cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 813
NGC 813, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Marmase miyan de ca gêno. 24 Tışrino Peyên 1834 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Baix Llobregat
Baix Llobregat, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyaya otonome de wılayetê Barselona de yew qezaya.
NGC 1855
NGC 1855, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Grilly
Grilly, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Barselona (wılayet)
Barselona, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonya otonome de yew wılayeto.
Sosyolociye
Sosyolociye ya zi şarşınasiye, şınasiya ke şaran sero gureyena, cı rê vaciyena. Sosyolociye heqa cıwiyayış u averşiyayışê şaran de cıgeyrayış kena, heme ninan sero teoriyan vırazena. Şarşınasiye, ju disiplinê da sosyala u kewna disiplinanê sosyalan miyan.
Universitey Binali Yıldırımi
Universıtey Binali Yıldırım, yew universıteyo ke Erzıngan dero. Serra 2020ıne ra nat Universıtey Binali Yıldırım de 12 fakulteyan, 25.000 teleban û 1500 ra zêde profesoran û akademisyenan ra piya terbiyetdayışi rê dewam keno.
Saint-Viaud
Saint-Viaud, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Çamlıbel, Alaşehir
Çamlıbel, wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
Sant Pere de Torelló
Sant Pere de Torelló, qezay Osona de yew belediyaya. Caê xo dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyay otonome dero.
Kanal D Drama
Kanal D Drama, yew kanalê têlevizyoniyê Tırkiyayo.
Habiller, Havsa
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Claudius Gothicus
Claudius Gothicus yew imperatorê İmperatoriya Roma biyo.
Navalcarnero
Navalcarnero, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, komuna Madridi miyan de yew belediyaya.
August Strindberg
Strindberg, Drama u natürrealizım
Ser 14 gülanı 1912 dı seét 16.30 Strindberg nêweşxane dı çımê xü gırot weşey u nêweşeya dınya. Verê çımê xü bigiro hemşireyê xü rê wuni vano: "Mı, xem mekı xü rê, mı ra ravêrt, nıka ez çınya." "Nıka ez çınya" fiziki beno kı tı çınyê! Labırê tı literatürê İsveç ra vıni nêbenê u tı her wext wuca dı estê u tı cayê xü wuca dı gıroto. Ze Nuştox u ze konstner.
Poigny
Poigny, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
NGC 815
NGC 815, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 6 Çele 1886 de terefê Ormond Stonei ra keşıf biyo.
Traubach-le-Bas
Traubach-le-Bas, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Ekşi Sözlük
21ê Sıbate 2023 de terefê "Teknolociya Zanışiya Tırkiya û Awayiya Komunikasyoni" (Türkiye Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) ra cıkewtışê siteyi Tırkiya de biyo asteng.
Argenteuil
Sûkê wayiye
Dessau-Roßlau, Clydebank, Alessandria û Hunedoara
NGC 1236
NGC 1236, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Saint-Polycarpe
Xızmete
Saint-Polycarpe de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Dekolonizasyon
Dekolonizasyon cao ke bınê kontrolê yew dewleti dero, eke uca de kontrolê dewleti peyniye vêneno ney rê vaciyeno. Yanê peyniya kolonikerdış û kolonibiyayışi ra veciyayışo. Dekolonizasyon şeno kultur û politika sero bıbo.
Toygar, Alaşehir
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Géovreisset
Géovreisset, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Klubê Pêrodayışi (film)
Zerrek
Camêrdo gênc esto ke wayirê karê hewliyo, firma otomobilan de kar keno. Heyatê enê camêrdi tım raya xo sero şıno, çiyê do bin nêbeno. Yew zi eno camêrd nêşeno weş rakewo, nêweşo kroniko. Ne keyey ey ne zi embazê ey estê, be waştışê doktorê xo kewno terapiyê nêweşanê kanseri. Enê terepiyan ra tepeya o raştê Marla beno, a zi zey camêrdê genci nêweş niya hema kewna terapiyan. Ğeyretê camêrdê cıwani u Marla, verapeyê merdımanê teynano, kulturê werdış-şımıtışi ver de vındertışo. Kamci merdımê ke wayirê kariyeriyê hema teynayê, verapeyê inano. Cenerasyonê camêrdi, cenerasyono merdeyo.
Valdieu-Lutran
Valdieu-Lutran, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Coin-sur-Seille
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Coin-sur-Seillei ;
Sainte-Gemme-la-Plaine
Embıryani
Dormey Sainte-Gemme-la-Plaine ra komunê Corpe, Luçon, Moreilles, Nalliers, Saint-Aubin-la-Plaine û Saint-Jean-de-Beugné ca gênê.
Herabiyayışê islami
Herabiyayışê islami ya zi Fetihê Ereban (be Erebki: al-Futūḥāt al-Islāmiyya; الفتوحات الإسلامية) yew hereketo destê xo ra vıstışio ke Ereban kerdo. Hereketê xo dest ra vıstışi ebe Mıhemmedi ra sıfte kerdo u heta 1050an tıra kerdo Mısılmani biyayışê Mıhemmedi ra dıme erdê Mezopotamya, İrano Gırd, Afrikay Zımey, Levant, Asya Miyanêne, İspanya u Galya işğal kerdê. Ebe cengan ra dinê İslami cayê xo hera kerdo u kewto miyanê şaranê binan.
Francillon-sur-Roubion
Francillon-sur-Roubion, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Francillon-sur-Roubion;
Usxan Cemal
Usxan, serra 1980 ra nato edebiyat u kulturê Zazayan (Kırmanc) sero gureyeno u emeg dano.
Villarzel-Cabardès
Xızmete
Villarzel-Cabardès de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Gordianus II
Gordianus II, yew imperatorê İmperatoriya Roma biyo. Namey cıyo esasên Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus (b. 192 - m. 12 Nisane 238), sera 238 de nameyê pê Gordianus II  nameya vecyayo text û 19 Adar - 9 Nisane 238 de iqtidariye dê mendo ( teyna 20 roce). Lacê Gordianus I. Namey maya cı nêzanıyen. Pê nameyê Gordiana waya cı bi. Çımeya gore Gordianus, dewrê İmparator Elagabalusi de quaestor û dewrê İmparator Alexander Severus de praetorey kerda.
Xızıro Khal
Xızırê mordemi ke xıraviye de, tariye de, nêheqiye de da pêro; qomê di ki vazeno ra xıraviya cemati de, fıkırunê tariyu de, nêheqiya hukımdaru de dano pêro.
Uffholtz
Uffholtz, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Florestópolis
Florestópolis wılayetê Paraná de yew belediyaya. Brezilya de verocê mıntıqa de ca gêna.
Şerefname
Yew destnuşteyo ke kitabxaneyê Suleymanîya de yo û qismê Halet Efendî numreyê 584 de qeyd bîyo. 20 serrî badê mergê Şerefxanî ameyo nuştiş, in rid ra ina yew nusxaya kuhun a. Çapê Rusya zî, V. Veliaminof-Zernofî beynateyê serranê 1860-1862 de yew nusxaya ke pê destê Şerefxanî ameya raştkerdiş, aye ra çap kerda.
