cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
दार्जिलिङ
मुख्य आकर्षण
यो शहर पहाणआ टुपामी अवस्थित छ। याँ सडकओ जालो बछायीरैछ। यिन सडक यक अर्खा सित जोडीर्‍यान। यिन सडकमी घुमन्ज्याँ औपनिवेशिक कालमी बनायीयाआ भौति घर धेकीनान। यिन घरअन आज लै भौत आकर्षक धेकीनान। यिन घरअनमी लायाआ झ्याल तथा धुकाँ निकल्लायि बनायीयाआ ध्वाँघरले पुरना दिनअनओ झल्को दिनान। याँ तम च्याहान, पुरानो स्कूल तथा चर्च लै धेकि सकन्छ। पुरना जमनाआ घरअनआ सङ्ङै वर्तमान कालमी कङक्रिट ले बनायाआ घरलै तम याँ धेकलाआ। पुरना रे नौला घरअनआ मेलले येयि शहरलाई यक विशेष सुन्दरता दिन्छ।
शाक्‍य मठ
यो मठ दार्जिलिङबठेइ आठ किलोमीटरआ दूरीमी स्थित छ। शाक्‍य मठ शाक्‍य सम्‍प्रदायो भौति ऐतिहासिक रे महत्‍वपूर्ण मठ हो । येयि मठओ स्‍थापना सन् १९१५ मा आरियाआ हो। येयिमी यक प्रार्थना कक्ष लै छ । येयि प्रार्थना कक्षमी ६० जना बौद्ध भिक्षु सङ्ङै प्रार्थना अद्द सक्दान्।
द्रुक-थम्‍बटेन-साङ्गग-चोलिङ्ग-मठ
११ औ गेलवांग द्रुकचन तेंजिन खेनरब जिलग वांगपोको मृत्‍यु सन् १९९९ मि भया थ्यो । यिनरा सम्झनामि ये मठको स्‍थापना सन् १९७१ मी गरिया थ्यो । ये मठको बनावट तिब्‍बतियन शैलीमि गरिया थ्यो। पाछा ये मठको पुननिर्माण सन् १९५३ मि गरियो । ये अनावरण दलाई लामाले गर्या थ्या ।
माकडोग मठ
यो मठ चौरास्‍ता है तीन किलोमीटरै दूरीमी आलूबरी गाउँमी छ । यो मठ बौद्ध धर्मओ योलमोवा संप्रदाय सित सम्बन्धित छ । येइ मठओ स्‍थापना श्री संगे लामाले अर्‍याआ थ्यो । संगे लामा योलमोवा सम्प्रदाया मौण्या थ्या । यो यक नाआनो सम्‍प्रदाय हो जो पैली नेपालआ पूवोत्तर भागमी बसन्थ्या । पछा येइ सम्‍प्रदायआ मान्सअन दार्जिलिङमी आइबर बस्या । येइ मठओ निर्माण कार्य सन् १९१४ मी पूरा भयाआ थ्यो । येइ मठमी योलमोवा सम्‍प्रदाया मान्सअनओ सामाजिक, सांस्‍‍कृतिक, धार्मिक पहिचानलाई दर्शौन्या पूरा प्रयास अरीरैछ ।
जापानी मन्दिर (पीस पैगोडा)
विश्‍वमी शान्ति ल्यूनायि येइ स्‍तूपओ स्‍थापना फूजी गुरुले अर्‍याआ थ्या । उन महात्मा गान्धीया मित्तुर थ्या । भारतमी जम्मा ६ शान्ति स्‍तूप छन्; तै मैँ है यक निप्‍पोजन मायोजी बौद्ध मन्दिर दार्जिलिङमी छ । येइ मंदिरओ निर्माण कार्य सन् १९७२मी चालु भयाआ थ्यो । यो मन्दिर १ नोभेम्बर १९९२ मी सर्वसाधारणै खिलाई खोलियाआ थ्यो । येइ मंदिरबठेइ सङती दार्जिलिङ रे कञ्चनजङ्घा हिमालओ भौति रुबस दृश्य धेक्द सकीँछ ।
शुल्‍क
हेद्दाइखी मात्तरी नि: शुल्‍क, टावरमी चड्डाइ खिलाइ शुल्‍क रु. १०, टावरमी बस्सायि शुल्‍क रु. ३० । याँ सम्म तम अफना जीपबठेइ जाइसकन्छअ। दार्जिलिंगबठेइ याँ सम्म औन्या रे जन्या भाणो रु.६५ बठेइ ७० का बीचमी पणन्छ ।
घूम मठ (जेलूग्‍पा)
टाइगर हिलआ नज्यूक ईगा चोइलिंग तिब्‍बतियन मठ छ। यो मठ जेलूग्‍पा संप्रदाय सित सम्बन्धित छ। योइ मठ घूम मठाआ नाउँले लै चिनिन्छ। इतिहासकारअनआ अनसाऱ येइ मठओ स्‍थापना धार्मिक काज्येन खिलाइ नहोइबर राजनैतिक बैठकअन खिलाइ अरियाआ थ्यो।
येइ मणओ स्थापना सन् १८५० मी यक मंगोलियन भिक्षु लामा शेर्पा याल्तसू बठेइ अरीयाआ थ्यो। याल्तसू आफना धार्मिक इच्छाअनओ पूर्ति अद्दाइ सन् १८२० तिर भारतमी आइरैथ्या। येइ मठमी सन् १९१८ मी गौतम बुद्धओ १५ फीट उच्चो मूर्ति स्थापित अरीयाआ थ्यो। तै बेला यो मूर्ति बनौनाइ रु. २५००० खर्च लाग्याथ्यो। यो मूर्ति यक मूल्यवान् ढुँवा बठेइ बनिरैछ रे येइ मथिमी सूनओ लेप लाइराइछ। यो मठमी बहुमूल्‍य ग्रन्थअनओ संग्रह लै छ । यिन ग्रन्थअन संस्‍कृतबठेइ तिब्‍बती भाषामी अनुवादित छन् । यिन ग्रन्थअनमी कालीदासओ [मेघदूत]] लै सामिल छ। हिल कार्ट रोडआ नज्यूक़ समतेन चोलिंग हताँ स्‍थापित यक अर्खो जेलूग्‍पा मठ छ। समय: सप्पै दिन खुल्ला। मठआ बायिर फोटो खिच्चाइ अनुमति छ।
भूटिया-बस्‍ती-मठ
यो दार्जिलिङओ सब है पुरानो मठ हो। यो मूल रूपमी औब्‍जरबेटरी हिलमी सन १७६५मी लामा दोरजे रिंगजे हताँ बनाईयाआ थ्यो। येइ मठलाई नेपालीअनले सन १८१५मी लुट्याआ थ्या। येइ पछा येइ मठओ पुनर्निमाण सन्त एण्ड्रूज चर्चआ नज्यूक सन १८६१मी अरियो। छाड्डीचाआल: यो आफना वर्तमान स्‍थान चौरासताआ नज्यूक, भूटिया बस्‍तीमी १८७९मी स्‍थापित भयो। यो मठ तिब्‍बती-नेपाली शैलीमी बनिरैछ। येइ मठमी लै बहुमूल्‍य प्राचीन बौद्ध सामाग्री राखीर्‍यान। याँ को मखाला मन्दिर भौति आकर्षक छ। यो मन्दिर तसै ठउऱ स्‍थापित छ जाँ भूटिया-बस्‍ती-मठ पल्लीकिमिन्ज्याँ बन्याथ्यो । यो मन्दिऱ लै तक्दुयि पड्ड्या ठउर हो। समय: सप्पै दिन खुल्ला। मठआ बायिर मात्तरी फोटो खिच्चाइ अनुमति प्रदान अरीरैछ ।
तेन्जिङस लेगेसी
हिमालय माउन्टेनिङ संस्‍थानओ स्‍थापना सन १९५४ मी अरीयाआ थ्यो । फाम अरअ सन् १९५३ मी पैल्ली कि मिन्ज्याँ सगरमाथाआ सफल आरोहण अरीयाआ थ्यो। तेंजिंग भौत बर्षसम्म येइका निर्देशक पदमी रया। याँ यक पर्वतीय संग्रहालय लै छ। येइ संग्रहालयमी हिमाल चड्डाइ अरीयाआ भौती ऐतिहासिक अभियानअन सित सम्बन्धित वस्‍तुअन राखीर्‍याआन। येइ संग्रहालयआ यक ग्यालरीलाई सगरमाथा (एवरेस्‍ट) संग्रहालयआ नाउँले पछ्याणिन्छ। येइ ग्यालरीमी सगरमाथा सित सम्बन्धित वस्‍तुअन राखीर्‍याआन। येइ संस्‍थानमी पर्वतारोहणओ प्रशिक्षण लै दिइँछ।
प्रवेश शुल्‍क: रु. २५ (येइमी जैविक उद्यानओ प्रवेश शुल्‍क लै समाबेश छ) टेली: ०३५४-२२७०१५८ समय: परभात १० बजेबठेइ राआत ४:३० सम्म (बीचमी अधा घण्‍टा बन्द)। बीपैबार बन्द।
जैविक उद्यान
पदमाजा-नायडू-हिमालयन जैविक उद्यान माउंटेंनिग संस्‍थानआ दाइन हण रैरैछ। यो उद्यान हिमाली चितुवा तथा रता पान्डाआ प्रजनन कार्यक्रम खिलाइ प्रसिद्ध छ। तम याँ साइबेरियन बाघ तथा तिब्‍‍बतियन भेडा लै धेकिसकन्छअ।
मुख्‍य बस पार्कआ तल्तिर पुरना बजारमी लियोर्डस वनस्‍पतिक उद्यान छ। येइ उद्यानओ यो नाउँ मिस्‍टर डब्‍ल्‍यू. लियोर्डआ नाउँ बठेइ राखीयाआ हो। लियोर्ड याँ का यक प्रसिद्ध बैंकर थ्या जैले सन् १८७८मी येइ उद्यान खिलाइ जमीन दान दियाआ थ्यो। येइ उद्यानमी और्किटआ ५० प्रजातिइनओ बहुमूल्‍य संग्रह छ। समय: परभात ६ बजे बठेइ राआत ५ बजेसम्म।
येइ वनस्‍पतिक उद्यानआ नज्यूकै न्याचुरल हिस्‍ट्री म्‍यूजियम छ। येइ म्‍यूजियमओ स्‍थापना सन् १९०३मी अरीयाआ थ्यो। याँ चणा, सरीसृप, जन्तुअन तथा कीणा-पटिङ्ङाअनआ विभिन्‍न प्रजातीइनलाई संरक्षित‍ अवस्‍थामा राखीरैछ।
समय: परभात १० बजे बठेइ राआत ४:३० बजे सम्म। बीपैबार बन्द।
तिब्‍बती शरणार्थी क्याम्प
तिब्‍बती शरणार्थी स्‍वयं सहायता केंद्र (टेली: ०३५४-२२५२५५२) चौरास्‍ताबठेइ ४५ मिनटआ पैदल दूरीमी रयाआ छ । येइ क्याम्पओ स्‍थापना सन् १९५९मी आरीयाआ थ्यो। येइका यक वर्ष पैली १९५८मी दलाई लामाले भारत सित शरण माग्याआ थ्यो। येइ क्याम्पमी १३औ दलाई लामा (ऐल १४ औँ दलाई लामा छन्)ले सन् १९१० बठेइ १९१२ सम्म आफुनो निर्वासनओ समय व्‍यतीत अर्‍याआ थ्यो। १३ औँ दलाई लामा जै भवनमी बसन्थ्या तो भवन अच्याल भग्नाशेषआ अवस्‍थामी छ।
अच्याल तिब्‍बती शरणार्थी क्याम्प ६५० तिब्‍बती परिवारओ आश्रय स्‍थल हो। यिन तिब्‍बतीअन याँ विभिन्‍न प्रकारआ सामान बेच्चाआन। यिन सामानअनमी कार्पेट, ऊनी लत्ता, काठआ कलाकृतिइन, धातुले बन्याआ खेलौना लगायत छन्। तर तम येइ तिब्‍बती शरणार्थी क्याम्प घुमीबर आनन्‍द लिन चाहन्छअ भण्या यिन सामानअन बनौन्या कार्यशाला पक्काइ लै हेर्याआ। यो कार्यशाला पर्यटकअन खिलाइ खुल्ला रन्छ।
खेलौना रेल अर्थात टोए ट्रेन
