cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गौरा पर्व
गौरामी चाईन्या सरजाम
वाँ पछि तिसै दिन गोःरा महेश्वर आउने घरका आगनमी रया तुलसी स्थान लाइ जम्मा भैबर एक किसिमको स्थानीय वनस्पति बलु को पूजा अद्दिछिन् भणे काँई–काँई विरुडा धोएका जलासयमै गोःराका जसो मुर्ती बनाइबर तिसैको पूजा अरिवर बिरुडा पनि चढाउनाँ छन् । जैलाइ सम्बन्धित ठौरका मान्स नोलाइ गोःरा लगै भण्णाछन् भणे बलु पुजने ठौरका मान्छ कर्मकाण्डकी विधिले बलु नाउँ भयाको अलग्गै वनस्पतिको पूजा अद्दाछन् । त्यैबेला तिसै सम्बन्धका रे गोःराका ब्रत सम्वन्धका फाग गाउँना छन् । परन्तु सबै गाउँ ठौरमी नोलाइ गोःरा पुजन रे बलु पूजनको चलन एकै नैथिन् । बलुपूजा अन्ने बेला गाइने फागको नमुना इसो छ :-
तापसी पन्नू
तापसी पन्नू (जन्म १ अगस्ट १९८७) एक भारतीय अभिनेत्री रे मोडल हुन् जो दक्षिण भारतीय सिनेमा रे बलिउडमी आफनो कामकि लेखा जानिन्छिन् । तापसी एक सफ्टवेयर पेशेवरकि रूपमी काम अरिन् रे अभिनेत्री हुनु अघि मोडलिङ करियरकि लै पिछा अरिन् । आफनो मोडलिङ करियरकि दौडान, उनी भौत विज्ञापनअनमी देखा परिन् रे २००८ मी "पैन्टालून्स फेमिना मिस फ्रेश फेस" रे "साफी फेमिना मिस ब्यूटिफुल स्किन" जस्याँ टाइटल जितिन् ।
मोडलिङ साथै छोटो समय पछा, तापसीले राघवेन्द्र रावद्वारा निर्देशित २०१० की तेलुगु चलचित्र झुम्मान्दी नादामबठेइ आफनो अभिनय करियर सुरुवात अरिन् । तब देखि, उनी समीक्षकअन द्वारा भौत प्रशंसक चलचित्रअन जस्याँ आदुकलम, वस्तदु ना राजू रे मिस्टर परफेक्टमी देखिएकी थिइन् । उनको तमिल चलचित्र आदुकलमले ५८औं राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कारमी ६ राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार जित्यो । उनले मलयालम चलचित्रमी लै काम अरिराइछन रे तीन तेलगु चलचित्रअन रे एक हिन्दी चलचित्रकि लेखा हस्ताक्षर अरिराइथ्यो । तमिल चलचित्र अररामबाम (२०१३) मी उनको प्रदर्शनकि लेखा उनलाई २०१४ एडिसन पुरस्कारमी सर्वाधिक उत्साही कलाकार-महिला पुरस्कार बठेइ सम्मानित गरिया थ्यो । सन् २०१५ मी, उनले आलोचनात्मक रे व्यावसायिक रूपमी सफल चलचित्र बेबीमी अभिनय अरिन् । २०१६ मी, उनले पिङ्क मी प्रमुख भूमिका निभाइन् । २०१७ मी, उनले बेबीकि प्रिक्वेल नाम शबानामी प्रमुख भूमिका निभाइन् ।
गौरा पर्व
गौरामी चाईन्या सरजाम
इसेरी पूजा अन्नेबेला यज्ञ मण्डप जसो बनाइ त्यैमी बत्ती, गणेश, कलश नवग्रह षोडषमातृका आदिको पूजा अरिबर पैं गोःरा महेशवरको पूजा–विवाह प्रकृया रे हवन समेत हुन्छ । महेश्वरको प्रतिकात्मक मूर्तिका लागि कुनै काठको हलुको पिर्का वा महादेवको आकार प्रकार कोरिएको काठ विशेषको मूर्तियुक्त वस्तुमी शिवयोग्य बस्त्रालंकारले सजाइवर राख्या हुन्छ रे व्यासडो लगै बादिया हुन्छ । तिनै गोःरा महेश्वरका प्रतिकात्मक मूर्तिमी प्राण प्रतिष्ठा अरिबर मान्तर गोःरा महेश्वरको षोडषोपचार पूजन रे विवाह पद्धतिको काम हुन्छ । यो त भयो अमुक्ताभरणसप्तमीका दिनको काम । तिसै अरीबर अर्खा दिन जैलाइ दुर्वाष्टमी भण्णाछन्,त्यैदिन ब्रतालु नारिन्ले त्यै यज्ञमण्डपमी दुब्धागो लगाइ ब्राह्मण बाटी अभिमन्त्रित अराइवर गमराको यज्ञ सूत्र प्रसाद स्वरुप आ–आफ्नो घाँटीमा बाद्दाछन् रे त्यै सम्बन्धी विशेष जप लगै अद्दाछन् । इसेरी अमुक्ताभरणसप्तमी रे दुर्वाष्टमी अरी २ दिन सम्म गोःरा महेश्वरको विधिवत् पूजा, अर्चना, विवाह, फाग, मांगल, अठ्वाली, गोःरा महेश्वर सम्वन्धी नृत्य अभिनय अरिबर गोःराको ब्रत समापन अद्दीछन् । प्रसादका रुपमी सबैलाइ बिरुडा बाणीबर आशीर्वाद लिने – दिने चलन पनि गोःरा पर्वको अवधी भरी नै अरिन्छ । गोःरा महेश्वर लाइ नचाउने बेलाको फागको नमुना इसो छ ः– .*.............   नाच–नाच महेश्वर, तमुइ बठी नाच,
इसेरी गोःरा महेश्वरलाइ आफ्ना रोचक अभिनय रे प्रस्तुति बाटी नचाइसके पछि दुर्बाष्टमीका दिनलाइ है आफ्नो सुविधा समय रे रुचि अनुसार वरपर गाउँघर बाटी नर–नारीहरु जम्मा भइबर गोःरा भएका घरका आगनमी गोःरा महेश्वर सम्बन्धी गाया गीत रे पुराना राजा रजौटा रे वीर पैकेलाका संगै देवी–देवताका कार्यगत चरित्र चित्रण हुने किसिमका चैत, चाँचरी ढुस्को रे खुल्ला मनोरंजनका रूपमी उमेर समूह अनुसारका रोचक डेउडा लगै खेलिना छन् । यो क्रम जनरुचि रे चाहना अनुसार एक डेड हप्ता सम्म पनि रहन्छ । मूलरूपले भण्णु पड्डा सुदूरपश्चिमेली लोक जीवनमी गोःरा पर्वको विशेषता, पूजा परम्परा रे मनोरंजन समेत प्रमुख भया हुनाले यो धार्मिक मान्तरै नभैबर सांगीतिक पर्व लगै हो । भदौका महिना लोक जीवन जगतमी खेती पाती सम्बन्धी काममी त्यती चाप नपड्यै हुनाले पनि गौरा पर्व लामो समय सम्म अनुष्ठानका रूपमी मनाइन्छ । जै क्रममी वयस्क नागरिकहरु गोःरा सम्बन्धी गीत रे खेलमी रमाउना छन् भणे और युवा युवती भणे आ–आफ्नो उमेर समूहका साथी – संगाती सित डेउडा सम्बन्धी खेल खेलिबर आ–आफ्नो मनोरंजन अद्दा छन् । शास्त्रीय सम्मति अनुसार हिमायलकी पुत्री पार्वतीको अर्को नाउ गौरी हो । इनरो गोरो अनुहार भया हुनाले इनलाइ गोरी वा गौरी भणिया हुन सकन्छ । तिसै गोरी या गौरी शब्दको फरक उच्चारण भैबर यिन् पार्वती लाइ सुदूरपश्चिमेली फरक जनबोलीका आधारमाइ काँई गोःरा, गौरा, गमरा वा लोली गोःरा भणिनै आया हुन सकन्छ । जे भएलगै आफ्नो सु–सौभाग्य सुख शान्ति सन्तति रे सम्पत्तिको चाहना राख्ने जो कसै सुदूरपश्चिमकी नारी यो ब्रत अरन्छिन् भणे धार्मिक–सांस्कृतिक रे सांगीतिक पर्व गोःरा सुदूरपश्चिमका ६÷७ जिल्लाको त्यो बेग्लै धरोहर हो । जै भितर याँ को सबै लोक जीवन रे लोक साहित्य खुलेर बोल्याको पाइन्छ । सुदूरपश्चिम संस्कृतिका दृष्टिले आफुइमी समृद्घ छ । याँ का लोक साहित्य रे लोक संस्कृतिका धरोहरहरु सबै अनुपम रे बेजोड छन् । सुदूरपश्चिम भणन्ज्याँ – गोःरा रे कर्णप्रिय डेउडाको सम्झनाहुने रे तिसैका राग रुन्काको झझल्को आउने भया हुनाले लगै सुदूरपश्चिम लाइ प्राकृतिक रे सांगीतिक स्वरुपमै सुन्दर सुदूर पश्चिम भणिया हुन सकन्छ । समग्रमै गोःरा पर्व नारी विशेषको पर्व भए लगै खेल–माल रे मनोरंजन तर्फ पुरुषजनको लगै उल्लेख्य साथ रे सहभागिता रने यो पर्व आन्तरिक रुपमी धार्मिक संस्कार सित सम्बद्घ भएलगै बाह्य बृहत्त रुपमी शिष्टता सभ्यता, परम्परागत मान्यता रे संस्कृति दर्शाउने– जगाउने पर्व भया हुनाले यै पर्वले सुदूरपश्मिाञ्चल विकास क्षेत्रको सभ्यता संस्कार रे संस्कृति लगै उजागर अर्या छ । इसेरी एक डेड हप्ता सम्म खेलमाल अरिबर कुनै शुभ दिन्को साइँत हेरीबर गोःरा सेलाउने काम अरिन्छ, जैबेला गाइने गीतको नमुना इसो छ :-
तिसोइ अरीबर गोःराले विदाइका बेला आफ्ना सबै भक्तजन् लाइ दिने आशीर्वाद गीतको नमुना इसो छ :- •आदी........इसा इसाइ और भणाइ थप्दै जानाछन् रे गोःरा सम्बन्धि साप्ताहिक् रुपको खेल मनोरंजन रे पर्व मान्यताको काम विधिवत् सकिन्छ संगै गोःरा पर्वको समाप्ति लगै हुन्छ ।
प्राचीन कथा
