cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kuze
Bıntewri
Subfamily Lutrinae (otters)
Subfamily Mustelinae
Lescherolles
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Lescherolles;
Hawar Tornêcengi
Hawar Tornêcengi yew nuştekarê Zazakiyo. Serra 1957ine de Dêrsım de, dewa Pılemoriye Harşiya Lolu de ame dınya. Mektebo verên dewe de, mektebo wertên Pırdo Sur de, mektebê zenaete ki Erzıngan de wend. Serra 1977ine de welat ra veciya, ame Almanya. Frankfurt de mektebo berz ‘İnformatik’ wend.
Essert-Romand
Essert-Romand, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Feyruz ed-Deylemi
Ebu Abd Allah Fayrūz al-Deylamī (be Erebki: فيروز الديلمي, Farski: فیروز دیلمی, Feyruzê Deylemiyan), yew sehabeyo. Eslê xo Farso û Deylemıco.
NGC 2074
NGC 2074, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
George H. W. Bush
George H. W. Bush, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.
Fontaine-le-Port
Fontaine-le-Port, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xivêre
Xivêre sûka Zazayan Dêrsımi de yew dewa merkezê qezay Pılemuriya.
Kigali
Nıfus
Gorey texminanê nıfusi, serra 2013 de Kigali de 1,242,418 kes weşiya xo rameno. Seba serranê verênan, tabloyê nûfusa Kigali de cêr de yeno musnayiş:
Wadelincourt, Ardennes
Wadelincourt, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Ardennesi de yew komuna.
.mcd
..mcd, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Cam Clarke
Cameron Arthur "Cam" Clarke (b. 6 Tışrino Peyên 1957, Burbank, California, DAY) yew aktor, kayker û vengdayoğê filmio Amerikayıco.
Merakeş
Tarix
Tarixê Merakeşi zaf khano. Verende ra merdumê Berberan Merakeş de ronışte biyê. Feqet bênatey serranê 200 u 800an de İmparatoriya Roma u İmparatoriya Bizansi erdê Merakeşi işğal kerdo. Seserra 8ıne de Emewi Ereban erdê Merakeşi de hukım kerdo u Berberan pêrune İslamiyet qebul kerdo. Serra 711ıne de merdumê Merakeşi (Emewi Erebi) şiyê İspanya u hetan serra 1492ıne İspanya idare kerda. Seserra 19ıne de Fransa Merakeş işğal kerdo u Merakeş biyo be koloniya/mıstemera Fransa. Eskerê Fransa Merakeş de zaf terteley kerdê. Serra 1956ıne de Merakeş xo reyno ra, xoser ilan kerdo.
İklım u sûki
Sûka Kasablanka zaf raver şiya. Banê xeylê berzi u binaê ke hetê mimariye de mıkemmel vıraziyaê, estê. Kasablanka bacarê dewizio, paytextê borsao, merkezê İqtısadê Merakeşio. Sûka Rabati merkezê siyasetia.
Nıfus
Nıfusê Merakeşi 31 milyono. % 90 şarê Merakeşi rocawanê Merakeşi de ronıştiyo. % 99 şarê Merakeşi Ereb u Berberê. Dinê Merakeşi İslamo; feqet taê İsewiy u Musewiy ki estê. Merdumê ğeribi senıkê. Zıwano resmi Erebkiyo; feqet xeylê merdumi Berberki qısey kenê. Nuskar u wendoğê xo zaf niyê.
.mopar
..mopar, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Pozantı
Etimolociye
Namey qezay verêni dewrê Romayıcan Pendonsis, Pendosis biyo. Dewrê Emewiyan de Ereban vato El Bedendum. Dewrê Selçukıcan de cı rê Bozantı vaciyao.
Étercy
Étercy, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Selda Bağcan
Diskografiye
45'eki Albumi
Gumby: The Movie
Gumby: The Movie yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Söke
Söke, dewleta Tırkiya de yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Concón
Concón, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
Mikroekonomiye
Mikroekonomiye cewabi eni persan gerina:
Xozi
Xozi (yewkek xoz ya ki fekanê binan de kesegan, we'hş, xınzır, donğız), hewywanê çıçıkınê ke ya yaban de benê ya ki hewywanê kediyê ki.
Mesnil-Sellières
Mesnil-Sellières, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
NGC 2714
NGC 2714, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
NGC 2151
NGC 2151, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
El Melón
El Melón, yew sûka dewleta Şiliya. Cayê cı mıntıqaya Valparaísoy dero.
Harry S. Truman
Harry S. Truman, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.
Hılmend
Hılmend (zıwanê Farski de: ولایت هلمند) wılayetê Efğanıstanio ke verocê Efğanıstani de ca gêno. Merkezê nê wılayeti sûka Leşkergahiya. Erdê wılayeti 58,584 km2yo u 745.000 ra zêde merdumi naca de cıwiyenê. Hılmend bınê ilhaqê Talibani de mendo, mudaheleyê DAY u Koalisyonê Zımeyi ra tepeya destê Talibani ra veciyo, hukmati Hılmend vısto ra xo dest.
Languedoc-Roussillon
Languedoc-Roussillon (bıwane: Langdok-Rusilyon) yew eyaletê Fransayo.
Bannost-Villegagnon
Xızmete
Bannost-Villegagnon de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Vatebend
Vatebend pêro Zazakiyo. Vate vatış, vatene ra yeno u be bendi ra piya beno vatebend, çiyê ke vatey ey sero nusiyay oyo vatebendo. Yew zi qısebend esto, Erebki ra qıse (vate) u be bendi ra piya beno qısebend.
Johannes Gutenberg
Johannes Gutenberg (b. 1398 - m. 3 Şıbate 1468) yew mucid, mıhendıs u metbeaciyo Alman biyo. Piyê mucidê metbea qebul beno.
Adaptasyon
Adaptasyon jew vurnayışo cênetiko ke semedi cuwiyayışi ganiyan asenkerdış u dewami inan vıraştış merduman sero tesır keno. Adaptasyon şeno cênetik, fizolocik ya zi hareketi bo. Rengi posti, tenya post, beden adaptasyono cênetiko. Fototropizm jew adaptasyono hareketiyo u haretekani ganiyan sero vuriyayış keno. Sım (Zehır) vıraştış, mukus resnayış, raya homeostazi, i adaptasyono fizyolocik ri mısali.
Eke yew adaptasyon zerrey gani de vıraziyo u cı ri desteg kerdo u karê gani resayo, ema be zemani ra biyo hêdi u fonksiyoni ho vini kerdo. Xetta gani ri zerar dano, ci ri Adaptasyono vestigial vaciyeno.
Adaptasyon u aklimasyon
Tayê zemanan de adaptasyon tenya cuwiyayışi yew gani akeno u yeno menay vurnayışo ke tenya yew seri gani de beno. Hama semedi (qandê) eno terim deha spesifik kerdış aklimasyon ya zi aklimitizasyon zi vaciyeno.