Vroncourt
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Vroncourt ;
Pedrezuela
Pedrezuela, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, be wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Üzümlü, Alaşehir
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Besançon
Sûkê wayiye
Kirklees, Freiburg im Breisgau, Pavia, Hadera, Neuchâtel, Douroula, Kuopio, Man, Tver, Bistrița, Bielsko-Biała, Charlottesville, Huddersfield, Empoli, Douroula Department û Cehegín
John Steinbeck
Kıtabê xo'yo sıftên Tortilla Flat (Mahleya Kınari) 1935 de çap bi u xeylê veng vet. Bado, 1936 de kıtabê xo'yê dıdine Dubious Battle (Qewğa Nemcete) veciya.1937 de Of Mice and Men (Merro be Mordeman ra) çap bi.
1939 kıtabê xo The Grapes of Wrath (Engurê Ğezebi) zaf bi namdar u 1940 filmê ni kıtabi sinema de onciya. Oncia na serre de, Steinbeck'i serba ni kıtabê xo Haletia Pulitzeri gurete.
Köseömer, Havsa
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Montbrison-sur-Lez
Xızmete
Montbrison-sur-Lez de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Guido Westerwelle
Guido Westerwelle (b. 27. Kanun 1961 Bad Honnef de) yew siyasetkaro Almano. O 1994 ra heta 2001 sekreterê pêroyi û 2001 ra heta 2011 liderê partiya FDPyi bi.
Conques-sur-Orbiel
Bıvênên
Lista komunanê Audey
İstasyon, Alaşehir
İstasyon wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Agullent
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış, mase tepıştış, turizm u ziraet ra beno.
Gulaş
Macarki de qıse gulyás esıl ser menaya cı gawan (şıwaneyê naxıri), labelê weranê meheliyan rê ki yew nameyo umumiyo.
NGC 4192
NGC 4192, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanênê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Zazakipediya:Zazakiyê Grafematikio Standard
Wextqıse
Wextê nıkay (present) continuative:
Wextê veri (preterite):
Ipswich Town FC
Ipswich Town FC, yew klubê futboliyê dewleta İngıltereyo.
Galerius
Galerius yew İmperatorê İmperatoriya Romayo.
Pinto
Pinto, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, be wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Hau Giang
Hau Giang yew sûka dewleta Vietnamiya.
NGC 6130
NGC 6130, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Fatih, Alaşehir
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Flavius Valerius Severus
Flavius Valerius Severus yew imperatorê İmperatoriya Romayo.
Efğanıstan
Coğrafya u iklım
Efğanıstan de zaf koy estê u Efğanıstan zaf kohıno u berzo. Rocakewtış de Koyê Hindukuşi, veroc de Kohê Çeğayi u zımey de Koyê Pamir estê. Berziya Nowşaki 7492 metreya u Efğanıstan de tewr cao berzo. Rocawan u verocê Efğanıstani koyın niyê ema enê erdan de roy çıniyê u cenaney nêbeno. Efğanıstan de royê Amu Derya, Helmend, Farahrud, Murgap u Herirudi estê. İklımê Efğanıstani iklimo serdıno. Zımıstan zaf serdo u amnani zi zaf germo.
Universıtey Atatürki
Universıtey Atatürki, yew universıteyo ke sûka Erzurumi de ca gêno, oyo. Serra 2020ıne ra nat Universıtey Atatürki de wendışê 23 fakulteyan, 391292 teleban û 4300 ra zêde profesoran û akademisyenan ra piya terbiyetdayışi rê dewam keno.
Pozuelo de Alarcón
Pozuelo de Alarcón, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, be wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Adana Demirspor
Adana Demirspor, yew klubê futboliyê sûka Edeneyo. 28 Kanune 1940 de ameyo ronayene. Maçanê xo "Stadyumê Edeneyo Newe" de kay keno. Klub sezonê 2021-22yıne de Liga supere de mucadele keno.
Kenan Aral
Kenan Aral (1928, Pılemoriye - 4 Şıbat 2004) abuqat u siyasetkarê Tırkiya (mebusê Tuncêliye, 1965 - 1973) biyo. Universitey Estamoli de Fakulteya Hıquqi ra biyo mezun.
Sant Agustí de Lluçanès
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Sant Agustí de Lluçanèsi;
Bakı
Bakı paytextê dewleta Azerbaycaniyo. Mıntıqa Kofkasi de merkezê ticaret, medeniyet û ilmiyo de tewr gırdo. Deryayê Xezeri de bendero tewr gırdo.
Abas
Abas (be Tırki: Abbasuşağı) namey yew eşira Zazayano. Eşira Abasan zêdêri Pılemoriye, Xozat, Vacuğe, Erzıngan, Gêğiye, Têrcan, Kelkit û Aşqele de cıwiyena.
Izenave
Nıfus
Grafikê diyagrami sero goreyê serran ra nıfusê Izenave;
Göbekli, Alaşehir
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Musulca, Havsa
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Bonrepòs i Mirambell
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Bonrepòs i Mirambelli;
Jean-Paul Sartre
Estbiyaynı
Şı wext botı rota vırneno u kewno raya çewtı, êy kı xü bınê boti/keleki dı nımnenê qederê xü qebul kenê u êy zi benê zeydê çiya. J.P.Sartre vano; "İnsani kı héme çirê vanê e- beno u zeydê şımao vano u kar nêkeno, o merdım tenya leymınêya héyatiyo, barê şariyo." J.P.Sartre kıtabê xü yê "Qıcıx" (La Nausée) zi qandê coy nuşnayo. J.P.Sartre vano; "Çiyê kı ma kenê u mesulê êy çi zi ma yê u ma nêşenê jewna bıxapeynê u vacê sucdarê nêy çi jewnayo."
Qarekterê insanan
b) Analoji (ver piya ardenı) tiya dı J.P.Sartre wuni vano; "Estbiyayenı dı méneyê ez, zeydê çi qebul nêbeno. Merdım nêşeno çiy u insan bıdo pêver"
Saint-Nazaire
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Saint-Nazaire ;
Valerius Valens
Valerius Valens yew İmperatorê İmperatoriya Romayo. Kanun 316 ra hetan 1 Adare 317 Liciniusi İmperatoriya Roma idare kerda. Genciya xo de dukiya Dux Limitsi kerda.
Rupit i Pruit
Rupit i Pruit, qezay Osona de yew belediyaya. Caê xo dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyay otonome dero.
Ehmedê Xanî
Kitabê ey
Hînke berhemê Ehmedê Xanî nê yê:
Çewaki
Çewaki (zey Nyanja, Çiçewa u Çinyanja şınasiyeno) oyo ke, zıwanê do Afrikao ke keyeyê Bantu miyan de amariyeno. Çewaki Malawi de zıwano resmiyo u naca de qısey beno. Amarê qıseykerdoğanê nê zıwani des (10) milyon ra nezdiyo. No zıwan Zambiya de zi zıwano mehalli vêniyeno, resmiyetê xo zi esto. Çewaki terefê şarê Malawi ra qısey beno.