प्राचीन हैह्यवंशी राजामध्येका सहस्त्रार्जुनले भृगुवंशी ब्राह्मणहरूबाट आफ्नो धन फिर्ता माग्न्या क्रममी ब्राह्मणहरू मारिदियापछि विधवा भएकी ब्राह्मणीहरूले आफ्नो सतित्व बचौनालाई निराहार रही वर गरेका उपासनाका फलस्वरूप एक ब्राह्मणीले तेजिलो पुत्र लाभ गर्यापछा सोही पुत्रको तेजले अन्धा हुन पुगेका सहस्त्रार्जुन नाम गरेका ती राजाले माफी माग्नुपरेकाले गौरीलाई सर्वशक्तिमान सम्झी उनैका सम्झनामा गौरा पर्व मनाउन थालिएको किंवदन्ती छ।
समचौर गाउँ विकास समिती
समचौर  गाउँ विकास समिती  डोटी  मि रयाका गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
मेग लानिङ
मेगहन मोइरा "मेग" लानिङ (जन्म २५ मार्च १९९२) अस्ट्रेलियन महिला क्रिकेट खेलाडी हुन् ।
कनिका कपूर
कनिका कपूर  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रकी पाश्व गायिका हुन।
कन्काई नगरपालिका
कन्काई झापा जिल्ला मी रयाको एक नगरपालिका हो |
मनोज कुमार
मनोज कुमार भारतीय अभिनेता हुन।
हरियाणा
हरियाणा उत्तर भारतको एक प्रांत हो जईलाई पंजाबबाट १९६६ मा अलग गरियाको थियो। यईको सीमानाहरू उत्तरमा पंजाब रे हिमाचल प्रदेश, पश्चिम तथा दक्षिणमा राजस्थानसित, रे पूर्वमा उत्तराखण्ड, उत्तर प्रदेश र यमुना नदी छन्। भारतीय राजधानी दिल्लीको तीन तर्फ हरियाणाको सीमानाले छुन्छ जईले गर्दा राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र दिल्लीको एउटा ठूलो हिस्सा हरियाणामा शामिल छ। हरियाणा प्रदेशको राजधानी चण्डिगढ हो जुन केंद्र शासित प्रदेश सँग संगै पंजाबको पनि राजधानी हो।
प्रति व्यक्ति आयको हिसाबले हरियाणा पूरै भारतमा मात्र गोआ रे दिल्ली भन्दा पछि छ। हरियाणाको प्रति व्यक्ति औसत आय २९,८८७ रूपियाँ/वर्ष (वर्ष २००६) छ। हरियाणालाई पूरै भारतको विकासको अग्रदूत समझिन सकिन्छ।हरियाणा औद्योगिक उत्पादनको मामिलामा देशको सबैभन्दा अग्रणी राज्यहरू मध्य एउटा हो जईको बानगी तल दिईयेको उद्योगहरूमा हरियाणाको भागीदारी सहजै हेर्नु सकिन्छ:
५०% प्यासेन्जर कार ५०% मोटरसाइकल ३०% रेफ्रीजरेटर २५% ट्रयाक्टर २५% साइकल रे सफाईको सामान २०% देशबाट बाहिर निर्यात हुने वैज्ञानिक उपकरण तेस्रो स्थान देशको सफ्टवेयर निर्यातमा गुडगांउ शहर सूचना प्रबिधि रे अटोमोबाइल उद्योगको एउटा प्रमुख केंद्रको रूपमा बढ्दै छ। यो निर्माण क्षेत्रको पनि एउटा प्रमुख केंद्र हो यो मारुति उद्योग लिमिटेड, जुन की भारतको सबैभन्दा ठूलो अटोमोबाइल निर्माता कम्पनी हो, र हीरो होंडा लिमिटेड, जुन दुईचक्के वाहनहरूको दुनियाको सबैभन्दा ठूलो निर्माता हुनको घर हो। पानीपत, पंचकूला रे फरीदाबाद पनि औद्योगिक केन्द्र हुन, पानीपत रिफाइनरी दक्षिण एसियामा दोस्रो सबैभन्दा ठूलो रिफाइनरी हो।
अनुष्का शर्मा
अनुष्का शर्मा भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक प्रसिद्ध अभिनेत्री तथा मोडल हुन् ।
गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्र
गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्र नेपालको हिमाली प्रदेशमा अवस्थित सन् २०१० को जनावरीमाई स्थापना गरियाको संरक्षण क्षेत्र हो । यईले रामेछाप,   दोलखा रे  सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका २२ गाउँ विकास समितिमी करिब २,१७९ किमी २ (८४१ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ ।यो संरक्षण क्षेत्रले लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज रे  सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज लाई जोड्याछ ।
बालुबारी
बालुबारी पूर्वि नेपाल का मेची अञ्चल अन्तर्गत झापा जिल्ला माइ पड्ड्या यक गाउँ विकास समिति हो। नेपाल का सन् १९९१ का जनगणना अन्सारअ येइ गाउँ विकास समिति को जनसङ्ख्या १,२४६ घरधुरि माइ ५,५३५ छ जै मद्धे २,६३२ पुरुष रे २,९०३ महिला छन्।
इजिप्ट
इजिप्ट अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
मनोज बाजपेयी
मनोज बाजपेयी (जन्म २३ अप्रिल १९६९) एक भारतीय चलचित्र अभिनेता हुन् जो मुख्य रूपमी हिन्दी, तेलुगु रे तमिल भाषाकी चलचित्रअनमी काम अद्दान ।
कपास
कपास को बोट एक प्रकारको फूल फुल्ने वनस्पति हो । यईको फलको रुपमा निस्कने रेसादार वस्तु धागो तथा कपडा उत्पादनको लागि प्रयोग गरिने कपास हो ।
कन्याकुमारी
कन्या कुमारी तमिलनाडु प्रान्त को सुदूर दक्षिण तट माई रया एक शहर हो। यो हिन्द महासागर, बंगाल को खाड़ी तथा अरब सागर को संगम स्थल मि रया छ, जहां भिन्न सागरहरू आआफ्नै विभिन्न रंगले मनोरम छटा देखाइरहन्छन। भारत को सबहै दक्षिण छेउ मि रया कन्याकुमारी बर्षौ देखि कला, संस्कृति, सभ्यता को प्रतीक रयाको छ। भारत का पर्यटक स्थलका रूप मि यई स्थान को अाफ्नु छुट्टै महत्च रयाछ। दूर-दूर फैलिया समुद्र का विशाल लहरा का बीच यहां को सूर्योदय और सूर्यास्त को नजारा एकदमै आकर्षक लागन्छ। समुद्रका बीच मि फैलिया रंग बिरंगी रेत यईका सुंदरता मि अौर मात दिन्छ।
हरियो
यो रङ्ङ घासपात रे बोटबट्यौला: रङ्ङ हो। नौला पलाँ आया बेला खास अरिबर बसन्त ऋतुमी प्रकृतिमी यो रङ्ङ खूब धेक्द पाइन्छ; ड़ङाकँणा सब हरिया भया: हुनान एइ बेला। यो हरियाली क्लोरोफील (chlorophyll) नाउँ भया: पातमी पाइन्या रसायनले अद्दा धेकिन्छ। प्रकाश संश्लेषण प्रक्रिया बठेइ प्रकाशलाई रसायनिक शक्तिमी बदेल्लाई क्लोरोफीलो: प्रयोग हुन्छ।
समाचारपत्र
समाचार पत्र नेपालको राष्ट्रिय दैनिक पत्रीका हो । यो पत्रीकाको खास मुख्य कार्यालय काठमाडौं मि रयाको छ । अन्नपूर्ण पोष्टको संस्करण अनलाइन लै रैरैछ ।
मन्त्र
मन्त्र शब्दअन ओ इसो संयोजन हो जै का उच्चारणबठेइ कोइ कार्य सिद्ध हुन्या या परिवर्तन हुन्या कुरड़ी मी विश्वास अरीन्छ (जस्याँ कि अध्यात्मिक सिद्धी)। विषय मी तान्त्रिक रूपले काम अद्दाइ खिलाइ उच्चारण अरीन्या सिद्ध वाक्य वा वाक्याङ्शलाई मन्त्र भण्णाअन।
मेगान फक्स
मेगान डेनिस फक्स (जनम मे १६, १९८६) यक अमेरिकि अभिनेत्रि रे मोडल हन। यिन ले आफुनो अभिनय पेसा सन् २००१ बठेइ शुरू अर्याः हो, विभिन्न टेलिभिजन रे फिलम मी नान्नाना भूमिका बठेइ, यिन ले होइ एण्ड फेइथ टेलिभिजन सिटकम मी नियमित भूमिका खेलिराइथिन। सन् २००४ मी, उन ले चलचित्र जगत मी अभिनय वयस्क हाँस्य कन्फेसन्स अफ अ टीनेज ड्रामा क्वीन बठेइ शुरुवात अर्याः हो।
छोन्हुप
छोन्हुप नेपालो पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धौलागिरी अञ्चल अन्तर्गतको मुस्ताङ जिल्लामी अवस्थित यक गाउँ विकास समिति हो।
समय् बजि
समय् बजि (समय् बजि) नेवारी समुदायको पारम्परिक पकवान हो। विदेशीअन बीच येइ ख़नाइको नेपालमैं आकर्षण लगै रयाऽ छ। यो परिकार नेपालीअनोः विशेष परिकार हो। यो ख़नाइ भउतै पुस्ताअन बठेइ सद्दोइ आयाऽ भयाबर लै येइको लोकप्रियता आँजि लै उसोइ छ। यो परिकार मौजौकि जमघट तथा नेवारी काजबारअनमैं विशेष रूपले बनौन्या रे खोयुन्या चलन छ। यो परिकार शरादमै लगै खोयाइन्छ। येइ परिकार खोयुनाइ कोइ विशेष काज्जे हुनुइ पड़न्छ भँण्ण्या नाइथिन, यो परिकार बनौनाइ सजि भयाऽ हुनाले वर्षै भरि ख़नाइका रूपमैं प्रयोग अरिन्छ। समय् बजि नेवारी समुदायका हर कार्यक्रममैं प्रयोग हुन्छ।
समय् बजिको नेवारी शाब्दिक अर्थ कल्यार(नास्ता)का रूपमी खाइन्या चिउड़ाको परिकार हुन्छ। पैली-पैली पौना आयाऽ बगत कल्यारका रूपमी पस्कद्या परिकार समय् बजि हो।
समाजवादी पार्टी नेपाल