दार्जिलिङ हिमालयन रेल्वेइ, यक अच्चम्मआ ट्रेनओ निर्माण १९औँ शताब्‍दीया उतरार्द्ध (सन् १९२१)मी भयाआ थ्यो। दार्जिलिङ हिमालयन रेलमार्ग, इन्जीनियरिङओ यक आश्‍चर्यजनक नमूना हो। यो रेलमार्ग ७० किलोमीटर लामु छ। यो सङतोइ रेलखण्‍ड समुद्र सतह बठेइ ७५४६ फीट उचाईमी रयाआ छ । येइ रेलखण्‍डआ निर्माणमी इन्जीनियरअनले भौति मेहनत अद्दु पण्याआ थ्यो। यो रेलखण्‍ड भौत जसा बङा-टिङा तथा वृताकार बटाअन होइबर जान्छ। तर येइ रेलखण्‍डओ सब है रुबस भाग बताशिया लूप हो। येइ ठउर रेलखण्‍ड अङरेजी आठ अंकआ आकारमी छ।
तर ट्रेनबठेइ सङती दार्जिलिङ घुम्द्या नभया रेलबठेइ दार्जिलिङ स्‍टेशनबठेइ घूम मठ सम्म जान सकीँछ। येइ रेलबठेइ यात्रा अरञ्याँ येइका चारै हणआ प्राकृतिक दृश्यओ आनन्द लिन सकीँछ। येइ रेलमी यात्रा अद्दाइ कि त परभात कि त बसा उपयुक्त हुन्छ। और समय याँ भौत भीण-भाण हुन्छे।
चिया बगान
दार्जिलिङ यक बखत मसलाअन खिलाइ भौतै प्रसिद्ध थ्यो। चाहायि खिलाइ दार्जिलिङ विश्व स्तरमी पछ्याणिन्थ्यो। दार्जिलिङ एक समय मसालारुको लागि प्रसिद्ध थियो । चियाको लागि नै दार्जिलिंग विश्‍व स्‍तरमा जानिन्थ्यो । डा. कैम्‍पबेल दार्जिलिंगमी ईस्‍ट इण्डिया कम्पनिले नियुक्‍त अर्‍याआ पैल्ला निरीक्षक थ्या, उनले पैल्लीकिबर लगभग १८३० रे ४०आ दशकमी आफुना बघैँचामी चाहाको बोट लायाआ थ्यो। ईसाई धर्मप्रचारक बारेनस बंधुअनले सन १८८०या दशकमी औसत आकारआ चाहाका बोट लायाआ थ्यो। बारेन बंधुअनले येइतिर अर्‍याआ थ्यो। बारेन भौल्याअनले लाया चाहाको बगान अच्याल बैनुकवर्ण चिया बगान ( टेली: ०३५४-२२७६७१२)आ नाउले पछ्याणिँन्छ।
चाहाको पैल्लो बोट चिनिया जिङ्ङओ थ्यो रे येइलाई कुमाऊँ हिलबठेइ ल्याइयाआ थ्यो। तर समयका सङ्ङै दार्जिलिङ चाहाका नाउँले प्रसिद्ध भयो। सन् १८८६मी टी.टी. कपरले यो अनुमान लायो कि तिब्बतमी हर साल ६०,००,००० lb चिनियाँ चाहा खपत हुन्थ्यो। येइको उत्पादन खास अरिबर सेजहवान प्रान्तमी हुन्थ्यो। कपरको विचार थ्यो कि यदि तिब्बतआ मान्सले चिनियाँ चाहा कि ठउऱ भारतआ चाहाको उपभोग अर्‍यो भँण्या भारतलाई यक मुल्यवान बजार प्राप्त हुन्थ्यो। येइ पछा इतिहास सप्पैलाई थायी छ।
स्थानीय माटि तथा हिमालयी हवापानीया कारणले दार्जिलिङओ चाहा उच्च कोटिको हुन्छ। ऐल दार्जिलिङ तथा येइका आसपास लगभग ८७ चाहाका बगान छन्। यिन बगानअनमी लगभग ५०,००० मान्सअनले काम पायिराइछ। हर चाहा बगानओ आफनु‍-आफनु इतिहास छ। यिसोइ अरिबर प्रत्येक चाहा बगानफ चाहाको किसिम लै अलग-अलग हुन्छ। तर यिन सप्पै चाहा सामूहिक रूपमी दार्जिलिङ्या चाहाका नाउले पछ्याणीनान। यिन बगानअनमी घुम्दाइ सब है निको समय ग्रीष्मकाल हो जै बेला चाहाका पात टिपिनान। हैपी-वैली-चाय बगान जो शहर बठेइ ३ किलोमिटर टणा छ, सजी अरिबर पुग्द सकीँछ। याँ तम मजदूरअनले चाहाका पात टिप्दार्या धेक्द सकन्छअ। तम आला पातलाई चाहामी बदेलिन्नार्या लै धेकि सकन्छ। तर चाहा बगान घुम्दाइ यिन बगानआ व्यवस्थापकअनलाई पैली जानकारी दिन आवश्यक हुन्छ।
रानीमहल
रानीमहल वि. सं १९५० माई शिलान्यास भई चार वर्षमी दरबार, मन्दिर, पाटीपौवा सहितको निर्माण कार्य पूरा भयाको ऐतिहासिक भवन हो। पाल्ला जिल्ला माई अवस्थित रानीमहल दरबार नेपालकै ताजमहलका रूपमी कालीगण्डकी नदीको उत्तरतर्फ हानिने मोडमाई विशाल चट्टानमाथि रयाछ। पश्चिमी कलाशैलीमी रयाको रानीमहल दरबारको बायाँतर्फ शीत्तलपाटी दरबार परिसरमा फोहराका लागि कुँदिएका ढुङ्गाले निर्मित दुईवटा पोखरी दाहिनेतर्फ पहरा दिने स्थल छ भने खुड्किलोको बायाँतर्फ एकै किसिमको शिव रे गङ्गाका दुई मन्दिर छन् । यो महल युयानी शैलीमाई बेलायती इन्जिनियरको डिजाइनमाई बनाइयाको हो। यई महलको पूर्व तिर खड्ग शमशेरको पूजा गर्ने कोठा, माथिल्लो तलामा बैठक कोठा रे मध्य तलामाई खड्ग शमशेरका कोठाहरू रया छन्। त्यस्तै वरिपरि रयाको बगैंचा रे रानी पोखरीले महल आकर्षक देखायाको छ।
दार्जिलिङ
चिया
बिना कोइ शङ्का याँ बठेइ किनमेल खिलाइ सब है निको वस्तु चाहा हो। याँ तम भौत किसिमआ चाहा पाइसकन्छ। तर उत्तम प्रकारओ चाहा प्राय: विदेश निर्यात अरीँछ। तर तमले उत्तम किसिमओ चाहा पायाआ भँण्या येइको भाउ ५०० बठेइ २००० रु. प्रति किलो सम्म हुन्छ।
चाहाका अलावा दार्जिलिङमी हस्तकलाआ निका सामान लै पायीनान।
रानीमहल
दरबारको मूलढोकाबाटाई कुँदियाको ढुङ्गा रे इँट्टाबाटी बनाइयाको खुड्किलो तल सिधा कालीगण्डकी नदी कुण्डमा जोडियाको छ । प्रसिद्ध मुक्तिनाथ तिर्थ जाने मुख्यद्वार भयाकाले तिर्थालुहरूलाई बस्ने सुविधा सहितका पौवासमेत निर्माण गरियाको थियो । आफ्नी दिवङ्गत रानी तेजकुमारीको सम्झनामाई दरबारको निर्माण गरिया भयालेलै पाँच वर्षसम्म मातरै राज गर्न पायाको जानकारहरूको भनाइ छ ।
दार्जिलिङ
हवाई सेवा
यो ठउर देशआ सप्पै ठउर सित हवाई सेवाबठेइ जोणीरैछ। बागदोगरा (सिलगढी) याँ को सब है नज्यूकओ विमानस्थल (९० किलोमीटर) हो। यो दार्जिलिङ है २ घण्‍टा टणा छ। याँ बठेइ कलकत्ता रे दिल्‍लीयो दैनिक उडान सञ्चालित अरीँछ। येइका अलावा गुवाहाटी तथा पटनाबठेइ लै याँ खिलाइ उडान सञ्चालित अरीँछ।
रानीमहल
जनरल खड्ग शमशेर आफ्नी अति प्यारी रानी तेजकुमारीको सम्झनामाई इस १८९३ मि यईको निर्माण गर्याथे। एकातर्फ बुर्जाको जग काली गण्डकी नदीमी गईरयाको महल भित्र पानी पोखरी, मन्दिर, बगैंचा आदि रयाको अत्यन्त मनमोहक ५६ फिट चौडाई ११२ फिट अग्ल्याई भएको चारतले भवन रे त्यईको वरिपरिको वातावरणले सबैको मनमा जित्याछ । पाल्पाको सदरमुकाम तानसेनबाटाई उत्तरपश्चिम २/३ घण्टा पैदल यात्राबाटी पुग्न सकिने रानीमहलको हाल पर्यटकीय सन्दर्भमाई अत्यन्त महत्व राख्या छ ।
दार्जिलिङ
रेलमार्ग
याँको सब है नज्यूकओ रेल जोन जलपाइगडी हो। कलकत्ताबठेइ दार्जिलिङ मेल तथा कामरूप एक्‍सप्रेस जलपाइगडी जान्छ। दिल्‍लीबठेइ गुवाहाटी राजधानी एक्‍सप्रेस याँ सम्म आउँन्छ। येइका सङ्ङै ट्वाय ट्रेन चणीबर जलपाईगडीबठेइ दार्जिलिङ ८/९ घण्टा मी जान सकीँछ।
सडक यातायात
यो सहर सिलगुडी है सडक मार्गबठेइ लै निक्केरी जोणीरैछ। दार्जिलिङ सडक मार्ग बठेइ जन्ज्याँ सिलिगुडीबठेइ २ घण्‍टा टणा पणन्छ। कलकत्ताबठेइ सिलिगुडी खिलाइ भौत सरकारी रे निजी बस चल्लान।
इतिहास
सन् १८८०को दार्जिलिङ दार्जिलिङको इतिहास नेपाल, भुटान, सिक्किम र बंगालसँग जोडिएको छ। दार्जिलिङ शब्द तिब्बती भाषाको दुई शब्द दोर्जे, जसको अर्थ आसीना हुन्छ, तथा लिंग जसको अर्थ ठाउँ हुन्छ, सँग मिलेर बनेको छ । यसको अर्थ भयो असिनावृष्टि हुने ठांँउ जसले यसको अपेक्षाकृत चिसो वातावरणको चित्र प्रस्तुत गर्दछ। १९औ शताब्दीको पूर्वसम्म यो ठाउँ माथि नेपाली र सिक्किमी राज्य गर्दथे; केही लेप्चा समुदायको पनि बसोबास थियो । सन् १८२८मा एक बेलायती इस्ट इन्डिया कम्पनीको अधिकारीहरूको टुकडी सिक्किम जांँदै गर्दा दार्जीलिंग पुगे र यस ठाउ मै वेलायती सेनाको लागि एउटा अस्पताल (स्यानिटरियम) बनाउने निश्चय गरियो । आर्थर क्याम्पबेल, कम्पनीको एउटा शल्य चिकित्सक र लेफ्टिनेन्ट नेपियर (पछि रोबर्ट नेपियर, मग्दालाको प्रथम बेरोन) लाई यहाँ हिल स्टेसन बनाउने जिम्मेवारी दिईयो।