Girelli, Alaşehir
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Montclar-sur-Gervanne
Montclar-sur-Gervanne, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Naipyusuf, Havsa
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Gourvieille
Xızmete
Gourvieille de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Saint-Molf
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Saint-Molf ;
Benifairó de la Valldigna
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Benifairó de la Valldignai;
Guercheville
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Guercheville;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Roda de Ter
Roda de Ter, qezay Osona de yew belediyaya. Caê xo dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyay otonome dero.
La Baume-Cornillane
Xızmete
La Baume-Cornillane de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
13 Nisane
13 Nisane Serrenamey Gregoryani de roca 103yina.
NGC 6135
NGC 6135, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Vallès Occidental
Vallès Occidental, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyaya otonome de wılayetê Barselona de yew qezaya.
Tanır
Tanır, qezaya Xınısi de yew dewa.
Saint-Michel-Chef-Chef
Bıvênên
Lista komunanê Loire-Atlantique
Albalat dels Tarongers
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Albalat dels Tarongersi;
NGC 5848
NGC 5848, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Miraval-Cabardes
Miraval-Cabardes, yew komuna wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Edibe Sulari
Sûka Sêwazi de seba Şênayiya Pir Sultan Abdali amey bi. Qetliamê Sêwazi de vêşnaya.
Fouju
Xızmete
Fouju de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
FC Sochaux-Montbéliard
Şampiyoniya Ligê Fransa (Ligue 1)
1935, 1938
Berê Marifeti
2. Ezeyiye, Xeder u Qerez ra tersayış u duri vınderdış
Merdumo ke teriqati ra vêreno marifet terseno ke na meqam ra bıkewo u hetê imani ya bıbıliyo. Tım ho rê persi pers kerdışa nefsê ho ezeyiyeyi ra pak kerdış insanan rê xeder u qerez ra zeriya ho duri tepıştışo. No hala kes vengê vicdanê ho aşnaweno, pê ho sencayışiya u kemeyeyanê ho pır kerdışa miyanê ho keno pak.
Alcàntera de Xúquer
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış, mase tepıştış, turizm û ziraet ra beno.
La Bâtie-des-Fonds
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê La Bâtie-des-Fonds;
Moux
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Söğütlüdere, Havsa
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Şebeki
Şebeki (Şebeki de: شبكي) jew zuano ke zuananê Zazaki u Goranki rayo. Zımey Iraqi de qal beno. İstatistikê serra 1986 ra gore 10,000 – 20,000 miyan de merdumi Şebeki qal keni. Ewro amorê Şebekan tam niyo. Şebeki binê tehlikey vini biyayış dero. Sukê Musıli u dewê Ali Rach, Yangija, Khazna u Talara de qal beno.
Têversanayış be zıwananê İrankiyê binan
Şebeki jew zuano de gruba Zazaki u Gorankiyo. Şebeki zuanê Hewrami u Zazaki ra nezdiyo.
Montgé-en-Goële
Xızmete
Montgé-en-Goële de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Pakıstan
Nıfus
Nıfusê Pakıstani 180 milyono û gırdbiyayışê nıfusi zaf rêwo/lezo.
San Martín de Valdeiglesias
San Martín de Valdeiglesias, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, be wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Keramettin
Keramettin yew dewa Süloğluya.
Dêsım (eşire)
Dêsım namey federasyonê eşiranê Zazayano ke şerqê/rocakewtena Dêsımi ra biyê vıla. Het u dereyê nê eşiran rê Hetê Dêsıman vanê. Gorey efsaney, êyê ke tornê Khalmem u Khalferatiê, eşirê Dêsımanê; zey Lolan, Arêyıcan, Demenan, Xormekan, Heyderan, Alan u ê binan.
Montvendre
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Montvendre;
Wentzwiller
Wentzwiller, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Santorcaz
Santorcaz, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, be wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Zazakipediya:Ferqê Zazakiyê zımey u merkezi
=Z=
Albalat de la Ribera
Xızmete
Albalat de la Ribera de şebekey awe esto u sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki u interneti esta.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Albalat de la Ribera;
Tahal, Havsa
Tahal wılayetê Edirne de yew dewa qezay Havsaya.
Lancrans
Nıfus
Grafikê diyagrami sero goreyê serran ra nıfusê Lancransi;
Folschviller
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Folschvilleri ;
Işıklar, Alaşehir
Işıklar wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Philippe Honoré
Honoré 7 Çele 2015 de, 73 serri bi u êrışê Charlie Hebdoy de be embazanê xo weşiya xo vıni kerda.
Deryao Sıpê
Deryao Sıpê ya zi Deryao Miyanên, teqriben 2,5 milyon km² gırdo û 5.267 m xoriyo. Deryao Sıpê miyandê Ewropa, Afrika û Asya dero, 4,3 milyon km³ awe tede esta. „Deryao Sıpê“ Erebki (البحر الأبيض, al-baḥr al-abyaḍ) ra yeno.
Alan Turing
Heto bint ra Princeton de be hocayê xo Alonzo Churchi ra Hipotezê Church-Turing vıraşto. No hipotez vêrdo ra tarix u literaturê matematiki.
Affracourt
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Affracourti;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
S
Zıwananê binan de
ס (İbraniki)
ஷ ஸ (Tamilki)
Fontenay-le-Comte
Embıryani
Dormey Fontenay-le-Comte ra komunê Pissotte, Auzay, Chaix, Fontaines (<span class = "indicateur-langue" title = "Article sur Wikipédia en English">en ), Longèves, L'Orbrie, Saint-Martin-de-Fraigneau, Saint-Michel-le-Cloucq û Xanton-Chassenon ca gênê.
NGC 5806
NGC 5806, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Tignous
Bernard Verlhac  ya zi Tignous (b. 21 Tebaxe 1957 - m. 7 Çele 2015)  karikaturisto Fransız bi. Verlhac pêseroka mizahi Charlie Hebdo de karikaturi vıraştêne. Aşmnamey Fluide Glaciali de ki nuştekar bi u nuştey nuştêne.
Beauvallon
Beauvallon, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Zazakipediya:Folklorê Zazayan
Naê ra gore folklorê Zazay ve ho, tarıxê mıletê Zazay ano ra zon. Eve vatena folkloristê Zazaê pili, yê Ordixanê Celili, “Tarıxê mıletê Zazay de teyna folklorê Zazay nêkoto ra destê dısmên u zorkaru, iyê ke waşto ke Zazaunê mêrxasu eve adır u asın bınê bandıra ho kerê”.
Tarixê Zazay de her hadiseo sosyal, herv vo, pêrodaisê aşiru vo, haskerdene vo, pêrodaisê verva dısmenu vo, pêro lawıkun u şüarun u sanıku de yenê ra zon, vajinê, qesey benê. Nae ra gore her hadiseo sosyal, qız ra ve pil, jê ayney edebiyat de aseno. Na folklor u edeviyat de mılet rınd u qolae, raşt u ğeletiye, cüamordeni u bêbextiye eve usıla şinat u estetiki ano têverver.
Frémestroff
Frémestroff, jû komuna qezay Forbach-Boulay-Moselleya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Moselley dero. Erdê komuni 5,51 km2 ca gêno. Dormey Frémestroff ra komunê Altrippe, Freybouse, Grostenquin, Hellimer û Laning ca gênê.