समाजवादी पार्टी नेपाल नेपालो यक राजनीतिक दल हो। येइ ले संविधान सभा निर्वाचन २०६४ मी भाग लीराइथ्यो।
समाजवादी प्रजातान्त्रिक जनता पार्टी, नेपाल
समाजवादी प्रजातान्त्रिक जनता पार्टी, नेपाल नेपालो यक राजनीतिक दल हो।
प्रम्बनन मन्दिर परिसरअन
प्रम्बनन मन्दिर परिसरअन एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा जोडियाको छ।
हरिहरपुर गाविस
हरिहरपुर सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
बालुवाटार
बालुवाटार दैलेख जिल्लामी पड्डे एक गाउँ विकास समिति हो ।
गौरीशंकर हिमाल
गौरीशंकर हिमाल नेपालको दोलखा जिल्ला तथा चिनको सिमानामी अवस्थित हिमाल हो। ७१३४ मि.अग्लो यो हिमालबाट नेपालको प्रमाणिक समय निर्धारण गरियाको छ। हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको अराध्यादेव शिव रे पार्वतीको प्रतिक मानिन्या गौरीशंकर हिमाल धार्मिक आस्थाका कारणले आरोहण गर्न प्रतिवन्ध छ।
अनुष्का शेट्टी
अनुष्का शेट्टी एक भारतीय अभिनेत्री हुन्।
तामाङ भाषा
तामाङ भाषा नेपालमी भौति बोलिन्या भाषाना मध्ये एक हो । यो तिब्बत-बर्मेली भाषा परिवार अन्तर्गत पडून्छ । तामाङ भाषा नेपालमी बोलिने एक प्रमुख भाषा हो । विशेष गरी यो भाषा तामाङ समुदायको बस्ती रया ठाँउमी बोलिन्छ ।
इटहरा, सिराहा
इटहरा, सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
ताम्सालीङ नेपाल राष्ट्रिय दल
ताम्सालीङ नेपाल राष्ट्रिय दल नेपालो यक राजनीतिक दल हो। येइ ले संविधान सभा निर्वाचन २०६४ मी भाग लीराइथ्यो।
इटरी परसाही
इटरी परसाही  दक्खिन‍-पुर्वि नेपाल का सगरमाथा अञ्चल का सिराहा जिल्ला मी पड्ड्या गाउँ विकास समिति हो।
ग्याब्रिएला वाइल्ड
ग्याब्रिएला वाइल्ड (जन्म: ८ अप्रिल १९८९) एक ब्रिटिश चलचित्र अभिनेत्री र मोडल हुन् ।
बासिलिङ्ग गाविस
बासुलिङ्ग बैतडी मि रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
हर्कट्टी
हर्कट्टी सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
हर्पल सिंह
हर्पल सिंह भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेता हुन्।
नवलपरासी जिल्ला
नवलपरासी  जिल्ला पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रमी पड्या एक जिल्ला हो ।  यो लुम्बिनी   अञ्चलमी पडन्छ ।
केप भर्डे
केप भर्डे अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
केपटाउन
केपटाउन दक्षिण अफ्रिका को दोस्रो ठुलो शहर हो।
केप टाउन
केप टाउन दक्षिण अफ्रिका को राजधानी सहर हो।
कपिल देव
कपिल देव (जन्म ६ जनवरी १९५९) भारतीय पूर्व क्रिकेट कप्तान हुन् ।
सङ्गिरण प्रारम्भिक मानव क्षेत्र
सङ्गिरण प्रारम्भिक मानव क्षेत्र एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमि जोडियाको छ।
बाहुनडाँगी
बाहुनडाँगी झापा जिल्ला मी रयाको एक गा. वि. स. हो |
हर्शल गिब्स
हर्शल हर्मन गिब्स (जन्म २३ फेब्रुअरी १९७४) एक दक्षिण अफ्रीकी क्रिकेट खेलाडी हुन ।
इजरायल
इजराइल राष्ट्र (इब्रानी:, मेदिनत यिसरा'एल; دَوْلَةْ إِسْرَائِيل, दौलत इसरा'ईल) दख्खिन पश्चिम एशियामि स्थित यक देश हो। यो दक्षिणपूर्व भूमध्य सागराः पूर्वी किनारमी अवस्थित हो। येइका उत्तरमी लेबनन, पूर्वमी सिरिया लै जोर्डन लै तथा दख्खिन-पश्चिममी मिस्र छन।
मध्यपूर्वमी स्थित यो देश विश्व राजनीति रे इतिहासैः दृष्टि ले भौत महत्वपूर्ण छ। इतिहास रे प्राचीन ग्रंथअनाः अन्सारअ यहूदीइनोः मूल निवास रयाः येइ क्षेत्रोः नाउँ ईसाइयत, इस्लाम रे यहूदी धर्मअनमी प्रमुखता सित लियिन्छ। यहूदी, मध्यपूर्व रे यूरोपाः कइयौं क्षेत्रअनमी फैलीरैथ्या। उन्‍नीसौं सदीया छाड्‍डीचाल तथा दोसर्‍या बीसौं सदीया पूर्वार्ध मी यूरोपमी यहूदीइन उपर अरीयाः अत्याचाराः कारणले यूरोपीय (तथा अन्य) यहूदी आफुनी ठउर है भाजिबर जेरूशेलम रे एइका आसपासाः क्षेत्रअनमी आउन पस्या। सन् १९४८मी आधुनिक इजरायल राष्ट्रैः स्थापना भइ।
जेरूशेलम इजरायलैः राजधानी हो पुइलै अन्य महत्वपूर्ण शहरअनमी तेल अवीवोः नाउँ प्रमुखताले आउँछ। याँकि प्रमुख भाषा इब्रानी (हिब्रू) हो, जो दाइनहण बठेइ बाउँहण लेखीँछे। याँका निवासिइनलाई इजरायली भण्णान।
नाउँ
इजरायल आँखरोः प्रयोग बाइबल रे उइहै पैली बठेइ हुनोइ आइरैछ। बाइबलाः अन्सारअ ईश्वरका फरिश्ता सित युद्ध लण्या पछा जैकबोः नाउँ इजरायल राखीयाःथ्यो। येइ आँखरोः प्रयोग उसै बगत (या पैली) बठेइ यहूदीइनैः भूमिकि लेखा अरीनोइ आइरैछ।
भूगोल
इजरायल दख्खिन पश्चिम एशियाः यक स्वतंत्र यहूदी राज्य हो, जो १४ मे १९४८ ई. का प्यालेस्टाइन बठेइ ब्रिटिश सत्ता सकिया पछा बन्यो। यो राज्य रूम सागराः पूर्वी किनारमी स्थित छ। येइका उत्तर तथा उत्तर पूर्वमी लेबनान लै सिरिया लै, पूर्वमी जोर्डन, दख्खिनमी अकाबा की खाणी तथा दख्खिन पश्चिममी मिस्र छन (क्षेत्रफल २०,७०० वर्ग किलोमीटर)। येइकी राजधानी तेल अवीब एवं हैफा येइको अर्खो मुख्य नगर हो।
इजरायलाः तीन प्राकृतिक हिस्सा छन यक दोसरा बठेइ समान्तर दख्खिन है उत्तरसम्म फैलीर्यानः
अन्टार्क्टिक महासागर
अन्टार्क्टिका महासागर लाई दक्षिणी महासागर पनि भनिन्छ।यो महासागर अन्टार्क्टिका महादेश वरिपरी रया छ।यई महासागरलाई सुमेरू महासागर पनि भनिन्छ।
हरिवंश आचार्य
हरिवंश आचार्य (वि.सं. २०१५) एक अभिनेता हुन्। उन सबै भन्दा बढि सफल नेपाली हाँस्य कलाकारहरूमध्येमी हुन्। यिन अभिनय तथा गायनमा धेरै कुशल छन्। उनी "मह जोडी" नामको जोडी मध्येका जोडी हुन्। उनका जोडी मदन कृष्ण श्रेष्ठ हुन्।
जीवनी
हरिवंश आचार्य एक ब्राह्मण परिवारमी जन्म्या थ्या। उनरो जन्म वि.सं. २०१४ कार्तिक २७ गते (सन् १९५८ अक्टोबर ९) काठमाडौंको गैरीधारामी भया हो। उनका पिताका नाम होमञ्जय आचार्य र माताको नाम गणेशकुमारी हो।
विवाह
उनरो विवाह बिक्रम संवत २०४०मा मीरा आचार्य सँग विवाह गरे। उनको परिवारको कुरा गर्दा, उनका दुई छोराहरू त्रिलोक आचार्य र मोहित आचार्य छन्। हरिवंश कि श्रीमती मीरा आचार्य २०११ अप्रिल २०मा ह्रृदयघातबाट मृत्यु भयो। उनी लामो समय देखि हृदय रोगबाट पिडित थिइन। उनले वि.सं. २०६९ असारमा रमिला पाठकसँग दोस्रो बिहे गरे।
छायांकन
उनि नेपाल टेलिभिजनको शुरुआती दिनहरूमा सक्रिय रूपले प्रसस्त रूपमा हास्य सृंखलाहरूमा जोडिएका थिए। यी मध्ये उल्लेख गर्नको लागि केही सफल हास्य कृतिहरू तल छन् :
केन्या
केन्या अाधिकारिक रिपब्लिक अफ केन्या, अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।केन्याको ठूलो शहर रे राजधानी नैरोबी सहर हो।केन्या इष्ट अफ्रिकन कम्युनिटी को संस्थापक सदस्य हो।यइको क्षेत्र लेक भिक्टोरिया देखि लेक तुरकाना सम्म रे दक्षिण पूर्वमि हिन्द महासागर सम्म फैलिया छ। दक्षिण-पश्चिम तान्जानिया, पश्चिम युगान्डा, उत्तर-पश्चिम दक्षिणी सुडान, उत्तर इथियोपिया, उत्तर-पूर्वमि सोमालिया छन। केन्या५८१,३०९ व.किमि (२२४,४४५ ब.माईलमि फैलिया छ।अनुमानित जनसंख्या ४५ मिलियन(जुलाई २०१४) छ।
