण्डारीले वि.स. २०३० सालमा एस.एल.सी. पास गरिसके पछि पुनः पढ्ने मनसाय बनाएर २० वर्षको अन्तराल पछि वि.स.२०५० सालमा कैलाली बहुमुखी क्याम्पस धनगढी (कैलाली) बाट इन्टर पास गरेकाथिए । वि.स. २०३९ साल देखि श्री शिवपुर प्रा.वि. चन्कट्टेमा कार्यरत रहेका भण्डारीलाई अकस्मात ठूलो बज्रपात प¥यो । उनका पिताको स्वर्गारोहण भयो र घरको सम्पूर्ण जिम्मेवारी उनकै टाउकोमा आईप¥यो । त्यसपछि उनको पढाई प्रमाणपत्र तहमै सीमित भयो । २०४६ सालबाट उनि गायत्रीतीर्थ शान्तिकुञ्ज हरिद्वार बाट प्रकाशन हुने विशुद्ध धार्मिक पत्रिका अखण्डज्योति हुलाक बाट मगाई पठन–पाठन गर्नथाले । तत्कालिन स्थानीय पंचेहरुले उनलाइ वि.पि.कोइरालाका साहित्यहरु हुलाक बाट मगाई पढ्नेगरेको आरोप लगाई जि.प्र.का.डोटीमा थुनाई दिनुसम्म दुःख दिएका थिए । त्यतिमात्र होइन त्यस पछिका दिनमा उनले अझ धैरैठूलो समस्याको समाधान गर्नुपर्ने परिस्थितिको सिर्जना भयो । देशमा ठूलो परिवर्तन लयाउने भनेर ने.क.पा. माओवादीको १० वर्षे युद्ध चल्यो । जनताका पक्षमा बोल्ने भनेर गाँउ घरमा ठूलाठूला नारा घन्किन्थे, तर विद्यालयमा पढाउने शिक्षक भएर गाँउका विद्यार्थी लाई शिक्षाको ज्योति दिने शिक्षकलाई तिनै जनताका नेता हूँ भन्ने हरुले नौकरीको अवधिको १२ वर्ष बाँकी रहैकै बेला बाध्यात्मक परिस्थितिमा नौकरी छाड्न विवस बनाए । यी डयौडा गीतका हरफले अहिले पनि भण्डारीका जीवन सित मेलखाएका छन् ।
उडिशा
ओडिशा (पुरानो नाम: ओडिसा)[५][६] /ɒˈrɪsə/ [oˑɽisaˑ]) भारत को पूर्वी तटमा अवस्थित राज्य हो । उडिसाको उत्तरमा झारखण्ड, उत्तर पूर्वमा पश्चिम बङ्गाल दक्षिणमा आन्ध्र प्रदेश र पश्चिममा छत्तीसगढले घेरियाको छ तथा पूर्वमा बङ्गालको खाडी छ । ओडिशा पनि समुन्द्र तट बाट लगभग ४८० किमी यसको पूर्वमा बङ्गालको खाडी भरीमा फैलिएर रहेको छ ।भुवनेश्वर उडिसाको राजधानी हो।
निश्चल बस्नेत
निश्चल बस्नेत नेपाली चलचित्र क्षेत्रा: प्रसिद्ध निर्देशक निर्माता गायक रे अभिनेता हन्। उन सन् २००९ बाटि चलचित्र क्षेत्र माइ प्रवेश गरिबरे चलचित्र लूटा: निर्दशक होइबरे सन् २०१२ बाटि चलचित्र क्षेत्र माइ सफल भया: हन्। लूट चलचित्र नेपाली दर्शक बीच भौती प्रसिद्ध भया: थ्यो। तसोइ गरिबरे उनराइ निर्देशन माइ बन्या: दोसरो चलचित्र कबड्डी माइ उनरो लगै अभिनय रया: थ्यो। इसोइ अरिबरे टलकजंग भर्सेज टुल्के रे सन् २०१७ माइ प्रदर्शन अरिया: चलचित्र लूट २ लगै निश्चल बस्नेत अभिनित चलचित्र हन्।
क्रिकेट
क्रिकेट ब्याट रे बलले खेल्ने सामुहिक खेल हो। यो हाल संसारकै सबैभन्दा रुचाइयाको खेल हो। यइ खेलका मुख्यत तीन प्रकार हुन्छन्: पाँच दिनको (टेस्ट), एक दिवसीय (वान डे) रे २०-२० क्रिकेट । यइको मुख्य नियन्त्रक संस्था अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद हो । यो खेल खुला मैदानमा रहेको पिचमा खेलिन्छ । क्रिकेट एंग्लो स्याक्सन काल मानिने पाँचौं शताब्दीदेखि नै बेलायतबाट सुरु भयाको मानिन्छ। सडकमा केटाकेटीले भकुन्डोलाई लौराले हानेर खेल्ने खेलबाट सुरु भयाको क्रिकेटले सत्रौँ सताब्दीमा आएर मात्र प्रौढहरूको ध्यान खिचेको हो। इतिहासअनुसार भेडा चराउने क्षेत्रमा भेडाको ऊनको भकुन्डो फाल्न्या रे अर्कोले समात्ने खेलबाट सुरु भएको क्रिकेटमा पछि विकेटको प्रवेश भयो रे त्यइपछि स्टम्पमा बलले लाग्नबाट जोगाउन ब्याट्सम्यानले लट्ठीले छेक्ने प्रयाससँगै क्रिकेटले अहिलेको स्वरूप पायाको हो।
नील नितिन मुकेश
नील नितिन मुकेश चन्द माथुर (जन्म १५ जनवरी १९८२) एक भारतीय अभिनेता हुन् जो हिन्दी भाषाकी चलचित्रअनमी काम अद्दान ।
उत्तर अमेरिका
उत्तर अमेरिका उत्तर पश्चिम गोलार्धआई रयाको महादेश हो। यईको दक्षिण मा दक्षिण अमेरिका रयाछ।
दक्षिण कोरिया
दक्षिण कोरिया एसिया मी रयाको एक देश हो।दक्षिण कोरिया को राजधानी सोल सहरमी रयाछ।
म्यानमार
म्यानमार एसिया मी रयाको एक देश हो।
दक्खिन सुडान
दक्षिणी सुडान अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
नुवाकोट जिल्ला
नुवाकोट जिल्ला नेपालका ७५ जिल्ला मध्यको एक जिल्ला हो । यो जिल्ला बाग्मती अञ्चलमी पड्डे एक जिल्ला हो ।
म्यासेडोनिया
म्यासेडोनिया युरोप महादेश माई पड्या एक देश हो।
काभ्रेपलान्चोक जिल्ला
काभ्रेपलान्चोक जिल्ला नेपालका ७५ जिल्ला मध्यको एक जिल्ला हो । यो जिल्ला बाग्मती अञ्चलमी पड्डे एक जिल्ला हो ।
दक्षिणकाली भगवती
दक्षिणकाली काठमाडौं को २० कि. मि. दक्षिणमी अवस्थित एक प्रसिद्ध धार्मिक स्थल हो।जहाँ माता दक्षिणकालीको मन्दिर रयाको छ। दक्षिणकालीको स्थापना राजा प्रताप मल्लले गर्याका थिए। दक्षिणकाली मन्दरमी मंगलबार रे शनिबार विशेष मेला लाग्न्या गर्दछ।