Ereç
Qıci me'hley cuari amên pêser u deyne riyer, şinı heti me'hley cêri, vatên: „Erêç, erêç me'hley cêri“. Bınêna binı nızdi, na rê vatên: „Er-erey“. Weta me'hley cêri amên pêser u vatên: „Erêç, erêç me'hley cuari“. Qıc o xuerti têmiyon ra amên sulê (sılondê) „'EYŞÊ EVDİ“ ser u dest pê kerdên, nezılnên yowbini, pê paskuleron‘a. Sule bınê (tenê) kumkın ıb. Kom gınên 'erd ır, suli sera lir binı, hetonê bıni suli. Uja ra werıştên xu ser, hona amên miyoni erêç. Kom gınên 'erd ır, 'erd ıd vatên: “ 'Erd çın“. Eg merdım pay ra xu ra megıruetên, 'erd ıd cı qeldên, merdım 'erd ıd ruenıştık ra wurdı desti xu pê şatê mıli xu ıd gırê dên u vatên:“ 'erd çın“. Ço merdım gına 'erd, cı nêqeldeyn. Hend ını key, key bı; nê ço merd, nê zi bı bırindar (dırbetın). Xuerton u qıcon mırdê xu kêf ra key kerdên, cua pê (peyê coy) her kes bine vela, şinı key xu. Ço ını key ser nêdêne pêro. Ser yowbini ra tuway nêvatêne. Key dinı u key kerdênı Cua pê Sarcon semedi howrêsi (vewrês, çığ) bar kerd, ame deştê Sarcon. İta honci yow deme ını key, key kerdênı, la bacê (badê coy) ını key terkena. Ma waşt ını cuiyene (kültür) pê qelem biyari zon. Tım tım bımono cuiyenê (kültür) ma u zonê ma.
.xxx
.xxx, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
NGC 2708
NGC 2708, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
.srt
..srt, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Snow White (1995 film)
Snow White yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Chauffour-lès-Bailly
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Zera
Zera (be Usmanıcki: ظره ya zi قوچ کيری Koçkiri) ju qezaya Sêwazia. Cayê xo rocvetışê (şerqê) wılayetê Sêwazi dero.
Caê aşira Çarekızu be Gınızu, zaf rındeku u xêlê ki hirau. Zera de, dı aşirê ma estê. Ni aşiri, aşira Çarakızu u aşira Gınızana. Qoçgiriye de, Çarekıji u Gınıji jéde xenadané. Bırré aşiru, mal u dewaré aşiru, gurenayis, qéret kerdene u pakina ni aşiru, feki Kırdaşu ra nêgınênê war.
La Calera
La Calera, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
Qanğal
Qanğal (be Usmanıcki: قانغال) yew qezay Sêwazia. Cayê xo rocawanê wılayetê Sêwazi dero.
Soğd
Soğd (Taciki: Суғд, Farski: صغد) wılayetê Tacikıstanio ke zımey Tacikıstani de maneno. No wılayet namê xo şarê Soğdi ra gêno ke şarê Soğdi vêrde de na mıntıqa de weşiya xo ramıtêne. Merkezê wılayeti Hucendo. Namê wılayetio kıhan Leninabado, hema xoseriya Tacikıstani ra tepeya namê xo vurniyao u cı rê Soğd vaciyao.
İzafe
Ena pele de gırêdayışê izafey Zazaki sero tabeley estê.
Roşan Lezgîn
Roşan Lezgîn (b. 1964, Dingilhewa) yew nuştox, şaîr û rojnamewano Kird o.
Cuya ey
Roşan Lezgîn, serra 1964 de dewa Licê Dingilhewa de maya xo ra bi. Tena çar serrî mekteb wend. 1996 ra nata zafê kovar û rojnameyan de bi kirmanckî, kirdaskî û tirkî nuşteyê ey weşanîyay. Roşan Lezgînî bi kitabê xo yê hîkayan Binê Dara Valêre de xelata edebîyatî ya Apec Förlag AB-2002 girewte. Hewna, bi hîkaya Serkewtena Zerencan zî Musabeqeya Hîkayanê Seba Domanan a Yewine ke Beledîyaya Sûrî ya Dîyarbekirî organîze kerdebî de xelata diyine girewte.
Droupt-Saint-Basle
Droupt-Saint-Basle, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Sleeping Beauty (1995 film)
Sleeping Beauty (Xaseka Hewni) yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
NGC 5601
NGC 5601, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Gerald Ford
Gerald Ford, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.
Keşmir
Keşmir(be Hindki: कश्मीर; Urduki: کشمیر ) yew nameyo mıntıqao. Keşmir yew mıntıqaya ke miyandı Hindıstan, Pakıstan u Çin miyan dera.
Şewa Qedıri
Şewa Qedıri de gani çı bêro kerdene
"Kam ke be baweriya fezileti ra na şewe ibadet u dueykerdene ra raviarno, gunê dey ef benê, Heqi ra sewab gêno/cêno." (Buhari, Qedr 1)
Rilly-sur-Aisne
Rilly-sur-Aisne, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
.work
.work, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Usmanıcki
Alfabe
Usmanıcki be Alfabey Usmanıcki nusiyêne.
Kuyucak
Kuyucak , yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Bizonê Ewropa
Bizonê Ewropa (Bison Bonasus ya ki Wisent) yew heywano ke zımeyê Ewropa de weşiya xo rameno. Bizonê Ewropa kewno keyeyê gayan.
Legia Warszawa
Şampiyoniya Ligê Polonya (Ekstraklasa)
1955, 1956, 1969, 1970, 1994, 1995, 2002, 2006, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021
Elif Şafak
Heyat u edebiyatê xo
Key lisanso berz kerdêne, kıtabê xo Kem Gözlere Anadolu (1994) u romanê xoyo verên Pinhan'ı (1997) çap kerdo. Pê enê eseranê xo Veqfa Kombassani ra odul gırewto. Universıtey Bilgi de dersê "Tırkiya u Kamiyê Kultureli" u "Cêniye u Edebiyat" day cı. Serra 2000 de be romanê xo Mahrem (Mehrem) odulê Yewiya Nuştekaranê Tırkiya gırewto, namey ey zi gam be gam biya hira, şınasiyao. Dı serran ra tepeya romanê xo Bit Palas (2002) u pê zıwanê İngılızki Araf (Eraf) nuştê.
Zazaistan
Zazaistan welatê Zazayano. Cayê xo rocvetışê (şerqê) Anadoliye dero. Na mıntıqa dewleta Tırkiya miyan dera. Hetê tarixi ra Ermenıstanê Rocawani miyan dero.
Erdê xo hetê zımey rocawani de Zera (Sêwaz) ra hetan zımey rocvetışi de Xınıs (Erzurum) û hetê verocê rocawani de Sêwrege (Rıha) ra hetan verocê rocvetışê Tetwani (Bıdlis) miyan de ca gêno.