केन्यामि हिन्दमहासाग किनाराको न्यानो अाद्रतायुक्त समसितोष्ण हावापानी पाइन्छ। राजधानी सहर नैरोवी वरपर सावान्ना ग्रासल्याण्ड मि शितल हावापानी पाइन्छ।विशेषगरी माउन्ट केन्या नजिक सधै हिउले ढाक्ने टाकुरा छन।न्यान्जा क्षेत्र भित्र तातो र शुष्क हावापानी पाइन्छ।विश्वक‍ ठूलो सफा पानी को ताल लेक भिक्टोरिया वरपर अाद्रतायुक्त हावापानी छ।केन्या सफारी, विविधतायुक्त हावापानी रे भुगोलका रुपमि जानिन्छ।फैलिया नेसनल पार्क रे वाइल्डलाइफ रिजर्भ हरु सावो नेशनल पार्क, मासई मारा लेक नकुरु नेशनल पार्क,अबेर्दारेज नेशनल पार्क, रया छन। केन्यामि धेरै विश्व सम्पदा छन।लिमु, रे कैयौं विजहरु जसै डिअनी, बम्बुरी, किलिफी छन।
हर्षदीप कौर
हर्षदीप कौर  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रकी पाश्व गायिका हुन।
इटहरी उपमहानगरपालिका
इटहरी नेपाल का ठुला सहरहरू माईको एक हो।
केरी वाइन्डसर
केरी वाइन्डसर (जन्म: ३ डिसेम्बर १९७३) एक अमेरिकन पूर्व अश्लिल चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडेल हुन ।
ताराताल गाउँ विकास समिती
डेउडाकला गाउँ विकास समिती  बर्दिया मि रयाको गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
यी पनि हेर्या
बर्दिया जिल्ला
कपिल शर्मा
कपिल शर्मा भारतीय चलचित्र क्षेत्रका बहुप्रसिद्ध हास्य अभिनेता तथा द कपिल शर्मा शो का निर्माता हुन्।
तारादेवी
तारादेवी श्रेष्ठ  नेपाली सांगीतिक जगतमी उल्लेख्य योगदान दियाकी चर्चित गायिका हुन।
इटहरी विष्णुपुर गाविस
इटहरी विष्णुपुर सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
हर्सवर्धन कपूर
हर्सवर्धन कपूर एक भारतीय चलचित्र क्षेत्रका अभिनेता हुन् ।
लेनिन
व्लादिमिर लेलिन (२३ अप्रिल [अरु स्रोत १० अप्रिल) १८७०  – २१ जनवरी १९२४), एक रुसका कम्युनिस्ट कान्तिकारी, राजनीतिज्ञ, राजनीतिक विचारधारी सिद्धान्तवादी थिए।उनले सन् १९१७ देखि १९१८ सम्म रसियान रिपव्लिक तथा सन् १९१८ देखि १९२४ सम्म रसियन सोभियत भिडरेटिव सोसियलिष्ट रिपव्लिक को सरकार प्रमुखको रुपमा भुमिका निर्वाह गर्याका थिए। उनका साशनकालमा सोभियत संग रसियन कम्युनिस्ट पार्टी ले शाशन गर्याको एकल पार्टी समाजवादी राष्ट्र थ्यो। उनले प्रतिपादन गर्याको राजनीतिक सिद्धान्त लेनिनवादका नामले प्रसिद्ध छ।
बाह्रबिसे
बाह्रबिसे  सिन्धुपाल्चोक स्थित एक बजार क्षेत्र हो। बाह्रबिसे दुधकोशी किनारमा अवस्थित रया छ।
नवाजुद्दीन सिद्दीकी
नवाजुद्दिन सिद्दिकी' बलिउड अभिनेता हन।
ताराप्रकाश लिम्बू
तारा प्रकाश लिम्बू   नेपाली  प्रसिद्ध गायक हुन।
तारा
ताराको अर्थ हुन्छ नक्षत्र। किन्तु प्रयोगका अनुसार यईका भिन्न अर्थ पनि हुन सक्छन्।
रातमा आकाशमा धेरै पिण्ड चम्किरहन्छन्, यिनमाईका अधिकतर पिण्ड सधैं पूरबको दिशाबाट उठ्दछन् रे एक निश्चित गति प्राप्त गर्दछन् र पश्चिमको दिशामा अस्त हुन्छन्। यी पिण्डहरूको आपसमा एक अर्काका सापेक्ष पनि कुनै परिवर्तन हुँदैन। यी पिण्डहरूलाई तारा (Star) भनियाको छ।ब्रहमाण्डमा मा केही यस्ता पनि पिण्ड छन् जो बाकी पिण्डका सापेक्षमा कहिले अघि जान्थे र कहिले पछि - अथवा ती घुमक्कड थिए। Planet एक ल्याटिनको शब्द छ जईको अर्थ यता-उता घूमने वाला छ। यस कारण यी पिण्डहरूको नाम Planet र नेपालीमा ग्रह राखियाको छ।
हाम्रो लागि आकाशमी सबैहै चम्किलोपिण्ड सूर्य छ, पछी चन्द्रमा रे त्यईको पछि रातका ताराहरू वा ग्रह। ताराहरू स्वयंमा एक सूर्य छन्। ज्यादातर, हाम्रो सूर्यहै ठूला रे चमकिला, तर यति टाडा छन् कि तिनको प्रकाश हाम्रो छेउ आउँदै आउँदै धेरै क्षीण भइहाल्छ यई कारण दिनमा देखिंदैनन् तर रातमा देखिन्छन्। केही प्रसिद्ध ताराहरू यस प्रकार छन्:
मन्दाकिनी (अभिनेत्री)
मन्दाकिनी (जन्म ३० जुलाई १९६९, यस्मिन जोसेफ) एक पूर्व भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन् ।
तारा
ग्रह रे चन्द्रमा, सूर्य हैनन्। यो आफ्ना प्रकाशमी चम्कदैंन तर सूर्यको प्रकाशलाई परिवर्तित गरेर चमक्दछन्।, ताराहरू टिमटिमाउँछन् तर ग्रह होइन। ताराहरूको प्रकाश टिमटिमाउनु, हावामी प्रकाशको अपवर्तन (refraction) को कारण हुन्छ । ताराहरूको प्रकाशमा नैं हुन्छ किनभनें ताराहरू हामीदेखि धेरै टाडा छन् र यी द्वारा आउने प्रकाशको किरणहरू हामीसम्म आइपुग्दा समान्तर भइहाल्छन् तर ग्रहहरूको हुँदैन।
नवयुग श्रेष्ठ
नवयुग श्रेष्ठ (जनम: २६ जनवरी १९९०) इलाम जिल्लामी जन्म्या हुन। उन नेपाल फुटबल टिम रे नेपाल आर्मी क्लबका खेलाड़ी हुन् । नेपालाः इतिहासमी सर्वाधिक तीन ह्याट्रिक अद्‍द्या उन पैल्ला खेलाड़ी हुन्। उनले २०१६ बंगबन्धु गोल्ड कपमी ४ गोल तथा दक्षिण एसियाली खेलकुद फुटबल २०१६मी ७ गोल प्रहार अरिबर दुएइ प्रतियोगिता विजय अद्दाइ अग्रणी भूमिका खेलिराइथ्यो। पैल्लो रे तेसरो ह्याट्रिक उनले माल्दिभ्स विरूद्ध रे दोसरो ह्याट्रिक उनले भूटान विरूद्ध अरीराइथ्यो।
अन्तर्राष्ट्रिय करियर
नवयुग श्रेष्ठले भारतमी सञ्चालन भयाऽ २०१५ साफ च्याम्पियनसिपबठे आफुनो अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल करियरोः शुरुवात अर्यो । सन् २०१६ मी बंगलादेशमी सञ्चाचन भयाऽ २०१६ बंगबन्धु गोल्ड कपबठे उनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल जगतमी चर्चा पायाहो । नवयुगले बङ्गवन्धु गोल्डकपाः सेमीफाइनल खेलमी माल्दिभ्स राष्ट्रिय फुटबल टिम विरुद्ध ह्याट्रिक अद्दाइ सफल होइरैथ्या भँण्या फाइनल खेलमी लै उनले बहराइन राष्ट्रिय फुटबल टिम विरुद्ध यक गोल अरिराइथ्यो। तै प्रतियोगितामी ४ गोल अरीबर नवयुग सप्पै है बर्ती गोल अद्द्या खेलाडी रे मोस्ट भ्यालुएबल खेलाड्यो उपाधि प्राप्त अर्यो।
क्लब
नवयुग अच्याल नेपाल आर्मी फुटबल टिमका महत्त्वपूर्ण खेलाड़ी लै हुन उनले नेपाल आर्मी फुटबल टिमबठे विभिन्न घरेलु फुटबल प्रतियोगिताअन जिति सकिराइछन। जैमी है केइ महत्त्वपूर्ण उपाधिइम निम्‍नानुसार रैर्यान।
हसुलिया गाविस
हसुलिया गाविस कैलाली जिल्लाको एक गाबिस हो।
तारा
धेरै ताराहरू मिलेर तारा समूह बनाउँछन् रे केही खास तारा समूहलाई राशि भनिन्छ। केही प्रसिद्ध तारा समूह यई प्रकार छन्।
कपिलवस्तु जिल्ला
कपिलवस्तु   जिल्ला पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रमी पड्या एक जिल्ला हो ।  यो लुम्बिनी   अञ्चलमी पडन्छ ।
सुमात्राको उष्णप्रदेशीय वर्षावन धरोहर
सुमात्राको उष्णप्रदेशीय वर्षावन धरोहर एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमि जोडियाको छ।
समैजी गाविस
समैजी गाउँ विकास समिती  डडेल्धुरा   मि रयाको गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
लेसोथो
लोसोथो अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
लेवनान
लेवनान एसिया महादेशमी रयाको यक देश हो। यइका उत्तर रे पुर्वमी सीरिया, पश्चिममी मेडिटरिनियन सागर रे दक्षिणमी इजरायल रयाः छन्। यो देशको राजधानी शहर बेरुत हो।
तालबाराही मन्दिर
तालबाराही वा बाराही मन्दिर कास्की जिल्ला को फेवाताल को मध्य भागमी अवस्थित दुइतले प्यागोडा मन्दिर हो। यो दुर्गा भगवती (बाराही) को हिन्दु मन्दिर हो।यो मन्दिर फेवाताल का दक्षिण पूर्वी भागमी अवस्थित साना टामुमी रया छ। यो मन्दिर हिन्दु रे बौद्ध धर्मावलम्बीहरू द्वारा पुजा अर्नाकी प्रयोग गरिन्छ।
झोङ
झोङ नेपालो पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धौलागिरी अञ्चल अन्तर्गतको मुस्ताङ जिल्लामी अवस्थित यक गाउँ विकास समिति हो।
सुनपाल देवता