सन १८४१मा बेलायतीहरूले यहाँ एक प्रायोगिक चिया कृषि कार्यक्रम सञ्चालन गरे। यस प्रयोगको सफलताको कारण यहाँ १९ औ शताब्दीको दोस्रो भागमा यस सहरमा चिया बगान लगाउन लागे। दार्जीलिंगलाई बेलायतीहरूले सिक्किमसंँग सन १८४९मा मे खोसेर लिएका थिए । यस समयमा प्रवासी विषेश गरेर नेपालीहरूलाई बगान, खेती, निर्माण आदि कार्य सञ्चालनको लागि भर्ती गरीको थियो। स्कटिश मिसिनरीहरूले यहाँ विद्यालयको स्थापना र बेलायतीहरूको लागि वेल्फेर सेन्टरको स्थापना गरे र यो ठाउलाई विद्याको लागि प्रसिद्ध गरे । दार्जीलिंग हिमालयन रेल्वेको सन १८८१मा स्थापना पछि यहांको विकास उच्च गतिबाट भयो। सन १८९८मा दार्जीलिंगमा एउटा ठूलो भूकम्प आयो (जसलाई "दार्जीलिंग डिज्यास्टर" पनि भनिन्छ) जसले सहर र मनिसहरूको ठूलो क्षति गर्‍यो।
रानीमहल
विसं १९६० मी खड्ग शमशेरले श्री ३ को पदसहित शासनसत्ताको बागडोर आफूले सञ्चालन गर्न खोज्याको षड्यन्त्रको छनक पायापछि चन्द्र शमशेरले पाल्पामा थप सेना पठाइ तैनाथी आफनो हातमा लियाका थिए । खड्गशमशेरले आफूमाथि थप खतरा उत्पन्न हुने त्रासमाई दरबारमी रयाका सबै बहुमुल्य बस्तु छाडेर तीन साँचो रे सरकारी ढुकुटी लिई भारत पलाएन भयापछि प्रेमको प्रतिक ठानिने रानीमहल बेवारिसे बन्न पुग्याको स्थानिय वासिन्दाहरू बताउँछन् । दिवङ्गत रानीको सम्झनामाई बनाइयाकोले रानीमहल दरबारलाई 'प्रेमको प्रतिक' का रूपमाई लिइने गरिन्छ ।
दार्जिलिङ
अर्थतन्त्र
दार्जीलिंग चिया बगान दार्जिलिङको अर्थतन्त्रको दुई प्रमुख क्षेत्र पर्यटन र चिया उद्योग हो। दार्जीलिंग चिया संसारको सर्वोत्कृष्ट कालो चियामा एक मानिन्छ र धेरै प्रख्यात छ, विशेष रूपमा संयुक्त अधिराज्य र अन्य देशमा जहाँ बेलायतीहरूने शासन गरेका थिए। यो चियाको उद्योगमा हालको समयमा भारतको अरु भाग तथा नेपालको चिया बगानले कडा प्रतिस्पर्धा गरेरहेका छन्।
यातायात
"टोय ट्रेन" दार्जिलिङ तर्फ जादै गर्दा दार्जीलिंग सहर ८० कि.मि. (५० मील) लामो दार्जीलिंग हिमालयन रेल्वे (उपनाम: "टोय ट्रेन")को माध्यमबाट सिलिगुडीबाट वा हिल कार्ट रोड भारतीय राष्ट्रिय राजमार्ग (जो रेलमार्गको साथ जादछ) बाट जान सकिन्छ। दार्जीलिंग हिमालयन रेल्वे ६० से.मि. वा २ फिटको नैरो गज रेल्वे हो। यसलाई युनेस्कोले विश्व सम्पदा स्थलको सूचीमा सन् १९९९मा सूचीकृत गरेको छ, यो विश्वको दोस्रो रेल्वे हो जसलाई यो सूचीम राखिएको छ ।
शिक्षा
दार्जीलिंगका विद्यालय या त राज्य सरकार, निजी, तथा धार्मिक सङ्घ-संस्थाहरूद्वारा सञ्चालित छन्। विद्यालयहरूमा पढाउने माध्यम भाषा अङ्ग्रेजी तथा नेपाली हो, तर राष्ट्रिय हिंदी र राज्य भाषा बांग्लालाई पनि जोड दीइन्छ। विद्यालय या त आइसीएसइ, सीबिएसई, वा पश्चिम बङ्गाल बोर्ड अफ सेकेन्डरी एजुकेसन सँग आबद्ध छन्। बेलायतीहरूको समर रिट्रिट हुने कारणले दार्जिलिङमै इटन कलेज, ह्यारो स्कूल र रग्बी स्कूलको ढाँचाको पब्लिक विद्यालयको स्थापनाको ठाउँको रूपमा छानिएको हो । यो ठाउँमा भारत स्थित बेलायती अधिकारी आफ्नो बाल-बच्चालाई शिक्षा दिनको लागि पठाउँदथे। विद्यालय जस्तो कि सेन्ट जोसेफ कलेज, लोरेटो कन्भेन्ट,सेन्ट पलज स्कूलर माउन्ट हर्मन स्कूल दक्षिण एसियाको धेरै ठाउँहरूबाट विद्यार्थीहरूलाई आकर्षित गर्ने गर्दछन । धेरै विद्यालयले (केहि सय वर्षभन्दा पनि पुरानो रहेका छन्) अहिले पनि बेलायती र उपनिवेशिय सम्पदालाई जिबन्तता दिइरहेका छन्। दार्जिलिङमा ३ वटा कलेज रहेको छ — सेन्ट जोसेफ कलेज, साउथफिल्ड कलेज (पहिले लोरेटो कलेजको नामले चिनिथ्यो), लोरेटो सरकारी कलेज र सेन्ट पाउल्स स्कूल,दार्जिलिङ रहेका छन्। यी सबै उत्तर बङ्गाल विश्वविद्यालय, सिलिगुढीसँग आबद्ध छन्।
शङ्खधर शाख्वा
शंखधर साख्वा नेपालका राष्ट्रिय बिभूति रे नेपाल संबतका प्रवर्तक हुनु। उन एक समाजसेवी थ्या जैले तैबेलाका नेपालीलाई ऋणबठेई मुक्ति दिलाया थ्या। नेपाल सम्बतको सुरुवात अद्या शंखधर साख्वा कान्तिपुरको इलाछेंमी बस्ने व्यपारी थ्या।
गान्तोक
गंगटोक या स्थानीय नाम गान्तोक (अंग्रेजी: Gangtok) भारत को उत्तर-पूर्वी राज्य सिक्किम को राजधानी हो।यो एक बहुतै आकर्षक शहर हो जो रानीपूल नदी को पश्चिम मि रयाछ। कंचनजंघा शिखर को संपूर्ण शृंखला का सुंदर दृश्यावली यहां है देखिन्छन्। गंगटोक का प्राचीन मंदिर, महल रे मठ सबैलाई सपनाकी दुनिया मि डुबाईदिनाज।
स्मारक एवं दर्शनीय स्थल
यहां देख्ने लायक कई स्‍थान छन गणेश टोक, हनुमान टोक तथा ताशि व्‍यू प्‍वांइट। यदि तमि गान्तोक घुम्याको भरपुर अानन्द लिन चाहन्छौ भन्या पैदल घुम्या। यहां है कंचनजंघाको दृश्य बहुतै आकर्षक प्रतीत हुन्छ। यईलाई देख्याले यसो लागन्छकि मानौ यो पर्वत आकाश मि जोडिया छ रे बारबार अापनु रङ्ग फेर्नुलाछ।
यदि तमलाई बौद्ध धर्म मि रुचि छ भन्या तमले इंस्‍टीट्यूट ऑफ तिब्‍बतोलॉजी जरुर घूमनु पड्यो। यहां बौद्ध धर्म संग संबंधित अमूल्‍य प्राचीन अवशेष तथा धर्मग्रन्‍थ राखियाछन। यहां अलग रुपमि तिब्‍बती भाषा, संस्‍कृति, दर्शन तथा साहित्‍य को शिक्षा लै दिईन्छ। इन सबका अलावा तम प्राचीन कलाकृतिकि निउति पुराने बाजार, लाल बाजार या नया बाजार भी घूम सकन्छौ
सोमगो झील
(कंचनजंघा चोटी) गंगटोकहै 40 किलोमीटर की दूरी मि यो झील रयाछ। यो ताल चारै तिर हिउले ढाकियाका पहाडनले घेरियाछ। ताल एक किलोमीटर लामो तथा 50 फीट गहिरो छ। यो अप्रैल मईना मि सब्बै बरफमि बदलिन्छ। सुरक्षा कारणले यई ताललाई एक घण्टा ज्यादा घुम्द सकिदैन। जाडो समयमि यई तालमि बासकि निउति बहुत विदेशी पक्षी अाउनान। यई तालहै अगाडि केवल एक सड़क जान्छ। यही सड़क अगाडि नाथूला दर्रे सम्म पुगन्छ। यो सड़क आम जनताकि निउति खुला छैन। तबैलै सेना की अनु‍मति लिई यासम्म जान सकिन्छ।
राप्ती अञ्चल
राप्ती अञ्चल नेपालको १४ अञ्चल मी को एक अञ्चल हो। येई अञ्चलको नाम राप्ती नदी का नाम ले राखिएको हो।
गान्तोक
लाम्पोखरी (झील) आरिटार
आरिटार झील, रिनाक पूर्व सिक्किम लाम्पोखरी, गंगटोक है लगभग 70 किलोमीटर की दूरी मि स्थित एक ताल हो। गंगटोक है यहाँ पाक्योंग अथवा रम्फू हुदै टैक्सी बाट जान सकिन्छ। ताल चारै तिर पहाडले घेरियाछ। ताल एक किलोमीटर लामो तथा 50 फुट गईलो छ। यहाँ वरपर अनेक दर्शनीय स्थल रयाछन।
राप्ती अञ्चल
जिल्लाहरू
येई अञ्चलमी रयाका जिल्लाहरू यै प्रकार छन्-
गान्तोक
रुमटेक मठ
रूमटेक मठ रुमटेक नघुमि गंगटोक को घुमाई अधूरा मानिन्छ। यो मठ गंगटोक है 24 किलोमीटर की दूरी मि स्थित छ। यो मठ 300 वर्ष पुराना हो। रुमटेक सिक्किम को सबसे पुरानो मठ हो। 1960 का दशक मि यई मठको पुननिर्माण गरिया हो। यई मठ मि एक विद्यालय तथा ध्‍यान साधना कि निउति एक अलग खण्‍ड छ। यइ मठ मि बहुमूल्‍य थंगा पेंटिग तथा बौद्ध धर्म का कग्‍यूपा संप्रदाय सित संबंधित वस्‍तु सुरक्षित अवस्‍था मि छन। यई मठ मि बिहानबेर बौद्ध भिक्षु द्वारा गरिन्या प्रार्थना बहुतै कर्णप्रिय हुन्छ।
दो द्रूल चोर्टेन
यो गंगटोक को प्रमुख आकर्षमिको एक हो। यईकि सिक्किम को सबसे महत्‍वपूर्ण स्‍तूप मानियाछ। यईको स्‍थापना त्रुलुसी रिमपोचे ले 1945 ई. मि गर्याथे। त्रुलुसी तिब्‍बतियन बौद्ध धर्म का नियंगमा सम्‍प्रदाय का प्रमुख थ्या। यई मठ को शिखर सुनले बन्याछ। यई मठ मि 108 प्रार्थना चक्र छन। यई मठ मि गुरु रिमपोचे का दुई प्रतिमा स्‍थापित गरियाछन।
इनहेंची मठ
इनहेंची को शाब्दिक अर्थ हन्छ निर्जन। जुन समय यई मठ को निर्माण हुनलाथ्यो उई समय यई पुरा क्षेत्रमि सिर्फ यही एक भवन थ्यो। यई मठ को खास आकर्षण जनवरी महीनामि यहां हुन्या विशेष नृत्‍य हो। यई नृत्‍य लाई चाम भनिन्छ। मूल रुप मि यई मठ को स्‍थापना 200 वर्ष पहले भयाहो। वर्तमानमि रया मठ 1909 ई. मि बन्याहो। यो मठ द्रुपटोब कारपो लाशई समर्पित अरियाछ। कारपो लाई जादुको शक्‍ित का लागि सम्झिइन्छ।