Zazana
Zazana (be Farskiyo kehan: Zāzāna) Kıtabey Bisutuni (Bīsutūn) de û eserê Herodotusi Tarix de tewr verênde yew bacar ya zi mıntıqa biya.
Villeroy, Seine-et-Marne
Xızmete
Villeroy de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Montbrehain
Montbrehain dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Rocquigny, Ardennes
Rocquigny, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
How to Train Your Dragon: The Hidden World
How to Train Your Dragon: The Hidden World, yew filmê animasyoniyê Amerikao. No film serra 2019ıne de anciyayo. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Wikipediya:Embassy/Arşiv 2
Fundraising localization: volunteers from outside the USA needed
Please translate for your local community
NGC 2008
NGC 2008, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Wikipediya:Embassy/Arşiv 2
Fundraising localization: volunteers from outside the USA needed
Thanks!
Proposal for the removal of sysop access
Takabeg (mesac) 22:37, 6 Kanun 2012 (UTC)
Be a Wikimedia fundraising "User Experience" volunteer!
The only pre-requisite is for the volunteer to actually live in the country and to have access to at least one donation method that we offer for that country (mainly credit/debit card, but also real time banking like IDEAL, E-wallets, etc...) so we can do a live test and see if the donation goes through. **All volunteers will be reimbursed of the donations that eventually succeed (and they will be very low amounts, like 1-2 dollars)**
Help turn ideas into grants in the new IdeaLab
The Wikimedia Foundation is seeking new ideas and proposals for Individual Engagement Grants. These grants fund individuals or small groups to complete projects that help improve this community. If interested, please submit a completed proposal by February 15, 2013. Please visit https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:IEG for more information.
Re-write for Terteleyê Dêrsımi
Kanımca bu madde yeniden yazılırsa faydalı olacaktır. Madde kabaca şu şekilde olmalıdır, bence:
Bıdlis
Bıdlis (be Usmanıcki: بدليس), sûka merkezê wılayeti u qezayê da Bıdlisia.
Wikipediya:Embassy/Arşiv 2
Re-write for Terteleyê Dêrsımi
3-2-2: Temizleme harekâtı
Rocroi
Rocroi, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
Provence-Alpes-Côte d'Azur
Provence-Alpes-Côte d'Azur (bıwane: Provans-Alp-Kot d'Azür) yew eyaletê Fransayo.
Lumigny-Nesles-Ormeaux
Lumigny-Nesles-Ormeaux, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Lumigny-Nesles-Ormeaux de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
NGC 2007
NGC 2007, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
La Iruela
La Iruela, dewleta İspanya de, eyaletê Endulusi de, wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Canan Tan
Canan Tan yew nuştekara Tırka, serra 1951 se Anqara de maya xo ra biya. Tan Universıtey Anqara ra Fakultê Ecza ra biya mezun. Rocnamey Yeni Asıri (Seserra Newe) de çiyê nuştê. Milli Pazar (Bazaro Mıli) de hedisê rocaney pê zıwanê xoyo lexın gırewtê qeleme. Pêseroka Mimoza, pêseroka cêniyan Çuvaldız, Kazete u rocnamey cêniyan Kazete-Mazete de nuştê kınari nuştê. Des kıtabê cı çap kerdo, eno des kıtab ra hirê kıtabê cı hirê reyi, şeş kıtabê cı zi dı reyi çap kerdê.
Zun
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta u kerda asfalt.
Guémappe
Guémappe, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Muhammad Ali
Muhammad Ali Clay (nameyê kamiye: Cassius Marcellus Clay, Jr., (b. 17 Çele 1942; Louisville, Kentucky. m. 3 heziran 2016 DAY) yew boksoro Amerikayıco. Ey kariyerê xo de tenya 5 musabeqey kerdê vıni. Hirê dolımi sıkletê dınyaya gırane de şampiyon biyo. Serre 2016ıne de neweşiye parkinson de merdo.
La Acebeda
La Acebeda, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Berz-thondayışê goni
Berz-thondayışê goni (Hypertonie), eke tamaran de thondayışê goni tım daim (systolish) 140 mmHg/90 mmHg´o u keste qalê nêweşiya "berz-thondayışê goni" beno.
Ju insano sıhetın de no 120/80 mmHg`yo.
NGC 5699
NGC 5699, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Useyn Aliwosta
Heyatê Aliwostay sero tenê qesey
Emır u heyatê xo de ağay de mıcadele kerdo, phoşti da feqiru. Nıka mezela xo hona Mamaxatune (Têrcan), dewa Xaçkoiye (Haçköy), Gomê Arekeli dera.
Tey
Tey (be İngılızki: Celtis tournefortii) yew meywey gemo. Namey dara cı zi teyêra.
Guigny
Guigny, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Alcalá de Henares
Alcalá de Henares, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Quesada, Jaén
Quesada, Jaén, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Tay Ninh
Tay Ninh yew sûka dewleta Vietnamiya. Merkezê wılayetê Tay Ninhiyo.
Qulquli
Qulguli yew heywanê verê keyano.
Saverdiye
Şarê dewe Zazayê Elewiyê u Zazakiyê Puluri (Dêsımê rocawani, Zazakiyê zımey) qısey kenê. Tayê het ra şiwey ra gorey Vacuğe tenê ferq keno, zey Ercıngon, non, Kırmoncki, ciron. Eşire ra Asüranê. Tayê dewê Asüran zi hetê Erzıngani de estê.
Chevrainvilliers
Chevrainvilliers, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Toşiro Mifune
Toşiro Mifune (三船敏郎) yew sinemawano Japono.
Alcorcón
Alcorcón, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
NGC 2062
NGC 2062, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Pali
Tarixê Pali
O wext 360 ra vêşi dewê Pali mendi biy. Peyniye de Qeze bırriya a û Siwan wılayetê Çoligi ra.gırê diya .Pali xeylê biyo qıc. Nae ra tepeya nezdiyê 150 dewanê Pali mendê. Tewr peyniye de Qowanciyan û Mêrun bırriya a û Ğuleman bi qeza û çendae dewi zi nay ro Ğuleman ser. Nıka Pali de 36 dewi mendê.
Nıfus
Nıka merkezê Pali de 8.500 merdum cıwiyeno. Beldey Beyhani de 7728 û beldey Baltaşı de 2.037 merdum cıwiyenê. Pê dewan nıfusê Pali pêro-piya 30.558o. Şarê Pali nezdiyê pêrıne Zazayo, taê dewê Kurd an ki estê. Şarkıştene ra aver dewê Ermeni yan ki zehf biyê. Pali de Zazakiyê Merkezi, fekê Pali-Çoligi qısey beno.
Haldun Dormen
Haldun Dormen yew kayker, nuştekar, direktorê têatroyo Tırko.
Rumigny, Ardennes
Rumigny, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
NGC 417
NGC 417, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Francis Preserved Leavenworthi ra keşıf biyo.