Yaşar Nuri Öztürk
Yaşar Nuri Öztürk (b. 5 Şıbate 1951, Bayburt – m. 22 Heziran 2016, İstanbul), yew profeserê İslami u yew nuştekaro.
Valentinianus I
İsyani
Serranê sıfteyınan de Procopiusi isyan kerdo. Valensi serra 366ıne de Lidya de isyanwani pêro kıştê.
Valentinianus II
Valentinianus II, yew imperatorê İmperatoriya Roma biyo.
Flames (David Guetta u Sia)
Flames jû single u deyira Siaya.
Michelangelo Buonarroti
Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (b. 6 Adar 1475 - m. 18 Sıbate 1564) bi yew anatomist, heykelvıraştoğ, mimar, şair u ressamo İtalyano. Sûka Caprese Michelangelo de ameyo riyê dınya. Serra 1564ıne de Roma de merdo.
Fılipin
Dewleti
Daruyan tiyanan dı medeniyeto sıfteyên vıraşto. İnan tucaranê malayana piya yewbiyayışinamey pêser. Inan dıma Barangayan tiyanan dı koloniyê xoseri vıraşti u dewletanê binana ticaret kerd.
California Dreamin'
California Dreamin' jû single u deyira Siaya.
Talamanca (Bages)
Talamanca, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay komarkay Bagesiya.
Alboraya
Alboraya''', dewleta İspanya de, eyaletê Valensiya de, wılayetê Valenciao de yew belediyaya. http://aplicacions.municat.gencat.cat
Zazakipediya:Ez Zazaya
Bı namedê şardê xü ya Qırfi mekı embaz No halê ma rê dınya hüweno May u piyê to zazayo
Masevaux-Niederbruck
Masevaux-Niederbruck, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Ferid Fercad
1966 de Konservatuarê Muziki Tehran de muziko klasik sera master vıraşto, dıma zi Senfoniyê Orkestray Tehrani de wezifay muhimi gırewta. Hem Muzikê Şarê Farsan, hem zi Muzikê Ewropao klasik sera elaqedaro.
Theodosius I
Theodosius I, yew imperatorê İmperatoriya Romayo.
Sudak
Sudak, dewleta Ukrayna de eyaletê Qırımi miyan de yew sûka.
Moras-en-Valloire
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Moras-en-Valloire;
NGC 4213
NGC 4213, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Montgaillard, Aude
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Meletiye (wılayet)
Nıfus
Nıfusê wılayetê Meletiye 923,248o.
Moğolıstan
Moğolıstan yew dewleta qıtay Asyaya. Cayê xo qıtay Asya miyan dero. Dorme ra Rusya u Çin estê. Paytextê Moğolıstani sûka Ulaanbaatario. Nıfusê xo 2,646,000o. Zıwanê xoyo resmi Moğolkiyo. Sistemê idarey demokrasiya. Moğolıstani serra 1921ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Bêsni
Bêsni (be Usmanıcki: بهسنی, be Tırki: Besni) qezayê da Semsûriya. Cayê xo verocê wılayetê Semsûri dero. Dorme ra Rıha, Anteb u Meraş estê.
Michel Déon
Michel Déon (b. 4 Tebaxe 1919 - m. 28 Kanun 2016) yew nuştekaro Fransız biyo.
Saint-Lumine-de-Clisson
Saint-Lumine-de-Clisson, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Torres de la Alameda
Torres de la Alameda, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, be wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Almàssera
Xızmete
Almàssera de şebekey awe esto u sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki u interneti esta.
Caux-et-Sauzens
Xızmete
Caux-et-Sauzens de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Chauvac-Laux-Montaux
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Chauvac-Laux-Montaux;
Châtillon-Saint-Jean
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Châtillon-Saint-Jean;
Washington (eyalet)
Universıteyi
Universıteyê weqfan
Grostenquin
Grostenquin, jû komuna qezay Forbach-Boulay-Moselleya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Moselley dero. Erdê komune 21,77 km2 ca gêno. Dormey Grostenquin ra komunê Bérig-Vintrange, Bermering, Bistroff, Erstroff, Francaltroff, Frémestroff, Freybouse, Laning, Lixing-lès-Saint-Avold, Vallerange û Virming ca gênê.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Grostenquini ;
Trigonosaurus
Trigonosaurus, yew cınsê dinozorano tewr gırdo. Maney namey cı dinozoro qralo. Goştwero û 6.8 toni gıraniya xo esta.
Cumhuriyetê Şariê Çini
Tarix
Tarixê Çini zaf dewlemendo. Merdumê Çinıcan barut û kağıde vıraşti. Felsefeyê Konfuçiusi Çin ra veciya. Esrê 19. û 20. de Çin işğalê dewletanê Ewropaıcan de mend û bi koloniya/mustemera dewletanê Ewropayıcan. Tepeya Mao Tse Tungi Çin kolonistan ra reyna ra. Oyo ke xeyalê Maoy komunizm bi, ey Çin komunist ilan kerd. Serra 1949ıne de Çin bi xoser.
İklım û sûki
Erdê Çinio ke zaf herayo, iklimê Çini zi ca be ca vuriyeno. Zımeyê Çini zaf serdıno, hema verocê Çini zaf germıno.
Guts Over Fear
Guts Over Fear jû single u deyira Siaya.
Kolık
Kolık (be Usmanıcki: کولک Kölük, ya zi کاخته, be Tırki: Kâhta) qezayê da Semsûriya. Cayê xo rocvetışê wılayetê Semsûri dero.
NGC 831
NGC 831, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 18 Tışrino Peyên 1863 de terefê Albert Marthi ra keşıf biyo.
The Beatles
The Beatles, jû gruba rock û popê Qraliya Yewbiyayiya. Sûka Liverpooli de serra 1960ıne de ama ronaene.
Tigran Sarkisyan
Tigran Sarkisyan (Ermenki: Տիգրան|Տիգրան) (b. 29 Çele 1960, Kirovakan), yew serekwezirê Ermenıstaniyo. Miyanê 9 Nisane 2008 û 13 Nisane 2014 de serekwezir biyo.
NGC 6988
NGC 6988, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Marcorignan
Xızmete
Marcorignan de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Real Madrid C.F.
Kupaya İspanya 'del Rey'
1905, 1906, 1907, 1908, 1917, 1934, 1936, 1946, 1947, 1962, 1970, 1974, 1975, 1979-80, 1981-82, 1988-89, 1992-93, 2010-11, 2013-14, 2022-23
Blur
Blur, yew gruba rockiya. İngıltere de, sûka Londra de, serra 1988ıne de ameya ronayene.
Kıtabi
Ena pele de lista kıtabanê Zazaki u ê binan esta:
Sant Feliu Sasserra
Sant Feliu Sasserra, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay komarkay Bagesiya.