ऑर्किड अभ‍यारण्‍य
यई अभ्‍यारण्‍य मि ऑर्किड क‍ो सुंदर संग्रह छ। यहां सिक्किम मि पाईन्या 454 किस्‍म का ऑर्किडलाई राखियाछ। प्राकृतिक सुंदरता मन पराउन्या ले यो जरुर देख्नु पड्याहुन्छ।
टाशिलिंग
ताशी लिंग मुख्‍य शहर है 6 किलोमीटर की दूरी मि रयाछ। यहां है कंचनजंघा श्रेणी बहुत सुंदर देखिन्छ। यो मठ मुख्‍य रुपमिएक पवित्र 'बर्त्तन बूमचू' का लागि प्रसिद्ध छ। भनियाछकि यई बर्त्तन मि पवित्र जल राखियाछ। यो जल 300 वर्षों देखि यईमि राखियाछ रे एैलसम्म सुक्या छैन।
ब्रेट ली
ब्रेट ली अष्ट्रेलियाका क्रिकेट खेलाडी हुन।
गान्तोक
पेलींग
यो स्‍थान गंगटोक को पश्‍िचम मा 145 किलोमीटर को दूरी माई छ। यहां केई घर तथा अधिक संख्‍या मि होटल छन। यहांहै कंचनजघांको अदभूत दृश्‍य देखिन्छ। यहां है पर्वत टाकुरा नजिकै लागन्छ मानौकि यो मेरा छेउमि छ रृ मु यईलाई छुन सक्न्याहु। यहां मौसम एकदम अनुकुल भैराखन्छ।
सांगो-चोलिंग
पिलींग है नजिकै सिक्किम को दोसरो सबसे पुरानो मठ 'सांगो-चोलिंग' छ। यो सिक्किम का महत्‍वपूर्ण माईको एक हो। इस मठ का भित्तामि बहुत ही सुंदर चित्र कोरियाछन। पिलींग आउने वालालेयई मठ लाई अवश्‍य घुम्नुहो।
पेमायनस्‍ती मठ
यो मठ पिलींग है थोडा पैदल दूरी मि छ। ग्‍यालसिंग है यईको दूरी 6 किलोमीटर छ। यो सिक्किम को सबसे महत्‍वपूर्ण रे प्रतिष्‍िठत मठ हो। यहां बौद्ध धर्म को पढ़ाईलै हुन्छ। यहां बौद्ध धर्म को प्राथमिक, सेकेण्‍डरी तथा उच्‍च शिक्षा प्रदान गरिन्छ। यहां 50 बिस्‍तराभया एक विश्राम गृह छ। पर्यटक लाई यहां बस्ने सुविधा प्रदान गरिन्छ। इन मठमि कई प्राचीन धर्मग्रन्‍थ तथा अमूल्‍य प्रतिमा सुरक्षित अवस्‍था मि छन। पेमायनस्‍ती मठ को विशेष आकर्षण यहां लागने वाला बौद्ध मेला हो। यहां हर वर्ष फरवरी महीनामि मेला लागन्छ।
सुक-ला-खंग
शाही पूजा स्थल, जो बौद्धों का लागि पूजा को मुख्य स्थान हो। यो एक सुंदर रे आकर्षक भवन हो, यहां भगवान बुद्ध का प्रतिमा रे काठमि नक्काशी कार्य का ठुलो संग्रह छ।
एंचे गोम्पा
निगमापा शैलीमि बन्या यो मोहक गोम्पा शहरका मध्य है 3 कि॰मी॰ उत्तर पूर्व मि छ।
ऑर्किड गार्डन्स सेंचुरी
सिक्किम स्थित यई सेंचुरी मि 450 दुर्लभ किस्मका ऑर्किड छन। यहां अाउन अप्रैल और मई को प्रारंभ रे सितंबर है दिसंबर का बीच को समय सर्वश्रेष्ठ हो। गंगटोक है 12 कि॰मी॰ दक्षिण स्थित एक अर्को उत्कृष्ट ऑर्किड सेंचुरी ऑर्किडेरियम लै हेर्न सकिन्छ।
पुष्प प्रदर्शनी केंद्र
सुंदर कोपिला और फू ललाई यहां खेलेको-मगमगायाको देख्न सकिन्छ। पुष्प प्रदर्शनी केंद्र मि प्रकृति का विविध रङका विभिद दृश्य को आनंद लिन सकिन्छ, यहां ऑर्किड रे फूलका अन्य प्रजाति पनि देख्नसकिन्छ।
डुड्रल चोर्टन एवं गोम्पा
यो विशाल सेतो चोर्टन 108 प्रेयर-व्हील्स (ले घेरियाछ।
डीयर पार्क
बच्चा यई स्थान लाई अवश्य पसंद गर्छन। प्राकृतिकवातावरण विभिन्न प्रकार का हिरणहरु देख्न सकिन्छ। यदि बिहान: 7.30 बजे है 8.00 बजे को आसपास पार्कमि पुग्यापछी हिरण चर्दैगरेक‍ देखिन्छ।
शङ्कर आचार्य
शंकर आचार्य नेपाली चलचित्र क्षेत्रका अभिनेता तथा निर्देशक निर्माता लै हुन् । २०३४ सालबठेइ काभ्रेपलाञ्चोकमी नाःना स्टेजबठेइ कलाकारिता शुरू अर्याऽ उन अच्याल नेपाली चलचित्र तथा टेलीचलचित्रमी लगै अभिनेता तथा निर्देशक रैर्यान। उनले दुई दर्जन है बर्ती चलचित्रअनमी अभिनय अरिराइछन भँण्या भौती टेलिचलचित्रमी लगै अभिनय अरिराइछन। वर्तमान समयमी यिन नेपाली दर्शक मुखाजी लोकप्रिय बन्याऽ हास्य टेलीचलचित्र भद्रगोलका निर्देशक तथा कलाकार लगै हुन्।
जानकीनगर, सिराहा
जानकीनगर सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
जानकीनगर, कैलाली
जानकीनगर गाविस कैलाली जिल्लाको एक गाबिस हो।
ब्लेक लाईभ्ली
ब्लेक एलेण्डर ब्राउन (जन्म: अगस्ट २५, १९८७) एक अमेरिकी अभिनेत्री हुन्।
राप्ती उपत्यका
राप्ती उपत्यका का रूपमी चिनिया यो उपत्यकाको मुख्यनदी राप्ती नदी नै हो।यो उपत्यका दाङ जिल्ला मी रया छ। दाङ उपत्यकाका पूर्व तथा दक्षीणमी पडन्या यो उपत्यका पनि अन्न भण्डारका रूपमाई चिनीयाको छ। राप्ती नदीले चिरेर गयाको यो उपत्यका लाई नेपालको सबभन्दा लामो महेन्द्र राजमार्गले समेत बिचैबाट काट्रदै गयाकाले शिक्षा स्वास्थ का क्षेत्र मी पनि विकास हुदैछ साथै यई उपत्यका भित्र लमही, भालुवाङ तथा कुसुम जस्ता वाणिज्य केन्द्रको पनि विकास हुदै जान्लाछ ।
गिनी
गिनी अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
गिनी बिसाउ
गिनीया बिसाउ अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
ब्रुस ली
ब्रूस ली यक हङकङ अमेरिकन मार्सल आर्टिस्ट, हङकङा: चलचित्र क्षेत्रा: द्वन्द्व कलाकार तथा चलचित्र निर्माता थ्या। ब्रूस ली को जनम सन् १९४० का नोबेम्बर २७ माइ स्यानफ्र्यानसिस्को का चाईनाटाउन माइ भया: थ्या। उनरा बुवा ले उन लाइ चलचित्र क्षेत्र माइ प्रवेश अराइराइथ्यो। उन ले भौति चलचित्र माइ बालकलाकारो: लगै भूमिका निर्वाह अरिराइछ। उन ले १८ वर्षा: उमर माइ अमेरिका जाइबरे उच्च शिक्षा हासिल अरिराइथ्यो रे तसै बगत उन ले मार्सल आर्ट लगै सिकौन्या अरन्थ्या। उन हङकङ रे अमेरिकि दो:रा नागरिक थ्या। उनरि मृत्यु ३२ वर्षा: उमर माइ सन् १९७३ का जुलाइ २० मा भया: हो।
राप्ला गाविस
राप्ला दार्चुला मि रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
जाम्बिया
जाम्बिया अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
जावेद अली
जाबेद अली  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रका पाश्व गायक हुन।
गिरिचौका गाउँ विकास समिती
गिरिचौका  गाउँ विकास समिती  डोटी  मि रयाका गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
शत्रुघन सिन्हा
शत्रुघन सिन्हा चर्चित बलिउड अभिनेता तथा भारतीय राजनीतिज्ञ हुन।
शतक (क्रिकेट)
क्रिकेटको खेलमी जब एक इनिङमी एक वा कयौँ ब्याट्सम्यानले १०० अथवा त्यसहैस बढी रन बनाउन सक्छ भन्या त्यसलाई शतक भणिन्छ । यो शब्द "शतकीय साझेदारी" को रूपमी पनि काममी ल्याउन्या गरिन्छ जब दुई ब्याट्सम्यान सँग-सँगै ब्याटिङ गर्दै टिमको जम्मा स्कोरमी १०० रनको स्कोर थप्न्या गर्छन । एउटा शतक एउटा ब्याट्सम्यानको लागि ठुलो उपलब्धि मानिन्या गरिन्छ रे एउटा खेलाडीको शतक सामान्यतया क्रिकेट तथ्याङ्कहरूमी रेकर्ड गर्न्या गरिन्छ । शतक बनाउनु रे बलरद्वारा ५ विकेट एक इनिङमी लिनु लगभग उस्ता उस्तै माणिन्छ । ब्याट्सम्यानद्वारा बनाइयाको शतकलाई टन वा हन्ड्रेड पनि भन्ने गरिन्छ ।
त्यसैअनुसार, ५० रन एक इनिङमी बनाउनुलाई अर्ध शतक' भन्ने गरिन्छ ।
रामकृष्ण ढकाल
रामकृष्ण ढकाल  नेपाली प्रसिद्ध गायक हुन।
राम चरण
राम चरण एक भारतीयचर्चित अभिनेता हुन् ।
जाेर्डन नदी
जोर्डन नदी २५१ कि मि (१५६ माईल ) लामो पश्चिम एसियाको मृत सागर तिर बग्ने नदी हो।. पश्चिम मा इजरायल र पूर्वमा जोर्डन रयाछन।
जिग्मे खेसर नामग्याल वाङचुक
जिग्मेद गेसर नामग्याल वाङछुग (जो.ङखा: འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་, जन्म फेब्रुअरी २१ सन् १९८० ) भुटान अधिराज्यका वर्तमान राजा तथा पाँचौ राजा हुन्।
जापान
जापान एसिया मी रयाको एक देश हो। जापानको राजधानी टोकियो सहरमी रयाछ।
रामचन्द्र काफ्ले
रामचन्द्र काफ्ले  नेपाली प्रसिद्ध गायक हुन।
रामनगर गाविस
रामनगर सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