सुनपाल देवता राजीको देवता हो । यैको थान कैलाली जिल्ला गौरिगंगा नगरपालिका ७ ईन्द्रपुर देखि माथि जंगलमी छ । यो देवता कुकुडा रे बोक्के को बलि खान्छ । आईले यहाँ का मान्छ यो देवता लाई पनि मान्न हान । यै देवताका नामले इस्कुलको, समुदायक जंगलको नाम राखेको छ । यो देवता पनि आफ्नो शक्ति देखाउछ
नविल बैंक लिमिटेड
नविल बैंक लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैंकबठेई 'क' वर्गको इजाजत पत्र प्राप्त वाणिज्य बैंक हो । ये बैंकको स्थापना २०४१ भया हो ।
कफी
कफी एक वनस्पति तथा यईबाटी बनाइने पेय पदार्थ हो। कफीको बोट दस मिटर सम्म अग्लो हुन सक्छ तर सामान्यतया छोटो पारिन्छ। कफीको उत्पति अफ्रिकाको इथियोपियाहै भयाको थियो र हाल यसको खेति दक्षिण अमेरिका, मध्य अमेरिका र दक्षिणपूर्व एसियामा हुन्छ। धेरै देशको अर्थतन्त्रमा यसको ठुलो भुमिका रहेको छ। कफी खेती विश्वका सय भन्दा बढी देशमा गरियाको छ । ब्राजिल सबैभन्दा बढी कफी उत्पादन गर्ने देश हो । अमेरिका कफी बढी खपत गर्ने देश हो । युरोप कफीको प्रति व्यक्ति उपभोगका हिसाबमा अगाडि छ ।
तिआन्जिन
तिआंजिन (चीनी : 天津; पिनयिन: Tiānjīn; मंदारिन: [tʰjɛn˥ tɕin˥] ; तिआंजिनी: /tʰiɛn˨˩tɕin˨˩/~[tʰjɛ̃̀ɦɪ̀ŋ]) उत्तरी चीन को एक महानगर हो रे चीनीयाँ जनवादी गणराज्य का पाँच राष्ट्रीय केंद्रीय शहर माईको एक हो। यो सहर उत्तरी चीन को सबैभन्दा ठुलो तटवर्ती शहर हो।
ग्यालिलियो ग्यालिली
ग्यालिलीयो ग्यालिली सन् १५६४ मा इटाली को पिसामा जन्मनु भयाका विश्व प्रसिद्ध वैज्ञानिक हुन। ग्यालिली ले आफ्नो सम्पुर्ण जीवन नक्षत्र मण्डल को खोजमी बितायाका थिए।ग्यालिली ले सन् १६०९ मा दूरदर्शी यन्त्र टेलिस्कोपको अविस्कार गर्याका थिए। ग्यालिलीले चन्द्रमा लगायत अन्य ग्रहहरुको बारेमा अनेकौ खोज अनुसन्धान गर्याका थिए। उनले खोजबाट चन्द्रमा मा खाल्डाखुल्डी भयाको कुरा पत्ता लगायाका थिए।
नहरा रिगौल
नहरा रिगौल सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
ममता बनर्जी
ममता बनर्जी भारत को पश्चिम बंगाल प्रान्त कि आठौं मुख्यमन्त्री हुन। उनी अल इन्डिया त्रिनामुल कंग्रेस कि नेतृ हुन।
मेघालय
मेघालय भारतको उत्तर पूर्वमा एउटा राज्यको नाउ हो। मेघालयको क्षेत्रफल लगभग २२,३२९ वर्ग किलोमीटर छ। यहाँको जनसंख्या २,१७५,००० छ २०००। यईको उत्तरमा आसाम, जुन ब्रह्मपुत्र नदीसित विभाजित हुन्छ, रे दक्षिणमा बंगलादेश छ। यईको राजधानी सुन्दर शहर शिलोंग हो जईको जनसँख्या लगभग २६०,००० छ। मेघालय पहिला आसाम राज्यको अभिन्न अंग थियो जईलाई २१ जनवरी १९७२ मा विभाजित गरि नयाँ प्रान्त बनाईयो।
जलवायु
मेघालयको जलवायु उपोष्ण (उष्ण र शीतको मध्य) तथा आर्द्र छ। वार्षिक वर्षा १२०० से.मी. सम्म हुन्छ जसले गर्दा यो राज्य देशकै सबै भन्दा "गीलो" राज्य भनिन्छ। चेरापूंजी, जुन राजधानी शिलांगदेखि दक्षिणमा छ, ले एउटा कैलेंडर महीनामा सर्वाधिक बर्षाको विश्व कीर्तिमान स्थापित गरेको छ। जबकि यसै शहरको नजीकको गाँउ मावसिनरामको नाम सर्वाधिक सालाना बर्षाको रेकर्ड दर्ज छ। राज्यको लगभग एक तिहाई हिस्सा वनाच्छादित छ। राज्यको गारो, खासी र जयंतिया पहाडहरू त्यति अग्ला छैनन्। शिलांग शिखर, जसको उँचाई १९६६ मीटर छ, सर्वोच्च शिखर हो। कतिपय गुफाहरूमा चूना जलको विभिन्न आकृतिहरू छन् जसमा स्टेलैक्टाईट र स्टेलैग्माईट जस्तो आकृतिहरू विख्यात छन्।
जनसंख्या
जनजातीय आबादी कुल जनसंख्याको लगभग ८५ प्रतिशत छ। लगभग ५०% खासी छन त्यस पछि गारो छन जईको जनसंख्या एक तिहाई छ। यईका अतिरिक्त जयंतिया तथा हजोंगहरू पनि छन। लगभग १५ प्रतिशत आबादी अजनजातीय छ जसमा बंगाली तथा शेख शामिल छन। यो देशको तीन राज्य मध्यबाट एउटा हो जहाँ ईसाई बहुमत छन, अन्य दुई राज्य - नागाल्याण्ड र मिजोरम पनि पूर्वोत्तर भारतमा नै छ। खासीहरू क्याथोलिक हुन जबकि गारोहरू बाप्टिस्ट।
राज्य सरकारले हालांकि पर्यटनलाई बढावा दिई रहेको छ तर आतंकवादी संगठन उल्फा र बोडो राष्ट्रिय लोकतांत्रिक मोर्चा, गारो पहाडहरूलाई आफ्नो गतिविधिहरूको थलो बनाई रहेको छन्। घना जंगल र बंगलादेशको सीमा नजीक भएको हुनाले यो ठाउ एउटा राम्रो लुक्ने स्थान बनेको छ।
इटहर्वा
इटहर्वा गाविस धनुषा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
बिजयपुर
विजयपुर गाउँ विकास समिती बैतडी जिल्लामी रयाको एक गाउँ विकास समिती हो ।
ममता शर्मा
ममता शर्मा  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रकी पाश्व गायिका हुन।
कमर्ज एण्ड ट्रस्ट बैंक नेपाल लिमिटेड
नेपालको एक निजि स्थरमी संचालित 'क' वर्गको बैंक । यो बैंक ग्लोबल आइएमई बैंक लिमिटेड सित २०७१ मी मर्जर भया थ्यो । ये बैंको स्थापना २०६७ मि भया हो ।
कमल खत्री
कमल खत्री  नेपाल का पप गायक हुन।
केशर पुस्तकालय
केशर पुस्तकालय नेपालको एक सरकारी पुस्तकालय हो जो सुरूमी केशर सम्शेरको निजी पुस्तकालय थ्यो ।
तिजाली गाउँ विकास समिति
तिजाली   गाउँ विकास समिती  डोटी  मि रयाका गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
मेची अञ्चल
मेची अञ्चल नेपालका १४ अञ्चल मध्यको एक अञ्चल हो ।यो अञ्चल पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र मि रया छ। यै अञ्चलको नाउँ मेची नदी का नाउँबाट राखियाको हो । यै अञ्चलमी चार जिल्ला छन् ।
जिल्लाहरू
यै अञ्चलमी भयाका चार जिल्लाका नाउँ यसा छन् :-
पाखा
पाखा कालिकोट जिल्लामी रह्याको यक गाउँ विकास समिति हो। १९९१का जनगणना अन्सारअ येइ ठउरोः जनसंख्या २९६८ हो।
केला
केला विश्वका प्राय: सबै ठौर पाइन्या फल हो। खास अरिबर केला भण्णाले मुसा (Musa) मौ मी पड्ड्या पोथ्रा वनस्पति रे एइका फललाइ बुजिन्छ। केला भौत रङ्ङ, आकार रे किसमा पाइनान। काचो केलो हरियो हुन्या भया लै पाक्या पछा पेऽलो या रातो रङ्ङो हुन्छ।
केला खेती खास अरिबर एइका फल खिलाइ अरिन्छ भण्या एइका बोट केइ केइ डोर रे सजावटि सामान बनाउनाइ काम औनान। केला: बोट २-८ मिटर उच्चा होइसक्दान । एइका पात ३.५ मिटर सम्म लमा हुनान।
मरिचमान सिंह श्रेष्ठ
मरिचमान सिंह श्रेष्ठ नेपालका राजनीतिज्ञ तथा पञ्चायती व्यवस्थामा प्रभावशाली व्यक्ति थ्या। उन पञ्चायती व्यवस्थाका अन्त्यतिर नेपालका प्रधानमन्त्री बन्या हुन्।
निधन
मरिचमान सिंह श्रेष्ठको निधन २०७० साउन ३० गते काठमाडौंमा भयो।
रैका राजवंश
रैका राजवंश
रैका राजा नागी मल्लका सन्तान लाई भन्नहान यिनुका पुर्खा देखि रैका लेख्ने चलन थ्यो । तम्रपत्रामी रैका (राईका) लेख्ने भएकाले रैका भनिएको हो । यिनी मस्टो कुलदेवता मन्न्हान । जुम्ला दुल्लु बाटै आई राज्य गर्ने राजा रैका राजा हुन् । युनु राजाको राज्यलाई ठाँटी मर्कालको राज्य पनि भन्ने चलन छ । यिनको देवता टेडी मस्टो रे निमौने लाई यिनु कुलदेवता भन्नहान । जुम्ला है आएका यिनु राजाका बजे नागराज हुन् । नागराज १२औ शताब्दीमै जुम्लामी देखेका थिए । [[File:Doti Raikaa King.jpg|thumb|डोटीका  रैका राजाको दरवारको बाँजो घर गनारी गौंडा तक यो हो
डोटी रैका राजाका कुलदेवता