Guermange
Xızmete
Guermange de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Nıfus
Nıfusê komune gorey amardışê peyêni 93 nefero. Guermange de gorey serran ra nıfusê komune grafikê diyagrami sero aseno ;
GN-z11
Be tarixê 3 Adare 2016 ra, GN-z11 galaksiya tewr dûria ke asmêni de ca gêna. GN-z11 terefê ekibê ke be Teleskobê Asmêniê Hubblei CANDELS u be datayê anketê GOODSi ra vêniyaya.
Leo II (İmperator)
Leo II, yew imperatorê imperatoriya Bizansi biyo.
Puy-de-Serre
Xızmete
Puy-de-Serre de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Dinar, Afyonkarahisar
Dinar (be Usmanıcki: کيکلر / Geyikler) yew qezay Afyonkarahisaria.
Huelva (wılayet)
Huelva, dewleta İspanya de, mıntıqaya otonoma Endulus de yew wılayeto.
Argeliers
Xızmete
Argeliers de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Felsefe
Mena u qeydey felsefe-kerdene
Giyandayışê karê felsefeyo zêde hetê ra ki salıx-daena fıkr-kerden u delil-ardene dero, çıra ke hem cihetê metodiki ra, hem ifadey zıwani ra mızakere u werênayışê disiplinan de, filozofi benê tabiyê teleb u waştenanê gıranan. Ferqê karê felsefey akademiki u ê felsefe-kerdena rocaniye, hetê prensipi ra tenya pers u sualan de niyo, zafêr çarçıwe –genel de universıte- u qeydeyanê xasan dero, qeydeyê ke karê felsefey ver de sinor nanê ro u ney sinor ra finenê düri. Şıkl u qedeyanê delil u qenaet arden u ê neşriyatê ilmi rê, yew ki terminologiya nê qısmi sero ameyê werê. Ê filozofê akademiki kar u gurey xo metodanê cêrênan ra ibareto.
Basiliscus
Basiliscus, yew imperatorê imperatoriya Bizansi biyo.
Felsefe
Disiplinê akademiki u xofehm
Sôkratêsi be şagırdanê xo ra ke meylê xoyê irfani, fayde u xeyrê xo rê ewniyaêne cı, Sofistan derse daena xo rê heqe (bedel) waştêne. Taê Sofisti derdê na senate biy ke, mınaqeşeyê de pê wesileyanê rêtorikan u merifetanê eqıliê mentıqınan reqibê xo bınê xo ro dên. Hedefê inan no bi – gama ke kewti tenge, pê dek u dubaran ki (Sofizman), eke „hetê zaifêri bıçarnên ra heto quwetınêri“ (têver şane: Eristik).
Disiplino akademiko modern – felsefe, na sebet ra waştena heqa xo raşt vêneno ke metodê felsefiy wareyanê ilm u pratikiê binan rê ki dest danê. Nae ra qeder ki filozofan çım de mızakerey mewzuyanê êtikan (exlaqiyan) u ê persanê temelan xas warey inano. Ê univesıteyan na zeman de, xofehmê xo de na rêça xo esta ke disiplinanê felsefiyanê urfiyan, zey mentıq u êtik u teoriya irfani u teoriya ilmi u tarixê felsefey, çarçüwey terbiyetê mıalıman de salıx ro cı dên. Be na qeyde werênayışê feslefey universıteyan de ca gêno – zêdewext tenya dersa dini ra nê, ilmanê sosyali ra, edebiyat u senate ra cia; leteo vêşi, felsefeo teorik biyae be gıraniya teoriya ilmi, ê analizê qıseykerdene u ê mentıqi tedero. Ancia ki “disiplino akademik felsefe” de tım arzêto gıran esto ke mızakereyanê na zemaniê akerdeyan de iştırak bıkero u fıkr u caê xo vaco, vacime ke persanê êtikan rê gurenayışê tekniki, ekolociye (ilmê der u dormey), genetik, problemanê tıbi sero ya ki felsefey kulturan miyan (interkulturel) sero.
(dewamê cı esto)
Pezens
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Pezens;
Zazakipediya:Lawıke
Zonê Zazaki de lawıke ra, kılame, şüare (hetê Xozati de), hewa ki vajino. Hetê Dêrsımi de hata serrunê peyênu, sayê ke her hadiseo sosyal veto ro cı, kerdo lawıke. Meselê haskerdene, pêrodaisê aşiru, pêrodaisê verva eskerê Tırki u hadiseê bini lawıkunê Zazay de amê vatene, wertê mıleti de biyê vıla. Lawıkê ke mıleti sero zaf teşir kenê, ca ve ca eve vaten u qeseykerdena uzay zovina tore ra vajiyê. Taê lawıku de namê sayıri beli nêbeno, hama taine de, vajime lawıka Seyıd Qaji de, sayırê ho beliyo. Hama oncia ki a lawıke hetê Pılemuriye de zovina, hetê Halvoriye de torêna vajina. Dı hetê lawıku estê: qesey ve maqam ra.
Maizières-lès-Metz
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Maizières-lès-Metzi ;
NGC 835
NGC 835, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Balina miyan de ca gêno. 28 Tışrino Peyên 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
La Palme, Aude
La Palme, yew komuna wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Raon-lès-Leau
Xızmete
Raon-lès-Leau de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki û İnterneti anciyaya.
8 Gulane
8 Gulane Serrenamey Gregoryani de roca 128ina.
Ensiklopediya Sovyetiya Ermenıstani
Ensiklopediya Sovyetiya Ermenıstani (be zıwanê Ermenki Հայկական սովետական հանրագիտարան) — dewrê Yewiya Sovyetan dewleta Ermenıstani de be zıwanê Ermenki de yew ensiklopediya racınayiya ke neşr biya. Ensiklopediye pêro piya 13 cildan ra ibareta. Mabênê serranê 1974 u 1987 de çap biya.
Sami (şar)
Sami (ya zi Lapon) yew şaro Uralkiyo ke herranê Norwec u İsweci de cıwiyeno, amarê inana 60.000 merdımo u zıwananê Samiki ra qısey kenê, namey inano. Ewro texmin beno ke nıfusê Samiyanê İswec u Norweci 80.000 – 100.000 miyan de vıriyeno. Şaranê binan inan rê vato Lap, kıncê inan rengarengê, coka zi inan no name gırewto. Samiy 4000 serre ra ver amey warey xo, xo rê kerdo ca. Wikingan ra tepeya ê tewr şaro pil biy. Wikingan u Samiyan zaf reyi leci kerdê, aniya zi şarê Samiy anciyay hetê zımey, xo antê dûri. İnan be Wikingan ra piya çiyê rotê, erinay, ticaret kerdo.
NGC 4220
NGC 4220, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Futbolê cêniyan
Futbolê cêniyan, futbolo ke cêniyan miyan de kay beno, cêniyi kay kenê, cı rê vaciyeno. Futbolê cêniyan xeylê cayan de profesyonal kay beno, zafê dewletan de taxımê mılli estê. Futbolê cêniyan zi Yewiya Federasyonanê Futbolê İnternasyonali (FIFA) miyan de ca gêno. 177 taxımê futbolê cêniyan estê.