भक्तराज आचार्य
भक्तराज आचार्य  नेपाली प्रसिद्ध गायक हुन।
भक्तपुर जिल्ला
भक्तपुर जिल्ला नेपालका ७७ जिल्ला मध्येको एक जिल्ला हो । यो जिल्ला बाग्मती अञ्चलमी पड्डे एक जिल्ला हो । यो नेपालको सब है नानो जिल्ला हो ।
गिरेगडा गाविस
गिरेगडा बैतडी मि रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
जानकी मन्दिर
जानकी मन्दिर पवित्र हिन्दू धर्मस्थल हो । जानकी अर्थात् सीताको यो मन्दिर उनको जन्मस्थल जनकपुरमाई अवस्थित छ। यई मन्दिरलाई मुगल शैलीमी बनाइयाको छ। नेपालको ख्यातीप्राप्त यई मन्दिरलाई कलाको उत्कृष्ट नमुना माणीन्छ। प्राचिन मिथिलाको राजधानी जनकपुरमाई अवस्थित जानकी मन्दिर विश्वभरका हिन्दुको आस्थाको केन्द्र हो। हिन्दु धर्ममाई लोकप्रिय रयाको रामायणकी सीताको जन्मस्थलमी बन्या यो मन्दिर भव्य रे आकर्षक छ। भारत मध्यप्रदेशस्थित टिकमगढकी राजकुमारी वृषभानु कुँवरीले ९ लाख चाँदीका असर्फी खर्चिभर निर्माण गरायाको मन्दिर भयाकाले यईलाई नौलखा मन्दिर पनि भनिन्छ| सन् १८९४ मा शिलान्यास भई सन् १९११ मी मन्दिर निर्माण पूरा भया थ्यो। मन्दिर मिथिलाञ्चलबासीका लागि सांस्कृतिक धरोहर लै हो। मन्दिरको वाषिर्क क्यालेन्डर अनुसार जन्मदेखि मृत्युसम्म प्रायः सम्पूर्ण क्रियाकलाप मिथिला विधिअनुरूप हुन्या गर्याको छ। राम जन्मको अवसरमी हरेक चैत्र रामनवमी, वैशाखमी जानकी नवमी, मंसिरमी रामजानकी विवाह महोत्सव, असोज पूणिर्मामी कोजाग्रत, साउन-भदौमी झुला, फागुनमी परिक्रमालगायत मनाइनु यईका उदाहरण हुन्। प्रत्येक महिनाका पूनिउमाई हजारौ श्रद्धालु भक्तजन सहभागी हुनान। यई मन्दिरलाई नेपाल सरकारले विश्व सम्पदा क्षेत्रमाई सुचिकृत अद्धाइ प्रयास जारि राख्याको छ। धार्मिक रे सास्कृतिक हिसाबले सम्पन्न मैथिली सभ्यताको धरोहरको रुपमाई रयाको छ जानकीधाम।
भगवतपुर गाविस
भगवतपुर सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
राम
राम अथवा श्रीराम हिन्दु धर्मका पूज्य देवता भगवान विष्णुका सातौं अवतारका रुपमी अवतरित देवता हुन् । उनी अयोध्याका राजा दशरथआ छोरा थ्या । उनरी इजाओ नाउँ कौशल्या थ्यो । उनरो ब्या मिथिलाआ राजा जनककी चेली सीताआ साथ भयाओ थ्यो । उनले पिताओ आज्ञा मान्नाइ निउँती चौध वर्ष वनवास भोग्या थ्या । लंङ्काका राजा रावणलाई मारिवर उनरो वनवास मेटियाको हो ।
जिजोडमाण्डौ गाउँ विकास समिती
जिजिडमाण्डौ  गाउँ विकास समिती  डोटी  मि रयाका गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
भक्तपुर दरवार क्षेत्र
भक्तपुर दरवार क्षेत्र ऐतिहासिक दृष्टिकोणमी मात्रै नभई साँस्कृतिक प्राचिन शिल्पकला रे हस्तकलाको लागि समेत महत्वपूर्ण स्थल रयाको छ। प्राचिन कालमी मल्ल राजाहरू वसोवास गर्न्या गर्याको यो क्षेत्रमाई पचपन्नझ्याले दरवार, भुपतिन्द्र मल्लको सालिक, भगवती मन्दिर, ठूलो घण्टा, तुलजा भवानीको तलेजु मन्दिर, सुनको ढोका आदि प्राचिन तथा ऐतिहासिक दृष्टिकोणवाटी अत्यन्त महत्वपूर्ण कला कृतिहरूको विशाल रे अनौठो भण्डार विद्यमान रयाको पाइन्छ। युनेस्कोको विश्व सम्पदा सूचीमाई पड्याको भक्तपुर दरवार क्षेत्र वास्तवमाई खुल्ला संग्राहलयहरूको रूपमी रयाको छ।
रामनाकोट
राम्नाकोट कालिकोट जिल्लामी रह्याको यक गाउँ विकास समिति हो। १९९१का जनगणना अन्सारअ येइ ठउरोः जनसंख्या २५४३ हो।
जिघौल
जिघौल दक्खिन-पूर्वी नेपाल का सगरमाथा अञ्चल का सिराहा जिल्ला मी रयाः गाउँ विकास समिति हो। २०४८ साल का जनगणना का बेला येइ ठउर को जनसङ्ख्या ६९७ घरधुरि मी ३७१९ थ्यो।
भगवती गाविस
भगवती दार्चुला मि रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
भगवतिपुर
भगवतिपुर सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
रामपुरा मल्हनियाँ गाविस
रामपुरा मल्हनियाँ सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
शनिग्रह
शनिग्रह (प्रतीक: ) सौर्यमण्डलमा सूर्यहै छैटौं ग्रह हो। यो यौटा ग्यासको पिण्ड (अङ्ग्रेजीमा gas giant), हो जईमा ग्यास नै ग्यास रया छ रे शायद यइमा ठोस सतह नै छैन। यईको वरिपरी एकदमै ठूलो ग्रहीय चक्का छ जुन बरफ रे खनिज चट्टानले बन्या छ।
शनि ध्रुव तिर चेप्टो रे भुमध्यरेखातिर फैलेको छ किन भनें यो एकदम तिब्र गतिले घुम्छ। शनि सौरमण्डलको एउटामात्र त्यस्तो ग्रह हो जईको घनत्व पानीको भन्दा कम छ। त्यसैले यदि शनिलाई ठूलो पोखरीमा राख्‌ने हो भने पोखरीमा शनि तैरने छ।
शनिका धेरै चन्द्रहरू छन्। ३० वटा चन्द्रका नामाकरण गरीयाका छन्। बाँकीका चन्द्रका नाम छैनन्। १९८० भन्दा पहिले भेटाइयाका वा पत्ता लगाइयाका चन्द्रलाई टाइटन, रिया,, डायोनी, टिथिस, एन्सेलडस, माइमस, हाइपेरियन, फिबी रे ज्यानस भनिन्छ। टाइटन शनिको सबैभन्दा ठूलो चन्द्र हो। डिसेम्बर २००४ र जनवरी २००५मा शनिका नजीकैबाट खिचिएका धेरै फोटाहरू लिइयाका थिए। यईको श्रेय जान्छ त्यो मानव निर्मित भू-उपग्रह जईलाई भनिन्छ। त्यस भू-उपग्रहको एउटा भागले त अझ टाइटनमा अवतरण पनि गरेको थियो।
शम्भुजीत बाँस्कोटा
शम्भुजीत बाँस्कोटा  नेपाली  प्रसिद्ध संगीतकार हुन।
जितेन्द्र
जितेन्द्र भारतीय चलचित्र क्षेत्रका बहुप्रसिद्ध अभिनेता हुन्।
रामशाह
राम शाह गोरखा राज्यका संस्थापक द्रव्य शाहका नाती हुन् । उनको शासनकाल वि.सं.१६६३ देखी १६९० सम्म ३७ वर्ष चल्या थ्यो । यिन नेपालका राष्ट्रिय विभूति हुन्।
शनि-अर्जुन नगरपालिका
शनि-अर्जुन नेपालाऽ मेची अञ्चलाऽ झापा जिल्ला मी रयाऽ यक नगरपालिका हो। यो झापा जिल्ला मी अवस्थित धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलाऽ सङ्ङै पुरानु व्यापारिक केन्द्र लै हो। शनिश्चरे रे अर्जुनधारा गाविस मिलिबर शनि-अर्जुन नगरपालिका बन्याऽ हो। कन्काई रे बिर्तामोड का बीचैनि रयाऽ यो नगरपालिका पूर्व पश्चिम जोड्ड्या महेन्द्र राजमार्गाऽ उत्तर मी अवस्थित छ। शनिश्चरे बजार भयीऽ ठउर लाई नगरपालिकाऽ केन्द्र बनाइयाऽ छ। येइ नगरपालिका मी पड्ड्या अर्जुनधारा पूर्वोऽ यक ठुलो धार्मिक स्थल हो।
जनसङ्ख्या
शनिश्चरे लै अर्जुनधारा गाविस मिलिबर शनि-अर्जुन नगरपालिका बन्याऽ हो। तबै बि.सं.२०६८ का जनगणना अन्सारअ दुएइ ठउराऽ जनसंख्या लाई जोड़ञ्ज्याँ ४५,१७४ रयाऽ छ।
भगवानपुर, सिरहा
भगवनपुर सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
रामशिखरझाला गाविस
रामशिखरझाला गाविस कैलाली जिल्लाको एक गाबिस हो।
शम्भुनाथ नगरपालिका
शम्भुनाथ नगरपालिका सप्तरी जिल्लामी रयाको एक नगरपालिका हो |
शरणामती
शरणामती झापा जिल्ला मी रयाको एक गाउँ विकास समिती हो |
शनिवार
छञ्चरवार या शनिश्चर‍‍वार विक्रम संवत् पातणाआ अन्साऱ हप्‍ताआ सताउँ दिन और शुकवार रे आइतवारआ बीच मीको दिन हो। तर युरोप रे और केयि देशअन मी भण्या छञ्चरवारलाई हप्ताआ छयाउँ दिन माण्णान। आइ.एस.ओ. ८६०१ मापदण्डआ अन्साऱ लै यो हप्ताआ छयाउँ दिन हो। येईको नामाकरण शनि देपता, जईलाई शनि ग्रहको रूप माणिन्छ,को नाउँबठेइ अरिया हो। हिन्दु धर्मआ किवदंती अन्साऱ छञ्चरवार या शनिवारआ देपता/स्वामी काली हुन् । नेपाल मी छञ्चरवार मात्तरि सप्ताह अन्तको रूप मी एक दिन सार्वजनिक छुट्टी हुन्छे। नेपाल मी राणा प्रधानमन्त्री भीम शमशेर ले छञ्चरवार सार्वजनिक कार्यालयअन मी साप्ताहिक विदा दिन्या चलनओ शुरूवात अर्‍या: हुन्। नेपाल बाहेक इजरायल मी लै छञ्चरवार सार्वजनिक छुट्टी हुन्छे।
भजनी गाविस
भजनी गाविस कैलाली जिल्लाको एक गाबिस हो।
गुगल