Chauconin-Neufmontiers
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Zanışiye
Bestışê şınasiye be felsefe
Averşiyayışê şınasiye de caygeyê felsefe zaf gırdo. Guriyayışê filozofan qandê (semedê/seba) cihan û dorme musayene, waştışê inanê zanıtışi raye kerda a ke tayê kriteri bıbê û ê tayê ideolociyan ra letey bıbê. Heta erziyayışê temelanê şınasiye, delğeyê werênayış û testkerdışi hetê merdıman ra resniyay û çarnê a halê cıgeyrayışi. Demê verêni de felsefe û şınasiye miyan de ciyabiyayışo gırd çıni biyo û kamo ke şınas (şınasêr, alım) biyêne o filozof zi biyêne. Halê klişa ra ardışê testkerdış û peynivetışi ra tepeya şınasiye zi ameya ra sewiyaya waziyeya.
Orhan Veli Kanık
Bibliyografiya cı
Kıtabê şıiri
Hêkat/Şıiri
Lagny-sur-Marne
Lagny-sur-Marne, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Şahan Ağa
Şahan Ağa, merdumê de zanaoğ, welatdost u khêr biyo. Ey Xarpêt de mekteb wendo. Gorey vatışê taê naskerdoğan mektebo miyanên, ê taine ra gore ki lise qedênao. Şahani politika (siyasetê) dewleta tırki rınd nas kerda u o sebeb ra ki demge nêgınao dama ae ro. Miyanê xo u Sey Rızay u welatdostanê binan hewl biyo ke ninan ra yew ki Alişêr Efendi biyo. Mabênê ey u Alişêr Efendi heni zaf rınd biyo ke sıro ke debara xo rınde nêbiya u kewto tenge, Alişêri cı rê şıire (kılame) nuşta, yardım waşto.
Lawıka Şahan Ağay
”Ez merdena xo ver nêkuno lemın
Alfabey Latinki
Alfabey Latinki, ya zi Alfabey Romanki, sistemê nuştena alfabetiko ke tewr zêde dınya sero gureniyeno.
Dik
Dik yew heywano khediyo. Hebitatê cı degme kozıko.
NGC 2724
NGC 2724, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Zazakipediya:Semedê Zıwanê Standardi
KOYO BERZ
.name
.name, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Nurıstan
Nurıstan (Farski: ولایت نورستان) wılayetê Efğanıstanio ke hirıs u çehar wılayetanê Efğanıstani miyan de ca gêno. Cayê wılayeti rocvetışê Efğanıstani dero. Erdê cı 9,225.0 km2yo u nıfusê cı zi 147,692 merduman ra yeno pêra. Merkezê cı Peruno. No wılayet zemanê veri de namê Kafirıstani ra yanê erdê bawernêkerdoğan ra şınasiyêne u namê wılayetio kıhan Kafirıstano. Çınke şarê nê wılayeti seserra 20ıne de vêrdo ra dinê İslami. Ravêrdışê İslami ra tepeya zi namê wılayeti vurniyao u Nurıstan yanê erdê roşniye keriyao.
Embaziye
Embaziye yew terimo ke, gırêyo ke dı ya zi zêde merdıman miyan de vıraziyeno, seba ey ifadekerdışi rê vaziyeno. Heqa embaziye de ilmê sosyolociye, psikolociye, antropolociye û felsefe de tayê karardışi (tetbiqat) ameyi kerdene. Nê karê ilmi de zaf şekılê embaziye ameyi tesbitkerdene. Goreyê tesbitan ra sempati, weşiye, raştbiyayış (durıstiye), yewbinifamkerdış, fedakariye û şewqet, samimiyet û itımad gani yew embaziye de bıbo.
Darülaceze
Darülaceze de miyandê merduman cırakerdışi dini, zuani, mezheb, şar, sınıf u cınsiyeti nıbeni. Merdumo ke kowto, nıweşo ya zi kuldaro, pıti ke terk biyi, leyreki u binan ri oniyeno.
Ğerib (zihniyeto edebi)
Ğerib (be zıwanê Tırki: Garip) yew zihniyetê şıirê Tırkio ke hirê şairanê Tırki têdıma pê nameyê Orhan Veli, Melih Cevdet û Oktay Rifati nao ro. Vıraştoğanê zihniyetê Ğeribi waşto şıiro kıhan bıerzo teber, şıiro newe û uslıbo newe biyaro edebiyetê Tırki. Şairanê zihniyetê Ğeribi zıwano sade û pak vıraşto û eno zıwan gurenao. İnan merdımi senê qısey kenê zıwano rocane de, gırewto û kerdo yew pê zıwanê şıiri.
Cet
Cet, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Buduxki
Buduxki (zıwanê xo de: Будад мез: budad mez) oyo ke yew zıwanê do Qefqaskiyo ke Azerbaycan de Quba de qal beno. Buduxki terefê 200 tenan ra qal beno u dınya ser de hınzar (1000) teney Buduxi estê. Co ra ke zıwanê Buduxki bınê tehlike dero ke zaf leze vıni beno, mıreno. Resmiyetê cı çıniyo u sistemê asimilekerdışê Azerbaycani de zaf mendo, şarê Budıxi nêşeno zıwanê xo bımuso zi bımusno. Çehar halê namey estê no zıwan de: neril, mayki, heywan u bêgani.
Defterdar
Defterdar (be Usmanıcki: دفتردار ) İmperatoriya Usmanıcan de teno ke meliye sero xaptino, cı ri vaciyeno. Defterdar hem zeman de mensubo Divan-ı Humayuno. Usmanıcan de her eyalet u wılayet de defterdari est biy u ninan ri nazır-ı emval vaciyao. Vıraziyayışi defterdariye nışınasiyeno emma vaciyeno ki dewri Murad I de vıraziyao. Dewri Murad I de 1359-1360 miyan de Çelebi bin Mehmed defterdaro vêren biyo. Protokol de defterdar bınê wezır u kazaskeri u serê eskeriye de biyo.
NGC 5648
NGC 5648, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 5491A
NGC 5491A yew galaksiyo ke Katalogo Neweyo Pêroyi dı ca gêno.
Universıtey Yale
Universıteyê Yale (be İngılızki: Yale University) yew universıtey Amerikao. Eyaletê Connecticuti de, sûka New Haveni de ca gêno. Yale dınya de mektebê do zaf presticıno.
NGC 3335
NGC 3335, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Lista sûkanê Portekizi
Ena yew lista sûkanê Portekiziya:
Weşanxaneyê Vateyî
Çapê Vateyî
Ferheng:
Orcera
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Orcera;
Vate (kovare)
Kovara Vateyî
Kovara Vateyî, kovara kulturî ya ke hîrê mengan (aşman) reyde vejîyena. Hûmara verêne ya Vateyî hamnanê 1997 de Stockholm de vejîya. Hetanî humara 20ine zî kovare Swêd de vejîyaye. 2003 ra pey bi nameyê dewreyo dîyin hetê Weşanxaneyê Vateyî ra Îstanbul de çap bîye. 1997 ra hetanî 2017, mîyanê 20 serran de 51 humarê kovara Vateyî vejîyayî.