रैका राजाका कुलदेवता टेडी मष्टो रे निमौने हुँन । निमौने भन्ने देवता लाई खपरे को अर्को रुप हो भन्ने मान्यता छ । यई लाई डाडा बाघ पनि भन्ने गरिन्छ । रैका राजाको कुलदेवता टेडी मष्टो र निमौने (डाडा बाघ) को गिरिचौका शिर ,दिपायल नाभी रे  गड्सेरा पाईतालो हो । शिर(मुन्टो) भएको गिरि चौका मुख्य स्थान पनि हो । गिरि चौकामा रैका राजाको देवता ले ६४ बोकेको घाँटी दांत ले काट्नछ । बोकेको घाँटी दाँतले कटदै पिपलकोट ,मयल्कोट हुनै बझांग थालारा पुगंछ । यो भिडियो लै हेर रैका राजाको कुलदेवताका धामी यिनु करण बहादुर थापाले इसरी बोकेको घाँटी काट्यो ।हेर यूटुबमा /डोटीका रैकामल्ल/शाही राजाका कुलदेवता धामीले बोकाको घाँटी दांतले काटेको दृश्य अचम्मै ।
समोआ
समोआ अस्ट्रेलिया महादेश मि रयाको एक देश हो।
एभरेष्ट प्रिमियर लिग
एभरेष्ट प्रिमियर लिग नेपाल को राष्ट्रिय स्तरको व्यावसायिक क्रिकेट प्रतियोगिता हो। पहिला नेपाल प्रिमियर लिगका नामले सुरु भया यो प्रतियोगिता को २०१६ देखि एभरेस्ट प्रिमियर लिग नाम राखिया छ।
कैलपाल
कैलपाल गाउँ विकास समिती बैतडी जिल्लामी रयाको एक गाउँ विकास समिती हो ।
मर्स्याङ्दी नदी
मर्स्याङ्दी नदी गण्डकी नदी को सहायक नदी हो।
अन्टार्क्टिका
अन्टार्क्टिका पृथ्वीयो दक्षिणतम महाद्वीप हो, जैमी दक्षिणी ध्रुव अन्तर्निहित छ। यो दक्षिणी गोलार्द्ध ओ अन्टार्कटिक क्षेत्र रे लगभग सङताइ अन्टार्कटिक वृत आ दक्षिण मी अवस्थित छ। यो चारै हण बठेइ दक्षिणी महासागर घेरीरैछ। अफना १४० लाख वर्ग किलोमीटर (५४ लाख वर्ग मील) क्षेत्रफल आ सङ्ङै यो, एशिया, अफ्रीका, उत्तरी अमेरिका रे दक्षिणी अमेरिका पछा, पृथ्वीया पाँचवाँ सब है ठूलो महाद्वीप हो, अन्टार्कटिका आ ९८% भाग औसतन १.६ किलोमीटर मोटी बरफ ले ढोकीरैछ।
औसत रूप मी अन्टार्क्टिका, धर्तीयो सब है ठण्ण, शुष्क रे तेज वयाल वालो महाद्वीप हो। अन्टार्क्टिकालाई यक रेगिस्तान लै माणीन्छ, क्याइ कि याँ को वार्षिक झण २०० मिमी (८ इन्च) छ रे उइ मी बर्ताअरीबर तटीय क्षेत्रअनमी हुन्छ। याँ को कोई लै स्थानीय निवासी नाइथिन पुइलै साल भर लगभग १,००० बठेइ ५,००० मान्सुअन विभिन्न अनुसन्धान केन्द्रअनमी जो कि सङताइ महाद्वीप मी फैलीर्याआन, मी उपस्थित रनाआन। याँ सिर्फ शीतानुकूलित बोटबट्यौला रे जीव बाँची सक्दाअान, जै मी पेन्गुइन, सील, निमेटोड, टार्डीग्रेड, पिस्सु, विभिन्त प्रकारआ शैवाल रे सूक्ष्मजीव आ अलावा टुन्ड्रा वनस्पति लै शामिल छन।
सन् १९५९ मी बारअ देशअनले अन्टार्कटिक सन्धी मी हस्ताक्षर अर्यो, आज सम्म छयालीस देशअनले येइ सन्धीमी हस्ताक्षर अरी सकिराइछ। सन्धी महाद्वीममी सैन्य रे खनिज उत्खनन गतिविधिइन लाई प्रतिबन्धित अद्दाआ सङ्ङै वैज्ञानिक अनुसन्धानलाई समर्थन अरन्छे रे येइ महाद्वीपआ पारिस्थितिक क्षेत्रलाई बचुनाइकि न्यूति प्रतिबद्ध छ। विभिन्न उद्देश्यअन आ सङ्ङै वर्तमान समयमी कैयौँ देशअनआ ४,००० है बर्ता वैज्ञानिक विभिन्न प्रयोग अद्दार्याअान।
जलवायु
अन्टार्क्टिका पृथ्वीयो सब है ठन्न ठौर हो। पृथ्वी मी सब है ठण्ण प्राकृतिक तापमान कभै २१ जुलाई १९८३ मी अन्टार्क्टिका मी रूसी वोस्तोक स्टेशन मी -८९.२ डिग्री सेल्सियस (-१२८.६ °F) दर्ज थ्यो। अन्टार्क्टिका विशाल विरानु वर्फीलो रेगिस्तान हो। ठण्ण मी येइका भित्तला भागअन ओ कम से कम तापमान -८० °C (-११२ °F) रे -९० °C (-१३० °F)आ बीच तथा गरम मी तटीय क्षेत्रअनको अधिकतम तापमान ५ °C (४१ °F) रे १५ °C (५९ °F)आ बीच मी हुन्छ।
अन्टार्क्टिका आ पूर्वी भाग, पश्चिमी भाग आ तुलना मी ज्यादा उच्चा मी भयाआ हुनाले अपेक्षाकृत बर्ता ठण्ण हुन्छ| येइ दूरस्थ महाद्वीप मी मौसम शायदै कभै प्रवेश अद्द्या होलो तबै येइको केन्द्रीय भाग सदान ठण्ण रे शुष्क रन्छ। महाद्वीप आ तटीय भागअन मी भारी हिमपात सामान्य कुरणी हो जाँ ४८ घण्टा मी १.२२ मीटर हिमपात दर्ज अरीरैछ|
बिका पनेरू
जीवनी
अचेलको डडेल्धुरा जिल्लाको नौलाकोट गाउँमि १७५० विक्रम सम्वत्तिर बिका पनेरू जन्म्या हुन् । यिनरा बाःको नाउँ पुरी पनेरू हो । नान्काइबटि यिन भौतै साहसी थ्या । ठुला भया पछ्यारि ठौर ठौरका पैकेलासौँ लट्टाउज अद्द् लाग्या रे मैँ हुँ भण्ण्या वीरसौँ लै जित्त् लाग्या । तै बखतका डोट्याल राजा पहाडी साइकी मौका राजकुमारलाई लै यिनले हराइदियो । राजा पहाडी साइ यिनसौँ भौत रिसाया । राजाले रिसाइबर ईख साद्द्या न्यूँ खोद्द् लाग्यापिछ्याःरि यिन आफनी मौजौ लैजाइबर कुमाउँका चम्पावतमि बस्या । डोट्याल राजाले यिन फिर्ता बोलाउनाइँलाई मान्स लायो । ईख भयाः चेलो बिख भयाः स्याःप भण्यै आहानकी भणाइजसा अनख भयाः यिन नैफक्र्या । खाली लै रिसाउन्या तिन राजालाई यिनले मुखभरिको जबाफ लाइबर इसो भण्यो— जाँःसम्म राजा, तेरा तै अजैमिरकोःट उदारिबर चम्पावतमि आफनो कोःट लाउन नैसक्दो ताँःसम्म तेरी डोटी फर्किबर नैआउनो । बिकाकी ठोकी जबाफ सुणिबर पहाडी साइ राजा लै डराइग्या । डोटीमि तसेरी राजाका मुख लागिबर दोहरो जबाफ दिन्या रे अनख राखिबर अर्खाः मुल्क जाइबर बस्न्या पैल्ला वीर बिका पनेरूइ थ्या । कुमाउँ गै सक्यापिछ्यारि लै यिनलाई ताँःका दरबारिया क्यै नक्यै नेहरो पाःडिबर पिरोल्ल लाग्या । बिका पनेरूइ बखत नान्नाना मुलुक भौत थ्या । तिनरा राजा लै भौत थ्या । आफना पितापुर्खाका पालाधेकि रनिबस्ती भयाका डोटीका राजा जसा मान्सलाई क्यै नगण्ण्या यिन कुमाउँका राजालाई क्या माण्णथ्या । तसो भया लै मौपरिवारकी खाँतीखिलाइ कुमाउँका राजाका रौतेलाले ज्या अरे लै यिन स चाना भणिबर सःन लाग्या । कुमाउँमि जसी अचाक्ली भया लै चुप्पै लाग्द्या भया । क्यै दिनपाछा घरका हुन्या सबैले यिनरा मनकी बाःत जाणिहाल्यो । और त चुप्पै लागिरैथ्या, सैरैथ्या । यिनरी बौरानी भण्या नसै सक्द्द्यै भैन । तिनले आफना घरका सबै खेड्यो रे इसो भण्यो— तम सबै डर माण्णाः छौ त बैकाःन जति छौ चुणी लाः रे दाःरम्वाःल ढोकिबर घरभितर बसि रः, म चेली एकली जानाउँ रे राजा जगि चन्नै रे तैका रौतेलासङ्ङ लड्डाउ । छौ तम मन्जूर ? बौरानीले भणेकी कुरडी बिका पनेरूकी लोःल भिजिगै । आब बिकाले मनमनै भण्यो— हत्तेरा छाउनाका झोल खाना, इसी नाकमुसाइँ लै धिक्कारै हो । इसेरी बाँत्तुभण्णा त घाःट फाःल हालिबर मद्दु भौत रामडो हो । बौरानी तसो भण्णा छन् । मर्द ह्वैबर लै म इसेरी नाकमुसाइँ अरिबर बसिरैछु । मलाई धिक्कार छ ! बिकाले आब काःख लागिबर बस्न्यै रे सैबर बस्न्यै कुरडी छुटुक्क् छाडिदियो । आफना चेला चन्द्रभान सङ्ङ लैग्या रे बिका त राजा जगि चन्नका रौतेलाकी सेखी झाड्डाइलाई निसिग्या । बाबुभण्णा चेलो जाण्ण्या भण्यै जन्नरी बिका पनेरूइका मुखाःजी चन्द्रभानले राजाका रौतेला हुर्रेइबर मै झाडाइ अरिदियो । ततिपाछा हौसराःम अरिबर बिकाइ मौ क्यै दिन खुसी भया । आब तिनरा दुश्मन त झिक्झिक् बड्ड् लाग्या । बैरीका बीच नबत्थु गङ्ङाका मिना नपत्थु भण्णाहान् । बिकाले लै सबैतिरबटा बैरी पाछा लाग्द लाग्यापछि दुश्मनका हातहै मरु हुनाहै त दन्तजीब खाइबर मद्दु रामडो भण्यो रे पैल्ली आठदस वर्षका दुई नाति बालाइ रे धनाइँलाई धनुषबाण खेल्ल सिकाउन्या नेहरो पाड्यो रे मारायो । तैपिछ्याःरि सबै मौजौले दन्तजीब खायो रे एकै चेःडो पाःड्यो । डोट्यालको स्वाभिमान राख्दाइलाइ बिकाले मौजौकी जिन्दगी फाल्यो मुन्टो न्यूडाउन्या काःम अ¥यैन । हाम डोट्यालका स्वाभिमानका निसान यिन बिका वीरलाई पैलो सलाम !