गुगल संयुक्त राज्य अमेरिकाको एक बहुराष्ट्रीय सार्वजनिक कम्पनी हो, जैले ईन्टरनेट सर्च, क्लाउड कम्प्युटिङ रे विज्ञापनका क्षेत्रमी अत्याधिक लगानी गरि राखीछ ।
जितेन्द्र मुखिया
जितेन्द्र कुमार मुखिया (जन्म: २२ नोभेम्बर १९९२) नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन।जितेन्द्र दाँयाहाते ब्याट्सम्यान रे दायाँ हाते मध्यम तिव्र बलर हुन। उनले नोभेम्बर २०१३ को डेनमार्क विरुद्धको खेल बठेई अन्तर्राष्ट्रिय खेल सुरुवात गर्याका हुन।
उनी राष्ट्रिय लिगमी नेपाल आर्मी क्लब रे नेपाल प्रिमियर लिगमी पञ्चकन्या तेज टिम बठेई खेल्लान।
भटना
भटना गाउँ विकास समिती बैतडी जिल्लामी रयाको एक गाउँ विकास समिती हो ।
भजनी त्रिशक्ति नगरपालिका
भजनी त्रिशक्ति नगरपालिकन कैलाली का लालवोझी, भजनी, रे खैलाड गाविहरू मिलाई बनाइया नगरपालिका हो।
गुजर
गुजर गाउँ विकास समिती बैतडी जिल्लामी रयाको एक गाउँ विकास समिती हो ।
गुजर गाविस
गुजर बैतडी मि रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
शरीर
शरीर ज्युना ब्यक्ति अथवा पशुको भौतिक संरचना हो। मरया ब्यक्तिको शरीरलाई लाश अथवा मुर्दा भणीन्छ।
रामवरण यादव
'''डा. रामवरण यादव''' (जनम २००४ साल माघ २२ गते) नेपालआ पयिल्ला तथा भूतपूर्व राष्ट्रपति हुन। उन २०६५ साउनमी चुनीयाआ नेपालआ पयिल्ला राष्ट्रपति हुन । उनले येइ है पैल्ली स्वास्थ्य मन्त्रीया रूपमी रे नेपाली काँग्रेस पार्टीया महासचिवआ रूपमी काम अर्‍या हो।
यादव वि.सं. २०४७ बठेइ २०५० सम्म नेपाली कांग्रेसआ सरकारमी स्वास्थ्य राज्यमन्त्री थ्या । उन वि.सं. २०५६ सालआ चुनावमी नेपाली कांग्रेसआ उम्मेद्वारआ रूपमी प्रतिनिधि सभा खिलाइ चुनीया थ्या। उइ चुनाउ पछा उन स्वास्थ्यमन्त्री भयाआ हुन्। वि.सं. २०६४ चैतआ मैना भया संविधान सभाआ चुनावमी यादव ले धनुषा ५ संसदीय क्षेत्रमी प्रतिस्पर्धा अर्‍यो । १०,३९२ मत पाइबर तै ठउर बठेइ चुनावमी उनले जित्यो। २०६५ साउन ६ मी राष्ट्रपति खिलाइ दोसर्‍याँ भयाआ चुनावमी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)या उमेद्वार राम राजा प्रसाद सिंहलाई २८२ हराइबर उन नेपालआ पैल्ला राष्ट्रपतिया रूपमी चुनिया हुन। उनले संविधान सभामी पण्याआ ५९० मत मध्ये ३०८ मत पायाआ थ्यो । उनले वि.सं. २०६५ साउन ८ गते नेपालआ पैल्ला राष्ट्रपतिया रूपमी शपथ खायो । प्रधान न्यायाधीश केदारप्रसाद गिरीले उनलाई राष्ट्रपति भवन शीतल निवासमी पद रे गोपनीयताआ शपथ ख्वयया थ्यो । शपथ ग्रहण समारोहमी उइबेलाआ प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला लगायतआ और लै भौत पौना उपस्थित थ्या। तै पछा उनले उपराष्ट्रपति परमानन्द झालाई शपथ ग्रहण अराया थ्यो ।
व्यक्तिगत जीवन
रामबरण यादवकाको जनम २००३ माघ २२ गते थानी यादव र राम रति यादवका सन्ताना रूपमी भया थ्यो । उनरो विवाह जुलेखा यादव सित भया हो। यादवकि श्रीमतीको १९८३ मी मृत्यु भया हो । उनका सन्तानहरूमी दुई छोरा (डा. चन्द्रमोहन यादव र ई.चन्द्रशेखर यादव) र एउटी छोरी (अनीता यादव) हुन । यादव अहिले शीतलनिवासमा छोरा (चन्द्रमोहन यादव) र छोरी (अनीता यादव)का साथ बस्सान। उनका कान्छा छोरा (चन्द्रशेखर यादव) संयुक्त राज्य अमेरिकामी छन ।
सार्वभौम भयाऽ राष्ट्रअन
यो सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रअनको सुची ले सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रअनको विश्व मानचित्र माइ स्थिति रे तिनरोको अवस्थाको बारेमाई जानकारी प्रदान गरन्छ। तल दिइया: २०६ राष्ट्रअनको सुची दुईभागमाइ विभाजित छ :-
तलका श्रेणी संयुक्त राष्ट्र संघको सदस्य प्रणाली अनसार ३ भागमी बाँडिया: छ जइ माइ: १९३ संयुक्त राष्ट्र सदस्य, २ पर्यवेक्षक राष्ट्र, रे ११ अन्य सदस्य राष्ट्रअन रया: छन्। सीमाक्षेत्र बिबाद श्रेणीले जइ राष्ट्रको सीमा बिबाद (१९० राष्ट्र) नाइँथिन रे सीमा बिबाद रया: (१६ राष्ट्र)अनलाई अंकित गरुन्छ। ए किसिमको सूचीलाई निर्धारण गद्दाइ केही कठिनाई तथा बिबादास्पद प्रक्रिया हुन सकन्छ क्याइ भण्या राष्ट्रको दर्जाकि लाइ कोइ मापदण्ड निर्धारण नगरिया हुँना समुदायमी रयाः सम्पूर्ण सदस्य राष्ट्र बाध्य छ । यस सूचीको सामाग्रीलाई निर्धारण गर्ने मापदण्ड माथि विशेष जानकारीको लागि तल दिइएको समावेशीको लागी मापदण्ड हेर्या:। सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रको सुची वास्तविक स्थितिलाई दर्साउछ जइको पहिचान भइसक्या छ।
गुगुल्डि
गुगुल्डि डोटेली भाषा मी प्रकाशित हुन्या डोट्याल्लि मासिक साहित्यिक पत्रिका हो। येइको प्रकाशन भिमदत्त नगरपालिका, कन्चनपुर जिल्ला बठे हुन्छ। यो पत्रिका वि.सं. २०५४ साल बठेइ लगालग प्रकाशित हुन्‍नाछ़। येइका प्रधान सम्पादक तथा व्यवस्थापक वीरबहादुर चन्द 'विश्राम' हुन्।
गुण कन्सरा
गुण कन्सारा यक भारतीय मोडल रे अभिनेत्री हुन् । उनको जन्म भारतको मुम्बईमी भया हो । उनले विभिन्न टेलिभिजन धारावाहिकमी काम अरीराइछन रे वर्तमान समयमी नादानियामी काम अद्दै छिन् ।
जिबुटी
जिबुटी अफ्रिका महाद्वीपमाई रयाको एक देश हो।
भटमास
भटमास ग्लाईसिन प्रजातिको वनस्पति हो। यो विशेष गरि दक्षिण एसियामाई पाईने गर्छ। भटमास एक खेति हो। यो दालको सट्टा तिलको खेति जसो मानिन्छ।
साहना बज्राचार्य
साहना बज्राचार्य (Sahana Bajracharya) एक व्यावसायिक मोडल, टेलिभिजन प्रस्तोता, अभिनेत्री रे मिडीया व्यक्तित्व हुन्। उन मिस नेपाल अर्थ २०१० कि उपाधि विजेता हुन्। उनले अमेरिकाको स्थानीय संस्करण अमेरिकाज नेक्स्ट टप मोडेल अन्तर्गत मेगा मोडेलको दोसरो संस्करणलाई प्रस्तुत गरेइ छन्। उन लोकप्रिय बबन्नाइ बारम्बार विवादमी तानिन्या गर्छिन। उन टिएनएम नामक लोकप्रिय पत्रिकाको पृष्ठमी आफ्नो ठाउँ बनाउन सफल भएकी छन्। हालै उनि एउटा मदिरा कम्पनी रस्लन भोड्काको विज्ञापनमी धेखा पणे छन्।
शरद भेसवाकर
शरद अन्तर्राष्ट्रिय शतक बनउन्या तेस्रो नेपाली खेलाडी हुन। उनले फेब्रुअरी २०१० मी २०१० आईसीसी वर्ल्ड लिग डिभिजन ५ को फिजी विरुद्धको खेलमी १३४ बलमी १०५ रन बनाया हुन।
सि जिनपिङ
सि जिनपिङ गणतन्त्र चिन का राष्ट्रपति हुन। उनी चिनिया कम्युनिस्ट पार्टीका नेता हुन।
गुजरात
गुजरात पश्चिमी भारत को एक प्रान्त हो। यईको उत्तर-पश्चिमी सीमाले पाकिस्तानको सिमालाई छुन्छ। राजस्थान रे मध्य प्रदेश यईको उत्तर एवं उत्तर-पूर्वमा स्थित छन् । महाराष्ट्र यईको पूर्बमा छ । अरब सागर यईको पश्चिम-दक्षिणी सीमामा स्थित छ । यईको दक्षिणी सीमामा दादरा एवं नगर-हवेली छन् । यई प्रान्तको राजधानी गान्धीनगर हो । गान्धीनगर प्रान्तको प्रमुख व्यवसायिक केन्द्र अहमदाबाद नजीक स्थित छ। गुजरातको क्षेत्रफल १,९६,०७७ किलोमिटर छ ।
शशी रावल
शशी रावल  नेपाली आधुनिक गायिका हुन।
शल्यचिकित्सा
शल्यचिकित्सा सामान्य अौषधी र सुईबाट निको नहुन्या रोगको तालिमप्राप्त शल्यचिकित्सक बाट अप्रेशन गरेर गरिन्या उपचार हो। धेरै जसो रोगहरु सामान्य अौषधिको प्रयोगले निको पार्न सक्दैन।यई अवस्थामा ठाँउमा चिकित्सकले शरिरको सम्बन्धित ठाँउमि उपकरणले चिरफार गरि उपचार गरिन्छ।यो चिकित्सा अपेक्षाकृत महँगो र केही अस्पतालमा मात्र उपलब्ध हुन्या हुन्छ।
सिंगापुर
सिंगापुर एसिया मी रयाको एक देश हो।
सिंगौडी
सिंगौडी दैलेख जिल्लामी पडडे एक गाऊ विकास समिति हो ।
गुयाना
गुयाना दक्षिण अमेरिका मि रयाको एक देश हो।
भदैया
भदैया सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
भटना गाविस