Heme netîceyê kombîyayîşê Grûba Xebate ya Vateyî ke derheqê standardîzekerdişê Kirmanckî de yê, kovara Vateyî de weşanîyayî. Nînan ra vêşêrî, kovare de sey roportajî, şîîrî, hîkayeyî, xebatê ferhengî, vateyê verênan, îdyomî, gramer, rastnuştiş, arêdayîşê folklorîkî, sanikî, fiqreyî, derheqê tarîx û cografya de nuşteyî, xatireyî, portreyî, krîtîkê edebî, daşinasnayîşê kitaban, xeberî, metnê dînî û kulturî xeylê babetanê cîya cîyayan de meqaleyî ca girewtî.
Kovara Vate kovara tewr verên a Kirmanckî (Dimilkî) ya ke 20 serrî yo bêvindertiş weşanayîşê xo ramito. Kovare, derheqê nuştiş û kulturê Kirmanckî (Kirdkî) de yew rolo tarîxî ardo ca.
Desmala Sure
Desmala Sure, terefê roştberanê Dêrsımıcan ra, êyê ke adetê Tekoşini ra amêne, serranê 1991 u 1996i miyan de Londra de amê vetene. Na jû pêseroka de sosyaliste biye. Mabênê serranê 1991 u 1996ıne de 16 amarê cı veciyay.
Varennes-sur-Seine
Varennes-sur-Seine, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Port Louis
Port Louis, yew sûka u paytextê dewleta Mauritiusiyo.
Hezarfen
Hezarfen ya zi polimat keso ke zafê disiplinan zano u inan sero zanayo. Xısusen ilımdarê dewrê antiki, ewro hezarfen qebul benê.
Hüsrev Sinai
Hüsrev Sinai (be Farski: خسرو سینایی ; b. 19 Çele 1941, Sari, İran – m. 1 Tebaxe 2020, Tahran, İran), yew senarist û direktorê filmanê İrani biyo.
Zeryan, Keban
Zeryan, wılayetê Xarpêti de yew dewa qezay Kebaniya.
Terbiyet
Dewa Zeryan de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
.show
.show, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Senarist
Senarist, yew meslegê nuştekarano. Merdumê ke seba filman senaryo nusenê, inan rê vaciyeno.
Yeşilova
Yeşilova yew qezay Burduriya.
Cormost
Cormost, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Bursa
Bursa (be Usmanıcanki: بروسه), sûka merkezê wılayeti û qezayê da Bursaya.
Hermelinghen
Hermelinghen, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Havrincourt
Havrincourt, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Garganta de los Montes
Garganta de los Montes, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
İnguşki
Sınıfnayış
İnguşki û Çeçenki, be zıwanê Batski ra zıwananê Nahki vırazeni. Zıwanê Nahi zi oyo ke bıngruba zıwananê Koskaskiyê zımeykiyan.
Vılabiyayışo coğrafi
Zafêrê merdumê ke İnguşki ra qal kenê, en verên de İnguşetya û Çeçenya de yani Zımey Kofkasi de cıwiyenê. Yew zi dewletanê zey Qazaxıstan, Uzbekıstan, Tırkmenıstan, Belçıka, Norwec, Tırkiya û Urdun de zi cematê qıti estê ke zıwanê İnguşki ra areze (fam) keni û qal keni.
Lilan
Lilan (be Tırki: Cumhuriyet, Gündüzbey), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Santa Coloma de Gramenet
Santa Coloma de Gramenet, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyaya otonome de wılayetê Barselona de yew belediyaya.
Mancha Real
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Mancha Real;
NGC 2120
NGC 2120, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Mengen
Mengen (be Usmanıcki: چيغا منکن Çığamengen) yew qezay Boluya.
Qızıxe
Mezraya Kurdeşiye
Mezraya Kurdeşiye ya zi Kurudereşiye, peyê Qızıxe ra hetê bırri ser de manena.
Casarrubuelos
Casarrubuelos, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Demavend
Ewro eno ko de, adır çıniyo u adır nêvırazeno ema kraterê eno ko de kukurt esto, eno ko minerali depo keno. Devamend tarixi Temuz 6, 2007 de ra heta ınka, xo ser de minerali tuteni vırazeno, enê minerali aktif beni. Koê Demavendi, veroci Deryaê Xezeri de, eyaleti Mazenderani de suka Āmoli dero, suka Tehrani ra 66 km zımey-rocvetış de ca gêno. Cı ser de roy, çayi, çhemi zaf esti. Her sezon, vewre esta.
Lupión
Lupión, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Fırat Çelik
Fırat Çelik (b. 25 Adar 1981, Ostfildern, Almanya) yew kaykero. O sinema û têatro de kay keno. Eslê Fırat Çeliki Dêsımi rayo.
Montlevon
Montlevon dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Canencia
Canencia, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Fontvannes
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Pius XII
Pius XII, yew Papay Xristiyananê katolikano. Reyna serdarê dewleta Vatikani biyo.
Thusy
Thusy, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Ali Kızılgedik
Serra 1984 de "Açık Öğretim"ê (Musnayişo Akerde) Universitey Anadoli de dest kerd cı qısımê İşletme wend u serra 1988 qedêna. Serra 1991 de şi Almanya u weşiya xo uca de ramıte. Xeylê pêserok u rocnamean de şiir u nuştey nusnay. Serra 1995 de kıtabê xoyê şiiran "ANA" (MAYE) veciya. Ali Kızılgedik zıwanê maa xo Zazaki de ki şiiran, sanıkan nuseno u wazeno ke nezdi de kıtabanê newiyan veco.
Montloué
Montloué dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Medki
Goreyê tayê linguistikan ra, zıwanê Medki, yew zıwanê Tırkiyo. Gramerê cı be zıwananê Farskiyê Miyanêni û Ewıstki ra nezdiyo. Mısal zıwanê Farksiyê Miyanêni de asa, zıwanê Medki de ki aspa zıwanê ma de beno estor. Key ke İmperatoriya Medan biya gırde, cayê ke bınê hakimiyetê xo de mendê, uca de qal biyêne û zıwano resmi biyo.
NGC 619
NGC 619, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Heykeltaştoğ miyan de ca gêno. 30 Tışrino Peyên 1837 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Domovoi
Domovoi (be Ruski домово́й "wayirê keyi") ya zi domovoy kultur u zagonê Slawi de, cino (ya zi çiyê zey cini) ke keyey paweno u sevekneno. Domovoi pêro nerio, bedenê xo pêro muyan ra vıraziyeno u qameo qıteko. Kulturê Slawan ra gore, eke merdum domovoi ra dest nêkeno se, o zi çiyê nêkeno u be xo weşiya xo rameno. Zıwanê Ruski de domovoi oyo ke wayirê keyeyo.