10 Gulane
10 Gulane, Serrenamey Gregoryani de roca 130ına.
Feminizm
Feminizm miyan de tayê grubi estê ke ekualiteyê cêniyan û mêrdan wazenê û grubê bini estê ke cêniyan serê mêrdan de vênena û serdariya cêniyan ida kenê. Cêniya ke xo feminizm miyan de vênêna, aye rê feminist vaciyena.
Laroque-de-Fa
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Laroque-de-Fa;
Saint-Hilaire-de-Clisson
Saint-Hilaire-de-Clisson, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
A Coruña (wılayet)
A Coruña, dewleta İspanya de, mıntıqa otonoma Galiçya de yew wılayeto.
Mercedes-Benz
Modeli
Otomobili Wasıteyê ticari Kamyoni Otobosi
11 Gulane
11 Gulane Serrenamey Gregoryani de roca 131ina.
Logaritma
Eke teban deso, logaritmaya desıni ya zi logaritmaya pêroyi vaciyeno. Fen u muhendisiye de cay logaritma zafo.
Umer Xeyyam
Rubaiyatê Xeyyami ra tayê rubaiy
ma’lūm našod ke ū key āmad, key šod
Kristof Van Hout
Kristof Van Hout (b. 9 Sıbate 1987, Lommel) yew futbolwano Belçıkayıco. Ey klubê K.V.C. Westerloyi de kay kerdo.
Matematik
Mısır
=Amari=
13 Gulane
13 Gulane serrenamey Gregoryani de roca 133yına.
Süleyman Necati Güneri
Süleyman Necati Güneri (1889, Gêğiye - 20 Hezirane 1944, Estanbol) malım, rocnamewan u siyasetkarê İmperatoriya Usmanıcan u siyasetkarê Tırkiya biyo. Malım u mudırê Mektebê Qonyayê İtıhad u Tereqi u Mektebê Erzurumiê İtıhad u Tereqi, wayirê qezeta Albayraki (1918) biyo. Mebusê Meclısê Mebusan (Erzurum, 1920), meclısê Tırkiya (Erzurumi, 1920 - 1923, Zonğuldaki, 1935 - 1939) biyo.
Azincourt
Azincourt, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Villey-Saint-Étienne
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Villey-Saint-Étienne ;
Saint-André-de-Roquelongue
Xızmete
Saint-André-de-Roquelongue de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Jude Law
Kariyerê ey
Yew kaykerdoğo namdaro. Serra 1987 de Tiyatroyê Muzikiê Cıwananê Mılliye (The National Youth Music Theatre) de dest bi kariyerê xo kerdo u rolê ey yo tewr verêniyê televizyoni serra 1989 de bi. Di reyi bi qey Xelata Akademiye namzed ame ramotış. Serra 2000 de filmê bi namey The Talented de kay kerd. Nê fîlm de namey ey Mr. Ripley bi. Nê film ver a Kaykerdoxo Yaver yo Tewr Rind de namzed ame ramotış. Serra 2004 de filmê bi nameyê Cold Mountain (Koyo Serd) de ke Nicole Kidmania piya rol gırewt biyo qey Aktoro Tewr Rind namzed ame ramotış. Filmê ke yew performanso gırs ramıto tera filmê bi namey "Dışmeno ke Berya deyo" (Enemy At the Gates) ya. Nê film de namey xo Vasili Zaytsevo.
Zazakipediya:Ap Mıxsiyê Kheça de mucıliye
Rocê, vera usari vaşê Dewrêş Sılêmanê Kheça beno kemi, vazeno ra şono Raqasa, çê Gedug Ağay. Dorme de cirani-mirani benê top. Tabi taine Dewrêş Sılêman nêdiyo, vanê, “aceb Dewrêş Sılêmanê Kheçao ke vane, nao?” Koçegê dê tey biyo. Na qesa gına ’be koçegi ra. Koçeg şodır waşto ra, vato, “piro wulle ez lewê tode nêvındena.” Piri vato, “qey?” Vato, “ma tı ki jüyo de zê mına. Ez xulamine nêken, ez pira rê koçekêni ken. Tode ke mevzuatê çino, lewê to de çınay rê vındêri?” Vato, “Alê mı, ronişe.” Niştê ro, a şewe venga Heqi do. Babay vato, “lao asparê nawa cor de êna. Asparê êna, hama libasê (qiyafetê) xo libasê cêniyano. Tabi oca mıleti vato, “a Gorzerina (jü ziyara).” Va, tabi Gorzerine de (vatena na qesa de) gurine gınê ’be bona ro. Xeylê piyay gınay waro. Çêrangê boni jü het ser bi top u astarey asay. Pers kenê, “vanê, Baba mara çı wazeno?” Koçek vano, “vaşê Babay biyo kemi, Baba seba vaşi amo wertê şıma.” Şodır Baba destanê xo şüno, vecinê tever ke, her kes şiyo loda xo ser, gırzê vaşê xo no pıro, kerdo pişti, kewtê rae, benê çê Babay. Babay ranêverdanê. Çewres çê beno, çewres pese sere bırnenê, a şewe cemat kenê.
Verêcoy itiqat zaf bi. Ê tabi nıka aqıl ke bi zêde, itiqat bi kemi, mevzuat dariya we. Yanê aqıli o dard we.
A.M.: Nıka ez mordemê xora vaci. O waxt de sozê Pir u Ağaa jü bi. Doşeg de heto jü de Ağa niştêne ro, heto jü de ki pir niştêne ro. İne xebera jümini kerdê, xatırê jümini zanıtêne. İne ke çiyê bıvatêne, mıleti kerdêne. Piri niya vato, ağay niya vato ke va, dawa merdêne. Çı bıbiyêne zê dine biyêne. Çıke bıvatê zê dine kerdêne. Ağay ki bêxatırê piri çiyê nêkerdêne, piri ki bêxatırê Ağay, sozê xo jü bi. Tabi peydo, Ağa ağatina xora, Pir ki pirtina xora veciya. Nefsê xo ravêr guret, tai ki çiyo pis bi. Coka inamê mıleti bi kemi. Nıka ki herçiyê (mordemê) ke nexsa (cısnê) dine raê, ê raa ma kenê vindi, vanê ke, “pi u khalıkanê ma şıma xapıti. Çiyo niyanên çino, ma pêro jü piyayme. No Khurêıjo, no Bamasurıjo, no Ağusanıjo, çiyê de niyanên çino. Koka ma pêroine jüya.”
Rocê Memed Şerif (Fırat) Beg Seynesemi ra vato, “piro, ez senê mordema? “ Seynesemi vato, “Şero teresiyen u pêzevengêni ra ’be itıqat piya nêbenê. Jüyê berze, jüyê bıcê.”
X.Ç.: Qey Memed Şerif wairê itiqati nêbi?
Zazakiyê Veroci
Zazakiyê Veroci, hirê fekanê bıngeyanê Zazaki ra yewo. No fek Çermug, Sêwrege u Aldûş de qısey beno.
NGC 6156
NGC 6156, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Vouzon
Bıvênên
Lista komunanê Loir-et-Cheri
Vahl-lès-Faulquemont
Vahl-lès-Faulquemont, jû komuna qezay Forbach-Boulay-Moselleya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Moselley dero. Erdê komune 6,18 km2 ca gêno. Dormey Vahl-lès-Faulquemont ra komunê Adelange, Boustroff, Faulquemont, Guessling-Hémering, Pontpierre, Moselle û Viller ca gênê.