भटना नेपाल का महाकाली अञ्चल का बैतडी जिल्ला को यक गाउँ विकास समिति हो। यै गाउँ मी ५४९ घर छन्।
जनसंख्या
नेपाल का सन् २००१ का जनगणना अन्सारअ भटना को जनसंख्या ३३६३ छ। जै मी है पुरुष ५०%, रे महिला ५०% छन्।
शहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय रोग केन्द्र
शहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय रोग केन्द्र नेपालको एकमात्र सरकारी मुटुरोग अस्पताल हो। येले छोटै अवधीमी प्रशिद्धी कमाएको छ। बाँसवारी छाला जुत्ता कारखाना रया स्थानमी सो कारखानाको निजीकरण पछि गंगालाल राष्ट्रिय हृदय रोग केन्द्र बनाइया थ्यो | यो अस्पताल सस्तो उपचारका लागि चर्चित हुनुका साथै नेपालका साथै थोरै स्वनिर्भर सरकारी अस्पताल मध्य एक भएको छ।
गुरुखोला
गुरुखोला गाउँ विकास समिती बैतडी जिल्लामी रयाको एक गाउँ विकास समिती हो ।
सिंग्याही मडान
सिंग्याही धनुषा जिल्ला मी रया एक गा. वि. स. हो |
गुरुखोला गाविस
गुरुखोला बैतडी मि रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
शान
शान  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रका प्रसिद्ध पाश्व गायक हुन।
भदो
भदो या भाद्र (भदौ) महिना १२ महिनाहरू मध्यमाईको एक महिना हो। प्राचिन ज्योतिष शास्त्रको चंद्रमास प्रणाली अनुशार भाद्र महिना श्रावण पूर्णिमाको भोलिपल्ट देखि सुरु हुन्छ रे सौर्यमासका अनुशार सिँह सक्रांतिको दिन देखि भदौ महिनाको सुरुवात मानियाको छ। तर शाक्य पंचांगमा भने भाद्र महिना सिँह सक्रांतीको ५ दिन पछाडी सुरु हुन्छ। प्राय: सौर्यमास शुत्रलाई नै अपनाइयाको देखियाको छ। भाद्र महिना बर्षाऋतुको दोस्रो महिना हो। अंग्रजी महिनाको आधा अगस्टको महिना रे आधा सेप्टेम्बरको महिना भदौ महिना भितर पडन्छ।
भद्रपुर गाविस
भद्रपुर गाउँ विकास समिती डडेल्धुरा   मि रयाको गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
जितु नेपाल
जितु नेपाल नेपालाः यक चर्चित हाँस्य कलाकार हुन। उनलाई "मुन्द्रे" भणीबर लगै पछ्याड्डान। उन हाँस्य टेलिश्रिङ्खला बठेइ दर्शकअन लाई मनोरन्जन दिन्या अद्दान। जितु नेपालले "ट्वाक्क टुक्क" नामक हाँस्य टेलिशृङ्खला बठेइ चलचित्र जीवनोः सुरूवात गर्याः हुन। तै पाछा जितु नेपालले लगभग तीन दर्जन चलचित्रमी अभिनय लै अरिसकिराइछन पुइलै उन लाई चलचित्र तिर तति मोह आथिन। उनलाई अच्याल दर्शकसामु मुन्द्रे भणिबर पछ्याणाउन्या टेलिश्रिङ्खला भँण्या जिरे खुर्सानी हो। जितु नेपाल रे शिवहरि पौडेलले जिरे खुर्सानी टेलिश्रिङ्खला सन् २००३ बठेइ नेपाल टेलिभिजन बठेइ सञ्चालनमी ल्यायाः हुन। येइ टेलिचलचित्रमी जितु नेपाल लाई चेलाः भुमिकामी धेक्द पाइन्छ।
कुन्की जिन्नगी
जितु नेपालोः जनम बि. सं. २०३२ असार १ गते भयाः हो। जितु नेपालले बि. सं. २०४८ सालमी सिन्धुपाल्चोकाः जाल्पा मावि बठेइ एसएलसी परिक्षा दियाः हुन। एसएलसी परिक्षामी उनरो सिम्बोल नम्बर ३७९५५'यु' थ्यो। जितुले एसएलसी दोसरा श्रेणीमी अरिराइथ्यो। तै वर्ष उनरो विद्यालय बठेइ ४०/४५ जनाले एसएलसी परिक्षा दियाबरलै उन सुद्दाँ ५ जना मात्तरी उत्तीर्ण भयाः थ्या। जितु नेपालले बि. सं. २०५९ फागुन १३ गते मुना नेपाल सित मागी ब्या अर्याः हुन। उनरो ब्या तुलसी घिमिरे, शिवहरि पौडेल, दीपकराज गिरी, दीपाश्री निरौला जसा और भउतै चर्चित कलाकारअनैः उपस्थिति थि। जितु रे मुना नेपालाः दुइ सन्तान छन्। उनरि चेली समृद्धिको बि.सं. २०६१ सालमी रे चेला सक्षमको बि.सं. २०६३ सालमी जनम भयाः हो।
गुलरिया नगरपालिका
गुलरिया नगरपालिका बर्दिया मि रयाको नगरपालिकान मध्येको एक नगरपालिका हो ।
यी पनि हेर्या
बर्दिया जिल्ला
भद्रपुर नगरपालिका
भद्रपुर झापा जिल्ला मी रयाको एक नगरपालिका हो |
शाङ्घाई
शाङ्घाई/सेङ्घाई चीन को सबैहै ठुलो सहर हो। व्यापारिक तथा वित्तीय राजधानी मानियाको यो सहर परम्परालाई बचाउँदै विश्वकै गगनचुम्बी भवनको सहर बन्नलाछ। करिब दुई करोड जनसङ्ख्या रयाको यो सहर अर्बपतिको सहर पनि हो। बहुभाषा, बहुधर्म रे संस्कृति रयाको यो सहरले विज्ञान रे प्रविधिको अत्याधुनिक उत्पादनलाई उपयोग गरिरयाको छ। चार दर्जनभन्दा बढी ख्याति पराप्त बहुराष्ट्रिय कम्पनी रयाको यो सहरले कुल राष्ट्रिय आयमी १२ प्रतिशतभन्दा बढीको योगदान पुर्‍याउँदै आयाको छ।
गुल्मी जिल्ला
गुल्मी  जिल्ला पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रमी पड्या एक जिल्ला हो ।  यो लुम्बिनी   अञ्चलमी पडन्छ ।
सिंजा उपत्यका
कर्णाली अञ्चलमी रया यो उपत्यका ऐतीहासीक जुम्ला राज्यको राजधानी तथा वर्तमान नेपालको प्रशासनिक संरचनामा कर्णाली अञ्चल तथा जुम्ला जिल्ला को समेत सदरमुकाम हो । अत्यन्त विकट पहाडी तथा हिमाली क्षेत्र विच रयाको यई उपत्यकाको भुगोल अनुपम छ । तिला नदी यो उपत्यकालाई चिर्दै बाहिर निस्किया छ । ऐतीहांसीक बजार भयापनि हवाइ सम्पर्क मात्र भयाको सिंजा उपत्यकामा हालै मात्रै सुर्खेत उपत्यका संग कर्णाली राजमार्ग मार्फत जोडीयाको छ । स्याउ लगायतका फलफुलको उत्पादनमा यो उपत्यका अग्रणी मानिन्छ ।
शान्ति पार्टी नेपाल
शान्ति पार्टी नेपाल नेपालो यक राजनीतिक दल हो। येइ ले संविधान सभा निर्वाचन २०६४ मी भाग लीराइथ्यो।
शानहैथा
शानहैथा सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
जिम्बावे
जिम्बावे, आधिकारिक रूप मैं गणतन्त्र जिम्बावे (अंग्रेजी: Republic of Zimbabwe), जै लाई पैली दक्षिण रोडेशिया, रोडेशिया, गणतन्त्र रोडेशिया और जिम्बावे रोडेशिया का नाउँ ले लगै पछ्याँणिन्थ्यो, अफ्रिकी महाद्वीप का दक्षिणी हिस्सा मैं जाम्बेजी और लिम्पोपो नदीअन का बीच स्थित यक भू-परिवेष्ठित देश हो। येइका ओड़ा दक्षिण मैं दक्षिण अफ्रिका, दक्षिण पश्चिम मैं बोत्सवाना पश्चिमोत्तर मैं जाम्बिया रे पूर्व मैं मोजाम्बिक सित मिल्लान। अङरेजी, शोना (यक बान्तु भाषा) रे देबेल (यो लै यक बान्तु भाषा हो) जिम्बावे का तीन आधिकारिक भाषा छन।
शार्लिज थेरोन
शार्लिज थेरोन (/ʃɑrˈliːz ˈθɛrən/ shar-leez therr-ən; अफ्रिकी उच्चारण: [ʃɐrˈlis tron]; (जन्म: ७ अगस्ट १९७५) एक हलिउड अभिनेत्री, निर्मात्री र फेसन मोडल हुन्।
शाल्मली खोलगडे
शाल्मली खोलगडे  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रकी पाश्व गायिका हुन।
जिरी
जिरी दोलखा जिल्ला  मि रयाको एक प्रसिद्ध ठउर हो।जिरी को प्राकृतिक भुवनोट स्विट्जरल्याण्ड संग मिल्दोजुल्दो भयाकाले यइलाई मिनी स्विट्जरल्याण्ल भनेर चिनिन्छ। शेर्पा हरुको बसोबास भयाको जिरी चिज रे चौरीका लागि प्रख्यात ठउर हो।हरियाली वातावरण भयाको जिरी मा हाल चिया खेती पनि सुरु गरिया छ।
जिया खान
नफिसा खान वा जिया खान‏ एक भारतिय चलचित्र अभिनेत्री हुन् । ३ जुन २०१३ मी मुम्बईको जुहु स्थित सागर संगित अपार्टमेन्टमी उनको लाश झुन्डिएर अत्महत्या गर्‍याको अवस्थामी फेला पर्‍याको थ्यो ।
प्रारम्भिक जिवन
जिया खानको जन्म २० फेब्रुअरी १९८८ मी न्यूयोर्क शहरमी भयाको थ्यो ।
शाशा तिरुपती
शाशा तिरुपती  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रकी पाश्व गायिका हुन।
भरत खवास
भरत खवास नेपाली फुटबल खेलाडी हुन । भरत क्लब फुटबलमी नेपाल आर्मी क्लबकि तर्फबाटी खेल्न्या अर्दछन ।
जीवन लुइटेल
जीवन लुइटेल नेपालका एक बहु-प्रसिद्द अभिनेता हुन् ।
गृष्म ऋतु