Adile Naşit
Adile Özcan İnce (b. 1930 Estanbol; m. 1987 Estanbol) jew kaykera Tırka ke serra 1930ıne de marda cı ra biya. A be name Adile Naşiti ra şınasiyena. A jew keyey tiyaro ra yena u piyê cı Naşit Özcan biyo yew komedyen. Marda cı jew Ermeniyê Tırkiya biya u name marda cı Amelya Xanıma u bray cı Selim Naşito. A serra 1950 de be Ziya Keskineri veyve kerda. Mêrdi cı serrra 1982 de merdo u a serra 1983 de be Cemal İncey ra veyve kerda. A be eseri Rıfat Ilgazi Hababam Sınıfı u be filmi ke be Münir Özkuli ra kay kerda zaf biya namdare. Serra Kanun 17, 1987 de biya nıweş u inca de merda.
NGC 6705
NGC 6705, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Fransa
Fransa, mıntıqa ra zımey rocawanê qıtay Ewropa dera. Zımey Fransa de Deryayê Manşi, veroc de İspanya u Deryao Sıpê, rocakewtene de Belçıka, Luksemburg, Almanya, İswiçre u İtalya; rocawan de Okyanuso Atlas estê. Paytextê Fransa Pariso. Fransa ezay NATOy, ê Yewiya Ewropa, Mıletanê Yewbiyayiyan (UN) u G8ia. Sistemê idarey demokrasiyo.
Tarix
Tarixê Fransa zaf dewletiyo. Seserra 2ıne u Seserra 3ıne de şarê Fransa Xrıstiyaniye qebul kerde. Çağê Miyanêni de qıralanê qıcan Fransa de hukım kerdo u sistemo feodal estbiyo. Labelê serra 1804ıne de Napolyoni qraliya Fransa vıraşta. Esrê 19. u 20ıne de Fransa zaf koloniy/mıstemerey gırewtê u zaf terteley kerdê. Wextê Cengê Dınyayê I. u IIıne de Fransa bınê işğalê Almanya de menda. Serra 1962ıne de Fransa, Cengê Cezayiri kerd vini u Cezayiri xo xoseriye ilan kerde.
Hermies
Hermies, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Paraguay
Paraguay dewletê da qıta Amerikawa. Caê xo wertey qıta Amerika Veroci dero. Dormey ra Arcantin, Bolivya u Brezilya estê. Paytextê Paraguay suka Asunciono. Nıfusê xo 6,158,000o. Zıwanê xoyo resmi İspanyolkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto u Paraguay serra 1811ine de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Altenheim
Altenheim, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Gawan
Ferqê mabêndê nê wırnan no yo, jew şıno çarwan ver, Şıwaneyo, jew şıno dewari ver, gawano. Kes şeno wajo jew şıno heywanandê keyiyê werdiyan ver, jew şıno gırdan ver. Heywanê werdi, yani çarwey, "mi, kavır, bız, bızêki." Heywanê gırdi, ”ga, viştıra, kolık, manga, nalı, camusı u herwına”. Gawani hergı şan-şane dewari anê keyê. Labırê şıwaney amnani şewı zi gema çarwan vero beno u inan çıraynenê. (Tabi bê istisnayan, bê zımıstani, puk, şıli u şarpi yan zi çidê bini).
Xoce Nesredin
Xoce Nesredin (1208, Hortu - 1284, Akşehir), yew keso efsanewiyo ke dewrê Selcuqıcanê Rumi de, dormarê Hortu u Akşehir de weşiya xo ramıta.
NGC 2739
NGC 2739, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Colmenar Viejo
Bıvênên
Belediyey Madridi
Larva, Jaén
Larva, Jaén, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Gyé-sur-Seine
Gyé-sur-Seine, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Erkan Oğur
Erkan Oğur (b. 17 Nisane 1954; Anqara), yew muzisyeno Tırko. Eslê Erkan Oğuri Xarpêt rayo.
Konser
Konser (İngılızki: concert) ya zi konsert zi vaciyeno, performanso ganiyo ke gruba muziki ya zi seyrkerdoğan ver de vıraziyeno cı ra vaciyeno, performanso muzikalo. Konser şeno teyna rocê bıramo ya zi rocê ra vêşi bıramo. O zeman o konser beno festival u vêşêri muzisyenan gêno xo miyan.
Lahiguera
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Lahiguera;
Channes
Channes, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
NGC 2103
NGC 2103, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Channes
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Channes;
NGC 343
NGC 343, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Frank Mulleri ra keşıf biyo.
Akkocalı, Akhisar
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Asswiller
Asswiller, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Oslo
Oslo (1624 - 1878 miyan de Christiania, 1878 - 1924 miyan de Kristiania) paytextê Norwecio u Norwec de şarıstano tewr gırdo. Oslo eyaletê Oslo rê zi namê xo dano. Kopenhag u Stockholm ra tepeya İskandinavya de sûka çeharına gırda. Destananê Norweci ra gore, na sûke serra 1049ıne de terefê Harald Hardråde (Harald III.) ra vıraziyaya. Nıfusê sûke 951.581 merduman ra yeno pêra. Des u panc semti na sûke de ca gênê. Qraliyetê Norweci Oslo de nışeno ro. Cayê Osloyi zımeyi de maneno, hema riyê iklımê okyanusi u vayê nermi ra iklımê Osloyi zaf nermo u serd niyo. Aşma Çeleyi de germiya miyanêne panc derece ra berza.
Akselendi, Akhisar
Terbiyet
Mahla de mektebo verên u mektebê miyanêni esto.
Nesrin Cavadzade
Nesrin Cavadzade, (b. 30 Temuz 1982, Bakı), kaykera Tırkiyaya ke rıçıkê xo Azeriya. Aye filmanê sinema de kay kerdo.
Fitness
Her teni sero, programê antrenmankerdışi esto ki teni no programi sero şıro. Ema sporê fitnessi de jü programo standard çıniyo. Her program ten be ten, her serre de ya zi her wucıdi sero vureno. Seba fitness raşt kerdene u bedenê xo raştvıraştene, bazvıraştene, gani jü zana est bo. Merdum/merdume şeno her serre de eno fitness kero/kera. Merdumo ke des u şeş (16) serreo ya zi merdumo ke poncas u ponc (55) serreo, şeno fitness kero u bedenê xo weşiye bıdo.