मेची नदी
मेची नदी नेपाल को पूर्वी सिमाना भई बग्न्या नदी हो।
केसरी
केसरी यक रङ्ङ हो जो सुनहरो पेऽलो छनक दिन्छ। यो रङ्ङ केसरा: धर्सा: टुप्पा: रङ्ङ बठेइ नाउँ पण्या हो, जो केसर मसला बनौनाइ प्रयोग अरिन्छ। केसर लाई रङ्ङा: नाउँका रूप मी सब है पैल्ली अङरेजी मी सन् १२०० मी अर्या धेकिन्छ ।
धार्मिक पक्ष
सनातन धर्म (हिन्दु धर्म) मी, केसरी रङ्ङ बलिदान, धार्मिक संयम, प्रकाश रे मोक्ष कि खोजी सित जोणिया छ। केसरी रङ्ङ हिन्दुअन खिलाई सब है पवित्र रङ्ङ हो रे खास अरिबर सन्यासी जो परम सत्य की खोजी खिलाइ घर छाणीबर जनान उन एइ रङ्ङा: लत्ता पैद्दान।
थेरवाद परम्परा मी बौद्ध भिक्षु खास अरिबर केसरी रङ्ङा: लत्ता लौनान (भलै कभै कभै वज्रयान बौद्ध भिक्षुअन रता रङ्ङा लत्ता लौनान)।
सिखअना निशान साहिबो: पृष्ठभूमियो रङ्ङ, सिख धर्मा: झण्डा खिलाइ केसरी रङ्ङो: प्रयोग अरिन्छ।
तिला नदी
तिला नदी कर्णाली नदी को सहायक नदी हो।
कमल हासन
बादशाह  भारतीय अभिनेता तथा सांगीतिक क्षेत्रका पाश्व गायक हुन।
अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद
अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद  अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिता सञ्चालन गर्ने प्रमुम प्रशासनिक निकाय हो।
तिलाठी गाविस
तिलाठी सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
मलहनीयाँ गाविस
मलहनीयाँ सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
सम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाह
सम्राज्ञी राज्य लक्ष्मी शाह  चर्चित नेपाली अभिनेत्री हुन।
मलहन्मा गाविस
मल्हन्मा सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
मेचीनगर नगरपालिका
मेचीनगर झापा जिल्ला मी रयाको एक नगरपालिका हो |
कत्यूरी राजा
'कत्यूरी राजा अयोध्या है दक्षिण भारत उज्जैन गए त्यहाँ है कुमौं गडवाल आएका हुन् । दक्षिण भारत है कुमाउमी आई ७औ शताब्दी बाटी १२८० सम्म भारतका चारै कुनाका राजाका राजा महाराजा भईवर कुमाउ कार्तिकेयपुरी भन्ने ठाउँमी राजधानी बनाई राज्य गर्यो । त्यहाँ कार्तिकेयपुरी राज्यका राजा भानिवर चिनिन्थे । कार्तिकेय  (मोहन्याल ) देवता कुलदेवता मान्न थे । राजा बासुदेव इनरा पुर्खा हुन् ।  पैल्लिका राजा लै हुन् । यिनु बासुदेवले कुमाउमी यो वंशको राज्यको सुरु अरेको हो । कुमाउमी जुम्ली राजा क्राचल्ल राजाले यिनु माथि जाई लागि यिनको राज्य बि.स १२८० मी लुट्यो तब त्यहाँ है यई वंशका राजा गडवाल गए त्यहाँ पनि नै बसे । त्यहाँ है डोटी आएका हुन् । डोटीमी राज्य गद्दे पाल राजा यै वंशका राजा हुन् । कुमौं गडवाल है डोटी आएका हुन् । यिनु अयोध्याका राजा रामका वंशज हुन् भानिबर इतिहासले पनि भनेको छ । सूर्यवंशी कुलका राजा भनिए पनि यिनुलाई रघुवंशी राजापनि भानिबर चिन्नाहन । डोटी आयका यहि कुलका राजाका मौ जौ लाई रघुवंशी राजा भन्ने चलन छ । यिनका देवता कार्तिकेय भनिने शिव (केदार) का जेठा चेला मोहन्याल हुन् । डोटीको यिनको राज्य जुम्ली राजाका सन्तान राज्पुरे( रैका राजवंशका नागिमल्ल)ले बि.स १४४१ मी लुटेपछि यिनु डोटी बोगटान क्षेत्रमी फैलिएर बसन गएका हुन् । यिनु राजाको गोत्र शौनक हो भने वंश रघुवंशी हुन् । यिनी राजाका सन्तान बैदिक बिधिबिधान भित्रको डोटेली भाषा संस्कृति मान्नाछन् । यिनको ब्याबरो यिनु संगै मिल्ले यिनका इस्ट भनिने और ठकुरी चन्द शाही,मल्ल, सिंह रे देउवासंग हुन्छ । देउवा रे चन्द यिनरासंगै आएका  पुराना इनरा इस्ट हुन्  । पल्ली देउवाको ठुलो मान थ्यो । जब तिनु भित्तरका ल्यईते बाट जन्मेकाहरुले ब्याबरो बिगाड़यो तब तिनु हेलाका भए । हेलाका भएपनि जान्ने चिन्ने मान्छले हेला अरेको नै थिन ।
इतिहास
अयोध्या बाटै दखिन जाई राज्य अर्यो । दखिन उज्जैन गई राज्य गरीवर उज्जैन बाटी पाटालीपुत्र हुनै कुमाउ गडवाल आएका हुन् । यिनु आफुलाई उज्जैन्का विक्रमादित्य राजाका सन्तान हुँ भन्नाहान । यिनु राजासंग तीन गोत्रका इनका ब्याबरो वाला इस्टमित्र पनि दखिन भारत बाटै संगै आएका हुन् । यिनु  रघुवंशी राजाका कुल्गुरु तीन गोत्रका छन् । कौडिन्य,भारद्वाज र कश्यप गोत्रका पनेरु (जोशी) ,जोशी (भण्डारी रे बडू बामन यिनका कुलका बामन हुन् । कौडिन्य गोत्रका भागेश्वर कुलदेवता मान्ने जोशी रे भारद्वाज गोत्रका भण्डारी बामन ,पासो कुलदेवता भएका बडू बामन सुर्यवंसी रघुकुलका रघुवंशी भनिने अयोध्याका राजाका सन्तानका कुलकै बामन भएका हुनाले, यिनु राजाका वंशज संग -संगै छन् । कार्तिकेयपुरी राजाका कुलदेवता शिव(केदार)का पुत्र कार्तिकेय (मोहन्याल) हुन् । मोहन्याल देवता अयोध्याका राजाको  कुमाउ गडवालको कार्तिकेयपुरी राज्यको राजधानी देखि लग्गै पडडे मन्दाकिनी नदिमी केदार नाथले बगायो । त्यहाँ यिनु राजाका कुलले पाएका हुन् भन्ने कुरा इतिहास मि सुनिन्छ । यिनु देवताको नामले कार्तिकेयपुरी राज्यको नाउँ राखिवर राज्य गद्दे यी राजा चक्रवती सम्राट थे, यिनैका सन्तान डोटी बोगटानका देव वाट पाल,पाल बाट ब्रहम वकोटी बाटी बम थर बनेका शौनक गोत्रका रघुवंशी राजाका पुर्खाको राज्य १४औ सताब्दी है पैलि डोटी पनि थ्यो । डोटी बाटै कान्छो दार्चुलाको लेकम तिर रजवारी चलाउन गयो भने जेठो हाँगाको सन्तान डोटी बोगटान मि फैलिबर बसेको हो । डोटी रैका राजाको राज्यमी यो जेठो हाँगो रैका राज्यको रजवार/प्रधान मन्त्री रे न्याधीसको पदमी बसेको थ्यो । डोटी रैका राजासंगै यिनको ब्याबरो थ्यो । प्राचीनकालका क्षत्रिय भनिने यिनै थे । आजका ठकुरी /राजा भानिवर चिनिने सबै साँच्चिकै प्राचीन कालका क्षत्रिय घरानाका हुन् । आजका क्षेत्री भनिने मध्ये भौतैत पुराना बैस्से भनिनेहरू छन्  । बैस्से भनिनेहरू मध्ये जनै पाउने जति अहिले क्षेत्री भन्न लागेका हुन् । पुराना क्षत्रिय भनिनेहरु ऐलका दिनमी आफूलाई ठकुरी /राजा/बाबुसाहेब /क्षत्रिय घरानाका भन्न निको मान्न्हान ।
राजाको वंशावली (राजवंश)
शौनक गोत्र,अयोध्यापति मर्यादापुरुष रामका जेठा राजकुमार (चेला) लवको सन्तान हुन  । रघुवंशी,कार्तिकेय (मोहन्याल) कुलदेवता भएका बागेश्वर कत्युरबाट डोटी बोगटान आएका हुन । कत्युरी राजाको जेठो शाखा/वंशजका नाउँ यिनु हुन ।
* - कल्याण पाल
* ( यिनकै पाला देखि रैका राजवंशका रैकासँग धितधरम गरी रैकाको राज्यमा न्याय विभागको पदमा रहन गएका हुन्, बोगटान राज्यमा बसे, बोगटानका राजा भए ) कत्यूरी पाल राज्यका ४ राठ राजगुरु भनिएका पन्त, पनेरु, भट्ट, भण्डारी बामन (ब्राह्मण)को पहलमा रैका र पाल खान्दानका बीच यो तलि लेखिएको धित-धरम भएको थ्यो ।
* (क):एक राज्यमा दुई राजा हुन् नै सक्दे भएका कारण रैका राजवंशका रैकाले कब्जा गरेको डोटीको पालराज्यमा पालराजाका वंशज मानिने डोटी वोगटानका कत्यूरी पाल खान्दानका ठकुरी रजवारलाई रैका राजवंशका रैका राजाले ढोग, टीको मान सम्मान रैका राजाहै पैल्ली दिने रे रैका राजाको कुर्चिमी रैका राजा बत्थे भ्यो ।
* (ख):पालराजाको राज्य डोटीको बोगटानक्षेत्र तोकियो ।
* (ग):बोगटानराज्य रैका राज्यको अधीनस्थ र संग-संगै (सहकार्य)मी रहने राज्य भ्यो ।
* (घ):रैका राज्यमा राजा रैका खान्दानको भएपछि तत्कालीन न्यायविभाग तथा प्रधानमन्त्री स्तरको पद ब्रह्मवकोटिमा पाल राजाको प्रमुख वंशज रहने भन्यो ।
* (ङ):पश्चिम क्षेत्रको युद्धमा पाल राजाको खान्दान र पाल राजाका देवान तथा देउवा खान्दानले अगुवाई गद्दु पड़डे रे  पूर्वको  लडाई (युद्धमी ) रैका मल्ल/शाहीले अगुवाई गद्दु पड़डे भ्यो ।
* (च):डोटी राज्यमा केही ठूलो काम गद्दु पड़डे जग्गा दान गद्दु पड़डे भएमा पाल राजाका खान्दान ब्रह्मवकोटि र देउवा खान्दानलाई साँक्षी राखेर गद्दु पड़डे भ्यो । ईसो सम्झौतागराई चल्ल/मल्ल राजाकावंशज रैका रे कत्यूरी पालराजाका वंशजलाई राज्यस्तरको ठूलो कुरामी मिलापत्र गराएकोहुनाले डोटी क्षेत्रमी राजगुरु पन्त, पनेरु, भट्ट, भण्डारी भन्ने चलन चलेको हो ।
* - परताप ब्रम्हमवकोटी
* (प्रधानमन्त्री र न्यायविभागीय(न्यायधिश)पदको एकीकृत रुप (ब्रहम+वाक+कोटी=ब्रहम वकोटी)लाई थरको रुपमी लेखन लागेका हुन् ।)ब्रहमवाककोटी/ ब्रहमवाकोटीको शाब्दिक अर्थ :-
* ब्रहम : भनेको बेदादर्शन अनुसार जगको मुलकारण मानिने सत,चित्त र आनन्द स्वरुप महान चेतन तत्व परात्मा ईश्वर बेद हुनो छ ।
* वाक : भनेको लवज ,वाँणी शब्द बोलि हुनो छ ।
* कोटी : भनेको सय ,लाखको संख्या,श्रेणी ,स्तर ,करोड भन्ने हुनो छ । । यिनु तिनै शब्दको एकीकृतरुपनै ब्रहमवाककोटी भन्ने शब्द हो ।