गृष्मऋतु जै लाई "गृष्मकाल" अथवा "गर्मीऋतु" "गृष्मर्तु" लै भण्णान। यो ६ ऋतुउन माईको यक ऋतु हो। गृष्मऋतु को नाउँ संस्कृत भाषाः ("गृष्म"=गरम +"ऋतु"=काल) मिलिबर बन्याः हो। हिन्दू मैनाअन को जेठ महिना रे असाड़ मैना गृष्मऋतु अन्तर्गत पड्डान। येइ ऋतु माई गर्मीको प्रकोप बर्ता हुन्छ।
जीव विज्ञान
जीव विज्ञान प्राकृतिक विज्ञानऐ तीन विशाल शाखाअन मद्धे यक हो। यो विज्ञान जीव, जीवन रे जीवनआ प्रकृया सित सम्बन्धित छ। येइ विज्ञान मि बोट-बट्यौला रे जनावरअनओ उत्पत्ति, इतिहास, भौतिक गुण, जैविक प्रक्रम, कोशिका, आदत, इत्यादियो अध्ययन अरीँछ।
जीव विज्ञान शब्दओ प्रयोग सब है पैल्ली लैमार्क रे ट्रविरेनस नाम का वैज्ञानिकअनले १८०२ ई० मे अर्‍याआ हो। विज्ञान ऐ तो शाखा जो जीवअन सित सम्बन्धित छ, जीवविज्ञान भणीँछे।
जीव
जै वस्तुअन ऐ उत्पत्ति कसै विशेष अकृत्रिम जातीय प्रक्रियाआ फलस्वरूप हुन्छे, जीव भणीँछ। यिनरो यक परिमित जीवनचक्र हुन्छ। हम सप्पै जीव हौँ। जीवअन मी केयि मौलिक प्रक्रिया हुनान:
गेनिथ पाल्ट्रो
गेनिथ पाल्ट्रो एक अमेरिकी अभिनेत्री तथा गायिका हुन ।
गुस्ताभ आइफिल
एलेजान्द्रे गुस्ताभ आइफिल (जन्म बोनिकहाउसेन दित आइफिल; ; १५ डिसेम्बर १८३२– २७ डिसेम्बर १९२३) एक फ्रेञ्च सिभिल इञ्जिनियर रे वास्तुकार थ्या । वहाँले फ्रान्सको प्रख्यात रे सम्मानित कोल सेन्ट्राले देस आर्ट्स एट म्यानुफेक्चर्सबठेई स्नातकको पढाई पुरा गर्‍याका थ्या । आइफिलले फ्रान्सेली रेल्वे सञ्जालका लागि विभिन्न बाँध बनायाका थ्या जसमी गाराबिट भायडुक्त सबैहै प्रसिद्ध रह्याको छ । वहाँलाई विश्वप्रसिद्ध आइफिल टावर, पेरिसको निर्माण रे स्ट्याच्यु अफ लिबर्टी न्यू योर्कको निर्माणमी योगदानको लागि चिन्ने गरिन्छ ।
शाहरूख खान
शाहरूख खान (Shah Rukh Khan) भारतीय चलचित्र क्षेत्रका बहुप्रसिद्ध अभिनेता हुन् ।
सिंहदरवार
सिंहदरबार नेपालका प्रधानमन्त्रीको कार्यालय रे अन्य सरकारी कार्यालयहरू भयाको परिसर हो। यो काठमाडौंको मध्य भागमाई अवस्थित छ। यहाँ नेपालका सबैभन्दा महत्वपूर्ण सरकारी कार्यालयहरू रयाका छन्।
इतिहास
सिंहदरबार राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेरले आपनु निजी निवासको रूपमाई इ.सं. १९०३ मा बनाउन लगायाका थिए। यईको निर्माण कार्य सुरू भयाको एक वर्ष भित्र नै पूरा भयाको थियो। निर्माण पूरा हुँदा यईमा १,७०० वटा कोठाहरू थिए जुन त्यई बेलाको एसिया भरिको सबैभन्दा ठूलो दरवार थियो। यईको निर्माणमाई त्यई बेलाको पच्चीस लाख रूपैयाँ खर्च भयाको थियो।
रामेछाप जिल्ला
रामेछाप नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुरमी रयाको एक दुर्गम पहाडी जिल्ला हो।
सिंहदरवार
इतिहास
२००७ सालमी राणा शासनको अन्त्य भया पछि सिंहदरवारमाई नेपाल सरकारको कार्यालय राखियो। त्यतिबेला यो दरवारमी प्रधानमन्त्रीको कार्यालय देखि लिएर सम्पूर्ण मन्त्रालयहरू अवस्थित थिया।
२०३० साली यहाँ ठूलो आगलागी भयाको थियो। त्यकबाटी यओको पछाडि पट्टिको धेरैजसो भाग नष्ट भयिको थियो। त्यई आगलागी पछि थुप्रै सरकारी कार्यालयहरू अन्त सारिया हो। हाल सिंहदरबार परिसरमाई थुप्रै नयाँ भवनहरू बन्याका छन्।
वास्तुकला रे श्रृङ्गार
यो भवन युरोपेली शैलीमाई बन्याको छ। चन्द्र शमशेर शिकार तथा कलाका सौखिन भयाकाले त्यई बेला उनले यईका भित्ताहरू शिकार गरियाका जनावरहरू तथा युरोपेली शैलीका चित्रकलाहरूले सजायाका थिए। बत्ती तथा अन्य श्रृंगारका वस्तुहरू युरोपबाटाई मगाईयाको थियो।
भर्ता
भर्ता कालिकोट जिल्लामी अवस्थित यक गाउँ विकास समिति हो। १९९१का जनगणना अन्सारअ येइ ठउरोः जनसंख्या ४००८ हो।
सिंहासैन
सिंहासैन दैलेख जिल्लामी पडडे एक गाऊ विकास समिति हो ।
भवनीपुर कालाबन्जर
भवनिपुर सिराहा गाविस सिराहा जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
गेलाँ
गेलाँ कालिकोट जिल्लामी अवस्थित यक गाउँ विकास समिति हो। १९९१का जनगणना अन्सारअ येइ ठउरोः जनसंख्या २६८५ हो।
भवानी
भवानी दैलेख जिल्लामी पडडे एक गाऊ विकास समिति हो ।
गैरागाउँ गाउँ विकास समिती
गैरागाउ गाउँ विकास समिती  डोटी  मि रयाका गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
शाहिद कपूर
शाहिद कपूर  (जन्म २५ फेब्रुअरी १९८१) भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक प्रसिद्ध अभिनेता हुन्।
शाहिद माल्या
शाहिद माल्या  भारतीय सांगीतिक क्षेत्रका पाश्व गायक हुन।
रायपुर
रायपुर छत्तीसगढ को राजधानी हो। यो देश को २६ अौ राज्य हो। ०१ नवम्बर २००० मि यईलाई मध्यप्रदेश मिहै विभाजित गरि छत्तीसगढ़ को निर्माण भयाहो।
इतिहास
पुराना भवन एवं किलाका अवशेष मा आधारित केई इतिहासविदका मान्यतानुसार यो शहर वीं सताब्दिमि अस्तित्व मा अायाहो। ज्यादातर जनता यो १४ अौ शताब्दीमि बस्याको मान्छन
जनसांख्यिकी
2011 को जनगणना अनुसार रायपुर को जनसँख्या 10,10,087 छ। यहाँ का लिंगानुपात 946 महिला प्रति 1000 पुरुषों कोछ। रायपुर को साक्षरता दर 86.90% छ, पुरुषों को साक्षरता दर 92.39% और महिलाको साक्षरता दर 81.10% छ।
भूगोल एवं जलवायु
रायपुर खारुन नदी का तट मि रया छत्तीसगढ को सबसे ठुलो शहर हो। रायपुर एक ठुलो मैदान (छत्तीसगढ़ का मैदान) का मध्य मि स्थित छ जो धान का कटोरा का नाम लेलै जानिन्छ। रायपुर का पूर्व मि महानदी नदी बग्छ। उत्तर-पश्चिममि मैकाल को पहाड़ियां छ। उत्तरी तिर छोटा नागपुर को पठार और दक्षिण मि बस्तर को पठार छ। रायपुर मुम्बई-हावड़ा रेल लाइन मि है और यो सबै मह्त्वपूर्ण शहरों संग जोडियाछ। राष्ट्रीय राजमार्ग ६ शहरलाई गुज़रतासंग जोड्छ और ४३ शहर ले विशाखापट्नम संग जोड्छ। रायपुर मुम्बई, दिल्ली एव्म अन्य शहरसंग हवाई मा‍र्ग ले जोडियाछ। रायपुर को हवाई अड्डा 'माना माई रयाछ।
शिखर गाबिस
दार्चुलामा रयाको एक गाउँ विकास समिति हो।
भागेश्वर गाविस
भागेश्वर गाउँ विकास समिती डडेल्धुरा   मि रयाको गाउँ विकास समितीन मध्येको एक गाउँ विकास समिति हो ।
गोइठी गाविस
गोइठी सप्तरी जिल्ला मी रयाको एक गाविस हो |
शिखर गाविस
शिखर दार्चुला मि रयाको एक गाउँ विकास समिति हो ।
शिकागो
शिकागो अमेरिका स्थित एक शहर हो। शिकाको शहर नजिकै उत्तर अमेरिकाको सबैहै ठूलो  मिसिसिपी नदी रया छ।यो शहर आर्थिक रुपमी धेरै अगाडि रयाछ।
जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा
जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा जुद्ध सम्शेर जंगबहादुर राणा (०७ बैशाख १९३२-०८ मंसिर २००९ ) नेपालका [wp/dty/राणा शासन|राणा शासन]]का सातौं प्रधानमन्त्री थ्या।
यि लै हेर
श्रेणी : जीवनी
रामारोशन क्षेत्र
रामारोशन क्षेत्र अछाम जिल्ला को रामारोशन गा.वि.स.माई अवस्थित पर्यटकीय क्षेत्र हो।बाह्र बण्ड, अठार खण्डका नामले चिनिने यो क्षेत्रमा बाह्रवटा ताल रे अठारवटा ठुलाठुला चउर छन। प्राकृतिक दृष्टीकोणले अत्यन्तै रमणीय यो ठाउँमाई बाह्र प्रकारका राष्ट्रीय फूल लालीगुराँस रे नेपालको राष्ट्रीय चरा डाफे पाइन्छ।बाह्रवटा तालहरुमाई सबैहै ठुलो ताल जिगाले ताल हो।जईको आकार अंग्रेजी अक्षर "सि" जसो छ।जुन बाटुले ताल भन्दा अली माथी छ। यहाँको सानो तालमा ताउने ताल हो। यो हाल पुरिने अवस्थामाई छ।जिगाले ताल भन्दा माथीपनि धेरै तालहरु छन।यो ताल भन्दा केहि परपट्टी ठुलाठुला चउर छन।जून अठार खण्ड का नामले प्रख्यात छन।यस्ता चउरहरु मध्येमा किनेमिने चउर सबैभन्दा ठुलो चउर हो।जईको बिच भएर कैलाश खोला बग्दछ।यो सम्भवत अछामकै ठुलो चउर हो।यईको केहि माथी पट्टी रोशन चउर छ।यो पनि धेरैनै ठुलो छ।