Hesmond
Hesmond, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Ibros
Ibros, dewleta İspanya de, eyaletê Endulusi de, wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Daganzo de Arriba
Daganzo de Arriba, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Ontolociye
a. Elaqa mentıqi bo ontologi’ya
Çiyo ke ontologiya khane deduktif [tümdengelimsel], rasyonalist [raştikar, gerçekçi], aksiyonci kero; o çi mentıqo. Ontologiya khane gore, vırêndiye ra mentıqi gore çiyê ke qebul biyê, ebe ni prensiban’a halê dina beno eskera, beno rezal. Xeta xowa pile no halo deduktifo nianên bi. A ri rao ke ontologiya khane gore, çül çiyo karekteristik verde ra nat çiyê ke “qanunê biyaine” de’yi qebul biyê, i qanuni qanunê mentıqiê. Na ontologiye, ni qanunanê mentıqi ra hereket kena. Nae gore problemo mohim problemê “form”io. Na ontologiye persê xo nia kena: “Form”i sero zaneo qeti çıton vêreno isani dest? Cüabê ni perşi nia dana: Sebeta “form”i çiyo ke bızanim, ey mentıqi ra musenim. Na ontologiye gore, qanunê mentıqi, qanunê “biyain”o. Qanunê mentıqi, roê [ruh/öz] (essentia) biyaine, yanê “formê” ke seye benê [aranan formlar], inaê! Ontologiya nianêne, biyaine heni vinena ke, biyaine heme çi gêna xo zerre. Biyaine ebe na hal’a xo dest gırotene, jü bo jü “biyoğun” nê; çül cısmanê ninanê gırsun xo dest gırotena. Ni cısmi ontolocik niyê; bıbê bıbê, karakterê lojiki de formi benê. Peyniya na qesa de ontologiye, biyaina reale [raşte] sana hetê, cısnanê inan, roanê (ruh) inan (essantia) cêna xo dest. Na ontologiya dogmatige raşta ke “biyaina reale” gore nêşkina çiyê eskera kero, biaro ma ver. A ke çıtona, ebe a hal’a ke bıcim xo dest, ma dest de “ontologiye” de’yi thabaê nêmanna. Bımano bımano,mentıqo de ideal maneno.
NGC 2101
NGC 2101, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Batman (wılayet)
Nıfus
Nıfusê wılayetê Batmani goreyê amarê peyêni 599,103 nefero.
Humières
Humières, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Tarixê Estanboli
Tarixê Estanboli zaf kıhano, Estanbol sûkê da xeylê kıhana u hetê tarixi ra dormey limanê Yenikapı dı İsay ra ver 8500an şıno. Sûke dı tarixê xo 3.000 serra ra ver vıraziyo, 1600 serri zi mıxtelıf imperatoriyan rê paytext biyo. Cay xo cay ke qıtanê Asya u Ewropa kewnê têmiyan, tam ucayo. Na sûke heta ewro zaf mıxtelif şar u kulturan rê yew keye biya, wayirê keyi biyo. Xeylê dini, zıwani u mıleti tedı weşiya xo ramıta, merdımi tiya dı kewtê têmiyan, aniya zi cıwiy.
Vatenê verênan
A
- Astonê ney ke bısıknê, cıra ci voreno.
- Asıqe vato:" Ez mêrdê xora vêren, gestê (werdena) xora nêveren."
- Awa ney tik sona.
- Axrete de destê mı ve gıranê to dero.
B
- Bi paka, kerd serd.
Holan
Holan wılayetê Çolig de yew dewa qezay Azarpêrteya.
Vatenê verênan
B
- Bın sabırıno, ser nêsabırıno.
Holan
Resayış
Raya dewe esta u kerda asfalt.
Vatenê verênan
C
- Cıq va, xeleşia.
- Cırê kelepur lozımo.
Ç
- Çi destebera to yena aê bıke.
- Çıme xo her waht vesano.
D
- Dıdonê xo sone keno.
E
- Emegê xo hece şi.
- Eve zori rindie nêbena.
- Ewro dinaa, meste axreta.
- Ez ağa, to ağa, kam şüane?
F
- Fekê xo reê vêso.
H
- Hêfê mı bêro torê.
- Heq hetê bê kesu dero.
- Heq Tala derdê cigere ve dısmenê mınê axrete nêdo.
- Heq, koy ra gore vore (vare) dano.
- Heqi ra ke amê, qul se bıkero.
- Her çı zono (zano) wenca boro (buro).
- Her dare ra qoçıke nêvîrajina.
- Hewnê isonê vêsani nino.
- Hirê xo ame, şi.
- Honde xode pil mebe.
- Hı vato, pırnıke ra pero.
İ
- Isono ke gına waro, dostê xo çino.
- Ison kutıki de kuno çüwal ?
- Isono ke karê xo nêzono, peynie de posemano
- Isono rınd amrê xo kılmo.
- Isono vêsa qatığ, bêhewık balisna nêwazeno
- Isono zonaoğ ´ve nêzonaoğ jü nêbenê
K
- Kêmaşia isoni her waxt ki bena.
- Kherm satalê cı bio.
- Kowo ke berz bi, mızê (dumanê) xo serowo
Breitenbach, Bas-Rhin
Breitenbach, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Vatenê verênan
K
- Kırmancê (zazaê) ma nê dênê xo danê, nê ki yinkar kenê.
L
- Laz hetê pi ra, çêneke hetê maê ra sona.
- Laz ke goza, torn dendıko
Kobaşdere, Akhisar
Terbiyet
Mahla de mektebo verên û mektebê miyanêni esto.
Les Riceys
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Neuve-Maison
Neuve-Maison dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Vatenê verênan
L
- Lınga xo xêra.
M
- Mêrêsê pi rew qedino.
- Mordem gereke adıri de kay mekero.
- Mordemo ke qesê xo nêzona qesey bıkero, zeke diko ke bêwaht vengdano vıle cıra kenê, henio.
- Mordemo xayın tersoneko.
N
- Na is peru ra niyo, sıra (dore) rawo
- Na kor uzağ sepetê ria toayrê nêbeno.
- Na nêbiayie kerda çêverê ma.
- Na qese gosare ke, gosê xo ke, xo viri ra meke.
- Na qesu de qesê esto.
- Namê cüamerdi esto.
- Namê xo reyê eve dızdêni vejiyo.
- Nao ke hêrneno ki rajiyo, na o ke roseno ki rajiyo.
- Nê berbeno ke ison tey bıberbo, ne huyino ke ison tey bıhuyiyo
- Nê guretaoğo ne daoğo.
.land
.land, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Vatenê verênan
N
- Neqêni meke.
- Nevsetenık, nevsê xo zaftke (zaptke).
- Nêzonaenê ayv nia, nêmısaenê ayva.
- Ni cenikı ke des bêçikê xoyê, her bêçıke de hunerê esto.
- Nona mına huske hemgênê sari ra wesa.
- Nuke şiye bazar de biê lovlovey.
NGC 5658
NGC 5658, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Vatenê verênan
O
- Ostoro revan xo nêqefelneno.
P
- Pero zu çêvera nejino.
- Pilê xo nas nêkeno, Haqê xo ki nas nêkeno.
- Pilênia ke keno, vano, esto çino, ezo.
- Poştia xo hard nina.
- Pılorê dela beleke.
- Pırnıke bize riyê xo oncino we.
Q
- Qelema deyra goni vorena
- Qese haqi rê kam se vazo.