Saint-Étienne-de-Montluc
Saint-Étienne-de-Montluc, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Zazakipediya:Ap Mıxsiyê Kheça de mucıliye
A.M.: Axiriya dê? Êşt dare.
Usên Efendiyê Lola zaf baqıl bi. Qaytê waxtê Tertelê Şêxi de ki (Şêx Sayid) ê nêverda ke muhitê dêde jü Khurrmanc bêro kiştene. Vake, “na merdetine niya, hokmat ’be merka amo gezeb. Na isanetêni niya, aşiretêni niya, boğetêni niya.” Nêverda ke jü bêro kiştene. Nıka pêro cıra vanê, “rahmetli Usên Efendi.” O namê dê heni mendo. Ê nêverdo ke jü bêro kiştene, vato, “qetya jü ciranê mı verba hokmati nêveciyo.”
X.Ç.: Madema ke nê nêverdo jü bêro kiştene, qey vanê “Lola Şêx Sayid teslimê hokmati kerdo“?
X.Ç.: Yanê teyna ine talan nêkerdo, Şarê Ma ke fırsend diyo, Şarê Ma ki talan do pıro!
A.M.: Nê, nê. Aera ravêr cêrê ra, tertelê Şêxi de amê dewa ma, vato ke, “ma onciya amayme raa xo ser.” Waxtê veri de qe Suni çinêbiyê. Niya de! Nê şêxê Khurrmanca estê ya! Têde Bamasuranê, cêrê ra. Zoraba, Qula pêro Bamasuranê. Ba-bao, ê be xo vanê, “ma mordemê Çê Seydaliyê Sey Nurime.” İno kewraanê mı ke jümini diyêne, şêx Mutazımi vırane fiştêne pıro, kelê xo bırnêne. Hona hona ki heniyê, vanê ma mordemê jüminime. Ano şêxê Leylege Dılmıjo vano, “ez Bamasurıja.” Yano şêxê ke hetê Qamışliye de estê, hetê Goligi de estê, hetê Xunısi de estê pêro vanê ma Bamasuranime.
X.Ç.: Qey (çıra) raa xo vurna ke?
Andronikos IV
Andronikos IV, yew imperatorê imperatoriya Bizansi biyo.
La Courtète
Xızmete
La Courtète de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Kaká
Ricardo Izecson dos Santos Leite, 22 Nisane 1982 de São Paulo de ame dınya. Kaka yew futbolwano Brezilyayıco ke pozisyonê peyniya forveti de kay keno.
NGC 6990
NGC 6990, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 6157
NGC 6157, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 4225
NGC 4225, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Aragon
Coğrafya
Koyê Pireney Aragon de qediyenê. Koyê Anetoyi (3404 m), Maladeta (3309 m) u Perdigueroyi (3221 m) tiya de ca gênê. Koyê bini zi Koyê Monte Perdidoyi (3355 m),Koyê Collarada (2886 m) u Koyê Tendeñera (2853 m) estê.
Saint-Gildas-des-Bois
Bıvênên
Lista komunanê Loire-Atlantique
Grup Munzur
Grup Munzur yan zî bi Zazaki Koma Mûnzûrî yew gruba muzîkî yê muxalifî ya. Roca ke ronîyaya heta bi ewro waşto ke bibo vengê şarê bindestî û bi rayîrê muzîkî vengê xo resnayo. Na yewe ra çende reyan konserê înan ameyê qedexekerdiş. Çend endamê na grube ameyê pêgirewtiş. Heta nika grube 7 hebî albumê muzîkî vetê û zaf konserî viraştê. Na kome bi tirkî, zazaki, kurmanckî, lazkî û ziwananê bînan de deyîrî vatê.
Grube fealîyetanê xo rê serra 1992 de bi çar merdiman şaristanê İzmir de dest pêkerd. Grube xebatê xo yê muzîkî serra 1994 ra nata dernegê bi nameyê Yüz Çiçek Açsın Kültür Merkezi (Wa se vilikî akerê) de dewam kena.
Dês (film)
Heto bin ra, filmê Dêsi tarixê Zazaki de yew sıfteyo, çıke yew lawıka (deyira) Zazakiya ê Zılfi Selcanii Hayderê nê film de yena cınıtene, Garip Şahin na lawıke vano.
NGC 2519
NGC 2519 yew cısımê asmênio. Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Sainte-Reine-de-Bretagne
Bıvênên
Lista komunanê Loire-Atlantique
Vitrey
Vitrey, yew komunê wılayetê Meurthe-et-Moselleo. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêno.
Brette
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Brette;
NGC 841
NGC 841, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Andromeda miyan de ca gêno. 24 Tışrino Peyên 1883 de terefê Édouard Stephani ra keşıf biyo.
NGC 7799
NGC 7799, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.icbc
.icbc, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Zazakipediya:Mertali
Nımunê mertalu
- Bonê baki, pırrê huraki. (dıdani)
- Çiyê de mı esto, gıneno awe ro hit nêbeno. (tiji)
- Çiyê de mı esto, to ra besto / ki esto. (name)
- Dı mirçıki çar çımi, bınê vore de hardo şia, kam ke nêzano hero şia. (cüav tedero)
- Phonc wayi pêro zumıni rê hewayi. (tirê ke pê puçu çinenê we (vırazenê))
Zazakipediya:Ferqê zıwanê Zazaki, Kırdaski u Tırki
Zonê Ma Zazaki
Jewbiyayena mabêndê ziwanan u kokê cı ey xürub da zıwanan ra u qısan u rıstandê cı yê en kıhanan ra yeno fahmkerdenı. Zıwan zaney qandê nêy verê xü danê (kenê) çidê kıhanê. Kokdê ê zıwani ra, namedê vılık, heywan u çiyê naturi xü rê kenê çımeyê ê zıwani u wuni qerar danê kı, no zıwan koti ra yeno u kokê cı reseno koti. Qandê kı vılabiyayen u vetena zıwani bı wênena (resim) destpêykerdo. Wêney zıwani rê biyê kok, qandê dayen u gırotena mabênda hinsanan u zıwano kı mabêndê hinsanan dı vırazyayo / peyda-kerdo.