* यो शब्द न्यायलयसँग सम्बन्धित शब्द हो । कोइ मान्छ लाई न्याय दिंदा सत्त, चित्त, स्वरुप, महान चेतन तत्व, आत्मा, परात्मा, ईश्वर बेद, साँक्षी राखी लाखौ करोडौ उच्चश्रेणीको ओजन स्वरुप बोल्ने बाँणी दिने तथा न्याय दिने न्याय निशाफ दिने शब्दको अर्थबाटी यो शब्दको सिर्जना (निर्माण) भ्यो । यसै शब्दको बिकसित रुप आजभोलिको वकालत ,वकिल हो । यो पदिय जिम्मेवारी लिनेहरुको थर यसै पदबाट बनेको हो ।
बोगटानका राजा/शासकका नाउ
* ५४) नागीका राजकुमार भूपाल भए ।
* ५६) जेठा केशरसिंहका जेष्ठपुत्र - केवलसिंह र कनिस्टपुत्र - लालसिंह भए भने दिलिप सिंहका पुत्र - महासिंह भए ।
* ५७) केवलसिंहका पुत्र - ठगिसिंह भए भने ,लालसिंहका पुत्र - जमानसिंह र गोपाल भए । त्यस्तै महासिंहका पाँच चेला (पुत्र)हरू जेष्ठ देखि कनिस्ट सम्मन क्रमस -शालिभान, कालुसिंह ,गगन सिंह ,करबिर र हर्क बहादुर भए ।
* ५८) ठगीका भए चतुर्भुज, जमान सिंहका भए कालुसिंह , गोपालका भए चक्र बहादुर , शालिभानका भए मानबहादुर, ठक्करबहादुर , धनबहदुर , करबिरका भए लाल, कृष्ण, घनेन्द्र , हर्क बहादुरका भए बलासिंह, चन्द्र ,कर्ण र धन । यस पश्चात पनि बहुत छन् त्यो लेख्द  बाँकि छ । निगाली गाउँ गाउँ विकास समिति वार्ड न ६, निगालीको वंशज कृतिसिंहकी कान्छी रानी तर्फका निगाली वाला ठकुरी रजवार हुन् ।
* ५५) कृतिभान ,
वेस्ट इन्डिज राष्ट्रिय क्रिकेट टिम
वेस्ट इन्डिज राष्ट्रिय क्रिकेट टिम इन्डिजोः राष्ट्रिय क्रिकेट टिम हो। येइ टिमकी लेखा ब्रायन लाराले सर्वाधिक रन बनाइराइछन।
सरस्वतीनगर गाउँ विकास समिती
सरस्वतीनगर  गाउँ विकास समिती  डोटी  मि रयाका गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
कमल थापा
राजनीतिक यात्रा
नेता थापा पुर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाहसंगको विशेष सम्वन्धका कारण लै चर्चामैं छन् । नेपालमैं राजसस्थाको आवश्यक्तालाई जोडदार रूपमैं उठाइबर आया उनलाई दोसरो संविधानसभाको चुनावमैं ज्ञानेन्द्र शाहसंग करोडौं रकम लिया आरोप लै लगाइया छ । राप्रपा नेपाला असन्तुष्ट नेताअनले पर्चा नै प्रकाशन अरी थापाले पूर्वराजाबठेइ चुनाव खर्च लिया खुलासा अर्या समाचार यक राष्ट्रिया दैनिकमैं छापिया थ्यो । थापाले नेपालमै राज संस्था रे हिन्दुराज्य को माग विशेष रूपमैं उठाया थ्या ।
पाटन अस्पताल
पहिले शान्तभवन अस्पताल रहेको यो अस्पताल नेपालको केन्द्रीय अस्पताल हो । यो अस्पताल काठमाडौं उपत्यकाको पाटनका लगनखेलमी मानसीक अस्पतालका पल्तिर दक्षीण दिशामी रया छ ।
हाइटि
हाइटी (Haïti ; Haitian Creole Ayiti ), आधिकारिक नाउँ गणतन्त्र हाइटी (République d'Haïti; Repiblik Ayiti) यक क्यारेबियन राष्ट्र हो ।
ग्रान्ड बैंक नेपाल लिमिटेड
ग्रान्ड बैंक नेपाल लिमिटेड' नेपाल राष्ट्र बैंकबाट क वर्गको इजाजत पत्र प्राप्त वाणिज्य बैंक हो । ये संस्थाको स्थापना २०६५ मा भया हो । यो बैंक हाललाई Wp/dty/प्रभु बैंकले एक्वायर गरया छ ।
आधिकारिक वेबसाइट
www.grandbanknepal.com.np
पाटन गाविस
पाटन बैतडी मि रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
तिलेपाटा
तिलेपाटा दैलेख जिल्लामी पडडे एक गाऊ विकास समिति हो ।
कमलपुर गाविस
कमलपुर सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
तिलौरी
तिलौरी तिलौरी गुढ वा चिनीका पाकमी तिल टाँसिएको नानो डाँठजस्तो टुक्रे खान्या कुरा हो ।।
कैलपाल गाविस
कैलपाल नेपालो सुदूरपश्चिम विकास क्षेत्रो महाकाली अञ्चलो बैतडी मी रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
कैलपाल गाविसमी रयाका गाउँ वडा
कैलपाल गा.बि.स.मी ९ वडा छन् तन इस्याँ छन।
शिक्षा
कैलपाल गाविस मी एक उच्च माध्यमिक विद्यालय तीन निम्नमाध्यमिक रे तीन प्राथमिक बिद्द्यालय छन् । गाविसो स्रोतकेन्द्र किम्तोली मी रयाको श्री उदयदेव उच्च माध्यमिक विद्यालय मी छ भण्या गाविसो १ नं. वडा उपल्लाबाटुला, भगौती रे डंसिली मी एक-एक निम्न माध्यमिक विद्यालय छन् । गेरडा, दनखोला, रे रुपल्ली मी प्राथमिक विद्यालय छन्।
यातायात
एइ गा.वि.स. मी यातायात खिलाइ बाटो पुग्या आथिन । यातायात खिलाइ हिटिबर देवलदिव्यपुर, अनार्खोली या पाटन पुग्दु पड्ड्या हुन्छ। दशरथचन्द राजमार्ग मी पड्ड्या अनार्खोली बठेइ एइ गा.वि.स. जोड्ड्या सड़क बन्ना छ। इसोइ अरिबर पाटन बजार बठेइ एइ गा.बि.स.लाई जोड्ड्या ग्रामीण सडको लै निर्माणकार्य हुन्ना छ।
लेते
लेते नेपालो पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धौलागिरी अञ्चल अन्तर्गतको मुस्ताङ जिल्लामी अवस्थित यक गाउँ विकास समिति हो।
सराङकोट
सराङकोट कास्की जिल्ला अन्तर्गत पर्न्या पोखरा नजिकै रयाको एक सुन्दर ठउर हो। सिरसिरे बतास चलिरहन्या यो ठउर प्याराग्लाइडिङ का लागि नेपाल मै प्रसिद्ध रयाछ। सराङकोट बाटी अन्नपूर्ण, माछापुच्छ्रे, धौलागिरी, पोखरा उपत्यका रे फेवाताल लगायतको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ।
ग्रामी पुरस्कार
ग्रामी अवार्ड अमेरिकाको 'नेशनल एकेडेमी अफ रेकर्डिङ आर्ट्स एण्ड साइन्सेजले प्रदान गर्ने संगीत क्षेत्र क‍ो सबैहै ठुलो रे प्रतिष्ठित पुरस्कार हो।ग्रामी पुरस्कारले ५९अौं संस्करण (५९अौं ग्रामी पुरस्कार) पार गरिसक्या छ
तिलिचो ताल
तिलिचो ताल विश्वको सबैभन्दा बढी उचाईमी रयाको तालहरूमध्येको एक हो । हिमालय पर्वत शृङ्खला अन्तर्गत नेपालको मनाङ जिल्ला मी अन्नपुर्ण क्षेत्रभित्र पर्ने यो ताल समुद्र सतहदेखि ४९१९ मिटर उचाईमाई रयाछ । यई तालको लम्बाई ४ किलोमिटर, चौडाइ १.२ किलोमिटर रे गहिराई सरदर २०० मिटर छ ।
वरिपरीको हिमाल: तिलिचो, निलगिरी, खंग्सार तथा मुक्तिनाथ हिमाल
नोट: तिलिचो ताल विश्वको सबैभन्दा उचाईंमी स्थित कहिलियाको दक्षिण अमेरिकाको पेरु तथा बोलिभियाको सिमानामा रयाको टिटीकाका ताल भन्दा ११०७ मिटर अग्लो स्थानमी रयाको छ ।
तुर्कमेनिस्तान
तुर्कमेनिस्तान एसिया मी रयाको एक देश हो।
मलावी
मलावी अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
लोकतान्त्रिक गणतन्त्र कंगो
लोकतान्त्रिक गणतन्त्र कंगो अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
मलाला युसुफजई
मलाला युसुफजई पाकिस्तान की बालअधिकार का क्षेत्रमी संघर्षरत बालअधिकार कार्यकर्ता हन। उनले बालअधिकार का क्षेत्रमी पुर्‍यायाः योगदान स्वरुप उनलाइ सन् २०१४ को नोबेल शान्ति पुरस्कार  ले सम्मानित गरियाथ्यो। उन सब है कम उमेरमी नोबेल शान्ति पुरस्कार  पाउन्या पल्लो महिला हन।
सरुवा रोग
सरुवा रोग एक व्याक्तिलाई लागेको रोग अर्को व्याक्तिमा सर्ने रोग हुन।सामान्यतया हावा, खाना, अापसि सम्पर्क, फोहोरी व्यावहार अादि कारणले सरुवा रोग एक बाट अर्को व्यनक्ति मा सर्न्या गर्याको पाइन्छ। सरुवा रोगहरु छिट्टै फैलिन्या रे कुनै कुनै अवस्था मा महामारीकै रुप लिन्या हुँदा यो बढी खतरनाक हुन्छ।त्यई कारण माज्छेले सधै स्वस्थ व्यावहार अपनाउनु पर्न्या हुन्छ। फोहोर बस्तु छोया पछि अनिवार्य साबुन पानिले हात धुन्या बानि बसाउनु अावश्यक हुन्छ।किनकी सरुवा रोगका किटाणु हावा वा अन्य माध्यामले हातमा पर्ने हुन्छन् । समुदायमा सरुवा रोगको कारण
मलेकपुर गाविस
मलेकपुर सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
ग्रिनाडा
ग्रिनाडा उत्तर अमेरिका मि रयाको एक देश हो।
तुलसी कुमार
तुलसी कुमार  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रकी पाश्व गायिका हुन।
लोकतान्त्रिक जनता पार्टी, नेपाल
लोकतान्त्रिक जनता पार्टी, नेपाल नेपालो यक राजनीतिक दल हो। येइ ले संविधान सभा निर्वाचन २०६४ मी भाग लीराइथ्यो।
मलेठ गाविस
मलेठ सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस
अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस (International Mother language Day) फेब्रुअरी २१ मी मणाइन्छ । सन् १९५२ मी बंगलादेशमी मातृभाषा (बंगाली भाषा) बोल्लु पाउनु पणन्छ भण्यार माग गर्न्या विद्यार्थी मारिया दिनका संस्मरणमी यो दिवस मणाइने गरिन्छ । यो विशेष दिन विश्वव्यापी रूपमी मातृभाषाको महत्व रे येको संरक्षणार्थ जनचेतना फैलाइन्छ । आजकै दिन सन् २००२ मी लोप हुन लाग्या करीब ३००० भाषाप्रति मन्सुनको ध्यानाकर्षण गराउने अाैपचारिकता अारम्भ गरिया थ्यो । त्यै वर्ष UNESCO ले “यो भाषाहरुको ब्रह्माण्डमा हरेक शब्द एक तारा बराबर हुन्” भण्या नाराकासाथ लोप हुन लाग्या भाषाअन सम्बन्धि समाजलार्इ प्रकाश पद्ड़े महत्वपूर्ण कदम चालिया थ्यो ।
तुलसी घिमिरे
तुलसी घिमिरे नेपाली चलचित्र निर्देशक हुन् ।