- Qesê xo sero vınde.
- Qey bia pêrsa honde domanu, lawnena.
- Qurıs verde mıreno.
- Qına xo ke çhêr kerê endi hondera, qılancıke hona ci ser nêşiya.
R
- Rio nerm mıra diyo.
- Roza ke Haq da dey, Heq u Tala de dısmenê mı nedo.
- Rozê yena oncia riê zuminde niadame.
S
- Sar beçıkunê xo goz keno.
- Sare husko, Nuh vano Pexamber nêvano.
- Sarê tu ke nêdezeno, huskê bendero cıne, bıdezo.
- Sero none xo weno, bın de kıneno.
- Sero perri kerde ra.
T
- Taê borê, taê tey niadê.
- Tê desti ra fetelnenê.
- Texto phuç mıx nêceno.
- Tezelê taliyê isoni ke nêgura, zora se bıkeri.
- Thair ´ve peru perenora.
- Thomora caê xıravıni tedera.
Lavau, Aube
Xızmete
Lavau de şebekey awe, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao
Hesen Dewran
Hesen Dewran serra 1958ine Dêrsım de amey dınya. 1977 ra nahet Almanya de maneno. Ewru şinata ho psikoloji de gurino. Kılamunê ho, şıirunê ho, eve Almanki Tırki û Zazaki nusneno. Avê Almanki hata ewru 4 kıtavê ho vejiyay. Na kıtavu ra ju ki çarniya ra İngilizki. Serra 2001ine de eve muzik dı CD ho vejiyay, nine ra "Nähe und Ferne" (Nejdi û Duri) eve gıraniye Almanki, "Hazar Reng – Hazar Veng" ki eve gıraniya ho Zazakiyo, tede taê misali eve Tırkiyê. Hata ewru xeyle pêserokunê ma de Ayre, Piya, Ware, Raştiye de ... eve Zazaki (yanê Kırmançki, Dımılki) kılamê /şıirê ho neşr bi. Zonayiso (informasyono) hira na site de pelgunê Almanki dero.
Problemê namekerdışê Korfezê Farsi
Problemê namekerdışê Korfezê Farsi: Korfezê Farsi sero werênayış u problemanê namekerdışi gêno xo miyan. Vêrde ra heta naw her tım namê enê korfezi be namê Persi (Farsi) şınasiyêne. Serranê 1960yan ra pey be berziyayışê nasyonalizmê Erebi, dewletê Erebê dormey korfezi, korfezi rê namey Erebi (ya zi tayê ki teyna korfez vanê) şınasno. Korfezi rê teberê enê nameyan ra namê alternatifi zi vıraziyay.
Vatenê verênan
T
- To hêni zona bulisk kuyo pıra.
- Toyê to cenıka xo sero diyo çıko?
Heram
Heram (Erebki: حرام) çiyê ke dinê İslami de kerdışê cı hewl nêvêniyeno, cı ra vaciyeno. Terminolociya fıqıhê İslami mey şımıtış, goştê xozi werdış u ê bini heraman miyan mocniyenê.
Vatenê verênan
T
- Tı zaf xo goynena.
U
- Uzağê to ve korbo sola!
V
- Vanê, "roz hozor beno, hozor u zu ki mıreno. O zu raa cinik(er)a mıreno.
- Verê fekê mı kena saê.
W
- Wereza hetê xali ra şiyo.
- Wertê mara qe awe ra nêvêrêna.
X
- Xapa xo fişta ra gape.
- Xoci hewla diya( dia), dua xo viri ra kerda.
Y
- Ye her oroji davacerê xo esto.
Z
- Zamaê isoni herê isoniyo.
- Zê çikê adırio.
- Zê dıme herio, nê beno derg nê beno kılm.
- Zê kherge leyru vezena.
- Zê meri çüal lone keno.
- Zê pısınga qınê vêsayie kozıkê adıri ra nêvejino.
- Zê veyvika peê pêrugo.
- Zerê mıra goni sona.
- Zonê xo ame guretene.
- Zonê xo gıredia.
- Zora kewt (kot).
- Zu fek ra ke qesey kerd zu teleke boncê des polıki ginenê waro.
Talamanca de Jarama
Talamanca de Jarama, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, be wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
NGC 3350
NGC 3350, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Vulaines-sur-Seine
Vulaines-sur-Seine, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Kabaağaçkıran, Akhisar
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Sixt-Fer-à-Cheval
Sixt-Fer-à-Cheval, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Koşk
Koşk (zıwanê Farski de: کشک) des u şeş qezanê wılayetê Hırati rao. Merkezê idareyi Koşko u nıfusê qeza serra 2006ıne de 109,500 amariyao.
Wetaskiwin, Alberta
Wetaskiwin, dewleta Kanada de yew sûka eyaletê Albertaya.
Colmenarejo
Colmenarejo, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Vilalba Sasserra
Vilalba Sasserra, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona miyan de yew belediyay qezay Vallès Orientaliya.
La Loge-Pomblin
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê La Loge-Pomblin;
Colmenar del Arroyo
Colmenar del Arroyo, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Sebwanki
Sebwanki ya zi Zıwanê Sebwani, yew zıwanê xokeyeyê Fılipini rayo. Amarê qısekerdoğanê nê zıwani 20.000.000 (vist) milyono. No zıwan, zıwananê Awıstronezya miyan de hesabiyeno.
Louze
Louze, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Haute-Marney de yew komuna.
Dolmadeğirmen, Akhisar
Dolmadeğirmen wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Akhisaria.
Nizy-le-Comte
Nizy-le-Comte dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Saint-Germainmont
Saint-Germainmont, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
Voulx
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Voulx;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Zellwiller
Zellwiller, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Edmonton
Edmonton, dewleta Kanada de yew sûka eyaletê Albertaya.
Brooks, Alberta
Brooks, dewleta Kanada de yew sûka eyaletê Albertaya.
Samwise Gamgee
Samwise Gamgee romanê J. R. R. Tolkieni The Lord of the Rings de yew karaktero. Samwise Gamgee, hem yew hobbito hem zi embazê wayirê engıştaneyan Frodo Bagginsiyo. Dewrê Hirêyıni de, Shire de ameyo riyê dınya. Dewrê Çeharıni de merdo.
Holanda
Nıfus
Nıfusê Holanda 17 milyono. Merdumê ğeribi 2 Milyoni estê. Şarê Tırkan ra u ê binan ra ki Holanda de cıwiyenê, zey Farsan, Endonezıcan u Surunamıcan uêb. estê. Dinê Holanda Xıristiyaniya u itıqadê mıletê Holanda Protestan u Katoliko, labelê dino de resmi niyo. Tayê mısılmani, Musewiy u ateisti ki estê. Zıwano xoyo resmi Holandkiyo. Nuştekar u wendoğê xo zafê.
Thorigny-sur-Marne
Xızmete
Thorigny-sur-Marne de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
NGC 3936
NGC 3936, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf bio.