Diyalekt (lehçe)
Bol zıwani tenya bı qısmê insanan yeno gürweynayenı u zaf zıwan zi tehlikeyê vıni biyayenı cıwêno. Zıwanê heri werdi zıwanê AORE yo. Na zıwanı, Cumhuriyetê Öre Vanvata dı laverê derya yê merde (ölü deniz) dı, tenya bı hetê merdımêna yeno qıse kerdenı. Qısmê zıwani vıni benê u qısmê zi newede ra xü rê formêdo newe danê. Na formê newe zi tekniki yo. Yani, ver şiyayena teknik, tenya cıwyayışê merdımandê nê, ser cıwyayışê zıwanan zi xü mısneno. Qandê kı zıwani birê nezdiyê pê, bol welatê Awrupi nêy vatenê tekniki nê vırnenê u a nameyê orjinal kar anê. Na zi çiyêdo bol weşo. Tabi gerek zıwani kokê xü bıpawo. Mesela zazaki ma şenê nameyê televizyoni bı vırnê u bı kerê bewnayox yanzi radio (radyo) bıkerê goşdayox. Nêy çiy suni yo (tabi niyo). Welatê kı xü pak amoreno, vatenê newey vırazeno. Na zi nêweşeya, wêhêr vıcyayena (kolonyalizım o). Qandê nêy çi zi hezarana nümuney estê. Qısey, orjinê xü dı bıresê rındo. Laberê qıseyê suni, wext beno miyanê têyestey dı bêmanetey vırazeno. No zi qandê zıwan çiyêdo rınd niyo. Qandê co merdım kêberê zıwani her wext akerde verado. Kı, zıwananê binan ra vateni bêgümrük bıkewo zıwan. Na faqireya zıwani niyo. Bı ekıs, zengin biyayena zıwani ya. Mesela İngilizi dı hezaran a (ne kı sedan a) vateni u namey estê. Nina latini ra, Greki ra (Yunani ra), İrlandi yê kıhani ra,Fıransızi ra, İspani ra u.a.b ra gıroto. Na çi tenya zıwan dı nê, kültürê şami dı u ê komê şarê dı zi xü mısneno. Verni şiyayena zıwan, bı goni yê taze ya beno. Na goni zi miyanê rıhı dı bı newedera rıjyayen a beno. Şar rıh, goni zi zıwan o. Goni miyanê rıh dı, zıwan zi miyanê şarê xü dı doş beno. Qandê co zi, gerek her merdım bı zıwanê xü ya bıfıkır yo, qısey bıkero u bıwano. Zıwanê xü ra şermayayenı gürweyê merdımê zanê niyo. O kı zıwanê xü ra şermayeno qeçekanê xü rê zi na şermê xü ze leyma dısıkneno u qeçekanê ina bı na şerma resenê u xü komê zıwanan dı nimçe vinenê. Na çewtey, çewteya qeçekan niya, çewteya ê may u piyan o. Aylê (familye) yê kı zıwanê may u pi yê ina Zazaki yo u qeçekanê xü rê Zazaki nê mısnenê u zıwan na bini mısnenê kokê xü inkar kenê u kokê xü mezatan dı ercan roşenê.
Dêsê Berlini
Hukmatê Almanyay Rocakewtene, roca 12ê Amnana Peyêna 1961ıne de dest kerd cı Dêsê Berliniyo 46km da vıraştene. Hukmati hêni kerd ke, welatıcê xo meremê, meşorê Almanyay Ğerbi. Namey Dêsê Berlini mabeynê şari de vêyciya bi "Dêsê Şêrmi". Hema (labelê) hukmatê Almanya Rocakewtene, 9ê Payiza Peyêna 1989ıne de destur vet ke; welatıcê xoyê ke wazenê endi şenê şorê Almanyaya Ğerbi. A roce ra tepeya, no dês ame rıcnayene.
Sainte-Luce-sur-Loire
Sainte-Luce-sur-Loire, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Bıvênên
Lista komunanê Loire-Atlantique
Zazakipediya:Xal ve werezay ra
Oncia xo xo de: »Ma ez na tığa genımi çıtur berine cêr!... «va u nat botê xo şêr kerd, thawa nêdi. Bado mêsa mı amê mı viri, filişkiye dê pıro, mêsa mı amê cor lewê mı. Mı polıke este ser, polan gırê da. Malağmê genımi naro cı, pê dae berd cêr, cüyın de est pêser. Çutê gayê xo ardi, cüyın çarna, genımê xo vet, kerd ve çüalu, sımer berd kerd mereka xo. Bado gınu puro ke, gayê de mıno ju çino. Nata şêr kerd, bota şêr kerd, caê nêdi. Gayê mı werte ra ang u phang bi şi.
NGC 4230
NGC 4230, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Saint-Léonard-en-Beauce
Bıvênên
Lista komunanê Loir-et-Cheri
Tourreilles
Tourreilles, yew komuna wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Tourreilles;
22 Gulane
22 Gulane Serrenamey Gregoryani de roca 142ina.
NGC 2506
NGC 2506, yew cısmê asmêniyo. No cısımê Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Nihat Hatipoğlu
Prof. Dr. Nihat Hatipoğlu (b. 11 Gulane 1955, Diyarbekır) yew dinşınas û akademisyeno. Serra 1955ıne de, sûka Diyarbekıri de maya xo ra biyo. Sûkanê Diyarbekır, Siirt û Meletiye de terbiyet diyo. Serra 1975ıne de, sûka Uşaki de Lisa İmam Hatibi de wendo. Serra 1981ıne de, Universıta Ankara de branşê İlahiyati de musayışê xo tıra kerdo. O serranê 1985-1987 miyande şiyo Mısır û uca de zıwanê Erebki musayo. No ra dıme peyser ameyo û ewro karê Diyaneti de uzmano. Nihat Hatipoğlu zeweciyayo û hirê domanê xo estê.
Lista dewletan (Gorey İndeksê Averşiyayışê Merdıman)
Asya u Okyanusya
10 İGMyê tewr nızmi
Ewropa
10 İGMyê tewr berzi
Yewiya Erebi
10 İGMyê tewr berzi
Amerikaya Latine
10 İGMyê tewr nızmi
23 Gulane
23 Gulane Serrenamey Gregoryani de roca 143ina.
Leontios
Leontios, yew imperatorê imperatoriya Bizansi biyo.
NGC 5752
NGC 5752, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Keb
Keb, dewleta Kamboçya de yew wılayeto.
Villeneuve-les-Corbières
Bıvênên
Lista komunanê Audey
NGC 2510
NGC 2510, yew cısımê asmênio. Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Villargordo del Cabriel
Xızmete
Villargordo del Cabriel de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti esta.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış, mase tepıştış, turizm û ziraet ra beno.
Heywanê nescıni
Heywanê nescıni (Eumetazoa), heywanê ke be nescê, goşt pıra esto u çımanê insani ra vêniyenê, inan rê vanê.
Scusa ma ti chiamo amore
Scusa ma ti chiamo amore (İtalyanki, yanê Pardon, emma ez to ra hez kenan) jew filmo ke serra 2008 de çarnao. Federico Moccia film direkte kerdo u serrolê filmi de Michela Quattrociocche u Raoul Bovai kay kerd. Formatê filmi romantik u komediyo. Film jew filmo İtalyano u zıwanê cı zıwano İtalyankiyo. Zerrekê filmi de Alex u keyneka ke 17 serriya u namey cı Nikkia miyan de eşq qal beno. Alex hirıs u heşt serreo u Nikki ey ra xeylê qıteka. Eno inan miyan de problem beno u Alex gorey serranê cı ra ho rê jew ambaza bine diye ema nêşeno Nikki vira bıkero u ae rê peyser şıno.
Zazakipediya:Zonê Ma Zazaki
Zonê Ma Zazaki: Ferqê Zıwanê Zazaki, Kırdaski u Tırkki
Nak	Göbek	Navel	Navel